# nebularny

w astronomii: odnoszący się do skupisk gazu i pyłu międzygwiezdnego; mgławicowy

SJP.pl

# nebulium

dawniej, w fizyce i astronomii: hipotetyczny pierwiastek chemiczny odkryty w widmie odległych gwiazd

SJP.pl

# nebulizacja

sposób podawania leku bezpośrednio do płuc lub oskrzeli za pomocą specjalnego inhalatora

SJP.pl

Nebulizacja – rodzaj zabiegu medycznego. Polega na podawaniu pacjentowi płynnych leków w postaci rozpylonej mgiełki (aerozolu) metodą inhalacji poprzez usta, rurkę intubacyjną lub przez otwór tracheotomijny - bezpośrednio do układu oddechowego. Służy do tego inhalator do nebulizacji.Zaletą stosowania tej metody jest przyspieszenie działania leku oraz zmniejszenie wielkości jego dawki co pozwala ograniczać niekorzystne efekty uboczne terapii. Z nebulizacji może korzystać każdy we własnym domu, niezależnie od wieku (zabieg nie wymaga koordynacji wdechowej). Sprawdza się zarówno przy podawaniu leków (np. w astmie, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, mukowiscydozie), jak i w leczeniu przeziębień (inhalacje z soli fizjologicznej).

Wikipedia

# nebulizator

rodzaj inhalatora służący do podawania leków bezpośrednio do oskrzeli

SJP.pl

# nec

[czytaj: nek] przedsiębiorstwo elektroniczne

SJP.pl

Necówka (nec) – regionalny rodzaj pieczeni wytwarzany na terenie Śląska Cieszyńskiego, wyrób wędliniarski zaliczany do wyrobów średniorozdrobnionych. Jest to polędwiczka wieprzowa umieszczona w klopsie a następnie owinięta necem (tzn. wieprzową siatką otrzewną) i upieczona. Gotowy wyrób ma kształt owalny i ok. 20 cm długości.

Wikipedia

# nęcący

przyciągający swoją atrakcyjnością; ponętny, kuszący

SJP.pl

# nęcek

nazwisko

SJP.pl

# nęcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nęcić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nęcić

rzecz. przynęta ż., ponętność ż., nęcisko n.

Wiktionary

# nęcić

wpływać zachęcająco, pociągająco; wabić, kusić, mamić, manić

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) działać przyciągająco

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy będziesz mnie nęcił swoim umięśnionym ciałem, może ulegnę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: nẽńćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnęta ż., przynęta ż., nęcenie n., ponętność ż., nęcisko n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wabić, przywabiać, zwabiać, przyciągać, zachęcać, kusić, mamić, manić, pociągać

Wiktionary

# necik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od net

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie net, lecz tylko mały necik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. net m.

Wiktionary

# nęcisko

miejsce wabienia zwierzyny łownej, gdzie wykłada się przynętę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) łow. miejsce, w którym myśliwi dokarmiają zwierzynę, aby móc ją tam zabić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nęcenie n., zanęcenie n., zanęta ż., przynęta ż.

czas. nęcić ndk., zanęcić dk.

Wiktionary

# neckar

[czytaj: nekar] rzeka w Niemczech, prawy dopływ Renu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowo-zachodnich Niemczech, prawy dopływ Renu;

Wiktionary

Neckar – rzeka w południowo-zachodnich Niemczech, prawy dopływ Renu. Długość 367 km, powierzchnia dorzecza 13,9 tys. km². Źródła w Villingen-Schwenningen w górach Schwarzwaldu, na wysokości 706 m n.p.m. W dolnym biegu płynie w głębokiej i wąskiej dolinie u południowego podnóża masywu Odenwald. Głównym dopływem jest Jagst. Rzeka jest żeglowna na odcinku 203 km, od Plochingen jest skanalizowana (26 stopni wodnych). Główne miasta nad Neckarem to Rottweil, Tybinga, Stuttgart, Heilbronn i Heidelberg, a przy ujściu – Mannheim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bieg wypadków wskazuje jednak, że udzielenie wydatnej pomocy Palatynatowi w ówczesnej sytuacji militarnej, wobec słabości sił badeńskich, spowodowałoby natychmiastowy marsz naprzód stojącego nad Neckarem korpusu wojsk gen. Peuckera i zamiast Palatynatu – Badenia znalazłaby się w ręku wroga.

Wiktionary

# neckermann

nazwisko

SJP.pl

# nęcki

nazwisko

SJP.pl

# necking

[czytaj: neking] pieszczoty górnej połowy ciała

SJP.pl

Seks bez penetracji (ang. outercourse, petting) – aktywność seksualna, która zwykle nie obejmuje penetracji seksualnej, chociaż niektóre jego formy, szczególnie te określane jako „outercourse”, mogą zawierać elementy penetracji związane z pieszczotami palcami lub ustami. Na ogół wyklucza seks waginalny, analny lub oralny, natomiast obejmuje różne formy aktywności seksualnej i nieseksualnej, takie jak frottage, seks manualny, wzajemną masturbację, całowanie i przytulanie.

Wikipedia

# necko

jezioro w Augustowie

SJP.pl

Necko – jezioro w Augustowie (makroregion – Pojezierze Litewskie, mezoregion – Równina Augustowska), w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Augustów. Zbiornik wodny 2 klasy.

Necko należy do typu polodowcowych jezior rynnowych. Jezioro ma dość dobrze rozwiniętą linię brzegową, w większości (70%) porośniętą lasem, z licznymi piaszczystymi plażami.

Wikipedia

# neclik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fryzj. kok

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|dudlik.

Wiktionary

# necówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. potrawa regionalna, klops z mięsa mielonego z polędwiczką w środku, pieczony w wieprzowej siatce otrzewnej;

Wiktionary

Necówka (nec) – regionalny rodzaj pieczeni wytwarzany na terenie Śląska Cieszyńskiego, wyrób wędliniarski zaliczany do wyrobów średniorozdrobnionych. Jest to polędwiczka wieprzowa umieszczona w klopsie a następnie owinięta necem (tzn. wieprzową siatką otrzewną) i upieczona. Gotowy wyrób ma kształt owalny i ok. 20 cm długości.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pieczeń, zwana necówką, jest popularną potrawą na Śląsku.

Wiktionary

# nęczyn

nęczyn lepiarkowiec - gatunek pszczoły

SJP.pl

# neczypor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Neczypor schylony, przesuwając się między krzakami, wbiegł na pagórek, skąd mógł widzieć chatę na przeciw leżącą.

Wiktionary

# nedeżów

Nedeżów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Jarczów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Jarczów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 243 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Anny w Gródku.

Wikipedia

# nędza

1. bieda, ubóstwo, niedostatek, brak środków do życia;
2. dawniej: niedola, nieszczęście

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan ubóstwa w najwyższym stopniu, brak środków do życia

(1.2) zbiorowo o biednych ludziach lub o bardzo biednym człowieku

(1.3) pot. rzecz bardzo licha, kiepska, w złym gatunku

Wiktionary

- nędza – brak środków, wielkie ubóstwo

W Polsce

- Nędza – osada w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski
- Nędza – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Nędza
- Nędza – część wsi Połomia w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Mszana
- Nędza – część wsi Zaborze w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Chybie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Krzywda krzyczy spod ziemi, / Czarni i chudzi wołają: / Z żonami, sukami wyschłemi, / Wyjdziemy wyjącą zgrają! / Jest, jest nędza nasza! / Są, są te dzieci jak zmory! / Doprawdy są te poddasza, / Sutereny i nory!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛ̃nd͡za, AS: nẽnʒa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nędzarz m., nędzarka ż., nędznik m., nędznica ż., nędzniczek m., nędzniczka ż., nędzak m., nędzota ż., nędzniątko n., nędzenie n.

czas. nędznieć, nędzić

przym. nędzny, wynędzniały, nędznawy

przysł. nędznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielka bieda, skrajne ubóstwo

Wiktionary

# nędzański

przymiotnik od: Nędza (miejscowość)

SJP.pl

# nędzarka

kobieta żyjąca w ubóstwie

SJP.pl

# nędzarny

dawniej: nędzny

SJP.pl

# nędzarski

przymiotnik od: nędzarz

SJP.pl

# nędzarz

osoba żyjąca w ubóstwie; biedak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bardzo uboga osoba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zatem coraz więcej odsuwał się od świata, dworu żadnego nie trzymał, wszystko ubogim i nędzarzom rozdając.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nędza ż., nędznik mos.

przym. nędzny, nędznawy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biedak

Wiktionary

# nędznawy

przymiotnik jakościowy

(1.1) stosunkowo zaniedbany, odznaczający się dość złym stanem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wnętrze domu, tak samo jak i jego zewnętrzne otoczenie, wydało mu się nędznawe – nie potrafiłby inaczej tego określić; znać było na wszystkiem […] jakieś obdrapanie, a raczej może wysiłek wiązania końca z końcem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nędza ż., nędzarz m., nędzarka ż., nędznik m., nędznica ż., nędzność ż., nędznawość ż.

przym. nędzny, nędzarski, wynędzniały

przysł. nędznie, nędznawo

Wiktionary

# nędznica

→ nędznik

SJP.pl

Nędznica (Bystrzyca Zachodnia) – niewielka rzeka dorzecza Wieprza, lewy dopływ Krężniczanki, o długości 17,38 km. Jej jedynym dopływem jest nienazwany ciek w Sobieszczanach (lewy). Stanowi główną oś przyrodniczą gminy Niedrzwica Duża. Wzdłuż niej zlokalizowana jest ścieżka rowerowa i Szlak Doliną Nędznicy. Z Nędznicy można wyłowić pstrągi, lipienie, minoga strumieniowego. Wzdłuż rzeki usytuowanych jest także wiele bagien i terenów podmokłych, siedlisk licznej flory i fauny.

Wikipedia

#### Patrz:

nędznik

# nędznie

przysłówek

(1.1) w sposób nędzny, ubogi, skromny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tymczasem w wielu wypadkach kulturalna Europa wypada na tle Ameryki nędznie.

(1.1) Nie każdego stać było na zbytek świecy woskowej, przeznaczonej raczej na użytek sakralny; łojówka kopciła, świecąc nędznie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛ̃nd͡zʲɲɛ, AS: nẽnʒʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nędzny, nędznawy

rzecz. nędza ż., nędznik mos.

Wiktionary

# nędznieć

podupadać na zdrowiu, mizernieć, chudnąć

SJP.pl

# nędzniej

stopień wyższy od przysłówka: nędznie

SJP.pl

# nędzniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: nędzny

SJP.pl

# nędznik

człowiek bez honoru i zasad moralnych, podły, niegodny szacunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba podła, nikczemna

(1.2) daw. nędzarz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jakieś lekkie światło dobywa się z tych nędzników, jakby sumienie przestało im ciężyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nędza ż., nędzność ż., nędzota ż., nędzarz m., nędzarka ż.

:: fż. nędznica ż.

przym. nędzny, nędznawy

przysł. nędznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posp. łajdak, łajdus, łobuz, łotr, łachudra, kundel, skunks, drań, szelma, szuja, podlec, nikczemnik, kanalia, szubrawiec, parszywiec, zgniłek, pętak, łajza, gadzina, ananas, ziółko, ptaszek, gagatek, ancymonek, filut, urwis, gałgan, hultaj, drapichrust, chuligan, łapserdak, nicpoń, hycel, ladaco, psubrat, szatan, skurczybyk, skurkowaniec, sobaka, sukinkot, jucha, śmierdziel, wywłoka; diabelskie nasienie, diabelski syn, chytry lis, szczwany lis; wulg. skurwysyn; daw. frant, bisurman, wisus

Wiktionary

# nędzny

1. świadczący o nędzy, będący wynikiem ubóstwa
2. wychudły
3. marny, tandetny
4. mający niewystarczającą wartość
5. bezwartościowy moralnie, podły
6. stojący na niskim poziomie artystycznym, zawodowym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy skraju drogi stała nędzna chatka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛ̃nd͡znɨ, AS: nẽnʒny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nędza ż., nędzarz m., nędznik m.

przysł. nędznie

przym. nędznawy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) marny, kiepski, lichy

Wiktionary

# nędzota

dawniej:
1. bieda, nędza, ubóstwo;
2. biedni ludzie, nędzarze;
3. licha, nędzna rzecz

SJP.pl

# nef

średniowieczny statek towarowy

SJP.pl

Nef (od łac. navis – statek) – typ statku towarowego używany w XII-XIII wieku w zachodniej Europie.

Konstrukcja nefu wzorowana była na knarach lub na statku normandzkim. Był jednak większy od knary, a stosunek jego długości do szerokości wynosił 3:1. Pierwsze nefy zaczęły się pojawiać już w drugiej połowie XI wieku. Używano ich przede wszystkim we flocie francuskiej, angielskiej, hiszpańskiej i portugalskiej.

Wikipedia

# nefelia

biała plamka na rogówce oka lub paznokciu

SJP.pl

# nefelin

minerał z grupy skaleniowców, glinokrzemian sodu i potasu

SJP.pl

Nefelin – minerał z grupy krzemianów szkieletowych, jest skaleniowcem. Jest dość pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od gr. nephele = chmura, mgła (R.J. Hauy - 1800 r.) - wchodząc w reakcję z kwasami powoduje ich mętnienie.

Wikipedia

# nefelinit

skała magmowa wulkaniczna zaliczana do foidytów

SJP.pl

Nefelinit – należąca do foidytów skała magmowa, wulkaniczna o strukturze drobnoziarnistej, porfirowej, przy czym ciasto skalne jest afanitowe (szkliste). Barwa czarna lub ciemnoszara, rzadziej jasnoszara. Fenokryształy reprezentowane są głównie przez augit tytanowy i nefelin, skalenie nie występują. W niektórych odmianach dość liczny (do 7%) oliwin (nefelinit oliwinowy), sanidyn (nefelinit sanidynowy), leucyt (nefelinit leucytowy), monticellit (nefelinit monticelllitowy), melilit (nefelinit melilitowy).

Wikipedia

# nefelometr

przyrząd optyczny używany do pomiaru stopnia zmętnienia cieczy

SJP.pl

Nefelometr (nazwa pochodzi od greckiego słowa „nephos" (chmura)) – przyrząd optyczny służący do pomiaru stężenia cząsteczek stałych zawieszonych w cieczy lub gazie na podstawie pomiaru natężenia światła rozproszonego przez zawiesiny. Umożliwia oznaczenie stężenia zawiesiny w roztworze oraz rozmiarów i masy jej cząstek. Używany jest także do badania atmosfery. Głównymi elementami przyrządu są źródło światła i fotodetektor ustawione w stosunku do siebie pod pewnym kątem różnym od 180° (najczęściej 90°).

Wikipedia

# nefelometria

stosowana w chemii analitycznej metoda określania ilościowego zmętnienia roztworów w oparciu o pomiary przepuszczalności i rozproszenia światła

SJP.pl

Nefelometria – metoda analizy instrumentalnej wykorzystująca efekt Tyndalla i służąca do ustalania stężenia roztworu koloidalnego. Wiązka światła przechodząc przez roztwór koloidalny ulega rozproszeniu i staje się widoczna w postaci stożka Tyndalla. Pomiar intensywności światła rozproszonego pozwala na oznaczenie stężenia substancji rozpraszającej światło.

Do pomiaru używa się nefelometru.

Wikipedia

# nefelometryczny

→ nefelometr

SJP.pl

#### Patrz:

nefelometr

# neferetiti

żona Amenhotepa IV Echnatona, króla egipskiego; Nefertiti; Nefretete

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prawdopodobnie Neferetiti doszła do władzy, jako regentka w imieniu małoletniego Tutanchamona.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Nefretete, Nefertiti

Wiktionary

# nefertiti

żona Amenhotepa IV Echnatona, króla egipskiego; Neferetiti; Nefretete

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Neferneferuaton-Nefertiti („Piękna jest piękność Atona, piękna, która nadchodzi/nadeszła/przybyła”) – małżonka faraona Echnatona z XVIII dynastii.

Pochodzenie Nefertiti nie jest jasne. Przedstawia się teorię, jakoby była księżniczką mitannijską – co tłumaczyłoby jej imię, utożsamia się ją też z Taduhepą. Przyjmuje się także, że była córką doradcy dworu Aja, który wstąpił na tron po śmierci Tutanchamona.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prawdopodobnie Nefertiti doszła do władzy, jako regentka w imieniu małoletniego Tutanchamona.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Nefretete, Neferetiti

Wiktionary

# nefoplankton

część aeroplanktonu, organizmy planktoniczne (żywe glony, bakterie i grzyby) występujące w kropelkach wody chmur, po opadnięciu z deszczem na powierzchnię ziemi mogą powodować zakwity

SJP.pl

Nefoplankton – żywe glony, grzyby i bakterie występujące w kropelkach wody chmur. Nefoplankton jest częścią aeroplanktonu.

Wikipedia

# nefoskop

Nefoskop – (gr. néphos – chmura, skopéō – patrzę) – przyrząd meteorologiczny do pomiaru prędkości i kierunku ruchu chmur.

Wikipedia

# nefralgia

w medycynie: promieniujący ból okolicy nerkowej

SJP.pl

# nefrektomia

operacja chirurgiczna polegająca na usunięciu nerki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczne usunięcie nerki;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli druga nerka jest zdrowa, nefrektomia nie powoduje zaburzeń w produkcji moczu i nie upośledza sprawności fizycznej chorego.

Wiktionary

# nefretete

żona Amenhotepa IV Echnatona, króla egipskiego; Nefertiti; Neferetiti

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Neferneferuaton-Nefertiti („Piękna jest piękność Atona, piękna, która nadchodzi/nadeszła/przybyła”) – małżonka faraona Echnatona z XVIII dynastii.

Pochodzenie Nefertiti nie jest jasne. Przedstawia się teorię, jakoby była księżniczką mitannijską – co tłumaczyłoby jej imię, utożsamia się ją też z Taduhepą. Przyjmuje się także, że była córką doradcy dworu Aja, który wstąpił na tron po śmierci Tutanchamona.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prawdopodobnie Nefretete doszła do władzy, jako regentka w imieniu małoletniego Tutanchamona.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Nefertiti, Neferetiti

Wiktionary

# nefrocyt

jedna z parzystych komórek znajdujących się wzdłuż serca owadów

SJP.pl

# nefrolepis

paproć z rodziny paprotkowatych, pochodząca z terenów równikowych; szeroko uprawiana jako roślina doniczkowa i szklarniowa; nerczyłusk

SJP.pl

Nefrolepis, nerczyłusk (Nephrolepis) – rodzaj paproci zaliczany do monotypowej rodziny Nephrolepidaceae. Obejmuje 19 gatunków (baza Plants of the World online wymienia 28, w tym 5 pochodzenia mieszańcowego). Zasięg tych roślin obejmuje całą strefę międzyzwrotnikową, najdalej na północ sięgając po Półwysep Koreański i Wyspy Japońskie, a na południu po Wyspę Północną na Nowej Zelandii. W Polsce nie rosną dziko przedstawiciele tego rodzaju, niektóre gatunki są uprawiane jako ozdobne rośliny pokojowe.

Wikipedia

# nefrolog

specjalista w zakresie nefrologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka nefrologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy w stacjach dializ często zatrudnia się nefrologów?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛfˈrɔlɔk, AS: nefrolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nefrologia ż.

:: fż. nefrolożka ż.

przym. nefrologiczny

przysł. nefrologicznie

Wiktionary

# nefrologia

dział medycyny zajmujący się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób nerek

SJP.pl

Wikipedia

# nefrologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z nefrologią, dotyczący nefrologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nefrologia ż., nefrolog mos.

Wiktionary

# nefrolożka

→ nefrolog

SJP.pl

#### Patrz:

nefrolog

# nefron

podstawowa jednostka strukturalna i czynnościowa nerki, część wydzielnicza kanaliku nerkowego

SJP.pl

Nefron – podstawowa jednostka funkcjonalno-strukturalna nerki. Składa się z dwóch zasadniczych części: ciałka nerkowego (kłębuszek nerkowy + torebka kłębuszka) oraz kanalika nerkowego. Liczba nefronów w nerce człowieka jest cechą osobniczą – wahać się może od 1 do 4 mln.

Wikipedia

# nefropatia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan chorobowy w nerkach, choroba nerek

Wiktionary

Nefropatia – proces chorobowy dotyczący nerek.

Rozróżnia się:

- cukrzycowa choroba nerek
- nefropatia IgA
- nefropatia analgetyczna
- nefropatia toczniowa
- nefropatia C1q
- choroba cienkich błon podstawnych
- nefropatia kontrastowa
- nefropatia bałkańska
- glomerulopatia lipoproteinowa

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) nefropatía ż.

* niemiecki: (1.1) Nephropathie ż.

* nowogrecki: (1.1) νεφροπάθεια ż.

* słowacki: (1.1) nefropatia ż.

* włoski: (1.1) nefropatia ż.

źródła.

== nefropatia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nefropatia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛfrɔˈpatʲja, AS: nefropatʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) nefropatía ż.

* niemiecki: (1.1) Nephropathie ż.

* nowogrecki: (1.1) νεφροπάθεια ż.

* słowacki: (1.1) nefropatia ż.

* włoski: (1.1) nefropatia ż.

źródła.

== nefropatia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nefropatia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# nefroskop

przyrząd optyczny do wziernikowania wnętrza nerki

SJP.pl

# nefrostomia

przetoka wytworzona na miąższu nerki

SJP.pl

Urostomia, przetoka moczowo-skórna - zbiorcza nazwa stomii tworzonych między układem moczowym a skórą, umożliwiających swobodny odpływ moczu z dróg moczowych w przypadkach, gdy z powodu choroby nie jest to możliwe w sposób naturalny. Urostomia może być połączeniem ze skórą nerki, moczowodów lub pęcherza moczowego.

Wikipedia

# nefrotoksyczność

cecha czegoś, co powoduje uszkodzenie nerek

SJP.pl

Nefrotoksyczność — toksyczny lub destrukcyjny wpływ niektórych substancji chemicznych na komórki nerek. Istnieje wiele form nefrotoksyczności.

Nefrotoksyczności nie należy mylić z faktem, że niektóre leki działają specjalnie na nerki i dostosowane są do zmniejszania czynności nerek (np. heparyna).

Wikipedia

# nefrotoksyczny

powodujący uszkodzenie nerek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. zdolny do powodowania uszkodzeń nerek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znakomity antybiotyk gentamycyna, skuteczny w wielu chorobach, ma tę brzydką wadę, że jest nefrotoksyczny i może uszkadzać słuch.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nefrotoksyczność ż., nefrotoksyna ż.

przym. nefrotoksycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) środek nefrotoksyczny • działanie nefrotoksyczne

Wiktionary

# nefrotoksyna

substancja działająca toksycznie na nerki

SJP.pl

# nefrotomia

Nefrotomia – zabieg operacyjny nacięcia miąższu nerki. Zazwyczaj wykonywany jest w celu usunięcia kamienia nerkowego.

Wikipedia

# nefrotyczny

→ nefroza

SJP.pl

#### Patrz:

nefroza

# nefroureterektomia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczne usunięcie nerki z całym moczowodem oraz rozetą z pęcherza moczowego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ureterektomia ż.

Wiktionary

# nefroza

przewlekła choroba nerek

SJP.pl

# nefrydium

cewkowaty, parzysty narząd wydalniczy u bezkręgowców

SJP.pl

Nefrydium – ogólna nazwa cewkowatego, parzystego narządu wydalniczego, którego zadaniem jest wyprowadzenie na zewnątrz organizmu zbędnych produktów metabolizmu. Termin ten jest zwykle stosowany w odniesieniu do bezkręgowców (zwłaszcza pierścienic), rzadziej do strunowców (np. lancetnika).

Wikipedia

# nefryt

skała metamorficzna barwy zielonej lub białej; cenny kamień ozdobny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

(1.2) bot. ogrod. odmiana grochu

Wiktionary

Nefryt (gr. nephros – nerka; nazywany także żadem amfibolowym) – skała metamorficzna utworzona w wyniku wielu skomplikowanych procesów metasomatycznych oraz związanych z tektoniką uskokową i działalnością ciśnień kierunkowych tzw. stressu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Karawany objuczonych wielbłądów kroczyły jedwabnym szlakiem niosąc jedwab, nefryt i złoto.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛfrɨt, AS: nefryt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nefrytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żad amfibolowy

Wiktionary

# nefrytowy

→ nefryt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z nefrytu

Wiktionary

#### Patrz:

nefryt

#### Powiązane:

rzecz. nefryt m.

Wiktionary

# nefrytyczny

zespół nefrytyczny - zespół objawów uszkodzenia śródbłonka kapilar kłębuszków nerkowych

SJP.pl

# neftali

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) hist. etn. nazwa jednego z dawnych plemięemion Izraela

(2.2) hist. geogr. jeden z regionów Izraela w północnej części tego kraju

Wiktionary

Naftali, Neftali (hebr. נַפְתָּלִי – dosł. „moja walka”) – postać biblijna z Księgi Rodzaju.

Drugi syn Jakuba i Bilhy, niewolnicy Racheli. Imię nadała mu Rachela na znak swojego zwycięstwa ze swoją siostrą Leą. Protoplasta jednego z Dwunastu Plemion Izraela.

Według rastafarian z ruchu 12 Plemion Izraela, każdy rasta urodzony w styczniu należy do domu Napthali.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cadyk Neftali przychodził do synagogi o świtaniu.

(2.2) Opuścił jednak Nazaret, przyszedł i osiadł w Kafarnaum nad jeziorem, na pograniczu Zabulona i Neftalego.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Naftali

(2.1) Naftali

(2.2) Naftali

Wiktionary

# negacja

1. przeczenie czemuś lub odrzucenie czegoś; negowanie, kwestionowanie, zaprzeczanie;
2. w logice:
a) działanie na jednym argumencie, przyporządkowujące mu przeciwną wartość logiczną; przeczenie, zaprzeczenie;
b) zaprzeczenie zdania twierdzącego; zdanie postaci: nieprawda, że (zdanie twierdzące)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaprzeczenie, przeciwieństwo

(1.2) odrzucenie, podważanie słuszności

(1.3) log. mat. zaprzeczenie w logice, symbol odpowiadający słowu „nie”;

Wiktionary

Negacja (z łac. negatio), zaprzeczenie – pojęcie logiki i językoznawstwa o kilku znaczeniach:

- działanie jednoargumentowe na zbiorze zdań (funktor zdaniotwórczy), które każdemu zdaniu p przypisuje zdanie nie p;
- wynik tego działania, tj. wartość funktora – zdanie mające postać nieprawda, że p, gdzie p jest zdaniem;
- odpowiednią funkcję na zbiorze wartości logicznych;
- odpowiedni funktor na zbiorze nazw.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Ruch anarchistyczny odznaczał się całkowitą negacją istniejącego porządku społecznego.

(1.3) Czy znasz wzór na negację alternatywy?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈɡat͡sʲja, AS: negacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. abnegacja n., negatyw m., abnegat m., abnegatka ż., negowanie n., zanegowanie n., negatywność ż.

czas. negować ndk., zanegować dk.

przym. negatywny, negatywowy

przysł. negatywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1,3) zaprzeczenie

Wiktionary

# negacjonista

1. osoba zaprzeczająca istnieniu zbrodni Holokaustu;
2. potocznie: osoba będąca za wystąpieniem swojego państwa z Unii Europejskiej;
3. osoba zaprzeczająca czemuś, co jest powszechnie, naukowo uznawane za prawdziwe

SJP.pl

# negacjonistka

→ negacjonista

SJP.pl

#### Patrz:

negacjonista

# negacjonistyczny

→ negacjonizm

SJP.pl

#### Patrz:

negacjonizm

# negacjonizm

1. zaprzeczanie istnienia zbrodni Holokaustu; kłamstwo oświęcimskie, rewizjonizm Holocaustu;
2. zaprzeczanie czemuś, co jest powszechnie, naukowo uznawane za prawdziwe, np. negacjonizm klimatyczny

SJP.pl

- negacjonizm, rewizjonizm Holocaustu
- negacjonizm klimatyczny

Wikipedia

# negacyjny

związany z negacją

SJP.pl

# negat

potocznie: osoba nastawiona negatywnie do wszystkiego, co ją otacza

SJP.pl

# negaton

elektron o ujemnym ładunku elektrycznym; negatron

SJP.pl

Elektron, negaton, e−, β− – trwała cząstka elementarna (lepton), jeden z elementów atomu.

Elektron ma ładunek elektryczny równy e = −1,602 176 6208(98)×10−19 C (ujemny ładunek elektryczny elementarny – stąd też nazwa negaton) i masę spoczynkową me ≈ 9,109 382 91×10−31 kg.

Wikipedia

# negator

osoba zwalczająca jakiś pogląd, zaprzeczająca czemuś

SJP.pl

Bramka NOT – układ cyfrowy, bramka logiczna wykonująca logiczną negację.

Znaczenie bramki przedstawia poniższa tablica prawdy (Q=\neg A):

Wikipedia

# negatoskop

przyrząd służący do oglądania negatywów lub diapozytywów rentgenologicznych

SJP.pl

Negatoskop – urządzenie służące do przeglądania negatywów. Najczęściej stosowane w medycynie do przeglądania zdjęć rentgenowskich (będących właśnie negatywami) w pracowniach RTG, gabinetach lekarskich, salach operacyjnych, izbach przyjęć. Zbudowane są ze źródła światła, którego natężenie może być regulowany oraz jednolicie podświetlanej, matowej, białej, przezroczystej płyty, na której umieszcza się zdjęcie rentgenowskie.

Wikipedia

# negatron

elektron o ujemnym ładunku elektrycznym; negaton

SJP.pl

# negatyw

1. obraz fotograficzny na którym odwrócone są barwy i wartości tonalne;
2. materiał światłoczuły z takim utrwalonym obrazem;
3. ujemna, niekorzystna strona czegoś; minus, mankament;
4. odwrotny kształt czegoś, np. odcisk czegoś w plastycznym materiale lub forma odlewnicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;

(1.2) fot. pot. klisza negatywowa

(1.3) odcisk wzorcowego przedmiotu, używany jako forma lub matryca do tworzenia jego kopii

(1.4) przen. niekorzystna strona czegoś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) slang. negatywny komentarz w serwisie internetowym

Wiktionary

Negatyw – odwrotność pozytywu, czyli oryginału. Popularna nazwa błony fotograficznej negatywowej.

- W kopiowaniu brył negatyw jest symetrycznym odciśnięciem oryginału, czyli matrycą.
- W fotografii monochromatycznej jest przeciwieństwem jasności tonów z uwzględnieniem pełnej skali dynamiki nośnika (np. dla jasnego obrazu negatyw będzie ciemny).
- W fotografii kolorowej jest tym samym, co w monochromatycznej, lecz dodatkowo barwy są zamienione na barwy dopełniające.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nɛˈɡatɨf, AS: negatyf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negacja ż., negatywność ż., negowanie n., zanegowanie n.

czas. negować ndk., zanegować dk.

przym. negatywny, negatywowy

przysł. negatywnie

Wiktionary

# negatywa

dawniej: sprzeciw podczas głosowania, a zwłaszcza czarna gałka będąca znakiem tego sprzeciwu

SJP.pl

# negatywista

książkowo: osoba z niechętnym stosunkiem do świata i ludzi, odrzucająca przyjęte zasady

SJP.pl

# negatywistka

→ negatywista

SJP.pl

#### Patrz:

negatywista

# negatywistyczny

→ negatywizm

SJP.pl

#### Patrz:

negatywizm

# negatywizm

1. postawa polegająca na kwestionowaniu dotychczasowych osiągnięć w różnych dziedzinach nauki, sztuki itp. lub zaprzeczaniu ich wartości;
2. nieuznawanie ogólnie przyjętych zasad lub wartości;
3. tendencja do przeciwstawiania się poleceniom, ignorowania ich lub działań odwrotnych od oczekiwanych

SJP.pl

Negatywizm (kontraformizm) (u dzieci i młodzieży) – tendencja do zachowania niezgodnego z oczekiwaniami otoczenia, pojawiająca się już w wieku przedszkolnym, kiedy dziecko „sprawdza swoje siły” i często używa słowa „nie”, ale szczególnie wyraźnie w okresie dojrzewania, kiedy jest wyrazem niezadowolenia z kontroli ze strony rodziców i nauczycieli. Negatywizm dzieli się na czynny i bierny.

Wikipedia

# negatywnie

przysłówek

(1.1) w sposób negatywny, ujemnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skutki przestoju spowodowanego przez epidemię wkrótce się ukażą, negatywnie oddziałując na gospodarkę kraju.

(1.1) Możesz być spokojna: test ciążowy wyszedł negatywnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negatyw m., negatywność ż., negacja ż.

przym. negatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niekorzystnie

Wiktionary

# negatywniej

stopień wyższy od przysłówka: negatywnie

SJP.pl

# negatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: negatywny; bardziej negatywny

SJP.pl

# negatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co negatywne, pesymistyczne, ponure, mające zły wpływ

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɡaˈtɨvnɔɕt͡ɕ, AS: negatyvność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negatyw m., negacja ż.

przym. negatywny

przysł. negatywnie

Wiktionary

# negatywny

przymiotnik

(1.1) niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy

(1.2) wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący

(1.3) stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Firmy odczuwające negatywne skutki kryzysu są zmuszone do obniżenia marży firmy i renegocjacji kontraktów. Przekłada się to na spadek zamówień, a co za tym idzie zmniejszenie przychodów odczuwane przez 6 na 10 badanych przedsiębiorstw.

(1.2) Jeśli ciągle będziesz z negatywnym nastawieniem podchodził do nauki, to nie zajdziesz w życiu daleko.

(1.3) To bardzo pozytywna wiadomość – Wynik testu na obecność HIV był negatywny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɡaˈtɨvnɨ, AS: negatyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. negacyjny

rzecz. negacja ż., negatywa ż., negatyw m., negatywizm m., negatywista m., negatywność ż.

czas. negować

przysł. negatywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) przeczący

(1.1) pejoratywny

Wiktionary

# negatywowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z negatywem, dotyczący negatywu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negatyw m., negacja ż.

Wiktionary

# negeb

biblijna kraina na południu ziemi Kanaan, utożsamiana z obszarem pustyni Negev

SJP.pl

# negentropia

w teorii systemów i cybernetyce: miara stopnia organizacji; ujemna entropia, negatywna entropia

SJP.pl

Negentropia (negatywna entropia, ujemna entropia, ekstropia) – w teorii systemów i cybernetyce – miara stopnia organizacji. Stanowi różnicę pomiędzy maksymalną możliwą wartością entropii – odpowiadającą całkowitej dezorganizacji systemu, a jej aktualną wartością. Przy dezorganizacji systemu negentropia maleje, podczas gdy entropia wzrasta i – na odwrót – wzrostowi organizacji odpowiada zawsze wzrost negentropii.

Wikipedia

# negew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyżynna pustynia na południu Izraela;

Wiktionary

Negew (hebr. הַנֶּגֶב, Ha-Negew; arab. النقب, An-Nukab) – pustynia wyżynna na południu Izraela.

Geograficznie jest położona na wysokości od 500 do 900 metrów n.p.m. i zajmuje powierzchnię ponad 13 000 km². Zajmuje około 60% powierzchni Izraela. Na Negewie występują jedynie rzeki okresowe. Słynny jest największy krater krasowy na Ziemi – maktesz Ramon.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. negewski

Wiktionary

# negewski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Negewem, dotyczący Negewu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Negew mrz.

Wiktionary

# negging

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praktyka poniżania polegająca na komplementowaniu, które uraża czyjeś poczucie wartości

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|negging.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) negging

źródła.

== negging (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) negging

forma czasownika|en.

(2.1) present participle|neg.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|negging.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) negging

źródła.

== negging (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) negging

forma czasownika|en.

(2.1) present participle|neg.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# negidalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Negidalami, dotyczący Negidalów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język negidalski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Negidalowie lm m.

Wiktionary

# neglegentia

książkowo: lekceważenie, zaniedbanie

SJP.pl

# negligente

określenie wykonawcze: niedbale, obojętnie

SJP.pl

# negliż

niekompletny, niedbały ubiór, dzienna lub nocna bielizna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) niekompletny, niedbały ubiór, dzienna lub nocna bielizna

(1.2) rodzaj ubioru nocnego

(1.3) pot. nagość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. półnegliż

przym. roznegliżowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) nagość

Wiktionary

# negliżować

przestarzale: zaniedbywać, lekceważyć, ignorować

SJP.pl

# negliżyk

zdrobnienie od: negliż

SJP.pl

# negocjacja

rozmowa, której celem jest dojście do porozumienia

SJP.pl

Negocjacje – dwustronny proces komunikowania się, którego celem jest osiągnięcie porozumienia, gdy przynajmniej jedna strona nie zgadza się z daną opinią lub z danym rozwiązaniem sytuacji. Negocjacje to sposób porozumienia się w celu rozwiązania konfliktu oraz dojścia do porozumienia obydwu stron, proces wzajemnego poszukiwania takiego rozwiązania, które satysfakcjonowałoby zaangażowane w konflikt strony.

Wikipedia

# negocjacje

pertraktacje;
1. wspólne wyjaśnienie, przedstawienie poglądów;
2. rozmowa dyplomatyczna prowadzona przez upoważnionych przedstawicieli dwu lub większej liczby państw; rokowania;
3. targowanie się ze sprzedającym w celu uzyskania niższej ceny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rozmowy prowadzone przez upoważnionych przedstawicieli dwu lub większej liczby państw, organizacji itp.

Wiktionary

Negocjacje – dwustronny proces komunikowania się, którego celem jest osiągnięcie porozumienia, gdy przynajmniej jedna strona nie zgadza się z daną opinią lub z danym rozwiązaniem sytuacji. Negocjacje to sposób porozumienia się w celu rozwiązania konfliktu oraz dojścia do porozumienia obydwu stron, proces wzajemnego poszukiwania takiego rozwiązania, które satysfakcjonowałoby zaangażowane w konflikt strony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przypadającą jutro trzecią rocznicę otwarcia negocjacji członkowskich z UE, Polska ma połowę, czyli 15 zamkniętych obszarów rokowań.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negocjowanie n., negocjator m., negocjatorka ż.

czas. negocjować ndk.

przym. negocjacyjny, negocjowalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pertraktacje

Wiktionary

# negocjacyjny

związany z negocjacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący negocjacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negocjowanie n., negocjator m., negocjatorka ż., negocjacje lm.

czas. negocjować ndk.

przym. negocjowalny

Wiktionary

# negocjator

osoba prowadząca układy, negocjacje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba będąca przedstawicielem którejś ze stron negocjacji

Wiktionary

Negocjacje – dwustronny proces komunikowania się, którego celem jest osiągnięcie porozumienia, gdy przynajmniej jedna strona nie zgadza się z daną opinią lub z danym rozwiązaniem sytuacji. Negocjacje to sposób porozumienia się w celu rozwiązania konfliktu oraz dojścia do porozumienia obydwu stron, proces wzajemnego poszukiwania takiego rozwiązania, które satysfakcjonowałoby zaangażowane w konflikt strony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy policjanci zobaczyli w jego ręku nóż, zrezygnowali z wyważenia drzwi i wezwali negocjatora.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negocjacje nmos.

:: fż. negocjatorka ż.

czas. negocjować ndk., wynegocjować dk., zanegocjować dk.

przym. negocjacyjny, negocjowalny

Wiktionary

# negocjatorka

kobieta prowadząca układy, negocjacje

SJP.pl

# negocjatorski

→ negocjator

SJP.pl

#### Patrz:

negocjator

# negocjować

1. wspólnie coś wyjaśniać, przedstawiać poglądy; pertraktować;
2. prowadzić negocjacje - rokowania, pertraktacje; pertraktować;
3. targować się w celu uzyskania niższej ceny

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) prowadzić rozmowy w celu ustanowienia kompromisu lub dojścia do porozumienia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Będąc na wycieczce w Kolumbii klient negocjował cenę towaru z ekspedientką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɡɔˈt͡sʲjɔvat͡ɕ, AS: negocʹi ̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negocjowanie n., negocjacje, negocjator, negocjatorka

przym. negocjacyjny, negocjowalny

Wiktionary

# negocjowalność

→ negocjowalny

SJP.pl

#### Patrz:

negocjowalny

# negocjowalny

dający się negocjować, możliwy do negocjacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który może podlegać negocjacjom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negocjacje lm., negocjowanie n., wynegocjowanie n., negocjator mos., negocjatorka ż., negocjowalność ż., negocjacyjność ż.

czas. negocjować ndk., wynegocjować dk.

przym. negocjacyjny

przysł. negocjacyjnie

Wiktionary

# negocjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|negocjować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. negocjować ndk.

rzecz. negocjacje nmos.

przym. negocjacyjny, negocjowalny

Wiktionary

# negować

przeczyć, zaprzeczać

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) zaprzeczać

(1.2) odrzucać, podważać słuszność czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie neguję potrzeby wprowadzenia zmian.

(1.2) Ateiści negują istnienie Boga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈɡɔvat͡ɕ, AS: negovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negowanie n., negacja, negatyw

przym. negatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeczyć, zaprzeczać, odmawiać

(1.2) kwestionować, podważać, odrzucać

Wiktionary

# negowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|negować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɡɔˈvãɲɛ, AS: negovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. negować

rzecz. negatyw mzw./mrz., negacja ż.

Wiktionary

# negowski

nazwisko

SJP.pl

# negr

przestarzałe: pogardliwie o Murzynie; Negr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obraź. czarnoskóry

Wiktionary

# negri

- Ada Negri (1891–1945) – włoska pisarka
- Adelchi Negri (1876–1912) – włoski lekarz, mikrobiolog i patolog
- Alexandre Negri (ur. 1981) – brazylijski piłkarz
- Antonio Negri (1933–2023) – włoski etyk i marksistowski filozof polityczny i pisarz
- Luigi Negri (1941-2021) – włoski duchowny katolicki
- Marco Negri (ur. 1955) – włoski siatkarz
- Marco Negri (ur. 1970) – włoski piłkarz
- Osvaldo Negri – piłkarz argentyński
- Pola Negri (1897-1987) – polska, międzynarodowa gwiazda kina niemego

Wikipedia

# negro

[czytaj: rijo negro] Rio Negro;
1. rzeka w Brazylii;
2. rzeka w Urugwaju;
3. rzeka w Argentynie

SJP.pl

- Negro (Rio Negro) – rzeka w Brazylii
- Negro (Río Negro) – nazwa kilkunastu rzek w krajach hiszpańskojęzycznych

Biografie:

- Donato Negro – włoski duchowny
- Paolo Negro – włoski piłkarz

Wikipedia

# negroid

człowiek o brunatnej skórze, czarnych, skręconych włosach, płaskim nosie i grubych, wywiniętych wargach, zamieszkujący Afrykę, Australię i Melanezję

SJP.pl

# negroidalny

przymiotnik od: negroid

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) antrop. mający cechy negroidów, charakterystyczny dla negroidów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rasa negroidalna o ciemnym odcieniu skóry wykształciła się w toku ewolucji w celu ochrony przed rakiem skóry na terenach o wysokim stopniu nasłonecznienia…

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negroid m.

Wiktionary

# negroni

koktajl alkoholowy przygotowywany z trzech równych porcji ginu, słodkiego wermutu i gorzkiego likieru, głównie campari

SJP.pl

Wikipedia

# negroponte

- Negroponte – dawna nazwa greckiej wyspy Eubea
- John Negroponte – amerykański dyplomata

Wikipedia

# negryci

członek grupy niskorosłych ludów autochtonicznych zamieszkujących południowo-wschodnią Azję

SJP.pl

Negryci (ang. Negrito) – niskorosłe ludy autochtoniczne, wykazujące cechy negroidalne, zamieszkujące trudno dostępne rejony Azji Południowo-Wschodniej, zwłaszcza Filipiny (Aetowie, Ati), Półwysep Malajski (Semangowie) i Andamany (Andamanie). Posługują się językami z rodzin austronezyjskiej i austroazjatyckiej.

Wikipedia

# negrycki

dotyczący Negrytów, właściwy Negrytom

SJP.pl

# negrytka

członkini grupy niskorosłych ludów autochtonicznych zamieszkujących południowo-wschodnią Azję

SJP.pl

# negryto

członek grupy niskorosłych ludów autochtonicznych zamieszkujących południowo-wschodnią Azję

SJP.pl

# negus

tytuł cesarza Etiopii

SJP.pl

Nygus, negus (amh. ነጋሲ, nəgus „król”; gyyz ንጉሥ, nəguś) – historyczny i polityczny tytuł władców krain Etiopii w okresie monarchii. Jeden z najstarszych feudalnych tytułów etiopskich, bowiem był w użyciu już w V–I wieku p.n.e. od czasów państwa Aksum, został następnie przejęty przez chrześcijańskich władców Etiopii i był używany do czasów współczesnych.

Wikipedia

# nehemiasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.

Wiktionary

- Nehemiasz (Biblia)
- Księga Nehemiasza
- Nehemiasz (imię)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rada wydziału nie pozostawiła Nehemiaszowi wyboru, musiał skapitulować.

(1.1) W niedzielę odwiedziliśmy z Nehemiaszem jego brata w Cieszynie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Nehemiaszowy

Wiktionary

# nehemiaszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Nehemiasza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ktoś ukradł Nehemiaszowy tornister.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nehemiasz mos.

Wiktionary

# nehring

Osoby o tym nazwisku:

- Beata Nehring (1930–2009) – polska architekt wnętrz, malarka, grafik
- Edward Nehring (1892–1951) – polski ogrodnik, autor podręczników szkolnych, zawodnik, działacz i trener sportowy
- Maria Symplicyta Nehring – przełożona żeńskich zgromadzeń zakonnych
- Piotr Nehring (1963- 2018) – polski dziennikarz związany z Gazetą Wyborczą
- Przemysław Nehring (ur. 1967) – polski filolog klasyczny
- Stanisław Nehring (1888–1934) – polski działacz państwowy i socjalistyczny, samorządowiec, poseł na Sejm II kadencji (1928–1930)
- Szymon Nehring (ur. 1995) – polski pianista
- Władysław Nehring (1830–1909) – polski językoznawca i historyk, badacz języka starosłowiańskiego
- Zofia Nehring (1910–1972) – polska łyżwiarka szybka, rekordzistka świata, mistrzyni i reprezentantka Polski

Wikipedia

# nehru

Jawaharlal Nehru (hindi: जवाहरलाल नेहरू, Javāharlāl Nehrū), (uproszczona wymowa pol. [dżewa’harlal nehru]), zwany także Pandit (Nauczyciel) Nehru (ur. 14 listopada 1889 w Allahabadzie, zm. 27 maja 1964 w Nowym Delhi) – indyjski polityk, przywódca socjalistycznego skrzydła Indyjskiego Kongresu Narodowego w okresie walki o niepodległość przeciwko dominacji brytyjskiej. 15 sierpnia 1947 został pierwszym premierem Indii, piastując tę funkcję aż do śmierci. Ojciec Indiry Gandhi (trzeciej premier Indii) i dziadek Rajiva Gandhiego (szóstego premiera Indii).

Wikipedia

# neil

[czytaj: nil] obce imię męskie

SJP.pl

# nejman

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Nejman – polski aktor, reżyser, prezenter telewizyjny, tłumacz
- Tomasz Nejman – polski wojskowy

Wikipedia

# nejtyczanka

czterokołowy pojazd konny z wyplatanym podwoziem; najtyczanka

SJP.pl

# nejwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w połączeniu z rzeką Rież tworzy Nicę;

Wiktionary

Niejwa (ros. Нейва) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w połączeniu z rzeką Rież tworzy Nicę. Przepływa przez obwód swierdłowski. Źródła na wschodnich zboczach Środkowego Uralu w jeziorze Tawatuj.

Długość rzeki – 294 km. Powierzchnia zlewni – 5600 km². Zasilanie mieszane, w przeważającej części śniegowe.Skuta lodem od listopada do kwietnia.

Wikipedia

# nek

wzniesienie o stromych i urwistych stokach, zbudowane z law zakrzepłych w kominie wulkanicznym; szyja wulkaniczna, rdzeń wulkaniczny

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = techn. nasycona elektroda kalomelowa;

Wiktionary

Nek – wzniesienie o stromych i urwistych stokach, zbudowane z odpornych na procesy erozji law zakrzepłych w kominie wulkanicznym. Typowym przykładem neku jest Hvannadalshnúkur.

Wikipedia

# nękać

inaczej prześladować

SJP.pl

czasownik

(1.1) dręczyć, trapić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pokręcił głową i nękany wyrzutami sumienia, z pompką na ramieniu, ruszył naprzód.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛ̃ŋkat͡ɕ, AS: nẽŋkać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nękanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dręczyć, trapić, męczyć, zamęczać

Wiktionary

# nękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nękać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛ̃ŋˈkãɲɛ, AS: nẽŋkãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nękać

Wiktionary

# nekenzaur

rodzaj dinozaura z rodziny tytanozaurów

SJP.pl

Nekenzaur (Neuquensaurus australis) – dinozaur z rodziny tytanozaurów (Titanosauridae).

Żył w epoce późnej kredy (ok. 71 mln lat temu) na terenach Ameryki Południowej. Długość ciała 10–15 m. Jego szczątki znaleziono w Argentynie i Urugwaju.

Wikipedia

# nekielski

przymiotnik od: Nekla

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Neklą, dotyczący Nekli

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nekla ż.

Wiktionary

# nekla

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Nekla – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, położone przy drodze krajowej nr 92 z Poznania do Wrześni. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nekla.

Nekla uzyskała lokację miejską w 1727 roku, zdegradowana w 1793, ponowne nadanie praw miejskich w 2000.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛkla, AS: nekla

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nekielka

przym. nekielski

Wiktionary

# neklanin

mieszkaniec Nekli (miasta w Polsce)

SJP.pl

# neklanka

mieszkanka Nekli (miasta w Polsce)

SJP.pl

# nękowate

o cechach nękowatych (rodzina błonkówek)

SJP.pl

# nękowaty

o cechach nękowatych (rodzina błonkówek)

SJP.pl

# nekrobioza

proces powolnego zamierania komórek lub tkanek, będący etapem normalnego cyklu życiowego organizmu lub mający związek z infekcjami bądź innego rodzaju zaburzeniami chorobowymi; obumieranie

SJP.pl

Nekrobioza, obumieranie – proces powolnego zamierania komórek poprzedzony różnymi zmianami zwyrodniającymi. Często po nim następuje odnowa i zastąpienie obumarłych komórek młodymi (np. naskórek).

Wikipedia

# nekrobiznes

działalność gospodarcza związana z przechowywaniem i transportem zwłok, organizacją pochówków itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. biznes związany z przechowywaniem, transportem zwłok, organizacją pochówków itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przedsiębiorcy zajmujący się nekrobiznesem żądają wprowadzenia certyfikatów potwierdzających odpowiednią jakość trumien.

(1.1) Do tej pory policja w związku z nekrobiznesem zatrzymała siedem osób.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛkrɔˈbʲiznɛs, AS: nekrobʹiznes

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biznes funeralny

Wiktionary

# nekrocenoza

nagromadzenie różnych gatunków kopalnych i ich szczątków, bez żadnego porządku i związku, zwykle naniesione w jedno miejsce; cmentarzysko, tanatocenoza

SJP.pl

Nekrocenoza (łac. necrosis – martwica i gr. koinos – wspólny) – zespół szczątków organizmów obumarłych w różnym czasie lub różnych miejscach i nagromadzonych w jednym miejscu.

Wikipedia

# nekroceramika

ceramika znajdowana w grobach z niektórych okresów kultur pogańskich

SJP.pl

# nekrofag

zwierzę żywiące się martwymi ciałami innych zwierząt, np. sęp, hiena, szakal; trupojad; padlinożerca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ekol. zwierzę odżywiające się padłymi zwierzętami

Wiktionary

Nekrofagi (necrophaga), trupojady, padlinożercy (gr. nekrós „trup”, phágo „jem, pożeram”) – organizmy (np. owady) odżywiające się martwymi zwierzętami, np. sępy, hieny, niektóre owady, np. larwy chrząszczy z rodziny Silphidae (zoonecrophaga) lub roślinami, np. larwy Anobiidae (phytonecrophaga).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kondory i sępy należą do nekrofagów.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) padlinożerca, trupojad, trupożerca

Wiktionary

# nekrofagia

pożeranie zwłok innych osobników swojego lub innego gatunku; padlinożerność

SJP.pl

Nekrofagia (gr. nekrós – „martwy”, phageín – „pożerać”) – odżywianie się padliną, zjadanie martwych ciał osobników własnego i innych gatunków.

Zwierzęta, które w całości lub częściowo zjadają inne martwe zwierzęta, nazywane są nekrofagami lub padlinożercami, są to np. sępy i hieny. Także owady wykorzystują materię w stanie rozkładu jako źródło protein, np. żuki gnojowe, chrząszcze z rodziny omarlicowatych, niektóre gatunki z rodziny kusakowatych, niektóre gatunki muchówek.

Wikipedia

# nekrofil

med. człowiek cierpiący na nekrofilię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) seks. osoba czująca pociąg seksualny do martwych ciał

Wiktionary

Nekrofilia (ang. necrophilia z gr. νεκρός, nekrós – „martwy”, φιλία, filía – „miłość”; inne nazwy: tanatofilia, nekrolagnia) – zaburzenie preferencji seksualnych; stan, w którym bodźcem stymulującym seksualnie mogą być jedynie ludzkie zwłoki. Skłonność ta może być jednak wygeneralizowana do wszystkich obiektów, które danej jednostce kojarzą się ze śmiercią bądź zwłokami (np. śpiące osoby).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) XV-wieczny Gilles de Rais, zwany Sinobrodym, był prawdziwym monstrum, okrutnikiem, sadystą i nekrofilem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nekrofilia ż.

:: fż. nekrofilka

przym. nekrofilski

Wiktionary

# nekrofilia

dewiacja seksualna polegająca na odczuwaniu potrzeby kontaktów seksualnych ze zwłokami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) seks. parafilia polegająca na pociągu seksualnym do martwych ciał;

Wiktionary

Nekrofilia (ang. necrophilia z gr. νεκρός, nekrós – „martwy”, φιλία, filía – „miłość”; inne nazwy: tanatofilia, nekrolagnia) – zaburzenie preferencji seksualnych; stan, w którym bodźcem stymulującym seksualnie mogą być jedynie ludzkie zwłoki. Skłonność ta może być jednak wygeneralizowana do wszystkich obiektów, które danej jednostce kojarzą się ze śmiercią bądź zwłokami (np. śpiące osoby).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Porównując te sceny, ocierające się o sadyzm i nekrofilię, z dotychczas zakodowanymi postawami amerykańskich żołnierzy, choćby z czasów wojny w Wietnamie, nie sposób oprzeć się wrażeniu, że od tamtego czasu coś zostało przełamane w amerykańskiej mentalności.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nekrofil m., nekrofilka m.

przym. nekrofilski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) parafilia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. nekrofil m., nekrofilka m.

przym. nekrofilski

frazeologia.

etymologia.

internacjonalizm (por. etymn|ang|necrophilia., etymn|franc|nécrophilie., etymn|niem|Nekrophilie.), końcowo od etym|gr|νεκρός. (nekrós, → zwłoki) + φιλία (philía, → przyjaźń, miłość)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) necrophilia

* francuski: (1.1) nécrophilie ż.

* hiszpański: (1.1) necrofilia ż.

* kataloński: (1.1) necrofília ż.

* niemiecki: (1.1) Nekrophilie ż.

* portugalski: (1.1) necrofilia ż.

* rosyjski: (1.1) некрофили́я ż.

* słowacki: (1.1) nekrofília ż.

* ukraiński: (1.1) некрофі́лія ż.

* włoski: (1.1) necrofilia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# nekrofilka

→ nekrofil

SJP.pl

#### Patrz:

nekrofil

# nekrofilny

→ nekrofil

SJP.pl

#### Patrz:

nekrofil

# nekrofilski

→ nekrofilia

SJP.pl

#### Patrz:

nekrofilia

# nekrofobia

chorobliwy lęk przed śmiercią i zmarłymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy strach przed zwłokami, śmiercią

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛkrɔˈfɔbʲja, AS: nekrofobʹi ̯a

Wiktionary

# nekrograf

twórca rekonstrukcji dziejów zwłok danej osoby

SJP.pl

# nekrografia

rekonstrukcja dziejów zwłok danej osoby

SJP.pl

# nekrolans

potocznie: wykorzystywanie śmierci w celu przyciągnięcia do siebie uwagi i stania się popularnym

SJP.pl

# nekrolatria

oddawanie czci religijnej zmarłym; kult zmarłych wiążący się zwykle z kultem przodków

SJP.pl

Nekrolatria (gr. ‘kult zmarłych’ od nekros ‘martwy’ i latreía ‘służba’) – cześć oddawana zmarłym. Jest następstwem wiary w życie pozagrobowe. Zewnętrzną formą kultu są obrzędy związane z pochówkiem zmarłych oraz okresowe upamiętnianie zmarłych.

Wikipedia

# nekrolog

zawiadomienie o śmierci podane do ogólnej wiadomości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;

(1.2) afisz z zawiadomieniem o czyjejś śmierci i terminie pogrzebu

Wiktionary

Nekrolog (gr. nekros „trup”, logos „słowo”) – informacja o śmierci danej osoby, podana do publicznej wiadomości.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Modest napisał przyjacielowi serdeczny po śmierci nekrolog i rychło za nim podążył.

(1.2) Wykaligrafował czarnym tuszem na brystolu kilka nekrologów i późnym wieczorem rozwiesił je po wsi: na przystanku autobusów, na bibliotece, na przydrożnych drzewach, na dzwonnicy koło kościoła, no i oczywiście na bramie cmentarza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈkrɔlɔk, AS: nekrolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nekrologia ż.

przym. nekrologowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) klepsydra

Wiktionary

# nekrologia

1. dawniej część czasopisma poświęcona nekrologom;
2. spis osób zmarłych

SJP.pl

# nekrologiczny

→ nekrologia

SJP.pl

#### Patrz:

nekrologia

# nekrologowy

przymiotnik

(1.1) związany z nekrologiem, dotyczący nekrologu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W niektórych tomach zamieszczane są również krótkie noty nekrologowe informujące o śmierci słynnych współczesnych etymologów (zwłaszcza współpracujących z "SEC'").

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛkrɔlɔˈɡɔvɨ, AS: nekrologovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nekrolog m.

Wiktionary

# nekromancja

wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych i pytaniu ich o przyszłość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

(1.2) fant. ożywianie trupów

Wiktionary

Nekromancja (gr. νεκρομαντεία nekromanteía) – forma praktyk magicznych, w której czarujący (nekromanta) przyzywa duchy zmarłych w celu poznania prawdopodobnych wersji przyszłości lub w celach własnych (np. usług). Słowo nekromancja pochodzi od greckiego νεκρός nekrós – „martwy” oraz μαντεία – „wróżyć”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nekromancja, czyli sztuka wywoływania duchów zmarłych i pragnienie konsultowania się z nimi, praktykowana była już w starożytności.

(1.1) Hekate była grecką boginią czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży.

(1.1) Chrześcijanie nie powinni zajmować się nekromancją.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nekromanta m., nekromant m., nekromantka ż., nekromantyczność ż.

przym. nekromantyczny

Wiktionary

# nekromancki

→ nekromanta

SJP.pl

#### Patrz:

nekromanta

# nekromania

fascynacja śmiercią i zmarłymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. fascynacja śmiercią i zmarłymi

Wiktionary

# nekromanta

1. osoba wywołująca duchy zmarłych w celu poznania prawdopodobnych wersji przyszłości;
2. w fantastyce: mag ożywiający i kontrolujący zwłoki

SJP.pl

Nekromancja (gr. νεκρομαντεία nekromanteía) – forma praktyk magicznych, w której czarujący (nekromanta) przyzywa duchy zmarłych w celu poznania prawdopodobnych wersji przyszłości lub w celach własnych (np. usług). Słowo nekromancja pochodzi od greckiego νεκρός nekrós – „martwy” oraz μαντεία – „wróżyć”.

Wikipedia

# nekromantka

→ nekromanta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fant. osoba płci żeńskiej posiadająca moc animacji, ożywiania trupów

Wiktionary

#### Patrz:

nekromanta

#### Powiązane:

rzecz. nekromancja ż.

:: fm. nekromanta m.

Wiktionary

# nekromantyczny

→ nekromancja

SJP.pl

#### Patrz:

nekromancja

# nekronim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) imię nadane po narodzinach osobie, która okazała się transpłciowa lub niebinarna, a którego ta osoba przestała używać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy spotkaliśmy się jeszcze przed publikacją wywiadu, powiedział mi, że poprawił dziennikarkę, że nie ma trzech córek, tylko dwie i syna. Nie wiedziałem tylko, że pojawi się mój nekronim, ale w pełni rozumiem, dlaczego tak się stało.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) deadname

Wiktionary

# nekropol

nekropolia, nekropola;
1. starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz;
2. duży, zabytkowy cmentarz

SJP.pl

Nekropolia, nekropola (gr. νεκρόπολις nekropolis, miasto umarłych) – starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz usytuowany w pobliżu miasta albo inny stary cmentarz o dużej powierzchni, zwłaszcza taki, na którym pochowani są członkowie znanych rodów i ludzie sławni.

Wikipedia

# nekropola

nekropolia, nekropol;
1. starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz;
2. duży, zabytkowy cmentarz

SJP.pl

Nekropolia, nekropola (gr. νεκρόπολις nekropolis, miasto umarłych) – starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz usytuowany w pobliżu miasta albo inny stary cmentarz o dużej powierzchni, zwłaszcza taki, na którym pochowani są członkowie znanych rodów i ludzie sławni.

Wikipedia

# nekropolia

nekropola, nekropol;
1. starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz;
2. duży, zabytkowy cmentarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wielki i zwykle zabytkowy cmentarz, na którym pochowane są słynne osoby i znane rody

(1.2) hist. starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz

Wiktionary

Nekropolia, nekropola (gr. νεκρόπολις nekropolis, miasto umarłych) – starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz usytuowany w pobliżu miasta albo inny stary cmentarz o dużej powierzchni, zwłaszcza taki, na którym pochowani są członkowie znanych rodów i ludzie sławni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Naukowcy biorą udział w projekcie badawczym mającym na celu powierzchniowe przebadanie terenu całej nekropoli w Sakkarze.

Wiktionary

# nekrosadyzm

skrajna forma sadyzmu, dewiacja seksualna objawiająca się doprowadzaniem do śmierci osoby, z którą odbywa się stosunek seksualny

SJP.pl

# nekroskopia

sądowo-lekarskie oględziny zwłok osoby zmarłej śmiercią gwałtowną w celu stwierdzenia obrażeń ciała i przyczyny zgonu

SJP.pl

Sekcja zwłok (łac. sectio: cięcie, rozcięcie), autopsja (stgr. αὐτοψία autopsia: zobaczyć na własne oczy) – badanie pośmiertne (łac. post mortem), którego celem jest najczęściej ustalenie przyczyny zgonu, rzadziej uzyskanie dodatkowych informacji potrzebnych śledczym.

Wikipedia

# nekrospermia

obecność w moczu martwych plemników

SJP.pl

Nekrospermia – termin oznaczający brak żywotności plemników w spermie.

Wikipedia

# nekrosztuka

1. sztuka nagrobna;
2. wystawianie na pokaz spreparowanych zwłok

SJP.pl

# nekrotycznie

→ nekrotyczny

SJP.pl

#### Patrz:

nekrotyczny

# nekrotyczny

→ nekroza

SJP.pl

#### Patrz:

nekroza

# nekroza

martwica;
1. miejscowe obumarcie tkanek lub narządu żywego organizmu, będące wynikiem np. niedokrwienia, oparzenia, odmrożenia, działania toksyn bakteryjnych;
2. częściowe lub całkowite zamieranie komórek i tkanek roślinnych, głównie z powodu starzenia się roślin

SJP.pl

- nekroza – proces powolnego obumierania tkanek
  - nekroza Fourniera
- nekroza – rodzaj śmierci komórki
- nekroza – obumieranie tkanek roślinnych

Wikipedia

# nekrydium

komórka charakterystyczna dla nitkowatych sinic, która zapada się i powoduje przerwanie nici; komórka wklęsła

SJP.pl

# nektar

1. napój będący gęstym przecierem owocowym;
2. sok wydzielany przez słupek kwiatowy;
3. coś bardzo smacznego;
4. mityczny napój bogów dający nieśmiertelność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. pszcz. słodki sok wydzielany przez kwiaty

(1.2) spoż. gęsty napój z przecieru owocowego

(1.3) mitgr. napój bogów dający im nieśmiertelność

(1.4) pot. słodki, smaczny napój

Wiktionary

- nektar – wydzielina miodników zwanych nektariami, przynęta dla owadów
- nektar – napój z przecieru owocowego
- nektar – w mitologii greckiej napój bogów
- Nektar – zespół muzyczny
- Nektar – Piwo marki Tyskie wyprodukowane dla Banialuka

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) nektar bananowy

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. nektaryna ż.

przym. nektarowy

frazeologia.

etymologia.

etym|gr., etym|łac.

uwagi.

(1.3) por|ambrozja.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) nectar; (1.2) fruit drink; (1.3) nectar

* duński: (1.1) nektar w.; (1.2) nektar w.; (1.3) nektar w., gudedrik w.

* esperanto: (1.1) nektaro; (1.2) nektaro; (1.3) nektaro

* niemiecki: (1.1) Nektar m.; (1.2) Fruchtnektar m., Nektar m.; (1.3) Nektar m.

* słowacki: (1.1) nektár m., medovina m.; (1.2) nektár m.; (1.3) nektár m.

* ukraiński: (1.1) нектар m.; (1.2) нектар m.; (1.3) нектар m.

* węgierski: (1.1) nektár; (1.3) nektár

źródła.

== nektar (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mitgr. nektar

(1.2) bot. nektar

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛktar, AS: nektar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nektaryna ż.

przym. nektarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. nektaryna ż.

przym. nektarowy

frazeologia.

etymologia.

etym|gr., etym|łac.

uwagi.

(1.3) por|ambrozja.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) nectar; (1.2) fruit drink; (1.3) nectar

* duński: (1.1) nektar w.; (1.2) nektar w.; (1.3) nektar w., gudedrik w.

* esperanto: (1.1) nektaro; (1.2) nektaro; (1.3) nektaro

* niemiecki: (1.1) Nektar m.; (1.2) Fruchtnektar m., Nektar m.; (1.3) Nektar m.

* słowacki: (1.1) nektár m., medovina m.; (1.2) nektár m.; (1.3) nektár m.

* ukraiński: (1.1) нектар m.; (1.2) нектар m.; (1.3) нектар m.

* węgierski: (1.1) nektár; (1.3) nektár

źródła.

== nektar (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mitgr. nektar

(1.2) bot. nektar

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# nektareczek

nektareczek błękitny - gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych

SJP.pl

# nektarium

gruczołowy organ roślin miododajnych, wydzielający nektar; miodnik

SJP.pl

# nektarnik

ptak o długim dziobie, żywiący się nektarem kwiatowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Nectariniidae|ref=tak.;

Wiktionary

# nektarniki

ptak o długim dziobie, żywiący się nektarem kwiatowym

SJP.pl

Nektarniki, cukrzyki (Nectariniidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około stu czterdziestu gatunków ptaków. Występują w Afryce, południowej Azji i Oceanii, jeden gatunek – nektarnik ciemnogardły (Cinnyris jugularis) – także w Australii.

Wikipedia

# nektarodajny

zawierający nektar, dostarczający nektaru

SJP.pl

# nektarowy

przymiotnik od: nektar

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący nektaru, mający cechy nektaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nektar mrz.

Wiktionary

# nektaryna

nektarynka;
1. odmiana brzoskwini zwyczajnej;
2. owoc tej odmiany z gładką (niewłochatą) skórką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Prunus persica|var=nucipersica|ref=tak. / nazwa systematyczna|Prunus persica|var=nectarina|ref=tak., odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;

(1.2) owoc nektaryny (1.1)

Wiktionary

Nektarynka (Prunus persica var. nucipersica) – odmiana (a właściwie grupa odmian) brzoskwini zwyczajnej, którą od brzoskwini odróżnia przede wszystkim gładka (niewłochata) skórka owoców. Pochodzenie nektarynek przez długi czas było zagadką. Podejrzewano, że jest to mieszaniec brzoskwini i śliwy. Jednak badania genetyczne wykazały, że brak charakterystycznego omszenia to skutek ujawnienia się genu recesywnego, odpowiedzialnego za tę cechę rośliny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛktaˈrɨ̃na, AS: nektarỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nektar m.

:: zdrobn. nektarynka ż.

przym. nektarynkowy

Wiktionary

# nektarynka

nektaryna;
1. odmiana brzoskwini zwyczajnej;
2. owoc tej odmiany z gładką (niewłochatą) skórką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. bot. nazwa systematyczna|Prunus persica var. nucipersica|ref=tak., nazwa systematyczna|Prunus persica var. nectarina|ref=tak. odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;

(1.2) spoż. owoc nektarynki (1.1)

Wiktionary

Nektarynka (Prunus persica var. nucipersica) – odmiana (a właściwie grupa odmian) brzoskwini zwyczajnej, którą od brzoskwini odróżnia przede wszystkim gładka (niewłochata) skórka owoców. Pochodzenie nektarynek przez długi czas było zagadką. Podejrzewano, że jest to mieszaniec brzoskwini i śliwy. Jednak badania genetyczne wykazały, że brak charakterystycznego omszenia to skutek ujawnienia się genu recesywnego, odpowiedzialnego za tę cechę rośliny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛktaˈrɨ̃nka, AS: nektarỹnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nektaryna

przym. nektarynkowy

Wiktionary

# nektarynkowy

→ nektarynka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od nektarynka

Wiktionary

#### Patrz:

nektarynka

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛktarɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: nektarỹŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nektaryna, nektarynka

Wiktionary

# nektarynowy

→ nektaryna

SJP.pl

#### Patrz:

nektaryna

# nektarzyk

rodzaj ptaków z rodziny nektarników

SJP.pl

# nekton

organizmy zwierzęce swobodnie poruszające się w toni wodnej, mające zdolność przeciwstawiania się nurtowi, np. owady, gady i ryby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. zespół organizmów aktywnie pływających w zbiornikach wodnych

Wiktionary

Nekton (gr. nēktón ‘pływające’) – wszystkie zwierzęta zdolne do poruszania się wbrew prądom wodnym (w przeciwieństwie do swobodnie unoszącego się planktonu), występujące w przybrzeżnych i w otwartych wodach jezior, mórz i oceanów. Do grupy tej zaliczają się: ryby, kilka rzędów gadów (żółwie, węże, krokodyle), ssaki (np. walenie, foki), niektóre ptaki, głowonogi oraz dziesięcionogi. Tylko nieliczni przedstawiciele fauny nektonowej są roślinożerni (jedynie kilka gatunków przybrzeżnych lub płytkowodnych), większość (np. ryby kostnoszkieletowe, fiszbinowce) żywi się zooplanktonem lub (tak jak np. głowonogi, rekiny) poluje na większe zwierzęta morskie. Większość dziesięcionogów jest natomiast padlinożerna.

Wikipedia

# nektria

nektria tatrzańska - gatunek grzyba z rodziny Bionectriaceae (rzędu rozetkowców)

SJP.pl

# nel

imię żeńskie

SJP.pl

Nela – imię żeńskie, powstałe w XIV w. jako usamodzielnione zdrobnienie imion z zakończeniem -nela lub podobnym, takich jak na przykład Kornelia lub Petronela.

Na podstawie tego imienia stworzono polskie imię Nelosława.

Nela imieniny obchodzi 18 sierpnia.

Wikipedia

# nela

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) zdrobn. od Kornelia

Wiktionary

Nela – imię żeńskie, powstałe w XIV w. jako usamodzielnione zdrobnienie imion z zakończeniem -nela lub podobnym, takich jak na przykład Kornelia lub Petronela.

Na podstawie tego imienia stworzono polskie imię Nelosława.

Nela imieniny obchodzi 18 sierpnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nela to ładne imię dla dziewczynki.

(1.2) Moja sąsiadka ma na imię Kornelia, ale wszyscy mówią na nią Nela.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Aniela ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Aniela ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Nelly

* czeski: (1.1) Nela ż.

* szwedzki: (1.1) Nelly w.

źródła.

== Nela (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż. Nela

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# neliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Neli lub z nią związany

SJP.pl

# nell

- Nell – amerykański dramat psychologiczny z 1994
- Michael Nell – skoczek narciarski

Wikipedia

# nelly

[czytaj Neli] obce imię żeńskie

SJP.pl

- Nelly – imię żeńskie
- Nelly – amerykański raper
- Nelly Furtado – kanadyjska wokalistka
- Nellynus africanus linn – niewielki ssak afrykański

Wikipedia

# nelma

ryba z rodziny łososiowatych

SJP.pl

Nelma (Stenodus nelma) – gatunek dużej ryby łososiokształtnej, zaliczany do siejowatych (Coregoninae). Wcześniej klasyfikowany był jako podgatunek białorybicy.

Wikipedia

# nelofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. lęk przed szkłem

Wiktionary

# nelson

chwyt w zapasach

SJP.pl

- Nelson – imię męskie pochodzenia celtyckiego
- nelson – chwyt w zapasach
- HMS "Nelson" oraz HMS "Lord Nelson" – brytyjskie okręty wojenne

Osoby o nazwisku Nelson

- Barry Nelson – amerykański aktor
- Horatio Nelson – brytyjski admirał
- Leonard Nelson – niemiecki filozof
- Joseph S. Nelson – kanadyjski zoolog

Wikipedia

# nelsonka

naczynie, w którym podaje się zrazy nelsońskie

SJP.pl

# nelsoński

dotyczący Nelsona

SJP.pl

# nelumbo

wodna bylina z rodziny grzybieniowatych, o dużych silnie pachnących kwiatach koloru białego, różowego lub żółtego; lotos, nurzykłąb, nurzybób

SJP.pl

Lotos (Nelumbo Adans.) – rodzaj roślin z rodziny lotosowatych. Należą do niego dwa gatunki – lotos orzechodajny N. nucifera występujący w południowej Rosji, Azji południowej, wschodniej i południowo-wschodniej oraz północno-wschodniej Australii oraz lotos żółty N. lutea rosnący od Kolumbii w Ameryce Południowej, poprzez Antyle i Amerykę Środkową po wschodnią część Ameryki Północnej.

Wikipedia

# nem

jednostka wartości odżywczej pokarmu

SJP.pl

Sajgonki, krokiety wiosenne, naleśniki wiosenne (chiń. 春卷; pinyin chūn juǎn; wiet. chả giò, wersja smażona (na północy Wietnamu: nem), wersja niesmażona: gỏi cuốn) – popularne danie kuchni chińskiej oraz kuchni krajów Azji Południowo-Wschodniej.

Wikipedia

# nemalit

minerał, włóknista odmiana brucytu

SJP.pl

# nematolog

zoolog badający nicienie

SJP.pl

# nematologia

dział zoologii zajmujący się nicieniami pasożytami roślin i owadów

SJP.pl

Nematologia – dział biologii, którego obiektem badawczym są Nematodes, czyli nicienie. Opisano już 25 tys. gatunków nicieni, z których więcej niż połowa jest pasożytnicza. Całkowitą liczbę gatunków nicieni szacuje się na około 1 milion.

Wikipedia

# nematyk

ciekły kryształ, w którym wszystkie molekuły uporządkowane są w jednym kierunku, stosowany do budowy wyświetlaczy ciekłokrystalicznych

SJP.pl

Faza nematyczna (gr. nema – nić) to takie ułożenie cząsteczek ciekłego kryształu, że są one zorientowane w tym samym kierunku, lecz ich środki ciężkości nie są uporządkowane. Faza nematyczna jest zwykle oznaczana symbolem N. Substancje mające fazę nematyczną w szerokim zakresie temperatur, czyli takie, dla których faza ta jest dominująca, nazywamy nematykami.

Wikipedia

# nemea

miasto w starożytnej Grecji

SJP.pl

Nemea (gr. Νεμέα) – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Koryntia. Siedziba gminy Nemea. W 2011 roku liczyła 3853 mieszkańców.

Położony w kotlinie starogrecki ośrodek kultowy w starożytnej Argolidzie, obecnie stanowisko archeologiczne wraz z muzeum znalezisk.

Wikipedia

# nemeczek

nazwisko

SJP.pl

# nemegtozaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu zauropodów

SJP.pl

Nemegtozaur (Nemegtosaurus mongoliensis) – zauropod z grupy tytanozaurów, z rodziny nemegtozaurów (Nemegtosauridae).

Żył w epoce późnej kredy na terenach Azji. Długość ciała ok. 7 m. Jego szczątki znalazł w Chinach i Mongolii polski paleontolog Aleksander Nowiński.

Wikipedia

# nemejski

przymiotnik od: Nemea (miejscowość lub dolina w Argolidzie)

SJP.pl

# nemeth

[czytaj: NEmet] nazwisko

SJP.pl

# nemezis

przenośnie: nieubłagana, karząca sprawiedliwość; nemezys

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Nemezys.

Wiktionary

Nemezis (także Nemezys; stgr. Νέμεσις Némesis, łac. Nemesis, Rivalitas ‘postanowienie’, ‘rozdająca to, co należne’) – w mitologii greckiej bogini zemsty, sprawiedliwości i przeznaczenia. Nazywana kobietą bez winy i wstydu. Znana była także jako Adrasteja (gr. Ἀδράστεια Adrásteia, łac. Adrastea – 'nieunikniona'). Zsyłała na ludzi szczęście lub niepowodzenie, ścigała przestępców i decydowała o losie w zależności od zasług. Córka Nyks i Ereb, uważana za uosobienie gniewu bogów. Ośrodkiem jej kultu było Ramnus w Attyce, stąd była nazywana Ramnuzją (gr. Ῥαμνουσία Rhamnusía, łac. Rhamnusia virgo). Stała na straży równowagi świata wraz z Eryniami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nyks uchodziła za córkę Chaosu i matkę Hemery, Nemezis, Lyssy, Apate, Filotes, Gerasa, Momosa, Morosa, Hypnosa i Tanatosa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛ̃ˈmɛzʲis, AS: nẽmezʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. Nemezys.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Nemezys

Wiktionary

# nemezja

roślina jednoroczna z rodziny trędnikowatych, o drobnych, silnie krzewiących się kwiatach, zebranych w luźne grona

SJP.pl

Nemezja – imię żeńskie pochodzenia greckiego, żeński odpowiednik imion: Nemezjusz i Nemezy. Wywodzi się od słowa némesis, oznaczającego „przydzielenie tego, co się komu należy”, które stało się w mitologii nazwą uosobienia sprawiedliwości (Nemezis). Patronką tego imienia jest bł. Nemezja Valle.

Nemezja imieniny obchodzi 18 grudnia.

Wikipedia

# nemezjusz

imię męskie

SJP.pl

Nemezjusz, Nemezy – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa némesis, oznaczającego "przydzielenie tego, co się komu należy", które stało się w mitologii nazwą uosobienia sprawiedliwości (Nemezis). Istnieje kilku świętych patronów tego imienia.

Nemezjusz imieniny obchodzi 18 lipca, 1 sierpnia i 19 grudnia.

Żeński odpowiednik: Nemezja

Wikipedia

# nemezys

przenośnie: nieubłagana, karząca sprawiedliwość; nemezis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini i uosobienie sprawiedliwej odpłaty (zemsty), gniewu i kary bogów za bluźnierstwo i pychę ludzi przekraczających wyznaczone im granice; strażniczka równowagi świata;

Wiktionary

Nemezis (także Nemezys; stgr. Νέμεσις Némesis, łac. Nemesis, Rivalitas ‘postanowienie’, ‘rozdająca to, co należne’) – w mitologii greckiej bogini zemsty, sprawiedliwości i przeznaczenia. Nazywana kobietą bez winy i wstydu. Znana była także jako Adrasteja (gr. Ἀδράστεια Adrásteia, łac. Adrastea – 'nieunikniona'). Zsyłała na ludzi szczęście lub niepowodzenie, ścigała przestępców i decydowała o losie w zależności od zasług. Córka Nyks i Ereb, uważana za uosobienie gniewu bogów. Ośrodkiem jej kultu było Ramnus w Attyce, stąd była nazywana Ramnuzją (gr. Ῥαμνουσία Rhamnusía, łac. Rhamnusia virgo). Stała na straży równowagi świata wraz z Eryniami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hemera uchodziła za córkę Ereba i Nyks oraz siostrę Etera, Charona i Nemezys.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛ̃ˈmɛzɨs, AS: nẽmezys

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nemezys ż., nemezis ż., Nemezis ż., Nemezja ż., Nemezy mos., Nemezjan mos., Nemezjusz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Nemezis

Wiktionary

# nemiroff

wódka marki Nemiroff

SJP.pl

Nemiroff – ukraińska marka wódek i jeden z największych producentów alkoholi na świecie. Produkty sprzedawane są w ponad 80 krajach świata. Firma jest jednym z trzech światowych liderów dostarczających wódkę do sklepów Duty Free. Marka ta stanowi 40% wódek eksportowanych z Ukrainy. Firma jest eksporterem nr 1 wszystkich wódek z Ukrainy i znajduje się w gronie 100 największych podatników Ukrainy.

Wikipedia

# nemo

1. wulkan w archipelagu Wysp Kurylskich;
2. kapitan Nemo - bohater powieści Juliusza Verne'a;
3. model samochodu marki Citroen

SJP.pl

nemo – języku łacińskim „nikt”.

- Nemo Mettler – szwajcarski raper, zwycięzca 68. Konkursu Piosenki Eurowizji w Malmö (2024)
- Kapitan Nemo – bohater powieści Juliusza Verne’a
- Kapitan Nemo – polski piosenkarz
- Nemo – wulkan w archipelagu Wysp Kurylskich
- Nemo – singel fińskiej grupy Nightwish
- Gdzie jest Nemo? – film animowany o amphiprionie Nemo
- NEMO – centrum nauki w Amsterdamie
- NEMO – fiński moździerz samobieżny kal. 120 mm
- Nemo – singel polskiego rapera Young Igiego jego albumu studyjnego, zatytułowanego Konfetti

Wikipedia

# nemrod

przenośnie: zapalony, zagorzały myśliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) podn. żart. zapalony myśliwy, wyśmienity łowca

Wiktionary

Kalhu, Kalchu (asyr. Kalḫu), biblijne Kalach – starożytne miasto w północnej Mezopotamii, na wschodnim brzegu rzeki Tygrys, w IX i VIII w. p.n.e. stolica imperium asyryjskiego. Obecnie stanowisko archeologiczne Nimrud (Nimrūd) w muhafazie Niniwa w północnym Iraku, ok. 30–35 km na południowy wschód od miasta Mosul.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nemrodowie śląscy z lubością używali cieszynek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nemrod m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) myśliwy, łowca

Wiktionary

# nencki

Osoby o nazwisku Nencki:

- Leon Nencki
- Marceli Nencki

Wikipedia

# neneman

nazwisko

SJP.pl

# neni

czasownik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nie ma

Wiktionary

# nenia

1. starorzymska pieśń śpiewana na pogrzebach;
2. w XVI-XVIII wieku: żałobny utwór literacki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) w starożytnym Rzymie: pieśń żałobna, tren, lamentacja, elegia

Wiktionary

- Nenia – pieśni żałobne
- Nenia – bogini rzymska

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛ̃ɲja, AS: nẽńi ̯a

Wiktionary

# nenufar

roślina wodna z rodziny grzybieniowatych mająca pływające, duże, skórzaste liście; grążel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. bot. nazwa systematyczna|Nymphaea alba|L.|ref=tak., grzybień biały, roślina wodna

(1.2) pot. kwiat nenufara (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Część łożyska w tym miejscu była zarośnięta i okryta kwitnącymi nenufarami, które bardzo się podobały pannie Barbarze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛ̃ˈnufar, AS: nẽnufar

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grzybień, lilia wodna, grążel

Wiktionary

# nenycz

nazwisko

SJP.pl

# neo

- NEO (Near-Earth Objects) – obiekty bliskie Ziemi – planetoidy, komety i duże meteoroidy, których orbity znajdują się blisko (odległość peryhelium < 1,3 j.a.) orbity Ziemi i które mogą w związku z tym stanowić niebezpieczeństwo dla Ziemi

- Neo – postać fikcyjna z serii filmów Matrix
- Neo 1973 – model smartfona
- NEO – węgierska grupa muzyczna
- NEO – polska, młodzieżowa grupa muzyczna
- N.E.O. – album studyjny grupy muzycznej Pięć Dwa
- Neo – nick Filip Kubskiego, polskiego gracza w grach z serii Counter-Strike

Wikipedia

# neo-

przedrostek

(1.1) nowy, niedawny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) neofilologia, neofita, neokolonializm, neolit, neologizm, neonazizm

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛɔ, AS: neo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nowo-

Wiktionary

# neo-grunge

[czytaj: neograndż] styl w modzie nawiązujący do stylu muzycznego grunge, charakteryzujący się oryginalnymi kombinacjami i wielowarstwowością, w kolorystyce opiera się na kolorach natury, z materiałów preferuje dzianinę, flanelę i tweed

SJP.pl

# neoanarchistka

→ neoanarchista

SJP.pl

#### Patrz:

neoanarchista

# neoanarchistyczny

→ neoanarchizm

SJP.pl

#### Patrz:

neoanarchizm

# neoanarchizm

współczesna wersja anarchizmu, ideologii głoszącej zbędność państwa i jego instytucji oraz powszechną wolność i równość

SJP.pl

# neoarchaik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. jeden z okresów geologicznych;

Wiktionary

Neoarchaik (ang. Neoarchean)

- w sensie geochronologicznym: czwarta, najmłodsza era archaiku, trwająca 300 milionów lat (od 2800 do 2500 milionów lat temu). Neoarchaik jest młodszy od mezoarchaiku a starszy od paleoproterozoiku.

- w sensie chronostratygraficznym: czwarty eratem eonotemu archaicznego, wyższy od mezoarchaiku a niższy od paleoproterozoiku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔarˈxajik, AS: neoarχai ̯ik

Wiktionary

# neoawangarda

Neoawangarda (fr.“avant-avant-garde”, druga awangarda) – kierunek w kulturze i sztuce. Fala nowatorskich dążeń, która pojawiła się w Europie na przełomie lat 50. i 60. Wiele w niej nawiązań do kulturowego buntu z początków wieku; w krytyce nawiązująca do haseł z tamtych lat, uzupełniona przedrostkiem “neo-” szczególnie mocno zarysowana świadomość kryzysu kultury. Pierwsza awangarda wierzyła w możliwość zmiany porządku świata przez sztukę; neoawangarda lat 60. wierzyła ponadto w możliwość zbudowania “jednej wielkiej rodziny człowieczej”; transawangarda lat 80. szukała nowej ekspresji; natomiast awangarda końca wieku (lat 90.) odrzuca eksperymenty formalne, nie wierzy w utopie, jest kulturową ucieczką w poszukiwanie form syntetycznych wszystkiego, co istniało – poszukuje bilansu. Artyści oraz nauka zauważają uporządkowany świat chaosu, poszukują języka przystosowanego do nieliniowego i niejednopłaszczyznowego obrazu rzeczywistości.Stefan Morawski, główny promotor tego pojęcia w Polsce, wyróżnia w neoawangardzie cztery nurty:

- technologiczny, mieszający instalacje, sztukę komputerową, muzykę elektroniczną, sterowaną elektronicznie rzeźbę kinetyczną, holografię
- posterowsko-hiperrealistyczny (pop-art i hiperrealizm), obejmujący dzieła bazujące na ikonosferze kultury masowej, przetwarzające papkę informacyjną, którą karmi się zbiorowa świadomość społeczeństw zachodnich
- ludyczno-aleatoryczny, reprezentowany m.in. przez akcje, happeningi, performances, teatry uliczne, poezję bitników, niektóre filmy z kręgu New American Cinema (film eksperymentalny) i powieści - kolaże Julia Cortázara
- tworzony przez manifestacje artystyczne z obszaru meta-sztuki, takie jak konceptualizm i art and language, muzykę graficzną, poezję konkretną czy sztukę ziemi

Wikipedia

# neobarok

Neobarok – nurt w architekturze historyzmu, nawiązujący formalnie do baroku, szczególnie w dekoracjach elewacji, rozpowszechniony w końcu XIX wieku (od 1880).

W stylu neobaroku wznoszono przede wszystkim budynki użyteczności publicznej (pałac Ziemstwa Pomorskiego w Szczecinie, gmach Towarzystwa Zachęty w Warszawie), zwłaszcza teatry, gdyż włoskie i francuskie korzenie baroku kojarzyły się z rozwojem opery i dramatu. Jednocześnie powstawały neobarokowe budynki mieszkalne, wraz z neorenesansowymi. Neobarok niekiedy występował w architekturze sakralnej (np. kościół Trójcy Świętej w Korfantowie). W końcowej fazie współistniał z secesją, style wzajemnie na siebie wpływały. Sporadycznie był spotykany jeszcze do lat 20. XX wieku.

Wikipedia

# neobehawiorysta

zwolennik neobehawioryzmu

SJP.pl

# neobehawiorystka

→ neobehawiorysta

SJP.pl

#### Patrz:

neobehawiorysta

# neobehawiorystyczny

→ neobehawioryzm

SJP.pl

#### Patrz:

neobehawioryzm

# neobehawioryzm

[czytaj: neobehawioryzm albo neobihewioryzm] odmiana behawioryzmu koncentrująca się na badaniu złożonych czynności i zachowań

SJP.pl

# neobolszewizm

1. współczesna wersja doktryny politycznej Lenina i jego filozofii sprawowania władzy;
2. pejoratywne określenie różnych przejawów domniemanej lub rzeczywistej lewicowości

SJP.pl

# neobuddaizm

współczesna wersja buddyzmu

SJP.pl

# neocenzura

cenzura wprowadzona ponownie po okresie, w którym nie obowiązywała

SJP.pl

# neoceratozaur

przedstawiciel grupy dinozaurów z podrzędu teropodów

SJP.pl

# neoceratozaury

grupa dinozaurów z podrzędu teropodów

SJP.pl

Ne

Wikipedia

# neochrystianizm

współczesna wersja chrześcijaństwa poszerzona o dodatkową ideologię lub elementy innych wierzeń; neochrześcijaństwo

SJP.pl

# neochrześcijanin

osoba wyznająca neochrześcijaństwo

SJP.pl

# neochrześcijanka

kobieta wyznająca neochrześcijaństwo

SJP.pl

# neochrześcijaństwo

współczesna wersja chrześcijaństwa poszerzona o dodatkową ideologię lub elementy innych wierzeń; neochrystianizm

SJP.pl

Wikipedia

# neodarwinista

→ neodarwinizm

SJP.pl

#### Patrz:

neodarwinizm

# neodarwinistka

→ neodarwinista

SJP.pl

#### Patrz:

neodarwinista

# neodarwinistyczny

→ neodarwinizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z neodarwinizmem

Wiktionary

#### Patrz:

neodarwinizm

#### Powiązane:

rzecz. neodarwinizm m., neodarwinista m.

Wiktionary

# neodarwinizm

jeden z kierunków w ewolucjonizmie, przyjmujący za jedyny czynnik ewolucji organizmów dobór naturalny

SJP.pl

Neodarwinizm – kierunek ewolucjonizmu powstały pod koniec XIX wieku, który zakłada, że jedynym mechanizmem ewolucji organizmów jest dobór naturalny, zaś cechy nabyte w trakcie ontogenezy, czyli rozwoju osobniczego, nie są dziedziczone.

Wikipedia

# neodym

pierwiastek chemiczny o symbolu Nd, z szeregu lantanowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

Wiktionary

Neodym (Nd, łac. neodymium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od greckich słów neos i didymos dających razem określenie „nowy bliźniak”. Został odkryty w 1885 roku wraz z prazeodymem przez Carla Auera von Welsbacha w wyniku rozdzielenia tzw. dydymu na dwa osobne pierwiastki.

Stosowany jako dodatek stopowy, do produkcji katalizatorów, silnych magnesów neodymowych i laserów neodymowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma neodym?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈɔdɨ̃m, AS: neodỹm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neodymowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Nd

Wiktionary

# neodymowy

→ neodym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący neodymu

Wiktionary

#### Patrz:

neodym

#### Powiązane:

rzecz. neodym m.

Wiktionary

# neoekspresjonistka

→ neoekspresjonista

SJP.pl

#### Patrz:

neoekspresjonista

# neoekspresjonistyczny

→ neoekspresjonizm

SJP.pl

#### Patrz:

neoekspresjonizm

# neoekspresjonizm

tendencja w sztuce, nawiązująca do ekspresjonizmu figuratywnego, lecz bardziej agresywna w formach

SJP.pl

Neoekspresjonizm, również nowoekspresjonizm, Nowa Ekspresja – trend w sztuce współczesnej, którego początki można odnaleźć w późnych latach 60., przeżywający swój rozkwit w latach 80. XX wieku.

Powstał w kontraście do modnego wówczas minimalizmu, konceptualizmu i abstrakcji geometrycznej. Cechą charakterystyczną Neoekspresjonistów jest wyrażanie uczuć, posługiwanie się emocjami, ekspresją i intuicją. Obrazy są często formą collage'ów, malowane ekspresywnymi, silnymi, a czasem pozornie niedbałymi pociągnięciami pędzla. Przedstawiają żywe, agresywne i osobiste widzenie świata wyrażając raczej spontaniczne odczucia niż konkretne idee.

Wikipedia

# neoendecki

→ neoendecja

SJP.pl

#### Patrz:

neoendecja

# neoendemit

gatunek powstały na ograniczonym w naturalny sposób obszarze, niemogący się dalej rozprzestrzeniać

SJP.pl

Neoendemit – młody filogenetycznie takson powstały na danym, ograniczonym w naturalny sposób obszarze (np. wyspa, góry), poza którym nie zdążył lub nie zdołał się dalej rozprzestrzenić.

Wikipedia

# neoewolucjonista

zwolennik neoewolucjonizmu

SJP.pl

# neoewolucjonistka

→ neoewolucjonista

SJP.pl

#### Patrz:

neoewolucjonista

# neoewolucjonistyczny

→ neoewolucjonizm

SJP.pl

#### Patrz:

neoewolucjonizm

# neoewolucjonizm

Neoewolucjonizm − współczesny nurt w naukach społecznych nawiązujący do klasycznego ewolucjonizmu. Rezygnuje m.in. z tezy o jednokierunkowym rozwoju całej ludzkości od form prymitywnych do społeczeństwa cywilizowanego. Największy rozwój tego nurtu zauważa się po II wojnie światowej. Neoewolucjonizm posiada znaczących przedstawicieli także i dziś.

Wikipedia

# neofaszysta

zwolennik neofaszyzmu, ruchu politycznego powstałego po II wojnie światowej, nawiązującego do ideologii faszystowskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik neofaszyzmu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔfaˈʃɨsta, AS: neofašysta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neofaszyzm m.

:: fż. neofaszystka ż.

przym. neofaszystowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) eufem. zamawiacz pięciu piw

Wiktionary

# neofaszystka

→ neofaszysta

SJP.pl

#### Patrz:

neofaszysta

# neofaszystowski

przymiotnik

(1.1) polit. związany z neofaszyzmem, właściwy neofaszyzmowi lub neofaszystom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cezary Miżejewski (PPS) jest inicjatorem interpelacji do ministra sprawiedliwości w sprawie delegalizacji organizacji neofaszystowskich i skrajnej prawicy w Polsce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔfaʃɨˈstɔfsʲci, AS: neofašystofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. faszyzm mrz., faszołek mzw., neofaszyzm m., neofaszysta m., neofaszystka ż.

Wiktionary

# neofaszyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔˈfaʃɨsm̥, AS: neofašysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. faszyzm mrz., faszołek mzw., neofaszysta m., neofaszystka ż., neofaszystowskość ż.

przym. neofaszystowski

przysł. neofaszystowsko

Wiktionary

# neoficki

przymiotnik od: neofita

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący neofity

Wiktionary

# neofictwo

neofityzm;
1. żarliwe, często fanatyczne wyznawanie jakiejś religii, ideologii, którą przyjęło się niedawno;
2. stan bycia neofitą, nowym wyznawcą jakiejś religii

SJP.pl

# neofilolog

specjalista w zakresie neofilologii

SJP.pl

# neofilologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział filologii zajmujący się językami nowożytnymi;

Wiktionary

Neofilologia – nauka badająca język i piśmiennictwo jednego z nowożytnych narodów. Wśród działów neofilologii wyróżnia się anglistykę, germanistykę, romanistykę i slawistykę.

Przedrostek „neo-” wskazuje na odrębność neofilologii od filologii klasycznej, która z kolei zajmuje się dorobkiem literackim i językami starożytnych Greków i Rzymian.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. neofilologiczny

Wiktionary

# neofilologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neofilologią, dotyczący neofilologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neofilologia ż., neofilolog mos. / ż.

Wiktionary

# neofilolożka

→ neofilolog

SJP.pl

#### Patrz:

neofilolog

# neofita

1. człowiek przyjmujący nowe wyznanie; prozelita;
2. w przenośni: osoba, która niedawno radykalnie zmieniła swoje przekonania w jakiejś kwestii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który zmienił wyznanie na inne

(1.2) nowy, żarliwy wyznawca jakiejś doktryny, nauki lub ideologii

Wiktionary

Neofita (łac. neophytus – nowo nawrócony, z gr. νεόφυτος, neóphytos – na nowo zasadzony) – osoba, która niedawno przyjęła jakąś wiarę. Określenie stosowane najczęściej w odniesieniu do chrześcijaństwa. Do XV wieku neofita nie mógł przyjmować godności kościelnych, później jednak, początkowo w Hiszpanii, a następnie na gruncie całego Kościoła, zniesiono to ograniczenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) I tak jeszcze w dalszym ciągu księga ta wyjawiała tyle, ile wolno było wiedzieć neoficie (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neofityzm m., neofictwo n.

:: fż. neofitka ż.

przym. neoficki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) prozelita

Wiktionary

# neofitka

→ neofita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta, która przyjmuje albo niedawno przyjęła jakieś wyznanie, zazwyczaj chrześcijańskie

Wiktionary

#### Patrz:

neofita

#### Powiązane:

rzecz. neofita m.

Wiktionary

# neofityzm

neofictwo;
1. żarliwe, często fanatyczne wyznawanie jakiejś religii, ideologii, którą przyjęło się niedawno;
2. stan bycia neofitą, nowym wyznawcą jakiejś religii

SJP.pl

# neofobia

chorobliwy lęk przed wszystkim co jest nowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. fobia przed nowościami, nowinkami

Wiktionary

Neofobia żywieniowa – zaburzenie karmienia określane jako „jedzenie wybiórcze”.

Objawia się niechęcią do spożywania nowych pokarmów, czasem również ze współwystępującym lękiem. Utrzymuje się jako stała, negatywna postawa wobec nieznanego pokarmu. W tym aspekcie różni się od grymaszenia – również charakterystycznego dla okresu dziecięcego, przejawiającego się w odmawianiu wcześniej preferowanych produktów lub niechęci do spożywania niektórych nowych pokarmów, ze względu na jakąś ich cechę, np. barwę czy konsystencję.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) fobia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|neo-|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) رهاب الجديد

* włoski: (1.1) neofobia ż.

źródła.

== neofobia (język portugalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. neofobia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔˈfɔbʲja, AS: neofobʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) fobia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|neo-|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) رهاب الجديد

* włoski: (1.1) neofobia ż.

źródła.

== neofobia (język portugalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. neofobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# neofowista

zwolennik neofowizmu (kierunku w malarstwie nawiązującego do fowizmu)

SJP.pl

# neofowizm

kierunek w światowym malarstwie drugiej połowy XX wieku, nawiązujący do fowizmu

SJP.pl

Neofowizm lub neoabstrakcjonizm – kierunek w światowym malarstwie z końca lat 70., nawiązujący do doświadczeń fowizmu i abstrakcjonizmu.

Grupa niemieckich malarzy (Rainer Fetting, Salome, Bernd Zimmer oraz Helmut Middendorf) złączyła się około 1978 r. pod wspólnym sztandarem niechęci do pop-artu, tworząc tzw. Neue Wilde (czyli „Nowi dzicy”). W swoim malarstwie nawiązywali do najlepszych lat niemieckiego ekspresjonizmu, a więc lat 1907–1915 – tworząc niezwykle żywo i brutalnie, ze szczyptą fowistycznego szaleństwa barwnego.W Hiszpanii na początku lat 80. nurt ten podjął Manuel Brotto, a w Polsce pod hasłem Nowa Ekspresja tworzyli m.in.: Jerzy Świątkowski, Cezary Staniszewski, Andrzej Cisowski, Maciej Dowgiałło, Janusz Mulak, Michał Kowalski, Grzegorz Śmigielski, Krzysztof Skarbek, grupa Gruppa, Zdzisław Nitka.

Wikipedia

# neofunkcjonalizm

teoria, głosząca, że proces integracji może posuwać się do przodu poprzez określanie kolejnych obszarów wspólnej polityki, które z kolei obejmą inne sektory; kontrastuje z dążeniem do integracji prowadzącej do federalizmu

SJP.pl

- neofunkcjonalizm w politologii
- neofunkcjonalizm w socjologii

Wikipedia

# neogea

obszar zoogeograficzny obejmujący krainę neotropikalną

SJP.pl

Kraina neotropikalna – kraina zoogeograficzna obejmująca obszar Antyli i Ameryki Południowej aż do granicy z krainą nearktyczną (północny Meksyk) oraz wyspy Galapagos. W systemie państw zwierzęcych zalicza się do państwa Neogea.

Większość powierzchni tej krainy leży w strefie klimatu tropikalnego, jedynie na południowych krańcach występuje umiarkowany. Dominującą formacją roślinną są coraz bardziej niszczone lasy równikowe, zaś dalej na południe – obszary sawannowe i stepowe (pampa).

Wikipedia

# neogen

młodszy podokres trzeciorzędu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. drugi okres ery kenozoicznej;

Wiktionary

Neogen (gr. νέος trb. neos trl. néóś, „nowy” + γίγνομαι trb. jignome trl. gígnomai, „rodzić”) – młodszy okres ery kenozoicznej trwający od 23,03 do 2,58 mln lat temu. Dzieli się na:

- pliocen od 5,333 mln do 2,58 mln lat temu,
- miocen od 23,03 mln do 5,333 mln lat temu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nɛˈɔɡɛ̃n, AS: neogẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neogeński, neogeniczny

Wiktionary

# neogeński

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący neogenu, występujący, powstały w neogenie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔˈɡɛ̃j̃sʲci, AS: neogẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neogen m.

Wiktionary

# neognatyczne

takson obejmujący większość dzisiejszych ptaków, wyróżniony na podstawie budowy podniebienia

SJP.pl

Ptaki neognatyczne, neognatyczne (Neognathae) – grupa ptaków w randze infragromady wyróżniona na podstawie budowy podniebienia. Charakteryzują się ruchomym podniebieniem i częściową redukcją niektórych kości. Należy do nich większość współczesnych ptaków. Po raz pierwszy neognatyczne miały pojawić się 66 mln lat temu, w późnej kredzie.

Wikipedia

# neognatyczny

o cechach neognatycznych (infragromada ptaków)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) syst. ornit. zob. ptaki neognatyczne.

Wiktionary

# neogotycki

związany z neogotykiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykorzystujący elementy charakterystyczne dla gotyku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jadąc tramwajem przez Załęże, mijamy piękny neogotycki kościół pod wezwaniem św. Józefa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neogotyk m., neogotyckość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nowogotycki

Wiktionary

# neogotyk

1. styl w sztuce, zwłaszcza w architekturze, wykorzystujący elementy charakterystyczne dla gotyku;
2. budowla w tym stylu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. archit. nawiązywanie do gotyku w architekturze i sztuce

(1.2) archit. budowla neogotycka

Wiktionary

Neogotyk – styl w architekturze, a także rzemiośle artystycznym, nawiązujący formalnie do gotyku, powstały około połowy XVIII wieku w Anglii i trwający do początku XX wieku, zaliczany do historyzmu.

Najczęściej spotyka się kościoły nawiązujące do kontynentalnych gotyckich lub rozbudowane gotyckie (katedra w Kolonii, katedra św. Wita w Pradze) oraz budowle wzorowane na gotyku angielskim (zamek w Kórniku, Świątynia Miłosierdzia i Miłości w Płocku).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. neogotycki

rzecz. gotyk mrz.

Wiktionary

# neografia

nauka o odręcznym piśmie nowożytnym

SJP.pl

Neografia (stgr. νέος néos „nowy” + γραφή graphḗ „pismo”) – nauka o odręcznym piśmie nowożytnym i nowoczesnym (tj. począwszy od XVI wieku), przekazanym na materiale nietrwałym. Neografia jest jedną z nauk pomocniczych historii.

Wikipedia

# neogramatyczka

przedstawicielka grupy językoznawców niemieckich z końca XIX wieku, z tzw. szkoły lipskiej; młodogramatyczka

SJP.pl

# neogramatyczny

→ neogramatyk; młodogramatyczny

SJP.pl

# neogramatyk

przedstawiciel grupy językoznawców niemieckich z końca XIX wieku, z tzw. szkoły lipskiej; młodogramatyk

SJP.pl

# neoheglista

zwolennik neoheglizmu

SJP.pl

# neoheglistka

→ neoheglista

SJP.pl

#### Patrz:

neoheglista

# neoheglizm

kierunek filozoficzny, nawiązujący do niektórych elementów doktryny Hegla

SJP.pl

Neoheglizm – różne nurty recepcji filozofii G.W.F. Hegla od połowy wieku XIX do początków wieku XX. O ile w przypadku filozofii niemieckiej, neoheglizm był drugą falą zainteresowań Heglem, co uprawniało używanie przedrostka "neo", o tyle w innych krajach miała miejsce pierwsza recepcja jego filozofii. Neoheglizm rozpada się na następujące odmiany:

- Angloheglizm, nastawiony na metafizykę - F.H. Bradley, J. McTaggart.
- Neoheglizm niemiecki, nakierowany na zagadnienia kultury i wartości - K. Fischer, W. Dilthey, H. Glockner, R. Kroner.
- Neoheglizm włoski, zainteresowany zagadnieniami kultury - B. Croce, G. Gentile
- Neoheglizm francuski, ukierunkowany antropologicznie - J. Hyppolite, A. Kojève.

Wikipedia

# neohellenista

zwolennik neohellenizmu

SJP.pl

# neohellenistka

→ neohellenista

SJP.pl

#### Patrz:

neohellenista

# neohellenistyczny

→ neohellenizm

SJP.pl

#### Patrz:

neohellenizm

# neohellenizm

kierunek rozwijający się w XVIII wieku, nawiązujący do literatury i sztuki starogreckiej

SJP.pl

# neohesperydyna

substancja słodząca z grupy glikozydów, co najmniej kilkaset razy słodsza od sacharozy

SJP.pl

# neohitlerowiec

zwolennik hitleryzmu

SJP.pl

# neohitlerowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neohitleryzmem, dotyczący neohitleryzmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neohitlerowiec mos., neohitleryzm mrz.

przym. hitlerowski

Wiktionary

# neohumanista

zwolennik neohumanizmu

SJP.pl

# neohumanistka

→ neohumanista

SJP.pl

#### Patrz:

neohumanista

# neohumanistyczny

→ neohumanizm

SJP.pl

#### Patrz:

neohumanizm

# neohumanizm

kierunek w pedagogice opierający program wychowania na filologii i kulturze klasycznej

SJP.pl

# neoidealista

zwolennik neoidealizmu

SJP.pl

# neoidealistka

→ neoidealista

SJP.pl

#### Patrz:

neoidealista

# neoidealizm

Wikipedia

# neoimperialny

przymiotnik

(1.1) związany z neoimperializmem, charakteryzujący się neoimperializmem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Politykę współczesnej Rosji charakteryzuje się często jako neoimperialną. Łączy się to ściśle z koncepcją rosyjskiego świata.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neoimperializm m., neoimperialista m.

przysł. neoimperialnie

Wiktionary

# neoimpresjonista

malarz malujący w nurcie neoimpresjonizmu

SJP.pl

# neoimpresjonistka

→ neoimpresjonista

SJP.pl

#### Patrz:

neoimpresjonista

# neoimpresjonistyczny

→ neoimpresjonizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z neoimpresjonizmem

Wiktionary

#### Patrz:

neoimpresjonizm

#### Powiązane:

rzecz. neoimpresjonizm m., neoimpresjonista m.

Wiktionary

# neoimpresjonizm

Neoimpresjonizm – kierunek w malarstwie francuskim, zapoczątkowany ok. 1880 roku przez Georges’a Seurata i dążący do zreformowania impresjonizmu poprzez zastąpienie lirycznej improwizacji ścisłą metodą budowania obrazu z wykorzystaniem naukowych zdobyczy optyki, analizy światła i koloru, fizjologii i psychologii widzenia. Termin został stworzony przez krytyka sztuki Félixa Fénéona.

Wikipedia

# neoinstytucjonalizm

Wikipedia

# neointegrystka

→ neointegrysta

SJP.pl

#### Patrz:

neointegrysta

# neokantowski

przymiotnik

(1.1) filoz. dotyczący neokantyzmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neokantyzm m., neokantysta m., neokantystka ż.

Wiktionary

# neokantysta

zwolennik kierunku filozoficznego powstałego w drugiej połowie XIX w., nawiązującego do doktryny Kanta

SJP.pl

Neokantyzm – nurt filozoficzny zapoczątkowany w drugiej połowie XIX wieku, który wyrażał sprzeciw wobec heglizmu oraz materializmu przyrodoznawczego. Nazwa neokantyzm pochodzi stąd, że neokantyści szukali inspiracji w filozofii Kanta a jego naczelnym hasłem był „powrót do Kanta”. Neokantyzm zrodził się w opozycji wobec wyczerpującej się w połowie dziewiętnastego wieku idealistycznej tradycji postkantowskiej filozoficznych kontynuatorów J. Fichtego, F.W. Schellinga i G.W.F. Hegla. Zasadniczo neokantyzm realizował filozoficzny program teoriopoznawczego krytycyzmu. Neokantyzm w okresie od około 1870 roku aż do pierwszej wojny światowej dominował w filozofii w Niemczech i na świecie. Wśród reprezentantów tego ruchu wymienić należy takich filozofów jak Kuno Fischer, Hermann von Helmholtz, Friedrich Albert Lange, Otto Liebmann i Eduard Zeller. W latach siedemdziesiątych dziewiętnastego wieku w ruchu neokantowskim dominowały dwie szkoły:

- szkoła marburska na uniwersytecie w Marburgu (Hermann Cohen, Paul Natorp, Ernst Cassirer)
- szkoła badeńska na uniwersytetach w Strasburgu, Heidelbergu oraz Freiburgu Bryzgowijskim (Wilhelm Windelband, Heinrich Rickert i Emil Lask)

Wikipedia

# neokantystka

zwolenniczka kierunku filozoficznego powstałego w drugiej połowie XIX w., nawiązującego do doktryny Kanta

SJP.pl

# neokantyzm

Neokantyzm – nurt filozoficzny zapoczątkowany w drugiej połowie XIX wieku, który wyrażał sprzeciw wobec heglizmu oraz materializmu przyrodoznawczego. Nazwa neokantyzm pochodzi stąd, że neokantyści szukali inspiracji w filozofii Kanta a jego naczelnym hasłem był „powrót do Kanta”. Neokantyzm zrodził się w opozycji wobec wyczerpującej się w połowie dziewiętnastego wieku idealistycznej tradycji postkantowskiej filozoficznych kontynuatorów J. Fichtego, F.W. Schellinga i G.W.F. Hegla. Zasadniczo neokantyzm realizował filozoficzny program teoriopoznawczego krytycyzmu. Neokantyzm w okresie od około 1870 roku aż do pierwszej wojny światowej dominował w filozofii w Niemczech i na świecie. Wśród reprezentantów tego ruchu wymienić należy takich filozofów jak Kuno Fischer, Hermann von Helmholtz, Friedrich Albert Lange, Otto Liebmann i Eduard Zeller. W latach siedemdziesiątych dziewiętnastego wieku w ruchu neokantowskim dominowały dwie szkoły:

- szkoła marburska na uniwersytecie w Marburgu (Hermann Cohen, Paul Natorp, Ernst Cassirer)
- szkoła badeńska na uniwersytetach w Strasburgu, Heidelbergu oraz Freiburgu Bryzgowijskim (Wilhelm Windelband, Heinrich Rickert i Emil Lask)

Wikipedia

# neokapitalista

zwolennik neokapitalizmu

SJP.pl

# neokapitalistka

→ neokapitalista

SJP.pl

#### Patrz:

neokapitalista

# neokapitalistyczny

→ neokapitalizm

SJP.pl

#### Patrz:

neokapitalizm

# neokapitalizm

współczesna postać kapitalizmu, w której jego klasowy charakter jest zamaskowany

SJP.pl

# neokartka

kartka pocztowa przygotowywana i wysyłana przez internet

SJP.pl

# neokatechumen

członek ruchu odnowy religijnej w Kościele katolickim

SJP.pl

# neokatechumenat

katolicki ruch odnowy religijnej

SJP.pl

Droga Neokatechumenalna lub Neokatechumenat – według statutu określona jest jako „itinerarium formacji katolickiej ważnej dla społeczeństwa i czasów dzisiejszych”, którego celem jest odnowa życia parafialnego w duchu soboru watykańskiego II poprzez otwieranie i prowadzenie w diecezjach i parafiach wtajemniczenia chrześcijańskiego w formie katechumenatu pochrzcielnego. Według soboru watykańskiego II życie chrześcijańskie opiera się na trójnogu: Słowo Boże, Liturgia, Wspólnota.

Wikipedia

# neokatechumenka

członkini ruchu odnowy religijnej w Kościele katolickim

SJP.pl

# neokeynesizm

doktryna ekonomiczna (od nazwiska J.M.Keynesa - angielskiego matematyka i ekonomisty)

SJP.pl

Wikipedia

# neokicz

powstały niedawno wytwór o małej wartości artystycznej

SJP.pl

# neoklasycystyczny

→ neoklasycyzm

SJP.pl

#### Patrz:

neoklasycyzm

# neoklasycyzm

tendencje w sztuce, literaturze, muzyce i architekturze XIX i XX w. nawiązujące do klasycyzmu, renesansu lub baroku

SJP.pl

Wikipedia

# neoklasyczny

związany z neoklasycyzmem

SJP.pl

# neoklasyk

artysta tworzący w stylu neoklasycystycznym, nawiązujący w twórczości do klasycyzmu, renesansu lub baroku

SJP.pl

# neokolonialista

zwolennik neokolonializmu

SJP.pl

# neokolonialistyczny

→ neokolonializm

SJP.pl

#### Patrz:

neokolonializm

# neokolonializm

uzależnienie polityczne i ekonomiczne dawnych krajów kolonialnych, formalnie niepodległych, od państw wysoko rozwiniętych

SJP.pl

Neokolonializm – kontynuacja lub ponowne narzucenie imperialistycznych rządów przez państwo (zazwyczaj byłe mocarstwo kolonialne) nad innym niepodległym państwem (zazwyczaj byłą kolonią).

Neokolonializm przyjmuje formę imperializmu ekonomicznego, globalizacji, imperializmu kulturowego i pomocy warunkowej w celu wywarcia wpływu lub kontroli nad krajem rozwijającym się, w miejsce wcześniejszych metod charakterystycznych dla kolonializmu: bezpośredniej kontroli militarnej lub pośredniej kontroli politycznej (hegemonii).

Wikipedia

# neokolonialny

→ neokolonializm, → neokolonialista

SJP.pl

#### Patrz:

neokolonializm, → neokolonialista

# neokom

starsza epoka kredy

SJP.pl

Neokom – nieformalna jednostka stratygraficzna dolnej kredy.

Najczęściej do neokomu zalicza się cztery najniższe piętra kredy: berrias, walanżyn, hoteryw, barrem. W takim sensie traktował neokom Alcide d’Orbigny wprowadzając w 1842 tę jednostkę do stratygrafii, jako dolną część dolnej kredy. Nieliczni autorzy synonimizowali neokom z całą dolną kredą. Były też inne definicje stratygraficzne. Głównie z powodu stosowania tego terminu przez różnych badaczy do skał o różnym zasięgu wiekowym, obecnie dość rzadko stosuje się nazwę neokom, operując raczej formalnymi nazwami pięter.

Wikipedia

# neokomski

przymiotnik od: neokom

SJP.pl

# neokomuna

1. z niechęcią o neokomunizmie, współczesnej wersji ideologii marksistowskiej, ale odrzucających komunistyczny totalitaryzm;
2. pejoratywne określenie różnych przejawów domniemanej lub rzeczywistej lewicowości; neobolszewizm

SJP.pl

# neokomunistka

→ neokomunista

SJP.pl

#### Patrz:

neokomunista

# neokomunizm

nieformalna nazwa współczesnych ruchów komunistycznych, wywodzących się z ideologii marksistowskiej, ale odrzucających komunistyczny totalitaryzm

SJP.pl

Neokomunizm − nieformalna nazwa nurtu społeczno-politycznego. Reprezentuje on zasadnicze teorie społeczno-gospodarcze zawarte w dziełach Karola Marksa i Fryderyka Engelsa. Odcina się częściowo lub całkowicie od metod działania dyktatury komunistycznej. Polega on na realizacji idei komunizmu w nowych warunkach, zasady i poglądy są adaptacją komunizmu i marksizmu do nowych warunków społecznych.

Wikipedia

# neokonfucjanista

zwolennik neokonfucjanizmu

SJP.pl

# neokonfucjanizm

kierunek w filozofii chińskiej powstały podczas panowania dynastii Song (960–1279) jako odnowienie konfucjanizmu o orientacji tradycyjnej, podbudowany dualistyczną kosmologią i antropologią filozoficzną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. filoz. kierunek w chińskiej filozofii powstały w okresie panowania dynastii Sung, nawiązujący do tradycyjnego konfucjanizmu;

Wiktionary

Neokonfucjanizm – termin używany w odniesieniu do rodzaju konfucjanizmu, który dominował w Chinach od czasów dynastii Song (960 – 1279) do dynastii Qing włącznie (1644 – 1911), którego dokładny zakres jest jednak współcześnie przedmiotem kontrowersji.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. neokonfucjański

Wiktionary

# neokonserwatysta

zwolennik doktryny społecznej i politycznej nawiązującej do założeń konserwatyzmu XIX w.

SJP.pl

# neokonserwatystka

zwolenniczka doktryny społecznej i politycznej nawiązującej do założeń konserwatyzmu XIX w.

SJP.pl

# neokonserwatyzm

Neokonserwatyzm (skrótowo neocon) – doktryna polityczna, ruch polityczny w USA powstały w latach 60 XX w., będący specyficznie amerykańską odmianą konserwatyzmu. Łączy klasyczne wartości konserwatywne z elementami liberalizmu, głównie gospodarczego.

Wikipedia

# neokrytycyzm

Krytyczny realizm (neokrytycyzm) – jeden z głównych, obok szkoły marburskiej i szkoły badeńskiej, ruchów filozoficznych wchodzących w skład neokantyzmu.

Do przedstawicieli tego ruchu można zaliczyć:

- Aloisa Riehla (1844–1924)
- Friedricha Paulsena (1846–1908)
- Oswalda Külpe (1862–1915)
- Heinricha Maiera (1867–1933)

Wikipedia

# neolamarkista

zwolennik neolamarkizmu

SJP.pl

# neolamarkizm

Neolamarkizm – jeden z kierunków ewolucjonizmu, przeciwstawiający się darwinizmowi, negując bądź ograniczając znaczenie doboru naturalnego w procesie ewolucji organizmów. Od klasycznego lamarkizmu przejął tezę o dziedziczeniu cech nabytych, a poznanie czynników i mechanizmów ewolucji ograniczył do wyjaśnienia przyczyn dziedzicznej zmienności.

Wikipedia

# neoliberalista

zwolennik neoliberalizmu

SJP.pl

# neoliberalistka

→ neoliberalista

SJP.pl

#### Patrz:

neoliberalista

# neoliberalizm

1. kierunek we współczesnej ekonomii głoszący zasady liberalizmu gospodarczego, dopuszczający jednak ingerencję państwa w gospodarkę tam, gdzie nie sprawdzają się zasady wolnorynkowe;
2. kierunek we współczesnej polityce przyjmujący za podstawę przestrzeganie praw jednostki i osobistą odpowiedzialność ludzi za swój los

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;

Wiktionary

Neoliberalizm (ang. neoliberalism) – wieloznaczne określenie mające opisywać nurty w historii myśli ekonomicznej, które łączy popieranie różnorako rozumianego wolnorynkowego liberalizmu.

Współcześnie pojęcie to – w oderwaniu od jego pierwotnego historycznego kontekstu – funkcjonuje głównie jako ogólne, pejoratywne określenie polityki postrzeganej jako nadmiernie leseferystyczna, mająca zaniedbywać dobro społeczeństwa z powodu bezwzględnej nieufności wobec zawodności państwa i przez dążenie do masowej prywatyzacji, deregulacji, zaciskania pasa wydatków publicznych, redukcji podatków oraz minimalizacji ingerencji politycznych w gospodarkę. Oryginalnie, idea neoliberalizmu została sformułowana głównie w okresie 1920–1960 w odpowiedzi na identyczne obawy o ówczesną kondycję „nadmiernie leseferystycznego” liberalizmu i narastanie znaczenia totalitaryzmów oraz gospodarek planowych, jako nowa, pragmatyczna i pluralistyczna wizja liberalizmu troszczącego się o sprawiedliwość społeczną oraz równość szans przy obronie ogólnie kapitalistycznej organizacji gospodarki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Neoliberalizm w swoich założeniach głosi, iż kapitał nie ma już charakteru narodowego, ale to tylko Polska wprowadziła pełną liberalizację usług bankowych, na czym niewątpliwie zbijają dziś fortuny zagraniczne instytucje finansowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neoliberał m., neoliberalność ż.

przym. neoliberalny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. neoliberał m., neoliberalność ż.

przym. neoliberalny

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|neo-|liberalizm.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neoliberalism

* asturyjski: (1.1) neolliberalismu m.

* azerski: (1.1) neoliberalizm

* baskijski: (1.1) neoliberalismo

* francuski: (1.1) néolibéralisme m.

* hiszpański: (1.1) neoliberalismo m.

* kataloński: (1.1) neoliberalisme m.

* niemiecki: (1.1) Neoliberalismus m.

* portugalski: (1.1) neoliberalismo m.

* rosyjski: (1.1) неолиберализм m.

* słowacki: (1.1) neoliberalizmus m.

* turecki: (1.1) neoliberalizm

* ukraiński: (1.1) неолібералізм m.

* włoski: (1.1) neoliberismo m.

źródła.

== neoliberalizm (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) neoliberalizm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# neoliberalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest neoliberalne; cecha tych, którzy są neoliberalni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neoliberalizm m., neoliberał m.

przym. neoliberalny

Wiktionary

# neoliberalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neoliberalizmem, dotyczący neoliberalizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powrót do koncepcji neoliberalnych (neokonserwatywnych) nastąpił w dość ostrej formie w latach siedemdziesiątych XX w.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neoliberalizm m., neoliberalność ż., neoliberał mos.

Wiktionary

# neoliberał

→ neoliberalizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik neoliberalizmu

Wiktionary

#### Patrz:

neoliberalizm

#### Przykłady

(1.1) Koalicja dwóch neoliberalnych partii byłaby czytelnym sygnałem, że neoliberałowie, widząc w sondażach utratę zaufania wyborców, w desperackich sojuszach szukają dla siebie ratunku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neoliberalizm mrz., neoliberalność ż.

:: fż. neoliberałka ż.

przym. neoliberalny

Wiktionary

# neoliberałka

→ neoliberał

SJP.pl

#### Patrz:

neoliberał

# neolist

list tradycyjny przygotowywany i wysyłany przez internet

SJP.pl

# neolit

epoka kamienia gładzonego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. końcowy okres epoki kamienia

Wiktionary

Neolit (gr. néos „nowy” i líthos „kamień”), młodsza epoka kamienia, epoka kamienia gładzonego – ostatni okres epoki kamienia (poprzedzający epokę brązu). Jego charakterystyczne cechy to uprawa roślin i hodowla zwierząt oraz stałe osady. Proces ten nazwano „rewolucją neolityczną”. W neolicie rozwijały się też nowe techniki obróbki kamienia, takie jak gładzenie powierzchni i wiercenie otworów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na terenach Polski neolit trwał w latach 5200-1900 p.n.e.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈɔlʲit, AS: neolʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neolityczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) młodsza epoka kamienia, epoka kamienia gładzonego

Wiktionary

# neolityczny

dotyczący neolitu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żyjący/mający miejsce w neolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pozostałości takich neolitycznych (i późniejszych) konstrukcji odkryto zarówno w Europie, jak i na innych kontynentach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔlʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: neolʹityčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neolit

Wiktionary

# neologiczny

rzadko: mający cechy neologizmu - wyrazu, zwrotu lub znaczenia wyrazu nowo utworzonego w jakimś języku

SJP.pl

# neologista

dawniej: człowiek tworzący neologizmy - wyrazy, zwroty lub znaczenia wyrazu nowo utworzone w jakimś języku

SJP.pl

# neologizm

wyraz, zwrot lub znaczenie wyrazu nowo utworzone w jakimś języku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

Wiktionary

Neologizm (z gr. νεος + λογός „nowe słowo”) – nowy element językowy (zwłaszcza leksykalny) wykształcony na gruncie danego języka, pewnej jego odmiany lub – dla celów artystycznych – w ramach tekstu literackiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy komputery pojawiły się w Polsce, pochodzący z angielskiego neologizm „kliknięcie” długo nie był akceptowany przez wielu ludzi, którzy woleli istniejące już w języku polskim określenie „mlask” lub „mlaskanie”.

(1.1) Prawdopodobnie z każdym ważniejszym wynalazkiem ludzkości wiąże się nazwa, która początkowo była neologizmem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔˈlɔɟism̥, AS: neoloǵism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1) archaizm

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. neologiczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|νέος|λόγος. (néos)+(logos) → nowe + słowo

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neologism

* arabski: (1.1) تعبير جديد, لفظة جديدة, لفظ محدث

* azerski: (1.1) neologizm

* baskijski: (1.1) neologismo

* białoruski: (1.1) неалагізм m.

* bułgarski: (1.1) неологизъм m.

* duński: (1.1) neologisme w.

* esperanto: (1.1) neologismo

* fiński: (1.1) uudissana

* francuski: (1.1) néologisme m.

* galicyjski: (1.1) neoloxismo

* guarani: (1.1) ñe'ẽpyahu

* hiszpański: (1.1) neologismo m.

* interlingua: (1.1) neologismo

* islandzki: (1.1) nýyrði n.

* japoński: (1.1) furi|新語|しんご.

* jidysz: (1.1) נעאָלאָגיזם m. (neologizm)

* kataloński: (1.1) neologisme m.

* niemiecki: (1.1) Neologismus m.

* nowogrecki: (1.1) νεολογισμός m.

* rosyjski: (1.1) неологизм m.

* rumuński: (1.1) neologism n.

* słowacki: (1.1) neologizmus m.

* szwedzki: (1.1) nyord n.

* ukraiński: (1.1) неологізм m.

* włoski: (1.1) neologismo m.

źródła.

== neologizm (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. neologizm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# neologizmowy

→ neologizm

SJP.pl

#### Patrz:

neologizm

# neomachista

zwolennik neomachizmu

SJP.pl

# neomachizm

teoria filozoficzna austriackiego fizyka i filozofa Ernsta Macha, rozwijana i uzupełniana przez jego następców

SJP.pl

# neomaltuzjanista

zwolennik neomaltuzjanizmu

SJP.pl

# neomaltuzjanizm

współczesna teoria, wg. której ograniczenie przyrostu ludności może rozwiązać trudności ekonomiczne i społeczne państwa

SJP.pl

# neomariawityzm

współczesna wersja mariawityzmu

SJP.pl

# neomarksista

zwolennik neomarksizmu - kierunku filozoficznego

SJP.pl

# neomarksistka

→ neomarksista

SJP.pl

#### Patrz:

neomarksista

# neomarksistowski

→ neomarksizm

SJP.pl

#### Patrz:

neomarksizm

# neomarksizm

kierunek filozoficzny odrzucający leninowską interpretację marksizmu, popularny w drugiej połowie XX wieku w krajach zachodnich

SJP.pl

Wikipedia

# neomerkantylista

zwolennik neomerkantylizmu

SJP.pl

# neomerkantylistyczny

związany z neomerkantylizmem, dotyczący neomerkantylizmu

SJP.pl

# neomerkantylizm

protekcjonizm gospodarczy stosowany w handlu zagranicznym po II wojnie światowej przez kraje wysoko rozwinięte w celu ochrony ich bilansu płatniczego i zwiększenia dochodów z cła

SJP.pl

Wikipedia

# neomodernistyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neomodernizmem, dotyczący neomodernizmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) podobny do neomodernizmu, mający cechy neomodernizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Nierzadko neomodernistyczna jest tylko fasada budynku, co stoi w jawnej sprzeczności z modernistyczną ideą traktowania budynku jako całości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neomodernista mos., neomodernizm mrz.

Wiktionary

# neomodernizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. szt. nurt filozoficzny poddający krytyce filozofię postmodernistyczną

(1.2) archit. styl architektoniczny przełomu XX i XXI w., nawiązujący do modernizmu;

Wiktionary

Neomodernizm – styl architektoniczny przełomu XX i XXI w., nawiązujący do repertuaru form przestrzennych i detalu modernizmu, jednak w odłączeniu od jego idei społeczno-politycznych i zwykle urbanistycznych. Nierzadko neomodernistyczna jest tylko fasada budynku, co stoi w jawnej sprzeczności z modernistyczną ideą traktowania budynku jako całości.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Przykładem neomodernizmu w architekturze może być zabudowa osiedla w poznańskich Naramowicach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neomodernista mos.

przym. neomodernistyczny

Wiktionary

# neomycyna

antybiotyk o działaniu bakteriobójczym, stosowany głównie przy zabiegach chirurgicznych jamy brzusznej, w zakażeniach dróg moczowych i jelitowych oraz przy chorobach skóry

SJP.pl

Neomycyna – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, naturalny antybiotyk zaliczany do grupy antybiotyków aminoglikozydowych produkowany przez Streptomyces fradiae. Głównie stosowany zewnętrznie, rzadko w postaci doustnej. Z przewodu pokarmowego wchłania się w ok. 3%, a nie jest stosowany parenteralnie ze względu na toksyczność.

Wikipedia

# neon

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10, gaz szlachetny występujący w atmosferze;
2.
a) potocznie: jarzeniowa lampa elektryczna w postaci szklanej rury, stosowana m.in. jako ozdoba; rura jarzeniowa;
b) napis z takich lamp

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

(1.2) szyld, reklama zbudowana z przezroczystych rurek wypełnionych neonem (1.1), który pod wpływem prądu elektrycznego świeci;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa niektórych gatunków ryb z rodziny kąsaczowatych; ; ;

Wiktionary

- Neon z Nikomedii – święty katolicki, męczennik
- neon (pierwiastek) – pierwiastek chemiczny
- potoczna nazwa lampy neonowej – rodzaju lampy wyładowczej
- neon (reklama) – świecąca reklama wykonana z lampy neonowej
- Neon – amerykańskie przedsiębiorstwo zajmujące się dystrybucją i produkcją filmów
- gatunki ryb z rodziny kąsaczowatych:
  - neon czarny (Hyphessobrycon herbertaxelrodi)
  - neon czerwony (Paracheirodon axelrodi)
  - neon Innesa (Paracheirodon innesi)

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma neon?

  (1.2) Kolorowe neony są symbolem nocnego życia każdego dużego miasta.

  (2.1) Czym należy karmić neony?

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈnɛɔ̃n, AS: neõn

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. neonówka ż., neonizacja ż.

  :: zdrobn. neonik m., neonek m.

  przym. neonowy, neonówkowy

  przysł. neonowo

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) symbol. Ne

  Wiktionary

# neonacjonalista

zwolennik neonacjonalizmu (współczesnej wersji nacjonalizmu)

SJP.pl

# neonacysta

osoba wyznająca ideologię nazistowską w okresie po II wojnie światowej; neonazista

SJP.pl

# neonacystka

→ neonacysta; neonazistka

SJP.pl

# neonatolog

specjalista w zakresie neonatologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz, specjalista neonatologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka, specjalistka neonatologii

Wiktionary

Neonatologia (łac. neonatus: „noworodek”) – priorytetowa dziedzina medycyny zajmująca się diagnostyką i leczeniem chorób dzieci w okresie prenatalnym i noworodkowym (w tym wcześniaków), a także opieką nad noworodkami zdrowymi (ocena prawidłowości rozwoju, rozwiązywanie problemów z laktacją i karmieniem piersią). W Polsce neonatologia jest jedną ze specjalizacji lekarskich, a jej konsultantem krajowym od 23 lipca 2018 jest prof. dr hab. Ewa Helwich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Każdy szpital z położnictwem musi zatrudniać neonatologów.

(2.1) Pani neonatolog zbadała moje dziecko zaraz po porodzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔ̃naˈtɔlɔk, AS: neõnatolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neonatologia ż.

:: fż. neonatolożka ż.

przym. neonatologiczny

przysł. neonatologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) neonatolożka

Wiktionary

# neonatologia

dział medycyny poświęcony zdrowiu i rozwojowi noworodków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi;

(1.2) pot. med. oddział szpitala, kliniki lub szkoły medycznej, który zajmuje się neonatologią (1.1)

Wiktionary

Neonatologia (łac. neonatus: „noworodek”) – priorytetowa dziedzina medycyny zajmująca się diagnostyką i leczeniem chorób dzieci w okresie prenatalnym i noworodkowym (w tym wcześniaków), a także opieką nad noworodkami zdrowymi (ocena prawidłowości rozwoju, rozwiązywanie problemów z laktacją i karmieniem piersią). W Polsce neonatologia jest jedną ze specjalizacji lekarskich, a jej konsultantem krajowym od 23 lipca 2018 jest prof. dr hab. Ewa Helwich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Baśka leży na neonatologii ginekologicznej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔ̃natɔˈlɔɟja, AS: neõnatoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neonatolog mos.

przym. neonatologiczny

przysł. neonatologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pediatria

(1.2) oddział

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. neonatolog mos.

przym. neonatologiczny

przysł. neonatologicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neonatology

* baskijski: (1.1) neonatologia

* bułgarski: (1.1) неонатология ż.

* czeski: (1.1) neonatologie ż.

* estoński: (1.1) neonatoloogia

* francuski: (1.1) néonatalogie

* galicyjski: (1.1) neonatoloxía ż.

* hiszpański: (1.1) neonatología ż.

* irlandzki: (1.1) nua-naíocht

* koreański: (1.1) 신생아학

* niderlandzki: (1.1) neonatologie

* niemiecki: (1.1) Neonatologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) neonatologi

* norweski (nynorsk): (1.1) neonatologi

* perski: (1.1) نئوناتولوژی

* portugalski: (1.1) neonatologia ż.

* rosyjski: (1.1) неонатология ż.

* rumuński: (1.1) neonatologie

* ukraiński: (1.1) неонатологія ż.

* węgierski: (1.1) neonatológia

* włoski: (1.1) neonatologia ż.

źródła.

== neonatologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. neonatologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# neonatologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z neonatologią, dotyczący neonatologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maleństwo jest teraz na oddziale neonatologicznym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neonatolog mos., neonatologia ż.

Wiktionary

# neonatolożka

→ neonatolog

SJP.pl

#### Patrz:

neonatolog

# neonaturalistka

→ neonaturalista

SJP.pl

#### Patrz:

neonaturalista

# neonatus

noworodek

SJP.pl

# neonazista

osoba wyznająca ideologię nazistowską w okresie po II wojnie światowej; neonacysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik neonazizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Blisko 10 tysięcy osób udaremniło przemarsz neonazistów ulicami Berlina, blokując spontanicznie trasę demonstracji skrajnej prawicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔ̃naˈʑista, AS: neõnaźista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neonazizm m., neonacysta m.

:: fż. neonazistka

przym. neonazistowski, neonacystowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neonacysta, eufem. zamawiacz pięciu piw

Wiktionary

# neonazistka

→ neonazista

SJP.pl

#### Patrz:

neonazista

# neonazistowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neonazizmem, dotyczący neonazizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Była uroczysta msza święta, marsz z flagami i koncert neonazistowskiej grupy, który odbył się w klubie należącym do Politechniki Białostockiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neonazizm m., neonazista m., neonazistka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. neonacystowski

Wiktionary

# neonazizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ideologia odwołująca się do nazizmu;

Wiktionary

Neonazizm – współczesny skrajnie prawicowy ruch polityczny zmierzający do budowy ustroju opartego na nazizmie.

Głosi nadrzędność interesów narodowych umieszczając je jednak w szerszym kontekście supremacji rasowej. Odrzuca założenia komunizmu i liberalnej demokracji. Zawiera elementy antysemityzmu, kultu siły i darwinizmu społecznego. W obrębie neonazizmu występuje pewne napięcie pomiędzy dążeniem do pełnej suwerenności narodu (akcentowanym np. przez nacjonalitaryzm o zabarwieniu plemienno-rasowym) a podporządkowaniem działalności politycznej celom „białego internacjonalizmu”. Używa symboliki neonazistowskiej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔ̃ˈnaʑism̥, AS: neõnaźism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neonazista m., neonazistka m., neonazistowskość ż.

przym. neonazistowski

przysł. neonazistowsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neonacyzm

Wiktionary

# neonek

1. ryba akwariowa z podrzędu kąsaczy, z charakterystycznym świecącym niebiesko pasem; neon;
2. mały neon (lampa); neonik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. zool. nazwa systematyczna|Paracheirodon innesi|ref=tak., neon Innesa, mała, pochodząca z Peru, słodkowodna ryba z czerwonym tyłem i niebieskim, świecącym pasem wzdłuż ciała, popularna jako ryba akwariowa;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈɔ̃nɛk, AS: neõnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neon m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neon Innesa, bystrzyk neonowy

Wiktionary

# neoniarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzemieślnik produkujący neony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neon m., neonizacja ż., neonówka ż.

przym. neonowy

Wiktionary

# neonik

mały neon (lampa); neonek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od neon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neon m., neonizacja ż.

Wiktionary

# neonila

imię żeńskie

SJP.pl

Nunilona, Nunila – imię żeńskie. Jego patronką jest święta Nunilona. Formą tego imienia, spotykaną w krajach wschodniosłowiańskich, jest Neonila lub Neonilla.

Nunilona imieniny obchodzi 21 października.

Wikipedia

# neonizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyposażenie, przyozdobienie w neony; planowyanowe instalowanie neonów w przestrzeni publicznej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Neonizacja przybiera na sile. Kiedyś wzruszał mały neonik w Alejach Jerozolimskich: CEBULA. Teraz raczej reklamuje się przedmioty trwalsze i bardziej luksusowe, cebula nie jest w modzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neon m., neonik m., neonówka ż., neoniarz m., neoniarstwo n.

przym. neonowy, neonówkowy, neoniarski

przysł. neonowo

Wiktionary

# neonomenklatura

nowa nomenklatura osoby z mianowania politycznego

SJP.pl

# neonówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lampka neonowa

(1.2) pot. wkrętak neonowy

(1.3) pot. zool. nazwa systematyczna|Paracheirodon innesi|ref=tak., neon Innesa, mała, pochodząca z Peru, słodkowodna ryba z czerwonym tyłem i niebieskim, świecącym pasem wzdłuż ciała, popularna jako ryba akwariowa;

Wiktionary

- Neonówka – rodzaj elektrycznego źródła światła.
- Neo-Nówka – polski kabaret

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔ̃ˈnufka, AS: neõnufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neoniarz mrz., neon m., neonizacja ż.

przym. neonowy, neonówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) neon Innesa, bystrzyk neonowy; pot. neonek

Wiktionary

# neonowy

→ neon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący neonu (pierwiastka chemicznego)

(1.2) dotyczący neonu (elementu świetlnego)

Wiktionary

#### Patrz:

neon

#### Powiązane:

rzecz. neoniarz mrz., neonizacja ż., neon m., neonówka ż.

Wiktionary

# neoński

potocznie: związany z Neokatechumenatem, katolickim ruchem religijnym; neokatechumenalny

SJP.pl

# neontolog

specjalista w dziedzinie neontologii

SJP.pl

# neontologia

dziedzina nauki zajmująca się żywymi organizmami żyjącymi współcześnie

SJP.pl

Neontologia – część biologii zajmująca się badaniem organizmów żyjących współcześnie. Pojęcie używa się w przeciwieństwie do paleontologii, która zajmuje się organizmami kopalnymi.

Wikipedia

# neopilina

mięczak z gromady jednotarczowców, jedyny współcześnie żyjący jej przedstawiciel, o niewielkiej głowie, długim tułowiu pokrytym niewielką stożkową muszlą, z sercem o dwóch parach przedsionków i parze komór

SJP.pl

# neopitagoreizm

Neopitagoreizm – ogólna nazwa starożytnych, średniowiecznych i renesansowych nurtów filozoficznych czerpiących z nauk Pitagorasa i uznających się za kontynuatorów pitagoreizmu.

W III i II w.p.n.e. szkoła pitagorejska podupadła, a jej nauki uległy w znacznej mierze zapomnieniu. Odrodzenie pitagoreizmu w I w.p.n.e. związane było z powrotem filozofii do tematyki religijnej i spirytualistycznej. Starożytni neopitagorejczycy podkreślali ciągłość swej myśli z naukami Pitagorasa i jego uczniów, jednocześnie jednak starali się wykazać, że pitagoreizm nie zaniknął na dwa wieki, lecz był integralną częścią filozofii Platona i Arystotelesa. Ich autorstwem są liczne falsyfikaty, pochodzące rzekomo od dawnych pitagorejczyków, a zawierające treści arystotelejskie i platońskiej. Miało to świadczyć o tym, że Platon i Arystoteles w istocie czerpali z nauk Pitagorasa i to jemu należy przypisywać wszelkie oryginalne myśli. W konsekwencji jednak neopitagoreizm bliski jest medioplatonizmowi.

Wikipedia

# neoplan

autobus, autokar marki Neoplan

SJP.pl

Neoplan – marka autobusów produkowanych przez MAN Truck & Bus AG, do 2008 funkcjonowało odrębne przedsiębiorstwo – Neoplan Bus GmbH.

Wikipedia

# neoplastycyzm

styl w sztuce zapoczątkowany w latach 20. XX wieku, charakteryzujący się ograniczeniem używanych barw do 3 podstawowych, geometrycznością kształtów i prostopadłością linii

SJP.pl

De Stijl (z niderl. „styl“) – ugrupowanie artystyczne założone w 1917 roku w Lejdzie przez Theo van Doesburga (1883–1931) i Pieta Mondriana (1872–1944), skupiające artystów abstrakcyjnych reprezentujących neoplastycyzm – nowy kierunek w sztuce, stworzony w latach 20. XX w. przez Mondriana, charakteryzujący się użyciem linii pionowych i poziomych, które nachodząc na siebie, dzieliły płaszczyzny na kwadraty i prostokąty, oraz stosowaniem trzech barw podstawowych (żółtej, niebieskiej i czerwonej) i trzech tzw. nie-kolorów (czerni, bieli i szarości).

Wikipedia

# neoplatończyk

zwolennik, przedstawiciel jednego z ostatnich wielkich systemów filozoficznych starożytności, nawiązującego do filozofii Platona; neoplatonik, nowoplatończyk

SJP.pl

# neoplatonik

zwolennik, przedstawiciel jednego z ostatnich wielkich systemów filozoficznych starożytności, nawiązującego do filozofii Platona; neoplatończyk, nowoplatończyk

SJP.pl

# neoplatonizm

Wikipedia

# neoplatonka

→ neoplatończyk

SJP.pl

#### Patrz:

neoplatończyk

# neoplatoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔplaˈtɔ̃j̃sʲci, AS: neoplatõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neoplatonizm m., neoplatonik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nowoplatoński

Wiktionary

# neoplazja

niekontrolowane namnażanie się komórek organizmu przekształconych w komórki nowotworowe, symptom stanu przedrakowego

SJP.pl

# neopoganin

wyznawca religii neopogańskiej, przedchrześcijańskich wierzeń religijnych jakiegoś kraju

SJP.pl

Neopogaństwo, nowoczesne pogaństwo, rzad. nowopogaństwo – to zbiorcze określenie współczesnych systemów wierzeń, poglądów, zjawisk i ruchów religijnych lub parareligijnych, dążących do wytworzenia duchowości opozycyjnej wobec religii monoteistycznych. W węższym znaczeniu neopogaństwo to tworzenie religii nowych poprzez eklektyczne łączenie elementów zaczerpniętych z różnych wierzeń czy wręcz konstruowanie wyznania od podstaw, w szerszym – także usiłowanie wskrzeszenia dawnych religii (rekonstrukcjonizm). W formie przymiotnika terminem tym określa się też powszechnie niektóre oficjalnie zarejestrowane i działające związki wyznaniowe (w tym część tzw. nowych ruchów religijnych).

Wikipedia

# neopoganka

→ neopoganin

SJP.pl

#### Patrz:

neopoganin

# neopogański

przymiotnik

(1.1) związany z neopoganizmem, dotyczący neopoganizmu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔpɔˈɡãj̃sʲci, AS: neopogãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neopoganizm m.

Wiktionary

# neopogaństwo

ogólne określenie różnych religii nawiązujących do wierzeń przedchrześcijańskich na danym obszarze lub w kraju

SJP.pl

Neopogaństwo, nowoczesne pogaństwo, rzad. nowopogaństwo – to zbiorcze określenie współczesnych systemów wierzeń, poglądów, zjawisk i ruchów religijnych lub parareligijnych, dążących do wytworzenia duchowości opozycyjnej wobec religii monoteistycznych. W węższym znaczeniu neopogaństwo to tworzenie religii nowych poprzez eklektyczne łączenie elementów zaczerpniętych z różnych wierzeń czy wręcz konstruowanie wyznania od podstaw, w szerszym – także usiłowanie wskrzeszenia dawnych religii (rekonstrukcjonizm). W formie przymiotnika terminem tym określa się też powszechnie niektóre oficjalnie zarejestrowane i działające związki wyznaniowe (w tym część tzw. nowych ruchów religijnych).

Wikipedia

# neopopiwek

potocznie: rodzaj podatku od wynagrodzeń, który zastąpił w 1993 roku wcześniejszy podatek od ponadnormatywnych wynagrodzeń, zwany popiwkiem

SJP.pl

# neopozytywista

zwolennik neopozytywizmu

SJP.pl

# neopozytywistka

→ neopozytywista

SJP.pl

#### Patrz:

neopozytywista

# neopozytywistyczny

→ neopozytywizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z neopozytywizmem

Wiktionary

#### Patrz:

neopozytywizm

#### Powiązane:

rzecz. neopozytywizm m., neopozytywista m., neopozytywistka ż.

Wiktionary

# neopozytywizm

kierunek w filozofii XX w. uważający, że prawdziwą wiedzą jest jedynie wiedza oparta na doświadczeniu

SJP.pl

Pozytywizm logiczny, in. neopozytywizm – filozoficzna szkoła naukowa, która powstała w 1 poł. XX w. w Wiedniu; w późniejszym czasie z pozytywizmu logicznego wyłonił się nowy nurt w filozofii nauki zwany logicznym empiryzmem, który w swoim ujęciu przyjmował bardziej złagodzone i zliberalizowane poglądy niż Koło Wiedeńskie.

Wikipedia

# neopren

niepalny kauczuk syntetyczny, odporny na oleje i rozpuszczalniki; polichloropren

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. nazwa handlowa syntetycznego kauczuku chloropenowego, który w postaci spienionej jest lekkim i wytrzymałym materiałem stoswanym m.in. do produkcji skafandrów nurkowych;

Wiktionary

Neopren – nazwa handlowa kauczuku syntetycznego otrzymywanego w wyniku polimeryzacji emulsyjnej chloroprenu (2-chlorobuta-1,3-dien) - polichloroprenu. W porównaniu z kauczukiem naturalnym i tradycyjnymi kauczukami syntetycznymi, opartymi na butadienie ma większą odporność na oleje i inne rozpuszczalniki organiczne, wolniej również ulega starzeniu. Ma własności samogasnące. Neopren jest zadomowioną w Polsce nazwą potoczną, oficjalnie jest to nazwa handlowa należąca od 1931 r. do amerykańskiego koncernu chemicznego DuPont.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nɛˈɔprɛ̃n, AS: neoprẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neoprenowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kauczuk chloroprenowy

Wiktionary

# neoprenowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neoprenem, dotyczący neoprenu, wykonany z neoprenu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neopren m.

Wiktionary

# neoprezbiter

duchowny, który niedawno przyjął święcenia kapłańskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. prezbiter w pierwszym roku po przyjęciu święceń

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Biskup poprosił neoprezbiterów, by stanęli wokół ołtarza.

(1.1) Panie z sodalicji mariańskiej złożyły księdzu neoprezbiterowi życzenia.

(1.1) W niedzielę ojciec neoprezbiter będzie udzielał błogosławieństwa prymicyjnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prezbiter m., prezbiterium n., prezbiterat m., prezbiterianin m., prezbiterianka ż., prezbiterianizm m.

przym. prezbiterialny, prezbiteriański

Wiktionary

# neoprofes

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik, który składa lub właśnie złożył śluby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród neoprofesów było niewielu młodych zakonników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔˈprɔfɛs, AS: neoprofes

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. profesja ż., profes m., profeska ż.

:: fż. neoprofeska ż.

Wiktionary

# neoprofeska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica, która dopiero co złożyła śluby zakonne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jutro rano neoprofeski nawiedzą grób założyciela swojego zgromadzenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. profes, profesja, neoprofes, profeska

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osoba konsekrowana, zakonnica, profeska

Wiktionary

# neoproterozoiczny

przymiotnik

(1.1) przym. od neoproterozoik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔprɔtɛrɔzɔˈjit͡ʃnɨ, AS: neoproterozoi ̯ičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neoproterozoik

Wiktionary

# neoproterozoik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. ostatnia, najmłodsza era (lub eratem) proterozoiku, trwająca 1000 – 542 milionów lat temu;

Wiktionary

Neoproterozoik (ang. Neoproterozoic)

- w sensie geochronologicznym: ostatnia era proterozoiku, trwająca 458 milionów lat (od 1000 do 542,0 mln lat temu). Neoproterozoik jest młodszy od mezoproterozoiku a starszy od paleozoiku. Dzieli się na trzy okresy: ton, kriogen i ediakar.

- w sensie chronostratygraficznym: najwyższy eratem proterozoiku, dzielący się na trzy systemy: ton, kriogen i ediakar.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔprɔtɛrɔˈzɔjik, AS: neoproterozoi ̯ik

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neoproterozoiczny

Wiktionary

# neopsychoanaliza

nurt w psychoanalizie zaprzeczający, że głównym czynnikiem warunkującym osobowość jest popęd seksualny i przypisujący tę rolę czynnikom kulturowym i społecznym

SJP.pl

Wikipedia

# neorealista

zwolennik neorealizmu

SJP.pl

# neorealistka

zwolenniczka neorealizmu

SJP.pl

# neorealistyczny

→ neorealizm

SJP.pl

#### Patrz:

neorealizm

# neorealizm

ruch artystyczny w literaturze, plastyce i filmie

SJP.pl

- neorealizm – nurt w sztuce
- neorealizm – nurt w filozofii
- neorealizm włoski – nurt artystyczny
- neorealizm – nurt badania stosunków międzynarodowych

Wikipedia

# neoregelia

Neoregelia (Neoregelia L.B. Sm.) – rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). Obejmuje 97–125 gatunków. Wszystkie występują w Ameryce Południowej, we wschodniej i południowej części Brazylii oraz w Amazonii. Centrum zróżnicowania jest Mata Atlântica we wschodniej Brazylii, gdzie rosną 102 gatunki.Są to rośliny epifityczne rosnące w lasach, ale także naskalne, naziemne i heliofity.

Wikipedia

# neorenesans

Neorenesans – nurt w architekturze XIX-wiecznego historyzmu, nawiązujący formalnie do architektury renesansowej. W krajach Europy Środkowej nawiązywano przede wszystkim do tzw. renesansu północnego.

Teoretyczny grunt dla rozwoju neorenesansu został przygotowany już na początku XIX w. przez publikacje Jeana-Nicholasa-Louisa Duranda (Précis des leçons d’architecture données à l’École royale polytechnique, lata 1802–1805) oraz Auguste-Henri-Victora Grandjean de Montigny’ego (Architecture toscane: palais, maisons, églises et autres édifices publics et privés principalement des 15e, 16e et 17e siècles). Do najwcześniejszych budowli wzorowanych na renesansie rzymskim należy zabudowa Rue de Rivoli w Paryżu, projektu Charlesa Perciera i Pierre’a Fontaine’a.

Wikipedia

# neorokoko

nurt w sztukach plastycznych XIX wieku nawiązujący do rokoka

SJP.pl

# neorokokowy

→ neorokoko

SJP.pl

#### Patrz:

neorokoko

# neoromanizm

Neoromanizm – nurt w architekturze i sztuce XIX- wiecznego historyzmu, nawiązujący do architektury romańskiej.

Neoromanizm rozwinął się w architekturze później niż neogotyk, odwrotnie niż historyczne epoki na których się wzorowały. Największy rozkwit neoromanizmu nastąpił w Niemczech po ich zjednoczeniu, gdzie stanowił on przywołanie nacjonalistycznej romantycznej legendy I Rzeszy Niemieckiej. Faworyzowanie neoromanizmu miało też związek z rosnącą świadomością, że gotyk ma pochodzenie francuskie. Po I wojnie światowej dużo przykładów tej architektury zanikło w Polsce.

Wikipedia

# neoromantyczka

zwolenniczka lub przedstawicielka neoromantyzmu

SJP.pl

# neoromantyczny

→ neoromantyzm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liter. szt. związany z neoromantyzmem

Wiktionary

#### Patrz:

neoromantyzm

#### Przykłady

(1.1) Sarkając na to, że się na nim poznać nie umiano, chwyta za pióro, kruszy kopie za powstałą w r. 1832 neoromantyczną szkołą, która muzykę miała pchnąć na nowe tory a za któréj przedstawiciela Berlioz siebie uważał, tak jak Wiktor Hugo za jéj reprezentanta w piśmiennictwie uchodził.

(1.1) Wiedeń nie chciał jednak zrażać Polaków, zwłaszcza młodzieży, która wychowywała się w neoromantycznej atmosferze "Młodej Polski".

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neoromantyzm mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) modernistyczny

Wiktionary

# neoromantyk

badacz lub pasjonat neoromantyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. szt. przedstawiciel, zwolennik neoromantyzmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Neoromantycy przemawiali językiem napuszonym i sztucznym (…) i wyrażali najchętniej treści uczuciowe, przeżywane przez siebie lub przez bohaterów, z którymi się utożsamiali.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neoromantyzm mrz.

Wiktionary

# neoromantyka

badacz lub pasjonat neoromantyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. neoromantyzm

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od neoromantyk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W teatrach polskich zyskała od początku obecnego stulecia prawo obywatelstwa wielka romantyczna poezja i wizjonerskie płody neoromantyki.

Wiktionary

# neoromantyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. szt. kierunek w literaturze i sztuce na przełomie XIX i XX w. wykazujący pewne podobieństwa do romantyzmu

(1.2) muz. kierunek w muzyce powstały w Niemczech w drugiej połowie XIX w., polegający na odrzuceniu schematów i kanonów klasycznych

Wiktionary

Modernizm, sztuka nowoczesna (ang. modern art) – umowny okres w dziejach sztuki, którego ramy czasowe wyznacza się od lat 60. XIX wieku (w związku z impresjonizmem) do lat 70. XX wieku (konceptualizm). Sztuka nowoczesna silnie związana jest z pojęciem modernizmu w filozofii i zjawiskiem awangardy. Terminu modern art, w miarę skrystalizowanej formie, użył jako pierwszy Joris-Karl Huysmans w 1883.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego aktywność pisarska przypadła na schyłkowy już okres neoromantyzmu polskiego […]

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neoromantyczny

rzecz. neoromantyk mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) modernizm, Młoda Polska

Wiktionary

# neoscholastyczny

→ neoscholastyka

SJP.pl

#### Patrz:

neoscholastyka

# neoscholastyk

przedstawiciel, zwolennik neoscholastyki

SJP.pl

# neoscholastyka

przedstawiciel, zwolennik neoscholastyki

SJP.pl

Neoscholastyka – nurt filozoficzny odnawiający filozofię scholastyczną. Współczesna neoscholastyka zapoczątkowana została encykliką Leona XIII – Aeterni Patris. Leon XIII wezwał do zaangażowania się katolików w pracę filozoficzną i przyjęcie w niej jednego wzorca - scholastyki, w szczególności w formie nadanej przez Tomasza z Akwinu.

Neoscholastyką nazywa się także wcześniejsze formy odradzające filozofię scholastyczną w epoce nowożytnej.

Wikipedia

# neosecesjonistka

→ neosecesjonista

SJP.pl

#### Patrz:

neosecesjonista

# neosędzia

sędzia powołany przez upolitycznioną Krajową Radę Sądownictwa (po reformie z 2017)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) neol. publ. polit. praw. sędzia powołany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa po jej reformie w 2017 roku

Wiktionary

Krajowa Rada Sądownictwa (KRS) – organ konstytucyjny zobowiązany do stania na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów, istniejący od 1989 roku. Nie jest to organ władzy sądowniczej. Zgodnie z konstytucją w skład Rady mają wchodzić osoby powołane przez organy władz ustawodawczej, wykonawczej oraz sądowniczej; w większości są to sędziowie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tym razem sąd […] zadał pytanie prejudycjalne o to, czy TSUE może zbadać […], czy z neosędzią w ogóle został skutecznie nawiązany stosunek służbowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neosędziowski

rzecz. sędzia mos./ż.

Wiktionary

# neosem.

skrót od: neosemantyzm, neosemantyczny

SJP.pl

# neosemantyczny

→ neosemantyzm

SJP.pl

#### Patrz:

neosemantyzm

# neosemantyzacja

Neosemantyzacja – nadawanie wyrazom (leksemom) nowych znaczeń lub poszerzanie ich istniejących znaczeń. Oprócz neosemantyzacji dokonującej się pod wpływem obcym (por. kalkowanie) rozwija się neosemantyzacja rodzima. Do nowszych neosemantyzmów w języku polskim należą np. określenia „nagłośnić”, „wyciszyć sprawę”, „wnioskować o coś”, „komórka” (telefon komórkowy).

Wikipedia

# neosemantyzm

wyraz już istniejący, któremu nadano nowe znaczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, który już istnieje w danym języku, jednak przypisano mu nowe znaczenie

Wiktionary

Neosemantyzacja – nadawanie wyrazom (leksemom) nowych znaczeń lub poszerzanie ich istniejących znaczeń. Oprócz neosemantyzacji dokonującej się pod wpływem obcym (por. kalkowanie) rozwija się neosemantyzacja rodzima. Do nowszych neosemantyzmów w języku polskim należą np. określenia „nagłośnić”, „wyciszyć sprawę”, „wnioskować o coś”, „komórka” (telefon komórkowy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przykładem neosemantyzmu jest użycie słowa „wieża” na określenie sprzętu do odtwarzania muzyki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛɔsɛ̃ˈmãntɨsm̥, AS: neosẽmãntysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neosemantyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neologizm znaczeniowy / semantyczny, nowoznacznik

Wiktionary

# neoslawistyczny

→ neoslawizm

SJP.pl

#### Patrz:

neoslawizm

# neoslawizm

Neoslawizm (gr. νέος néos „nowy” + łac. Slavi „Słowianie”) – ruch polityczny powstały pod koniec XIX wieku wyrastający z i jednocześnie krytyczny wobec panslawizmu. Powstał wskutek działalności narodowych działaczy czeskich.

Wikipedia

# neospasmina

środek uspokajający, zawierający krople walerianowe

SJP.pl

# neospazmina

środek uspokajający, neospasmina

SJP.pl

# neostrada

nazwa usługi dostępu do szerokopasmowego Internetu prowadzonej przez Telekomunikację Polską

SJP.pl

Neostrada – usługa Orange Polska (do kwietnia 2012 r. Telekomunikacji Polskiej) oparta na technologii ADSL, ADSL2+, VDSL2 (Neostrada Fiber) lub FTTH oraz na standardzie wymagającym użycia kompatybilnego modemu do połączeń internetowych. Usługa umożliwia stały dostęp do Internetu tylko na analogowej linii telefonicznej lub dedykowanym łączu FTTH.

Wikipedia

# neosłowiański

przymiotnik

(1.1) związany z neoslawizmem, będący zwolennikiem neoslawizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Właśnie z neopogaństwa etnicznego wywodzi się neosłowiańskie ruchy religijne lub parareligijne, odwołujące się do przedchrześcijańskich wierzeń i tradycji kulturowych, mitologii lokalnych i praktyk rytualno-magicznych.

Wiktionary

# neotektoniczny

→ neotektonika

SJP.pl

#### Patrz:

neotektonika

# neotelewizja

model telewizji, w którym kładzie się największy nacisk na rozrywkę

SJP.pl

Wikipedia

# neotenia

1. zachowanie umiejętności dziecięcych u dorosłych osobników
2. zdolność płciowego rozmnażania się larw niektórych zwierząt

SJP.pl

Neotenia (gr. teínein ‘napinać’, ‘rozciągać’) – zdolność płciowego rozmnażania się larw niektórych zwierząt, występująca w następstwie przyspieszonego w stosunku do reszty ciała rozwoju narządów rozrodczych (neotenia pełna albo zupełna), a także zatrzymanie u osobników dorosłych pewnych cech infantylnych (neotenia niepełna albo niezupełna). Neotenia jest szczególnym przypadkiem pedogenezy.

Wikipedia

# neoteniczny

→ neotenia

SJP.pl

#### Patrz:

neotenia

# neoterycy

Neoterycy (od gr. hoi neoteroi poietai, dosłownie „poeci młodsi”, łac. poetae novi) – termin oznaczający grupę młodych poetów rzymskich działających w połowie I wieku p.n.e.

Neoterycy zerwali z rzymską tradycją wielkich eposów historycznych. Wzorując się na poezji hellenistycznej, zwłaszcza aleksandryjskiej, preferowali utwory niewielkich rozmiarów (epigramy, fraszki, krótkie scenki, pieśni weselne i żałobne, epyllia – małe poematy epickie), lecz wycyzelowane do perfekcji (np. jeden z nich, Helwiusz Cynna, pracował przez dziewięć lat nad epylionem zatytułowanym „Smyrna”). Znamienne było przyjęcie zasady konstruowania poezji na wzór Kallimacha. Pisali najczęściej o przeżyciach osobistych, szczególnie miłości. Charakteryzowali się uczonością – mitologiczną, geograficzną, literacką. W epyllionach mitologicznych przedstawiali mało znane mity. Poematy nie przekraczały 500 wersów.

Wikipedia

# neotomista

zwolennik neotomizmu, współczesnej wersji religijno-filozoficznego nurtu ideowego, zapoczątkowanego przez św. Tomasza z Akwinu

SJP.pl

# neotomistka

→ neotomista

SJP.pl

#### Patrz:

neotomista

# neotomistyczny

→ neotomizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z neotomizmem

Wiktionary

#### Patrz:

neotomizm

#### Powiązane:

rzecz. neotomizm m., neotomista m.

Wiktionary

# neotomizm

współczesna wersja tomizmu, teistycznego nurtu filozofii Tomasza z Akwinu, rozwijana głównie w na łonie Kościoła katolickiego

SJP.pl

Neotomizm – współczesna wersja tomizmu, główny kierunek filozoficzny neoscholastyki, popularny w łonie katolicyzmu. Neotomiści opowiadają się za tzw. klasyczną koncepcją filozofii, akcentują różnicę między nauką a religią i sztuką; za „filozofię pierwszą” uznają teorię bytu. Istotnymi wyróżnikami neotomizmu są: realizm, pluralizm, hylemorfizm, teizm, intelektualizm, klasyczna koncepcja prawdy, umiarkowany realizm pojęciowy.

Wikipedia

# neotrockista

zwolennik neotrockizmu

SJP.pl

# neotrockizm

nurt ideologiczny po II wojnie światowej, będący próbą przystosowania koncepcji L. Trockiego do współczesnych warunków politycznych

SJP.pl

# neotropikalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. biol. związany z krainą neotropikalną, dotyczący krainy neotropikalnej

Wiktionary

# neotyp

w taksonomii: zastępczy przedstawiciel wzorcowy

SJP.pl

Neotyp (gr. νέος „nowy” τύπος „odbicie, wzór, znak, odcisk”) – w taksonomii jest to okaz wyznaczany zamiast okazu typowego danego taksonu. Autor opisu nowego taksonu zazwyczaj w dokumentacji jego opisu zostawia do przechowania jego typowy okaz, tzw. holotyp lub lektotyp. Gdy jednak taki okaz nie został wyznaczony, został zgubiony lub uległ zniszczeniu, wyznaczany jest okaz zastępczy – neotyp. Czasami rolę neotypu pełnić może ilustracja lub zdjęcie.

Wikipedia

# neowagina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wagina uformowana w procesie korekty płci, w przypadku niewykształcenia się pochwy w wyniku zaburzeń rozwoju seksualnego albo podczas rekonstrukcji defektów (po operacji nowotworu, urazie)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odpowiednio technicznie wykonana inwersja zapewnia dobre umiejscowienie neowaginy i zmniejsza ryzyko wypadania narządu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagina ż., waginizm m., waginoza ż.

przym. waginalny, waginowy, waginiczny

przysł. waginalnie

Wiktionary

# neowitalista

zwolennik neowitalizmu

SJP.pl

# neowitalizm

XIX-wieczny nurt filozoficzny głoszący pogląd, że życia organicznego nie można całkowicie wyprowadzić z procesów fizyczno-chemicznych

SJP.pl

# neoznaczek

znaczek pocztowy kupowany w internecie, przeznaczony do samodzielnego wydrukowania

SJP.pl

# neozoik

era w dziejach Ziemi, która rozpoczęła się po okresie kredy i trwa do dziś; era kenozoiczna, kenozoik

SJP.pl

# neozwiązek

(zwykle w liczbie mnogiej) środowiskowo: pogardliwie o OPZZ jako kontynuacji podporządkowanych partii związków zawodowych w PRL-u

SJP.pl

# nep

(od rosyjskiego: nowaja ekonomiczeskaja politika - nowa polityka ekonomiczna) polityka gospodarcza wczesnego Związku Radzieckiego, wprowadzona czasowo dla odbudowania kraju po zapaści z czasów komunizmu wojennego; NEP

SJP.pl

# nepal

kraj federalny w Azji Południowej, w Himalajach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Nepal, oficjalnie Federalna Demokratyczna Republika Nepalu (nep. नेपाल trl. Nepāl, trb. Nepal) – demokratyczna republika federalna w Azji Południowej, położona w środkowej części Himalajów, granicząca na północy z Chinami, a na południu, wschodzie i zachodzie z Indiami, bez dostępu do morza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stolicą Nepalu jest Katmandu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛpal, AS: nepal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nepalski mrz., Nepalczyk m., Nepalka ż.

przym. nepalski

Wiktionary

# nepalczyk

obywatel Nepalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Nepalu

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tybetańczycy tę rzekomą, tajemniczą, budzącą strach istotę nazywają kanguli, Nepalczycy natomiast yeti.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈpalt͡ʃɨk, AS: nepalčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nepal m.

:: fż. Nepalka

przym. nepalski

Wiktionary

# nepali

język nepalski

SJP.pl

Język nepalski, nepali (dawne nazwy: gorkhali, khas kura) – język z grupy indoaryjskiej, z rodziny języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 17 mln ludzi – w tym ok. 11 mln (spis z 2001 r.) to mieszkańcy Nepalu (reszta to m.in. mieszkańcy północnych Indii – przede wszystkim okolic Dardżylingu) i Sikkimu.

Język nepalski jest językiem urzędowym w Nepalu. Zapisuje się go w alfabecie dewanagari; najstarsze zabytki piśmiennictwa w nepali pochodzą z XIV wieku.

Wikipedia

# nepalka

obywatelka Nepalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Nepalu

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nɛˈpalka, AS: nepalka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nepal m.

:: fm. Nepalczyk

przym. nepalski

Wiktionary

# nepalski

związany z Nepalem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Nepal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Nepalu;

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(2.1) nepali

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Nepal m., Nepalczyk m., Nepalka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Nepalese, Nepali

* arabski: (1.1) نيبالية (2.1) نيبالي

* baskijski: (1.1) nepaldar; (2.1) nepalera

* białoruski: (1.1) непальскі; (2.1) непальская ż.

* czeski: (1.1) nepálský; (2.1) nepálština ż.

* farerski: (1.1) nepalskur

* francuski: (1.1) népalais, przest. népâlais; (2.1) népalais m., przest. népâlais m.

* hiszpański: (1.1) nepalés; (2.1) nepalés

* kataloński: (1.1) nepalès

* łotewski: (1.1) nepāliešu; (2.1) nepāliešu valoda ż.

* rosyjski: (1.1) непальский

* słowacki: (1.1) nepálsky; (2.1) nepálčina ż.

* słoweński: (1.1) nepalski

* szwedzki: (1.1) nepalesisk; (2.1) nepali w.

* ukraiński: (1.1) непальський

* węgierski: (1.1) nepáli; (2.1) nepáli

źródła.

== nepalski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) nepalski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈpalsʲci, AS: nepalsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nepal m., Nepalczyk m., Nepalka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) nepali

Wiktionary

# nepalskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem nepalskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem nepalskim

(1.3) spisany, stworzony w języku nepalskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈpalskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: nepalskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# neper

jednostka używana zwłaszcza w telekomunikacji do wyrażania wzmocnienia lub tłumienia mocy elektrycznej, natężenia prądu itp.

SJP.pl

Neper – bezwymiarowa logarytmiczna jednostka miary wielkości ilorazowych, oznaczana symbolem Np, stosowana w elektrotechnice i akustyce, nazwana na cześć Johna Napiera (1550-1617), którego zlatynizowane nazwisko brzmiało „Neper”.

Stosunek dwu wielkości polowych x_{1} i x_{2} w neperach jest definiowany przez jego logarytm naturalny (\ln ){:}

  L\,[{\text{Np}}]=\ln \left({\frac {x_{1}}{x_{2}}}\right).

Wikipedia

# nepomucen

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Nepomucen - imię męskie pochodzenia łacińskiego. Żeński odpowiednik to Nepomucena.

Nepomucen imieniny obchodzi: 17 października.

Znane osoby o imieniu Nepomucen:

- Św. Jan Nepomucen
- Jan Nepomucen Kamiński
- Jan Nepomucen Miller

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛpɔ̃ˈmut͡sɛ̃n, AS: nepõmucẽn

Wiktionary

# nepomucenostwo

Nepomucen z małżonką; Nepomucenowie

SJP.pl

# nepomucenowie

Nepomucen z małżonką; Nepomucenostwo

SJP.pl

# nepomucenowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Nepomucena lub z nim związany

SJP.pl

# nepot

krewny, ulubieniec osoby wpływowej, popierany przez nią

SJP.pl

# nepotka

→ nepot

SJP.pl

#### Patrz:

nepot

# nepotyczny

→ nepotyzm; nepotystyczny

SJP.pl

# nepotysta

człowiek wpływowy, popierający krewnych, przyjaciół

SJP.pl

# nepotystka

→ nepotysta

SJP.pl

#### Patrz:

nepotysta

# nepotystyczny

→ nepotyzm; nepotyczny

SJP.pl

# nepotyzm

1. dawanie pierwszeństwa krewnym i znajomym przy obsadzaniu stanowisk; kumoterstwo, faworytyzm;
2. dawniej: udzielanie przez papieży przywilejów swoim krewnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi

(1.2) daw. preferowanie przez papieży swoich krewnych przy udzielaniu przywilejów

Wiktionary

Nepotyzm (łac. nepos – wnuk, potomek) – faworyzowanie członków rodziny przy obsadzaniu stanowisk i przydzielaniu godności.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W mojej firmie szerzy się nepotyzm.

(1.1) Postkomunizm w tym rozumieniu jest hybrydą, w której są równi i równiejsi, skomplikowane, często sprzeczne, szybko zmieniające się przepisy służą poszczególnym grupom interesów, a klientelizm, nepotyzm, konformizm i korupcja są na porządku dziennym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈpɔtɨsm̥, AS: nepotysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nepot m., nepotysta m., nepotyczność ż.

przym. nepotyczny

Wiktionary

# neptek

w gwarze miejskiej: niedorajda, oferma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. osoba niezaradna lub niezdarna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten neptek ci to spartaczy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miernota, oferma, pomiotło, pętak, partacz

Wiktionary

# neptun

pierwiastek chemiczny o symbolu Np

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego;

Wiktionary

Neptun – gazowy olbrzym, ósma, najdalsza od Słońca planeta w Układzie Słonecznym, czwarta pod względem średnicy oraz trzecia pod względem masy. Neptun jest ponad 17 razy masywniejszy od Ziemi i masywniejszy od swojego "bliźniaka" Urana, który ma masę prawie 15 razy większą od masy Ziemi. Krąży wokół Słońca w odległości około 30 razy większej niż dystans Ziemia-Słońce. Nazwa pochodzi od rzymskiego boga mórz Neptuna. Jego symbol astronomiczny to , stylizowany trójząb Neptuna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Neptun uchodził początkowo za italskie bóstwo wody, wilgoci, chmur i deszczu.

(1.1) Atrybutem Neptuna był trójząb, którym wzburzał morze i wstrząsał ziemią.

(1.1) Salacja była czczona wraz z Neptunem.

(2.1) Neptun ma 4 wąskie pierścienie i 13 księżyców.

(2.1) Gęsta atmosfera Neptuna składa się głównie z wodoru i helu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛptũn, AS: neptũn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neptun mrz./mzw., Neptunalia nmos., neptunizm mrz.

przym. neptuniczny

:: gwara. przest. Neptunowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Posejdon

(2.1) symbol. ♆

Wiktionary

# neptuniczny

związany z żywiołem wodnym, oceanem, np. formacje neptuniczne - skały osadowe powstałe wskutek działania wody

SJP.pl

# neptunit

minerał, krzemotytanian sodu, potasu, żelaza i manganu

SJP.pl

Neptunit – bardzo rzadki minerał z rodziny krzemianów. Neptunit został nazwany w 1893 roku przez szwedzkiego mineraloga Gustava Flinka (1848–1931) na cześć Neptuna, rzymskiego boga morza. Nazwa ta została nadana ze względu na bliskie powiązanie neptunitu w jego typowej lokalizacji w Narssârssuk na Grenlandii z egirynem nazwanym na cześć Ægira, boga morza i zwierząt morskich w mitologii nordyckiej.

Wikipedia

# neptunizm

Neptunizm – jeden z dawnych kierunków w geologii, funkcjonujący na przełomie XVIII i XIX wieku, będący w opozycji do plutonizmu. Nazwa wywodzi się od rzymskiego boga mórz – Neptuna. Neptunizm zakładał, że wszystkie skały powstały poprzez krystalizację lub osadzanie ze środowiska wodnego. Koncepcja ta okazała się słuszna w ograniczonym stopniu, jedynie w odniesieniu do niektórych skał osadowych.

Przedstawicielami neptunizmu byli: Abraham Gottlob Werner, Jean-Baptiste de Lamarck.

Wikipedia

# neptunowy

→ neptun

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący neptunu (pierwiastka)

Wiktionary

#### Patrz:

neptun

#### Powiązane:

rzecz. neptun m.

Wiktionary

# ner

zgrubienie od: nerka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. rzeka środkowopolska, prawy dopływ Warty;

Wiktionary

Ner – rzeka w środkowej Polsce, płynie przez województwo łódzkie i wielkopolskie, na Wysoczyźnie Łaskiej i w Kotlinie Kolskiej, prawy dopływ środkowej Warty, o długości 134 km. W dolnym odcinku pradolinnym dawniej zabagnione dno doliny jest obecnie uregulowane i użytkowane pod łąki. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu wynosi 3,5 m.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z tego miejsca wypływają wspomniane wcześniej rzeki (a właściwie rzeczułki) i tu właśnie miały miejsce pierwotne źródła Neru.

Wiktionary

# nera

zgrubienie od: nerka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grub. slang. od: nerka

Wiktionary

- Nera (Rosja) – rzeka w azjatyckiej części Rosji
- Nera (Rumunia) – rzeka w Rumunii
- Nera (Włochy) – rzeka we Włoszech

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedyś w Nysie to mogłeś dostać gumową pałą po nerach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerka ż., nereczka ż.

Wiktionary

# nercza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Nerczyńsk m.

przym. nerczyński

Wiktionary

# nerczan

gatunek skorupiaka z rodziny homarowatych; langustynka, homarzec

SJP.pl

# nerczyca

przewlekłe schorzenie nerek, będące następstwem wielu chorób zakaźnych albo zatrucia

SJP.pl

Zespół nerczycowy, zespół nefrotyczny (łac. syndroma nephroticum) – zespół objawów chorobowych wywołany nadmierną nieskompensowaną utratą białka z moczem. Stan ten nazywa się białkomoczem, a w przypadku zespołu nerczycowego przekracza on 3,5 g/dobę lub 50 mg/kg masy ciała/dobę. Do objawów choroby należą obok białkomoczu hipoalbuminemia, lipiduria, hiperlipidemia, obrzęki i przesięki do jam ciała. Do zespołu nerczycowego może doprowadzić każdy stan chorobowy przebiegający z białkomoczem.

Wikipedia

# nerczyńsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, w Kraju Zabajkalskim, nad Nerczą;

Wiktionary

Nerczyńsk (ros. Нерчинск, Nierczinsk) – miasto w Federacji Rosyjskiej (w Kraju Zabajkalskim), nad Nerczą (dopływ Szyłki).

Założone w 1654 jako ośrodek handlu futrami i warownia, w której w 1689 Rosja zawarła z Chinami pierwszy traktat regulujący granicę między obu państwami; od 1696 miasto i siedziba okręgu górniczego (srebro, ołów), należącego do dóbr rządowych (od 1704); na obecnym miejscu od 1812. Od 1826 do 1917 kolonia katorżnicza (w jej skład wchodziły m.in. więzienia algaczyńskie, akatujskie, zarentujskie, malcewskie i nad Karą – wydobycie złota), gdzie więziono m.in. dekabrystów, powstańców polskich z 1831 i 1863 oraz narodników. Znajdował się tu kościół z polskimi tablicami memoratywnymi.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. nerczyński

rzecz. Nercza ż.

Wiktionary

# nerczyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nerczą (rzeką w Rosji)

(1.2) związany z Nerczyńskiem (miastem w Rosji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nercza ż., Nerczyńsk m.

Wiktionary

# nerczyłusk

paproć z rodziny paprotkowatych, pochodząca z terenów równikowych; szeroko uprawiana jako roślina doniczkowa i szklarniowa; nefrolepis

SJP.pl

Nefrolepis, nerczyłusk (Nephrolepis) – rodzaj paproci zaliczany do monotypowej rodziny Nephrolepidaceae. Obejmuje 19 gatunków (baza Plants of the World online wymienia 28, w tym 5 pochodzenia mieszańcowego). Zasięg tych roślin obejmuje całą strefę międzyzwrotnikową, najdalej na północ sięgając po Półwysep Koreański i Wyspy Japońskie, a na południu po Wyspę Północną na Nowej Zelandii. W Polsce nie rosną dziko przedstawiciele tego rodzaju, niektóre gatunki są uprawiane jako ozdobne rośliny pokojowe.

Wikipedia

# nerd

osoba zafascynowana naukami ścisłymi, komputerami i grami komputerowymi, często nieprzystosowana do życia w społeczeństwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;

Wiktionary

Nerd – osoba przesadnie fascynująca się naukami ścisłymi, zwłaszcza informatyką, oraz grami komputerowymi. Synonimicznym określeniem nerda jest geek.

Stereotyp nerda parodiowały m.in. filmy z cyklu Zemsta frajerów (Revenge of the Nerds).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tylko nerd potrafi siedzieć na IRC-u większą część doby.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛrt, AS: nert

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) geek

Wiktionary

# nerdka

kobieta zafascynowana naukami ścisłymi, komputerami i grami komputerowymi, często nieprzystosowana do życia w społeczeństwie

SJP.pl

# nerdowski

→ nerd

SJP.pl

#### Patrz:

nerd

# nerdowy

→ nerd

SJP.pl

#### Patrz:

nerd

# nerdy

osoba zafascynowana naukami ścisłymi, komputerami i grami komputerowymi, często nieprzystosowana do życia w społeczeństwie

SJP.pl

# nerdzić

potocznie: poświęcać większość czasu na gry komputerowe i przeglądanie internetu

SJP.pl

# nereczka

zdrobnienie od: nerka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: nerka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈrɛt͡ʃka, AS: nerečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerka ż., nera ż.

przym. nerkowy

Wiktionary

# nereczki

zdrobnienie od: nerka

SJP.pl

# nerecznica

Nerecznica (Dryopteris) – rodzaj paproci należących do rodziny nerecznicowatych (Dryopteridaceae). Obejmuje ok. 400 gatunków (348 jest zweryfikowanych według Plants of the World online). Są to średniej wielkości paprocie naziemne. Rodzaj jest kosmopolityczny. W Polsce udokumentowano występowanie 11 gatunków.

Niektóre gatunki (zwłaszcza nerecznica szerokolistna) uprawiane są jako rośliny ozdobne. Niektóre wykorzystywane są także jako lecznicze.

Wikipedia

# nereida

według mitologii greckiej: nimfa morska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. nimfa morska

(1.2) zool. pierścienica z rodziny nereid (Nereididae)

Wiktionary

- Nereida – księżyc Neptuna
- nereida – pospolity wieloszczet należący do pierścienic. Ten wieloszczet jest drapieżnikiem, ale pomaga w oczyszczaniu wody morskiej
- Nereida – w mitologii greckiej każda z nimf morskich, córek Nereusa

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) nereida, nereovna, nereidka

źródła.

== nereida (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mit. nereida

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) nereida, nereovna, nereidka

źródła.

== nereida (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mit. nereida

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# neretwa

rzeka w Bośni i Hercegowinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Bośni i Hercegowinie i Chorwacji, uchodząca do Adriatyku;

Wiktionary

Neretwa (Neretva) – rzeka w Bośni i Hercegowinie i Chorwacji, uchodząca do Adriatyku. Największa i najdłuższa rzeka po wschodniej stronie basenu Adriatyku. Długość: 225 km, w tym 203 km w Bośni i Hercegowinie, 22 km w Chorwacji. Średni przepływ w mieście Metković (około 20 km od ujścia): 378 m³/s. Powierzchnia dorzecza: 9106 km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do Adriatyku uchodzą rzeki Pad i Neretwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neretwiański

Wiktionary

# neretwiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Neretwą, dotyczący Neretwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dopiero w r. 997, doża Piotr II Orseolo, złamał potęgę neretwiańskich korsarzy i zapewnił panowanie Wenecji na dalmatyńskich wybrzeżach uwsp..

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Neretwa ż.

Wiktionary

# nereus

- Nereus – planetoida o numerze katalogowym 4660
- Nereus (Nereusz) – w mitologii greckiej bóg morski, syn Pontosa, ojciec Nereid

Wikipedia

# nerka

1. organ w ciele zwierząt i ludzi, służący m.in. do filtrowania krwi;
2. naczynie w kształcie tego organu, używane m.in. przy opatrunkach;
3. niewielka saszetka na pasku;
4. niewielki mebel z blatem w kształcie nerki lub ziarna fasoli;
5. gatunek łososia pacyficznego; łosoś czerwony;
6. sztuczna nerka - aparat medyczny zastępujący pracę nerek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

(1.2) środ. naczynie w kształcie nerki (1.1) używane w szpitalu

(1.3) icht. nazwa systematyczna|Oncorhynchus nerka|ref=tak., gatunek łososia;

(1.4) pot. saszetka noszona na pasku

Wiktionary

Nerka (łac. ren, gr. nephros) – narząd układu moczowo-płciowego pełniący rolę wydalniczą (produkcja moczu), regulacyjną (utrzymanie homeostazy) i endokrynną (produkcja i degradacja hormonów).

Nerki są narządem parzystym, którego kształt przypomina zwykle ziarno fasoli, są koloru czerwonobrązowego (wskutek dużej zawartości krwi). Kształt może być zmienny gatunkowo; u koni prawa nerka ma sercowaty kształt, u bydła obydwie nerki cechują się kształtem nieregularnego owalu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛrka, AS: nerka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerczyca ż., nadnercze n., nerkowiec m., nerki, nerkówka

:: zdrobn. nereczka ż.

:: zgrub. nera ż.

przym. nerkowy, wewnątrznerkowy, nerkowaty, nadnerczowy

przysł. nerkowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cynadra

Wiktionary

# nerki

potrawa z nerek zwierzęcych

SJP.pl

Nerka (łac. ren, gr. nephros) – narząd układu moczowo-płciowego pełniący rolę wydalniczą (produkcja moczu), regulacyjną (utrzymanie homeostazy) i endokrynną (produkcja i degradacja hormonów).

Nerki są narządem parzystym, którego kształt przypomina zwykle ziarno fasoli, są koloru czerwonobrązowego (wskutek dużej zawartości krwi). Kształt może być zmienny gatunkowo; u koni prawa nerka ma sercowaty kształt, u bydła obydwie nerki cechują się kształtem nieregularnego owalu.

Wikipedia

# nerkoserce

urządzenie medyczne przeznaczone dla noworodków i niemowląt z ciężką niewydolnością nerek lub serca

SJP.pl

Hemodializa, dializa pozaustrojowa – zabieg stosowany w leczeniu zaawansowanej przewlekłej i ostrej niewydolności nerek, a także niektórych zatruć. Jego celem usunięcie produktów przemiany materii, nadmiaru wody, substancji toksycznych (np. alkoholi niespożywczych, przedawkowanych leków) z krwi pacjenta poprzez sztuczną błonę półprzepuszczalną; zabieg umożliwia także korektę kwasicy metabolicznej oraz zaburzeń elektrolitowych.

Wikipedia

# nerkosz

nerkosz jesienny - owad z rodziny koziułkowatych

SJP.pl

# nerkowaty

przypominający kształtem nerkę, podobny do nerki

SJP.pl

# nerkowcowy

→ nerkowiec

SJP.pl

#### Patrz:

nerkowiec

# nerkowiec

potocznie: człowiek chorujący na nerki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. gatunek drzewa z rodziny nanerczowatych, nazwa systematyczna|Anacardium occidentale|L.|ref=tak.;

Wiktionary

Nanercz zachodni (Anacardium occidentale L.), zwany też nerkowcem zachodnim, orzechem nanerczowym albo orzechem cashew — gatunek drzewa z rodziny nanerczowatych, blisko spokrewniony z mango. Pochodzi z obszarów tropikalnych Ameryki Południowej. Jest uprawiany w większości krajów obszaru tropikalnego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. nerka ż.

Wiktionary

# nerkówka

cześć mięsa cielęcego wraz z nerką

SJP.pl

# nerkowokomórkowy

rak nerkowokomórkowy - najczęstszy nowotwór złośliwy nerek, stanowiący 90% zmian złośliwych tego narządu

SJP.pl

# nerkowy

przymiotnik od: nerka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. dotyczący nerek

(1.2) techn. o mikrofonach: dobrze wychwytujący dźwięki z boku oraz z przodu, ale słabo z tyłu; z kierunkowym odbiorem dźwięku graficznie podobnym do nerki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nadmierne wydzielanie aldosteronu przez nadnercza zmniejsza nerkowe wydalanie Na+, zwiększa natomiast wydalanie z moczem K+, Mg2+ i NH4+.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛrˈkɔvɨ, AS: nerkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerka ż., nereczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kardioidalny

Wiktionary

# nerkozastępczy

zastępujący lub wspomagający funkcje nerek

SJP.pl

# nero

zgrubienie od: nerka

SJP.pl

- Grupa programów komputerowych Nero służących głównie do wypalania płyt produkowanych przez firmę Nero AG
  - program Nero BackItUp – tworzenie kopii zapasowych
  - program Nero Burning ROM – nagrywanie płyt
  - program Nero BurnRights – ustalanie praw zapisu
  - program Nero CoverDesigner – projektowanie okładek płyt
  - program Nero DiscCopy Gadget – kopiowanie płyty jednym kliknięciem
  - program Nero DiscSpeed – testowanie napędów
  - program Nero Express (uproszczona wersja Nero Burning ROM) – nagrywanie płyt
  - program Nero Home – zarządzanie plikami multimedialnymi
  - program Nero InfoTool – informacje o systemie
  - program Nero MediaHub – organizator mediów
  - program Nero PhotoSnap – edycja fotografii
  - program Nero Recode – przekodowywanie filmów DVD
  - program Nero RescueAgent – odzyskiwanie plików
  - program Nero ShowTime – odtwarzanie multimediów
  - program Nero SoundTrax – miksowanie muzyki
  - program Nero StartSmart – centralna aplikacja
  - program Nero Vision – edycja i nagrywanie filmów
  - program Nero WaveEditor – edycja muzyki

  Wikipedia

# nerobolil

lek o silnym działaniu anabolicznym, stosowany w przypadkach niedoboru białek, zaburzeń wchłaniania, wychudzenia itp.

SJP.pl

# nerol

płynny alkohol otrzymywany z olejku z kwiatów pomarańczy; stosowany w przemyśle kosmetycznym

SJP.pl

Nerol – organiczny, związek chemiczny, terpen występujący w olejkach eterycznych: bergamotowym i nerolowym. Ma zapach róży.

Jest izomerem geometrycznym (o konfiguracji Z) geraniolu. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym.

Wikipedia

# neroli

olejek roślinny otrzymywany z płatków kwiatów drzewa pomarańczy gorzkiej

SJP.pl

Neroli – album brytyjskiego muzyka eksperymentalnego Briana Eno, wydany w 1993 roku przez All Saints Records. Składa się on z jednej, niemal godzinnej ambientowej kompozycji, składającej się z przypadkowych, ale zarazem harmonijnych elementów.

Wikipedia

# neron

1. Nero Claudius Drusus Germanicus Caesar; (37-68) cesarz rzymski (od 54);
2. Nero Claudius Drusus; Neron Klaudiusz Druzus (38-9 r. p.n.e.), wódz rzymski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.

Wiktionary

Neron, Lucius Domitius Ahenobarbus, po adopcji Nero Claudius Caesar Drusus Germanicus (ur. 15 grudnia 37 w Ancjum, zm. 9 czerwca 68 w Rzymie) – cesarz rzymski od 13 października 54 do swojej śmieci, syn Gnejusza Domicjusza Ahenobarbusa i Agrypiny Młodszej, późniejszej żony cesarza Klaudiusza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poprzedniego dnia był na uczcie u Nerona, która przeciągnęła się do późna w noc.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Neronowy

Wiktionary

# neronowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) hist. należący do Nerona

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biegłem do przyległego domu Sabiny: płonął już kryptoportykus, i tu już ciżba niewolników Neronowych nadbiegała niszczyć, łamać, rozwalać i łupić, z dziką chciwością rabunku...

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Neron mrz.

Wiktionary

# nerpa

gatunek foki; foka obrączkowana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Pusa hispida|ref=tak., mała foka o ciemnym futrze z jasnymi kolistymi plamami, żyje w głównie morzach arktycznych;

Wiktionary

Nerpa (Pusa) – rodzaj morskich ssaków z rodziny fokowatych (Phocidae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛrpa, AS: nerpa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) foka obrączkowana

Wiktionary

# neruda

1. Pablo Neruda (właściwie Neftalí Ricardo Reyes Basualto) (1904-73), poeta chilijski;
2. Jan Neruda (1834-91), pisarz czeski

SJP.pl

# nervosol

środek uspokajający i nasenny stosowany w leczeniu nerwic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. zob. bupropion.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W szkołach średnich jest tajemnicą poliszynela, że mnóstwo uczniów przed klasówkami i sprawdzianami bierze środki uspokajające, a na niektóre lekcje u niektórych nauczycieli prawie wszyscy chodzą „na prochach”, nervosolu i innych „uspokajaczach”.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bupropion

Wiktionary

# nerw

1. splot włókien przewodzących bodźce czuciowe i ruchowe między mózgiem a innymi częściami ciała; fibra;
2. włókniste zgrubienie w liściach roślin; żyłka;
3. wrodzona zdolność do czegoś; talent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. med. splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;

(1.2) bot. włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;

(1.3) książk. zacięcie do czegoś

Wiktionary

Nerw (łac. nervus) – pęczek różnej długości i grubości włókien nerwowych (wypustek neuronów – aksonów) okrytych wspólną otoczką, wchodzących w skład obwodowego układu nerwowego.

Zrąb nerwu stanowi tkanka łączna właściwa, która dzieli się na:

- śródnerwie (osłonka Keya-Retziusa, endoneurium) – otaczające pojedyncze włókna nerwowe.
- onerwie (perineurium) – otaczające pojedyncze pęczki włókien. Tworzy barierę krew-nerw nieprzepuszczalną dla większości cząstek.
- nanerwie (epineurium) – otaczające cały nerw.
- przynerwie (paraneurium) – wypełnia okolice nerwu stabilizując jego położenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najczęściej przewlekła neuropatia cukrzycowa atakuje nerwy stóp i nóg, nieco rzadziej nerwy dłoni i ramion.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛrf, AS: nerf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerwy nmos., nerwowość ż., nerwica ż., nerwus m., nerwuska ż., nerwacja ż., nerwiak m., nerwicowiec m., nerwizm m., nerwowiec m., nerwówa ż., nerwówka ż., nerwicowanie n., onerwie n., nerwik mrz.

czas. nerwicować ndk., denerwować ndk., zdenerwować dk., wnerwiać ndk., wnerwić dk.

przym. nerwowy, nerwicowy

przysł. nerwowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) żyłka

(1.3) żyłka, smykałka

Wiktionary

# nerwacja

sieć wiązek przewodzących wychodzących z ogonka liściowego i rozgałęziających się w blaszce liściowej; unerwienie liścia

SJP.pl

Wikipedia

# nerwiak

zwykle łagodny i niezłośliwy nowotwór obwodowego układu nerwowego, składający się z komórek nerwowych i włókien nerwowych; neuroma

SJP.pl

Nerwiak – rzadki, zwykle niezłośliwy nowotwór obwodowego układu nerwowego, utworzony z wypustek nerwowych lub osłonki łącznotkankowej, umiejscowiony często w kanale kręgowym.

Ma postać drobnych, pojedynczych lub mnogich czerwonobrunatnych guzków. Podobnie przedstawia się utkanie nerwiaka pourazowego, który może być przyczyną bólów fantomowych lub piekących.

Nerwiaki złośliwe prowadzą do przerzutów drogą krwi i chłonki.

Wikipedia

# nerwiakowłókniak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. guzek lub guz o charakterze nowotworu łagodnego;

Wiktionary

Nerwiakowłókniak (łac. neurofibroma, ang. neurofibroma) – guzek lub guz o charakterze nowotworu łagodnego, wywodzący się z komórek Schwanna. Zwykle mnogi, powstaje z osłonek nerwów skóry całego ciała, a także unerwiających narządy wewnętrzne i z nerwów czaszkowych. Nerwiakowłókniaki mogą ulegać transformacji złośliwej. Guzy te stanowią część obrazu klinicznego fakomatoz: choroby Recklinghausena, czyli nerwiakowłókniakowatości typu 1, i nerwiakowłókniakowatości typu 2.

Wikipedia

# nerwiakowłókniakowatość

choroba genetyczna podzielona na dwa typy:
a) NF-1: charakterystyczne zmiany skóry i układu nerwowego; choroba von Recklinghausena;
b) NF-2: charakterystyczne zmiany układu nerwowego i niekoniecznie skóry

SJP.pl

Nerwiakowłókniakowatości (neurofibromatozy, łac. neurofibromatoses) – grupa chorób genetycznych dziedziczonych autosomalnie dominująco cechujących się obecnością licznych, niezłośliwych nowotworów pochodzenia nerwowego.

Wikipedia

# nerwica

długotrwałe zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego, objawiające się nadmierną pobudliwością, drażliwością, stanami lękowymi, obsesjami, często bólami psychogennymi, depresją; neuroza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. med. zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;

Wiktionary

Zaburzenia nerwicowe, zwane również neurozami – grupa zaburzeń psychicznych o bardzo rozmaitej symptomatyce, definiowana jako zespoły dysfunkcji narządów, psychogennych zaburzeń emocjonalnych, zakłóceń procesów psychicznych i patologicznych form zachowania występujących w tym samym czasie i powiązanych ze sobą wzajemnie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. nerw mrz., nerwy nmos., nerwus mos., denerwowanie n., nadenerwowanie n., poddenerwowanie n., podenerwowanie n., wydenerwowanie n., zdenerwowanie n., neurotycyzm mrz., neurotyczność ż.

czas. denerwować ndk., nadenerwować dk., poddenerwować dk., podenerwować dk., wydenerwować dk., zdenerwować dk.

przym. nerwicowy, nerwowy, podenerwowany, zdenerwowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neuroza

Wiktionary

# nerwicotwórczy

mający wpływ na powstawanie nerwic

SJP.pl

# nerwicować

wywoływać nerwicę, denerwować

SJP.pl

# nerwicowiec

osoba cierpiąca na nerwicę

SJP.pl

# nerwik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od nerw

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To nie nerw, lecz tylko mały nerwik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerw m.

Wiktionary

# nerwiki

Nerwiki (niem. Nerfken, Parpelauken) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# nerwizm

teoria uznająca nadrzędną rolę układu nerwowego w zjawiskach zachodzących w organizmie

SJP.pl

# nerwoból

napady bólu wzdłuż nerwów wskutek zakażenia, zatrucia, ochłodzenia; neuralgia; newralgia

SJP.pl

Wikipedia

# nerwówa

potocznie: nerwowa, gorączkowa atmosfera; nerwówka

SJP.pl

# nerwowiec

osoba nieodporna nerwowo; nerwus

SJP.pl

# nerwowiej

stopień wyższy od przysłówka: nerwowo

SJP.pl

# nerwówka

potocznie: nerwowa, gorączkowa atmosfera; nerwówa

SJP.pl

# nerwowo

przysłówek

(1.1) w sposób nerwowy, zdradzający zdenerwowanie/poddenerwowanie/niepokój

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Matka zadawała ojcu niedorzeczne pytania, nerwowo machając wachlarzem i wyrzucając z siebie egzaltowane "och!" i "ach!"

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛrˈvɔvɔ, AS: nervovo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nerwowy

rzecz. nerwowość ż., nerw mrz., nerwy nmos., nerwus mos.

Wiktionary

# nerwowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaburzenie systemu nerwowego; przewrażliwienie, nadmierna pobudliwość, skłonność do zdenerwowania, rozdrażnienie

(1.2) wzburzona, niespokojna atmosfera

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛrˈvɔvɔɕt͡ɕ, AS: nervovość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerw m., nerwy nmos., nerwus mos.

przym. nerwowy

przysł. nerwowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) agresywność, drażliwość, impulsywność, krewkość, nadpobudliwość, pobudliwość, wybuchowość; rozdrażnienie, zdenerwowanie

(1.2) ferment, gorączka, gorączkowość, podekscytowanie, podniecenie, poruszenie, wrzenie

Wiktionary

# nerwowy

1. dotyczący nerwów; stanowiący nerw, będący nerwem;
2. dotyczący systemu nerwowego;
3. świadczący o zdenerwowaniu; niespokojny, gwałtowny;
4. łatwo ulegający rozdrażnieniu, zdenerwowaniu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z nerwami, dotyczący nerwów

przymiotnik jakościowy

(2.1) o człowieku: taki, który szybko się denerwuje, ma słabe nerwy

(2.2) świadczący o zdenerwowaniu, napięciu, niepokoju

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zwierzęta, choć nie wszystkie ich typy, są jedynymi organizmami, u których występują układy mięśniowy i nerwowy.

(2.1) Nerwowy seter ugryzł mnie w łydkę.

(2.2) Gdy policjanci zaczęli się śmiać, zrobiłam się jeszcze bardziej nerwowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛrˈvɔvɨ, AS: nervovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerw m., nerwy nmos., nerwowość ż., nerwówka ż., nerwiak m., nerwica ż., nerwus m., nerwuska ż., denerwowanie n., zdenerwowanie n.

czas. denerwować ndk., zdenerwować dk.

przym. nerwicowy

przysł. nerwowo, newicowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) agresywny, drażliwy, pobudliwy, przewrażliwiony, niecierpliwy, impulsywny, gwałtowny, niespokojny, przeczulony

Wiktionary

# nerwus

potocznie: osoba łatwo tracąca panowanie nad sobą, reagująca nerwowo, histerycznie; furiat, raptus, złośnik, piekielnik, wybuchowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek nerwowy, łatwo wpadający w gniew

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Coś taki nerwus, uspokój się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛrvus, AS: nervus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerw m., nerwy nmos., nerwowość ż., nerwacja ż., nerwówka ż., nerwówa ż., nerwica ż., nerwicowiec m., nerwowiec m.

przym. nerwowy, nerwicowy

przysł. nerwowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cholernik, choleryk, furiat, impetyk, kłębek nerwów, narwaniec, nerwicowiec, nerwowiec

Wiktionary

# nerwuska

→ nerwus

SJP.pl

#### Patrz:

nerwus

# nerwy

1. system nerwowy jako czynnik regulujący stany psychiczne; odporność, wytrzymałość psychiczna;
2. zdenerwowanie, irytacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rozdrażnienie, zdenerwowanie, niepokój

(1.2) psychiczna odporność

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lp. od: nerw

Wiktionary

Nerw (łac. nervus) – pęczek różnej długości i grubości włókien nerwowych (wypustek neuronów – aksonów) okrytych wspólną otoczką, wchodzących w skład obwodowego układu nerwowego.

Zrąb nerwu stanowi tkanka łączna właściwa, która dzieli się na:

- śródnerwie (osłonka Keya-Retziusa, endoneurium) – otaczające pojedyncze włókna nerwowe.
- onerwie (perineurium) – otaczające pojedyncze pęczki włókien. Tworzy barierę krew-nerw nieprzepuszczalną dla większości cząstek.
- nanerwie (epineurium) – otaczające cały nerw.
- przynerwie (paraneurium) – wypełnia okolice nerwu stabilizując jego położenie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛrvɨ, AS: nervy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerw, nerwowość, nerwica, nerwus, nerwuska, nerwacja, nerwiak, nerwicowiec, nerwizm, nerwowiec, nerwówa, nerwówka, nerwicowanie

przym. nerwowy, nerwicowy

czas. nerwicować

przysł. nerwowo

Wiktionary

# neryngowo

Neryngowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W pobliżu miejscowości, choć formalnie na terenie wsi Gozdowo, był przystanek kolei wąskotorowej Neryngowo.

Wikipedia

# nerytyczny

strefa nerytyczna - strefa wód przybrzeżnych ponad dnem litoralu lub szelfu kontynentalnego mórz i oceanów (rzadziej jezior), dobrze prześwietlona, charakteryzująca się różnorodnością form życia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. geogr. odnoszący się do strefy płytkich wód przybrzeżnych

Wiktionary

# nesca

[czytaj: neska] potocznie: kawa rozpuszczalna; neska

SJP.pl

# nescafé

marka kawy rozpuszczalnej

SJP.pl

Nescafé – marka kaw rozpuszczalnych pochodząca ze Szwajcarii i należąca do Nestlé od roku 1938. Nazwa jest połączeniem dwóch wyrazów: „Nestlé” i „café”. Dostępny na rynku w formie produktów takich jak:

- Nescafé Classic
- Nescafé Excella (dostępna tylko w Japonii)
- Nescafé 3w1
- Nescafé 2w1
- Nescafé Cappucino
- Nescafé Xpress
- Nescafé Espiro
- Nescafé Gold (japońska wersja to Nescafé Gold Blend)
- Nescafé Collection
- Nescafé Decaf
- Nestlé Brite (dostępna tylko w Japonii)

Wikipedia

# nesebyr

miasto w Bułgarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Bułgarii, położone na niewielkim półwyspie na wybrzeżu Morza Czarnego;

Wiktionary

Nesebyr (bułg. Несебър Nesebǎr) – miasto w Bułgarii, w obwodzie Burgas i siedziba gminy Nesebyr, położone na niewielkim półwyspie na wybrzeżu Morza Czarnego, 14 157 mieszkańców.

Miasto jest rezerwatem architektonicznym i archeologicznym od 1956, a od 1983 zabytki kultury w mieście zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. nesebyrski

Wiktionary

# nesebyrski

przymiotnik od: Nesebyr, miasto w Bułgarii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nesebyrem, dotyczący Nesebyru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W XIII i XIV wieku wykształcił się tutaj nesebyrski styl architektoniczny zwany „malarskim”, który sprawia, że do dziś cerkwie tutaj zachowane robią ogromne wrażenie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nesebyr mrz.

Wiktionary

# neseser

walizeczka lub torebka na podręczne drobiazgi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielka walizka lub torba na podręczne przybory, rzeczy osobiste, używana w podróży

Wiktionary

Neseser (z łac. necessarius – potrzebny) – rodzaj małej walizki, przeznaczonej do przenoszenia podręcznych drobiazgów, np. do pracy lub w podróży

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Portier raportował, że neseser przywieziono z dworca przed godziną…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈsɛsɛr, AS: neseser

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. neseserek m.

Wiktionary

# neska

potocznie: kawa rozpuszczalna; nesca

SJP.pl

# nesquik

popularny napój kakaowy w postaci pyłu do rozpuszczania w mleku lub wodzie

SJP.pl

Nesquik – napój kakaowy, sprzedawany w postaci proszku przeznaczonego do rozpuszczania w zimnym lub ciepłym mleku lub wodzie, produkowany od 1948 roku przez firmę Nestlé. W USA produkt ten był sprzedawany do 1999 roku pod nazwą Nestle Quik, kiedy to również i w tym kraju przyjęto nazwę Nesquik.

Wikipedia

# nesselrode

[czytaj: neselrod] babka z bitą śmietaną i owocami, posypana wiórkami czekoladowymi

SJP.pl

Ludzie:

- Fryderyk Karol Nesselrode (1786–1868) (ros. Fiodor Nesselrode) – Niemiec w służbie rosyjskiej, od 1813 adiutant wielkiego księcia Konstantego, ojciec Marii Kalergis
- Karl Robert Nesselrode (1780–1862) (ros. Карл Васильевич Нессельроде) – brat Fryderyka Karola Nesselrode, w latach 1814–1856 minister spraw zagranicznych Rosji
- Wilhelm Karl Nesselrode – ojciec Fryderyka i Karla Nesselrode

Wikipedia

# nessos

Nessos (gr. Νέσσος Néssos, łac. Nessus) – w mitologii greckiej jeden z centaurów. Był synem Iksjona i Nefele.

Wikipedia

# nesterenko

nazwisko

SJP.pl

Niestierienko (ukr., ros. Нестеренко) – nazwisko ukraińskie. Pochodzi od imienia Nestor i sufiksu -enko. Na początku XXI wieku Ukrainę zamieszkiwało ponad 37 tysięcy osób, noszących to nazwisko.

- Jurij Niestierienko – rosyjski pisarz, zwolennik antyseksualizmu
- Julija Nieściarenka – białoruska lekkoatletka i sprinterka
- Viktors Ņesterenko – łotewski piłkarz pochodzenia ukraińskiego
- Mykyta Nesterenko – ukraiński lekkoatleta

Wikipedia

# nesterowicz

nazwisko

SJP.pl

# nesteruk

nazwisko

SJP.pl

# nestlé

koncern spożywczy, znany głównie z wyrobów cukierniczych

SJP.pl

Nestlé S.A. – szwajcarskie przedsiębiorstwo spożywcze założone przez niemieckiego farmaceutę Henriego Nestlé. Siedziba przedsiębiorstwa mieści się w Vevey, w kantonie Vaud, w Szwajcarii.

Wikipedia

# nestor

mądry, doświadczony starzec, będący najstarszym przedstawicielem jakiejś grupy ludzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Nestor – imię męskie
- Nestor – kronikarz ruski, mnich pieczerskiego monasteru w Kijowie
- Nestor – w mitologii greckiej król Pylos, jeden z najstarszych uczestników wojny trojańskiej, mądry i doświadczony starzec, syn Neleusa; bohater Iliady i Odysei Homera
- nestor – rodzaj ptaków z rodziny nestorów
- Nestor – planetoida o numerze katalogowym 659
- HMAS Nestor – australijski niszczyciel z okresu II wojny światowej

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię m|święty=tak.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. nestor mzw./mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Нестар m.

* francuski: (1.1) Nestor

* rosyjski: (1.1) Нестор m.

źródła.

== Nestor (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) mitgr. Nestor

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛstɔr, AS: nestor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nestor mzw./mos.

Wiktionary

# nestorianin

zwolennik, wyznawca nestorianizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca, zwolennik doktryny nestorianizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nestorianizm mrz.

:: fż. nestorianka ż.

przym. nestoriański

Wiktionary

# nestorianizm

chrześcijańska herezja z V w., głosząca odrębność boskiej i ludzkiej natury Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. nestorianin m., nestorianka ż.

przym. nestoriański

Wiktionary

# nestorianka

zwolenniczka nestorianizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznawczyni, zwolenniczka doktryny nestorianizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nestorianizm m., nestorianin m.

przym. nestoriański

Wiktionary

# nestoriański

przymiotnik

(1.1) rel. dotyczący nestorianizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nestorianizm m., nestorianin m., nestorianka ż.

Wiktionary

# nestorka

mądra, doświadczona kobieta, będąca najstarszą przedstawicielką jakiejś grupy ludzi

SJP.pl

# nestorowicz

nazwisko

SJP.pl

Nestorowicz (cz. Nesterowicz) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Pobóg.

Wikipedia

# nestorowy

przymiotnik od: nestor

SJP.pl

# nesycki

dotyczący Nesy, starożytnego miasta na terenie dzisiejszej Turcji

SJP.pl

# neszka

zdrobnienie od: Agnieszka; Aga

SJP.pl

# net

1. w tenisie: otarcie się piłki o siatkę, szczególnie jako błąd przy serwowaniu; w siatkówce: otarcie się piłki o siatkę po serwisie;
2. potocznie: Internet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pot. młodz. Internet

Wiktionary

net – polecenie systemu operacyjnego Microsoft Windows, i ReactOS (pochodzące z DOS) umożliwiające zarządzania i konfigurowania systemu operacyjnego z wiersza poleceń. Polecenie służy głównie do zarządzania zasobami sieciowymi. Jest również częścią programu IBM PC Network Program for DOS. Jest to zewnętrzne polecenie zaimplementowane jako `net.exe`. W przypadku użycia w pliku wsadowym przełączniki `/Y`lub `/N` mogą służyć do bezwarunkowej odpowiedzi Tak lub Nie na pytania zwrócone przez polecenie. Polecenie `net`ma kilka poleceń podrzędnych, które mogą się różnić w zależności od implementacji lub wersji systemu operacyjnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Michał ciągle siedzi na necie, pewnie już nie wie, jak wygląda podwórko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛt, AS: net

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. necik mrz.

Wiktionary

# neta

rodzaj sieci rybackiej

SJP.pl

## Miejsca

- Neta – wieś na Cyprze
- Neta – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Lumbini w dystrykcie Gulmi
- Neta – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Gandaki w dystrykcie Lamjung
- Neta – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Bheri w dystrykcie Surkhet

Wikipedia

# netballowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z netballem, dotyczący netballu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. netball m.

Wiktionary

# netbook

[czytaj: netbuk] mały komputer przenośny głównie do korzystania z internetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały, komputer przenośny mniejszy od notebooka, przeznaczony głównie do przeglądania Internetu, korzystania z aplikacji online oraz programów biurowych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rzadko ruszam się z domu bez netbooka. (z Internetu)

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|net|book. → sieć + książka; przez analogię do notebook

uwagi. por|notebook|nettop.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) netbook

źródła.

== netbook (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-netbook.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) inform. netbook

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# netfliksowy

przymiotnik

(1.1) pot. związany z Netflixem, wyprodukowany dla Netflixa, dostępny na Netfliksie

Wiktionary

# netflix

Wikipedia

# netia

firma telekomunikacyjna

SJP.pl

Netia S.A. – jeden z największych polskich operatorów telekomunikacyjnych, część Grupy Cyfrowego Polsatu. Dostawca usług telewizyjnych, internetu stacjonarnego oraz mobilnego dla użytkowników prywatnych, firm oraz instytucji. Zatrudnia ok. 2000 osób w 70 lokalizacjach w Polsce. Od maja 2018 r. większościowy pakiet akcji Netia SA posiada Cyfrowy Polsat S.A.

Wikipedia

# netizen

środowiskowo: człowiek bardzo często korzystający z internetu i aktywnie przyczyniający się do jego rozwoju; obywatel internetu

SJP.pl

Netizen (ang. net – sieć, citizen – obywatel) – „obywatel sieci”, aktywnie członek społeczności sieciowych, zaangażowany w podejmowanie aktywności o charakterze obywatelskim, społecznym i politycznym.

Pojęcie netizen stało się w ostatnich latach szczególnie popularne w Chinach i Korei Południowej, gdzie istnieją aktywne grupy sieciowe. Przykładem roli netizenów były wybory prezydenckie w Korei w 2002 roku, kiedy to Roh Moo-hyun został wybrany w dużej mierze dzięki poparciu społeczności sieciowych.

Wikipedia

# netlabel

przedsiębiorstwo lub nieformalna grupa zajmująca się dystrybucją muzyki w internecie

SJP.pl

Netlabel (nazywany również on-line label, web label lub mp3 label) – ogólna nazwa firm i nieformalnych grup zajmujących się szczególnym sposobem dystrybucji muzyki w Internecie, głównie w formie elektronicznej (w postaci skompresowanych plików MP3 lub Ogg Vorbis). Netlabele często funkcjonują jak tradycyjne wytwórnie płytowe nagrywając i promując wydawnictwa muzyczne (np. single, albumy oraz składanki). Większość z nich posługuje się metodami "marketingu partyzanckiego" w celu promocji swojej działalności, nie wydając pieniędzy na tradycyjne techniki reklamowe. Niektóre "netlabele" prowadzą działalność komercyjną.

Wikipedia

# netografia

bibliografia tekstów internetowych

SJP.pl

# netograficzny

→ netografia

SJP.pl

#### Patrz:

netografia

# netoholiczka

kobieta uzależniona od internetu; internetoholiczka, siecioholiczka, cyberholiczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uzależniona od internetu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. netoholizm m.

:: fm. netoholik

przym. netoholiczny

Wiktionary

# netoholiczny

→ netoholizm; siecioholiczny

SJP.pl

# netoholik

osoba uzależniona od internetu; internetoholik, siecioholik, cyberholik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uzależniona od internetu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Netoholik spędza tyle czasu przy komputerze, że w końcu mu się to przejada, zaczyna się zwyczajnie nudzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. netoholizm m.

:: fż. netoholiczka

przym. netoholiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) internetoholik, siecioholik

Wiktionary

# netoholizm

uzależnienie od internetu; internetoholizm, siecioholizm, cyberholizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uzależnienie od Internetu

Wiktionary

Zespół uzależnienia od internetu – zespół zależności polegający na nałogowym wielogodzinnym korzystaniu z urządzeń elektronicznych, mających często dostęp do internetu, które jest dla osoby uzależnionej źródłem dystresu oraz w dłuższym okresie negatywnie wpływa na jego funkcjonowanie w sferze fizycznej, psychicznej, interpersonalnej, społecznej, rodzinnej i gospodarczej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛtɔˈxɔlʲism̥, AS: netoχolʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. netoholik m., netoholiczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) internetoholizm

Wiktionary

# netokracja

wizja nowej elity władzy epoki Internetu, w której naczelną wartością jest informacja

SJP.pl

Netokracja (ang. net – sieć, aristocracy – arystokracja) – nowa klasa wyższa w społeczeństwie cyfrowym stanowiąca elitę informacyjną.

Wizja nowej rzeczywistości przedstawiona została w książce Netokracja. Nowa elita władzy i życie po kapitaliźmie Alexandra Barda i Jana Söderqvista, w której władzę przejmą netokraci, zwani nową arystokracją, arystokracją sieci. W opisanej w tej publikacji rzeczywistości naczelną wartością jest informacja.

Wikipedia

# netokratyczny

→ netokracja

SJP.pl

#### Patrz:

netokracja

# netowy

→ net (internet), → neta (sieć rybacka)

SJP.pl

# netscape

- Netscape Navigator – przeglądarka internetowa
- Netscape Enterprise Server – serwer WWW
- Netscape Directory Server – serwer LDAP
- Netscape Visual JavaScript – zintegrowane środowisko programistyczne
- Netscape Certificate Management System – system zarządzania certyfikatami
- Netscape Communications – przedsiębiorstwo tworzące oprogramowanie

Wikipedia

# netsprint

Netsprint – spółka będąca częścią Grupy Netsprint należącej do holdingu Dirlango oraz funduszu Innova Capital.

Pod tą samą nazwą funkcjonowała także wyszukiwarka internetowa opracowana przez firmę XOR Internet z Warszawy w 2000 roku, rozwijana przez spółkę Netsprint.pl do 2012 roku.

Wikipedia

# netsuke

mały przedmiot rzeźbiony w drewnie lub kości słoniowej, kuty w metalu

SJP.pl

Netsuke (jap. 根付) – miniaturowe rzeźby używane w Japonii od około XV wieku, umieszczane na końcu sznura, na którym mocowano do pasa kimona woreczek, służący do noszenia drobnych przedmiotów lub inrō (ozdobny pojemnik na leki lub osobistą pieczęć).

Wikipedia

# netto

w znaczeniu rzeczownika: waga bez opakowania

SJP.pl

przysłówek

(1.1) o cenie, pensji itp.: po odliczeniu wszelkich dodatkowych kosztów

(1.2) o masie: bez opakowania

Wiktionary

- masa netto – masa towaru bez opakowania
- płaca netto – wynagrodzenie wypłacane do ręki
- wartość netto – wartość towaru (usługi) bez podatku VAT
- produkt krajowy netto – wartość produktów wytworzonych na terytorium danego kraju
- format netto – rozmiary karty gotowego wyrobu poligraficznego (po obcięciu spadów)
- Netto – duńska sieć supermarketów
- Netto – francuska sieć supermarketów
- Netto Marken-Discount – niemiecka sieć supermarketów

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zatrzymujemy inwestycje, tniemy koszty i osiągamy dwudziestoprocentowy zysk netto, a przede wszystkim uważnie przyglądamy się partnerom…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛtːɔ, AS: ne•to

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy. brutto

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|netto.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) clear, take-home

* białoruski: (1.1) нета

* kaszubski: (1.1) netto

* niemiecki: (1.1) netto

* szwedzki: (1.1) netto

* włoski: (1.1) netto

źródła.

== netto (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) hand. netto

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) czëstô wôga

Wiktionary

# nettop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. komputer typu mini desktop przeznaczony do wykonywania podstawowych zadań (głównie związanych z Internetem), zużywający mniej energii od tradycyjnego komputera osobistego;

Wiktionary

Nettop – typ komputera mini desktop lub Small Form Factor przeznaczony do wykonywania podstawowych zadań, takich jak przeglądanie Internetu, dostęp do aplikacji sieciowych i bogatych aplikacji internetowych, dokumentów, audio/wideo itp.

Słowo Nettop powstało z połączenia słów Internet i pulpitu (ang. Internet Desktop), podobnie do „Netizen”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Choć nettopy pojawiły się na rynku całkiem niedawno, cieszą się ogromną popularnością. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛtːɔp, AS: ne•top

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|nettop.

uwagi. por|netbook|palmtop.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) nettop

źródła.

== nettop (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) inform. nettop

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# netware

NetWare – sieciowy system operacyjny firmy Novell przeznaczony dla serwerów pełniących funkcje serwera plików. Z powodzeniem pełni również funkcje serwera baz danych, routera i innych serwisów internetowych (tunelowanie, NAT, DHCP, mail, FTP, WWW, DNS, HTTPS, TFTP-PP, PxE, Virtual Office i inne).

Wikipedia

# network

[czytaj: netłork lub netłerk] sieć komputerowa, zwykle lokalna

SJP.pl

# networking

[czytaj: netłorking] metoda poprawy konkurencyjności regionu przy pomocy sieci kontaktów w wymiarze regionalnym, krajowym lub światowym

SJP.pl

- Networking (profilaktyka) – działania profilaktyczne podejmowane w sieci w celu przeciwdziałaniu problemom społecznym.
- Networking (biznes) – proces wymiany informacji, zasobów, wzajemnego poparcia i możliwości, prowadzony dzięki korzystnej sieci wzajemnych kontaktów w biznesie.

Wikipedia

# networkingowy

→ networking [czytaj: netłorkingowy]

SJP.pl

# networkować

[czytaj: netłorkować] w biznesie: wymieniać informacje, zasoby, możliwości dzięki sieci wzajemnych kontaktów

SJP.pl

# netykieta

zbiór zasad przyzwoitego zachowania w internecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór zasad obowiązujących w Internecie, np. w społecznościach internetowych, na forach, IRC-u, czacie itp.;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛtɨˈcɛta, AS: netyḱeta

Wiktionary

# netzel

nazwisko

SJP.pl

# neubrandenburg

[czytaj: nojBRANdenburk] miasto w Niemczech

SJP.pl

Neubrandenburg (pol. hist. Nowy Branibórz, Branibór Nowy), Vier-Tore-Stadt (pol. Miasto czterech bram) – miasto powiatowe w Niemczech w południowo-wschodniej części Meklemburgii-Pomorza Przedniego na Pojezierzu Meklemburskim, siedziba powiatu ziemskiego Mecklenburgische Seenplatte. Jest położone na północnym skraju jeziora Tollensesee w pobliżu miejsca, gdzie wypływa zeń rzeka Tollense. Miasto obejmuje także wzgórze Datzeberg, na którym wybudowano osiedle bloków mieszkalnych.

Wikipedia

# neufchâtel

[czytaj: noszaTEL] francuski ser podpuszczkowy

SJP.pl

Francja:

- Neufchâtel-en-Bray – gmina
- Neufchâtel-en-Saosnois – gmina
- Neufchâtel-Hardelot – gmina
- Neufchâtel-sur-Aisne – gmina

Szwajcaria:

- Neufchâtel – dawna nazwa miasta Neuchâtel

Osoby:

- Jean I. de Neufchâtel – francuski dyplomata
- Jean II. de Neufchâtel – francuski dyplomata

Inne:

- Neufchâtel - ser francuski

Zobacz też:

- Neuchâtel

Wikipedia

# neugebauer

[czytaj: nojgebałer] nazwisko

SJP.pl

# neuma

dawny znak notacji muzycznej, używany zwłaszcza w zapisie chorału gregoriańskiego

SJP.pl

Neumy – forma notacji muzycznej w średniowieczu. Przyjmuje się, że termin „neuma” pochodzi od starogreckich wyrazów πνεῦμα [pneuma], czyli „oddech”, lub νεῦμα [neuma] – ’znak’. Neumy stanowiły ogólny zarys linii melodycznej, informowały, czy melodia wędruje w górę, czy w dół, nie wskazując początkowo wielkości poszczególnych interwałów. Dopiero wprowadzenie linii (notacja diastematyczna) przez Gwidona z Arezzo (zm. 1050) pozwoliło na szczegółowy zapis melodii chorałowych. Notacja ta obejmuje znaki w formie kropek (punctum) i kresek (virga), które przedstawiają przybliżony przebieg melodii; nie zawsze określają one dokładny czas trwania i wysokość dźwięku. Neumy zapisywano początkowo bezliniowo, później na czterolinii.

Wikipedia

# neuman

nazwisko

SJP.pl

- Andrés Neuman (ur. 1977) – pisarz, poeta, eseista i tłumacz
- Dominik Neuman (ur. 1995) – czeski kolarz szosowy
- Jan Alojzy Neuman (1902–1941) – polski artysta fotograf, publicysta
- Tomasz Neuman, znany też jako Tomas Neumann (ur. 1951) – polski aktor na stałe mieszkający w Szwecji
- Władysław Neuman (1893–1945) – polski dyplomata

Wikipedia

# neumann

[czytaj: nojman] nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Abraham Neumann (1873–1942) – polski malarz i grafik
- Adam Neumann (ur. 1959) – polski samorządowiec
- Alexander Neumann (1861–1947) – austriacki architekt
- Alfred Neumann (1865–1920) – niemiecki lekarz
- Alfred Neumann (1909–2001) – niemiecki polityk i działacz komunistyczny
- Angelo Neumann (1838–1910) – austriacki śpiewak operowy
- Annett Neumann (ur. 1970) – niemiecka kolarka torowa
- Balthasar Neumann (1687–1753) – niemiecki architekt i inżynier wojskowy
- Bernd Neumann (ur. 1942) – niemiecki polityk
- Carl Neumann (1860–1934) – niemiecki historyk kultury i sztuki
- Carl Gottfried Neumann (1832–1925) – niemiecki matematyk
- Caspar Neumann (1648–1715) – niemiecki duchowny i uczony
- Elisabeth Noelle-Neumann (1916–2010) – niemiecka dziennikarka i publicystka
- Elżbieta Neumann (1924–2019) – działaczka polonijna z Wrocławia
- Erich Neumann (1892–1948 lub 1951) – niemiecki polityk
- Franz Ernst Neumann (1798–1895) – niemiecki fizyk, matematyk i krystalograf
- Franz Leopold Neumann (1900–1954) – niemiecki politolog
- Franz von Neumann (1844–1905) – austriacki architekt i polityk
- Gabi Neumann (1937–2012) – izraelski grafik i rzeźbiarz
- Günter Neumann (1920–2005) – niemiecki językoznawca
- Gustav Neumann (1838–1881) – niemiecki szachista
- Hannah Neumann (ur. 1984) – niemiecka polityk i politolog
- Heidi Wernerus-Neumann (1947–2011) – niemiecka działaczka społeczna i samorządowa
- Heinrich Neumann (1814–1884) – niemiecki lekarz psychiatra
- Herbert Neumann (ur. 1953) – niemiecki piłkarz i trener
- Hieronim Neumann (ur. 1948) – polski reżyser
- Hugo Neumann (1858–1912) – niemiecki lekarz pediatra
- Irene Neumann (ur. 1894) – austriacka lekkoatletka, kulomiotka i dyskobolka
- Jacek Neumann (ur. 1960) – polski duchowny katolicki, profesor nauk teologicznych
- Jan Nepomucen Neumann (1811–1860) – czeski duchowny katolicki
- John von Neumann (1903–1957) – amerykański fizyk, matematyk, informatyk i chemik pochodzenia żydowskiego
- Johnny Neumann (1950–2019) – amerykański koszykarz i trener
- Jörg Neumann (ur. 1941) – niemiecki lekkoatleta, płotkarz
- Josef Neumann (1911–1994) – szwajcarski lekkoatleta, oszczepnik i wieloboista
- Józef Neumann (1857–1932) – polski drukarz i polityk
- Jutta Neumann (ur. 1932) – zachodnioniemiecka lekkoatletka, oszczepniczka
- Karl Johann Neumann (1823—1880) – niemiecki historyk i geograf
- Karl Neumann (1887–?) – niemiecki wojskowy
- Kazimierz Neumann (1933–2011) – polski wioślarz
- Klaus Neumann (1923–2000) – niemiecki lotnik
- Klaus Neumann (ur. 1942) – niemiecki lekkoatleta, trójskoczek
- Klemens Neumann (1873–1928) – niemiecki duchowny katolicki, pedagog
- Lothar Neumann (1891–1963) – niemiecki architekt i urzędnik
- Marcel Neumann (ur. 1915) – luksemburski pływak
- Marco Neumann (ur. 1988) – niemiecki wioślarz
- Maria Hiszpańska-Neumann (1917–1980) – polska artystka zajmująca się grafiką
- Mieczysław Neumann (1904–1973) – polski bokser
- Monika Dethier-Neumann (ur. 1960) – belgijska samorządowiec i przedsiębiorca
- Otto Neumann (1902–1990) – niemiecki lekkoatleta, sprinter
- Paul Neumann (1875–1932) – austriacki pływak pochodzenia żydowskiego
- Przemysław Neumann (ur. 1979) – polski dyrygent
- Sara Neumann (ur. 2000) – polska lekkoatletka, biegaczka
- Sławomir Neumann (ur. 1968) – polski polityk
- Therese Neumann (1898–1962) – niemiecka mistyczka i stygmatyczka
- Václav Neumann (1920–1995) – czeski dyrygent
- Wanda Neumann (ur. 1945) – polska aktorka

Wikipedia

# neumatyczny

związany z neumami, dawnymi znakami notacji muzycznej, np. zapis neumatyczny - zapis muzyki za pomocą neum

SJP.pl

# neuralgia

napady bólu wzdłuż nerwów wskutek zakażenia, zatrucia, ochłodzenia; nerwoból; newralgia

SJP.pl

Wikipedia

# neuralgiczny

[czytaj: nełralgiczny] dotyczący neuralgii (newralgii, nerwobólu), napadów bólu

SJP.pl

# neuraminidaza

enzym występujący w wirusach grypy odpowiedzialny za rozkład kwasu sjalowego

SJP.pl

Neuraminidaza (EC 3.2.1.18) – należący do glikoprotein enzym odpowiedzialny za rozkład kwasu sjalowego, występujący w wirusach grypy.

Enzym ten umożliwia wirusom opuszczanie komórek przez rozpad błony komórkowej zarażonej komórki. Pozwala on także na przyłączenie się wirusa do błony komórkowej, co ułatwia wnikanie do wnętrza komórki (neuraminidaza ma duże powinowactwo do kwasu sjalowego receptorów błonowych).

Wikipedia

# neurastenia

[czytaj: nełrastenia] jedna z postaci nerwicy, występująca często u osób pozostających w długotrwałym napięciu emocjonalnym, przepracowanych, objawiająca się osłabieniem, drażliwością, zaburzeniami snu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. med. nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;

Wiktionary

Neurastenia – najczęstsza postać nerwicy objawiająca się zwiększoną pobudliwością i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego; niepokojem, niemożnością skupienia uwagi, drażliwością, bólami w okolicy serca, kołataniem serca, bólami głowy, zaburzeniami jelitowymi, osłabieniem czynności płciowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Świadomość tego – pisze, „powoduje, że boję się przyszłego życia, jak marynarz morza, w które wypływa", obawiał się bowiem, czy uda mu się zatrzymać na obecnym stadium neurastenii, czy też jego aktualny stan przerodzi się w „szaleństwo".

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurastenik m., neurasteniczka ż., neurasteniczność ż.

przym. neurasteniczny

przysł. neurastenicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. neurastenik m., neurasteniczka ż., neurasteniczność ż.

przym. neurasteniczny

przysł. neurastenicznie

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|neuro-|astenia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neurasthenia

* baskijski: (1.1) neurastenia

* białoruski: (1.1) неўрастэнія ż.

* bułgarski: (1.1) неврастения ż.

* czeski: (1.1) neurastenie ż.

* estoński: (1.1) neurasteenia

* francuski: (1.1) neurasthénie ż.

* gruziński: (1.1) ნევრასთენია (nevrastenia)

* hiszpański: (1.1) neurastenia ż.

* japoński: (1.1) furi|神経衰弱|しんけいすいじゃく. (shinkei suijaku)

* kataloński: (1.1) neurastènia ż.

* kazachski: (1.1) неврастения

* koreański: (1.1) 신경쇠약 (sin’gyŏngsoeyak)

* niemiecki: (1.1) Neurasthenie ż.

* portugalski: (1.1) neurastenia ż.

* rosyjski: (1.1) неврастения ż.

* serbski: (1.1) неурастенија ż.

* słoweński: (1.1) nevrastenija ż.

* szwedzki: (1.1) neurasteni

* węgierski: (1.1) neuraszténia

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# neurasteniczka

[czytaj: nełrasteniczka] kobieta cierpiąca na neurastenię (jedna z postaci nerwicy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta cierpiąca na neurastenię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Córka I sekretarza, „ekscentryczna neurasteniczka, otaczająca się intelektualistami, jogami i okultystami, która w latach siedemdziesiątych sprawowała wspólnie z ojcem mecenat nad kulturą (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurastenia ż., neurasteniczność ż.

:: fm. neurastenik

przym. neurasteniczny

przysł. neurastenicznie

Wiktionary

# neurastenicznie

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy neurastenikom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Matka była zdrowa jak tur, ale neurastenicznie twierdziła, że chora jest na wszystko, ze szczególnym uwzględnieniem serca. Wahała się pomiędzy nerwicą a uszkodzeniem mięśnia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurastenia ż., neurasteniczka ż., neurastenik m., neurasteniczność ż.

przym. neurasteniczny

Wiktionary

# neurasteniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co neurasteniczne; cecha tego, kto neurasteniczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurastenia ż., neurastenik m., neurasteniczka ż.

przym. neurasteniczny

przysł. neurastenicznie

Wiktionary

# neurasteniczny

przymiotnik od: neurastenia (rodzaj nerwicy)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) psych. właściwy neurastenii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurastenia ż., neurasteniczność ż., neurastenik m., neurasteniczka ż.

przysł. neurastenicznie

Wiktionary

# neurastenik

[czytaj: nełrastenik] człowiek cierpiący na neurastenię (jedna z postaci nerwicy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) psych. mężczyzna cierpiący na neurastenię

Wiktionary

Neurastenia – najczęstsza postać nerwicy objawiająca się zwiększoną pobudliwością i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego; niepokojem, niemożnością skupienia uwagi, drażliwością, bólami w okolicy serca, kołataniem serca, bólami głowy, zaburzeniami jelitowymi, osłabieniem czynności płciowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jestem neurastenikiem. Człowiek płytki uśmiecha się w takich razach niedowierzająco lub co gorsza - pali prosto z mostu: - Ależ pan jest zdrów jak byk. Człowiek płytki nie rozumie, że można mieć stargane nerwy, a pomimo to - jeść, spać (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurastenia ż., neurasteniczność ż.

:: fż. neurasteniczka ż.

przym. neurasteniczny

przysł. neurastenicznie

Wiktionary

# neurastenizować

rzadko: doprowadzać do neurastenii

SJP.pl

# neuroanatomia

Neuroanatomia – gałąź anatomii zajmująca się budową obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego u człowieka i zwierząt. Równocześnie, stanowi jedną z najstarszych gałęzi neurobiologii.

W jej obrębie wyróżnia się między innymi neuroanatomię strukturalną, badającą wyłącznie wzajemne stosunki struktur neuroanatomicznych, i neuroanatomię czynnościową, badającą współdziałanie określonych struktur podczas określonych procesów. Czynność i budowa są jednak w neuroanatomii tak blisko powiązane, że w zasadzie nie rozpatruje się ich nigdy oddzielnie.

Wikipedia

# neurobik

aktywności poprawiające kondycję mózgu; trening mózgu, fitness mózgu, trening kognitywny

SJP.pl

Trening kognitywny, określany potocznie jako neurobik, trening mózgu lub fitness mózgu – pojęcie to obejmuje ćwiczenia i aktywności, wykonywane i powtarzane w celu przywrócenia, rozwinięcia i poprawy niektórych funkcji poznawczych człowieka, takich jak pamięć czy inteligencja.

Wikipedia

# neurobiolog

specjalista w zakresie neurobiologii

SJP.pl

Wikipedia

# neurobiologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) biologia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. neurobiolog m.

przym. neurobiologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neuroscience, neurobiology

* baskijski: (1.1) neurozientzia, neurobiologia

* czeski: (1.1) neurověda ż.

* estoński: (1.1) neurobioloogia

* francuski: (1.1) neuroscience ż., neurobiologie ż.

* hiszpański: (1.1) neurobiología ż.

* nowogrecki: (1.1) νευροβιολογία ż.

* rosyjski: (1.1) нейробиология ż.

* słowacki: (1.1) neurobiológia ż.

* tajski: (1.1) ประสาทวิทยาศาสตร์

* ukraiński: (1.1) нейробіологія ż.

* węgierski: (1.1) neurobiológia

źródła.

== neurobiologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) nauk. neurobiologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurobiolog m.

przym. neurobiologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) biologia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. neurobiolog m.

przym. neurobiologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neuroscience, neurobiology

* baskijski: (1.1) neurozientzia, neurobiologia

* czeski: (1.1) neurověda ż.

* estoński: (1.1) neurobioloogia

* francuski: (1.1) neuroscience ż., neurobiologie ż.

* hiszpański: (1.1) neurobiología ż.

* nowogrecki: (1.1) νευροβιολογία ż.

* rosyjski: (1.1) нейробиология ż.

* słowacki: (1.1) neurobiológia ż.

* tajski: (1.1) ประสาทวิทยาศาสตร์

* ukraiński: (1.1) нейробіологія ż.

* węgierski: (1.1) neurobiológia

źródła.

== neurobiologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) nauk. neurobiologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) neurozientzia

Wiktionary

# neurobiologiczny

→ neurobiologia

SJP.pl

#### Patrz:

neurobiologia

# neurobiolożka

→ neurobiolog

SJP.pl

#### Patrz:

neurobiolog

# neuroblast

Neuroblast – komórka macierzysta dla neuronów oraz komórek glejowych. Neuroblasty różnicują się w kierunku neuronów i komórek gleju przede wszystkim w okresie embrionalnym, ale proces neurogenezy zachodzi również w mózgowiu ssaków w okresie postnatalnym. Wykazano obecność neuroblastów w strefie przyziarnistej zakrętu zębatego i w strefie przykomorowej komór bocznych (ang. subventricular zone, SVZ)

Wikipedia

# neuroblastoma

złośliwy nowotwór współczulnego układu nerwowego; nerwiak zarodkowy

SJP.pl

Wikipedia

# neuroborelioza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba przenoszona przez chore kleszcze, dotykająca układ nerwowy i powodująca proces zapalny tkanki nerwowej

Wiktionary

Borelioza, krętkowica kleszczowa, choroba z Lyme (łac. borreliosis, morbus Lyme) – wieloukładowa choroba zakaźna wywoływana przez bakterie należące do krętków. Najczęściej genogatunkami będącymi czynnikiem etiologicznym są: Borrelia burgdorferi sensu stricto, Borrelia garinii i Borrelia afzelii, przenoszona na człowieka i niektóre zwierzęta przez kleszcze z rodzaju Ixodes. Zakażenie człowieka następuje po ukłuciu i żerowaniu kleszcza w skórze. Rezerwuarem krętka są liczne gatunki zwierząt, głównie gryzonie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Leczenie neuroboreliozy polega na przyjmowaniu antybiotyków.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) borelioza układu nerwowego

Wiktionary

# neurochirurg

specjalista w dziedzinie neurochirurgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się operacjami układu nerwowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka - specjalistka w zakresie neurochirurgii

Wiktionary

Neurochirurgia – dziedzina medycyny zajmująca się diagnostyką i leczeniem operacyjnym chorób układu nerwowego. W obszarze zainteresowania neurochirurgii znajdują się: mózgowie, rdzeń kręgowy, nerwy obwodowe oraz układ naczyniowy, zaopatrujący te struktury.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Córka chce zostać neurochirurgiem dziecięcym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛwrɔˈxʲirurk, AS: neu̯roχʹirurk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurochirurgia ż.

:: fż. neurochirurżka ż.

przym. neurochirurgiczny

przysł. neurochirurgicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) neurochirurżka

Wiktionary

# neurochirurgia

dział medycyny zajmujący się chirurgicznym leczeniem schorzeń układu nerwowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;

Wiktionary

Neurochirurgia – dziedzina medycyny zajmująca się diagnostyką i leczeniem operacyjnym chorób układu nerwowego. W obszarze zainteresowania neurochirurgii znajdują się: mózgowie, rdzeń kręgowy, nerwy obwodowe oraz układ naczyniowy, zaopatrujący te struktury.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛwrɔxʲiˈrurʲɟja, AS: neu̯roχʹirurʹǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurochirurg m.

przym. neurochirurgiczny

Wiktionary

# neurochirurgiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neurochirurgią, dotyczący neurochirurgii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurochirurgia ż., neurochirurg m.

Wiktionary

# neurochirurżka

→ neurochirurg

SJP.pl

#### Patrz:

neurochirurg

# neurocybernetyczka

zwolenniczka lub przedstawicielka neurocybernetyki

SJP.pl

# neurocybernetyczny

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do neurocybernetyki, związany z neurocybernetyką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stworzyła neurocybernetyczny model przetwarzania wyobrażeń złożonych sytuacji lękotwórczych u chorych z afazją.

(1.1) Połączony przez wymyślny system neurocybernetyczny z moim umysłem był cząstką mnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurocybernetyk mos., neurocybernetyka ż.

Wiktionary

# neurocybernetyk

zwolennik lub przedstawiciel neurocybernetyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie neurocybernetyki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój brat jest neurocybernetykiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurocybernetyka ż.

:: fż. neurocybernetyczka ż.

przym. neurocybernetyczny

Wiktionary

# neurocybernetyka

zwolennik lub przedstawiciel neurocybernetyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cybern. dział biocybernetyki, cybernetyka modeli neurologicznych;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: neurocybernetyk

Wiktionary

Neurocybernetyka – dział biocybernetyki, zajmujący się analizą i modelowaniem procesów przetwarzania informacji i sterowania w układach nerwowych zwierząt i człowieka. Główne kierunki prac to m.in.:

- ustalenie i opis matematyczny własności neuronu,
- analiza percepcji,
- badanie i modelowanie procesów uczenia się,
- badanie sieci neuronowych i hierarchicznej organizacji układu nerwowego,
- analiza systemów sterowania układu ruchu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozwój neurocybernetyki przyczynił się do postępu w pedagogice.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurocybernetyk mos., cybernetyk m., cybernetyka ż., biocybernetyka ż.

przym. neurocybernetyczny

Wiktionary

# neurocyt

[czytaj: nełrocyt] część neuronu otaczająca jądro komórkowe wraz z jąderkiem; perikarion

SJP.pl

Perikarion (perycaryon), inaczej ciało komórki nerwowej, soma lub neurocyt – część neuronu otaczająca jądro komórkowe wraz z jąderkiem (rzadziej dwa jądra lub więcej).

Wikipedia

# neurodegeneracja

obumieranie komórek neuronalnych

SJP.pl

Choroby neurodegeneracyjne (gr./łac. νέυρο- (néuro-) = „nerwowy” oraz dēgenerāre, „degenerować”) – grupa wrodzonych lub nabytych postępujących chorób układu nerwowego, w których podstawowym zjawiskiem patologicznym jest utrata komórek nerwowych.

Wikipedia

# neurodegeneracyjny

powodujący obumieranie komórek neuronalnych

SJP.pl

# neurodermatoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. atopowe zapalenie skóry.

Wiktionary

# neurodydaktyk

interdyscyplinarna dziedzina nauki, koncentrująca się na pracy mózgu i lepszym zrozumieniu procesów uczenia się oraz zapamiętywania

SJP.pl

# neurodydaktyka

interdyscyplinarna dziedzina nauki, koncentrująca się na pracy mózgu i lepszym zrozumieniu procesów uczenia się oraz zapamiętywania

SJP.pl

# neuroendokrynolog

specjalista w dziedzinie neuroendokrynologii

SJP.pl

# neurofarmakolog

specjalista w dziedzinie neurofarmakologii

SJP.pl

# neurofarmakologia

nauka o farmakologii układu nerwowego

SJP.pl

Wikipedia

# neurofibryla

mikroskopijne włókienko w cytoplazmie neuronów, za pomocą którego komórki nerwowe odbierają i przekazują bodźce

SJP.pl

# neurofizjolog

specjalista w zakresie neurofizjologii

SJP.pl

Neurofizjologia, fizjologia układu nerwowego – dział biologii, zajmujący się funkcjonowaniem poszczególnych elementów oraz całości układu nerwowego. Jest ściśle powiązana z neuropsychologią, neurologią, psychiatrią, etologią i innymi naukami behawioralnymi. Wchodzi w skład neurobiologii.

Wikipedia

# neurofizjologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. fizjologia układu nerwowego

Wiktionary

Neurofizjologia, fizjologia układu nerwowego – dział biologii, zajmujący się funkcjonowaniem poszczególnych elementów oraz całości układu nerwowego. Jest ściśle powiązana z neuropsychologią, neurologią, psychiatrią, etologią i innymi naukami behawioralnymi. Wchodzi w skład neurobiologii.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. neurofizjolog m.

przym. neurofizjologiczny

Wiktionary

# neurofizjolożka

→ neurofizjolog

SJP.pl

#### Patrz:

neurofizjolog

# neurogeneza

zdolność organizmu do produkcji nowych neuronów

SJP.pl

Neurogeneza (ang. neurogenesis ‘powstawanie neuronów’) – proces powstawania oraz różnicowania się (morfologicznego oraz funkcjonalnego) nowych komórek tkanki nerwowej, obejmujący zarówno neurogenezę wieku embrionalnego (prenatalnego), jak i neurogenezę wieku dorosłego (postnatalnego).

Wikipedia

# neurogeniczny

mający źródło w układzie nerwowym, pochodzący z procesów nerwowych; neurogenny

SJP.pl

# neurogenny

mający źródło w układzie nerwowym, pochodzący z procesów nerwowych; neurogeniczny

SJP.pl

# neurogeriatria

Neurogeriatria – interdyscyplinarna dziedzina wiedzy, czerpiąca z neurologii i geriatrii, zajmująca się zaburzeniami neurologicznymi wieku podeszłego. Starzenie się społeczeństw implikuje, analogicznie jak w przypadku pediatrii, powstawanie specjalizacji szczegółowych związanych z chorobami wieku podeszłego.

Wikipedia

# neuroglej

ważny element odżywczy i ochronny dla neuronów

SJP.pl

Komórki glejowe lub glej (gr. glia = klej; ang. glial cells), stanowią obok komórek nerwowych drugi składnik tkanki nerwowej. System tworzony przez komórki glejowe nazywany jest neuroglejem. Występują w wielu różnych typach i pełnią wiele różnorodnych i do końca niezbadanych funkcji.

Wikipedia

# neurografia

obrazowanie przebiegu włókien nerwowych za pomocą rezonansu magnetycznego

SJP.pl

Wikipedia

# neurograficzny

→ neurografika

SJP.pl

#### Patrz:

neurografika

# neurografika

metoda artystyczno-terapeutyczna łącząca w sobie psychologię, neurobiologię i sztukę

SJP.pl

# neurohormon

hormon wytwarzany przez komórki tkanki nerwowej, spełniający rolę łącznika układu nerwowego i układu hormonalnego, np. wazopresyna czy adrenalina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. hormon wytwarzany przez tkankę nerwową;

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) hormon

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. neurohormonalny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|neuro-|hormon.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neurohormone

* baskijski: (1.1) neurohormona

* bośniacki: (1.1) neurohormon m.

* francuski: (1.1) neurohormone ż.

* hiszpański: (1.1) neurohormona ż.

* kataloński: (1.1) neurohormona ż.

* słowacki: (1.1) neurohormón m.

* ukraiński: (1.1) нейрогормон m.

źródła.

== neurohormon (język bośniacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) biochem. neurohormon

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neurohormonalny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) hormon

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. neurohormonalny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|neuro-|hormon.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neurohormone

* baskijski: (1.1) neurohormona

* bośniacki: (1.1) neurohormon m.

* francuski: (1.1) neurohormone ż.

* hiszpański: (1.1) neurohormona ż.

* kataloński: (1.1) neurohormona ż.

* słowacki: (1.1) neurohormón m.

* ukraiński: (1.1) нейрогормон m.

źródła.

== neurohormon (język bośniacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) biochem. neurohormon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# neurohormonalny

dotyczący neurohormonów i ich działania (np. zaburzenia neurohormonalne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. dotyczący neurohormonów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Klimek podkreślał, iż podczas porodu w organizmie i psychice kobiety zachodzą głębokie zmiany, które mogą niekiedy doprowadzić do zaburzeń neurohormonalnych lub psychicznych o typie nerwic, a czasem także psychozy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurohormon m.

Wiktionary

# neuroinfekcja

zakażenie dotyczące układu nerwowego

SJP.pl

# neuroinfekcyjny

→ neuroinfekcja

SJP.pl

#### Patrz:

neuroinfekcja

# neurokognitywistyczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący neurokognitywistyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurokognitywistyka ż., neurokognitywista m.

Wiktionary

# neurokognitywistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina łącząca psychologię z wiedzą na temat funkcjonowania mózgu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurokognitywista m.

przym. neurokognitywistyczny

Wiktionary

# neurokosmetyk

kosmetyk z substancjami oddziałującymi na skórny układ nerwowy

SJP.pl

# neuroleptanalgezja

metoda znieczulenia ogólnego

SJP.pl

Neuroleptoanalgezja (NLA) – znieczulenie osiągane przez dożylne podanie krótko działającego analgetyku narkotycznego (np. fentanylu) oraz silnego neuroleptyku (np. droperidol), powodujące analgezję (znieczulenie) i silną sedację (uspokojenie) bez utraty przytomności. Pacjent nie odczuwa lęku ani bólu, jest uspokojony psychicznie i ruchowo, pozbawiony emocji i obojętny na bodźce zewnętrzne. Jednocześnie ma zachowaną świadomość i utrzymuje kontakt z otoczeniem.

Wikipedia

# neuroleptoanalgezja

znieczulenie osiągane przez dożylne podanie krótko działającego analgetyka narkotycznego (np. fentanylu) oraz silnego neuroleptyka, powodujące analgezję i silną sedację przy zachowaniu przytomności

SJP.pl

Neuroleptoanalgezja (NLA) – znieczulenie osiągane przez dożylne podanie krótko działającego analgetyku narkotycznego (np. fentanylu) oraz silnego neuroleptyku (np. droperidol), powodujące analgezję (znieczulenie) i silną sedację (uspokojenie) bez utraty przytomności. Pacjent nie odczuwa lęku ani bólu, jest uspokojony psychicznie i ruchowo, pozbawiony emocji i obojętny na bodźce zewnętrzne. Jednocześnie ma zachowaną świadomość i utrzymuje kontakt z otoczeniem.

Wikipedia

# neuroleptyczny

→ neuroleptyk

SJP.pl

#### Patrz:

neuroleptyk

# neuroleptyk

[czytaj: nełroleptyk] lek stosowany w leczeniu psychoz i nerwic; lek neuroleptyczny, lek przeciwpsychotyczny, lek psychoplegiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. farm. lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic

Wiktionary

Leki przeciwpsychotyczne, leki neuroleptyczne, neuroleptyki (od gr. νεῦρον neuron ‘nerw’ i λῆψις lepsis ‘napad, ujęcie, schwytanie’) – klasa leków stosowana w leczeniu zaburzeń psychicznych, głównie schizofrenii i innych psychoz, w przebiegu których występują objawy wytwórcze: urojenia, omamy, zaburzenia aktywności, uczuciowości, świadomości.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Raz na kwartał przychodził do niego psychiatra, przepisywał jakieś neuroleptyki i po piętnastu minutach znikał, zapewniając mnie, że sytuacja jest stabilna i należy kontynuować leczenie, cierpliwie czekając na poprawę.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neuroleptyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lek przeciwpsychotyczny

Wiktionary

# neurolingwistyczny

→ neurolingwistyka

SJP.pl

#### Patrz:

neurolingwistyka

# neurolingwistyka

dziedzina lingwistyki zajmująca się badaniem mowy w powiązaniu z procesami zachodzącymi w mózgu

SJP.pl

Neurolingwistyka − nauka na pograniczu lingwistyki, psychologii i neurologii, badająca mechanizmy nerwowe w obrębie ludzkiego mózgu, które kontrolują aktywność językową, oraz zmiany kształtujące się w mowie przy lokalnych zaburzeniach w pracy mózgu. Neurolingwistyka próbuje na podstawie różnych zaburzeń (afazji, jąkania, dyzartrii) skonstruować model relacji między mową a aspektami funkcjonowania mózgu.

Wikipedia

# neurolog

specjalista w zakresie neurologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka neurologii

Wiktionary

Neurolog – lekarz specjalista zajmujący się diagnostyką i leczeniem chorób układu nerwowego, czyli neurologią. Prawo do używania tytułu specjalisty neurologa może uzyskać lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego odbywanego pod nadzorem kierownika specjalizacji przez co najmniej pięć lat (po ukończeniu stażu podyplomowego i zdaniu lekarskiego egzaminu praktycznego). Obecnie specjalizacja z neurologii jest jednostopniowa. Przed 1999 rokiem tytuł specjalisty neurologa (specjalisty drugiego stopnia) można było uzyskać dopiero po wcześniejszym uzyskaniu tytułu lekarza neurologa (czyli ukończeniu specjalizacji pierwszego stopnia).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli masz jakieś tiki, koniecznie musisz iść z wizytą do neurologa.

(2.1) Teresa chce zostać neurologiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛwˈrɔlɔk, AS: neu̯rolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurologia ż.

przym. neurologiczny

przysł. neurologicznie

Wiktionary

# neurologia

[czytaj: nełrologia] dział medycyny obejmujący choroby układu nerwowego, z wyjątkiem chorób psychicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego;

Wiktionary

Neurologia – dziedzina medycyny zajmująca się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób obwodowego układu nerwowego i ośrodkowego układu nerwowego. Neurologia i psychiatria są dziedzinami pokrewnymi, a niektóre choroby są domeną zarówno neurologa jak i psychiatry. Neurologia zajmuje się głównie schorzeniami, których podłożem jest proces uszkadzający układ nerwowy, a psychiatria z kolei zajmuje się głównie chorobami, których podłożem jest biochemiczne zaburzenie funkcjonowania mózgu jako całości.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. neurolog m.

przym. neurologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|neuro-|-logia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neurology

* baskijski: (1.1) neurologia

* białoruski: (1.1) неўралогія ż.

* bułgarski: (1.1) неврология ż.

* czeski: (1.1) neurologie

* duński: (1.1) neurologi w.

* galicyjski: (1.1) neuroloxía ż.

* hiszpański: (1.1) neurología ż.

* kataloński: (1.1) neurologia ż.

* niemiecki: (1.1) Neurologie ż.

* nowogrecki: (1.1) νευρολογία ż.

* rosyjski: (1.1) неврология ż.

* słoweński: (1.1) nevrologija ż.

* ukraiński: (1.1) неврологія ż.

* węgierski: (1.1) neurológia, ideggyógyászat

źródła.

== neurologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. neurologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛwrɔˈlɔɟja, AS: neu̯roloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurolog m.

przym. neurologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. neurolog m.

przym. neurologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|neuro-|-logia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neurology

* baskijski: (1.1) neurologia

* białoruski: (1.1) неўралогія ż.

* bułgarski: (1.1) неврология ż.

* czeski: (1.1) neurologie

* duński: (1.1) neurologi w.

* galicyjski: (1.1) neuroloxía ż.

* hiszpański: (1.1) neurología ż.

* kataloński: (1.1) neurologia ż.

* niemiecki: (1.1) Neurologie ż.

* nowogrecki: (1.1) νευρολογία ż.

* rosyjski: (1.1) неврология ż.

* słoweński: (1.1) nevrologija ż.

* ukraiński: (1.1) неврологія ż.

* węgierski: (1.1) neurológia, ideggyógyászat

źródła.

== neurologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. neurologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# neurologiczny

→ neurologia [czytaj: nełrologiczny]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. dotyczący neurologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurologia ż., neurolog m.

Wiktionary

# neurologopeda

specjalista w zakresie neurologopedii

SJP.pl

# neurologopedia

specjalizacja logopedii zajmująca się diagnozą i leczeniem zaburzeń mowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział logopedii zajmujący się wadami mowy związanymi z uszkodzeniem układu nerwowego

Wiktionary

# neurologopedka

→ neurologopeda

SJP.pl

#### Patrz:

neurologopeda

# neurolożka

→ neurolog

SJP.pl

#### Patrz:

neurolog

# neuroma

[czytaj: nełroma] zwykle łagodny i niezłośliwy nowotwór obwodowego układu nerwowego, składający się z komórek nerwowych i włókien nerwowych; nerwiak

SJP.pl

# neuromast

ciałko czuciowe u kręgowców wodnych, rejestrujące ruch i kierunek przepływu wody

SJP.pl

Neuromast – mechanoreceptorowe ciałko czuciowe, występujące w skórze i linii bocznej ryb oraz linii bocznej płazów (zwłaszcza kijanek). Jego zadaniem jest rejestrowanie zaburzeń hydrodynamicznych środowiska wodnego. Duża liczba neuromastów umożliwia m.in. odnajdowanie prądów o odpowiednim kierunku i szybkości czy lokalizowanie w wodzie obiektów, w tym ofiar i drapieżników.

Wikipedia

# neuromediator

związek chemiczny biorący udział w przekazywaniu impulsów nerwowych z komórek do innych komórek (zarówno nerwowych jak i nienerwowych, np. mięśniowych); mediator, neuroprzekaźnik, przekaźnik nerwowy, neurotransmiter, transmiter

SJP.pl

Neuroprzekaźnik, neurotransmiter, neuromediator – związek chemiczny, którego cząsteczki przenoszą sygnały pomiędzy neuronami (komórkami nerwowymi) poprzez synapsy, a także z komórek nerwowych do mięśniowych lub gruczołowych. Najbardziej rozpowszechnionymi neuroprzekaźnikami są: glutaminian, GABA, acetylocholina, dopamina, noradrenalina, adrenalina, serotonina, histamina i insulina.

Wikipedia

# neuromodulator

związek endogenny mający wpływ na neurony

SJP.pl

# neuron

[czytaj: nełron] podstawowa jednostka układu nerwowego; komórka nerwowa wraz z wypustkami (aksonem i dendrytami), mająca zdolność wytwarzania i przewodzenia impulsów nerwowych; neurocyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

Wiktionary

Neuron, komórka nerwowa – rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji w postaci sygnału elektrycznego. Neurony są podstawowym elementem układu nerwowego zwierząt. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym, w skład którego wchodzi mózgowie oraz rdzeń kręgowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muszka owocowa posiada około 100 000 neuronów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛwrɔ̃n, AS: neu̯rõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. neuronik m.

przym. neuronowy

temsłow. neuro-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) komórka nerwowa

Wiktionary

# neuronalny

→ neuron; neuronowy

SJP.pl

# neuronauka

interdyscyplina naukowa zajmująca się badaniem układu nerwowego

SJP.pl

Neuronauka – interdyscyplinarna dziedzina naukowa zajmująca się badaniem układu nerwowego, głównie OUN. Leży na pograniczu wiedzy medycznej, biologicznej, biochemicznej, biofizycznej, informatycznej, psychologicznej.

Wikipedia

# neuronowy

→ neuron; neuronalny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neuronem, dotyczący neuronu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neuron m.

Wiktionary

# neuroobrazowanie

Neuroobrazowanie – metody umożliwiające obrazowanie struktury i funkcji mózgu. Metody neuroobrazowania pozwalają na obserwację czynności mózgu podczas przeprowadzania wybranych procesów, np. odliczania co 3, zapamiętywania twarzy, poruszania palcem wskazującym, czytania słów, itd. Neuroobrazowanie umożliwia lokalizację obszarów funkcjonalnych mózgu, odpowiednich dla danych procesów. Istotną sprawą jest to, aby w eksperymencie z wykorzystaniem neuroobrazowania dobrać odpowiednio warunek kontrolny dla wybranego warunku eksperymentalnego (zadania wykonywanego przez osobę badaną). Do badań tego typu można stosować funkcjonalny magnetyczny rezonans jądrowy (fMRI).

Wikipedia

# neuroobrazowy

taki, który obrazuje struktury i funkcje mózgu

SJP.pl

# neuropata

[czytaj: nełropata] osoba cierpiąca na neuropatię (chorobę układu nerwowego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. człowiek cierpiący na neuropatię, podatny na schorzenia nerwowe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neuropatia ż.,

:: fż. neuropatka ż.

przym. neuropatyczny

Wiktionary

# neuropatia

[czytaj: nełropatia] choroba układu nerwowego, zwłaszcza o podłożu metabolicznym lub zwyrodnieniowym, objawiająca się nadwrażliwością emocjonalną, szybkim wyczerpywaniem się, zaburzeniami snu, bólami głowy itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan chorobowy dotykający nerwy, zaburzający przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych, wywołujący ból, drętwienie, mrowienie, uczucie palenia i osłabienia kończyn;

Wiktionary

Neuropatia (neuropatia obwodowa, choroba nerwów obwodowych, zapalenie nerwów obwodowych) – stan chorobowy dotyczący obwodowego układu nerwowego. Uszkodzenie lub stan zapalny zaburza przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych i oprócz bólu wywołuje takie objawy, jak drętwienie, mrowienie, palenie kończyn, wrażenie osłabienia kończyn.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najczęściej przewlekła neuropatia cukrzycowa atakuje nerwy stóp i nóg, nieco rzadziej nerwy dłoni i ramion.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛwrɔˈpatʲja, AS: neu̯ropatʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neuropata m., neuropatka ż.

przym. neuropatyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. neuropata m., neuropatka ż.

przym. neuropatyczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|neuro-|-patia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Choroby i dolegliwości

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) невропатия ż.

* duński: (1.1) neuropati w.

* francuski: (1.1) neuropathie ż.

* hiszpański: (1.1) neuropatía ż.

* niemiecki: (1.1) Neuropathie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) nevropati m.

* norweski (nynorsk): (1.1) nevropati m.

* portugalski: (1.1) neuropatia ż.

* słowacki: (1.1) neuropatia ż.

* szwedzki: (1.1) neuropati w.

* ukraiński: (1.1) нейропатія ż.

* włoski: (1.1) neuropatia ż.

źródła.

== neuropatia (język portugalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. neuropatia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) polineuropatia

synonimy.

Wiktionary

# neuropatka

→ neuropata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta cierpiąca na neuropatię, podatna na schorzenia nerwowe

Wiktionary

#### Patrz:

neuropata

#### Powiązane:

rzecz. neuropatia ż., neuropata m., neuropatologia ż.

przym. neuropatyczny

Wiktionary

# neuropatolog

specjalista w zakresie neuropatologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. specjalista w dziedzinie neuropatologii

Wiktionary

Neuropatologia – dział patomorfologii zajmujący się zmianami chorobowymi powstającymi w wyniku chorób ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. W Polsce neuropatologia jest jedną ze specjalizacji lekarskich, a jej konsultantem krajowym od 5 marca 2020 jest prof. dr hab. Wiesława Grajkowska.

W Rosji tradycyjnie neuropatologami (ros. невропатолог) określa się lekarzy-specjalistów neurologii, natomiast neurolog (невролог) to naukowiec zajmujący się neurobiologią.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. neuropatologia ż.

:: fż. neuropatolożka ż.

przym. neuropatologiczny

Wiktionary

# neuropatologia

dział patologii zajmujący się zmianami chorobowymi występującymi w chorobach układu nerwowego

SJP.pl

Neuropatologia – dział patomorfologii zajmujący się zmianami chorobowymi powstającymi w wyniku chorób ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. W Polsce neuropatologia jest jedną ze specjalizacji lekarskich, a jej konsultantem krajowym od 5 marca 2020 jest prof. dr hab. Wiesława Grajkowska.

W Rosji tradycyjnie neuropatologami (ros. невропатолог) określa się lekarzy-specjalistów neurologii, natomiast neurolog (невролог) to naukowiec zajmujący się neurobiologią.

Wikipedia

# neuropatologiczny

→ neuropatologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z neuropatologią, dotyczący neuropatologii

Wiktionary

#### Patrz:

neuropatologia

#### Powiązane:

rzecz. neuropatolog mos., neuropatologia ż.

Wiktionary

# neuropatolożka

→ neuropatolog

SJP.pl

#### Patrz:

neuropatolog

# neuropatyczny

→ neuropatia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z neuropatią

Wiktionary

#### Patrz:

neuropatia

#### Powiązane:

rzecz. neuropatia ż., neuropata m., neuropatka ż.

Wiktionary

# neuropeptyd

Wikipedia

# neuroplastyczność

→ neuroplastyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdolność układu nerwowego do regeneracji i restrukturyzacji neuronów

Wiktionary

Neuroplastyczność (plastyczność mózgu) – zdolność tkanki nerwowej do tworzenia nowych połączeń, mających na celu ich reorganizację, adaptację, zmienność i samonaprawę oraz procesy uczenia się i pamięci. Jest to powszechna cecha neuronów, występująca na wszystkich piętrach układu nerwowego.

Wikipedia

#### Patrz:

neuroplastyczny

#### Synonimy:

(1.1) plastyczność mózgu

Wiktionary

# neuroplegia

farmakologiczne hamowanie czynności autonomicznego układu nerwowego, stosowane w leczeniu chorób psychicznych, w zapobieganiu wstrząsowi pooperacyjnemu i w anestezjologii

SJP.pl

Neuroplegia to kontrolowane hamowanie autonomicznego układu nerwowego. Jest to metoda lecznicza polegająca na stosowaniu środków farmakologicznych obniżających pobudliwość autonomicznego układu nerwowego i hamujących czynności ustroju regulowane przez ten układ (obniżenie przemiany materii, zahamowanie regulacji cieplnej, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rozkurcz mięśni gładkich, zahamowanie czynności wydzielniczej gruczołów).

Wikipedia

# neuroprzekaźnik

związek chemiczny biorący udział w przekazywaniu impulsów nerwowych z komórek do innych komórek (zarówno nerwowych jak i nienerwowych, np. mięśniowych); przekaźnik nerwowy, mediator, neuromediator, neurotransmiter, transmiter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) biol. substancja wydzielana przez synapsy komórek nerwowych, która umożliwia przekazywanie sygnałów pomiędzy komórkami nerwowymi

Wiktionary

Neuroprzekaźnik, neurotransmiter, neuromediator – związek chemiczny, którego cząsteczki przenoszą sygnały pomiędzy neuronami (komórkami nerwowymi) poprzez synapsy, a także z komórek nerwowych do mięśniowych lub gruczołowych. Najbardziej rozpowszechnionymi neuroprzekaźnikami są: glutaminian, GABA, acetylocholina, dopamina, noradrenalina, adrenalina, serotonina, histamina i insulina.

Wikipedia

# neuroprzekaźnikowy

→ neuroprzekaźnik

SJP.pl

#### Patrz:

neuroprzekaźnik

# neuropsychiatra

lekarz specjalizujący się w dziedzinie neuropsychiatrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie neuropsychiatrii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neuropsychiatria ż.

przym. neuropsychiatryczny

Wiktionary

# neuropsychiatria

dział medycyny, nauka zajmująca się badaniem, rozpoznawaniem oraz leczeniem zaburzeń psychicznych w organicznych chorobach układu nerwowego

SJP.pl

Neuropsychiatria - dziedzina medycyny, stanowiąca wspólną część psychiatrii i neurologii. W ramach neuropsychiatrii, zaburzenia funkcji psychicznych i nieprawidłowości zachowań odnoszone są do struktur i czynności ośrodkowego układu nerwowego.

Wikipedia

# neuropsychiatryczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący neuropsychiatrii, związany z zaburzeniami psychicznymi w organicznych chorobach układu nerwowego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neuropsychiatria ż., neuropsychiatra m.

Wiktionary

# neuropsycholog

specjalista w zakresie neuropsychologii

SJP.pl

# neuropsychologia

Wikipedia

# neuropsychologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z neuropsychologią, dotyczący neuropsychologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neuropsychologia ż.

Wiktionary

# neuropsycholożka

→ neuropsycholog

SJP.pl

#### Patrz:

neuropsycholog

# neuroróżnorodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. społ. termin oznaczający uznawanie i szanowanie wyjątkowych sposobów funkcjonowania mózgu poszczególnych osób, obejmując szereg różnic neurologicznych, w tym ADHD, spektrum autyzmu, dysleksję, synestezję i inne bez patologizowania ich;

Wiktionary

Neuroróżnorodność (ang. neurodiversity) – określenie na różnorodność w rozwoju i funkcjonowaniu ludzkich mózgów w takich sferach jak towarzyskość, uczenie się, uwaga, nastrój i innych funkcji umysłowych bez patologizowania ich. Termin wychodzi naprzeciw panującym poglądom, że niektóre zaburzenia neurorozwojowe są z natury patologiczne (medyczny model niepełnosprawności) i zamiast tego przyjmują społeczny model niepełnosprawności, w którym bariery społeczne są głównym czynnikiem, który powoduje „niepełnosprawność” ludzi. W języku polskim, osoby mające zaburzenia neurorozwojowe lub inne nietypowe cechy rozwojowe zwykle nazywa się neuroatypowymi, neuroodmiennymi albo nieneurotypowymi), a osobami bez takich cech – neurotypowymi.

Wikipedia

# neurorozwojowy

dotyczący rozwoju układu nerwowego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący rozwoju układu nerwowego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaburzenia neurorozwojowe to zaburzenia behawioralne i poznawcze, których symptomy pojawiają się w okresie rozwojowym (…).

Wiktionary

# neurosekrecja

wydzielanie hormonów do krwiobiegu przez komórki nerwowe

SJP.pl

Neurosekrecja – czynność wydzielnicza neuronu, która obejmuje wytwarzanie wydzielanej substancji (neurosekretu) z komórki nerwowej bezpośrednio do układu krążenia.

Wikipedia

# neurosekrecyjny

→ neurosekrecja

SJP.pl

#### Patrz:

neurosekrecja

# neurospora

Neurospora B.O. Dodge – rodzaj grzybów z typu workowców (Ascomycota). Nazwa taksonu pochodzi od podobnych do nerwów pasków znajdujących się na jego askosporach.

Wikipedia

# neuroteologia

nauka analizująca doświadczenia duchowe pod kątem procesów zachodzących w mózgu człowieka

SJP.pl

Neuroteologia – dyscyplina naukowa w badaniach nad duchowością. Jej metodologia polega na używaniu neurologicznych metod obrazowania pracy mózgu takich jak np. EEG, fMRI, Pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa do ustalania związków pomiędzy aktywnością mózgu a indywidualnym doświadczeniem duchowym. Badaniom w szczególności poddawane są siostry zakonne, buddyści i inni ludzie wiary, którzy mają poczucie posiadania zdolności bezpośredniego komunikowania się z bóstwem.

Wikipedia

# neurotoksyczność

→ neurotoksyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. biochem. niepożądane oddziaływanie na układ nerwowy wynikające z narażenia na substancje toksyczne

Wiktionary

Neurotoksyny − rodzaj toksyn działających na układ nerwowy. W przypadku dawek letalnych śmierć może nastąpić nawet w ciągu kilku minut w wyniku uduszenia na skutek ostrego paraliżu mięśni oddechowych.

Wikipedia

#### Patrz:

neurotoksyczny

#### Powiązane:

rzecz. neurotoksyna ż., neurotoksykologia ż., neurotoksykolog m., neurotoksykolożka ż.

przym. neurotoksyczny

przysł. neurotoksycznie

Wiktionary

# neurotoksyczny

→ neurotoksyna

SJP.pl

#### Patrz:

neurotoksyna

# neurotoksyna

toksyna upośledzająca funkcje układu nerwowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. substancja działająca destrukcyjnie na układ nerwowy;

Wiktionary

Neurotoksyny − rodzaj toksyn działających na układ nerwowy. W przypadku dawek letalnych śmierć może nastąpić nawet w ciągu kilku minut w wyniku uduszenia na skutek ostrego paraliżu mięśni oddechowych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. neurotoksyczność ż.

Wiktionary

# neurotomia

chirurgiczne przecięcie nerwu

SJP.pl

# neurotransmiter

związek chemiczny biorący udział w przekazywaniu impulsów nerwowych z komórek do innych komórek (zarówno nerwowych jak i nienerwowych, np. mięśniowych); transmiter, neuroprzekaźnik, przekaźnik nerwowy, mediator, neuromediator

SJP.pl

Neuroprzekaźnik, neurotransmiter, neuromediator – związek chemiczny, którego cząsteczki przenoszą sygnały pomiędzy neuronami (komórkami nerwowymi) poprzez synapsy, a także z komórek nerwowych do mięśniowych lub gruczołowych. Najbardziej rozpowszechnionymi neuroprzekaźnikami są: glutaminian, GABA, acetylocholina, dopamina, noradrenalina, adrenalina, serotonina, histamina i insulina.

Wikipedia

# neurotransmitter

związek chemiczny biorący udział w przekazywaniu impulsów nerwowych z komórek do innych komórek (zarówno nerwowych jak i nienerwowych, np. mięśniowych); transmitter, neurotransmiter, transmiter, neuroprzekaźnik, przekaźnik nerwowy

SJP.pl

# neurotransplantacja

przeszczep tkanki nerwowej

SJP.pl

# neurotyczka

[czytaj: nełrotyczka] kobieta chora na nerwicę lub mająca skłonności do reakcji nerwicowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: neurotyk

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛwrɔˈtɨt͡ʃka, AS: neu̯rotyčka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurotyk m., neurotyzm m., neuroza ż.

przym. neurotyczny

Wiktionary

# neurotyczność

Neurotyczność – jedna z wielkiej piątki cech osobowości polegająca na silnym niezrównoważeniu emocjonalnym o charakterze nerwicowym, niskiej odporności na stres i skłonności do popadania w stany lękowe. Przeciwieństwem neurotyczności jest równowaga emocjonalna. Jednostki cechujące się dużą neurotycznością wykazują ponadprzeciętną tendencję do występowania zmiennych nastrojów oraz często doświadczają takich uczuć i odczuć jak: niepokój, zamartwianie się, strach, złość, frustracja, zazdrość, zawiść, poczucie winy, nastroje depresyjne oraz samotność. Osoby neurotyczne gorzej znoszą sytuacje stresowe i wykazują większą tendencję do interpretowania zwykłych sytuacji jako zagrażających, a także obiektywnie nieistotnych frustracji jako niezwykle trudnych do pokonania. Często są zakłopotane i nieśmiałe, a także mogą wykazywać trudności w kontrolowaniu pragnień i odraczaniu gratyfikacji. Wysokie wskaźniki neurotyczności są czynnikiem ryzyka rozwoju zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, fobia, zaburzenia paniczne, inne zaburzenia lękowe oraz zaburzenia związane z używaniem substancji psychoaktywnych - symptomy tradycyjnie zaliczane do zaburzeń nerwicowych.

Wikipedia

# neurotyczny

1. skłonny do reakcji nerwicowych lub cierpiący na nerwicę;
2. występujący na skutek zaburzeń nerwicowych;
3. działający podniecająco, wywołujący niepokój

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający skłonność do nerwicowych reakcji lub cierpiący na nerwicę

(1.2) będący skutkiem zaburzeń nerwicowych

(1.3) wywołujący niepokój

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Psychologowie różnych szkół są zgodni, że takie odkrycie przyczyny, czy "freudowskie odreagowanie", może uwolnić człowieka od neurotycznych reakcji lękowych.

(1.3) Oczekiwanie na powszechny kryzys przybrało już rozmiary niemal neurotyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛwrɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: neu̯rotyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neurotyczność ż., neurotyzm m., neurotyk m., neurotyczka ż.

przysł. neurotycznie

Wiktionary

# neurotyk

[czytaj: nełrotyk] osoba cierpiąca na nerwicę lub mająca skłonności do reakcji nerwicowych

SJP.pl

Neurotyczność – jedna z wielkiej piątki cech osobowości polegająca na silnym niezrównoważeniu emocjonalnym o charakterze nerwicowym, niskiej odporności na stres i skłonności do popadania w stany lękowe. Przeciwieństwem neurotyczności jest równowaga emocjonalna. Jednostki cechujące się dużą neurotycznością wykazują ponadprzeciętną tendencję do występowania zmiennych nastrojów oraz często doświadczają takich uczuć i odczuć jak: niepokój, zamartwianie się, strach, złość, frustracja, zazdrość, zawiść, poczucie winy, nastroje depresyjne oraz samotność. Osoby neurotyczne gorzej znoszą sytuacje stresowe i wykazują większą tendencję do interpretowania zwykłych sytuacji jako zagrażających, a także obiektywnie nieistotnych frustracji jako niezwykle trudnych do pokonania. Często są zakłopotane i nieśmiałe, a także mogą wykazywać trudności w kontrolowaniu pragnień i odraczaniu gratyfikacji. Wysokie wskaźniki neurotyczności są czynnikiem ryzyka rozwoju zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, fobia, zaburzenia paniczne, inne zaburzenia lękowe oraz zaburzenia związane z używaniem substancji psychoaktywnych - symptomy tradycyjnie zaliczane do zaburzeń nerwicowych.

Wikipedia

# neurotypowy

Neurotypowość lub NT, skrót od neurologicznej typowości – neologizm stosowany w społeczności autystycznej jako sposób opisu osób spoza spektrum autyzmu. W swoim pierwotnym zastosowaniu odnosi się do każdego, kto nie jest autystyczny lub nie ma umysłu „pokrewnego” wobec „autystycznego” umysłu; termin został później zawężony w odniesieniu do osób o ściśle typowej neurologii, to znaczy bez określonych różnic neurologicznych.

Wikipedia

# neurotyzm

skłonność do nerwowych reakcji

SJP.pl

Neurotyczność – jedna z wielkiej piątki cech osobowości polegająca na silnym niezrównoważeniu emocjonalnym o charakterze nerwicowym, niskiej odporności na stres i skłonności do popadania w stany lękowe. Przeciwieństwem neurotyczności jest równowaga emocjonalna. Jednostki cechujące się dużą neurotycznością wykazują ponadprzeciętną tendencję do występowania zmiennych nastrojów oraz często doświadczają takich uczuć i odczuć jak: niepokój, zamartwianie się, strach, złość, frustracja, zazdrość, zawiść, poczucie winy, nastroje depresyjne oraz samotność. Osoby neurotyczne gorzej znoszą sytuacje stresowe i wykazują większą tendencję do interpretowania zwykłych sytuacji jako zagrażających, a także obiektywnie nieistotnych frustracji jako niezwykle trudnych do pokonania. Często są zakłopotane i nieśmiałe, a także mogą wykazywać trudności w kontrolowaniu pragnień i odraczaniu gratyfikacji. Wysokie wskaźniki neurotyczności są czynnikiem ryzyka rozwoju zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, fobia, zaburzenia paniczne, inne zaburzenia lękowe oraz zaburzenia związane z używaniem substancji psychoaktywnych - symptomy tradycyjnie zaliczane do zaburzeń nerwicowych.

Wikipedia

# neuroza

[czytaj: nełroza] długotrwałe zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego, objawiające się nadmierną pobudliwością, drażliwością, stanami lękowymi, obsesjami, często bólami psychogennymi, depresją; nerwica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. nerwica.

Wiktionary

Zaburzenia nerwicowe, zwane również neurozami – grupa zaburzeń psychicznych o bardzo rozmaitej symptomatyce, definiowana jako zespoły dysfunkcji narządów, psychogennych zaburzeń emocjonalnych, zakłóceń procesów psychicznych i patologicznych form zachowania występujących w tym samym czasie i powiązanych ze sobą wzajemnie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. neurotyczka ż.

Wiktionary

# neurozwyrodnieniowy

związany z neurologiczną zmianą patologiczną, np. choroba neurozwyrodnieniowa

SJP.pl

# neurula

stadium rozwojowe zarodka strunowców, w którym powstaje cewka nerwowa (rurkowata struktura stanowiąca zawiązek układu nerwowego)

SJP.pl

# neuryt

wypustka komórki nerwowej służąca do przewodzenia impulsów; akson; włókno osiowe

SJP.pl

Akson, włókno nerwowe, neuryt, włókno osiowe, wypustka osiowa – element neuronu odpowiedzialny za przekazywanie informacji z ciała komórki do kolejnych neuronów lub komórek efektorowych (mięśniowych, gruczołowych). Może być okryty osłonką. Jest z reguły dłuższy od dendrytów i, w odróżnieniu od nich, w komórce występuje pojedynczo (choć może być rozgałęziony).

Wikipedia

# neustadt

[czytaj: nojsztad] miasto w Niemczech

SJP.pl

Neustadt znaczy po polsku Nowe Miasto.

Wikipedia

# neustadzki

→ Neustadt [czytaj: NOJsztacki]; neusztadzki

SJP.pl

# neuston

drobne organizmy, głównie roślinne, żyjące na powierzchni wód stojących lub tuż pod nią, oraz owady ślizgające się po powierzchni wody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zespół organizmów żyjących na powierzchni wody lub tuż pod nią

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. neustonowy

Wiktionary

# neustria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna, północno-zachodnia część państwa Franków, położona na północ od doliny Loary;

Wiktionary

Neustria – kraina historyczna, północno-zachodnia część państwa Franków. Położona na północ od doliny Loary. Graniczyła z Bretanią (od zachodu), Akwitanią (od południa), Burgundią (od południowego wschodu) i Austrazją (od północnego wschodu). Głównymi ośrodkami Neustrii w czasach Franków były: Paryż, Reims, Orlean i Soissons.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. neustryjski

Wiktionary

# neustryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Neustrią, dotyczący Neustrii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Neustria ż.

Wiktionary

# neusztadzki

→ Neustadt [czytaj: NOJsztacki]; neustadzki

SJP.pl

# neutralistka

→ neutralista

SJP.pl

#### Patrz:

neutralista

# neutralistyczny

→ neutralizm

SJP.pl

#### Patrz:

neutralizm

# neutralizacja

1. osłabianie lub eliminowanie oddziaływania jakiegoś negatywnego, niepożądanego czynnika;
2. w chemii: zobojętnianie kwasu zasadą lub zasady kwasem;
3. w odniesieniu do enzymów, surowic, antybiotyków itp. substancji: utrata aktywności, określonych właściwości czynnych, zanik lub zahamowanie zdolności do reakcji chemicznych; inaktywacja;
4. uznanie jakiegoś państwa lub terytorium za neutralne, wyłączenie go z działań wojennych
5. w językoznawstwie: zanik cech różnicujących fonemy, zniesienie opozycji językowej

SJP.pl

Neutralizacja – termin oznaczający „zobojętnianie” może odnosić się do jednego z kilku poniższych znaczeń:

- neutralizacja – w chemii: reakcja zobojętniania między kwasem a zasadą
- neutralizacja – w prawie międzynarodowym: zakaz przygotowywania i prowadzania działań wojennych na danym terytorium
- neutralizacja – w prawie międzynarodowym: uznanie państwa za neutralne
- neutralizacja – w socjologii: technika usprawiedliwiania własnej winy
- Neutralizacja - zjawisko w fonologii

Wikipedia

# neutralizacyjny

związany z neutralizacją

SJP.pl

# neutralizm

1. polityka zagraniczna polegająca na nieprzystępowaniu do paktów militarnych i na współpracy ze wszystkimi państwami;
2. bezstronna postawa wobec cudzych spraw i sporów; bezstronność; neutralność;
3. brak oddziaływań między populacjami różnych gatunków żyjącymi na tym samym terenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. rodzaj zależności międzygatunkowej, w której żadna z dwóch populacji nie wpływa na drugą

(1.2) polit. polityka zagraniczna państw, które nie przystępują do paktów militarnych oraz współpracują ze wszystkim krajami

Wiktionary

Neutralizm (łac. neuter 'żaden z dwu') – jedna z neutralnych zależności międzygatunkowych, w której osobniki jednego gatunku nie wpływają w żaden sposób na przedstawicieli drugiego. W zasadzie neutralizm jest brakiem oddziaływań między gatunkami. Przykładem populacji, między którymi zachodzi neutralizm, mogą być populacje bocianów i sikorek.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. neutratyw mrz.

Wiktionary

# neutralizować

1. w chemii: zmieniać odczyn zasadowy lub kwaśny na obojętny; zobojętniać;
2. w chemii: pozbawiać enzymy, antybiotyki itp. określonych właściwości, np. bakteriobójczych; inaktywować;
3. w farmakologii: środek neutralizujący - związek chemiczny zobojętniający sok żołądkowy;
4. w polityce: ustanawiać neutralność państwa lub jakiegoś terytorium;
5. przenośnie: czynić słabym, łagodnym lub nieszkodliwym; osłabiać, łagodzić, moderować;
6. przenośnie: eliminować, redukować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zneutralizować)

(1.1) czynić neutralnym, nieszkodliwym

(1.2) polit. czynić neutralnym jakiś kraj lub instytucję

(1.3) chem. czynić chemicznie obojętnym

czasownik zwrotny niedokonany neutralizować się (dk. zneutralizować się)

(2.1) stawać się neutralnym; ulegać neutralizacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neutratyw mrz., neutralność ż., neutralizacja ż., neutralizowanie n.

czas. zneutralizować dk.

przym. neutralizacyjny, neutralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) unieszkodliwiać

(1.3) zobojętniać

Wiktionary

# neutralność

→ neutralny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

(1.2) powstrzymywanie się od udziału w toczącym się sporze, konflikcie, zatargu

(1.3) cecha tego, co nie wyraża ocen i emocji

(1.4) niewywieranie żadnego wpływu w sensie fizycznym

Wiktionary

- Neutralność jako bezstronność
- Neutralność w stosunkach międzynarodowych: państwo neutralne
- Neutralność światopoglądowa państwa
- Neutralność podatkowa
- Neutralizm

Wikipedia

#### Patrz:

neutralny

#### Przykłady

(1.1) O neutralności Szwajcarii zadecydowały uwarunkowania historyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛwuˈtralnɔɕt͡ɕ, AS: neu̯utralność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neutratyw mrz., neutron mrz., neutralizacja ż., neutralizowanie n., zneutralizowanie n.

czas. neutralizować ndk., zneutralizować dk.

przym. neutralny, neutronowy

przysł. neutralnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezaangażowanie, nieingerencja, désintéressement

(1.2) bezstronność, désintéressement

(1.3) indyferentyzm, indyferencja, obojętność; pot. tumiwisizm

Wiktionary

# neutralny

1. nieopowiadający się za żadną ze stron w sporze, niezależny od jego tron; bezstronny;
2. w chemii: nieposiadający odczynu kwaśnego ani zasadowego; obojętny;
3. w fizyce: nieposiadający ładunku elektrycznego ani pola magnetycznego; obojętny, nieoddziałujący;
4. zachowujący neutralność polityczną, niezaangażowany w konflikt między państwami, wyłączony z działań wojennych;
5. będący w pośrednim położeniu, zachowujący równy dystans między czymś a czymś;
6. niewyrażający ocen ani emocji; zdystansowany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

(1.2) taki, który zachowuje neutralność polityczną, nie uczestniczy w wojnie między danymi państwami

(1.3) taki, który nie wyraża ocen, sądów lub emocji

(1.4) taki, który nie wywołuje skutków (w domyśle zwykle negatywnych)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.4) (…) wdychany przez użytkowników e-papierosów aerozol nie jest, jak się powszechnie uważa, całkowicie neutralny dla zdrowia – może zawierać szkodliwe, rakotwórcze związki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛwˈtralnɨ, AS: neu̯tralny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neutratyw mrz., neutralność ż.

przysł. neutralnie

czas. neutralizować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyważony, obojętny, obiektywny

(1.4) obojętny, bezpieczny

Wiktionary

# neutratyw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. rzeczownik będący nazwą o trwale ustalonym nijakim rodzaju gramatycznym

(1.2) jęz. socjol. słowo ukute jako neutralna wersja określenia nacechowanego płciowo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neutralność ż., neutron m., neutralizowanie n., zneutralizowanie n., neutralista m., neutralizm m.

czas. neutralizować ndk., zneutralizować dk.

przym. neutralny, neutronowy, neutralistyczny

przysł. neutralnie, neutronowo, neutralistycznie

Wiktionary

# neutrał

przestarzałe: osoba zajmująca równy dystans do przeciwstawnych opcji politycznych

SJP.pl

# neutrino

cząsteczka elementarna charakteryzująca się dużą przenikalnością

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fiz. trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

Wiktionary

Neutrino (ν) – cząstka elementarna należąca do leptonów. Jest posiadającym masę spoczynkową fermionem o spinie równym ½ i zerowym ładunku elektrycznym. Neutrina są cząstkami podstawowymi w modelu standardowym. Powstają w reakcjach rozpadu β+
, rozpadu mionu, rozpadu pionu i rozpadu taonu, na przykład neutrino elektronowe (νe) podczas rozpadu 11 6C:

  11 6C → 11 5B + e+
  + νe

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dopiero po upływie blisko trzydziestu lat, w 1956 r. Reines i Cowan przeprowadzili eksperyment, który można uważać za pierwszy, bezpośredni, eksperymentalny dowód istnienia neutrina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛwˈtrʲĩnɔ, AS: neu̯trʹĩno

Wiktionary

# neutrinowy

→ neutrino

SJP.pl

#### Patrz:

neutrino

# neutrofil

rodzaj białego ciałka krwi, odpowiedzialnego w organizmie za zwalczanie drobnoustrojów; granulocyt obojętnochłonny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biała komórka krwi, odpowiedzialna za zwalczanie drobnoustrojów

Wiktionary

Neutrofil, granulocyt obojętnochłonny – rodzaj komórek układu odpornościowego. Neutrofile stanowią 50–75% leukocytów i najliczniejszą populację wśród granulocytów. Pełnią one zasadniczą rolę w działaniu układu immunologicznego nieswoistego i są pierwszą linią obrony organizmu przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Ich znaczenie polega głównie na zdolności do szybkiego reagowania, dzięki obecności odpowiednich receptorów na powierzchni komórki i możliwości bezpośredniego uruchomienia szeregu mechanizmów niszczących patogeny.

Wikipedia

# neutrofilia

zbyt duża ilość granulocytów obojętnochłonnych w obrazie (rozmazie) krwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zwiększenie liczby granulocytów obojętnochłonnych we krwi obwodowej;

Wiktionary

Neutrofilia – zwiększenie liczby granulocytów obojętnochłonnych we krwi obwodowej powyżej 8000/µl. Fizjologicznie stan ten towarzyszy ciąży, stanom stresowym (ból, strach, emocje), a także daje się stwierdzić po obfitych posiłkach.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neutrophilia

* baskijski: (1.1) neutrofilia

* chorwacki: (1.1) neutrofilija ż.

* portugalski: (1.1) neutrofilia ż.

* włoski: (1.1) neutrofilia ż.

źródła.

== neutrofilia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. neutrofilia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) neutrophilia

* baskijski: (1.1) neutrofilia

* chorwacki: (1.1) neutrofilija ż.

* portugalski: (1.1) neutrofilia ż.

* włoski: (1.1) neutrofilia ż.

źródła.

== neutrofilia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. neutrofilia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# neutron

nietrwała, ciężka cząstka elementarna w jądrze atomowym, elektrycznie obojętna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

Wiktionary

Neutron (z łac. neuter, obojętny) – cząstka subatomowa występująca w jądrach atomowych. Jest elektrycznie obojętna, ma spin ½.

Według modelu standardowego neutron jest cząstką złożoną, hadronem należącym do grupy barionów, a dokładniej nukleonów i składa się z dwóch kwarków dolnych (d) i jednego górnego (u), związanych ze sobą oddziaływaniem silnym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nɛˈwutrɔ̃n, AS: neu̯utrõn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. neutronowy

rzecz. neutratyw mrz., neutralność ż.

Wiktionary

# neutropenia

obniżenie liczby granulocytów obojętnochłonnych we krwi

SJP.pl

Wikipedia

# neutrum

w gramatyce: rodzaj nijaki

SJP.pl

# nevada

stan w Stanach Zjednoczonych; Newada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą Carson City;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od czasów gorączki złota w Nevadzie przeważali zwolennicy swobód obywatelskich.

Wiktionary

# nevers

miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Francji, w Burgundii, nad Loarą;

Wiktionary

Nevers – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Nièvre.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 41 968 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 2422 osoby/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Nevers plasuje się na 3. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 543).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Maria Kazimiera urodziła się w Nevers 28 czerwca 1641 r.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. newerski

Wiktionary

# newa

rzeka w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w europejskiej części Rosji, wypływająca z jeziora Ładoga i uchodząca do Zatoki Fińskiej;

Wiktionary

Newa (ros. Нева, Niewa) – rzeka w europejskiej części Rosji, długość 74 km; wypływa z jeziora Ładoga i uchodzi do Zatoki Fińskiej w Sankt Petersburgu.

Dorzecze Newy oprócz stosunkowo niewielkiego fragmentu między Ładogą a Bałtykiem obejmuje całą zlewnię Ładogi, do której uchodzą m.in. Swir, Wołchow i Vuoksi, stąd rzeka pomimo niewielkiej długości należy, ze średnim przepływem ponad 2500 m³/s, do kilku największych w Europie, a z rzek uchodzących do Bałtyku – ma przepływ największy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Newka ż.

przym. newski

Wiktionary

# newada

stan w Stanach Zjednoczonych; Nevada

SJP.pl

Wikipedia

# newage'owy

przymiotnik

(1.1) właściwy New Age'owi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przekaz newage'owy dawno przestał być przesłaniem kontrkulturowym, nadal jednak zachował aurę i atrakcyjność myśli nieoficjalnej i heterodoksyjnej.

(1.1) Widać to też w Polsce, gdzie, na dobrą sprawę, newage'owy rynek jeszcze nie istnieje, pojawiły się jednak niektóre jego odmiany (komercyjna bioenergoterapia, okultystyczna literatura i czasopisma etc.).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. New Age, new age

Wiktionary

# newage'owski

→ New Age [czytaj: niuejdżowski]; newage'owy, niuejdżowski

SJP.pl

# newage'owy

→ New Age [czytaj: niuejdżowy]; newage'owski, niuejdżowski

SJP.pl

# newari

jeden z języków tybetańskich

SJP.pl

Język newarski, newari lub newar (newari: नेपाल भाषा Nepal bhasza, również Newah bhaye) – język z grupy tybeto-birmańskiej rodziny języków chińsko-tybetańskich. Używany głównie przez ponad 800 tys. Newarów, zamieszkujących Dolinę Katmandu w Nepalu. Posiada bogatą tradycję literacką (zapoczątkowaną pod koniec XIV w., z pierwszymi zapiskami w XII w.). Zapisywany jest alfabetem dewanagari.

Wikipedia

# newarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Newarami, dotyczący Newarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język newarski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Newar mos., Newarka ż.

Wiktionary

# newbie

[czytaj: niubi] slangowo: początkujący, nowicjusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. inform. osoba początkująca w danej dziedzinie;

Wiktionary

Newbie – nowicjusz; slangowy termin oznaczający osobę początkującą, niedoświadczoną w danej dziedzinie. Najczęściej używany w żargonie informatycznym. Zwykle określenie newbie nie ma nacechowania negatywnego i początkujący często sami ostrzegają przy jego pomocy o swoim ograniczonym rozeznaniu w danym temacie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) żółtodziób, początkujący, nowicjusz

antonimy.

(1.1) hacker, geek, nerd

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== newbie (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˈnjuːbi. lub IPA2|ˈnuːbi.

audioAU|En-au-newbie.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) nowicjusz, nowicjuszka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żółtodziób, początkujący, nowicjusz

Wiktionary

# newcastle

[czytaj: NJUkasl]
1. miasto w Australii;
2. miasto w RPA

SJP.pl

Miasta w Wielkiej Brytanii:

- Newcastle upon Tyne – miasto w Anglii, w hrabstwie Tyne and Wear
- Newcastle – miejscowość w hrabstwie Shropshire (Anglia)
- Newcastle-under-Lyme – miasto w Anglii, w hrabstwie Staffordshire
- Newcastle – miasto w Irlandii Północnej w hrabstwie Down

Wikipedia

# newel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim, położone nad jeziorem Newel;

Wiktionary

Białoruś

- Newel – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie pińskim, w sielsowiecie Chojno

Niemcy

- Newel – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Trier-Saarburg

Rosja

- Newel – miasto
- Newel – jezioro

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. newelski

Wiktionary

# newelski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Newlem, dotyczący Newla

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Newel mrz.

Wiktionary

# newerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nevers, dotyczący Nevers

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Idę w newerskie puszcze z tym grotem utkwionym • Błagać Boga strumieniem łez niewysuszonym, (…)

(1.1) Maria Kazimiera (=Maria Kazimiera) urodziła się w Nevers 28 czerwca 1641 r. Ojciec jej służył jako kapitan w gwardii szwajcarskiej księcia orleańskiego, matka zaś była ochmistrzynią u książąt newerskich.

(1.1) Filip August, książę burgundzki, hrabiowie newerski, buloński, Saint Paul, Dampierre, i inni panowie, oświadczyli, iż odtąd, czy lenno będzie podzielone przez spadek, czy inaczej, całość będzie zawisła zawsze od jednego pana, bez żadnego pana pośrednieiego.

(1.1) Odepchnięty przez damę, którą wybrał na panią swego serca, uważał, że postąpiła z nim tak okrutnie słuchając rad księżniczki newerskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nevers n.

Wiktionary

# newiz

w geologii: jedno z podpięter oksfordu

SJP.pl

# newman

- John Henry Newman – angielski święty kardynał
- Paul Newman – amerykański aktor

Miejscowości w USA:

- Newman – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Stanislaus
- Newman – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Douglas
- Newman Grove

Wikipedia

# newport

[czytaj: ńjuport]
1. nazwa wielu miejscowości w USA;
2. nazwa wielu miejscowości w Wielkiej Brytanii;
3. hrabstwo w USA;
4. nazwa dwóch miast w Irlandii

SJP.pl

Holandia:

- Newport – wieś w osadzie Santa Barbara, w kraju autonomicznym Curaçao

Irlandia:

- Newport – miasto w hrabstwie Tipperary
- Newport – miasto w hrabstwie Mayo

Stany Zjednoczone:

- Newport – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Jackson
- Newport – miejscowość w stanie Delaware, w hrabstwie New Castle
- Newport – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Vermillion
- Newport – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Campbell
- Newport – jednostka osadnicza w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
- Newport – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
- Newport – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Washington
- Newport – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Rock
- Newport – miejscowość w stanie New Hampshire, w hrabstwie Sullivan
- Newport – jednostka osadnicza w stanie New Hampshire, w hrabstwie Sullivan
- Newport – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Herkimer
- Newport – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Herkimer
- Newport – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Carteret
- Newport – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Lincoln
- Newport – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry
- Newport – miasto w stanie Rhode Island, w hrabstwie Newport
- Newport – jednostka osadnicza w stanie Ohio, w hrabstwie Washington
- Newport – jednostka osadnicza w stanie Ohio, w hrabstwie Shelby
- Newport – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie York
- Newport – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Cocke
- Newport – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
- Newport – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Columbia
- Newport – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie Pend Oreille
- Newport (ang. Newport Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Lake
- Newport (ang. Newport Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Johnson
- Newport (ang. Newport Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
- Newport (ang. Newport Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Barton
- Newport (ang. Newport Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Sullivan
- Newport (ang. Newport Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Herkimer
- Newport (ang. Newport Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Carteret
- Newport (ang. Newport Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McHenry
- Newport (ang. Newport Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Washington
- Newport (ang. Newport Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Luzerne
- Newport (ang. Newport Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Marshall
- Newport (ang. Newport Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
- Newport (ang. Newport Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Columbia
- Newport (ang. Newport County) – hrabstwo w stanie Rhode Island

Wikipedia

# newralgia

napady bólu wzdłuż nerwów wskutek zakażenia, zatrucia, ochłodzenia; nerwoból; neuralgia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nerwoból

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nɛvˈralʲɟja, AS: nevralʹǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. newralgiczny

Wiktionary

# newralgiczność

→ newralgiczny

SJP.pl

#### Patrz:

newralgiczny

# newralgiczny

1.
a) ważny dla funkcjonowania czegoś;
b) niebezpieczny, grożący powstaniem zagrożenia;
2. dotyczący newralgii (neuralgii, nerwobólu), napadów bólu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z newralgią, nerwobólem

(1.2) książk. mający dużą szansę na wywołanie konfliktu lub zagrożenia

(1.3) książk. ważny, kluczowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Noc z piątku na sobotę jest newralgiczna. To zjawiska nieprzewidywalne.

(1.3) Northbridge to układ, obsługujący newralgiczne podsystemy komputera: procesor i pamięć oraz, przez złącze AGP, grafikę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. newralgia ż., newralgiczność ż.

przysł. newralgicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) istotny

Wiktionary

# newroza

dawniej: długotrwałe zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego, objawiające się nadmierną pobudliwością, drażliwością, stanami lękowymi, obsesjami, często bólami psychogennymi, depresją; neuroza, nerwica

SJP.pl

# news

[czytaj: ńjus] nius;
1. potocznie: sensacyjna wiadomość z ostatniej chwili;
2. środowiskowo: wiadomość w internetowej grupie dyskusyjnej

SJP.pl

- wiadomość, informacja
- patrz: NNTP i Usenet

Wikipedia

# newski

przymiotnik od rzeki: Newa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od Newa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Petersburczanie (=Petersburżanie) winszują sobie zwykle, po powrocie z podróży, że będą mogli pić znowu wodę newską, a cesarz Aleksander I, jak powiadają, woził zawsze z sobą, w czasie podróży, wodę newską we flaszach.

(1.1) W Leningradzie na rozkaz Kwatery Głównej umacniano rubież newską, na bazie newskiej grupy operacyjnej rozlokowywała się tam 67. Armia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnɛfsʲci, AS: nefsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Newa ż., Newka ż.

Wiktionary

# newsletter

[czytaj: niusleter] biuletyn lub czasopismo wysyłane poprzez pocztę elektroniczną do prenumeratorów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. biuletyn internetowy, kolportowany przez Internet, głównie poprzez pocztę elektroniczną;

Wiktionary

Newsletter – biuletyn lub czasopismo rozsyłane do prenumeratorów za pomocą poczty elektronicznej.

Dawniej (przed powstaniem Internetu) była to forma szybkiego czasopisma naukowego powielanego na kserokopiarce i rozsyłanego do zainteresowanych prenumeratorów. Forma taka była szybsza niż tradycyjne przygotowanie poligraficzne, służyła do szybkiej dyskusji naukowej. Obecnie papierowa forma kserowanych newsletterów znajduje się w zaniku i wypierana jest przez coraz powszechniejsze wersje elektroniczne.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. newsletterowy

Wiktionary

# newsletterowy

→ newsletter [czytaj: niusleterowy]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z newsletterem, dotyczący newslettera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. newsletter m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biuletynowy

Wiktionary

# newsowiec

[czytaj: niusowiec] dziennikarz zajmujący się zbieraniem i opracowywaniem aktualnych wiadomości dla środków masowego przekazu; reporter

SJP.pl

# newsowy

przymiotnik od: news

SJP.pl

# newspeak

[czytaj: njuspik] sztuczny język państwa totalitarnego, opisany w powieści George'a Orwella "Rok 1984"; nowomowa

SJP.pl

Nowomowa (ang. newspeak) – sztuczny język obowiązujący w fikcyjnym, totalitarnym państwie Oceania, przedstawionym w powieści Rok 1984 (1949) George’a Orwella. Charakteryzuje się tendencją do eliminacji jak największej liczby „niepotrzebnych” lub niekorzystnie (z punktu widzenia ideologii państwowej) nacechowanych wyrazów przez zastąpienie ich sztucznymi ekwiwalentami, w celu strywializowania języka (ogłupienie ludności) oraz wyeliminowania nieprawomyślności przez takie przekonstruowanie języka, by niemożliwe stało się sformułowanie w myśli czegokolwiek, co godziłoby w panujący reżim – zarówno przez mowę, jak i myśli (tzw. myślozbrodnia).

Wikipedia

# newsroom

[czytaj: niusrum] pomieszczenie w radiu lub telewizji, w którym opracowuje się serwisy informacyjne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pomieszczenie telewizyjnej redakcji programów informacyjnych;

Wiktionary

Newsroom (ang. news – wiadomość; room – pokój) – termin ze świata mediów, oznaczający pomieszczenie w redakcji, gdzie pracują dziennikarze, wydawcy, prezenterzy, reporterzy, oraz, producenci i kierownicy produkcji. Zazwyczaj jest to, niczym nieograniczona, przestrzeń, w której każdy pracownik ma swoje biurko.

Wikipedia

# newsweek

amerykański tygodnik

SJP.pl

Newsweek – amerykański tygodnik społeczno-polityczny, który przedstawia wydarzenia z kraju i całego świata, z różnych dziedzin życia.

Został założony przez byłego redaktora „Time’a” Thomasa J. C. Martyna. Pierwszy numer pisma ukazał się pod nazwą „News-Week” 17 lutego 1933 (egzemplarz kosztował 10 centów), a w 1961 roku Newsweek został zakupiony przez Washington Post Company. Z powodu znaczącego spadku sprzedaży (38% w latach 2007–2009), w sierpniu 2010 roku tytuł został zakupiony przez Sidneya Harmana, założyciela firmy Harman Kardon. Zapłacił on za Newsweeka symboliczną kwotę jednego dolara, zgadzając się równocześnie na przejęcie zobowiązań finansowych pisma opiewających na kwotę 47 milionów dolarów. Tym samym uratował on tytuł przed upadkiem.

Wikipedia

# newton

[czytaj: niuton] jednostka siły w Układzie SI; niuton

SJP.pl

Fizyka:

- Isaac Newton – angielski uczony
- niuton (N) – jednostka siły w układzie SI

Sztuka:

- Newton – obraz Williama Blake’a

Technika:

- „Newton” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej
- Newton – jedno z pierwszych urządzeń PDA
- XMM-Newton – satelita naukowy
- Skala Newtona – skala termometryczna

Wikipedia

# newtonium

hipotetyczny pierwiastek chemiczny zaproponowany przez Dymitra Mendelejewa w 1902 roku, który miał być cięższy od wszystkich znanych pierwiastków; koronium

SJP.pl

Koronium, newtonium – hipotetyczny pierwiastek chemiczny zaproponowany na przełomie XIX i XX wieku, którego obecnością tłumaczono występowanie jednej z linii emisyjnych w widmie korony słonecznej.

Według teorii Fraunhofera powstałej około 1814 roku, dany zestaw linii ciemnych w spektrum promieniowania słonecznego związany jest z konkretnym pierwiastkiem. Podczas zaćmienia Słońca 7 sierpnia 1869 Charles Young i William Harkness odkryli w spektrum korony słonecznej linię emisyjną o słabej intensywności w jego zielonej części. Young zidentyfikował ją jako linię żelaza nr 1474 na skali Kirchhoffa. Wzbudziło to jednak wątpliwości, gdyż obecność żelaza w koronie słonecznej powinna przejawiać się wystąpieniem kilkuset linii spektralnych. Obserwacje zaćmienia z roku 1898 pozwoliły na ustalenie, że długość fali tajemniczej linii wynosi 5303 Å. W celu jej wyjaśnienia pojawiła się hipoteza o istnieniu nieznanego pierwiastka dopełniającego swoim promieniowaniem spektrum promieniowania korony Słońca – stąd nazwa koronium. Pierwsze takie domniemanie przypisuje się Dymitrowi Mendelejewowi ok. 1902 roku (uczony ten później zaproponował inną nazwę dla hipotetycznego pierwiastka: newtonium).

Wikipedia

# newtonowski

[czytaj: niutonowski] taki jak u Newtona, wywodzący się z praw mechaniki Newtona; niutonowski

SJP.pl

# nexia

[czytaj: neksja] samochód typu Daewoo Nexia

SJP.pl

# nexus

- Google Nexus – urządzenia multimedialne, m.in. smartfony i tablety projektowane przez firmę Google.
- Nexus – związek między podmiotem i orzeczeniem
- Nexus Polaris – album muzyczny grupy The Kovenant
- The Nexus – profesjonalna grupa wrestlerów
- Nexus (czasopismo) – dwumiesięcznik poświęcony tajnej geopolityce, teoriom spiskowym, parapsychologii, ukrywanym technologiom
- Nexus: The Jupiter Incident – kosmiczna strategiczna gra czasu rzeczywistego
- Nexus 6 – seria androidów z powieści Philipa K. Dicka
- Nexus – japońskie studio animacji

Wikipedia

# ney

Miejscowości:

- Ney – gmina we Francji
- Ney – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Hunsrück
- Ney – wieś w Stanach Zjednoczonych

Osoby:

- Bogdan Ney – polski geodeta
- Elly Ney – niemiecka pianistka
- Michel Ney – francuski marszałek
- Nora Ney – polska aktorka
- Roman Ney – polski poseł
- Teofil Ney – major

Wikipedia

# neymar

[czytaj: nejmar] obce imię męskie

SJP.pl

Neymar, właśc. Neymar da Silva Santos Júnior (ur. 5 lutego 1992 w Mogi das Cruzes) – brazylijski piłkarz, występujący na pozycji napastnika w brazylijskim klubie Santos FC oraz w reprezentacji Brazylii.

Karierę seniorską rozpoczął w Santosie FC, w którym zadebiutował w 2009. W ciągu pięcioletniego pobytu w brazylijskim klubie dwukrotnie zdobył Campeonato Paulista, raz Copa do Brasil i Copa Libertadores. W 2013 przeniósł się do FC Barcelony, z którą zdobył potrójną koronę w sezonie 2014/2015, wygrywając Primera División, Copa del Rey i rozgrywki Ligi Mistrzów UEFA. W 2017, za rekordową kwotę222 milionów euro, został zakupiony przez Paris Saint-Germain. Z paryskim klubem cztery razy zdobywał mistrzostwo Francji, trzy razy Puchar Francji, dwa razy Puchar Ligi Francuskiej i trzy razy Superpuchar Francji, a w sezonie 2019/2020 został finalistą Ligi Mistrzów UEFA. W 2023 przeszedł do Al Hilal.

Wikipedia

# nfi

[czytaj: en-ef-I] skrót od: Narodowe Fundusze Inwestycyjne

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Narodowy Fundusz Inwestycyjny;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃n‿ɛf‿ˈi, AS: ẽn‿ef‿i

Wiktionary

# nfjp

skrót od: Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) jęz. = Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃n ɛf jɔt pɛ, AS: ẽn ef i ̯ot pe

Wiktionary

# nfl

skrót od: National Football League - zawodowa liga footballu amerykańskiego

SJP.pl

# nfoś

[czytaj: en-foś] skrót od: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska

SJP.pl

# nfośigw

skrótowiec

(1.1) = Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɛ̃n‿ɛf‿ɔ‿ɛɕ‿i‿ɟɛ‿ˈvu, AS: ẽn‿ef‿o‿eś‿i‿ǵe‿vu

Wiktionary

# nfoz

[czytaj: ENfoz] skrót od: Narodowy Fundusz Ochrony Zdrowia

SJP.pl

# nfz

skrót od: Narodowy Fundusz Zdrowia

SJP.pl

skrótowiec, nazwa własna

(1.1) = Narodowy Fundusz Zdrowia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) NFZ w absurdalny sposób rozlicza się ze szpitalami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃n‿ɛv‿ˈzɛt, AS: ẽn‿ev‿zet

Wiktionary

# ngana

choroba wielu ssaków w Afryce zwrotnikowej, przenoszona głównie przez muchy tse-tse; nagana

SJP.pl

# nganasański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nganasanami, dotyczący Nganasanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język nganasański;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nganasanin mos., Nganasanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tawgijski

(2.1) tawgijski

Wiktionary

# ngo

[czytaj: engieO] organizacja pozarządowa

SJP.pl

Ngo – miasto we wschodnim Kongu, w departamencie Plateaux. Według danych na rok 2007 liczyło 10 121 mieszkańców.

Wikipedia

# ngoni

grupa plemion afrykańskich z grupy Bantu

SJP.pl

Ngoni, także Angoni – grupa plemion afrykańskich z grupy Bantu, odłam ludów Nguni, zamieszkujących tereny Malawi oraz część terytorium Zambii, Mozambiku i Tanzanii. W 1983 r. ich liczebność wynosiła ok. 1 mln osób. Do ich tradycyjnych zajęć zalicza się pasterstwo i rolnictwo.

Do swoich obecnych siedzib Ngoni przywędrowali w XIX wieku z południa, wyparci przez inne plemiona z tamtych terenów. Przejęli języki sąsiednich plemion Bantu, zachowali jednak własną tożsamość kulturową.

Wikipedia

# ngui

1. była jednostka monetarna Zambii;
2. była jednostka monetarna Malawi

SJP.pl

# ngultrum

jednostka monetarna Bhutanu (1 ngultrum = 100 czetrumów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) monet. waluta Bhutanu;

Wiktionary

Ngultrum – oficjalna waluta Bhutanu, wprowadzona w 1974, sztywno związana z rupią indyjską w stosunku 1:1, która także jest legalnym środkiem płatniczym w Bhutanie. Ngultrum jest akceptowany w tych stanach Indii, które graniczą z Bhutanem, lecz nie jest akceptowany w pozostałej części Indii.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) czetrum

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|dzongkha|དངུལ་ཀྲམ.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ngultrum

* baskijski: (1.1) ngultrum

* dzongkha: (1.1) དངུལ་ཀྲམ

* hiszpański: (1.1) gultrum m.

* nowogrecki: (1.1) νγκούλτρουμ n.

* ukraiński: (1.1) нгултрум

źródła.

== ngultrum (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. ngultrum

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) czetrum

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|dzongkha|དངུལ་ཀྲམ.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ngultrum

* baskijski: (1.1) ngultrum

* dzongkha: (1.1) དངུལ་ཀྲམ

* hiszpański: (1.1) gultrum m.

* nowogrecki: (1.1) νγκούλτρουμ n.

* ukraiński: (1.1) нгултрум

źródła.

== ngultrum (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. ngultrum

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ngunzizm

ruch religijno-polityczny zainicjowany w 1921 roku na terenie Konga Belgijskiego, przejawiał nacjonalizm i silne tendencje antykolonizatorskie; kimbangizm

SJP.pl

# nguyen

Nguyễn [ŋʷǐˀən] – najpopularniejsze nazwisko wietnamskie, szacuje się, że nosi je około 40% mieszkańców tego kraju.

Wikipedia

# ngwane

państwo w Afryce; Suazi

SJP.pl

Wikipedia

# ngwanejczyk

obywatel Ngwane; Suazyjczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Ngwane

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ngwane n.

:: fż. Ngwanejka ż.

przym. ngwanejski

Wiktionary

# ngwanejka

obywatelka Ngwane; Suazyjka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ngwane

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ngwane n.

:: fm. Ngwanejczyk mos.

przym. ngwanejski

Wiktionary

# ngwanejski

→ Ngwane; ngwański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Ngwane, dotyczący Ngwane (współcz. Suazi)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ngwane n., Ngwanejczyk mos., Ngwanejka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) suazyjski

Wiktionary

# ngwański

→ Ngwane; ngwanejski

SJP.pl

# ngwee

[czytaj: engłi] zdawkowa moneta Zambii (100 ngwee = 1 kwacha); ngui

SJP.pl

Kwacha zambijska – waluta (jednostka monetarna) Zambii. 1 kwacha = 100 ngwee.

Słowo kwacha wywodzi się z języka Nyanja i Bemba i oznacza "świt". Stanowi to odniesienie do sloganu zambijskich nacjonalistów "nowy świt wolności".Słowo ngwee również pochodzi z języka Nyanja i można je przetłumaczyć jako "świetlany".

Wikipedia

# nh

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = geogr. Nowa Huta

Wiktionary

- Nh – dwuznak występujący w języku portugalskim i wietnamskim.
- Nh – symbol pierwiastka chemicznego nihonu.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== NH (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = geogr. New Hampshire → New Hampshire (stan w USA)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃n‿ˈxa, AS: ẽn‿χa

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== NH (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = geogr. New Hampshire → New Hampshire (stan w USA)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# nhl

National Hockey League; amerykańska liga hokeja na lodzie

SJP.pl

Wikipedia

# ni

1. spójnik, najczęściej w znaczeniu: ani;
2. nazwa jednej z liter alfabetu greckiego; ny

SJP.pl

spójnik współrzędny

(1.1) przest. ani

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, „ν”;

partykuła

(3.1) gwara. przest. nie

forma zaimka.

(4.1) gw-pl|Mazury. jej

(4.2) gw-pl|Mazury. mi

Wiktionary

- ni (ny) – litera alfabetu greckiego
- Ni – dwuznak
- Ni – znak japońskich sylabariuszy
- Ni – symbol chemiczny niklu
- NI – skrótowa nazwa firmy National Instruments
- Ni – gitarzysta zespołu Girugamesh

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bo kto nie był ni razu człowiekiem, • Temu człowiek nic nie pomoże.

(2.1) Grecką literą ni bywa oznaczany kinematyczny współczynnik lepkości.

(3.1) Bo ni ma gadania i co chcesz, to mów – ni ma jak Lwów!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲi, AS: ńi

Wiktionary

#### Powiązane:

sp. ani

partyk. ani, nie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ani

(2.1) ny

(3.1) nie

Wiktionary

# niacyna

witamina B3, prekursor koenzymów, jej niedobór powoduje pelagrę; witamina PP; kwas nikotynowy; amid kwasu nikotynowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. witamina PP.

Wiktionary

Witamina B3 (witamina PP) – wspólna nazwa na określenie dwóch związków: kwasu nikotynowego (niacyny, czyli kwasu 3-pirydynokarboksylowego, pochodnej pirydyny) i jego amidu (nikotynamidu), które dla człowieka są witaminą.

- Witamina B3

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɲaˈt͡sɨ̃na, AS: ńacỹna

Wiktionary

# niacynamid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. amid kwasu nikotynowego

Wiktionary

Witamina B3 (witamina PP) – wspólna nazwa na określenie dwóch związków: kwasu nikotynowego (niacyny, czyli kwasu 3-pirydynokarboksylowego, pochodnej pirydyny) i jego amidu (nikotynamidu), które dla człowieka są witaminą.

- Witamina B3

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oznaki niedoboru niacynamidu to wysypki, zaparcia, biegunka, dezorientacja, czerwona skóra, bóle głowy, problemy trawienne, afty, problemy z pamięcią, lęki, depresja i/lub paranoja.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nikotynamid, witamina B3

Wiktionary

# niacynowy

→ niacyna

SJP.pl

#### Patrz:

niacyna

# niagara

rodzaj spłuczki klozetowej; górnopłuk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych;

(1.2) geogr. wodospad na rzece Niagara (1.1);

Wiktionary

- Niagara (wodospad)
- Niagara (rzeka)
- Fort Niagara – historyczny fort nad rzeką Niagara
- Niagara – kraina geograficzna w Kanadzie
- Region Niagara – (ang. Regional Municipality of Niagara) – jednostka administracyjna kanadyjskiej prowincji Ontario
- Niagara – film z 1953 roku
- Niagara – wiersz modernistycznej amerykańskiej poetki Adelaide Crapsey
- Niagara – gra planszowa autorstwa Thomasa Lieschinga i wydana przez Zoch Verlag
- Niagara – nazwa kodowa procesora UltraSPARC T1

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɲaˈɡara, AS: ńagara

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niagarski

Wiktionary

# niagarski

przymiotnik od: Niagara

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Niagarą, dotyczący Niagary (rzeki lub wodospadu)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na wysokościach odsłania się zasłona, ukazując błogo uśmiechniętą pannę Michasię. Nagle - przerażenie ścina jej twarz: fotel jedzie ku niagarskiej przepaści.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niagara ż.

Wiktionary

# niala

rodzaj afrykańskiej antylopy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Tragelaphus|Blainville|ref=tak., rodzaj ssaków z podrodziny bawołów;

(1.2) zool. ssak z rodzaju niala (1.1)

Wiktionary

Niala (Tragelaphus) – rodzaj ssaków z podrodziny bawołów (Bovinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Młode niale są ubarwione podobnie do dorosłych samic.

Wiktionary

# nialamid

pochodna hydrazyny, lek stosowany w stanach depresyjnych, a także w reumatyzmie i w neuralgii

SJP.pl

Nialamid – organiczny związek chemiczny, nieselektywny, nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy (MAOI) z grupy hydrazyd stosowany w przeszłości jako lek przeciwdepresyjny. Wycofany w 1974 roku ze względu na ryzyko hepatotoksyczności.

Działania niepożądane obejmują pobudzenie i bezsenność, rzadziej suchość w ustach, zawroty głowy, niewyraźne widzenie i hipomanię, a rzadko leukopenię i zapalenie wątroby. Podobnie jak w przypadku innych MAOI, równoczesne spożycie tyraminy może wywołać przełom nadciśnieniowy. Jest metabolizowany do izoniazydu, leku przeciwgruźliczego, w związku z czym był przeciwwskazany u pacjentów chorych na gruźlicę ze względu na ryzyko wyindukowania lekooporności prądków. Zalecany zakres dawek terapeutycznych wynosił od 75 do 200 mg na dzień, a dawka podtrzymująca 12,5 mg co drugi dzień.

Wikipedia

# niamej

stolica Nigru; Niamey

SJP.pl

Niamey (dawny polski egzonim: Niamej) – stolica Nigru położona nad rzeką Niger, ośrodek administracyjny dystryktu stołecznego Niamey.

Niamey jest ośrodkiem handlu, rzemiosła, przemysłu spożywczego, włókienniczego, skórzanego, materiałów budowlanych oraz centrum regionu uprawy orzeszków ziemnych. W mieście działają także drobne zakłady metalowe, chemiczne i meblarskie. Niamey jest również ośrodkiem kulturalnym (muzeum narodowe), naukowym (Uniwersytet Abdou Moumouniego, szkoły wyższe i instytuty badawcze) i komunikacyjnym (port lotniczy i rzeczny).

Wikipedia

# niamejczyk

mieszkaniec Niameju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Niamey

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲãˈmɛjt͡ʃɨk, AS: ńãmei ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niamey n.

:: fż. niamejka ż.

przym. niamejski

Wiktionary

# niamejka

mieszkanka Niameju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Niamey

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲãˈmɛjka, AS: ńãmei ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niamey n.

:: fm. niamejczyk mos.

przym. niamejski

Wiktionary

# niamejski

przymiotnik od: Niamej (stolica Nigru)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Niamey

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odpowiedział na szereg pytań, a przebieg rozmowy opublikował nazajutrz na pierwszej stronie dziennik niamejski, „Le Sahel"`.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲãˈmɛjsʲci, AS: ńãmei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niamey n., niamejczyk mos., niamejka ż.

Wiktionary

# niamey

[czytaj: niamej] stolica Nigru; Niamej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Nigru;

Wiktionary

Niamey (dawny polski egzonim: Niamej) – stolica Nigru położona nad rzeką Niger, ośrodek administracyjny dystryktu stołecznego Niamey.

Niamey jest ośrodkiem handlu, rzemiosła, przemysłu spożywczego, włókienniczego, skórzanego, materiałów budowlanych oraz centrum regionu uprawy orzeszków ziemnych. W mieście działają także drobne zakłady metalowe, chemiczne i meblarskie. Niamey jest również ośrodkiem kulturalnym (muzeum narodowe), naukowym (Uniwersytet Abdou Moumouniego, szkoły wyższe i instytuty badawcze) i komunikacyjnym (port lotniczy i rzeczny).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas zamieszek w Niamey studenci zniszczyli samochody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲãmɛj, AS: ńãmei ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niamejczyk mos., niamejka ż.

przym. niamejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Niamej

Wiktionary

# niańczyć

opiekować się małym dzieckiem

SJP.pl

# niańczyny

obejmujący, stanowiący obowiązki niani (np. niańczyne przepisy) lub w jakikolwiek inny sposób związany z nianią (np. niańczyna opieka)

SJP.pl

# niania

pieszczotliwie o niańce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się zawodowo dziećmi, opiekująca się nimi

Wiktionary

Niania (także: opiekun/opiekunka dziecka, niańka) – zazwyczaj kobieta zawodowo trudniąca się opieką oraz wychowywaniem cudzych dzieci. Przeważnie zajmuje się dziećmi należącymi do jednej rodziny i pobiera za te czynności wynagrodzenie.

Dawniej niania była jedną ze służących w domu należącym do zamożnych pracodawców, zamieszkując tam na stałe. Współcześnie w zależności od sytuacji nianie mogą zamieszkiwać u pracodawców lub tylko do nich dojeżdżać na czas pracy. Zdarza się również, że dzieci dowożone są do domu niani, gdzie sprawuje ona nad nimi opiekę (podobnie jak w żłobku lub przedszkolu). W takim przypadku niania może sprawować opiekę jednocześnie na kilkorgiem dzieci należących do różnych pracodawców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɲä̃ɲa, AS: ńä̃ńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niańczarnia ż., niańka ż., niańczenie n.

:: zdrobn. nianiusia ż.

czas. niańczyć ndk., wyniańczyć dk.

przym. niańczyny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opiekunka

Wiktionary

# nianiusia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od niania

(1.2) pieszcz. niania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Różni różnie opowiadają bajkę, ale my opowiemy ją tak, jak nam ją kiedyś opowiadała poczciwa i nigdy nie zapomniana nianiusia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niania ż., niańczarnia ż., niańka ż., niańczenie n.

czas. niańczyć ndk., wyniańczyć dk.

przym. niańczyny

Wiktionary

# niańka

1. opiekunka do dziecka
2. pot. osoba bardzo troszcząca się, zwykle przesadnie, o kogoś

SJP.pl

Niania (także: opiekun/opiekunka dziecka, niańka) – zazwyczaj kobieta zawodowo trudniąca się opieką oraz wychowywaniem cudzych dzieci. Przeważnie zajmuje się dziećmi należącymi do jednej rodziny i pobiera za te czynności wynagrodzenie.

Dawniej niania była jedną ze służących w domu należącym do zamożnych pracodawców, zamieszkując tam na stałe. Współcześnie w zależności od sytuacji nianie mogą zamieszkiwać u pracodawców lub tylko do nich dojeżdżać na czas pracy. Zdarza się również, że dzieci dowożone są do domu niani, gdzie sprawuje ona nad nimi opiekę (podobnie jak w żłobku lub przedszkolu). W takim przypadku niania może sprawować opiekę jednocześnie na kilkorgiem dzieci należących do różnych pracodawców.

Wikipedia

# niasa

1. Malawi; jezioro w Afryce;
2. do 1963 nazwa afrykańskiego państwa Malawi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro należące do grupy Wielkich Jezior Afrykańskich, położone w południowo-wschodniej Afryce;

(1.2) hist. polit. posiadłość brytyjska położona w południowej Afryce, nad jeziorem Niasa (1.1), istniała w latach 1907–1953;

(1.3) geogr. adm. jedna z prowincji Mozambiku, położona w północnej części kraju przy granicy z Tanzanią;

Wiktionary

- Niasa – jezioro na pograniczu Malawi, Mozambiku i Tanzanii
- Niasa – prowincja w Mozambiku
- Niasa – dawna kolonia brytyjska na terenie obecnego Malawi

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) Malawi

Wiktionary

# nibelungowie

mityczny naród

SJP.pl

Nibelungowie – lud mitycznych karłów z podań germańskich. Mieszkali oni w podziemnym państwie, Nibelheimie, a ich zajęciami były kowalstwo i górnictwo. Lud Nibelungów swoją tetralogią Pierścień Nibelunga rozsławił przede wszystkim niemiecki kompozytor Richard Wagner. W wagnerowskim cyklu z imienia wymieniony jest Alberyk, który w Złocie Renu zdobywa przywództwo nad Nibelungami, oraz jego brat, Mime. Nibelungiem w połowie jest także syn Alberyka – Hagen.

Wikipedia

# nibiru

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. astr. ciało niebieskie z babilońskich tekstów w języku arkadyjskim, identyfikowane najczęściej jako Gwiazda Polarna lub Jowisz;

Wiktionary

Nibiru, Nebiru, Neberu (akad. nēberu; asyr. nēburu) – słowo z języka akadyjskiego, najczęściej występujące w babilońskich tekstach literackich i historycznych, zwykle w kontekstach związanych z przekraczaniem/pokonywaniem rzek. Pojawia się ono również, choć rzadziej, w babilońskich tekstach mitologicznych i astronomicznych, tym razem jako nazwa poświęconego bogu Mardukowi ciała niebieskiego.

Wikipedia

# nibler

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie wykorzystywane do cięcia arkuszy blachy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Artur obsługiwał nibler na budowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲiblɛr, AS: ńibler

Wiktionary

# niby

partykuła łącząca z członem nadrzędnym człon porównawczy

SJP.pl

przyimek

(1.1) przyimek wyrażający relację podobieństwa

spójnik

(2.1) spójnik wyrażający relację podobieństwa

partykuła

(3.1) partykuła wyrażająca dystans mówcy wobec przytaczanego sądu

(3.2) partykuła wyrażająca niedowierzanie, oburzenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On jest chudy niby szczapa.

(2.1) Siedział w fotelu niby na tronie.

(3.1) Niby nic się nie stało, ale jednak coś się między nami zmieniło.

(3.1) Niby ma do tego prawo.

(3.2) – Ponoć nie zdałeś egzaminu. – Niby ja?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲibɨ, AS: ńiby

Wiktionary

#### Powiązane:

temsłow. niby-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jak

(2.1) jak

Wiktionary

# niby-amerykanin

ktoś, kto tylko z pozoru jest Amerykaninem, osoba niesłusznie uważana za Amerykanina

SJP.pl

# niby-artysta

lekceważąco: marny artysta, osoba niesłusznie uważana za artystę; pseudoartysta

SJP.pl

# niby-arystokrata

osoba stwarzająca pozory bycia arystokratą, niesłusznie uważana za arystokratę; pseudoarystokrata

SJP.pl

# niby-bluzka

ubranie przypominające z wyglądu bluzkę

SJP.pl

# niby-choroba

coś, co tylko z pozoru jest chorobą, coś niesłusznie uważanego za chorobę; pseudochoroba

SJP.pl

# niby-chusteczka

przedmiot przypominający chusteczkę

SJP.pl

# niby-demokratyczny

stwarzający pozory demokratycznego; pseudodemokratyczny

SJP.pl

# niby-francuski

pozornie francuski, niesłusznie uważany za francuski; pseudofrancuski

SJP.pl

# niby-francuz

ktoś, kto tylko z pozoru jest Francuzem, osoba niesłusznie uważana za Francuza

SJP.pl

# niby-gotyk

styl architektoniczny naśladujący gotyk, będący imitacją gotyku; pseudogotyk

SJP.pl

# niby-kapelusik

nakrycie głowy przypominające wyglądem mały kapelusz

SJP.pl

# niby-komfort

pozorny komfort; pseudokomfort

SJP.pl

# niby-komunistyczny

pozornie komunistyczny, niesłusznie uważany za komunistyczny; pseudokomunistyczny

SJP.pl

# niby-kultura

coś stwarzającego pozory kultury, niesłusznie uważanego za kulturę; pseudokultura

SJP.pl

# niby-lewicowy

pozornie lewicowy, niesłusznie uważany za lewicowy; pseudolewicowy

SJP.pl

# niby-ludowy

mający pewne cechy ludowe, naśladujący ludowość, ale niebędący ludowym; pseudoludowy

SJP.pl

# niby-luksusowy

pozornie luksusowy, niesłusznie uważany za luksusowy; pseudoluksusowy

SJP.pl

# niby-milioner

osoba pragnąca uchodzić za milionera, a niemająca do tego żadnych podstaw; pseudomilioner

SJP.pl

# niby-nauka

system teorii i metod błędnie uważanych za naukowe; pseudonauka

SJP.pl

# niby-okno

coś, co tylko z pozoru pełni funkcję okna; pseudookno

SJP.pl

# niby-orientalny

pozornie orientalny, niesłusznie uważany za orientalny; pseudoorientalny

SJP.pl

# niby-poeta

osoba pragnąca uchodzić za poetę, a niemająca do tego żadnych podstaw; pseudopoeta

SJP.pl

# niby-pojazd

coś, co tylko z pozoru jest pojazdem; pseudopojazd

SJP.pl

# niby-polak

ktoś, kto tylko z pozoru jest Polakiem, osoba niesłusznie uważana za Polaka; pseudo-Polak

SJP.pl

# niby-polski

pozornie polski, niesłusznie uważany za polski; pseudopolski

SJP.pl

# niby-polszczyzna

coś, co tylko z pozoru jest w języku polskim; pseudopolszczyzna

SJP.pl

# niby-praca

coś, co tylko z pozoru jest pracą; pseudopraca

SJP.pl

# niby-profilaktyczny

pozornie profilaktyczny, niesłusznie uważany za profilaktyczny; pseudoprofilaktyczny

SJP.pl

# niby-rodzina

rodzina niespełniająca podstawowych warunków i funkcji definiujących normalną rodzinę; pseudorodzina

SJP.pl

# niby-romantyczny

pozornie romantyczny, niesłusznie uważany za romantyczny; pseudoromantyczny

SJP.pl

# niby-socjalistyczny

pozornie socjalistyczny, niesłusznie uważany za socjalistyczny; pseudosocjalistyczny

SJP.pl

# niby-śpiewak

osoba pragnąca uchodzić za śpiewaka, a niemająca do tego żadnych podstaw; pseudośpiewak

SJP.pl

# niby-szwed

ktoś, kto tylko z pozoru jest Szwedem, osoba niesłusznie uważana za Szweda

SJP.pl

# niby-uczony

osoba uważająca się za uczonego, ale niezasługująca na to miano; pseudouczony

SJP.pl

# niby-węgierski

pozornie węgierski, niesłusznie uważany za węgierski; pseudowęgierski

SJP.pl

# niby-zabytek

coś, co tylko z pozoru jest zabytkiem; pseudozabytek

SJP.pl

# niby-znawca

osoba uważająca się za znawcę, ale niezasługująca na to miano; pseudoznawca

SJP.pl

# nibygwiazda

odległe ciało niebieskie będące źródłem promieniowania radiowego; kwazar; kwasar

SJP.pl

# nibyjagoda

typ owocu rzekomego, w którego wykształceniu prócz zalążni słupka mają udział również inne części kwiatu

SJP.pl

Nibyjagoda – typ owocu podobny do jagody. Powstaje z zalążni oraz innych części kwiatu. Nibyjagodą są np. owoce dyni i porzeczki.

Wikipedia

# nibyjęzyczkowaty

przypominający języczek (wyrostek u traw, zbóż lub widłaków)

SJP.pl

# nibykobra

nibykobra siatkowana - gatunek węża z rodziny zdradnicowatych

SJP.pl

# nibykuliste

o cechach nibykulistych (rząd grzybów)

SJP.pl

# nibykulisty

o cechach nibykulistych (rząd grzybów)

SJP.pl

# nibylandia

baśniowa kraina, wyspa z powieści Piotruś Pan J.M. Barriego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) liter. film. baśniowa kraina zamieszkała przez Piotrusia Pana

Wiktionary

Nibylandia (ang. Neverland) – fikcyjna, utopijna wyspa ze świata powieści Piotruś Pan J.M. Barriego, do której udają się dzieci i z niej przybywają. Nibylandia jest krainą Wiecznego Dzieciństwa, Marzeń i Wyobraźni. Trafiają do niej dzieci, które posiadają wiarę, tak zwani Wybrańcy Piotrusia. Nibylandią rządzi Piotruś Pan. W oczach każdego dziecka Nibylandia wygląda inaczej.

Wikipedia

# nibylis

1. rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny psowatych;
2. nibylis pampasowy - gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych; lis pampasowy, lisoszakal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Lycalopex|ref=tak., rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny psowatych (nazwa systematyczna|Canidae|ref=tak.);

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju nibylisów (1.1)

Wiktionary

Nibylis (Lycalopex) – rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny psowatych (Canidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obok nich szybowały majestatyczne kondory, a w dole biegały pumy i nibylisy andyjskie.

Wiktionary

# nibyliść

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. spłaszczenie gałązki pełniące funkcję liścia

Wiktionary

Nibyliście, parafilia – drobne twory wyrastające między listkami u niektórych rodzajów mchów plagiotropowych (dwubocznie symetrycznych i płożących po ziemi), np. w rodzaju tujowiec Thuidium. Mają one postać nitkowatą, często są rozgałęzione, czasem blaszkowate, podobne do drobnych liści (wówczas też pod nazwą pseudoparafilia).

Wikipedia

# nibymarchwica

Nibymarchwica (Pachypleurum Ledeb.) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych. Gatunkiem typowym jest Pachypleurum alpinum Ledeb.

Wikipedia

# nibynóżka

kurczliwa wypustka plazmatyczna występująca u niektórych pierwotniaków oraz w niektórych komórkach zwierząt wielokomórkowych; pseudopodium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. specjalna wypustka plazmatycznyazmatyczna o zmiennym kształcie, występująca u niektórych pierwotniaków;

Wiktionary

Nibynóżki, pseudopodia (pseudo- + gr. podós ‘noga’) – ruchliwe wypustki cytoplazmatyczne o zmiennym kształcie, powstające wskutek nacisku cytoplazmy na otaczającą ją błonę komórkową. Występują u niektórych pierwotniaków, np.: korzenionóżek (ameb), otwornic, promienic, a także w niektórych komórkach eukariotycznych, np. leukocytach, monocytach i archeocytach. Spełniają zasadniczo trzy funkcje:

- lokomocyjną – umożliwiają poruszanie się ruchem pełzakowatym;
- pokarmową – umożliwiają pobieranie pokarmu na drodze fagocytozy;
- czuciową – biorą udział w odbieraniu bodźców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nibynóżki spełniają dwie główne funkcje: lokomocyjną i pokarmową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲibɨ̃ˈnuʃka, AS: ńibỹnuška

Wiktionary

# nibyodbyt

u pierwotniaków: otwór, przez który są wydalane niestrawione resztki pokarmu; cytopyge

SJP.pl

Cytopyge – komórkowy otwór wydalniczy (odbytowy) występujący u większości orzęsków, przez który na drodze egzocytozy wydalane są niestrawione części pokarmu. Jest jednym z dwóch obszarów błony komórkowej orzęska, na którym nie występują rzęski. Tylko w jego obrębie opróżniane są wodniczki.

Konieczność występowania cytopyge u orzęsków wynika z bardzo złożonej budowy ich pellikuli, uniemożliwiającej tworzenie się i opróżnianie wodniczek w dowolnym miejscu.

Wikipedia

# nibyokółek

rodzaj kwiatostanu z kwiatami rozmieszczonymi wokół pędu na jednym poziomie; okółek pozorny

SJP.pl

# nibyorzech

w biologii: jeden z fałszywych nasienników roślin, których korona zrasta się z kielichem, twardnieje w skorupę rogatą i naśladuje nasiennik orzecha

SJP.pl

# nibyowoc

twór złożony z kilku zarodni otoczonych osłonką, występujący u paproci wodnych; sporokarpium, sporokarp

SJP.pl

# nibyprątnik

nibyprątnik torfowy - gatunek mchu z rodziny płaskomerzykowatych

SJP.pl

# nibytkankowce

przedstawiciel podkrólestwa zwierząt, który nie wykształcił właściwych tkanek i organów; beztkankowiec, przedtkankowiec, nietkankowiec

SJP.pl

Nibytkankowce (Parazoa), określane też jako przedtkankowce, nietkankowce (Ahistozoa), a dawniej beztkankowce – podkrólestwo zwierząt (Animalia) grupujące zwierzęta, które w swoim rozwoju nie wykształciły właściwych tkanek, organów (narządów), układu mięśniowego i nerwowego. Charakteryzują się dużą samodzielnością komórek. Ich komórki zróżnicowane są na warstwy okrywającą i wewnętrzną.

Wikipedia

# nibytkankowiec

przedstawiciel podkrólestwa zwierząt, który nie wykształcił właściwych tkanek i organów; beztkankowiec, przedtkankowiec, nietkankowiec

SJP.pl

# nibyłodyga

Nibyłodyga – fragment plechy makroglonów przypominający funkcją i kształtem łodygę występującą u roślin naczyniowych.

U brunatnic o złożonej, tkankowej budowie nibyłodyga określana jest jako część łodygokształtna plechy lub kauloid. Pozostałe części plechy to chwytniki (ryzoidy) i część liściokształtna (fylloid).

Wikipedia

# nic

zaimek rzeczowny przeczący, sygnalizujący nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu, np. nic (niczego) im nie brakuje, to niczemu nie służy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienkie włókno używane np. do szycia

(1.2) długi, cienki obiekt przypominający nić (1.1)

(1.3) zob. nici.

Wiktionary

Nic

- „nic” – słodka zupa mleczna
- Nic – anglojęzyczne imię męskie, skrót od Nicholas, czasami od Dominic
- Nic – polski dramat filmowy z 1998 roku
- Nic – album studyjny polskiego rapera Sokół

NIC

- NIC (ang. Network Interface Card) – karta sieciowa
- NIC (ang. Negative Impedance Converter) – konwerter ujemnoimpedancyjny
- NIC – kod Nikaragui w standardzie ISO 3166-1 alfa-3
- NIC – kod IATA portu lotniczego Nikozja

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Łatałam dziurę w ubraniu, ale pękła mi nić i musiałam zaczynać od początku.

(1.1) Proces tworzenia ściegu wiąże się z warunkami pracy nici szwalnej, gdyż ciągłe podnoszenie wydajności maszyn i ich szybkości powoduje, że nić jest najsłabszym i najbardziej zawodnym elementem procesu […]

(1.2) W cząsteczce DNA zasady cytozyny, znajdujące się na jednej nici, tworzą wiązania chemiczne z zasadami guaniny na przeciwległej nici.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲit͡ɕ, AS: ńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nitkowanie n., nitkowatość ż., nicień m., nicielnica ż., nici nmos.

:: zdrobn. nitka ż., niteczka ż.

czas. nitkować ndk.

przym. niciany, nitkowaty, nitkowy, nicieniowy

przysł. nitkowato

Wiktionary

# nica

dawniej:
1. lewa strona czegoś, zwłaszcza ubrania, tkaniny;
2. regionalnie: beza; dziś żywe w zwrocie "obrócić (przewrócić) coś na nice":
a) obrócić na lewą stronę
b) zmienić coś zupełnie, przewrócić do góry nogami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Tury;

Wiktionary

Nica (ros. Ница) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Tury. Płynie po Nizinie Zachodniosyberyjskiej, przez terytorium obwodu swierdłowskiego. Powstaje przez połączenie rzek Nejwa i Rież.

Długość rzeki – 262 km, wraz z Nejwą – 556 km. Powierzchnia zlewni 22 300 km². Średni przepływ na 165 km od ujścia, w okolicach miasta Irbit – 42,5 m³/s. Zasilanie w przeważającej części śniegowe. Skuta lodem od początku października do końca kwietnia. Żeglowna.

Wikipedia

# nicam

[czytaj: nikam] system nadawania stereofonicznego dźwięku cyfrowego w telewizji analogowej

SJP.pl

# nicdobrego

nicpoń, ladaco

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. daw. człowiek lekkomyślny i nieodpowiedzialny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mały nicdobrego imieniem Ignaś, oddawna zamyślał ukraść sobie rybę sic..

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nicpoń, ladaco

Wiktionary

# nice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. odwrotna strona czegoś

Wiktionary

- nice – pianki do zupy „nic"
- Nicea (fr. Nice) – miasto we Francji
- OGC Nice – klub piłkarski z siedzibą w Nicei
- The Nice – brytyjska progresywna grupa rockowa
- nice – komenda systemu Unix
- Nice. – album grupy muzycznej Puffy AmiYumi
- Nice – piosenka i singel polskiego zespołu LemON
- Nice – jednostka osadnicza w USA, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Lake

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɲit͡sɛ, AS: ńice

Wiktionary

# nicea

1. miasto we Francji;
2. starożytne miasto w Azji, obecnie: Iznik (Turcja)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

(1.2) geogr. hist. dawne miasto w średniowiecznej Bitynii, współcześnie İznik w Turcji;

Wiktionary

Nicea (fr. Nice, wymowa; wł. Nizza, oksyt. Niça, Nissa) – miasto we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Nadmorskie. Jest piątym co do wielkości miastem Francji z liczbą ludności wynoszącą 342 295 osób w granicach administracyjnych. Aglomeracja jak i zespół miejski Nicei ma około 1 milion mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nicea leży nad Morzem Śródziemnym, na Lazurowym Wybrzeżu.

(1.2) W 1207 r. umarł w Nicei patriarcha grecki Konstantynopola Jan Kamateros.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲiˈt͡sɛa, AS: ńicea

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nicejczyk mos., nicejka ż.

przym. nicejski, postnicejski, przednicejski, ponicejski

Wiktionary

# nicefor

imię męskie

SJP.pl

Nicefor – imię męskie pochodzenia greckiego. Od greckiego Νικηφόρος (Nikiforos), czyli „niosący zwycięstwo”. Jego wschodniosłowiańską wersją jest Nikifor.

Znane osoby noszące imię Nicefor:

- Nicefor I — patriarcha Konstantynopola 806-815
- Nicefor I (cesarz bizantyński) — 802-811
- Nicefor I Angelos — władca Despotatu Epiru w latach 1271 - 1296
- Nicefor II Fokas — cesarz bizantyjski od 963, jeden z najwybitniejszych bizantyjskich władców X w., zasłużony dla odbudowy militarnej potęgi państwa
- Nicefor II Orsini — władca Despotatu Epiru w latach 1335–1337, 1339-1340 i 1356–1359.
- Nicefor – prawosławny patriarcha Aleksandrii w latach 1639–1645.

- Nicefor Czernichowski — polski szlachcic, zesłaniec, przywódca praktycznie niepodległego państwa Jaxa nad Amurem w XVII w.
- Nikifor Iljin — radziecki polityk
- Nikifor Kalczenko — radziecki polityk.
- Nikifor Krynicki — polski malarz.
- Nikifor Maruszeczko — polski seryjny morderca.
- Nikifor Miedwiediew — radziecki generał-porucznik.
- Joseph Nicéphore Niépce — fizyk i wynalazca, który w 1826 otrzymał pierwszy trwały obraz fotograficzny na specjalnym asfalcie – datę tę uznaje się za początek fotografii.
- Nicéphore Soglo — prezydent i premier Beninu.
- Nikifor Szczerba — polski hokeista.

Wikipedia

# nicejczyk

mieszkaniec Nicei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nicei (miasta we Francji)

(1.2) hist. mieszkaniec Nicei (miasta w Turcji)

(1.3) hist. kośc. wierny lub zwolennik chrześcijaństwa zgodnego z postanowieniami soboru nicejskiego I

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nicejczycy tłumnie wylegli na ulice swojego miasta.

(1.3) Toteż dopiero po krótkim epizodzie Juliana Apostaty i panowaniu kilku cesarzy, na przemian nicejczyków i arian, Teodozjusz Wielki zadał arianizmowi decydujący cios.

(1.3) Klęska Walensa w bitwie z Wizygotami pod Adrianopolem w 378 r. dała początek ostatecznemu zwycięstwu nicejczyków nad arianizmem.

(1.3) Boś się przeobraziła wśród Burgundów w ariankę, więc wmawiasz w siebie, iż nic ciebie nie obchodzą spory chrystoznawcze między katolikami prawosławnymi, czyli inaczej, jak nazywają pogardliwie arianie nas – nicejczykami?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nicea ż.

:: fż. nicejka ż.

przym. nicejski, postnicejski, przednicejski, ponicejski

Wiktionary

# nicejka

mieszkanka Nicei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nicei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nicea ż.

:: fm. nicejczyk m.

przym. nicejski, postnicejski

Wiktionary

# nicejski

przymiotnik od: Nicea

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pochodzący, wywodzący się z Nicei; odbywający się, znajdujący się w Nicei; mający związek z Niceą (we Francji)

(1.2) hist. pochodzący, wywodzący się z Nicei; odbywający się, znajdujący się w Nicei; mający związek z Niceą (obecnie İznik w Turcji)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲiˈt͡sɛjsʲci, AS: ńicei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nicea ż., nicejczyk mos., nicejka ż.

przym. postnicejski

Wiktionary

# nicergolina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek rozszerzający naczynia, półsyntetyczna pochodna alkaloidów sporyszu

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie wolno stosować nicergoliny w czasie ciąży i okresu laktacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲit͡sɛrɡɔˈlʲĩna, AS: ńicergolʹĩna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazwy handlowe: Nilogrin, Sermion

Wiktionary

# nicestwo

dawniej: nicość, niebyt, nieistnienie

SJP.pl

# nicewicz

nazwisko

SJP.pl

# nich

forma zaimka.

(1.1) D., B. i Ms. od: oni

(1.2) D. i Ms. od: one

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gwara. zootechn. osoba zajmująca się kastracją zwierząt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲix, AS: ńiχ

Wiktionary

# nicholas

[czytaj: nikolas]
1. imię obce;
2. nazwisko obce

SJP.pl

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Nicholas (ang. Nicholas County) – w stanie Kentucky
- hrabstwo Nicholas (ang. Nicholas County) – w stanie Wirginia Zachodnia

Wikipedia

# nicholls

Nicholls – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Georgia, w hrabstwie Coffee.

Wikipedia

# nichols

Miejscowości w USA:

- Nichols – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Muscatine
- Nichols – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
- Nichols – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
- Nichols – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Marion
- Nichols – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Outagamie

Wikipedia

# nicholson

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bill Nicholson – angielski piłkarz i trener
- Harold Nicholson – funkcjonariusz CIA
- Jack Nicholson – amerykański aktor
- Tyler Nicholson − kanadyjski snowboardzista

Miejscowości w USA:

- Nicholson – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Jackson
- Nicholson – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Wyoming
- Nicholson – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Pearl River

Wikipedia

# nichrom

stop niklu i chromu (lub niklu, chromu i żelaza), stosowany do wyrobu elementów grzejnych, termoelementów oraz rezystorów

SJP.pl

Chromonikielina – oporowy stop niklu (80%) i chromu (20%), często z dodatkiem żelaza, odporny na korozję, maksymalna temperatura pracy 1100 °C. Stosowany do wyrobu oporników i elementów grzejnych pieców.

- chromonikielina bezżelazowa, nichrom: Ni 80%, Cr 20%
- chromonikielina żelazowa: Ni 65%, Cr 15%, Fe 20%

Wikipedia

# nici

1. bardzo cienki sznureczek służący do szycia, tkania itp.;
2. cienkie włókno powstałe z wydzieliny z gruczołów pająków lub poczwarek motyli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przen. niepowodzenie, nieudane plany

forma rzeczownika.

(2.1) plural|nić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z moich wspaniałych planów wakacyjnych nici.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲit͡ɕi, AS: ńići

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nić ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fiasko, klapa

Wiktionary

# nicianka

maszynowa koronka bawełniana

SJP.pl

# niciany

wykonany z nici, najczęściej lnianych lub bawełnianych

SJP.pl

# niciarnia

dział fabryki włókienniczej, w którym wyrabia się nici do haftu, szycia itp.

SJP.pl

# niciarz

osoba zawodowo zajmująca się łączeniem blach techniką nitowania

SJP.pl

# niciejewski

nazwisko

SJP.pl

# nicielnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) część krosna tkackiego, rodzaj ramy ze strunami, przez które przewleka się nitki osnowy;

Wiktionary

Nicielnica (ang. shedding device) – metalowa lub drewniana rama będąca częścią krosna tkackiego.

Służy ona do rozpinania strun, zwanych nicielnicowymi, z oczkami, przez które przewleka się poszczególne nitki osnowy – przez jedną parzyste, przez drugą nieparzyste. Podczas podnoszenia jednej nicielnicy następuje jednoczesne opuszczanie drugiej, co tworzy przesmyk tkacki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɲit͡ɕɛlʲˈɲit͡sa, AS: ńićelʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nić ż., nitka ż., nicień m., nitkowatość ż.

przym. niciany, nitkowy, nitkowaty

Wiktionary

# nicień

przedstawiciel nicieni (Nematoda), typu bezkręgowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Nematoda|Rudolphi|ref=tak., pasożyt o wydłużonym, obłym ciele;

Wiktionary

Nicienie (Nematoda) – typ zwierząt bezkręgowych, wolnożyjących lub pasożytniczych, dawniej klasyfikowanych jako gromada w typie obleńce.

Około 80 tys. gatunków nicieni jest pasożytami kręgowców, z czego około 50 pasożytuje na człowieku (np. glista ludzka, włosień kręty, owsik ludzki, tęgoryjec dwunastnicy). Niektóre gatunki żyją w wodach szczelinowych znajdujących się nawet 3,6 km pod powierzchnią ziemi – czyli głębiej niż jakiekolwiek inne znane organizmy wielokomórkowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na kilka godzin przed ukazaniem się nicienia pod skórą występują zawroty głowy, silne duszności, napady przypominające astmę, niekiedy wymioty i biegunka, a zawsze dokuczliwe swędzenie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nicielnica ż., nić ż.

czas. nitkować

Wiktionary

# nicienie

typ zwierząt należący do bezkręgowców

SJP.pl

Nicienie (Nematoda) – typ zwierząt bezkręgowych, wolnożyjących lub pasożytniczych, dawniej klasyfikowanych jako gromada w typie obleńce.

Około 80 tys. gatunków nicieni jest pasożytami kręgowców, z czego około 50 pasożytuje na człowieku (np. glista ludzka, włosień kręty, owsik ludzki, tęgoryjec dwunastnicy). Niektóre gatunki żyją w wodach szczelinowych znajdujących się nawet 3,6 km pod powierzchnią ziemi – czyli głębiej niż jakiekolwiek inne znane organizmy wielokomórkowe.

Wikipedia

# nicieniobójczy

zabijający nicienie

SJP.pl

# niciński

nazwisko

SJP.pl

# niciowaty

przypominający nić, podobny do nici

SJP.pl

# niciowy

→ nić

SJP.pl

#### Patrz:

nić

# nick

[czytaj: nik] pseudonim, login przyjmowany przez użytkownika Internetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pseudonim używany w Internecie (na forach, czatach, portalach społecznościowych itp.);

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie wiem, jak on się nazywa, znam tylko jego nick.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nʲik, AS: nʹik

Wiktionary

# nickelback

Nickelback – kanadyjska grupa muzyczna wykonująca muzykę z pogranicza rocka, post grunge i heavy metalu, ze względu na swoje brzmienie często porównywana z takimi zespołami jak 3 Doors Down, Puddle of Mudd czy Creed. Zespół został założony w 1995 roku w małym miasteczku Hanna w prowincji Alberta w Kanadzie przez wokalistę i gitarzystę Chada Kroegera, basistę Mike Kroegera, gitarzystę Ryana Peake oraz kuzyna, perkusistę Brandona Kroegera.

Wikipedia

# nickelodeon

[czytaj: nikelodeon] nazwa wczesnych kin w USA

SJP.pl

Nickelodeon (skr. Nick) – amerykański kanał telewizyjny przeznaczony dla dzieci i młodzieży, uruchomiony 1 grudnia 1977 roku. Emitowany również w innych krajach, między innymi w Wielkiej Brytanii, Australii, a także w Polsce.

Wikipedia

# nicnierobienie

żartobliwie: obijanie się, leniuchowanie, niewykonywanie żadnych czynności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niewykonywanie żadnej czynności

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲit͡sʲɲɛrɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńicʹńerobʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezczynność, zbijanie bąków, obijanie się, lenienie się, nierobienie niczego

Wiktionary

# nicobryta

lekceważąco: osoba popularna, która nic sobą nie reprezentuje

SJP.pl

# nicola

[czytaj: nikola] włoskie imię męskie

SJP.pl

# nicolae

rumuńskie imię męskie

SJP.pl

# nicolas

[czytaj: nikoLA albo nikolas] obce imię męskie

SJP.pl

Antarktyda:

- Nicolas Rocks – skały

Osoby:

- Nicolas Bernardo – brazylijski piłkarz
- Nicolas Nunes Ferri – brazylijski piłkarz

- Jean Nicolas – francuski piłkarz
- Marguerite Nicolas – francuska lekkoatletka
- Sandro Nicolas – niemiecki piosenkarz

Zobacz też:

- Nicolás
- Saint-Jean-Saint-Nicolas
- Saint-Nicolas
- San Nicolas

Wikipedia

# nicole

[czytaj: nikola] włoskie imię męskie

SJP.pl

- Nikola – polska forma imienia

Wikipedia

# nicość

1. nieistnienie, niebyt;
2. marność, bezwartościowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pustka, brak, nieistnienie czegoś

Wiktionary

Niebyt, nicość – przeciwieństwo bytu; jedno z kluczowych pojęć ontologii.

Czasem podaje się nazwę meontologia na oznaczenie „nauki o niebycie”; jest to jednak termin praktycznie nieużywany – między innymi dlatego, że możliwości rozprawiania o nicości są ograniczone.

Wikipedia

#### Powiązane:

zaim. nikąd

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebyt

Wiktionary

# nicować

przerabiać jakąś część garderoby, odwracając tkaninę na lewą stronę

SJP.pl

czasownik

(1.1) wywracać tkaninę na lewą stronę

(1.2) stpol. wypróżniać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲiˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: ńicovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nicowanie n., nica ż.

Wiktionary

# nicowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nicować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nicować ndk.

rzecz. nica ż.

Wiktionary

# nicpoń

inaczej urwis, rozrabiaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek bezwartościowy, lekkomyślny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Syna miał istotnie, ale był to wielki nicpoń, który doszedłszy lat, nabroił Bóg wie co, a wreszcie poszedł w świat i znikł gdzieś bez śladu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲit͡spɔ̃ɲ, AS: ńicpõń

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łachmyta, łapserdak, drapichrust, gałgan, hultaj, huncwot, ladaco, nic dobrego, niecnota, obwieś, oczajdusza, psiadusza, psiajucha, psianoga, psubrat, ptaszek, utrapieniec; reg. śl. ożygon.; daw. nicdobrego

Wiktionary

# nicponiowaty

potocznie: bezwartościowy, lekkomyślny

SJP.pl

# nicpota

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań, Śląsk Cieszyński. nicpoń, urwis

Wiktionary

# nicpotem

przestarzałe:
1. ktoś nic niewart; łobuz, nicpoń;
2. do niczego; bezwartościowy, badziewny

SJP.pl

# nicpotok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niegodziwiec

Wiktionary

# nicwart

przestarzałe: nicpoń, nicdobrego

SJP.pl

# nicwałd

Nicwałd (niem. Nitzwalde) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Gruta.

Wikipedia

# niczego

zaimek rzeczowny przeczący, sygnalizujący nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu, np. nic (niczego) im nie brakuje, to niczemu nie służy

SJP.pl

# niczegowaty

potocznie: nie najgorszy, dość ładny, niczego sobie

SJP.pl

# niczyj

zaimek przymiotny przeczący;
1. nienależący do nikogo;
2. niedotyczący nikogo; żaden

SJP.pl

zaimek przymiotny przeczący

(1.1) nie należący do nikogo/żadnej osoby, nie pochodzący od nikogo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kolejne lato mija, a ja wciąż jestem niczyja.

(1.1) Nie będę niczyją służącą!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲit͡ʃɨj, AS: ńičyi ̯

Wiktionary

# niczym

spójnik wprowadzający porównanie

SJP.pl

spójnik

(1.1) …przyłączający wyraz lub wyrażenie, które określają podstawę porównania

przyimek

(2.1) …przyłączający wyraz, który określa podstawę porównania

forma zaimka.

(3.1) lp. Ms. i N. od: nic

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Na autostradzie samochody mkną niczym błyskawice.

(3.1) Nie cierpię rozmów o wszystkim i o niczym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲit͡ʃɨ̃m, AS: ńičỹm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jak

(2.1) jak

Wiktionary

# niczyporuk

nazwisko

SJP.pl

# niczława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Wiktionary

Niczława (ukr. Нічлава Niczława) – rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru.

Płynie przez obwód tarnopolski, długość rzeki 83 km. Przepływa m.in. przez Kopyczyńce, Kotówkę, Kolędziany i Borszczów.

Wikipedia

# nid

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = Narodowy Instytut Dziedzictwa;

Wiktionary

# nida

nazwa rzeki, lewobrzeżny dopływ Wisły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Polsce;

Wiktionary

- nida – w religii żydowskiej kobieta podczas menstruacji, rytualnie nieczysta
- MS Nida – statek wodny
- Eugene Nida – amerykański językoznawca

Miejscowości:

- Nida – miasto na Litwie
- Nida – wieś w województwie świętokrzyskim, obok Nida (stacja kolejowa)
- Nida – obecnie część miasta Ruciane-Nida, dawniej samodzielna osada
- Nida – miasto rzymskie w Germanii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozłożyliśmy koce na plażaaży nad Nidą.

(1.1) W najwęższym miejscu koryto Nidy ma szerokość 6 m.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nidzica ż., Ponidzie n., nidziczanin mos., nidziczanka ż.

przym. nidziański, nadnidziański, ponidzki

Wiktionary

# nidecki

nazwisko

SJP.pl

# niderlandczyk

rzadko: mieszkaniec Niderlandów; Holender

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Niderlandów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Reprezentacyjne dzieła kamienne po 1580 roku na ogół wykonywane były w warsztatach Meklemburgii, w których przewodnimi artystami byli Niderlandczycy współpracujący z Komaskami i miejscowymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niderlandy nmos.

:: fż. Niderlandka ż.

przym. niderlandzki

Wiktionary

# niderlandka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Niderlandów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niderlandy nmos.

:: fm. Niderlandczyk mos.

przym. niderlandzki

Wiktionary

# niderlandy

historyczna nazwa nizinnych terenów leżących u ujścia rzek: Renu, Mozy i Skaldy aż do Morza Północnego, w późniejszym okresie nazwa objęła także Ardeny i pobliskie wyżyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna składająca się z ziem nad Morzem Północnym, nad rzekami: Renem, Mozą, Skaldą i Emsem, obecnie podzielona między Holandię, Belgię, Luksemburg oraz w niewielkiej części Francję i Niemcy;

(1.2) geogr. książk. rzad. Holandia

Wiktionary

- Niderlandy (właściwie Królestwo Niderlandów) – państwo, w którego skład wchodzą: kontynentalna Holandia, Aruba, Curaçao i Sint Maarten
- Niderlandy – kraina historyczna na terytorium dzisiejszego Beneluksu
- Niderlandy Austriackie – terytorium w latach 1714–1797
- Niderlandy Burgundzkie – terytorium w latach 1384–1477
- Niderlandy Habsburskie – terytorium w latach 1482–1797
- Niderlandy Hiszpańskie – terytorium w latach 1556–1714
- Niderlandy Południowe – katolicka część Niderlandów

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Fauxbourdon był charakterystyczny dla stylu burgundzkiego, który w piętnastym wieku kwitł na terenie Niderlandów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲidɛrˈlãndɨ, AS: ńiderlãndy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niderlandczyk m., Niderlandka ż.

przym. niderlandzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. do początku XIX wieku Belgia

(1.2) Holandia

Wiktionary

# niderlandzki

przymiotnik od: Niderlandy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów

Wiktionary

Język niderlandzki (niderl. het Nederlands), język holenderski, język flamandzki – język indoeuropejski z gałęzi zachodniej w ramach języków germańskich. Dla 25 mln ludzi jest językiem ojczystym (pierwszym), a dla kolejnych 5 mln drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki objęty jest oficjalnym statusem języka urzędowego:

- w Holandii,
- w Belgii (w Regionie Flamandzkim i Regionie Stołecznym Brukseli),
- w Surinamie,
- na dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɲidɛrˈlãnt͡sʲci, AS: ńiderlãncʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niderlandy nmos., Niderlandczyk m., Niderlandka ż.

Wiktionary

# niderlandzkojęzyczny

1. posługujący się językiem niderlandzkim;
2. napisany w języku niderlandzkim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem niderlandzkim

SJP.pl

# nidowo

Nidowo – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Nowy Staw na obszarze Wielkich Żuław Malborskich.

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# nidziański

przymiotnik od: Nida (rzeka)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nidą, dotyczący Nidy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ponidzie n., Nida ż.

przym. nadnidziański

Wiktionary

# nidzica

1. miasto w Polsce;
2. rzeka w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim;

Wiktionary

Nidzica (dawniej Nibork, niem. Neidenburg, prus. Nīdaspils) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu nidzickiego i gminy miejsko-wiejskiej Nidzica, położone nad rzeką Nidą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W herbie Nidzicy znajduje się mężczyzna z mieczem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲiˈd͡ʑit͡sa, AS: ńiʒ́ica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ponidzie n., Nida ż., nidziczanin mos., nidziczanka ż.

przym. nidzicki, nidzki

Wiktionary

# nidzicki

przymiotnik od: Nidzica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nidzicą, dotyczący Nidzicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nidzica ż., nidziczanin m., nidziczanka ż.

Wiktionary

# nidziczanin

mieszkaniec Nidzicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nidzicy

(1.2) osoba pochodząca z Nidzicy, urodzona w Nidzicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nidzica ż., Nida ż.

:: fż. nidziczanka ż.

przym. nidzicki, nidzki

Wiktionary

# nidziczanka

mieszkanka Nidzicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nidzicy

(1.2) kobieta pochodząca z Nidzicy, urodzona w Nidzicy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nidziczanka wkrótce usłyszy zarzut kierowania pod wpływem alkoholu, za który grozi jej do 2 lat pozbawienia wolności.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nidzica ż., Nida ż.

:: fm. nidziczanin m.

przym. nidzicki, nidzki

Wiktionary

# nidzki

przymiotnik od: Nida (miejscowość)

SJP.pl

# nie

partykuła przecząca

SJP.pl

partykuła

(1.1) zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś

(1.2) zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów

(1.3) podkreślenie obojętności mówiącego co do czynności

(1.4) w połączeniu z rzeczownikiem tworzy zaprzeczone zdanie bezpodmiotowe

(1.5) wyraża zakaz

(1.6) stosowana w funkcji stylistycznej w celu uczynienia propozycji bądź sugestii bardziej uprzejmymi

(1.7) pot. używana na końcu frazy, w celu wyrażenia chęci potwierdzenia jej prawdziwości przez współrozmówcę lub otrzymania aprobaty; często stosowana wraz ze zmianą intonacji

forma zaimka.

(2.1) B. od: ono

(2.2) B. od: one

Wiktionary

- NIE – kryptonim organizacji „Niepodległość”, struktury Armii Krajowej
- „Nie” – tygodnik satyryczny wydawany od 1990 w Warszawie
- NIE – Niezależna Inicjatywa Edytorska

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) — Czy pożyczysz mi 50 złotych? — Nie!

(1.2) Nie mam już pieniędzy.

(1.2) Dlaczego nie umyłeś rąk?

(1.3) Czego bym nie zrobił, mój szef i tak uważa, że źle to robię.

(1.4) Niektórych opinii nie sposób udowodnić.

(1.4) Nie sposób z nim kulturalnie porozmawiać.

(1.5) Nie rób tego.

(1.6) Nie napiłbyś się piwa?

(1.6) Nie wstąpiłaby pani do mnie na chwilę?

(2.2) Niektóre grzyby są trujące, więc uważaj na nie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ, AS: ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

partyk. ni

temsłow. nie-

rzecz. ni n., niecierpek mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.7) nieprawdaż, czyż nie, pot. co nie

Wiktionary

# nie-

przedrostek

(1.1) jęz. pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający…

:: (1.1.1) zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy

:: (1.1.2) niemożliwość realizacji tego, co oznacza czasownik, od którego pochodzi przymiotnik

(1.2) jęz. pierwszy człon złożonych imiesłowów przymiotnikowych

(1.3) jęz. pierwszy człon rzeczowników złożonych…

:: (1.3.1) oznaczający brak lub przeciwieństwo do tego, co oznacza rzeczownik podstawowy

:: (1.3.2) stanowiących nazwę wykonawców czynności lub nosicieli cech

:: (1.3.3) zakończonych na -nie, -cie, oznaczający ich zaprzeczenie

(1.4) jęz. pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych

(1.5) jęz. pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno)

(1.6) jęz. pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych

(1.7) jęz. pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1.1) niedrogi, nieżonaty, niezdrów, niegłupi, niezły, nieciekawy, niesłodki, nieduży

(1.1.2) niewykonalny, nienamacalny, nietykalny, nieustanny, niewidzialny

(1.2) niepalący, niepiszący, niemyślący; nieużywany, nieugotowany, nienapisany

(1.3.1) niepogoda, niełaska, nietakt, nieodpowiedzialność, niezgoda, niepowodzenie; niestudent, niesportowiec, niekatolik; nie-Polak, nie-Ślązak

(1.3.2) nierób, niewypał, niemowa

(1.3.3) niepalenie, niewykonanie, niezrozumienie, niewpłacenie

(1.4) nieźle, nieładnie, nietrudno, niepodobna; niedrwiąco, niekojąco, nieinteresująco, niedowierzająco; nieskończenie, niewyszukanie

(1.5) nieco, niecoś, niektóry, niejaki, niejako, nieswój (w znaczeniu „niezdrów”), niejeden (w znaczeniu „wielu”)

(1.6) niedomagać, nienawidzić, niedosłyszeć

(1.7) niemowlęcy, niedźwiedzi, niewolniczy, niedzielny; nieuctwo, nieśmiertelnik, niepodległościowiec, niewykonalność, niecierpliwiec; niepokoić, nienawidzić, niewolić, niedołężnieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ, AS: ńe

Wiktionary

# nie-arab

osoba niebędąca Arabem

SJP.pl

# nie-europejczyk

osoba niebędąca Europejczykiem

SJP.pl

# nie-górnoślązak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto nie jest Górnoślązakiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gorolami na Górnym Śląsku nazywają nie-Górnoślązaków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ‿ɡurnɔɕˈlɔ̃w̃zak, AS: ńe‿gurnoślõũ̯zak

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. gorol.

Wiktionary

# nie-japończyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna lub chłopiec, który nie jest Japończykiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Japończyk mos.

Wiktionary

# nie-kaszub

osoba niebędąca Kaszubem

SJP.pl

# nie-murzyn

osoba niebędąca Murzynem

SJP.pl

# nie-polak

osoba niebędąca Polakiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która nie jest narodowości polskiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielu nie-Polaków miało wielkie zasługi dla Polski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ‿ˈpɔlak, AS: ńe‿polak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. nie-Polka

przym. niepolski

Wiktionary

# nie-polka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna niepolskiej narodowości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielu Polaków żeni się z Ukrainkami, Białorusinkami i innymi nie-Polkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ‿ˈpɔlka, AS: ńe‿polka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. nie-Polak

przym. niepolski

Wiktionary

# nie-ślązak

osoba niebędąca Ślązakiem

SJP.pl

# nie-turek

osoba niebędąca Turkiem

SJP.pl

# nie-żyd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba narodowości nieżydowskiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Określenie „goj”, pojawiające się wielokrotnie w Torze, tłumaczone jest najczęściej jako „narody” i oznacza nie-Żydów, osoby spoza narodu Izraela.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ‿ˈʒɨt, AS: ńe‿žyt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. nie-Żydówka

przym. nieżydowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) goj

Wiktionary

# nieabakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|abakować.

Wiktionary

# nieabdykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|abdykować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛabdɨkɔˈvãɲɛ, AS: ńeabdykovãńe

Wiktionary

# nieablaktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ablaktować.

Wiktionary

# nieablegrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ablegrować.

Wiktionary

# nieabonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|abonować.

Wiktionary

# nieabsolwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|absolwować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛapsɔlvɔˈvãɲɛ, AS: ńeapsolvovãńe

Wiktionary

# nieabsorbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|absorbować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛapsɔrbɔˈvãɲɛ, AS: ńeapsorbovãńe

Wiktionary

# nieabstrahowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|abstrahować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛapstraxɔˈvãɲɛ, AS: ńeapstraχovãńe

Wiktionary

# nieabszytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|abszytować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛapʃɨtɔˈvãɲɛ, AS: ńeapšytovãńe

Wiktionary

# nieachanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|achać.

Wiktionary

# nieadaptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|adaptować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛadaptɔˈvãɲɛ, AS: ńeadaptovãńe

Wiktionary

# nieadekwatnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieadekwatny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieadekwatność ż.

przym. nieadekwatny

Wiktionary

# nieadekwatniej

stopień wyższy od przysłówka: nieadekwatnie

SJP.pl

# nieadekwatny

przymiotnik

(1.1) książk. niezgodny z czymś, niedokładnie czemuś odpowiadający

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niepokoi mnie twoje zachowanie. Twój wybuch złości był nieadekwatny do sytuacji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieadekwatność ż.

przysł. nieadekwatnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieodpowiedni

Wiktionary

# nieadiustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|adiustować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛadʲjustɔˈvãɲɛ, AS: ńeadʹi ̯ustovãńe

Wiktionary

# nieadministrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|administrować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛadmʲĩɲistrɔˈvãɲɛ, AS: ńeadmʹĩńistrovãńe

Wiktionary

# nieadoptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|adoptować.

Wiktionary

# nieadornowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|adornować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛadɔrnɔˈvãɲɛ, AS: ńeadornovãńe

Wiktionary

# nieadorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|adorować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛadɔrɔˈvãɲɛ, AS: ńeadorovãńe

Wiktionary

# nieadresowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|adresować.

Wiktionary

# nieafektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|afektować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛafɛktɔˈvãɲɛ, AS: ńeafektovãńe

Wiktionary

# nieaferowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|aferować.

Wiktionary

# nieafirmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|afirmować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛafʲirmɔˈvãɲɛ, AS: ńeafʹirmovãńe

Wiktionary

# nieafiszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|afiszować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛafʲiʃɔˈvãɲɛ, AS: ńeafʹišovãńe

Wiktionary

# nieagitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|agitować.

Wiktionary

# nieagresja

w stosunkach międzynarodowych: regulowanie wszystkich międzynarodowych sporów środkami pokojowymi; pakt o nieagresji - zobowiązanie się dwóch lub więcej państw do niewystępowania zbrojnego przeciwko sobie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. niewystępowanie zbrojne jednego państwa przeciwko innemu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieagresywność ż.

przym. nieagresywny

przysł. nieagresywnie

Wiktionary

# nieakcentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|akcentować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛakt͡sɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: ńeakcẽntovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieakcentowany

Wiktionary

# nieakcentowany

przymiotnik

(1.1) jęz. niebędący pod akcentem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieakcentowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezprzyciskowy

Wiktionary

# nieakceptowalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieakceptowalne; cecha tych, którzy są nieakceptowalni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieakceptowalny, akceptowalny

przysł. nieakceptowalnie, akceptowalnie

rzecz. akcept mrz.

Wiktionary

# nieakceptowalny

przymiotnik

(1.1) taki, który jest niemożliwy do zaakceptowania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zlecenie giełdowe stop-loss zabezpiecza inwestora przed nieakceptowalną stratą.

(1.1) Przyjęty przez załogę Tu-154M poziom ryzyka był nieakceptowalny, biorąc pod uwagę rangę i charakter wykonywanego lotu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. akcept mrz., nieakceptowalność ż., nieakceptowanie n.

przysł. nieakceptowalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nie do przyjęcia, bez akceptacji

Wiktionary

# nieakceptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|akceptować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛakt͡sɛptɔˈvãɲɛ, AS: ńeakceptovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieakceptowalny

Wiktionary

# nieakompaniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|akompaniować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛakɔ̃mpãɲɔˈvãɲɛ, AS: ńeakõmpãńovãńe

Wiktionary

# nieakredytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|akredytować.

Wiktionary

# nieaktorzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|aktorzyć.

Wiktionary

# nieaktualność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieaktualne; cecha tych, którzy są nieaktualni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieaktualny

przysł. nieaktualnie

Wiktionary

# nieaktualny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest aktualny; przestarzały, stary

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Pan Gomel zadzwonił do nas i powiedział, że oferta jest już nieaktualna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieaktualność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wczorajszy

Wiktionary

# nieaktywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak aktywności, bezczynność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieaktywowanie n.

przym. nieaktywny

Wiktionary

# nieaktywny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie działa, nie jest aktywny/włączony do działania

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛakˈtɨvnɨ, AS: ńeaktyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieaktywność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uśpiony, bezczynny, pasywny, bierny

Wiktionary

# nieaktywowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|aktywować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛaktɨvɔˈvãɲɛ, AS: ńeaktyvovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieaktywność ż.

Wiktionary

# nieakuratność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieakuratne; cecha tych, którzy są nieakuratni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieakuratny

przysł. nieakuratnie

Wiktionary

# nieakustyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieakustyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieakustyczny

przysł. nieakustycznie

Wiktionary

# niealergik

osoba niebędąca alergikiem

SJP.pl

# niealkalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|alkalizować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛalkalʲizɔˈvãɲɛ, AS: ńealkalʹizovãńe

Wiktionary

# nieamarykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|amarykować.

Wiktionary

# nieamerykanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. nienarzucanie kultury amerykańskiej, nieprzeprowadzanie amerykanizacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. amerykanizowanie n.

Wiktionary

# nieamnestionowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|amnestionować.

Wiktionary

# nieamortyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|amortyzować.

Wiktionary

# nieamputowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|amputować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛãmputɔˈvãɲɛ, AS: ńeãmputovãńe

Wiktionary

# nieanalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|analizować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛãnalʲizɔˈvãɲɛ, AS: ńeãnalʹizovãńe

Wiktionary

# nieanektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|anektować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛãnɛktɔˈvãɲɛ, AS: ńeãnektovãńe

Wiktionary

# nieantretenowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|antretenować.

Wiktionary

# nieantydatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|antydatować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛãntɨdatɔˈvãɲɛ, AS: ńeãntydatovãńe

Wiktionary

# nieanulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|anulować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛãnulɔˈvãɲɛ, AS: ńeãnulovãńe

Wiktionary

# nieapatycznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|apatycznieć.

Wiktionary

# nieapelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|apelować.

Wiktionary

# nieapetyczny

przymiotnik

(1.1) zniechęcający do jedzenia

Wiktionary

# nieaplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|aplikować.

Wiktionary

# nieaportowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|aportować.

Wiktionary

# nieapostołowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|apostołować.

Wiktionary

# nieaprobowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|aprobować.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dezaprobowanie

Wiktionary

# niearcheolog

rzadko: osoba niebędąca archeologiem

SJP.pl

# niearendowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|arendować.

Wiktionary

# niearesztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|aresztować.

Wiktionary

# niearfowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|arfować.

Wiktionary

# nieartykułowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|artykułować.

Wiktionary

# nieasfaltowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|asfaltować.

Wiktionary

# nieasocjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|asocjować.

Wiktionary

# nieastrologowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|astrologować.

Wiktionary

# nieatakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|atakować.

Wiktionary

# nieatandzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|atandzić.

Wiktionary

# nieateizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ateizować.

Wiktionary

# nieatrakcyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: nieatrakcyjny; bardziej nieatrakcyjny

SJP.pl

# nieatrakcyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest nieatrakcyjny, bycie nieatrakcyjnym

(1.2) cecha tego, co jest nieatrakcyjne, brak atrakcyjności

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛatrakˈt͡sɨjnɔɕt͡ɕ, AS: ńeatrakcyi ̯ność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieatrakcyjny

przysł. nieatrakcyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzydota, szpetność, szpetota

Wiktionary

# nieatrakcyjny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie przyciąga zainteresowania; pozbawiony atrakcyjności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oferta okazała się nieatrakcyjna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieatrakcyjność ż.

Wiktionary

# nieautentycznie

przysłówek

(1.1) w sposób nieautentyczny, fałszywie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieautentyczność ż.

przym. nieautentyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieszczerze

Wiktionary

# nieautentyczniej

stopień wyższy od przysłówka: nieautentycznie

SJP.pl

# nieautentyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak autentyczności; cecha tego, co nieautentyczne; cecha tego, kto jest nieautentyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieautentyczny

przysł. nieautentycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieszczerość, nieprawdziwość, fałszywość, kłamliwość, obłudność

Wiktionary

# nieautentyczny

przymiotnik

(1.1) pozbawiony autentyczności, fałszywy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Okazuje się ona nieautentyczna, pusta, nieodnosząca się do tego, co zdarzyło się w rzeczywistości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieautentyczność ż.

przysł. nieautentycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieszczery

Wiktionary

# nieautochton

osoba niebędąca rdzennym mieszkańcem danego obszaru

SJP.pl

# nieautonomiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieautonomiczne; cecha tych, którzy są nieautonomiczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieautonomiczny

przysł. nieautonomicznie

Wiktionary

# niebąbelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bąbelkować.

Wiktionary

# niebabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|babieć.

Wiktionary

# niebabranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|babrać.

Wiktionary

# niebachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bachować.

Wiktionary

# niebaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|baczyć.

Wiktionary

# niebacznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób niebaczny, nieuważny, nieostrożny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebaczny

Wiktionary

# niebaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. rzad. brak adekwatnej uwagi na coś, niedopatrzenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Gabinet petersburski – pisał Mochnacki – od lat stu nie to czynił, co mógł, ale to tylko, co mu inni przez niebaczność czynić pozwolili”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. baczność ż.

wykrz. baczność

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedopatrzenie, nieuwaga, zaniedbanie

Wiktionary

# niebaczny

biorący się z braku rozwagi, nieopatrzny (np. niebaczne słowa)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) charakteryzujący się brakiem rozwagi, przezorności; nieostrożny, nieuważny; niezważający na coś, obojętny

(1.2) wynikający z braku rozwagi, przezorności; nieopatrzny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdrada jest jak popiół z ognia, który choć daje ciepło, zawsze trawi coś w zamian. Pozostaje i kusi niebaczna na piekło, grzech, kłamstwo, krzywdę i wszystko wokół.

(1.2) Ale Zbyszko milczał, albowiem stracił do niej zupełnie dawną śmiałość i bał się ją spłoszyć niebacznem słowem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niebacznie

Wiktionary

# niebadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|badać.

Wiktionary

# niebagatelny

przymiotnik

(1.1) całkiem istotny, niemałej wagi

Wiktionary

# niebagrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bagrować.

Wiktionary

# niebajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bajać.

Wiktionary

# niebajerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bajerować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbajɛrɔˈvãɲɛ, AS: ńebai ̯erovãńe

Wiktionary

# niebajtlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bajtlować.

Wiktionary

# niebakteryjny

przymiotnik

(1.1) niemający związku z bakteriami; nie powodowany przez bakterie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. abakteryjny

Wiktionary

# niebalangowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|balangować.

Wiktionary

# niebanalność

nieprzeciętność; niezwykłość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co niebanalne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebanalny

przysł. niebanalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niekonwencjonalność, nieschematyczność, niestereotypowość, nieszablonowość, nietuzinkowość

Wiktionary

# niebandażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bandażować.

Wiktionary

# niebandurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bandurzyć.

Wiktionary

# niebanitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|banitować.

Wiktionary

# niebarwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|barwić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbarˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńebarvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

# niebarykadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|barykadować.

Wiktionary

# niebatożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|batożyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbatɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ńebatožẽńe

Wiktionary

# niebawem

po upływie krótkiego czasu; niedługo, wkrótce, niezadługo

SJP.pl

przysłówek

(1.1) w niedługim czasie, w najbliższym czasie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Planuję wystrzelić ją już niebawem, za kilkanaście miesięcy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈbavɛ̃m, AS: ńebavẽm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wkrótce, niedługo, wnet, zaraz, bezzwłocznie, niezwłocznie, lada chwila, lada dzień, lada moment, na dniach, szybko, rychło

Wiktionary

# niebawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bawić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńebavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

# niebazgranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bazgrać.

Wiktionary

# niebazowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bazować.

Wiktionary

# niebałaganienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bałaganić.

Wiktionary

# niebałamucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bałamucić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbawãmuˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ńebau̯ãmucẽńe

Wiktionary

# niebębnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bębnić.

Wiktionary

# niebeczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|beczeć.

Wiktionary

# niebędzino

Niebędzino (kaszb. Niebãdzëno lub też Nieòbãdzëno, Òbãdzëno, niem. Wobensin) – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska. Wieś jest częścią składową sołectwa Redkowice.

Wikipedia

# niebekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bekać.

Wiktionary

# niebesztanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|besztać.

Wiktionary

# niebetonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|betonować.

Wiktionary

# niebezpieczeństwo

stan zagrożenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

Wiktionary

Zagrożenie – zjawisko wywołane działaniem sił natury bądź człowieka, które powoduje, że poczucie bezpieczeństwa maleje bądź zupełnie zanika. Dzielą się one na:

- naturalne (np. klęski żywiołowe),
- związane z działalnością człowieka, a te dzielimy na:
  - zagrożenia cywilizacyjne, np. choroby;
  - zagrożenia destrukcyjne, np. terroryzm, przestępczość, sabotaż;
  - zagrożenia gospodarcze, np. zanieczyszczenie środowiska, wadliwe konstrukcje.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Istnieje niebezpieczeństwo rozprzestrzenienia się ognia na kolejne budynki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ, AS: ńebespʹi ̯ečẽĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebezpieczny, bezpieczny

przysł. niebezpiecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zagrożenie

Wiktionary

# niebezpiecznie

przysłówek

(1.1) tak, iż jest to groźnym, ryzykownym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Most wiszący kołysze się niebezpiecznie w tę i z powrotem, a dla tych z nas, którzy cierpią na akrofobię, która jest wyrafinowanym słowem na lęk wysokości, poruszanie się w powietrzu na wysokości 15 metrów stanowi pewne wyzwanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲɛ, AS: ńebespʹi ̯ečʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebezpieczeństwo n.

przym. niebezpieczny, bezpieczny

czas. ubezpieczyć

Wiktionary

# niebezpieczniej

stopień wyższy od przysłówka: niebezpiecznie

SJP.pl

# niebezpieczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niebezpieczny

SJP.pl

# niebezpieczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oto, ani mniej, ani więcej, tylko stwór najniebezpieczniejszy i najszkodliwszy na ziemi, który się zwie: bazyliszek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbɛsˈpʲjɛt͡ʃnɨ, AS: ńebespʹi ̯ečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebezpieczeństwo ż.

przysł. niebezpiecznie

czas. ubezpieczyć

przym. bezpieczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) groźny

Wiktionary

# niebezpośrednio

przysłówek

(1.1) w sposób niebezpośredni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pośrednio

Wiktionary

# niebełtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bełtać.

Wiktionary

# niebianin

mieszkaniec nieba, Olimpu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poet. mieszkaniec nieba (bogowie, anioły)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Olimpijczycy, niebianie z Grecji, żywią się ambrozją i nektarem, dzięki którym są wiecznie młodzi i nieśmiertelni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈbʲjä̃ɲĩn, AS: ńebʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebo, niebiańskość, niebiosa

:: fż. niebianka

przym. niebiański

przysł. niebiańsko

Wiktionary

# niebianka

mieszkanka nieba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poet. mieszkanka nieba (bogini)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈbʲjãŋka, AS: ńebʹi ̯ãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebo, niebiańskość, niebiosa

:: fm. niebianin

przym. niebiański

przysł. niebiańsko

Wiktionary

# niebiański

taki jak w niebie, pochodzący z nieba; zachwycający, rozkoszny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z mitycznym niebem, dotyczący tego nieba

(1.2) budzący zachwyt, podziw

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebiańskość ż., niebianin mos., niebianka ż., niebieski mos., niebo n.

przysł. niebiańsko

przym. niebieski, niebieskawy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebieski, nieziemski

(1.2) wspaniały, zachwycający, doskonały, rozkoszny

Wiktionary

# niebiańskość

→ niebiański

SJP.pl

#### Patrz:

niebiański

# niebicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈbʲit͡ɕɛ, AS: ńebʹiće

Wiktionary

# niebiednienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|biednieć.

Wiktionary

# niebieganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|biegać.

Wiktionary

# niebiegnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|biegnąć.

Wiktionary

# niebielistka

roślina z rodziny goryczkowatych, występująca w 29 gatunkach; swercja

SJP.pl

Niebielistka, swercja (Swertia L.) – rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych (Gentianaceae). Obejmuje ok. 150–160 gatunków. Najliczniej przedstawiciele tego rodzaju reprezentowani są w Afryce i Azji, mniej liczne gatunki rosną w Europie i Ameryce Północnej. W Polsce występuje tylko jeden – niebielistka trwała (Swertia perennis). Łacińska nazwa rodzaju pochodzi od nazwiska żyjącego na przełomie XVI i XVII w. holenderskiego ogrodnika – Emmanuela Swerta.

Wikipedia

# niebierzmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bierzmować.

Wiktionary

# niebieścić

zmieniać kolor na niebieski

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) sprawiać, że coś staje się niebieskie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieski

rzecz. niebieski mos.

temsłow. niebiesko-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zaniebieszczać

Wiktionary

# niebieściutki

zdrobnienie od: niebieski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: niebieski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛ̇ɕˈt͡ɕutʲci, AS: ńebʹi ̯ėśćutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieski

rzecz. niebieski mos.

przysł. niebiesko

Wiktionary

# niebiesiadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|biesiadować.

Wiktionary

# niebieskawobiały

biały o odcieniu niebieskawym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) biały o niebieskawym odcieniu

Wiktionary

# niebieskawoczerwony

czerwony o odcieniu niebieskawym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) czerwony o niebieskawym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Orlik pospolity ma kwiaty niebieskawe, rzadziej białe lub niebieskawoczerwone (…)

Wiktionary

# niebieskawofioletowy

fioletowy o niebieskawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) fioletowy o niebieskawym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lilak ma niebieskawofioletowe, przyjemnie pachnące kwiaty.

Wiktionary

# niebieskawolila

1. lila o niebieskawym odcieniu; niebieskawoliliowy;
2. niebieskawoliliowo

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) lila o niebieskawym odcieniu

Wiktionary

# niebieskawoliliowy

liliowy o niebieskawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) liliowy o niebieskawym odcieniu

Wiktionary

# niebieskawopopielaty

popielaty o odcieniu niebieskawym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) popielaty o niebieskawym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pokrzywnica jest wielkości wróbla, ale smuklejsza. Pierś i głowę ma niebieskawopopielatą z brązowymi policzkami (…).

Wiktionary

# niebieskawość

→ niebieskawy

SJP.pl

#### Patrz:

niebieskawy

# niebieskawoszary

szary o odcieniu niebieskawym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) szary o niebieskawym odcieniu

Wiktionary

# niebieskawozielony

zielony o odcieniu niebieskawym, turkusowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony z niebieskawym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niebieskawozielone oczko wodne dodało ogrodowi uroku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskavɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: ńebʹi ̯eskavoźelõny

Wiktionary

# niebieskawy

zbliżony do niebieskiego, nie do końca niebieski, prawie niebieski

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) w kolorze podobnym do niebieskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tu i tam, wyrastające ponad piasek i kamienie kępy suchej, ostrej, żółtej jak słoma trawy. Krzewy różowych berberysów i niebieskawych, wiotkich tamaryszków.

(1.1) Twarz mężczyzny wydała jej się niebieskawa, może z powodu ciemnego zarostu na policzkach i światła lampy gazowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ, AS: ńebʹi ̯eskavy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebieski mos., niebo n., niebieskość ż., niebieskawość ż., niebieszczenie n., zaniebieszczenie n.

czas. niebieszczyć ndk., zaniebieścić dk.

przym. niebieski, niebiański

przysł. niebieskawo, niebiesko, niebiańsko

temsłow. niebiesko-

Wiktionary

# niebieski

mający kolor bezchmurnego nieba; błękitny, modry

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;

(1.2) przen. zob. zachwycający; cudowny, niebiański.

przymiotnik relacyjny

(2.1) emitujący niebieskie (1.1) światło

(2.2) astr. dotyczący nieba jako pozornego sklepienia Ziemi

(2.3) rel. dotyczący nieba jako wyobrażanego miejsca pobytu Boga, bogów, aniołów, świętych itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. zob. policjant.

Wiktionary

Barwa niebieska – jedna z addytywnych barw podstawowych, na kole barw dopełnia barwę żółtą. Zakres światła niebieskiego ma długość fali od ok. 420 do ok. 490 nm. Barwa niebieska ma także swoją ciemniejszą odmianę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Płatki niezapominajki są niebieskie.

(1.1) Pan w niebieskim dresie zbyt często oglądał się nerwowo, przez co za bardzo rzucał się w oczy.

(2.1) Niebieski laser zbudowany jest na bazie azotku galu.

(2.2) Gwiazdy i planetaanety to ciała niebieskie.

(2.3) Nawróćcie się, bo bliskie jest królestwo niebieskie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: ńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebieskość ż., niebieskawość ż. , niebo n., niebiosa nmos., niebiosy nmos., niebiańskość ż., niebieszczenie n., zaniebieszczenie n., zniebieszczenie n.

przym. niebieskawy, niebiański

:: zdrobn. niebieściutki, niebieściuchny

przysł. niebiesko, niebieskawo, niebieściutko, niebiańsko

czas. niebieszczeć ndk., zaniebieszczeć dk., zniebieszczeć dk., niebieszczyć ndk., zaniebieszczyć dk., niebieścieć ndk., zaniebieścieć dk., zniebieścieć dk., niebieścić ndk., zaniebieścić dk.

temsłow. niebiesko-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. pozn. modrakowy., gw-pl|Górny Śląsk|modry.

(1.2) ambrozyjski, arcy-piękny, błogi, boski, cudny, cudowny, czarujący, ładny, miły, miodowy, pełen wdzięku, piękny, powabny, przecudny, przecudowny, przepiękny, przesympatyczny, prześliczny, przeuroczy, przyjemny, przymilny, rozbrajający, rozkoszny, słodki, sympatyczny, śliczny, ujmujący, uroczy, urokliwy, wdzięczny, zniewalający

(2.2) niebiański, podniebny

(2.3) anielski, astralny, boski, boży, edeński, nadludzki, nadnaturalny, nadprzyrodzony, nadziemski, niebiański, niematerialny, nienaturalny, nieziemski, pański, ponadludzki, rajski, wybór, zaświatowy

(3.1) funkcjonariusz, mundurowy, pan władza, policjant, stróż prawa; pot. smerf, glina, gliniarz

Wiktionary

# niebiesko

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem niebieskiej barwy, z obecnością niebieskości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebieskość ż., niebieskawość ż., niebieszczenie n., zniebieszczenie n., zniebieszczanie n., zniebieszczenie n., niebo n., niebiosa ż., niebieski mos.

czas. zaniebieścić, niebieszczyć ndk., zniebieszczyć dk., zaniebieszczać ndk., zaniebieszczyć dk., zniebieszczać ndk., zniebieszczyć dk.

przym. niebieski, niebieskawy, niebieściutki

przysł. niebieskawo, niebieściutko

Wiktionary

# niebiesko-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na niebieski odcień barwy określonej przez drugi człon złożenia

(1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na niebieską barwę jednej lub wielu części wielobarwnej całości

(1.3) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na niebieską barwę tego, co nazywa drugi, rzeczownikowy człon złożenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) niebieskolila • niebieskoszary • niebieskozielony

(1.2) niebiesko-biały • niebiesko-granatowy • niebiesko-zielony

(1.3) niebieskogłowy • niebieskooki • niebieskoskrzydły

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebieski mos., niebieskość ż., niebieskawość ż. , niebo n., niebiosa nmos., niebiosy nmos., niebiańskość ż., niebieszczenie n., zaniebieszczenie n., zniebieszczenie n.

czas. niebieszczeć ndk., zaniebieszczeć dk., zniebieszczeć dk., niebieszczyć ndk., zaniebieszczyć dk., niebieścieć ndk., zaniebieścieć dk., zniebieścieć dk., niebieścić ndk., zaniebieścić dk.

przym. niebieski, niebieskawy

przysł. niebieskawo

Wiktionary

# niebiesko-biały

w części niebieski, w części biały; biało-niebieski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: niebieski i biały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poniżej rzęs rozciągały się dwa piękne, niebiesko-białe jeziora oczu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: ńebʹi ̯esko‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biało-niebieski

Wiktionary

# niebiesko-czerwony

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: niebieski i czerwony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czerwono-niebieski

Wiktionary

# niebiesko-fioletowy

w części niebieski, w części fioletowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niebieski i fioletowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na placu przed bazyliką dominowały niebiesko-fioletowe parasolki kawiarenek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔ‿fʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: ńebʹi ̯esko‿fʹi ̯oletovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskofioletowy

Wiktionary

# niebiesko-granatowy

w części niebieski, w części granatowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niebieski i granatowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niebiesko-granatowe maskowanie przydaje się w marynarce wojennej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔ‿ɡrãnaˈtɔvɨ, AS: ńebʹi ̯esko‿grãnatovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskogranatowy, granatowoniebieski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) granatowo-niebieski

Wiktionary

# niebiesko-lila

w części niebieski, w części lila

SJP.pl

# niebiesko-seledynowo-rdzawy

mający trzy kolory: niebieski, seledynowy i rdzawy

SJP.pl

# niebiesko-szary

w części niebieski, w części szary

SJP.pl

# niebiesko-zielony

w części niebieski, w części zielony; zielono-niebieski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dwa kolory: niebieski i zielony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wydawnictwa jakby się umówiły, bo wszystkie podręczniki medycyny były niebiesko-zielone.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔ‿ʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: ńebʹi ̯esko‿źelõny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zielono-niebieski

Wiktionary

# niebiesko-żółty

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: niebieski iżółty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zawodniczki wystąpiły w niebiesko-żółtych strojach.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żółto-niebieski

Wiktionary

# niebieskobiały

biały o odcieniu niebieskim

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) biały o niebieskim odcieniu

Wiktionary

# niebieskoczarny

czarny o odcieniu niebieskim

SJP.pl

# niebieskoczelny

przymiotnik relacyjny

(1.1) o niebieskim czole

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) modroczelny

Wiktionary

# niebieskodzioby

czubacz niebieskodzioby - gatunek ptaka z rodziny czubaczowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma niebieski dziób

Wiktionary

# niebieskofioletowy

fioletowy o odcieniu niebieskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor fioletowy o odcieniu niebieskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biegali od rana po niebieskofioletowej łące.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: ńebʹi ̯eskofʹi ̯oletovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebiesko-fioletowy

Wiktionary

# niebieskofiołkowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem niebieskofiołkowej barwy; w niebieskofiołkowym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskofiołkowy

Wiktionary

# niebieskofiołkowy

fiołkowy o odcieniu niebieskim

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) fiołkowy o niebieskim odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niebieskofiołkowo

Wiktionary

# niebieskogranatowy

granatowy o odcieniu niebieskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) granatowy o odcieniu niebieskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy w tych plakatówkach jest też farba niebieskogranatowa?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔɡrãnaˈtɔvɨ, AS: ńebʹi ̯eskogrãnatovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebiesko-granatowy, granatowoniebieski

Wiktionary

# niebieskogłowy

piona niebieskogłowa - gatunek ptaka z rodziny papugowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, którego głowa częściowo lub całkowicie jest koloru niebieskiego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔɡˈwɔvɨ, AS: ńebʹi ̯eskogu̯ovy

Wiktionary

# niebieskolicy

listkogonka niebieskolica - gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich

SJP.pl

# niebieskolila

lila o odcieniu niebieskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) lila o odcieniu niebieskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja stara wymyśliła sobie sufit niebieskolila... Macie taką farbę?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔˈlʲila, AS: ńebʹi ̯eskolʹila

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskoliliowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebieskoliliowy

Wiktionary

# niebieskoliliowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem niebieskoliliowej barwy; w niebieskoliliowym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskoliliowy

Wiktionary

# niebieskoliliowy

liliowy o niebieskim odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) liliowy o niebieskim odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskolila

przysł. niebieskoliliowo

Wiktionary

# niebieskonogi

głuptak niebieskonogi - gatunek ptaka z rodziny głuptakowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma niebieskie nogi

Wiktionary

# niebieskoogonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma niebieski ogon

Wiktionary

# niebieskooki

mający oczy koloru niebieskiego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma niebieskie oczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za stołem siedział niebieskooki chłopak.

(1.1) Jak przystało na prawdziwą niebieskooką blondynkę, nie miała nigdy specjalnych problemów z mężczyznami.

(1.1) - Dzień dobry - drzwi otwiera niebieskooka dziewczynka w pasiastym fartuszku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔˈːci, AS: ńebʹi ̯esk•oḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebieskookość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błękitnooki

Wiktionary

# niebieskopióry

mający niebieskie pióra

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma niebieskie pióra lub pierze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔˈpʲjurɨ, AS: ńebʹi ̯eskopʹi ̯ury

Wiktionary

# niebieskoplamy

patelnica niebieskoplama - gatunek jadowitej płaszczki

SJP.pl

# niebieskopopielato

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem niebieskopopielatej barwy; w niebieskopopielatym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskopopielaty

Wiktionary

# niebieskopopielaty

popielaty o odcieniu niebieskim

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) popielaty o niebieskim odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niebieskopopielato

Wiktionary

# niebieskopurpurowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem niebieskopurpurowej barwy; w niebieskopurpurowym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskopurpurowy

Wiktionary

# niebieskopurpurowy

purpurowy o odcieniu niebieskim

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) purpurowy o niebieskim odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niebieskopurpurowo

Wiktionary

# niebieskorzytny

afrykanka niebieskorzytna - gatunek ptaka z rodziny papugowatych

SJP.pl

# niebieskość

→ niebieski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niebieskie; cecha tych, którzy są niebiescy

Wiktionary

#### Patrz:

niebieski

#### Powiązane:

przym. niebieski, niebieskawy

przysł. niebiesko

rzecz. niebieski mos.

czas. zaniebieścić

temsłow. niebiesko-

Wiktionary

# niebieskosino

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem niebieskosinej barwy; w niebieskosinym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskosiny

Wiktionary

# niebieskosiny

siny o odcieniu niebieskim

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) siny o niebieskim odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niebieskosino

Wiktionary

# niebieskoskóry

mający niebieską skórę

SJP.pl

# niebieskoskrzydły

mający niebieskie skrzydła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma niebieskie skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔˈskʃɨdwɨ, AS: ńebʹi ̯eskoskšydu̯y

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) modroskrzydły

Wiktionary

# niebieskoszaro

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem niebieskoszarej barwy; w niebieskoszarym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskoszary

Wiktionary

# niebieskoszary

szary o odcieniu niebieskim

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) szary o odcieniu niebieskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nad polaną unosił się niebieskoszary dym z ogniska.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔˈʃarɨ, AS: ńebʹi ̯eskošary

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niebieskoszaro

Wiktionary

# niebieskoszyi

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma niebieską szyję

Wiktionary

# niebieskouchy

kwiatownik niebieskouchy - gatunek ptaka z rodziny nektarników

SJP.pl

# niebieskozielonkawo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem niebieskozielonkawej barwy; w niebieskozielonkawym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebieskozielonkawy

Wiktionary

# niebieskozielonkawy

nieco zielony o niebieskim odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielonkawy o niebieskim odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niebieskozielonkawo

Wiktionary

# niebieskozielony

zielony o odcieniu niebieskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zielony o odcieniu niebieskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wodnik wynurzył się z niebieskozielonej kipieli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛskɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: ńebʹi ̯eskoźelõny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) turkusowy

Wiktionary

# niebieszczeć

zmieniać kolor na niebieski

SJP.pl

# niebieżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bieżeć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ńebʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

# niebiglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|biglować.

Wiktionary

# niebigowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bigować.

Wiktionary

# niebimbanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bimbać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbʲĩmˈbãɲɛ, AS: ńebʹĩmbãńe

Wiktionary

# niebinarność

ogół tożsamości płciowych, które wykraczają poza podział na mężczyznę i kobietę; genderqueer

SJP.pl

Niebinarność, także: genderqueer, niebinarne tożsamości płciowe – zbiorcze określenie spektrum tożsamości płciowych (gender identity), które nie są wyłącznie męskie lub kobiece, i wychodzą w ten sposób poza tę polaryzację i binarność.

Wikipedia

# niebinarny

1. składający się wyłącznie z zer i jedynek; zero-jedynkowy;
2. składający się z dwóch przeciwstawionych sobie części

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który nie identyfikuje się z żadną z dwóch podstawowych płci

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebinarność ż.

przysł. niebinarnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) genderqueer

Wiktionary

# niebiosa

podniośle o niebie (pozornym sklepieniu Ziemi lub wyobrażalnej siedzibie Boga); niebiosy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzad. podn. firmament, niebo

(1.2) rel. podn. Bóg, Opatrzność

(1.3) rel. podn. raj, niebo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Ojcze nasz! któryś jest w niebiesiech! Święć się Imie Twoje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛbʲjˈɔsa, AS: ńebʹi ̯osa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebieski mos., niebianka ż., niebianin mos., niebiosy lm nm., niebo n.

temsłow. niebiesko-

przym. niebieski

przysł. niebiesko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebiosy

Wiktionary

# niebiosy

podniośle o niebie (pozornym sklepieniu Ziemi lub wyobrażalnej siedzibie Boga); niebiosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzad. podn. niebo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cieszmy się i pod niebiosy / Wznośmy razem miłe głosy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebieski mos., niebiosa lm nm., niebo n.

temsłow. niebiesko-

przym. niebieski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebiosa

Wiktionary

# niebisurmanienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bisurmanić.

Wiktionary

# niebiurokratycznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|biurokratycznieć.

Wiktionary

# nieblachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|blachować.

Wiktionary

# nieblaknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|blaknąć.

Wiktionary

# nieblichowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|blichować.

Wiktionary

# nieblokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|blokować.

Wiktionary

# niebluźnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bluźnić.

Wiktionary

# niebo

1. pozorne sklepienie nad Ziemią; firmament, niebiosa (podniośle);
2. w wielu religiach:
a) siedziba Boga, bogów, dusz zmarłych;
b) Bóg, opatrzność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) astr. meteorol. część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;

(1.2) rel. mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

(1.3) przen. Bóg, bóstwo

Wiktionary

Niebo – część atmosfery oraz przestrzeni kosmicznej widzianej z powierzchni dowolnego obiektu astronomicznego. Czasami niebo definiowane jest również jako gęsta powłoka atmosferyczna planety.

Jako pojęcie astronomiczne niebo określane jest mianem sfery niebieskiej. Jest to umowne sklepienie, na którym Słońce, Księżyc, planety i gwiazdy przemieszczają się. Sfera niebieska podzielona jest na obszary zwane konstelacjami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niebo pociemniało, pojawiły się chmury.

(1.2) Katolicy wierzą, że po śmierci duszę czeka niebo, piekło lub czyściec.

(1.3) Cóż nam robić, taki już wyrok niebios.

(1.3) Niech się dzieje wola nieba, // z nią się zawsze zgadzać trzeba.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲɛbɔ, AS: ńebo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebiosa nmos., niebiosy nmos., niebieski m., niebianin m., niebianka ż., zaniebieszczenie n.

czas. zaniebieścić dk.

przym. niebieski, niebiański, niebieskawy

przysł. niebiesko

temsłow. niebiesko-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) raj, kraina wiecznej szczęśliwości, Elizjum, Pola Elizejskie, łono Abrahama, Królestwo Niebieskie

Wiktionary

# niebodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bóść.

Wiktionary

# nieboga

1. osoba budząca litość lub współczucie z powodu sytuacji, w jakiej się znajduje; biedactwo, biedaczek, niebożę;
2. dawniej: ukochana kobieta, narzeczona; najdroższa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. ktoś lub coś, co budzi współczucie

(1.2) przest. ukochana kobieta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poratuj niebogę, daj kawalątko chleba dla moich głodnych dzieci.

(1.2) O mojaś ty, niebogo!

(1.1) Usłyszeliśmy żałosne miauczenie, długą chwilę nie mogliśmy zlokalizować miejsca, skąd ta skarga dochodzi… / a ten nieboga, mokry i wystraszony, wystawił łepek spod kupki chrustu, w której się zagrzebał i siedział cicho (:D) (Miłość) (<3)

(1.1) No jak znasz życie Danuś [dana33], zaraz znajdą się tysiące krewnych, których ten nieboga pewnie nawet z fotografii nie znał, aby sądzić się o spadek wieczysty.

(1.2) Oj gdzie ty[,] Jasiu[,] jedziesz, / da darmo się zawiedziesz, / da darmo twoja droga, / da nie[ ]chce cię nieboga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈbɔɡa, AS: ńeboga

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebogi

rzecz. niebożę n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bidaka, bidul, biedactwo, biedaczek, biedaczysko, biedak, biedula, biedulek, biedulka, chudzina, chudzinka, nieboraczka, niebożątko, niebożę, nieszczęśnica, nędznica

(1.2) najdroższa, narzeczona, ukochana

Wiktionary

# niebogata

kobieta niezamożna

SJP.pl

# niebogaty

człowiek niezamożny

SJP.pl

# niebogi

przymiotnik

(1.1) nieszczęśliwy

(1.2) ubogi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieboga ż., niebożę n., niebożec

Wiktionary

# nieboksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|boksować.

Wiktionary

# niebolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|boleć.

Wiktionary

# niebombardowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bombardować.

Wiktionary

# niebomblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bomblować.

Wiktionary

# nieboraczek

zdrobnienie od: nieborak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od nieborak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieborak m.

Wiktionary

# nieboraczka

zdrobnienie od: nieborak

SJP.pl

# nieboraczysko

zgrubienie od: nieborak

SJP.pl

# nieborak

współczująco o człowieku lub zwierzęciu; biedak, nieszczęśnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) ze współczuciem o człowieku lub zwierzęciu

Wiktionary

Nieborak (ok. 1220 m) – garb w północno-wschodniej grani Kasprowego Wierchu w polskich Tatrach Zachodnich, pomiędzy Nosalową Przełęczą (1102 m) a Wysokim (1287 m), od którego oddzielony jest przełączką wciętą zaledwie na ok. 3 m. Zachodnie stoki Nieboraka opadają do Doliny Bystrej, wschodnie do Doliny Olczyskiej. Jest całkowicie zalesiony. W północnym kierunku opada spod jego wierzchołka depresja, niżej przechodząca w żleb opadający w północno-zachodnim kierunku do Doliny Bystrej. Spływa nim potok uchodzący pod Nosalem do sztucznego zbiornika przed tamą na Bystrej.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. nieboraka m./ż., nieboractwo n.

:: zdrobn. nieboraczek m.

:: zgrub. nieboraczysko

:: fż. nieboraczka ż.

przym. nieboraczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biedactwo, bidula

Wiktionary

# nieborgowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|borgować.

Wiktionary

# nieborów

1. wieś w Polsce;
2. część miasta Stąporków

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Nieborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Nieborów
- Nieborów – nieoficjalna część wsi Hyżne, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Hyżne
- Nieborów Mały – część wsi Hyżne, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Hyżne
- Nieborów Wielki – część wsi Hyżne, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Hyżne
- Nieborów – część miasta Stąporków, w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Stąporków

Wikipedia

# nieborowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|borować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbɔrɔˈvãɲɛ, AS: ńeborovãńe

Wiktionary

# nieborowianin

mieszkaniec wsi: Nieborów

SJP.pl

# nieborowianka

mieszkanka wsi: Nieborów

SJP.pl

# nieborowice

Nieborowice (niem. Nieborowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Pilchowice. Nazwa wsi pochodzi od imienia Niebora.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Nieborowice, po jej zniesieniu w gromadzie Żernica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

# nieborowo

Nieborowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Pyrzyce.

Wikipedia

# nieborowski

przymiotnik od: Borowa, Borowie, Borów

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Nieborowski – polski duchowny rzymskokatolicki, misjonarz
- Kacper Józef Nieborowski – polski szlachcic, urzędnik
- Marcin Nieborowski – polski szlachcic, urzędnik
- Paul Nieborowski – rzymskokatolicki duchowny, pisarz i historyk

Wikipedia

# nieborzyn

3 miejscowości w Polsce:

- Nieborzyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Grudusk
- Nieborzyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Czerwińsk nad Wisłą
- Nieborzyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kleczew
  - Nieborzyn (przystanek kolejowy) – zlikwidowany wąskotorowy przystanek kolejowy w Nieborzynie

Wikipedia

# niebosiężnie

→ niebosiężny

SJP.pl

#### Patrz:

niebosiężny

# niebosiężny

bardzo wysoki

SJP.pl

# nieboski

→ bóg

SJP.pl

#### Patrz:

bóg

# nieboskłon

dolna część, krańce kopuły nieba; widnokrąg, horyzont, widnokres

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. kopuła nieba, zwłaszcza jej dolna część

Wiktionary

Sfera niebieska, firmament, sklepienie niebieskie – abstrakcyjna sfera o nieokreślonym promieniu otaczająca obserwatora znajdującego się na Ziemi, utożsamiana z widzianym przez niego niebem. Dawniej uznawano, że sfera niebieska jest rzeczywistą kopułą, dziś wiadomo, że jest to tylko złudzenie optyczne, a sformułowanie to jest używane jedynie w zwrotach językowych, jak np.:

- widoczny na sferze niebieskiej = widoczny na niebie
- ruch na sferze niebieskiej = zmiana kąta pod jakim widać dany obiekt

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozgwieżdżony nieboskłon zdawał się być na wyciągnięcie ręki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈbɔskwɔ̃n, AS: ńebosku̯õn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) horyzont, niebo, firmament

Wiktionary

# nieboszczka

zmarła kobieta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która umarła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nieraz bywałam z nieboszczką w klasztorze bonifratrów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. nieboszczyk m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zmarła, umarła

Wiktionary

# nieboszczyca

dawniej: nieboszczka

SJP.pl

# nieboszczyk

zmarły mężczyzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zmarły

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈbɔʃt͡ʃɨk, AS: ńeboščyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. nieboszczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) denat, obraź. sztywny, świętej pamięci, trup, pot. umarlak, umrzyk, zmarły

Wiktionary

# niebotyczny

1. bardzo wysoki, sięgający nieba; niebosiężny;
2. wielki, ogromny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo wysoki, wydający się sięgać nieba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebotyczność ż.

przysł. niebotycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebosiężny

Wiktionary

# niebowid

hodowlana odmiana karasia złocistego

SJP.pl

Niebowid – odmiana hodowlana chińskiej populacji złotej rybki wywodzącej się od jednego z podgatunków karasia złocistego – Carassius auratus auratus, w hodowli akwarystycznej popularnie zwanymi welonami.

Wikipedia

# niebożątko

zdrobnienie od: niebożę

SJP.pl

# niebożę

ze współczuciem, litością o jakiejś istocie (zwykle młodej); biedactwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. ze współczuciem o człowieku lub zwierzęciu cierpiącym lub poszkodowanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oj, cóż za niebożę, któż go wspomoże?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieboga ż.

:: zdrobn. niebożątko n.

przym. niebogi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebożątko, nieborak, biedactwo, biedaczyna, reg. śl. boroczek.

Wiktionary

# niebożec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. nieboszczyk

Wiktionary

#### Powiązane:

zdrobn. nieboszczyk

przym. niebogi

Wiktionary

# nieboznawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. astronom

Wiktionary

# niebradziażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bradziażyć.

Wiktionary

# niebraknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|braknąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brak mrz.

Wiktionary

# niebrakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brakować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbrakɔˈvãɲɛ, AS: ńebrakovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brak mrz.

Wiktionary

# niebramowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bramować.

Wiktionary

# niebranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈbrãɲɛ, AS: ńebrãńe

Wiktionary

# niebrawędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brawędzić.

Wiktionary

# niebrechtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brechtać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbrɛxˈtãɲɛ, AS: ńebreχtãńe

Wiktionary

# niebredzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bredzić.

Wiktionary

# niebrnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brnąć.

Wiktionary

# niebrodacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brodacieć.

Wiktionary

# niebrodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brodzić.

Wiktionary

# niebrojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|broić.

Wiktionary

# niebronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bronić.

Wiktionary

# niebronowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bronować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bronowanie n.

Wiktionary

# niebrudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brudzić.

Wiktionary

# niebrukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brukować.

Wiktionary

# niebrzęczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brzęczeć.

Wiktionary

# niebrzegów

Niebrzegów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Puławy.

Z sąsiednim przysiółkiem Obłapy, położonym na wschód od wsi nad Wieprzem, za zakolem rzeki, tworzy sołectwo.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego.

Wikipedia

# niebrzmienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|brzmieć.

Wiktionary

# niebrzydki

dość ładny (np. niebrzydka okolica)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. całkiem ładny

Wiktionary

# niebrzydowski

nazwisko

SJP.pl

# niebuchnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|buchnąć.

Wiktionary

# niebudek

nazwisko

SJP.pl

# niebudowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|budować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbudɔˈvãɲɛ, AS: ńebudovãńe

Wiktionary

# niebudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|budzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbuˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ńebuʒẽńe

Wiktionary

# niebujanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bujać.

Wiktionary

# niebukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bukować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbukɔˈvãɲɛ, AS: ńebukovãńe

Wiktionary

# niebuksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|buksować.

Wiktionary

# niebulenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bulić.

Wiktionary

# niebulwersowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bulwersować.

Wiktionary

# niebumblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bumblować.

Wiktionary

# niebumelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bumelować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbũmɛlɔˈvãɲɛ, AS: ńebũmelovãńe

Wiktionary

# niebuntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|buntować.

Wiktionary

# nieburzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|burzyć.

Wiktionary

# niebuszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|buszować.

Wiktionary

# niebutwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|butwieć.

Wiktionary

# niebycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|być.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈbɨt͡ɕɛ, AS: ńebyće

Wiktionary

# niebylec

wieś w Polsce

SJP.pl

- Niebylec – męskie imię słowiańskie
- Niebylec – wieś w powiecie strzyżowskim, w województwie podkarpackim
- Niebylec – gmina w województwie podkarpackim
- Niebylec – dawna gromada

Wikipedia

# niebylecki

→ Niebylec

SJP.pl

#### Patrz:

Niebylec

# niebyt

nieistnienie, nicość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieistnienie, nicość

Wiktionary

Niebyt, nicość – przeciwieństwo bytu; jedno z kluczowych pojęć ontologii.

Czasem podaje się nazwę meontologia na oznaczenie „nauki o niebycie”; jest to jednak termin praktycznie nieużywany – między innymi dlatego, że możliwości rozprawiania o nicości są ograniczone.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stworzenie wyłoniło się z niebytu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebycie n., niebytność ż.

czas. nie (być)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nicość, nic, nieistnienie

Wiktionary

# niebywale

przysłówek

(1.1) w sposób niebywały, nietypowo, niezwykle

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebywałość ż.

przym. niebywały

Wiktionary

# niebywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bywać.

Wiktionary

# niebywałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niebywałe; cecha tych, którzy są niebywali

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebywały

przysł. niebywale

Wiktionary

# niebywały

niezwykły, niezdarzający się często (np. niebywały odruch)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który prawie się nie zdarza

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niebywale

rzecz. bywalec mos., niebywałość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nadzwyczajny, niespotykany, niezwykły, wyjątkowy

Wiktionary

# niebzyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bzyczeć.

Wiktionary

# niebzykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bzykać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbzɨˈkãɲɛ, AS: ńebzykãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dk. niebzyknięcie

Wiktionary

# niebzyknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|bzyknąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbzɨcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ńebzyḱńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ndk. niebzykanie

Wiktionary

# niebłaganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|błagać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbwaˈɡãɲɛ, AS: ńebu̯agãńe

Wiktionary

# niebłagonadiożny

przymiotnik

(1.1) rzad. nieprawomyślny, przeciwny władzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koncesjonowana, salonowa opozycja – jestem niebłagonadiożny ale nie aż tak by pisać prawdę do końca, podszczypuję ale robię wszystko, by pozostać na ekranie, by być zapraszanym itp.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbwaɡɔ̃naˈdʲjɔʒnɨ, AS: ńebu̯agõnadʹi ̯ožny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebłagonadiożnost' ż., niebłagonadiożność ż.

Wiktionary

# niebłaźnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|błaźnić.

Wiktionary

# niebłękitnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|błękitnieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbwɛ̃ŋʲcitʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńebu̯ẽŋʹḱitʹńė̃ńe

Wiktionary

# niebłogosławienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|błogosławić.

Wiktionary

# niebłyszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|błyszczeć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛbwɨʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ńebu̯yščẽńe

Wiktionary

# nieć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. kuzyn

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Nieć – polski bibliolog, historyk, polonista
- Halina Nieć – polska naukowczyni
- Jerzy Nieć – polski zapaśnik
- Magdalena Nieć – polska aktorka

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ̇t͡ɕ, AS: ńėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieściora

Wiktionary

# niecackanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cackać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛt͡sat͡sˈkãɲɛ, AS: ńecackãńe

Wiktionary

# niecapienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|capić.

Wiktionary

# niecaplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|caplować.

Wiktionary

# niecałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|całować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛt͡sawɔˈvãɲɛ, AS: ńecau̯ovãńe

Wiktionary

# niecechowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cechować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛt͡sɛxɔˈvãɲɛ, AS: ńeceχovãńe

Wiktionary

# niecedowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niezrzekanie się swoich praw na rzecz kogoś innego

(1.2) o państwie: nieprzekazywanie części swojego terytorium innemu państwu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛt͡sɛdɔˈvãɲɛ, AS: ńecedovãńe

Wiktionary

# niecedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cedzić.

Wiktionary

# niecelebrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|celebrować.

Wiktionary

# niecelniej

stopień wyższy od przysłówka: niecelnie

SJP.pl

# niecelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|celować.

Wiktionary

# niecembrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cembrować.

Wiktionary

# niecenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cenić.

Wiktionary

# niecenzuralność

nieprzyzwoitość, wulgarność

SJP.pl

# niecerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cerować.

Wiktionary

# niech

część składowa wyrażeń w trybie rozkazującym

SJP.pl

partykuła wzmacniająca

(1.1) …używana do tworzenia trybu rozkazującego dla 3 os. lp. oraz 3 os. lm.

(1.2) …do tworzenia groźby w zdaniu warunkowym kiedy, gdy tylko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niech pan pójdzie za mną.

(1.1) Niech ona tu przyjdzie.

(1.2) Niech ja go tylko dorwę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛx, AS: ńeχ

Wiktionary

#### Powiązane:

partyk. niechaj, niechże

czas. niechać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) proszę (zob. uwagi)

Wiktionary

# niechabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chabić.

Wiktionary

# niechać

dawniej: zaprzestawać (zaprzestać), pozostawiać (pozostawić) w spokoju

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) daw. zaprzestawać czegoś, zostawiać coś w spokoju

czasownik dokonany

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. zostawić

(2.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. pozwolić sobie

(2.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. polecić, nakazać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechanie n., poniechanie n., zaniechanie n.

czas. poniechać dk., zaniechać dk.

partyk. niechaj, niechajby, niechajże, niech, niechby, niechże, niechżeby, niechżeż, niechżeżby

Wiktionary

# niechadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chadzać.

Wiktionary

# niechaj

przestarzały odpowiednik "niech"

SJP.pl

partykuła

(1.1) przest. zob. niech.

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: niechać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A niechaj narodowie wżdy postronni znają, • Iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają!

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. niechać

partyk. niech

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niech, niechajże

Wiktionary

# niechajże

wzmocnione "niechaj"

SJP.pl

# niechanowo

wieś w Polsce

SJP.pl

Niechanowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo.

Miejscowość jest siedzibą gminy Niechanowo i przebiega przez nią Szlak Pałaców i Dworów Powiatu Gnieźnieńskiego. We wsi znajdują się m.in.: szkoła podstawowa, biblioteka i dom kultury.

Wikipedia

# niechanowski

przymiotnik od: Niechanowo

SJP.pl

# niechapsnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chapsnąć.

Wiktionary

# niecharakterystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niecharakterystyczne; cecha tych, którzy są niecharakterystyczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niecharakterystyczny

przysł. niecharakterystycznie

Wiktionary

# niecharakteryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|charakteryzować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxaraktɛrɨzɔˈvãɲɛ, AS: ńeχarakteryzovãńe

Wiktionary

# niecharczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|charczeć.

Wiktionary

# niecharkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|charkać.

Wiktionary

# niechatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chatować.

Wiktionary

# niechałturzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chałturzyć.

Wiktionary

# niechby

'niech' połączone z trybem przypuszczającym

SJP.pl

# niechcący

przysłówek

(1.1) nieumyślnie, niezamierzenie, przypadkowo, nieświadomie

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny zaprzeczony od: chcieć

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) nieumyślnie

antonimy.

(1.1) umyślnie, specjalnie

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. niechcenie n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) unintentionally, involuntarily

* arabski: (1.1) عن غير قصد

* baskijski: (1.1) nahi gabe

* hiszpański: (1.1) involuntariamente, sin querer

* kaszubski: (1.1) niechcąco; (2.1) niechcący

* niemiecki: (1.1) unabsichtlich, ohne Absicht

* nowogrecki: (1.1) άθελα, αθέλητα

* rosyjski: (1.1) нечаянно, неумышленно, невольно, невзначай, ненароком

* sanskryt: (1.1) अकामत, अपकामम्

* włoski: (1.1) inavvertitamente, involontariamente

źródła.

== niechcący (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) niechcący

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈxt͡sɔ̃nt͡sɨ, AS: ńeχcõncy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechcenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieumyślnie

Wiktionary

# niechcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chcieć.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) robiła odniechcenia, z przykazu jeno, spoglądając pilnie za głosem starego i doszukując się go w podwórzu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈxt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ńeχcẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niechcący

ims. niechcący

Wiktionary

# niechcianów

Niechcianów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Nowe Ostrowy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# niechciany

przymiotnik

(1.1) taki, którego się nie chce

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈxʲt͡ɕãnɨ, AS: ńeχʹćãny

Wiktionary

# niechcice

Niechcice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza.

Wieś królewska tenuty radomszczańskiej, położona w powiecie szadkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Niechcice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

# niechciejstwo

potocznie: brak chęci do działania

SJP.pl

# niechęć

brak chęci do czegoś; nieżyczliwość, uprzedzenie wobec kogoś lub czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak chęci, pragnienia czegoś

(1.2) uprzedzenie, brak pozytywnych uczuć wobec jakiejś osoby lub rzeczy

Wiktionary

Niechęć – polski zespół jazzowy założony w Warszawie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɲɛxɛ̃ɲt͡ɕ, AS: ńeχẽńć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. niechęcić ndk.

przym. niechętny, niechętliwy, chutliwy

przysł. niechętnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) animozja, awersja, antypatia, wrogość

Wiktionary

# niechechłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chechłać.

Wiktionary

# niechędożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chędożyć.

Wiktionary

# niechętnie

przysłówek

(1.1) w sposób niechętny, pełen niechęci

(1.2) odnosząc się nieprzychylnie do kogoś lub czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ziemię uprawiano w sposób tradycyjny i niechętnie patrzono na wszelkie, nieliczne zresztą, nowinki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈxɛ̃ntʲɲɛ, AS: ńeχẽntʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechęć ż.

czas. niechęcić ndk.

przym. niechętny, niechętliwy, chutliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) nieżyczliwie, nieprzyjaźnie

Wiktionary

# niechętny

przymiotnik

(1.1) nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; także. wyrażający niechęć, brak entuzjazmu

(1.2) nieprzychylnie nastawiony do kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Prezydent Stanów Zjednoczonych Woodrow Wilson, dotąd niechętny Polakom, poczynił im niektóre obietnice w czasie kampanii wyborczej 1916 r.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈxɛ̃ntnɨ, AS: ńeχẽntny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechęć ż.

czas. niechęcić ndk.

przym. niechętliwy, chutliwy

przysł. niechętnie

Wiktionary

# niechlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chlać.

Wiktionary

# niechlastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chlastać.

Wiktionary

# niechlipanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chlipać.

Wiktionary

# niechlorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chlorować.

Wiktionary

# niechlów

wieś w Polsce

SJP.pl

Niechlów (niem. Nechlau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Niechlów, przy drodze wojewódzkiej nr 324.

Wikipedia

# niechlowski

przymiotnik od: Niechlów

SJP.pl

# niechluj

potocznie: człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny; brudas, flejtuch, fleja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba nie dbająca o swój porządny wygląd, o staranne wykonywanie pracy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten niechluj nie mył włosów od dwóch tygodni!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲɛxluj, AS: ńeχlui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechlujstwo n., niechlujność ż.

:: fż. niechlujka ż.

przym. niechlujny

przysł. niechlujnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brudas, flejtuch, fleja, kocmołuch, prosię

Wiktionary

# niechluja

potocznie: kobieta brudna, zaniedbana, nieporządna; brudaska, flejtucha, fleja; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym)

SJP.pl

# niechlujnie

przysłówek

(1.1) w sposób niechlujny, niestaranny, niedbały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Figury były wymalowane tak niechlujnie, że odróżnienie panny od niżnika możliwe było tylko dzięki temu, że niżnik siedział na koniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈxlujɲɛ, AS: ńeχlui ̯ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechlujność ż., niechlujstwo n., niechluj m.

przym. niechlujny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niestarannie, niedbale

Wiktionary

# niechlujniej

stopień wyższy od przysłówka: niechlujnie

SJP.pl

# niechlujniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niechlujny

SJP.pl

# niechlujność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest niestaranne, pozbawione schludności

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈxlujnɔɕt͡ɕ, AS: ńeχlui ̯ność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechlujstwo n., niechluj m.

przym. niechlujny

przysł. niechlujnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niechlujstwo, niestaranność, bylejakość; pot. rozmemłanie, rozmamłanie

Wiktionary

# niechlujny

wyróżniający się brakiem czystości, porządku; zaniedbany, brudny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie dba o czystość i porządek

(1.2) niestaranny, generujacy błędy, niedbały, byle jaki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Magister z trudem mogła przeczytać niechlujne pismo lekarza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈxlujnɨ, AS: ńeχlui ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechluj m., niechluja ż., niechlujstwo n., niechlujność ż.

przysł. niechlujnie, niechlujno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapuszczony, brudny, nieporządny, niedbały, zaniedbany

(1.2) partacki, niestaranny

Wiktionary

# niechlujstwo

niedbanie o porządek, czystość; brud, zaniedbanie

SJP.pl

# niechluśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chlusnąć.

Wiktionary

# niechlustanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chlustać.

Wiktionary

# niechmirów

Niechmirów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Burzenin. Wieś leży nad rzeką Oleśnicą, 9 km od Burzenina, w sąsiedztwie sporych obszarów leśnych.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Niechmirów, po jej zniesieniu w gromadzie Kamionka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# niechobrz

Niechobrz – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Boguchwała.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Niechobrz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy, należącej do dekanatu Boguchwała, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia

# niechodki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) malutkie buty dla dziecka, które jeszcze nie chodzi

Wiktionary

# niechodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chodzić.

Wiktionary

# niechomikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chomikować.

Wiktionary

# niechorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chorować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxɔrɔˈvãɲɛ, AS: ńeχorovãńe

Wiktionary

# niechorski

przymiotnik od: Niechorze

SJP.pl

# niechorzanin

mieszkaniec Niechorza

SJP.pl

# niechorzanka

mieszkanka Niechorza

SJP.pl

# niechorze

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś rybacka w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Niechorze (do 1945 roku niem. Horst, Ostseebad Horst; od 1945 początkowo Gniezdzino, a następnie Horzewo) – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Rewal. Leży na Pobrzeżu Szczecińskim, Wybrzeżu Trzebiatowskim, nad Morzem Bałtyckim na północy i jeziorem Liwia Łuża na południu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niechorze jest miejscowością wypoczynkową.

(1.1) Latarnia morska w Niechorzu znajduje się na klifie.

(1.1) Niechorze leży nad jeziorem Liwia Łuża.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈxɔʒɛ, AS: ńeχože

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechorzanin m., niechorzanka ż.

przym. niechorski

Wiktionary

# niechorzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chorzeć.

Wiktionary

# niechowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxɔˈvãɲɛ, AS: ńeχovãńe

Wiktionary

# niechrapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chrapać.

Wiktionary

# niechromanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chromać.

Wiktionary

# niechromolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chromolić.

Wiktionary

# niechronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chronić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńeχrõńė̃ńe

Wiktionary

# niechrystianizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chrystianizować.

Wiktionary

# niechrząknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chrząknąć.

Wiktionary

# niechrzanienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chrzanić.

Wiktionary

# niechrząśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chrząsnąć.

Wiktionary

# niechrząstnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chrząstnąć.

Wiktionary

# niechrzczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chrzcić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Decyzję o niechrzczeniu w miesiącach letnich podjął proboszcz.

Wiktionary

# niechrzczeniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. nieochrzczone dziecko, zwłaszcza zmarłe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ochrzcić

Wiktionary

# niechrześcijanin

osoba niebędąca chrześcijaninem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba niewyznająca chrześcijaństwa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃ɲĩn, AS: ńeχšeśćii ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niechrześcijański

przysł. niechrześcijańsko

Wiktionary

# niechrześcijanka

kobieta nie będąca wyznawczynią religii chrześcijańskiej

SJP.pl

# niechrześcijański

przymiotnik

(1.1) taki, który nie wyznaje chrześcijańskiej religii

(1.2) taki, który nie jest zgodny z zasadami chrześcijaństwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechrześcijanin m.

przysł. niechrześcijańsko

Wiktionary

# niechrześcijańsko

przysłówek

(1.1) w sposób niechrześcijański

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chłop wreszcie już wie, że niesprawiedliwość pochodzi od tych jednostek, które to uczą go chrześcijaństwa, niechrześcijańsko go wykorzystują i które mu rozkazują w bezbożnym - nie w jego, chłopskim - języku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechrześcijanin m.

przym. niechrześcijański

Wiktionary

# niechrześcijańskość

→ niechrześcijański

SJP.pl

#### Patrz:

niechrześcijański

# niechrzęśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chrzęsnąć.

Wiktionary

# niechrzęstnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chrzęstnąć.

Wiktionary

# niechrzęszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chrzęścić.

Wiktionary

# niechuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chuchać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxuˈxãɲɛ, AS: ńeχuχãńe

Wiktionary

# niechuchnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chuchnąć.

Wiktionary

# niechwalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chwalić.

Wiktionary

# niechwycenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chwycić.

Wiktionary

# niechwytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chwytać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxfɨˈtãɲɛ, AS: ńeχfytãńe

Wiktionary

# niechybianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) trafianie do celu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niechybność ż.

przym. niechybny

przysł. niechybnie

czas. chybiać

Wiktionary

# niechybnie

przysłówek

(1.1) nie do uniknięcia, na pewno, koniecznie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niechybny

rzecz. niechybianie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bez pochyby

Wiktionary

# niechybny

1. taki, który się z pewnością wydarzy; nieuchronny
2. dawniej: trafiający do celu; celny

SJP.pl

# niechylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chylić.

Wiktionary

# niechże

wzmocnione "niech"

SJP.pl

partykuła

(1.1) niech, niechaj

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A jeżeli Demetriusz i jego rzemieślnicy mają sprawy przeciw komuś, to na rynku odbywają się sądy, są też prokonsulowie, niechże jedni drugich oskarżają.

Wiktionary

#### Powiązane:

partyk. niech

czas. niechać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niech, niechaj

Wiktionary

# niechżeby

"niechże" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

# niechżeż

wzmocnione "niechże"

SJP.pl

# niechżeżby

"niechżeż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

# niechłeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chłeptać.

Wiktionary

# niechłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chłodzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxwɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ńeχu̯oʒẽńe

Wiktionary

# niechłostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|chłostać.

Wiktionary

# nieciągliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieciągliwe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieciągliwy

przysł. nieciągliwie

Wiktionary

# nieciągnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciągnąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇t͡ɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ńėćõŋʹǵńė̃ńće

Wiktionary

# nieciągłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieciągłe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieciągły

przysł. nieciągle

Wiktionary

# niecić

wzniecać, powodować, zwykle o ogniu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzniecić)

(1.1) książk. lub daw. powodować powstawanie ognia (także w sensie metaforycznym)

(1.2) powodować lub wzbudzać coś

czasownik zwrotny niedokonany niecić się (dk. wzniecić się)

(2.1) książk. lub daw. palić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Suche drewno nieciło pożar całego lasu.

(1.1) Ukochanie jest raczej skutkiem, jest iskrą wypryskującą z innego ogniska - ogniska harmonii, prawdy, iskrą, która nieraz i w moim sercu nieci ogień - pragnienie walk o wolność - o szczęście ludzi, skutych teraz krzywdą i złem świata.

(1.2) To - o czym dowiadywał się od Baryki, na przykład o pracach Gajowca - nieciło w jego duszy zgryzotę śmiertelną, mękę serdeczną, astmę duchową, która podkopywała jego zdrowie fizyczne bardziej niż choroba sama.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niecenie n., podniecanie n., podniecenie n., powzniecanie n., rozniecanie n., rozniecenie n., wzniecanie n., wniecenie n.

czas. podniecać ndk., podniecić dk., powzniecać dk., rozniecać ndk., rozniecić dk., wzniecać ndk., wzniecić dk.

przym. podniecający

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozpalać, rozniecać

(1.2) budzić

(2.1) zapalać się, rozpalać się

Wiktionary

# niecięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciąć.

Wiktionary

# nieciecki

nazwisko

SJP.pl

# nieciecz

starorzecze

SJP.pl

- Nieciecz – rzeka w Kotlinie Szczercowskiej, lewy dopływ Widawki

2 jeziora w Polsce

- Nieciecz – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
- Nieciecz – jezioro (starorzecze Narwi) w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Piątnica

Wikipedia

# nieciekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciekać.

Wiktionary

# nieciekaw

przymiotnik

(1.1) przest. zob. nieciekawy. (forma orzecznikowa)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nieciekaw jestem świata, // Ogromnych, pięknych miast: // Nie więcej one powiedzą, // Jak ten przydrożny chwast.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieciekawy, ciekawy, ciekawski

przysł. nieciekawie, ciekawie

rzecz. ciekawska ż., ciekawski mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciekawy

Wiktionary

# nieciekawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciekawić.

Wiktionary

# nieciekawość

→ nieciekawy

SJP.pl

#### Patrz:

nieciekawy

# nieciekawy

przymiotnik

(1.1) niewzbudzający zainteresowania; zwyczajny, przeciętny

(1.2) nieprzyjemny, wzbudzający obawy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Sytuacja jest tak nieciekawa, że Jacek został wezwany na dywanik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇t͡ɕɛˈkavɨ, AS: ńėćekavy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. nieciekawie

przym. nieciekaw

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nudny, nieszczególny

Wiktionary

# nieciepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciepać.

Wiktionary

# niecieplin

Niecieplin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Garwolin.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Garwolinie.

Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# nieciepnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciepnąć.

Wiktionary

# niecierlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cierlić.

Wiktionary

# niecierpek

roślina zielna lub półkrzew z rodziny niecierpkowatych; balsamina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Impatiens|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny niecierpkowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju niecierpek (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. niecierpliwość ż., niecierpkowate nmos.

czas. nie cierpieć ndk.

przym. niecierpliwy

przysł. niecierpliwie

Wiktionary

# niecierpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cierpieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇t͡ɕɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńėćerpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

# niecierpkowate

o cechach niecierpkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Niecierpkowate (Balsaminaceae A. Rich. in Bory) – rodzina roślin z rzędu wrzosowców. Należą do niej dwa rodzaje – jeden monotypowy z gatunkiem Hydrocera triflora i drugi – niecierpek Impatiens z około tysiącem gatunków. Występują w Ameryce Północnej, Eurazji i Afryce. Do rodzimej flory Polski należy tylko jeden gatunek niecierpka (niecierpek pospolity), ale kilka kolejnych jest zawleczonych i zdziczałych lub uprawianych.

Wikipedia

# niecierpkowaty

o cechach niecierpkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# niecierpliwić

1. wywoływać czyjeś zniecierpliwienie; denerwować, drażnić
2. niecierpliwić się - objawiać zniecierpliwienie

SJP.pl

# niecierpliwie

przysłówek

(1.1) okazując brak cierpliwości, z niecierpliwością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na przybycie przyjaciela czekał tym niecierpliwiej, że ów w żaden sposób się z nim nie kontaktował.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇t͡ɕɛrˈplʲivʲjɛ, AS: ńėćerplʹivʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niecierpek mzw., niecierpliwość ż.

czas. niecierpliwić się

przym. niecierpliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jak kot z pęcherzem

Wiktionary

# niecierpliwiej

stopień wyższy od przysłówka: niecierpliwie

SJP.pl

# niecierpliwość

brak cierpliwości, zniecierpliwienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇t͡ɕɛrˈplʲivɔɕt͡ɕ, AS: ńėćerplʹivość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zniecierpliwienie n., niecierpek mzw.

czas. niecierpliwić

przym. niecierpliwy

przysł. niecierpliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zniecierpliwienie, popędliwość

Wiktionary

# niecierpliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: niecierpliwy

SJP.pl

# niecierpliwy

przymiotnik

(1.1) taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇t͡ɕɛrˈplʲivɨ, AS: ńėćerplʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niecierpliwość ż., niecierpek mzw.

przysł. niecierpliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) w gorącej wodzie kąpany

Wiktionary

# niecieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cieszyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇t͡ɕɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ńėćešẽńe

Wiktionary

# nieciesławice

Nieciesławice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Tuczępy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# niecikowski

nazwisko

SJP.pl

# nieciosanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciosać.

Wiktionary

# nieciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciskać.

Wiktionary

# nieciszów

Nieciszów (dawniej niem. Netsche) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Oleśnica.

Wikipedia

# niecisław

imię męskie

SJP.pl

Niecisław – imię męskie nienotowane w źródłach staropolskich, prawdopodobnie neologizm z początku XIX wieku. Złożone z członu "Nieci-" ("wzniecać, wzbudzać"), który jest niespotykany w staropolskich imionach dwuczłonowych, oraz członu "-sław" ("sława").

Niecisław imieniny obchodzi 15 lipca.

Znane osoby noszące imię Niecisław:

- Jan Niecisław Baudouin de Courtenay

Wikipedia

# niecisławostwo

Niecisław z małżonką; Niecisławowie

SJP.pl

# niecisławowie

Niecisław z małżonką; Niecisławostwo

SJP.pl

# niecisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Niecisława lub z nim związany

SJP.pl

# nieciulanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciulać.

Wiktionary

# nieciulnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciulnąć.

Wiktionary

# nieciupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciupać.

Wiktionary

# nieciupcianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciupciać.

Wiktionary

# nieciupnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciupnąć.

Wiktionary

# nieciułanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ciułać.

Wiktionary

# niecka

1. drewniane, podłużne naczynie półkoliste wydrążone w jednym kawałku drewna, używane na wsi; niecułka;
2. naczynie z blachy lub drewna, w kształcie koryta z bocznymi uchwytami, stosowane w kopalniach do przenoszenia urobku;
3. ilość produktu mieszcząca się w takich naczyniach; dawna miara pojemności;
4. podłużne obniżenie terenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naczynie drewniane półkuliste wydrążane w jednym kawałku drewna, powszechnie używane w domach - głównie na wsi - w XIX wieku

(1.2) naczynie - z blachy lub drewna - w kształcie koryta z bocznymi uchwytami, stosowane w kopalniach do przenoszenia urobku

(1.3) niewielkie podłużne obniżenie terenu, powstałe na skutek przemian górnej warstwy skorupy ziemskiej

Wiktionary

Niecka

- w geologii – łagodna synklina o dużej powierzchni, będąca strukturą wgłębną, często niewidoczną na powierzchni. Na jej bazie mogą powstać formacje złożowe, w tym np.:
  - niecka artezyjska
  - niecka węglowa
- w znaczeniu geomorfologicznym (rzeźba terenu) – niewielkie podłużne obniżenie terenu, powstałe na skutek przemian górnej warstwy skorupy ziemskiej. Niecka taka odznacza się łagodnym profilem poprzecznym, powstaje wskutek spełzywania i spłukiwania materiału skalnego. Rozróżniane są tu m.in.:
  - niecka ablacyjna – formowana przez spłukiwanie i spełzanie na obszarze bezleśnym
  - niecka korazyjna – powstaje głównie w efekcie spełzywania lub soliflukcji

  Wikipedia

# nieckarz

nazwisko

SJP.pl

# nieckowaty

o powierzchni wznoszącej się od środka ku brzegom; wgłębiony, zapadnięty, wklęsły, wklęśnięty

SJP.pl

# nieckowe

przymiotnik od: niecka, np. sklepienie nieckowe

SJP.pl

# niećkowiak

nazwisko

SJP.pl

# nieckowo

Nieckowo (kaszb. Niecekòwò) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Potęgowo nad jeziorem Nieckowskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

- Nieckowo. powiatslupsk.info. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-02-06)].

Wikipedia

# nieckowski

nazwisko

SJP.pl

# nieckowy

przymiotnik od: niecka, np. sklepienie nieckowe

SJP.pl

# niećmienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ćmić.

Wiktionary

# niecniej

stopień wyższy od przysłówka: niecnie

SJP.pl

# niecniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: niecny; bardziej niecny

SJP.pl

# niecność

→ niecny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co niecne; cecha tych, którzy są niecni

Wiktionary

#### Patrz:

niecny

#### Powiązane:

przym. niecny

rzecz. niecny mos., niecnota mos./ż.

Wiktionary

# niecnota

(r. męski) mężczyzna postępujący źle, podle lub lekkomyślnie; ladaco

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(1.1) książk. albo żart. ktoś, kto postępuje źle lub lekkomyślnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A to ten kot, niecnota / Skoczył mi na poduszkę z płota!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niecny mos., niecnotnik mos., niecność ż.

:: zdrobn. niecnotka

przym. niecny

przysł. niecnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łachmyta, łapserdak, drapichrust, gałgan, hultaj, huncwot, ladaco, nic dobrego, nicpoń

Wiktionary

# niecny

haniebny, niegodziwy, zły

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. haniebny, niegodziwy, nikczemny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek niecny (1.1)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niecność ż., niecnota ż.

przysł. niecnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drański, grzeszny, haniebny, hańbiący, karygodny, łajdacki, łotrowski, naganny, niechlubny, niegodny, niegodziwy, nieprawy, nieszlachetny, niesławny, niewybredny, nikczemny, niski, obrzydliwy, perfidny, podły, skandaliczny, szubrawy, uwłaczający, wredny, występny, zdrożny, zły; podn. bezecny

Wiktionary

# nieco

odrobinę, trochę

SJP.pl

przysłówek

(1.1) przysłówek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy

(1.2) w niewielkim stopniu intensywniej

zaimek liczebny nieokreślony

(2.1) zaimek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy

(2.2) zaimek informujący o niewielkiej liczbie (ilości)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On jest nieco rozkojarzony.

(1.1) Nieco się buntował, ale dał się przekonać.

(1.2) Teraz zagraj to nieco szybciej.

(2.1) Powinieneś zdobyć się na nieco poświęcenia.

(2.2) Na koniec wlał jej nieco trucizny do herbaty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲɛt͡sɔ, AS: ńeco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trochę, co nieco

(2.1-2) trochę, co nieco

Wiktionary

# niecodziennie

przysłówek

(1.1) niezwykle, niepospolicie, nieprzeciętnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Front domu ogołocony z firanek i kwiatów wyglądał niecodziennie i żałośnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niecodzienność ż.

przym. niecodzienny

czas. dnieć

Wiktionary

# niecodzienność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzymiotnikowy od|niecodzienny.; cecha tego co rzadkie, osobliwe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niecodzienny

przysł. niecodziennie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzadkość, nieprzeciętność

Wiktionary

# niecodzienny

przymiotnik

(1.1) zdarzający się nie każdego dnia; rzadko spotykany

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛt͡sɔˈd͡ʑɛ̃nːɨ, AS: ńecoʒ́ẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niecodzienność ż.

przysł. niecodziennie

czas. dnieć

Wiktionary

# niecofanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cofać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛt͡sɔˈfãɲɛ, AS: ńecofãńe

Wiktionary

# niecofniony

dawniej: nieodwracalny, nieodwołalny, nieunikniony

SJP.pl

# niecoś

dawniej: wzmocnione "nieco"; dziś tylko w wyrażeniu: coś niecoś - trochę, niewiele

SJP.pl

# niećpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ćpać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ̇ˈt͡ɕpãɲɛ, AS: ńėćpãńe

Wiktionary

# niećpnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ćpnąć.

Wiktionary

# niecuchnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cuchnąć.

Wiktionary

# niecudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cudzić.

Wiktionary

# niecudzołożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cudzołożyć.

Wiktionary

# niecumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cumować.

Wiktionary

# niecupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cupać.

Wiktionary

# niecułka

drewniane, podłużne naczynie półkolisto wydrążone w jednym kawałku drewna; pojemność tegoż naczynia; niecka

SJP.pl

# niecwelenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cwelić.

Wiktionary

# niećwiczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ćwiczyć.

Wiktionary

# niećwierk

niećwierk puklerzówka - gatunek owada z rodziny pasikonikowatych

SJP.pl

# niećwierkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ćwierkać.

Wiktionary

# niecyckanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cyckać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛt͡sɨt͡sˈkãɲɛ, AS: ńecyckãńe

Wiktionary

# niecykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cykać.

Wiktionary

# niecykliczność

brak okresowości, powtarzalności; acykliczność

SJP.pl

# niecytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cytować.

Wiktionary

# niecyzelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|cyzelować.

Wiktionary

# nieczajenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czaić.

Wiktionary

# nieczapkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czapkować.

Wiktionary

# nieczatów

Nieczatów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Zakrzew.

W skład sołectwa wchodzą Nieczatów i Kozinki. W 2023 sołectwo liczyło 484 mieszkańców.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

# nieczatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czatować.

Wiktionary

# nieczczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czcić.

Wiktionary

# nieczekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czekać.

Wiktionary

# nieczerpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czerpać.

Wiktionary

# nieczerwienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czerwienić.

Wiktionary

# nieczesanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czesać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛt͡ʃɛˈsãɲɛ, AS: ńečesãńe

Wiktionary

# nieczkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czkać.

Wiktionary

# nieczknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czknąć.

Wiktionary

# niecznianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czniać.

Wiktionary

# nieczochranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czochrać.

Wiktionary

# nieczucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czuć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. czucie n.

Wiktionary

# nieczuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czuwać.

Wiktionary

# nieczułość

brak czułości, obojętność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzymiotnikowy od|nieczuły.

(1.2) odporność na coś, nieodczuwanie czegoś (np. bólu)

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieczuły

przysł. nieczule

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chłód, obojętność, oschłość, oziębłość

(1.2) odporność, obojętność

Wiktionary

# nieczuły

przymiotnik

(1.1) pozbawiony wrażliwości, współczucia, okazywania reakcji emocjonalnych

(1.2) odporny na szkodliwe wpływy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieczułość ż.

przysł. nieczule

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niewrażliwy, niewzruszony, bezwzględny, bezlitosny, beznamiętny, obojętny, zimny, zobojętniały

(1.2) niewrażliwy, odporny

Wiktionary

# nieczynienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czynić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛt͡ʃɨ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńečỹńė̃ńe

Wiktionary

# nieczynny

przymiotnik relacyjny

(1.1) niefunkcjonujący, zamknięty; nieoddany do użytku; nienadający się do eksploatacji

(1.2) niewykonujący żadnej czynności; niebędący w stanie czynnym

(1.3) chem. fiz. nie powodujący żadnych zmian; niewywołujący żadnych reakcji chemicznych

Wiktionary

# nieczysto

przysłówek

(1.1) w sposób nieczysty, niepoprawny lub niewłaściwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Masz interesującą barwę głosu, ale śpiewasz strasznie nieczysto.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈt͡ʃɨstɔ, AS: ńečysto

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieczystość ż., nieczystości nmos.

przym. nieczysty

Wiktionary

# nieczystość

brak czystości - w znaczeniu uczciwości, przyzwoitości (np. nieczystość myśli) lub w znaczeniu niezawierania obcych składników (np. nieczystość rasy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego

Wiktionary

Nieczystość seksualna – termin używany w religiach, między innymi monoteistycznych jak judaizm i islam, na określenie stanu braku świętości rytualnej z powodu podjęcia pożycia seksualnego, a u kobiet także z powodu menstruacji. Drugie znaczenie tego terminu, również religijne, dotyczy postaw naruszających zasady etyczne – uznawane przez daną religię – w odniesieniu do pożycia seksualnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Patrycja od liceum grzeszyła nieczystością.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ, AS: ńečystość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieczystości nmos.

przym. nieczysty

przysł. nieczysto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozwiązłość

Wiktionary

# nieczystości

śmieci, odpadki, zanieczyszczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) brudy, śmieci, odchody

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dozorca wylał nieczystości do kanału.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieczystość ż.

przym. nieczysty

przysł. nieczysto

Wiktionary

# nieczysty

przymiotnik

(1.1) niezgodny z nakazami obowiązującej w danym środowisku etyki

(1.2) pozbawiony skrupułów

(1.3) zawierający obce, niepożądane składniki

(1.4) mało wyrazisty, zamazany

(1.5) o dźwięku: niewyraźny w brzmieniu, zniekształcony

(1.6) o niektórych czynnościach: nieprecyzyjny, wykonany niedokładnie

(1.7) sport. niezgodny z obowiązującymi przepisami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dla faryzeuszy nieczystymi byli wszyscy chorzy.

(1.3) W nieczystym roztworze pływały jakieś cząstki.

(1.4) Z powodu nieczystego obrazu nie udało się im nic zobaczyć.

(1.5) Nieczyste dźwięki drażnią ucho.

(1.7) To było nieczyste zagranie, o czym świadczy decyzja sędziów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieczystość ż., nieczystości nmos.

przysł. nieczysto

Wiktionary

# nieczyszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czyścić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛt͡ʃɨʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ńečyščẽńe

Wiktionary

# nieczytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|czytać.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieczytelny

rzecz. nieczytelność ż.

Wiktionary

# nieczytelność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieczytelne; cecha tych, którzy są nieczytelni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieczytanie n., poczytność ż.

przym. nieczytelny

przysł. nieczytelnie

Wiktionary

# nieczytelny

przymiotnik

(1.1) niemożliwy do odczytania, nie dający się przeczytać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ortopedzie udzielono oficjalnej nagany za wypisywanie nieczytelnych recept.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieczytelność ż., nieczytanie n., poczytność ż.

przysł. nieczytelnie

Wiktionary

# nieczłowiek

w fantastyce: przedstawiciel rasy innej niż ludzka, np. krasnolud, gnom, niziołek, elf itd.

SJP.pl

# niedaleki

przymiotnik

(1.1) położony w niedużej odległości

(1.2) niezbyt oddalony w czasie

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niedaleko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bliski, pobliski

(1.2) niedawny

Wiktionary

# niedaleko

przysłówek

(1.1) dość blisko, niezbyt daleko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieszkam niedaleko. Wpadniesz?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdaˈlɛkɔ, AS: ńedaleko

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedaleki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. blisko.

Wiktionary

# niedalino

Niedalino (dawniej: niem. Nedlin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Świeszyno, przy trasie drogi wojewódzkiej nr 167 i nad rzeką Radew.

Według danych z końca grudnia 1999 r. wieś miała 497 mieszkańców.

Wikipedia

# niedamir

dawne imię męskie

SJP.pl

- Niedamir – staropolskie imię męskie
- Niedamir – możny woliński z początku XII wieku
- Niedamir z Caingorn – postać z sagi o wiedźminie

Wikipedia

# niedamirów

dawne imię męskie

SJP.pl

Niedamirów (przed 1945 r. niem. Kunzendorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Lubawka.

Wikipedia

# niedamowo

Niedamowo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Jadamòwé; niem. Niedamowo) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Kościerzyna, na wschodnim krańcu Pojezierza Kaszubskiego. Siedziba sołectwa Niedamowo o powierzchni 1166,70 ha.

Wikipedia

# niedanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdãɲɛ, AS: ńedãńe

Wiktionary

# niedanowo

Niedanowo (niem. Niedenau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Kozłowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

W pobliżu wsi znajduje się wielki kurhan, zbadany archeologicznie w latach 70. XX wieku.

Wikipedia

# niedarcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drzeć.

Wiktionary

# niedarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|darować.

Wiktionary

# niedarowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|darowywać.

Wiktionary

# niedarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|darzyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ńedažẽńe

Wiktionary

# niedarzyn

W Polsce

- Niedarzyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Baboszewo
- Niedarzyn – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki
- Niedarzyn – gromada

Wikipedia

# niedarzyno

Niedarzyno (kaszub. Niedarzënò, niem. Meddersin) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Borzytuchom, na Pojezierzu Bytowskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

# niedaś

żartobliwie: osoba często upierająca się, że czegoś nie da się zrobić

SJP.pl

# niedasizm

potocznie: pesymistyczna postawa oparta na przekonaniu, że czegoś nie da się zrobić

SJP.pl

# niedaszów

Niedaszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Mściwojów, przy drodze wojewódzkiej nr 374. Wieś położona jest 6 km na południowy wschód od Jawora na pograniczu Równiny Jawora i Wzgórz Strzegomskich należących do makroregionu Przedgórze Sudeckie, na wysokości 200 m n.p.m., a najwyższym miejscem w obrębie jest punkt o wysokości 213,0 m n p.m. Geologicznie Niedaszów leży na bloku Sudeckim, gdzie lite skały starszego podłoża (karbońskie granity) ukazują się wyspowo na powierzchni w większości przykryte luźnymi osadami trzeciorzędowymi i czwartorzędowymi o miąższości ok. 40 m. Zabudowa wsi ma układ ulicówki. Rozciąga się na długości 0,8 km po obu stronach drogi wojewódzkiej nr 374. Większość budynków stanowi zabudowę przedwojenną. Budownictwo powojenne występuje jako dogęszczenie istniejących terenów zurbanizowanych. W dokumentach wymieniona już w 1291 roku, aczkolwiek jest prawdopodobnie jeszcze starsza. Niektóre źródła podają, iż wcześniej znajdowała się tu wieś Pacoslawice, która być może została wchłonięta przez Niedaszów. Jeszcze przez długie lata miejscowa ludność używała nazwy Pakselndorf. W źródłach wzmiankowana jako Herczogenwalde (1324 r.), Herzogenwalde (1333 r.), Hertzogewalde (1507 r.), Hertzogwaldau (1687 r.), Herzogswaldau (1786 r.).

Wikipedia

# niedawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dawać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdaˈvãɲɛ, AS: ńedavãńe

Wiktionary

# niedawno

przysłówek

(1.1) w niedalekiej przeszłości

Wiktionary

Niedawno – piętnasty singel zespołu Lady Pank. Utwór pochodzący z tego singla znalazł się później tylko na kompilacji różnych wykonawców Hit za hitem (hity '98) oraz jako bonus na wydanym w 2007 roku zestawie Lady Pank – Box 13 CD.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Widzimy, jak nasi koledzy stają się nagle posłami, jak faceci, którzy niedawno robili w gacie ze strachu i nie chcieli rozklejać prościutkich ulotek, piszą sążniste artykulasy, nauczając ludzi, co mają sądzić o świecie i polityce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdavnɔ, AS: ńedavno

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedawny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ostatnio

Wiktionary

# niedawny

przymiotnik

(1.1) taki, który pochodzi z nieodległej przeszłości

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niedawno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nowy / najnowszy, świeży, ostatni

Wiktionary

# niedążenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dążyć.

Wiktionary

# niedałtowski

nazwisko

SJP.pl

# niedbale

przysłówek

(1.1) w sposób niedbały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdbalɛ, AS: ńedbale

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedbalstwo n., niedbałość ż.

przym. niedbały, dbały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niestarannie, byle jak

Wiktionary

# niedbalec

człowiek niedbały, nieporządny, niestaranny; niedbaluch

SJP.pl

# niedbalski

nazwisko

SJP.pl

# niedbalstwo

brak odpowiedniej dbałości o coś; zaniedbywanie czegoś, niestaranność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niestaranność, niedbałość, brak dbałości

Wiktionary

Niedbalstwo (łac. negligentia, culpa) – pojęcie z zakresu teorii prawa oznaczające nieumyślne spowodowanie szkody lub czynu zabronionego. W zależności od epoki, gałęzi prawa i przedstawicieli doktryny bywa ujmowana jako nadrzędna w stosunku do lekkomyślności (jest wtedy ujmowana jako nieumyślność) lub równorzędna do niej (wtedy jest postacią nieumyślności). Przeciwieństwem niedbalstwa jest diligentia (łac. staranność, troska, delikatność).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. niedbałość ż., niedbanie n.

przym. niedbały

przysł. niedbale

Wiktionary

# niedbaluch

potocznie:
1. osoba niestaranna, robiąca coś nieudolnie; fuszer, partacz;
2. osoba niedbająca o swój wygląd lub porządek

SJP.pl

# niedbanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dbać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdbãɲɛ, AS: ńedbãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedbalstwo n.

Wiktionary

# niedbała

taki, który dba, troszczy się; troskliwy, pieczołowity

SJP.pl

# niedbałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak dbałości o co

(1.2) cecha bycia lekceważącym w stylu, zachowaniu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedbalstwo n., niedbaluch mos.

przym. niedbały

przysł. niedbale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedbalstwo, niestaranność

(1.2) lekceważenie, nonszalancja

Wiktionary

# niedbały

przymiotnik

(1.1) wykonujący coś niedokładnie

(1.2) świadczący o braku staranności

(1.3) wyrażający lekceważenie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedbalstwo n., niedbaluch mos., niedbałość ż.

przysł. niedbale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lekkomyślny, niebaczny, niechlujny, nieostrożny, niestaranny, nieuważny

(1.2) niechlujny, niefrasobliwy, niestaranny, partacki

(1.3) lekceważący, nonszalancki, zbyt swobodny

Wiktionary

# niedebatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|debatować.

Wiktionary

# niedechrystianizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dechrystianizować.

Wiktionary

# niedęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dąć.

Wiktionary

# niedecydowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|decydować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛt͡sɨdɔˈvãɲɛ, AS: ńedecydovãńe

Wiktionary

# niededykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dedykować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛdɨkɔˈvãɲɛ, AS: ńededykovãńe

Wiktionary

# niedeewangelizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|deewangelizować.

Wiktionary

# niedefilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|defilować.

Wiktionary

# niedefiniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|definiować.

Wiktionary

# niedefragmentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|defragmentować.

Wiktionary

# niedeglomerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|deglomerować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛɡlɔ̃mɛrɔˈvãɲɛ, AS: ńedeglõmerovãńe

Wiktionary

# niedegradowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|degradować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niestety na nic się zdały prośby naszych kibiców o niedegradowanie drużyny. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛɡradɔˈvãɲɛ, AS: ńedegradovãńe

Wiktionary

# niedeklamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|deklamować.

Wiktionary

# niedekolonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dekolonizować.

Wiktionary

# niedekorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dekorować.

Wiktionary

# niedekowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dekować.

Wiktionary

# niedelektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|delektować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛlɛktɔˈvãɲɛ, AS: ńedelektovãńe

Wiktionary

# niedeliberowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|deliberować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛlʲibɛrɔˈvãɲɛ, AS: ńedelʹiberovãńe

Wiktionary

# niedelikatniej

stopień wyższy od przysłówka: niedelikatnie

SJP.pl

# niedelikatniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: niedelikatny; bardziej niedelikatny

SJP.pl

# niedementowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dementować.

Wiktionary

# niedemokratycznie

przysłówek

(1.1) w sposób niedemokratyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedemokratyczność ż.

przym. niedemokratyczny

Wiktionary

# niedemokratyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co niedemokratyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedemokratyczny

przysł. niedemokratycznie

Wiktionary

# niedemokratyczny

przymiotnik

(1.1) polit. będący zaprzeczeniem demokracji; inny niż demokratyczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W okresie PRL (…) postrzeganie równości wyborów było dość specyficzne, w dużej mierze z uwagi na niedemokratyczny charakter wyborów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedemokratyczność ż.

przysł. niedemokratycznie

Wiktionary

# niedemokratyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|demokratyzować.

Wiktionary

# niedemolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|demolować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛ̃mɔlɔˈvãɲɛ, AS: ńedẽmolovãńe

Wiktionary

# niedemonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|demonizować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛ̃mɔ̃ɲizɔˈvãɲɛ, AS: ńedẽmõńizovãńe

Wiktionary

# niedemonstrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|demonstrować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛ̃mɔ̃w̃strɔˈvãɲɛ, AS: ńedẽmõũ̯strovãńe

Wiktionary

# niedemontowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|demontować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛ̃mɔ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: ńedẽmõntovãńe

Wiktionary

# niedenerwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|denerwować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛ̃nɛrvɔˈvãɲɛ, AS: ńedẽnervovãńe

Wiktionary

# niedenthal

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Niedenthal (1894-1976), oficer
- Chris Niedenthal (1950-), fotograf
- Jan Niedenthal (1906-1976), prokurator, żołnierz, urzędnik
- Marian Niedenthal (1891-), inżynier, oficer

Wikipedia

# niedenuncjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|denuncjować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛ̃nũnt͡sʲjɔˈvãɲɛ, AS: ńedẽnũncʹi ̯ovãńe

Wiktionary

# niedepaletyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nierozładowywanie towaru z palet

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛpalɛtɨzɔˈvãɲɛ, AS: ńedepaletyzovãńe

Wiktionary

# niedepilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|depilować.

Wiktionary

# niedeportowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|deportować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛpɔrtɔˈvãɲɛ, AS: ńedeportovãńe

Wiktionary

# niedeprecjatywny

przymiotnik

(1.1) jęz. wyrażający neutralny stosunek do kogoś lub czegoś, pozbawiony negatywnego nastawienia; nie deprecjatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. ndepr.

Wiktionary

# niedeprecjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|deprecjonować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛprɛt͡sʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ńedeprecʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

# niedeprymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|deprymować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛprɨ̃mɔˈvãɲɛ, AS: ńedeprỹmovãńe

Wiktionary

# niedeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|deptać.

Wiktionary

# niedeputowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|deputować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛputɔˈvãɲɛ, AS: ńedeputovãńe

Wiktionary

# niederselters

[czytaj: nider-zelters] wieś w niemieckiej Hesji

SJP.pl

# niedesztaplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nierozkładanie towaru ze sztapli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛʃtaplɔˈvãɲɛ, AS: ńedeštaplovãńe

Wiktionary

# niedewaluowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dewaluować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛvaluwɔˈvãɲɛ, AS: ńedevaluu̯ovãńe

Wiktionary

# niedewastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dewastować.

Wiktionary

# niedezawuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dezawuować.

Wiktionary

# niedezelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dezelować.

Wiktionary

# niedezodoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dezodoryzować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛzɔdɔrɨzɔˈvãɲɛ, AS: ńedezodoryzovãńe

Wiktionary

# niedezynfekowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dezynfekować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɛzɨ̃nfɛkɔˈvãɲɛ, AS: ńedezỹnfekovãńe

Wiktionary

# niediagnozowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|diagnozować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdʲjaɡnɔzɔˈvãɲɛ, AS: ńedʹi ̯agnozovãńe

Wiktionary

# niediegetyczny

przymiotnik

(1.1) film. (np. o dźwięku, muzyce) taki, który nie jest częścią narracji, stanowiący tło, pochodzący spoza świata przedstawionego filmu i niesłyszalny dla postaci w nim występujących

Wiktionary

# niedmuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dmuchać.

Wiktionary

# niedmuchnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dmuchnąć.

Wiktionary

# niednienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dnieć.

Wiktionary

# niedobczyce

dzielnica Rybnika

SJP.pl

Niedobczyce (śl. Ńydobczyce, niem. Niedobschütz, cz. Nedobčice) – część miasta i dzielnica Rybnika położona w południowo-zachodniej części miasta. W latach 1955–1975 stanowiły samodzielne miasto. Liczy ponad 10 000 mieszkańców.

Wikipedia

# niedobczycki

przymiotnik od: Niedobczyce

SJP.pl

# niedobiałczenie

niedobiałczenie krwi - spadek poziomu białka we krwi; hipoproteinemia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. niski poziom białka we krwi i w organizmie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Antoni powrócił z łagru z cechami wyniszczenia i niedobiałczenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔbʲjawˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ńedobʹi ̯au̯čẽńe

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hipoproteinemia ż.

Wiktionary

# niedobicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dobić.

Wiktionary

# niedobijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dobijać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔbʲiˈjä̃ɲɛ, AS: ńedobʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

# niedobitek

jedna z nielicznych osób, które przetrwały pogrom

SJP.pl

# niedobitka

jedna z nielicznych osób, które przetrwały pogrom

SJP.pl

# niedobór

1. brak, niedostatek czegoś
2. nadwyżka rozchodów nad przychodami; deficyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbyt mała ilość czegoś

Wiktionary

Niedobór – w ekonomii sytuacja, w której wielkość zapotrzebowania jest większa niż ilość oferowana przy bieżącej cenie rynkowej. W rachunkowości − ujawniona w toku inwentaryzacji ujemna różnica pomiędzy stanem rzeczywistym składników majątku jednostki gospodarczej, a ich stanem ewidencyjnym (wykazanym w księgach rachunkowych).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdɔbur, AS: ńedobur

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedoborowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) deficyt

Wiktionary

# niedoborowy

związany z niedoborem, brakiem czegoś, powodujący spadek czegoś

SJP.pl

# niedobrowolnie

przysłówek

(1.1) w sposób niedobrowolny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedobrowolność ż.

przym. niedobrowolny

Wiktionary

# niedobrowolność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niedobrowolne; cecha tych, którzy są niedobrowolni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedobrowolny

przysł. niedobrowolnie

Wiktionary

# niedobrowolny

przymiotnik

(1.1) niewynikający z własnej woli, działający pod przymusem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Istnieje oczywiście różnica między dobrowolnym odizolowaniem się w grocie wraz z innymi ludźmi a samotnym i niedobrowolnym uwięzieniem w niej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedobrowolność ż.

przysł. niedobrowolnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konieczny, obowiązkowy, przymusowy

Wiktionary

# niedobruszek

z łagodną przyganą o ukochanym

SJP.pl

# niedobry

przymiotnik

(1.1) pozbawiony dobroci

(1.2) przynoszący szkodę

(1.3) który jest wbrew zasadom, kanonom, wartościom

(1.4) taki, który nie jest odpowiedni, nie pasuje

(1.5) nie zapowiadający się, nie rokujący

(1.6) bez staranności

(1.7) bez optymizmu

(1.8) (o potrawie) bez smaku lub o niewłaściwym smaku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Marty rodzice są niedobrzy, bo nie pozwalają jej bawić się z biedniejszymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niedobrze

Wiktionary

#### Synonimy:

zły, słaby, kiepski, lichy, nędzny

(1.1) diabelski, okropny, szatański

(1.2) diabelski, szatański, szkodliwy, złośliwy

(1.3) nieodpowiedni, obrazoburczy, zepsuty

(1.4) amatorski, chałturniczy, do dupy, niedopasowany, niefachowy, nieodpowiedni, niestandardowy, niewłaściwy, prowizoryczny

(1.5) marny, niepomyślny

(1.6) byle jaki, leniwy, niesumienny

(1.7) pesymistyczny

(1.8) niesmaczny, obrzydliwy, ohydny, okropny, wstrętny

Wiktionary

# niedobrze

przysłówek

(1.1) w sposób niewłaściwy, zły, niepomyślny, nieszczęśliwy

(1.2) źle pod względem fizycznym

(1.3) w sposób pozbawiony życzliwości, nieprzyjazny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To niedobrze, że zgubiłeś indeks.

(1.2) Boli mnie głowa. Czuję się niedobrze.

(1.3) Potraktowali mnie niedobrze. Byli wręcz bezczelni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdɔbʒɛ, AS: ńedobže

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedobry

rzecz. dobrota ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) źle

(1.2) słabo

(1.3) niemiło

Wiktionary

# niedobycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dobyć.

Wiktionary

# niedobywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dobywać.

Wiktionary

# niedocenianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doceniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przecena ż.

Wiktionary

# niedocenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|docenić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przecena ż.

Wiktionary

# niedochodowy

przymiotnik

(1.1) ekon. nie przynoszący zysków, ale straty

(1.2) ekon. z zasady nastawiony nie na osiąganie zysków, ale na realizację celów np. charytatywnych, oświatowych

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieopłacalny, niezyskowny, nierentowny, nieekonomiczny, deficytowy

(1.2) non-profit

Wiktionary

# niedochodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dochodzić.

Wiktionary

# niedociągnięcie

brak potrzebnej dokładności, wadliwość wykonania czegoś; wada, błąd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brak doskonałości, wadliwość wykonania lub niedopracowanie czegoś

Wiktionary

# niedocieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|docierać.

Wiktionary

# niedociśnienie

Hipotensja (niedociśnienie), również hipotonia – obniżenie ciśnienia tętniczego poniżej 90/50 mm Hg lub 100/60 mm Hg. Problem dotyczy około 15% społeczeństwa.

Wikipedia

# niedociśnieniowiec

człowiek mający niedociśnienie tętnicze

SJP.pl

# niedocukrzenie

chorobliwy stan organizmu wynikający ze zbyt małej zawartości cukru we krwi; hipoglikemia

SJP.pl

Wikipedia

# niedoczas

1. sytuacja w partii szachowej, kiedy graczowi grozi przegrana z powodu przekroczenia limitu czasu;
2. potocznie: brak czasu na zrobienie czegoś, nienadążanie z czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szach. sytuacja w partii szachowej, kiedy jednemu lub obydwojgu graczom grozi przegrana z powodu przekroczenia limitu czasu

(1.2) nienadążanie, opóźnianie się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ogromnym niedoczasie zobaczył wieczniaka, ale wieczniaka nie było.

(1.2) …wielu kursantów to przedstawiciele handlowi, którzy w wiecznym niedoczasie krążą po kraju.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) niedostatek czasu

Wiktionary

# niedoczekanie

zapowiedź utrudniania komuś realizacji czegoś; także ostrzeżenie, że nie wydarzy się to, czego ktoś oczekuje

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) zapowiedź utrudniania komuś realizacji czegoś

(1.2) ostrzeżenie, że nie wydarzy się to, czego ktoś oczekuje

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) po moim trupie

(1.2) tu mi kaktus wyrośnie, już to widzę

Wiktionary

# niedoczepienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doczepić.

Wiktionary

# niedoczulica

upośledzenie czucia powierzchownego; hipestezja

SJP.pl

Hipestezja (niedoczulica) – całkowity brak lub osłabienie czucia powierzchniowego (dotyku, wibracji, bólu lub temperatury), występujące w następstwie uszkodzenia nerwów obwodowych (dróg czuciowych) – lub zmniejszenia pobudliwości czuciowych zakończeń nerwowych, np. w przypadku wystąpienia trądu czy oparzeń.

Wikipedia

# niedoczynność

nieprawidłowe funkcjonowanie jakiegoś narządu w organizmie; hipofunkcja

SJP.pl

# niedoczynnościowy

→ niedoczynność

SJP.pl

#### Patrz:

niedoczynność

# niedoczynny

o narządzie: funkcjonujący nieprawidłowo

SJP.pl

# niedodanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dodać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedodawanie n.

Wiktionary

# niedodatni

przymiotnik

(1.1) mat. mniejszy lub równy zero

Wiktionary

# niedodawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dodawać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔdaˈvãɲɛ, AS: ńedodavãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedodanie n.

Wiktionary

# niedodma

bezpowietrzność miąższu płucnego spowodowana zamknięciem oskrzela doprowadzającego powietrze do określonego obszaru miąższu płucnego lub uciskiem (niedodma z ucisku)

SJP.pl

Niedodma (łac. atelectasis) – bezpowietrzność miąższu płucnego spowodowana zamknięciem oskrzela doprowadzającego powietrze do określonego obszaru miąższu płucnego lub uciskiem (niedodma z ucisku) będącym skutkiem obecności płynu w jamie opłucnowej lub innej zmiany uciskającej na miąższ płucny.

Wyróżniamy 4 typy niedodmy:

- resorpcyjna,
- kompresyjna,
- retrakcyjna,
- uogólniona (rozsiana).

Wikipedia

# niedodmowy

przymiotnik od: niedodma, np. zmiany niedodmowe

SJP.pl

# niedofakturowanie

wystawić dodatkową fakturę odbiorcy

SJP.pl

# niedoganianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doganiać.

Wiktionary

# niedogarek

przestarzałe: niedopalona resztka czegoś; niedopałek

SJP.pl

# niedogaszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dogaszać.

Wiktionary

# niedogodniej

stopień wyższy od przysłówka: niedogodnie

SJP.pl

# niedogodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co jest niedogodne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedogodny

przysł. niedogodnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niewygoda

Wiktionary

# niedogodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dogodzić.

Wiktionary

# niedogon

produkt uboczny fermentacji alkoholowej; fuzel

SJP.pl

Wikipedia

# niedogorywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dogorywać.

Wiktionary

# niedogryzy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) roln. kępy wybujałych roślin pozostawione przez zwierzęta na pastwisku

Wiktionary

# niedoinformowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doinformować.

(1.2) brak dostatecznej, pełnej wiedzy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔjĩnfɔrmɔˈvãɲɛ, AS: ńedoi ̯ĩnformovãńe

Wiktionary

# niedojadać

mało jadać, mieć problemy z jedzeniem

SJP.pl

# niedojadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dojadać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jadalność ż., niejadalność ż.

Wiktionary

# niedojadek

żartobliwie: osoba niedojadająca, wiecznie głodna; głodomór

SJP.pl

# niedojazd

środowiskowo: niepojawienie się gościa w hotelu po uprzedniej rezerwacji noclegu

SJP.pl

# niedojda

(r. męski) niezdarny, niezaradny mężczyzna; niedołęga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) ktoś nieporadny lub niezdarny

Wiktionary

# niedojdowaty

potocznie: nieporadny, niezdarny, niezręczny; niedorajdowaty

SJP.pl

# niedojeb

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. człowiek niedorozwinięty psychicznie lub fizycznie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten niedojeb nie umiał skończyć nawet podstawówki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdɔjɛp, AS: ńedoi ̯ep

Wiktionary

# niedojebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dojebać.

Wiktionary

# niedojechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dojechać.

Wiktionary

# niedojedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dojeść.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jadalność ż., niejadalność ż.

Wiktionary

# niedojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńedoi ̯ė̃ńe

Wiktionary

# niedojeżdżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dojeżdżać.

Wiktionary

# niedojrzalej

stopień wyższy od przysłówka: niedojrzale

SJP.pl

# niedojrzałość

1. stadium rozwojowe poprzedzające dojrzałość
2. brak doświadczenia, obycia

SJP.pl

# niedojrzały

przymiotnik

(1.1) o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie

(1.2) o owocu, warzywie: taki, który jeszcze nie nadaje się do jedzenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Teraz dzięki Wam wiem, że mój Romeo tak naprawdę był niedojrzały emocjonalnie.

(1.2) Chodziłyśmy odtąd za miasto i jak króliki podjadałyśmy sałatę i marchew z ogródków działkowych albo zrywałyśmy niedojrzałe jabłka z przydrożnych drzew.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔjˈʒawɨ, AS: ńedoi ̯žau̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedojrzałość ż.

przysł. niedojrzale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) młody, młodociany, niedoświadczony

(1.2) zielony, stpol|nieźrzały.; gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie|niezdrzały.

Wiktionary

# niedojrzewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dojrzewać.

Wiktionary

# niedojście

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dojść.

Wiktionary

# niedok.

skrót od: niedokonany

SJP.pl

# niedokarmianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dokarmiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔkarˈmʲjä̃ɲɛ, AS: ńedokarmʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

# niedokonanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dokonać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔkɔ̃ˈnãɲɛ, AS: ńedokõnãńe

Wiktionary

# niedokonany

przymiotnik

(1.1) gram. opisujący czynność trwającą lub powtarzającą się

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: nie dokonać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Liczne czasowniki dokonane są utworzone od niedokonanych poprzez dodanie przedrostka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔkɔ̃ˈnãnɨ, AS: ńedokõnãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dokonanie n., niedokonaność ż.

Wiktionary

# niedokończony

przymiotnik relacyjny

(1.1) nie doprowadzony do końca, nie mający zakończenia

Wiktionary

# niedokonywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dokonywać.

Wiktionary

# niedokręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dokręcać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedokręcenie n.

Wiktionary

# niedokrewność

dawniej: niedokrwistość

SJP.pl

# niedokrwienie

stan narządu, żywych tkanek organizmu spowodowany niedostatecznym dopływem krwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu;

Wiktionary

Niedokrwienie (gr. ἰσχαιμία, ischaemia, isch – ograniczenie, haema – krew) – lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu. Następstwem tego stanu jest niedostateczna podaż tlenu i składników odżywczych. W efekcie dochodzi do niedotlenienia (hipoksji), niedożywienia, a ostatecznie do martwicy tkanek dotkniętych procesem niedokrwiennym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńedokr̦fʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedokrwienny

Wiktionary

# niedokrwienny

związany z niedokrwieniem - niedostatecznym dopływem krwi

SJP.pl

# niedokrwiony

doprowadzić wystarczającą ilość krwi do narządów i tkanek żywych organizmów

SJP.pl

# niedokrwistość

chorobliwy brak dostatecznej ilości czerwonych krwinek lub zawartości w nich hemoglobiny; anemia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

Wiktionary

Niedokrwistość, anemia (łac. anaemia) – zaburzenie spowodowane przez:

1. spadek całkowitej liczby czerwonych krwinek (erytropenia) albo
2. spadek poziomu hemoglobiny w porównaniu do normy przyjętej dla danego wieku i płci albo
3. spadek zdolności krwi do przenoszenia tlenu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕt͡ɕ, AS: ńedokr̦fʹistość

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) anemia

Wiktionary

# niedokrwisty

cierpiący na anemię (niedokrwistość); anemiczny

SJP.pl

# niedokuczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dokuczać.

Wiktionary

# niedokuczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dokuczyć.

Wiktionary

# niedokunka

w gwarze myśliwskiej: młoda kuna

SJP.pl

# niedokwas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. chem. tlenek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielką ilość bezwodnych niedokwasów tym sposobem otrzymujemy, że rozżarza się ich metale bardzo mocno przy dostępie powietrza — i przez dłuższy czas utrzymuje w tym stanie takowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedokwasek m.

czas. niedokwaszać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. tlenek

Wiktionary

# niedokwaśność

zbyt niskie stężenie kwasu solnego w soku żołądkowym; niedokwasota

SJP.pl

Hipochlorhydria, niedokwaśność – stan, w którym pH soku żołądkowego mieści się w granicach 3,5-6,0 (prawidłowa wartość na czczo 1,3-2,5), a spadek po podaniu histaminy jest większy niż 1.

Hipochlorhydrię spotyka się w nowotworach żołądka i niedokrwistości złośliwej.

Wikipedia

# niedokwaśny

niedokwaśny nieżyt żołądka - zbyt niskie stężenie kwasu solnego w soku żołądkowym; niedokwaśność, niedokwasota

SJP.pl

# niedokwasota

zbyt niskie stężenie kwasu solnego w soku żołądkowym; niedokwaśność

SJP.pl

# niedokładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dokładać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dokładka ż.

Wiktionary

# niedokładnie

przysłówek

(1.1) w sposób niedokładny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈkwadʲɲɛ, AS: ńedoku̯adʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedokładny

rzecz. niedokładność ż.

Wiktionary

# niedokładniej

stopień wyższy od przysłówka: niedokładnie

SJP.pl

# niedokładniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niedokładny

SJP.pl

# niedokładność

brak dokładności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niedokładne; cecha tych, którzy są niedokładni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedokładny

przysł. niedokładnie

Wiktionary

# niedokładny

przymiotnik

(1.1) wykonujący coś bez dbałości o dokładność

(1.2) wykonany niedbale

(1.3) niezawierający wielu elementów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedokładność ż.

przysł. niedokładnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedbały, niestaranny

(1.2) byle jaki, niestaranny

(1.3) nieprecyzyjny, ogólnikowy, pobieżny, szkicowy

Wiktionary

# niedola

złe położenie, zły los, bieda, niepowodzenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) złe położenie, zły los, bieda, niepowodzenie

Wiktionary

Niedola – osada leśna w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Gorzeń.

Folwark Niedola założono we wrześniu 1849 roku.W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jednak pomimo niedoli, potrafią być ze sobą blisko, kochać się i trwać w zgodzie - nikt tu nie krzyczy w desperacji "Jak żyć?!".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdɔla, AS: ńedola

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bieda, pot. bryndza, mizeria, nędza, niedostatek, ubóstwo

Wiktionary

# niedolaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dolaryzować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔlarɨzɔˈvãɲɛ, AS: ńedolaryzovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dolar m., niezdolaryzowanie n. dk.

przym. dolarowy

Wiktionary

# niedolas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zarośla rozpoczynające las

Wiktionary

# niedolewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dolewać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dolewka ż.

Wiktionary

# niedoliczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doliczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczba ż.

Wiktionary

# niedolisek

w gwarze myśliwskiej: młody lis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) łow. niedorosły lis, do wieku sześciu, dziewięciu miesięcy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lis m., lisica ż., lisię n., liszka ż.

przym. lisi

przysł. lisio

Wiktionary

# niedolot

niedolecenie do czegoś

SJP.pl

# niedoludnienie

niedobór liczbowy ludności na danym terenie, powodujący niewykorzystanie możliwości (np. w sektorze zatrudnienia)

SJP.pl

# niedomacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|domacać.

Wiktionary

# niedomagać

1. zaczynać chorować, podupadać na zdrowiu
2. przenośnie: nie funkcjonować należycie

SJP.pl

czasownik

(1.1) chorować

(1.2) źle funkcjonować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Matka znowu niedomaga.

(1.2) Unijna gospodarka niedomaga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔ̃ˈmaɡat͡ɕ, AS: ńedõmagać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedomaganie n.

Wiktionary

# niedomaganie

stan choroby, zasłabnięcia itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|niedomagać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔ̃maˈɡãɲɛ, AS: ńedõmagãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. niedomagać

Wiktionary

# niedomalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|domalować.

Wiktionary

# niedomalowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|domalowywać.

Wiktionary

# niedomiar

za mało czegoś, kogoś

SJP.pl

# niedomiarowy

→ niedomiar

SJP.pl

#### Patrz:

niedomiar

# niedomice

Niedomice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Żabno.

Wikipedia

# niedomieszkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|domieszkać.

Wiktionary

# niedominowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dominować.

Wiktionary

# niedomoga

1. osłabienie czynności ustrojowej narządu, na skutek zachodzących w nim zmian chorobowych
2. przenośnie (zwykle w liczbie mnogiej): wady, braki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wada, braki, niedoskonałość, niewydolność zdrowotna narządu

Wiktionary

# niedomogi

inaczej: wady, braki

SJP.pl

# niedomówienie

1. niejasne, niepełne wypowiedzenie się, uniemożliwiające lub utrudniające jego całkowite zrozumienie; niedopowiedzenie
2. w literaturze: figura retoryczna polegająca na przerwaniu wypowiedzi dla wywołania większego wrażenia

SJP.pl

Niedomówienie, zdanie urwane, inaczej aposiopesis (gr. ἀποσιώπησις aposiṓpēsis) – figura retoryczna polegająca na przerwaniu wypowiedzi i porzuceniu jej wątku motywowanym wzruszeniem, odrazą, wstydliwością, przy czym niedopowiedziany element jest łatwo domyślny z kontekstu wypowiedzi. Może być tzw. przemilczeniem postulującym, czyli wymagającym, żądającym uzupełnienia.

Wikipedia

# niedomykalność

w medycynie: brak możliwości całkowitego zamknięcia czegoś (zamknięcia się)

SJP.pl

# niedomyślny

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. taki, który się trudno domyśla; mało bystry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy okazałem się niedomyślny, wyznała wprost, że jest we mnie śmiertelnie zakochana

(1.1) Jak można być tak niedomyślnym?!

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niedomyślnie

Wiktionary

# niedoniesienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|donieść.

Wiktionary

# niedonosek

dawniej, dziś gwarowo: płód niedonoszony, wydany przedwcześnie na świat

SJP.pl

# niedonoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|donosić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔ̃nɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ńedõnošẽńe

Wiktionary

# niedopalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dopalić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedopałek m., niedopałka ż.

Wiktionary

# niedopasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dopasować.

Wiktionary

# niedopatrzenie

szkoda, pomyłka, brak wynikający z nieuwagi, przeoczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dopatrzyć.

(1.2) brak dostatecznej czujności; omyłka wskutek nieuwagi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) niebaczność, nieuwaga, przeoczenie, niedbalstwo, roztargnienie

Wiktionary

# niedopałek

końcówka spalonego papierosa; pet, okurek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten niedopałek papierosa ze śladami szminki jest dowodem, że odwiedziła pani denata!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈpawɛk, AS: ńedopau̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedopałka ż., niedopalenie n.

ims. niedopalony

czas. palić

przym. palny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pet, ogarek, okurek; poznań. kipa, sztąbel, sztrumel

Wiktionary

# niedopałka

końcówka spalonego papierosa; pet, okurek

SJP.pl

Cegła ceramiczna – materiał budowlany otrzymywany z glin ilastych, morenowych, wstęgowych, łupków, mułków oraz lessów. Surowcami pomocniczymi przy produkcji ceramiki budowlanej są piasek kwarcowy.

Wikipedia

# niedopięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dopiąć.

Wiktionary

# niedopierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. odczasownikowy od|nie|dopierdalać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔpʲjɛrdaˈlãɲɛ, AS: ńedopʹi ̯erdalãńe

Wiktionary

# niedopilnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dopilnować.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedopilnowany

Wiktionary

# niedopisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dopisać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedopisywanie n.

Wiktionary

# niedopitek

osoba niemająca dosyć picia

SJP.pl

# niedopitki

reszta niedopitego napoju; niedopitek

SJP.pl

# niedopity

przymiotnik

(1.1) taki, który nie został wypity do końca, nie do dna

(1.2) pot. taki, który za mało wypił; nie zdążył się upić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzieci zostawiły po sobie na stole niedopite kakao i niedojedzone kanapki.

(1.2) Janusz źle się wczoraj bawił, chyba był trochę niedopity.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈpʲitɨ, AS: ńedopʹity

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedopitek m., niedopijanie n.

czas. pić, upić, dopić

Wiktionary

# niedopił

część pnia, której się nie przecina podczas ścinania drzewa; zawiasa

SJP.pl

# niedopowiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dopowiadać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔpɔvʲjaˈdãɲɛ, AS: ńedopovʹi ̯adãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedopowiedzenie n.

Wiktionary

# niedopowiedzenie

niejasne, niepełne wypowiedzenie się, uniemożliwiające lub utrudniające jego całkowite zrozumienie; niedomówienie

SJP.pl

Niedomówienie, zdanie urwane, inaczej aposiopesis (gr. ἀποσιώπησις aposiṓpēsis) – figura retoryczna polegająca na przerwaniu wypowiedzi i porzuceniu jej wątku motywowanym wzruszeniem, odrazą, wstydliwością, przy czym niedopowiedziany element jest łatwo domyślny z kontekstu wypowiedzi. Może być tzw. przemilczeniem postulującym, czyli wymagającym, żądającym uzupełnienia.

Wikipedia

# niedoprawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doprawić.

Wiktionary

# niedoprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doprowadzać.

Wiktionary

# niedoprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doprowadzić.

Wiktionary

# niedoprzęd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. półprodukt przędzy w postaci rozciągniętej, lekko skręconej tasiemki włókien

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli proces przędzenia odbywa się na mokro (stosowany w przędzalnictwie lnu), to tasiemka niedoprzędu zanurzana jest w korycie z wodą, następnie przechodzi przez zespół wałków rozciągających, zostaje skręcona i nawinięta na tzw. kopkę przędzalniczą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedoprzędzarka ż.

Wiktionary

# niedopuszczalny

przymiotnik

(1.1) taki, którego nie można tolerować

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. dopuszczać

rzecz. niedopuszczanie n., niedopuszczenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedozwolony, nieakceptowalny

Wiktionary

# niedopuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dopuszczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. puszczanie n., niedopuszczalność ż., niedopuszczenie n.

przym. niedopuszczalny

przysł. niedopuszczalnie

Wiktionary

# niedopuszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dopuścić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odmowa wykonania polecenia przełożonego o odsunięciu lub niedopuszczeniu do pełnienia służby pociąga za sobą odpowiedzialność dyscyplinarną, wyjątkami są tu przypadki podyktowane charakterem służby lub względami bezpieczeństwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedopuszczalność ż., niedopuszczanie n.

przym. niedopuszczalny

przysł. niedopuszczalnie

Wiktionary

# niedopłacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dopłacić.

Wiktionary

# niedopłata

1. zapłacenie sumy mniejszej niż się należy;
2. suma, którą należy dołożyć do ustalonej należności

SJP.pl

# niedopłetwe

rząd ryb promieniopłetwych; węgorzokształtne

SJP.pl

Węgorzokształtne (Anguilliformes), niedopłetwe, gardzielcokształtne, sakkofaryngokształtne (Apodes) – rząd ryb promieniopłetwych obejmujący ryby morskie i dwuśrodowiskowe, o silnie wydłużonym ciele, m.in. węgorze, kongery i mureny. Jest to najliczniejszy w gatunki rząd ryb z nadrzędu elopsopodobnych. W zapisie kopalnym są znane od środkowej kredy.

Wikipedia

# niedopłetwy

o cechach niedopłetwych (rząd ryb)

SJP.pl

# niedorajda

(r. męski) mężczyzna nieporadny, niezręczny; niedołęga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) ktoś nieporadny lub niezdarny

Wiktionary

Niedorajda – polski film komediowy z 1937 w reżyserii Mieczysława Krawicza, o przygodach mechanika Florka (Adolf Dymsza), który wcielić się musi w rolę syna i córki swojego pracodawcy (Józef Orwid) .

Wikipedia

# niedorajdowaty

potocznie: nieporadny, niezdarny, niezręczny; niedojdowaty

SJP.pl

# niedordzewienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dordzewieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔrd͡zɛˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńedorʒevʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

# niedorobienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dorobić.

Wiktionary

# niedoróbka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. coś, co nie zostało zrobione do końca lub wykonane zostało wadliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bubel, fuszerka

Wiktionary

# niedorostek

młody chłopak, nastolatek, młokos

SJP.pl

# niedorosłość

stan przed osiągnięciem dorosłości

SJP.pl

# niedorosły

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jeszcze nie jest dorosły

(1.2) taki, który dotyczy osoby niedorosłej (1.1)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dorosły mos., dorosłość ż., dorastanie n., dorośnięcie n.

czas. dorastać ndk., dorosnąć dk., rosnąć ndk.

przym. dorosły

przysł. dorośle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) młodzieńczy

Wiktionary

# niedorozwinięty

1. zahamowany w prawidłowym rozwoju umysłowym; nienormalny
2. słabo rozwinięty fizycznie; karłowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. psych. opóźniony lub zahamowany w rozwoju umysłowym

(1.2) nie w pełni rozwinięty; niecałkowicie ukształtowany

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedorozwój mrz., rozwój mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) upośledzony umysłowo

Wiktionary

# niedorozwój

1. stan wynikający z zahamowania prawidłowego rozwoju umysłowego, psychicznego lub fizycznego
2. niepełne ukształtowanie się czegoś, np. tkanki

SJP.pl

Wikipedia

# niedorzecznie

przysłówek

(1.1) w sposób niedorzeczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈʒɛt͡ʃʲɲɛ, AS: ńedožečʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedorzeczny

rzecz. niedorzeczność ż.

Wiktionary

# niedorzeczniej

stopień wyższy od przysłówka: niedorzecznie

SJP.pl

# niedorzeczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niedorzeczny

SJP.pl

# niedorzecznik

żartobliwie: rzecznik mówiący same bzdury

SJP.pl

# niedorzeczność

coś niemające sensu, pokrycia w rzeczywistości; bzdura, absurd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś bez sensu, nie mające uzasadnienia

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedorzeczny

przysł. niedorzecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) absurd, absurdalność, bezsens, bezsensowność, bzdura, bzdurność, nonsens, nonsensowność

Wiktionary

# niedorzeczny

przymiotnik

(1.1) nie do rzeczy, niemający sensu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co za niedorzeczny pomysł!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈʒɛt͡ʃnɨ, AS: ńedožečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedorzeczność ż., niedorzeczeństwo n.

przysł. niedorzecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) absurdalny, bezsensowny, nonsensowny; pot. bzdurny, idiotyczny

Wiktionary

# niedorżnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dorżnąć.

Wiktionary

# niedościgniony

niedościgły;
1. taki, którego nie można doścignąć
2. taki, któremu nie można dorównać; niezrównany
3. taki, którego nie da się zdobyć; nieosiągalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, któremu nie da się dorównać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Postać Marii Skłodowskiej-Curie jest niedoścignionym wzorem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dościganie n.

czas. dościgać ndk., doścignąć dk.

przym. niedościgły

przysł. niedościgle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezrównany, niedościgły

Wiktionary

# niedościgłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niedościgłe; cecha tych, którzy są niedościgli

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedościgły

przysł. niedościgle

Wiktionary

# niedościgły

niedościgniony;
1. taki, którego nie można doścignąć
2. taki, któremu nie można dorównać; niezrównany
3. taki, którego nie da się zdobyć; nieosiągalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, któremu nie da się dorównać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Teraz niedościgłym wzorem jest dla mnie oczywiście Francis Legrand, gwiazda światowego wspinania wyczynowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niedościgle

rzecz. niedościgłość ż.

przym. niedościgniony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedościgniony

Wiktionary

# niedosiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dosiadać.

Wiktionary

# niedosięgły

taki, którego nie da się dosięgnąć, zdobyć, osiągnąć; niedostępny; niedosiężony

SJP.pl

# niedosiężność

nieosiągalność

SJP.pl

# niedosiężny

taki, którego nie da się dosięgnąć, zdobyć, osiągnąć; niedostępny; niedosięgły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. taki, którego nie można dosięgnąć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. dosięgnąć dk.

przym. dosięgły

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książk. niedosięgły

Wiktionary

# niedoskonale

przysłówek

(1.1) w sposób niedoskonały

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedoskonałość ż.

przym. niedoskonały

Wiktionary

# niedoskonalej

stopień wyższy od przysłówka: niedoskonale

SJP.pl

# niedoskonalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doskonalić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔskɔ̃naˈlɛ̃ɲɛ, AS: ńedoskõnalẽńe

Wiktionary

# niedoskonałość

brak doskonałości; skaza, wada, błąd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak doskonałości

(1.2) publ. w lm.: wady skóry twarzy, trądzik, wypryski, nierówności

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔskɔ̃ˈnawɔɕt͡ɕ, AS: ńedoskõnau̯ość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedoskonały

przysł. niedoskonale

Wiktionary

# niedoskonały

przymiotnik

(1.1) niepozbawiony wad; posiadający słabe strony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedoskonałość ż.

przysł. niedoskonale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ułomny, wadliwy

Wiktionary

# niedoskwieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doskwierać.

Wiktionary

# niedosmaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dosmaczać.

Wiktionary

# niedosmaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dosmaczyć.

Wiktionary

# niedośpian

rodzaj roślin ozdobnych z rodziny akantowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Hypoestes|L.|ref=tak. rodzaj roślin z rodziny akantowatych;

Wiktionary

Niedośpian (Hypoestes Sol. ex R.Br.) – rodzaj roślin należących do rodziny akantowatych (Acanthaceae). Obejmuje ok. 150 gatunków (138 gatunków zweryfikowanych wymienia baza taksonomiczna Kew Gardens), przy czym niektóre źródła zaliczają tu tylko ok. 40 gatunków. Rośliny te występują (niezależnie od ujęcia) w strefie tropikalnej Afryki i Azji (cała Afryka Subsaharyjska z Madagaskarem, gdzie rodzaj jest najbardziej zróżnicowany, południowa część Półwyspu Arabskiego, Azja Południowo-Wschodnia od Indii po Filipiny).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niedośpiany nie są szczególnie wymagające w stosunku do podłoża i mogą rosnąć w każdej typowej ziemi kwiatowej, ale znacznie lepiej będą się czuły w dobrym, żyznym, próchniczym podłożu.

Wiktionary

# niedośrodkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dośrodkować.

Wiktionary

# niedośrodkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dośrodkowywać.

Wiktionary

# niedostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dostać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈstãɲɛ, AS: ńedostãńe

Wiktionary

# niedostąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dostąpić.

Wiktionary

# niedostarczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dostarczać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔstarˈt͡ʃãɲɛ, AS: ńedostarčãńe

Wiktionary

# niedostarczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dostarczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔstarˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ńedostarčẽńe

Wiktionary

# niedostatecznie

przysłówek

(1.1) w sposób niedostateczny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedostateczny, dostateczny

przysł. dostatecznie

rzecz. niedostatek mrz., niedostateczny mrz., dostateczny mrz., niedostateczność ż.

Wiktionary

# niedostateczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niedostateczne; cecha tych, którzy są niedostateczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedostateczny

przysł. niedostatecznie

rzecz. niedostateczny mrz., niedostatek mrz.

Wiktionary

# niedostateczny

ocena szkolna; jedynka, jeden, pała (potocznie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. niewystarczający, zbyt mały, niespełniający wymagań

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) urz. eduk. najniższa ocena szkolna, stopień niedostateczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedostateczność ż., niedostatek m.

przysł. niedostatecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niewystarczający, niezadowalający

(2.1) skr. ndst.; symbol. 1

Wiktionary

# niedostatek

1. brak środków do życia, bieda
2. przestarzale:
a) niewystarczająca liczba czegoś
b) wada, niedociągnięcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbyt mała ilość

(1.2) brak środków do życia

Wiktionary

- niewystarczająca, niedostateczna ilość czegoś
- bieda w ujęciu ekonomicznym; w tym znaczeniu, w niedostatku żyją ludzie, dysponujący dochodami poniżej minimum socjalnego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy ty nie widzisz, jak umieram z niedostatku twojej miłości?

(1.1) Stara Bergerowa nauczyła się dawać sobie radę po wojnie mimo niedostatku i licznych niepowodzeń.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈstatɛk, AS: ńedostatek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedostateczny m., niedostateczność ż.

przym. niedostateczny

przysł. niedostatecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) deficyt, niedobór, niedomiar

(1.2) bieda, niezamożność, ubóstwo; pot. bryndza, mizeria; przest. chudoba, pauperyzm

Wiktionary

# niedostawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dostawać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔstaˈvãɲɛ, AS: ńedostavãńe

Wiktionary

# niedostępniej

stopień wyższy od przysłówka: niedostępnie

SJP.pl

# niedostępniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niedostępny; bardziej niedostępny

SJP.pl

# niedostępność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niedostępne; cecha tych, którzy są niedostępni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedostępny

przysł. niedostępnie

Wiktionary

# niedostępny

przymiotnik

(1.1) taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć

(1.2) hand. aktualnie niebędący w ofercie handlowej lub w sprzedaży

(1.3) telekom. poza zasięgiem sieci lub mający wyłączony telefon

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zamiast wykorzystywać fakty niedostępne dla innych, prawdziwy geniusz finansowy tworzy fakty.

(1.2) Towar ten jest obecnie niedostępny w magazynie.

(1.3) Abonent czasowo niedostępny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ, AS: ńedostẽmpny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedostępność ż.

przysł. niedostępnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieosiągalny, nieprzystępny, niezdobyty

Wiktionary

# niedostępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dostępować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: ńedostẽmpovãńe

Wiktionary

# niedostrój

dawniej: niedostrojenie (czegoś)

SJP.pl

# niedostrzegalny

przymiotnik

(1.1) niemożliwy do dostrzeżenia, zobaczenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedostrzegalność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezauważalny, niewidzialny

Wiktionary

# niedoświadczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doświadczać.

Wiktionary

# niedoświadczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brak doświadczenia, orientacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli jedna ze stron, wyzyskując przymusowe położenie, niedołęstwo lub niedoświadczenie drugiej strony, w zamian za swoje świadczenie przyjmuje albo zastrzega [...].

(1.1) Młodość i niedoświadczenie podszepnęły mu myśli dodające otuchy.

(1.1) Wreszcie gdyby istotnie [Józef] Zajączek pod Chełmem zawinił był niedoświadczeniem, to przecież późniejsze jego odznaczenie się pod Gołkowem i przy oblężeniu Warszawy wystarczyłoby do podreperowania jego sławy.

(1.1) Z góry byłam uprzedzoną[,] dokąd jadę[,] i niezmiernie ciekawą… Mamcia[,] lękając się mojego niedoświadczenia, objaśniła mi o wszystkim…

(1.1) Prawdę mówiąc, niedoświadczenie podwajało mi każdą pracę, [[nade wszystko|nade[ ]wszystko]] piśmienną.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedoświadczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieświadomość

Wiktionary

# niedoświadczony

przymiotnik

(1.1) niemający doświadczenia w określonej dziedzinie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Armfelt był jednak zbyt młody i zbyt niedoświadczony, aby mógł zostać doradcą króla w sprawach politycznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedoświadczenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zielony

Wiktionary

# niedosycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od niedosyt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedosyt m.

Wiktionary

# niedosypianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|niedosypiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. niedosypiać ndk.

Wiktionary

# niedosyt

poczucie braku dostatecznego zaspokojenia jakiejś potrzeby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uczucie nienasycenia

Wiktionary

Niedosyt (ang. Stay Hungry) – amerykański film z 1976 roku w reżyserii Boba Rafelsona. W 1977 roku za rolę w tym filmie, w kategorii najbardziej obiecujący nowy aktor został uhonorowany Złotym Globem Arnold Schwarzenegger.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jej zasadą było odejść od stołu z uczuciem lekkiego niedosytu, ale jak tu nie pokusić się na kawałek pieczonego kurczaka z wariacją leśnych grzybów?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedosycik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nienasycenie

Wiktionary

# niedosytek

osoba niemająca dosyć jedzenia; łakomca

SJP.pl

# niedoszkwiołek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. słabe dziecko

Wiktionary

# niedoszkwiołki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niedojrzałe owoce

Wiktionary

# niedoszły

1. taki, który nie miał miejsca, nie zdarzył się mimo uprzednich planów (niedoszły ślub)
2. o człowieku: taki, który nie urzeczywistnił zamierzeń (np. niedoszły magister)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie doszedł do skutku, nie został zrealizowany

(1.2) o człowieku: taki, który nie osiągnął zamierzonego celu

Wiktionary

# niedosłuch

upośledzenie słuchu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zaburzenie funkcjonowania narządu słuchu

Wiktionary

Niedosłuch (łac. hypoacusis) – zaburzenie funkcjonowania ucha polegające na nieprawidłowym przewodzeniu lub odbiorze dźwięków. Częstość występowania niedosłuchu rośnie z wiekiem:

- u noworodków występuje on w 2–3%
- do 18. roku życia – 5%
- 19–44. rok życia – 4,5–5%
- 45–64. rok życia – 14%
- 65–74. rok życia – 23%
- powyżej 75 lat – 35%.

Wikipedia

# niedosłyszący

mężczyzna słabo słyszący, mający kłopoty ze słuchem; głuchawy, przygłuchy

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) zaprzeczony imiesłów przymiotnikowy czynny od: dosłyszeć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba z ubytkiem słuchu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔswɨˈʃɔ̃nt͡sɨ, AS: ńedosu̯yšõncy

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. słyszeć

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) słabosłyszący

Wiktionary

# niedosłyszeć

słabo słyszeć, mieć problemy ze słuchem

SJP.pl

# niedosłyszenie

słabo słyszeć, mieć problemy ze słuchem

SJP.pl

# niedotknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dotknąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈtʲcɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ńedotʹḱńė̃ńće

Wiktionary

# niedotlenianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dotleniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedotlenienie n.

Wiktionary

# niedotlenienie

stan organizmu wynikający z braku takiej ilości tlenu, jaka jest konieczna do prawidłowego funkcjonowania komórek, tkanek lub narządu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fizj. stan wynikły z niedostarczenia organizmowi dostatecznej ilości tlenu

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W następstwie niedotlenienia mózgu powstaje udar mózgu (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedotlenianie n.

Wiktionary

# niedotrawowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z grupy komelinowych

SJP.pl

# niedotyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dotyczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔtɨˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ńedotyčẽńe

Wiktionary

# niedotykalska

kobieta szczególnie drażliwa, obrażająca się z byle powodu

SJP.pl

# niedotykalski

człowiek szczególnie drażliwy, obraźliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto nie lubi być dotykany

(1.2) przen. ktoś przewrażliwiony na swoim punkcie

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który nie lubi być dotykany

(2.2) przen. taki, który jest przewrażliwiony na swoim punkcie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dotyk m., nietykalność ż., dotykanie n., dotknięcie n., tykanie n., tknięcie n., dotykalność ż.

:: fż. niedotykalska ż.

czas. dotykać ndk., dotknąć dk., tykać ndk., tknąć dk.

przym. dotykowy, dotykalny, niedotykalny, dotykalski, tykalny, nietykalny, bezdotykowy

przysł. dotykowo

Wiktionary

# niedotykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dotykać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔtɨˈkãɲɛ, AS: ńedotykãńe

Wiktionary

# niedoubrany

ubrany za mało oficjalnie lub elegancko

SJP.pl

# niedouczek

zdrobnienie od: niedouk

SJP.pl

# niedouczony

przymiotnik

(1.1) mający gruntowne braki w wiedzy na jakiś temat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Osoby niedouczone często wygłaszają kategoryczne sądy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔwuˈt͡ʃɔ̃nɨ, AS: ńedou̯učõny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedouk m., niedouczenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedokształcony, zielony

Wiktionary

# niedouk

pogardliwie o osobie mającej braki w wykształceniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. człowiek niedouczony, mający braki w wykształceniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdɔwuk, AS: ńedou̯uk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedouczenie n.

przym. niedouczony

Wiktionary

# niedów

Niedów – wieś w południowo-zachodniej Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec.

Wikipedia

# niedowaga

ilość brakująca do prawidłowej wagi czegoś

SJP.pl

Niedowaga – stan niedoboru masy ciała. Jest to określenie najczęściej odnoszące się do ludzi.

Wikipedia

# niedowarzony

słabo wykształcony, mający braki w podstawowej wiedzy; świadczący o niedojrzałości

SJP.pl

# niedowiarek

1. żartobliwie o kimś wiecznie nieufnym, usposobionym sceptycznie; sceptyk
2. ktoś sceptycznie odnoszący się do prawd wiary lub całkiem niewierzący (określenie stosowane zwykle przez wyznawców danej religii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba niedowierzająca lub niewierząca

(1.2) pot. osoba sceptycznie nastawiona do czegoś przyjmowanego przez innych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podnieś rękę i włóż ją do mego boku, i nie bądź niedowiarkiem, lecz wierzącym!

(1.2) Przeciwnicy ich, niedowiarki, ostrzegają, że na rewolucję za wcześnie, że ludu nie uświadomi nikt w ciągu lat kilku, pod czujnem okiem wroga.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedowierzanie n.

przym. niedowierzający, niedowierczy

przysł. niedowierzliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) sceptyk

Wiktionary

# niedowiarka

1. żartobliwie o kimś wiecznie nieufnym, usposobionym sceptycznie; sceptyk
2. ktoś sceptycznie odnoszący się do prawd wiary lub całkiem niewierzący (określenie stosowane zwykle przez wyznawców danej religii)

SJP.pl

# niedowiarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) z punktu widzenia religii: powątpiewanie, brak wiary, ateizm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedowierzanie, niewiara

Wiktionary

# niedowidzący

taki, który słabo widzi

SJP.pl

# niedowidzenie

mieć wadę wzroku

SJP.pl

Ślepota – całkowite lub znaczne zaburzenie widzenia. Ślepota może byćspowodowana wadami oka lub chorobami i uszkodzeniami natury neurologicznej lub mechanicznej. Zaburzenie to może mieć charakter nabyty (np. w wyniku uszkodzenia oczu) lub wrodzony (jako niedorozwój oka będącego narządem wzroku). Na świecie żyje około 45 milionów ludzi niewidomych i 269 milionów z zaburzeniami widzenia.

Wikipedia

# niedowidzieć

mieć wadę wzroku

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) widzieć niewyraźnie

Wiktionary

# niedowierzająco

przysłówek

(1.1) z niedowierzaniem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedowierzanie n.

przym. niedowierzający

Wiktionary

# niedowierzający

forma czasownika.

(1.1) zaprzeczony imiesłów przymiotnikowy czynny od: dowierzać

przymiotnik jakościowy

(2.1) z brakiem wiary

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedowiarek mos., niedowierzanie n.

przysł. niedowierzająco, niedowierzliwie, nie do wiary

wykrz. nie do wiary

Wiktionary

# niedowierzanie

książkowo: powątpiewanie, niedowierzanie; nieufność, sceptycyzm, podejrzliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nie dawanie wiary czemuś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Halinka ma już dość tego ciągłego niedowierzania w prawdziwość jej uczuć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedowiarek mos.

przym. niedowierzający, niedowierczy

przysł. niedowierzająco

ims. niedowierzający

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powątpiewanie, nieufność, sceptycyzm

Wiktionary

# niedowodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dowodzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔvɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ńedovoʒẽńe

Wiktionary

# niedowład

częściowe porażenie mięśni ruchowych; parapareza

SJP.pl

Niedowład (łac. paresis) – zmniejszenie siły lub ograniczenie zakresu ruchu powstałe najczęściej na skutek zmian organicznych ośrodkowych, obwodowych lub dotyczących samego mięśnia.

Wyróżnia się:

- niedowład spastyczny – wywołany uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego
- niedowład wiotki – wywołany uszkodzeniem obwodowym

Wikipedia

# niedoznanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doznać.

Wiktionary

# niedoznawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|doznawać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔznaˈvãɲɛ, AS: ńedoznavãńe

Wiktionary

# niedozór

dawniej: brak dozoru, niedopatrzenie

SJP.pl

# niedozowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dozować.

Wiktionary

# niedozwoloność

cecha tego, co jest niedozwolone; abuzywność

SJP.pl

# niedozwolony

przymiotnik

(1.1) urz. zakazany jakimś przepisem, zaleceniem itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tego samego dnia świętochłowiczanin usłyszał zarzuty posiadania substancji niedozwolonych oraz przywłaszczenia dokumentów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔzvɔˈlɔ̃nɨ, AS: ńedozvolõny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedopuszczalny, zakazany; praw. abuzywny

Wiktionary

# niedożywienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) 33.1% ze 100.000 uczniów przebadanych na terenie całego kraju cierpi z powodu chronicznego niedożywienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńedožyvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

# niedożywiony

taki, który za słabo się odżywia; nieodpowiednio odżywiany, słaby z braku pożywienia

SJP.pl

# niedołączenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dołączyć.

Wiktionary

# niedołęga

(r. męski) mężczyzna niezręczny, nieporadny; niezdara, niedorajda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pogard. człowiek niezaradny życiowo

(1.2) pogard. człowiek fizycznie niesprawny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedołęstwo n.

przym. niedołężny

przysł. niedołężnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciamajda, fajtłapa, łajza, matołek, oferma

(1.2) pokraka

Wiktionary

# niedołęstwo

1. brak sprawności fizycznej; nieporadność
2. niezdolność do działania; nieudolność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) słaba sprawność fizyczna

(1.2) niezdolność działania, nieudolność

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Gdzie jest niedołęstwo materialnej techniki, jest też niedołęstwo ducha. (Stanisław Witkiewicz).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔˈwɛ̃w̃stfɔ, AS: ńedou̯ẽũ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedołęga m./ż.

przym. niedołężny

przysł. niedołężnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezsilność, niesprawność, niezdolność, niewydolność

(1.2) nieporadność, niezaradność; pot. ciapowatość, nieudacznictwo, niezgulstwo, ofermowatość, safandulstwo

Wiktionary

# niedołężnieć

stawać się niedołężnym, tracić sprawność fizyczną

SJP.pl

# niedołężniej

stopień wyższy od przysłówka: niedołężnie

SJP.pl

# niedołężniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niedołężny

SJP.pl

# niedołężność

brak sprawności fizycznej, bezsilność, nieporadność; niedołęstwo

SJP.pl

# niedołężny

mający obniżoną sprawność fizyczną, będący objawem niesprawności; nieudolny, niezdarny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający sprawności fizycznej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedołężność ż., niedołęga mos./ż., niedołęstwo n.

przysł. niedołężnie

czas. niedołężnieć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niesprawny

Wiktionary

# niedołowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dołować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɔwɔˈvãɲɛ, AS: ńedou̯ovãńe

Wiktionary

# niedołożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dołożyć.

Wiktionary

# niedrapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drapać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdraˈpãɲɛ, AS: ńedrapãńe

Wiktionary

# niedrążenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drążyć.

Wiktionary

# niedrażnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drażnić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdraʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńedražʹńė̃ńe

Wiktionary

# niedręczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dręczyć.

Wiktionary

# niedrewnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drewnieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdrɛvʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńedrevʹńė̃ńe

Wiktionary

# niedrganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drgać.

Wiktionary

# niedrobienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drobić.

Wiktionary

# niedrogi

przymiotnik

(1.1) kosztujący niewiele, tani

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta kurtka była naprawdę niedroga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdrɔɟi, AS: ńedroǵi

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niedrogo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tani

Wiktionary

# niedrożność

w medycynie: brak swobodnego ruchu gazów, treści jelitowej itp., wskutek zamknięcia lub zatkania się jakiegoś przewodu w organizmie ludzkim lub zwierzęcym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zator, brak drożności – swobodnego przepływu w przewodzie, rurze itd.

Wiktionary

- niedrożność jelit
- niedrożność smółkowa
- niedrożność tętnic obwodowych
- atrezja dwunastnicy
- atrezja dróg żółciowych
- niedrożność odbytu
- atrezja przełyku

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. niedrożny

Wiktionary

# niedrożny

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się niedrożnością, brakiem swobodnego przepływu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedrożność ż.

Wiktionary

# niedrukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drukować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdrukɔˈvãɲɛ, AS: ńedrukovãńe

Wiktionary

# niedrwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drwić.

Wiktionary

# niedryblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dryblować.

Wiktionary

# niedryganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drygać.

Wiktionary

# niedrylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drylować.

Wiktionary

# niedryndnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dryndnąć.

Wiktionary

# niedrzaków

Niedrzaków – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Strzelce.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wieś królewska Niedrzakowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie gostynińskim ziemi gostynińskiej województwa rawskiego.

Wikipedia

# niedrżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|drżeć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdrʒɛ̃ɲɛ, AS: ńedržẽńe

Wiktionary

# niedrzwicki

przymiotnik od: Niedrzwica Duża

SJP.pl

# niedubbingowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dubbingować.

Wiktionary

# nieduch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. choroba

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲɛdux, AS: ńeduχ

Wiktionary

# niedudlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dudlać.

Wiktionary

# niedudnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dudnić.

Wiktionary

# niedukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dukać.

Wiktionary

# niedumanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dumać.

Wiktionary

# nieduszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dusić.

Wiktionary

# nieduszpasterzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|duszpasterzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. duszpasterski

Wiktionary

# niedużo

przysłówek, liczebnik nieokreślony

(1.1) niewiele, mało

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zostało mi niedużo czasu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈduʒɔ, AS: ńedužo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieduży

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niewiele, mało

Wiktionary

# nieduży

przymiotnik

(1.1) mały, niewielki, niepokaźny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈduʒɨ, AS: ńedužy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niedużo

Wiktionary

# niedwuznaczność

niewątpliwość, jednoznaczność, oczywistość uniemożliwiająca dwojakie interpretacje

SJP.pl

# niedyganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dygać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɨˈɡãɲɛ, AS: ńedygãńe

Wiktionary

# niedymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dymać.

Wiktionary

# niedymienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dymić.

Wiktionary

# niedyndanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dyndać.

Wiktionary

# niedyrygowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dyrygować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɨrɨɡɔˈvãɲɛ, AS: ńedyrygovãńe

Wiktionary

# niedyscernowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dyscernować.

Wiktionary

# niedyskrecja

brak dyskrecji; niedelikatność, nietakt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak dyskrecji, brak umiejętności zachowania tajemnicy, nieumiejętność milczenia w jakichś sprawach

(1.2) czyn niedyskretny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɨsˈkrɛt͡sʲja, AS: ńedyskrecʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedyskretny

przysł. niedyskretnie

Wiktionary

# niedyskretnie

przysłówek

(1.1) w sposób niedyskretny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedyskrecja ż.

przym. niedyskretny

Wiktionary

# niedyskryminacja

brak prześladowania części społeczności na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak prześladowań części społeczeństwa na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym, brak dyskryminacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wartości te są wspólne Państwom Członkowskim w społeczeństwie opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz na równości kobiet i mężczyzn.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedyskryminowanie n.

przym. niedyskryminacyjny

Wiktionary

# niedyskryminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niestosowanie dyskryminacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedyskryminacja ż.

przym. niedyskryminacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedyskryminacja

Wiktionary

# niedyskutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dyskutować.

Wiktionary

# niedysponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dysponować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛdɨspɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ńedyspõnovãńe

Wiktionary

# niedyspozycja

czasowy brak zdolności do prawidłowego, pełnego funkcjonowania

SJP.pl

# niedywagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dywagować.

Wiktionary

# niedz.

skrót od: niedziela; ndz., nd.

SJP.pl

skrót

(1.1) = niedziela

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Msza święta w intencji górników – niedz., godz. 11.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedziela ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ndz.

Wiktionary

# niedźganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dźgać.

Wiktionary

# niedziak

nazwisko

SJP.pl

# niedziamdzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dziamdziać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dziamdzianie n.

Wiktionary

# niedzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dziać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ̇ˈd͡ʑä̃ɲɛ, AS: ńėʒ́ä̃ńe

Wiktionary

# niedziałanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|działać.

Wiktionary

Wu wei (chiń. trad. 無為, upr. 无为, pinyin: wú wéi; kor. muwi, jap. mui, wiet. vô vi, tyb. bja.bral) – podstawowa zasada taoizmu, mówiąca o tym, że należy pozwolić rzeczom istnieć zgodnie z naturą, a zdarzenia mają biec tak, jak biec mają, bez wszelkiej ingerencji i narzucania czegokolwiek. Po chińsku wu wei znaczy „niedziałanie”. Odnosząc się do życia jednostki, wu wei przeciwstawia się wszelkiemu formalizmowi dotyczącemu moralności, wszelkim przykazaniom, czy zaleceniom, które są sztuczne i maskują prawdziwe uczucia. Człowiek nie powinien być dobry dlatego, że takie ma rozkazy, czy zalecenia, tylko powinno to być dla człowieka w pełni naturalne, nie powinno wymagać od niego jakiegokolwiek wysiłku. Duchowy stan całkowitej naturalności, pozwalający, w myśl zasady wu wei, czynić dobro bez wysiłku/starania się, nazywa się w taoizmie Mocą lub Cnotą (chin. de).W taoizmie politycznym zasada wu wei głosi, że najlepszy władca to taki, który powstrzymuje się od ingerencji. Polityczna zasada wu wei jest najbliższa anarchizmowi.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇d͡ʑaˈwãɲɛ, AS: ńėʒ́au̯ãńe

Wiktionary

# niedziałek

nazwisko

SJP.pl

# niedziałkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Niedziałkowski – polski inżynier, urzędnik
- Karol Antoni Niedziałkowski – rzymskokatolicki duchowny i pisarz
- Krzysztof Niedziałkowski – polski socjolog
- Marek Niedziałkowski – polski wioślarz, olimpijczyk
- Mieczysław Niedziałkowski – polski działacz socjalistyczny
- Stefan Niedziałkowski – polski aktor, mim, reżyser, choreograf, autor scenariuszy dla teatru pantomimy, pedagog

Wikipedia

# niedzica

1. rzeka, dopływ Dunajca;
2. wieś w Polsce, w województwie małopolskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne;

Wiktionary

Niedzica (słow. Nedeca, węg. Nedec / Nedecz / Nyznecz, niem. Netzdorf / Nisitz) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne. Miejscowość położona jest u pd.-wsch. podnóży góry Cisówki (777 m) i Hombarku (743 m) – szczytów Pienin Spiskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tuż za Niedzicą złapaliśmy gumę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedziczanin mos., niedziczanka ż.

przym. niedzicki

Wiktionary

# niedzicki

przymiotnik od: Niedzica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Niedzicy, związany z Niedzicą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed wiekami niedzicki zamek stanowił węgierską strażnicę na granicy z Polską.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niedzica ż., niedziczanin mos., niedziczanka ż.

Wiktionary

# niedziczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dziczeć.

Wiktionary

# niedziedziczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dziedziczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇d͡ʑɛ̇d͡ʑiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ńėʒ́ėʒ́ičẽńe

Wiktionary

# niedziękowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dziękować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇d͡ʑɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ, AS: ńėʒ́ẽŋkovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. dziękczynny

Wiktionary

# niedziela

siódmy dzień tygodnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) siódmy i ostatni dzień tygodnia;

(1.2) gwara. tydzień

Wiktionary

Niedziela (niedziela, skrót ndz. lub niedz.) – dzień tygodnia występujący pomiędzy sobotą a poniedziałkiem. Podobnie jak w wielu innych krajach należących do kręgu cywilizacji chrześcijańskiej, w Polsce niedziela jest dniem wolnym od pracy i dniem świątecznym. Od 2018 r. wprowadzano stopniowo zakaz handlu w niedziele. Od 2020 roku zakaz handlu obowiązuje prawie we wszystkie niedziele.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niedziela jest dniem wolnym od pracy.

(1.1) W niedzielę idzie się do kościoła.

(1.2) Spotkamy się za dwie niedziele.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ̇ˈd͡ʑɛla, AS: ńėʒ́ela

Wiktionary

#### Powiązane:

skr. niedz., ndz.

przym. niedzielny

przysł. niedzielnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Dzień Pański; reg. śl. niydziela.

Wiktionary

# niedzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dzielić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedną z zasad, które pamiętam z podstawówki, jest niedzielenie przez zero.

(1.1) Z powodu niedzielenia się z kolegami przylgnęła do niego opinia egoisty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇d͡ʑɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: ńėʒ́elẽńe

Wiktionary

# niedzielewski

nazwisko

SJP.pl

# niedzielka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od niedziela

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znów niedzielka zawitała, • Pożądana i wspaniała; • Wstawszy wesół wielcy, mali, • Czysto, pięknie się ubrali (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedziela ż.

przym. niedzielny

przysł. niedzielnie

Wiktionary

# niedzielność

→ niedzielny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niedzielne; cecha tych, którzy są niedzielni

Wiktionary

#### Patrz:

niedzielny

#### Powiązane:

przym. niedzielny

przysł. niedzielnie

Wiktionary

# niedzielny

związany z niedzielą; odświętny; niedzielny kierowca - osoba rzadko jeżdżąca samochodem, o małych umiejętnościach w kierowaniu pojazdem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbywający się w niedzielę (niedziele), nawiązujący do niedzieli

(1.2) przen. odświętny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dobrze wspominam ostatni niedzielny obiad u teściów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ̇ˈd͡ʑɛlnɨ, AS: ńėʒ́elny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedzielka ż., niedziela ż., niedzielność ż.

przysł. niedzielnie

Wiktionary

# niedzielski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Niedzielski (ur. 1973) – polski ekonomista i menedżer, minister zdrowia
- Andrzej Tadeusz Niedzielski (ur. 1961) – polski astronom
- Bartosz Niedzielski (1983–2018) – polski dziennikarz i działacz społeczny
- Jan Adam Niedzielski (1908–1995) – pułkownik, oficer Wojska Polskiego
- Jerzy Niedzielski ps. „Prus” (1924–1944) – podchorąży, uczestnik powstania warszawskiego jako żołnierz III plutonu w 3. kompanii batalionu „Parasol” Armii Krajowej
- Józef Niedzielski (1899–1938) – działacz komunistyczny i związkowy
- Leszek Niedzielski (ur. 1942) – satyryk polski, członek Kabaretu Elita
- Marian Niedzielski (1884–1953) – adwokat warszawski, występujący w wielu głośnych procesach lat międzywojennych
- Mieczysław Niedzielski, ps. Żywiciel, a także Wojciechowski, Boruta, Papuga, Sadownik (1897–1980) – podpułkownik, dowódca II Obwodu Armii Krajowej Żoliborz (krypt. XXII)
- Rafał Niedzielski (1923–1943) – cichociemny
- Piotr Niedzielski (ur. 1991) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
- Roman Niedzielski (1911–1978) – polski inżynier mechanik, docent i pierwszy rektor Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Rzeszowie (późniejszej Politechniki).
- Zygmunt Niedzielski – polski ekonomista, specjalista w dziedzinie ekonomiki i organizacji przemysłu

Wikipedia

# niedzielsko

Niedzielsko – wieś całkowicie włączona w 1988 roku do Wielunia. W 1912 roku wybudowano w Niedzielsku cukrownię „Wieluń”, nieczynną od 2002 roku.

Właścicielem Niedzielska był ojciec kronikarza Jana Długosza, również Jan Długosz.

Wikipedia

# niedzierżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dzierżyć.

Wiktionary

# niedziesiątkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dziesiątkować.

Wiktionary

# niedziółka

nazwisko

SJP.pl

Niedziółka – jezioro rynnowe w woj. wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, leżące na terenie Kotliny Gorzowskiej.

Wikipedia

# niedziunięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dziunąć.

Wiktionary

# niedźwiada

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. potok w Polsce

SJP.pl

- Niedźwiada – inna nazwa herbu szlacheckiego Rawicz.

W Polsce

- Niedźwiada – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Niedźwiada
- Niedźwiada – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
- Niedźwiada – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce
- Niedźwiada – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty

Wikipedia

# niedźwiadek

mały niedźwiedź

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: niedźwiedź

(1.2) przen. zabawka wyobrażająca niedźwiadka (1.1)

(1.3) daw. przen. zool. skorpion

Wiktionary

- niedźwiadek – mały niedźwiedź, zwierzę

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Patrz, córeczko, to są niedźwiadki!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niedźwiedź mrz., niedźwiednictwo n., niedźwiednik mos., niedźwiedzica ż., niedźwiedź mos./mzw., niedźwiedziątko n.

przym. niedźwiedzi

przysł. niedźwiedzio

Wiktionary

# niedźwiadki

mały niedźwiedź

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Niedźwiadki – część wsi Łomnica-Zdrój w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój
- Niedźwiadki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Pakosław

Wikipedia

# niedźwiadkowy

przymiotnik od: niedźwiadek

SJP.pl

# niedźwiadnik

skorupiak z rodzaju pustelnikowców, żyjący w strefie przydennej mórz ciepłych i gorących

SJP.pl

# niedzwiecki

nazwisko

SJP.pl

# niedźwiednictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) profesja niedźwiednika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedźwiedź m., niedźwiedziątko n., niedźwiednik m., Niedźwiednik m., Niedźwiedź m., niedźwiedziówka ż., Niedźwiedziówka ż., niedźwiedziowate nmos., niedźwiedzica ż., niedźwiadek m., niedźwiedzisko n.

przym. niedźwiedzi, niedźwiedziowaty, niedźwiedniczy, niedźwiedziowy

przysł. niedźwiedziowato

Wiktionary

# niedźwiednik

osoba tresująca i oprowadzająca niedźwiedzie; skomoroch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) treser, pogromca niedźwiedzi

Wiktionary

- Niedźwiednik – wieś w Polsce położona w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ziębice
- Niedźwiednik – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Brętowo
- Niedźwiednik – gromada
- Niedźwiednik – szczyt w Karkonoszach
- niedźwiednik (zawód) – osoba dawniej zawodowo trudniąca się pokazywaniem tresowanego niedźwiedzia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niedźwiednik pochwalił Boga, zapiał potem kiej kokot, zabeczał jak baran, zarżał niby ogier rozgrzany […].

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedźwiedź mos./mzw., niedźwiedziątko n., Niedźwiednik m., Niedźwiedź m., niedźwiedziówka ż., Niedźwiedziówka ż., niedźwiedziowate nmos., niedźwiedzica ż., niedźwiadek m., niedźwiedzisko n., niedźwiednictwo n.

przym. niedźwiedzi, niedźwiedziowaty, niedźwiedniczy

przysł. niedźwiedziowato

Wiktionary

# niedźwiedź

1. ssak drapieżny z rodziny o tej samej nazwie
2. żartobliwie lub złośliwie o człowieku niezgrabnym, nieumiejącym się poruszać lub zachować

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu wsi i osad w Polsce

Wiktionary

- niedźwiedź:
  1. «duży ssak drapieżny o masywnej budowie ciała, krótkich kończynach, szczątkowym ogonie, pokryty długim, gęstym futrem»
  2. «o człowieku niezgrabnym, niezdarnym»

Zwierzęta z rodziny niedźwiedziowatych

- niedźwiedź amerykański (niedźwiedź czarny)
- niedźwiedź andyjski
- niedźwiedź bambusowy
- niedźwiedź błękitny
- niedźwiedź brunatny
- niedźwiedź grizli
- niedźwiedź himalajski
- niedźwiedź jaskiniowy
- niedźwiedź malajski
- niedźwiedź polarny

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. niedźwiedź m., niedźwiedziątko n., niedźwiednik m., Niedźwiednik m., niedźwiedziówka ż., Niedźwiedziówka ż., niedźwiedziowate nmos., niedźwiednictwo n., niedźwiedzica ż., niedźwiadek m., niedźwiedzisko n.

przym. niedźwiedzi, niedźwiedziowaty, niedźwiedniczy, niedźwiedziowy

przysł. niedźwiedziowato

Wiktionary

# niedźwiedzi

1. należący do niedźwiedzia; zrobiony z futra lub mięsa niedźwiedzia (np. niedźwiedzia łapa)
2. taki jak u niedźwiedzia (np. niedźwiedzia siła)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z niedźwiedziem, dotyczący niedźwiedzia

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do niedźwiedzia

przymiotnik jakościowy

(3.1) przypominający niedźwiedzia

forma rzeczownika.

(4.1) D. lm. od niedźwiedź

Wiktionary

2 cieki w Polsce:

- Niedźwiedzi – potok, dopływ Stupnicy
- Niedźwiedzi – potok, dopływ Wetliny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powiedział mi — rzekł Mieszek — przysłowie niedźwiedzie: • Że prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie.

(2.1) W końcu, zwłaszcza od czasu, gdy Maćko począł pijać niedźwiedzie sadło, widywali się prawie codziennie (…)

(3.1) Nie wyobrażam go sobie na parkiecie, przecież on ma takie niedźwiedzie ruchy.

(3.1) Bez względu na święta, słów – jagód we mnie niedźwiedzi głód.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ̇ˈd͡ʑvʲjɛ̇d͡ʑi, AS: ńėʒ́vʹi ̯ėʒ́i

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedźwiedziówka ż., niedźwiedź m., niedźwiedzica ż., niedźwiadek m., niedźwiedzisko n., niedźwiednictwo n., Niedźwiedź m., niedźwiednik m.

przym. niedźwiedziowaty, niedźwiedziowy

przysł. niedźwiedziowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) misiowy

(3.1) niedźwiedziowaty, misiowy, misiowaty

Wiktionary

# niedźwiedziątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: niedźwiedzię

SJP.pl

# niedźwiedzica

samica niedźwiedzia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica niedźwiedzia

Wiktionary

- niedźwiedzica – samica niedźwiedzia
- Niedźwiedzica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Walim
- Niedźwiedzica – kolonia w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Łomazy
- Niedźwiedzica – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Stegna
- Niedźwiedzica – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Świętajno
- Niedźwiedzica – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim
- Niedźwiedzica – struga w woj. podlaskim, prawy dopływ Biebrzy
- Niedźwiedzica – przystanek kolejowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ciężarna niedźwiedzica stała się ulubienicą odwiedzających zoo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇d͡ʑvʲjɛ̇ˈd͡ʑit͡sa, AS: ńėʒ́vʹi ̯ėʒ́ica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedźwiedź m., niedźwiedziątko n., niedźwiadek m., niedźwiedzisko n., niedźwiednictwo n., Niedźwiedź mrz., niedźwiednik mos., niedźwiedziówka ż.

przym. niedźwiedzi, niedźwiedziowaty, niedźwiedziowy

przysł. niedźwiedziowato

Wiktionary

# niedźwiedzie

1. ssak drapieżny z rodziny o tej samej nazwie
2. żartobliwie lub złośliwie o człowieku niezgrabnym, nieumiejącym się poruszać lub zachować

SJP.pl

- niedźwiedzie – drapieżne zwierzęta z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae)

3 miejscowości w Polsce:

- Niedźwiedzie – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Pisz
- Niedźwiedzie – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
- Niedźwiedzie – osada w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Czajków

Wikipedia

# niedźwiedzina

1. mięso z niedźwiedzia;
2. z politowaniem, żartobliwie o niedźwiedziu

SJP.pl

# niedźwiedziowate

przypominający postacią lub ruchami niedźwiedzia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Ursidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina dużych ssaków lądowych z rzędu drapieżnych;

Wiktionary

Niedźwiedziowate (Ursidae) – rodzina dużych, wszystkożernych ssaków z podrzędu psokształtnych (Caniformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora) szeroko rozprzestrzenionych na półkuli północnej. W zapisie kopalnym znane są od miocenu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ubarwienie niedźwiedziowatych jest zazwyczaj jednobarwne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedźwiedź mzw., Niedźwiedź mrz., niedźwiednictwo n., niedźwiednik mos., niedźwiedziówka ż.

przym. niedźwiedziowaty, niedźwiedziowy

Wiktionary

# niedźwiedziowatość

ogół cech przypominających niedźwiedzia postacią lub sposobem poruszania się

SJP.pl

# niedźwiedziowaty

przypominający postacią lub ruchami niedźwiedzia

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. przypominający niedźwiedzia (postacią lub ruchami); niezgrabny, wielki, ociężały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed dyskoteką stał taki niedźwiedziowaty ochroniarz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇d͡ʑvʲjɛ̇d͡ʑɔˈvatɨ, AS: ńėʒ́vʹi ̯ėʒ́ovaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedźwiedziówka ż., niedźwiedziowate nmos., niedźwiedź mzw., niedźwiedzica ż., niedźwiednictwo n., Niedźwiedź mrz., niedźwiednik mos., niedźwiątko n., niedźwiedzię n.

przym. niedźwiedzi, niedźwiedziowy

przysł. niedźwiedziowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedźwiedzi, niezręczny, niezgrabny

Wiktionary

# niedźwiedziówka

gatunek motyla nocnego, żerującego na roślinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. motyl z podrodziny niedźwiedziówkowatych (nazwa systematyczna|Arctiinae|ref=tak.)

Wiktionary

Niedźwiedziówka – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna na obszarze Żuław Wiślanych. Osada jest częścią składową sołectwa Dworek - Niedźwiedzica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. niedźwiedź m., niedźwiedziątko n., niedźwiednik m., Niedźwiednik m., Niedźwiedź ż., Niedźwiedziówka ż., niedźwiedziowate nmos., niedźwiednictwo n., niedźwiedzica ż., niedźwiadek m., niedźwiedzisko n., niedźwiedziówkowate nmos.

przym. niedźwiedzi, niedźwiedziowaty, niedźwiedniczy, niedźwiedziówkowaty, niedźwiedziowy

przysł. niedźwiedziowato

Wiktionary

# niedźwiedziówki

gatunek motyla nocnego, żerującego na roślinach

SJP.pl

Niedźwiedziówkowate (Arctiinae) – liczna w gatunki podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych. Wcześniej miały rangę niezależnej rodziny. Znanych jest około 6000 gatunków.

Wikipedia

# niedźwiedziówkowate

podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych

SJP.pl

Niedźwiedziówkowate (Arctiinae) – liczna w gatunki podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych. Wcześniej miały rangę niezależnej rodziny. Znanych jest około 6000 gatunków.

Wikipedia

# niedźwiedziowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. związany z niedźwiedziem, dotyczący niedźwiedzia

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) przest. należący do niedźwiedzia

przymiotnik jakościowy

(3.1) przest. przypominający niedźwiedzia

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Leśnik zajrzał ostrożnie do niedźwiedziowej kryjówki pod starym dębem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedźwiedziówka ż., niedźwiedziowate nmos., niedźwiedź mzw., niedźwiedzica ż., niedźwiednictwo n., Niedźwiedź mrz., niedźwiednik mos., niedźwiątko n., niedźwiedzię n., niedźwiedzisko n.

przym. niedźwiedzi, niedźwiedziowaty

przysł. niedźwiedziowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. niedźwiedzi

(2.1) war. niedźwiedzi

(3.1) war. niedźwiedzi

Wiktionary

# niedźwiedzisko

duży, stary niedźwiedź

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od niedźwiedź

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Staremu niedźwiedzisku nie chciało się wychodzić z gawry.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedźwiedziówka ż., niedźwiedź mzw., Niedźwiedź mrz., niedźwiednictwo n., niedźwiednik mos., niedźwiedzica ż.

przym. niedźwiedzi, niedźwiedziowy

Wiktionary

# niedzwiedzki

nazwisko

SJP.pl

# niedźwiganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dźwigać.

Wiktionary

# niedzwonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dzwonić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛd͡zvɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńeʒvõńė̃ńe

Wiktionary

# niedławienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dławić.

Wiktionary

# niedłubanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dłubać.

Wiktionary

# niedługi

przymiotnik

(1.1) krótki; taki, który nie jest długi

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niedługo

Wiktionary

# niedługo

przysłówek

(1.1) niebawem; o czymś, co ma się zdarzyć w niedalekiej przyszłości

(1.2) krótko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niedługo zabiorę cię na wakacje.

(1.2) Mówił raczej niedługo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈdwuɡɔ, AS: ńedu̯ugo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niedługi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebawem / wkrótce

Wiktionary

# niedłużenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|dłużyć.

Wiktionary

# niee-mailowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|e-mailować.

Wiktionary

# nieedukowalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieedukowalne; cecha tych, którzy są nieedukowalni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieedukowalny

przysł. nieedukowalnie

Wiktionary

# nieedytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|edytować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːdɨtɔˈvãɲɛ, AS: ń•edytovãńe

Wiktionary

# nieee

partykuła "nie" o przedłużonej artykulacji (np. dla podkreślenia emocjonalności wypowiedzi, żalu, rozczarowania)

SJP.pl

# nieefektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|efektować.

Wiktionary

# nieegzaminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|egzaminować.

Wiktionary

# nieegzekwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|egzekwować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːɡzɛkfɔˈvãɲɛ, AS: ń•egzekfovãńe

Wiktionary

# nieegzercytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|egzercytować.

Wiktionary

# nieegzorcyzmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|egzorcyzmować.

Wiktionary

# nieegzystowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|egzystować.

Wiktionary

# nieekonomiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieekonomiczne; cecha tych, którzy są nieekonomiczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieekonomiczny

przysł. nieekonomicznie

Wiktionary

# nieekonomista

rzadko: osoba niebędąca ekonomistą

SJP.pl

# nieekscerpowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ekscerpować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːkst͡sɛrpɔˈvãɲɛ, AS: ń•ekscerpovãńe

Wiktionary

# nieekskomunikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ekskomunikować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːkskɔ̃mũɲikɔˈvãɲɛ, AS: ń•ekskõmũńikovãńe

Wiktionary

# nieeksplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|eksplikować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːksplʲikɔˈvãɲɛ, AS: ń•eksplʹikovãńe

Wiktionary

# nieeksploatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|eksploatować.

Wiktionary

# nieeksplodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|eksplodować.

Wiktionary

# nieeksportowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|eksportować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːkspɔrtɔˈvãɲɛ, AS: ń•eksportovãńe

Wiktionary

# nieelastyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nieelastyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieelastyczny

przysł. nieelastycznie

Wiktionary

# nieelastyczny

przymiotnik

(1.1) pozbawiony elastyczności

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieelastyczność ż.

przysł. nieelastycznie

Wiktionary

# nieelegancki

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest elegancki

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. nieelegancko

rzecz. nieeleganckość ż.

Wiktionary

# nieeleganckość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieeleganckie; cecha tych, którzy są nieeleganccy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieelegancki

przysł. nieelegancko

Wiktionary

# nieelektrolit

substancja chemiczna, która ani w stanie stopionym, ani w roztworze wodnym nie przewodzi prądu elektrycznego

SJP.pl

Nieelektrolity – substancje, których roztwory wodne nie przewodzą prądu elektrycznego. Są to niektóre tlenki, alkohole, węglowodany.

Wikipedia

# nieelektryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|elektryzować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːlɛktrɨzɔˈvãɲɛ, AS: ń•elektryzovãńe

Wiktionary

# nieeliminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|eliminować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːlʲĩmʲĩnɔˈvãɲɛ, AS: ń•elʹĩmʹĩnovãńe

Wiktionary

# nieemablowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|emablować.

Wiktionary

# nieemancypowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|emancypować.

Wiktionary

# nieemigrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|emigrować.

Wiktionary

# nieemitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|emitować.

Wiktionary

# nieemocjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|emocjonować.

Wiktionary

# nieepatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|epatować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːpatɔˈvãɲɛ, AS: ń•epatovãńe

Wiktionary

# nieergonomiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieergonomiczne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieergonomiczny

przysł. nieergonomicznie

Wiktionary

# nieerygowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|erygować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːrɨɡɔˈvãɲɛ, AS: ń•erygovãńe

Wiktionary

# nieestetyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieestetyczne; cecha tych, którzy są nieestetyczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieestetyczny

przysł. nieestetycznie

Wiktionary

# nieestetyczny

przymiotnik

(1.1) niezgodny z wymaganiami estetyki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Państwo jest warte ochrony za wszelką cenę, także za cenę nieestetycznego sojuszu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːstɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ń•estetyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieestetyczność ż.

przysł. nieestetycznie

Wiktionary

# nieetycznie

przysłówek

(1.1) w sposób nieetyczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W przypadku gdyby znaleźli się oni w złej sytuacji finansowej na skutek nieetycznego zachowania drugiej ze stron, aż 69% ankietowanych postąpiłoby nieetycznie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieetyczność ż.

przym. nieetyczny

Wiktionary

# nieetyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest nieetyczne; cecha tego, kto jest nieetyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieetyczny

przysł. nieetycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieuczciwość

Wiktionary

# nieetyczny

przymiotnik

(1.1) niezgodny z etyką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To dzięki świadomości potrafisz myśleć logicznie, dokonywać wyborów, oceniać, wyodrębniać to, co korzystne dla ciebie od tego, co niekorzystne i nieetyczne, a także podejmować decyzje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ń•etyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieetyczność ż.

przysł. nieetycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niemoralny, niewłaściwy, niedobry

Wiktionary

# nieeuklidesowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) geom. niespełniający aksjomatów geometrii opisanych przez Euklidesa w jego traktacie „Elementy”;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oznacza to, iż możliwa jest matematyka z hipotezą continuum i całkiem inna – bez niej; sytuacja dość podobna, jak to było ponad stulecie wcześniej z geometrią nieeuklidesową.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Euklides m.

przym. euklidesowy

Wiktionary

# nieeuroizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|euroizować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːwrɔjizɔˈvãɲɛ, AS: ń•eu̯roi ̯izovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niezeuroizowanie n. dk.

Wiktionary

# nieeuropejski

przymiotnik

(1.1) niedotyczący Europy, niezwiązany z Europą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Europa ż.

przym. europejski

Wiktionary

# nieeuropejskość

→ nieeuropejski

SJP.pl

#### Patrz:

nieeuropejski

# nieewakuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ewakuować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ewakuowanie n.

Wiktionary

# nieewangelizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ewangelizować.

Wiktionary

# nieewinkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ewinkować.

Wiktionary

# nieewokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ewokować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛːvɔkɔˈvãɲɛ, AS: ń•evokovãńe

Wiktionary

# niefachowiec

osoba niebędąca fachowcem w danej dziedzinie; laik

SJP.pl

# niefajność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co niefajne; cecha tych, którzy są niefajni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niefajny

Wiktionary

# niefajny

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. zły, kiepski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niefajność ż.

przysł. niefajnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. kiepski, marny, żałosny, beznadziejny, denny, chałowy

Wiktionary

# niefaksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|faksować.

Wiktionary

# niefalcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|falcować.

Wiktionary

# niefalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|falować.

Wiktionary

# niefandzolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fandzolić.

Wiktionary

# niefanzolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fanzolić.

Wiktionary

# niefarbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|farbować.

Wiktionary

# niefarcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|farcić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛfarˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ńefarcẽńe

Wiktionary

# niefarcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od niefart

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie niefart, lecz tylko mały niefarcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niefart m.

Wiktionary

# niefarmakologiczny

przymiotnik

(1.1) nie będący produktem farmakologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) ECDC podaje, że zastosowanie w Chinach szerokiego zakresu interwencji niefarmakologicznych, w tym dystansowania społecznego, o tydzień wcześniej mogłoby zmniejszyć liczbę przypadków COVID-19 o 65%.

Wiktionary

# niefart

potocznie: niesprzyjające okoliczności, brak szczęścia; pech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. niepomyślny bieg zdarzeń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po raz drugi w tym meczu niefart miał Jaroszyński, od którego ponownie odbiła się piłka i załamany Mielcarz musiał wyciągać futbolówkę z siatki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲɛfart, AS: ńefart

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. niefarcik

przym. niefartowny

przysł. niefartem, niefartownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieszczęście, pech

Wiktionary

# niefartem

potocznie: niesprzyjające okoliczności, brak szczęścia; pech

SJP.pl

# niefascynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fascynować.

Wiktionary

# niefasetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fasetować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛfasɛtɔˈvãɲɛ, AS: ńefasetovãńe

Wiktionary

# niefaworyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|faworyzować.

Wiktionary

# niefałszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fałszować.

Wiktionary

# niefedrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fedrować.

Wiktionary

# niefermentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fermentować.

Wiktionary

# niefetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fetować.

Wiktionary

# niefiletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|filetować.

Wiktionary

# niefilmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|filmować.

Wiktionary

# niefilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|filować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛfʲilɔˈvãɲɛ, AS: ńefʹilovãńe

Wiktionary

# niefinalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|finalizować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛfʲĩnalʲizɔˈvãɲɛ, AS: ńefʹĩnalʹizovãńe

Wiktionary

# niefiniszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|finiszować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. finiszowanie n.

Wiktionary

# niefirmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|firmować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛfʲirmɔˈvãɲɛ, AS: ńefʹirmovãńe

Wiktionary

# niefizyk

rzadko: osoba niebędąca fizykiem

SJP.pl

# nieflankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|flankować.

Wiktionary

# niefolgowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|folgować.

Wiktionary

# nieformalnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieformalny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Początkowo rokowania rozpoczęły się nieformalnie, sondażowo, bez protokołu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieformalność ż.

przym. nieformalny

Wiktionary

# nieformalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieformalne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieformalny

przysł. nieformalnie

Wiktionary

# nieformalny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma charakteru oficjalnego, nie opiera się na obowiązujących przepisach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Policjanci zostali zawieszeni w czynnościach służbowych za „nieformalne kontakty ze światem przestępczym”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛfɔrˈmalnɨ, AS: ńeformalny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. nieformalnie

rzecz. nieformalność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieprzepisowy

Wiktionary

# nieformatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|formatować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛfɔrmatɔˈvãɲɛ, AS: ńeformatovãńe

Wiktionary

# nieformowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|formować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. formowanie n.

Wiktionary

# niefortunniej

stopień wyższy od przysłównika: niefortunnie

SJP.pl

# niefortunny

przymiotnik

(1.1) nieszczęśliwy, który nie ma szczęścia

(1.2) który ma niepomyślny przebieg

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chodziło o uwolnienie więzionego w Polsce arcyksięcia Maksymiliana, niefortunnego rywala Zygmunta III podczas wolnej elekcji.

(1.2) Niefortunna wypowiedź nieradzącego sobie z językiem obcym urzędnika państwowego była z jednej strony dyplomatycznym zgrzytem, z drugiej – obiektem kpin, żartów i niezliczonych memów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛfɔrˈtũnːɨ, AS: ńefortũ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niefortunnie

Wiktionary

# nieforytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|forytować.

Wiktionary

# niefotografowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fotografować.

Wiktionary

# niefragowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fragować.

Wiktionary

# niefrasobliwiec

człowiek niefrasobliwy, lekkomyślny

SJP.pl

# niefrasobliwość

beztroska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co niefrasobliwe; cecha tych, którzy są niefrasobliwi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jako ekonomista jestem przeciwny nawet oddłużaniu, gdyż sprzyja to niefrasobliwości w polityce finansowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niefrasobliwiec m.

przym. niefrasobliwy

przysł. niefrasobliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lekkomyślność, beztroska, nieroztropność, płochość, pustota, trzpiotowatość

Wiktionary

# niefrasobliwy

przymiotnik

(1.1) niebędący pod wpływem zmartwień, trosk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ogólnie rzecz biorąc, atmosfera była luźna, lekka i niefrasobliwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niefrasobliwość ż.

przysł. niefrasobliwie

przym. frasobliwy

Wiktionary

# niefrezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|frezować.

Wiktionary

# niefroterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|froterować.

Wiktionary

# niefrymarczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|frymarczyć.

Wiktionary

# nieftiejugansk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto wydzielone w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;

Wiktionary

Nieftiejugansk (ros. Нефтеюганск) – miasto w Rosji, w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym - Jugrze. Miasto leży w Rejonie Nieftiejugańskim i jest jego centrum administracyjnym, samo jednak nie wchodzi w skład Rejonu, stanowiąc - podobnie jak wszystkie większe miasta – miasto wydzielone Chanty-Mansyjskiego OA - Jugry.

Miasto położone jest między rzekami Ob i jego dopływem - Jugańskim Obem; liczy 127 255 mieszkańców (2020 r.).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. nieftiejugański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Nieftiejugańsk

Wiktionary

# nieftiejugański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nieftiejuganskiem, dotyczący Nieftiejuganska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nieftiejugansk mrz.

Wiktionary

# niefujarkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fujarkować.

Wiktionary

# niefundnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fundnąć.

Wiktionary

# niefungowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|fungować.

Wiktionary

# niefunkcjonalność

nieprzystosowanie lub złe, nieprawidłowe przystosowanie czegoś do pełnienia określonych funkcji; dysfunkcjonalność

SJP.pl

# niefunkcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|funkcjonować.

Wiktionary

# niefurażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|furażować.

Wiktionary

# niefurmanienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|furmanić.

Wiktionary

# niefutrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|futrować.

Wiktionary

# niegacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gacić.

Wiktionary

# niegadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gadać.

Wiktionary

# niegalaretowacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|galaretowacieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡalarɛtɔvaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ńegalaretovacẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegalaretowanie

Wiktionary

# niegalaretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|galaretować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡalarɛtɔˈvãɲɛ, AS: ńegalaretovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegalaretowacenie

Wiktionary

# niegardzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gardzić.

Wiktionary

# niegarnirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|garnirować.

Wiktionary

# niegarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|garować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡarɔˈvãɲɛ, AS: ńegarovãńe

Wiktionary

# niegaśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gasnąć.

Wiktionary

# niegaszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gasić.

Wiktionary

# niegaworzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gaworzyć.

Wiktionary

# niegazowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gazować.

Wiktionary

# niegazowany

przymiotnik

(1.1) spoż. nienasycony dwutlenkiem węgla

Wiktionary

# niegdakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gdakać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡdaˈkãɲɛ, AS: ńegdakãńe

Wiktionary

# niegdyś

tyle co: dawniej, kiedyś

SJP.pl

zaimek nieokreślony

(1.1) w przeszłości (zwykle odległej), dawniej, kiedyś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niegdyś jęczmień był najpopularniejszym zbożem używanym do pieczenia chleba w Europie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɲɛɡdɨɕ, AS: ńegdyś

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niegdysiejszy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ongi, ongiś

Wiktionary

# niegdysiejszy

dawny, miniony, przeszły; zaszły, ówczesny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. taki, który był dawniej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie ma związku między niegdysiejszym klubem a obecnym sic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡdɨˈɕɛ̇jʃɨ, AS: ńegdyśėi ̯šy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niegdyś

zaim. niegdyś

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dawny

Wiktionary

# niegęganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gęgać.

Wiktionary

# niegestykulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gestykulować.

Wiktionary

# niegibalice

Niegibalice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń.

Wikipedia

# niegięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|giąć.

Wiktionary

# niegiercowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|giercować.

Wiktionary

# niegiglanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|giglać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇ɟiɡˈlãɲɛ, AS: ńėǵiglãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. giglać

Wiktionary

# niegilanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gilać.

Wiktionary

# nieginięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ginąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇ɟĩˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ńėǵĩńė̃ńće

Wiktionary

# niegipsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gipsować.

Wiktionary

# nieglajchszaltowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|glajchszaltować.

Wiktionary

# nieglancowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|glancować.

Wiktionary

# nieględzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ględzić.

Wiktionary

# niegmatwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gmatwać.

Wiktionary

# niegnanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gnać.

Wiktionary

# niegniazdowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gniazdować.

Wiktionary

# niegniecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gnieść.

Wiktionary

# niegnojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gnoić.

Wiktionary

# niegocin

jezioro w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. jezioro morenowe w północno-wschodniej Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa miejscowości w Polsce lub ich części;

Wiktionary

Niegocin (niem. Löwentinsee) – jezioro morenowe w Krainie Wielkich Jezior w województwie warmińsko-mazurskim; powierzchnia 2604 ha, głębokość do 39,7 m. Niegocin jest trzecim pod względem rozmiarów akwenem w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obecnie wody Niegocina zaliczane są do III klasy czystości.

(1.2) Młody bohater przyszedł na świat w Niegocinie na Mazowszu w 1900 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegocinianin mos., niegocinianka ż.

przym. niegociński

Wiktionary

# niegociński

związany z Niegocinem, dotyczący Niegocina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Niegocinem, dotyczący Niegocina (jeziora)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Niegocin mrz.

Wiktionary

# niegodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niegodny

SJP.pl

# niegodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niegodne; cecha tych, którzy są niegodni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niegodny

przysł. niegodnie

Wiktionary

# niegodny

1. wart czegoś lub kogoś, zasługujący na coś
2. pełen poczucia własnej wartości, wyrażający to poczucie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie zasługujący na co lub na kogo

(1.2) bez honoru, godności

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegodność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niegodzien, niewart

(1.2) haniebny, hańbiący, niechlubny, niechwalebny, niegodziwy, nikczemny, ohydny, podły, skandaliczny, szmatławy, wstrętny

Wiktionary

# niegodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|godować.

Wiktionary

# niegodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|godzić.

Wiktionary

# niegodzien

przymiotnik

(1.1) przest. niegodny, niewart czegoś, niezasługujący na coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niegodzien jestem podnieść oczu ku Tobie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niegodny

Wiktionary

# niegodziwie

przysłówek

(1.1) w sposób niegodziwy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegodziwość ż., niegodziwiec m.

przym. niegodziwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podle, nikczemnie, nisko

Wiktionary

# niegodziwiec

ktoś postępujący nieuczciwie, niegodnie, zdradziecko; nikczemnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ktoś niegodziwy, zły, nieuczciwy, nikczemny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potem jednak służbę znalazła, dziecko u tej praczki za zapłatą zostawiła i przez czas jakiś nieźle by jej było, gdyby zgryzota i żałość, i złość na tego niegodziwca, co ją stąd wyciągnął, a potem w najnieszczęśliwszym położeniu porzucił, nie piekły i nie męczyły tak, że suknię na sobie czasem w drobne kawałki darła (…) (E. Orzeszkowa: Cham)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡɔˈd͡ʑivʲjɛt͡s, AS: ńegoʒ́ivʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegodziwość ż.

przym. niegodziwy

przysł. niegodziwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łotr, nędznik, łajdak, drań, nikczemnik

Wiktionary

# niegodziwiej

stopień wyższy od przysłówka: niegodziwie

SJP.pl

# niegodziwość

niegodziwe postępowanie, podły, nikczemny czyn; podłość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. haniebne, niegodziwe postępowanie; występek zasługujący na potępienie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od dawna domyślałem się zdrady, ale pobyt jego w Villaca przekonał mnie o twojej niegodziwości…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡɔˈd͡ʑivɔɕt͡ɕ, AS: ńegoʒ́ivość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegodziwiec m.

przym. niegodziwy

przysł. niegodziwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nikczemność, podłość, bezecność, haniebność, niecność

Wiktionary

# niegodziwszy

stopień wyższy od przymiotnika: niegodziwy

SJP.pl

# niegodziwy

przymiotnik

(1.1) taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; także. świadczący o niegodziwości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Przestępcy, zbrodniarze, ludzie niegodziwi! — przemówił z dołu jeden z druidów, starzec wsparty na długim posochu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegodziwość ż., niegodziwiec m.

przysł. niegodziwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nikczemny, niecny, nieuczciwy, podły, niski, haniebny

Wiktionary

# niegodzóny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nieodpowiedni, niedobrany

Wiktionary

# niegolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|golić.

Wiktionary

# niegolewo

Niegolewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Opalenica, 7 km na północ od siedziby gminy.

Wikipedia

# niegomir

dawne imię męskie

SJP.pl

# niegonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gonić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńegõńė̃ńe

Wiktionary

# niegooglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|googlować.

Wiktionary

# niegórowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|górować.

Wiktionary

# niegorszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gorszyć.

Wiktionary

# niegościnny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest gościnny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegościnność ż.

przysł. niegościnnie

Wiktionary

# niegospodarność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zarządzanie czymś w sposób przynoszący straty przez nieuczciwość lub nieumiejętność

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Likwidatorzy państwowych firm wykazali się także wyjątkową niegospodarnością w wydatkach.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niegospodarny

przysł. niegospodarnie

Wiktionary

# niegoszów

Niegoszów (niem. Nitschendorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica.

Wikipedia

# niegoszowice

Niegoszowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów. Integralną częścią miejscowości jest przysiółek Sowiarka.

Wikipedia

# niegosław

imię męskie

SJP.pl

- Niegosław – staropolskie imię męskie
- Niegosław – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Drezdenko
  - Niegosław – dawna gromada
  - Niegosław – dawna gmina wiejska

Wikipedia

# niegosława

imię żeńskie

SJP.pl

Niegosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Niego- ("rozkosz") i -sława ("sława"). Mogło oznaczać "tę, która sławi rozkosz".

Niegosława imieniny obchodzi 2 lipca.

Męski odpowiednik: Niegosław.

Wikipedia

# niegosławice

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Niegosławice – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Niegosławice
- Niegosławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Pacanów
- Niegosławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
- Niegosławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Złota

- Niegosławice – gmina wiejska
- Niegosławice – gromada
- Niegosławice – stacja kolejowa

Wikipedia

# niegosławicki

przymiotnik od: Niegosławice

SJP.pl

# niegosławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Niegosławy lub z nią związany

SJP.pl

# niegosławostwo

Niegosław z małżonką; Niegosławowie

SJP.pl

# niegosławowie

Niegosław z małżonką; Niegosławostwo

SJP.pl

# niegosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Niegosława lub z nim związany

SJP.pl

# niegotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gotować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡɔtɔˈvãɲɛ, AS: ńegotovãńe

Wiktionary

# niegów

Niegów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Zabrodzie. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka Niegowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia

# niegowa

wieś w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim

SJP.pl

Niegowa – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Niegowa.

Wikipedia

# niegowiec

Niegowiec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Małkinia Górna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Małkini Górnej.

Wikipedia

# niegowonice

Niegowonice – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Łazy, przy drodze wojewódzkiej nr 790.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Niegowonice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

# niegowski

przymiotnik od: Niegowa

SJP.pl

# niegrabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grabić.

Wiktionary

# niegrabieżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grabieżyć.

Wiktionary

# niegramatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niegramatyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niegramatyczny

przysł. niegramatycznie

rzecz. gramatyka ż.

Wiktionary

# niegramotny

potocznie: niewykształcony, nieobyty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. nieumiejący czytać i pisać

(1.2) pot. mało rozgarnięty, o niskim stopniu inteligencji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Nie jestem dotknięty – przepraszam za takie określenie – łaską wiary, żeby uwierzyć, że ponad 200 tys. niegramotnych i nierozgarniętych polskich wyborców poszło i nieświadomie oddało głos nieważny. Jest to dla mnie naprawdę bardzo dziwna sytuacja.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niepiśmienny; pot. nieczytaty i niepisaty

(1.2) niepojętny, nielotny, nierozgarnięty, tępy; pot. młotowaty, niekumaty

Wiktionary

# niegraniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|graniczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡrãɲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ńegrãńičẽńe

Wiktionary

# niegranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grać.

Wiktionary

# niegrasejowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grasejować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡrasɛjɔˈvãɲɛ, AS: ńegrasei ̯ovãńe

Wiktionary

# niegrasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grasować.

Wiktionary

# niegratulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gratulować.

Wiktionary

# niegrillowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grillować.

Wiktionary

# niegromadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gromadzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡrɔ̃maˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ńegrõmaʒẽńe

Wiktionary

# niegrożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grozić.

Wiktionary

# niegroźny

przymiotnik

(1.1) nieszkodliwy, który nie stanowi zagrożenia dla nikogo ani niczego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedyny wulkan na wyspie jest na szczęście zupełnie niegroźny.

(1.1) Niegroźna u dzieci, różyczka może być niebezpieczna u kobiet w ciąży.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niegroźnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezpieczny

Wiktionary

# niegruchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gruchać.

Wiktionary

# niegruntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gruntować.

Wiktionary

# niegrupowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grupować.

Wiktionary

# niegrygolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grygolić.

Wiktionary

# niegryzienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gryźć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡrɨˈʑɛ̇̃ɲɛ, AS: ńegryźė̃ńe

Wiktionary

# niegrzebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grzebać.

Wiktionary

# niegrzecznie

przysłówek

(1.1) w sposób niegrzeczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈɡʒɛt͡ʃʲɲɛ, AS: ńegžečʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegrzeczność ż.

przym. niegrzeczny

Wiktionary

# niegrzeczniej

stopień wyższy od przysłówka: niegrzecznie

SJP.pl

# niegrzeczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: niegrzeczny

SJP.pl

# niegrzeczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co niegrzeczne; cecha tych, którzy są niegrzeczni

(1.2) celowe zachowanie wobec kogoś, odbiegające od norm kultury

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegrzeczności nmos.

:: zdrobn. niegrzecznostka ż.

przym. niegrzeczny, niegrzeczniutki, niegrzeczniuteńki

przysł. niegrzecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) faux pas, nieuprzejmość, grubiańskość, obcesowość, opryskliwość, nietakt, nietaktowność

Wiktionary

# niegrzeczności

formy zachowania się będące oznaką złego zachowania

SJP.pl

# niegrzeczny

przymiotnik

(1.1) zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy

(1.2) o dziecku: nieposłuszny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Niegrzeczny uczeń ukłuł nauczycielkę cyrklem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛˈɡʒɛt͡ʃnɨ, AS: ńegžečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegrzeczność ż.

przysł. niegrzecznie

Wiktionary

# niegrzeszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grzeszyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ńegžešẽńe

Wiktionary

# niegrzmotnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|grzmotnąć.

Wiktionary

# nieguglanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|guglać.

Wiktionary

# nieguglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|guglować.

Wiktionary

# niegumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gumować.

Wiktionary

# niegustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gustować.

Wiktionary

# niegustowny

przymiotnik

(1.1) w złym guście, bez smaku

Wiktionary

# niegwarantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gwarantować.

Wiktionary

# niegwałcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gwałcić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡvawˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ńegvau̯cẽńe

Wiktionary

# niegwizdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gwizdać.

Wiktionary

# niegwizdnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gwizdnąć.

Wiktionary

# niegwoździowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gwoździować.

Wiktionary

# niegładzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|gładzić.

Wiktionary

# niegładzica

Niegładzica (Hippoglossoides platessoides) – gatunek ryby flądrokształtnej z rodziny flądrowatych (Pleuronectidae).

Wikipedia

# niegłaskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|głaskać.

Wiktionary

# niegłębek

sieciech niegłębek - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# niegłodnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|głodnieć.

Wiktionary

# niegłodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|głodować.

Wiktionary

# niegłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|głodzić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyjeżdżając na kolonie, poprosił nas o niegłodzenie chomika.

(1.1) Pierwszą zasadą zdrowego odchudzania jest niegłodzenie się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡwɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ńegu̯oʒẽńe

Wiktionary

# niegłośny

przymiotnik

(1.1) słabo słyszalny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To śpiewanie było niegłośne, nie wzbudzało zbyt wielkiego zaciekawienia przechodniów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. głos mrz., niegłośność ż.

przysł. niegłośno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niegłośny dzwonek • niegłośna rozmowa / muzyka

Wiktionary

# niegłosowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|głosować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡwɔsɔˈvãɲɛ, AS: ńegu̯osovãńe

Wiktionary

# niegłoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|głosić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ńegu̯ošẽńe

Wiktionary

# niegłupi

przymiotnik jakościowy

(1.1) dość rozsądny

(1.2) taki, który nie jest głupi

(1.3) pot. taki, który może się przydać i jest pomysłowy

(1.4) pot. sprytny, bystry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trzeba przyznać, że był to władca niegłupi, lecz zabrakło mu pieniędzy na realizację swoich planów dotyczących państwa.

(1.3) Zdzisław Kurzeja, legnicki konserwator zabytków, przychylnie patrzy na te plany i deklaruje współpracę. Trzeba by tylko szybko wykonać projekt budowlany. – Pomysł wydaje mi się realny i niegłupi – ocenia Zdzisław Kurzeja.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niegłupio

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozsądny, zdroworozsądkowy

(1.3) pomysłowy, sensowny

Wiktionary

# niehaftowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|haftować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxaftɔˈvãɲɛ, AS: ńeχaftovãńe

Wiktionary

# niehajcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hajcować.

Wiktionary

# niehajtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hajtać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxajˈtãɲɛ, AS: ńeχai ̯tãńe

Wiktionary

# niehajtnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hajtnąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxajtʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ńeχai ̯tʹńė̃ńće

Wiktionary

# niehalo

potocznie: nie w porządku; nie tak, nie halo

SJP.pl

# niehalsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|halsować.

Wiktionary

# niehamletyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hamletyzować.

Wiktionary

# niehamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hamować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxãmɔˈvãɲɛ, AS: ńeχãmovãńe

Wiktionary

# niehańbienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hańbić.

Wiktionary

# niehandlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|handlować.

Wiktionary

# nieharanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|harać.

Wiktionary

# nieharaśny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brzydki, niewydarzony

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niesmaczny, nieudany

Wiktionary

# nieharatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|haratać.

Wiktionary

# nieharcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|harcować.

Wiktionary

# niehardkodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hardkodować.

Wiktionary

# nieharmonijnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieharmonijny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieharmonijność ż.

przym. nieharmonijny

Wiktionary

# nieharmonijność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieharmonijne; cecha tych, którzy są nieharmonijni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieharmonijny

przysł. nieharmonijnie

Wiktionary

# nieharmonijny

przymiotnik

(1.1) bez harmonii; pozbawiony harmonii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieharmonijność ż.

przysł. nieharmonijnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dysharmoniczny, dysharmonijny, dysproporcjonalny, nieproporcjonalny, niezgrabny

Wiktionary

# nieharowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|harować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxarɔˈvãɲɛ, AS: ńeχarovãńe

Wiktionary

# niehasanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hasać.

Wiktionary

# niehałasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hałasować.

Wiktionary

# nieheftowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|heftować.

Wiktionary

# niehejcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hejcić.

Wiktionary

# niehejtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hejtować.

Wiktionary

# nieheklowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|heklować.

Wiktionary

# nieheteronormatywność

→ nieheteronormatywny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nieheteronormatywne; cecha tych, którzy są nieheteronormatywni

Wiktionary

#### Patrz:

nieheteronormatywny

#### Powiązane:

przym. nieheteronormatywny

przysł. nieheteronormatywnie

Wiktionary

# nieheteronormatywny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który odbiega od uogólnionych cech, zachowań i norm osób heteroseksualnych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieheteronormatywność ż.

przysł. nieheteronormatywnie

Wiktionary

# nieheteroseksualny

przymiotnik

(1.1) homoseksualny lub biseksualny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mniej lub bardziej formalne związki małżeńskie ludzi o nieheteroseksualnej orientacji były zawierane już od starożytności.

(1.1) Znalazł się wreszcie bat na jego nieheteroseksualny tyłek. Za udowodnione złamanie prohibicji propapieskiej odebrano mu koncesję na alkohol. A to dla knajpy, nie tylko sejmowej, oznacza śmierć. Powolną i okrutną. W mękach strasznych.

Wiktionary

# niehigienicznie

przysłówek

(1.1) w sposób niehigieniczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niehigieniczność ż.

przym. niehigieniczny

Wiktionary

# niehigieniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co niehigieniczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. higieniczność ż.

przym. niehigieniczny, higieniczny

przysł. niehigienicznie, higienicznie

Wiktionary

# niehigieniczny

przymiotnik

(1.1) niezgodny z podstawowymi zasadami higieny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wkładanie zabawek do buzi jest bardzo niehigieniczne – powiedziała mama.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxʲiɟɛ̇̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: ńeχʹiǵė̃ńičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niehigieniczność ż.

przysł. niehigienicznie

Wiktionary

# niehisteryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|histeryzować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxʲistɛrɨzɔˈvãɲɛ, AS: ńeχʹisteryzovãńe

Wiktionary

# niehistoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|historyzować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛxʲistɔrɨzɔˈvãɲɛ, AS: ńeχʹistoryzovãńe

Wiktionary

# niehitlerowski

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest hitlerowski, nie ma hitlerowskich cech

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. hitlerowski

Wiktionary

# niehodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hodować.

Wiktionary

# nieholowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|holować.

Wiktionary

# niehomeopata

rzadko: osoba niebędąca homeopatą

SJP.pl

# niehonor

niegodziwy postępek

SJP.pl

# niehonorowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niehonorowe; cecha tych, którzy są niehonorowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niehonorowy

przysł. niehonorowo

Wiktionary

# niehonorowy

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma honoru

(1.2) niezgodny z poczuciem honoru

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niehonorowo

rzecz. niehonorowość ż., honor mrz.

czas. honorować

Wiktionary

# niehospitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|hospitować.

Wiktionary

# niehumanitarnie

przysłówek

(1.1) w sposób niehumanitarny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niehumanitarność ż.

przym. niehumanitarny

Wiktionary

# niehumanitarny

przymiotnik

(1.1) przeczący humanitaryzmowi, łamiący normy troski o człowieka i jego potrzeby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy jedna grupa kontroluje drugą grupę i używa niehumanitarnych środków, by podtrzymać tę dominację, mamy do czynienia z apartheidem (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. humanitarysta m., humanitaryzm m.

przysł. niehumanitarnie

Wiktionary

# niehuśtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|huśtać.

Wiktionary

# nieidentyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|identyfikować.

Wiktionary

# nieignorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ignorować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjiɡnɔrɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ignorovãńe

Wiktionary

# nieilustrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ilustrować.

Wiktionary

# nieimanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|imać.

Wiktionary

# nieimitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|imitować.

Wiktionary

# nieimponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|imponować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩmpɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩmpõnovãńe

Wiktionary

# nieimputowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|imputować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩmputɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩmputovãńe

Wiktionary

# nieindagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|indagować.

Wiktionary

# nieindoktrynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|indoktrynować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indoktrynowanie n.

Wiktionary

# nieindywidualizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|indywidualizować.

Wiktionary

# nieinformowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|informować.

Wiktionary

# nieingerencja

zasada niewtrącania się w cudze sprawy; nieinterwencja

SJP.pl

# nieinicjalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|inicjalizować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩɲit͡sʲjalʲizɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩńicʹi ̯alʹizovãńe

Wiktionary

# nieinkasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|inkasować.

Wiktionary

# nieinkomodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|inkomodować.

Wiktionary

# nieinkryminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|inkryminować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩŋkrɨ̃mʲĩnɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩŋkrỹmʹĩnovãńe

Wiktionary

# nieinstalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|instalować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩw̃stalɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩũ̯stalovãńe

Wiktionary

# nieinstruowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|instruować.

Wiktionary

# nieinteligentnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieinteligentny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieinteligentny

Wiktionary

# nieinteragowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|interagować.

Wiktionary

# nieinteresowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|interesować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩnteresovãńe

Wiktionary

# nieinteresująco

przysłówek

(1.1) w sposób nieinteresujący, nudno, nieciekawie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak jest w I, II i III tomie, wreszcie czytelnika zaczyna to nudzić i nużyć, i ilekroć przychodzą tego rodzaju rozwlekłe intermezza, przerzuca kartki, bo nie czuje wcale potrzeby interesowania się tym, co autor tak nieinteresująco opowiedział.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nieinteresujący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieciekawie

Wiktionary

# nieinternalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|internalizować.

Wiktionary

# nieinternowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|internować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩntɛrnɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩnternovãńe

Wiktionary

# nieinterpretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|interpretować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩntɛrprɛtɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩnterpretovãńe

Wiktionary

# nieinterwencja

zasada niewtrącania się w cudze sprawy; nieingerencja

SJP.pl

# nieinterweniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|interweniować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩntɛrvɛ̃ɲɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩntervẽńovãńe

Wiktionary

# nieintonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|intonować.

Wiktionary

# nieinwazyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieinwazyjny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gęstość kości można zbadać nieinwazyjnie (nie obciążając w żaden sposób naszego organizmu), za pomocą badania o nazwie densytometria.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieinwazyjność ż.

przym. nieinwazyjny

Wiktionary

# nieinwentaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niesporządzanie spisu mienia z natury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩnvɛ̃ntarɨzɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩnvẽntaryzovãńe

Wiktionary

# nieinwestowanie

lokować środki finansowe (kapitał) w różnego rodzaju środki i aktywności gospodarcze w celu osiągnięcia korzyści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|inwestować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjĩnvɛstɔˈvãɲɛ, AS: ńei ̯ĩnvestovãńe

Wiktionary

# nieironizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|ironizować.

Wiktionary

# nieirytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|irytować.

Wiktionary

# nieiskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|iskać.

Wiktionary

# nieislamizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|islamizować.

Wiktionary

# nieistnienie

mieć miejsce w rzeczywistości; być; trwać; żyć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fakt, że coś nie istnieje

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjiˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ńei ̯istʹńė̃ńe

Wiktionary

# nieistotny

przymiotnik

(1.1) bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To są nieistotne aspekty sprawy i nie wnoszą niczego nowego.

(1.1) Stwierdzono nieznaczne, nieistotne statystycznie, zwiększenie liczby krwinek białych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛjiˈstɔtnɨ, AS: ńei ̯istotny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieistotność ż.

przysł. nieistotnie

czas. zaistnieć, istnieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bagatelny, banalny, błahy, drobny, marginalny, peryferyjny, nieznaczący, niezauważalny, nieznaczny, poboczny, pomijalny, pusty, znikomy; posp. duperelny

Wiktionary

# niejadalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niejadalne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejadek m., niejedzenie n., jadalny mrz., niedojadanie n., niedojedzenie n., podjadanie n.

przym. niejadalny, jadalny

czas. podjadać

Wiktionary

# niejadalny

przymiotnik

(1.1) nienadający się do jedzenia

(1.2) niesmaczny, źle przyrządzony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ta zupa jest niejadalna!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇jaˈdalnɨ, AS: ńėi ̯adalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejedzenie n., niejadalność ż., niejadek m.

Wiktionary

# niejadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|jadać.

Wiktionary

# niejadek

osoba (najczęściej dziecko), która mało je

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dziecko, które je niechętnie lub bardzo mało

Wiktionary

#### Patrz:

niejadek

#### Przykłady

(1.1) Agnieszka jest niejadkiem, trzeba wmuszać jej każdy kęs.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ̇ˈjadɛk, AS: ńėi ̯adek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejadalność ż., niejedzenie n.

przym. niejadalny

Wiktionary

# niejadka

osoba (najczęściej dziecko), która mało je

SJP.pl

#### Patrz:

niejadek

# niejadowity

przymiotnik

(1.1) niezawierający jadu, nietrujący

Wiktionary

# niejaki

zaimek nieokreślony; jakiś, pewien

SJP.pl

zaimek

(1.1) jakiś, pewien, coś nieokreślonego lub ktoś nieokreślony

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ̇ˈjäci, AS: ńėi ̯äḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pewien

Wiktionary

# niejakiś

dawniej: niejaki

SJP.pl

# niejako

partykuła osłabiająca dosłowność znaczenia wyrazu określającego

SJP.pl

partykuła

(1.1) …wyrażająca niepełną dosłowność wyrazu, któremu towarzyszy

(1.2) …wyrażająca podobieństwo, przypominanie lub kojarzenie się czegoś z czymś innym

(1.3) …wyrażająca ograniczenie zakresu stosowania czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nawiązanie stosunków dyplomatycznych niejako wyprzedziło odrodzenie niepodległego państwa polskiego, ponieważ papież Benedykt XV za zgodą władz niemieckich zdecydował otwarcie namiastki nuncjatury w Warszawie już 15 kwietnia 1918 r.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) w pewnym sensie, jakby, poniekąd, na swój sposób, jak gdyby

(1.2) jak, jakby, niczym, jak gdyby

Wiktionary

# niejapienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|japić.

Wiktionary

# niejaranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|jarać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇jaˈrãɲɛ, AS: ńėi ̯arãńe

Wiktionary

# niejasno

przysłówek

(1.1) w sposób trudny do zrozumienia, mętnie, niewyraźnie, zawile

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tench począł sobie coś niejasno przypominać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ̇ˈjasnɔ, AS: ńėi ̯asno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejasność ż.

przym. niejasny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ogólnikowo

Wiktionary

# niejasność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak jasności, dookreślenia, precyzji; dwuznaczność, niejednoznaczność, niezrozumiałość

(1.2) sprawa niejasna, niezrozumiała

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niejasny

przysł. niejasno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zagmatwanie

Wiktionary

# niejasny

przymiotnik

(1.1) ciemny, słabo oświetlony

(1.2) trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W jej domu natomiast genealogia ojca czy matki nasuwała ciągłe pytania, na które otrzymywała niejasne odpowiedzi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɲɛ̇ˈjasnɨ, AS: ńėi ̯asny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. niejasno

rzecz. niejasność ż.

Wiktionary

# niejawność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niejawne; cecha tych, którzy są niejawni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niejawny

przysł. niejawnie

Wiktionary

# niejawny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest jawny, powszechnie znany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Procesy toczyły się w trybie niejawnym, a oskarżeni nie mieli prawa do obrony.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejawność ż.

przysł. niejawnie

czas. jawić się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tajny

Wiktionary

# niejebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|jebać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇jɛˈbãɲɛ, AS: ńėi ̯ebãńe

Wiktionary

# niejechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|jechać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇jɛˈxãɲɛ, AS: ńėi ̯eχãńe

Wiktionary

# niejęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|jąć.

Wiktionary

# niejeden

1. więcej niż jeden; sporo, wielu, wiele
2. więcej niż jeden, kilku ludzi, wiele ludzi itp.

SJP.pl

zaimek przymiotny

(1.1) więcej niż jeden

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) więcej niż jeden człowiek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ostatnia z tych podróży trwała ponad rok i dzięki temu miałem niejedną sposobność, by z bliska przyjrzeć się politycznej rzeczywistości Zachodu.

(2.1) Jakże, cała wieś się jej bojała; już pono niejeden poczuł na sobie moc jej złych ślepiów, niejednego już pokręciło albo rozchorzał, gdy nań urok rzuciła. sic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejedna, niejedno

zaim. niejedna, niejedno

przysł. niejedno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sporo, wielu

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|ponikiery.

Wiktionary

# niejednogłośność

niezgodność opinii na jakiś temat; niejednomyślność

SJP.pl

# niejednokroć

rzadko: niejednokrotnie, wielekroć

SJP.pl

przysłówek liczebnikowy

(1.1) przest. zob. niejednokrotnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niejednokrotny

przysł. niejednokrotnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niejednokrotnie, częstokrotnie, parokrotnie

Wiktionary

# niejednokrotnie

przysłówek

(1.1) powtarzając się kilka lub wiele razy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niejednokrotny

przysł. niejednokroć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) częstokrotnie, parokrotnie; przest. niejednokroć

Wiktionary

# niejednokrotność

→ niejednokrotny

SJP.pl

#### Patrz:

niejednokrotny

# niejednolicie

przysłówek

(1.1) w sposób niejednolity

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdarza się, że ryby te są niejednolicie ubarwione.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednolitość ż., niejednolitość ż.

przym. jednolity, niejednolity

Wiktionary

# niejednolitość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) składanie się z różnych elementów

(1.2) nietworzenie zwartej całości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Występowanie w nich inhumacji i kremacji świadczy o etnicznej niejednolitości huńskiej ordy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednolitość ż.

przym. niejednolity

przysł. niejednolicie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niespójność

Wiktionary

# niejednolity

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest jednolity

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejednolitość ż.

przysł. niejednolicie

Wiktionary

# niejednomyślność

niezgodność opinii na jakiś temat; niejednogłośność

SJP.pl

# niejednorodny

przymiotnik

(1.1) złożony z elementów o różnych cechach lub pochodzeniu

Wiktionary

# niejednostajność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest niejednostajne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niejednostajny

przysł. niejednostajnie

Wiktionary

# niejednoznacznie

przysłówek

(1.1) w sposób niejednoznaczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejednoznaczność ż.

przym. niejednoznaczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dwuznacznie, wieloznacznie

Wiktionary

# niejednoznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. cecha tego, co niejednoznaczne, mające więcej niż jedno znaczenie

(1.2) książk. cecha tego, co niejednoznaczne, ambiwalentne i dwuznaczne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prawdopodobieństwo pojawienia się żeńskiego derywatu wzrasta zwłaszcza w kontekście, w którym orzeka się coś równocześnie i o kobiecie, i o mężczyźnie, co być może ma zapobiec nieporozumieniom i niejednoznacznościom (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niejednoznaczny

przysł. niejednoznacznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wieloznaczność, polisemantyczność, polisemiczność

(1.2) ambiwalencja, ambiwalentność, dwuznaczność

Wiktionary

# niejednoznaczny

przymiotnik

(1.1) o więcej niż jednym znaczeniu; dający się interpretować różnorako

(1.2) taki, który wzbudza wątpliwości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Problem z polityką owego kraju leży w niejednoznacznym podejściu do spraw socjalnych.

(1.2) Na radiogramie uwidoczniono cień niejednoznaczny w obrębie prawego płuca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejednoznaczność ż.

przysł. niejednoznacznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wieloznaczny, ambiwalentny, dwuznaczny

(1.2) niejasny, nieprzejrzysty, podejrzany, wątpliwy, zagmatwany

Wiktionary

# niejedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|jeść.

Wiktionary

- głodówka lecznicza
- inedia
- post

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇jɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ńėi ̯eʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejadalność ż., niejadek m.

przym. niejadalny

Wiktionary

# niejeżdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|jeździć.

Wiktionary

# niejeżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|jeżyć.

Wiktionary

# niejodłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|jodłować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛ̇jɔdwɔˈvãɲɛ, AS: ńėi ̯odu̯ovãńe

Wiktionary

# niejudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|judzić.

Wiktionary

# niekablowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kablować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛkablɔˈvãɲɛ, AS: ńekablovãńe

Wiktionary

# niekadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kadzić.

Wiktionary

# niekalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kalać.

Wiktionary

# niekaligrafowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kaligrafować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛkalʲiɡrafɔˈvãɲɛ, AS: ńekalʹigrafovãńe

Wiktionary

# niekalikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kalikować.

Wiktionary

# niekamerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kamerować.

Wiktionary

# niekampienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kampić.

Wiktionary

# niekamuflowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kamuflować.

Wiktionary

# niekandydowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kandydować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛkãndɨdɔˈvãɲɛ, AS: ńekãndydovãńe

Wiktionary

# niekapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kąpać.

Wiktionary

# niekapek

blokada na butelce, kubku itp. uniemożliwiająca kapanie płynu; niekapek

SJP.pl

# niekapitalista

rzadko: osoba niebędąca kapitalistą

SJP.pl

# niekapka

blokada na butelce, kubku itp. uniemożliwiająca kapanie płynu; niekapek

SJP.pl

# niekapowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kapować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛkapɔˈvãɲɛ, AS: ńekapovãńe

Wiktionary

# niekapryszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|kaprysić.

Wiktionary

# niekaralność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. praw. cecha tego, co jest niekaralne; cecha tych, którzy są niekarani

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do podania o pracę należy obowiązkowo dołączyć oświadczenie o stanie zdrowia, zaświadczenie o niekaralności oraz zgodę na przetwarzanie danych osobowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niekaralny

przysł. niekaralnie

Wiktionary

# niekarana

nakładać, wymierzać karę * formy trybu rozkazującego "karaj" itp. przestarzałe

SJP.pl

# niekaranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|karać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛkaˈrãɲɛ, AS: ńekarãńe

Wiktionary

# niekarany

nakładać, wymierzać karę * formy trybu rozkazującego "karaj" itp. przestarzałe

SJP.pl

# niekarczowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|karczować.

Wiktionary

# niekarmienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|karmić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɲɛkarˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ńekarmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

# niekarnawałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nie|karnawałować.

Wiktionary