# koncertantka

→ koncertant

SJP.pl

#### Patrz:

koncertant

# koncertina

rodzaj zasieków używanych masowo w czasie I i II wojny światowej

SJP.pl

Koncertina, (drut żyletkowy, ostrzowy, brzytwiasty, ang. razor wire) – udoskonalona wersja drutu kolczastego. Specjalistyczny drut ostrzowy, do tworzenia zasieków przestrzennych. Zasieki z drutu Concertina mają uniwersalny charakter, ale często montowane są też tam, gdzie istnieje potrzeba stworzenia agresywnego ogrodzenia. Drut Concertina robiony jest ze stali nierdzewnej. Duża ilość zwojów w zaporze efektywnie zabezpiecza np. lotnisko, teren przemysłowy. Żyletkowe ostrza są ostre, a blacha ze stali – która służy do produkcji tych zasieków - nie ulega rdzewieniu. Zasieki z drutu ostrzowego w formie podwójnej spirali łączonej specjalnymi łącznikami, noszą nazwę też “concertina“.

Wikipedia

# koncertmistrz

w orkiestrze symfonicznej: najważniejszy muzyk w obsadzie określonej grupy instrumentów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. główny instrumentalista danej grupy instrumentów w orkiestrze symfonicznej, najczęściej pierwszy skrzypek

Wiktionary

Koncertmistrz – w orkiestrze symfonicznej zazwyczaj pierwszy instrumentalista w danej sekcji instrumentów smyczkowych (a więc w sekcjach: pierwszych skrzypiec, drugich skrzypiec, altówek, wiolonczeli, kontrabasów), czasami także w sekcjach instrumentów dętych drewnianych i blaszanych (osobno). Najczęściej pod pojęciem koncertmistrza rozumie się pierwszego skrzypka pierwszych skrzypiec.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. koncertmistrzyni ż.

Wiktionary

# koncertmistrzyni

→ koncertmistrz

SJP.pl

#### Patrz:

koncertmistrz

# koncertować

1. wykonywać publicznie utwory muzyczne, dawać koncert;
2. przenośnie o zwierzętach: wydawać odgłosy, dźwięki podobne do utworu muzycznego;
3. symfonia koncertująca - symfonia z jednym lub paroma instrumentami solowymi, które współdziałają z orkiestrą

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) występować z repertuarem muzyki poważnej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uczelniana orkiestra w czerwcu koncertowała we Włoszech i Szwajcarii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koncert mrz.

przym. koncertowy

Wiktionary

# koncertowicz

1. osoba często bywająca na koncertach;
2. potocznie: muzyk grający na koncercie

SJP.pl

# koncertowiczka

kobieta bywająca na koncertach i imprezach muzycznych

SJP.pl

# koncertowy

1. przymiotnik od: koncert;
2. świetny, doskonały

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koncertem, dotyczący koncertu, przeznaczony na koncert

Wiktionary

Koncertowy – dwupłytowy album koncertowy zespołu Hey z okazji 10 lecia istnienia grupy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spory obszar zajmują tereny festynowe, wyposażone w duży krąg taneczny z muszlą koncertową, estradą i widownią.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koncert m., koncercik m., koncertowanie n., koncertówka ż.

czas. koncertować ndk.

przysł. koncertowo

Wiktionary

# koncertyna

odmiana harmonii ręcznej z klawiaturą guzikową; concertina

SJP.pl

Koncertyna – instrument muzyczny z grupy idiofonów dętych klawiszowych, rodzaj harmonii ręcznej z klawiaturą guzikową dla obu rąk.

Wyróżnia się dwie wersje koncertyny:

- angielską – obustronnie jednogłosową, skonstruowaną przez Charlesa Wheatstone’a w 1829
- niemiecką – opracowaną w 1834 przez Carla Friedricha Uhliga, który znacznie rozszerzył liczbę głosów.

Wikipedia

# koncerz

broń biała pochodząca od miecza służąca do przebijania pancerza, używana m.in. przez polską husarię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. długa broń biała wywodząca się od miecza i przeznaczona do kłucia;

Wiktionary

Koncerz – jednoręczna kolna broń biała wywodząca się od miecza, używana w XV-XVIII wieku przez kawalerię. Charakterystyczną cechą koncerza jest bardzo długa i wąska głownia.

Nazwę niektórzy językoznawcy wywodzą od łacińskiego contus oznaczającego drąg bądź smukły pocisk, jednakże wobec oczywistego pochodzenia wschodniego, etymologicznie miałaby ona bliższy związek z tatarskim kandżarem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nt͡sɛʃ, AS: kõnceš

Wiktionary

# koncesja

1. zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej lub usługowej, a także na eksploatację jakichś terenów, wydawane przez organ administracyjny;
2. ustępstwo dokonane na czyjąś korzyść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej

(1.2) ustępstwo na czyjąś korzyść

Wiktionary

Koncesja (łac. concessio „pozwolenie, zgoda”) – akt administracyjny wydawany przez organ koncesyjny. Akt ten upoważnia koncesjonariusza do prowadzenia ściśle określonej działalności gospodarczej. Koncesjonowanie wprowadza się w przypadku działalności, które mają szczególne znaczenie ze względu na bezpieczeństwo państwa lub obywateli albo inny ważny interes publiczny.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koncesjonowanie n.

:: zdrobn. koncesyjka ż.

przym. koncesyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) patent

Wiktionary

# koncesjobiorca

przedsiębiorstwo lub osoba, która otrzymała koncesję

SJP.pl

# koncesjodawca

organ administracji udzielający koncesji

SJP.pl

# koncesjonariusz

osoba posiadająca koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej

SJP.pl

Koncesjonariusz (od łac. concessio – zgoda, pozwolenie) – podmiot gospodarczy na którego rzecz wydana została odpowiednia decyzja administracyjna (koncesja), wykonujący działalność w ramach i zgodnie z udzieloną koncesją.

Zobowiązany jest do poddania się kontroli działalności gospodarczej w ramach udzielonej koncesji przez koncedenta.

Wikipedia

# koncesjoner

osoba mająca zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej lub usługowej

SJP.pl

# koncesjonować

1. wymagać koncesji do prowadzenia danej działalności;
2. udzielać komuś koncesji

SJP.pl

# koncesjonowany

1. objęty koncesją, zezwoleniem na jakiś rodzaj działalności gospodarczej;
2. posiadający takie zezwolenie

SJP.pl

# koncesyjka

zdrobnienie od: koncesja

SJP.pl

# koncesyjny

przymiotnik od: koncesja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) urz. zezwalający na prowadzenie działalności gospodarczej, określający jej warunki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɛˈsɨjnɨ, AS: kõncesyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koncesja

czas. koncesjonować

przym. koncesjonowany

Wiktionary

# koncewicz

nazwisko

SJP.pl

- Aleksandra Koncewicz – polska aktorka
- Maksim Koncewicz – rosyjski matematyk
- Ryszard Koncewicz – polski piłkarz, trener, działacz piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski
- Tomasz Tadeusz Koncewicz – adwokat, profesor UG

Wikipedia

# koncha

1. muszla
2. naczynie w kształcie muszli
3. półokrągłe sklepienie w kształcie muszli
4. dolne obszycie nawisu rufowego statku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skorupa mięczaka, muszla

(1.2) naczynie o kształcie muszli

(1.3) archit. półkoliste sklepienie nad wnęką w kształcie połowy kopuły, przypominające kształtem muszlę

(1.4) świeca do konchowania uszu

(1.5) anat. małżowina uszna

Wiktionary

Koncha (łac. concha, gr. konche – muszla) – półkoliste sklepienie nad wnęką w kształcie połowy kopuły, przypominające kształtem muszlę; półkopuła. Sklepienie takie zwane jest też sklepieniem konchowym.

Wikipedia

# konchecja

niewielki stawonóg z podgromady małżoraczków

SJP.pl

# konchina

substancja organiczna tworząca zewnętrzną warstwę ochronną muszli mięczaków; konchiolina

SJP.pl

Konchiolina, konchina (łac. conchyolinum, od concha – „mięczak” lub „muszla”) – organiczny biopolimer wchodzący w skład zewnętrznej warstwy ochronnej muszli mięczaków. Jest również, razem z aragonitem (węglan wapnia), składnikiem masy perłowej. Nierozpuszczalna w wodzie, alkoholu i eterze.

Wikipedia

# konchiolina

substancja organiczna tworząca zewnętrzną warstwę ochronną muszli mięczaków; konchina

SJP.pl

Konchiolina, konchina (łac. conchyolinum, od concha – „mięczak” lub „muszla”) – organiczny biopolimer wchodzący w skład zewnętrznej warstwy ochronnej muszli mięczaków. Jest również, razem z aragonitem (węglan wapnia), składnikiem masy perłowej. Nierozpuszczalna w wodzie, alkoholu i eterze.

Wikipedia

# konchiolinowy

przymiotnik od: konchiolina

SJP.pl

# konchiolog

zoolog badający muszle mięczaków; konchyliolog

SJP.pl

# konchiologia

nauka zajmująca się badaniem muszli mięczaków; konchyliologia; konchologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o muszlach;

Wiktionary

Konchiologia (z gr. konche – muszla) – nauka zajmująca się badaniem skorup mięczaków – zwanych konchami lub muszlami.

Stosunkowo mało popularna dziedzina nauki skupiająca przeważnie indywidualne osoby, zainteresowane tematyką i tworzące kolekcje konchologiczne. Kolekcje takie posiadają również niektóre placówki naukowe zajmujące się badaniem fauny, zwłaszcza mórz i oceanów – to morskie zwierzęta wytworzyły największą różnorodność konch.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oprócz tych najpopularniejszych gromad i gatunków konchiologia zajmuje się ślimakami lądowymi, skorupiakami, szkarłupniami, w tym jeżowcami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nxʲjɔˈlɔɟja, AS: kõnχʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konchiolog mos.

przym. konchiologiczny

Wiktionary

# konchiologiczny

dotyczący konchiologii

SJP.pl

# konchoida

krzywa płaska otrzymywana z danej krzywej przez zmniejszanie lub zwiększanie promienia wodzącego każdego jej punktu o jednakowy odcinek

SJP.pl

Konchoida – typ krzywej płaskiej o specjalnej konstrukcji.

Wikipedia

# konchoidograf

przyrząd do wykreślania konchoid

SJP.pl

# koncholog

specjalista w zakresie konchologii

SJP.pl

# konchologia

nauka zajmująca się badaniem muszli mięczaków; konchyliologia; konchiologia

SJP.pl

# konchologiczny

dotyczący konchologii

SJP.pl

# konchowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konchować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konchować

Wiktionary

# konchowy

przypominający konchę (muszlę)

SJP.pl

# konchyliolog

zoolog badający muszle mięczaków; konchiolog

SJP.pl

# konchyliologia

nauka zajmująca się badaniem muszli mięczaków; konchiologia; konchologia

SJP.pl

# końcóweczka

zdrobnienie od: końcówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od końcówka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃j̃nt͡suˈvɛt͡ʃka, AS: kõĩ ̯ncuvečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. końcówka ż., koniec mrz.

przym. końcowy

Wiktionary

# końcówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. końcowa część czegoś

(1.2) pot. ostatni fragment filmu, spektaklu, rozgrywek sportowych

(1.3) jęz. gram. końcowy element wyrazu podlegający odmianie

(1.4) techn. stała lub wymienna część, stanowiąca zakończenie urządzenia

(1.5) inform. przest. terminal

(1.6) szach. ostatnia faza partii szachów, gdy w grze pozostało niewiele bierek;

Wiktionary

- końcówka:

1. zakończenie czegoś

2. resztka, pozostałość

3. ostatnia, decydująca faza rozgrywek sportowych

4. stały lub wymienny element stanowiący zakończenie jakiegoś urządzenia

5. element przewodzący umocowany na końcu przewodu, służący do jego przyłączania

6. końcowy element wyrazu wymieniający się w formach odmiany

7. w wersyfikacji: końcowa sylaba wiersza

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sklepy odzieżowe wyprzedają końcówki kolekcji.

(1.2) Z całego filmu najbardziej podobała mi się końcówka.

(1.3) W podanych wyrazach wydziel temat i końcówkę.

(1.4) Majster podważył wieko puszki końcówką śrubokrętu.

(1.5) Na naszym wydziale były cztery końcówki podłączone do głównego komputera w centrum obliczeniowym.

(1.6) Końcówki szachowe z różnobarwnymi gońcami często kończą się remisem nawet wówczas, gdy jedna ze stron ma przewagę w pionach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃j̃nˈt͡sufka, AS: kõĩ ̯ncufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniec m., kończenie n., kończyna ż., skończenie n., końcowość ż., skończoność ż., zakończenie n., zakańczanie n., wykańczanie n., wykończenie n., ukończenie n.

:: zdrobn. końcóweczka ż.

czas. kończyć ndk., skończyć dk., zakończyć dk., zakańczać ndk., zakończyć dk., ukończyć dk.

przym. końcowy, skończony

przysł. końcowo, skończenie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) przyrostek fleksyjny

(1.6) endszpil

Wiktionary

# końcówkowy

przymiotnik od: końcówka

SJP.pl

# końcoworoczny

dotyczący końca roku

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z końcem roku, dotyczący końca roku, odbywający się w końcówce roku – zwykle roku szkolnego

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. końcoroczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. końcoroczny

Wiktionary

# końcowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest końcowe; cecha tych, którzy są końcowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. końcowy

przysł. końcowo

rzecz. końcówka ż.

Wiktionary

# końcowy

będący na końcu czegoś, kończący coś; ostatni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ten przed definitywnym końcem; bliski końcowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W końcowej części aktu dojdzie do zbrodni i zupełnie odwróci się stosunek kierownika do pracowników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃j̃nˈt͡sɔvɨ, AS: kõĩ ̯ncovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniec m., zakończenie n., końcóweczka ż., końcówka ż., końcowość ż.

czas. kończyć

przysł. końcowo

przym. skończony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) finalny, ostatni

Wiktionary

# koncyliabulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. nielegalne zgromadzenie, zwłaszcza konspiratorów czy spiskowców, przeciwko ustanowionej władzy państwowej lub kościelnej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Święty sobór”, a właściwie koncyliabulum, zebrane pod przewodnictwem Jana Antiocheńskiego, składało się z 43 członków, kiedy sobór prawdziwy liczył przeszło 198 biskupów.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) conciliabulum

Wiktionary

# koncyliacja

sposób pokojowego załatwiania sporów międzynarodowych przy udziale komisji pojednawczej; pojednawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. działanie zmierzające do pojednania dwóch stron

(1.2) praw. metoda rozwiązywania sporów międzynarodowych przy pomocy komisji pojednawczej

Wiktionary

Koncyliacja (ang. i fr. conciliation z łac. conciliatio 'porozumienie, pojednanie' od conciliare 'jednoczyć; pojednać') – jedna z metod alternatywnego (pozasądowego) rozwiązywania sporów, w tym międzynarodowych. Polega ona tak jak mediacja na udziale osoby trzeciej, z tym że ta, inaczej niż w przypadku mediacji, nie tylko mediuje, ale występuje z konkretnymi propozycjami rozwiązania istniejącego sporu (propozycją ugody). W większym stopniu niż mediator koncyliator może też ingerować w sposób, w jaki strony porozumiewają się ze sobą i dostarczają informacje na temat sporu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɨˈlʲjat͡sʲja, AS: kõncylʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koncyliacyjność ż., koncyliaryzm m.

przym. koncyliacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) mediacja

Wiktionary

# koncyliacyjność

→ koncyliacyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. skłonność do pokojowego rozwiązywania sporów

Wiktionary

#### Patrz:

koncyliacyjny

#### Przykłady

(1.1) Tutaj widać wyraźnie jego prawicowe i konserwatywne przekonania, jednocześnie jednak zdolność do kompromisu i koncyliacyjność, był zdolny do współpracy z osobami, z którymi wcześniej się nie zgadzał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɨlʲjaˈt͡sɨjnɔɕt͡ɕ, AS: kõncylʹi ̯acyi ̯ność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koncyliacja ż., koncyliaryzm m., koncyliarysta m.

przym. koncyliacyjny

przysł. koncyliacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezkonfliktowość, elastyczność, giętkość, kompromisowość, pojednawczość, ugodowość

Wiktionary

# koncyliacyjny

1. → koncyliacja; pojednawczy, ugodowy, polubowny;
2. skłonny do ugodowego rozwiązywania konfliktów;
3. świadczący o skłonności do ugodowego rozwiązywania konfliktów, np. zdolności koncyliacyjne

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. odnoszący się do koncyliacji, skłonny do koncyliacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oznaczało to akceptację, z niewielkimi korektami, propozycji reform przedstawianych przez najsilniejsze państwa członkowskie w celu kreacji wizerunku partnera koncyliacyjnego oraz dbającego o interes wspólnotowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɨlʲjaˈt͡sɨjnɨ, AS: kõncylʹi ̯acyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koncyliacja ż., koncyliacyjność ż.

przysł. koncyliacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ugodowy, pojednawczy, kompromisowy, polubowny

Wiktionary

# koncyliarny

przymiotnik od: koncylium

SJP.pl

# koncyliarysta

zwolennik koncyliaryzmu (teorii głoszącej wyższość soboru nad papieżem)

SJP.pl

# koncyliarystyczny

→ koncyliaryzm

SJP.pl

#### Patrz:

koncyliaryzm

# koncyliaryzm

doktryna chrześcijańska uznająca wyższość zgromadzenia biskupów (soboru) nad papieżem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. doktryna w Kościele katolickim, zakładająca wyższość soboru nad papieżem;

Wiktionary

Koncyliaryzm (z łac. consilium „rada, narada, sobór”) – w XIV i XV wieku doktryna w katolicyzmie, twierdząca, że sobory powszechne są najwyższą władzą Kościoła, mającą nawet władzę sędziowską nad papieżem.

Koncyliaryzm był głoszony przez część teologów, prawników i przedstawicieli wyższego duchowieństwa, opowiadających się za ograniczeniem władzy papieża na soborach w Pizie (1409), w Konstancji (1414-1418) i w Bazylei (1431-1449). Miał licznych zwolenników w Polsce, w szczególności w środowisku Akademii Krakowskiej. Jego zwolennikami i głosicielami byli, m.in.: Paweł Włodkowic, Andrzej Łaskarz, Jakub z Paradyża, Jan Kanty, Zbigniew Oleśnicki i Sędziwoj z Czechła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Koncyliaryzm był popularny w środowiskach teologicznych w XIV w., podczas trwania schizmy zachodniej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nt͡sɨˈlʲjarɨsm̥, AS: kõncylʹi ̯arysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koncyliacyjność ż., koncyliarysta m., koncyliacja ż.

Wiktionary

# koncyliator

osoba, która działa w celu ugodowego rozwiązania konfliktu

SJP.pl

# koncylium

1. dawniej, w Kościele katolickim: sobór, zgromadzenie wszystkich biskupów;
2. w starożytnym Rzymie: zgromadzenie ludowe

SJP.pl

# kóncyntrok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hist. obóz koncentracyjny

Wiktionary

# koncypient

przestarzałe:
1. początkujący urzędnik, kancelista;
2. referent biurowy, adwokacki, notarialny itp.

SJP.pl

# koncypować

obmyślać, układać, zastanawiać się nad czymś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. wymyślać, obmyślać coś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koncepcja ż.

czas. wykoncypować dk.

Wiktionary

# kończać

czasownik

(1.1) stpol. konać, umierać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃j̃n͇t͡ʃat͡ɕ, AS: kõĩ ̯ṇčać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kończanie n.

Wiktionary

# kończanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kończać.

Wiktionary

Kończanie (biał. Канчані; ros. Кончани) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda.

Dawniej używana nazwa – Konczany.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. kończać ndk.

Wiktionary

# kończasty

przestarzałe: ostro zakończony; spiczasty

SJP.pl

# konczałowski

nazwisko

SJP.pl

# koncze-daria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w zachodnich Chinach, w regionie Sinciang, na skraju Kotliny Kaszgarskiej;

Wiktionary

# kończenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kończyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kõĩ ̯ṇčẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kończyć

rzecz. zakończenie n., dokończenie n., końcówka ż.

Wiktionary

# kończewice

W Polsce

- Kończewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
- Kończewice – wieś w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Miłoradz
- Kończewice – gromada
- Kończewice – dawny wąskotorowy przystanek kolejowy we wsi Kończewice, w województwie pomorskim

Wikipedia

# kończyć

doprowadzać coś do końca

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca

(1.2) przen. zabijać; nieprzechodni umierać

(1.3) zrywać z czymś, przestawać coś robić

czasownik zwrotny

(2.1) dochodzić do końca, wyczerpywać się

(2.2) przerywać jakiś stan

(2.3) mieć koniec, zakończenie

(2.4) dawać jako wynik, powodować, mieć konsekwencję

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Właśnie kończę czytać książkę.

(1.2) Kończ waść, wstydu oszczędź!

(1.3) Od jutra kończę z paleniem papierosów.

(2.1) Muszę znaleźć stację benzynową, bo w samochodzie kończy się paliwo.

(2.2) Jutro kończy mi się ważność mojego paszportu, nie będę mógł wyjechać za granicę.

(2.3) Wiesz, jak kończy się ostatni odcinek tego serialu? Wyjaśnia się, kto był mordercą?

(2.3) Film kończy się sceną wesela.

(2.3) Pierwsza część toru kończy się ostrym zakrętem.

(2.4) Nieodpowiedzialne zachowanie w miejscu pracy nierzadko kończy się wypadkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃j̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: kõĩ ̯ṇčyć

Wiktionary

#### Powiązane:

(1) czas. kończyć się, dokańczać/dokończyć, ukańczać/ukończyć, wykańczać/wykończyć, zakańczać/zakończyć; zobacz też: koniec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przestawać, wypełniać, dopełniać, finalizować

(1.2) zabijać

(1.3) zrywać, przestawać

Wiktionary

# kończyce

W Polsce

- Kończyce – część miasta Zabrze
- Kończyce – część miasta Radom
- Kończyce – wieś w województwie dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Domaniów
- Kończyce – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe
- Kończyce – kolonia w województwie kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe
- Kończyce – wieś w województwie małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
- Kończyce – wieś w województwie podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Nisko
- Kończyce – dawna gmina

Wikipedia

# kończyk

koniuszek, brzeżek

SJP.pl

# kończyna

narząd ruchu kręgowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. narząd ruchu u kręgowców

(1.2) daw. zakończenie, kres, granica

Wiktionary

Kończyna – część ciała kręgowców. U ryb parzyste płetwy brzuszne (łac. pinna ventralis) i płetwy piersiowe (łac. pinna pectoralis) biorą tylko nieznaczny udział w przemieszczaniu. U kręgowców lądowych nastąpiło w przebiegu filogenezy stopniowe doskonalenie i modyfikacja kończyn piersiowych (przednich, górnych) i miednicznych (tylnych, dolnych). Najwyższy rozwój, zarówno pod względem strukturalnym, jak i czynnościowym, cechuje kończyny piersiowe ptaków (skrzydła) oraz kończyny ssaków, wykazujące wielką różnorodność. Kończyny mają zasadniczy plan budowy wspólny. Można tu wyróżnić:

- obręcz (zonopodium) (barkową, miedniczną). Jest to wbudowany w masę tułowia zespół kości stanowiący podporę dla
- części wolnej kończyn, w której rozróżnia się odcinki:
  - nasadowy (stylopodium) (ramię, udo),
  - przejściowy (zeugopodium) (przedramię, podudzie) oraz
  - obwodowy (autopodium) (ręka, stopa).

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: kɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɨ̃na, AS: kõĩ ̯ṇčỹna

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. koniec m., końcówka ż.

  Wiktionary

# kończynowy

przymiotnik od: kończyna

SJP.pl

# kończysta

szczyt w Tatrach

SJP.pl

Kończysta (słow. Končistá, niem. Kontschista, węg. Koncsiszta) – dwuwierzchołkowy szczyt (2537 m, według wcześniejszych pomiarów 2538 m) w południowej, bocznej grani Tatr Wysokich odchodzącej od Zmarzłego Szczytu (Popradský Ľadový štít). Począwszy od Przełęczy koło Drąga (Sedlo pod Drúkom), grań ta nazywana jest Granią Kończystej (hrebeň Končistej). Na północ od szczytu znajduje się w niej Stwolska Turnia (Štôlska veža), oddzielona od Kończystej głęboko wciętą Stwolską Przełęczą Wyżnią (Štôlska štrbina).

Wikipedia

# kończysto

→ kończysty

SJP.pl

#### Patrz:

kończysty

# konda

rzeka w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Irtysza;

Wiktionary

Konda – rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Irtyszu.

Ma źródła w Uwałach Wasiugańskich. Długość rzeki wynosi 1097 km. W dorzeczu wydobycie ropy naftowej.

Wikipedia

# kondakion

hymn liturgiczny Kościoła bizantyjskiego; kontakion

SJP.pl

Kondakion, kontakion (gr. κόντάκιον – zwój, κοντός – drążek, na który nawijano pergamin) – rodzaj hymnu liturgicznego, typowego dla Cerkwi prawosławnej, oraz katolickiej obrządku bizantyjskiego. Niektórzy badacze sądzą, że kondakia (l.mn.) stanowią ślad tradycji syryjskiej (aramejskiej) w Cerkwi. Ich rodowód jest w każdym razie bardzo dawny – były znane już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa.

Wikipedia

# kondej

nazwisko

SJP.pl

# kondel

dawniej: kundel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. kundel

Wiktionary

# kondemnacja

1. uznanie statku za niezdolny do dalszej żeglugi;
2. dawniej: wydawany zaocznie wyrok skazujący; kondemnata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. mors. uznanie statku za niezdolny do żeglugi i niewart naprawy

(1.2) hist. praw. zob. kondemnata.

Wiktionary

Akt kondemnacji – w prawie morskim dokument uznania jednostki pływającej wpisanej do rejestru okrętowego przez izbę morską za niezdatny do żeglugi lub niewart naprawy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kondemnata ż., kondemnatka ż.

czas. kondemnować ndk.

Wiktionary

# kondemnata

dawniej: wydawany zaocznie wyrok skazujący; kondemnacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. praw. w dawnym prawie polskim: wyrok skazujący wydawany zaocznie, pozbawiający tymczasowo możliwości sprawowania urzędu; Gloger.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Usłuż mi jeno przeciwko Bogusławowi tak sprawnie, to o dawne kondemnaty nie będziesz się potrzebował bać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondemnacja ż.

:: zdrobn. kondemnatka ż.

czas. kondemnować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kondemnacja

Wiktionary

# kondemnować

1. uznać, uznawać statek za niezdatny do żeglugi lub nienadający się do remontu;
2. dawniej: skazać, skazywać wyrokiem zaocznym

SJP.pl

# kondensacja

1. proces zagęszczenia się jakiejś substancji
2. zwięzłe ujęcie czegoś, zagęszczenie czegoś abstrakcyjnego
3. w fizyce: przejście substancji ze stanu gazowego w stan ciekły
4. w chemii: reakcja łączenia się dwóch cząsteczek w większą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. przejście ze stanu gazowego w ciecz lub w ciało stałe

(1.2) meteorol. powstawanie chmur

(1.3) chem. reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego

Wiktionary

- kondensacja – przejście ze stanu gazowego w ciecz (skraplanie) lub bezpośrednio w ciało stałe (resublimacja)
- kondensacja – pojęcie z dziedziny meteorologii
- kondensacja – pojęcie z dziedziny mineralogii
- kondensacja – rodzaj reakcji chemicznej
- kondensacja – pojęcie z dziedziny psychologii

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsat͡sʲja, AS: kõndẽũ̯sacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondensator m., kondensat m., skondensowanie n.

czas. kondensować ndk., skondensować dk.

przym. kondensacyjny

Wiktionary

# kondensacyjny

dotyczący kondensacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kondensacją, dotyczący kondensacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondensator mrz., kondensat mrz., kondensacja ż.

Wiktionary

# kondensat

1. ciecz będąca produktem skraplania się gazu; skroplina, skropliny;
2. substancja powstała w wyniku kondensacji - zagęszczania;
3. coś, w czym została zawarta duża ilość najbardziej istotnej treści, np. kondensat wiedzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) produkt kondensacji

Wiktionary

Skropliny (zwane często kondensatem) to ciecz powstała ze skroplenia dowolnego gazu. Przykładem skroplin jest rosa i woda na lustrze w łazience.

Skroplenie pary wodnej i uzyskanie kondensatu w siłowniach parowych jest konieczne z uwagi na wytwarzanie próżni w kondensatorze turbin kondensacyjnych (dla osiągnięcia większej produkcji energii elektrycznej) lub odprowadzenia ciepła użytkowego w turbinach przeciwprężnych – ciepło skraplania wyrzucane jest w całości do otoczenia (w elektrowniach kondensacyjnych) lub jest wykorzystane do celów ciepłowniczych (w elektrociepłowniach). Pompa zasilająca pompuje skropliny poprzez wymienniki regeneracyjne do kotła parowego, gdzie następuje ich zamiana na parę.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kondensacja ż., kondensowanie n., kondensator m., kondensatorek m.

czas. kondensować ndk.

przym. kondensacyjny, kondensatorowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|condensatus.

odmiana.

(1.1) ett kondensat, kondensatet, kondensat, kondensaten

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈdɛ̃w̃sat, AS: kõndẽũ̯sat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondensacja ż., kondensowanie n., kondensator m., kondensatorek m.

czas. kondensować ndk.

przym. kondensacyjny, kondensatorowy

Wiktionary

# kondensator

1. przyrząd zbudowany z dwu lub większej liczby przewodników, służący do gromadzenia ładunków elektrycznych
2. urządzenie do skraplania pary; skraplacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. elektron. podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

(1.2) skraplacz;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten kondensator ma pojemność 200 pF.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr, AS: kõndẽũ̯sator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondensacja ż., kondensowanie n., skondensowanie n., kondensat m.

:: zdrobn. kondensatorek m.

czas. kondensować ndk., skondensować dk.

przym. kondensacyjny, kondensatorowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kondensator elektryczny

Wiktionary

# kondensatorowy

przymiotnik od: kondensator

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kondensatorem, dotyczący kondensatora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondensator m., kondensat mrz.

Wiktionary

# kondensor

układ optyczny służący wraz ze źródłem światła do oświetlania badanego obiektu, np. w mikroskopie, projektorze

SJP.pl

Kondensor – układ optyczny służący do równomiernego oświetlenia np. przedmiotu w mikroskopie, diapozytywów w przeglądarce slajdów, rzutniku przeźroczy, grafoskopie albo powiększalniku.

Rodzaje kondensorów:

- soczewkowy – w postaci soczewki skupiającej (albo kilku), zamieniającej punktowe źródło światła żarówki na równoległy snop – najpopularniejszy;
- zwierciadlany – rzadko stosowany, np. w polskim powiększalniku Beta;
- rozpraszający – w postaci szyby mlecznej, dający bardzo miękkie światło – stosowany prawie wyłącznie w stykowych kopiarkach fotograficznych i przeglądarkach slajdów.

Wikipedia

# kondensować

1. zagęszczać jakąś substancję
2. ujmować coś w zwięzły sposób, zagęszczać coś abstrakcyjnego
3. kondensować się - skraplać się

SJP.pl

# kondeusz

członek rodu arystokratycznego we Francji; Condé

SJP.pl

# kondeusze

ród arystokratyczny we Francji; Kondeuszowie, Condé

SJP.pl

Kondeusze (fr. de Condé) – francuski ród arystokratyczny, będący boczną linią dynastii Burbonów. Przedstawiciele tego rodu odgrywali znaczącą rolę we Francji w XVI i XVII wieku.

Wikipedia

# kondeuszowie

ród arystokratyczny we Francji; Kondeusze, Condé

SJP.pl

# kondo

budynek w japońskiej świątyni buddyjskiej

SJP.pl

- condo (kondo) – system własności nieruchomości

Osoby o tym nazwisku:

- Ami Kondo – japońska judoczka
- Anastas Kondo – albański pisarz i scenarzysta
- Marie Kondo – japońska konsultantka ds. porządków, autorka książek oraz gospodyni programów telewizyjnych
- Takayo Kondo – japońska lekkoatletka
- Nobutake Kondō - japoński admirał z czasów II wojny światowej

Inne:

- Efekt Kondo – zjawisko fizyczne

Wikipedia

# kondolencja

dawniej: współczucie

SJP.pl

# kondolencje

dawniej: współczucie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę

Wiktionary

Kondolencje – wyrażone w uroczystych słowach współczucie i żal z powodu śmierci bliskiej osoby.W przypadku cenionych lub innych znanych za życia osób, zwyczajowo prezydent lub premier składają kondolencje rodzinom i władzom państwa, z którego pochodziła ważna zmarła osoba lub w którym wydarzyła się katastrofa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przekazał swoje kondolencje po śmierci jej męża.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndɔˈlɛ̃nt͡sʲjɛ, AS: kõndolẽncʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kondolencyjny

Wiktionary

# kondolencyjny

dotyczący kondolencji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kondolencjami, dotyczący kondolencji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szereg kondolencyjnych telegramów, które zachodnioeuropejskie rządy wysłały do Turcji po sobotnim ataku terrorystycznym w Stambule, to nic innego, jak krokodyle łzy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondolencje nmos.

Wiktionary

# kondolent

rzadko: osoba składająca kondolencje

SJP.pl

# kondom

gumowa osłonka nakładana na członek przed stosunkiem płciowym w celu uniknięcia zapłodnienia oraz zarażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową; prezerwatywa; kondon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. seks. farm. mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

Wiktionary

Prezerwatywa (anglicyzm kondom) – mechaniczny środek antykoncepcyjny.

Prezerwatywa może być stosowana przez:

- mężczyzn – zakłada się ją na penisa w stanie erekcji bezpośrednio przed stosunkiem płciowym (wskaźnik Pearla dla prezerwatywy męskiej to od 2 do 15);
- kobiety – tzw. kobiecy kondom – podobna do prezerwatywy dla mężczyzn, długości około 17 cm. Oba końce ma zakończone pierścieniami. Pierścień wejściowy zapobiegający wpadaniu do pochwy ma średnicę około 7 cm. Drugi pierścień ma na celu umiejscowienie prezerwatywy w pochwie posiada zakończenie o średnicy około 6 cm (wskaźnik Pearla dla prezerwatywy kobiecej to od 5 do 21).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiele osób twierdzi, że kondom skutecznie chroni przed niepożądaną ciążą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ndɔ̃m, AS: kõndõm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondomik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prezerwatywa, pot. gumka, guma, eros

Wiktionary

# kondomat

automat do sprzedaży prezerwatyw; prezerwatomat, gumkomat

SJP.pl

# kondomik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kondom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kondom, lecz tylko mały kondomik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondom m.

Wiktionary

# kondominat

kondominium, condominium;
1. wspólne rządy dwóch lub kilku państw nad jakimś krajem; współpanowanie, współrządzenie;
2. terytorium znajdujące się pod wspólną władzą dwu lub kilku państw

SJP.pl

# kondominialny

przymiotnik od: kondominium

SJP.pl

# kondominium

kondominat, condominium;
1. wspólne rządy dwóch lub kilku państw nad jakimś krajem; współpanowanie, współrządzenie;
2. terytorium znajdujące się pod wspólną władzą dwu lub kilku państw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) terytorium podlegające wspólnej władzy przynajmniej dwóch państw;

Wiktionary

- kondominium (architektura)
- kondominium (kolonia)
- condo nieruchomości

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndɔ̃ˈmʲĩɲũm, AS: kõndõmʹĩńũm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kondominialny

Wiktionary

# kondomowy

→ kondom

SJP.pl

#### Patrz:

kondom

# kondon

gumowa osłonka nakładana na członek przed stosunkiem płciowym w celu uniknięcia zapłodnienia oraz zarażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową; prezerwatywa, kondom

SJP.pl

# kondonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kondon

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kondon, lecz tylko mały kondonik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondon m.

Wiktionary

# kondor

wielki, drapieżny ptak żywiący się głównie padliną, żyjący w Ameryce Południowej i Środkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny

Wiktionary

Kondorowate (Cathartidae) – rodzina ptaków z rzędu kondorowych (Cathartiformes).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W wysokich Andach kondor jajo zniósł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ndɔr, AS: kõndor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondorowate lm nm., kondorowe lm nm.

Wiktionary

# kondorowate

o cechach kondorowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cathartidae|Lafresnaye|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu kondorowych, występujących w górach obu Ameryk;

Wiktionary

Kondorowate (Cathartidae) – rodzina ptaków z rzędu kondorowych (Cathartiformes).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mapa ukazuje zasięg terytorium kondorowatych w sezonie lęgowym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondor mzw., kondorowe lm nm.

Wiktionary

# kondorowaty

o cechach kondorowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# kondorowe

o cechach kondorowych (rząd ptaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cathartiformes|Coues|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Kondorowe (Cathartiformes) – rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Współcześnie kondorowe występują w Ameryce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondor mzw., kondorowate lm nm.

Wiktionary

# kondorowy

o cechach kondorowych (rząd ptaków)

SJP.pl

# kondorzy

→ kondor

SJP.pl

#### Patrz:

kondor

# kondotier

1. we Włoszech w okresie od XIV do XVI w.: dowódca oddziałów wojsk najemnych w służbie miast lub dworów książęcych;
2. dawniej: żołnierz najemny; najemnik;
3. w przenośni: człowiek służący obcej sprawie dla własnych korzyści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym

(1.2) hist. członek armii dowodzonej przez kondotiera (1.1)

(1.3) przen. książk. najemnik

Wiktionary

Kondotier (wł. condottiere) – dowódca oddziałów wojsk najemnych w okresie od XIV do XVI wieku, w służbie miast lub dworów książęcych, który na własny rachunek werbował ludzi do swojego oddziału.

Zdaniem Giovanniego Villaniego, kronikarza florenckiego, ojcem najemników był Roger z Flor, były templariusz, który dowodził katalońskim oddziałem w służbie bizantyjskiego cesarza Andronika II Paleologa. W Italii pierwsi najemni żołnierze pojawili się w latach 60. XIII wieku. Po bitwie pod Buonconvento w armii Gwelfów pojawiły się pierwsze oddziały kawalerii z Francji i Prowansji. Kampania włoska cesarza Henryka VII Luksemburskiego z 1310 w znaczącym stopniu opierała się na oddziałach flamandzkich, brabanckich i niemieckich. Znaczącymi dowódcami najemników w tym czasie byli Katalończycy William della Torre i Diego de Rat i Niemiec Werner von Urslingen. Werner von Urslingen swój oddział trzech tysięcy najemników, skaptowanych spośród weteranów wojen prowadzonych między miastami włoskimi, nazwał Wielką Kompanią. Struktura tego oddziału, na którego czele stał dowódca najmujący żołnierzy, a który dowodził wspólnie z radą podkomendnych, była powielana przez kolejnych kondotierów. U boku Wernera wyrósł słynny kondotier Montreal d'Albarno, były mnich, zwany przez współczesnych Fra Moriale. W Toskanii od lat 60. XIII wieku w armiach służyli zagraniczni najemnicy. Z czasem oddziały tworzone przez kondotierów używane były w innych krajach europejskich, m.in. w krainach niemieckich, w Czechach czy w Austrii.Sławnymi kondotierami byli m.in.: John Hawkwood, Facino Cane, Braccio da Montone, Angelo Broglio, Alberico da Barbiano, Muzio Attendolo Sforza, Bartolomeo Colleoni, Malatesta da Verucchio, Gattamelata, Niccolò Piccinino, Giovanni Vitelleschi, Francesco Bussone, Cesare Borgia i Jan Jiskra.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kondotierstwo n., kondotierka ż.

przym. kondotierski

Wiktionary

# kondotierka

→ kondotier

SJP.pl

#### Patrz:

kondotier

# kondotierski

→ kondotier

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z kondotierami, dotyczący kondotierów

Wiktionary

#### Patrz:

kondotier

#### Powiązane:

rzecz. kondotier mos., kondotierstwo n.

Wiktionary

# kóndowita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. znajomości, koligacje

Wiktionary

# kondraciuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dariusz Kondraciuk – polski koszykarz
- Karol Kondraciuk – polski lekkoatleta

Wikipedia

# kondracki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bogdan Kondracki − polski muzyk, kompozytor, wokalista, multiinstrumentalista i producent muzyczny
- Jerzy Kondracki − polski geograf
- Michał Kondracki − polski kompozytor
- Wiesław Kondracki − polski inżynier, rolnik, ekonomista i polityk, poseł na Sejm
- Witold Kondracki − polski matematyk

Wikipedia

# kondrajec

Kondrajec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Sochocin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# kondrak

nazwisko

SJP.pl

# kondrat

Osoby o nazwisku Kondrat:

- Rodzina aktorów:
  - Kondrat, Józef (1902-1974) – polski aktor, brat Tadeusza, stryj Marka
  - Kondrat, Tadeusz (1908-1994) – polski aktor, brat Józefa, ojciec Marka
  - Kondrat, Marek (ur. 1950) – polski aktor, syn Tadeusza
- Inne osoby:
  - Kondrat, Barbara (ur. 1950) – polski ekonomista, urzędnik państwowy
  - Kondrat, Michał (ur. 1978) – polski reżyser, scenarzysta i producent filmowy

Wikipedia

# kondratiuk

nazwisko

SJP.pl

- Adrian Kondratiuk (ur. 1993) – polski piłkarz ręczny
- Andrzej Kondratiuk (1936–2016) – polski reżyser
- Daniił Kondratiuk (1896–1956) – radziecki wojskowy
- Gabriel Kondratiuk (ur. 1969) – argentyński malarz
- Janusz Kondratiuk (1943–2019) – polski reżyser
- Jurij Kondratiuk (1897–1942) – radziecki inżynier

Wikipedia

# kondratowice

wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim

SJP.pl

Kondratowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Kondratowice.

Wikipedia

# kondratowicki

→ Kondratowice

SJP.pl

#### Patrz:

Kondratowice

# kondratowicz

nazwisko

SJP.pl

Kondratowicz – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

# kondrusiewicz

nazwisko

SJP.pl

# konduita

przestarzale lub żartobliwie: zachowanie, prowadzenie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zachowanie, prowadzenie się, zwłaszcza budzące zastrzeżenia etyczne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nduˈjita, AS: kõndui ̯ita

Wiktionary

# kondukcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kondukt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kondukt, lecz tylko mały kondukcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondukt m.

Wiktionary

# kondukt

grono osób towarzyszących eksportacji zwłok na cmentarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. orszak pogrzebowy, grono ludzi uroczyście towarzyszących zmarłemu w drodze na cmentarz

Wiktionary

Kondukt – orszak, grupa ludzi (grono osób) uczestnicząca w przemieszczeniu trumny ze zwłokami na cmentarz.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Trasa konduktu zostaje wytyczona tak, by podczas świeckiej uroczystości żałobnicy nie mijali żadnego kościoła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ndukt, AS: kõndukt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kondukcik mrz.

przym. konduktowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pogrzeb, orszak pogrzebowy

Wiktionary

# konduktancja

przewodność elektryczna czynna

SJP.pl

Konduktancja, przewodność elektryczna czynna – miara podatności elementu na przepływ prądu elektrycznego, odwrotność rezystancji.

Jednostką konduktancji w układzie SI jest simens (S).

Dla znanych wymiarów geometrycznych przewodnika i konduktywności materiału (miary podatności materiału na przepływ prądu), z jakiego został wykonany, jego konduktancję określa wzór:

    G=\sigma {\frac {S}{l}},

Wikipedia

# konduktancyjny

→ konduktancja

SJP.pl

#### Patrz:

konduktancja

# konduktometr

aparat stosowany w analizie chemicznej do pomiaru przewodności elektrycznej badanego roztworu

SJP.pl

Konduktometr (lub miernik konduktancji) – przyrząd pomiarowy, używany w konduktometrii do pomiaru przewodności roztworów elektrolitów.

Jest on stosowany do orientacyjnych pomiarów zanieczyszczenia, zasolenia wody oraz w miareczkowaniu konduktometrycznym.

Detektory konduktometryczne bywają stosowane w mikroelektroforezie kapilarnej, czy HPLC.

Specjalnego rodzaju konduktometry stosowane są także do pomiarów stopnia zużycia elektrolitycznych akumulatorów elektrycznych.

Wikipedia

# konduktometria

Konduktometria – metoda elektroanalityczna oparta na pomiarze przewodności elektrolitów, zmieniającej się wraz ze zmianą stężenia jonów.

Pomiarów przewodności roztworu dokonuje się za pomocą konduktometrów. Na podstawie tych wyników określa się stężenie badanego roztworu w odniesieniu do danych wzorcowych. Inną możliwością zastosowania tej metody jest miareczkowanie konduktometryczne, gdzie na podstawie zmiany przewodności ustala się punkt końcowy miareczkowania.

Wikipedia

# konduktor

osoba sprawdzająca i sprzedająca bilety w pociągu, autobusie itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

Wiktionary

Konduktor – współcześnie, pracownik kolejowy podległy bezpośrednio kierownikowi pociągu, zajmujący się obsługą pociągu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kasjerka nie miała mi wydać ze stówy i musiałem kupić bilet u konduktora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈduktɔr, AS: kõnduktor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fż. konduktorka ż.

przym. konduktorski

Wiktionary

# konduktorka

1. kobieta sprawdzająca i sprzedająca bilety w pociągu, autobusie itp.;
2. damska torebka przypominająca torbę konduktorską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: konduktor

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kasjer nie miał mi wydać ze stówy i musiałem kupić bilet u konduktorki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndukˈtɔrka, AS: kõnduktorka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. konduktor.

Wiktionary

# konduktorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub zawodem konduktora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konduktor mos.

Wiktionary

# konduktowy

przymiotnik od: kondukt

SJP.pl

# konduktus

średniowieczna pieśń z łacińskim tekstem; conductus

SJP.pl

Wikipedia

# konduktywność

przewodność elektryczna przewodnika o stałej długości i przekroju; przewodność elektryczna właściwa

SJP.pl

Konduktywność, przewodność elektryczna właściwa – wielkość fizyczna charakteryzująca przewodnictwo elektryczne materiału.

Wikipedia

# konduktywny

przewodzący elektryczność

SJP.pl

# kondurango

krzewiaste pnącze z rodziny trojeściowatych, pochodzące z Andów; tojowiec

SJP.pl

Tojowiec kondurango, kondurango (Marsdenia condurango) – gatunek rośliny z rodziny trojeściowatych (Asclepiadaceae). Pochodzi z Andów na obszarze Kolumbii, Ekwadoru i Peru.

Wikipedia

# kondycha

potocznie: kondycja

SJP.pl

# kondycja

1. stan fizyczny organizmu;
2. ogólny stan czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma fizyczna, wytrzymałość na wysiłek fizyczny

(1.2) ogólny stan czegoś

Wiktionary

Kondycja – aktualny stan fizjologiczny organizmu podlegający zmianom pod wpływem czynników środowiska zewnętrznego. Wynika ona ze stanu odżywienia i wytrenowania organizmu, a także zabiegów pielęgnacyjnych.

Rodzaje kondycji:

- hodowlana – pożądana u zwierząt wyselekcjonowanych do reprodukcji, mających dobrze rozwiniętą tkankę mięśniową, słabo rozwiniętą tkankę tłuszczową
- opasowa – typowa dla opasów, maksymalnie rozwinięta tkanka mięśniowa i tłuszczowa (nawet w miejscach, gdzie tłuszcz odkłada się najpóźniej – za łopatką, u nasady ogona, w kroczu), kształty zwierzęcia są zaokrąglone
- głodowa – włosy matowe (lub pióra bez połysku, nastroszone), widoczne zarysy żeber i zewnętrznych guzów biodrowych i kulszowych, niska wydajność lub dzielność pracy, słaby rozwój tkanek tłuszczowych i mięśniowych
- wystawowa – pośrednia między hodowlaną a opasową, doprowadzone są do niej zwierzęta wytypowane na wystawę lub aukcję, mają szczególnie wypielęgnowaną skórę, okrywę włosową, upierzenie, kiść ogonową, racice, potrafią przyjmować ładną postawę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kondycja Kuszczaka jest zadowalająca, ponieważ grał cały mecz, a nie pojawiła się na nim ani jedna kropelka potu.

(1.2) Gospodarka jest w dobrej kondycji, mimo kryzysu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈdɨt͡sʲja, AS: kõndycʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kondycyjny

Wiktionary

# kondycjonalizm

Wikipedia

# kondycjonować

1. ustalać stopień wilgotności wyrobów włókienniczych (tkanin, przędzy itp.);
2. suszyć ziarno w kondycjonerze, doprawiać je przed przemiałem;
3. poprawiać własności lub stan (m.in. włosów, wody, złóż mineralnych, ścieków i innych);
4. odżywiać, poprawiać kondycję (m.in. roślin poprzez wstawienie do odpowiedniego roztworu chemicznego)

SJP.pl

# kondycyjny

dotyczący kondycji

SJP.pl

# kondygnacja

poszczególne piętro budynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poziom w budynku

Wiktionary

Kondygnacja – część budynku zawarta między bezpośrednio nad sobą położonymi stropami.

W zależności od położenia kondygnacji można mówić o parterze, stanowiącym poziom, na którym znajduje się główne wejście, piętrach, czyli poziomach położonych powyżej parteru oraz piwnicy, której powierzchnia podłogi leży niżej, niż powierzchnia otaczającego budynek terenu. Ostatnie piętro położone bezpośrednio pod dachem spadzistym jest określane jako poddasze, ewentualnie mansarda, zaś używana jako np. pomieszczenie mieszkalne lub handlowe płytka piwnica – suterena. W przypadku bardziej skomplikowanych układów przestrzennych (np. split levels) występują półpiętra, znajdujące się pomiędzy głównymi poziomami budynku. Jako półpiętro można określać też mezzanino. W mowie potocznej uznaje się często piętro za synonim kondygnacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na każdej kondygnacji będą trzy mieszkania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ndɨɡˈnat͡sʲja, AS: kõndygnacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kondygnacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poziom

Wiktionary

# kondygnacjowy

→ kondygnacja; kondygnacyjny

SJP.pl

# kondygnacyjny

→ kondygnacja; kondygnacjowy

SJP.pl

# kondykcja

roszczenie prawne o zwrot nienależnego świadczonia

SJP.pl

# kondykt

dawniej: spisek, zmowa

SJP.pl

# kondylartr

przedstawiciel wymarłego rzędu ssaków kopalnych; prakopytowiec

SJP.pl

# kondylartry

wymarły rząd kopalnych ssaków; prakopytne, prakopytowce

SJP.pl

# kondylomat

przestarzałe, przy chorobach wenerycznych: wysypka sącząca, występująca w okolicy narządów płciowych i odbytnicy

SJP.pl

# kondyment

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. kulin. przyprawa, sos do przyprawiania potraw

Wiktionary

# końdzia

zdrobnienie od: Kunegunda (imię żeńskie); Kundzia

SJP.pl

# konecczanin

mieszkaniec Końskich (miasta w województwie świętokrzyskim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Końskich

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konecczanie żałują, że nie mogli, jak ci, którzy nocowali w Krakowie, uczestniczyć we wszystkich artystyczno-religijnych przedsięwzięciach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Końskie nmos.

:: fż. konecczanka ż.

przym. konecki

Wiktionary

# konecczanka

mieszkanka Końskich (miasta w województwie świętokrzyskim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Końskich

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Końskie nmos.

:: fm. konecczanin mos.

przym. konecki

Wiktionary

# koneck

wieś w Polsce

SJP.pl

Koneck – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Koneck.

Wikipedia

# konecki

1. → Koneck;
2. → Końskie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miejscowością Końskie, dotyczący miejscowości Końskie

Wiktionary

- Konecki − polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 1790 osób.

Osoby noszące nazwisko Konecki:

- Edward Konecki (1921-1990) – rytownik PWPW
- Krzysztof Konecki (ur. 1958) – polski socjolog
- Marek Konecki (1949-2021) – polski fizykochemik, taternik, rysownik
- Tomasz Konecki (ur. 1962) – polski reżyser

Wikipedia

#### Patrz:

Koneck;
2. → Końskie

#### Przykłady

(1.1) Sprawą zajęła się konecka magistratura.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Końskie lm nm., konecczanin mos., konecczanka ż.

Wiktionary

# koneczny

nazwisko, m.in. Feliks Koneczny, historyk i historiozof

SJP.pl

Feliks Karol Koneczny (ur. 1 listopada 1862 w Krakowie, zm. 10 lutego 1949 tamże) – polski historyk i historiozof, bibliotekarz, krytyk teatralny, publicysta, twórca oryginalnej koncepcji cywilizacji.

Wikipedia

# konefał

nazwisko

SJP.pl

# konefka

nazwisko

SJP.pl

# koneksja

(zwykle w liczbie mnogiej) dobra znajomość z daną osobą, głównie będącą na wysokim, wpływowym stanowisku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) znajomość, stosunki, związek, powiązania z wpływową osobą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W firmie mówi się, że Marian został kierownikiem dzięki koneksjom z prezesem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈnɛksʲja, AS: kõneksʹi ̯a

Wiktionary

# koneksjonistyczny

→ koneksjonizm

SJP.pl

#### Patrz:

koneksjonizm

# koneksjonizm

koncepcja przetwarzania informacji przez mózg, zakładająca rozproszenie przetwarzania w wielu jednocześnie aktywnych centrach mózgu tworzących wspólną sieć

SJP.pl

Koneksjonizm, inaczej modele równoległego rozproszonego przetwarzania informacji, modele PDP – podejście w kogniwistyce próbujące wytłumaczyć działanie ludzkiego mózgu za pomocą sieci neuronowych.

Zdaniem koneksjonistów, mózg jest komputerem i bardzo szybko interpretuje on nieprecyzyjną informację sensoryczną za pomocą sieci neuronowych. Tym samym odróżnia on np. szept w hałaśliwym pomieszczeniu. Koneksjonizm dąży do zastąpienia metafory komputerowej metaforą mózgową. Samo funkcjonowanie mózgu ma przebieg statyczny, dlatego też koneksjoniści uważają, iż w stanie czynnościowym procesów dane magazynują się na bardzo krótki czas. W ten sposób każda wiedza zawarta jest implicite w strukturze urządzenia wykonawczego. Nie istnieje oddzielny procesor interpretujący wiedzę z bezpośrednim dostępem do niego. To właśnie wiedza wpływa na przebieg przetwarzania informacji. Koneksjoniści sugerują, iż złudzeniem jest przejście od tzw. wiedzy rozproszonej do wiedzy podmiotowej. Próbują oni dokonać wyraźnej zmiany w kartezjańskiej tezie o kopiowaniu świata zewnętrznego w aktach poznawczych.

Wikipedia

# konektom

kompletna mapa sieci połączeń nerwowych w mózgu

SJP.pl

Konektom – kompletna mapa sieci połączeń neuronalnych. Termin odnosi się do sieci połączeń w mózgu, używany jest także do określenia kompletnej mapy połączeń nerwowych u gatunków nie posiadających ośrodkowego układu nerwowego (np. C. elegans). Nauka zajmująca się badaniem i mapowaniem konektomu nosi nazwę konektomiki.

Wikipedia

# konektor

1. wtyczka kabla elektronicznego;
2. w językoznawstwie: wskaźnik spójności tekstu, spajający zdanie podrzędne z jednym ze składników zdania bezpośrednio nadrzędnego; relator

SJP.pl

# konektywizm

teoria uczenia się, która podkreśla rolę sieci społecznych i technologicznych w procesie zdobywania wiedzy

SJP.pl

Wikipedia

# koneser

miłośnik i znawca w jakiejś dziedzinie, zwykle tego, co piękne i wytworne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) znawca w jakiejś dziedzinie (zwykle także jej miłośnik), zwłaszcza w przypadku jedzenia lub sztuki

Wiktionary

Koneser (wł. La migliore offerta) – włoski melodramat z 2013 roku w reżyserii Giuseppe Tornatore. Film został wyprodukowany przez studio filmowe Warner Bros.

Światowa premiera filmu miała miejsce 1 stycznia 2013 roku, natomiast w Polsce premiera filmu odbyła się 2 sierpnia 2013 roku.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koneserstwo n.

:: fż. koneserka ż.

przym. koneserski

Wiktionary

# koneserka

znawczyni, smakoszka, miłośniczka rzeczy w dobrym gatunku, luksusowych

SJP.pl

# koneserski

dotyczący koneserstwa lub konesera

SJP.pl

# koneserstwo

znawstwo rzeczy pięknych, wytwornych

SJP.pl

# konetabl

tytuł naczelnego dowódcy wojsk królewskich we Francji; zniesiony przez kardynała Richelieu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. w średniowiecznej i renesansowej Francji: tytuł naczelnego wodza królewskich wojsk;

(1.2) hist. wojsk. człowiek z tytułem konetabla (1.1)

Wiktionary

Konetabl fr. (connétable), naczelny wódz francuskich wojsk królewskich od XI wieku do 1627. Tytuł wywodzi się z łacińskiego comes stabuli - i oznaczał początkowo, w starożytnym Rzymie i wczesnym średniowieczu, nadzorcę stajni. Tytuł ten był używany we Francji także jako honorowy za panowania cesarza Napoleona I. Napoleon nadał go jedynie swemu bratu Ludwikowi. Po roku 1815 tytuł wyszedł z użycia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Celem Henryka było Calais, główna angielska baza na kontynencie. Droga była jednak daleka, a do Henryka dochodziły wieści o marszu potężnej armii francuskiej pod wodzą konetabla Karola d’Albret (…)

Wiktionary

# konew

1. dawna jedostka objętości równa 5 garncom;
2. duże naczynie do przenoszenia i przechowywania płynów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. drewniane lub częściej metalowe naczynie do noszenia lub przechowywania płynów

(1.2) przest. zawartość konwi (1.1)

(1.3) daw. jednostka objętości;

(1.4) daw. rura do wody

Wiktionary

Konew – dawna jednostka objętości, stosowana na ziemiach polskich po 1764 roku, wprowadzona oficjalnie w ramach reform stanisławowskich jako miara objętości płynów. Konew stanowiła element systemu garńca warszawskiego i odpowiadała 5 garncom, tj. około 19 litrom.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hej, ty kudłaty! A czego do konwi zaglądasz?

(1.2) Wyżłopał już ze cztery konwie piwa!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nɛf, AS: kõnef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwisarstwo n.

:: zdrobn. konewka ż., koneweczka ż.

Wiktionary

# koneweczka

zdrobnienie od: konewka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: konewka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nɛˈvɛt͡ʃka, AS: kõnevečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konew ż.

Wiktionary

# konewka

1. naczynie do przenoszenia i przechowywania płynów;
2. naczynie do podlewania roślin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

Wiktionary

Konewka to przenośny zbiornik na wodę, wykonany najczęściej z blachy lub z tworzywa sztucznego, przeznaczony do podlewania roślin.

Kształt konewki jest zbliżony do walca o podstawie eliptycznej, z półkolistym uchwytem u góry. Z boku, przy podstawie przymocowana jest końcówka, biegnąca skośnie do góry i służąca do podlewania. Jej kształt jest zbliżony do mocno wydłużonego ściętego stożka, zakończonego rozpryskiwaczem. Ma on za zadanie rozdzielić mocny strumień wody, tak aby nie wypłukiwał on gleby i nie tworzył w niej zagłębień. Główny zbiornik konewki oraz wydłużona końcówka tworzą układ naczyń połączonych. Podlewanie odbywa się poprzez przechylanie konewki w stronę końcówki, co powoduje podniesienie w niej poziomu wody i powstanie ciśnienia, dzięki któremu woda wypływa przez sitko. Górna powierzchnia konewki jest zwykle częściowo zamknięta od strony końcówki, tak aby zapobiec wylewaniu się wody przy przechylaniu. W mniejszych konewkach z tworzyw sztucznych często zamknięta jest cała górna powierzchnia, w której pozostawiony zostaje jedynie mały okrągły otwór do nalewania wody. Pojemność konewek waha się w granicach od kilku do kilkudziesięciu litrów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Weź konewkę i podlej kwiatki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈnɛfka, AS: kõnefka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konew ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. polewaczka, reg. śl. giskana.

Wiktionary

# konfa

potocznie: konferencja, czat grupowy

SJP.pl

# konfabulacja

opowiadanie przeżyć zmyślonych, rzekomo objętych mgłą niepamięci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. mijanie się z prawdą, koloryzowanie na jakiś temat, zwykle w celu zaimponowania komuś

(1.2) psych. przekonanie o prawdziwości zmyślonych przez siebie faktów, występujące w niektórych chorobach umysłowych, a także czasem u dzieci

Wiktionary

Konfabulacja (łac. confabulatio od confabulari „rozmawiać” z con „współ” i fabula „bajka”), wspomnienie rzekome – termin oznaczający uzupełnianie brakujących wspomnień informacjami nieprawdziwymi, które możliwie dobrze pasują do całego logicznego ciągu wydarzeń. Konfabulacja różni się od świadomego zmyślenia tym, że konfabulujący człowiek jest przekonany o prawdziwości swoich wspomnień, i jeśli o nich kogoś informuje, to wówczas nie kłamie, gdyż kłamać można wyłącznie świadomie. Konfabulacja często jest zjawiskiem czysto wewnętrznym, gdy człowiek jedynie przywołuje wspomnienia wyłącznie dla siebie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfabuˈlat͡sʲja, AS: kõnfabulacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfabulant m.

przym. konfabulacyjny

Wiktionary

# konfabulacyjny

dotyczący konfabulacji

SJP.pl

# konfabulant

osoba opowiadająca zmyślone rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) psych. osoba uzupełniająca brakujące wspomnienia informacjami nieprawdziwymi, które możliwie dobrze pasują do całego logicznego ciągu wydarzeń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfabulacja ż., konfabulator m.

:: fż. konfabulantka ż.

czas. konfabulować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konfabulator

Wiktionary

# konfabulator

osoba mająca skłonności do zmyślania

SJP.pl

# konfabulować

zmyślać lub koloryzować na jakiś temat; fantazjować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. opowiadać zmyślone fakty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfabulant m., konfabulantka ż., konfabulowanie n.

przym. konfabulacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zmyślać

Wiktionary

# konfabulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konfabulować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konfabulować

Wiktionary

# konfederacja

1. grupa utworzona przez partie, państwa albo miasta dla osiągnięcia określonych celów;
2. stowarzyszenie obywateli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) społ. polit. porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania

(1.2) hist. w dawnej Polsce związek szlachty zawierany dla osiągnięcia doraźnych celów;

Wiktionary

- konfederacja państw – związek państw utworzony w celu prowadzenia wspólnej polityki zagranicznej
- Skonfederowane Stany Ameryki – potocznie zwane Konfederacją

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szwajcaria od XIII wieku istnieje jako luźna konfederacja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfɛdɛˈrat͡sʲja, AS: kõnfederacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfederat m., konfederatka ż., federacja ż., konfederowanie n., federalizowanie n., skonfederowanie n., sfederalizowanie n., konfederasta m.

czas. konfederować ndk., federalizować ndk., skonfederować dk., sfederalizować dk.

przym. konfederacyjny, konfederacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) federacja, związek, stowarzyszenie, unia

Wiktionary

# konfederacki

odnoszący się do konfederacji lub konfederatów

SJP.pl

# konfederacyjny

dotyczący konfederacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z konfederacją, dotyczący konfederacji; będący konfederacją

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfederacja ż., konfederat mos., konfederata mos., konfederatka ż., konfederasta m.

Wiktionary

# konfederasta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. polit. członek lub sympatyk Konfederacji Wolność i Niepodległość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy polscy konfederaści to agenda FSB?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfederacja ż., konfederat m., konfederatka ż., konfederowanie n., skonfederowanie n., federacja ż., sfederowanie n.

czas. konfederować ndk., skonfederować dk., sfederować dk.

przym. konfederacki, konfederacyjny, federacyjny

Wiktionary

# konfederat

konfederata;
1. członek konfederacji, organizacji społecznej, stowarzyszenia obywatelskiego;
2. żołnierz walczący w wojnie secesyjnej po stronie Skonfederowanych Stanów Ameryki;
3. w dawnej Polsce: członek związku szlachty, duchowieństwa lub miast, utworzonego w celu osiągnięcia doraźnych celów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik, członek albo przedstawiciel jakiejś konfederacji

(1.2) hist. członek konfederacji szlacheckiej, zwłaszcza konfederacji barskiej

(1.3) hist. żołnierz, polityk lub inny przedstawiciel Skonfederowanych Stanów Ameryki

(1.4) polit. członek lub sympatyk polskiej partii politycznej mającej słowo „Konfederacja” w nazwie

Wiktionary

„Konfederat” – polskie czasopismo nawiązujące do tradycji działalności prospołecznej i niepodległościowej środowiska piłsudczykowskiego. W czasie walki o niepodległość do roku 1991 pismo było wydawane konspiracyjnie jako organ prasowy Konfederacji Polski Niepodległej, kolportaż prowadzony był m.in. w Poznaniu i na Śląsku.

Wydawanie czasopisma zostało wznowione 1 czerwca 2005 przez Adama Słomkę jako organ prasowy Polskiej Konfederacji – Godność i Praca.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konfederacja ż., konfederatka ż., konfederasta m.

przym. konfederacki, konfederacyjny

Wiktionary

# konfederata

konfederata;
1. członek konfederacji, organizacji społecznej, stowarzyszenia obywatelskiego;
2. żołnierz walczący w wojnie secesyjnej po stronie Skonfederowanych Stanów Ameryki;
3. w dawnej Polsce: członek związku szlachty, duchowieństwa lub miast, utworzonego w celu osiągnięcia doraźnych celów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. hist. zob. konfederat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfederatka ż.

przym. konfederacki, konfederacyjny

Wiktionary

# konfederatka

czapka rogatywka bez daszka ozdobiona czaplim piórem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wysoka karmazynowa lub granatowa czapka z dnem kwadratowym, obłożona barankiem, zwykle ozdobiona czaplim piórem, poprzedniczka rogatywki ;

(1.2) pot. rodzaj kepi, powszechnie kojarzonego z armią Skonfederowanych Stanów Ameryki

(1.3) uczestniczka, członkini albo przedstawicielka jakiejś konfederacji

(1.4) polit. członkini lub sympatyczka polskiej partii politycznej mającej słowo „Konfederacja” w nazwie

Wiktionary

Rogatywka – czapka z charakterystycznym kwadratowym denkiem, element tradycyjnego polskiego stroju narodowego i munduru wojskowego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konfederacja ż., konfederata m., konfederat m., konfederasta m.

przym. konfederacyjny, konfederacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krakuska

Wiktionary

# konfekcja

1. produkcja gotowej odzieży;
2. gotowa odzież będąca przedmiotem handlu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bielizna i lekka odzież szyta fabrycznie

(1.2) produkcja konfekcji (1.1)

(1.5) pogard. przen. sztuka, działalność artystyczna dla masowego odbiorcy

Wiktionary

Odzież, ubranie, strój – sposób na okrycie ludzkiego ciała. Noszenie odzieży jest przeważnie zarezerwowane dla ludzi i jest cechą wszystkich ludzkich społeczeństw. Ilość i rodzaj noszonej odzieży zależy od płci, typu ciała, sytuacji społecznej i geograficznej. Odzież produkowana jest z różnych materiałów naturalnych jak jedwab, len, agawa, bawełna, wełna, skóra lub syntetycznych akryl, jedwab sztuczny, bistor i inne.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konfekcjonowanie n.

czas. konfekcjonować ndk.

przym. konfekcyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prêt-à-porter

(1.5) popkultura

Wiktionary

# konfekcjoner

producent konfekcji

SJP.pl

# konfekcjonować

1. porcjować lub pakować gotowe wyroby;
2. wytwarzać konfekcję

SJP.pl

# konfekcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konfekcjonować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfekcja ż.

czas. konfekcjonować ndk.

Wiktionary

# konfekcyjny

dotyczący konfekcji

SJP.pl

# konfekt

dawniej:
1. (zwykle w liczbie mnogiej) owoc smażony w cukrze;
2. gęsta, słodka przyprawa aptekarska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. syrop

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== konfekt (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) cukierek

(1.2) praliny, czekoladki

odmiana. en konfekt, konfekten, blm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nfɛkt, AS: kõnfekt

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== konfekt (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) cukierek

(1.2) praliny, czekoladki

odmiana. en konfekt, konfekten, blm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# konferansjer

osoba prowadząca konferansjerkę, zapowiadająca program na koncertach, pokazach itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca występy, koncerty, rewie itp., zapowiada kolejne punkty programu, zabawia publiczność;

Wiktionary

Konferansjer (fr. conférencier) – osoba prowadząca przedstawienie, zapowiadająca poszczególne punkty programu, nadająca kształt widowiskom artystycznym o charakterze estradowym. Zadaniem konferansjera/konferansjerów podczas imprezy jest przedstawianie artystów, przygotowanie publiczności na ich występ, urozmaicanie przedstawień anegdotami i dowcipami.

Konferansjerzy bywają wynajmowani przez agencje artystyczne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dosłownie przed chwilą konferansjerowi wypadł z ręki mikrofon.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konferansjerka ż.

przym. konferansjerski

Wiktionary

# konferansjerka

1. kobieta zapowiadająca program na koncertach, pokazach itp.;
2. zapowiadanie programu na koncertach, pokazach itp. często przeplatane żartami, anegdotami, dowcipami opowiadanymi między punktami programu

SJP.pl

Konferansjer (fr. conférencier) – osoba prowadząca przedstawienie, zapowiadająca poszczególne punkty programu, nadająca kształt widowiskom artystycznym o charakterze estradowym. Zadaniem konferansjera/konferansjerów podczas imprezy jest przedstawianie artystów, przygotowanie publiczności na ich występ, urozmaicanie przedstawień anegdotami i dowcipami.

Konferansjerzy bywają wynajmowani przez agencje artystyczne.

Wikipedia

# konferencja

1. spotkanie, posiedzenie jakiegoś grona, przedstawicieli instytucji lub organizacji w celu omówienia ustalonych zagadnień; narada;
2. popularna odmiana gruszy o średnich owocach;
3. owoc tej odmiany;
4. wystąpienie kapłana lub osoby świeckiej wobec zgromadzenia wiernych, poświęcone tematyce religijnej, etycznej itp.;
5. w amerykańskiej lidze niektórych sportów: grupa eliminacyjna drużyn z określonej części kraju;
6. konferencja prasowa - zebranie dziennikarzy, na którym przedstawiciel jakiejś instytucji udziela wywiadu;
7. konferencja episkopatu - zrzeszenie biskupów danego terytorium, najczęściej kraju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień

(1.2) przest. prelekcja, odczyt

Wiktionary

Konferencja – spotkanie ludzi w celu omówienia konkretnego zagadnienia.

Spośród wielu rodzajów konferencji można wyróżnić:

- polityczną – przykładowe ważne historycznie konferencje polityczne:
  - konferencja poczdamska
  - konferencja teherańska
  - konferencja jałtańska
- naukową
- biznesową
- online
- prasową

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Agenda konferencji została podzielona na cztery sesje tematyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: kõnferẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konferencjariusz mos., konferowanie n., pokonferowanie n.

:: zdrobn. konferencyjka ż.

czas. konferować ndk., pokonferować dk.

przym. konferencyjny

Wiktionary

# konferencjariusz

rzadko: uczestnik konferencji

SJP.pl

# konferencyjka

zdrobnienie od: konferencja

SJP.pl

# konferencyjnie

→ konferencyjny

SJP.pl

#### Patrz:

konferencyjny

# konferencyjny

→ konferencja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konferencją, dotyczący konferencji; służący do odbywania narad, konferencji

Wiktionary

#### Patrz:

konferencja

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfɛrɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: kõnferẽncyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konferencja ż., konferowanie n.

czas. konferować

Wiktionary

# konferować

uczestniczyć w konferencji, posiedzeniu przedstawicieli instytucji lub organizacji, zebranych w celu omówienia ustalonych zagadnień; obradować, naradzać się, debatować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) książk. obradować, naradzać się, omawiać ważne sprawy

(1.2) daw. ofiarować, przeznaczyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konferowanie n., konferencja ż.

przym. konferencyjny

Wiktionary

# konfesata

dawniej: wydobycie zeznań z oskarżonego, dobrowolnie albo za pomocą tortur

SJP.pl

# konfesja

1. wyznawana religia;
2. przedsionek prowadzący do grobu męczennika znajdującego się pod ołtarzem głównym; od VIII w.
3. grobowiec świętego w kościele z jego relikwiami, zwykle bogato zdobiony;
4. ozdobna obudowa grobu świętego w formie baldachimu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. grobowiec męczennika, świętego lub przedsionek prowadzący do jego grobu umieszczonego pod głównym ołtarzem;

(1.2) przest. wyznawana religia, wyznanie

Wiktionary

Konfesja – we wnętrzu świątyni grobowiec męczennika, świętego lub przedsionek prowadzący do jego grobu umieszczonego pod głównym ołtarzem. Również ołtarz związany z grobem męczennika (martyrion). Zwyczajem rzymskim często okryty cyborium – formą baldachimu.

Najbardziej znanym przykładem jest konfesja św. Piotra w bazylice watykańskiej. Przykładem konfesji w Polsce jest konfesja św. Wojciecha.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konfesjonał mrz.

przym. konfesyjny

Wiktionary

# konfesjonalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. system sprawowania władzy państwowej opierający się na różnicowaniu stopnia udziału obywateli w życiu społeczno-politycznym według wyznawanej religii;

Wiktionary

- Konfesjonalizm (polityka)
- Konfesjonalizm (religia)

Wikipedia

# konfesjonał

mebel kościelny, przy którym prowadzona jest spowiedź

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi;

Wiktionary

Konfesjonał (łac. confessare – wyznawać) – mebel kościelny, który jest miejscem do spowiedzi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mówią, że w Niemczech katolicy powynosili z kościołów konfesjonały i od razu zapełniły się gabinety psychologów.

(1.1) Miejscem celebracji sakramentu pojednania jest konfesjonał z kratą.

(1.1) Z drzwiczek konfesjonału zwisała fioletowa stuła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfesja ż., konfesyjność ż.

przym. konfesyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. spowiednica; daw. konfesyonał, spowiadalnica

Wiktionary

# konfesjonałowy

przymiotnik od: konfesjonał; związany z konfesjonałem

SJP.pl

# konfesyjnie

→ konfesyjny

SJP.pl

#### Patrz:

konfesyjny

# konfesyjność

przypisanie, przynależność do określonego wyznania religijnego

SJP.pl

# konfesyjny

wyznaniowy;
1. dotyczący wiary, religii;
2. mający charakter spowiedzi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący konfesji, religijny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfesja ż., konfesjonał mrz.

Wiktionary

# konfetti

[czytaj: konfetti, konfeti] kolorowe, drobniutkie, papierowe krążki używane do obsypywania uczestników balu; confetti

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) drobno pocięte kawałki papieru, najczęściej różnobarwne krążki, rzucane na uczestników głównie karnawałowej zabawy;

Wiktionary

Konfetti (confetti) – miniaturowe ścinki papieru (czasem tworzyw sztucznych), rozsypywane w powietrzu w salach balowych podczas karnawałowych zabaw, podczas wesel i innych świąt, a także na zabawach sylwestrowych, na meczach, np. piłkarskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To był szampański sylwester – barwne konfetti leciało na głowy, kolorowe serpentyny zwisały gęsto, a tańcom nie było końca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈfɛttʲi, AS: kõnfettʹi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) coriandoli

Wiktionary

# konfiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. neol. zwolennik Konfederacji

Wiktionary

# konfidencja

książkowo: przyjazne, zażyłe stosunki; poufałość

SJP.pl

# konfidencjonalniej

stopień wyższy od przysłówka: konfidencjonalnie

SJP.pl

# konfidencjonalność

→ konfidencjonalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konfidencjonalne; cecha tych, którzy są konfidencjonalni

Wiktionary

#### Patrz:

konfidencjonalny

#### Powiązane:

przym. konfidencjonalny

przysł. konfidencjonalnie

rzecz. konfident mos., konfidentka ż.

Wiktionary

# konfidencjonalny

1. spoufalony, zażyły, zaprzyjaźniony;
2. nieprzeznaczony do publicznego rozgłaszania; sekretny, poufny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający charakter poufały, zażyły

(1.2) nie przeznaczony do publicznej wiadomości

(1.3) skłonny do zwierzeń, poufałych gestów i określeń

(1.4) świadczący o skłonności do poufałości, zwierzeń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfidencja ż., konfidencjonalność ż., konfident m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spoufalony, zaprzyjaźniony, zażyły

(1.2) poufny, sekretny, tajemny

Wiktionary

# konfidencki

przymiotnik od: konfident

SJP.pl

# konfidenctwo

potocznie: bycie konfidentem (szpiegiem, informatorem, donosicielem)

SJP.pl

# konfident

1. człowiek szpiegujący na zlecenie swoich mocodawców; kapuś, kabel, donosiciel;
2. agent wywiadu, tajny wywiadowca policyjny; szpieg, informator, szpicel;
3. przestarzałe: człowiek godny zaufania; powiernik, przyjaciel, zausznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. tajny wywiadowca lub współpracownik wywiadu, policji itp. służb

(1.2) przest. człowiek zaufany

Wiktionary

Tajny współpracownik (TW) – podstawowa kategoria współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa (SB) i Wojskową Służbą Wewnętrzną (WSW) Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Osoba celowo pozyskana do współpracy, świadomy tajny informator i wykonawca zleceń SB lub WSW.

W końcowej fazie swojego istnienia, w sierpniu 1989, SB zatrudniała 24,3 tys. funkcjonariuszy, którzy nadzorowali 90 tys. tajnych współpracowników.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gestapo i niemieckie władze opuszczają Zakopane, wraz z niektórymi konfidentami z "Goralenvolku".

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfidencja ż., konfidencjonalność ż.

:: fż. konfidentka ż.

przym. konfidencjonalny, konfidencki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szpicel

(1.2) powiernik, przyjaciel, zausznik

Wiktionary

# konfidentka

1. agentka wywiadu, tajna współpracowniczka policji;
2. dawniej: kobieta zaufana, powierniczka, przyjaciółka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. agentka wywiadu, tajna współpracowniczka np. policji

(1.2) daw. kobieta zaufana, powierniczka tajemnic

(1.3) podwójne krzesło, popularne w okresie drugiego cesarstwa francuskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nieliczne Żydówki, które wbrew zarządzeniu i groźbie kary śmierci nosiły futrzane okrycia, były powszechnie postrzegane jako kolaborantki i konfidentki gestapo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲiˈdɛ̃ntka, AS: kõnfʹidẽntka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfidencja ż., konfidencjonalność ż.

:: fm. konfident m.

przym. konfidencki

Wiktionary

# konfiguracja

1. określony układ elementów lub osób w zespole, który może ulec zmianie;
2. zestaw parametrów pracy programu komputerowego lub urządzenia peryferyjnego;
3. ukształtowanie terenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) układ elementów wchodzących we wzajemne relacje

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfigurowanie n.

czas. konfigurować, rekonfigurować

przym. konfiguracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) postać, ukształtowanie

Wiktionary

# konfiguracjonizm

kierunek w psychologii XX w. głoszący, że życie psychiczne składa się z pewnych całości, które mają swoistą formę, niedającą się sprowadzić do ich części składowych; gestaltyzm

SJP.pl

Konfiguracjonizm – nurt amerykańskiej antropologii kulturowej, ukształtowany w latach 20. i 30. XX wieku, stworzony przez uczniów Franza Boasa.

Wikipedia

# konfiguracyjny

plik konfiguracyjny - plik zawierający parametry jakiegoś programu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konfiguracją, dotyczący konfigurowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfiguracja ż., konfigurowanie n., konfigurator mrz.

czas. konfigurować ndk., skonfigurować dk.

Wiktionary

# konfigurować

1. kształtować w ustalonej postaci, formować coś;
2. przystosowywać urządzenie lub program komputerowy do oczekiwanej pracy

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) nadawać czemuś jakiś układ, formować coś

(1.2) przystosowywać jakieś urządzenie do pożądanej pracy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wczoraj pan Jerzy konfigurował mój komputer, ale mu nie wyszło, dlatego zadzwoniłem po pana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲiɡuˈrɔvat͡ɕ, AS: kõnfʹigurovać

Wiktionary

#### Powiązane:

(1) forma dokonana skonfigurować

rzecz. konfiguracja

czas. przekonfigurować ndk., rekonfigurować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ustawiać

Wiktionary

# konfigurowalność

→ konfigurowalny

SJP.pl

#### Patrz:

konfigurowalny

# konfigurowalny

możliwy do skonfigurowania

SJP.pl

# konfigurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konfigurować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲiɡurɔˈvãɲɛ, AS: kõnfʹigurovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konfigurować ndk., skonfigurować dk.

rzecz. konfiguracja

przym. konfiguracyjny

Wiktionary

# konfirmacja

1. w protestantyzmie: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej młodzieży w wieku od 14 do 18 lat;
2. w judaizmie: ceremonia utwierdzania w wierze, dokonywana w 13. roku życia;
3. w katolicyzmie: bierzmowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. u protestantów: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej chłopców i dziewcząt połączone z egzaminem i błogosławieństwem pastora;

Wiktionary

Konfirmacja (pol.: konfirmacja, niem., szw.: Konfirmation, z łac. confirmatio, potwierdzenie) – w kościołach ewangelickich uroczysty obrzęd wyznania swojej wiary i ślubowania wierności Kościołowi; nie ma ona charakteru sakramentu. Obrzęd pod tą nazwą występuje także w Kościele Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, polegający na nałożeniu na ochrzczonych rąk duchownego w celu przekazania daru Ducha Świętego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj odbędzie się konfirmacja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲirˈmat͡sʲja, AS: kõnfʹirmacʹi ̯a

Wiktionary

# konfirmacyjny

dotyczący konfirmacji

SJP.pl

# konfirmant

osoba przystępująca do konfirmacji

SJP.pl

# konfirmantka

→ konfirmant

SJP.pl

#### Patrz:

konfirmant

# konfirmować

1. udzielać (udzielić) konfirmacji - uroczystego potwierdzenia przynależności do religii chrześcijańskiej lub judaistycznej;
2. dawniej: potwierdzać (potwierdzić), uznawać (uznać), zatwierdzać (zatwierdzić)

SJP.pl

# konfiskacja

dawniej: konfiskata;
1. wywłaszczenie osoby prywatnej z jej majątku na rzecz państwa;
2. kara utraty mienia należącego do osoby skazanej wyrokiem sądu na rzecz państwa

SJP.pl

# konfiskata

1. wywłaszczenie osoby prywatnej z jej majątku na rzecz państwa;
2. kara utraty mienia należącego do osoby skazanej wyrokiem sądu na rzecz państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa

(1.2) praw. kara polegająca na utracie na rzecz skarbu państwa mienia należącego do przestępcy

(1.3) adm. wycofanie druków z obiegu przez odpowiednie organy państwowe

Wiktionary

Konfiskata (z łac. confiscatio 'umieszczenie w skarbie' od confiscare 'składać w koszu a. worku na pieniądze' od com- 'współ-' i fiscus 'kosz lub worek na pieniądze; skarb') – przymusowe wywłaszczenie na rzecz państwa całości lub części majątku osoby fizycznej, bez prawa do odszkodowania. Konfiskatę należy odróżnić od rekwizycji (wywłaszczenia z prawem do odszkodowania) i sekwestru (przymusowego zajęcia bez rozstrzygnięcia o prawie własności).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konfiskacja ż., skonfiskowanie n., konfiskowanie n.

czas. konfiskować, skonfiskować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1) konfiskacja

(1.1) wywłaszczenie

(1.2) przepadek

Wiktionary

# konfiskator

osoba dokonująca konfiskaty

SJP.pl

# konfiskować

zabierać coś komuś na mocy prawa, dokonywać konfiskaty

SJP.pl

czasownik

(1.1) dokonywać konfiskaty

(1.2) zabierać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szczególnie ciężko żyło się dziennikarzom w Prusach, gdyż gazety często były konfiskowane, a żurnaliści trafiali za kratki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvat͡ɕ, AS: kõnfʹiskovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfiskata ż., konfiskacja ż., konfiskowanie n., skonfiskowanie n.

czas. skonfiskować dk.

przym. konfiskacyjny

Wiktionary

# konfiskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konfiskować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. skonfiskowanie n., konfiskata ż., konfiskacja ż.

czas. skonfiskować dk., konfiskować ndk.

przym. konfiskacyjny

Wiktionary

# konfit

żywność gotowana powoli i przez długi czas w tłuszczu oraz niskiej temperaturze

SJP.pl

# konfitować

konserwować żywność poprzez długie gotowanie w głębokim tłuszczu lub pieczenie w niskiej temperaturze

SJP.pl

# konfitura

owoce usmażone w gęstym syropie z cukru; konfitury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. owoce smażone w syropie cukrowym;

Wiktionary

Konfitura – produkt spożywczy uzyskiwany poprzez gotowanie owoców lub części owoców w syropie cukrowym lub zagęszczonym soku z winogron.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po ochłodzeniu konfitura zrobiła się bardzo gęsta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfʲiˈtura, AS: kõnfʹitura

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konfiturowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. konfiturowy

frazeologia.

etymologia. etym|franc|confiture.

uwagi.

(1.1) zwykle w lm.

(1.1) zoblistę|dżem|konfitura|marmolada|powidła.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) confiture

* baskijski: (1.1) erreximenta

* bułgarski: (1.1) конфитюр m. (konfitûr)

* esperanto: (1.1) konfitaĵo

* francuski: (1.1) confiture ż.

* hiszpański: (1.1) mermelada ż.

* interlingua: (1.1) confectura

* kataloński: (1.1) melmelada ż.

* niemiecki: (1.1) Konfitüre ż.

* portugalski: (1.1) compota ż.

* rosyjski: (1.1) варе́нье n. (varénʹe)

* węgierski: (1.1) íz

* wilamowski: (1.1) konfitür ż.

* włoski: (1.1) confettura ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# konfiturowy

dotyczący konfitury, zrobiony z konfitury - owoców smażonych w syropie z cukrem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konfiturą, dotyczący konfitury

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfitura ż.

Wiktionary

# konfitury

owoce usmażone w gęstym syropie z cukru; konfitura

SJP.pl

Konfitura – produkt spożywczy uzyskiwany poprzez gotowanie owoców lub części owoców w syropie cukrowym lub zagęszczonym soku z winogron.

Wikipedia

# konflikcik

zdrobnienie od: konflikt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konflikt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie konflikt, lecz tylko mały konflikcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konflikt m.

Wiktionary

# konflikt

zetknięcie się sprzecznych interesów, poglądów; niezgodność, spór, zatarg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności;

Wiktionary

Konflikt (z łaciny conflictus – zderzenie) – niezgodność, sprzeczność interesów, poglądów, spór, zatarg.

Konflikt to zjawisko powszechne, nieuchronnie związane z życiem społecznym. Pojęcie konfliktu można rozpatrywać w różnych aspektach, np. jako proces, w którym jednostka lub grupa dąży do osiągnięcia własnych celów przez wyeliminowanie, podporządkowanie sobie bądź zniszczenie jednostki lub grupy dążącej do celów podobnych lub identycznych. Wystąpienie realnych problemów nie jest jednak konieczne do powstania konfliktu. Niejednokrotnie wystarczy już samo przekonanie zaangażowanych stron o wrogim nastawieniu przeciwnika.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konflikt może być rozwiązany jedynie na gruncie prawa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nflʲikt, AS: kõnflʹikt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfliktowość ż., konflikcik mrz.

czas. konfliktować

przym. konfliktowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) antagonizm, walka, kolizja, konfrontacja

Wiktionary

# konfliktogenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konfliktogenne; cecha tych, którzy są konfliktogenni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konfliktogenny

przysł. konfliktogennie

Wiktionary

# konfliktogenny

taki, który jest przyczyną konfliktu; konfliktorodny

SJP.pl

# konfliktorodny

taki, który jest przyczyną konfliktu; konfliktogenny

SJP.pl

# konfliktotwórczy

sprzyjający powstawaniu konfliktów

SJP.pl

# konfliktowość

cecha tego, co jest charakterystyczne dla konfliktu; kłótliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konfliktowe; cecha tych, którzy są konfliktowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niesprawiedliwość i korupcja w sferach politycznych są doskonałym gruntem do wzrostu konfliktowości społecznej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konflikt mrz.

przym. konfliktowy

przysł. konfliktowo

Wiktionary

# konfliktowy

1. taki, który dotyczy konfliktu - zetknięcia się sprzecznych interesów;
2. o człowieku lub jego osobowości: taki, który często wchodzi w zatarg, spór z innymi osobami; kłótliwy, antagonistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który popada w ciągłe konflikty z otoczeniem, nie jest skłonny do ugody

(1.2) będący tematem sporu

(1.3) związany z konfliktem serologicznym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On jest bardzo konfliktowy, z wszystkimi się kłóci.

(1.2) Podjęto decyzję w sprawie konfliktowego terytorium.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nflʲikˈtɔvɨ, AS: kõnflʹiktovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konflikt m., konfliktowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłótliwy, swarliwy

(1.2) sporny

Wiktionary

# konfluencja

1. łączenie się spływających potoków albo lodowców;
2. w biologii: stopień pokrycia naczynia hodowlanego przez hodowane komórki

SJP.pl

- konfluencja – łączenie się spływających ku sobie potoków bądź lodowców
- konfluencja – miara liczby komórek w kulturach komórkowych

Wikipedia

# konfokalny

mający wspólne ognisko; współogniskowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) opt. mający wspólne ognisko

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfɔˈkalnɨ, AS: kõnfokalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współogniskowy

Wiktionary

# konforemny

1. w geometrii: przekształcenie konforemne - przekształcenie figury, przy którym nie następuje zmiana jej kątów;
2. konforemny zbiornik paliwa - dodatkowy zbiornik paliwa w samolocie, zintegrowany z jego bryłą

SJP.pl

# konformacja

sposób ułożenie przestrzennego białka

SJP.pl

Konformacja – układ przestrzenny atomów w cząsteczce chemicznej mogący zmieniać się przez obrót wokół pojedynczych wiązań chemicznych, bez ich zrywania.

Zdolność do przyjmowania różnych konformacji przez cząsteczki można sobie wyobrazić na przykładzie zmian kształtu metalowego łańcucha. Łańcuch może być rozciągnięty wzdłuż linii prostej, ale też zwinięty w kulkę lub zapętlony bez konieczności zrywania i ponownego łączenia poszczególnych jego ogniw.

Wikipedia

# konformacyjny

dotyczący konformacji

SJP.pl

# konformer

forma strukturalna, którą cząsteczka chemiczna może przybrać np. w wyniku obrotu

SJP.pl

Izomeria konformacyjna – rodzaj izomerii cząsteczek chemicznych, polegającej na częściowym zablokowaniu swobodnej rotacji podstawników lub pojedynczych atomów, występujących przy dwóch atomach połączonych pojedynczym wiązaniem chemicznym. Izomery konformacyjne różnią się konformacją atomów (czyli ich wzajemnym ułożeniem w przestrzeni), lecz mogą się wzajemnie w siebie przekształcać bez reakcji chemicznej, na skutek skoordynowanych ruchów fragmentów cząsteczki.

Wikipedia

# konforming

porównanie zeskanowanego materiału z dostępnymi wersjami filmu podczas rekonstrukcji cyfrowej filmu

SJP.pl

# konformista

osoba podporządkowująca się normom (także tym, których nie uważa za słuszne) obowiązującym w grupie społecznej, do której należy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

(1.2) hist. przedstawiciel protestantów angielskich, którzy w r. 1662 zadeklarowali lojalność wobec ustroju episkopalnego państwowego Kościoła anglikańskiego

Wiktionary

- konformista – w psychologii społecznej, osoba, która podporządkowuje swoje zachowanie lub/oraz myślenie do rzeczywistego, bądź wyobrażonego wpływu innych ludzi
- Konformista – film z 1970 roku, w reżyserii Bernarda Bertolucciego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy nasi śląscy twórcy to ci, którzy uparcie potrafią iść pod prąd (buntownicy?), a może to konformiści, podążający pokornie za aktualnie obowiązującym nurtem?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konformizm m.

:: fż. konformistka ż.

przym. konformistyczny

przysł. konformistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oportunista, koniunkturalista, ugodowiec; pot. potakiewicz / potakiwacz

Wiktionary

# konformistka

1. kobieta bezkrytycznie podporządkowująca się normom i poglądom obowiązującym w danym środowisku;
2. wyznawczyni Kościoła anglikańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konformizm m.

:: fm. konformista m.

przym. konformistyczny

przysł. konformistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oportunistka, koniunkturalistka; pot. potakiewiczka / potakiwaczka

Wiktionary

# konformistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób konformistyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konformizm n., konformista mos., konformistka ż.

przym. konformistyczny

Wiktionary

# konformistyczny

1. uległy, podporządkowany normom;
2. związany z protestantyzmem angielskim XVII wieku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konformizm m., konformista m., konformistka ż.

przysł. konformistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oportunistyczny, koniunkturalny, kompromisowy, ugodowy

Wiktionary

# konformizm

1. bezkrytyczne akceptowanie obowiązujących norm, wartości, poglądów;
2. wyznanie chrześcijańskie uznające króla za głowę Kościoła, rozpowszechnione w Anglii; anglikanizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. psych. bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

Wiktionary

Konformizm (łac. conformo – nadaję kształt) – zmiana zachowania na skutek wpływu innych ludzi. Podporządkowanie się wartościom, poglądom, zasadom i normom postępowania obowiązującym w danej grupie społecznej. W tym rozumieniu jest to zmiana związana z faktem, że członek grupy miał początkowo inne zdanie czy inaczej się zachowywał niż grupa, a następnie je zmienił w kierunku zgodnym z oczekiwaniami grupy. Konformizm według Stanisława Miki to również zgodność, zbieżność istniejąca między członkami grupy, jeśli chodzi o zachowania, normy i postawy. Jako przeciwieństwo zachowania konformistycznego podawany jest nonkonformizm lub antykonformizm.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W niektórych sytuacjach bezrefleksyjny konformizm może być tragiczny w skutkach, trzeba pamiętać, że czasem warto pozwolić sobie na zachowanie nonkonformistyczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konformista m., konformistka ż.

przym. konformistyczny

przysł. konformistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oportunizm

Wiktionary

# konformizować

1. powodować czyjąś konformizację;
2. konformizować się - ulegać konformizacji

SJP.pl

# konfrater

1. przestarzale: członek bractwa religijnego lub związku świeckiego;
2. dawniej: towarzysz, kolega

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek konfraterni

(1.2) daw. kompanion, towarzysz

(1.3) przest. rel. współbrat (w zakonie, stanie duchownym)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeden z konfratrów niesie zawsze w procesji proporzec cechu.

(1.2) Konfratrzy acana zostawili rannego pod dębem i pognali w siną dal.

(1.3) Niech ojciec powiadomi swoich konfratrów o decyzji magistratu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfraternia ż.

przym. konfraterski

przysł. konfratersko

Wiktionary

# konfrateria

przestarzałe: stowarzyszenie, bractwo, związek religijny lub świecki; konfraternia, gildia, cech

SJP.pl

# konfraterka

→ konfrater

SJP.pl

#### Patrz:

konfrater

# konfraternia

przestarzałe: stowarzyszenie, bractwo, związek religijny lub świecki; konfrateria, gildia, cech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. stowarzyszenie, organizacja religijna skupiająca głównie laikat

(1.2) hist. stowarzyszenie (dawniej skupiające mieszczan), oparte na wspólnocie zawodu lub wykonywanej profesji

Wiktionary

- bractwo religijne
- bractwo świeckie skupiające rzemieślników jednego zawodu lub zajęcia, np. konfraternia poetów

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfraˈtɛrʲɲa, AS: kõnfraterʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfrater m., frater m., fraternizacja ż., fraternia ż.

czas. fraternizować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bractwo religijne

(1.2) gildia

Wiktionary

# konfrontacja

1. zestawienie, porównanie kogoś z kimś lub czegoś z czymś w celu ustalenia podobieństw i różnic; komparacja;
2. zatarg, starcie zbrojne;
3. spór wynikający z różnic poglądów lub ideologii;
4. w prawie: jednoczesne stawienie się dwu lub więcej świadków albo świadków i oskarżonego w celu wyjaśnienia sprzeczności w zeznaniach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) porównanie ze sobą, zestawiając cechy wspólne i rozbieżne

(1.2) konflikt między wrogimi stronami

(1.3) praw. jednoczesne stawienie się świadków lub świadków i oskarżonego w celu oceny sprzeczności w zeznaniach

Wiktionary

- Konfrontacja – film z 1976 roku w reżyserii Viktora Gjiki
- Konfrontacja – film z 2000 roku w reżyserii Tsui Harka
- Konfrontacja – film dokumentalny z 2005 roku w reżyserii Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego
- Konfrontacja – film z 2009 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Nieustanne burdy i konfrontacje zamieniły nasze spokojne osiedle w beczkę prochu.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konfrontować ndk., skonfrontować dk.

przym. konfrontacyjny, konfrontatywny

przysł. konfrontacyjnie

rzecz. konfrontacyjność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) porównanie

(1.2) konflikt, spór, walka

Wiktionary

# konfrontacje

1. zestawienie, porównanie kogoś z kimś lub czegoś z czymś w celu ustalenia podobieństw i różnic; komparacja;
2. zatarg, starcie zbrojne;
3. spór wynikający z różnic poglądów lub ideologii;
4. w prawie: jednoczesne stawienie się dwu lub więcej świadków albo świadków i oskarżonego w celu wyjaśnienia sprzeczności w zeznaniach

SJP.pl

Wikipedia

# konfrontacyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób konfrontacyjny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfrontacyjność ż., konfrontacja ż.

przym. konfrontacyjny

Wiktionary

# konfrontacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konfrontacyjne; cecha tych, którzy są konfrontacyjni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfrontacja ż.

przym. konfrontacyjny

przysł. konfrontacyjnie

Wiktionary

# konfrontacyjny

dotyczący konfrontacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konfrontacją

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfrontacja ż., konfrontacyjność ż.

przym. konfrontatywny

przysł. konfrontacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konfrontatywny

Wiktionary

# konfucjanista

→ konfucjanizm

SJP.pl

#### Patrz:

konfucjanizm

# konfucjanistka

→ konfucjanista

SJP.pl

#### Patrz:

konfucjanista

# konfucjanizm

system filozoficzno-religijny zapoczątkowany w Chinach w V wieku p.n.e. przez Konfucjusza, rozwinięty w III wieku p.n.e. m.in. przez Mencjusza (konfucjanizm idealistyczny) i Xunzi (konfucjanizm realistyczny)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. rel. system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;

Wiktionary

Konfucjanizm (儒學, rúxué, lub 儒家, rújiā) – system filozoficzno-religijny zapoczątkowany w Chinach przez Konfucjusza (Kong Fuzi, Kongzi) w V wieku p.n.e., a następnie rozwinięty m.in. przez Mencjusza (konfucjanizm idealistyczny) i Xunzi (konfucjanizm realistyczny) w III wieku p.n.e. Konfucjanizm głosi, że zbudowanie idealnego społeczeństwa i osiągnięcie pokoju na świecie jest możliwe pod warunkiem przestrzegania obowiązków wynikających z hierarchii społecznej oraz zachowywania tradycji, czystości, ładu i porządku.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Konfucjusz m., konfucjanista m., konfucjanistka ż.

przym. konfucjański

Wiktionary

# konfucjański

odnoszący się do konfucjanizmu

SJP.pl

# konfucjusz

(551-479 r. p.n.e.) chiński myśliciel i filozof, twórca konfucjanizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. filoz. chiński filozof;

Wiktionary

Konfucjusz (chiń. 孔子 / 孔夫子; pinyin Kǒng Zǐ / Kǒng Fūzǐ; dosł. „Mistrz Kong”; ur. 551 p.n.e. w Qufu, zm. 479 p.n.e. tamże) – chiński filozof, twórca konfucjanizmu.

Konfucjusz nie pozostawił pism – jego nauczanie zebrano w księdze Dialogi konfucjańskie. Głównym tematem rozważań było codzienne życie ludzi i stabilność społeczeństwa. Jego zdaniem podstawowymi cnotami są: humanitaryzm, poprawność, mądrość i lojalność. Cnoty te realizują się w pięciu powinnościach, czy też fundamentalnych relacjach społecznych – między:

- panującym i urzędnikiem,
- ojcem i synem,
- starszym i młodszym bratem,
- mężem i żoną,
- przyjaciółmi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konfucjusz na pewno nie tylko przekazywał, ale i tworzył, aczkolwiek ziarno wszystkiego, co pisał, tkwiło już u uwielbianych przezeń mędrców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfucjanizm m., konfucjanista m., konfucjanistka ż.

przym. konfucjański

Wiktionary

# konfundować

przestarzale: wprowadzać w zakłopotanie, zawstydzać, peszyć, zbijać z tropu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonfundować)

(1.1) powodować, że ktoś czuje się zakłopotany lub zawstydzony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten wynalazek konfundował wielu naukowców.

(1.1) Nie powinno to nigdy konfundować niewinnego, choć kto przeciwko prawu i sprawiedliwości ozuchwala się, bo czyni to na własną głowę. sic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfũnˈdɔvat͡ɕ, AS: kõnfũndovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfundowanie n., konfuzja

czas. skonfundować

przym. skonfundowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zawstydzać, zbijać z tropu, wprawiać w zakłopotanie, żenować, zbić z pantałyku

Wiktionary

# konfundowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konfundować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nfũndɔˈvãɲɛ, AS: kõnfũndovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konfundować

Wiktionary

# konfutacja

książkowo: odrzucenie jakichś tez, wykazanie nieprawdziwości koncepcji lub idei

SJP.pl

# konfuzja

przestarzale:
1. zmieszanie, zakłopotanie, zawstydzenie;
2. zamieszanie, chaos, anarchia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. poczucie zakłopotania

(1.2) stan zamieszania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zarumieniła się, ale wcale nie z konfuzji; spojrzała mi w oczy z wyrazem gniewu i rozżalenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈfuzʲja, AS: kõnfuzʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konfundować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zażenowanie, zawstydzenie, zakłopotanie, zmieszanie

Wiktionary

# konfuzor

zwężający się odcinek rury, używany m.in. do pomiaru prędkości lub ilości przepływającej substancji; dysza; zwężka

SJP.pl

Konfuzor – kanał przepływowy z malejącym przekrojem poprzecznym. Przepływający (w wyniku odpowiedniej różnicy ciśnień) z dużą prędkością czynnik termodynamiczny podlega przemianie adiabatycznej. Zmniejszający się przekrój poprzeczny powoduje wzrost prędkości przepływu i spadek ciśnienia czynnika. Wraz ze spadkiem ciśnienia następuje spadek temperatury a więc i entalpii. Rośnie przy tym objętość właściwa. Rozpatrując przemiany energii w konfuzorze można stwierdzić, że następuje zamiana pewnej wartości entalpii na energię kinetyczną. Spada więc entalpia gazu, a rośnie energia kinetyczna.

Wikipedia

# konga

conga;
1. afrykański instrument muzyczny, bęben jednomembranowy, na którym gra się rękoma;
2. taniec południowoamerykański pochodzący z Afryki, tańczony zbiorowo w rytm uderzeń w kongę (bębenek)

SJP.pl

Kongi (rodzaj żeński, oryginalna pisownia – congas) to rodzina bębnów afrykańskich wywodzących się z Kuby. W odróżnieniu od większości afrykańskich bębnów kong nie robi się z wydrążonych pni drzew, lecz, na podobieństwo beczek, z listew. W konstrukcji kongi możemy wyróżnić dwa główne elementy – opisany już korpus oraz naciąg, na który składa się naturalna lub syntetyczna (nasączona syntetycznymi środkami) skóra, przymocowana metalową obręczą.

Wikipedia

# kongelacja

ozdoba architektoniczna w kształcie lodowego sopla

SJP.pl

Zamróz, wietrzenie mrozowe, dezintegracja mrozowa, gelifrakcja, geliwacja, kongelacja – rodzaj wietrzenia fizycznego, polegający na rozsadzaniu lub rozkruszaniu skał w wyniku działania ciśnienia wytworzonego przez wielokrotnie zamarzającą i rozmarzającą wodę znajdującą się w szczelinach, porach skał.

Wikipedia

# kongenialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kongenialne; cecha tych, którzy są kongenialni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. geniusz m., ganiuszka ż., genialność n.

przym. kongenialny, genialny

przysł. kongenialnie, genialnie

Wiktionary

# kongenialny

współrówny;
1. rzadko: o przekładzie, tłumaczeniu: taki, który dorównuje oryginałowi;
2. przestarzałe: taki, który dorównuje komuś, czemuś pod względem talentu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dorównujący oryginałowi; równie genialny jak pierwowzór (np. o tłumaczeniu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋɡɛ̃ˈɲalnɨ, AS: kõŋgẽńalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kongenialność ż.

przysł. kongenialnie

przym. genialny

Wiktionary

# konger

drapieżna ryba morska z rodziny kongrowatych; węgorz morski

SJP.pl

Konger (Conger conger) – drapieżny gatunek morskiej ryby węgorzokształtnej z rodziny kongerowatych (Congridae).

Wikipedia

# kongestia

dawniej: nadmierny napływ krwi do naczyń krwionośnych jakiegoś organu, zwłaszcza uderzenie krwi do głowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zatłoczenie, przetłoczenie, przeciążenie

(1.2) daw. med. gwałtowny, nadmierny napływ krwi do naczyń krwionośnych jakiegoś organu, zwłaszcza mózgu

Wiktionary

Kongestia (ang. congestion) – chroniczne zjawisko większego natężenia ruchu środków transportu od przepustowości wykorzystywanej przez nie infrastruktury.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈɡɛstʲja, AS: kõŋgestʹi ̯a

Wiktionary

# kongijczyk

obywatel Konga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Konga

(1.2) obywatel Demokratycznej Republiki Konga

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋʲˈɟijt͡ʃɨk, AS: kõŋʹǵii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kongo n.

:: fż. Kongijka ż.

przym. kongijski

Wiktionary

# kongijka

obywatelka Konga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Konga

(1.2) obywatelka Demokratycznej Republiki Konga

Wiktionary

Kongijka rdzawa (Deomys ferrugineus) – gatunek ssaka z podrodziny sztywniaków (Deomyinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae), występujący w Afryce Środkowej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋʲˈɟijka, AS: kõŋʹǵii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kongo n.

:: fm. Kongijczyk mos.

przym. kongijski

Wiktionary

# kongijski

związany z Kongiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga

(1.2) odnoszący się do państwa Kongo

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci, AS: kõŋʹǵii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kongo n., Kongijka ż., Kongijczyk m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. zairski

Wiktionary

# konglomeracja

powstawanie i tworzenie się konglomeratu

SJP.pl

# konglomerat

1. duże przedsiębiorstwo wielozakładowe
2. całość będąca połączeniem różnorodnych przedmiotów, zjawisk, definicji etc.
3. rodzaj skały osadowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) całość, będąca zlepkiem różnych, często niepasujących części lub elementów

(1.2) geol. grubookruchowa, lita skała osadowa o różnych barwach, złożona z ziaren żwiru (lub głazów) spojonych lepiszczem;

(1.3) ekon. koncern, grupujący przedsiębiorstwa o najróżniejszym profilu produkcji bez żadnej trwałej zasady doboru

(1.4) chem. twór złożony z wielkiej liczby drobnych kryształów

Wiktionary

- konglomerat – całość stanowiąca zlepek różnych, często niepasujących do siebie części lub elementów.
- konglomerat – rodzaj skały osadowej
- konglomerat – pojęcie z zakresu ekonomii

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. konglomeratowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) zlepieniec, żwirowiec

Wiktionary

# konglomeratowy

przymiotnik od: konglomerat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z konglomeratem, właściwy konglomeratowi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋɡlɔ̃mɛraˈtɔvɨ, AS: kõŋglõmeratovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konglomerat m.

Wiktionary

# konglutyn

gatunek roślinnego białka

SJP.pl

# kongo

1. organiczny barwnik wykorzystywany w analizie jako wskaźnik;
2. naturalny barwnik stosowany dawniej do barwienia bawełny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. hydron. rzeka w Afryce;

(1.3) geogr. etn. jedno z plemięemion zamieszkujących dorzecze rzeki Kongo (1.2);

Wiktionary

Kongo (Republika Konga; fr. Congo, République du Congo) – państwo w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Gabonem, Kamerunem, Republiką Środkowoafrykańską, Angolą (Kabinda) i Demokratyczną Republiką Konga.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W sierpniu nocowali tu studenci z Konga.

(1.2) Lejowe ujście Konga osiąga miejscami szerokość ponad 20 kilometrów i nic nie blokuje tu już żeglugi.

(1.3) Członkowie plemięemienia Kongo polują na antylopy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ŋɡɔ, AS: kõŋgo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kongijczyk m., Kongijka ż., Bakongo n., Wakongo n., kongo n., kikongo n.

przym. kongijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Konga; hist. Kongo Francuskie, Kongo Środkowe, Kongo-Brazzaville

(1.3) Bakongo, Wakongo, Sundi

Wiktionary

# kongregacja

1. urząd kościelny;
2. zgromadzenie zakonne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. oficjalne spotkanie osób duchownych

(1.2) rel. grupa klasztorów tego samego zakonu lub zgromadzenia zakonnego

(1.3) rel. wspólnota zakonna, zakon

(1.4) rel. ciało doradcze przełożonego zakonu

(1.5) rel. adm. jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu

(1.6) hand. konfraternia kupców

Wiktionary

Kongregacja (łac. congregatio – zebranie, towarzystwo):

- typ katolickiego zgromadzenia zakonnego, w którym składane są jedynie proste śluby
- grupa klasztorów w ramach jednego zakonu
- ważniejszy zjazd duchownych
- wspólnota religijna osób świeckich
- Dykasteria – jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu. Powołuje ją do życia papież celem nadzoru i załatwiania poszczególnych spraw jako pomoc w kierowaniu Kościołem katolickim
- Kongregacja (fr. La Congrégation) – jedna z kongregacji, która została utworzona 2 lutego 1801 przez ojca Jean-Baptiste Bourdier-Delpuits.
- Kongregacja Kupiecka – reprezentacja kupców Wolnego Miasta Krakowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziekani rozdadzą programy duszpasterskie podczas kongregacji wielkanocnej.

(1.5) Polski kardynał stał na czele Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kongregacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konwent

Wiktionary

# kongregacjonaliści

członek protestanckiej grupy religijnej stanowiącej odłam angielskiego kalwinizmu; independent, kongregacjonista

SJP.pl

Kongregacjonalizm (z łac. congregatio, wspólnota) – forma organizacji Kościołów protestanckich, której podstawą jest niezależność i autonomia poszczególnych wspólnot. Kongregacjonalizm jest jednym z ważnych kierunków w protestantyzmie, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

# kongregacjonalista

członek protestanckiej grupy religijnej stanowiącej odłam angielskiego kalwinizmu; independent, kongregacjonista

SJP.pl

# kongregacjonalizm

Kongregacjonalizm (z łac. congregatio, wspólnota) – forma organizacji Kościołów protestanckich, której podstawą jest niezależność i autonomia poszczególnych wspólnot. Kongregacjonalizm jest jednym z ważnych kierunków w protestantyzmie, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

# kongregacjonista

członek protestanckiej grupy religijnej stanowiącej odłam angielskiego kalwinizmu; independent, kongregacjonalista

SJP.pl

# kongregacyjny

dotyczący kongregacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kongregacją, dotyczący kongregacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kongregacja ż.

Wiktionary

# kongres

zjazd krajowy lub międzynarodowy przedstawicieli sztuki, polityki, nauki, dyplomacji

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) organ ustawodawczy, zwłaszcza w USA

Wiktionary

- kongres − zjazd przedstawicieli (np. naukowców, polityków)

Instytucje polityczne:

- Kongres Stanów Zjednoczonych – dwuizbowy parlament w Stanach Zjednoczonych
- Kongres Skonfederowanych Stanów Ameryki − dwuizbowy parlament krótko istniejących CSA
- Kongres Deputowanych (Hiszpania) − niższa izba parlamentu w Królestwie Hiszpanii
- Kongres Parlamentu Francuskiego − instytucja w systemie politycznym Francji
- Kongres − dwuizbowy parlament Filipin
- Kongres – dwuizbowy parlament w Meksyku

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kongres mrz.

Wiktionary

# kongresik

zdrobnienie od: kongres

SJP.pl

# kongresista

rzadko: uczestnik kongresu - zjazdu; kongresowicz

SJP.pl

# kongresistka

→ kongresista; kongresowiczka

SJP.pl

# kongresman

[czytaj: kongresmen] członek Kongresu; kongresmen

SJP.pl

# kongresmanka

→ kongresman; kongresmenka

SJP.pl

# kongresmen

członek Kongresu; kongresman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, będący członkiem kongresu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈɡrɛsmɛ̃n, AS: kõŋgresmẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kongresówka ż., kongres m.

:: fż. kongresmenka ż.

przym. kongresowy

Wiktionary

# kongresmenka

członkini Kongresu - organu władzy prawodawczej w większości państw Ameryki Środkowej i w USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, będąca członkiem kongresu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋɡrɛˈsmɛ̃nka, AS: kõŋgresmẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kongresówka, kongresmen, kongres

przym. kongresowy

Wiktionary

# kongresowiak

mieszkaniec byłego Królestwa Kongresowego; Królewiak

SJP.pl

# kongresowianka

mieszkanka byłego Królestwa Kongresowego; Królewiaczka

SJP.pl

# kongresowicz

rzadko: uczestnik kongresu - zjazdu; kongresista

SJP.pl

# kongresowiczka

→ kongresowicz

SJP.pl

#### Patrz:

kongresowicz

# kongresówka

potocznie: namiastka państwa polskiego utworzona na części terenów zaboru rosyjskiego w 1815 r.; Polskie Królestwo Kongresowe, Kraj Nadwiślański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. hist. Królestwo Polskie (kongresowe), utworzone na kongresie wiedeńskim;

Wiktionary

Królestwo Polskie (ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje), tzw. Królestwo Kongresowe, potocznie Kongresówka – państwo utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego, połączone unią personalną z Imperium Rosyjskim w latach 1815–1832 w oparciu o Konstytucję Królestwa Polskiego (1815). Od 1832 do 1917 związek Królestwa Polskiego z Cesarstwem Rosyjskim regulował Statut Organiczny (1832), choć jego przepisy nie zostały dotrzymane, ze względu na obowiązujący od 1833 „stan wojenny”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kongresówka miała częściową autonomię, ale w najważniejszych sprawach była zależna od cara.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋɡrɛˈsufka, AS: kõŋgresufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kongres m., Kongresowiak m., kongresmen mos., kongresmenka ż.

przym. kongresowy, kongresówkowy

Wiktionary

# kongresówkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kongresówką, dotyczący Kongresówki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kongresówka ż.

Wiktionary

# kongresowy

przymiotnik od: kongres

SJP.pl

# kongrowate

rodzina morskich ryb węgorzokształtnych

SJP.pl

Kongerowate, kongrowate (Congridae) – rodzina morskich ryb z rzędu węgorzokształtnych obejmująca ponad 190 gatunków znacznie zróżnicowanych morfologicznie.

Wikipedia

# kongrowaty

o cechach kongrowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# kongruencja

1. zgodność, odpowiedniość, przystawanie, np. liczb lub figur geometrycznych;
2. gramatyczny związek zgody

SJP.pl

Kongruencja (łac. congruere – iść razem, zgadzać się) – termin oznaczający zgodność, harmonię, a stąd również odpowiedniość i stosowność rozważanych obiektów. Może oznaczać między innymi:

- kongruencja – w językoznawstwie inna nazwa związku zgody;
- kongruencja – w matematyce relacja równoważności definiowana w dowolnym systemie algebraicznym, w tym:
  - kongruencja liczb całkowitych,
  - kongruencja macierzy,
  - kongruencja figur geometrycznych.

  Wikipedia

# kongruentny

pozostający w relacji kongruencji

SJP.pl

# koniaczek

zdrobnienie od: koniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniak m.

przym. koniakowy

Wiktionary

# koniądz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. hist. wódz, zwłaszcza w kraju skandynawskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Autor „Countess Cathleen” żyje duszą swą w epoce bardzo, bardzo zamierzchłej, […] kiedy to dziarscy koniądze „najstarszych Aryów” wracali z krwawych bojów i drak między sobą, odpasywali miecze […], brali w dłonie olchowe gałęzie i w druidzich płaszczach śpiewali tłumom swych poddanych długie epopeje o owem bezpochybnem męstwie i zawsze nieustraszonej odwadze.

Wiktionary

# koniak

napój alkoholowy otrzymany ze spirytusu oddestylowanego z wina, dojrzewający kilka lat w beczkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

(1.2) geol. trzeci wiek późnej kredy, trwający 89,3 – 85,8 milionów lat temu;

Wiktionary

Koniak (od fr. Cognac – miejscowość we Francji) – rodzaj napoju alkoholowego typu winiak, zawierającego ok. 40% alkoholu i wytwarzanego w okolicach Cognac w departamencie Charente we Francji.

Na obszarze Unii Europejskiej nazwa cognac zastrzeżona jest wyłącznie dla produktów tego pochodzenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wejdź! Napijemy się po lampce koniaku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲak, AS: kõńak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniakówka ż.

:: zdrobn. koniaczek m.

przym. koniakowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. koniakówka ż.

:: zdrobn. koniaczek m.

przym. koniakowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) od nazwy francuskiego miasta Cognac

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cognac; (1.2) Coniacian

* arabski: (1.1) كونياك

* baskijski: (1.1) koñak

* białoruski: (1.1) каньяк m.

* bułgarski: (1.1) коняк m.

* chorwacki: (1.1) konjak m.

* czeski: (1.1) koňak m.

* duński: (1.1) cognac w., konjak w., kognak w.

* fiński: (1.1) konjakki

* francuski: (1.1) cognac m.

* hiszpański: (1.1) coñac m.

* interlingua: (1.1) cognac, aquardente

* islandzki: (1.1) koníak n.

* jidysz: (1.1) קאָניאַק m. (konjak)

* kataloński: (1.1) conyac m.; (1.2) Coniacià m.

* niemiecki: (1.1) Cognac m., Kognak m.

* norweski (bokmål): (1.1) konjakk m.

* norweski (nynorsk): (1.1) konjakk m.

* nowogrecki: (1.1) κονιάκ n.

* rosyjski: (1.1) коньяк m.

* szwedzki: (1.1) konjak w.

* ukraiński: (1.1) коньяк m.

* wenedyk: (1.1) koniak m.

* węgierski: (1.1) borpárlat

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# koniaków

napój alkoholowy otrzymany ze spirytusu oddestylowanego z wina, dojrzewający kilka lat w beczkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Istebna;

(1.2) geogr. część Czeskiego Cieszyna, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach;

(1.3) hist. geogr. dawna polska wieś na Wołyniu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Koniakowie kwitnie koronkarstwo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniakowianin mos., koniakowianka ż.

przym. koniakowski

Wiktionary

# koniakowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Koniakowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koniakowianom udało się wygrać z wiślanami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koniaków mrz.

:: fż. koniakowianka ż.

przym. koniakowski

Wiktionary

# koniakowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Koniakowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koniaków mrz.

:: fm. koniakowianin mos.

przym. koniakowski

Wiktionary

# koniakowski

przymiotnik od: Koniaków

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Koniakowa, związany z Koniakowem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ślub wzięli w koniakowskim kościele parafialnym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniakowianin mos., koniakowianka ż., Koniaków mrz.

Wiktionary

# koniakowy

→ koniak

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z koniakiem, dotyczący koniaku; mający smak koniaku

Wiktionary

#### Patrz:

koniak

#### Powiązane:

rzecz. Cognac n., koniak mrz., koniaczek mrz., koniakówka ż.

Wiktionary

# koniara

potocznie:
1. opiekunka, handlarka, hodowczyni koni;
2. miłośniczka, znawczyni koni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. miłośniczka koni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniarz mos., koń mzw.

Wiktionary

# koniarski

przymiotnik od: koniarz

SJP.pl

# koniarz

potocznie:
1. opiekun, handlarz, hodowca koni;
2. miłośnik, znawca koni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. miłośnik koni

(1.2) pot. znawca koni

(1.3) pot. hodowca koni

(1.4) pot. handlarz końmi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koń m., koniowate nmos., konik m., konnica ż., koniuszy m.

:: fż. koniara ż.

przym. koniowaty, koński

Wiktionary

# konica

[czytaj: konika] produkt marki Konica Minolta

SJP.pl

# konichalcyt

minerał, uwodniony arsenian miedzi i wapnia

SJP.pl

Konichalcyt – minerał z gromady arsenianów. Bardzo rzadki. Opisany w 1849.

Nazwa pochodzi od złożenia greckich słów: conia – pył, i khalkos – miedź.

Wikipedia

# konicki

nazwisko

SJP.pl

# koniczek

zdrobnienie od: konik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pasikonik

Wiktionary

# koniczny

stożkowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. mający kształt stożkowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konew ma kształt koniczny.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stożkowaty

Wiktionary

# koniczyna

roślina o kwiatach zebranych w główki i trójdzielnych liściach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Trifolium|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;

(1.2) liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na łące zebraliśmy trochę koniczyny dla królika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲiˈt͡ʃɨ̃na, AS: kõńičỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniczynisko n., koniczysko n., wykoniczynienie n.

:: zdrobn. koniczynka ż.

przym. koniczynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg-pl|Śląsk|krasikoń., reg-pl|Śląsk|jetelinka.; lud. konicz, konik

(1.2) reg. śl. krasikoń., koniczynka, reg. śl. jetelinka.

Wiktionary

# koniczynisko

pole po skoszonej koniczynie; koniczysko

SJP.pl

Pole – obszar ziemi przeznaczony pod uprawę roślin, najczęściej obsiany lub obsadzony jedną rośliną, np. żytem, kukurydzą, ziemniakami. Pole jest sztucznym agroekosystemem kształtującym krajobraz rolniczy. Pole w płodozmianie przeznaczone pod jakąkolwiek roślinę nazywa się stanowiskiem.

Wikipedia

# koniczynka

zdrobnienie od: koniczyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od koniczyna

Wiktionary

Koniczynka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Łysomice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲiˈt͡ʃɨ̃nka, AS: kõńičỹnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniczyna ż., koniczynisko n., koniczysko n.

przym. koniczynowy

Wiktionary

# koniczynówka

1. barczatka koniczynówka - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych;
2. wygłoba koniczynówka - gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych

SJP.pl

# koniczynowy

przymiotnik od: koniczyna

SJP.pl

# koniczysko

rzadko: pole po skoszonej koniczynie; koniczynisko

SJP.pl

# konidialny

zarodnik konidialny - kulisty zarodnik wytwarzany bez udziału procesu płciowego przez niektóre grzyby, powstający przez odcięcie komórki na końcu strzępki grzybni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. dotyczący konidium

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲiˈdʲjalnɨ, AS: kõńidʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konidium n.

Wiktionary

# konidiofor

końcowa część pionowo wzniesionej strzępki grzybów (głównie workowców i grzybów niedoskonałych), na której powstają kuliste zarodniki - konidia

SJP.pl

Konidiofor lub trzonek konidialny (ang. conidiophor) – szczytowa strzępka grzybni, na której wytwarzane są zarodniki konidialne. Konidiofor wyrasta z komórki bazalnej i zazwyczaj wzniesiony jest do góry. Trzonek ten może być nierozgałęziony, jak np. u kropidlaków (Aspergillus), lub rozgałęziony, jak u pędzlaków (Penicillum), rozgałęzienia te to metule. Zazwyczaj ostatni, szczytowy odcinek konidioforu to komórka konidiotwórcza, z której wyrastają konidia, czasem jednak może ona znajdować się nieco poniżej jego wierzchołka, lub w środku konidiofora.

Wikipedia

# konidiospora

kulisty zarodnik wytwarzany bez udziału procesu płciowego przez niektóre grzyby, powstający przez odcięcie komórki na końcu strzępki grzybni; konidium, zarodnik konidialny

SJP.pl

Konidium (l.mn. konidia), konidiospora lub zarodnik konidialny – rodzaj zarodników grzybów powstający w wyniku rozmnażania bezpłciowego. Należy do grupy mitospor.

Wikipedia

# konidium

kulisty zarodnik wytwarzany bez udziału procesu płciowego przez niektóre grzyby, powstający przez odcięcie komórki na końcu strzępki grzybni; konidiospora, zarodnik konidialny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. rodzaj zarodników grzybów, stanowiących organ rozmnażania bezpłciowego

Wiktionary

Konidium (l.mn. konidia), konidiospora lub zarodnik konidialny – rodzaj zarodników grzybów powstający w wyniku rozmnażania bezpłciowego. Należy do grupy mitospor.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konidia występują jako blastokonidia i jako tallokonidia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲidʲjũm, AS: kõńidʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. blastokonidium, tallokonidium

przym. konidialny

Wiktionary

# konie

zwykle łącznie z przymiotnikiem "stary":
1. pejoratywne określenie na dorosłą osobę zachowującą się jak dziecko
2. poufałe o koledze lub przyjacielu

SJP.pl

- Konie – wieś w woj. mazowieckim.
- Konie – kolonia w woj. zachodniopomorskim.

- Konie – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. warszawskim.
- Jezioro Konie – jezioro w woj. zachodniopomorskim.

Wikipedia

# koniec

1. chwila, w której coś przestaje istnieć, np. koniec świata, miłości, młodości; kres, schyłek, zmierzch;
2. fragment będący ostatnią częścią większej całości, np. koniec filmu, książki, przemówienia; zakończenie;
3. przenośnie: śmierć;
4. przenośnie: niepowodzenie, klęska, upadek;
5. zewnętrzna część czegoś; brzeg, skraj, kraniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

(1.2) chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana

(1.3) okoliczności końca (1.2)

(1.4) miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu

Wiktionary

- koniec:
  - punkt, linia, płaszczyzna kończące coś
  - moment, chwila, w której coś się kończy
  - ostatnia część czegoś, zakończenie
  - śmierć, zgon
  - niepowodzenie, klęska czegoś

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na końcu tego ołówka jest gumka.

(1.2) To już koniec pracy na dziś, idziemy do domu.

(1.2) Nie był to koniec wystawiania mnie na próbę.

(1.3) Wszystko zaczęło się nieprzyjemnie, ale na szczęście koniec był wesoły.

(1.4) Końcem naszej wycieczki po Krakowie był Wawel.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲɛt͡s, AS: kõńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kończyna ż., końcówka ż., końcóweczka ż.

:: zdrobn. koniuszek m.

czas. kończyć ndk., zakończyć dk., zakańczać ndk., wykończyć dk., ukończyć dk., dokończyć dk., skończyć dk.

przym. końcowy, kończący, wykończony, skończony, ukończony

przysł. końcowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czubek, szpic, koniuszek

(1.2) kres, schyłek

(1.3) zakończenie, finał

(1.4) meta

Wiktionary

# koniecki

nazwisko

SJP.pl

Koniecki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Jedwabne.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Burzynie.

Wikipedia

# koniecpol

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɛt͡spɔl, AS: kõńecpol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniecpolanin m., koniecpolanka ż.

przym. koniecpolski

Wiktionary

# koniecpolanin

mieszkaniec Koniecpola

SJP.pl

# koniecpolanka

mieszkanka Koniecpola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Koniecpola

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koniecpol m.

:: fm. koniecpolanin m.

przym. koniecpolski

Wiktionary

# koniecpolski

przymiotnik od: Koniecpol

SJP.pl

Koniecpolscy – magnacki ród herbu Pobóg, wywodzący się z Koniecpola koło Częstochowy.

Wikipedia

# koniecwałd

Koniecwałd (dawniej: niem. Konradswald) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Sztum przy drodze krajowej nr 55.

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# konieczek

nazwisko

SJP.pl

# konieczka

nazwisko

SJP.pl

# koniecznie

przysłówek sposobu

(1.1) bezwzględnie, absolutnie

(1.2) daw. ostatecznie, zupełnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Musicie to koniecznie zobaczyć.

(1.1) Trzeba się tym koniecznie zająć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konieczność ż.

przym. konieczny, koniecznościowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) absolutnie, bezwarunkowo, bezwzględnie, na pewno, nieodzownie, obligatoryjnie, obowiązkowo, stanowczo, zdecydowanie; bez względu na cenę, bez względu na cokolwiek, za jaką bądź cenę, za wszelką cenę

Wiktionary

# konieczniej

stopień wyższy od przysłówka: koniecznie

SJP.pl

# konieczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: konieczny

SJP.pl

# konieczno

Konieczno – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Włoszczowa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Konieczno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# konieczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, czego nie można uniknąć

Wiktionary

Logika modalna – teoria logiczna, która bada pojęcia możliwości, konieczności i ich wariantów. Niekiedy termin „logika modalna” rozumie się szerzej, włączając w jego obręb logiki epistemiczne, logiki temporalne, logiki deontyczne i logiki programów – niniejszy artykuł omawia jedynie logiki modalne w sensie wąskim (logiki modalne aletyczne) na przykładzie systemu S5.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zasmuca nas konieczność śmierci.

(1.1) Tego wymaga zasada wyższej konieczności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: kõńečność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konieczny

przysł. koniecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przymus, nieodzowność, niezbędność, nieuchronność

Wiktionary

# koniecznościowy

→ konieczność

SJP.pl

#### Patrz:

konieczność

# konieczny

niezbędny, taki, bez którego nie można się obejść

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który dotyczy konieczności; jest nieunikniony lub niezbędny

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksy Konieczny (ur. 1925) – polski bobsleista, skeletonista
- Alfred Konieczny (1934–2023) – polski historyk ustroju i prawa
- Andrzej Konieczny (ur. 1971) – polski leśnik, urzędnik państwowy
- Antoni Konieczny (1897–19??) – polski żołnierz
- Bartłomiej Konieczny (ur. 1981) – polski piłkarz, występujący na pozycji obrońcy
- Bernard Konieczny (1911–1980) – polsko-żydowski inżynier, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL
- Bronisław Konieczny (1896–1973) – polski żołnierz, autor pamiętników
- Czesław Konieczny (1927–2020) – polski lekkoatleta, trener, działacz sportowy
- Ewa Konieczny (ur. 1989) – polska judoczka
- Jan Konieczny – ujednoznacznienie
- Janusz Konieczny – ujednoznacznienie
- Jerzy Konieczny – ujednoznacznienie
- Józef Konieczny – ujednoznacznienie
- Karol Konieczny (ur. 1993) – polski lekkoatleta
- Leszek Konieczny – ujednoznacznienie
- Łukasz Konieczny (ur. 1985) – polski śpiewak operowy
- Maciej Konieczny (ur. 1980) – polski kulturoznawca, polityk
- Marian Konieczny – ujednoznacznienie
- Piotr Konieczny – ujednoznacznienie
- Robert Konieczny (ur. 1969) – polski architekt
- Ryszard Konieczny (XX–XXI w.) – polski inżynier, technik leśny i rolniczy
- Stanisław Konieczny – ujednoznacznienie
- Tomasz Konieczny (ur. 1972) – polski śpiewak operowy
- Włodzimierz Konieczny (1886–1916) – polski rzeźbiarz
- Wojciech Konieczny (ur. 1970) – polski lekarz i polityk
- Zdzisław Konieczny (1930–2016) – polski historyk
- Zygmunt Konieczny – ujednoznacznienie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tej sytuacji konieczne jest podjęcie odpowiednich działań.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɛt͡ʃnɨ, AS: kõńečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konieczność ż.

przysł. koniecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zasadniczy, nieuchronny, bezwarunkowy, potrzebny, podstawowy, niezbędny

Wiktionary

# koniektura

1. domysł, przypuszczenie;
2. odtworzenie luk w uszkodzonym tekście

SJP.pl

Koniektura (łac. coniectura, domysł, hipoteza) - termin techniczny z zakresu krytyki tekstu. Oznacza wykoncypowaną współcześnie poprawkę do tekstu, który dotrwał czasów nowożytnych w postaci manuskryptów papirusowych lub pergaminowych.

Wikipedia

# konietlica

roślina z rodziny traw

SJP.pl

Konietlica (Trisetum Pers.) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje ponad 80 gatunków spotykanych w strefach umiarkowanych obu półkul oraz w górach w strefie tropikalnej z wyjątkiem Afryki. W Polsce rosną cztery gatunki: konietlica alpejska (Trisetum alpestre), konietlica karpacka (T. fuscum = T. ciliare), konietlica syberyjska (T. sibiricum) i konietlica łąkowa (T. flavescens).

Wikipedia

# koniewo

W Polsce

- Koniewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński
- Koniewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Wolin

W Rosji

m.in.:

- Koniewo – osiedle typu wiejskiego w obwodzie królewieckim
- Koniewo – wieś w obwodzie kemerowskim
- Koniewo – chutor w rejonie kurskim obwodu kurskiego
- Koniewo – wieś w obwodzie permskim
- Koniewo – wieś w obwodzie pskowskim
- Koniewo – wieś w obwodzie tiumeńskim
- Koniewo – wieś w obwodzie twerskim

Wikipedia

# koniferyna

glikozyd występujący w roślinach szpilkowych

SJP.pl

# könig

[czytaj: kynig] nazwisko

SJP.pl

Niemcy:

- Bad König – miasto w kraju związkowym Hesja, w powiecie Odenwald

Osoby:

- Claës König – szwedzki jeździec sportowy
- Ernst August König – zbrodniarz hitlerowski
- Erwin König – fikcyjny niemiecki snajper
- Franz König – austriacki duchowny
- Friedrich Koenig – niemiecki inżynier i wynalazca
- Georg König – zbrodniarz nazistowski
- Hans Wilhelm König – zbrodniarz hitlerowski
- Jan Latham-Koenig – pianista i dyrygent
- Jerzy Koenig – polski krytyk teatralny
- Johann Gerhard König – niemiecki botanik imykolog
- Johann König – zbrodniarz hitlerowski
- Lea Koenig – izraelska aktorka i piosenkarka
- Maksymilian Koenig – polski piłkarz
- Marie Pierre Kœnig – francuski generał
- Pierre Koenig – amerykański architekt
- Ralf König – niemiecki twórca komiksowy
- Robbie Koenig – południowoafrykański tenisista
- Susann König – niemiecka biathlonistka
- Walter Koenig – amerykański aktor

Wikipedia

# koniina

główny alkaloid szczwołu plamistego

SJP.pl

Wikipedia

# konik

1. zdrobnienie od: koń; mały koń;
2. pasja, hobby;
3. jedna z figur szachowych; skoczek;
4. potocznie: pokątny sprzedawca biletów na różne imprezy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: koń

(1.2) mały koń

(1.3) zob. konik polny.

(1.4) zob. konik morski.

(1.5) przen. ulubiony przedmiot zainteresowań jakiejś osoby, któremu poświęca ona dużo czasu i który jest częstym tematem jej rozmów

(1.6) techn. element obrabiarki służący do podpierania obrabianych przedmiotów

(1.7) daw. ent. lud. szarańcza, nazwa systematyczna|Pachytilus migratorius.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) lud. koniczyna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. osoba sprzedająca nielegalnie bilety na widowiska, koncerty

Wiktionary

## Zwierzęta

- konik – rasa koni
  - konik polski – rasa koni, których przodkami są tarpany
  - konik Falabella – rasa koników argentyńskich
  - konik dulmeński – nazwa kucy hodowanych w Niemczech

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.2) Na bluzeczce miała wyszyte koniki i krówki.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkɔ̃ɲik, AS: kõńik

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  zob. koń.

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.5) hobby, pasja, zamiłowanie

  (1.7) kobyłka

  Wiktionary

# konikarski

związany z procederem konika (pokątnego sprzedawcy biletów)

SJP.pl

# konikować

potocznie: odsprzedawać z zyskiem zakupione wcześniej bilety

SJP.pl

# konikówka

zadanie szachowe, w którym należy przeprowadzić skoczka przez wszystkie pola szachownicy, stawiając go na każdym polu tylko jeden raz; także rodzaj łamigłówki, polegającej na odczytaniu tekstu umieszczonego na polach szachownicy

SJP.pl

Konikówka – rodzaj diagramowego zadania szaradziarskiego, w którym poruszając się ruchem konika szachowego po wypełnionym literami diagramie należy odczytać ukryte hasło. Na każdym polu wolno stanąć tylko raz.

Wikipedia

# konikowo

W Polsce

- Konikowo – część miasta Gniezno
- Konikowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
- Konikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Świeszyno
- Konikowo – gromada w powiecie koszalińskim

Wikipedia

# konikowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Konikowski – polski szachista, publicysta i trener
- Witold Konikowski – polski działacz partyjny i państwowy, inżynier

Wikipedia

# konikowy

przymiotnik od: konik

SJP.pl

# konimetr

przyrząd badający zawartość pyłu w powietrzu; pyłomierz

SJP.pl

# konin

mięso końskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, we wschodniej Wielkopolsce;

Wiktionary

Konin – miasto na prawach powiatu w środkowej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu konińskiego; leży w Dolinie Konińskiej, nad Wartą; główny ośrodek Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego.

Konin uzyskał lokację miejską przed 1293 rokiem. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego, należącym do starostwa konińskiego, w drugiej połowie XVI wieku leżał w powiecie konińskim województwa kaliskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Wielkopolsce powszechnie wiadomo, że od Konina Ukraina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲĩn, AS: kõńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koninianin m., koninianka ż., konisko n.

przym. koniński, podkoniński

Wiktionary

# konina

mięso końskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso końskie;

(1.2) kulin. potrawa, danie z mięsa końskiego

(1.3) środ. sport. w kolarstwie: rower marki Kona

Wiktionary

- konina – mięso z konia
- Konina – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Niedźwiedź
- Konina – gromada w powiecie limanowskim
- Konina – potok, dopływ Porębianki

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲĩna, AS: kõńĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koń m., konik m., konisko n., koniś m., koniuszy m., koniowate nmos., konny mos.

przym. koński, konny, koniowaty

przysł. konno

Wiktionary

# koninianin

mieszkaniec Konina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Konina

(1.2) osoba pochodząca z Konina, urodzona w Koninie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: kõńĩńä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konin m., Konińskie n.

:: fż. koninianka ż.

przym. koniński, podkoniński

Wiktionary

# koninianka

mieszkanka Konina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Konina

(1.2) kobieta pochodząca z Konina, urodzona w Koninie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲĩˈɲãnka, AS: kõńĩńãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konin m., Konińskie n.

:: fm. koninianin m.

przym. koniński, podkoniński

Wiktionary

# koniński

przymiotnik od: Konin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od Konin

Wiktionary

- powiat koniński – powiat w Polsce

Osoby o tym nazwisku:

- Karol Ludwik Koniński – polski publicysta, krytyk literacki, prozaik, badacz kultury ludowej
- Natan Koniński – członek grupy Oneg Szabat w getcie warszawskim

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲĩj̃sʲci, AS: kõńĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konin m., Konińskie n., koninianin m., koninianka ż.

Wiktionary

# konińskie

przymiotnik od: Konin

SJP.pl

# koniobijca

potocznie: onanista

SJP.pl

# koniokrad

złodziej koni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) złodziej koni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Utrapieniem hodowców na Dzikim Zachodzie były grasujące tam bandy koniokradów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɔkrat, AS: kõńokrat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniokradztwo n.

przym. koniokradzki

Wiktionary

# koniokradka

→ koniokrad

SJP.pl

#### Patrz:

koniokrad

# koniokradzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z koniokradami i koniokradztwem, dotyczący koniokradztwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniokradztwo mrz., koniokrad mos.

Wiktionary

# koniopłoch

wysoka roślina wilgotnych łąk, należąca do rodziny selerowatych

SJP.pl

Koniopłoch łąkowy (Silaum silaus) – gatunek rośliny należący do rodziny selerowatych. Jedyny przedstawiciel rodzaju koniopłoch Silaum. Występuje na rozległych obszarach Europy, z wyjątkiem jej południowych, zachodnich i północnych krańców, oraz w zachodniej Azji, sięgając do Azji Środkowej. W Polsce występuje głównie na niżu i jest dość rzadki. Brak go w północno-wschodniej części kraju, rzadki jest na południu.

Wikipedia

# konior

nazwisko

SJP.pl

- Alojzy Konior (1925–2020) – polski nauczyciel, regionalista, działacz kulturalny i społeczny, kawaler orderów.
- Ireneusz Konior (ur. 1970) − polski grafik, ilustrator i autor komiksów.
- Matylda Konior-Opiłka (ur. 1934) – polski historyk sztuki, konserwator zabytków, zabytkoznawca, wojewódzki konserwator zabytków w Katowicach w latach 1983–1985.
- Tomasz Konior (ur. 1968) – polski architekt i urbanista.

Wikipedia

# koniowate

o cechach koniowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Equidae|Gray|ref=tak., jedyna rodzina koniokształtnych z rzędu ssaków nieparzystokopytnych;

forma przymiotnika.

(2.1) plural|koniowaty.

Wiktionary

Koniowate (Equidae) – rodzina ssaków z podrzędu koniokształtnych (Hippomorpha) w obrębie rzędu nieparzystokopytnych (Perissodactyla).

Wszystkie koniowate są dużymi zwierzętami o krótkiej sierści, mają grzywę i ogon pokryty całkowicie bądź częściowo długimi włosami; nogi zakończone przekształconym III palcem, osłoniętym kopytem. U samic występuje para sutków położonych na podbrzuszu. Są roślinożerne, żywią się głównie trawą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U kilku gatunków koniowatych stwierdzono terytorializm.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koń mzw., koniuszy mos., konnica ż., koniarz mos., koniuch mos., konny mos., konina ż., konik mzw., koniczek mzw.

przym. koński, konny, koniowaty

przysł. konno

Wiktionary

# koniowaty

o cechach koniowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający konia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koń mzw., koniuszy mos., konnica ż., koniarz mos., koniuch mos., konny mos., konina ż., konik mzw., koniczek mzw., koniowate lm nm.

przym. koński, konny

przysł. konno

Wiktionary

# koniówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Koniówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec. Sąsiaduje z Chochołowem i Podczerwonem oraz słowacką Suchą Horą. Przez wieś płynie rzeka Czarny Dunajec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Nazwa pochodzi od wypasających się tu dawno koni i wołów.

W 2004 Koniówka obchodziła 400-lecie wsi.

Wikipedia

# koniowo

Koniowo – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

Wikipedia

# koniowód

dawny żołnierz pilnujący koni podczas pieszych walk kawalerzystów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żołnierz pilnujący koni kawalerzystów na tyłach ich pieszych walk

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɔvut, AS: kõńovut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniowodny mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. koniowodny

Wiktionary

# koniowodny

→ koniowód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jeźdz. człowiek, wyznaczony do prowadzenia koniafakt.

(1.2) wojsk. hist. funkcja sprawowana przez żołnierza, polegająca na powożeniu i opiece nad końmi w oddziale artylerii konnej;

(1.3) wojsk. hist. żołnierz pilnujący na tyłach koni, podczas pieszych walk kawalerzystów

Wiktionary

Wikipedia

#### Patrz:

koniowód

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲɔˈvɔdnɨ, AS: kõńovodny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniowód m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) koniowód

Wiktionary

# koniowóz

pojazd do transportu koni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyczepa do transportu koni

(1.2) samochód do transportu koni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲɔvus, AS: kõńovus

Wiktionary

# koniś

pieszczotliwie o koniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) rzad. pieszcz. koń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kto zatroszczy się o konisie, gdy dziadek Janek umrze?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konny mos., konisko n., koń mzw., konina ż.

przym. konny

Wiktionary

# konisko

stary, lichy koń; szkapa, konina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od koń

(1.2) słaby, chorowity koń

(1.3) rub. wyrosły młodzieniec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Stare konisko padło na drodze do Morskiego Oka.

(1.3) Do sklepu weszło stare konisko i zaczęło ślepić po regale z gorzałą.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konny, koński

przysł. konno

rzecz. koniuch mos., konny mos., Konin mrz., konina ż., koniś mzw., koń mzw.

Wiktionary

# konitrut

roślina z rodziny trędownikowatych, rosnąca w rowach i na brzegach wód w klimacie umiarkowanym, zawierająca substancję trującą

SJP.pl

Konitrut (Gratiola) – rodzaj roślin z rodziny babkowatych. Obejmuje 26–28 gatunków. Najbardziej zróżnicowane są w Ameryce Północnej, gdzie rośnie ich 17 gatunków, w Eurazji są 4 gatunki (w tym konitrut błotny G. officinalis – jedyny przedstawiciel rodzaju we florze Polski), w Australazji 3–5, a w górach Ameryki Południowej – 2–3. Rośliny te rosną na brzegach wód, nad rzekami, rowami i na mokradłach. Konitrut błotny wykorzystywany był w przeszłości jako roślina lecznicza.

Wikipedia

# koniuch

dawniej:
1. pastuch koni;
2. sługa doglądający koni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. parobek doglądający koni

Wiktionary

Koniuch (niem. Todte Plferd) (775 m n.p.m.) – szczyt w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Bystrzyckich.

Szczyt w grzbiecie odchodzącym na północny zachód od szczytu Kuźnicka Góra, porośnięty lasem świerkowym regla dolnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kazaliśmy koniuchowi wyprowadzić klaczki na pastwisko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniucha mos., konisko n., koń mzw., koniuszy mos., koniowate nmos.

przym. koński, koniowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koniucha

Wiktionary

# koniucha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. parobek doglądający koni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naszego koniuchę objął pobór.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniuch mos., koń mzw.

przym. koński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koniuch

Wiktionary

# koniugacja

1. odmiana czasownika;
2. zbiór form fleksyjnych czasownika;
3. akt płciowy u niektórych organizmów niższych;
4. łączenie się w pary chromosomów homologicznych przy podziale jądra komórkowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

(1.2) biol. bezpośrednie przekazywanie DNA z jednej komórki do drugiej.

Wiktionary

- koniugacja – pojęcie stosowane do określania różnych procesów genetycznych
- koniugacja – odmiana czasownika przez osoby, czasy, tryby, strony, liczby, aspekty i inne kategorie gramatyczne

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czasowniki, które odmieniają się w ten sam sposób, stanowią koniugację.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲuˈɡat͡sʲja, AS: kõńugacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniugowanie n.

:: zdrobn. koniugacyjka ż.

czas. koniugować ndk.

przym. koniugacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. żart. koniugacyjka

Wiktionary

# koniugacyjka

żartobliwe zdrobnienie od: koniugacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. rzad. zdrobn. od koniugacja (odmiana czasownika przez: osoby, czasy, tryby, strony, liczby; zespół form czasownika)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Podstawą języka łacińskiego — ciągnie Izdebski — są deklinacje i koniugacje. Bez Korneliusza, Owidiusza, Wergiliusza możesz zostać choćby biskupem — ale jeśli nie znasz deklinacyjki i koniugacyjki, nie będziesz nawet dobrym… / — Organistą! — kończy[ł] któryś z chłopców, na pamięć już znający tę przemowę, przez wszystkie klasy nieustannie powtarzaną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniugacja ż.

Wiktionary

# koniugacyjny

dotyczący koniugacji

SJP.pl

# koniugat

związek chemiczny powstały przez połączenie dwóch lub więcej cząsteczek, zwykle poprzez wiązanie kowalencyjne

SJP.pl

# koniugować

1. odmieniać czasownik przez osoby, czasy, tryby;
2. u niektórych organizmów niższych: wymieniać materiał genetyczny;
3. o chromosomach podczas mejozy: łączyć się w pary

SJP.pl

# koniunkcja

1. położenie dwóch ciał na sferze niebieskiej w najmniejszej odległości od siebie;
2. w logice: zdanie złożone ze zdań połączonych spójnikiem "i", prawdziwe wtedy, gdy każde ze zdań składowych jest prawdziwe;
3. dawniej: łączność, związek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współwystępowanie

(1.2) log. mat. iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”;

(1.3) mat. odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń

(1.4) astr. ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii;

Wiktionary

- koniunkcja – iloczyn logiczny
- koniunkcja (polisyndeton) – konstrukcja składniowa
- koniunkcja – położenie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Koniunkcja wielu nieszczęśliwych przypadków.

(1.2) Negacja koniunkcji to alternatywa negacji.

(1.3) Koniunkcja zbiorów to inaczej iloczyn zbiorów, ich część wspólna.

(1.4) Koniunkcja Merkurego, Wenus, Marsa i Jowisza z pewnością musi być bardzo ważna dla astrologów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲũŋkt͡sʲja, AS: kõńũŋkcʹi ̯a

Wiktionary

# koniunkcyjny

dotyczący koniunkcji

SJP.pl

# koniunktiwus

w językoznawstwie: tryb czasownika, przedstawiający daną czynność jako niepewną, oczekiwaną, możliwą, składający się z form 3 osoby czasu przeszłego i partykuły "by", przybierającej końcówki osobowe; koniunktyw, coniunctivus, tryb przypuszczający, tryb warunkowy

SJP.pl

# koniunktura

ogół zjawisk wywierających pozytywny wpływ na rozwój ekonomiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół warunków mających na coś wpływ (zwłaszcza pozytywny)

(1.2) ekon. ogólna sytuacja i nastroje panujące w gospodarce

(1.3) daw. widoki, nadzieje

Wiktionary

Koniunktura (łac. coniunctura) – splot okoliczności wywierający znaczny, głównie pozytywny, wpływ na warunki ekonomiczne.

Pojęcie oznacza stan aktywności gospodarczej charakteryzowany poprzez zmienne w czasie wskaźniki gospodarcze, takie jak:

- PKB,
- ceny,
- płace,
- zatrudnienie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koniunkturalizm mrz., koniunkturalność ż.

przym. koniunkturalny

przysł. koniunkturalnie

Wiktionary

# koniunkturalista

osoba kierująca się w życiu własnym interesem; materialista, egoista

SJP.pl

# koniunkturalistka

kobieta kierująca się w życiu własnym interesem; materialistka, egoistka

SJP.pl

# koniunkturalizm

postawa lub zachowanie polegające na wykorzystywaniu chwilowych, sprzyjających warunków do osiągnięcia doraźnych korzyści osobistych; oportunizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) postawa polegająca na dopasowywaniu się do aktualnej sytuacji w celu osiągania doraźnych korzyści bez względu na konsekwencje natury moralnej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koniunkturalizm jest negacją zasady wierności głoszonym ideałom. Koniunkturalista ich nie ma – ma takie poglądy, głosi takie deklaracje, hasła, które mają aktualny zbyt.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniunktura ż., koniunkturalność ż., koniunkturalista m., koniunkturalistka ż.

przym. koniunkturalny

przysł. koniunkturalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koniunkturalność, konformizm, oportunizm

Wiktionary

# koniunkturalnie

przysłówek

(1.1) w sposób koniunkturalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniunkturalność mrz., koniunkturalizm mrz., koniunktura ż., koniunkturalista m., koniunkturalistka ż.

przym. koniunkturalny

Wiktionary

# koniunkturalność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. koniunkturalizm.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniunktura ż., koniunkturalizm m., koniunkturalista m., koniunkturalistka ż.

przym. koniunkturalny

przysł. koniunkturalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koniunkturalizm, konformizm, oportunizm

Wiktionary

# koniunkturalny

1. powstały pod wpływem chwilowych, sprzyjających warunków, wykorzystujący dogodne okoliczności;
2. wynikający z wyrachowania, z chęci osiągnięcia doraźnych korzyści;
3. dotyczący aktualnego stanu gospodarki;
4. cykl koniunkturalny - następujące po sobie okresy szybkiego i wolnego rozwoju gospodarczego

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. nastawiony na wykorzystanie koniunktury

przymiotnik relacyjny

(2.1) ekon. związany z koniunkturą, dotyczący koniunktury

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) W teorii realnego cyklu koniunkturalnego pomijane są czynniki monetarne i uznaje się, że źródła zjawiska cyklu koniunkturalnego tkwią po podażowej stronie gospodarki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniunktura ż., koniunkturalizm mrz., koniunkturalność ż.

przym. koniunkturowy

przysł. koniunkturalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koniunkturowy

(2.1) koniunkturowy

Wiktionary

# koniunkturowy

przymiotnik od: koniunktura

SJP.pl

# koniunktyw

w językoznawstwie: tryb czasownika, przedstawiający daną czynność jako niepewną, oczekiwaną, możliwą, składający się z form 3 osoby czasu przeszłego i partykuły "by", przybierającej końcówki osobowe; koniunktiwus, coniunctivus, tryb przypuszczający, tryb warunkowy

SJP.pl

# koniunktywny

1. w logice: oparty na koniunkcji, zdaniu złożonym ze zdań połączonych spójnikiem "i";
2. w językoznawstwie: mający formę koniunktywu, wyrażający czynność potencjalną, oczekiwaną, możliwą do wykonania;
3. pytanie koniunktywne - rodzaj pytania ankietowego, na które respondent wybiera więcej niż jedną z możliwych odpowiedzi

SJP.pl

# koniuracja

1. zaklęcie magiczne; inkantacja;
2. spisek, sprzysiężenie

SJP.pl

# koniuski

→ Koniusza (wieś w Polsce)

SJP.pl

# koniustwo

funkcja koniuszego (zarządcy w stadninie lub urzędnika w dawnej Polsce); koniuszostwo

SJP.pl

# koniusza

1. wieś w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim;
2. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Koniusza – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
- Koniusza – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Fredropol
- Koniusza – część wsi Donatkowice w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka

Wikipedia

# koniuszanin

mieszkaniec Koniuszy

SJP.pl

# koniuszanka

1. mieszkanka Koniuszy;
2. dawniej: córka koniuszego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka koniuszego

Wiktionary

Koniuszy (łac. praefectus stabuli, franc. écuyer; niem. Stallmeister) – zarządca stadnin i stajni na dworach królewskich i magnackich; później tylko zaszczytny tytuł dworski.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koniuszy mos.

przym. koński

Wiktionary

# koniuszczek

zdrobnienie od: koniuszek

SJP.pl

# koniuszeczek

zdrobnienie od: koniuszek

SJP.pl

# koniuszek

koniec czegoś, czubek czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. najdalej wysunięty punkt czegoś, sam koniec, czubek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słoik leżał na najwyższej półce i ledwo dosięgnąłem go koniuszkami palców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈɲuʃɛk, AS: kõńušek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koniec m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czubek

Wiktionary

# koniuszewski

nazwisko

SJP.pl

# koniuszkowy

1. przymiotnik od: koniuszek;
2. w medycynie: uderzenie koniuszkowe - wypuklenie ścianki klatki piersiowej w okolicy koniuszka serca podczas skurczu komór serca

SJP.pl

# koniusznia

dawniej: stajnia (budynek)

SJP.pl

# koniuszostwo

funkcja koniuszego (zarządcy w stadninie lub urzędnika w dawnej Polsce); koniustwo

SJP.pl

# koniuszy

1. w hodowli koni: zwierzchnik masztalerzy;
2. w dawnej Polsce:
a) osoba zarządzająca stajniami na dawnym dworze królewskim;
b) dworski tytuł honorowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik sprawujący pieczę nad królewskimi stajniami i stadami koni – w średniowiecznej Polsce i innych krajach;

(1.2) hist. od XIV w. w dawnej Polsce, dworski tytuł honorowy pochodzący od koniuszego (1.1)

Wiktionary

Koniuszy (łac. praefectus stabuli, franc. écuyer; niem. Stallmeister) – zarządca stadnin i stajni na dworach królewskich i magnackich; później tylko zaszczytny tytuł dworski.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koniowate lm nm., koniuszyc mos., koniuszanka ż., koniuszyna ż., koniuch mos., koń mzw./mrz., konny mos., konina ż.

przym. konny, koński, koniowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konarski

Wiktionary

# koniuszyc

dawniej: syn koniuszego (urzędnika w dawnej Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. syn koniuszego

Wiktionary

Koniuszy (łac. praefectus stabuli, franc. écuyer; niem. Stallmeister) – zarządca stadnin i stajni na dworach królewskich i magnackich; później tylko zaszczytny tytuł dworski.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koniuszy mos.

Wiktionary

# koniuszyna

dawniej: żona koniuszego (urzędnika w dawnej Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. żona koniuszego

Wiktionary

Koniuszy (łac. praefectus stabuli, franc. écuyer; niem. Stallmeister) – zarządca stadnin i stajni na dworach królewskich i magnackich; później tylko zaszczytny tytuł dworski.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koniuszy mos.

Wiktionary

# konizacja

zabieg ginekologiczny polegający na wycięciu stożka macicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wycięcie z szyjki macicy kawałka tkanki w kształcie stożka;

Wiktionary

Konizacja szyjki macicy – metoda diagnostyczna lub diagnostyczno-lecznicza wycięcia stożka tkanki z części pochwowej szyjki macicy. Rutynowo wykonuje się po niej wyłyżeczkowanie kanału szyjki. Wskazaniem do konizacji jest nieprawidłowy obraz cytologiczny, nieprawidłowy obraz histologiczny pobranego wcześniej bioptatu części pochwowej szyjki lub nieprawidłowy wynik kolposkopii.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: kõńizacʹi ̯a

Wiktionary

# konkani

jeden z języków urzędowych Indii, używany przez co najmniej 7 milionów osób na zachodnim wybrzeżu Indii

SJP.pl

Język konkani, konknni, konkni (dewanagari: कोंकणी) – jeden z 23 oficjalnych języków Indii, używany przez co najmniej 7 milionów osób na zachodnim wybrzeżu Indii (w stanie Maharashtra, Goa, Karnataka, również niewielkie enklawy w stanie Kerala).

Wikipedia

# konkatedra

kościół będący pod opieką biskupa diecezji, którego siedziba znajduje się przy innej katedrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. druga katedra ordynariusza diecezji

Wiktionary

Konkatedra, współkatedra, kościół konkatedralny – drugi kościół archidiecezji lub diecezji, druga siedziba biskupa diecezjalnego, ewentualnie miejsce rezydencji wikariusza biskupiego dla danego miasta (np. biskup Zbigniew Kraszewski, który krótko po powstaniu diecezji warszawsko-praskiej był proboszczem parafii konkatedralnej).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uroczystości odbędą się też w konkatedrze w Żywcu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konkatedralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współkatedra, kościół konkatedralny

Wiktionary

# konkatedralny

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do konkatedry, związany z konkatedrą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Procesja wyruszy z placu konkatedralnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkatedra ż.

Wiktionary

# konkatenacja

1. konstrukcja polegająca na zaczynaniu następnego zdania, wersu, strofy od wyrazu, którym się kończy poprzednie zdanie, wers, strofa;
2. połączenie dwóch ciągów znaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. powtarzanie i rozwijanie w kolejnym zdaniu, wersie itp. wyrazu lub wyrażenia, którym się kończy poprzednie zdanie, wers;

(1.2) inform. łączenie łańcuchów tekstowych

Wiktionary

Konkatenacja (łac. concatenatio) – łączenie ze sobą wyrażeń.

Wikipedia

# konkatenacyjny

dotyczący konkatenacji

SJP.pl

# konkel

nazwisko

SJP.pl

# konkieta

dawniej: sukces w miłości, zalotach, flircie

SJP.pl

# konklawe

1. rel. zebranie kardynałów w celu wybrania nowego papieża;
2. rel. zamknięta część Watykanu będąca miejscem wyboru papieża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kośc. w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia;

Wiktionary

Konklawe (łac. conclave, od cum clavis, zamknięcie pod kluczem) – ogólne zgromadzenie kardynałów dla wyboru papieża. Pierwszy raz terminem tym posłużył się papież Grzegorz X w konstytucji apostolskiej Ubi Periculum 1274, która przyznała prawo wyboru nowego papieża tylko przez kardynałów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po śmierci papieża zwołuje się konklawe, na którym kardynałowie wybierają nowego papieża.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈklavɛ, AS: kõŋklave

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konklawista m.

Wiktionary

# konklawista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik konklawe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konklawe n.

Wiktionary

# konklawizm

odłam tradycjonalizmu katolickiego, wywodzący się z sedewakantyzmu, którego wyznawcy wybierają swoich własnych papieży (antypapieży)

SJP.pl

Konklawizm – odłam tradycjonalizmu katolickiego, wywodzący się z sedewakantyzmu, którego wyznawcy twierdzą, że ze względu na upadek posoborowej hierarchii mogą wybrać swego własnego papieża.

W przeciwieństwie do sedewakantyzmu, uznającego każdego papieża po Piusie XII za nieważnie wybranego, konklawiści uznają wybór papieża na swoich warunkach. Ruch powstał na przełomie lat 60. i 70., a jednym z jego rzeczników był Joaquín Sáenz y Arriaga. Pierwszym antypapieżem wybranym w nurcie konklawizmu został Mirko Krav Fabis, wybrany w Zagrzebiu w 1978 roku. Inni antypapieże to David Bawden (wybrany w 1990 jako Michał), Victor von Pentz (wybrany w 1994 jako Linus II) i Lucian Pulvermacher (głowa Prawdziwego Kościoła Katolickiego, wybrany w 1998 jako Pius XIII). W 2006 roku w Argentynie Oscar Michaelli został wybrany jako Leon XIV, a po jego śmierci rok później jego następcami byli Juan Bautista Bonetti (jako Innocenty XIV) i Alejandro Tomas Greico (jako Aleksander XI).

Wikipedia

# konkludować

podsumowywać, wnioskować, pomyślnie kończyć, zamykać dyskusję, obrady

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakonkludować)

(1.1) przest. podsumowywać np. wypowiedź, formułować ostateczne wnioski, wnioskować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To, co działa na zmysł wzroku, konkludowałem, w żaden sposób nie może być nieobecne w rzeczy, którą oglądamy, albowiem ów zmysł nie wnosi niczego nowego do oglądanego przedmiotu, czego by już w nim wcześniej nie było.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkluˈdɔvat͡ɕ, AS: kõŋkludovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkludowanie n., konkluzja

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wnioskować

Wiktionary

# konkludowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konkludować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkludɔˈvãɲɛ, AS: kõŋkludovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konkludować

rzecz. konkluzja ż.

Wiktionary

# konkluzja

1. wynik rozumowania; wniosek;
2. wniosek strony w procesie; żądanie;
3. dawniej: napis na trumnie z ostatnią sentencją mowy pogrzebowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wniosek końcowy

(1.2) praw. wniosek strony w procesie, żądanie

(1.3) hist. siedemnasto- lub osiemnastowieczny napis trumienny zawierający ostatnią sentencję mowy pogrzebowej, który był umieszczany na tkaninach, często wraz z portretem i herbem zmarłego

Wiktionary

W każdym rozumowaniu odnaleźć można następujące elementy: racja i następstwo, przesłanka i konkluzja (wniosek).

Zdanie „A” jest racją zdania „B”, zaś zdanie „B” jest następstwem zdania „A”, wtedy, gdy prawdziwość zdania „A” jest gwarancją prawdziwości zdania „B”.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkluzʲja, AS: kõŋkluzʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkluzywność ż., konkludowanie

czas. konkludować

przysł. konkluzywnie

przym. konkluzywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) morał, wniosek

Wiktionary

# konkluzywnie

przysłówek

(1.1) z wnioskami, rozstrzygnięciem, konkluzjami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkluˈzɨvʲɲɛ, AS: kõŋkluzyvʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkluzywność, konkluzja

przym. konkluzywny

Wiktionary

# konkluzywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dawanie wniosków, konkluzji, rozstrzygnięć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkluˈzɨvnɔɕt͡ɕ, AS: kõŋkluzyvność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konkluzywny

rzecz. konkluzja

przysł. konkluzywnie

Wiktionary

# konkluzywny

dający konkluzje, rozstrzygnięcia, wnioski; rozstrzygający

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dający wnioski, rozstrzygnięcie, konkluzje

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkluˈzɨvnɨ, AS: kõŋkluzyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkluzywność, konkluzja

przysł. konkluzywnie

Wiktionary

# konkokcja

przestarzałe albo żartobliwe: trawienie, strawność

SJP.pl

# konkordacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konkordat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkordat m.

Wiktionary

# konkordancja

zestaw wszystkich wystąpień danego wyrazu w analizowanym tekście wraz z ich kontekstami

SJP.pl

Konkordancja (z łac. concordia „zgoda”) – alfabetyczny spis wyrazów, zdań, znaków lub symboli znajdujących się w jakimś dziele literackim lub zbiorze dokumentów czy ksiąg. Jest to zwykle dość obszerne opracowanie zawierające spis wyrazów występujących w wybranym dziele lub w pracach konkretnego autora wraz ze wskazaniem miejsc ich występowania.

Wikipedia

# konkordans

rozmiar czcionki o wielkości 36 punktów typograficznych (13,536 mm)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający trzydziestu sześciu punktom (13,5324 mm)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkɔrdãw̃s, AS: kõŋkordãũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konkordia ż.

Wiktionary

# konkordat

układ zawierany pomiędzy władzą państwową a papieżem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;

Wiktionary

Konkordat (łac. concordatum: uzgodniony) – umowa międzynarodowa zawierana między państwem a Stolicą Apostolską, która reguluje sprawy dotyczące obu stron (pozycja Kościoła katolickiego w danym państwie, zapewnienie wolności nauczania religii i wypełniania swojej misji, kwestie własności, ważności małżeństw sakramentalnych, wpływu władz państwowych na obsadę stolic biskupich itp.). Ponadto nazwa konkordat używana jest również jako nazwa techniczna na oznaczenie jakiejkolwiek umowy dwustronnej pomiędzy władzą kościelną i państwową.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) podpisać / ratyfikować / wypowiedzieć / zerwać konkordat

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Konkordia ż.

:: zdrobn. konkordacik mrz.

przym. konkordatowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|concordat. < etym2|łac|concordo|concordare.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) concordat

* baskijski: (1.1) konkordatu

* białoruski: (1.1) канкардат m.

* bułgarski: (1.1) конкордат m.

* czeski: (1.1) konkordát m.

* esperanto: (1.1) konkordato

* estoński: (1.1) konkordaat

* fiński: (1.1) konkordaatti

* francuski: (1.1) concordat m.

* hiszpański: (1.1) concordato m.

* ido: (1.1) konkordato

* interlingua: (1.1) concordato

* kataloński: (1.1) concordat m.

* litewski: (1.1) konkordatas m.

* łaciński: (1.1) concordatum n.

* niemiecki: (1.1) Konkordat n.

* nowogrecki: (1.1) κονκορδάτο n.

* rosyjski: (1.1) конкордат m.

* serbski: (1.1) конкордат m.

* słowacki: (1.1) konkordát m.

* szwedzki: (1.1) konkordat n.

* turecki: (1.1) konkordato

* ukraiński: (1.1) конкордат m.

* węgierski: (1.1) konkordátum

* włoski: (1.1) conciliazione ż.

źródła.

odmiana.

(1.1) ett konkordat, konkordatet, konkordat, konkordaten

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkɔrdat, AS: kõŋkordat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konkordia ż.

:: zdrobn. konkordacik mrz.

przym. konkordatowy

Wiktionary

# konkordatowy

1. → konkordat.
2. małżeństwo konkordatowe - małżeństwo kościelne zyskujące status związku cywilnego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do konkordatu, związany z konkordatem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najważniejszą cechą ślubu konkordatowego jest wywoływanie skutków zarówno wyznaniowych jak i prawnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkordat m., Konkordia ż.

Wiktionary

# konkordia

dawniej: zgoda, jedność, harmonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini i uosobienie zgody;

(1.2) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Konkordia (łac. Concordia) – w mitologii rzymskiej bogini i uosobienie zgody
- Konkordia – imię żeńskie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konkordia miała świątynię na Forum Romanum, która była miejscem posiedzeń senatu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkordia ż., konkordans m., konkordancja ż., konkordat m., konkordatowość ż.

:: fm. Konkordiusz m.

przym. konkordatowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Homonoja, rzad. Zgoda

Wiktionary

# konkordiusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Konkordiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Oznacza harmonię, pokój. Istnieje kilku świętych katolickich o tym imieniu.

Żeński odpowiednik: Konkordia

Konkordiusz imieniny obchodzi 1 stycznia i 16 grudnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziewczyna Konkordiusza urodziła się w Częstochowie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konkordia ż.

Wiktionary

# konkrecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konkret

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie konkret, lecz tylko mały konkrecik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkrec m.

Wiktionary

# konkrecja

skupienie minerałów występujące w skałach osadowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. kuliste, soczewkowe lub gruzłowe skupienie minerałów o składzie innym niż osad otaczający;

Wiktionary

Konkrecja – agregat mineralny powstały wskutek stopniowego narastania minerałów wokół jakiegoś obiektu w skale. Obiektem tym może być otoczak jakiejś skały, skamieniałość lub nawet ziarenko piasku. Przyrastanie odbywa się zawsze od środka (jądra konkrecji) na zewnątrz, co różni konkrecję od sekrecji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konkrecjami są np. buły krzemienia w wapieniach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkrɛt͡sʲja, AS: kõŋkrecʹi ̯a

Wiktionary

# konkrecyjny

dotyczący konkrecji

SJP.pl

# konkrement

substancje odkładające się w tkankach i narządach organizmów żywych; złóg

SJP.pl

# konkret

rzecz konkretna; sprecyzowane pojęcie, odpowiadające rzeczy realnej, istniejącej w rzeczywistości

SJP.pl

Wikipedia

# konkretnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób dokładnie określony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas rytuału kapłani złożyli w ofierze mnóstwo gadów, a konkretnie trzydzieści siedem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkret mrz., konkretność ż.

czas. konkretyzować

przym. konkretny

Wiktionary

# konkretniej

stopień wyższy od przysłówka: konkretnie

SJP.pl

# konkretniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: konkretny; bardziej konkretny

SJP.pl

# konkretność

cecha tego, co konkretne, realnie istniejące, namacalne

SJP.pl

# konkretny

1. istniejący materialnie; rzeczywisty, realny, namacalny;
2. dokładnie określony, sprecyzowany; precyzyjny, rzeczowy;
3. działający i rozumujący logicznie, praktycznie;
4. przenośnie: duży, znaczny, pokaźny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dobrze określony

(1.2) praktyczny, rzeczowy

(1.3) o człowieku: logiczny, ścisły

(1.4) o znacznej wartości, zadowalający

(1.5) wybrany z jakiegoś powodu

(1.6) pot. duży

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To były bardzo konkretne uwagi.

(1.4) Oczywiście dostaniesz za to konkretną zapłatę.

(1.5) Nie wziął byle czego, tylko właśnie tę konkretną książkę.

(1.6) Stół nie zajmie dużo, ale to łóżko to jest konkretne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkrɛtnɨ, AS: kõŋkretny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkret m., konkretyzacja ż., konkretyzowanie n., skonkretyzowanie n.

czas. konkretyzować ndk., skonkretyzować dk.

przysł. konkretnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rzeczowy

(1.3) rzeczowy

Wiktionary

# konkrety

ważne ustalenia

SJP.pl

# konkretysta

zwolennik poglądu filozoficznego głoszącego, że istnieją tylko rzeczy, a negującego samodzielne istnienie zdarzeń, stosunków, właściwości itp.; reista

SJP.pl

# konkretystka

zwolenniczka poglądu filozoficznego głoszącego, że istnieją tylko rzeczy, a negującego samodzielne istnienie zdarzeń, stosunków, właściwości itp.; reistka

SJP.pl

# konkretystyczny

→ konkretyzm

SJP.pl

#### Patrz:

konkretyzm

# konkretyzm

pogląd filozoficzny głoszący, że istnieją tylko rzeczy, konkrety, które można w jakiś sposób poczuć, zobaczyć oraz negujący samodzielne istnienie zdarzeń, stosunków; pansomatyzm, reizm

SJP.pl

Reizm (łac. res – rzecz), konkretyzm – odmiana nominalizmu; rozróżnia się jego dwie odmiany:

- reizm ontologiczny mówi, że istnieją tylko rzeczy rozumiane czasoprzestrzennie, czyli zlokalizowalne w czasie i przestrzeni; odrzuca istnienie bytów abstrakcyjnych jak cechy, własności, relacje, zbiory, liczby, zdarzenia itp.;
- reizm metodologiczny postuluje taką konstrukcję języka, w której każde sensowne wyrażenie odnosi się do rzeczy, np. Szczecin leży nad Odrą.

Wikipedia

# konkretyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konkretyzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konkretyzować ndk.

przym. konkretny

Wiktionary

# konkubencki

→ konkubent

SJP.pl

#### Patrz:

konkubent

# konkubent

mężczyzna żyjący w nieślubnym związku z kobietą; konkubin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. mężczyzna żyjący z kobietą bez oficjalnego zawarcia związku małżeńskiego

Wiktionary

Konkubinat (łac. concubinatus od com- „współ-” i cubare „leżeć”) – nieformalny związek dwóch osób, pozostających w pożyciu, bez usankcjonowania w świetle prawa jako małżeństwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na ławie oskarżonych siedzieli zabójczyni dziecka i jej konkubent.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkubɛ̃nt, AS: kõŋkubẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkubinat m., konkubin m.

:: fż. konkubina

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konkubin; pot. eufem. narzeczony; pot. żart. nieślubny

Wiktionary

# konkubentka

kobieta żyjąca w nieślubnym związku z mężczyzną; konkubina, nieślubna

SJP.pl

# konkubin

mężczyzna żyjący w nieślubnym związku z kobietą; konkubent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. konkubent.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konkubin mojej córki bardzo troszczy się o jej dziecko z poprzedniego związku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkubʲĩn, AS: kõŋkubʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkubinat m., konkubent m.

:: fż. konkubina

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) praw. konkubent; pot. eufem. narzeczony; pot. żart. nieślubny

Wiktionary

# konkubina

kobieta żyjąca w nieślubnym związku z mężczyzną; konkubentka, nieślubna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

(1.2) daw. nałożnica

Wiktionary

Konkubinat (łac. concubinatus od com- „współ-” i cubare „leżeć”) – nieformalny związek dwóch osób, pozostających w pożyciu, bez usankcjonowania w świetle prawa jako małżeństwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy Krzysztof D. powiedział, że nie ma pieniędzy, dostał dwa ciosy w twarz. Wtedy jego konkubina, która też była w mieszkaniu, zadzwoniła na policję.

(1.2) Dawid, król Izraela, miał kilka żon i wiele konkubin.

(1.2) Często więc mężczyźni w Chinach brali konkubiny dla własnej przyjemności (…).

(1.2) Syn i następca cesarza polecił podobno pochować razem z ojcem wszystkie jego konkubiny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna, AS: kõŋkubʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkubinat m.

:: fm. konkubent m., konkubin m.

przym. konkubinacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieślubna

Wiktionary

# konkubinacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konkubinat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A może by tak mały konkubinacik…?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkubinat m.

Wiktionary

# konkubinat

stan wspólnego życia bez zawarcia formalnego związku małżeńskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;

Wiktionary

Konkubinat (łac. concubinatus od com- „współ-” i cubare „leżeć”) – nieformalny związek dwóch osób, pozostających w pożyciu, bez usankcjonowania w świetle prawa jako małżeństwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) We Włoszech od lat dyskutuje się nad problemem związków nieformalnych — bez usankcjonowania cywilnego bądź religijnego — i w dyskusji społecznej słowo konkubinat zostało zastąpione przez inne określenia takie, jak „partnerzy”, „towarzysze życia”, „wolny związek”, „związek partnerski”, „związek cywilny”. W Polsce słowo konkubinat ma nadal zabarwienie pejoratywne (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩnat, AS: kõŋkubʹĩnat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkubina ż., konkubent m., konkubin m., konkubinacik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kohabitacja, związek nieformalny, wolny związek

Wiktionary

# konkupiscencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wrodzona człowiekowi skłonność do grzechu i uleganiu żądzom

Wiktionary

# konkurencja

1. oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną;
2. ubieganie się o nabywców towarów i usług przez dwie różne firmy z tej samej branży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną

(1.2) ekon. ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży

(1.3) ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy

(1.4) ekon. jednostki konkurujące ze sobą

(1.5) sport. typ rywalizacji sportowej

(1.6) rzad. współistnienie, zbieg

Wiktionary

- Konkurencja (ekologia)
- Konkurencja (gospodarka)
- Konkurencja (sport)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) W sprawie tego nowego projektu, to trzymaj na razie język za zębami, żeby konkurencja nie podłapała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: kõŋkurẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkurencyjność ż., konkury nmos., konkurs m., konkurent m., konkurentka ż., konkurowanie n.

czas. konkurować ndk.

przym. konkurencyjny

przysł. konkurencyjnie

Wiktionary

# konkurencki

→ konkurent (osoba)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z konkurentem, dotyczący konkurenta (tego, kto ubiega się o rękę kobiety)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkurent mos., konkury nmos.

Wiktionary

# konkurencyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konkurencyjne; cecha tych, którzy są konkurencyjni

Wiktionary

Konkurencyjność – zdolność do długookresowego, efektywnego wzrostu. Jej elementami są więc efektywność, dynamika oraz elastyczność badanego podmiotu gospodarczego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konkurencja ż., konkurent m., konkurentka ż., konkurowanie n.

czas. konkurować ndk.

przym. konkurencyjny

przysł. konkurencyjnie

Wiktionary

# konkurencyjny

1. dotyczący konkurencji;
2. współzawodniczący, rywalizujący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający znamiona konkurencji

(1.2) mogący swobodnie konkurować w sferze ekonomicznej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkurowanie n., konkurencja ż., konkurencyjność ż., konkurent mos., konkurentka ż.

czas. konkurować ndk.

przysł. konkurencyjnie

przym. niekonkurencyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rywalizujący, współzawodniczący

(1.2) atrakcyjny, niedrogi, tani

Wiktionary

# konkurent

1. firma konkurująca na rynku lub osoba rywalizująca z kimś;
2. dawniej: mężczyzna ubiegający się o rękę panny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) firma, osoba będąca rywalem dla innej firmy, osoby

(1.2) daw. mężczyzna zabiegający o względy kobiety w celach matrymonialnych

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) rywal

(1.2) zalotnik

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. konkurencja, konkurencyjność, konkurentka, konkurowanie

przym. konkurencki, konkurencyjny

czas. konkurować

przysł. konkurencyjnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) competitor, rival; (1.2) suitor, wooer

* bułgarski: (1.1) конкурент m.

* czeski: (1.1) konkurent; (1.2) nápadník

* hiszpański: (1.1) competencia, rival; (1.2) pretendiente

* wilamowski: (1.1) konkurent m.

źródła.

== konkurent (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|konkǔrent.

dzielenie|kon|ku|rent.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) konkurent

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ŋˈkurɛ̃nt, AS: kõŋkurẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkurencja, konkurencyjność, konkurentka, konkurowanie

przym. konkurencki, konkurencyjny

czas. konkurować

przysł. konkurencyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rywal

(1.2) zalotnik

Wiktionary

# konkurentka

firma konkurująca na rynku lub jej przedstawicielka

SJP.pl

# konkurować

1. współzawodniczyć, walczyć, rywalizować;
2. przestarzale: ubiegać się o rękę panny

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

(1.2) przest. ubiegać się o rękę panny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkurencja ż., konkurencyjność ż., konkurent mos., konkurentka ż., konkurowanie n.

przym. konkurencyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rywalizować, współzawodniczyć

Wiktionary

# konkurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konkurować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkurencja ż., konkurent m., konkurentka ż., konkurencyjność ż.

czas. konkurować ndk.

przym. konkurencyjny

Wiktionary

# konkurs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

(1.2) adm. sformalizowana procedura wyboru kandydata na jakieś stanowisko

(1.3) adm. hand. postępowanie mające na celu wybór najkorzystniejszej oferty, najlepszego projektu architektonicznego bądź projektów i przedsięwzięć, które zostaną dofinansowane ze środków publicznych

Wiktionary

Konkurs – rodzaj przyrzeczenia publicznego, w którym oznaczony został termin ubiegania się o nagrodę za najlepszą czynność lub najlepszy rezultat (dzieło), spełniające warunki określone w przyrzeczeniu nagrody w rozumieniu art. 919-921 Kodeksu cywilnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wygrałam tę płytę w konkursie na komiks.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ŋkurs, AS: kõŋkurs

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konkursowy

rzecz. konkurencja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) turniej, zawody

Wiktionary

# konkursik

1. zdrobnienie od: konkurs;
2. ironicznie o konkursie mało istotnym, z niewielką liczbą uczestników i przeprowadzonym w krótkim czasie

SJP.pl

# konkursista

rzadko: osoba biorąca udział w konkursie - rywalizacji w jakiejś dziedzinie; konkursowicz

SJP.pl

# konkursistka

→ konkursista; konkursowiczka

SJP.pl

# konkursowicz

rzadko: osoba biorąca udział w konkursie - rywalizacji w jakiejś dziedzinie; konkursista

SJP.pl

# konkursowiczka

→ konkursowicz; konkursistka

SJP.pl

# konkursowość

cecha tego, co ma charakter konkursu - rywalizacji w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

# konkursowy

→ konkurs

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z konkursem, biorący udział w konkursie, wybrany w drodze konkursu

Wiktionary

#### Patrz:

konkurs

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋkurˈsɔvɨ, AS: kõŋkursovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkurs m., konkursowicz m., konkursowiczka ż.

Wiktionary

# konkury

przestarzałe: zabieganie o względy kobiety, staranie się o jej rękę; amory, zaloty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. zabieganie o rękę kobiety

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkurencja ż.

przym. konkurencki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) staranie się, zabieganie, zaloty

Wiktionary

# konkwista

wyprawy zbrojne Portugalczyków lub Hiszpanów odbywające się pod koniec wieku XV i w wieku XVI, mające na celu zdobycie konkretnego terytorium, głównie w Ameryce Południowej i Środkowej oraz w Azji; conquista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wyprawy zbrojne podejmowane między XV a XVII wiekiem przez państwa iberyjskie (zwłaszcza Kastylię) w celu zdobycia nowych lądów i bogactw;

(1.2) hist. pot. podbój ludów postrzeganych jako prymitywne dokonywany przez bardziej rozwiniętych cywilizacyjnie najeźdźców

Wiktionary

Konkwista (hiszp. conquista – podbój, zdobycie) – hiszpańskie i portugalskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów Ameryki, Afryki i Indii. Terror stosowany przez konkwistadorów wobec ludności tubylczej doprowadził m.in. do zagłady wielu plemion oraz zniszczenia cywilizacji Azteków i Inków.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konkwistador mos., konkwistadorstwo n.

przym. konkwistadorski

Wiktionary

# konkwistador

1. zaborca, zdobywca;
2. tytuł nadawany w XVI wieku zdobywcom Ameryki Południowej i Środkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. tytuł nadawany przez królów hiszpańskich i portugalskich zdobywcom Ameryki Południowej i Środkowej w XVI w.

(1.2) zdobywca, najeźdźca, zaborca, kolonizator

Wiktionary

Konkwista (hiszp. conquista – podbój, zdobycie) – hiszpańskie i portugalskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów Ameryki, Afryki i Indii. Terror stosowany przez konkwistadorów wobec ludności tubylczej doprowadził m.in. do zagłady wielu plemion oraz zniszczenia cywilizacji Azteków i Inków.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konkwista ż.

przym. konkwistadorski

Wiktionary

# konkwistadorka

→ konkwistador

SJP.pl

#### Patrz:

konkwistador

# konkwistadorski

→ konkwistador

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do konkwistadora lub konkwistadorów

Wiktionary

#### Patrz:

konkwistador

#### Przykłady

(1.1) W okresie konkwistadorskim najszybciej rozwijała się centralna część kraju, północ oraz południe rozwijały się wolniej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konkwista ż., konkwistador mos., konkwistadorka ż.

Wiktionary

# konnica

silnie uzbrojone wojsko walczące na koniach; jazda, kawaleria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. formacja wojskowa złożona z uzbrojonych jeźdźców konnych

Wiktionary

Kawaleria (z wł. cavalleria; daw. jazda, konnica) – rodzaj wojsk wykorzystujący konie do przemieszczania się i walki. Dawniej jeden z dwóch podstawowych rodzajów wojsk (obok piechoty), dzielony na lekką i ciężką jazdę. Uległa zanikowi w I połowie XX w. Współcześnie stosowana prawie wyłącznie w charakterze reprezentacyjnym, zastąpiona oddziałami „kawalerii” powietrznej i pancernej.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konny mos., koń mos./mzw.

przym. konny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jazda, kawaleria

Wiktionary

# konno

przysłówek

(1.1) o sposobie poruszania się: na koniu

Wiktionary

- Konno (wieś)
- Konno (osada)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Goniec konno pognał do zamku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nːɔ, AS: kõ•no

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) zob. koń.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) na koniu, wierzchem, wierzchowcem

Wiktionary

# konno-artyleryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. wojsk. związany z artylerią konną, dotyczący artylerii konnej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. artyleria konna ż.

Wiktionary

# konny

związany z koniem, dotyczący konia; wykorzystujący konia do jazdy wierzchem lub do jazdy w zaprzęgu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koniem, z jazdą na nim

(1.2) wykorzystujący konie do zaprzęgu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś poruszający się na koniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nːɨ, AS: kõ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koń mzw./mos., konisko n., koniś mzw., konnica ż., konina ż., koniuszy mos.

przym. koński

przysł. konno

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) jeździec

Wiktionary

# konodont

zwykle w liczbie mnogiej: zbudowane z fosforanu wapnia drobne twory szkieletowe w kształcie ząbków grzebyków itp., występujące w osadach morskich z ery paleozoicznej

SJP.pl

# konofit

kwiatowa roślina sucholubna z rodziny pryszczyrnicowatych

SJP.pl

Konofit (Conophytum) – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych (Aizoaceae). Opisano około 300 gatunków z tego rodzaju, ale współcześnie uznawanych jest około 100 (103 według Plants of the World). Występują one w północno-zachodniej części południowej Afryki – w Namibii i RPA (centrum zróżnicowania w Namaqualand i Richtersveld). Są to sukulenty rosnące na suchych, skalistych siedliskach w obszarach, gdzie niewielkie deszcze padają tylko w okresie zimowym. Zasiedlają najczęściej szczeliny skalne na szczytach i zboczach wzniesień, czasem porastają lite powierzchnie skalne. W okresie suszy, trwającej zwykle 6 do 7 miesięcy, wchodzą w fazę spoczynku pozornie zamierając lub zamiera zewnętrzna para liści tworząca z czasem papierzastą osłonę wokół rozwijających się w centralnej szczelinie dwóch nowych liści. Rośliny te zakwitają po zakończeniu pory suchej, wydzielając nocą często intensywny zapach. Duża liczba gatunków ma bardzo ograniczony zasięg występowania, a ich siedliska są niszczone m.in. z powodu działalności górniczej. Wielu przedstawicieli rodzaju to w efekcie gatunki zagrożone.

Wikipedia

# konoida

powierzchnia prostokreślna powstała przez poruszającą się prostą stale równoległą do stałej płaszczyzny i przecinającą ustaloną prostą

SJP.pl

Konoida – powierzchnia prostokreślna powstała jako suma prostych przecinających pewną ustaloną prostą i równoległych do ustalonej płaszczyzny, np. paraboloida hiperboliczna. Proste te nie muszą być równoległe do siebie.

Przykładem jest konoida Plückera dana przez układ:

  {\begin{cases}x=u\cos v\\y=u\sin v\\z=a\sin 2v\end{cases}}

Wikipedia

# konoidalny

w kształcie konoidy, powierzchni tworzonej przez poruszającą się prostą stale równoległą do stałej płaszczyzny i przecinającą ustaloną prostą

SJP.pl

# konometr

przyrząd optyczny do mierzenia kąta między osiami optycznymi kryształu

SJP.pl

# konon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

- Konon – imię pochodzenia greckiego
  - Konon (ur. ok. 444 p.n.e., zm. 392 p.n.e.) – wódz ateński z okresu II wojny peloponeskiej
  - Konon z Samos – grecki matematyk z III wieku p.n.e.
  - Konon – grecki mitograf z I wieku p.n.e.
  - Konon z Izaurii, cudotwórca i męczennik z II wieku
  - Konon z Magydas (zm. 250) – święty katolicki i prawosławny, męczennik z III w.
  - Konon z Pergi lub Konon "Ogrodnik" (zm. ok. 250)
  - Konon z Tarsus – biskup żyjący w VI wieku, przywódca Tryteizmu
  - Konon "Chrzciciel" lub Konon z Penthucla/z Jordanii (zm. ok. 555)
  - Konon (zm. 687) – papież
  - Leon III Izauryjczyk (ur. 685, zm. 741), cesarz bizantyński, przed objęciem władzy nosił imię Konon
  - Conon de Béthune (ur. ok. 1160, zm. 1219) – północnofrancuski truwer, uczestnik III i IV krucjaty
  - Conon (zm. 1106) – hrabia Montaigu, przywódca wojskowy I wyprawy krzyżowej
  - Conon – hrabia Montaigu i Duras (XII w.)
  - Konon z Naso (1139-1236), włoski opat i święty
  - Konon (ur. 1837, zm. 1922) – rumuński biskup prawosławny
  - Hans Conon von der Gabelentz (ur. 1807, zm. 1874) – niemiecki polityk i językoznawca
  - Konon z Rzymu – męczennik

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Papież Konon urodził się w Tracji.

  Wiktionary

# kononowicz

nazwisko

SJP.pl

Kononowicz (forma żeńska: Kononowicz/Kononowiczowa/Kononowiczówna; liczba mnoga: Kononowiczowie) – polskie nazwisko. Na początku XXI wieku w Polsce mieszkały 644 osoby je noszące. Pochodzi od imienia Konon.

Rodzina szlachecka Kononowiczów pieczętuje się herbem Radwan.

Wikipedia

# konopa

nazwisko

SJP.pl

# konopacki

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Konopacki (1932–1990) – polski dziennikarz, dyplomata
- Bronisława Konopacka (1884–1965) – embriolog
- Dorota Konopacka – technolog żywności
- Eugeniusz Konopacki (1906–1954) – harcmistrz, kapitan, dowódca harcerskiego batalionu Wigry w powstaniu warszawskim
- Ewa Konopacka z domu Ponińska (ur. 1926) – łączniczka w powstaniu warszawskim
- Fabian Konopacki (zm. 1619) – dziekan kapituły katedralnej poznańskiej i warmińskiej
- Halina Konopacka (1900–1989) – lekkoatletka, dyskobolka
- Hassan Konopacki (1879–1953) – białoruski, rosyjski i polski wojskowy, polityk i dziennikarz narodowości tatarskiej
- Maciej Musa Konopacki (1926-2020) - tatarski działacz społeczny
- Henryk Konopacki (1925–2007) – inżynier chemik, minister przemysłu chemicznego
- Irena Konopacka-Semadeni (1901–1984) – chirurg stomatolog, „ciotka cichociemnych”, kierownik powstańczego szpitala na Czerniakowie 1944
- Jan Konopacki (zm. 1530) – biskup chełmiński, skarbnik królewski
- Jan Karol Konopacki (1581–1643) – biskup nominat warmiński
- Jerzy Konopacki (1477–1543) – wojewoda pomorski
- Maciej Konopacki (zm. 1613) – sekretarz królewski, wojewoda chełmiński, biskup chełmiński
- Mieczysław Konopacki (1880–1939) – embriolog, anatom
- Szymon Konopacki (1790–1884) – poeta i pamiętnikarz
- Zbigniew Konopacki (1925–2002) – żołnierz Armii Krajowej

Wikipedia

# konopatka

przestarzałe: materiał do uszczelniania, pakuły

SJP.pl

Konopatka – zniesiona nazwa części miasta Maciejowice, w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Maciejowice.

Wikipedia

# konopczyn

Konopczyn – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Mońki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza w Mońkach.

Wikipedia

# konopczyński

nazwisko

SJP.pl

Konopczyński (forma żeńska: Konopczyńska; liczba mnoga: Konopczyńscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 414 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 406. Nazwisko pochodzi od staropolskiego słowa konop i jest najbardziej rozpowszechnione w centralnej Polsce.

Wikipedia

# konopeum

zewnętrzna osłona tabernakulum z jedwabiu albo lnu

SJP.pl

Wikipedia

# konopianka

ludowa nazwa wierzby wiciowej

SJP.pl

# konopiany

konopny, konopiowy;
1. związany z konopiami - rośliną;
2. wykonany z konopi - włókna;
3. związany z konopiami - suszem otrzymywanym z liści;
4. mający kolor bladożółty, taki jak konopie (włókno)

SJP.pl

# konopiasty

podobny kolorem do koloru włókiem konopi; płowy

SJP.pl

# konopiaty

przestarzale: konopiasty, płowy

SJP.pl

# konopie

1. jednoroczna roślina zielna, której włókna wykorzystywane są do wyrobu sznurów i płócien, a nasiona są źródłem oleju;
2. włókno otrzymywane z łodyg rośliny o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cannabis|L.|ref=tak., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;

(1.2) bot. roślina z rodzaju konopie (1.1);

(1.3) włók. włókno uzyskiwane z konopi (1.2)

Wiktionary

Konopie (Cannabis L.) – rodzaj roślin należący do rodziny konopiowatych. Rodzaj dość powszechnie uznawany jest przez botaników za monotypowy z konopiami siewnymi (Cannabis sativa) jako jedynym gatunkiem. Część badaczy wydziela jednak kilka gatunków w obrębie rodzaju. Koncepcja wyróżnienia konopi indyjskich pojawiła się po raz pierwszy w roku 1783 w "Encyclopedique de botanique". Gatunek został opisany przez Jeana Baptiste Pierre Antoine de Monet de Lamarcka. Badania genetyczne na roślinach pochodzących z różnych części świata potwierdzają politypową koncepcję rodzaju i pozwalają wyróżnić konopie siewne, indyjskie i dzikie oraz siedem taksonów domniemanych. Wyniki te pozwalają przypisać pulę genową roślin uprawianych na nasiona i włókna w Europie, Azji Mniejszej, Azji środkowej do C. sativum. Rośliny należące do puli genowej C. indica uprawiane są na nasiona i włókna w Azji wschodniej, jako narkotyk w Azji południowej, Afryce i Ameryce Łacińskiej oraz rosną jako rośliny dzikie w Indiach i Nepalu. Trzecia pula genowa obejmuje rośliny ruderalne w Azji środkowej. Rośliny określane jako konopie dzikie C. ruderalis rejestrowane m.in. w Europie i Polsce, są zdziczałymi formami C. sativa i ich odrębność taksonomiczna jest wątpliwa.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈnɔpʲjɛ, AS: kõnopʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konop m., konopielka ż., konopiowate nmos.

przym. konopny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk|hanf, hamf.

Wiktionary

# konopielka

tytuł oraz tytułowa bohaterka powieści Redlińskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kiwereckim

(1.2) geogr. rzeka na Wołyniu, prawobrzeżny dopływ Styru

Wiktionary

- konopielka – rodzaj pieśni ludowej
- Konopielka – rzeka w obwodzie kurskim (Rosja)
- Konopielka – powieść Edwarda Redlińskiego
- Konopielka – polski film z 1981 roku, w reżyserii Witolda Leszczyńskiego

Wikipedia

# konopiński

nazwisko

SJP.pl

- Lech Konopiński – polski poeta, satyryk, twórca literatury dla dzieci
- Tomasz Mieczysław Gabriel Konopiński – polski poeta oraz członek zespołu Dziady Żoliborskie
- Marian Konopiński – polski duchowny katolicki, męczennik

Wikipedia

# konopiowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych

SJP.pl

Konopiowate (Cannabaceae Endl.) – rodzina roślin zielnych (nierzadko pnączy) oraz niewielkich drzew z rzędu różowców (Rosales). Obejmuje 10 rodzajów ze 117 gatunkami, z czego 74 reprezentują rodzaj wiązowiec Celtis. W systemach klasyfikacyjnych z XX wieku zwykle zaliczano tu tylko dwa rodzaje: chmiel Humulus i konopie Cannabis. Konopiowate występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy i obszarów pod wpływem klimatu suchego i zimnego.

Wikipedia

# konopiowaty

1. o cechach konopiowatych (rodzina roślin);
2. ketmia konopiowata - gatunek ketmii, jadalna roślina jednoroczna, dostarczająca włókna i oleju; kenaf

SJP.pl

# konopiowy

konopiany, konopny;
1. związany z konopiami - rośliną;
2. wykonany z konopi - włókna;
3. związany z konopiami - suszem otrzymywanym z liści;
4. mający kolor bladożółty, taki jak konopie (włókno)

SJP.pl

# konopiska

pole po konopiach

SJP.pl

Konopiska – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, siedziba gminy Konopiska.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie częstochowskim.

Wikipedia

# konopiski

przymiotnik

(1.1) dotyczący Konopisk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konopiska, konopiszczanin, konopiszczanka

Wiktionary

# konopisko

pole po konopiach

SJP.pl

# konopka

nazwisko

SJP.pl

Konopka (dawniej Lętszyn) – rzeka, prawy dopływ Stradomki o długości 18,13 km.

Źródło rzeki znajdują się koło Dębowej Góry na Garbie Herbskim. Płynie koło Konopisk, następnie przez Częstochowę; w dzielnicy Błeszno zbiera wodę z rowów melioracyjnych pobliskich torfowisk.

Wikipedia

# konopnica

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. wieś na Ukrainie;
3. wieś w Macedonii Północnej

SJP.pl

    * konopnica – nazwa rodzaju roślin z rzędu dyniowców

W Polsce

- Konopnica – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Konopnica
- Konopnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
- Konopnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
- Konopnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica
- Konopnica – gmina w woj. lubelskim
- Konopnica – gmina w woj. łódzkim
- Konopnica – gromada w powiecie lubelskim
- Konopnica – gromada w powiecie wieluńskim

Wikipedia

# konopnicki

przymiotnik od: Konopnica

SJP.pl

osoby o nazwisku Konopnicki posiadające biogram w Wikipedii:

- Adam Konopnicki – polski nauczyciel, pedagog, poeta, tłumacz
- Guy Konopnicki – francuski pisarz, dziennikarz i felietonista
- Jan Konopnicki – polski pedagog

Wikipedia

# konopny

konopiany, konopiowy;
1. związany z konopiami - rośliną;
2. wykonany z konopi - włókna;
3. związany z konopiami - suszem otrzymywanym z liści;
4. mający kolor bladożółty, taki jak konopie (włókno)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) otrzymywany z konopi, wykonany z włókna konopi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Postronkiem konopnym brzemię okręcił i westchnąwszy na plecy zarzucił: wnet ruszył przez podwórko statecznym, niespiesznym krokiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konopie lm nm., konop m., konopielka ż., konopiowate nmos.

przym. konopiany, konopiasty, konopiaty, konopiowaty, konopiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konopiasty

Wiktionary

# konopski

nazwisko

SJP.pl

# kónorz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. konar

Wiktionary

# konorzatecki

→ Konorzatka

SJP.pl

#### Patrz:

Konorzatka

# konorzatka

wieś w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim

SJP.pl

Konorzatka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Adamów.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Adamowie.

Wieś szlachecka Konarzatka położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi stężyckiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# konosamencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konosament

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konosament m.

Wiktionary

# konosament

dokument wystawiany przez przewoźnika morskiego, potwierdzający przyjęcie ładunku do przewozu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hand. mors. morski list przewozowy, potwierdzający przyjęcie ładunku do przewozu;

(1.2) zbywalny papier wartościowy

Wiktionary

Konosament (fr. connaissement – znak rozpoznawczy), ang. „bill of lading” (BOL lub B/L) – morski list przewozowy, świadectwo ładunkowe potwierdzające odbiór określonego ładunku na statek i zobowiązujące przewoźnika do wydania ładunku w porcie przeznaczenia posiadaczowi konosamentu. Jest dokumentem wystawionym przez przewoźnika albo w jego imieniu przez kapitana statku lub inną osobę.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nɔˈsãmɛ̃nt, AS: kõnosãmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konosamencik mrz.

Wiktionary

# konoskop

przyrząd do obserwacji figur konoskopowych, które powstają wskutek interferencji światła w materiałach optycznie anizotropowych, np. w kryształach

SJP.pl

# konotacja

1. dodatkowa treść kojarzona z jakimś wyrazem, np. negatywna konotacja wyrazu alkoholik; skojarzenie, asocjacja;
2. znaczenie, sens, treść nazwy;
3. w językoznawstwie: zdolność leksemów do przyłączania innych części mowy; walencja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) znaczenie lub skojarzenia, które wykraczają poza dosłowne, podstawowe znaczenie słowa czy wyrażenia

(1.2) log. znaczenie nazwy, treść terminu

Wiktionary

- konotacja (językoznawstwo)
- konotacja (logika)

Wikipedia

# konotacyjny

→ konotacja; konotatywny

SJP.pl

# konotatka

dawniej: notatka

SJP.pl

# konotatywny

→ konotacja; konotacyjny

SJP.pl

# konotoksyna

składnik śliny morskiego ślimaka, używany w doustnych lekach przeciwbólowych

SJP.pl

# konotop

1. miasto na Ukrainie w dorzeczu Dniepru;
2. wieś w województwie lubuskim

SJP.pl

Konotop (ukr. Конотоп, wym. kon̪oˈt̪ɔp) – miasto w północno-wschodniej Ukrainie, w obwodzie sumskim, 250 km od ukraińskiej stolicy, Kijowa i 125 km od Sumów.

Węzeł kolejowy.

Wikipedia

# konotować

kojarzyć coś, łączyć z danym wyrazem

SJP.pl

# konowalski

przymiotnik

(1.1) daw. związany z konowałem, dotyczący konowała

(1.2) pot. taki jak konował: kiepski albo nieludzki lekarz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konował mos., konowalstwo n.

Wiktionary

# konował

lekceważąco o kiepskim lekarzu lub weterynarzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. zły, kiepski lekarz

(1.2) daw. człowiek niewykształcony, partacz leczący konie i bydło

(1.3) daw. lekarz weterynarz, zwł. lekarz koni

(1.4) daw. kowal zajmujący się prócz kucia koni również leczeniem zwierząt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ˈnɔvaw, AS: kõnovau̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konowalski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lekarzyna, doktorzyna, rzeźnik, felczer, znachor

Wiktionary

# konowałka

→ konował

SJP.pl

#### Patrz:

konował

# konowiąz

przyrząd do przywiązywania koni

SJP.pl

# konowicz

nazwisko

SJP.pl

# konrad

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Konrad – imię

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Konrad i jestem infirmarzem z Katowic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nrat, AS: kõnrat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Konrada ż.

:: zdrobn. Konradek m.

przym. Konradowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fż. Konrada ż.

:: zdrobn. Konradek m.

przym. Konradowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Conradus. < etym|germ.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Conrad

* białoruski: (1.1) Кандрат m.

* czeski: (1.1) Konrád m.

* francuski: (1.1) Conrad m.

* hiszpański: (1.1) Conrado m.

* kataloński: (1.1) Conrad m.

* łaciński: (1.1) Conradus m.

* niemiecki: (1.1) Konrad m.

* rosyjski: (1.1) Конрад m.

* słowacki: (1.1) Konrád m.

* szwedzki: (1.1) Konrad w., Conrad w.

* węgierski: (1.1) Konrád

* włoski: (1.1) Corrado m.

źródła.

== Konrad (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# konrada

imię męskie

SJP.pl

Konrada – żeński odpowiednik imienia Konrad pochodzenia germańskiego.

W innych językach:

- francuski – Conrade
- włoski – Corrada.

Imię pozostaje imieniem rzadkim. W styczniu 2024 w rejestrze PESEL było 61 kobiet o imieniu Konrada nadanym jako imię pierwsze i 110 kobiet o imieniu Konrada nadanym jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane imię żeńskie – Anna – nosi 1072616 osób.

Wikipedia

# konradek

zdrobnienie od: Konrad (imię męskie)

SJP.pl

# konradostwo

Konrad z małżonką; Konradowie

SJP.pl

# konradowie

wieś w Polsce

SJP.pl

# konradowo

wieś w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 4 podstawowe

- Konradowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
- Konradowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Otyń
- Konradowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Wschowa
- Konradowo – część wsi Malużyn w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
- Konradowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki

Wikipedia

# konradowski

1. przymiotnik dzierżawczy - należący do Conrada lub z nim związany; Conradowski;
2. przymiotnik dzierżawczy - należący do Konrada lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Konradowem, dotyczący Konradowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konradów m.

Wiktionary

# konradowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Konrada lub z nim związany

SJP.pl

# konradyn

imię żeńskie

SJP.pl

- Konradyn – imię
- Konradyn (Konrad Młodszy, Konrad V) – (1252–1268), książę Szwabii, król rzymski

Wikipedia

# konradyna

imię żeńskie

SJP.pl

Konradyna – żeński odpowiednik imienia Konradyn, które jest włoskim zdrobnieniem germańskiego imienia Konrad.

Konradyna imieniny obchodzi 1 listopada, jako wspomnienie bł. Konradyna z Brescii.

Wikipedia

# konradysta

znawca, badacz twórczości Józefa Conrada; conradysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. literaturoznawca badający twórczość Józefa Conrada

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyjechało też kilku konradystów z Wielkiej Brytanii i Irlandii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konrad mos., Konrada ż.

:: fż. konradystka ż.

Wiktionary

# konradystka

→ konradysta

SJP.pl

#### Patrz:

konradysta

# konsek

nazwisko

SJP.pl

# konsekracja

1. główna część mszy, w czasie której odbywa się misterium przemiany chleba i wina w ciało i krew Chrystusa; przeistoczenie;
2. udzielenie prezbiterowi święceń biskupich, wyświęcenie na biskupa;
3. uroczyste poświęcenie czegoś, np. kościoła, ołtarza itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. przeistoczenie chleba i wina podczas liturgii eucharystycznej

(1.2) rel. składanie ślubów zakonnych

(1.3) rel. udzielenie święceń biskupich albo kapłańskich

(1.4) rel. poświęcenie nowej świątyni albo jej części

Wiktionary

- konsekracja (sakra) – udzielenie święceń biskupich czy kapłańskich
- konsekracja – pierwotnie stan kobiet poświęconych Bogu, ślubujących życie w stałym dziewictwie jako tzw. dziewice konsekrowane; w szerszym znaczeniu konsekracja zakonna
- konsekracja – składanie ślubów w zakonie, instytucie życia konsekrowanego bądź instytucie świeckim (podstawowe to ubóstwo, czystość i posłuszeństwo)
- konsekracja eucharystyczna – inaczej przeistoczenie podczas liturgii eucharystycznej
- konsekracja kościoła – poświęcenie przez biskupa nowej świątyni
- konsekracja – w starożytnym Rzymie oficjalny akt pośmiertnego ubóstwienia władcy (cesarza), będący wyrazem jego apoteozy

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konsekrowanie n.

czas. konsekrować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) sakra

Wiktionary

# konsekracyjny

dotyczący konsekracji

SJP.pl

# konsekrator

osoba udzielająca święceń kandydatom do kapłaństwa lub obecnym duchownym na wyższe stanowisko w hierarchi kościelnej

SJP.pl

# konsekrować

1. uroczyście święcić (poświęcić) kościół, ołtarz, naczynia liturgiczne itp.;
2. udzielać (udzielić) święceń biskupich;
3. dokonywać (dokonać) przemiany wina i chleba w ciało i krew Chrystusa

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rel. dokonywać konsekracji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsekrowanie n., konsekracja ż.

Wiktionary

# konsekrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. poświęcenie kościoła, ołtarza, krzyża lub innego przedmiotu

(1.2) rel. wyświęcenie biskupa

Wiktionary

- konsekracja (sakra) – udzielenie święceń biskupich czy kapłańskich
- konsekracja – pierwotnie stan kobiet poświęconych Bogu, ślubujących życie w stałym dziewictwie jako tzw. dziewice konsekrowane; w szerszym znaczeniu konsekracja zakonna
- konsekracja – składanie ślubów w zakonie, instytucie życia konsekrowanego bądź instytucie świeckim (podstawowe to ubóstwo, czystość i posłuszeństwo)
- konsekracja eucharystyczna – inaczej przeistoczenie podczas liturgii eucharystycznej
- konsekracja kościoła – poświęcenie przez biskupa nowej świątyni
- konsekracja – w starożytnym Rzymie oficjalny akt pośmiertnego ubóstwienia władcy (cesarza), będący wyrazem jego apoteozy

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konsekracja ż., konsekrator m.

czas. konsekrować ndk.

przym. konsekracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) święcenie

(1.2) wyświęcenie

Wiktionary

# konsekutywność

następstwo, kolejność, sekwencja

SJP.pl

# konsekutywny

następujący po sobie, kolejny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. następny, kolejny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wtórny

Wiktionary

# konsekwencja

1. logiczne następstwo czegoś; skutek, rezultat;
2. niezłomność w działaniu, wytrwałość w realizacji czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skutek czegoś, rezultat

(1.2) spójność działań, wytrwałość w robieniu czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O konsekwencjach mowy nie było, były natomiast podziękowania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: kõũ̯sekfẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsekwencjalizm mrz., konsekwencjonalizm mrz.

przym. konsekwentny

przysł. konsekwentnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skutek, następstwo, efekt

(1.2) niezmienność, wytrwałość, uporczywość, metodyczność

Wiktionary

# konsekwencjalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. teoria etyczna, zgodnie z którą czyny należy oceniać po ich konsekwencjach;

Wiktionary

Konsekwencjalizm albo konsekwencjonizm – zespół teorii normatywnych dotyczących powinności moralnej, określanych też jako teorie teleologiczne powinności moralnej. Głoszą one, że zachodzenie powinności moralnej zależy w całości od wartości rzeczywistych lub oczekiwanych konsekwencji czynów, które miałaby ta powinność obejmować. Przeciwieństwem konsekwencjalizmu są teorie formalistyczne (deontologiczne), według których powinność moralna zależy od jakichś innych niż konsekwencje czynów czynników, np. od ich natury.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛkfɛ̃nˈt͡sʲjalʲism̥, AS: kõũ̯sekfẽncʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsekwencja ż.

przym. konsekwentny

przysł. konsekwentnie

Wiktionary

# konsekwencyjny

→ konsekwencja

SJP.pl

#### Patrz:

konsekwencja

# konsekwentnie

przysłówek

(1.1) w sposób konsekwentny

Wiktionary

Konsekwentnie – czwarty studyjny album polskiego rapera Michała Buczka, znanego lepiej pod pseudonimem Z.B.U.K.U. Wydawnictwo ukazało się 26 października 2018 roku nakładem wytwórni muzycznej Step Records.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃ntʲɲɛ, AS: kõũ̯sekfẽntʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsekwencja ż., konsekwencjalizm mrz., konsekwentność ż.

przym. konsekwentny

Wiktionary

# konsekwentniej

stopień wyższy od przysłówka: konsekwentnie

SJP.pl

# konsekwentniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: konsekwentny

SJP.pl

# konsekwentność

wytrwałość w dążeniu do obranego celu; opieranie się na logicznych przesłankach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konsekwentne; cecha tych, którzy są konsekwentni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konsekwentny

przysł. konsekwentnie

Wiktionary

# konsekwentny

→ konsekwencja

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przeprowadzający coś wytrwale do końca w myśl przyjętych założeń, rozumujący i działający logicznie, przeprowadzany od początku do końca w myśl przyjętych założeń, oparty na logicznych przesłankach, logiczny, przemyślany

Wiktionary

#### Patrz:

konsekwencja

#### Przykłady

(1.1) Obóz Narodowo-Radykalny stał się konsekwentnym siewcą antysemityzmu, rasizmu biologicznego i darwinizmu społecznego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsekwencja ż., konsekwentność ż., konsekwencjalizm mrz.

przysł. konsekwentnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezkompromisowy, charakterny, nieprzejednany, niestrudzony, nieubłagany, nieugięty, nieustępliwy, niewzruszony, niezachwiany, niezłomny, niezmordowany, nieznużony, oporny, pryncypialny, stanowczy, systematyczny, twardy, ultymatywny, uparty, wytrwały, zaciekły, zagorzały, zajadły, zakamieniały, zatwardziały, zawzięty, zdeklarowany

Wiktionary

# konsens

1. dawniej: zezwolenie na coś, zwłaszcza urzędowe; consens;
2. zgodne stanowisko w jakiejś sprawie; konsensus, consensus, consens;
3. porozumienie będące efektem dyskusji, negocjacji, wzajemnych ustępstw; konsensus, consensus, consens

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konsensus

Wiktionary

Konsensus, konsens (od łac. consensus, czyli zgoda) – w wąskim rozumieniu synonim pojęcia określającego zgodę powszechną między członkami danej społeczności. W rozumieniu szerszym jest to również teoria i praktyka osiągania takiej zgody, a więc proces dochodzenia do konsensusu w znaczeniu węższym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃sɛ̃w̃s, AS: kõũ̯sẽũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsensus mrz.

Wiktionary

# konsensowy

przymiotnik od: konsens

SJP.pl

# konsensualnie

→ konsensualny

SJP.pl

#### Patrz:

konsensualny

# konsensualny

będący wynikiem zgodnych oświadczeń woli obu stron

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który jest wynikiem konsensusu, obopólnego porozumienia i wyrażonej zgody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsensus m., konsensualność ż.

przysł. konsensualnie

przym. konsensusowy

Wiktionary

# konsensus

1. zgodne stanowisko w jakiejś sprawie; konsens, consensus, consens;
2. porozumienie będące efektem dyskusji, negocjacji, wzajemnych ustępstw; konsens, consensus, consens;
3. sposób uprawiania polityki polegający na szukaniu rozwiązań zadowalających wszystkich, których dotyczyć będą przyjęte ustalenia; consensus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

Wiktionary

Konsensus, konsens (od łac. consensus, czyli zgoda) – w wąskim rozumieniu synonim pojęcia określającego zgodę powszechną między członkami danej społeczności. W rozumieniu szerszym jest to również teoria i praktyka osiągania takiej zgody, a więc proces dochodzenia do konsensusu w znaczeniu węższym.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) osiągnąć / uzyskać / wypracować / przyjąć konsensus • dojść / doprowadzić do konsensusu • szeroki / społeczny / polityczny / narodowy konsensus

synonimy.

(1.1) ugoda, konsens

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. konsens m., konsensualność ż.

przym. konsensowy, konsensusowy, konsensualny

przym. konsesnsualnie

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|consensus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) consensus

* baskijski: (1.1) kontsentsu

* bułgarski: (1.1) консенсус m.

* duński: (1.1) konsensus w.

* fiński: (1.1) konsensus

* francuski: (1.1) consensus m.

* hiszpański: (1.1) consenso m.

* indonezyjski: (1.1) konsensus

* kataloński: (1.1) consens m.

* łaciński: (1.1) consensus m.

* niemiecki: (1.1) Konsens m.

* portugalski: (1.1) consenso m.

* rosyjski: (1.1) консе́нсус m.

* szwedzki: (1.1) konsensus w., consensus w.

* tajski: (1.1) ความเห็นต้องกัน

* turecki: (1.1) oybirliği

* ukraiński: (1.1) консе́нсус m.

* węgierski: (1.1) konszenzus

* włoski: (1.1) consenso m.

źródła.

== konsensus (język fiński.) ==

wymowa.

dzielenie|kon|sen|sus.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) konsensus, zgoda

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus, AS: kõũ̯sẽũ̯sus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsens m., konsensualność ż.

przym. konsensowy, konsensusowy, konsensualny

przym. konsesnsualnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ugoda, konsens

Wiktionary

# konsensusowy

przymiotnik od: konsensus

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany konsensusem, dotyczący konsensusu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsensus m., konsensualność ż.

przym. konsensualny

przysł. konsensualnie

Wiktionary

# konserwa

1. odpowiednio utrwalony produkt spożywczy, najczęściej mięsny, rybny, rzadziej owocowy i warzywny, w szczelnym opakowaniu, przeznaczony do dłuższego przechowywania;
2. hermetycznie zamknięta, blaszana puszka z konserwowaną żywnością;
3. lekceważąco:
a) ugrupowanie polityczne o przekonaniach sprzeciwiających się zmianom;
b) członek takiego ugrupowania;
c) osoba o przekonaniach konserwatywnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. zapasteryzowana żywność w hermetycznym, trwałym opakowaniu, najczęściej metalowym;

(1.2) pot. przen. polit. pogard. obraź. osoba lub grupa ludzi o konserwatywnych poglądach

Wiktionary

Konserwa – potoczne określenie produktu żywnościowego w puszce, słoju lub plastikowym pojemniku, charakteryzującego się wydłużonym okresem przydatności do spożycia. Trwałość produktów zapewnia proces sterylizacji oraz szczelność opakowania chroniąca przed dostępem powietrza i zanieczyszczeń. Do niektórych produktów dodawane są także chemiczne środki konserwujące, np. azotan sodu lub azotan potasu w przetworach mięsnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Inspekcja Handlowa skontrolowała konserwy w dużych sklepach elbląskich i pasłęckich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɛrva, AS: kõũ̯serva

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwatyzm m., konserwatysta m., konserwatystka ż., konserwowanie n., konserwacja ż., zakonserwowanie m., konserwant mrz.

czas. konserwować ndk., zakonserwować dk.

przym. konserwatywny, konserwowy

przysł. konserwatywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) puszka

Wiktionary

# konserwacja

zespół czynności zabezpieczających coś (np. zabytki, dzieła sztuki, produkty spożywcze) przed zniszczeniem, psuciem się, utratą wartości itp.; konserwowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;

Wiktionary

Konserwacja – zabiegi mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie.

Według ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym konserwacja to zespół czynności wykonywanych w celu utrzymania stanu zdatności użytkowej urządzenia technicznego, prowadzonych zgodnie z instrukcją eksploatacji, niebędących naprawą urządzenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konserwa ż., konserwant mrz., konserwator mos., konserwatysta mos., konserwatyzm mrz., konserwowanie n., konserwatorstwo n.

czas. konserwować ndk., zakonserwować dk.

przym. konserwacyjny, konserwatorski, konserwatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konserwowanie

Wiktionary

# konserwacyjny

taki, który dotyczy konserwacji, służy do zabezpieczenia czegoś przed zniszczeniem, zepsuciem się, utratą wartości itp.; chroniący, zabezpieczający

SJP.pl

# konserwant

związek chemiczny (lub mieszanina związków), które powodują przedłużenie przydatności do spożycia lub trwałości produktów spożywczych i przemysłowych; preparat konserwujący

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

Wiktionary

Środki konserwujące, chemiczne środki konserwujące, konserwanty, antyseptyki – związki chemiczne, lub mieszaniny związków dodawane do żywności, pasz, kosmetyków aby powstrzymać lub spowolnić psucie się tych produktów przez zmniejszenie szybkości lub całkowite zahamowanie mikrobiologicznych i enzymatycznych procesów powodujących psucie i obniżanie jakości produktu w konsekwencji przedłużając jego przydatność do spożycia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konserwacja ż., konserwowanie n., konserwator m., konserwa ż.

przym. konserwatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) środek konserwujący

Wiktionary

# konserwarnia

konserwiarnia;
1. wytwórnia konserw;
2. przestarzałe: zakład zajmujący się konserwacją czegoś

SJP.pl

# konserwator

1. specjalista zajmujący się konserwacją dzieł sztuki, obiektów zabytkowych itp.;
2. specjalista nadzorujący urządzenia w fabryce, odpowiadający za ich stan techniczny i dokonujący ewentualnych napraw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. szt. osoba konserwująca dzieła sztuki

(1.2) adm. urzędnik nadzorujący dobrostan obiektów zabytkowych

(1.3) adm. urzędnik nadzorujący dobrostan obiektów przyrodniczych

(1.4) techn. mechanik nadzorujący pracę maszyn i ich konserwację

(1.5) daw. urzędnik broniący stanu posiadania i zarządzający dobrami

Wiktionary

- Konserwator budynków – tytuł zawodowy
- Konserwator szkolny – tytuł zawodowy
- Konserwator części – tytuł zawodowy
- Konserwator dzieł sztuki – tytuł zawodowy
- Konserwator skór surowych – tytuł zawodowy
- Konserwator systemów komputerowych i sieci – tytuł zawodowy
- Konserwator zabytków – zawód
- Konserwator zabytków archeologicznych – zawód - pracownik służby ochrony zabytków
- Konserwator przyrody – organ ochrony przyrody

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zawieźmy rzeźbę do konserwatora w Gandawie.

(1.2) Otrzymaliśmy pozwolenie konserwatora na pomalowanie tych framug.

(1.3) Na wycięcie kasztanowca pozwolił konserwator przyrody.

(1.4) Cecylia zgłosiła konserwatorowi, że żarówka w windzie znowu mruga.

(1.5) Król ustanowił konserwatorami biskupstwa swych kuzynów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwatornia ż., konserwatorstwo n.

:: fż. konserwatorka ż.

przym. konserwatorski, konserwatywny

czas. konserwować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) renowator, restaurator

Wiktionary

# konserwatorium

wyższa lub średnia szkoła o profilu muzycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. muz. uczelnia wyższa specjalizująca się w edukacji muzycznej i artystycznej

Wiktionary

Uczelnia muzyczna – uczelnia, w której prowadzone jest nauczanie sztuki muzycznej. Nauka kończy się uzyskaniem tytułu licencjata lub magistra sztuki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwsze konserwatoria powstały na przełomie XVI i XVII wieku we Włoszech, gdzie początkowo były to instytucje zajmujące się edukacją muzyczną sierot.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konserwatoryjny

czas. konserwować

Wiktionary

# konserwatorka

1. specjalistka zajmująca się konserwacją dzieł sztuki, obiektów zabytkowych itp.;
2. specjalistka nadzorująca urządzenia w fabryce, odpowiadająca za ich stan techniczny i dokonująca ewentualnych napraw

SJP.pl

# konserwatornia

pomieszczenie przeznaczone do przechowywania i konserwacji różnych urządzeń, sprzętu itp.

SJP.pl

# konserwatorski

taki, który dotyczy konserwacji lub konserwatora, np. urząd konserwatorski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z konserwatorstwem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwator mos., konserwacja ż.

przym. konserwatywny

Wiktionary

# konserwatorstwo

1. nauka dotycząca konserwacji zabytków i dzieł sztuki;
2. rzadko: prace związane z konserwacją zabytków i dzieł sztuki; konserwacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) branża obejmująca zabezpieczanie majątku ruchomego oraz nieruchomości przed niszczeniem (m.in. w wyniku starzenia)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwacja ż., konserwatoryka ż., konserwator m., konserwatorka ż.

Wiktionary

# konserwatoryjny

związany z konserwatorium, charakterystyczny dla konserwatorium - wyższej lub średniej szkoły muzycznej, np. klasa konserwatoryjna

SJP.pl

# konserwatysta

1. członek partii konserwatywnej lub stronnictwa konserwatywnego;
2. człowiek przywiązany do tradycji i niechętny zmianom; tradycjonalista, reakcjonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek partii konserwatywnej lub jej sympatyk

(1.2) książk. osoba przywiązana do tradycji i niechętna wszelkim zmianom

Wiktionary

- konserwatysta – zwolennik konserwatyzmu
- „Konserwatysta” – pismo wydawane przez François-Renégo de Chateaubrianda
- Konserwatysta – członek partii Konserwatystów

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨsta, AS: kõũ̯servatysta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwatyzm m., konserwa ż., konserwowanie n.

:: fż. konserwatystka ż.

przym. konserwatywny

przysł. konwerwatywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tradycjonalista; pejor. reakcjonista

(1.2) tradycjonalista, człowiek starej daty

Wiktionary

# konserwatystka

1. członkini partii konserwatywnej lub stronnictwa konserwatywnego;
2. kobieta przywiązana do tradycji i niechętna zmianom; tradycjonalistka, reakcjonistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. członkini partii konserwatywnej lub jej sympatyczka

(1.2) osoba przywiązana do tradycji i niechętna zmianom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Otóż przyznałam się do tego, że jestem katoliczką i konserwatystką. Ale wyznałam, że ani trochę nie odpowiada mi model matrony siedzącej w garach i rodzącej dzieci „z obowiązku wobec narodu", nie realizującej się zawodowo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwatyzm m., konserwa ż., konserwowanie n.

:: fm. konserwatysta m.

przym. konserwatywny

przysł. konserwatywnie

Wiktionary

# konserwatywnie

przysłówek

(1.1) w sposób konserwatywny, zgodnie z tradycją

(1.2) w sposób konserwatywny, nie czyniąc szybkich zmian

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwatystka mos., konserwatyzm mrz., konserwa ż., konserwatywność ż.

przym. konserwatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tradycyjnie

(1.2) zachowawczo

Wiktionary

# konserwatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: konserwatywny; bardziej konserwatywny

SJP.pl

# konserwatywność

1. przywiązanie do tradycji, istniejących instytucji i systemu wartości, wyrażanie niechętnego lub wrogiego stosunku do poważniejszych zmian, sprzeciwianie się nowościom; tradycjonalizm, zachowawczość, ortodoksyjność, niepostępowość;
2. cecha partii, stronnictwa, kierunku politycznego, odwołujących się w swych założeniach do ideologii konserwatyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie konserwatystą, niechęć do zmian

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwatysta m., konserwatyzm mrz.

przysł. konserwatywnie

Wiktionary

# konserwatywny

1. przywiązany do tradycji, istniejących instytucji i systemu wartości, wyrażający niechętny lub wrogi stosunek do poważniejszych zmian, sprzeciwiający się nowościom; tradycjonalistyczny, zachowawczy, ortodoksyjny, niepostępowy;
2. dotyczący konserwatyzmu - ideologii społeczno-politycznej lub kierunku politycznego;
3. należący, odnoszący się do partii lub stronnictwa konserwatywnego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów

przymiotnik jakościowy

(2.1) zachowawczy, nie lubiący zmian

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ, AS: kõũ̯servatyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwatyzm m., konserwatysta m., konserwatystka ż., konserwa ż., konserwowanie n., zakonserwowanie n., konserwant m., konserwator m., konserwatorka ż., konserwacja ż.

czas. konserwować ndk., zakonserwować dk.

przym. konserwowy, konserwatorski

przysł. konserwatywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tradycjonalistyczny

(2.1) zakrzepły, zasklepiały, zastygły

Wiktionary

# konserwatyzm

1. przywiązanie do tego, co dawne i niechęć do zmian; zachowawczość;
2. ideologia broniąca tradycyjnego ładu społecznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

(1.2) polit. kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)

(1.3) socjol. kierunek w myśli społecznej, mówiący o nieusuwalności zła z historii i życia człowieka

(1.4) jęz. postawa językowa, wg której nie powinno się wprowadzać innowacji językowych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥, AS: kõũ̯servatysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwatywność ż., konserwa ż., konserwatysta m., konserwatystka ż., konserwator m., konserwatorka ż., konserwacja ż.

czas. konserwować ndk., zakonserwować dk.

przym. konserwatywny, konserwacyjny

przysł. konserwatywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. reakcjonizm, wstecznictwo, zachowawczość, tradycjonalizm

Wiktionary

# konserwiarnia

konserwarnia;
1. wytwórnia konserw;
2. przestarzałe: zakład zajmujący się konserwacją czegoś

SJP.pl

# konserwować

1. utrwalać produkt spożywczy, przygotowywać go do dłuższego przechowywania; puszkować, wekować;
2. zabezpieczać za pomocą specjalnych środków zabytki, dzieła sztuki itp. przed niszczeniem i utratą wartości;
3. konserwować się:
a) ulegać konserwowaniu, nie psuć się, nie niszczyć się ;
b) w odniesieniu do człowieka: dbać, troszczyć się o siebie; trzymać się

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zakonserwować)

(1.1) chronić coś przed zniszczeniem za pomocą odpowiednich środków; utrzymywać we właściwym stanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zegarmistrzowie mogą zarówno produkować własne zegarki, jak i naprawiać oraz konserwować inne zegarki.

(1.1) Jedzenie konserwowane aminami czy saletrą wpływa niekorzystnie na funkcje trzustki i może wywoływać jej schorzenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛrˈvɔvat͡ɕ, AS: kõũ̯servovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konserwacja ż., konserwa ż., konserwator m., konserwatorium n., konserwowanie n., konserwatyzm mrz.

przym. konserwatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chronić

Wiktionary

# konserwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konserwować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɛrvɔˈvãɲɛ, AS: kõũ̯servovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konserwować ndk., zakonserwować dk.

rzecz. konserwatystka mos., konserwant mrz., konserwatysta mos., konserwacja, konserwator, konserwatorka, konserwa

przym. konserwowy, konserwatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konserwacja

Wiktionary

# konserwowy

występujący w postaci konserwy - odpowiednio utrwalonego produktu spożywczego; konserwowany, puszkowany, wekowany

SJP.pl

# konserwujący

1. taki, który służy do utrwalania produktów spożywczych, przygotowuje je do dłuższego przechowywania, np. preparat konserwujący;
2. taki, który zabezpiecza zbytki, dzieła sztuki itp. przed niszczeniem, psuciem się i utratą wartości, np. środek konserwujący

SJP.pl

# konsjerż

z francuskiego: dozorca domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dozorca domu, gospodarz domu — szczególnie we Francji

Wiktionary

Konsjerż (fr. concierge dozorca) – dozorca domu i odźwierny w kamienicach i hotelach. We współczesnych luksusowych hotelach również pracownik, którego zadaniem jest załatwianie najróżniejszych spraw dla gości – rezerwacji biletów teatralnych, stolików w restauracjach, doradzanie i organizowanie rozrywek, rezerwacja środków transportu itd.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. concierge m.

:: fż. konsjerżka ż.

Wiktionary

# konsjerżka

z francuskiego: dozorczyni domu

SJP.pl

# koński

dotyczący konia, związany z koniem

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do konia

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z koniem, dotyczący konia

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla konia, mający cechy konia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nagły tupot końskich kopyt był jakby ocknieniem z dziwnego snu.

(1.1) Jej kroki na kocich łbach bębnią jak niedawno kopyta końskie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃j̃sʲci, AS: kõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Końskie n./nmos., koniarz mos., koniowate nmos., koniucha mos., koniuch mos., konisko n., koń m., konik m., konina ż., konnica ż., koniuszy m., koniuszanka ż.

przym. konny, koniowaty

Wiktionary

# końskie

dotyczący konia, związany z koniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w gminie Dydnia;

Wiktionary

Końskie – miasto w województwie świętokrzyskim, siedziba powiatu koneckiego i gminy miejsko-wiejskiej Końskie. Należy do ziemi sandomierskiej historycznej Małopolski. Położone jest na północnym skraju Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej, wśród Lasów Koneckich. Powiatowy ośrodek przemysłowy (przemysł metalurgiczny, wytwórnie płytek ceramicznych) i handlowy. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od Lipska do Końskich była to szosa jednokierunkowa, dziwaczny kręty produkt fantazji drogowców, wymagający od kierowcy odwagi i doświadczenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃j̃sʲcɛ, AS: kõĩ ̯sʹḱe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konecczanin mos., konecczanka ż.

przym. konecki, koński

Wiktionary

# końskostopie

Stopa końsko-szpotawa (łac. talipes equinovarus, ang. club foot) – wada wrodzona, polegająca na utrwalonym zgięciu podeszwowym stopy i przywiedzeniu przodostopia. Jest to wada o charakterze deformacji, w około 50% przypadków spowodowana przez malformacje kostne. Nie do końca jasna jest etiologia zmian.

Wikipedia

# końskowola

miasto w Polsce

SJP.pl

Końskowola – miasto w Polsce, położone w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, siedziba gminy Końskowola.

Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 liczyła 2188 mieszkańców.

Końskowola uzyskała lokację miejską 8 czerwca 1532. Została pozbawiona praw miejskich 31 maja 1870, tworząc wiejską gminę Końskowola w powiecie nowoaleksandryjskim, wstępnie w granicach dotychczasowego miasta, a w latach 1925–1954 obejmując także sąsiednie wsie. W latach 1954–1972 siedziba gromady Końskowola w powiecie puławskim, a od 1973 reaktywowanej gminy Końskowola. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa lubelskiego. 1 stycznia 2025 Końskowola odzyskała status miasta.

Wikipedia

# końskowolanin

mieszkaniec Końskowoli (miasta w Polsce)

SJP.pl

# końskowolanka

mieszkanka Końskowoli (miasta w Polsce)

SJP.pl

# końskowolski

przymiotnik od: Końskowola, wieś gminna w województwie lubelskim

SJP.pl

# konskrypcja

1. pobór do wojska, branie rekruta;
2. dawniej: spis, wykaz, lista

SJP.pl

# konskrypcyjny

dotyczący konskrypcji

SJP.pl

# konsola

1. ozdobny stolik umieszczany zwykle pod lustrem jako podstawa pod zegar, wazon itp., używany głównie na przełomie XVII-XVIII wieku;
2. ozdobny wspornik architektoniczny lub podstawa rzeźby, zwykle w formie woluty;
3. konstrukcja wspierająca w różnych maszynach i urządzeniach, przymocowana do ściany pionowej, słupa itp.; wspornik;
4. pulpit w studiu radiowym lub w dyskotece z wmontowanym sprzętem grającym;
5. blat, na którym znajdują się dźwignie, przyciski oraz aparatura kontrolna do sterowania innymi urządzeniami;
6. w informatyce: urządzenie umożliwiające komunikację z komputerem i kontrolowanie przebiegu jego operacji;
7. urządzenie elektroniczne umożliwiające granie w gry komputerowe;
8. obligacja powstała z połączenia kilku różnych pożyczek, w celu ujednolicenia form i terminów płatności, zmiany stopy procentowej itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. blat lub tablica z elementami sterującymi

(1.2) techn. zestaw cyfrowych urządzeń multimedialnych do gier, odtwarzania muzyki, filmów itp.;

(1.3) mały stolik przyścienny;

(1.4) archit. ozdobny wspornik podpierający balkon, rzeźbę, gzyms itp.;

(1.5) inform. tryb wprowadzania poleceń do komputera w postaci komend wpisywanych z klawiatury

Wiktionary

- konsola (architektura) – wspornik podpierający rzeźbę, gzyms, balkon, kolumnę, żebra sklepienia
- konsola (mebel) – mały stolik przyścienny
- konsola (informatyka) – wiersz poleceń, tryb tekstowy – jeden ze sposobów interakcji człowieka z komputerem
- konsola gier wideo – komputer o wyspecjalizowanej architekturze przeznaczony do uruchamiania gier wideo

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɔla, AS: kõũ̯sola

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsoleta ż.

:: zdrobn. konsolka ż.

przym. konsolowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) wiersz poleceń

Wiktionary

# konsolacja

1. pociecha, pocieszenie;
2. dawniej: stypa, poczęstunek po pogrzebie;
3. przenośnie: dzieci, pociechy, potomstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. akt lub proces pocieszania kogoś, przynoszenia ukojenia i podnoszenia na duchu

(1.2) spotkanie z poczęstunkiem po pogrzebie

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyrażone przez Justynę słowa przyniosły mi konsolację w trudnych chwilach.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konsolacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pociecha, pocieszenie

(1.2) stypa

Wiktionary

# konsolacyjny

dotyczący konsolacji

SJP.pl

# konsole

rodzaj państwowych papierów wartościowych, najbardziej rozpowszechnionych w Anglii

SJP.pl

Konsole – emulator terminali wyposażony w zakładki. Napisany został przez Larsa Doelle w C++. Rozprowadzany jest na licencji GPL w wersji 2. Konsole jest częścią składową KDE.

Wikipedia

# konsoleta

urządzenie elektroakustyczne do opracowywania sygnału dźwiękowego; mikser, stół mikserski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. stół mikserski w studiu radiowym lub telewizyjnym, pulpit realizatora dźwięku;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɔˈlɛta, AS: kõũ̯soleta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsola ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stół mikserski, konsola mikserska, mikser

Wiktionary

# konsolidacja

1. zjednoczenie, zespolenie, połączenie (się) w całość;
2. w psychologii: utrwalenie nabytych informacji w mózgu;
3. w geologii: zagęszczenie gruntu pod obciążeniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces integrowania różnych elementów w celu osiągnięcia jednolitości i spójności w obrębie danej grupy lub struktury;

(1.2) bank. proces zastąpienia kilku pożyczek jedną z ujednoliconymi warunkami spłaty;

(1.3) transp. proces łączenia niewielkich przesyłek w celu transportu ich w jednym kontenerze;

(1.4) psych. proces utrwalania informacji w mózgu;

(1.5) polit. proces umacniania i stabilizacji systemu demokratycznego;

(1.6) inform. proces łączenia skompilowanych modułów i tworzenia pliku wykonywalnego lub innego pliku obiektowego;

Wiktionary

- konsolidacja (informatyka)
- konsolidacja w geologii:
  - konsolidacja (mechanika gruntów)
  - konsolidacja jako pojęcie bliskie lityfikacji
- konsolidacja (psychologia)
- konsolidacja (politologia)
- Konsolidacja (gospodarka)
- kredyt konsolidacyjny
- konsolidacja (logistyka)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po wielu negocjacjach i wspólnych wysiłkach, konsolidacja partii politycznej doprowadziła do jednolitej strategii i spójnego stanowiska wobec kluczowych kwestii społecznych.

(1.2) Konsolidacja studenckich pożyczek ułatwiła nieco absolwentowi spłatę zadłużenia.

(1.3) Przeprowadziliśmy konsolidację przesyłek, co pozwoliło nam zoptymalizować koszty transportu.

(1.4) Za proces konsolidacji odpowiedzialny jest m.in. neuron.

(1.5) Konsolidacja następuje po tranzycji ustrojowej, a kończy się zazwyczaj wyborami lub referendum.

(1.6) Podczas konsolidacji do pliku wynikowego mogą być dołączone odpowiednie nagłówki.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) integracja, połączenie

(1.6) linkowanie

Wiktionary

# konsolidacyjny

dotyczący konsolidacji

SJP.pl

# konsolidować

1. jednoczyć, łączyć, zespalać; umacniać, utrwalać, integrować;
2. w ekonomii: zabezpieczać kredyty państwowe przez konsolidację

SJP.pl

# konsolidowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konsolidować.

Wiktionary

# konsolka

zdrobnienie od: konsola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: konsola

(1.2) mała konsola

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsola ż.

Wiktionary

# konsolofon

urządzenie będące połączeniem przenośnej konsoli do gier i telefonu komórkowego

SJP.pl

N-Gage – urządzenie wyprodukowane przez fińskie przedsiębiorstwo Nokia, mogące pełnić rolę telefonu komórkowego i przenośnej konsoli do gier (tzw. konsolofon). Wyposażone jest ono w procesor ARM9 o częstotliwości taktowania 104 MHz, system Symbian 6.1 oraz wyświetlacz o rozdzielczości 176×208 pikseli mogący wyświetlić 4096 kolorów. N-Gage powstał na bazie telefonu Nokia 7650/3650; w zależności od modelu (Classic/QD) telefon jest odpowiednio trój- i dwuzakresowy.

Wikipedia

# konsolowiec

potocznie: osoba używająca konsoli do gier

SJP.pl

# konsolowy

przymiotnik od: konsola

SJP.pl

# konsonans

1. rym niedokładny;
2. harmonijne współbrzmienie co najmniej dwu dźwięków różnej wysokości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. rym niedokładny, polegający tylko na współbrzmieniu spółgłosek po ostatniej akcentowanej samogłosce (np. grabarz — grabież, pacierz — chociaż)

(1.2) muz. harmonijne współbrzmienie dźwięków różnej wysokości;

Wiktionary

Konsonans (łac. consonans) – interwał uważany za zgodnie (przyjemnie) brzmiący. Jest to współbrzmienie (konsonans harmoniczny) lub następstwo (konsonans melodyczny) przynajmniej dwóch dźwięków, które słuchowo jest odczuwane jako zgodne. Wszystkie interwały zwiększone bądź zmniejszone, mogące enharmonicznie przypominać konsonanse, należą do dysonansów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) W obrębie jednej oktawy pryma, kwarta, kwinta i oktawa są konsonansami doskonałymi, zaś tercja i seksta nazywane są konsonansami niedoskonałymi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɔ̃nãw̃s, AS: kõũ̯sõnãũ̯s

Wiktionary

# konsonansowy

przymiotnik od: konsonans

SJP.pl

# konsonant

w językoznawstwie: spółgłoska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dźwięk języka mówionego powstający poprzez zablokowanie przepływu powietrza w aparacie mowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Który z konsonantów występuje we wszystkich językach Kaukazu?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɔ̃nãnt, AS: kõũ̯sõnãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsonantyzacja ż., konsonantyzm mrz., konsonantyzowanie n.

czas. konsonantyzować ndk., konsonantyzować się ndk., skonsonantyzować dk.

przym. konsonantyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spółgłoska

Wiktionary

# konsonantyczny

→ konsonant

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z konsonantem, dotyczący konsonantu

Wiktionary

#### Patrz:

konsonant

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɔ̃nãnˈtɨt͡ʃnɨ, AS: kõũ̯sõnãntyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsonantyzm mrz., konsonant mrz., konsonantyzacja ż.

czas. konsonantyzować, skonsonantyzować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spółgłoskowy

Wiktionary

# konsonantyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. przejście samogłoski w spółgłoskę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podwyższanie artykulacji samogłosek może prowadzić do ich konsonantyzacji, tj. przejścia w spółgłoski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsonant mrz., konsonantyzm mrz., konsonantyzowanie n.

czas. konsonantyzować ndk., konsonantyzować się ndk., skonsonantyzować dk.

przym. konsonantyczny

Wiktionary

# konsonantyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. ogół konsonantów danego języka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsonant mrz., konsonantyzacja ż., konsonantyzowanie n.

czas. konsonantyzować ndk., konsonantyzować się ndk., skonsonantyzować dk.

przym. konsonantyczny

Wiktionary

# konsonantyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonsonantyzować)

(1.1) jęz. o samogłosce przechodzić w spółgłoskę

czasownik zwrotny niedokonany konsonantyzować się (dk. skonsonantyzować się)

(2.1) jęz. o samogłosce stawać się spółgłoską

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. skonsonantyzowanie n., konsonant mrz., konsonantyzacja ż., konsonantyzm mrz., konsonantyzowanie n.

czas. skonsonantyzować dk.

przym. konsonantyczny

Wiktionary

# konsonantyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. przekształcanie się w spółgłoskę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsonantyzm mrz., konsonant mrz., konsonantyzacja ż., skonsonantyzowanie n.

czas. skonsonantyzować, konsonantyzować ndk.

Wiktionary

# konsorcjalny

→ konsorcjum; konsorcyjny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący konsorcjum, związany z konsorcjum

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɔrˈt͡sʲjalnɨ, AS: kõũ̯sorcʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsorcjum

Wiktionary

# konsorcjant

uczestnik konsorcjum, związku przedsiębiorstw zawartego w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia

SJP.pl

# konsorcjum

związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zarz. związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;

Wiktionary

Konsorcjum (łac. consortium „współudział”, od con- „współ-” i sors „część, dola, udział”) – porozumienie samodzielnych podmiotów, którego celem jest ich zobowiązanie się do wspólnej realizacji określonego zadania.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɔrt͡sʲjũm, AS: kõũ̯sorcʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konsorcjalny

Wiktionary

# konsorcyjny

→ konsorcjum; konsorcjalny

SJP.pl

# konspekcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konspekt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie konspekt, lecz tylko mały konspekcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konspekt m.

Wiktionary

# konspekt

krótki zarys, szkic czegoś, obejmujący najważniejsze elementy; streszczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zarys, plan, szkic wykładu, utworu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃spɛkt, AS: kõũ̯spekt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konspekcik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szkic, streszczenie

Wiktionary

# konspektować

robić zarys utworu, wykładu itp. ujęty w punktach

SJP.pl

# konspektowy

przymiotnik od: konspekt

SJP.pl

# konspira

potoczne określenie konspiracji

SJP.pl

# konspiracja

1. tajna, nielegalna działalność polityczna lub rewolucyjna; spiskowanie; konspirowanie;
2. tajna organizacja; sprzysiężenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy

(1.2) tajna organizacja, także. jej członkowie

Wiktionary

Konspiracja (łac. conspiratio), podziemie, spisek – ogólnie: tajemnica lub tajna organizacja; w dziedzinie politycznej, wojskowości, przedsiębiorczości i innych, tajna działalność skierowana przeciwko istniejącej władzy, konkurencji gospodarczej, obywatelom, okupantom i innym, prowadzona przez organizacje polityczne, przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe, organizacje zbrojne i inne.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konspirator m., konspiratorka ż., konspiracjonista m., konspiracjonistka ż., konspirant m., konspiratorstwo n., konspira ż., konspiracyjność ż., konspirowanie n.

:: zdrobn. konspiracyjka ż.

czas. konspirować ndk.

przym. konspiracyjny, konspiratorski

przysł. konspiracyjnie, konspiratorsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konspiratorstwo, podziemie; pot. konspira

(1.2) podziemie; pot. konspira

Wiktionary

# konspiracjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik, głosiciel teorii spiskowych

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃spʲirat͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: kõũ̯spʹiracʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konspiracja ż., konspira ż., konspirowanie n.

:: fż. konspiracjonistka ż.

czas. konspirować ndk.

przym. konspiracyjny, konspiratorski

przysł. konspiracyjnie

Wiktionary

# konspiracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konspiracyjne; cecha tych, którzy są konspiracyjni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konspiracja ż.

przym. konspiracyjny, konspiratorski

przysł. konspiracyjnie

Wiktionary

# konspiracyjny

1. tajny, podziemny, spiskowy;
2. przenośnie: towarzyszący ukrywaniu czegoś przed kimś, np. głos konspiracyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z konspiracją, dotyczący konspiracji

(1.2) towarzyszący zatajaniu, ukrywaniu czegoś przed kimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jako oficer rezerwy Moczarski przebył na froncie kampanię wrześniową, a natychmiast po klęsce, kiedy się Polska zawaliła pod naporem wojennej machiny Hitlera, rozpoczął działalność konspiracyjną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konspiracja ż., konspirator m., konspiratorka ż., , konspiracjonista m., konspirant m., konspira ż., konspiratorstwo n., konspiracyjność ż., konspirowanie n.

czas. konspirować ndk.

przym. konspiratorski

przysł. kospiracyjnie, konspiratorsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konspiratorski, podziemny, spiskowy, tajny

Wiktionary

# konspirant

członek tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działacz konspiracyjny, konspirator, spiskowiec

SJP.pl

# konspirantka

członkini tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działaczka konspiracyjna, konspiratorka

SJP.pl

# konspirator

członek tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działacz konspiracyjny, konspirant, spiskowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik konspiracji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednych życie rewolucyjne pochłania całkowicie, czyniąc z nich zawodowych konspiratorów; drugich wciąga ono w swój wir częściowo, modyfikując i zastosowując do swych wymagań ich życie prywatne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konspiracja ż., konspiratorstwo n., konspira ż., konspirowanie n.

:: fż. konspiratorka ż.

czas. konspirować ndk.

przym. konspiracyjny, konspiratorski

przysł. konspiracyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spiskowiec, zaprzysiężony

Wiktionary

# konspiratorka

członkini tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działaczka konspiracyjna, konspirantka

SJP.pl

# konspiratorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konspiratorami, dotyczący konspiratorów; właściwy konspiratorom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konspiracja ż., konspirator m., konspiratorka ż., konspiracjonista m., konspirant m., konspira ż., konspiratorstwo n., konspiracyjność ż., konspirowanie n.

czas. konspirować ndk.

przym. konspiracyjny

przysł. kospiracyjnie, konspiratorsko

Wiktionary

# konspirować

1. porozumiewać się potajemnie, knuć coś; spiskować, zmawiać się, sprzysięgać się;
2. przenośnie: ukrywać, zatajać coś przed kimś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakonspirować)

(1.1) trzymać w ukryciu

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakonspirować)

(2.1) zmawiać się w ukryciu przeciwko komuś, np. obecnej władzy

czasownik zwrotny niedokonany konspirować się (dk. zakonspirować się)

(3.1) ukrywać swoje zamiary lub tożsamość; otaczać się tajemnicą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konspirator mos., konspiracjonista mos., konspirowanie n., konspiracja ż.

przym. konspiracyjny, konspiratorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taić, ukrywać

(2.1) spiskować

(3.1) maskować się

Wiktionary

# konstabl

stopień w policji brytyjskiej

SJP.pl

Konstabl, z łac. „comes stabuli” – stopień lub stanowisko w wymiarze sprawiedliwości bądź administracji wielu krajów. Znaczenie pojęcia jest bardzo szerokie i różni się zależnie od okresu historycznego i regionu geograficznego.

Wikipedia

# konstanca

port handlowy Rumunii nad Morzem Czarnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rumunii, port nad Morzem Czarnym, stolica okręgu;

(1.2) geogr. adm. okręg we wschodniej Rumunii, nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Konstanca (rum. Constanța, gr. Κωνστάντζας, łac. Constantiana), do IV wieku Tomi (stgr. Τόμοι, łac. Tomis) – największy port handlowy Rumunii, leżący nad Morzem Czarnym, a także stolica okręgu administracyjnego Konstanca. Powierzchnia: 124,89 km², populacja: 284 tys. mieszkańców (2011).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. konstancki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Tomis (do IV wieku)

Wiktionary

# konstancin

wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Konstancin – część miasta Konstancin-Jeziorna
- Konstancin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
- Konstancin – wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ujazd
- Konstancin – część wsi Brzóstków w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Żerków

Wikipedia

# konstancin-jeziorna

miejscowość

SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Konstancin-Jeziorna – miasto w Polsce w woj. mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, położone w aglomeracji warszawskiej ok. 20 km na południe od centrum Warszawy; siedziba gminy miejsko-wiejskiej Konstancin-Jeziorna. Powstało w 1969 r. w wyniku połączenia miast Skolimów-Konstancin i Jeziorna oraz kilku wsi. Jest siedzibą władz gminy. Według danych stołecznego Urzędu Statystycznego z 31 grudnia 2021, miasto miało 17 032 mieszkańców. Znane jako uzdrowisko, dawniej także ze względu na produkcję papieru.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od 21 lat mieszkamy w Konstancinie-Jeziornie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stãɲt͡ɕĩnʲ‿jɛ̇ˈʑɔrna, AS: kõũ̯stãńćĩnʹ‿i ̯ėźorna

Wiktionary

# konstancinianin

mieszkaniec Konstancina-Jeziorny (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Konstancina-Jeziorny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. konstancinianka ż.

przym. konstanciński

Wiktionary

# konstancinianka

mieszkanka Konstancina-Jeziorny (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Konstancina-Jeziorny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. konstancinianin mos.

przym. konstanciński

Wiktionary

# konstanciński

przymiotnik od: Konstancin-Jeziorna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Konstancina-Jeziorny, związany ze Konstancinem-Jeziorną

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstancinianin mos., konstancinianka ż.

Wiktionary

# konstancja

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

(1.3) geogr. część miasta Ozorków, w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków

(1.4) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie borszczowskim, w obwodzie tarnopolskim;

Wiktionary

Polska:

- dawne miasto na terenie obecnego miasta Odolanów
- Konstancja – część miasta Ozorków, w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków

Niemcy:

- Konstancja – powiat w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia
- Konstancja (niem. Konstanz) – miasto w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Konstancja

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pani Konstancja przynosi koszyk z kolorowymi pisankami.

(1.2) Ślub wzięli w Konstancji 13 sierpnia 1787 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstãnt͡sʲja, AS: kõũ̯stãncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2)

:: przym. konstancjański, konstancki

(1.3)

:: rzecz. konstancjanin mos., konstancjanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) stpol. Kostnica

Wiktionary

# konstancjański

przymiotnik od: Konstancja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Konstancją, dotyczący Konstancji (miasta w Niemczech)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstancja ż.

Wiktionary

# konstancjusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Konstancjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa constans oznaczającego "stały", "prawidłowy". Jego patronem jest św. Konstancjusz, biskup (II wiek).

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina - Constantius
- język niemiecki - Constantius
- język angielski - Constantius

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Świętych męczenników Aleksandra i Konstancjusza liturgia wspomina 5 października.

Wiktionary

# konstancjuszostwo

Konstancjusz z małżonką; Konstancjuszowie

SJP.pl

# konstancjuszowie

Konstancjusz z małżonką; Konstancjuszostwo

SJP.pl

# konstancjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Konstancjusza lub z nim związany

SJP.pl

# konstancki

przymiotnik od: Konstancja (miasto w Rumunii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Konstancą, dotyczący Konstancy

(1.2) geogr. hist. związany z Konstancją, dotyczący Konstancji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstanca ż., Konstanca ż., Konstancja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) współcz. konstancjański

Wiktionary

# konstandinos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najbardziej znanym w Polsce greckim poetą nowożytnym, jest Konstandinos Kawafis.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstanty m., Konstantyn m.

:: zdrobn. Kosta m., Kostas m.

Wiktionary

# konstans

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

- Konstans – imię męskie
- Konstans – cesarz rzymski
- Konstans II – cesarz rzymski
- Konstans II – cesarz bizantyński

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Świętego Konstansa z Trewiru wspominamy 5 października.

Wiktionary

# konstanta

element trwały, zachowujący swą niezmienność wśród elementów zmiennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. element stały, trwały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstãnta, AS: kõũ̯stãnta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstatacja ż.

czas. konstatować ndk.

Wiktionary

# konstantan

stop miedzi i niklu, wykorzystywany do wyrobu oporników

SJP.pl

Konstantan – stop miedzi 60% i niklu 40%, charakteryzujący się stałą rezystywnością (znikomą zależnością oporu od temperatury). Używany jako drut oporowy w niskich temperaturach, jako jeden z drutów termopar typu E i typu T; do wyrobu tensometrów drutowych.

Wikipedia

# konstantanowy

przymiotnik od: konstantan

SJP.pl

# konstantin

rosyjskie imię męskie

SJP.pl

Konstantin (bułg. Константин) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Wielkie Tyrnowo, w gminie Elena. W 2024 roku liczyła 1101 mieszkańców.

Wikipedia

# konstantostwo

Konstanty z małżonką; Konstantowie

SJP.pl

# konstantów

Konstanty z małżonką; Konstantostwo

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Konstantów – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Dzwola
- Konstantów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Błonie

Wikipedia

# konstantowie

Konstanty z małżonką; Konstantostwo

SJP.pl

# konstantowo

2 miejscowości w Polsce:

- Konstantowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
- Konstantowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Pruszcz

Wikipedia

# konstantowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Konstantego lub z nim związany

SJP.pl

# konstanty

element trwały, zachowujący swą niezmienność wśród elementów zmiennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Konstanty, Konstantyn – imię męskie, które wywodzi się od łacińskiego przydomka Constantinus, pochodzącego od łac. constans znaczącego „stały, stateczny, konsekwentny”. Żeńskim odpowiednikiem tego imienia jest Konstantyna lub Konstancja. W Polsce imię znane co najmniej od XV wieku.

Konstanty imieniny obchodzi: 23 stycznia, 17 lutego, 11 marca i 30 listopada.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konstanty wprowadził się do Rudy z całą rodziną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstãntɨ, AS: kõũ̯stãnty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstandinos mos., Kostas mos., Konstantynowicz mos., Konstantyna ż.

Wiktionary

# konstantyn

imię wielu władców starożytności i średniowiecza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Konstanty – imię męskie
- Konstantyn I Wielki (272-337) – cesarz rzymski od 307 roku
- Konstantyn II (317-340) – cesarz rzymski od 337 roku
- Konstantyn III (zm. 411) – uzurpator w Brytanii, Galii i Hiszpanii
- Konstantyn III (612-641) cesarz bizantyjski w 641 roku
- Konstantyn IV (649-685) – cesarz bizantyjski od 668
- Konstantyn V Kopronim (718-775) – cesarz bizantyjski od 741 roku
- Konstantyn VI (771-797) – cesarz bizantyjski od 780 roku
- Konstantyn I (836-877) – król Szkocji od 862
- Konstantyn II (przed 879 – 952) – król Szkocji w latach 900-943
- Konstantyn Lekapen – cesarz bizantyjski w 924 roku
- Konstantyn VII Porfirogeneta (905-959) – cesarz bizantyjski od 913 roku
- Konstantyn VIII (950-1028) – cesarz bizantyjski od 1025 roku
- Konstantyn IX Monomach (1000-1055) – cesarz bizantyjski od 1042 roku
- Konstantyn X Dukas (1006-1067) – cesarz bizantyjski od 1059 roku
- Konstantyn XI Dragazes (1404-1453) – ostatni cesarz bizantyjski, panował od 1448 roku
- Konstantyn VI (1860-1930) – patriarcha Konstantynopola od 17 grudnia 1924 do 22 maja 1925
- Konstantyn I Grecki (1868-1923) – król Grecji w latach 1913-1917 i 1920-1922
- Konstantyn II Grecki (ur. 1940) – król Hellenów w latach 1964-1973
- Konstantyn (ur. 1969) – książę holenderski, najmłodszy syn holenderskiej królowej Beatrix i księcia Clausa
- Konstantyn Dominik (1870-1942) – biskup pomocniczy diecezji chełmińskiej, jeden z najwybitniejszych synów ziemi kaszubskiej.
- Konstantyn (województwo lubelskie) – wieś w województwie lubelskim
- Konstantyn (Theodor Buggan, 1936-2012) – amerykański biskup prawosławny
- Konstantyn (Kiriłł Joakimowicz Bułyczow, 1858-lata 30. XX w.) – rosyjski biskup prawosławny
- Konstantyn (Konstandinos Charisiadis, 1929-2021) – duchowny prawosławnego
- Konstantyn (Konstantin Andriejewicz Chomicz, 1911-2000) – białoruski biskup prawosławny
- Konstantyn (Konstantin Grigoriewicz Diakow, 1871 lub 1875-1937) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Konstantyn (Krsta Đokić, 1946-) – biskup Serbskiego Kościoła Prawosławnego
- Konstantyn Dukas (1060-1081) – panował jako współcesarz w Cesarstwie Bizantyńskim
- Konstantyn (Farandatos, 1929-2020) – grecki duchowny prawosławny
- Konstantyn (Oleg Aleksandrowicz Gorianow, 1951-) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Konstantyn I (1050 a 1055-1102 lub 1103) – drugi książę Cylicji
- Konstantyn II (Konstantyn II właśc. Guy de Lusignan (zm. 1344) – król Małej Armenii
- Konstantyn II – czwarty książę Armenii Cylicyjskiej
- Konstantyn (Jakumakis, 1960-) – duchowny Greckiego Kościoła Prawosławnego
- Konstantyn (Emmanuił Mawrikijewicz Jessienski-Lubek, 1907-1996) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji
- Konstantyn (Kayal) – duchowny prawosławnego Patriarchatu Antiocheńskiego
- Konstantyn (Friedrich Wilhelm Konstantin Hermann Thassilo von Hohenzollern-Hechingen, 1801-1869) – suwerenny książę Hohenzollern-Hechingen
- Konstantyn (Malinkow, 1843-1912) – bułgarski biskup prawosławny
- Konstantyn (Konstantin Konstantinowicz Manujłow, 1968-) – rosyjski biskup prawosławny
- Konstantyn (Ilja Konstantinowicz Ostrowski, 1977-) – rosyjski biskup prawosławny
- Konstantyn Paleolog (ok. 1230-1271) – przyrodni brat Michała VIII Paleologa, syn Andronika Paleologa
- Konstantyn Paleolog (ok. 1278/1281-1334/1335) – drugi syn cesarza bizantyńskiego Andronika II Paleologa i Anny węgierskiej, despota Tesaloniki
- Konstantyn (Papastefanou, 1924-2016) – biskup Patriarchatu Antiocheńskiego
- Konstantyn (?- 715) – papież
- Konstantyn (Kojczo Wasilew Petrow, 1941-2017) – bułgarski biskup prawosławny
- Konstantyn (między 821/22 a 829 - 835) – bizantyński współcesarz
- Konstantyn (Tsilis, 1973-) – grecki biskup prawosławny
- Konstantyn (864 lub 866-879) – współcesarz Bizancjum

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstãntɨ̃n, AS: kõũ̯stãntỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstandinos mos., Kostas mos., Konstantynowicz mos., Konstantyna ż.

przym. konstantyński

Wiktionary

# konstantyna

1. miasto w północno-wschodniej Algierii;
2. wieś w województwie łódzkim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miasto w północno-wschodniej Algierii;

(1.3) geogr. adm. prowincja w północno-wschodniej Algierii

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Konstantyn

Wiktionary

- Konstantyna – imię żeńskie
- Konstantyna – cesarzowa rzymska
- Konstantyna (ur. ok. 560, zm. ok. 605) – cesarzowa bizantyńska, żona Maurycjusza

- Konstantyna – miasto w Algierii
- Konstantyna – prowincja w Algierii
- Konstantyna – wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Rzgów

Zobacz też:

- Constantine

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Konstanty mos., Konstantyn mos., Konstantynopol mrz.

przym. konstantyński

Wiktionary

# konstantynopol

nazwa miasta Stambuł (rzadziej: Istambuł) w latach 324-1453, w latach 1453-1930 nazwy Konstantynopol i Stambuł używane zamiennie, w starożytności - Bizancjum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. dawna nazwa Stambułu;

Wiktionary

Konstantynopol (gr. Κωνσταντινούπολις) – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica Cesarstwa Rzymskiego, w latach 395–1453 stolica Cesarstwa Bizantyńskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261), stolica Imperium Osmańskiego w latach 1453–1922. Od 1930 miasto nazywa się Stambuł.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konstantynopol to dawna stolica cesarstwa bizantyjskiego.

(1.1) Cesarz Konstantyn I Wielki przeniósł stolicę swego cesarstwa z Rzymu do Konstantynopola.

(1.1) To Odoaker obalił ostatniego cesarza zachodniorzymskiego, a insygnia cesarskie wysłał do Konstantynopola.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl, AS: kõũ̯stãntỹnopol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstantyna ż., konstantynopolitańczyk mos., konstantynopolitanka ż.

przym. konstantynopolitański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. Stambuł; hist. Bizancjum, Carogród

Wiktionary

# konstantynopolitańczyk

mieszkaniec Konstantynopola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Konstantynopola

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielu konstantynopolitańczyków zginęło, broniąc swoich kościołów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstantynopol m.

:: fż. konstantynopolitanka ż.

przym. konstantynopolitański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bizantyńczyk, bizantyjczyk

Wiktionary

# konstantynopolitańczykowianeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztucznie utworzone słowo, mające być w zamierzeniu najdłuższym wyrazem polskim i oznaczające rzekomo: młoda mieszkanka miasta Konstantynopol (współcz. Stambuł)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mała konstantynopolitańczykowianeczka tańczy na moście nad Bosforem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃nɔpɔlʲitãj̃n͇t͡ʃɨkɔvʲjãˈnɛt͡ʃka, AS: kõũ̯stãntỹnopolʹitãĩ ̯ṇčykovʹi ̯ãnečka

Wiktionary

# konstantynopolitanka

mieszkanka Konstantynopola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Konstantynopola

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zatrzymał się u pewnej konstantynopolitanki nad zatoką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstantynopol m.

:: fm. konstantynopolitańczyk m., konstantynopolitanin m.

przym. konstantynopolitański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) carogrodzianka, bizantynka, bizantyjka

Wiktionary

# konstantynopolitański

przymiotnik od: Konstantynopol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Konstantynopola, związany z Konstantynopolem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W połowie lipca zawarto konstantynopolitański układ pokojowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstantynopol mrz., konstantynopolitańczyk mos., konstantynopolitanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bizantyjski, bizantyński

Wiktionary

# konstantynów

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. osiedle w Warszawie;
3. wieś na Białorusi;
4. miasteczko na Litwie

SJP.pl

W Polsce

- Konstantynów – część miasta Lubartów
- Konstantynów – część miasta Lublin
- Konstantynów – część miasta Sosnowiec
- Konstantynów – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Konstantynów
- Konstantynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Konstantynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
- Konstantynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Konstantynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica
- Konstantynów – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
- Konstantynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Biała Rawska
- Konstantynów – część wsi Cesinów-Las w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
- Konstantynów – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
- Konstantynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Gąbin
- Konstantynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
- Konstantynów – część wsi Koziarnia w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Krzeszów
- Konstantynów – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
- Konstantynów – część wsi Wojnowice w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska
- Konstantynów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kramsk

Wikipedia

# konstantynowianin

mieszkaniec Konstantynowa, Konstantynowa Łódzkiego

SJP.pl

# konstantynowianka

mieszkanka Konstantynowa, Konstantynowa Łódzkiego

SJP.pl

# konstantynowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) syn Konstantyna lub Konstantego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kniaź Wasyl Konstantynowicz Czartoryski był protoplastą rodu Czartoryskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstantyn m., Konstanty m.

Wiktionary

# konstantynówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na wschodniej Ukrainie, położone w obwodzie donieckim;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. konstantynówecki

Wiktionary

# konstantynowo

W Polsce

- Konstantynowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
- Konstantynowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Chodzież
- Konstantynowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
- Konstantynowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wyrzysk
- Konstantynowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
- Konstantynowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Zaniemyśl

Wikipedia

# konstantynowski

przymiotnik od: Konstantynów, Konstantynów Łódzki

SJP.pl

# konstantyński

→ Konstantyna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z osobą o imieniu Konstantyn, w szczególności władcą, np. Konstantynem I Wielkim

(1.2) związany z Konstantyną, dotyczący Konstantyny (miasta w Algierii)

Wiktionary

#### Patrz:

Konstantyna

#### Przykłady

(1.1) Model takiego układu nazywany jest niekiedy katolicyzmem konstantyńskim, od imienia rzymskiego cesarza (…)

(1.2) W czasach kolonialnych językami berberskimi mówiło 27 proc. ludności w departamencie konstantyńskim, 34 w algierskim i tylko 1 proc. w departamencie orańskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Konstantyn mos., Konstantyna ż.

Wiktionary

# konstatacja

ustalenie, dostrzeżenie, stwierdzenie jakiegoś faktu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. stwierdzenie danego faktu

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konstatować ndk.

rzecz. konstanta ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stwierdzenie, uwaga

Wiktionary

# konstatować

stwierdzać, spostrzegać, ustalać jakiś fakt

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonstatować)

(1.1) książk. stwierdzać zaistnienie jakiegoś faktu, zdarzenia; ustalać coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Anatol wrócił do Prefektury z paszportem i tu grubas konstatuje, że i w paszporcie rok 1918 jest wydrapany i zamieniony na 1919.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃staˈtɔvat͡ɕ, AS: kõũ̯statovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstanta ż., konstatacja ż., konstatowanie n., skonstatowanie n.

czas. skonstatować dk.

Wiktionary

# konstatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konstatować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konstatować ndk.

Wiktionary

# konstelacja

gwiazdozbiór; układ; stan rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwiazdozbiór

(1.2) przen. układ, położenie, stan rzeczy

Wiktionary

Gwiazdozbiór (konstelacja z łac. constellatio, con od cum 'z [czym]' i stella 'gwiazda', gr. αστερισμός) – określony obszar na sferze niebieskiej ustalony przez Międzynarodową Unię Astronomiczną. Gwiazdy wchodzące w skład gwiazdozbiorów nie są ze sobą zazwyczaj fizycznie związane, a ich bliskie położenie na niebie jest wywołane geometrycznym efektem rzutowania ich położeń na sferę niebieską.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konstelacja Wielkiej Niedźwiedzicy jest bardzo łatwa do rozpoznania na niebie półkuli północnej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɛˈlat͡sʲja, AS: kõũ̯stelacʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) konfiguracja

Wiktionary

# konstelacyjny

dotyczący konstelacji

SJP.pl

# konsternacja

zmieszanie; zakłopotanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród dostojników nastąpiła lekka konsternacja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɛrˈnat͡sʲja, AS: kõũ̯sternacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konsternować, skonsternować

przym. skonsternowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zmieszanie, zażenowanie, zakłopotanie, strach, popłoch, konfuzja

Wiktionary

# konsternować

wprawiać w zakłopotanie; konfundować, żenować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonsternować)

(1.1) książk. wprawiać w zakłopotanie

czasownik zwrotny niedokonany konsternować się (dk. skonsternować się)

(2.1) książk. czuć zakłopotanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nagłe zainteresowanie się religią żydowską gwiazdy światowej estrady konsternuje jednak rabinów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsternacja ż., konsternowanie n., skonsternowanie n.

czas. skonsternować dk.

Wiktionary

# konstrukcja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) układ elementów, sposób ich powiązania

(1.2) proces budowania, konstruowania

(1.3) mat. metoda wykreślania figur geometrycznych określonym sposobem, określonymi przyrządami

(1.4) jęz. zestawienie jednostek o zgodnych funkcjach gramatycznych;

Wiktionary

Konstrukcja (układ konstrukcyjny) – obiekt powstały w wyniku wzajemnego powiązania wielu elementów (części) składowych w celu zbudowania pewnej strukturalnej i niepodzielnej całości.

W ujęciu ogólnym rozróżnia się dwa zasadnicze typy konstrukcji:

- konstrukcje budowlane,
- konstrukcje maszyn, urządzeń i pojazdów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Trzeba zrobić jakąś konstrukcję tego budynku.

(1.3) Drogie dzieci, zróbcie konstrukcję sześcioboku foremnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstrukt͡sʲja, AS: kõũ̯strukcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstruktor m., konstruktorka ż., konstruowanie n., skonstruowanie n., konstruktywizm m., rekonstrukcja ż., konstruktywność ż.

czas. konstruować ndk., skonstruować dk.

przym. konstrukcyjny, konstruktorski, konstruktywistyczny

przysł. konstrukcyjnie

Wiktionary

# konstrukcyjny

dotyczący konstrukcji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący konstrukcji, związany z konstrukcją

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na plac budowy przywieziono elementy konstrukcyjne dźwigu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃strukˈt͡sɨjnɨ, AS: kõũ̯strukcyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstruktywność ż., konstrukcja ż., dekonstrukcja ż., konstruktor m., konstruktorka ż., konstruowanie n., rekonstrukcja ż.

czas. konstruować, dekonstruować, rekonstruować, skonstruować, przekonstruować

przym. konstruktywny, dekonstrukcyjny

przysł. konstrukcyjnie

Wiktionary

# konstrukt

w filozofii: logiczny wytwór umysłu

SJP.pl

Konstrukt – w teorii Kelly’ego sposób postrzegania, konstruowania lub interpretowania zdarzeń.

Wyróżnia się:

1. Konstrukt słowny (który jednostka jest w stanie wyrazić słowami)
2. Konstrukt przedsłowny (którego jednostka nie jest w stanie wyrazić słowami)
3. Konstrukt zanurzony (który dało się kiedyś wyrazić słowami, lecz teraz jeden lub oba jego bieguny nie mogą zostać zwerbalizowane)
4. Konstrukt rdzenny (podstawowy dla systemu konstruktów osoby, nie może być zmieniony bez poważnych konsekwencji dla reszty systemu)
5. Konstrukt peryferyczny (dla systemu konstruktów nie jest podstawowy i może być zmieniony bez poważnych konsekwencji dla reszty systemu)
6. Konstrukt podrzędny (w systemie konstruktów jest mniej ważny i w związku z tym wchodzi w skład innego, nadrzędnego konstruktu)
7. Konstrukt nadrzędny (w systemie konstruktów ma znaczenie podstawowe i w związku z tym zawiera w sobie inne konstrukty)
8. Konstrukt przepuszczalny (przyjmuje nowe elementy)
9. Konstrukt nieprzepuszczalny (nie przyjmuje nowych elementów)
10. Konstrukt stale dostępny (aktywizuje się łatwo i na podstawie niewielkiej ilości informacji)

Wikipedia

# konstruktor

specjalista opracowujący konstrukcję urządzeń technicznych, budynków, mostów itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś zajmujący się konstruowaniem czegoś, np. inżynier projektujący budynki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) inform. procedura inicjująca obiekt po jego utworzeniu

Wiktionary

- konstruktor – osoba;
- konstruktor – specjalna metoda w programowaniu obiektowym

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Projektowaniem budynków zajmują się konstruktorzy, architekci oraz instalatorzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈstruktɔr, AS: kõũ̯struktor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstrukcja ż., dekonstrukcja ż., konstrukt m., konstruowanie n., skonstruowanie n., dekonstruowanie n., rekonstruowanie n., zrekonstruowanie n., rekonstruktor m.

:: fż. konstruktorka ż.

czas. konstruować ndk., skonstruować dk., dekonstruować ndk., rekonstruować ndk., zrekonstruować dk.

przym. konstrukcyjny, konstruktorski, rekonstrukcyjny, dekonstrukcyjny

Wiktionary

# konstruktorka

specjalistka opracowująca konstrukcję urządzeń technicznych, budynków, mostów itp.

SJP.pl

# konstruktorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konstruktorem, dotyczący konstruktora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstruktor mos., konstrukcja ż.

Wiktionary

# konstruktywistka

→ konstruktywista

SJP.pl

#### Patrz:

konstruktywista

# konstruktywistyczny

→ konstruktywizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szt. liter. dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem

Wiktionary

#### Patrz:

konstruktywizm

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃struktɨvʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: kõũ̯struktyvʹistyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstruktywność ż., konstruktywista m., konstruktywistka ż., konstruktywizm m., konstrukcja ż.

przysł. konstruktywistycznie

Wiktionary

# konstruktywizm

kierunek w sztuce, literaturze oraz architekturze, powstały w Rosji w latach dwudziestych XX wieku, w którym obecny był kult techniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

(1.2) liter. kierunek w literaturze rosyjskiej, który głosił kult techniki i przemysłu

Wiktionary

- konstruktywizm w sztuce
- konstruktywizm w architekturze
- konstruktywizm w filozofii
- konstruktywizm w socjologii
- konstruktywizm w stosunkach międzynarodowych
- konstruktywizm w matematyce
- konstruktywizm w edukacji

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konstruktywność ż., konstruktywista m., konstruktywistka ż., konstrukcja ż.

czas. konstruować ndk.

przym. konstruktywistyczny

przysł. konstruktywistycznie

Wiktionary

# konstruktywniej

stopień wyższy od przysłówka: konstruktywnie

SJP.pl

# konstruktywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: konstruktywny

SJP.pl

# konstruktywność

sposób myślenia umożliwiający dochodzenie do prawidłowych wniosków tworzących jakaś nową rzeczywistość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest konstruktywne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstrukcja ż., konstruktor m., konstruktorka ż., konstruktywizm m., konstruktywista ż., konstruowanie n.

przym. konstruktywny, konstrukcyjny, konstruktywistyczny

przysł. konstruktywnie

Wiktionary

# konstruktywny

1. wartościowy;
2. wnoszący nowe, potrzebne elementy;
3. budujący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który sprzyja rozwojowi, pomaga znaleźć rozwiązanie, prowadzi do pozytywnego rezultatu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potrzebujemy konstruktywnego podejścia do problemu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konstrukcyjny

rzecz. konstruktywność ż.

czas. konstruować

Wiktionary

# konstruować

czasownik

(1.1) budować, tworzyć konstrukcję

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃struˈwɔvat͡ɕ, AS: kõũ̯struu̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstrukcja ż., konstruktor m., konstruktywizm m., rekonstrukcja ż., konstruowanie n.

przym. konstrukcyjny, konstruktywny

czas. rekonstruować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tworzyć, budować

Wiktionary

# konstruowalność

cecha elementów konstruowalnych

SJP.pl

# konstruowalny

dający się skonstruować

SJP.pl

# konstruowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konstruować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃struwɔˈvãɲɛ, AS: kõũ̯struu̯ovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstrukcja ż., konstruktor m., rekonstrukcja ż., konstruktywność ż.

czas. konstruować ndk., skonstruować dk.

przym. konstrukcyjny

przysł. konstrukcyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tworzenie, budowanie

Wiktionary

# konstypacja

dawniej: obstrukcja, zaparcie

SJP.pl

# konstytuanta

zgromadzenie ustawodawcze pracujące nad uchwaleniem konstytucji danego państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. organ (zgromadzenie uchwałodawcze) powoływany w celu opracowania i uchwalenia konstytucjii;

(1.2) nazwa parlamentów niektórych krajów

Wiktionary

Konstytuanta – organ powołany specjalnie przez suwerena (naród), złożony z reprezentantów wybranych przez niego, któremu powierzone zostaje opracowanie i uchwalenie konstytucji. Sposób ten był często stosowany dawniej, np. Norwegia (1814), Rosja (1918), Włochy (1947). Mianem konstytuanty można określić również parlament, który działając w szczególnym trybie może być podmiotem uchwalającym konstytucję np. Zgromadzenie Narodowe w Polsce w latach 1992–1997 lub Sejm Śląski w latach 1922–1929.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 27 listopada Konstytuanta poszła dalej i przyjęła ustawę podpisaną przez króla, na mocy której księża mieli obowiązek złożenia przysięgi na ustawę cywilną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstytucjonalista mos., konstytucyjność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgromadzenie konstytucyjne

Wiktionary

# konstytucja

1. zbiór ogólnych zasad ustroju państwa, podstawowych, najważniejszych praw państwa i kompetencji naczelnych organów władzy; ustawa zasadnicza;
2. w dawnej Polsce: uchwała sejmu lub sejmiku;
3. w starożytnym Rzymie: cesarski akt prawny - edykt, dekret, reskrypt lub mandat;
4. w Kościele katolickim: podstawowy dokument dogmatyczny, wydany przez papieża, sobór itp.;
5. w biologii: zespół podstawowych cech budowy ciała, charakterystycznych dla danego osobnika;
6. w chemii: konstytucja cząsteczki - sposób i kolejność powiązania atomów w cząsteczce związku chemicznego;
7. mała konstytucja - konstytucja tymczasowa, która wkrótce ma być zastąpiona inną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

(1.2) egzemplarz konstytucji (1.1)

(1.3) hist. w I Rzeczypospolitej uchwała sejmu

(1.4) biol. stan organizmu zwierzęcia uwarunkowany jakością tkanek, czynnością narządów wewnętrznych i regulacyjną działalnością gruczołów dokrewnych;

Wiktionary

Konstytucja (od łac. constituo „urządzać, ustanawiać, regulować”) – zestaw podstawowych norm i zasad prawnych określających formę władzy publicznej w danym społeczeństwie. We współczesnych społeczeństwach najczęstszą formą konstytucji jest konstytucja spisana, która jest najważniejszym aktem prawnym w danym państwie i podstawowym źródłem prawa w danym systemie prawnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konstytucja Polski zapewnia obywatelom najważniejsze prawa.

(1.2) Tak często machacie tam tymi konstytucjami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɨˈtut͡sʲja, AS: kõũ̯stytucʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstytucjonalista mos., konstytucjonalistka ż., konstytucyjność ż., konstytuowanie n., ukonstytuowanie n.

czas. konstytuować ndk., ukonstytuować dk.

przym. konstytucyjny

przysł. konstytucyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ustawa zasadnicza

Wiktionary

# konstytucjonalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. prawnik zajmujący się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym

(1.2) polit. zwolennik monarchii konstytucyjnej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɨtut͡sʲjɔ̃naˈlʲista, AS: kõũ̯stytucʹi ̯õnalʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstytucja ż., konstytucyjność ż., konstytuanta ż.

:: fż. konstytucjonalistka ż.

przym. konstytucyjny, konstytucjonalistyczny

przysł. konstytucyjnie

Wiktionary

# konstytucjonalistka

→ konstytucjonalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prawniczka zajmująca się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym

Wiktionary

#### Patrz:

konstytucjonalista

#### Przykłady

(1.1) Kancelaria Premiera zatrudniła nową konstytucjonalistkę.

(1.1) Nie jestem konstytucjonalistką ani teoretykiem ustroju państwowego, więc trudno mi wnikać w argumenty za i przeciw temu rozwiązaniu. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɨtut͡sʲjɔ̃naˈlʲistka, AS: kõũ̯stytucʹi ̯õnalʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstytucyjność ż., konstytucjonalista, konstytucja

czas. konstytuować

przym. konstytucyjny, konstytucjonalistyczny

Wiktionary

# konstytucjonalistyczny

→ konstytucjonalizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z konstytucjonalizmem, dotyczący konstytucjonalizmu

Wiktionary

#### Patrz:

konstytucjonalizm

#### Powiązane:

rzecz. konstytucjonalizm mrz., konstytucjonalista mos., konstytucjonalistka ż.

Wiktionary

# konstytucjonalizacja

wprowadzenie jakiegoś prawa do konstytucji, nadanie mocy konstytucyjnej

SJP.pl

# konstytucjonalizm

- Konstytucjonalizm (polityka)
- Konstytucjonalizm w prawie
- Konstytucjonalizm (psychologia)

Wikipedia

# konstytucjonalny

1. przymiotnik od: konstytucja; konstytucyjny;
2. typ konstytucjonalny - typ budowy ciała ludzkiego, któremu według niektórych teorii odpowiadają określone właściwości psychiczne człowieka

SJP.pl

# konstytucyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy dla konstytucji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstytucyjność ż., konstytucjonalista mos., konstytucja ż.

przym. konstytucyjny

Wiktionary

# konstytucyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zgodność ustawy albo przepisu prawnego z ustawą zasadniczą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kontrola konstytucyjności ustaw należy wyłącznie do Trybunału Konstytucyjnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstytucja ż., konstytuanta ż., konstytucjonalista m., konstytucjonalistka ż.

przym. konstytucyjny

przysł. konstytucyjnie

Wiktionary

# konstytucyjny

dotyczący konstytucji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący konstytucji

(1.2) zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃stɨtuˈt͡sɨjnɨ, AS: kõũ̯stytucyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konstytucja ż., konstytucyjność ż., konstytucjonalista m., konstytucjonalistka ż.

przysł. konstytucyjnie

Wiktionary

# konstytuować

książkowo: tworzyć, organizować coś

SJP.pl

# konstytuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konstytuować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konstytuować ndk.

rzecz. konstytucja ż.

Wiktionary

# konstytutywny

1. będący najważniejszym składnikiem czegoś; główny, zasadniczy, podstawowy;
2. ustanawiający coś, stanowiący o czymś

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który jest główną częścią lub cechą czegoś

(1.2) praw. taki, który ustanawia, zmienia lub znosi stosunek prawny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ponieważ […] konstytutywną cechą buntu społecznego jest m.in. łamanie zasad, norm, standardów itp., dość łatwo można wpaść w pułapkę szablonowej, negatywnej oceny tego zjawiska.

(1.2) Obowiązek meldunkowy ma charakter konstytutywnej zasady porządku publicznego mającej jednocześnie związek z ochroną praw i interesów obywateli.

Wiktionary

# konsubstancjacja

Konsubstancjacja (łac. consubstantiatio) – nauka teologiczna o obecności ciała i krwi Jezusa Chrystusa w chlebie i winie w sakramencie eucharystii. Według doktryny, w sakramencie eucharystii współistnieją ze sobą substancje chleba i ciała oraz wina i krwi Chrystusa. Niektórzy teologowie łączą pojęcie konsubstancjacji z głoszoną w teologii luterańskiej nauką o unii sakramentalnej.

Wikipedia

# konsul

1. urzędnik w starożytnym Rzymie
2. stały przedstawiciel państwa za granicą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;

(1.2) hist. w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną;

(1.3) hist. we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;

(1.4) daw. rajca, członek rady miejskiej

Wiktionary

Konsul (łac. consul)

- Konsul – urzędnik państwa pełniący funkcję za granicą, w urzędzie konsularnym,
- Konsul rzymski – urząd w starożytnym Rzymie,
- Konsul – tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu we Francji, w okresie I Republiki,
- Konsul – film w reżyserii Mirosława Borka z Piotrem Fronczewskim z 1989 r.,
- Consul – samochód osobowy marki Ford,
- Consul – marka ręcznych maszyn do pisania w kilku modelach, w tym model walizkowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) W państwie rzymskim wybierało się dwóch konsulów; gdy jeden był obecny w Rzymie, żeby zarządzać miastem, drugi mógł ruszyć z wojskiem i prowadzić wojnę w bardziej odległych prowincjach Imperium.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃sul, AS: kõũ̯sul

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsulat m.

przym. konsularny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. konsulat m.

przym. konsularny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|consul.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) consul; (1.2) consul; (1.3) consul

* baskijski: (1.1) kontsul; (1.2) kontsul

* białoruski: (1.1) консул m.; (1.2) консул m.; (1.3) консул m.

* bułgarski: (1.1) консул m.; (1.2) консул m.; (1.3) консул m.

* esperanto: (1.1) konsulo; (1.2) konsulo

* hiszpański: (1.1) cónsul m.; (1.2) cónsul m.

* kataloński: (1.1) cònsol m.

* niemiecki: (1.1) Konsul m.; (1.2) Konsul m.; (1.3) Konsul m.

* nowogrecki: (1.1) πρόξενος m. ż.

* tajski: (1.1) กงสุล

* węgierski: (1.1) konzul; (1.2) konzul; (1.3) konzul

źródła.

== konsul (język norweski (bokmål).) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) konsul

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# konsularny

związany z działalnością konsulatu, osobą lub urzędem konsula, np. korpus konsularny - ogół szefów konsulatów i ich pracowników w jakimś kraju, objęty immunitetem i szczególnymi przywilejami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsulem, dotyczący konsula (przedstawiciela państwa)

(1.2) hist. związany z konsulem, dotyczący konsula (urzędnika starożytnego Rzymu)

(1.3) hist. związany z konsulem, dotyczący konsula (urzędnika rewolucyjnej Francji)

(1.4) daw. związany z konsulem, dotyczący konsula (rajcy)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsul mos., konsulat mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) radziecki

Wiktionary

# konsulat

1. urząd państwowy za granicą podległy konsulowi, zajmujący się obywatelami przebywającymi za granicą;
2. siedziba tego urzędu;
3. w starożytnym Rzymie:
a) urząd lub godność konsula republiki, jednego z dwóch najważniejszych urzędników w państwie;
b) okres sprawowania tej władzy, kadencja konsula;
4. we Francji w latach 1799-1804:
a) rząd, w którego skład wchodzili trzej konsulowi;
b) okres władzy tego rządu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

(1.2) hist. w starożytnym Rzymie: okres, gdy władzę sprawował jeden z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie: godność konsula

(1.4) hist. we Francji: okres w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie;

(1.5) hist. we Francji: forma rządów w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie

Wiktionary

Konsulat (łac. consulatus)

- konsulat – placówka konsularna kierowana przez konsula,
- Konsulat – nazwa 3-osobowego rządu w okresie rewolucji francuskiej, po obaleniu dyrektoriatu przez Napoleona Bonaparte w wyniku zamachu 9 XI 1799,
- urząd i godność konsula w starożytnym Rzymie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. konsularny

rzecz. konsul

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|consulatus.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) консульства n.; (1.2) консульства n.; (1.3) консульства n.; (1.4) консульства n.; (1.5) консульства n.

* bułgarski: (1.1) консулство n.

* esperanto: (1.1) konsulejo; (1.2) konsulato; (1.3) konsuleco; (1.4) konsulato; (1.5) konsulato, konsularo

* francuski: (1.1) consulat m.; (1.2) consulat m.; (1.3) consulat m.; (1.4) consulat m.

* niemiecki: (1.1) Konsulat n.

* nowogrecki: (1.1) προξενείο n.

* rosyjski: (1.1) консульство n.; (1.2) консульство n.; (1.4) консульство n.

* szwedzki: (1.1) konsulat n.

* węgierski: (1.1) konzulátus; (1.2) konzulátus; (1.3) konzulátus; (1.4) konzulátus

źródła.

== konsulat (język norweski (bokmål).) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) konsulat

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsulat, AS: kõũ̯sulat

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konsularny

rzecz. konsul

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. konsularny

rzecz. konsul

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|consulatus.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) консульства n.; (1.2) консульства n.; (1.3) консульства n.; (1.4) консульства n.; (1.5) консульства n.

* bułgarski: (1.1) консулство n.

* esperanto: (1.1) konsulejo; (1.2) konsulato; (1.3) konsuleco; (1.4) konsulato; (1.5) konsulato, konsularo

* francuski: (1.1) consulat m.; (1.2) consulat m.; (1.3) consulat m.; (1.4) consulat m.

* niemiecki: (1.1) Konsulat n.

* nowogrecki: (1.1) προξενείο n.

* rosyjski: (1.1) консульство n.; (1.2) консульство n.; (1.4) консульство n.

* szwedzki: (1.1) konsulat n.

* węgierski: (1.1) konzulátus; (1.2) konzulátus; (1.3) konzulátus; (1.4) konzulátus

źródła.

== konsulat (język norweski (bokmål).) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) konsulat

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# konsulatowy

przymiotnik od: konsulat

SJP.pl

# konsulent

przestarzałe: doradca w jakichś sprawach, zwłaszcza doradca prawny

SJP.pl

Konsulent (Austria), w pełnym brzmieniu: konsulent naukowy rządu kraju związkowego (niem. Wissenschaftlicher Konsulent der Landesregierung) – tytuł zawodowy, używany w niektórych landach Austrii i odpowiadający tam prestiżem tytułowi profesora, z tym, że profesor jest tytułem nadawanym przez prezydenta całego kraju i obowiązuje w całej Austrii, podczas gdy konsulent jest tytułem nadawanym przez władze kraju związkowego i obowiązuje tylko w danym landzie.

Wikipedia

# konsulostwo

dawniej: okres sprawowania urzędu przez konsula

SJP.pl

# konsulowa

przestarzale: żona konsula

SJP.pl

# konsulowy

→ konsul (dawniej); konsulowski

SJP.pl

# konsulta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. rada konsultacyjna składająca się z kilku osób

(1.2) rel. rada przedstawicieli wyższych przełożonych zakonów i zgromadzeń zakonnych

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konsylium

(1.2) rada

Wiktionary

# konsultacja

1. zasięganie opinii u fachowców i specjalistów;
2. udzielenie fachowej porady;
3. narada rzeczoznawców w jakiejś sprawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy

(1.2) udzielanie rad i wyjaśnień przez specjalistę lub rzeczoznawcę

(1.3) narada specjalistów lub decydentów przed decyzją w jakiejś sprawie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Gmina przed podjęciem decyzji o likwidacji szkoły przeprowadziła konsultacje z kuratorium oświaty i prawnikami, a także w komisjach rady gminy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sulˈtat͡sʲja, AS: kõũ̯sultacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsultant m., konsultantka ż., konsulting m., konsultowanie n.

przym. konsultacyjny, konsultancki

czas. konsultować, konsultować się, skonsultować, skonsultować się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) porada, rada, wskazówka, zalecenie

(1.2) porada, rada, wskazówka, zalecenie

(1.3) debata, konsylium

Wiktionary

# konsultacje

spotkania mające na celu zasięgnięcie opinii, rady lub wyjaśnień od rzeczoznawców

SJP.pl

# konsultacyjny

dotyczący konsultacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsultacją, dotyczący konsultacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsultacja ż., konsultowanie n., konsultant mos., konsultantka ż.

czas. konsultować ndk., skonsultować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) doradczy

Wiktionary

# konsultancki

→ konsultant

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą konsultanta, dotyczący konsultanta

Wiktionary

#### Patrz:

konsultant

#### Powiązane:

rzecz. konsultant mos., konsultantka ż., konsultacja ż., konsultowanie n.

przym. konsultować ndk.

czas. konsultować

Wiktionary

# konsultant

specjalista lub rzeczoznawca udzielający wyjaśnień i porad

SJP.pl

Konsultant, doradca (łac. consultare – omawiać) – osoba zawodowo zajmująca się udzielaniem porad w wybranej dziedzinie, np. księgowości, technologii, prawie, zarządzaniu personelem, marketingu, finansach, reklamie.

Wikipedia

# konsultantka

→ konsultant

SJP.pl

#### Patrz:

konsultant

# konsultatywny

dotyczący konsultacji, doradczy

SJP.pl

# konsulting

[czytaj: konsalting albo konsulting] udzielanie porad dotyczących różnych aspektów działalności ekonomicznej; consulting

SJP.pl

Konsulting (ang. consulting „doradztwo”) – dziedzina zarządzania zajmująca się szeroko pojętym doradzaniem podmiotom gospodarczym, najczęściej dużym organizacjom. Osoba pracująca w konsultingu to konsultant.

Wikipedia

# konsultingowy

związany z konsultingiem (consultingiem); consultingowy

SJP.pl

# konsultować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonsultować)

(1.1) udzielać specjalistycznych porad

(1.2) zasięgać opinii, rady w jakiejś sprawie u specjalisty

czasownik zwrotny niedokonany konsultować się (dk. skonsultować się)

(2.1) naradzać się w jakiejś sprawie

(2.2) zasięgać opinii, rady

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sulˈtɔvat͡ɕ, AS: kõũ̯sultovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsultacja ż., konsultant m., konsultantka ż., konsultowanie n.

przym. konsultacyjny, konsultancki

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) naradzać się

(2.2) radzić się

Wiktionary

# konsultowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konsultować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sultɔˈvãɲɛ, AS: kõũ̯sultovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konsultować ndk., skonsultować dk.

rzecz. konsultacja, konsultant, konsultantka, skonsultowanie

przym. konsultancki, konsultacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konsultacja

Wiktionary

# konsum

dawniej: sklep założony i prowadzony na zasadach spółdzielni spożywców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) sklep z artykułami konsumpcyjnymi przy zakładzie pracy dla jego pracowników, także spółdzielnia spożywców

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃w̃sũm, AS: kõũ̯sũm

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konsumować

Wiktionary

# konsumencki

związany z konsumentem, konsumpcją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsumentem, dotyczący konsumentów, przeznaczony dla nich

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsument mos., konsumpcja ż., konsumpcjonizm m., konsumeryzm m., konsumentka ż., konsumowanie n., skonsumowanie n.

czas. konsumować ndk., skonsumować dk.

przym. konsumpcyjny

Wiktionary

# konsument

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hand. nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr;

(1.2) gość spożywający posiłek w lokalu gastronomicznym

(1.3) biol. organizm odżywiający się substancjami organicznymi;

Wiktionary

- konsument (biologia) – rodzaj organizmów żywych,
- konsument (prawo) – osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową
- konsument (ekonomia) – osoba nabywająca towary dla zaspokojenia swoich potrzeb.
- Konsument (piosenka) – piosenka Kultu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konsumenci są teraz chronieni znacznie lepiej przed nieuczciwymi praktykami producentów i sprzedawców.

(1.2) Oprócz wiadomości dotyczących gastronomii i fachowych umiejętności, kelner musi budzić zaufanie u konsumentów.

(1.3) Wyróżnia się konsumentów I, II, III i kolejnych rzędów. Konsumenci I rzędu żywią się producentami, konsumenci II rzędu natomiast konsumentami I rzędu, itd.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsũmɛ̃nt, AS: kõũ̯sũmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsumpcja ż., konsumpcjonizm m., konsumowanie n.

:: fż. konsumentka ż.

czas. konsumować ndk.

przym. konsumencki, konsumpcyjny, konsupcjonistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spożywca

Wiktionary

# konsumentka

→ konsument

SJP.pl

#### Patrz:

konsument

# konsumerski

przymiotnik

(1.1) dotyczący konsumeryzmu i/lub konsumerystów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sũˈmɛrsʲci, AS: kõũ̯sũmersʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsumeryzm m., konsumerysta m., konsumpcjonizm m.

przym. konsumpcyjny

Wiktionary

# konsumerysta

zwolennik konsumeryzmu

SJP.pl

# konsumeryzm

ruch ochrony praw konsumentów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. działalność, która ma na celu obronę praw klientów;

(1.2) rzad. socjol. zachowania społeczne i postawy uznające za wyznacznik osobistego szczęścia nabywanie dóbr materialnych i ich konsumpcję

Wiktionary

Konsumeryzm – działalność mająca na celu obronę praw konsumenta. Jako ruch społeczny pojawił się wraz z rozwojem masowej konsumpcji.

Kultura konsumeryzmu – (def. socjol.) uleganie naciskom i modom nadmiernej konsumpcji dóbr.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konsument m., konsumentka ż., konsumpcja ż., konsumpcjonizm m., konsumowanie n., skonsumowanie n.

czas. konsumować ndk., skonsumować dk.

przym. konsumencki, konsumpcyjny, konsumetystyczny, konsumerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) konsumpcjonizm, hedonistyczny materializm

Wiktionary

# konsumistyczniej

stopień wyższy od przysłówka: konsumistycznie

SJP.pl

# konsumistyczny

→ konsumizm

SJP.pl

#### Patrz:

konsumizm

# konsumizm

niepohamowana chęć zdobywania dóbr materialnych, często zbytecznych

SJP.pl

Konsumpcjonizm (także, konsumizm) – postawa polegająca na nieusprawiedliwionym (rzeczywistymi potrzebami oraz kosztami ekologicznymi, społecznymi czy indywidualnymi) zdobywaniu dóbr materialnych i usług lub pogląd polegający na uznawaniu tej konsumpcji za wyznacznik jakości życia (lub za najważniejszą, względnie jedyną wartość) – hedonistyczny materializm.

Współczesna kultura konsumpcji stała się jednym z centralnych przedmiotów uwagi kulturoznawstwa.

Wikipedia

# konsumować

1. jeść, spożywać;
2. zużywać zakupiony towar na własną potrzebę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonsumować)

(1.1) spożywać, jeść

(1.2) nabywać i użytkować coś, zużywać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsumpcja ż., konsumowanie n., skonsumowanie n., konsument m., konsumentka ż., konsum m., konsumpcjonizm m., konsumeryzm mrz.

czas. skonsumować dk.

przym. konsumpcyjny, konsumencki

przysł. konsumpcyjnie

Wiktionary

# konsumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konsumować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sũmɔˈvãɲɛ, AS: kõũ̯sũmovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konsumować, skonsumować

rzecz. skonsumowanie n., konsument m., konsumentka ż., konsumpcja ż., konsumpcjonizm m., konsumeryzm mrz.

przym. konsumpcyjny, konsumencki

Wiktionary

# konsumpcja

1. wykorzystywanie dóbr i usług do zaspokojenia potrzeb
2. pożywianie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spożywanie, jedzenie

(1.2) zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie

(1.3) daw. med. suchoty, gruźlica

Wiktionary

Konsumpcja – zużywanie posiadanych dóbr w celu bezpośredniego zaspokojenia ludzkich potrzeb. Wynika ona z użyteczności konsumowanego produktu lub usługi, które mogą mieć też dla konsumenta charakter subiektywny i komplementarny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konsumpcja mleka, palenie papierosów i picie alkoholu należą do grupy czynników przyczyniających się do powstawania osteoporozy.

(1.2) Człowiek doświadczający cudu konsumpcji również sporządza sobie cały zestaw przedmiotów-symulakrów, znaków zwiastujących szczęście, i czeka (rozpaczliwie, jak ująłby to pewnie jakiś moralizator) na jego pojawienie się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsũmpt͡sʲja, AS: kõũ̯sũmpcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsument m., konsumpcjonizm m., konsumeryzm m., konsumentka ż., konsumowanie n., skonsumowanie n., konsumpcyjność ż.

przym. konsumencki, konsumpcyjny

czas. konsumować, skonsumować

Wiktionary

# konsumpcjonista

osoba konsumująca ilość dóbr materialnych większą od potrzeb, przywiązująca nadmierną wagę do indywidualnej konsumpcji

SJP.pl

# konsumpcjonistka

→ konsumpcjonista

SJP.pl

#### Patrz:

konsumpcjonista

# konsumpcjonistyczny

→ konsumpcjonizm

SJP.pl

#### Patrz:

konsumpcjonizm

# konsumpcjonizm

postawa życiowa objawiająca się nadmierną w stosunku do potrzeb konsumpcją różnych dóbr materialnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. postawa polegająca na nieusprawiedliwionej rzeczywistymi potrzebami konsumpcji dóbr materialnych i usług, a także pogląd głoszący uznawanie konsumpcji za wyznacznik jakości życia;

Wiktionary

Konsumpcjonizm (także, konsumizm) – postawa polegająca na nieusprawiedliwionym (rzeczywistymi potrzebami oraz kosztami ekologicznymi, społecznymi czy indywidualnymi) zdobywaniu dóbr materialnych i usług lub pogląd polegający na uznawaniu tej konsumpcji za wyznacznik jakości życia (lub za najważniejszą, względnie jedyną wartość) – hedonistyczny materializm.

Współczesna kultura konsumpcji stała się jednym z centralnych przedmiotów uwagi kulturoznawstwa.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sũmpˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: kõũ̯sũmpcʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsumpcja ż., konsument m., konsumentka ż., konsumeryzm m., konsumowanie n., skonsumowanie n.

przym. konsumpcjonistyczny, konsumerski, konsumpcyjny, konsumencki

czas. konsumować

Wiktionary

# konsumpcyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. odprzym. cecha tego, co jest konsumpcyjne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W krajach zachodnich dominuje konsumpcyjność i permisywizm, u nas odczuwa się spotęgowane następstwa systemu autorytarnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsumpcja ż.

przym. konsumpcyjny

przysł. konsumpcyjnie

Wiktionary

# konsumpcyjny

dotyczący konsumpcji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsumpcją

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsument mos., konsumentka ż., konsumpcja ż., konsumpcjonizm mrz., konsumeryzm mrz., konsumerysta mos., konsumowanie n., skonsumowanie n., konsumpcyjność ż.

czas. konsumować ndk., skonsumować dk.

przym. konsumpcjonistyczny, konsumerski, konsumencki

Wiktionary

# konsyderacja

przestarzałe:
1. roztrząsanie jakiegoś tematu; rozważanie, deliberacja;
2. poważanie wśród ludzi; szacunek, estyma

SJP.pl

# konsyderować

dawniej:
1. rozważać, uważnie się nad czymś zastanawiać;
2. poważać, szanować

SJP.pl

# konsygnacja

1. umowa łącząca cechy umowy komisu i umowy składu, przekazanie do sprzedaży towaru pozostającego własnością dostawcy;
2. specyfikacja towarów w tej umowie;
3. dawniej: ostre pogotowie bojowe

SJP.pl

# konsygnacyjny

1. związany z konsygnacją;
2. magazyn konsygnacyjny - miejsce składu towarów przeznaczonych na sprzedaż

SJP.pl

# konsygnatariusz

osoba podpisująca dokument wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# konsygnować

1. przekazać, przekazywać towar za pobraniem;
2. dawniej: wciągnąć, wciągać do protokołu

SJP.pl

# konsyliarski

przymiotnik od: konsyliarz

SJP.pl

# konsyliarz

1. przestarzale: lekarz, doktor;
2. dawniej: urzędnik pełniący funkcję radcy z wyboru lub nominacji; doradca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. doktor, lekarz

(1.2) daw. doradca

Wiktionary

- konsyliarz – w I Rzeczypospolitej urzędnik jednego z departamentów Rady Nieustającej
- konsyliarz konfederacji

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈsɨlʲjaʃ, AS: kõũ̯sylʹi ̯aš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsylium n., konsyliarzowa ż., konsyliarzówna ż.

przym. konsyliarski

Wiktionary

# konsyliarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. żona konsyliarza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsyliarz mos.

Wiktionary

# konsyliarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka konsyliarza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsyliarz mos.

Wiktionary

# konsylium

1. narada lekarzy w celu rozpoznania choroby i ustalenia sposobu leczenia;
2. dawniej: rada, narada w jakiejś ważnej sprawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. narada lekarzy mająca na celu rozpoznanie choroby i ustalenie sposobu leczenia

(1.2) daw. narada w ważnej sprawie

Wiktionary

Konsylium (łac. consilium - narada) – narada lekarzy, mająca na celu ustalenie diagnostyki, badań dodatkowych oraz ostatecznej diagnozy i sposobu terapii w razie skomplikowanych przypadków medycznych.

Dawniej słowem konsylium określano także każdą naradę w ważnej sprawie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konsyliarz mos., konsyliarstwo n.

przym. konsyliarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) consilium

Wiktionary

# konsystencja

1. stopień zwartości, gęstości lub lepkości substancji; spoistość;
2. przestarzałe: trwałość, stabilność, siła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Japoniec to niedrogie ciasto, które dzięki wykorzystaniu jabłek ma wilgotną i delikatną konsystencję.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nt͡sʲja, AS: kõũ̯systẽncʹi ̯a

Wiktionary

# konsystentny

1. mający zwartą konsystencję; gęsty;
2. wewnętrznie spójny, jednolity lub zgodny z czymś

SJP.pl

# konsystometr

przyrząd do mierzenia konsystencji substancji

SJP.pl

# konsystorialny

przestarzałe: konsystorski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsystorzem, dotyczący konsystorza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsystorz mrz.

przym. konsystorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konsystorski

Wiktionary

# konsystorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsystorzem, dotyczący konsystorza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konsystorz mrz.

przym. konsystorialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konsystorialny

Wiktionary

# konsystorz

1. rada przyboczna doradców cesarskich, powołana za panowania cesarza Dioklecjana (284-305);
2. w Kościele katolickim: kuria lub sąd biskupi;
3. zgromadzenie kardynałów pod przewodnictwem papieża;
4. w kościołach protestanckich: rada stojąca na czele gminy wyznaniowej lub Kościoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. zgromadzenie kardynałów pod przewodnictwem papieża

(1.2) rel. w Kościołach protestanckich rada diecezji lub całego Kościoła

(1.3) rel. przest. w Kościele katolickim kuria biskupia

(1.4) rel. dawny sąd prezbiterialny przy kurii biskupiej

Wiktionary

Konsystorz (łac. consistorium – zgromadzenie) – zebranie, zgromadzenie określonego gremium w celu rozwiązania ważnych spraw:

- w starożytnym Rzymie było to zebranie doradców cesarza;
- w Kościele katolickim jest to:
  - zwołane przez papieża zebranie Kolegium Kardynalskiego w celu rozpatrzenia spraw związanych z Kościołem (tzw. konsystorz papieski). Dawniej dzielił się na konsystorz sekretny, odbywający się bez udziału osób postronnych, za zamkniętymi drzwiami oraz publiczny, z udziałem innych osób. Podczas konsystorza papież ogłasza nominacje kardynalskie oraz dokonuje ich kreacji poprzez wręczenie m.in. biretu i pierścienia. Konsystorzem nie są zebrania kardynałów po śmierci (czy też ustąpieniu) papieża, odbywające się czy to przed konklawe, czy też w jego trakcie.
  - dawniej stosowane określenie kurii biskupiej jako zbioru doradców biskupa, pomagających mu w sprawach administracyjno-sądowniczych (konsystorz biskupi). Sąd biskupi nazywano sądem konsystorskim

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: kɔ̃w̃ˈsɨstɔʃ, AS: kõũ̯systoš

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  przym. konsystorski, konsystorialny

  Wiktionary

# konsystować

dawniej: mieć postój; stacjonować

SJP.pl

# konsytuacja

sytuacja, w której dane zjawisko lub fakt miały miejsce, zaszły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. okoliczności lub sytuacja w jakiej dany fakt lub zdarzenie miały miejsce

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontekst

Wiktionary

# konsza

zbiornik z mieszadłem do mieszania (konszowania) masy czekoladowej

SJP.pl

Konsza (hiszp. concha – muszla) – zbiornik z mieszadłem do mieszania (konszowania) masy czekoladowej.

Konszowanie przeprowadza się w celu zemulgowania składników masy oraz odparowania nadmiaru wody. Konszowanie prowadzi się w temperaturze od 55 do 90 °C (rzadziej: do 105 °C) przez 2 lub 3 doby. Mieszanie w tym procesie jest bardzo intensywne i połączone z przerzucaniem masy. W czasie tego procesu uszlachetniającego, oprócz redukcji zawartości wody o średnio około 40% zmniejsza się też kwasowość (o 25%), zmniejsza się lepkość masy, zmniejsza się też zawartość garbników. Podczas tego procesu dodawane są także składniki uzupełniające, jak pasta kawowa, etylowanilina, lecytyna.

Wikipedia

# konszabelant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) słowo oddające brzmienie niemieckiego wyrażenia komm' aus Schwabenland (przybywam / pochodzę ze Szwabii) z oryginału dziecięcej piosenki „Muzykanci konszabelanci”

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Jestem muzykantem, konszabelantem. — I my – muzykanci, konszabelanci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃w̃ʃaˈbɛlãnt, AS: kõũ̯šabelãnt

Wiktionary

# konszachciki

zdrobnienie od: konszachty

SJP.pl

# konszachty

podstępne, zakulisowe, sekretne działania; intrygi; knowania; machinacje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) tajne i nieuczciwe układy, spiski, zmowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chcąc nie chcąc, podporucznik zauważył, że starsi wychowańcy p. Kozdroja mają tajne konszachty z artylerzystami spoza spróchniałego parkanu, że nabywają od sołdatów razowy, żołnierski chleb, tytoń-machorkę i wódkę-siwuchę.

(1.1) No, już to wybaczcie, panie arendarzu – wtrącił się z powagą wójt ryczychowski – z bliska go podobno jeszcze nikt nie widział prócz starego klucznika, Kostia Bulija, który z nim jakieś nieczyste utrzymuje konszachty.

(1.1) Pod względem kryminalnym też na pewno nie ma czystej ewidencji. Pan Hobben ma rację, podejrzewając ją o handel narkotykami, bo skoro widywano ją w Szanghaju w towarzystwie znanego handlarza opium, nie ulega wątpliwości, że miała z nim konszachty zawodowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃w̃ˈʃaxtɨ, AS: kõũ̯šaχty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konszachtowanie n.

:: zdrobn. konszachciki nmos.

czas. konszachtować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książk. knowania, spiski, zmowy; pot. układy, szachrajstwa

Wiktionary

# kóńszczyczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kawałeczek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biedróneczko, leć do nieba, / Prziniyś mi kóńszczyczek chleba.

Wiktionary

# konszować

mieszać masę czekoladową w temperaturze 60-100°C w celu zemulgowania jej składników oraz odparowania nadmiaru wody

SJP.pl

# kontakcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontakt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontakt m.

przym. kontaktowy

czas. kontaktować

Wiktionary

# kontakion

hymn liturgiczny Kościoła bizantyjskiego; kondakion

SJP.pl

Kondakion, kontakion (gr. κόντάκιον – zwój, κοντός – drążek, na który nawijano pergamin) – rodzaj hymnu liturgicznego, typowego dla Cerkwi prawosławnej, oraz katolickiej obrządku bizantyjskiego. Niektórzy badacze sądzą, że kondakia (l.mn.) stanowią ślad tradycji syryjskiej (aramejskiej) w Cerkwi. Ich rodowód jest w każdym razie bardzo dawny – były znane już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa.

Wikipedia

# kontakt

1. bezpośrednie zetknięcie się; styczność;
2. urządzenie do włączania prądu w instalacji świetlnej; włącznik;
3. gniazdko elektryczne;
4. w chemii: katalizator kontaktowy;
5. wzajemna relacja między osobami, instytucjami, krajami;
6. kontakt operacyjny - tajny informator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zetknięcie się

(1.2) informator, często tajny

(1.3) możliwość przekazywania i odbierania informacji

(1.4) gniazdo sieci elektrycznej

(1.5) przełącznik światła elektrycznego

(1.6) chem. stały katalizator w układach ciekłych lub gazowych (katalizator kontaktowy)

(1.7) geol. styk dwóch skał różnego pochodzenia

(1.8) utrzymywanie relacji z daną osobą/osobami

Wiktionary

Kultura

- Kontakt (film 1992) – film krótkometrażowy Jonathana Darby'ego
- Kontakt (film 1997) – film Roberta Zemeckisa
- Kontakt (film 2005) − film Siergieja Stanojkowskiego
- Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Kontakt”
- Kontakt (miesięcznik) – miesięcznik wydawany przez Mirosława Chojeckiego
- Magazyn Kontakt – kwartalnik wydawany przez warszawski Klub Inteligencji Katolickiej
- Kontakt – powieść science fiction autorstwa Carla Sagana, opublikowana w 1985 r.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kontakt tych dwóch substancji może skończyć się eksplozją!

(1.2) Kontakt detektywa był nieudolny i nie dostarczał żadnych wartościowych informacji.

(1.3) Edytorzy Wikisłownika są w stałym kontakcie przez IRC.

(1.4) Zanim zgłosisz awarię urządzenia, sprawdź, czy wtyczka włożona jest do kontaktu.

(1.5) Ktoś uszkodził kontakt i musimy siedzieć przy świecach.

(1.8) Podczas podróży zawarłem wiele interesujących kontaktów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntakt, AS: kõntakt

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kontaktować ndk.

przym. kontaktowy

przysł. kontaktowo

rzecz. kontaktowanie n., skontaktowanie n., kontakcik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czucie, dotyk, styczność, łączność, stykanie się, dotykanie (się)

(1.3) łączność, połączenie, związek, powiązanie, więź

(1.4) gniazdko, wejście, wyjście

(1.8) znajomość

Wiktionary

# kontaktor

elektromechaniczne, rzadziej pneumatyczne urządzenie włączające i wyłączające obwody elektryczne; stycznik

SJP.pl

# kontaktoreceptor

Kontaktoreceptor, receptor kontaktowy – rodzaj eksteroreceptora, odbierającego bodźce w bezpośrednim fizycznym kontakcie organizmu z ciałem lub substancją, która jest źródłem bodźca. Bodźce działają wówczas bezpośrednio na powierzchnię organizmu. Receptory takie występują w skórze i niektórych błonach śluzowych.

Do kontaktoreceptorów zalicza się receptory:

- dotykowe
- temperatury
- smakowe
- bólowe

Wikipedia

# kontaktować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skontaktować)

(1.1) pośredniczyć w nawiązaniu znajomości, kontaktu między ludźmi

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakontaktować)

(2.1) mieć połączenie elektryczne

(2.2) pot. pojmować, rozumieć coś

czasownik zwrotny niedokonany kontaktować się (dk. skontaktować się)

(3.1) nawiązywać znajomość, kontakt osobiście

(3.2) nawiązywać znajomość, kontakt wzajemnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontakt m., kontakcik m., kontaktowanie n., skontaktowanie n., zakontaktowanie n., kontaktron m., kontaktologia ż., kontaktolog m., kontaktolożka ż., kontaktowość ż., kontaktówka ż.

czas. skontaktować dk., zakontaktować dk.

przym. kontaktowy, niekontaktowy, bezkontaktowy, kontaktronowy, kontaktologiczny

przysł. kontaktowo, bezkontaktowo

Wiktionary

# kontaktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontaktować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontakt m., kontaktowość ż.

czas. kontaktować ndk.

przym. kontaktowy

Wiktionary

# kontaktowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kontaktowe; cecha tych, którzy są kontaktowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kontaktowy

przysł. kontaktowo

rzecz. kontaktowanie n.

czas. kontaktować

Wiktionary

# kontaktowy

1. skłonny do kontaktów z innymi ludźmi, łatwo nawiązujący znajomości;
2. służący do kontaktowania się ludzi, np. punkt kontaktowy, telefon kontaktowy;
3. będący w bezpośredniej styczności z czymś, dotykający czegoś, przylegający do czegoś;

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontaktem, dotyczący kontaktu

(1.2) taki, który wymaga kontaktu – dotknięcia, bliskości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontakt m., kontakcik m., kontaktowanie n., skontaktowanie n., kontaktowość ż.

czas. kontaktować ndk., skontaktować dk.

Wiktionary

# kontaktron

łącznik elektryczny, którego styki są uruchamiane i utrzymywane przez zmianę zewnętrznego pola magnetycznego

SJP.pl

Kontaktron – hermetyczny łącznik elektryczny sterowany magnesem.

Kontaktron składa się z hermetycznej bańki szklanej, w której – w atmosferze gazu obojętnego lub w próżni (kontaktrony wysokonapięciowe najczęściej wykonywane są jako próżniowe) – zatopione są styki z materiału ferromagnetycznego. Pod wpływem odpowiednio ukierunkowanego zewnętrznego pola magnetycznego w stykach indukuje się własne pole magnetyczne, w wyniku czego przyciągają się one i zwierają.

Wikipedia

# kontaktronowy

przymiotnik od: kontaktron

SJP.pl

# kontakty

potocznie: znajomości

SJP.pl

# kontaktywny

rzadko o człowieku: łatwo nawiązujący kontakt z otoczeniem; ekstrawersyjny, ekstrawertywny, towarzyski

SJP.pl

# kontaminacja

1. zmieszanie, skrzyżowanie czynników heterogenicznych w jedną całość;
2. pomieszanie w jednej relacji dwu lub więcej wydarzeń bądź wątków pochodzących z różnych źródeł;
3. skrzyżowanie wyrazów, forma wyrazowa powstała z połączenia ze sobą elementów różnych wyrazów;
4. skażenie promieniotwórcze, biologiczne lub chemiczne

SJP.pl

- kontaminacja (ekologia)
- kontaminacja (językoznawstwo)
- kontaminacja (tekstologia)

Wikipedia

# kontaminacyjny

związany z kontaminacją

SJP.pl

# kontaminować

1. zanieczyszczać trującą lub promieniotwórczą substancją albo drobnoustrojami chorobotwórczymi;
2. wiązać różne czynniki w jedną całość; tworzyć kontaminację

SJP.pl

# kontekścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontekst

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontekst m.

Wiktionary

# kontekst

część wypowiedzi ustnej lub pisemnej potrzebna do właściwego zrozumienia jakiegoś wyrazu, stwierdzenia; otoczenie wypowiedzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. tekst, którego częścią jest dany wyraz;

(1.2) przen. sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń

Wiktionary

Kontekst (łac. contextus) – związek, łączność, zależność.

W znaczeniu komunikacji językowej – zależność znaczenia treści jakiegoś fragmentu tekstu, wypowiedzi lub słowa, od treści i znaczeń słów ją poprzedzających lub po nich następujących. Np. słowo „morze” rozumiemy przede wszystkim jako rozległy obszar wody, lecz wyrażenie „morze piasku” rozumiemy jako pustynię, czyli obszar bezwodny, a słowo „morze” jest w tej specyficznej frazie synonimem bezmiaru, dużej ilości. Bardziej precyzyjnie, słowo „morze” zostało tu użyte w sensie metaforycznym (przenośnym).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uwzględnienie zdaniowego kontekstu jest głównym postulatem analizy semantycznej.

(1.2) Skrót myślowy jest zrozumiały tylko w stosownym kontekście.

(1.2) Historyczny kontekst tamtej bitwy zauważono i doceniono dopiero cały wiek później.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntɛkst, AS: kõntekst

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kontekstowy

przysł. kontekstowo

rzecz. kontekścik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) okoliczność, tło; rzad. konsytuacja

Wiktionary

# kontekstowość

→ kontekstowy

SJP.pl

#### Patrz:

kontekstowy

# kontekstowy

przymiotnik od: kontekst

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontekstem, dotyczący kontekstu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontekst m.

Wiktionary

# kontemplacja

głębokie rozmyślanie, przypatrywanie się, rozważanie; trwanie w zadumie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach

(1.2) rel. w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa

(1.3) przen. przyglądanie się czemuś

Wiktionary

Kontemplacja – sposób aktywności poznawczej realizowanej poprzez skupienie, pogrążenie się w myślach, przyglądanie się czemuś. Zarówno koncentracja, jak i kontemplacja są dwoma różnymi rodzajami medytacji. Koncentracja ma charakter medytacji syntetycznej, a kontemplacja – medytacji analitycznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zarówno koncentracja, jak i kontemplacja są dwoma różnymi rodzajami medytacji.

(1.3) Potrafił godzinami wpatrywać się w jakiś obraz. Ta jego kontemplacja wprawiała w zdumienie kustoszy muzealnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplat͡sʲja, AS: kõntẽmplacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontemplatyk mos., kontemplatyczka ż., kontemplacyjność ż., kontemplatywność ż., kontemplowanie n.

czas. kontemplować ndk.

przym. kontemplacyjny, kontemplatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) medytacja

Wiktionary

# kontemplacyjny

związany z kontemplacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy kontemplacji, pogrążeniu się w myślach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃mplaˈt͡sɨjnɨ, AS: kõntẽmplacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontemplacja ż., kontemplacyjność ż., kontemplatywność ż., kontemplator m., kontemplowanie n.

czas. kontemplować ndk.

przym. kontemplatywny

przysł. kontemplacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) refleksyjny, kontemplatywny

Wiktionary

# kontemplator

osoba kontemplująca coś, przyglądająca się w skupieniu, skłonna do zadumy, refleksji

SJP.pl

# kontemplatorka

→ kontemplator

SJP.pl

#### Patrz:

kontemplator

# kontemplatywny

rzadko: związany z kontemplacją; kontemplacyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. kontemplacyjny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontemplowanie n., kontemplacja ż.

przym. kontemplacyjny

czas. kontemplować

Wiktionary

# kontemplować

głęboko się zastanawiać; nieobecnie przypatrywać się czemuś w zadumie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pogrążać się głęboko w myślach

(1.2) uważnie, w skupieniu przyglądać się czemuś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvat͡ɕ, AS: kõntẽmplovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontemplacyjność ż., kontemplatywność ż., kontemplator m., kontemplatorium n., kontemplacja ż., kontemplowanie n.

przym. kontemplacyjny, kontemplatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) medytować, rozmyślać

Wiktionary

# kontemplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontemplować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontemplacja ż., kontemplatywność ż.

czas. kontemplować ndk.

przym. kontemplacyjny, kontemplatywny

Wiktionary

# kontempt

dawniej: hańba, lekceważenie, pogarda

SJP.pl

# kontenans

przestarzale: rezon, pewność siebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pewność siebie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtɛ̃nãw̃s, AS: kõntẽnãũ̯s

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rezon, kuraż

Wiktionary

# kontener

skrzynia o standaryzowanych wymiarach służąca przechowywania lub transportu towarów wieloma środkami lokomocji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) standaryzowany pojemnik służący do przechowywania i przewożenia towarów;

(1.2) pot. duży pojemnik na śmieci

(1.3) inform. struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;

Wiktionary

- kontener – format zapisu plików multimedialnych
- kontener – struktura danych w językach programowania
- kontener – skrzynia do transportu różnego rodzaju towarów
- kontener – uruchomiony obraz maszyny wirtualnej (np. Dockera)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Załadowano kontenery na statek.

(1.1) Kontener zawierał partię przemycanych narkotyków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtɛ̃nɛr, AS: kõntẽner

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontenerowiec m., konteneryzacja ż.

:: zdrobn. kontenerek m.

przym. kontenerowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) pojemnik

Wiktionary

# kontenering

środowiskowo: pozyskiwanie żywności z kontenerów na śmieci

SJP.pl

# kontenerowiec

statek dostosowany do przewozu kontenerów; rorowiec, trejlerowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. statek przeznaczony do przewozu kontenerów;

Wiktionary

Kontenerowiec (również pojemnikowiec) – statek specjalnie wyposażony w prowadnice i przeznaczony do przewozu kontenerów, przy założeniu ich pionowego załadunku i wyładunku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃nɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: kõntẽnerovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontener m., konteneryzacja ż., konteneryzowanie n.

przym. kontenerowy

czas. konteneryzować

Wiktionary

# kontenerowy

przymiotnik od: kontener

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontenerem, dotyczący kontenera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontener mrz., kontenerowiec mrz.

Wiktionary

# konteneryzacja

wprowadzanie kontenerów w logistyce i transporcie

SJP.pl

Konteneryzacja – proces tworzenia obrazów zawierających wszystkie potrzebne pliki do uruchomienia danej aplikacji oraz ich uruchamianie i zarządzanie nimi. Uruchomiony obraz nazywany jest kontenerem. Kontenery, czyli uruchomione aplikacje, są odizolowane od systemu operacyjnego. Do tworzenia obrazów i kontenerów oraz zarządzenia nimi wykorzystywany jest m.in. program Docker, Podman, Cloud foundry, czy platforma Kubernetes.

Wikipedia

# kontent

tyleż co: zadowolony, usatysfakcjonowany

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. książk. zadowolony

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) środ. zawartość, treść

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stanął wreszcie przed lusterkiem i patrząc kolejno to na nogi, to na odbicie swojej fizjonomii w zwierciadle, uśmiechnął się, kontent, że taki blask bije mu od głowy i obuwia.

(2.1) Ta strona ma bardzo ciekawy kontent.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntɛ̃nt, AS: kõntẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontentacja ż., kontentowanie n., ukontentowanie n.

czas. kontentować ndk., ukontentować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rad, usatysfakcjonowany, zadowolony

(2.1) zawartość, treść

Wiktionary

# kontentacja

dawniej:
1. zadośćuczynienie, rekompensata; kompensata, kompensacja, rekompensacja;
2. zadowolenie, radość, satysfakcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zadośćuczynienie, zaspokojenie czyichś żądań

(1.2) daw. zadowolenie, uciecha

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kontestatorski, kontent

rzecz. kontent mrz.

Wiktionary

# kontentować

zadowalać, cieszyć kogoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. cieszyć, zadowalać

czasownik zwrotny niedokonany kontentować się

(2.1) daw. cieszyć się, zadowalać się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: kõntẽntovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontentowanie n., ukontentowanie n., kontent mrz.

czas. ukontentować dk.

przym. kontent

Wiktionary

# kontentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontentować.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kontent

czas. kontentować

rzecz. kontent mrz.

Wiktionary

# kontentowy

→ kontent; contentowy

SJP.pl

# konterfekt

przestarzale: portret, wizerunek, obraz, malowidło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. portret, wizerunek

Wiktionary

Portret, podobizna, konterfekt (fr. portrait, łac. protrahere – wydobyć na światło dzienne, wyjawiać, pokazać, contrafacere – naśladować) – artystyczny wizerunek (malarski, rzeźbiarski, graficzny, rysunkowy) konkretnej osoby lub grupy osób, ukazujący zewnętrzne podobieństwo oraz niekiedy cechy charakteru portretowanych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ale wszystko to jakoś mu się nie kleiło, bo od czasu do czasu zerkał na konterfekt, który co raz więcej się ożywiał i groził panu Jędrzejowi jakiemś okropnem, złowrogiem słowem.

Wiktionary

# kontessa

z języka włoskiego: hrabina; komtesa, contessa

SJP.pl

# kontestacja

kwestionowanie, na ogół manifestacyjne, przyjętych tradycyjnie poglądów lub zasad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) protest, manifestowanie sprzeciwu wobec czegoś; podanie w wątpliwość

Wiktionary

Kontestacja (fr. contestation – spór, negacja; od łac. contestari protestować) – sprzeciw, najczęściej przeciwko systemowi społecznemu i politycznemu, wyrażany publicznie poprzez wypowiedzi i zachowanie. Wypowiedzi kontestujące mogą mieć charakter werbalny lub pozawerbalny, np. poprzez sztukę. Kontestacja jest skrajnym przeciwieństwem konformizmu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛˈstat͡sʲja, AS: kõntestacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontestator m., kontestatorka ż.

czas. kontestować

przym. kontestacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bunt, protest, weto

Wiktionary

# kontestacyjny

związany z kontestacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kwestionujący wartości lub normy obowiązujące w życiu społecznym czy politycznym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛstaˈt͡sɨjnɨ, AS: kõntestacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontestacja ż., kontestator m., kontestatorka ż.

przym. kontestatorski

czas. kontestować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nonkonformistyczny, buntowniczy, bezkompromisowy

Wiktionary

# kontestator

osoba kwestionująca, zwłaszcza publiczne, wartości i normy obowiązujące w życiu społecznym, politycznym itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek protestujący przeciwko czemuś

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kontestować ndk.

rzecz. kontestacja ż.

:: fż. kontestatorka ż.

przym. kontestacyjny, kontestatorski

Wiktionary

# kontestatorka

kobieta kwestionująca, zwłaszcza publiczne, wartości i normy obowiązujące w życiu społecznym, politycznym itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta publicznie protestująca przeciw czemuś, przeciwniczka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛstaˈtɔrka, AS: kõntestatorka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontestacja ż., kontestowanie n., kontestatorstwo n.

:: fm. kontestator m.

czas. kontestować

przym. kontestacyjny, kontestatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) buntowniczka, nonkonformistka, niekonformistka

Wiktionary

# kontestować

ostentacyjnie okazywać brak akceptacji dla jakichś norm, wartości lub obyczajów

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. kwestionować coś, zaprzeczać czemuś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cyganeria artystyczna przesiadywała w kawiarniach i pubach, włóczyła się i błąkała, aby kontestować hipokryzję nudnej, mieszczańskiej wegetacji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontestacja ż., kontestator mos., kontestatorka ż.

przym. kontestacyjny

Wiktionary

# kontinuum

continuum;
1. jedna z liczb kardynalnych będąca mocą zbioru liczb rzeczywistych;
2. zwarta i spójna przestrzeń metryczna;
3. zbiór liczb rzeczywistych wraz ze swoją strukturą porządkową i topologiczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ciągły, zgodny z porządkiem zbiór elementów, które przechodzą jeden w drugi

(1.2) mat. moc zbioru liczb rzeczywistych

Wiktionary

Continuum (z łac.) – wyraz związany z ciągłością i trwaniem, może oznaczać jeden z następujących terminów:

- continuum – w fizyce,
- continuum – w teorii mnogości,
- continuum – w topologii,
- continuum – instrument muzyczny,
- kontinuum językowe
- Continuum: Ocalić przyszłość – kanadyjski serial telewizyjny produkowany od 2012 roku.
- Continuum – album studyjny Johna Mayera, wydany w 2006

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Potrzebujemy widzialnej przeszłości, widzialnego kontinuum, widzialnego mitu początków, upewniającego nas co do naszego kresu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntʲĩˈnuwũm, AS: kõntʹĩnuu̯ũm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) continuum, ciągłość, trwanie

Wiktionary

# konto

1. rachunek w księdze handlowej
2. rachunek w księgowości bankowej wykazujący stan pieniędzy klienta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. bank. rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

(1.2) inform. przypisana danemu użytkownikowi część zasobów serwera lub prawo dostępu do tych zasobów

(1.3) inform. adres i skrzynka poczty elektronicznej

Wiktionary

- konto (rachunkowość) – pojęcie z zakresu rachunkowości
- konto bankowe – rachunek bankowy
- konto użytkownika – konto w systemach komputerowych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Więcej nie otworzę konta bankowego!

(1.1) Powinien pan otworzyć konto w naszym banku.

(1.2) Nie zawsze używanie kilku kont w Wikipedii jest zabronione, ale jest przez wielu uważane za niemoralne, szczególnie jeżeli używane są te konta w jednym głosowaniu, dyskusji lub do celowego wprowadzenia w błąd innych użytkowników.

(1.3) Administrator sieci nie wiedział, że z jego konta wysyłano spam.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntɔ, AS: kõnto

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontysta mos., kontystka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rachunek

Wiktionary

# kontokurent

przestarzale: rachunek bieżący

SJP.pl

# kontor

dawniej: zwierzchnik zakonu rycerskiego; komtur

SJP.pl

# kontorsja

1. skręcenie, zwichnięcie;
2. grymas, skurcz twarzy

SJP.pl

# kontorsjonista

osoba o wyjątkowo gibkim ciele, potrafiąca wyginać się w nieprawdopodobny sposób, zwykle artysta cyrkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. człowiek mający bardzo elastyczne, zwinne ciało; zwykle artysta cyrkowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Noworoczny bal w hotelu uświetnił występ kontorsjonisty i magika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɔrsʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: kõntorsʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontorsjonistyka ż., kontorsja ż.

:: fż. kontorsjonistka ż.

przym. kontorsjonistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) człowiek-guma

Wiktionary

# kontorsjonistka

→ kontorsjonista

SJP.pl

#### Patrz:

kontorsjonista

# kontować

dokonywać zapisu na koncie

SJP.pl

# kontowy

przymiotnik od: konto

SJP.pl

# kontr-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwstawienie, występowanie przeciw

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontra ż.

przyim. kontra

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontra-

Wiktionary

# kontra

contra;
1. atak mający na celu odparcie nacierającego przeciwnika, wroga; kontratak;
2. zachowanie wyrażające sprzeciw wobec czyichś zachowań; sprzeciw, przeciwdziałanie;
3. klisza drukarska odwracająca układ barw białych i czarnych na odbitce;
4. w boksie: cios powstrzymujący atak rywala;
5. w boksie: błyskawiczna odpowiedź ciosem na atak przeciwnika;
6. w kartach: zobowiązanie się gracza wobec partnera do niedopuszczenia do wygranej przeciwnika;
7. w brydżu: odzywka podważająca możność ugrania kontraktu wylicytowanego przez przeciwników
8. w wioślarstwie: wiosłowanie wstecz;
9. typ hamulca lub hamowania w rowerze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stanowisko lub postępowanie przeciwne do wypowiedzi lub postępowania innej osoby

(1.2) sport. w boksie odpowiedź na cios przeciwnika, blokada lub odparcie ataku

(1.3) sport. w brydżu zapowiedź w licytacji oznaczająca, iż gracz kontrujący uważa, że przeciwnicy nie zrealizują zapowiadanego kontraktu;

(1.4) wojsk. kontratak, szybki zwrot od pozycji obronnej do ataku

(1.5) środ. kontrybucja, treść dodawana przez użytkownika do bazy tworzonej na stronie internetowej

(1.6) pot. kontrmanifestacja

(1.7) pot. kontretykieta

(1.8) hamulec nożny w rowerze działający przy odwrotnym obrocie pedałów

przyimek

(2.1) przeciwko

Wiktionary

- kontra – odzywka brydżowa
- „Kontra” – powieść Józefa Mackiewicza
- Kontra – wydawnictwo
- Kontra – związek zawodowy
- „Kontra” – miesięcznik o tematyce sportowej
- kontra-fit – odzywka brydżowa

Zobacz też:

- Contra

Wikipedia

#### Przykłady

(1.5) Wer odrzucił mi znowu kontrę bez powodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntra, AS: kõntra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrowanie n., skontrowanie n., kontrybucja ż., rekontra ż., kontrast m., kontrastowość ż., kontrastowanie n., skontrastowanie n., kontrówka ż.

czas. kontrować ndk., skontrować dk., kontrastować ndk., skontrastować dk.

przym. kontrowy, kontrastowy

temsłow. kontra-, kontr-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) kontratak

(2.1) alternatywna pisownia: contra

Wiktionary

# kontrabanda

1. nielegalne przenoszenie lub przewożenie przez granicę państwa dewiz lub towarów; przemyt, szmugiel;
2. rzeczy, dewizy, towary przewożone nielegalnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

(1.2) przedmioty przemycane przez granicę

Wiktionary

Przemyt (kontrabanda, pot. szmugiel) – przemieszczenie towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa, na którego terytorium wwieziono towar, lub też wwiezienie towaru, którym obrót jest w danym kraju zakazany przez prawo. Omija się również, rzadko co prawda występujące, opłaty i ograniczenia wywozowe.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kontrabanda wojenna • kontrabanda broni / narkotyków / papierosów / alkoholu / złota /… • uprawiać kontrabandę • zajmować się kontrabandą • przeciwdziałać kontrabandzie • wykrywać / ścigać kontrabandę • kara za kontrabandę

(1.2) konfiskata kontrabandy • samochód z kontrabandą

synonimy.

(1.1) przemycanie, przemytnictwo, przemyt, szmugiel, szmuglerka, szmuglowanie

(1.2) przemyt, szmugiel

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kontrabandzista m., kontrabandzistka ż.

przym. kontrabandowy

frazeologia.

etymologia.

od etym|franc|contrebande. lub etym|wł|contrabbando.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) smuggling, contraband

* arabski: (1.1) تهريب

* białoruski: (1.1) кантрабанда ż.; (1.2) кантрабанда ż.

* bułgarski: (1.1) контрабанда ż. (kontrabanda)

* czeski: (1.1) kontraband m.

* duński: (1.1) kontrabande w.

* francuski: (1.1) contrebande ż.

* hiszpański: (1.1) contrabando m.

* interlingua: (1.1) contrabando

* jidysz: (1.1) שמוגל m. (szmugl)

* koreański: (1.1) 밀수품

* litewski: (1.1) kontrabanda ż.

* łotewski: (1.1) kontrabanda ż.

* niemiecki: (1.1) Konterbande ż.

* nowogrecki: (1.1) λαθρεμπόριο n., λαθραία ż.

* portugalski: (1.1) contrabando m.

* rosyjski: (1.1) контрабанда ż.

* rumuński: (1.1) contrabandă ż.

* słowacki: (1.1) kontraband m.

* słoweński: (1.1) kontrabanda ż.

* szwedzki: (1.1) kontraband

* turecki: (1.1) kaçak

* ukraiński: (1.1) контрабанда ż. (kontrabanda)

* włoski: (1.1) contrabbando m.

źródła.

== kontrabanda (język litewski.) ==

wymowa.

IPA|koːntrabanda.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przemyt

(1.2) kontrabanda

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntraˈbãnda, AS: kõntrabãnda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrabandzista m., kontrabandzistka ż.

przym. kontrabandowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemycanie, przemytnictwo, przemyt, szmugiel, szmuglerka, szmuglowanie

(1.2) przemyt, szmugiel

Wiktionary

# kontrabandowy

taki, który dotyczy kontrabandy - przemytu dewiz lub towarów; przemytniczy, szmuglerski, nielegalny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontrabandą, dotyczący kontrabandy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrabanda ż., kontrabandzista mos., kontrabandziarz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemytniczy

Wiktionary

# kontrabandzista

osoba uprawiająca kontrabandę, zajmująca się przemytem; przemytnik, szmugler, oszust

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten kto zajmuje się kontrabandą, przemytem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrabanda ż.

:: fż. kontrabandzistka ż.

przym. kontrabandowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemytnik, szmugler

Wiktionary

# kontrabas

największy, najniżej brzmiący instrument smyczkowy o grubych strunach, używany w orkiestrze symfonicznej, zespołach jazzowych i innych jako instrument basowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. największy smyczkowy instrument strunowy;

Wiktionary

Kontrabas (wł. contrabbasso, skrót: cb.) – muzyczny instrument strunowy z grupy smyczkowych; jest największym instrumentem z rodziny skrzypiec. Muzyk grający na kontrabasie to kontrabasista.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtrabas, AS: kõntrabas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. basista mos., kontrabasista mos., kontrabasistka ż.

przym. kontrabasowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) środ. wieloryb

Wiktionary

# kontrabasista

muzyk grający na kontrabasie, największym z instrumentów smyczkowych; basista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk grający na kontrabasie

Wiktionary

Kontrabasista – muzyk grający na kontrabasie.

Zawodowi kontrabasiści posiadają międzynarodowe stowarzyszenie z siedzibą główną w USA, które służy do propagowania gry na tym instrumencie poprzez organizowanie koncertów, kursów mistrzowskich itp. Polski oddział tej instytucji działa we Wrocławiu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W dzieciństwie marzyłem, by zostać kontrabasistą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrabaˈɕista, AS: kõntrabaśista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. basista mos., kontrabas m.

:: fż. kontrabasistka ż.

przym. kontrabasowy

Wiktionary

# kontrabasistka

muzyczka grająca na kontrabasie, największym z instrumentów smyczkowych; basistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na kontrabasie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrabas mrz., kontrabasista mos.

przym. kontrabasowy

Wiktionary

# kontrabasowy

związany z kontrabasem - najniżej brzmiącym instrumentem smyczkowym; basowy

SJP.pl

# kontradm.

skrót

(1.1) wojsk. mar. kontradmirał

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. kadm.

Wiktionary

# kontradmiralski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontradmirałem, dotyczący kontradmirała; dowodzony przez kontradmirała

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polski okręt kontradmiralski, galeon „Król Dawid”, uzbrojony był w 31 dział (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontradmirał mos.. kontradmiralstwo n.

Wiktionary

# kontradmiralstwo

w wojsku: stopień kontradmirała - wyższego oficera marynarki wojennej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. mar. stopień kontradmiralski

(1.2) wojsk. mar. godność, urząd kontradmirała

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wujek Janek dosłużył się kontradmiralstwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontradmirał mos.

przym. kontradmiralski

Wiktionary

# kontradmirał

w marynarce wojennej: pierwszy z trzech stopni admiralskich, odpowiadający stopniowi generała brygady w wojskach lądowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. mar. oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi brygady w wojskach lądowych i lotnictwie;

(1.2) mar. oficer mający stopień kontradmirała (1.1)

Wiktionary

Kontradmirał (kadm.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi brygady w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Polsce stopień kontradmirała powstał w 1921, wraz z innymi stopniami Marynarki Wojennej.

(1.2) Pogrzeb kontradmirała odbył się w Redzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontradmiralstwo n.

przym. kontradmiralski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. kadm., kontradm.

Wiktionary

# kontradykcja

przestarzałe:
1. brak zgody na coś; sprzeciw;
2. sprzeczność, niezgodność z czymś; rozbieżność, rozdźwięk, dysharmonia, dysonans

SJP.pl

# kontradykcyjny

przestarzałe:
1. taki, który dotyczy kontradykcji - niezgody, sprzeciwu;
2. taki, który dotyczy kontradykcji - sprzeczności, niezgodności z czymś; przeciwstawny, rozbieżny, ambiwalentny, sprzeczny

SJP.pl

# kontradyktoryczny

w logice: taki, który jest sprzeczny z rzeczywistością, zwłaszcza z konwencjami znaczeniowymi; wewnętrznie sprzeczny

SJP.pl

# kontradyktoryjność

cecha procesu karnego, cywilnego, postępowania administracyjnego itp. zakładająca prawo strony do walki o korzystne dla siebie rozstrzygnięcie sprawy

SJP.pl

Kontradyktoryjność (z łac. contradictio „sprzeczność” od contra „przeciw” i dicere „mówić”) – cecha postępowania, w którym istnieją dwie przeciwstawne strony toczące spór. Stanowi jeden z elementów sformalizowanej procedury sądowej.

Wikipedia

# kontradyktoryjny

w prawie: dający możność wypowiedzenia się obu stronom, polegający na przeciwstawności wypowiedzi

SJP.pl

# kontrafagot

instrument dęty drewniany o podwójnym stroiku, basowa odmiana fagotu charakteryzująca się najniższą skalą w grupie instrumentów dętych drewnianych; kontrfagot (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. fagot o niskiej skali;

Wiktionary

Kontrafagot – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fagot m., fagocista mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) contrabassoon

* baskijski: (1.1) kontrafagot

* hiszpański: (1.1) contrafagot

* węgierski: (1.1) kontrafagott

* włoski: (1.1) controfagotto m.

źródła.

== kontrafagot (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. kontrafagot

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntraˈfaɡɔt, AS: kõntrafagot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fagot m., fagocista mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fagot m., fagocista mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) contrabassoon

* baskijski: (1.1) kontrafagot

* hiszpański: (1.1) contrafagot

* węgierski: (1.1) kontrafagott

* włoski: (1.1) controfagotto m.

źródła.

== kontrafagot (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. kontrafagot

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kontrafakt

Kontrafakt – powstały w 2001 roku w Pieszczanach na Słowacji zespół hip-hopowy. Składa się z trzech muzyków – lidera Rytmusa, Ego oraz Anešoma. Obecnie jest to jedna z najbardziej cenionych ekip tego typu muzyki na Słowacji. W 2004 roku nagrali razem z WWO utwór pt. „Najstarsia Vlasnost”, a w 2005 wystąpili gościnnie w kawałku „I tak to osiągnę” na albumie Życie na kredycie.

Wikipedia

# kontrafaktura

w muzyce: zastąpienie oryginalnego tekstu partii wokalnych nowym tekstem

SJP.pl

Kontrafaktura (z łac. contrafactum) – zmiana tekstu w utworze wokalnym bez zmiany lub z niewielką zmianą melodii. Najczęściej dotyczy to zmiany tekstu świeckiego na religijny. Melodie zapożyczane są z pieśni innych narodów, wyznań lub z utworów muzyki rozrywkowej.

Wikipedia

# kontrafał

w żeglarstwie: lina mocowana do rogu fałowego żagla biegnąca w dół, służąca do ściągania żagla na pokład; kontrfał

SJP.pl

Kontrafał (niderholer) – element olinowania ruchomego. Lina służąca do opuszczania bądź zrzucania ruchomych elementów ożaglowania, omasztowania lub innych np. płetwy sterowej. Jest liną o działaniu przeciwnym do fału. Stosowana tam, gdzie siła ciężkości nie wystarcza, aby opuścić element uprzednio podniesiony przy użyciu fału. W przypadku ożaglowania biegnie od rogu fałowego w dół i służy do ściągnięcia żagla na pokład.

Wikipedia

# kontrafałd

fałda zrobiona z dwóch założonych obok siebie fałd, zwróconych do siebie kantami; kontrafałda

SJP.pl

# kontrafałda

fałda zrobiona z dwóch założonych obok siebie fałd, zwróconych do siebie kantami; kontrafałd

SJP.pl

# kontragitacja

oddziaływanie na opinię publiczną w celu zjednania zwolenników dla jakiejś sprawy, idei, poglądów przeciwnych sprawom, ideom, poglądom podlegającym już agitacji

SJP.pl

# kontragitacyjny

związany z kontragitacją, mający na celu kontragitację - zjednywanie przeciwników jakichś poglądów lub działań

SJP.pl

# kontrahencki

przymiotnik od: kontrahent

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontrahentem, dotyczący kontrahenta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrahent mos., kontrahentka ż.

przym. kontrahować ndk.

Wiktionary

# kontrahent

jedna ze stron zawierających umowę; strona umowy, wspólnik, kooperant, partner

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) każda ze stron zawierających umowę

Wiktionary

Kontrahent – osoba fizyczna lub osoba prawna będąca stroną transakcji.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtraxɛ̃nt, AS: kõntraχẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrakt m.

przym. kontrahencki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) partner, dostawca / odbiorca, klient / sprzedawca, konsument / przedsiębiorca, spożywca / wytwórca

Wiktionary

# kontrahentka

kobieta reprezentująca jedną ze stron zwierających umowę; strona umowy, partnerka, kooperantka, wspólniczka

SJP.pl

# kontrahować

zawierać transakcję, umowę, kontrakt; kontraktować

SJP.pl

# kontrakcik

żartobliwe zdrobnienie od: kontrakt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontrakt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kontrakt, lecz tylko mały kontrakcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrakt m.

przym. kontraktowy

Wiktionary

# kontrakcja

1. [czytaj: kontr-akcja] akcja przeciwstawna innej akcji;
2. w fizyce: zmniejszenie się objętości podczas mieszania się niektórych rozpuszczających się wzajemnie cieczy;
3. w geologii: kurczenie się wnętrza Ziemi, a wraz z nim gruntu, wskutek utraty ciepła;
4. w językoznawstwie: zjawisko fonetyczne polegające na zlaniu się w jedną samogłoskę, zazwyczaj długą, dwóch samogłosek sąsiadujących ze sobą bezpośrednio albo oddzielonych pierwotnie od siebie jakimś zanikającym elementem spółgłoskowym; monoftongizacja
5. w różnych dziedzinach nauki: skrócenie, skurczenie, zwężenie się czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeciwdziałanie (działanie skierowane przeciwko innemu działaniu) datadef|od 1902.

(1.2) skurczenie, ściągnięcie lub zmniejszenie długości, zakresu, rozmiaru lub objętości

(1.3) fonet. ściągnięcie dwóch samogłosek występujących obok siebie w jedną samogłoskę;

(1.4) jęz. słowo lub wyrażenie skrócone w mowie

(1.5) geol. kurczenie się ziemi lub skał w wyniku utraty przez nich temperatury;

(1.6) chem. zjawisko fizyczne polegające na zmniejszeniu objętości roztworu na skutek reakcji chemicznej lub oddziaływań międzycząsteczkowych;

Wiktionary

- kontrakcja (skrót)
- kontrakcja (paleografia)
- kontrakcja (fonetyka)
- kontrakcja (matematyka)
- kontrakcja objętości (chemia)
- kontrakcja lantanowców (chemia)
- kontrakcja (geologia)
- hipoteza kontrakcji (geologia)

Wikipedia

# kontrakcyjny

w geologii: teoria kontrakcyjna - teoria powstała na początku XIX wieku, zgodnie z którą przemieszczenia mas skalnych w skorupie ziemskiej są spowodowane kurczeniem się wnętrza Ziemi wskutek utraty przez nie ciepła; teoria kontrakcji

SJP.pl

# kontrakt

1. porozumienie stron w jakiejś sprawie, zwykle zawierane w formie pisemnej, określające warunki na jakich coś ma się odbyć lub regulujące coś, zobowiązania stron i terminy;
2. pisemny tekst takiego porozumienia;
3. kontrakt terminowy - określona i niepodzielna wielkość partii danego towaru giełdowego, stanowiąca przedmiot w transakcji giełdowej, ustalana dla formy obrotu, jaką jest sesja przetargowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) umowa dotycząca jakiegoś przedsięwzięcia lub czyjegoś zatrudnienia

Wiktionary

Umowa, kontrakt (łac. contractus) – w prawie cywilnym zgodne porozumienie dwóch lub więcej stron ustalające ich wzajemne prawa lub obowiązki (ang. a meeting of minds). Na umowę składają się dwa lub więcej zgodnych oświadczeń woli (konsens) zmierzających do zawarcia umowy danego rodzaju. Złożenie przez strony oświadczeń woli, które nie są zgodne, określa się mianem dyssensu. Umowy są zawsze co najmniej dwustronnymi czynnościami prawnymi

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj podpisałem nowy kontrakt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntrakt, AS: kõntrakt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrahent m., kontraktor m.

:: zdrobn. kontrakcik mrz.

czas. kontraktować ndk.

przym. kontraktowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) umowa

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kontrahent m., kontraktor m.

:: zdrobn. kontrakcik mrz.

czas. kontraktować ndk.

przym. kontraktowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|contractus.

uwagi.

nie mylić z|kontakt.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) contract

* arabski: (1.1) عقد, إتفاق

* białoruski: (1.1) кантракт m.

* bułgarski: (1.1) контракт m.

* duński: (1.1) kontrakt w.

* esperanto: (1.1) kontrakto

* francuski: (1.1) contrat m.

* karpatorusiński: (1.1) контракт m.

* niemiecki: (1.1) Vertrag m., Kontrakt m.

* rosyjski: (1.1) контракт m.

* szwedzki: (1.1) kontrakt n.

* ukraiński: (1.1) контракт m.

* włoski: (1.1) contratto m.

źródła.

== kontrakt (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) zawierać umowę

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kontraktacja

w rolnictwie: forma skupu produktów, głównie rolnych oraz zwierząt hodowlanych, oparta na dwustronnej umowie między producentem i przedsiębiorstwem skupu, określającej termin realizacji, ilość i jakość produktów, cenę oraz inne obustronne zobowiązania

SJP.pl

Kontraktacja – forma skupu płodów rolnych lub zwierząt hodowlanych albo ich produktów, oparta na umowie dwustronnej między producentem a przedsiębiorstwem skupującym.

Umowa kontraktacyjna określa wzajemne zobowiązania stron, np. terminy i wielkości dostaw, parametry jakościowe dostarczanych produktów, cenę, pomoc i opiekę instruktażową, weterynaryjną, paszową lub kredytową.

Wikipedia

# kontraktacyjny

związany z kontraktacją - formą skupu produktów rolnych i zwierząt hodowlanych, np. umowa kontraktacyjna

SJP.pl

# kontraktor

pracownik podnajmowany do pracy w miejscu innym, niż został zatrudniony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wykonawca, kontrahent, strona umowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrakt

przym. kontraktowy

Wiktionary

# kontraktorka

→ kontraktor

SJP.pl

#### Patrz:

kontraktor

# kontraktować

1. zawierać kontrakt, umowę na dostawę czegoś; kontrahować, zawierać transakcję;
2. rzadko: angażować na podstawie kontraktu

SJP.pl

# kontraktowicz

dawniej: osoba biorąca udział w kontraktach - dorocznych zjazdach szlachty polskiej

SJP.pl

# kontraktowiec

potocznie:
1. agent kontraktowy;
2. człowiek zatrudniony na zasadzie kontraktu

SJP.pl

# kontraktowy

1. związany z kontraktem, mający charakter kontraktu - zgodnego oświadczenia dwóch lub więcej stron, złożonego na piśmie; ustalony, umówiony, uzgodniony;
2. związany z kontraktami - stałymi, dorocznymi zjazdami szlachty polskiej, służącymi zawieraniu umów gospodarczych i transakcji handlowych;
3. sejm kontraktowy - sejm wybrany w Polsce w 1989 roku na podstawie ordynacji przewidującej z góry podział mandatów między ugrupowania postkomunistyczne a solidarnościowe

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kontraktu, związany z kontraktem

(1.2) o pracowniku: zatrudniony na podstawie kontraktu; nieetatowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jesteśmy skazani na służbę kontraktową, która jest rzeczą konieczną, ponieważ o ile obecnie służba trwa 12 miesięcy, a będzie jeszcze skrócona do 10 miesięcy, siły zbrojne są tak utechnicznione, iż nie mogłyby inaczej funkcjonować.

(1.2) - Ambasador jest pracownikiem kontraktowym - wyjaśnił dyrektor.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrakˈtɔvɨ, AS: kõntraktovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrakt m., kontrakcik m., kontraktor m., kontraktacja ż., kontraktowanie n., zakontraktowanie n.

czas. kontraktować ndk., zakontraktować dk.

Wiktionary

# kontraktura

w medycynie: ograniczenie ruchów i wykrzywienie kończyny, kręgosłupa lub szyi wskutek zmian chorobowych w stawach, mięśniach lub ścięgnach; przykurcz

SJP.pl

# kontrakty

zapoczątkowane w XVI w. stałe, doroczne zjazdy szlachty polskiej, mające na celu zawieranie różnych umów gospodarczych i transakcji handlowych

SJP.pl

Kontrakty – w dawnej Polsce doroczne zjazdy szlachty odbywające się w miastach w celu zawarcia porozumień handlowych, kredytowych i gospodarczych. Odbywały się na początku roku kalendarzowego; trwały kilka tygodni. Zjazdom towarzyszyły zabawy, uczty i spotkania towarzyskie.

Wikipedia

# kontrakulturacja

zjawisko unikania lub odrzucania wzorów kulturowych obcej grupy kulturowej, występujące na początku akulturacji

SJP.pl

Kontrakulturacja – proces występujący na początku zjawiska akulturacji wyrażający się traktowaniem z rezerwą, unikaniem bądź nawet odrzucaniem wzorów kulturowych obcej grupy kulturowej. Przyjęcie bądź odrzucenie jakichś elementów obcej kultury przez całą społeczność zależy od tego, która z grup (konserwatywna czy postępowa) zdobędzie przewagę.

Wikipedia

# kontralcista

osoba śpiewająca kontraltem; kontralt

SJP.pl

# kontralcistka

śpiewaczka śpiewająca kontraltem - najniższym głosem żeńskim; kontralt

SJP.pl

# kontralt

śpiewaczka śpiewająca kontraltem - najniższym głosem żeńskim; kontralcistka

SJP.pl

Kontralt (alt głęboki) – rodzaj głosu żeńskiego o najniższej tessiturze. Skala kontraltu obejmuje co najmniej dźwięki od c do d2. Kontralcistki operują głosem o bardzo dużej skali – w niektórych przypadkach aż do wysokiego c-trzykreślnego sopranu.

Wikipedia

# kontraltowy

przymiotnik od: kontralt (najniższy głos żeński), np. głos kontraltowy

SJP.pl

# kontramarka

1. w numizmatyce: znak wybijany na monetach w celu usankcjonowania ich obiegu lub nadania im nowej wartości nominalnej; kontrasygnatura, kontrsygnatura;
2. dawniej: znaczek numerowany, otrzymywany w szatni przy oddawaniu ubrania lub przedmiotu pozostawionego na przechowani;
3. dawniej: znaczek numerowy, wydawany przy wejściu do teatru w zamian za bilet w celu wychwycenia fałszywych biletów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kresy. prowincjonalizm twarz

Wiktionary

# kontramarsz

kontrmarsz;
1. sposób prowadzenia walki przez piechotę zachodnioeuropejską w XVI-XVII w., polegający na tym, że poszczególne szeregi żołnierzy kompanii strzelały kolejno do nieprzyjaciela i wycofywały się na tył kolumny;
2. marsz odbywający się w kierunku przeciwnym do dotychczasowego, w celu dostosowania ugrupowania własnych wojsk do nowej sytuacji

SJP.pl

# kontrapas

wydzielony pas na ulicy jednokierunkowej, umożliwiający ruch w kierunku przeciwnym do innych pojazdów

SJP.pl

Kontrapas – wydzielony pas jezdni ulicy jednokierunkowej przeznaczony dla ruchu określonej kategorii pojazdów (np. rowerów lub autobusów) w kierunku przeciwnym do obowiązującego pozostałe pojazdy.

Wikipedia

# kontrapost

w rzeźbie: zasada kompozycyjna polegająca na ustawieniu postaci ludzkiej tak, aby ciężar ciała spoczywał na jednej nodze

SJP.pl

Kontrapost − w sztukach plastycznych sposób ustawienia postaci tak, iż cały ciężar jej ciała opiera się na jednej nodze, podczas gdy druga jest odciążona i lekko wspiera się na ziemi. Ten układ nóg równoważony jest przez wygięcie tułowia i rąk - barki są pochylone przeciwnie w stosunku do bioder, co w połączeniu z pochyleniem głowy sprawia, że kręgosłup postaci tworzy kształt litery "S". Jedna z rąk zwykle jest spuszczona, a druga coś dzierży.

Wikipedia

# kontrapozycja

w logice tradycyjnej: przekształcenie zdania kategorycznego przez zastosowanie kolejno konwersji i obwersji lub odwrotnie, np. zdanie: każdy człowiek jest ssakiem przekształca się w zdanie: żaden człowiek nie jest istotą niebędącą ssakiem (obwersja), i następnie w zdanie: żadna istota niebędąca ssakiem nie jest człowiekiem (konwersja)

SJP.pl

# kontraproduktywny

utrudniający osiągnięcie zamierzonych efektów; kontrproduktywny

SJP.pl

# kontrapunkcista

1. kompozytor, muzyk stosujący w swoich utworach zasadę kontrapunktu;
2. specjalista w zakresie kontrapunktu - techniki prowadzenia dwu lub więcej melodii równolegle

SJP.pl

# kontrapunkt

1. w muzyce: technika kompozytorska polegająca na jednoczesnym zestawieniu kilku linii melodycznych według określonych zasad tonalnych, harmonicznych i rytmicznych w utworach wielogłosowych;
2. muzyce: druga melodia towarzysząca pierwszej, np. towarzysząca tematowi w fugach;
3. w muzyce: dział teorii muzyki dotyczący takiej techniki kompozytorskiej;
4. w filmoznawstwie: koncepcja estetyczna okresu kina wczesnodźwiękowego, traktująca dźwięk jako nowy element montażu i samodzielny składnik wizualnego obrazu zdolny wzbogacić metody oddziaływania na widza;
5. przenośnie: coś dopełniającego coś innego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) plast. element obrazu, widowiska itp., który poprzez swoją obecność kontrastuje z innym elementem, tym samym go uwidaczniając

(1.2) muz. technika stosowana w muzyce polegająca na prowadzeniu kilku linii melodycznych, które są ze sobą zharmonizowane;

(1.3) muz. jeden z działów teorii muzyki

Wiktionary

- kontrapunkt – pojęcie z dziedziny muzyki
- Kontrapunkt RMF FM i Newsweeka – cotygodniowy program publicystyczny radia RMF FM i tygodnika Newsweek Polska
- Kontrapunkt – Przegląd Teatrów Małych Form, festiwal teatralny odbywający się co roku w Szczecinie
- Kontrapunkt – powieść Aldousa Huxleya
- Kontrapunkt – polski film dokumentalny z 1985 r.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* węgierski: (1.2) ellenpont

źródła.

== kontrapunkt (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kontrapunkt

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* węgierski: (1.2) ellenpont

źródła.

== kontrapunkt (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kontrapunkt

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kontrapunktować

w muzyce: komponując, stosować zasady kontrapunktu

SJP.pl

# kontrapunktowy

w muzyce: zgodny z zasadami kontrapunktu - techniki prowadzenia dwu lub więcej melodii równolegle; kontrapunktyczny

SJP.pl

# kontrapunktyczny

w muzyce: zgodny z zasadami kontrapunktu - techniki prowadzenia dwu lub więcej melodii równolegle; kontrapunktowy

SJP.pl

# kontrargument

argument skierowany przeciwko argumentom strony przeciwnej, obalający inne twierdzenie

SJP.pl

# kontrargumentacja

1. uzasadnianie, przekonywanie za pomocą kontrargumentów; kontrargumentowanie, falsyfikacja;
2. zespół kontrargumentów, które służą do przeciwstawiania się czyjejś argumentacji

SJP.pl

# kontrargumentować

przytaczać argumenty przeciwko innym argumentom; zaprzeczać, falsyfikować, oponować, polemizować

SJP.pl

# kontraruch

dwukierunkowy ruch rowerowy na ulicach jednokierunkowych

SJP.pl

Kontraruch rowerowy – organizacja ruchu drogowego dająca możliwość poruszania się rowerem w kierunku przeciwnym do ogólnej organizacji ruchu.

Wikipedia

# kontraścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontrast

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kontrast, lecz tylko lekki kontraścik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrast m.

Wiktionary

# kontraśruba

w żeglarstwie: profilowa kierownica za lub przed śrubą statku wodnego, prostująca strumień wody przepływającej przez śrubę

SJP.pl

# kontrast

1. wystąpienie elementów, zjawisk, postaw itp. o cechach przeciwstawnych lub o mocno uwidocznionej różnicy podczas ich porównywania lub zestawienia, np. kontrast form, linii, kolorów, kształtów; przeciwieństwo, sprzeczność, dysonans, rozdźwięk, rozbieżność;
2. w fizyce, optyce: stosunek jasności dwóch porównywanych elementów obrazu, np. kontrast oświetlenia, obrazu, luminacji; ostrość;
3. w psychologii widzenia: właściwość spostrzeżeń wzrokowych, dzięki której wizualna ocena świecącego przedmiotu jest różna w zależności od otaczającego tła lub od tego, jakie światło padało poprzednio na siatkówkę oka, np. kontrast wzrokowy, następczy;
4. w medycynie: substancja wprowadzana do organizmu osoby badanej w celu uzyskania wyrazistego obrazu na kliszy radiofotograficznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)

(1.2) opt. stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu

Wiktionary

- kontrast (elektronika)
- kontrast (literatura)
- kontrast (medycyna)
- kontrast wzrokowy
- kontrastowość w fotografii (gradacja)
- kontrast (sztuka)
- Kontrast (grupa muzyczna)
- Kontrast – mini-album Sobla

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) To zdjęcie ma za duży kontrast: trzeba to skorygować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntrast, AS: kõntrast

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrastowość ż., kontrastowanie n., skontrastowanie n.

:: zdrobn. kontraścik mrz.

czas. kontrastować ndk.

przym. kontrastowy

przysł. kontrastowo

przyim. kontra

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeciwieństwo

Wiktionary

# kontraster

[czytaj: kontraSTER] pomocniczy ster opływowy, znajdujący się między śrubą i sterem, służący do usuwania prędkości obwodowych w strumieniu zaśrubowym, podwyższania sprawności śruby oraz do wytwarzania dodatkowego oporu; przeciwster

SJP.pl

# kontrastować

1. wyraźnie odróżniać się od czegoś, odznaczać się w porównaniu z czymś; rzucać się w oczy;
2. stosować zasadę kontrastu, posługiwać się kontrastem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skontrastować)

(1.1) być kontrastem dla czegoś; odznaczać się w zestawieniu z czym

(1.2) zestawiać ze sobą dla ukazania kontrastu

czasownik zwrotny niedokonany kontrastować się (dk. skontrastować się)

(2.1) zestawiać się w kontraście do siebie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontra ż., skontrastowanie n., kontrast mrz., kontrastowanie n., kontrastowość ż.

czas. skontrastować dk.

przym. kontrastowy

przysł. kontrastowo

przyim. kontra

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odcinać się

(1.2) przeciwstawiać

Wiktionary

# kontrastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontrastować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontra ż., kontrast m., kontrastowość ż., skontrastowanie n.

czas. kontrastować ndk.

przym. kontrastowy

przyim. kontra

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeciwstawianie

Wiktionary

# kontrastowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kontrastowe

Wiktionary

Kontrastowość, gradacja, twardość – cecha charakterystyczna materiałów światłoczułych, określająca różnice gęstości optycznej, w jakich zostaną odtworzone na obrazie różnice tonalne fotografowanego obiektu.

Miarą kontrastowości jest gradient krzywej charakterystycznej. Kontrastowość materiałów światłoczułych w czasie wywoływania rośnie do pewnej granicy. Materiały negatywowe w filmie mają stosunkowo niską kontrastowość – gradient średni ok. 0,6–0,7, materiały do reprodukcji kreskowej – ok. 3–5.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kontrast m., kontrastowanie n., skontrastowanie n., kontra ż.

przym. kontrastowy

przysł. kontrastowo

czas. kontrastować

przyim. kontra

Wiktionary

# kontrastowy

1. stanowiący przeciwieństwo czegoś, wyraźnie różniący się od czegoś; krańcowo różny, sprzeczny, skrajnie odmienny, zupełnie inny;
2. w fotografii: film, zdjęcie, negatyw, odbitka kontrastowa - film, zdjęcie, negatyw, odbitka, na których ostro kontrastują ze sobą plamy jasne i bardzo ciemne, a mało jest plam o pośrednim nasileniu zaciemnienia;
3. w medycynie: środki kontrastowe - środki chemiczne wprowadzane do ciała człowieka w celu uzyskania wyraźnego obrazu badanego narządu na ekranie lub zdjęciu rentgenowskim; środki cieniujące, środki kontrastujące

SJP.pl

# kontrastujący

w medycynie: środki kontrastujące - środki chemiczne wprowadzane do ciała człowieka w celu uzyskania wyraźnego obrazu badanego narządu na ekranie lub zdjęciu rentgenowskim; środki cieniujące, środki kontrastowe

SJP.pl

# kontrastywny

w językoznawstwie: taki, który polega na zestawieniu dwóch lub więcej elementów języka w celu wykrycia podobieństw i różnic między nimi; konfrontatywny, komparatystyczny, komparatywny, porównawczy

SJP.pl

# kontrasygnata

[czytaj: kontr-asygnata] w prawie: podpisanie aktu prawnego przez wysokiego urzędnika państwowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. praw. wymóg złożenia podpisu pod aktem prawnym przez drugą osobę w celu potwierdzenia jego ważności;

Wiktionary

Kontrasygnata (łac. contra 'przeciw', signum 'znak; sygnał') – wymóg podpisania dokumentu, np. aktów prawnych jak ustawy bądź rozporządzenia przez drugą osobę, potwierdzające jego ważność.

W systemie rządów parlamentarno-gabinetowych oznacza najczęściej podpisanie aktu urzędowego wydanego przez głowę państwa – monarchę lub prezydenta – dodatkowo przez premiera lub ministra odpowiedniego resortu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W polskiej Konstytucji pojęcie kontrasygnaty nie występuje, jednak z racji szerokiego stosowania tej praktyki, pojęcie to ma charakter powszechny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrasygnowanie n.

czas. kontrasygnować ndk.

Wiktionary

# kontrasygnatura

w numizmatyce: znak wybijany na monetach w celu usankcjonowania ich obiegu lub nadania im nowej wartości nominalnej; kontramarka, kontrsygnatura

SJP.pl

# kontrasygnować

[czytaj: kontr-asygnować] w prawie: dokonać, dokonywać kontrasygnaty, czyli złożyć, składać pod dokumentem drugi podpis, by dokument ten stał się prawomocny

SJP.pl

# kontraszot

w żeglarstwie: lina zaczepiana do noku bomu i poprowadzona w przód w okolice dziobu, działająca w kierunku przeciwnym niż szot, która wspólnie z szotem utrzymuje bom w pewnym określonym położeniu

SJP.pl

Wikipedia

# kontrataczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontratak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontratak m.

Wiktionary

# kontratak

1. atak mający na celu odparcie nacierającego przeciwnika, wroga; contra, kontra, przeciwuderzenie;
2. w wojsku: przejście od walki obronnej do zaczepnej;
3. przenośnie: wystąpienie z oskarżeniem w odpowiedzi na zarzuty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odpowiedź atakowanego w dyskusji, sporcie, w wojskowości itp.

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Drużyna naszych odpowiedziała kontratakiem.

(1.1) Do podjęcia kontrataku zniechęcił go wygląd profesora.

(1.1) Wojska sprzymierzonych przechodzą do kontrataku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontratakowanie n.

:: zdrobn. kontrataczek m.

czas. kontratakować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontrnatarcie, przeciwnatarcie, kontrofensywa

Wiktionary

# kontratakować

1. przeprowadzać kontratak, działaniem bronić się przed atakami przeciwnika;
2. w wojsku: przechodzić do kontrataku - walki zaczepnej;
3. przenośnie: występować z oskarżeniami w odpowiedzi na zarzuty

SJP.pl

# kontratakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odpowiadanie atakiem na atak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontratak m.

czas. kontratakować ndk.

Wiktionary

# kontratenor

śpiewak śpiewający kontratenorem; tenor altowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba z takim głosem

Wiktionary

Kontratenor – śpiewak płci męskiej, który mimo przebytej mutacji głosu, dzięki odpowiedniej technice, jak i wrodzonym uwarunkowaniom, jest w stanie operować pełną skalą altu (kontratenor altowy), mezzosopranu (kontratenor mezzosopranowy) lub nawet sopranu (kontratenor sopranowy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Piotr gra na fortepianie i śpiewa pięknym kontratenorem.

(2.1) Baron podziwiał przebojową arię kontratenora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntraˈtɛ̃nɔr, AS: kõntratẽnor

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kontratenorowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) falset, alt

(2.1) falsecista, alcista

Wiktionary

# kontratenorowy

przymiotnik od: kontratenor

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kontratenoru, przeznaczony na ten rodzaj głosu

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) kontratenor, tenor, tenorowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) falsetowy, altowy

Wiktionary

# kontratyp

1. w filmoznawstwie: pozytywowa taśma filmowa otrzymana metodą kontratypowania za pośrednictwem kontrnegatywu (taśmy negatywowej otrzymanej w wyniku skopiowania taśmy pozytywowej);
2. w prawie: okoliczność wyłączająca bezprawność karną

SJP.pl

Kontratyp – okoliczność wyłączająca karną bezprawność czynu. Zaistnienie kontratypu powoduje, że zachowanie wypełniające znamiona czynu zabronionego nie jest przestępstwem. Innymi słowy – postępowanie, które w normalnych warunkach jest bezprawne, staje się prawnie dozwolone ze względu na zaistnienie określonych okoliczności wynikających z faktu wyłączenia przesłanek winy.

Wikipedia

# kontratypować

w filmoznawstwie: wykonywać pozytywową taśmę filmową za pomocą kontrnegatywu - taśmy negatywowej otrzymanej w wyniku skopiowania taśmy pozytywowej

SJP.pl

# kontrbateryjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z walką artylerii przeciw artylerii przeciwnika, dotyczący takiej walki

Wiktionary

# kontrchwyt

chwyt stanowiący odpowiedź na wcześniejszy chwyt przeciwnika

SJP.pl

# kontrdowód

dowód podważający domniemanie autentyczności lub zgodności z prawdą innego dowodu; przeciwdowód

SJP.pl

# kontredans

1. taniec towarzyski z XVIII w.;
2. muzyka do tego tańca

SJP.pl

Kontredans – zbiorowy, figurowy taniec towarzyski pochodzenia angielskiego, popularny zwłaszcza we Francji od końca XVIII w. (w XIX w. przekształcił się w kadryla).

Wikipedia

# kontredansowy

przymiotnik od: kontredans

SJP.pl

# kontrekspertyza

nowa ekspertyza poddająca w wątpliwość wynik badania poprzedniej

SJP.pl

# kontreksperyment

eksperyment stanowiący odpowiedź na wcześniejszy eksperyment

SJP.pl

# kontremalia

emalia kładziona na rewersie emaliowanej plakietki metalowej w celu jej wzmocnienia

SJP.pl

# kontretykieta

dodatkowa naklejka na butelce, znajdująca się po przeciwnej stronie od głównej etykiety

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naklejka umieszczona po drugiej stronie butelki w stosunku do etykiety;

Wiktionary

Kontretykieta – papierowa naklejka, najczęściej w kształcie prostokąta lub kwadratu, znajdująca się na opakowaniu po przeciwnej stronie niż etykieta. Najczęściej stosują ją browary w przemyśle piwowarskim, umieszczając na niej szczegółowe informacje o piwie, datę minimalnej trwałości, kod paskowy i inne informacje.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na kontretykiecie znajdują się informacje, z jakich odmian wino powstało.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrɛtɨˈcɛta, AS: kõntretyḱeta

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. kontra

Wiktionary

# kontrfagot

instrument dęty drewniany o podwójnym stroiku, basowa odmiana fagotu charakteryzująca się najniższą skalą w grupie instrumentów dętych drewnianych; kontrafagot (częściej)

SJP.pl

# kontrfaktyczny

odnoszący się do zdarzeń potencjalnych lub nierzeczywistych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. taki, który odnosi się do zdarzeń potencjalnych lub nierzeczywistych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W przypadku intensji sekundarnych wartość logiczną lub odniesienie sądu / pojęcia ustalamy przyjmując nasz aktualny świat jako kontekst wypowiedzenia oraz dany świat kontrfaktyczny jako okoliczności wartościowania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrfaktualizm m., fakt m., faktoid m., fakcik m., faktyczność ż., faktualność ż., kontrfaktualność ż., kontrafakt m.

czas. faktualizować ndk.

przym. faktyczny, faktualny, kontrfaktualny, faktoidowy

przysł. kontrfaktycznie, faktycznie, faktualnie, de facto

wykrz. faktycznie, fakt

partyk. fakt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontrfaktualny, nierzeczywisty

Wiktionary

# kontrfał

w żeglarstwie: lina mocowana do rogu fałowego żagla biegnąca w dół, służąca do ściągania żagla na pokład; kontrafał

SJP.pl

# kontrgambit

w szachach: gambit czarnych figur w odpowiedzi na uprzednie poświęcenie ze strony białych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szach. otwarcie szachowe, w którym czarne poświęcają jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

Wiktionary

Kontrgambit – określenie debiutu, w którym stroną ofiarującą materiał jest zawodnik grający czarnymi bierkami. Do XIX w. nazwę kontrgambit używano w odniesieniu do otwarcia, w którym jedna ze stron na kontynuację gambitową odpowiadała w taki sam sposób. Poniżej podano przykłady kontrgambitów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jedną możliwych odpowiedzi czarnych na gambit jest zagranie kontrgambitu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kontrgambitowy

Wiktionary

# kontrinicjatywa

inicjatywa będąca odpowiedzią na wcześniejszą inicjatywę

SJP.pl

# kontrkandydat

kandydat strony przeciwnej; przeciwkandydat

SJP.pl

# kontrkandydatka

→ kontrkandydat

SJP.pl

#### Patrz:

kontrkandydat

# kontrkościół

organizacja działająca podobnie do Kościoła, lecz różniąca się światopoglądem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) organizacja działająca podobnie do Kościoła, lecz różniąca się światopoglądem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ja także coraz bardziej jestem zdegustowany polskim Kościołem katolickim, czuje się porzucony, mógłby zapisać się do kontrkościoła jako kontrowieczka, wszak potrafię beczeć.

Wiktionary

# kontrkultura

antykultura;
1. grupa społeczna odrzucająca normy i zachowania kultury oficjalnej, propagująca nowe wartości;
2. kultura tej grupy społecznej

SJP.pl

Kontrkultura (z łac. contra „przeciw” + kultura) – określa względnie spójną grupę społeczną, która wyraża sprzeciw zarówno wobec zastanej kultury, jak i wobec tworzenia nowej.

Wikipedia

# kontrkulturowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kontrkulturowe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrkultura ż.

przym. kontrkulturowy

Wiktionary

# kontrkulturowy

→ kontrkultura

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy kontrkulturze, odrzucający wartości, normy i wzory zachowania kultury oficjalnej

Wiktionary

#### Patrz:

kontrkultura

#### Powiązane:

rzecz. kontrkultura ż., kontrkulturowość ż.

Wiktionary

# kontrmanifestacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. manifestacja będąca formą przeciwstawienia się innej manifestacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manifa ż.

Wiktionary

# kontrmanifestant

osoba biorąca udział w manifestacji stanowiącej reakcję na inną manifestację

SJP.pl

# kontrmarsz

kontramarsz;
1. sposób prowadzenia walki przez piechotę zachodnioeuropejską w XVI-XVII w., polegający na tym, że poszczególne szeregi żołnierzy kompanii strzelały kolejno do nieprzyjaciela i wycofywały się na tył kolumny;
2. marsz odbywający się w kierunku przeciwnym do dotychczasowego, w celu dostosowania ugrupowania własnych wojsk do nowej sytuacji

SJP.pl

Kontrmarsz – pojęcie z dziedziny wojskowości, oznaczające taktykę salwowego prowadzenia ognia kolejnymi szeregami lub sposób przemieszczania się pododdziałów w celu przegrupowania.

Wikipedia

# kontrmiesięcznica

miesięcznica, której celem jest krytyka innej miesięcznicy

SJP.pl

# kontrmina

mina podziemna stosowana w obronie w celu zniszczenia min nieprzyjaciela; przeciwmina

SJP.pl

Chodnik przeciwminowy, chodnik kontrminowy – chodnik (podziemny korytarz) wykonywany przez obrońców w kierunku oblegającego ich przeciwnika w celu wykrycia i zniszczenia chodników minowych wykonywanych przez oblegających.

System chodników przeciwminowych składał się z chodnika wejściowego, często będącego galerią przeciwstokową, chodników głównych, odchodzących od niej promieniście w kierunku przedpola i chodników bocznych, w których umieszczano posterunki nasłuchowe bądź kontrminy.

Wikipedia

# kontrnegatyw

przekopiowywanie negatywu wyjściowego przez fazę pozytywu, w celu otrzymania negatywu wtórnego

SJP.pl

# kontrnegatywowy

przymiotnik od: kontrnegatyw

SJP.pl

# kontrofensywa

kontratak, przeciwnatarcie;
1. natarcie wojsk, do którego przechodzi się bezpośrednio po odparciu ataku nieprzyjaciela;
2. odpowiedź na czyjś atak, mająca na celu przejęcie inicjatywy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. natarcie wojsk, które następuje bezpośrednio po odparciu ofensywy wroga

Wiktionary

Kontrofensywa (franc. contre-offensive) – działanie taktyczne podejmowane przez broniące się wojska, mające na celu odparcie przeciwnika, który włamał się w głąb obrony, przejęcie inicjatywy w określonym rejonie prowadzenia walki i ostateczne rozbicie go i opanowanie określonych obiektów pod względem strategicznym.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kontrofensywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontratak, kontrnatarcie

Wiktionary

# kontrofensywny

przymiotnik

(1.1) związany z kontrofesywą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrofensywa ż.

Wiktionary

# kontrola

1. porównywanie stanu rzeczywistego z przyjętymi normami, wzorcami, wartościami, ze stanem pożądanym i ustalenie ewentualnych odchyleń; przegląd, inspekcja, rewizja;
2. nadzór nad kimś lub nad czymś, pilnowanie kogoś lub czegoś; nadzór, opieka, władza;
3. potocznie: instytucja lub osoba zajmująca się sprawdzaniem czegoś lub sprawująca nad czymś nadzór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi

(1.2) pot. nadzór nad kimś lub nad czymś

Wiktionary

- kontrola - pojęcie z zakresu językoznawstwa
- kontrola administracyjna
- kontrola autorytatywna
- kontrola bezpieczeństwa
- kontrola celna
- kontrola cen
- kontrola czynszów
- kontrola dokumentów
- kontrola finansowa
- kontrola graniczna
- kontrola kapitału
- kontrola państwowa
- kontrola parlamentarna
- kontrola podatkowa
- kontrola prokuratorska
- kontrola resortowa
- kontrola robotnicza
- kontrola rodzicielska
- kontrola skarbowa
- kontrola społeczna
- kontrola zarządcza

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W końcowej fazie produkcji dokonuje się kontroli za pomocą specjalnych mierników.

(1.2) Inspektor nadzoru budowlanego sprawuje kontrolę nad działalnością starosty wynikającą ze stosowania przepisów prawa budowlanego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtrɔla, AS: kõntrola

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontroler m., kontrolerka ż., kontrolka ż., kontrolowanie n., skontrolowanie n.

czas. kontrolować ndk., skontrolować dk.

przym. kontrolny, kontrolowany, kontrolerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inspekcja, oględziny, przegląd

(1.2) dozór, kuratela, nadzór, ochrona, opieka

Wiktionary

# kontroler

1. osoba upoważniona do kontrolowania działalności instytucji, przedsiębiorstw; urzędnik przeprowadzający kontrolę;
2. osoba sprawdzająca bilety, np. w pociągu lub autobusie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kontrolująca, sprawdzająca coś

(1.2) osoba kierująca ruchem wielu obiektów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. urządzenie kontrolujące pracę maszyn

(2.2) inform. program sterujący

(2.3) inform. gamepad

Wiktionary

- kontroler (informatyka)
- kontroler ruchu lotniczego – osoba sprawująca służbę kontroli ruchu lotniczego przy pomocy wizualnej lub radaru
- Kontroler – polski film z 2002, reżyseria w reżyserii Petera Vogta

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Andrzej jest kontrolerem w autobusach miejskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtrɔlɛr, AS: kõntroler

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrola ż., kontrolka ż., kontrolowanie n., skontrolowanie n.

:: fż. kontrolerka ż.

czas. kontrolować ndk., skontrolować dk.

przym. kontrolerski, kontrolny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rewident, rewizor, lustrator, inspektor, wizytator, cenzor, korektor; potocznie o kontrolerze w komunikacji kanar

(2.2) sterownik

Wiktionary

# kontrolerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: kontroler

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrɔˈlɛrka, AS: kõntrolerka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kontroler.

Wiktionary

# kontrolerowy

→ kontroler (urządzenie)

SJP.pl

# kontrolerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontrolerem, dotyczący kontrolera, tego, kto wykonuje kontrole

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontroler mos., kontrolerka ż., kontrola ż., kontrolka ż., kontrolowanie n., skontrolowanie n.

czas. kontrolować ndk., skontrolować dk.

przym. kontrolny

Wiktionary

# kontrolimpiada

igrzyska olimpijskie zorganizowane przez kraje bojkotujące igrzyska oficjalne

SJP.pl

# kontroling

w ekonomii: metoda kierowania przedsiębiorstwem, polegająca na tworzeniu i aktualizowaniu systemu planowania, konstruowaniu wskaźników i mierników oceny finansowej firmy oraz przygotowywaniu informacji bieżących i strategicznych w celu podjęcia najbardziej odpowiednich decyzji w przedsiębiorstwie; controlling

SJP.pl

Controlling – system sterowania przedsiębiorstwem zorientowanym na wynik, łączący w sobie jednocześnie zadania planowania – poprzez ustalenie celów przedsiębiorstwa, kontroli – porównaniem stanu faktycznego z zamierzeniami i kierowania – przeprowadzanie działań korygujących. Celem działania controllingu jest przygotowanie dla kadry kierowniczej informacji, metod i instrumentów umożliwiających podejmowanie skutecznych decyzji planistycznych i realizacyjnych na różnych poziomach zarządzania, a także koordynację oraz kontrolę przebiegu wszystkich procesów przedsiębiorstwa.

Wikipedia

# kontrolingowy

→ kontroling

SJP.pl

#### Patrz:

kontroling

# kontrolka

1. notatnik do zapisków przydatnych podczas kontroli; notes, brulion;
2. lampka sygnalizacyjna umożliwiająca kontrolę pracy danego urządzenia; dioda, lampka kontrolna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) notatnik do prowadzenia zapisków podczas kontroli

(1.2) lampka sygnalizacyjna, która umożliwia kontrolę pracy jakiegoś urządzenia

Wiktionary

Widżet – podstawowy element graficznego interfejsu użytkownika (na przykład okno, pole edycji, suwak, przycisk). Termin ten jest szczególnie popularny wśród użytkowników systemów operacyjnych z rodziny UNIX, natomiast użytkownicy systemów MS Windows używają w tym kontekście terminu kontrolka lub element kontrolny. W produktach firmy Microsoft (Visual Studio, .NET, Office itp.) używana jest nazwa formant. W pewnych kontekstach synonimem widżetu jest okno.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Czerwona kontrolka ciśnienia oleju powinna zgasnąć po uruchomieniu silnika samochodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtrɔlka, AS: kõntrolka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrola ż., kontroler mos., kontrolerka ż., kontrolerskość ż., kontroling mrz., kontrolowanie n., przekontrolowanie n., przekontrolowywanie n., skontrolowanie n.

czas. kontrolować ndk., przekontrolować dk., przekontrolowywać ndk., skontrolować dk.

przym. kontrolny, pokontrolny, kontrolerski

przysł. kontrolnie, pokontrolnie

Wiktionary

# kontrolny

związany z kontrolą, wykorzystywany podczas kontroli, umożliwiający kontrolę, przeprowadzający kontrolę, np. zegar kontrolny, kontrolny spis towarów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontrolą lub kontrolowaniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cały wczorajszy wieczór na każdym kanale w telewizji ukazywał się ekran kontrolny obrazu.

(1.1) Aby uniknąć niebezpieczeństwa, przed rozłożeniem broni oddał strzał kontrolny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtrɔlnɨ, AS: kõntrolny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrola ż., kontroler m., kontrolerka ż., kontrolka ż., kontrolowanie n., skontrolowanie n.

czas. kontrolować ndk., skontrolować dk.

ims. kontrolujący

przym. kontrolerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) testowy, sprawdzający

Wiktionary

# kontrolować

1. przeprowadzać kontrolę, sprawdzać; nadzorować, inspekcjonować;
2. panować nad kimś lub nad czymś; rządzić, decydować;
3. dominować w jakiejś dziedzinie;
4. kontrolować się - panować nad sobą

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) sprawdzać, czy coś działa tak, jak powinno, czy jest takie, jak powinno być

(1.2) sprawiać, że coś przebiega tak, jak chcemy

(1.3) rządzić czymś, mieć nad czymś władzę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Żeglugę morską kontrolowały niemal w całości wielkie spółki okrętowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvat͡ɕ, AS: kõntrolovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrola ż., kontrolka ż., kontroler m., kontrolerka ż., kontrolowanie n., skontrolowanie n.

czas. skontrolować dk.

przym. kontrolny, kontrolerski

przysł. kontrolnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprawdzać, weryfikować, nadzorować, monitorować

(1.2) panować

(1.3) panować, dominować, władać

Wiktionary

# kontrolowalny

dający się kontrolować

SJP.pl

# kontrolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sprawowanie kontroli, wykonywanie czynności kontrolnych

Wiktionary

Kontrolowanie – w wąskim rozumieniu oznacza sprawdzanie zgodności z ustalonym standardem (np. kontrolowanie poziomu wody w rzece), w szerokim oznacza także sprawdzanie zgodności ze standardem i czynny nadzór nad jego przestrzeganiem (np. kontrolowanie pojazdu, utrzymywanie kontroli nad klasą w szkole itp.). W obu przypadkach punktem wyjścia jest określenie stanu pożądanego – wyznaczenie normy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrɔlɔˈvãɲɛ, AS: kõntrolovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. skontrolowanie n., kontrola ż., kontrolka ż., kontroler m., kontrolerka ż.

czas. kontrolować ndk., skontrolować dk.

przym. kontrolny, kontrolerski

przysł. kontrolnie

Wiktionary

# kontronim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyraz o dwóch przeciwstawnych znaczeniach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przykładem kontronimu w polszczyźnie jest słowo "morowy", które oznacza jednocześnie "śmiercionośny" (morowe powietrze) oraz potocznie "fajny".

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) autoantonim

Wiktionary

# kontrorędzie

orędzie mające na celu zagłuszenie innego orędzia

SJP.pl

# kontroskarżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zarzut stawiany osobie w odpowiedzi na inny, postawiony przez nią komuś zarzut

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To był czarny obraz prywatyzacji: rozbabrany pakt o przedsiębiorstwie państwowym, regularne doniesienia prasy o wyimaginowanych lub faktycznych skandalach prywatyzacyjnych, oskarżenia i kontroskarżenia, podejrzliwość wobec inwestorów zarówno krajowych, jak i zagranicznych.

Wiktionary

# kontrować

1. być przeciw komuś lub czemuś; oponować, sprzeciwiać się;
2. w brydżu: zobowiązywać się do niedopuszczenia licytującego przeciwnika do wygranej;
3. w boksie: zadawać kontry, odpowiadać ciosami na ciosy przeciwnika, powstrzymywać ciosem atak przeciwnika

SJP.pl

# kontrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontrować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontra ż.

czas. kontrować ndk., skontrować dk.

przym. kontrowy

przyim. kontra

Wiktionary

# kontrowersista

dawniej: osoba biegła w polemice, zwłaszcza w sporach na tle wyznaniowym i religijnym

SJP.pl

# kontrowersja

(zwykle w liczbie mnogiej) różnica zdań, rozbieżność poglądów; spór, polemika, konflikt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niejednoznaczność opinii w jakiejś sprawie, wywołująca dyskusje, sprzeczki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrowersyja ż., kontrowersyjność ż.

przym. kontrowersyjny

przysł. kontrowersyjnie

Wiktionary

# kontrowersyjność

ogół cech kontrowersyjnych - wywołujących spory, niepozwalających na jednoznaczną ocenę; niejednoznaczność, dyskusyjność, sprzeczność, problematyczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kontrowersyjne; cecha tych, którzy są kontrowersyjni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kontrowersyjny

przysł. kontrowersyjnie

rzecz. kontrowersja ż.

Wiktionary

# kontrowersyjny

wywołujący spory, niepozwalający na jednoznaczną ocenę; problematyczny, dyskusyjny, sporny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ, AS: kõntroversyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrowersja ż., kontrowersyjność ż.

przysł. kontrowersyjnie

Wiktionary

# kontrowy

→ kontra

SJP.pl

#### Patrz:

kontra

# kontrpara

dawniej: para wpuszczana do cylindra parowego z odwrotnej strony tłoka w celu zahamowania jego ruchu; przeciwpara

SJP.pl

# kontrpartner

przeciwnik, rywal

SJP.pl

# kontrpartnerka

rywalka, konkurentka, przeciwniczka

SJP.pl

# kontrpochód

pochód będący wyrazem sprzeciwu wobec innego pochodu

SJP.pl

# kontrpozew

pozew wzajemny

SJP.pl

# kontrpróba

sposób dodatkowej kontroli wyników głosowania jawnego w przypadku, gdy wyniki są niezbyt wyraziste

SJP.pl

# kontrproduktywny

utrudniający osiągnięcie zamierzonych efektów; kontraproduktywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. przeciwskuteczny.

Wiktionary

# kontrprojekt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) projekt stanowiący alternatywę, konkurencję dla danego innego projektu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ntr̥ˈprɔjɛkt, AS: kõntr̦proi ̯ekt

Wiktionary

# kontrprotest

w sporcie: protest składany w przypadku zaakceptowania przez jury protestu innego zawodnika, innej federacji itp.

SJP.pl

# kontrprzykład

w matematyce: przykład obalający daną hipotezę, przeczący twierdzeniu; przeciwprzykład

SJP.pl

Kontrprzykład – zdanie falsyfikujące, z którego wynika negacja pewnego zdania ogólnego – zawierającego kwantyfikator ogólny („dla każdego”, „dla dowolnego”). Kontrprzykład jest koniunkcją dwóch zdań elementarnych (tzn. takich, że jest to zdanie atomowe lub negacja zdania atomowego).

Jeżeli uda nam się znaleźć kontrprzykład to wyrażenie nie jest tautologią, ponieważ istnieje takie podstawienie wartości logicznych za konkretne zmienne w wyrażeniu, dla którego schemat jest fałszywy.

Wikipedia

# kontrreformacja

prąd powstały w kościele katolickim wobec zagrożenia reformacją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. rel. ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;

Wiktionary

Kontrreformacja – ruch w Kościele katolickim zapoczątkowany soborem trydenckim, a zakończony wraz z wojną trzydziestoletnią, zmierzający do uzdrowienia stosunków w Kościele, będący odpowiedzią na reformację. Celem kontrreformacji była rekatolicyzacja podejmowana z zamiarem ponownego wprowadzania katolicyzmu wśród społeczności innowierczej na terenach, gdzie wcześniej przeważał katolicyzm.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Inkwizycja powstała w Kościele katolickim w wyniku kontrreformacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntr̥rɛfɔrˈmat͡sʲja, AS: kõntr̦reformacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kontrreformacyjny

Wiktionary

# kontrreformacyjny

związany z kontrreformacją (prądem w Kościele katolickim); przeciwreformacyjny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. kośc. związany z kontrreformacją, dotyczący kontrreformacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrreformacja ż.

Wiktionary

# kontrreformator

1. duchowny będący członkiem kontrreformacji;
2. osoba działająca w celu odwrócenia skutków reform

SJP.pl

# kontrreformatorski

→ kontrreformator

SJP.pl

#### Patrz:

kontrreformator

# kontrrewolucja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. hist. działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;

Wiktionary

Kontrrewolucja – określenie działań stanowiących reakcję w stosunku do rewolucji. Pierwszy raz użyte podczas rewolucji francuskiej, rozpowszechnione także podczas rewolucji w Rosji.

Najczęściej kontrrewolucja jest utożsamiana z prawicą oraz ruchami konserwatywnymi czy też monarchistycznymi, często określanymi przez samych rewolucjonistów i ich zwolenników jako reakcja. Często jednak odnoszony jest do wszystkich grup wrogich, (bądź też uznanych za wrogie) danej rewolucji, starających się ją zwalczyć - przykładem może być tu określanie jako kontrrewolucyjnego Rządu Białych, który był rządem stworzonym przez rewolucję lutową, reprezentującym w sporej części socjalistów i demokratów. Jako kontrrewolucyjne określano też m.in. powstanie w Kronsztadzie, którego głównymi postulatami była realizacji postulatów rewolucji lutowej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntr̥rɛvɔˈlut͡sʲja, AS: kõntr̦revolucʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrrewolucjonista m., kontrrewolucjonistka ż., kontrrewolucyjność ż.

przym. kontrrewolucyjny

przysł. kontrrewolucyjnie

Wiktionary

# kontrrewolucjonistka

→ kontrrewolucjonista

SJP.pl

#### Patrz:

kontrrewolucjonista

# kontrrewolucyjny

związany z kontrrewolucją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z kontrrewolucją, dotyczący kontrrewolucji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrrewolucja ż., kontrrewolucjonista mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) antyrewolucyjny, reakcyjny

Wiktionary

# kontrsankcja

sankcja będąca odpowiedzią na sankcję przeciwnej strony

SJP.pl

# kontrsugestia

działanie wbrew czyjejś sugestii

SJP.pl

# kontrsugestywny

charakterystyczny dla działania wbrew czyjejś sugestii; przekorny

SJP.pl

# kontrświadczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urz. świadczenie spełniane w odpowiedzi na świadczenie drugiej strony w ramach umowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W umowie sprzedaży kontrświadczeniem jest zapłata ceny przez nabywcę w zamian za przeniesienie własności rzeczy przez sprzedawcę.

Wiktionary

# kontrsygnatura

w numizmatyce: znak wybijany na monetach w celu usankcjonowania ich obiegu lub nadania im nowej wartości nominalnej; kontramarka, kontrasygnatura

SJP.pl

# kontrsztaba

tylna sztaba statku, stanowiąca wraz z kilem i sztabą podstawę wiązania całego kadłuba

SJP.pl

# kontrterroryzm

Wikipedia

# kontrtorpedowiec

rodzaj okrętu; niszczyciel

SJP.pl

Wikipedia

# kontrtypowanie

wykonywanie pozytywowej taśmy filmowej za pomocą kontrnegatywu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontrtypować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kontrtypować

Wiktionary

# kontrurbanizacja

wyludnianie się miasta

SJP.pl

Kontrurbanizacja – proces reorganizacji terenów miejskich zamieszkanych przez człowieka, polegający na zmniejszeniu się zagęszczenia przebywającej na tych terenach ludności oraz zmianie charakteru poszczególnych fragmentów miast na tereny typowo mieszkalne lub jednolicie przemysłowe. Proces ten występuje również w ścisłych centrach miast, z których mieszkańcy przenoszą się do dzielnic peryferyjnych, czego efektem jest zmiana charakteru centrum miasta na typowo handlowo-administracyjno-usługowe, ale pozbawione stałych mieszkańców.

Wikipedia

# kontrwalacja

w działaniach oblężniczych: wewnętrzna linia umocnień, skierowana przeciwko obleganemu obiektowi

SJP.pl

Kontrwalacja (linia kontrwalacyjna, od łac. contrvallatio – przeciwobwałowanie) – w działaniach oblężniczych wewnętrzna linia umocnień w postaci wału ziemnego otaczająca obleganą twierdzę bądź miasto. Jej głównym celem było chronienie wojsk oblegających przed wypadami obrońców twierdzy.

Wikipedia

# kontrwywiad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

Wiktionary

Kontrwywiad – neutralizowanie działań obcych służb wywiadowczych, wykorzystywanie ich do własnych celów (np. penetracja), jak też przeciwdziałanie szpiegostwu w ogólności. Ujmuje się tu również działania mające na celu ochronę i obronę przed dywersją i sabotażem, ochronę tajemnicy państwowej, wojskowej i gospodarczej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niemiecki szpieg wpadł w ręce brytyjskiego kontrwywiadu i przekazywał fałszywe informacje o rozmieszczeniu wojsk.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat, AS: kõndr‿vyvʹi ̯at

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrwywiadowca mos.

przym. kontrwywiadowczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. defensywa

Wiktionary

# kontrwywiadowczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontrwywiadem, dotyczący kontrwywiadu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrwywiad mrz.

Wiktionary

# kontrybucja

1. danina pieniężna narzucona w traktacie pokojowym państwu pokonanemu przez państwo zwycięskie;
2. dawniej w czasie wojny: przymusowe świadczenie w pieniądzach lub żywności pobierane przez wojsko;
3. dawniej: opłata nakładana przez władcę na kraj przez niego podbity; haracz, trybut, podatek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) danina, podatek nakładany na pokonane w wojnie państwo albo okupowane terytorium

(1.2) hist. opłata płacona za odstąpienie przez napastników od oblężenia albo zaniechania ataku

(1.3) środ. treść dodawana przez użytkownika do bazy tworzonej na stronie internetowej

Wiktionary

Kontrybucja (łac. contributio ‘zbieranie; rozdzielanie; składka’ od contribuere ‘zbierać; przyczyniać się’ com ‘współ’ tribuere ‘(roz)dawać; udzielać; łożyć’ z tribus ‘okrąg, jednostka podziału terytorialnego ludności starożytnego Rzymu’) – danina, składka, jednorazowy podatek wojenny bądź odszkodowanie wojenne, zwrot kosztów wojennych.

1. W starożytności i średniowieczu kontrybucja była to pieniężna danina składana przez poddanych na rzecz państwa.
2. W starożytnym Rzymie w okresie Republiki kontrybucja – contributio była to danina nakładana na pokonane ludy, służąca zwrotowi pożyczki zaciągniętej u ludu rzymskiego na prowadzenie wojny.
3. W czasach nowożytnych i najnowszych – opłata za odstąpienie od oblężenia lub zaniechanie agresji terytorialnej, która była lub jest stosowana w celach represyjnych.
4. Również w czasach nowożytnych i najnowszych – danina pieniężna, która została narzucona w traktacie pokojowym przez państwo zwycięskie państwu pokonanemu. Czym innym są reparacje wojenne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Weryfikator może odrzucić kontrybucję, jeśli użytkownik nie poda źródła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrybutor m., kontra ż.

czas. kontrybuować

przym. kontrybucyjny

przyim. kontra

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) pot. kontra

Wiktionary

# kontrybucyjny

związany z kontrybucją

SJP.pl

# kontrybuować

dawniej:
1. przyczyniać się do czegoś;
2. płacić kontrybucję, podatki

SJP.pl

# kontrybutor

1. osoba lub podmiot płacący kontrybucję, czyli daninę pieniężną
2. osoba wnosząca swój wkład do czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto płaci kontrybucjęfakt.

(1.2) osoba wnosząca wkład

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontrybucja ż.

Wiktionary

# kontrybutorka

1. płatniczka kontrybucji;
2. współpracownica mająca swój wkład

SJP.pl

# kontryfał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. stop miedzi z cyną

(1.2) daw. cyna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) spiauter

Wiktionary

# kontrym

nazwisko

SJP.pl

# kontrłata

listwa drewniana będąca częścią więźby dachowej

SJP.pl

Łata (z niem. Latte listwa) – drewniana listwa używana w budownictwie.

Długa listwa drewniana o przekroju kwadratowym lub prostokątnym używana w konstrukcjach drewnianych, na przykład w więźbie dachowej do ułożenia pokrycia dachowego. Jest układana poziomo. Przy deskowaniu pełnym stosuje się niekiedy kontrłaty, ustawiane prostopadle do łat. W dawnym budownictwie drewnianym używano żerdzie.

Wikipedia

# kontuar

stół oddzielający kupującego od sprzedawcy; lada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) blat oddzielający sprzedawcę, szatniarza itp. od klienta;

(1.2) muz. stół gry w organach piszczałkowych

Wiktionary

Kontuar – mebel, lada oddzielająca sprzedawcę (w sklepie) lub barmana (w barach) od klientów. Kontuar posiada kształt dużego stołu, często z szufladami lub podręcznymi półkami. Służy do podawania towarów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tej pizzerii w Gdyni, za kontuarem stoi od lat ta sama wredna baba.

(1.2) Kontuar jest głównym miejscem pracy organisty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtuwar, AS: kõntuu̯ar

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lada, bar

Wiktionary

# kontumacja

niestawienie się oskarżonego na rozprawę sądową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. praw. niepojawienie się oskarżonego na rozprawie, co powoduje zaoczne wydanie wyroku

(1.2) daw. praw. wyrok wydany zaocznie

(1.3) daw. kwarantanna (przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntũˈmat͡sʲja, AS: kõntũmacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kontumacyjny

Wiktionary

# kontumacyjny

związany z kontumacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. przym. od kontumacja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntũmaˈt͡sɨjnɨ, AS: kõntũmacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontumacja

Wiktionary

# kontur

1. zarys kształtów jakiejś postaci lub przedmiotu, odcinający się od tła; kontury;
2. linia obwodząca kształt czegoś; obrys

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) linia, zarys kształtu

(1.2) geogr. mapa z zaznaczonymi tylko liniami lądów, głównych rzek, gór itp.

(1.3) szt. linia obwodząca dany motyw na malowidle lub rysunku, odgraniczająca płaszczyzny od siebie

Wiktionary

Kontur – regularna, dodatnio zorientowana krzywa Jordana.W geografii i kartografii określa się tą nazwą granicę zasięgu (linia wyznaczająca zasięg terytorialny) danego państwa (g. polityczna) obiektu lub powierzchni (g. administracyjna) jednostki administracyjnej, np. granica województwa, powiatu, gminy, miasta wydzielonego lub rezerwatu, lasu, łąki, ogrodzenia itp., wewnątrz którego na mapie rozmieszcza się znaki lub barwę.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) zarys, sylweta, obrys, sylwetka, szkic, schemat, profil

(1.3) obrys, obrysowanie

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. konturówka ż., konturóweczka ż., konturowość ż.

czas. konturować ndk.

przym. konturowy

przysł. konturowo

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|contour.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) contour, outline

* bułgarski: (1.1) контур m., контура ż., очертание n.

* chorwacki: (1.1) obris m.

* czeski: (1.1) kontura, obrys

* duński: (1.1) kontur w.

* esperanto: (1.1) konturo

* francuski: (1.1) contour m.

* hiszpański: (1.1) contorno m., perímetro m.

* interlingua: (1.1) contorno

* kaszubski: (1.1) kòntur m., òbcéch m., òbrët m.

* kataloński: (1.1) contorn m.

* łotewski: (1.1) kontūra ż.

* niemiecki: (1.1) Kontur ż., Umriss m.

* portugalski: (1.1) contorno m.

* rosyjski: (1.1) абрис m.

* serbski: (1.1) контура ż.

* szwedzki: (1.1) kontur w.

* ukraiński: (1.1) контур m.

* węgierski: (1.1) kontúr; (1.3) kontúr

* włoski: (1.1) contorno m.

źródła.

== kontur (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) kontur

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ntur, AS: kõntur

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konturówka ż., konturóweczka ż., konturowość ż.

czas. konturować ndk.

przym. konturowy

przysł. konturowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zarys, sylweta, obrys, sylwetka, szkic, schemat, profil

(1.3) obrys, obrysowanie

Wiktionary

# konturować

obrysowywać kształt czegoś; robić kontury

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) szt. kreślić kontury

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontur m., konturówka ż., konturóweczka ż., konturowość ż., konturowanie n.

przym. konturowy

przysł. konturowo

Wiktionary

# konturóweczka

zdrobnienie od: konturówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: konturówka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nturuˈvɛt͡ʃka, AS: kõnturuvečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontur m., konturowość ż.

:: zgrub. konturówka ż.

czas. konturować

przym. konturowy

przysł. konturowo

Wiktionary

# konturówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. kosmetyk w formie ołówka, sztyftu lub pędzelka, służący do obrysowania oczu lub ust;

(1.2) pot. mapa konturowa

(1.3) pot. odblaskowe oznakowanie konturowe samochodów

(1.4) szt. grubo nakładana farba do rysowania konturów, np. reliefów imitujących witraże

Wiktionary

Konturówka – potoczna nazwa kosmetyku służącego do obrysowywania oczu lub ust.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Błyszczyk czy szminka to dla wielu kobiet obowiązkowy kosmetyk, ale już z konturówką bywa różnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntuˈrufka, AS: kõnturufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontur m., konturowość ż.

:: zdrobn. konturóweczka ż.

czas. konturować

przym. konturowy

przysł. konturowo

Wiktionary

# konturowy

przymiotnik od: kontur

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) oparty na konturach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Praktycznym uzupełnieniem bogatego zasobu kartograficznych pomocy do nauczania geografii są mapy konturowe i indukcyjne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontur m., konturówka ż., konturóweczka ż., konturowość ż.

czas. konturować

przysł. konturowo

Wiktionary

# kontury

zarys kształtów jakiejś postaci lub przedmiotu, odcinający się od tła; kontur

SJP.pl

# kontusik

zdrobnienie od: kontusz (wierzchni strój męski noszony w dawnej Polsce)

SJP.pl

# kontusz

w dawnej Polsce: strój męski, wkładany na żupan, suknia sięgająca poniżej kolan, z rozciętymi rękawami (wylotami) zarzuconymi zwykle na plecach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) męski strój staropolski wkładany na żupan, rodzaj długiej sukni z tzw. wylotami (rozciętymi rękawami), spinanymi na ogół na plecyecach

Wiktionary

Kontusz (węg. köntös – suknia z tur. kontos; rum. contas; bułg. kontos) – szata wierzchnia, rodzaj płaszcza lub kamizelki, z typowymi tzw. wylotami, czyli rozciętymi od pachy do łokci rękawami, które albo luźno zwisały, albo, odrzucone do tyłu, odsłaniały żupan. Element polskiego stroju narodowego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kontuszowiec m., kontuszówka ż.

przym. kontuszowy

Wiktionary

# kontuszowiec

dawniej: szlachcic tradycjonalista, szlachcic o poglądach sarmackich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. mężczyzna noszący kontusz

(1.2) daw. szlachcic hołdujący starym obyczajom i poglądom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontusz m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) sarmata

Wiktionary

# kontuszówka

dawniej: gatunek brunatnej wódki sporządzanej na bazie nasion przypraw z dodatkiem miodu

SJP.pl

# kontuszowy

związany z kontuszem - wierzchnim okryciem męskim noszonym w dawnej Polsce (np. pas kontuszowy, szlachta kontuszowa)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontuszem, dotyczący kontusza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontusz m.

Wiktionary

# kontuzja

potłuczenie ciała lub narządów wewnętrznych w wyniku tępego urazu; stłuczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. sport. uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność

Wiktionary

Stłuczenie, kontuzja (łac. contusio) – jest to zamknięte uszkodzenie wewnętrznej struktury tkanki powstałe w wyniku urazu mechanicznego polegające na zgnieceniu komórek, rozerwaniu włókien substancji międzykomórkowej, uszkodzeniu naczyń i nerwów. Stłuczona tkanka jest niezdolna do pełnienia swojej funkcji. Objawy zależą od funkcji uszkodzonej tkanki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najlepszy zawodnik naszej drużyny uległ wczoraj poważnej kontuzji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtuzʲja, AS: kõntuzʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kontuzjować

ims. kontuzjowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uraz

Wiktionary

# kontuzjogenny

często powodujący kontuzje

SJP.pl

# kontuzjować

w sporcie: spowodować, powodować czyjąś kontuzję

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) sport. spowodować czyjąś kontuzję

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntuˈzʲjɔvat͡ɕ, AS: kõntuzʹi ̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontuzja ż., kontuzjowanie n.

Wiktionary

# kontuzjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontuzjować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kontuzjować ndk.

Wiktionary

# kontuzjowany

w sporcie: spowodować, powodować czyjąś kontuzję

SJP.pl

# kontuzyjny

→ kontuzja

SJP.pl

#### Patrz:

kontuzja

# kontyna

świątynia pogańska u dawnych Prusów, Słowian i Litwinów; gontyna, kącina

SJP.pl

Chram (także kącina, kupiszta; neologizmy: kontyna, gontyna) – typ budowli sakralnej w religii Słowian. Miejsce spotkań, modlitw, nabożeństw i wróżb, którego rolę pierwotnie pełniły poświęcone kultowi drzew oraz sił przyrody gaje – słowiańskie odpowiedniki świętych gajów w innych kulturach.

Wikipedia

# kontynencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontynent

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kontynent, lecz tylko mały kontynencik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontynent m.

Wiktionary

# kontynent

1. wielki obszar lądu otoczony morzem i oceanem, np. kontynent europejski, amerykański, azjatycki;
2. książkowo: duży obszar ziemi niebędący wyspą; stały ląd;
3. książkowo: masyw lądowy Europy (bez Anglii);
4. czarny kontynent - Afryka;
5. stary kontynent - Europa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

Wiktionary

Kontynent (łac. continens – łączny) – w geografii fizycznej: olbrzymi pod względem powierzchni (rzędu kilku mln km²) obszar lądu, otoczony (oblany) ze wszystkich stron morzami i oceanami, a z innymi kontynentami połączony co najwyżej wąskimi przesmykami (Ameryka Północna i Ameryka Południowa, Eurazja i Afryka). W geotektonice i geomorfologii, kontynent określa się jako lądową część cokołu (bloku) kontynentalnego (do którego należy szelf kontynentalny z morzami szelfowymi), kontynent obejmuje więc także przybrzeżne wyspy, znajdujące się na tym samym cokole kontynentalnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na świecie można wyróżnić sześć kontynentów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt, AS: kõntỹnẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontynentalizm m., mikrokontynent m., superkontynent m., subkontynent m., prakontynent m., kontynencik mrz., kontynentalność ż.

przym. kontynentalny, interkontynentalny

Wiktionary

# kontynentalizm

Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych typów klimatu występujący w różnych strefach klimatycznych. Kształtuje się w głębi lądu i powstaje w wyniku dominującego wpływu rozległego lądu na atmosferę. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza, zwłaszcza parującego oceanu, maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza.

Wikipedia

# kontynentalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kontynentalne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wzrost kontynentalności powoduje wysychanie Jeziora Aralskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontynent mrz., kontynentalizacja ż., kontynentalizm mrz.

przym. kontynentalny, interkontynentalny

Wiktionary

# kontynentalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kontynentu, związany z kontynentem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chłopcy pojechali tym razem na zawody kontynentalne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɨ̃nɛ̃nˈtalnɨ, AS: kõntỹnẽntalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontynent mrz., kontynentalizm mrz., kontynentalizacja ż., kontynentalność ż.

przysł. kontynentalnie

przym. epikontynentalny, interkontynentalny, międzykontynentalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lądowy

Wiktionary

# kontyngencja

1. w matematyce: korelacja statystyczna między cechami, z których co najmniej jedna jest cechą jakościową;
2. w filozofii: brak konieczności istnienia; kontyngentyzm

SJP.pl

# kontyngencyjny

→ kontyngencja

SJP.pl

#### Patrz:

kontyngencja

# kontyngens

kontyngent; przestarzałe:
1. określona ilość, liczba czegoś; przydział, wkład, zasób;
2. obowiązkowe świadczenia w naturze, dokonywane przez ludzi na rzecz państwa, gminy itp.;
3. nakazana lub określona umową liczba wojska, którą należy wystawić;
4. obowiązkowy podatek płacony przez państwo, miasto itp. na rzecz wojska

SJP.pl

# kontyngensowy

→ kontyngens

SJP.pl

#### Patrz:

kontyngens

# kontyngent

1. określona ilość, liczba czegoś; przydział, wkład, zasób, kontyngens;
2. obowiązkowe świadczenia w naturze, dokonywane przez ludzi na rzecz państwa, gminy itp.; kontyngens;
3. nakazana lub określona umową liczba wojska, którą należy wystawić; kontyngens;
4. obowiązkowy podatek płacony przez państwo, miasto itp. na rzecz wojska; kontyngens;
5. oddział wojska jakiegoś państwa pełniący służbę w międzynarodowych siłach zbrojnych;
6. w ekonomii: limit importu, eksportu lub tranzytu towarów, dóbr, określony przez rząd danego kraju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przydział, określona ilość

(1.2) hand. maksymalna norma importu, eksportu lub tranzytu określona w umowach międzypaństwowych

(1.3) wojsk. jednostki wojskowe jakiegoś kraju, które pełnią służbę w międzynarodowych siłach zbrojnych

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Według danych prasy arabskiej, w Arabii Saudyjskiej i w Emiratach rozmieszczony jest już 4-tysięczny kontyngent syryjski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontyngentyzm m.

czas. kontyngentować ndk.

przym. kontyngentowy

Wiktionary

# kontyngentny

→ kontyngencja

SJP.pl

#### Patrz:

kontyngencja

# kontyngentowy

→ kontyngent

SJP.pl

#### Patrz:

kontyngent

# kontyngentyzm

pogląd filozoficzny zaprzeczający powiązaniu zjawisk w sposób konieczny, uważający prawa nauki za subiektywne konstrukcje ludzkiego umysłu, negujący powiązanie zjawisk w stopniu umożliwiającym przewidzenie większości rzeczy, co nie wynika z braków nauki, ale z przypadkowości wpisanej w naturę świata; akcydentalizm

SJP.pl

Kontyngentyzm (łac. contingens - zdarzający się; także akcydentalizm) - koncepcja filozoficzna zakładająca, że zjawiska zachodzące w świecie mają w różnym stopniu charakter przypadkowy i nie są ze sobą związane przyczynowo. Według tej koncepcji pewne zdarzenia lub procesy nie wynikają z wiedzy naukowej, lecz z samej istoty rzeczywistości.

Wikipedia

# kontynuacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

Wiktionary

Kontynuacja – dalsze wykonywanie jakiejś czynności

- Sequel – kontynuacja dzieła
- Instrukcja kontynuacji – konstrukcja programistyczna
- Kontynuacja (informatyka) – konstrukcja programistycza
- Symbol kontynuacji – konstrukcja programistyczna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ramach projektu „Ptasie Wyspy – kontynuacja czynnej ochrony zagrożonych gatunków ptaków siewkowych” realizujemy ochronę jedynej, śródrzecznej kolonii mewy siwej na dolnej Wiśle.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontynuator mos., kontynuatorka ż., kontynuowanie n.

czas. kontynuować

przym. kontynuacyjny, kontynuatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciąg dalszy, kontynuowanie, przedłużenie

Wiktionary

# kontynuacyjny

związany z kontynuacją

SJP.pl

# kontynuant

1. w językoznawstwie: element językowy zastępujący element o tej samej funkcji występujący wcześniej;
2. w matematyce: wielomian będący wyznacznikiem macierzy trójkątnej, stosowany w rozwijaniu ułamków łańcuchowych

SJP.pl

# kontynuator

osoba wykonująca w dalszym ciągu rozpoczętą czynność; wykonawca rozpoczętego dzieła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kontynuująca rozpoczętą przez kogoś pracę, wykonawca rozpoczętego dzieła, następca rozwijający lub naśladujący idee, pracę poprzednika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontynuacja ż., kontynuant m., kontynuowanie n.

:: fż. kontynuatorka ż.

czas. kontynuować ndk.

przym. kontynuacyjny, kontynuatorski

Wiktionary

# kontynuatorka

kobieta wykonująca w dalszym ciągu rozpoczętą czynność; wykonawczyni rozpoczętego dzieła

SJP.pl

# kontynuować

czynić nadal zaczętą uprzednio czynność

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈwɔvat͡ɕ, AS: kõntỹnuu̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontynuacja ż., kontynuator m., kontynuatorka ż., kontynuant m., kontynuowanie n.

przym. kontynuacyjny, kontynuatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciągnąć; iść za ciosem

Wiktionary

# kontynuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie rozpoczętej czynności nadal

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɨ̃nuwɔˈvãɲɛ, AS: kõntỹnuu̯ovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kontynuacja ż., kontynuator m., kontynuatorka ż., kontynuant m.

czas. kontynuować ndk.

przym. kontynuacyjny, kontynuatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontynuacja, ciągnięcie; przejmowanie pałeczki

Wiktionary

# kontysta

osoba zajmująca się zapisywaniem pozycji przychodu i rozchodu na odpowiednich kontach oraz sporządzająca wyciągi z konta

SJP.pl

# kontystka

kobieta zapisująca pozycje księgowań na odpowiednie konta, pomoc księgowej

SJP.pl

# konularia

wymarły bezkręgowiec morski

SJP.pl

# konura

rodzaj ptaka z rodziny papugowatych; Aratinga

SJP.pl

# konurbacja

zespół kilku sąsiadujących miast lub osiedli, z których żadne nie ma znaczenia dominującego; konurbium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

Wiktionary

Konurbacja (z łac. con, „z, razem” i urbs, „miasto”) – typ aglomeracji powstałej w wyniku połączenia się w jeden obszar zurbanizowany wielu pierwotnie odrębnych miast, osiedli i przedmieść. Zazwyczaj konurbacja tworzy jednolity obszar dojazdów do pracy dzięki wytworzeniu się rozbudowanej sieci komunikacyjnej łączącej poszczególne jej części.

Konurbacje powstawały często w zagłębiach węglowych w czasie rewolucji przemysłowej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nurˈbat͡sʲja, AS: kõnurbacʹi ̯a

Wiktionary

# konurbium

zespół kilku sąsiadujących miast lub osiedli, z których żadne nie ma znaczenia dominującego; konurbacja

SJP.pl

# konus

1. potocznie o niskim człowieku;
2. przestarzale: stożek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) o chłopaku lub mężczyźnie lekcew. człowiek niskiego wzrostu

(1.2) daw. stożek

Wiktionary

- Konus – dawna nazwa stożka (bryły ograniczonej przez powierzchnię stożkową)
- Konus – komiks autorstwa Marka Szyszko (rys.) i Szweda (scenariusz)

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|conus.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== konus (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

audio|LL-Q143 (epo)-Lepticed7-konus.wav.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) mat. stożek

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nus, AS: kõnus

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|conus.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== konus (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

audio|LL-Q143 (epo)-Lepticed7-konus.wav.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) mat. stożek

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# konusować

przestarzałe: nadawać czemuś kształt stożka

SJP.pl

# konusowaty

pogardliwie: niski, niepokaźny, przysadzisty; kurduplowaty, kurduplowy, kurdupli

SJP.pl

# konwalescencja

1. nabranie mocy prawnej, uzyskanie ważności, wejście w życie;
2. dawniej: powrót do zdrowia po przebytej ciężkiej chorobie; rekonwalescencja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nabranie mocy prawnej

(1.2) daw. zob. rekonwalescencja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvalɛˈst͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: kõnvalescẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) współcz. rekonwalescencja

Wiktionary

# konwalia

roślina o białych, wonnych kwiatach w kształcie drobnych dzwoneczków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Convallaria|L.|ref=tak., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

(1.2) kwiat konwalii (1.1)

(1.3) środek leczniczy sporządzony z konwalii (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W lesie zakwitły konwalie.

(1.2) Mąż przyniósł mi dziś bukiecik konwalii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈvalʲja, AS: kõnvalʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwaliowate nmos.

:: zdrobn. konwalijka ż.

przym. konwaliowy, konwaliowaty

Wiktionary

# konwalidacja

w prawie: działanie uchylające nieważność czynności prawnej

SJP.pl

Wikipedia

# konwalidacyjny

związany z konwalidacją

SJP.pl

# konwalidować

w prawie:
1. nadawać (nadać) moc prawną na skutek zaistnienia okoliczności spełniających warunki określone przez ustawę;
2. konwalidować się - uzyskiwać (uzyskać) moc prawną na skutek zaistnienia okoliczności spełniających warunki określone przez ustawę

SJP.pl

# konwalijka

zdrobnienie od: konwalia

SJP.pl

Konwalijka (Maianthemum F.H. Wigg.) – rodzaj roślin należący do rodziny szparagowatych (Asparagaceae) według APweb. Należy tu 39 gatunków występujących głównie w Ameryce Północnej i Środkowej oraz we wschodniej Azji sięgając do Himalajów, poza tym w północnej i środkowej Europie. Jedynym przedstawicielem we florze Polski i zarazem gatunkiem typowym jest konwalijka dwulistna M. bifolium.

Wikipedia

# konwaliowy

przymiotnik od: konwalia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od konwalia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvaˈlʲjɔvɨ, AS: kõnvalʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwalia ż., konwalijka ż.

Wiktionary

# konwalnik

roślina ogrodowa z rodziny ruszczykowatych, o białych wiatach podobnych do konwalii

SJP.pl

Konwalnik, wężobród (Ophiopogon Ker-Gawler) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych (Asparagaceae). Należy do niego ok. 54, 65 lub 67 gatunków. Rośliny te występują w Azji w klimacie tropikalnym, subtropikalnym i umiarkowanym ciepłym, z centrum zróżnicowania w Chinach, gdzie jest ich 47 gatunków, z czego 38 to endemity. Zasięg rodzaju obejmuje Pakistan na zachodzie, dalej na wschód: Indie, Indochiny, Malezję, a na północy sięga po Japonię. W naturze rosną zwykle w cienistych zaroślach i lasach oraz nad strumieniami. W tropikach w niższych położeniach rośliny te zwykle nie kwitną.

Wikipedia

# konwejer

1. przenośnik cięgnowy przenoszący nosiwo za pomocą taśmy (na powierzchni jednej taśmy, między dwiema taśmami lub wewnątrz zwiniętej taśmy); przenośnik taśmowy;
2. kilkudziesięciogodzinne przesłuchania stosowane w latach 40. i 50. ub. w. jako metoda śledcza przez funkcjonariuszy UB

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. przenośnik taśmowy

(1.2) środ. metoda wydobywania zeznań polegająca wielogodzinnych, nocnych przesłuchaniach świadków lub podejrzanych;

Wiktionary

Konwejer (z ang. conveyor – taśmociąg) – standardowa metoda przesłuchań przez NKWD i inne policje polityczne w krajach komunistycznych (Polska – UB i Informacja Wojskowa, Węgry – ÁVH, NRD – Stasi, Czechosłowacja – StB, Rumunia – Securitate i tak dalej) w okresie stalinizmu. Przez konwejer przeszli między innymi generał Leopold Okulicki, podpułkownik Władysław Minakowski, fizyk Aleksander Weissberg-Cybulski.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈvɛjɛr, AS: kõnvei ̯er

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taśmociąg

Wiktionary

# konwejerowy

przymiotnik od: konwejer

SJP.pl

# konwekcja

ruch cieczy lub gazu względem siebie wynikający z różnicy temperatur

SJP.pl

Konwekcja – proces przekazywania ciepła związany z makroskopowym ruchem materii w gazie, cieczy lub plazmie, np. powietrzu, wodzie, plazmie gwiazdowej. Czasami przez konwekcję rozumie się również sam ruch materii związany z różnicami temperatur, który prowadzi do przenoszenia ciepła. Ruch ten precyzyjniej nazywa się prądem konwekcyjnym.

Wikipedia

# konwekcyjny

związany z konwekcją

SJP.pl

# konwektor

grzejnik centralnego ogrzewania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grzejnik wykorzystujący efekt konwekcji

Wiktionary

Konwekcja – proces przekazywania ciepła związany z makroskopowym ruchem materii w gazie, cieczy lub plazmie, np. powietrzu, wodzie, plazmie gwiazdowej. Czasami przez konwekcję rozumie się również sam ruch materii związany z różnicami temperatur, który prowadzi do przenoszenia ciepła. Ruch ten precyzyjniej nazywa się prądem konwekcyjnym.

Wikipedia

# konwektorowy

przymiotnik od: konwektor

SJP.pl

# konwenans

ogólnie przyjęta norma społeczna obowiązująca w danym środowisku, zwyczaj towarzyski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogólnie przyjęte normy i obyczaje towarzyskie

Wiktionary

Savoir-vivre (fr. savoir – wiedzieć, vivre – żyć; „znajomość życia”) – ogłada, dobre maniery, bon-ton, konwenans towarzyski, znajomość obowiązujących zwyczajów, form towarzyskich i reguł grzeczności funkcjonujących w danej grupie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta pani łamie konwenanse.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈvɛ̃nãw̃s, AS: kõnvẽnãũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konwenansowy

Wiktionary

# konwenansowość

to, co właściwe dla ogólnie przyjętej normy społecznej obowiązującej w danym środowisku; zwyczajowość, kurtuazyjność, uprzejmość

SJP.pl

# konwenansowy

właściwy dla ogólnie przyjętej normy społecznej obowiązującej w danym środowisku; zwyczajowy, kurtuazyjny, uprzejmościowy, grzecznościowy

SJP.pl

# konwencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konwent

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie konwent, lecz tylko mały konwencik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwent m.

Wiktionary

# konwencja

umowa międzynarodowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. umowa międzynarodowa

(1.2) książk. przyjęte w jakimś środowisku normy postępowania, myślenia itp.

(1.3) liter. teatr. szt. charakterystyczne cechy twórczości przyjęte przez artystę

(1.4) polit. zjazd członków partii politycznej, najczęściej poświęcony wyborom

Wiktionary

- konwencja społeczna - zespół norm i standardów rządzących życiem społecznym,
- konwencja – umowa międzynarodowa
- konwencja – sztuczna odzywka w brydżu
- konwencja literacka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta konwencja nie narusza żadnych praw człowieka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈvɛ̃nt͡sʲja, AS: kõnvẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwencjonalizm m.

przym. konwencyjny, konwencjonalny

przysł. konwencjonalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) traktat

(1.2) konwenans, zwyczaj

(1.3) styl

Wiktionary

# konwencjonalistka

→ konwencjonalista

SJP.pl

#### Patrz:

konwencjonalista

# konwencjonalistyczny

→ konwencjonalizm

SJP.pl

#### Patrz:

konwencjonalizm

# konwencjonalizacja

czynienie czegoś zwykłym, umownym, konwencjonalnym lub stawanie się takim

SJP.pl

# konwencjonalizm

1. ogólnie przyjęta norma społeczna obowiązująca w danym środowisku, zwyczaj towarzyski; konwenans;
2. kierunek filozoficzny, według którego wszystkie twierdzenia i teorie o charakterze naukowym mają charakter umowny

SJP.pl

Konwencjonalizm – przyrodoznawczy kierunek filozoficzny, powstały w V w. p.n.e. (Protagoras, Arystyp, sofiści), a rozwinięty w końcu XIX i w XX w. (Poincaré, Bergson, Ajdukiewicz), w myśl którego wszystkie twierdzenia i teorie o charakterze naukowym są konwencjami (tzn. mają umowny charakter). Rolą pełnioną przez te konwencje jest wygoda myślenia w procesach poznania i wartościowania w danym wycinku czasoprzestrzeni, co – w przekładzie potocznym – jest takim rozeznawaniem się w pewnej rzeczywistości, w którym umownie przyjmuje się określone sądy za prawdziwe bądź nieprawdziwe oraz określone rzeczy za dobre lub piękne bądź złe lub brzydkie. Niejako „użytkowym przekazem” konwencjonalizmu jest to, iż w praktyce nie ma wiecznie niezmiennych stanowisk wobec realiów – z racji tego, że rozwojową naturę ma myśl ludzka.

Wikipedia

# konwencjonalnie

przysłówek

(1.1) w sposób konwencjonalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwencja ż., konwencjonalność ż.

przym. konwencjonalny

Wiktionary

# konwencjonalność

niewykraczanie poza schematy, nieoryginalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konwencjonalne; cecha tych, którzy są konwencjonalni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konwencjonalny

przysł. konwencjonalnie

Wiktionary

# konwencjonalny

dotyczący umowy, zwyczajowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zgodny z konwencjami; tradycyjny, pospolity

(1.2) oparty na konwencji, umowie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odkryliśmy, że społeczne środowiska kobiet, które nigdy nie były zamężne, charakteryzuje presja na dostosowanie się do konwencjonalnego stylu życia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvɛ̃nt͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: kõnvẽncʹi ̯õnalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwencja ż., konwencjonalność ż.

przysł. konwencjonalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) banalny, powszechny, klasyczny, zwyczajowy, przyjęty

Wiktionary

# konwencyjny

związany z konwencją

SJP.pl

# konweniencja

zgodność, stosowność, odpowiedniość

SJP.pl

# konweniencje

przestarzałe: to, co stosowne

SJP.pl

# konweniować

1. odpowiadać czemuś, być zgodnym z czymś;
2. przypadać do gustu, odpowiadać

SJP.pl

# konwent

zgromadzenie zakonne; zakon, klasztor, zakonnicy klasztoru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach

(1.2) klasztor, zakon

(1.3) grupa katolików, którzy mają prawo głosowania na spotkaniach, na których podejmuje się decyzje dotyczące całego zakonu

Wiktionary

- Konwent Seniorów – organ Sejmu i Senatu RP
- Konwent Narodowy – zgromadzenie prawodawcze z okresu rewolucji francuskiej 1789 roku
- Konwent Polonia – najstarsza polska korporacja akademicka założona w 1828 roku
- Konwent Unii Europejskiej – działający w latach 2001–2003
- konwent zakonny – jednostka organizacyjna zakonu, także dom zakonny (klasztor)
- konwent fanów – zjazd fanów jakiejś tematyki, najczęściej fantastyki i gier fabularnych

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nvɛ̃nt, AS: kõnvẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konwentowy, konwentualny

rzecz. konwencik mrz.

Wiktionary

# konwentowy

przymiotnik od: konwent

SJP.pl

# konwentualny

w religii:
1. związany z konwentem - zakonem; zakonny;
2. o odłamie zakonu franciszkanów i karmelitów: odznaczający się mniej surową regułą zakonną

SJP.pl

# konwentykiel

1. poufne, tajemne zebranie organizacji, stowarzyszenia itp.;
2. dawniej: zebranie sekty religijnej;
3. żartobliwie: poufna narada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zebranie jakiejś organizacji

Wiktionary

# konwentykuł

przestarzałe: zebranie stowarzyszenia, sekty, zwłaszcza tajne

SJP.pl

# konwergencja

1. zbieżność; podobieństwo;
2. powstawanie zbieżności, upodobnianie się; nabieranie wspólnych cech, podobieństwa;
3. występowanie podobnych cech u niespokrewnionych gatunków żyjących w podobnym środowisku;
4. ruch zbieżny gałek ocznych, przecinanie się osi optycznych oczu przy patrzeniu na bliski obiekt;
5. w psychologii: koncepcja współistotności i uzupełniania się czynników dziedzicznych i środowiskowych w rozwoju dziecka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbieżność lub jej powstawanie

(1.2) kult. niezależne powstawanie podobnych zjawisk kulturowych w odległych od siebie regionach świata w podobnych warunkach geograficznych

(1.3) biol. proces powstawania podobnych cech u niespokrewnionych ze sobą organizmów na skutek życia w podobnych warunkach;

(1.4) techn. kojarzenie różnych zjawisk na pograniczu działów telekomunikacji, informatyki i multimediów;

(1.5) med. jednoczesny, zbieżny ruch gałek ocznych przy zmianie odległości obiektu, na którym jest skupiany wzrok;

(1.6) meteorol. zbliżanie się do siebie mas powietrza z różnych stron, powodujące wyparcie znajdującego się tam wcześniej powietrza w górę;

(1.7) ekon. zjawisko zbliżania się poziomu rozwoju różnych krajów poprzez doganianie bogatych przez biedne;

(1.8) ekon. zbieżność ekonomiczna państw Unii Europejskiej pod względem inflacji, stóp procentowych, zadłużenia i kursu walutowego;

Wiktionary

Konwergencja – pojęcie oznaczające zbieżność lub powstawanie zbieżności, np. powstawanie podobnych wytworów kulturowych u różnych ludów, zbliżenie się poziomu gospodarczego państw członkowskich Unii Europejskiej, ruch zbieżny gałek ocznych.

Przykłady

- konwergencja (biologia)
- konwergencja (multimedia)
- konwergencja (meteorologia)
- konwergencja (ekonomia)
- konwergencja (medycyna)
- kryteria konwergencji
- teoria konwergencji
- konwergencja (telekomunikacja)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvɛrˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: kõnvergẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konwergencyjny, konwergentny

czas. konwergować

rzecz. konwergowanie

Wiktionary

# konwergencyjny

związany z konwergencją, zbieżny

SJP.pl

# konwergentny

zbieżny, podobny, pokrewny; często w odniesieniu do różnych gatunków, cech, kultur

SJP.pl

# konwers

brat zakonny bez święceń kapłańskich, wykonujący najczęściej prace pomocnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. niewykształcony zakonnik pracujący fizycznie, członek zgromadzenia drugiej kategorii zajmującego się posługą wobec braci z zakonu zasadniczego;

Wiktionary

- konwers relacji – relacja odwrotna
- konwers – typ zakonnika, por. konwersi

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) brat służebny

Wiktionary

# konwersacja

porozumiewanie się za pomocą słów; rozmowa, dyskusja, polemika, dysputa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) towarzyska rozmowa

(1.2) ćwiczenie języka obcego, polegające na rozmowie

Wiktionary

Konwersacja (łac. conversatio 'częste przebywanie; obcowanie' od convertere 'obracać, zmieniać') – wymiana opinii, czyli jednego z rodzajów wyrażeń niebędących zdaniami w sensie logicznym. Wyrażenia te nie pretendują do miana uzasadnionych. Konwersacja nie polega na przekonaniu dyskutanta do swoich przekonań.

Jeżeli strony konwersacji mają odmienne przekonania i rozpoczynają próby przekonywania do swoich poglądów, to konwersacja przemienia się w dyskusję.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvɛrˈsat͡sʲja, AS: kõnversacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwersatorium n., konwersowanie n.

czas. konwersować ndk.

przym. konwersacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozmowa, pogawędka; książk. dyskurs; pot. rozhowor, pogaduszka, gadka

Wiktionary

# konwersacje

lekcje języka obcego, na których doskonali się ten język poprzez rozmowę

SJP.pl

# konwersacyjny

związany z konwersacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konwersacją, dotyczący konwersowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwersacja ż., konwersowanie n.

czas. konwersować ndk.

Wiktionary

# konwersatorium

1. ćwiczenie seminaryjne, rozmowa prowadzona przez wykładowców ze słuchaczami na temat wykładanego przedmiotu
2. rozmównica w klasztorze

SJP.pl

# konwersatoryjny

mający charakter konwersatorium, formy zajęć dydaktycznych polegającej na dyskusji w niewielkim gronie

SJP.pl

# konwersja

1. zmiana postaci czegoś; przekształcenie, transformacja;
2. w chemii: przemiana, w wyniku której produkty uzyskują nowe, technologicznie pożądane właściwości;
3. zmiana warunków pożyczki lub kredytu albo jednostek funduszu inwestycyjnego;
4. w informatyce: zmiana formatu pliku;
5. w logice: przekształcenie zdania polegające na tym, że wyraz występujący w funkcji podmiotu staje się orzecznikiem i odwrotnie;
6. zmiana wyznania w obrębie wyznań chrześcijańskich lub przejście z innej religii na chrześcijaństwo; nawrócenie;
7. gwałtowna zmiana światopoglądu, ideologii, poczucia tożsamości itp. przej jednostkę albo grupy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przemiana, przekształcenie postaci czegoś

(1.2) chem. proces jednostkowy, który ma na celu zmianę właściwości przekształcanych materiałów w wyniku różnych reakcji chemicznych, przeprowadzanych w aparatach zwanych konwertorami

(1.3) rel. zmiana wyznania w obrębie religii chrześcijańskiej lub przejście na chrześcijaństwo z innej religii

(1.4) inform. zmiana formatu pliku na mogący być odczytany przez inny program komputerowy niż ten, w którym został utworzony

Wiktionary

- konwersja (chemia)
- konwersja (psychologia)
- konwersja (religia)
- konwersja (socjologia)
- konwersja α (matematyka)
- konwersja danych
- konwersja jednostek
- konwersja na judaizm
- konwersja narodowa
- konwersja pisma
- konwersja polityczna
- konwersja typu

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konwertor m., konwertyta m., konwertytka ż., konwertowanie n.

czas. konwertować ndk.

przym. konwersyjny, konwertycki

Wiktionary

# konwerska

siostra zakonna bez święceń kapłańskich

SJP.pl

# konwerski

siostra zakonna bez święceń kapłańskich

SJP.pl

# konwersować

prowadzić konwersację, rozmawiać z kimś

SJP.pl

# konwersowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konwersować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konwersować ndk.

rzecz. konwersacja ż.

przym. konwersacyjny

Wiktionary

# konwersyjny

przymiotnik od: konwersja

SJP.pl

# konwertaza

Konwertaza - ogólna nazwa różnych enzymów, które działając na substrat (np. białkowy proenzym) powodują poprzez zmianę (np. proteolityczne odcięcie polipeptydowego fragmentu) jego uczynnienie.

Przykłady:

- konwertaza angiotensyny
- konwertaza C3, konwertaza C5 - występujące w układzie dopełniacza

Wikipedia

# konwerter

1. urządzenie do przekształcania jakiejś wielkości fizycznej na inną; konwertor;
2. urządzenie elektroniczne zmieniające jeden typ sygnału na inny; przetwornik, konwertor;
3. w informatyce: program komputerowy do konwersji plików

SJP.pl

- konwerter satelitarny
- konwerter mocy
- program komputerowy do przetwarzania plików jednego formatu na inny (np. .docx na .doc lub .flv na .avi)

Zobacz też: konwertor

Wikipedia

# konwerterowy

→ konwerter

SJP.pl

#### Patrz:

konwerter

# konwertoplan

aerodyna o przestawianych powierzchniach nośnych, mogąca startować i lądować pionowo, jak śmigłowiec, a wykonywać lot poziomy na tej samej zasadzie co samolot; przemiennopłat; zmiennopłat

SJP.pl

# konwertor

1. w hutnictwie: stalowy zbiornik w kształcie cylindra, wyłożony materiałem ogniotrwałym, służący do przeprowadzania procesu utleniania w wysokich temperaturach domieszek w ciekłym wsadzie metalurgicznym;
2. w chemii: aparat do przeprowadzania procesów technologicznych, zazwyczaj w wysokiej temperaturze, pod wysokim ciśnieniem oraz z udziałem katalizatorów;
3. urządzenie do przekształcania jakiejś wielkości fizycznej na inną; konwerter;
4. urządzenie elektroniczne zmieniające jeden typ sygnału na inny; przetwornik, konwerter

SJP.pl

Konwertorowanie (świeżenie) – technologia usuwania niepożądanych domieszek z ciekłego metalu poprzez ich selektywne utlenianie.

Konwertorowanie można stosować w przypadku, gdy produkty utleniania tworzą fazę gazową a składniki stopu znacznie różnią się wartościami powinowactwa chemicznego do tlenu. Najczęściej stosowane jest przy otrzymywaniu stali oraz miedzi.

Wikipedia

# konwertorownia

hala produkcyjna w hucie, w której pracują konwertory

SJP.pl

# konwertorowy

przymiotnik od: konwertor

SJP.pl

# konwertować

dokonywać konwersji

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) inform. dokonywać zmiany formatu pliku na inny

(1.2) ekon. bank. dokonywać zmiany warunków pożyczki

(1.3) rel. zmieniać wyznanie na inne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvɛrˈtɔvat͡ɕ, AS: kõnvertovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwersja ż., konwerter m., konwertyta m., konwertytka ż., konwertowanie n.

czas. przekonwertować

przym. konwersyjny

Wiktionary

# konwertowalny

dający się konwertować

SJP.pl

# konwertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konwertować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. konwertować ndk.

rzecz. konwertyta mos., konwersja ż.

Wiktionary

# konwertycki

odnoszący się do konwertyty, właściwy konwertytom

SJP.pl

# konwertyna

enzym rozkładający i dezaktywujący bradykininę (hormon tkankowy wydzielany przy dużym wysiłku)

SJP.pl

# konwertyta

osoba, która zmieniła wyznanie w obrębie chrześcijaństwa lub zmieniła inną religię na chrześcijaństwo; przechrzta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba, która zmieniła jedno wyznanie na inne

Wiktionary

Konwersja (z łac. convertere „zmienić”) – zmiana wyznania w obrębie religii chrześcijańskiej lub przejście z innej religii na chrześcijaństwo. Osoba zmieniająca wyznanie chrześcijańskie to konwertyta.

Konwersje są charakterystyczne dla społeczności zróżnicowanych narodowościowo oraz wyznaniowo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1622 r. w jednej z publicznych kaźni poniosło śmierć nie tylko kilkadziesięcioro miejscowych konwertytów, lecz także dziewięciu europejskich misjonarzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃nvɛrˈtɨta, AS: kõnvertyta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwersja ż., konwertowanie n.

:: fż. konwertytka ż.

czas. konwertować ndk.

przym. konwersyjny, konwertycki

przysł. konwersyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neofita

Wiktionary

# konwertytka

→ konwertyta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta, która zmieniła jedno wyznanie na inne

Wiktionary

#### Patrz:

konwertyta

# konwicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Innocenty Konwicki – polski inżynier, polityk, działacz sportowy, działacz podziemia
- Tadeusz Konwicki – polski prozaik, scenarzysta i reżyser

Wikipedia

# kónwiczniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chleb razowy

Wiktionary

# konwikcja

dawniej:
1. przekonanie o czymś; pewność;
2. dowiedzenie komuś winy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. przekonanie, pewność

(1.2) udowodnienie winy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈvʲikt͡sʲja, AS: kõnvʹikcʹi ̯a

Wiktionary

# konwikt

1. w dawnej Polsce: szkoła, zwykle przyklasztorna z internatem;
2. internat prowadzony przez władze szkolne, położony poza terenem szkoły;
3. uczniowie szkoły zamieszkujący ten internat

SJP.pl

Konwikt (łac. convictus) – forma internatu dla uczniów uczęszczających do szkoły prowadzonej przez dany zakon katolicki. W dawnej Polsce najwięcej było konwiktów pijarów, teatynów i jezuitów. Te zakony bowiem zajmowały się z założenia edukacją. Konwikty cechowały się surową dyscypliną, koncentrując się na kształtowaniu charakterów wychowanków.

Wikipedia

# konwiktor

przestarzale: uczeń mieszkający w konwikcie

SJP.pl

Konwikt (łac. convictus) – forma internatu dla uczniów uczęszczających do szkoły prowadzonej przez dany zakon katolicki. W dawnej Polsce najwięcej było konwiktów pijarów, teatynów i jezuitów. Te zakony bowiem zajmowały się z założenia edukacją. Konwikty cechowały się surową dyscypliną, koncentrując się na kształtowaniu charakterów wychowanków.

Wikipedia

# konwiktorka

→ konwiktor

SJP.pl

#### Patrz:

konwiktor

# konwiktorski

odnoszący się do konwiktu lub konwiktora

SJP.pl

# konwiktowy

przymiotnik od: konwikt

SJP.pl

# konwiński

nazwisko

SJP.pl

# konwiowy

przymiotnik od: konew

SJP.pl

# konwisarski

przymiotnik od: konwisarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konwisarzem, dotyczący konwisarza

(1.2) dotyczący konwisarstwa, mający zastosowanie w konwisarstwie

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do konwisarza, będący jego własnością lub dziełem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwisarz m., konwisarstwo n.

Wiktionary

# konwisarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wytwarzanie przedmiotów z cyny oraz spiżu

Wiktionary

Konwisarstwo (z dawnego niem. Kannengießer) – dział rzemiosła obejmujący wyrób (odlewanie lub wykuwanie) i obróbkę przedmiotów z cyny i spiżu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój prapradziad trudnił się konwisarstwem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwisarz n., konew ż.

przym. konwisarski

Wiktionary

# konwisarz

rzemieślnik wyrabiający przedmioty z cyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rzem. rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;

Wiktionary

Konwisarstwo (z dawnego niem. Kannengießer) – dział rzemiosła obejmujący wyrób (odlewanie lub wykuwanie) i obróbkę przedmiotów z cyny i spiżu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. konwisarstwo n., konwisarka ż.

przym. konwisarski

Wiktionary

# konwój

1. grupa wspólnie przemieszczających się pojazdów mechanicznych lub jednostek nawodnych, formowana głównie ze względów logistycznych i dla zwiększenia bezpieczeństwa podróży;
2. grupa osób lub pojazdów towarzyszących osobie z różnych względów zasługującej na szacunek ; dla podkreślenia jej rangi lub oddania jej czci, np. konwój honorowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;

(1.2) grupa uzbrojonych osób ochraniająca przewożony ładunek lub ludzi

Wiktionary

Konwój – termin o kilku zbliżonych znaczeniach:

1. Konwój – grupa osób, zazwyczaj uzbrojonych (konwojenci), nadzorująca i ochraniająca powierzone ich pieczy osoby – więźniów, jeńców itp. (konwojowani) lub mienie (np. konwój bankowy).
2. Konwój – grupa wspólnie przemieszczających się pojazdów mechanicznych lub jednostek nawodnych, formowana głównie ze względów logistycznych i dla zwiększenia bezpieczeństwa podróży.
3. Konwój – grupa osób lub pojazdów towarzyszących osobie z różnych względów zasługującej na szacunek – dla podkreślenia jej rangi lub oddania jej czci, np. konwój honorowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Wtedy to pierwszy raz uciekłem z konwoju, robiąc gliniarzy w jajo, wtedy stali się dla mnie ludzkim nawozem, który mógłbym bez końca kłuć widłami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃nvuj, AS: kõnvui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwojowanie n., konwojent m., konwojentka ż., konwojowiec m., konwojer m.

czas. konwojować ndk.

przym. konwojowy, konwojencki

Wiktionary

# konwojencki

związany z konwojentem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą konwojenta, dotyczący konwojenta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwojent mos., konwojentka ż., konwój mrz., konwojowanie n.

czas. konwojować ndk.

Wiktionary

# konwojent

ten, kto konwojuje kogoś lub coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba towarzysząca w czasie konwoju w celu uniemozliwienia ucieczki

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konwojencki

rzecz. konwojer mrz., konwojowanie n., konwój mrz.

czas. konwojować

Wiktionary

# konwojentka

kobieta, która konwojuje kogoś lub coś

SJP.pl

# konwojer

okręt wojenny należący do konwoju ochraniającego statki handlowe; konwojowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. manewr samolotem przy lądowaniu, polegający na dotknięciu pasa startowego bez hamowania i natychmiastowym poderwaniu maszyny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwój m., konwojent m., konwojentka ż., konwojowanie n.

czas. konwojować ndk.

przym. konwojowy

Wiktionary

# konwojować

prowadzić, wieźć kogoś lub coś w konwoju

SJP.pl

czasownik

(1.1) towarzyszyć komuś lub czemuś w drodze w celu ochrony lub uniemożliwienia ucieczki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zawiadom lotną, żeby mnie konwojowali aż do Warszawy, na wypadek gdyby mi wóz nawalił.

(1.1) Najprawdopodobniej świadek, jak każda inna tymczasowo aresztowana osoba, będzie konwojowany.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwój m., konwojowanie n., konwojent m., konwojentka ż., konwojowiec m., konwojer m.

przym. konwojowy, konwojencki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) eskortować

Wiktionary

# konwojowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konwojować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konwój m., konwojent m., konwojentka ż., konwojowiec m., konwojer m.

czas. konwojować ndk.

przym. konwojowy, konwojencki

Wiktionary

# konwojowiec

okręt wojenny należący do konwoju ochraniającego statki handlowe; konwojer

SJP.pl

# konwojowy

przymiotnik od: konwój

SJP.pl

# konwokacja

1. zwołanie, zebranie;
2. sejm zwoływany w Polsce przedrozbiorowej w czasie bezkrólewia; sejm konwokacyjny

SJP.pl

# konwokacyjny

związany z konwokacją

SJP.pl

# konwokować

dawniej: zwołać, zwoływać poszczególne osoby na posiedzenie

SJP.pl

# konwulsja

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. mimowolny, częsty, gwałtowny skurcz mięśni; silna drgawka;
2. gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała

(1.2) gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. konwulsyjny

przysł. konwulsyjnie

Wiktionary

# konwulsyjny

powodujący skurcze mięśni lub silne drgania całego ciała

SJP.pl

# konya

miasto w centralnej Turcji znane z mauzoleum Mevlany

SJP.pl

Konya (gr. Ἰκόνιον Ikónion, łac. Iconium, dawniej także osm. قونیه Koniah, Konieh, Qunia) – miasto w południowej Turcji, na Wyżynie Anatolijskiej, u północnego podnóża Taurusu, stolica prowincji Konya. Według danych z 31 grudnia 2013 r. liczy ponad dwa miliony mieszkańców.

Wikipedia

# konyza

rodzaj okrytonasiennych roślin z rodziny astrowatych

SJP.pl

Wikipedia

# kooikerhondje

[czytaj: kojkerhondzie] rasa psów; płochacz holenderski

SJP.pl

Kooikerhondje (Płochacz holenderski) - jedna z ras psów, należąca do grupy psów aportujących, płochaczy i psów dowodnych, zaklasyfikowana do sekcji płochaczy. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

# koopaker

[czytaj: kuPAker] firma opakowująca towar wyprodukowany w innej firmie na mocy umowy kooperacyjnej

SJP.pl

# kooperacja

1. współdziałanie, współpraca między ludźmi lub instytucjami w jakiejś dziedzinie, zwłaszcza w produkcji towarów i usług;
2. dawniej:
a) ruch spółdzielczy, spółdzielczość;
b) spółdzielnia, kooperatywa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współpraca, współdziałanie

(1.2) przest. spółdzielczość

Wiktionary

Kooperacja (łac. cooperativus współpracujący, cooperatio współpraca) – współpraca, współdziałanie.

Kooperacja produkcyjna ma miejsce, gdy przedsiębiorstwo (kooperant) współpracuje z innym w ten sposób, że wykonuje dla niego pewne fazy procesu produkcyjnego; zaś kooperacja przedmiotowa wtedy, gdy dostarcza różnych elementów konstrukcyjnych do wytwarzanych przez inny zakład wyrobów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔːpɛˈrat͡sʲja, AS: k•operacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kooperowanie n., kooperant

czas. operować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współpraca, współdziałanie

Wiktionary

# kooperacyjny

związany z kooperacją

SJP.pl

# kooperancki

odnoszący się do kooperanta, właściwy kooperantom

SJP.pl

# kooperant

→ kooperacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przedsiębiorstwo współpracujące z innym w ten sposób, że wykonuje dla niego pewne fazy procesu produkcyjnego (kooperacja produkcyjna)

(1.2) przedsiębiorstwo współpracujące z innym w ten sposób, że dostarcza różnych elementów konstrukcyjnych do wytwarzanych przez inny zakład wyrobów (kooperacja przedmiotowa)

Wiktionary

Kooperacja (łac. cooperativus współpracujący, cooperatio współpraca) – współpraca, współdziałanie.

Kooperacja produkcyjna ma miejsce, gdy przedsiębiorstwo (kooperant) współpracuje z innym w ten sposób, że wykonuje dla niego pewne fazy procesu produkcyjnego; zaś kooperacja przedmiotowa wtedy, gdy dostarcza różnych elementów konstrukcyjnych do wytwarzanych przez inny zakład wyrobów.

Wikipedia

#### Patrz:

kooperacja

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔːˈpɛrãnt, AS: k•operãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kooperacja ż., kooperowanie n.

Wiktionary

# kooperantka

→ kooperant

SJP.pl

#### Patrz:

kooperant

# kooperatysta

dawniej: działacz ruchu spółdzielczego (kooperacji)

SJP.pl

# kooperatystka

→ kooperatysta

SJP.pl

#### Patrz:

kooperatysta

# kooperatystyczny

→ kooperatyzm

SJP.pl

#### Patrz:

kooperatyzm

# kooperatywa

zrzeszenie prowadzące działalność gospodarczą w interesie swych członków zobowiązanych do wpłacenia udziałów; spółdzielnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. stowarzyszenie spółdzielcze, spółdzielnia

Wiktionary

Spółdzielnia – przedsiębiorca stanowiący autonomiczne zrzeszenie osób, które dobrowolnie łączą się w celu zaspokojenia wspólnych potrzeb i aspiracji gospodarczych, społecznych i kulturalnych poprzez wspólne przedsiębiorstwo. Spółdzielnie mogą obejmować:

- przedsiębiorstwa będące własnością i zarządzane przez osoby korzystające z ich usług (spółdzielnia konsumencka);
- organizacje zarządzane przez osoby, które w nich pracują (spółdzielnie pracownicze);
- spółdzielnie wielopodmiotowe lub hybrydowe, które mają wspólne prawa własności pomiędzy różnymi grupami zainteresowanych stron. Na przykład spółdzielnie opiekuńcze, w których własność jest dzielona między opiekunów i odbiorców. Zainteresowane strony mogą również obejmować organizacje pozarządowe lub inwestorów;
- spółdzielnie drugiego i trzeciego stopnia, których członkami są inne spółdzielnie;
- platformy spółdzielcze korzystające ze strony internetowej będącej własnością i zarządzanej przez spółdzielnię, aplikacji mobilnej lub protokołu ułatwiającego sprzedaż towarów i usług.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔːpɛraˈtɨva, AS: k•operatyva

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kooperowanie n.

Wiktionary

# kooperatywizm

doktryna społeczna uznająca spółdzielczość za najdoskonalszą formę własności

SJP.pl

# kooperatywność

zdolność do współpracy z innymi w celu osiągnięcia wspólnych celów

SJP.pl

# kooperatywny

współpracujący

SJP.pl

# kooperatyzm

utopijna, dziewiętnastowieczna, angielska doktryna społeczna, upatrująca w organizowaniu spółdzielni drogę do rozwiązania konfliktów społecznych i obalenia ustroju kapitalistycznego; pankooperatyzm, integralizm spółdzielczy

SJP.pl

Kooperatyzm (fr. coopératisme „spółdzielczość” z łac. cooperari „współpracować”) – doktryna społeczna upatrująca w organizowaniu spółdzielni, w ramach których środki produkcji stają się wspólną własnością wszystkich jej członków, drogę do wyzwolenia społecznego i ewolucyjnego wyeliminowania kapitalizmu.

Wikipedia

# kooperencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma stosunków między podmiotami, które jednocześnie ze sobą konkurują i współpracują;

Wiktionary

Kooperencja (ang. coopetition) – typ relacji między konkurentami, w których występują jednocześnie strumienie kooperacji i konkurencji.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔːpɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: k•operẽncʹi ̯a

Wiktionary

# kooperować

współpracować z sobą, współdziałać, zwłaszcza w wytwarzaniu produktów lub usług

SJP.pl

# kooperowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kooperować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kooperacja ż., kooperatywa ż., kooperant m., kooperator m., kooperatka ż.

czas. kooperować

przym. kooperacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kooperacja ż.

Wiktionary

# koopetycja

jednoczesne współzawodnictwo i kooperacja między firmami

SJP.pl

# kooptacja

dobranie przez jakieś gremium, zespół, nowego człona do swojego składu

SJP.pl

Kooptacja (zarządzanie) (łac. cooptatio od co- 'współ-' i optatio 'życzenie') – sposób uzupełniania lub zmiany składu członkowskiego instytucji lub organu kolegialnego. Kooptacja odbywa się poprzez podjęcie stosownej uchwały przez tę instytucję, bez odwoływania się do woli wyborców czy też rozstrzygnięcia innej instytucji lub sądu.

Przykładem kooptacji jest przyjmowanie nowych członków do ONZ na podstawie uchwały Zgromadzenia Ogólnego.

Wikipedia

# kooptacyjny

→ kooptacja

SJP.pl

#### Patrz:

kooptacja

# kooptować

uzupełniać skład, wprowadzać poprawki; dobrać sobie do składu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dokonywać kooptacji, uzupełniać skład decyzją samych jego członków

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. dokooptować dk.

Wiktionary

# koordonograf

przyrząd umożliwiający zachowanie perspektywy w rysunku

SJP.pl

# koordymetr

przyrząd do pomiaru wychyleń od pionu wysokich budowli

SJP.pl

# koordynacja

1. planowanie działań wykonywanych wspólnie przez wiele osób;
2. sprawny przebieg lub funkcjonowanie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) organizowanie i planowanie wspólnych działań

Wiktionary

Koordynacja – uporządkowanie, zestawienie w pewnym celowym porządku, przystosowanie, np. koordynacja pojęć dla otrzymania pewnego wyższego, ogólniejszego pojęcia.

W życiu politycznym mówi się o koordynacji programów, dążeń i działań poszczególnych czynników politycznych dla osiągnięcia wspólnego lub ogólnego celu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koordynowanie n., koordynator mos./mrz.

Wiktionary

# koordynacyjny

związany z koordynacją

SJP.pl

# koordynata

liczba określająca położenie punktu na płaszczyźnie lub w przestrzeni względem ustalonego układu współrzędnych

SJP.pl

# koordynatograf

przyrząd do oznaczania na mapie lub na planie geodezyjnym punktów o znanych współrzędnych

SJP.pl

Koordynatograf (nanośnik) – przyrząd mechaniczno-optyczny służący do nanoszenia na różne podłoża punktów o współrzędnych w określonym układzie. W geodezji i kartografii służy do precyzyjnego nakłuwania punktów geodezyjnych i przecięć siatki współrzędnych. Spotyka się koordynatografy ortogonalne służące do kartowania punktów o określonych rzędnych i odciętych (współrzędne płaskie) oraz koordynatografy biegunowe – do kartowania punktów określonych poprzez azymut i odległość (współrzędne biegunowe).

Wikipedia

# koordynator

osoba koordynująca jakieś działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba koordynująca dane działania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przyrząd nawigacyjny służący do wyliczania współrzędnych geograficznych samolotu, pocisku rakietowego itp.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koordynacja ż., koordynowanie n.

czas. koordynować ndk.

Wiktionary

# koordynatorka

kobieta koordynująca jakieś działania

SJP.pl

# koordynować

harmonizować działania prowadzone wspólnie przez wiele osób w celu uzyskania efektu tych działań w jak najkrótszym czasie, przy jak najmniejszym nakładzie, przy optymalnym wykorzystaniu możliwości itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skoordynować)

(1.1) kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koordynacja ż., koordynata ż., koordynator mos., koordynatorka ż., koordynowanie n.

czas. skoordynować dk.

przym. koordynacyjny, koordynatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dostosowywać, organizować

Wiktionary

# koordynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|koordynować.

Wiktionary

Koordynacja – uporządkowanie, zestawienie w pewnym celowym porządku, przystosowanie, np. koordynacja pojęć dla otrzymania pewnego wyższego, ogólniejszego pojęcia.

W życiu politycznym mówi się o koordynacji programów, dążeń i działań poszczególnych czynników politycznych dla osiągnięcia wspólnego lub ogólnego celu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. skoordynowanie n., koordynacja ż., koordynator m., koordynatorka ż., koordynata ż.

czas. koordynować ndk., skoordynować dk.

przym. koordynacyjny, koordynatorski

Wiktionary

# kop

uderzenie nogą, kopniak

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = Korpus Ochrony Pogranicza

(1.2) = Koniński Okręg Przemysłowy

(1.3) = Krakowski Okręg Przemysłowy

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

(2.1) = Komisja Ochrony Pracy

Wiktionary

"The Kop" – trybuna znajdująca się za jedną z bramek na stadionie Liverpoolu – Anfield.

The Kop dobudowano do głównego stadionu w roku 1906, jako nagrodę dla kibiców za zdobycie drugiego mistrzowskiego tytułu Anglii.

Początkowo nazwano ją Oakfield Road Embankment albo Walton Breck Bank. Nazwa The Kop powstała z inicjatywy gazety "Liverpool Echo", a dokładniej od Ernesta (Bee) Edwardsa, redaktora sportowego liverpoolskiego Daily Post i Echo. Nazwę zaczerpnięto od małego wzgórza w Południowej Afryce – Spion Kop, gdzie w styczniu 1900 roku podczas wojny zginęło wielu żołnierzy oddziału z Liverpoolu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔp, AS: kop

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. kopista mos.

Wiktionary

# kop.

skrót

(1.1) = kopiejka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rządca Walerian Iwanowski zmuszał do kupowania opału po 15 kop. za wóz.

Wiktionary

# kopa

1. 60 sztuk;
2. góra o mocno zaokrąglonym, kopulastym wierzchołku;
3. duża sterta siana, słomy itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miar. przest. 60 sztuk;

(1.2) roln. przest. sterta siana, słomy lub odpowiednio ustawione snopki zboża (4 mendle)

(1.3) geogr. zaokrąglony wierzchołek górski;

(1.4) przen. duża ilość czegoś

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: kop

Wiktionary

- kopa – określenie liczby 60
- kopa – termin geograficzny, synonim góry kopiastej
- kopa – śląski deser
- kopa – kupa, stos, sterta

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Marek kupił kopę jajek.

(1.2) Wysuszone siano ułożono w kopy, przygotowując do zwózki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpa, AS: kopa

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2) rzecz. zdrobn. kopka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kopica

Wiktionary

# kopać

1. uderzać nogą, bić nogą, dawać kopniaki
2. robić dół, ryć
3. wydobywać, wykopywać (np. ziemniaki, minerały)
4. uderzać, odrzucać (o broni po wystrzale)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) uderzać kogoś / coś nogą

(1.2) wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny

(1.3) wydobywać minerały lub płody rolne z ziemi przy pomocy narzędzi lub maszyn

(1.4) pot. o broni palnej: odrzucać, uderzać w ramię po wystrzale

(1.5) pot. o elektryczności: razić prądem

(1.6) przen. przeglądać archiwa, stare akta, dokumenty

(1.7) przen. dochodzić prawdy, prowadzić dochodzenie

czasownik zwrotny niedokonany kopać się

(2.1) kopać (1.1) samego siebie

(2.2) kopać (1.1) siebie nawzajem

(2.3) rzad. brnąć przez coś, przedostawać się z trudem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bronił się, jak mógł: bił, gryzł i kopał.

(1.2) […] pot spływał mu kroplami z czoła, a on z dziką zawziętością kopał ziemię i nie ustawał, póki korzonka nie dostał spod kamieni…

(2.3) Odcięty od taboru, z oczyma zasypanymi śniegiem kopał się wtedy chłopak sam, mało co drogi widząc przed sobą […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpat͡ɕ, AS: kopać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopnięcie n., kopniak m., kopacz m., koparka ż., kopalnia ż., wykopalisko nmos., wykopki nmos., kopanie n., odkopywanie n., wykop mrz., kopanina ż., kop m., kopyść ż., Kopacz ż./mrz./mos.

czas. wykopywać ndk., wykopać dk., przekopywać ndk., przekopać dk., zakopywać ndk., zakopać dk., odkopywać ndk., odkopać dk., okopywać ndk., okopać dk.

przym. okopowy, kopalniany, wykopaliskowy, kopny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. butować

Wiktionary

# kopacki

nazwisko

SJP.pl

# kopacz

1. kopiący ziemię, kartofle itp.;
2. górnik rębacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki;

Wiktionary

## Nazwy geograficzne

- Kopacz – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Złotoryja
- Kopacz – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Kopacz – masyw na Pogórzu Dynowskim

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kopacz m., kopaczka ż., koparka ż., kopanie n., zakopywanie n., zakopanie n., podkopywanie n., podkopanie n., kopalina ż.

czas. kopać ndk., zakopywać ndk., zakopać dk., podkopywać ndk., podkopać dk.

przym. kopaczy, kopalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Topacz, Ropacz, Skrzydło

Wiktionary

# kopaczewski

nazwisko

SJP.pl

# kopaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. motyka

(1.2) gw-pl|Kresy. kobieta kopiąca ziemniaki

(1.3) gw-pl|Mazury. czas kopania, wykopki

(1.4) roln. maszyna służąca do wykopywania ziemniaków, buraków itp.

Wiktionary

Motyka (kopaczka) – narzędzie ręczne służące do spulchniania gleby, kopczykowania roślin, zwalczania chwastów; wykorzystywana głównie w ogrodnictwie i rolnictwie.

Motyka zbudowana jest z płaskiego ostrza, najczęściej żelaznego, osadzonego na długim, drewnianym trzonku, prawie prostopadle do tego trzonka. Ostrze to może mieć różny kształt i wielkość.

Jest to jedno z najstarszych narzędzi – motyka z kamiennym ostrzem znana była już w neolicie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Tą kopaczką mój ojciec wykopał cztery hektary ziemniaków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopacz mos., okop mrz., wykopki nmos., Kopacz mrz., kopanie n.

czas. kopać, zakopywać

przym. kopalny, okopowy, przyokopowy

Wiktionary

# kopaczkowy

przymiotnik od: kopaczka

SJP.pl

# kopaiwa

1. drzewo z rodziny brezylkowatych;
2. balsam z tego drzewa

SJP.pl

Kopaiwa, kopaiba (Copaifera L.) – rodzaj drzew z rodziny bobowatych.

Słowo "kopaiwa" pochodzi z języka Indian Ameryki Południowej i Środkowej, gdzie rośliny z tego rodzaju występują w formie dzikiej. Do rodzaju należy ok. 40 gatunków występujących w tropikalnej Ameryce Środkowej i Południowej oraz w zachodniej i środkowej części tropikalnej Afryki.

Wikipedia

# kopaiwowy

przymiotnik od kopaiwy

SJP.pl

# kopal

żywica naturalna podobna do bursztynu, zbierana z pni, z ziemi pod drzewami lub wydobywana z powierzchniowych warstw gruntu, używana do wyrobu niektórych lakierów

SJP.pl

Kopal – żywica niektórych drzew tropikalnych, tzw. drzew kopalowych (iglastych lub liściastych), występująca w różnych odmianach w krajach strefy podzwrotnikowej. Jest podobny do bursztynu, może być bezbarwny lub w kolorze od żółtego do brunatnego. Rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych. Pozyskiwany jest bezpośrednio z drzew lub wydobywany jako kopalina z okresu czwartorzędu.

Wikipedia

# kopala

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. grabarz

Wiktionary

# kopalina

utwór geologiczny, znajdujący się wewnątrz lub na powierzchni skorupy ziemskiej w złożu, który może znaleźć zastosowanie w gospodarce; kopalina wydobyta ze złoża staje się surowcem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) surowiec o znaczeniu gospodarczym wydobywany z ziemi;

Wiktionary

Kopalina, kopalina użyteczna – minerał lub skała wydobywana z ziemi i wykorzystywana praktycznie, np. węgiel, ropa naftowa, sól, rudy metali.

Wyróżnia się kopaliny główne, towarzyszące i współwystępujące.

Kopaliny główne są przedmiotem samodzielnej eksploatacji górniczej.

Ze względu na stan skupienia kopaliny użyteczne dzieli się na:

- stałe (np. węgle, rudy, sole);
- ciekłe (ropa naftowa, wody mineralne);
- gazowe (gaz ziemny).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpaˈlʲĩna, AS: kopalʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopacz mos./mzw.

Wiktionary

# kopaliński

nazwisko polskie, m.in. Władysław Kopaliński (właściwie Jan Stefczyk, przed II wojną światową Jan Sterling) (1907-2007), leksykograf, tłumacz, wydawca, autor m.in. "Słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych"

SJP.pl

Władysław Kopaliński, właśc. Władysław Jan Stefczyk, pierwotne nazwisko Sterling (ur. 14 listopada 1907 w Warszawie, zm. 5 października 2007 tamże) – polski leksykograf, tłumacz, wydawca, w latach 1949–1954 prezes i redaktor naczelny Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Twórca „Słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych”, potocznie nazywanego słownikiem Kopalińskiego.

Wikipedia

# kopalnia

1. zakład przemysłowy zajmujący się wydobywaniem surowców z ziemi;
2. bogaty zasób czegoś;
3. przenośnie: kopalnia złota - źródło wielkich dochodów; bonanza, żyła złota, kokosowy interes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) górn. zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

(1.2) przen. skarbnica np. wiedzy

Wiktionary

Kopalnia – zakład górniczy zajmujący się wydobyciem (eksploatacją) z ziemi kopalin użytecznych.

Ze względu na sposób wydobycia kopalnie dzieli się na:

- odkrywkowe – naziemne
- głębinowe – podziemne
- otworowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta kopalnia grozi zawaleniem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpalʲɲa, AS: kopalʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopacz mos./mzw., koparka ż., kopanie n., wykopanie n.

czas. kopać ndk., wykopać dk., zakopać dk.

przym. kopalniany, wokółkopalniany, przykopalniany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. mina, rudnik; gw-pl|Górny Śląsk|hawiernia, gruba.; gw-pl|Śląsk Cieszyński|szachta.

Wiktionary

# kopalniak

drewno o ściśle określonych wymiarach, używane do obudowy chodników w kopalniach

SJP.pl

Kopalniak – okorowany i wysuszony okrąglak z drewna o określonych wymiarach, stosowany do wykonywania obudowy wyrobisk w podziemnych zakładach górniczych.

Do produkcji kopalniaków stosuje się odpowiedniej średnicy pnie drewna, proste i o ile możliwości najmniej sękate. W warunkach polskich stosuje się drewno sosnowe lub świerkowe, dawniej również jodłowe lub (rzadko) modrzewiowe. Kopalniaki nasyca się odpowiednimi roztworami w celu zabezpieczenia ich przed działaniem grzybów (głównie pleśni) w warunkach podziemi kopalń.

Wikipedia

# kopalniakowy

→ kopalniak

SJP.pl

#### Patrz:

kopalniak

# kopalniany

→ kopalnia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kopalni, związany z kopalnią, należący do kopalni

Wiktionary

#### Patrz:

kopalnia

#### Przykłady

(1.1) Zanieczyszczenia gliną występują głównie w kruszywach kopalnianych, zwłaszcza w piasku, który przybiera wówczas barwę brązową.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopalnia ż., kopacz mos./mzw.

czas. kopać

Wiktionary

# kopalnictwo

1. przemysł zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych;
2. nauka i dział techniki zajmujący się zagadnieniami związanymi z wydobyciem kopalin;
3. praca górnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. górnictwo.

Wiktionary

Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wystawa ukazuje warzelnictwo soli poczynając od eksponatów geologicznych poprzez oryginalne naczynia warzelnicze z epok: neolitu, epoki brązu i wczesnej epoki żelaza, a także okresu lateńskiego i wczesnego średniowiecza aż do zagadnień związany z kopalnictwem soli w Wieliczce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopalnia ż.

przym. kopalniany, kopalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) górnictwo

Wiktionary

# kopalnisko

miejsce, w którym wydobywa się kopaliny z ziemi; kopalnia

SJP.pl

# kopalny

1. w odniesieniu do kopalin: wydobywany z ziemi;
2. zachowany w głębi ziemi w postaci skamieniałości, pochodzący z odległych epok geologicznych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wydobywany z ziemi jako bogactwo naturalne

(1.2) zachowany pod ziemią, pochodzący z dawnych epok geologicznych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopacz mos., kopaczka ż., kopalina ż., kopalnia ż., kopalnictwo n., koparka ż., wykopaliska nmos., wykopalisko n., Kopacz ż./mrz./mos.

czas. kopać ndk., wykopać dk.

przym. kopalniany

Wiktionary

# kopalowy

→ kopal

SJP.pl

#### Patrz:

kopal

# kopama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. du. zob. kopa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpãma, AS: kopãma

Wiktionary

# kopań

1. uderzać nogą, bić nogą, dawać kopniaki
2. robić dół, ryć
3. wydobywać, wykopywać (np. ziemniaki, minerały)
4. uderzać, odrzucać (o broni po wystrzale)

SJP.pl

- kopań – naczynie

W Polsce

- Kopań – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. sławieńskim, gm. Darłowo
- Kopań – jezioro na Wybrzeżu Słowińskim, w woj. zachodniopomorskim
- Kopań – szczyt w Górach Izerskich
- Kopań – dzielnica Bierunia

Wikipedia

# kopańczyk

nazwisko

SJP.pl

# kopane

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) góry. miejsce wykarczowane

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny, n. lp. i nmos. lm. od: kopać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpãnɛ, AS: kopãne

Wiktionary

# kopanica

1. przestarzale: płoza;
2. dawniej:
a) kopanie, miejsce kopania lub to, co zostało wykopane;
b) wykarczowane drzewo przeznaczone na płozy do sań

SJP.pl

W Polsce

- Kopanica – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Nowinka
- Kopanica – gajówka w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Płaska
- Kopanica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Siedlec
- Kopanica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Manowo
- Kopanica – dzielnica miasta Piława Górna, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Piława Górna
- Kopanica – gromada w powiecie wolsztyńskim
- Kopanica – dawna gmina

Wikipedia

# kopanie

1. uderzać nogą, bić nogą, dawać kopniaki
2. robić dół, ryć
3. wydobywać, wykopywać (np. ziemniaki, minerały)
4. uderzać, odrzucać (o broni po wystrzale)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopać.

(1.2) pot. wykopywanie ziemniaków, buraków, itp.

(1.3) pot. okres kopania (1.2)

Wiktionary

Miejscowości w Polsce:

- Kopanie – kolonia w województwie kujawsko-pomorskim
- Kopanie – przysiółek wsi Leszno Dolne w województwie lubuskim
- Kopanie – wieś w województwie opolskim
- Kopanie – osada w województwie wielkopolskim

Miejscowości na Ukrainie

- Kopanie – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie złoczowskim

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) wykopki

(1.3) wykopki

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kopanina ż., odkopywanie n., kopnięcie n., kopniak m., koparka ż., kopacz m., kopaczka ż., kop m., wykopki nmos., Kopacz ż./mrz./mos.

czas. kopać ndk., odkopać dk., dokopać dk.

przym. kopny

frazeologia.

kopanie leżącego

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) حفر

* slovio: (1.1) kopanie

* szwedzki: (1.1) grävning w.

źródła.

== kopanie (slovio.) ==

ortografie. копание

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kopanie

odmiana.

(1.1) lm. kopanies

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpãɲɛ, AS: kopãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopanina ż., odkopywanie n., kopnięcie n., kopniak m., koparka ż., kopacz m., kopaczka ż., kop m., wykopki nmos., Kopacz ż./mrz./mos.

czas. kopać ndk., odkopać dk., dokopać dk.

przym. kopny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wykopki

(1.3) wykopki

Wiktionary

# kopaniec

W Polsce

- Kopaniec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica
- Kopaniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Zatory
- Kopaniec – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Kopaniec – gromada w powiecie jeleniogórskim
- Kopaniec – jezioro w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin

Wikipedia

# kopanina

potocznie:
1. bezładna, nieciekawa gra w piłkę nożną;
2. długie i bezładne kopanie w ziemi;
3. brutalny atak słowny między rozmówcami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. w piłce nożnej: nieskładna, bezładna, nieciekawa gra

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpãˈɲĩna, AS: kopãńĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopanie n.

czas. kopać ndk.

Wiktionary

# kopanisko

regionalnie: kartoflisko;
1. pole, gdzie rosną kartofle;
2. pole po zebraniu rosnących na nim kartofli

SJP.pl

# kopanka

1. otwór wykopany w ziemi, przez który wydobywa się ropę naftową;
2. regionalnie: dzieża - naczynie;
3. dawniej: pomieszczenie wybudowane w ziemi; ziemianka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. dłubanka, naczynie wykonane z jednego kawałka drewna

Wiktionary

2 miejscowości w Polsce:

- Kopanka – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzki wschodnim, w gminie Nowosolna
- Kopanka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skawina

2 miejscowości na Ukrainie:

- Kopanka – wieś w obwodzie charkowskim, w rejonie bałaklijskim
- Kopanka – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie żółkiewskim

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) kopań, kopanka

Wiktionary

# kopański

nazwisko

SJP.pl

# kopara

1. zgrubienie od: koparka;
2. potocznie: usta; gęba, jadaczka, japa, morda

SJP.pl

# kopareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: koparka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koparka ż.

Wiktionary

# koparka

maszyna do odspajania gruntu, czerpania i ładowania urobku; dwa podstawowe rodzaje: jednoczerpakowa oraz wieloczerpakowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) masz. maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

Wiktionary

Koparka – maszyna do robót ziemnych, służąca do oddzielania urobku od gruntu i przeniesienia na środki transportowe lub na składowisko. Koparka może również pełnić rolę urządzenia przeładunkowego (wtedy nabiera i przenosi tylko materiał sypki). Są maszynami powszechnie stosowanymi wszędzie tam, gdzie zachodzi właśnie konieczność takich procesów, stąd wykorzystywana jest powszechnie przy pracach ziemnych budowlanych, transportowych lub górniczych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Największą trudność w obsłudze koparki stanowi kierowanie jej łyżką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈparka, AS: koparka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kopać ndk.

rzecz. kopacz mzw./mos.

Wiktionary

# koparkowy

→ koparka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) operator koparki

Wiktionary

#### Patrz:

koparka

#### Powiązane:

rzecz. koparka ż.

przym. okopowy

Wiktionary

# kopaszyn

2 miejscowości w Polsce:

- Kopaszyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
- Kopaszyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec

Wikipedia

# kopała

1. uderzać nogą, bić nogą, dawać kopniaki
2. robić dół, ryć
3. wydobywać, wykopywać (np. ziemniaki, minerały)
4. uderzać, odrzucać (o broni po wystrzale)

SJP.pl

# kopcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopcić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔpˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: kopcẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kopcić

przym. kopciany

rzecz. Kopciuszek mos., kopciuch m.

Wiktionary

# kopcewicz

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Kopcewicz – profesor filologii angielskiej
- Jan Kopcewicz – profesor biologii, rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
- Michał Maciej Kopcewicz – profesor inżynierii materiałowej
- Teodor Kopcewicz – profesor fizyki atmosfery, prorektor Uniwersytetu Warszawskiego

Wikipedia

# kopciany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kopciem, dotyczący kopciu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopeć m., kopcenie n., zakopcenie n.

czas. kopcić ndk., zakopcać ndk., zakopcić dk.

przym. kopciowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kopciowy

Wiktionary

# kopciałka

Cegła ceramiczna – materiał budowlany otrzymywany z glin ilastych, morenowych, wstęgowych, łupków, mułków oraz lessów. Surowcami pomocniczymi przy produkcji ceramiki budowlanej są piasek kwarcowy.

Wikipedia

# kopcić

1. kopcić lub kopcić się - wydzielać kopeć, gęsty dym; dymić;
2. pot. palić papierosa, fajkę itp.; ćmić, kurzyć

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) wydzielać gęsty dym, kopeć

(1.2) pot. palić papierosa

czasownik zwrotny niedokonany kopcić się

(2.1) paląc się, wydzielać gęsty dym, kopeć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słyszałem ich oddechy, widziałem cienie na ścianie, wyolbrzymione i ruchliwe, bo płomyk lampy naftowej drgał i kopcił.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpʲt͡ɕit͡ɕ, AS: kopʹćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopcenie n., kopciuch m., kopeć m., kopciuszek m., Kopciuszek mos.

czas. zakopcić dk.

przym. kopciany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pot. jarać fajki

Wiktionary

# kopciewicz

nazwisko

SJP.pl

# kopciński

nazwisko

SJP.pl

# kopciówka

wieś w Polsce

SJP.pl

- Kopciówka (Polska)
- Kopciówka (Białoruś)
- Kopciówka – dawny folwark. Obecnie część wsi Draguny na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Powiacie.

Wikipedia

# kopciuch

1. potocznie: brudas, niechluj;
2. dymiący przedmiot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pot. papieros kiepski gatunkowo

(1.2) pot. osoba niechlujna

(1.3) pot. tradycyjny piec węglowy górnego ładowania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie stać go na porządne papierosy, tylko pali jakieś kopciuchy.

(1.2) Ty kopciuchu, idź się umyj!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpʲt͡ɕux, AS: kopʹćuχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopcenie n., Kopciuszek m.

:: zdrobn. kopciuszek m.

czas. kopcić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) brudas, flejtuch, fleja

Wiktionary

# kopciuszek

ptak z rodziny drozdowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Wiktionary

## Literatura i teatr

- Kopciuszek – tytuł baśni i imię jej głównej bohaterki
- Kopciuszek – opera
- Kopciuszek – balet
- Kopciuszek – sztuka Ireny Prusickiej

## Zoologia

- ptaki z rodziny muchołówkowatych:
  - kopciuszek rdzawogardły (Phoenicurus alaschanicus)
  - kopciuszek ałtajski (Phoenicurus erythronotus)
  - kopciuszek modrogłowy (Phoenicurus caeruleocephala)
  - kopciuszek zwyczajny (Phoenicurus ochruros)

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Za górami, za lasami, a w każdym razie hen, na dalekim wschodzie, mieszkała na wsi zamożna wdowa, mająca dwie córki i pasierbicę Rózię. […] Od kopcia, jaki czernił jej buzię przez ciągłe przebywanie w kuchni, siostry przezwały ją Kopciuszkiem i nazwa ta tak się z nią zrosła, że nikt inaczej nie wołał na nią, jak: Kopciuszku daj, Kopciuszku zrób, Kopciuszku leć, Kopciuszku przynieś!

  (1.1) Książę zakochał się w pięknym Kopciuszku.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. kopciuszek m., kopcenie n., kopciuch m.

  czas. kopcić ndk.

  Wiktionary

# kopcować

przechowywać przez okres zimowy warzywa w kopcach; dołować

SJP.pl

# kopcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopcować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzięki kopcowaniu rolnicy przechowali ziemniaki mimo mroźnej zimy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopiec m., kopczyk, zakopcowanie n.

przym. kopcowy

czas. kopcować ndk., zakopcować dk.

Wiktionary

# kopcowaty

podobny kształtem do kopca; pokryty kopcami, pagórkowaty

SJP.pl

# kopcowy

przymiotnik od: kopiec

SJP.pl

# kopczewski

nazwisko

SJP.pl

# kopczyk

1. mały kopiec;
2. krajowa rasa małych koni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały kopiec

Wiktionary

Kopczyk (664 m n.p.m.) – szczyt w Karkonoszach, w obrębie Lasockiego Grzbietu.

Położony jest w południowej części Lasockiego Grzbietu, w niezbyt wyraźnym bocznym grzbiecie odchodzącym ku wschodowi od Kopiny, pomiędzy Opawą na północy a Niedamirowem na południu. Na północy znajduje się dolina Opawy, a na południu Ostrężnika.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpt͡ʃɨk, AS: kopčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopiec m., kopczykowanie n., kopcowanie n.

czas. okopcować, kopczykować ndk.

Wiktionary

# kopczykować

okrywać ziemią łodygi roślin

SJP.pl

# kopczyn

Kopczyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Wikipedia

# kopczyński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Kopczyński – polski filolog, anglista
- Andrzej Kopczyński – funkcjonariusz SB, w 1976 przeszedł na stronę państw zachodnich
- Jacek Kopczyński – polski aktor
- Jan Kopczyński – polski prawnik
- Janusz Kopczyński (ur. 1953) – polski oboista i pedagog
- Krzysztof Kopczyński – polski filmowiec, wykładowca
- Onufry Kopczyński – rzymskokatolicki duchowny, poeta, pedagog, językoznawca
- Stanisław Kopczyński – polski lekarz i działacz społeczny
- Wawrzyniec Kopczyński – polski historyk sztuki

Wikipedia

# kopczyzna

dawniej: część (jedna sześćdziesiąta) zbiorów, będąca zapłatą za pracę w polu

SJP.pl

# kopę

1. 60 sztuk;
2. góra o mocno zaokrąglonym, kopulastym wierzchołku;
3. duża sterta siana, słomy itp.

SJP.pl

# kopeć

przestarzale:
1. gęsty dym z sadzą;
2. osad z czarnego pyłu;
3. przedmiot wydzielający intensywnie dym po podpaleniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gęsty, ciemny dym

(1.2) osad z sadzy

(1.3) wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki, długości kilku centymetrów, wypełnionej zmielonym tytoniem

Wiktionary

Kopeć – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Grabów nad Prosną. Liczy około 200 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Strażak chciał wejść do pomieszczenia, ale było ono pełne kopciu i nic nie było widać.

(1.2) Sufit nad piecem był osmalony kopciem.

(1.2) Ozdobne sklepienie tej sali pokryte było plamami wieloletniego kopciu naftowego (…)

(1.3) Od dwóch lat palę kopcie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpɛt͡ɕ, AS: kopeć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kopcić

przym. kopciany, kopciowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dym

(1.3) szlug, papieros, fajek, skręt; reg. cygareta

Wiktionary

# kopecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Maciej Kopecki – polski grafik i rytownik
- Józef Kopecki – polski wojskowy
- Kazimierz Kopecki – polski inżynier elektryk, poseł na Sejm
- Stefan Kopecki – polski wojskowy

Wikipedia

# kopenhaga

stolica Danii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Danii;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pociąg do Kopenhagi przyjedzie za moment.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa, AS: kopẽnχaga

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kopenhaski, podkopenhaski

rzecz. kopenhażanin mos., kopenhażanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. kopenhaski, podkopenhaski

rzecz. kopenhażanin mos., kopenhażanka ż.

frazeologia.

etymologia. por. etymn|dolnoniemiecki|Kopenhagen.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Copenhagen

* arabski: (1.1) كوبنهاغن

* baskijski: (1.1) Kopenhage

* białoruski: (1.1) Капенгаген m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) Капэнгаген m.

* bułgarski: (1.1) Копенхаген

* chiński standardowy: (1.1) 哥本哈根

* czeski: (1.1) Kodaň

* duński: (1.1) København n.

* esperanto: (1.1) Kopenhago

* farerski: (1.1) Keypmannahavn

* fiński: (1.1) Kööpenhamina

* francuski: (1.1) Copenhague

* hebrajski: (1.1) קופנהגן

* hiszpański: (1.1) Copenhague m.

* islandzki: (1.1) Kaupmannahöfn

* japoński: (1.1) コペンハーゲン

* koreański: (1.1) korpłd|코펜하겐., korpłn|쾨뻰하븐.

* litewski: (1.1) Kopenhaga ż.

* łaciński: (1.1) Codania ż., Hafnia ż.

* niemiecki: (1.1) Kopenhagen n.

* norweski (bokmål): (1.1) København

* nowogrecki: (1.1) Κοπεγχάγη ż.

* portugalski: (1.1) Copenhaga

* rosyjski: (1.1) Копенгаген m.

* słowacki: (1.1) Kodaň ż.

* szwedzki: (1.1) Köpenhamn

* turecki: (1.1) Kopenhag

* tybetański: (1.1) ཀའོ་པེན་ཧ་ཀེན་

* ukraiński: (1.1) Копенгаген m.

* włoski: (1.1) Copenaghen ż.

źródła.

== Kopenhaga (język litewski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Kopenhaga

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kopenhaski

przymiotnik od: Kopenhaga (stolica Danii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Kopenhaga

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) SAS skarży się, że kopenhaskie lotnisko pobiera niesłychanie wysoką opłatę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛ̃nˈxasʲci, AS: kopẽnχasʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kopenhaga ż., kopenhażanin mos., kopenhażanka ż.

Wiktionary

# kopenhażanin

mieszkaniec Kopenhagi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kopenhagi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛ̃nxaˈʒãɲĩn, AS: kopẽnχažãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kopenhaga ż.

:: fż. kopenhażanka ż.

przym. kopenhaski

Wiktionary

# kopenhażanka

mieszkanka Kopenhagi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kopenhagi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród młodych kopenhażanek szerzy się moda na tatuaże.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛ̃nxaˈʒãnka, AS: kopẽnχažãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kopenhaga ż.

:: fm. kopenhażanin mos.

przym. kopenhaski

Wiktionary

# koper

jadalna roślina z rodziny selerowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto portowe w Słowenii nad Adriatykiem;

Wiktionary

## Rośliny

- koper (Anethum) – rodzaj roślin selerowatych (m.in. koper ogrodowy)
- koper – zwyczajowa nazwa roślin z rodziny selerowatych:
  - koper włoski, czyli fenkuł włoski (Foeniculum vulgare)
  - koper morski, czyli kowniatek morski (Crithmum maritimum)

## Miejscowości i stacje kolejowe

- Koper – miasto w Słowenii
- Koper – stacja kolejowa w mieście Koper (Słowenia)
- Koper – gmina w Słowenii

## Sport

Wikipedia

# kopera

nazwisko

SJP.pl

# koperczak

dawniej:
1. komplement;
2. przymilanie się, zalecanie się; zaloty, umizgi; dziś żywe w zwrotach: stroić, sadzić, palić, uderzać w koperczaki - zalecać się

SJP.pl

# koperczaki

przestarzale: umizgi, zaloty

SJP.pl

# koperek

zdrobnienie od: koper

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koper

(1.2) kulin. młode pędy kopru, wykorzystywane do przyprawiania potraw

Wiktionary

Koper ogrodowy (Anethum graveolens L.) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Uznawany jest za gatunek rodzimy w północnej Afryce (od Maroka po Libię i Czad) oraz w południowo-zachodniej Azji (Półwysep Arabski, Syria, Iran). Rozprzestrzeniony jest szeroko w uprawie i spotykany jest na różnych kontynentach jako roślina dziczejąca. Przejściowo dziczeje z upraw także w Polsce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Piliśmy piwo i jedliśmy śledzie z koperkiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koper m.

przym. koperkowy

Wiktionary

# koperkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# koperkowa

zupa koperkowa

SJP.pl

# koperkowy

przymiotnik od: koperek

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z koperku, zawierający koperek

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z koperkiem, odnoszący się do koperku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Piotr uwielbiał wędzonego łososia z krewetkami w sosie koperkowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛrˈkɔvɨ, AS: koperkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koper mrz., koperek mrz., koperkowa ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koprowy

Wiktionary

# kopernica

Kopernica (kaszub. Kòpernica) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice

Miejscowość położona na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego, na zachód od jeziora Charzykowskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Chojnice, w skład sołectwa wchodzą miejscowości: Babilon, Borne i Styporc.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

# kopernicja

roślina z rodziny arekowatych

SJP.pl

Kopernicja (Copernicia Mart. ex Endl.) – rodzaj roślin należący do rodziny arekowatych (Arecaceae). Obejmuje 22–25 gatunków. Występują one głównie na Kubie, tylko dwa gatunki rosną na wyspie Haiti i trzy na sawannach Ameryki Południowej.

Wikipedia

# kopernik

pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z kraterów na powierzchni Księżyca;

(1.2) astr. jeden z kraterów na powierzchni Marsa;

Wiktionary

Kopernik, Mikołaj Kopernik – polski polihistor epoki renesansu, znany głównie jako astronom – twórca heliocentrycznego modelu Układu Słonecznego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpɛrʲɲik, AS: koperʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopernik m., kopernikana nmos., kopernikanizm m., kopernikanista m., kopernikanistka ż., kopernikowskość ż., kopernikańskość ż., kopernicja ż.

przym. Kopernikowski, kopernikowski, kopernikański, kopernikowy, Kopernikowy

przysł. kopernikowsko, kopernikańsko

Wiktionary

# kopernikana

wszystko, co dotyczy życia i działalności Kopernika; kopernikiana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) astr. autografy i dokumenty dotyczące Mikołaja Kopernika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szwedzi wywieźli kilka ważnych kopernikanów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kopernik mos., kopernik mrz., kopernikanizm mrz.

przym. kopernikański, Kopernikowy, kopernikowski

Wiktionary

# kopernikanistka

→ kopernikanista

SJP.pl

#### Patrz:

kopernikanista

# kopernikanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. nauka o heliocentrycznym modelu kosmologicznym rozwinięta przez Kopernika

Wiktionary

Heliocentryzm, kopernikanizm (gr. ἡλιος hēlios – słońce, κέντρον kentron – centrum) – teoria budowy Układu Słonecznego, w której Słońce jest jego środkiem, a wszystkie planety – łącznie z Ziemią – je obiegają. W niektórych historycznych wariantach tej teorii Słońce bywało ponadto uznawane za:

- środek całego Wszechświata,
- ciało nieruchome. Ta wersja heliocentryzmu bywa nazywana modelem heliostatycznym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z tego powodu heliocentryzm bywa nazywany kopernikanizmem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kopernik mzw., kopernik mrz., kopernikana lm nm.

przym. kopernikowski, Kopernikowy, kopernikowy, kopernikański

Wiktionary

# kopernikański

dotyczący Kopernika; kopernikowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kopernikanizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Kopernika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Układ kopernikański jest na pewno bardziej inercjalny aniżeli układ ptolemeuszowski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kopernik mzw., kopernik mrz., kopernikana lm nm., kopernikanizm mrz.

przym. kopernikowski, Kopernikowy, kopernikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kopernikowski

Wiktionary

# kopernikiana

rzadko: wszystko, co dotyczy życia i działalności Kopernika; kopernikana

SJP.pl

# kopernikolog

specjalista w zakresie kopernikologii

SJP.pl

# kopernikologia

nauka o życiu i pracy Kopernika

SJP.pl

Mikołaj Kopernik, łac. Nicolaus Copernicus, niem. Nikolaus Kopernikus (ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. w maju 1543 we Fromborku) – polski polihistor pochodzenia niemieckiego; prawnik, urzędnik, dyplomata, lekarz i niższy duchowny katolicki, doktor prawa kanonicznego i naukowiec – zajmował się też astronomią, matematyką, ekonomią, strategią wojskową, kartografią i filologią. Bywa też nazywany fizykiem, filozofem i astrologiem przez ówczesne znaczenie tego słowa .

Wikipedia

# kopernikowski

dotyczący Kopernika; kopernikański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kopernikanizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Kopernika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kopernik mzw., kopernik mrz., kopernikana lm nm., kopernikanizm mrz.

przym. antykopernikowski, kopernikański, Kopernikowy, kopernikowy, pokopernikowski, przedkopernikowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kopernikański

Wiktionary

# kopernikowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Kopernika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kopernik mzw., kopernik mrz., kopernikana lm nm., kopernikanizm mrz.

przym. kopernikański, kopernikowski, kopernikowy

Wiktionary

# koperno

Koperno (niem. Küppern, łuż. Kiperna) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wieś jako (niem.Kipper) wymieniona jest w dokumencie z 1278 roku. W pobliżu znajduje się linia kolejowa z Berlina do Wrocławia. W 1810 roku naliczono we wsi 12 rolników, a w 1939 roku żyło w niej 129 mieszkańców. Dawniej prowadziła tędy droga handlowa ze Szczecina przez Frankfurt, Fürstenberg (pol. Przybrzeg) i dalej do Lubska, Zgorzelca i Pragi. Na uwagę w Kopernie zasługuje kościół z XIX wieku, którego fundament składa się z polnych kamieni i który jest budowlą ceglaną z absydą we wschodniej części i wieżą w zachodniej części,

Wikipedia

# koperski

nazwisko

SJP.pl

# kopersztych

dawniej: miedzioryt, rycina; kupersztych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) przest. miedzioryt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kupersztych, miedzioryt

Wiktionary

# koperta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poczt. płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

(1.2) rysunek, piktogram o wyglądzie zamkniętej koperty (1.1)

(1.3) pot. poziomy znak drogowy oznaczający zakaz parkowania

(1.4) zewnętrzna obudowa zegarka kieszonkowego lub naręcznego

Wiktionary

- koperta – opakowanie do przesyłania listów i innych przesyłek pocztowych
- koperta – opakowanie do przechowywania nierozpiętych owadów
- koperta – poziomy znak drogowy P-20
- koperta – przeszkoda w jeździectwie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Włożył list do koperty, zakleił, przykleił znaczek i wrzucił do skrzynki.

(1.3) Za zaparkowanie na kopercie dostał mandat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpɛrta, AS: koperta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopertówka ż., kopertowanie n., kopertownica ż.

:: zdrobn. kopertka ż.

czas. kopertować ndk., zakopertować dk.

przym. kopertowy

Wiktionary

# kopertka

zdrobnienie od: koperta

SJP.pl

# kopertówa

zgrubienie od: kopertówka

SJP.pl

# kopertować

wkładać do koperty

SJP.pl

czasownik

(1.1) wkładać do koperty, zaklejać w kopercie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dotąd Telekomunkacja Polska drukowała i kopertowała rachunki w 5 miejscach, co było kosztowniejsze i nie pozwalało dobrze zarządzać całym procesem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛrˈtɔvat͡ɕ, AS: kopertovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopertówka ż., kopertownica ż., koperta ż., kopertowanie

czas. zakopertować

przym. kopertowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pakować

Wiktionary

# kopertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopertować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛrtɔˈvãɲɛ, AS: kopertovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kopertować

rzecz. koperta ż., kopertownica ż.

przym. kopertowy

Wiktionary

# kopertowe

przymiotnik od: koperta

SJP.pl

# kopertówka

1. mała torebka damska bez rączki;
2. potocznie: łapówka pieniężna przekazywana w kopercie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielka, płaska torebka damska, bez paska lub z chowanym paskiem

(1.2) spódnica z szerokiego pasa owijanego wokół bioder tak, że jego poły zachodzą na siebie, wiązana lub zapinana w pasie

(1.3) pot. łapówka lub nieoficjalne wynagrodzenie przekazywane w kopercie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛrˈtufka, AS: kopertufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koperta ż., kopertka ż.

:: zgrub. kopertówa ż.

przym. kopertowy

czas. kopertować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kopertówa

Wiktionary

# kopertownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie automatycznie składające dokumenty i wkładające je do kopert, które następnie zamyka i zakleja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpɛrtɔvʲˈɲit͡sa, AS: kopertovʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koperta, kopertowanie, kopertka

czas. kopertować

przym. kopertowy

Wiktionary

# kopertowy

przymiotnik od: koperta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kopertami, dotyczący kopert

(1.2) w kształcie koperty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koperta ż., kopertka ż., kopertówa ż., kopertówka ż., kopertownica ż., kopertowanie n.

czas. kopertować ndk.

Wiktionary

# kopff

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Kopff – polski kompozytor piosenek (Do zakochania jeden krok)
- August Kopff – niemiecki astronom
- Kopff – krater na Księżycu

Wikipedia

# kopia

1. odwzorowanie oryginału, replika
2. rodzaj broni używanej przez rycerzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał

(1.2) praw. biur. dokument wytworzony przez odwzorowanie oryginału

(1.3) wojsk. hist. rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;

(1.4) hist. średniowieczna, podstawowa jednostka organizacyjna ciężkozbrojnej jazdy rycerskiej, złożona z rycerza i jego kilkuosobowego pocztu;

Wiktionary

- wynik kopiowania (powielania obiektu)
- kopia dzieła sztuki
- kopia – rodzaj broni drzewcowej
- kopia – jednostka organizacyjna rycerstwa

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) wtórnik, duplikat

antonimy.

(1.1) oryginał, pierwowzór

(1.2) oryginał, pierwowzór, pierwopis, pierwodruk

hiperonimy.

(1.2) dokument

hiponimy.

(1.2) fotokopia, ksero, skan, zdjęcie (dokumentu), wydruk (komputerowy)

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kopiowanie n., skopiowanie n., kopista m., kopistka ż., kopiarka ż., kopijnik mos.

czas. kopiować ndk., skopiować dk.

przym. kopiowy

frazeologia.

kruszyć kopie

etymologia.

uwagi.

(1.1) w przypadku obrazów, o kopii mówi się tylko w przypadku wykonania jej metodami malarskimi; jeśli wtórny obraz został wykonany techniką fotograficzną, wówczas używa się terminu „reprodukcja”

(1.3) por|włócznia|lanca.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) copy; (1.3) lance

* arabski: (1.1) نسخة

* białoruski: (1.1) копія ż.; (1.3) кап'ё n.

* chiński standardowy: (1.2) 份 (fèn)

* czeski: (1.1) kopie ż.

* duński: (1.1) kopi w.

* esperanto: (1.1) kopio; (1.3) lanco

* francuski: (1.1) copie ż.

* hiszpański: (1.1) copia ż.; (1.3) alabarda ż., lanza ż.

* kataloński: (1.1) còpia ż.; (1.3) llança ż.

* niemiecki: (1.1) Kopie ż.; (1.2) Kopie ż.; (1.3) Lanze ż.

* nowogrecki: (1.1) αντίγραφο n.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|kopia. ,. PJM|kopia 3. ,. PJM|kopia 3.}}

* rosyjski: (1.1) копия ż.; (1.3) копьё n.

* rumuński: (1.3) suliță ż.

* slovio: (1.1) kopia

* szwedzki: (1.1) kopia

* ukraiński: (1.1) копія ż.

* wilamowski: (1.1) kopii ż.; (1.2) kopii ż.

* włoski: (1.1) copia ż.; (1.4) lancia ż.

źródła.

== kopia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kopia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpʲja, AS: kopʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopiowanie n., skopiowanie n., kopista m., kopistka ż., kopiarka ż., kopijnik mos.

czas. kopiować ndk., skopiować dk.

przym. kopiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wtórnik, duplikat

Wiktionary

# kopiariusz

zbiór kopii dokumentów oryginalnych

SJP.pl

Kartulariusz (łac. cartularium), także kartularz, kopiariusz, kopiał, kopiarz – zbiór dokumentów i odpisów edyktów, dotyczących majątków ziemskich przeważnie klasztornych.

Termin ten używany był w średniowieczu i początkowo oznaczał bibliotekę. W Polsce kartulariusz znany był już w XIII wieku. Określano tak również księgę, zawierającą kopie dokumentów od różnych wystawców dla jednego odbiorcy. Takie księgi były prowadzone w klasztorach. W innych kancelariach i urzędach podobną rolę pełniły regesty.

Wikipedia

# kopiarka

urządzenie do kopiowania tekstów i rysunków; kserograf, kserokopiarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie kopiujące

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W narożniku sekretariatu stoi kopiarka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopia ż., kopiowanie n., skopiowanie n., kopista m., kopistka ż.

czas. kopiować ndk., skopiować dk.

przym. kopiowy

Wiktionary

# kopiarnia

dział zakładu chemigraficznego lub pomieszczenie, w którym się kopiuje

SJP.pl

# kopiarstwo

rzadko: mechaniczne, bezmyślne naśladownictwo; kopiowanie, małpiarstwo

SJP.pl

# kopiarz

1. przestarzałe: maszyna powielająca teksty wykonane na woskowych matrycach; powielacz;
2. dawniej:
a) bezrolny otrzymujący za robociznę zboże w kopach;
b) kopiariusz;
c) kopista

SJP.pl

Kartulariusz (łac. cartularium), także kartularz, kopiariusz, kopiał, kopiarz – zbiór dokumentów i odpisów edyktów, dotyczących majątków ziemskich przeważnie klasztornych.

Termin ten używany był w średniowieczu i początkowo oznaczał bibliotekę. W Polsce kartulariusz znany był już w XIII wieku. Określano tak również księgę, zawierającą kopie dokumentów od różnych wystawców dla jednego odbiorcy. Takie księgi były prowadzone w klasztorach. W innych kancelariach i urzędach podobną rolę pełniły regesty.

Wikipedia

# kopiasty

mający kształt kopca; nagromadzony w usypisko; wysoko naładowany; kopiaty

SJP.pl

# kopiaty

mający kształt kopca; nagromadzony w usypisko; wysoko naładowany; kopiasty

SJP.pl

# kopiał

1. książka do pisania zleceń, kwitów, rachunków itp. przez kalkę, w której kopia tekstu zostaje jako dowód;
2. integralna część kopiarki, dzięki której można nadać obrabianemu przedmiotowi pożądany kształt; wzornik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. biurowa książka do kopiowania przez kalkę zleceń, rachunków, kwitów itp.

(1.2) techn. przest. wzornik, wzór jednakowego wytwarzania przedmiotów; narzędzie identycznego kształtowania obrabianych przedmiotów

(1.3) hist. kartulariusz, średniowieczny zbiór dokumentów, ich kopii i odpisów;

Wiktionary

Kartulariusz (łac. cartularium), także kartularz, kopiariusz, kopiał, kopiarz – zbiór dokumentów i odpisów edyktów, dotyczących majątków ziemskich przeważnie klasztornych.

Termin ten używany był w średniowieczu i początkowo oznaczał bibliotekę. W Polsce kartulariusz znany był już w XIII wieku. Określano tak również księgę, zawierającą kopie dokumentów od różnych wystawców dla jednego odbiorcy. Takie księgi były prowadzone w klasztorach. W innych kancelariach i urzędach podobną rolę pełniły regesty.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.2) szablon

(1.3) kopiariusz, kopiarz, kartularz

Wiktionary

# kopić

układać w kopy, np. siano

SJP.pl

czasownik

(1.1) roln. układać zboże, siano w kopy

Wiktionary

Kopić – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie dziesiątym, w gminie Glamoč. W 2013 roku liczyła 2 mieszkańców – Serbów.

Wikipedia

# kopica

1. niewielka kopa siana;
2. dawniej: kopiec, kupa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kopa siana lub zboża

Wiktionary

3 wzniesienia w Polsce:

- Kopica (803 m n.p.m.) – wzniesienie w Sudetach Środkowych, w Górach Kamiennych
- Kopica (165,9 m n.p.m.) – wzniesienie na Pojezierzu Drawskim, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek
- Kopica (152 m n.p.m.) – wzniesienie na Pojezierzu Łagowskim, położone w woj. lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpʲit͡sa, AS: kopʹica

Wiktionary

# kopiczyński

nazwisko

SJP.pl

# kopidoł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. grabarz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasz kopidół ciągle łazi narąbany.

(1.1) W Dzięgielowie mają dwóch kopidołów.

Wiktionary

# kopiec

1. sztucznie usypane wzniesienie;
2. ziemniaki lub jarzyny zasypane ziemią i okryte słomą w celu zabezpieczenia ich przed zamarznięciem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sztucznie usypane wzniesienie

(1.2) książk. lub archit. pomnik w formie takiego wzniesienia

(1.3) pot. przen. zbiór przedmiotów ułożonych jeden na drugim

(1.4) roln. pryzma ziemniaków, warzyw itp. przysypanych ziemią i przykrytych słomą w celu zabezpieczenia przed przemarznięciem; także: dół z taką samą zawartością zabezpieczony w ten sam sposób

(1.5) inform. struktura danych oparta na drzewie, w której wartości potomków węzła są w stałej relacji z wartością rodzica

Wiktionary

- kopiec (architektura)
- kopiec (informatyka)
- kopiec (rolnictwo)

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kopcowanie n., zakopcowanie n., okopcowanie n.

:: zdrobn. kopczyk m.

czas. okopcować dk., kopcować ndk., zakopcować dk.

przym. kopcowy, kopcowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kurhan

(1.3) sterta

Wiktionary

# kopiejeczka

zdrobniale o kopiejce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kopiejka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpʲjɛ̇ˈjɛt͡ʃka, AS: kopʹi ̯ėi ̯ečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopiejka ż.

Wiktionary

# kopiejka

1/100 rubla (rosyjskiej jednostki monetarnej), rubla białoruskiego, rubla tadżyckiego lub hrywny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla;

(1.2) monet. drobna jednostka monetarna Ukrainy, jedna setna hrywny

Wiktionary

Kopiejka (ros. копейка, kopiejka; ukr. копійка, kopijka; biał. капейка, kapiejka) – moneta, drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi i Naddniestrza (dawniej ZSRR) równa 1/100 rubla. Także jednostka monetarna Ukrainy równa 1/100 hrywny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpʲjɛ̇jka, AS: kopʹi ̯ėi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kopiejeczka ż.

przym. kopiejkowy

Wiktionary

# kopiejkowy

→ kopiejka

SJP.pl

#### Patrz:

kopiejka

# kopieniacki

przymiotnik od: kopieniactwo

SJP.pl

# kopieniactwo

prymitywna forma rolnictwa, polegająca na uprawie roli kopaczką, bez użycia pługa czy radła, połączona najczęściej z hodowlą bydła

SJP.pl

Uprawa kopieniacza – sposób uprawy gleby, polegający na odwracaniu warstwy wierzchniej przy zastosowaniu narzędzi ręcznych (np. szpadla, motyki). Metoda mało wydajna, stosowana w epoce późnego mezolitu i wczesnego neolitu przed upowszechnieniem się orki sprzężajnej. Obecnie stosowana w uprawie niewielkich areałów rolnych (np. ogródków przydomowych), których mała powierzchnia uniemożliwia wykorzystanie zmechanizowanych środków produkcji rolniczej.

Wikipedia

# kopieniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kopieniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopieniak m.

Wiktionary

# kopieniaczy

przymiotnik od: kopieniactwo (pierwotna metoda uprawy roli, polegająca na spulchnianiu ziemi za pomocą kija)

SJP.pl

# kopieniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. rodzaj płaszcza, szara opończa bez rękawów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpʲjɛ̇̃ɲak, AS: kopʹi ̯ė̃ńak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopieniaczek mrz.

Wiktionary

# kopieniec

szczyt w Gorcach

SJP.pl

- Kopieniec – szczyt w Gorcach
- Kopieniec – polana u podnóży Wielkiego Kopieńca w Tatrach Zachodnich
- Kopieniec – wzniesienie w Beskidzie Śląskim
- Wielki Kopieniec lub Kopieniec – szczyt po wschodniej stronie Doliny Olczyskiej w Tatrach
- Wielki Kopieniec lub Kopieniec – szczyt w Dolinie Chochołowskiej
- Kopieniec – jezioro w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka

Wikipedia

# kopij

1. odwzorowanie oryginału, replika
2. rodzaj broni używanej przez rycerzy

SJP.pl

# kopijka

rzadko: mała kopia

SJP.pl

# kopijnik

w średniowiecznym wojsku: żołnierz ciężkozbrojny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. ciężkozbrojny jeździec uzbrojony w kopię, a także miecz

Wiktionary

Słupowe nagrobki szeklerskie – z węg. zwane Kopjafa (spolszcz. kopijnik) – "drewniana kopia", "drewniany słup"; lub fejfa – "drzewo głowowe", stanowią jeden z charakterystycznych elementów kultury Szeklerów, zamieszkujących obecnie rumuński Siedmiogród. Pierwotnie stawiane na szeklerskich grobach, obecnie spotykane są na całych Węgrzech w roli tradycyjnych, staromadziarskich pomników; jednym z takich pomników jest np. Pomnik Męczenników Katynia w Tatabánya.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kopia ż.

przym. kopijniczy

Wiktionary

# kopiński

nazwisko

SJP.pl

# kopiorama

urządzenie do kopiowania stykowego negatywów lub diapozytywów ilustracji

SJP.pl

Kopiorama – urządzenie do kopiowania stykowego, czyli naświetlania materiału światłoczułego poprzez kliszę (z wywołanym obrazem) leżącą bezpośrednio na tym materiale (oprócz klisz mogą to być również inne materiały, np. kalka zawierająca naniesiony dowolną techniką obraz). Obraz jest kopiowany w skali 1:1. Aby kopiowanie było faktycznie stykowe niezbędnym warunkiem jest, aby klisza była naświetlona w ten sposób, żeby strona zawierająca obraz dotykała warstwy światłoczułej – w przeciwnym przypadku obraz byłby lekko rozmyty. Np. z tego powodu przy naświetlaniu blach offsetowych wymagane są klisze naświetlone lewoczytelnie – "w lustrze".

Wikipedia

# kopioramka

urządzenie do sporządzania fotograficznych odbitek stykowych

SJP.pl

# kopiować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skopiować)

(1.1) powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj panowie kopiowali jakieś dokumenty i w kopiarce zabrakło papieru.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpʲjɔvat͡ɕ, AS: kopʹi ̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopia ż., kopiarka ż., kopista m., kopiowanie n., skopiowanie n.

czas. skopiować dk.

przym. kopiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odbijać (na kserokopiarce), powtarzać, wzorować się, papugować

Wiktionary

# kopiowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopiować.

Wiktionary

- kopiowanie (powielanie)
- kopiowanie (informatyka)
- kopiowanie (kynologia)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kopiowanie materiałów z Wikisłownika jest dozwolone, choć pod pewnymi warunkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpʲjɔˈvãɲɛ, AS: kopʹi ̯ovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. skopiowanie n., kopia ż., kopiarka ż., kopista m.

czas. kopiować ndk., skopiować dk.

przym. kopiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powielanie

Wiktionary

# kopiowy

przymiotnik od: kopia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kopiowaniem, dotyczący kopiowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopiarka ż., kopia ż., kopiowanie n., skopiowanie n., kopista m., kopistka ż.

czas. kopiować ndk., skopiować dk.

Wiktionary

# kopisko

rzadko: stos, usypisko czegoś; kopczyk, kopiec, sterta

SJP.pl

Kopisko (także: Podchełmiec, niem. Winkler-Berg, Winklerberg) - szczyt górski o wysokości 688 m n.p.m. w Masywie Chełmca w Górach Wałbrzyskich, w jego południowym ramieniu, pomiędzy szczytami Cichawą na północy i Boguszówką na południowym zachodzie. Leży w obrębie Boguszowa-Gorców. Jest zbudowany z dolnopermskich porfirów. W większości porasta go las mieszany.

W 1902 na jego szczycie zbudowano kamienną wieżę Bismarcka, wysadzoną w 1947.

Wikipedia

# kopista

1. osoba, która sporządza kopię czegoś, powiela oryginał;
2. osoba przepisująca księgi, dokumenty; skryba, pisarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba sporządzająca kopie

(1.2) hist. średniowieczny skryba

(1.3) hist. wojsk. żołnierz Korpusu Ochrony Pogranicza

Wiktionary

Kopista – osoba, zajmująca się w średniowieczu przepisywaniem ksiąg lub dokumentów. Osoba taka mogła łączyć różne utwory i dopisywać własne fragmenty. Zdarzało się, że w ten sposób powstawały kolejne wersje tego samego tematu, a nawet zupełnie nowe dzieła. Kopistami byli mnisi.

Wikipedia

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. kopia ż., kopiowanie n., skopiowanie n.

::: fż. kopistka ż.

:: czas. kopiować ndk., skopiować dk.

przym. kopiowy

(1.3)

:: skr. KOP

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) skryba, skryptor, przepisywacz

Wiktionary

# kopistka

kobieta, która sporządza kopię czegoś, powiela oryginał

SJP.pl

# kopka

mała kopa, czyli złożone w stertę siano lub słoma

SJP.pl

- kopka – ustawione snopy słomy lub siana
- Kopka – polana w Tatrach Zachodnich
- Bogusław Kopka – polski historyk
- Kopka – wzniesienie w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika – Krowiarkach
- Kopka – wzgórze na Przedgórzu Sudeckim we Wzgórzach Niemczańsko-Strzelińskich

Wikipedia

# kopla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szeroki pas skórzany

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. łąka na wzgórku za domem

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. łąka przeznaczona do wypasania bydła

Wiktionary

Kopel (potocznie Kopla, Kropla) – rzeka, prawy dopływ Warty.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kopla (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) banda, szajka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kopla (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) banda, szajka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# koplanarny

w matematyce: leżący w tej samej płaszczyźnie; komplanarny

SJP.pl

# koplino

Koplino (do 1945 Kopplin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Golczewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

We wsi był przystanek kolei wąskotorowej Koplino.

Wikipedia

# kopnąć

uderzyć nogą

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kopać)

(1.1) dokonany od|kopać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kopnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopniak m., kop m., kopnięcie n.

przym. okopowy

Wiktionary

# kopniaczek

zdrobnienie od: kopniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kopniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopniak m.

Wiktionary

# kopniak

uderzenie nogą; kopnięcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) cios zadany nogą

(1.2) środ. mot. w motocyklu pedał rozrusznika

Wiktionary

Kopnięcie – uderzenie stopą, kolanem lub inną częścią nogi stosowane w różnych formach konfrontacji fizycznej, w sztukach i w sportach walki. Kopnięcia są wolniejsze niż ciosy pięścią, chociaż silniejsze od nich.

Kopnięcia stanowią podstawowy element wielu sztuk walki, takich jak odmiany muay thai, wushu, karate, kick-boxing, tangsudo, taekwondo i MMA.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dostałam tuzin policzków, a Cecco tyleż kopniaków.

(1.1) Chcecie, by zniżył głos, to podnieście swój, pokażcie mu kij lub dajcie mu kopniaka w zadek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpʲɲak, AS: kopʹńak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopnięcie n., kopanie n., kop m., kopacz m.

:: zdrobn. kopniaczek m.

czas. kopać ndk., kopnąć dk., wykopywać ndk.

przym. okopowy

Wiktionary

# kopnica

Kopnica (do 1945 niem. Köpnitz) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Darłowo przy drodze wojewódzkiej nr 203.

Według danych z 28 września 2009 roku wieś miała 119 stałych mieszkańców.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kopnica, po jej zniesieniu w gromadzie Darłowo. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim.

Wikipedia

# kopnięcie

uderzenie nogą; kopniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uderzenie, cios zadany nogą

Wiktionary

Kopnięcie – uderzenie stopą, kolanem lub inną częścią nogi stosowane w różnych formach konfrontacji fizycznej, w sztukach i w sportach walki. Kopnięcia są wolniejsze niż ciosy pięścią, chociaż silniejsze od nich.

Kopnięcia stanowią podstawowy element wielu sztuk walki, takich jak odmiany muay thai, wushu, karate, kick-boxing, tangsudo, taekwondo i MMA.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔpʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: kopʹńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopniak m., kopanie n., kop m., wykop m., wykopki nmos.

czas. kopać ndk., kopnąć dk.

przym. okopowy, kopalny

Wiktionary

# kopnięty

potocznie: odbiegający od normy i świadczący o niezrównoważeniu; szurnięty, stuknięty, rąbnięty, puknięty, walnięty

SJP.pl

# kopnik

dawniej: uczestnik kopy - zebrania gromadzkiego

SJP.pl

# kopno

1. miejsce wzniesione, wolne od śniegu, ziemia pokazująca się podczas odwilży
2. legowisko zająca w śniegu

SJP.pl

# kopny

sypki i trudny do przejścia odcinek drogi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o śniegu lub piasku: trudny do przebycia, powodujący grzęźnięcie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Był już zmęczony, bo od kwadransa brnął w kopnym śniegu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpnɨ, AS: kopny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kopać

rzecz. kopanie n., kop mrz./mzw.

Wiktionary

# kopocz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. górn. kilof

Wiktionary

# kopolimer

polimer zawierający co najmniej dwa rodzaje merów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) chem. polimer, któreg łańcuchy zawierają dwa lub więcej rodzajów merów;

Wiktionary

Kopolimery – rodzaj polimerów, których łańcuchy zawierają dwa lub więcej rodzajów merów. W odróżnieniu od kopolimerów, polimery zawierające tylko jeden rodzaj merów nazywa się często homopolimerami. Głównym powodem otrzymywania kopolimerów są ich szczególne własności fizyczne, których nie mogą mieć homopolimery i ich proste mieszaniny zawierające te same mery.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|ko-|polimer.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) copolymer

* baskijski: (1.1) kopolimero

* czeski: (1.1) kopolymer m.

* estoński: (1.1) kopolümeer

* francuski: (1.1) copolymère m.

* hiszpański: (1.1) copolímero m.

* japoński: (1.1) 共重合

* kataloński: (1.1) copolímer m.

* niemiecki: (1.1) Copolymer

* portugalski: (1.1) copolímero m.

* słowacki: (1.1) kopolymér m.

* węgierski: (1.1) kopolimer

* włoski: (1.1) copolimero m.

źródła.

== kopolimer (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. kopolimer

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|ko-|polimer.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) copolymer

* baskijski: (1.1) kopolimero

* czeski: (1.1) kopolymer m.

* estoński: (1.1) kopolümeer

* francuski: (1.1) copolymère m.

* hiszpański: (1.1) copolímero m.

* japoński: (1.1) 共重合

* kataloński: (1.1) copolímer m.

* niemiecki: (1.1) Copolymer

* portugalski: (1.1) copolímero m.

* słowacki: (1.1) kopolymér m.

* węgierski: (1.1) kopolimer

* włoski: (1.1) copolimero m.

źródła.

== kopolimer (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. kopolimer

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kopolimeryzacja

Kopolimeryzacja – polimeryzacja z udziałem co najmniej dwóch różnych monomerów, która prowadzi do otrzymania kopolimerów. W zależności od wzajemnej reaktywności względnej monomerów reakcja ta prowadzi do otrzymania polimerów o różnym składzie i dystrybucji merów w końcowym polimerze. Mechanizm kopolimeryzacji zależy od stężenia i reaktywności poszczególnych monomerów.

Wikipedia

# koppa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana, w greckim systemie liczbowym oznaczająca liczbę 90, Ϙ;

(1.2) archaiczna litera cyrylicy, Ҁ, stosowana także jako oznaczenie 90

Wiktionary

Koppa (gr. κόππα, pisana Ϙϙ lub Ϟϟ) – litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana w tym języku. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 90. W alfabecie koppa znajdowała się między san a rho.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) koppa; (1.2) koppa

źródła.

== koppa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) litera grecka koppa, Ϙ, ϙ, Ϟ, ϟ

(1.2) litera cyrylicy koppa, Ҁ, ҁ

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpːa, AS: ko•pa

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) koppa; (1.2) koppa

źródła.

== koppa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) litera grecka koppa, Ϙ, ϙ, Ϟ, ϟ

(1.2) litera cyrylicy koppa, Ҁ, ҁ

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kopra

wysuszony miąższ orzecha kokosowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. wysuszony miąższ orzecha kokosowego;

Wiktionary

Kopra – wysuszony miąższ (bielmo) nasion kokosa właściwego (palmy kokosowej), będący najważniejszym z ekonomicznego punktu widzenia surowcem pozyskiwanym z kokosa. Zawiera około 60–70% tłuszczu i na skalę przemysłową wykorzystywany jest do wyrobu oleju kokosowego. Przed wysuszeniem bielmo jest także ucierane w wióry, następnie macerowane w gorącej wodzie i prasowane, co w efekcie daje białą, nieprzejrzystą emulsję. Z niej także uzyskuje się olej, ale też mleko i krem kokosowy, służące do wyrabiania słodyczy. Słodkie masy z kremem kokosowym są formowane, suszone, a następnie krojone na podobne do toffi cukierki, o silnie kokosowym smaku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kraj Tuvalu sprzedaje koprę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpra, AS: kopra

Wiktionary

# koprocesor

dodatkowy, wyspecjalizowany procesor wspomagający główny procesor komputera; współprocesor

SJP.pl

Koprocesor arytmetyczny, jednostka zmiennoprzecinkowa (ang. Floating-Point Unit, FPU) – układ scalony wspomagający procesor w obliczeniach głównie zmiennoprzecinkowych, ale również na liczbach całkowitych. W większości współczesnych konstrukcji koprocesor arytmetyczny, a także jednostki obsługujące bardziej skomplikowane obliczenia (np. instrukcje wektorowe), zintegrowany jest z procesorem w jednym układzie scalonym.

Wikipedia

# koproducencki

odnoszący się do koproducenta lub koprodukcji, właściwy koproducentom

SJP.pl

# koproducent

osoba lub przedsiębiorstwo współpracujące z innymi przy produkcji czegoś; współproducent

SJP.pl

Koprodukcja (ang. coproduction) – wspólne przedsięwzięcie produkcyjne kilku podmiotów (osób, przedsiębiorstw). Także wynik takiej współpracy.

Termin używany głównie w odniesieniu do produkcji filmowej, teatralnej, operowej itp. Celem koprodukcji najczęściej jest rozłożenie kosztów produkcji na koproducentów.

Wikipedia

# koproducentka

→ koproducent

SJP.pl

#### Patrz:

koproducent

# koprodukcja

współprodukcja;
1. współpraca kilku osób lub przedsiębiorstw przy produkcji czegoś;
2. produkt powstały w wyniku takiej współpracy

SJP.pl

Koprodukcja (ang. coproduction) – wspólne przedsięwzięcie produkcyjne kilku podmiotów (osób, przedsiębiorstw). Także wynik takiej współpracy.

Termin używany głównie w odniesieniu do produkcji filmowej, teatralnej, operowej itp. Celem koprodukcji najczęściej jest rozłożenie kosztów produkcji na koproducentów.

Wikipedia

# koprodukcyjny

związany z koprodukcją

SJP.pl

# koprodukować

współpracować przy produkcji czegoś

SJP.pl

# koprodukt

pojęcie w teorii kategorii będące uogólnieniem sumy rozłącznej zbiorów i zewnętrznej sumy prostej przestrzeni liniowych

SJP.pl

Koprodukt – pojęcie w teorii kategorii będące uogólnieniem sumy rozłącznej zbiorów i zewnętrznej sumy prostej przestrzeni liniowych. Koprodukt jest konstrukcją dualną do produktu.

Wikipedia

# koprofag

zwierzę żywiące się odchodami innych zwierząt, np. chrząszcz krowieńczak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ekol. zwierzę odżywiające się odchodami, fekaliami

Wiktionary

Koprofagia (gr. kópros = gnój + phagein = jeść) – odżywianie się odchodami (kałem).

U niektórych organizmów (np. krowieńczak, żuk gnojowy, poświętnik) żerowanie na odchodach innych zwierząt jest naturalnym sposobem odżywiania się, ponieważ kał zawiera dużo częściowo strawionego pożywienia. Kał może mieć też znaczenie pomocnicze, jak to się dzieje u hipopotamów i młodych słoni, gdyż zwiększa wykorzystanie pokarmu, oraz u psów i świń, u których umożliwia zaspokojenie niedoborów pokarmowych.

Wikipedia

# koprofagia

1. zoologia: żywienie się przez niektóre zwierzęta kałem innych gatunków zwierząt
2. medycyna: spożywanie kału przez ludzi z niektórymi zaburzeniami psychicznymi

SJP.pl

Koprofagia (gr. kópros = gnój + phagein = jeść) – odżywianie się odchodami (kałem).

U niektórych organizmów (np. krowieńczak, żuk gnojowy, poświętnik) żerowanie na odchodach innych zwierząt jest naturalnym sposobem odżywiania się, ponieważ kał zawiera dużo częściowo strawionego pożywienia. Kał może mieć też znaczenie pomocnicze, jak to się dzieje u hipopotamów i młodych słoni, gdyż zwiększa wykorzystanie pokarmu, oraz u psów i świń, u których umożliwia zaspokojenie niedoborów pokarmowych.

Wikipedia

# koprofil

osoba cierpiąca na koprofilię, tj. osiągająca satysfakcję seksualną podczas kontaktu z kałem ludzkim lub zwierzęcym

SJP.pl

Koprofilia (stgr. κόπρος, kópros – wydalina, φιλία, philia – „przyjaźń” lub „miłość”) – parafilia, w której zjadanie oraz kontakt z kałem własnym lub partnera (np. smarowanie ciała, wypróżnianie na klatkę piersiową) jest źródłem podniecenia seksualnego.

Wikipedia

# koprofilia

zboczenie seksualne, polegające na doznawaniu podniecenia w kontakcie z odchodami partnera, oglądaniu go podczas załatwiania się itd.

SJP.pl

Koprofilia (stgr. κόπρος, kópros – wydalina, φιλία, philia – „przyjaźń” lub „miłość”) – parafilia, w której zjadanie oraz kontakt z kałem własnym lub partnera (np. smarowanie ciała, wypróżnianie na klatkę piersiową) jest źródłem podniecenia seksualnego.

Wikipedia

# koprofilka

→ koprofil

SJP.pl

#### Patrz:

koprofil

# koprofilny

→ koprofilia

SJP.pl

#### Patrz:

koprofilia

# koprolalia

skłonność, często chorobliwa, do używania wulgaryzmów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obsesyjne wypowiadanie słów nieprzyzwoitych lub wulgarnych

Wiktionary

Koprolalia (gr. kópros 'kał' i laliá 'gadanina') – patologiczna, niedająca się opanować potrzeba wypowiadania nieprzyzwoitych słów lub zdań, przekleństw lub obelg (wulgaryzmów) kierowanych do innych osób.

Występuje w zespole Tourette’a (poniżej 15% wszystkich chorych), ale również w schizofrenii, psychozach alkoholowych, czasem w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Symptomem niektórych chorób umysłowych jest często koprolalia, proszę więc pochopnie nie oceniać naszych pacjentów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔprɔˈlalʲja, AS: koprolalʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koprolit m.

Wiktionary

# koprolalny

→ koprolalia

SJP.pl

#### Patrz:

koprolalia

# koprolit

1. skamieniała grudka kału zwierzęcia kopalnego;
2. nieskamieniały ekskrement dżdżownic tworzący biohumus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. zachowany w osadach skamieniały ekskrement zwierzęcy;

(1.2) roln. ekskrementy głównie dżdżownic, zawierające dużo składników organicznych, używane w użyźnianiu gleby

Wiktionary

Koprolity (gr. kopros - kał + lithos - kamień) – skamieniałe ekskrementy zwierząt, jeden z rodzajów skamieniałości śladowych.

Koprolity spotykane są w osadach pochodzących od ordowiku do współczesności.

Koprolity, podobnie jak inne skamieniałości śladowe, są klasyfikowane zgodnie z zasadami ichnotaksonomii. Przykładowe ichnorodzaje koprolitów to Bactrylium – drobne koprolity małży z retyku, Tibikoia – drobne koprolity wieloszczetów z miocenu, czy Macropoma – poddane fosforytyzacji koprolity ryb z kredy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈprɔlʲit, AS: koprolʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koprolalia ż.

przym. koprolitowy

Wiktionary

# koprolitowy

→ koprolit

SJP.pl

#### Patrz:

koprolit

# koprowina

dawniej: miedziaki, pieniądze miedziane

SJP.pl

# koprowski

nazwisko

SJP.pl

Koprowski (forma żeńska: Koprowska; liczba mnoga: Koprowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 4921 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 5294 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa koper i jest najbardziej rozpowszechnione w północno-centralnej i południowo-centralnej Polsce.

Wikipedia

# koprowy

przymiotnik od: koper

SJP.pl

# kopruch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. komar

Wiktionary

Kopruch, właściwie Aleksander Kozłowski (ur. 5 marca 1985 w Świętochłowicach) – polski scenarzysta, reżyser, operator filmowy, twórca CGI, raper, autor tekstów, kompozytor, producent muzyczny i przedsiębiorca. Założyciel i właściciel studia filmowego Przedmarańcza.

Wikipedia

# koprula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. zupa koperkowa

Wiktionary

# koprzywnica

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Koprzywnica, dawniej także Pokrzywnica – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, nad rzeką Koprzywianką (na której utworzono zalew). Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Koprzywnica. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnobrzeskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpʃɨvʲˈɲit͡sa, AS: kopšyvʹńica

Wiktionary

# koprzywnicki

przymiotnik od: Koprzywnica

SJP.pl

# koprzywniczanin

mieszkaniec Koprzywnicy (miasta w Polsce)

SJP.pl

# koprzywniczanka

mieszkanka Koprzywnicy (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kopsać

potocznie:
a) dawać;
b) kopać

SJP.pl

# kopsnąć

potocznie:
a) dać
b) kopnąć

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kopsać)

(1.1) gwara. więz. slang. młodz. podać, sprzedać, dać

czasownik zwrotny dokonany kopsnąć się (ndk. kopsać się)

(2.1) slang. młodz. skoczyć gdzieś, pobiec po coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy ktoś mógłby mi kopsnąć adres strony, na której znalazłbym te informacje?

(1.1) Kopsnij kolki, pić mi się chce.

(2.1) Kopsnij się do sklepu po chipsy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔpsnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kopsnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopsnięcie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. zapodać

Wiktionary

# kopsnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopsnąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔpsʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: kopsʹńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kopsnąć

Wiktionary

# kopt

przedstawiciel grupy ludności zamieszkującej Egipt

SJP.pl

# kopt.

skrót od: koptyjski

SJP.pl

# koptowie

lud zamieszkujący Egipt

SJP.pl

Koptowie (arab. ‏أقباط‎ Akbat) – grupa etniczno-religijna, ogólne określenie wiernych Kościołów koptyjskich: ortodoksyjnego Kościoła koptyjskiego i Kościoła katolickiego obrządku koptyjskiego. Słowo kopt pochodzi od arabskiego qibt, będącego zmodyfikowaną i skróconą wersją greckiego aigyptos, bez pierwszej i ostatniej sylaby. Koptyjski jest ostatnim stadium języka rodowitych mieszkańców Egiptu, zapisywanego niegdyś hieroglifami, a od III w. n.e. – alfabetem greckim. Ortodoksyjnych koptów jest około 11,2 mln, głównie w Egipcie, duża część w diasporze w Europie Zachodniej i w Ameryce Północnej, niewielka liczba w pozostałych krajach Lewantu. Liczbę wiernych Kościoła koptyjsko-katolickiego określa się na około 210 tys. (wyłącznie w Egipcie).

Wikipedia

# koptyjka

przedstawicielka grupy ludności zamieszkującej Egipt

SJP.pl

# koptyjski

dotyczący Koptów, charakterystyczny dla Koptów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) antrop. rel. związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔpˈtɨjsʲci, AS: koptyi ̯sʹḱi

Wiktionary

# kopula

forma osobowa czasownika "być" wiążąca podmiot z orzecznikiem w zdanie; łącznik, spójka

SJP.pl

# kopulacja

spółkowanie;
1. fizycznie zespolenie się organów płciowych ludzi lub zwierząt różnej płci, umożliwiające zapłodnienie komórki jajowej przez plemniki;
2. pejoratywnie: stosunek seksualny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. cielesne zespolenie się dwóch osobników różnej płci, umożliwiające zapłodnienie

(1.2) biol. połączenie się gamet w zygotę

Wiktionary

Kopulacja (łac. copulatio), akt płciowy, spółkowanie – stosunek płciowy, który u zwierząt polega na bezpośrednim kontakcie dwóch osobników (różnych płci lub obojnaczych) w celu zaplemnienia i zapłodnienia. W akcie tym wykorzystywane są najczęściej różnie wykształcone narządy kopulacyjne. Kopulację u większości zwierząt poprzedza określony rytuał godowy i wydzielanie specyficznych sygnałów zapachowych (np. feromony), dźwiękowych (np. ptasi śpiew) i wzrokowych (np. szata godowa).

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. kopulować ndk.

przym. kopulacyjny

rzecz. kopulowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spółkowanie, stosunek, akt płciowy, stosunek płciowy, zootechn. krycie

Wiktionary

# kopulacyjny

związany z kopulacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. dotyczący kopulacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopulacja ż., kopulowanie n.

czas. kopulować ndk.

Wiktionary

# kopulak

piec odlewniczy do wytapiania żeliwa; żeliwiak

SJP.pl

# kopulakowy

przymiotnik od: kopulak

SJP.pl

# kopulant

potocznie: męski partner erotyczny; konkubent, kochanek, nałożnik

SJP.pl

# kopulasty

o kształcie kopuły; kopułowaty

SJP.pl

# kopulizacja

sposób szczepienia drzew i krzewów zrazem na podkładce

SJP.pl

# kopulizować

w ogrodnictwie: szczepić drzewa i krzewy na podkładce ze zdrewniałego pędu z pąkami

SJP.pl

# kopulować

odbywać stosunek płciowy; spółkować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) fizj. odbywać stosunek seksualny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Małpy kopulowały w zoo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpuˈlɔvat͡ɕ, AS: kopulovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopulacja ż., kopulowanie n.

przym. kopulacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spółkować, parzyć się, ptaszkować

Wiktionary

# kopulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopulować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔpulɔˈvãɲɛ, AS: kopulovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopulacja ż.

czas. kopulować

przym. kopulacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spółkowanie

Wiktionary

# kopuła

1. sklepienie półkoliste lub półeliptyczne oparte na murze lub bębnie na planie kolistym, eliptycznym albo wielobocznym ;
2. dystrybuanta wielowymiarowego rozkładu prawdopodobieństwa na kwadracie jednostkowym (dla trzech wymiarów sześcianie jednostkowym, itd.) o jednostajnych rozkładach brzegowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

(1.2) mat. dystrybuanta wielowymiarowego rozkładu prawdopodobieństwa na kwadracie jednostkowym o jednostajnych rozkładach brzegowych;

Wiktionary

- kopuła (architektura)
- kopuła (matematyka)
- kopuła (geologia)
- kopuła geodezyjna
- kopuła lodowa
- kopuła pancerna
- kopuła pozorna
- kopuła wulkaniczna

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpuwa, AS: kopuu̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) copula

Wiktionary

# kopułka

1. zdrobnienie od: kopuła; mała kopuła;
2. kopułka aparatu zapłonowego - część urządzenia zapłonowego w silniku benzynowym, gdzie następuje przełączanie zapłonu na kolejne cylindry;
3. kopułka naścienna, kopułka wysmukła - niewielki owad, błonkówka z rodziny osowatych

SJP.pl

- kopułka – górny element aparatu zapłonowego
- kopułka (Cuphophyllus) – rodzaj grzybów
- kopułka (Eumenes) – rodzaj owadów

Wikipedia

# kopułkowaty

podobny kształtem do kopuły; zakończony kopułą; kopulasty

SJP.pl

# kopułkowy

→ kopułka

SJP.pl

#### Patrz:

kopułka

# kopułowaty

o kształcie kopuły; kopulasty

SJP.pl

# kopułowy

przymiotnik od: kopuła

SJP.pl

# kopyciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wyrzynający z drewna kopyta szewskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopyto, kopytnik, kopytarz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kopytnik, kopytarz

Wiktionary

# kopyciński

nazwisko

SJP.pl

# kopycki

nazwisko

SJP.pl

# kopyco

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wełniana skarpeta

Wiktionary

# kopydłów

Kopydłów – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Biała.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# kopydłowo

1. nazwa kilku miejscowości w Polsce;
2. fikcyjna wieś będąca miejscem akcji widowiska estradowego pt. "Spotkanie z Balladą"

SJP.pl

W Polsce

- Kopydłowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kłecko.
- Kopydłowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wilczyn

- Kopydłowo – dawny wąskotorowy przystanek kolejowy w Kopydłowie

Zobacz też

- Kopydłów

Wikipedia

# kopyrajter

osoba zajmująca się pisaniem sloganów i tekstów reklamowych; copywriter, tekster

SJP.pl

# kopyrtnyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przewrócić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kopyrtać sie ndk.

Wiktionary

# kopyść

regionalnie: płaska, drewniana łyżka o długim trzonku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. drewniana łyżka lub łopatka o długim trzonku, służąca do mieszania wrzących potraw lub gotowanej w dużych pojemnikach bielizny;

Wiktionary

- Kopyść – Festiwal Piosenki Żeglarskiej
- Kopyść – wieś w województwie łódzkim, w powiecie łaskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hania mieszała kopyścią zupę w wielkim kotle.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopyto n.

czas. kopać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) warząchew

Wiktionary

# kopystka

1. w okulistyce: srebrne narzędzie w kształcie łyżeczki do operacji katarakty;
2. specjalne narzędzie do czyszczenia podeszew kopyt końskich;
3. zdrobnienie od: kopyść

SJP.pl

Wikipedia

# kopyt

1. zrogowaciałe zakończenie palców u niektórych ssaków kopytnych;
2. drewniana forma do kształtowania obuwia w czasie produkcji

SJP.pl

# kopytarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wyrzynający z drewna kopyta szewskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopyto, kopytnik, kopyciarz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kopytnik, kopyciarz

Wiktionary

# kopytka

grube kluski cięte ukośnie z wałka ciasta, podawane jako dodatek lub samoistne danie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. kluski z gotowanych ziemniaków i mąki pszennej w kształcie rombów uzyskiwanych przez ukośne cięcie wałków ciasta;

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kopytko

Wiktionary

Kopytka (pozn. szagówki) – w kuchni polskiej, rodzaj grubych klusek w kształcie rombów, wyrabianych z ugotowanych ziemniaków, mąki i jaj. Wykorzystuje się mąkę pszenną z niewielkim dodatkiem ziemniaczanej. Ciasto doprawia się do smaku solą.

Ugotowane, wystudzone, po czym zmielone ziemniaki należy wymieszać z pozostałymi składnikami i szybko wyrobić zwartą, elastyczną masę. Czas mieszania ma duże znaczenie, bowiem podczas tego procesu masa ziemniaczana oddaje zgromadzoną w sobie wodę, co powoduje zwiększenie zużycia mąki. Wyrobione ciasto należy podzielić na niewielkie kawałki i uformować z nich wałki o średnicy ok. 3 cm. Następnie, po lekkim spłaszczeniu uformowanych wałków, należy pokroić je formując charakterystyczne romby. Tak przygotowane kopytka należy gotować w dużej ilości wrzącej, osolonej wody, delikatnie mieszając. Po wypłynięciu na powierzchnię wody kopytka są gotowe do wyjęcia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpɨtka, AS: kopytka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopyto n., kopytko n.

przym. kopytowy, kopytkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Poznań. szagówki

Wiktionary

# kopytko

zdrobnienie od: kopyto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: kopyto

(1.2) małe kopyto

(1.3) kulin. pojedyncza kluska z rodzaju kopytek

Wiktionary

Kopytko (niem. Kopitko, w latach 1938–1945 Langerdamm) – osada leśna w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Rozogi. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Kózki mają kopytka.

(1.3) Babcia źle się czuje i zjadła dosłownie tylko jedno kopytko.

(1.3) Bronkowi zsunęło się kopytko z widelca i wpadło do kompotierki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpɨtkɔ, AS: kopytko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopyto n., kopytka nmos.

przym. kopytowy, kopytkowy, kopytny

Wiktionary

# kopytkowaty

podobny kształtem do kopytka

SJP.pl

# kopytkowe

1. opłata za przejazd lub przepędzenie bydła przez rogatki miejskie;
2. podarek dawany przy zakupie zwierzęcia temu, kto go wcześniej doglądał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. finans. opłata ponoszona za przejazd wozem zaprzęgowym lub za przejście bydła przez rogatki miejskie

(1.2) daw. hand. datek wręczany przy kupnie zwierzęcia jego stałemu opiekunowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przepędzając stado bydła do miasta na jarmark, stale zżymał się na przesadnie wysokie kopytkowe.

Wiktionary

# kopytkowo

W Polsce

- Kopytkowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Sztabin
- Kopytkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Smętowo Graniczne

- Kopytkowo – zamknięty przystanek kolejowy w Kopytkowie

Wikipedia

# kopytkowy

przymiotnik od: kopytko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z lub pochodzący od kopytka

(1.2) kulin. związany z lub pochodzący od kopytek (potrawy)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Mam kopytkowy problem, nie chcą mi wychodzić twarde, takie jak powinny być.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. kopytko n., kopyto n.

(1.2) rzecz. kopytka lm.

Wiktionary

# kopytne

dawniej rząd w obrębie gromady ssaków, do którego zaliczano wszystkie ssaki mające kopyta; obecnie ogólna nazwa wszystkich ssaków łożyskowych, podzielonych na: mrówniki, syreny, trąbowce, góralki, parzystokopytne i nieparzystokopytne, a także wiele wymarłych i walenie

SJP.pl

Kopytne (Ungulata) – nadrząd ssaków łożyskowych pochodzących od prakopytnych. Tradycyjnie do kopytnych zalicza się zwierzęta, których kończyny zakończone są kopytami. Dawniej klasyfikowane były jako gromada Ungulata (kopytne), a obecnie w rzędach:

- parzystokopytne
- nieparzystokopytne

Wikipedia

# kopytnik

roślina o silnym i niemiłym zapachu, w medycynie ludowej stosowana do oduczania alkoholików od picia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wyrzynający z drewna kopyta szewskie

Wiktionary

- Kopytnik – wieś w woj. lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Łomazy
- kopytnik – Asarum L., rodzaj roślin z rodziny kokornakowatych

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kopyto, kopyciarz, kopytarz

przym. kopytny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kopyciarz, kopytarz

Wiktionary

# kopytny

mający palce zakończone kopytami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma kopyta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopyto n., kopytko n., kopytne nmos., kopytnik m.

Wiktionary

# kopyto

1. zrogowaciałe zakończenie palców u niektórych ssaków kopytnych;
2. drewniana forma do kształtowania obuwia w czasie produkcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

(1.2) przen. żart. stopa lub noga

(1.3) rzem. obuw. drewniane narzędzie szewskie służące do formowania obuwia

(1.4) rzem. obuw. metalowe narzędzie szewskie służące jako podpora, np. podczas wbijania gwoździ w podeszwę

(1.5) środ. wędk. rodzaj sztucznej przynęty na ryby

(1.6) środ. pistolet

Wiktionary

- kopyto (zoologia) – osłona końcowych członów palca ssaka
- kopyto końskie
- kopyto szewskie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konie chrapały i wyprężone ich nogi silnie biły kopytami w twardą drogę, żeby się na niej utrzymać.

(1.2) Zabieraj stąd te swoje kopyta!

(1.3) Pilnuj szewcze kopyta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈpɨtɔ, AS: kopyto

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopytnik m., kopytka nmos., Kopydłowo n., kopytne nmos., przykopytnik m.

:: zdrobn. kopytko n.

przym. kopytny, kopytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) prawidło

(1.6) gnat, klamka

Wiktionary

# kopytowaty

podobny kształtem do kopyta

SJP.pl

# kopytowiec

zwierzę mające kopyta

SJP.pl

# kopytówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Kopytówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Brzeźnica.

Wieś królewska, położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego, należała do klucza czernichowskiego wielkorządów krakowskich. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.

Położona na Pogórzu Wielickim na wysokości 250–270 m n.p.m., przy drodze Kalwaria Zebrzydowska – Brzeźnica.

Wikipedia

# kopytowy

przymiotnik od: kopyto

SJP.pl

# kopyłów

Kopyłów (ukr. Копилів) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Horodło.

Wieś starostwa hrubieszowskiego położona była w XVIII wieku w województwie bełskim. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kopyłów, po jej zniesieniu w gromadzie Horodło. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia

# kor

1. zewnętrzna, ochronna warstwa pokrywająca pnie i gałęzie roślin drzewiastych
2. lekka tkanina sukienkowa
3. w sztuce greckiej: posąg młodej dziewczyny

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = hist. polit. Komitet Obrony Robotników;

(1.2) = hist. wojsk. Komitet Obrony Rzeczypospolitej;

Wiktionary

Kor, kor

- kor – biblijna miara objętości
- Kor (Cor) – fikcyjna postać z serii książkowej Opowieści z Narnii

KOR

- Komitet Obrony Rzeczypospolitej – w latach 1935-1939 jeden z trzech, obok Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych i Ministerstwa Spraw Wojskowych, naczelnych organów władzy wojskowej, utworzony w miejsce Komitetu Obrony Państwa. W PRL-U rolę KOR-u spełniał Komitet Obrony Kraju.
- KOR – Komitet Obrony Robotników, organizacja opozycyjna związana z apelem do władz wystosowanym 23 września 1976 r.
- KSS „KOR” – Komitet Samoobrony Społecznej „KOR” powstały 29 września 1977 z przekształcenia Komitetu Obrony Robotników
- Klub Oficerów Rezerwy – organizacje lub jednostki organizacyjne działające w ramach Ligi Obrony Kraju, grupujące przede wszystkim oficerów i podchorążych niezawodowych, absolwentów SOR i SPR.
- Kimagure Orange Road – japońska seria manga i anime autorstwa Izumiego Matsumoto.
- KOR – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Korei Południowej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Działalność KOR-u obejmowała trzy zasadnicze płaszczyzny: pomoc finansową, pomoc prawną i lekarską oraz informowanie opinii publicznej o represjach.

(1.2) Przewodniczącym KOR-u był prezydent.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔr, AS: kor

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. KOR-owski

Wiktionary

# kor-owiec

członek KOR-u (Komitetu Obrony Robotników); korowiec

SJP.pl

# kor-owski

→ KOR

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. polit. związany z KOR-em (Komitetem Obrony Robotników), dotyczący KOR-u

Wiktionary

#### Patrz:

KOR

#### Przykłady

(1.1) Dysydentka kolportowała KOR-owską bibułę.

Wiktionary

#### Powiązane:

skr. KOR mrz.

Wiktionary

# kora

1. zewnętrzna, ochronna warstwa pokrywająca pnie i gałęzie roślin drzewiastych
2. lekka tkanina sukienkowa
3. w sztuce greckiej: posąg młodej dziewczyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką

(1.2) bot. kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny

(1.3) włók. lekki materiał, zwykle bawełniany, którego charakterystyczną cechą jest wypukło-wklęsła (gofrowana) faktura

(1.4) szt. charakterystyczny dla sztuki Grecji okresu archaicznego posąg stojącej dziewczyny w długiej szacie, często trzymającej w ręce owoc, kwiat lub ptaka;

(1.5) muz. afrykański instrument strunowy;

(1.6) wojsk. nepalska szabla o jednosiecznej, zakrzywionej głowni;

Wiktionary

Kora (łac. cortex) – w botanice nazwa tkanek w zewnętrznych partiach korzenia lub łodygi:

1. kora pierwotna,
2. korek,
3. kora wtórna – wszystkie tkanki znajdujące się na zewnątrz od kambium,
4. potoczna nazwa martwicy korkowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poszłam do drewutni po korę na podpałkę, ale z pokorą musiałam przyznać, że po korze ani śladu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔra, AS: kora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kornik mzw., korowarka ż., korowina ż.

czas. okorować dk., okorowywać ndk.

przym. korowy, podkorowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) daw. łub

Wiktionary

# korab

dawniej, a dziś poetycko o okręcie, łodzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. obecnie poet. łódź, okręt

(1.2) przen. rel. Kościół katolicki

(1.3) przen. rel. przybytek Boga

(1.4) przen. rel. Matka Boska

(1.5) daw. pojazd na pasach lub lektyka

Wiktionary

- Korab – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Blizanów
- Korab – wzniesienie w Beskidzie Wyspowym
- Korab – pasmo górskie na pograniczu Albanii i Macedonii Północnej
  - Golem Korab – najwyższy szczyt tego pasma

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1-4) I postanowię przymierze Moje z tobą; i wnijdziesz do korabia ty i synowie twoi, żona twoja i żony synów twoich z tobą.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkɔrap, AS: korap

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) barka, łódź, okręt

  (1.2-4) arka Noego, daw. archa

  (1.5) kolebka

  Wiktionary

# korabiewice

Korabiewice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska. Ma status sołectwa.

Wieś królewska w dzierżawie Korabiewice w ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego w 1792 roku. Do 1953 roku istniała gmina Korabiewice w województwie łódzkim. W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Korabiewice, po jej zniesieniu w gromadzie Puszcza Mariańska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

# korabiewicki

→ Korabiewice

SJP.pl

#### Patrz:

Korabiewice

# korabiowy

przymiotnik od: korab

SJP.pl

# korach

1. zewnętrzna, ochronna warstwa pokrywająca pnie i gałęzie roślin drzewiastych
2. lekka tkanina sukienkowa
3. w sztuce greckiej: posąg młodej dziewczyny

SJP.pl

Korach (hebr. קֹרַח) – postać biblijna ze Starego Testamentu, lewita, syn Jishara i kuzyn Mojżesza (Wj 6,21).

Według Księgi Liczb podczas wędrówki do Ziemi Obiecanej wraz z Datanem, Abiramem i Onem oraz 250 innymi Izraelitami zbuntował się przeciwko władzy Mojżesza i Aarona (Lb 16,1-3). Mojżesz polecił Korachowi i jego stronnikom stawić się z kadzidłami przed Przybytkiem obok Aarona, by Bóg sam rozsądził spór. Gdy stawili się w umówionym miejscu, głos Boga polecił Mojżeszowi i Aaronowi usunąć się wraz ze swoim ludem, po czym ziemia rozstąpiła się, a Szeol pochłonął Koracha, Abirama i Datana. Dwustu pięćdziesięciu ludzi, którzy przyłączyli się do Koracha, spalił natomiast ogień z nieba (Lb 16,16-35). Kadzielnice stronników Koracha zostały następnie przetopione na blachy stanowiące pokrywę ołtarza (Lb 17,1-5).

Wikipedia

# koracidium

pierwsza larwa w rozwoju tasiemców z rzędu Pseudophyllidea, urzęsiona i wolno żyjąca

SJP.pl

Wikipedia

# korakan

jednoroczna roślina zbożowa i pastewna z rodziny wiechlinowatych, uprawiana głównie w południowej Azji oraz w środkowej i wschodniej Afryce; proso afrykańskie; ragi; dagusa

SJP.pl

Manneczka łękowata, korakan, dagussa, dogussa, tokussa, ragi, proso afrykańskie (Eleusine coracana (L.) Gaertn.) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny wiechlinowatych. Uprawiana jako roślina zbożowa i pastewna, a czasem też jako ozdobna, w południowej i wschodniej Azji oraz środkowej i wschodniej Afryce.Z ziarna wytwarza się mąkę i kasze oraz piwo.

Wikipedia

# korakl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj małej, prostej łódki zbudowanej z drewnianych listew o konstrukcji plecionyecionej i pokrytej impregnowanym materiałem, używanej tradycyjnie na rzekach Walii;

Wiktionary

Korakl (ang. coracle z walijskiego corwg-l; por. gaelic curach – łódź) – rodzaj małej, jednoosobowej łodzi o konstrukcji plecionej z drewnianych listew i pokrytej impregnowanym materiałem, tradycyjnie używanej na rzekach Walii.

Wikipedia

# koral

1. materiał jubilerski pozyskiwany z koralowców; koralowina;
2. przedmiot wykonany z tego materiału, zwłaszcza paciorek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. szkielet węglanowy koralowców;

(1.2) jubil. drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny

(1.3) kostka, kulka lub coś podobnego z otworkiem, w który wkłada się nitkę

(1.4) biol. koralowiec

(1.5) kolor różowoczerwony

Wiktionary

Osoby:

- Ignacy Koral – polski inspektor Policji
- Jarosław Koral – polski teolog
- Tadeusz Koral – polski wojskowy
- Tom Koral – amerykański pokerzysta
- Wacław Koral – polski poseł

Inne:

- Koral – polski producent lodów
- Koral – polski telewizor
- Korál – węgierski zespół muzyczny
- Koral szlachetny – gatunek koralowca
- Zastava Koral – serbski samochód osobowy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔral, AS: koral

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korale nmos., koralik m., koralowiec m., koralowina ż.

przym. koralowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) paciorek

(1.4) koralowiec

(1.5) kolor malinowy

Wiktionary

# koralczyk

rodzaj ptaków z rodziny gołębiowatych

SJP.pl

# korale

1. sznurek, nitka z kuleczkami, kostkami itp.; paciorki;
2. czerwona narośl na głowie, szyi niektórych ptaków, np. indyka;
3. kolczasta obroża psa myśliwskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ozdoba kobieca z koralików nanizanych na sznurek

forma rzeczownika.

(2.1) M., B., W. lm. od: koral

Wiktionary

- korale – rodzaj biżuterii
- korale madreporowe – korale rafotwórcze
- Korale – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim, w sielsowiecie Horodziłowo

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈralɛ, AS: korale

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koral m., koralowiec m., koralik m.

:: zdrobn. koraliki nmos.

przym. koralowy

Wiktionary

# koralewski

nazwisko

SJP.pl

# koraliczek

zdrobnienie od: koralik, mały koralik

SJP.pl

# koralik

zdrobnienie od: koral

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały koral, paciorek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈralʲik, AS: koralʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koral m., korale nmos., koralowiec mrz.

przym. koralowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) paciorek

Wiktionary

# koraliki

zdrobnienie od: koral

SJP.pl

# koralikowaty

przypominający wyglądem koralik; paciorkowaty

SJP.pl

# koralikowy

przymiotnik od: koralik

SJP.pl

# koralina

1. krzew z rodziny psiankowatych;
2. syntetyczny barwnik używany w analizie chemicznej; auryna, kwas rozolowy;
3. dawniej: tkanina barwy koralowej

SJP.pl

- Koralina – inaczej: auryna, kwas rozolowy - syntetyczny barwnik trójarylometanowy, stosowany jako barwnik w analizie chemicznej
- Koralina – tytuł powieści fantastycznej Neila Gaimana

Wikipedia

# koralka

glon występujący w morzach tropikalnych, którego plechy są budulcem raf koralowych

SJP.pl

# koralkowy

→ koralka

SJP.pl

#### Patrz:

koralka

# koralnik

rodzaj ptaków śpiewających

SJP.pl

# koralodrzew

rodzaj roślin z rodziny bobowatych; erytryna

SJP.pl

Koralodrzew, erytryna (Erythrina L.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje ok. 120 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje całą strefę tropikalną i subtropikalną, przy czym największe zróżnicowanie jest w Ameryce Środkowej, gdzie rośnie 50 gatunków. W Ameryce Południowej jest ich ok. 20, 38 obecnych jest w Afryce z Madagaskarem, 12 występuje w Azji i Australii. Ze względu na znaczenie użytkowe wiele gatunków zostało szeroko rozprzestrzenionych poza swym pierwotnym zasięgiem. Są to drzewa i krzewy rosnące w lasach nizinnych i górskich zwykle na obszarach okresowo suchych, rzadziej na terenach podmokłych i w dolinach rzek, często też w formacjach zaroślowych i trawiastych. Kwiaty zapylane są przez ptaki, dla których w porze suchej, gdy kwitną, ich nektar jest istotnym źródłem węglowodanów i wody.

Wikipedia

# koralowaty

przypominający kształtem korale

SJP.pl

# koralowce

przedstawiciel jednej z gromad morskich parzydełkowców

SJP.pl

Wikipedia

# koralowiec

przedstawiciel jednej z gromad morskich parzydełkowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. osiadłe zwierzę morskie z gromady koralowców;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koral m., koralik m., koralowce nmos., korale nmos.

przym. koralowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koral

Wiktionary

# koralowina

szkielet korali tworzących kolonie, używany do wyrobu różnych ozdób; koral

SJP.pl

Koralowina – szkielety morskich organizmów zwierzęcych koralowców używane jako surowiec w jubilerstwie do wyrobu biżuterii i innych przedmiotów artystycznych ze względu na piękno, rzadkość i względną trwałość.

Koralowina może być cięta, polerowana i poddawana innym zabiegom w celu otrzymania odpowiednio obrobionego kawałka surowca – koralu. W jubilerstwie pod kątem właściwości koralowiny korale (morskie organizmy i ich szkielety) dzieli się na szlachetne i nieszlachetne. Twarda koralowina korali szlachetnych, zbudowana głównie z węglanu wapnia, charakteryzuje się z natury ładnym i trwałym kolorem oraz nadaje się do bezpośredniego szlifowania i polerowania, po którym uzyskuje porcelanowy połysk. Miękka lub porowata koralowina korali nieszlachetnych wymaga poddania zabiegom jubilerskim i barwieniu, aby uzyskać trwały i atrakcyjny komercyjnie wygląd.

Wikipedia

# koralówka

1. rodzaj jadowitych węży z rodziny zdradnicowatych;
2. rodzaj podstawczaków z rodziny siatkoblaszkowatych

SJP.pl

Ramaria Bonord. (koralówka) – rodzaj wielkoowocnikowych podstawczaków należący do rodziny siatkoblaszkowatych (Gomphaceae), którego gatunkiem typowym jest koralówka czerwonowierzchołkowa (Ramaria botrytis).

Wikipedia

# koralowoczerwony

czerwony o odcieniu koralowym

SJP.pl

# koralowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący korali, złożony z korali, będący koralami, zrobiony z korali

(1.2) podobny kolorem do korala

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru koralowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koral m., koralik m., koralowiec m., korale nmos.

przysł. koralowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) czerwony

Wiktionary

# koramina

lek pobudzający ośrodkowy układ nerwowy, stosowany m.in. w zapaści, w zatruciach czadem, barbituranami, alkoholem i narkotykami; kardiamid; niketamid

SJP.pl

Niketamid – organiczny związek chemiczny, substancja psychoaktywna o działaniu stymulującym, stosowana jako lek analeptyczny.

.

Wikipedia

# koran

egzemplarz lub zwój z tekstem Koranu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rel. święta księga islamu;

(1.2) geogr. miasto w Bośni i Hercegowinie

Wiktionary

Koran (arab. ‏القُرْآن‎, Al-Qur’ān) – święta księga islamu. Według tradycji muzułmańskiej powstawał w latach 610–632, objawiany fragmentami prorokowi islamu, Mahometowi (zm. 632) przez Archanioła Dżibrila (identyfikowanego w islamie z biblijnym archaniołem Gabrielem). Słowo „Koran” pochodzi od arabskiego słowa al-kur’ān, które oznacza „recytację”, ponieważ pierwotnie Koran przekazywano ustnie. Według islamu i samego Koranu jego twórcą jest Allah.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ali codziennie studiuje Koran.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrãn, AS: korãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koranista m.

przym. koraniczny

przysł. koranicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. koranista m.

przym. koraniczny

przysł. koranicznie

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|arab|القرآن. < etym|arab|قرآن. → recytowanie < etym|arab|قراءة. → czytanie, recytowanie < etym|arab|قرأ. → deklamować, recytować < etym|syryjski|ܩܪܝܢܐ.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) Koran

* albański: (1.1) Kur'ani

* angielski: (1.1) Koran, Qur'an, Quran

* arabski: (1.1) القرآن

* aragoński: (1.1) Alcorán

* asturyjski: (1.1) Corán

* azerski: (1.1) Quran

* baskijski: (1.1) Koran

* białoruski: (1.1) Каран m.

* bośniacki: (1.1) Kur'an

* bułgarski: (1.1) Коран m.

* chiński standardowy: (1.1) pupr|古兰经. / ptrad|古蘭經. (gǔlánjīng)

* czeski: (1.1) Korán m.

* duński: (1.1) Koranen w.

* esperanto: (1.1) Korano

* fiński: (1.1) Koraani

* francuski: (1.1) Coran m.

* gruziński: (1.1) ყურანი

* hebrajski: (1.1) הקוראן m.

* japoński: (1.1) コーラン (kōran), クルアーン (kuruān)

* jidysz: (1.1) קאָראַן m. (koran)

* kataloński: (1.1) Alcorà

* kazachski: (1.1) Құран

* litewski: (1.1) Koranas m.

* łaciński: (1.1) Alcoranus m.

* łotewski: (1.1) Korāns m.

* macedoński: (1.1) Куран m., Коран m.

* marathi: (1.1) कुराण

* mazanderański: (1.1) قورآن

* niemiecki: (1.1) Koran m.

* nowogrecki: (1.1) Κοράνιο n., Κοράνι

* ormiański: (1.1) Ղուրան

* pendżabski: (1.1) قرآن

* perski: (1.1) قرآن

* portugalski: (1.1) Alcorão m., Corão m.

* rosyjski: (1.1) Коран m.

* serbski: (1.1) Куран m.

* słowacki: (1.1) Korán m.

* słoweński: (1.1) Koran m.

* sorani: (1.1) قورئان

* szwedzki: (1.1) koranen

* tajski: (1.1) อัลกุรอาน

* turecki: (1.1) Kur'an

* ukraiński: (1.1) Коран m.

* uzbecki: (1.1) Qur'on

* węgierski: (1.1) Korán

* włoski: (1.1) Corano m., Qur'an m., Quran m., Coran m.

* zazaki: (1.1) Qurane

źródła.

== Koran (język angielski.) ==

thumb|Koran (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) the Koran: rel. Koran

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Quran

Wiktionary

# korando

1. samochód typu Daewoo Korando;
2. samochód typu SsangYong Korando

SJP.pl

# koraniczny

przymiotnik

(1.1) przym. od Koran

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Płk Kadafi chce wprowadzić w Libii prawo koraniczne, aby zneutralizować opozycję fundamentalistów islamskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrãˈɲit͡ʃnɨ, AS: korãńičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koran m.

Wiktionary

# koranista

znawca Koranu, świętej księgi muzułmańskiej

SJP.pl

# koranowy

przymiotnik od: koran lub Koran

SJP.pl

# koraszewski

nazwisko

SJP.pl

# korat

rasa kota z Tajlandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) felinol. rasa tajlandzkiego kota domowego średniej wielkości, o srebrzystoniebieskiej sierści;

(1.2) felinol. kot rasy korat (1.1)

Wiktionary

Korat – rasa kota.

Wikipedia

# korazja

żłobienie powierzchni skał przez okruchy skalne i piasek

SJP.pl

Korazja (rodzaj abrazji eolicznej) – proces polegający na szlifowaniu, żłobieniu, zdzieraniu i wygładzaniu powierzchni skał (podłoża skalnego) wskutek uderzeń ziaren piasku niesionego przez wiatr.

Wiatr podobnie jak woda czy lód, może przenosić okruchy skalne na znaczne odległości. Pył i piasek niesione przez wiatr, szlifują podłoże. Niszczenie powierzchni skalnej poprzez uderzanie w nią ziarnami piasku i okruchami skał nosi nazwę korazji. W wyniku tego zjawiska powstają grzyby skalne. Kiedy zmniejsza się prędkość wiatru, następuje akumulacja niesionego materiału. Wówczas powstają wydmy. W zależności od kształtu dzieli się je na: wydmy paraboliczne oraz barchany.

Wikipedia

# korazyjny

→ korazja

SJP.pl

#### Patrz:

korazja

# korba

1. część mechanizmu dźwigniowego, ramię służące do wykonywania obrotu wokół osi;
2. część wału korbowego składająca się z ramienia i czopa;
3. pot. mania, obłęd; bzik, fiks, fiś, hyś, hyź

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. dźwignia z rączką

(1.2) techn. dźwignia pedału rowerowego

(1.3) techn. manetka rozruchu tramwaju

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roln. nóż do cięcia słomy

(1.5) przen. pot. człowiek aktywny, przedsiębiorczy

Wiktionary

Korba – element mechanizmów dźwigniowych służący do przeniesienia ruchu obrotowego ramienia na ruch obrotowy wału.

Korba ma zwykle konstrukcję w kształcie jednokrotnie lub dwukrotnie zagiętego pręta zaklinowanego jednym końcem na osi wału. Przykładem jest korba rowerowa, gdzie ruch stóp kolarza po obwodzie koła wymusza obrót suportu wokół osi. Ruch tego mechanizmu jest przekazywany przekładnią łańcuchową do koła napędowego. Odmianą korby jest też klamka drzwiowa.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.6) mieć korbę

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. korbka ż.

przym. korbowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) crank; (1.2) crank

* włoski: (1.1) manovella ż.

źródła.

== korba (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skrzynia (np. wozu)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. korbka ż.

przym. korbowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. korbka ż.

przym. korbowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) crank; (1.2) crank

* włoski: (1.1) manovella ż.

źródła.

== korba (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skrzynia (np. wozu)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# korbacz

dawny bicz z długim rzemieniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. bicz rzemienny, rzemień do bicza

(1.2) daw. batog skręcony ze szmat lub czegoś innego

(1.4) hist. wojsk. średniowieczna broń obuchowa piechoty w postaci żelaznej kolczastej kuli na łańcuchu, mocowanej do drewnianej rękojeści

(1.5) daw. penis byka

Wiktionary

- korbacz – rodzaj bata
- korbacz – rodzaj sera

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1-2) Żart pański stoi za gniew i w gniew się obraca. Ty go słówkiem, a on cię korbaczem namaca.

(1.3) To rzekłszy Idrys uderzył wielbłąda korbaczem, a za jego przykładem poszli inni. Przez jakiś czas słychać było tylko tępe razy grubych batów, podobne do klaskania w dłonie, i okrzyki: yalla!…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrbat͡ʃ, AS: korbač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. korbaczyk mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bykowiec

(1.3) harap, kańczug

(1.4) kiścień, masłak

(1.5) bykowiec

Wiktionary

# korbal

korbol; w gwarze poznańskiej:
1. dynia;
2. owoc dyni

SJP.pl

# korban

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. żydowska ofiara całopalna;

Wiktionary

Korban – różne rodzaje ofiar całopalnych, jakie zostały opisane w Tanach i Talmudzie. Były składane przez Izraelitów, a w późniejszych czasach przez Kohanim (kapłanów) w Świątyni Jerozolimskiej. Korban pochodzi od hebrajskiego słowa K [a] R [o] V (קרב), które oznacza przybyć do Boga lub zbliżyć się do Niego i jest podobne do łacińskiego sacrificium, sacrum facere (czynić świętym).

Wikipedia

# korbea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Corbie, miasto w Pikardii zbudowane wokół ważnego we wczesnym średniowieczu opactwa;

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. korbejski

Wiktionary

# korbeczka

zdrobnienie od: korbka

SJP.pl

# korbel

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Daniel Korbel – kanadyjski brydżysta
- Janusz Korbel – polski działacz ekologiczny, dziennikarz, fotograf, architekt
- Mirosław Korbel – polski żużlowiec
- Petr Korbel – czeski tenisista stołowy

Zobacz też:

- Karl-Heinz Körbel – niemiecki piłkarz i trener

Wikipedia

# korbicz

nazwisko

SJP.pl

# korbielów

wieś w Polsce

SJP.pl

Korbielów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Jeleśnia. W latach 1975–1998 w województwie bielskim.

Wikipedia

# korbielowianin

mieszkaniec Korbielowa

SJP.pl

# korbielowianka

mieszkanka Korbielowa

SJP.pl

# korbielowski

przymiotnik od: Korbielów

SJP.pl

# korbik

nazwisko

SJP.pl

# korbinian

niemieckie imię męskie

SJP.pl

Święty Korbinian (ur. ok. 680 r. w Châtres, zm. 8 września między 720-730 we Fryzyndze) – biskup, święty Kościoła katolickiego.

Wikipedia

# korbka

mała korba (zgięty pręt)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od korba

(1.2) mała korba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korba ż.

przym. korbowy

Wiktionary

# korbkowy

przymiotnik od: korbka

SJP.pl

# korbla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. korba

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|kurbla.

Wiktionary

# korbol

w gwarze poznańskiej:
1. dynia; korbal;
2. owoc dyni; korbal;
3. olbrzymi brzuch; brzuszysko;
4. tanie, kiepskie wino; jabol, bełt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg-pl|Poznań. dynia

(1.2) reg-pl|Poznań. duży brzuch, brzuszysko

(1.3) reg-pl|Poznań. niemarkowe wino rozcieńczone mineralną wodą gazowaną

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) korbal

(1.2) korbal

Wiktionary

# korboniec

Korboniec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wiśniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# korboński

nazwisko

SJP.pl

# korbowód

ramię przymocowane pod kątem prostym do wału, za pomocą którego może ono wykonywać rotacje lub oscylacje

SJP.pl

Korbowód jest częścią mechanizmu korbowego. Służy (wraz z wałem korbowym) do zamiany ruchu posuwisto-zwrotnego tłoka na ruch obrotowy wału korbowego albo obrotowego ruchu wału na ruch posuwisty tłoka lub innego elementu. Części korbowodu to: stopa (najczęściej dzielona, aby ułatwić montaż), trzon i główka. Trzon ma najczęściej przekrój dwuteowy. Stopa korbowodu łączy się z wałem korbowym, a główka z tłokiem albo krzyżulcem.

Wikipedia

# korbowodowy

przymiotnik od: korbowód

SJP.pl

# korbowy

przymiotnik od: korba

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. dotyczący korby

(1.2) techn. działający na korbę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korbka ż., korba ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) na korbę

Wiktionary

# korbut

nazwisko

SJP.pl

# korchorus

jednoroczna roślina z rodziny ślazowatych, występująca w wielu gatunkach; juta, jarzychna

SJP.pl

# korcić

nęcić, kusić;
1. powodować chęć zdobycia, wykorzystania, zjedzenia itp;
2. nie dawać spokoju; trapić

SJP.pl

# korcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kort

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kort m.

Wiktionary

# korcowy

przymiotnik od: korzec

SJP.pl

# korcz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. skurcz

(1.2) gw-pl|Bukowina. żylak na nodze

(1.3) gw-pl|Bukowina. krzak

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Korcz – polski hokeista na trawie, olimpijczyk
- Anna Korcz – polska aktorka
- Grzegorz Korcz – polski koszykarz, olimpijczyk
- Jan Korcz – polski malarz
- Jerzy Korcz – polski aktor teatralny i filmowy
- Marcin Korcz – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
- Maria Korcz – polska matematyk
- Waldemar Korcz – polski sztangista
- Włodzimierz Korcz – polski kompozytor, pianista, aranżer, dyrygent

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. korczyć

Wiktionary

# korcza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-wschodniej Albanii;

Wiktionary

Korcza (alb. Korçë, Korça; gr. Κορυτσά, Korytsá; wł. Corizza; tur. Görice) – miasto w południowo-wschodniej Albanii, w kotlinie na wysokości 866 m n.p.m., u podnóża gór Morava, ośrodek administracyjny okręgu Korcza, a jednocześnie obwodu Korcza.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. korczański

Wiktionary

# korczak

nazwisko

SJP.pl

Historia

- Korczak – herb szlachecki

Geografia i astronomia

- Korczak – wieś na Ukrainie, koło Żytomierza
- Korczak – dzielnica Kalisza
- Korczak – kolonia w Polsce, w woj. podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Trzcianne
- Korczak – wzniesienie w Polsce, w Sudetach Środkowych, w północno-środkowej części Gór Sowich
- (2163) Korczak – planetoida

Wikipedia

# korczański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Korczą, dotyczący Korczy (miasta w Albanii)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najwięcej przykładów z nosowością zachowaną w postaci odrębnej głoski nosowej znajdujemy w najbardziej na południe wysuniętym obszarze Macedonii, czyli na terenie gwar soluńskich, kosturskich i korczańskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korcza ż.

Wiktionary

# korczew

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Korczew – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Bełchatów
- Korczew – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola
- Korczew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Korczew
- Korczew – gmina w powiecie siedleckim
- Korczew – dawna gmina istniejąca w woj. łódzkim
- Korczew – gromada w powiecie łosickim
- Korczew – gromada w powiecie sieradzkim

Wikipedia

# korczewski

przymiotnik od: Korczew

SJP.pl

Wikipedia

# korczów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Korczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Biłgoraj.

Wieś jest sołectwem w gminie Biłgoraj. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 533 mieszkańców i była ósmą co do wielkości miejscowością gminy.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Marii Magdaleny w Biłgoraju.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. korczowski

rzecz. Korczowski m., Korczowska ż.

Wiktionary

# korczowa

wieś w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim

SJP.pl

Korczowa (do 14 lutego 1968 Korczowe) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Radymno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Przed II wojną światową Korczowa była przysiółkiem wsi Gnojnice, które z kolei były przedmieściem miasta Krakowiec.

Wikipedia

# korczówka

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Korczówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Łomazy
- Korczówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Olszanka

Na Ukrainie

- Korczówka – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie szeptyckim
- Korczówka – wieś w obwodzie lwowskim, rejonie żydaczowskim

Zobacz też

- Korczówka-Kolonia

Wikipedia

# korczyć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokuczać, trapić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korcz mrz.

Wiktionary

# korczyców

Korczyców (niem. Kurtschow) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Maszewo.

W latach 1945-54 siedziba gminy Korczyców. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# korczyk

dawna jednostka objętości równa 16 garncom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Słuczy;

Wiktionary

Korczyk – dawna jednostka objętości, stosowana dla ciał sypkich po 1764 roku. Jeden korczyk odpowiadał 16 garncom. Inna nazwa Korczyka to mierzyca. 1 mierzyca wynosiła ok. 50-60 kg.

Wikipedia

# korczyn

nazwa dwóch miejscowości w Polsce i na Ukrainie

SJP.pl

W Polsce

- Korczyn – część wsi Pniewo-Czeruchy w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Regimin
- Korczyn – wieś woj. świętokrzyskim, pow. kieleckim, w gminie Strawczyn
- Korczyn – osada w woj.wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Chodów

Wikipedia

# korczyna

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Korczyna – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz
- Korczyna – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Korczyna
- Korczyna – część wsi Mogielnica w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Boguchwała
- Korczyna – gmina w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim
- Korczyna – gromada w powiecie krośnieńskim

Zobacz też

- Korczyn

Wikipedia

# korczynianin

mieszkaniec Korczyny

SJP.pl

# korczynianka

mieszkanka Korczyny

SJP.pl

# korczyński

→ Korczyna

SJP.pl

Korczyński – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko „Korczyński”:

- Adam Korczyński (XVII w.) – polski poeta wierszopis
- Ignacy Korczyński (1948-) – polski entomolog
- Michał Korczyński (1784-1839) – biskup przemyski
- Edward Korczyński (1844-1905) – polski lekarz internista
- Ludomił Korczyński (1867—1936) – polski lekarz balneolog
- Antoni Korczyński (1879-1929) – polski chemik organik
- Antoni Marian Korczyński (1897-1940) – podpułkownik dyplomowany Wojska Polskiego
- Grzegorz Korczyński vel Stefan Kilanowicz (1915-1971) – generał broni Wojska Polskiego

Wikipedia

#### Patrz:

Korczyna

# kord

1. każda broń sieczna, miecz lub szpada;
2. w XII wieku: krótki miecz na uzbrojeniu jazdy;
3. w XVI wieku: rodzaj ciężkiej szabli;
4. w XVI wieku: sztylet noszony na pasie rycerskim;
5. prosty nóż wschodni w ozdobnej oprawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa;

(1.2) mocne włókno syntetyczne służące do wzmacniania opon samochodowych

Wiktionary

- kord – sieczna broń biała, używana przez uboższe warstwy społeczne w średniowieczu i nowożytności.
- kord – sztruks, rodzaj prążkowanej tkaniny na odzież roboczą;
- kord – włókno stosowane jako wewnętrzna warstwa wzmacniająca przy produkcji opon samochodowych, najczęściej z wiskozy lub poliamidu
- Kord – rosyjski wielkokalibrowy karabin maszynowy
- Kazimierz Kord – dyrygent polski

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za frajbitrem każda w wodę by skoczyła! Byle kord czy tasak u boku miał, a już białka świata za nim nie widzi!

(1.2) Opona przetarła się – widać już kord!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrt, AS: kort

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) kordelas

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miecz

(1.2) włókno

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1) kordelas

frazeologia.

(1.1) kord do boju, szabla do stroju • nie do korda, panie Horda • z kordem a boso, zobacz też: przysłowia o broni

etymologia.

(1.1) etym|węg. < etym|tur. i etym|pers|kardas.

uwagi.

(1.1) zobacz też: kordzik

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cutlass

* litewski: (1.1) kardas m.

źródła.

== kord (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) struna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# korda

1. każda broń sieczna, miecz lub szpada;
2. w XII wieku: krótki miecz na uzbrojeniu jazdy;
3. w XVI wieku: rodzaj ciężkiej szabli;
4. w XVI wieku: sztylet noszony na pasie rycerskim;
5. prosty nóż wschodni w ozdobnej oprawie

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Alberto Korda – kubański fotograf
- Alexander Korda – brytyjski reżyser i producent filmowy
- Bronisław Korda – polski lekkoatleta
- Mychajło Korda – ukraiński biochemik
- Petr Korda – czeski tenisista
- Piotr Korda – polski pisarz, lekarz weterynarii, aktor, etolog
- Wojciech Korda – polski wokalista, gitarzysta, kompozytor

Wikipedia

# kordait

nagozalążkowa roślina kopalna z paleozoiku, przypominająca obecne drzewa iglaste

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. wymarłe drzewo z gromady nagonasiennych rosnące w karbonie i permie;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈdajit, AS: kordai ̯it

Wiktionary

# kordaity

nagozalążkowa roślina kopalna z paleozoiku, przypominająca obecne drzewa iglaste

SJP.pl

Kordaity, kordaitowe (Cordaitopsida) – klasa roślin kopalnych należących do typu (gromady) nagonasiennych. Rosły w karbonie i permie.

Wikipedia

# kordalski

nazwisko

SJP.pl

# kordas

nazwisko

SJP.pl

# kordasiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kordebalet

zespół tancerek i tancerzy danego teatru, opery (z wyłączeniem solistów); corps de ballet

SJP.pl

# kordecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Augustyn Kordecki – katolicki duchowny
- Andrzej Kordecki – polski inżynier elektryk
- Michał Kordecki – katolicki duchowny

Wikipedia

# kordegarda

w zespole pałacowym: budynek dla straży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. mały budynek znajdujący się w pobliżu pałacu, pełniący funkcję wartowni i aresztu;

Wiktionary

Kordegarda (fr. corps de garde), odwach (niem. Hauptwache – straż główna), wartownia – budynek, w którym stacjonowały wszelkiego rodzaju oddziały wojskowe oraz warty garnizonowe i policyjne, wraz z całym zapleczem. W skład zaplecza wchodziło zazwyczaj biuro komendanta, areszt i szereg izb, w których oddziały odpoczywały lub czekały na swoją kolej do odbycia warty. Przechowywano w nich również broń.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) odwach

Wiktionary

# kordek

nazwisko

SJP.pl

# kordelas

obosieczny nóż myśliwski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. długi, prosty, obosieczny nóż z masywną rękojeścią, służący dawniej do dobijania postrzelonej grubej zwierzyny;

(1.2) hist. wojsk. broń boczna o jednosiecznej głowni, używana od XV wieku przez piechotę, także na okrętach

Wiktionary

Kordelas (wł. cortelas) – rodzaj długiego noża o jednosiecznej głowni prostej lub zakrzywionej.

Od XV wieku był bronią wojskową używaną przez formacje piechoty, później najczęściej wykorzystywany jako broń myśliwska.

Jako broń myśliwska kordelas służył podczas polowań do dobijania grubej zwierzyny (łosie, jelenie, sarny, muflony, dziki). Do użytku w łowiectwie wszedł w XVIII wieku i przetrwał do XX stulecia. W okazalszych i bardziej reprezentatywnych egzemplarzach rękojeści wykonywano z rogu, a okucia pochwy dekorowano motywami o tematyce myśliwskiej. Z czasem został przekształcony w broń paradną stanowiącą element galowego stroju myśliwego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy myśliwcy przypadli na strzał chyżo, ażeby rozjuszoną bestię dobić kordelasami, leżała już brocząc krwią ziemię.

(1.2) Janczarowie stanowili rodzaj gwardyi i milicyi sułtanów (…); służyli pieszo, uzbrojeni w strzelby, zwane w Polsce janczarkami, krótkie szable, kordelas i pistolet za pasem.

(1.2) Naokoło wielkiego masztu ułożono stos pik, toporów, szabli i kordelasów, oraz kilkanaście nabitych muszkietów.

Wiktionary

# kordelia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

(1.2) księżyc Urana;

Wiktionary

- Kordelia (księżyc)
- Kordula
- (2758) Cordelia

Wikipedia

# kordiak

nazwisko

SJP.pl

# kordialnie

przysłówek sposobu

(1.1) w kordialny sposób; serdecznie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈdʲjalʲɲɛ, AS: kordʹi ̯alʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kordialność ż., kordiał m., Kordian m.

przym. kordialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) serdecznie

Wiktionary

# kordialniej

stopień wyższy od przysłówka: kordialnie

SJP.pl

# kordialność

→ kordialny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. czułość, serdeczność, wylewność

Wiktionary

#### Patrz:

kordialny

#### Powiązane:

rzecz. kordiał m., Kordian m.

przym. kordialny

przysł. kordialnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wylewność

Wiktionary

# kordialny

serdeczny, wylewny, czuły

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. serdeczny, przyjazny, wylewny w okazywaniu sympatii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈdʲjalnɨ, AS: kordʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kordialność ż., kordiał m., Kordian m.

przysł. kordialnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) serdeczny, przyjazny

Wiktionary

# kordian

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Kordian – imię męskie utworzone przez Juliusza Słowackiego
- Kordian – dramat romantyczny Juliusza Słowackiego
- Kordian i cham – powieść Leona Kruczkowskiego
- Kordian – właśc. Wacław Cieślik, polski piosenkarz wykonujący muzykę z pogranicza gatunku disco polo i folku
- Kordian – wieś w Iranie, w ostanie Chorasan-e Razawi
- Kordian – wieś w Iranie, w ostanie Fars

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kordian sięgnął po telefon jako pierwszy i szybko przeczytał esemesa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrdʲjãn, AS: kordʹi ̯ãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. kordialnie

rzecz. kordialność ż., kordiał mrz.

przym. kordialny

Wiktionary

# kordianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kordiana lub z nim związany

SJP.pl

# kordiał

1. mocny, szlachetny trunek;
2. dawniej: lek wzmacniający

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. spoż. mocny, szlachetny trunek

(1.2) daw. med. lek wzmacniający serce

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kordialność ż., Kordian m.

przym. kordialny

przysł. kordialnie

Wiktionary

# kordieryt

minerał, glinokrzemian magnezu i glinu; dichroit

SJP.pl

Kordieryt (nazywany także: ijolit, dichroit) – minerał z gromady krzemianów z grupy krzemianów pierścieniowych. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa minerału wywodzi się od nazwiska Louisa Cordiera (1777–1861), francuskiego geologa, który jako pierwszy zajmował się badaniem kordierytu, odkryty w 1813 roku. Nazwy synonimów pochodzą od greckich słów ion – „fiołek” i dichroos – „dwubarwny”.

Wikipedia

# kordierytowy

przymiotnik od: kordieryt

SJP.pl

# kordoba

miasto w Hiszpanii; Kordowa, Córdoba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

(1.2) geogr. adm. prowincja w południowej Hiszpanii z ośrodkiem administracyjnym w Kordobie (1.1);

Wiktionary

Kordoba lub Kordowa (hiszp. Córdoba) – miasto w południowej Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, stolica prowincji Kordoba, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Córdoba.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, metalowy, chemiczny, ceramiczny oraz hutniczy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈdɔba, AS: kordoba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kordowa ż., kurdyban m.

przym. kordobański, kordowański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kordowa

Wiktionary

# kordobańczyk

mieszkaniec Cordoby (miasta w Hiszpanii lub w Argentynie)

SJP.pl

# kordobanka

mieszkanka Cordoby (miasta w Hiszpanii lub w Argentynie)

SJP.pl

# kordobański

→ Kordoba; kordowański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kordobą, dotyczący Kordoby, pochodzący z Kordoby

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kordoba ż.

Wiktionary

# kordocenteza

jedno z badań prenatalnych polegające na pobraniu krwi z pępowiny przez nakłucie powłok brzusznych matki

SJP.pl

Kordocenteza (ang. percutaneous umbilical cord blood sampling, PUBS) – inwazyjna metoda diagnostyczna, pozwalająca na pobranie krwi z naczynia pępowinowego płodu i uzyskanie krwi płodowej do dalszych testów. Stosowana jest w diagnostyce m.in. choroby hemolitycznej płodu i wad genetycznych. Zabieg przeprowadza się pod kontrolą USG. Operator nakłuwa igłą punkcyjną naczynie pępowinowe, najczęściej żyłę pępowinową, z dojścia od strony łożyska (punkcja przezłożyskowa) bądź od strony jamy owodni (punkcja przezowodniowa), najczęściej z najbardziej stabilnego miejsca łożyskowego przyczepu pępowiny.

Wikipedia

# kordon

szereg żołnierzy lub policjantów blokujących przejście

SJP.pl

- kordon:

1. ciasny szereg lub kilka szeregów żołnierzy, policjantów itp. otaczających jakiś obiekt lub blokujących przejście

2. ciąg posterunków wojskowych, policyjnych lub straży granicznej rozstawionych wzdłuż granicy państwa

Wikipedia

# kordonek

gruba nić jedwabna lub bawełniana do haftowania lub szydełkowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. ręk. skręcona nitka używana do haftowania i szydełkowania;

Wiktionary

Kordonek (fr. cordon – sznurek) – skręcona ozdobna nitka jedwabna lub bawełniana w różnych kolorach, wykorzystywana do robót ręcznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam szydełko i kordonek, może zabiorę się za szydełkowanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈdɔ̃nɛk, AS: kordõnek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kordonkowy

Wiktionary

# kordonik

zdrobnienie od: kordon

SJP.pl

# kordonkowy

przymiotnik od: kordonek

SJP.pl

# kordonowy

przymiotnik od: kordon

SJP.pl

# kordowa

przymiotnik od: kord

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja

Wiktionary

Kordoba lub Kordowa (hiszp. Córdoba) – miasto w południowej Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, stolica prowincji Kordoba, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Córdoba.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, metalowy, chemiczny, ceramiczny oraz hutniczy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Meczet w Kordowie to skarb muzułmańskiej sztuki hiszpańskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈdɔva, AS: kordova

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kordoba ż.

przym. kordowański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kordoba

Wiktionary

# kordowański

przymiotnik od: Kordowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kordową (Kordobą), dotyczący Kordowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kordowa ż., Kordoba ż., kordowanin mos., kordowanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kordobański

Wiktionary

# kordowianin

1. mieszkaniec Kordowa;
2. mieszkaniec Kordowy (Kordoby), miasta w Hiszpanii

SJP.pl

# kordowianka

1. mieszkanka Kordowa;
2. mieszkanka Kordowy (Kordoby), miasta w Hiszpanii

SJP.pl

# kordowski

nazwisko

SJP.pl

# kordowy

przymiotnik od: kord

SJP.pl

# kordula

imię żeńskie

SJP.pl

Kordula – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od łacińskiego przydomka Cordulus/ula, stanowiącego złożenie wyrazów cor, cordis („serce”) i przyrostka zdrabniającego -ula. Według innych hipotez pochodzi bezpośrednio od łacińskiego wyrazu cordulum („serduszko”), może stanowić żeńską formę imienia rzymskiego Cordus i oznaczać „późno urodzona” lub pochodzić od nazwy greckiego miasta Kordule. W Polsce notowane od 1414 roku.

Wikipedia

# korduliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Korduli lub z nią związany

SJP.pl

# kordupel

dawniej: kurdupel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obraź. niski mężczyzna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Idź, powiedz tym korduplom, że zaraz im spuszczę manto.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) karzeł; war. kurdupel

Wiktionary

# kordura

gruba nylonowa tkanina; cordura

SJP.pl

# kordurowy

→ kordura

SJP.pl

#### Patrz:

kordura

# kordyban

rodzaj zdobionej skóry koźlej, rzadziej cielęcej lub owczej; kurdyban

SJP.pl

Kurdyban – skóra garbowana, barwiona, po czym intensywnie zdobiona we wzory tłoczeniami, złoceniami lub srebrzeniami oraz malowidłami. Najcenniejszy kurdyban wykonywano ze skóry cielęcej garbowanej roślinnie, w gorszych gatunkach koźlej lub owczej.

Wikipedia

# kordybanowy

przymiotnik od: kordyban

SJP.pl

# kordylewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Kordylewski – polski astronom
- Leszek Kordylewski – polsko-amerykański biolog
- Włodzimierz Kordylewski – polski inżynier elektronik

Wikipedia

# kordyliera

łańcuch bądź masyw górski wypiętrzony w obrębie geosynkliny w wyniku ruchów fałdujących; geoantyklina; geantyklina

SJP.pl

# kordylierski

1. → Kordyliery;
2. andowiak kordylierski - gatunek ssaka z rodziny chomikowatych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kordylierami, dotyczący Kordylierów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kordyliery nmos.

Wiktionary

# kordyliery

łańcuch bądź masyw górski wypiętrzony w obrębie geosynkliny w wyniku ruchów fałdujących; geoantyklina; geantyklina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. rozległy obszar wyżynno-górski w zachodniej części Ameryki Północnej;

Wiktionary

Kordyliery – łańcuch górski w zachodniej części Ameryki Północnej. Rozciągłość południkowa łańcucha to około 8 000 km, od Cieśniny Beringa na północy po Kanał Panamski na południu. Szerokość dochodzi do 1 700 km. Najwyższym szczytem jest Denali (McKinley) (6190 m n.p.m.). Te góry fałdowe mają duży wpływ na klimat, florę i faunę, gospodarkę i rozmieszczenie ludności w Ameryce Północnej, ponieważ hamują masy wilgotnego powietrza napływające z zachodu, co prowadzi do obniżenia rocznej sumy opadów w centralnej części Ameryki. Powstały w orogenezie alpejskiej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrdɨˈlʲjɛrɨ, AS: kordylʹi ̯ery

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kordylierski

Wiktionary

# kordylina

krzew lub drzewo z rodziny agawowatych, rosnące w strefie międzyzwrotnikowej

SJP.pl

Kordylina, maczużnia (Cordyline) – rodzaj roślin wieloletnich należących do rodziny szparagowatych. Obejmuje co najmniej 20–26 gatunków. Rośliny te występują naturalnie głównie w Australazji, poza tym w południowej Azji (na zachodzie po Indie), na Maskarenach, wyspach Oceanii, jeden gatunek także w tropikach Ameryki Południowej. Niektóre gatunki zostały jednak szeroko rozprzestrzenione poza pierwotny zasięg, zwłaszcza kordylina krzewiasta. W naturze kordyliny rosną w lasach i na mokradłach. Kordylina maurycjańska jest epifitem, co wśród szparagowatych jest rzadkością.

Wikipedia

# kordylofora

gatunek jamochłona przypominający rozgałęziony krzew, występujący w wodach morskich i słodkich; gałęzatka, kladofora

SJP.pl

# kordyt

proch bezdymny z lotnym rozpuszczalnikiem

SJP.pl

Kordyt – rodzaj prochu bezdymnego, stosowany jako materiał miotający. Został wynaleziony przez Fredericka Abla oraz Jamesa Dewara w 1889 roku.

Główne składniki kordytu to nitroceluloza o wysokiej zawartości azotu (12,9–13,3%) oraz nitrogliceryna, która rozpuszcza nitrocelulozę i ją żeluje. Dodatkowo dodaje się plastyfikatory, substancje flegmatyzujące, konserwujące i stabilizujące. Do zmiękczenia (dokończenia procesu żelatynizacji) tak powstałej dość twardej, mało plastycznej masy prochowej stosuje się lotny rozpuszczalnik – aceton, co odróżnia prawdziwy kordyt od zwykłego prochu bezdymnego (nitrocelulozowego), gdzie stosuje się mieszaninę eteru z alkoholem.

Wikipedia

# kordzik

krótki, ozdobny sztylet noszony przez oficerów i podoficerów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. obosieczna broń paradna w postaci sztyletu;

Wiktionary

Kordzik – krótka broń biała, o budowie sztyletu. Jest bronią paradną, używaną w charakterze ceremonialnym, jako wyznacznik: stopnia wojskowego, piastowanego urzędu, funkcji, lub przynależności do określonej organizacji.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrʲd͡ʑik, AS: korʹʒ́ik

Wiktionary

# kordziński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Kordziński – polski inżynier
- Roman Kordziński – polski reżyser teatralny, pedagog

Wikipedia

# kore

w greckiej rzeźbie archaicznej: posąg młodej dziewczyny w powłóczystej szacie; kora

SJP.pl

Persefona, także Kora (gr. Περσεφόνη Persephónē, gr. Κόρη Kórē; łac. Proserpina – dziewczyna) – w mitologii greckiej małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych. Córka Demeter i Zeusa. W mitologii rzymskiej utożsamiono ją z Prozerpiną.

Wikipedia

# korea

dawne państwo azjatyckie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa;

(1.2) pot. Korea Północna lub Korea Południowa

(1.3) pot. Półwysep Koreański;

Wiktionary

Korea (kor. 조선 Chosŏn, 한국 Han'guk, chiń. 朝鲜 Cháoxiǎn) – kraina historyczna na Półwyspie Koreańskim we wschodniej Azji; obszar zamieszkany przez jednolitą grupę etniczną – Koreańczyków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W okresie zjednoczonej Korei rozwinęła się tradycyjna sztuka i powstało pismo hangul.

(1.2) Rano lecę do Korei.

(1.3) Korea podzielona jest między KRLD a Koreę Południową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɛa, AS: korea

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koreanistyka ż., Korejczyk mos., koreański mrz., Koreanka ż., Koreańczyk m.

przym. koreański, starokoreański

przysł. po koreańsku

Wiktionary

#### Synonimy:

Kraj Spokojnego Poranka • Kraj Porannej Świeżości

Wiktionary

# korealny

w prawie: solidarnie współdłużny, np. zobowiązanie korealne - zobowiązanie nakładające na wszystkich dłużników solidarną odpowiedzialność za wykonanie zobowiązania w całości

SJP.pl

# koreań.

skrót od: koreański

SJP.pl

# koreańczyk

potocznie: samochód produkcji koreańskiej; koreaniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy czekaliśmy na autobus, usiadł obok nas jakiś Koreańczyk.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: koreãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koreański mrz., Korea ż.

:: fż. Koreanka ż.

przym. koreański

przysł. po koreańsku

Wiktionary

# koreaniec

potocznie: samochód produkcji koreańskiej; koreańczyk

SJP.pl

# koreanista

znawca języka, kultury i literatury koreańskiej

SJP.pl

# koreanistka

→ koreanista

SJP.pl

#### Patrz:

koreanista

# koreanistyczny

→ koreanistyka

SJP.pl

#### Patrz:

koreanistyka

# koreanistyka

nauka o języku, kulturze i literaturze koreańskiej; filologia koreańska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o języku, historii i kulturze koreańskiej

(1.2) wydział lub kierunek uniwersytecki obejmujący studia w zakresie koreanistyki (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W naszym programie koreanistyki chcemy przede wszystkim skupić się na intensywnej nauce języka koreańskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koreański mrz., Korea ż., Koreańczyk m., Koreanka ż.

przym. koreański

Wiktionary

# koreanka

koreańska odmiana chryzantemy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Korei Południowej lub Korei Północnej; kobieta narodowości koreańskiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W barze sushi Koreanka na naszą prośbę na cały głos zaśpiewała tradycyjną pieśń.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈãŋka, AS: koreãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korea ż., koreański m.

:: fm. Koreańczyk m.

przym. koreański

przysł. po koreańsku

Wiktionary

# koreański

1. przymiotnik od: Korea Południowa; południowokoreański
2. przymiotnik od: Korea Północna; północnokoreański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

Wiktionary

Język koreański (kor. 한국어, 조선말) – język narodowy Koreańczyków, urzędowy w Korei Południowej i Północnej, a także w chińskiej prefekturze autonomicznej Yanbian. Łącznie na świecie językiem tym posługuje się 77,2 mln ludzi, wliczając skupiska użytkowników w Chinach, Stanach Zjednoczonych, Japonii, Rosji i Kazachstanie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) On jest sławnym koreańskim aktorem.

(2.1) Jak długo uczysz się koreańskiego?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈãj̃sʲci, AS: koreãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koreanistyka ż., Korejczyk mos., Korea ż., Koreańczyk m., Koreanka ż.

przysł. po koreańsku

Wiktionary

# koreańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem koreańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem koreańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku koreańskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: koreãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# koreańskość

→ koreański

SJP.pl

#### Patrz:

koreański

# korecki

przymiotnik od: Korzec; korzecki

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Korecki – polski saksofonista
- Bohusz Korecki – polski arystokrata
- Joachim Korecki – polski arystokrata
- Samuel Korecki – polski arystokrata
- Karol Korecki – polski arystokrata
- Samuel Karol Korecki – polski arystokrata
- Leon Korecki – polski prawnik, działacz patriotyczny

Zobacz też:

- Koreccy herbu Pogoń Litewska

Wikipedia

# koreczek

zdrobnienie od: korek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: korek

(1.2) mały korek

(1.3) spoż. kulin. kawałki mięsa, sera, warzyw itp., nadziane na wykałaczkę / patyczek, podawane jako przekąska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɛt͡ʃɛk, AS: koreček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korek mrz., korkowe n.

Wiktionary

# koreczki

zdrobnienie od: korek

SJP.pl

# koreferat

referat będący uzupełnieniem lub polemiką z referatem przedstawionym wcześniej

SJP.pl

# koreferencja

związek między wyrażeniami w tekście, odnoszącymi się do tej samej osoby lub rzeczy

SJP.pl

# koreferent

autor koreferatu, referent przedstawiający uzupełnienie lub polemikę z przedstawionym wcześniej referatem

SJP.pl

# koreferentka

→ koreferent

SJP.pl

#### Patrz:

koreferent

# koreferentny

odnoszący się do elementów w zdaniu wskazujących na tę samą osobę, rzecz lub pojęcie, zazwyczaj poprzez użycie zaimków

SJP.pl

# koreferować

przedstawiać koreferat, uzupełnienie lub polemikę z przedstawionym wcześniej referatem

SJP.pl

# koregencja

wspólne rządy dwóch lub więcej osób w czasie małoletniości, choroby lub dłuższej nieobecności panującego

SJP.pl

Koregencja – sytuacja, w której rolę monarchy (koregenta) o równorzędnej pozycji i władzy, sprawują dwie osoby z powodu np. choroby, dłuższej nieobecności lub małoletniości władcy. Inne sytuacje, na mocy których występuje koregencja to: porozumienie dwóch rywalizujących o tron władców, koronacja syna monarchy za życia ojca (vivente rege), czy też wyniesienie praw do korony z małżeństwa (iure uxoris). Koregencja nie występuje w przypadku, gdy mąż władczyni zostaje księciem małżonkiem.

Wikipedia

# koregencyjny

związany z koregencją

SJP.pl

# koregent

osoba władająca państwem wspólnie z inną osobą; współwładca

SJP.pl

Koregent (inaczej współkról, współwładca) – monarcha, który rządzi danym państwem razem z innym (lub kilkoma innymi), równym mu formalnie rangą i pozycją, monarchą. Pozycja koregentów w rzeczywistości nie zawsze jest równorzędna. W tych wypadkach, gdy jeden z władców posiada silniejszą pozycję, koregentem często nazywa się drugiego z monarchów, jak np. w przypadku młodszych synów monarchów, koronowanych za ich życia. Okres współrządów nazywany jest koregencją.

Wikipedia

# koregentka

→ koregent

SJP.pl

#### Patrz:

koregent

# korejczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. Koreańczyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koreański mrz., Korea, Koreanka, Koreańczyk

przym. koreański, korejski

Wiktionary

# korejski

przymiotnik

(1.1) daw. koreański

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Korejczyk mos.

frazeologia.

etymologia.

rzecz. Korea, Koreanka, Koreańczyk

przym. koreański

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|koreański.

źródła.

== korejski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) koreański

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korejczyk mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Korejczyk mos.

frazeologia.

etymologia.

rzecz. Korea, Koreanka, Koreańczyk

przym. koreański

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|koreański.

źródła.

== korejski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) koreański

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# korek

1. tkanka wtórna okrywająca łodygi, pnie, korzenie, bulwy, wytwarzana przez miazgę;
2. surowiec uzyskiwany z kory niektórych drzew; korek użytkowy;
3. zatyczka do butelki;
4. zator w ruchu drogowym;
5. bezpiecznik w instalacji elektrycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału

(1.2) pot. zakrętka od butelki;

(1.3) bot. tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca

(1.4) transp. pot. zahamowanie w ruchu ulicznym;

(1.5) podeszwy butów

(1.6) zob. korki. → buty piłkarskie

(1.7) bezpiecznik w instalacji elektrycznej;

(1.8) zob. koreczek. → przekąska

(1.9) zob. korki. → pot. korepetycje

(1.10) zamknięcie odpływu w zlewie lub wannie

(1.11) środ. przestępców udawanie sztucznego tłoku w celu dokonania kradzieży kieszonkowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. uczn. żart. korepetytor

(2.2) środ. żołnierzy niski żołnierz

Wiktionary

Korek – zamknięcie naczynia (zazwyczaj butelki, ale niekiedy też słoja albo termosu bądź naczyń laboratoryjnych) wykonane z nieprzepuszczalnego materiału. W zależności od przechowywanego w naczyniu medium – gazu, cieczy lub materiału sypkiego, korek winien być nieprzepuszczalny (szczelny) dla tego medium. Szczelnością charakteryzują się korki szlifowe, stosowane zwykle w laboratoriach chemicznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Modernizacji ronda Zesłańców Syberyjskich warszawscy kierowcy czekają jak kania dżdżu – codziennie tworzą się tam gigantyczne korki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrɛk, AS: korek

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-10)

rzecz. korkowiec m., korkowanie n.

:: zdrobn. koreczek m.

przym. korkowy

czas. okorować, okorowywać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zatyczka, zamknięcie

(1.2) zakrętka

(1.4) zator, kongestia

Wiktionary

# korekcja

usuwanie wad lub usterek; poprawianie, naprawa, korygowanie

SJP.pl

rzeczownik nieżywotny, rodzaj żeński

(1.1) usuwanie nieprawidłowości, poprawianie wad

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Osoby, które decydują się na chirurgiczny zabieg korekcji starczowzroczności to przeważnie ludzie żyjący bardzo aktywnie, uprawiający sporty lub wykonujący określony zawód, np. aktora.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. korekcyjny, korektorski

rzecz. korekta ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) korekta

Wiktionary

# korekcyjny

korektywny;
1. poprawiający, usuwający wady;
2. gimnastyka korekcyjna - ćwiczenia gimnastyczne dla osób z wadami postawy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z korekcją, poprawczy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korekta ż., korekcja

przym. korektorski

Wiktionary

# koreks

światłoszczelna puszka do wywoływania błon zwojowych i filmów małoobrazkowych

SJP.pl

Koreks – element wyposażenia ciemni fotograficznej, światłoszczelne naczynie służące do ręcznego wywoływania filmów fotograficznych – najczęściej filmów małoobrazkowych i błon zwojowych (istnieją również do wywoływania taśm filmowych np. 8 mm). Pierwszy koreks wyprodukowany został w 1930 przez firmę Leitz.

Wikipedia

# koreksowy

przymiotnik od: koreks

SJP.pl

# korekt

poprawny, prawidłowy; correct

SJP.pl

# korekta

1. usuwanie usterek, zmienianie czegoś celem poprawy;
2. poprawa błędów w tekście przeznaczonym do publikacji;
3. tekst przeznaczony do publikacji z naniesionymi poprawkami;
4. miejsce pracy korektorów; korektornia;
5. ogół korektorów w wydawnictwie;
6. dokument korygujący dane zawarte we wcześniejszym dokumencie;
7. spadek indeksów giełdowych występujący w pewnych cyklach czasowych;
8. zabieg medyczny poprawiający wygląd;
9. strojenie instrumentów muzycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poprawienie błędu lub niedoskonałości, dorównanie do stanu prawidłowego

Wiktionary

- korektor tekstu
- korektor pisowni
- korektor – w pisaku, w taśmie, w płynie
- korektor na giełdzie
- korektor hydrauliczny
- korektor (kosmetyka)

Elektronika:

- korektor (equalizer, EQ) – zespół filtrów, które służą do podbijania lub tłumienia określonego zakresu częstotliwości
- korektor graficzny

Zobacz też: redakcja

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɛkta, AS: korekta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korektor m., korektorka ż., korekcja ż.

przym. korektorski, korekcyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poprawa, poprawka, retusz

Wiktionary

# korektor

1. osoba czytająca próbne wydruki tekstów i nanosząca poprawki;
2. stroiciel instrumentów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba sprawdzająca i poprawiająca tekst pod kątem redakcyjnym przed oddaniem go do druku;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przyrząd piśmienniczy służący do zamalowywania błędów na kartce papieru;

(2.2) techn. urządzenie poprawiające usterki, np. zniekształcenia dźwięku;

(2.3) kosmet. kosmetyk przeznaczony do ukrywania wad skóry;

Wiktionary

- korektor tekstu
- korektor pisowni
- korektor – w pisaku, w taśmie, w płynie
- korektor na giełdzie
- korektor hydrauliczny
- korektor (kosmetyka)

Elektronika:

- korektor (equalizer, EQ) – zespół filtrów, które służą do podbijania lub tłumienia określonego zakresu częstotliwości
- korektor graficzny

Zobacz też: redakcja

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obecnie wydawnictwa zatrudniają coraz mniej korektorów.

(2.1) Czy ktoś w klasie ma pożyczyć korektor?

(2.2) Mam do sprzedania korektor akustyczny po niskiej cenie.

(2.3) Na małe sińce wystarczy użycie korektora o ton jaśniejszego od podkładu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɛktɔr, AS: korektor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korektornia ż., korekta ż., korektura ż.

:: fż. korektorka ż.

czas. korygować ndk., korektorować ndk.

przym. korektorski, korektowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) equalizer

Wiktionary

# korektorka

kobieta, która wykonuje korektę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. kobieta zawodowo poprawiająca teksty na różnych etapach przygotowywania druku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maciek! Znów twój tekst wrócił od korektorki cały pokreślony!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛkˈtɔrka, AS: korektorka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korektor, korekta, korektornia, korektura

przym. korektorski, korektowy

Wiktionary

# korektornia

1. miejsce, w którym pracują korektorzy;
2. zespół korektorów

SJP.pl

# korektorować

potocznie: zamazywać korektorem błędy w tekście

SJP.pl

# korektorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korektorem, dotyczący pracy korektora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korektor mos., korektorka ż., korekta ż., korekcja ż.

przym. korekcyjny

Wiktionary

# korektorstwo

1. poprawa błędów w tekście przeznaczonym do publikacji; korekta;
2. specjalizacja na studiach, kształcąca w zawodzie korektora tekstów

SJP.pl

# korektowy

przymiotnik od: korekta

SJP.pl

# korektura

usuwanie błędów i nieprawidłowości

SJP.pl

# korektywa

leczenie wad postawy za pomocą ćwiczeń fizycznych

SJP.pl

# korektywny

korekcyjny;
1. poprawiający, usuwający wady;
2. gimnastyka korektywna - ćwiczenia gimnastyczne dla osób z wadami postawy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korektywą, dotyczący korektywy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korektywa ż.

Wiktionary

# korelacja

1. współzależność, wzajemne powiązanie
2. współzależność występowania niektórych cech budowy i funkcji organizmu
3. w matematyce: współzależność dwóch ciągów zmiennych losowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami

(1.2) stat. zależność zmiennych losowych;

(1.3) stat. pot. współczynnik korelacji (1.2), a szczególnie współczynnik korelacji Pearsona;

Wiktionary

Korelacja (łac. śr. correlation-, correlatio, od com-, „razem, łącznie”; i relation-, relatio, „związek, relacja”) – współzależność, wzajemny związek; wyraz ten oznacza zwykle jedno z następujących pojęć:

- korelacja zmiennych losowych w statystyce,
  - współczynnik korelacji, najczęściej współczynnik korelacji liniowej Pearsona,
    - korelacja rangowa, zwykle współczynnik korelacji rang Spearmana,
    - korelacja wzajemna (krzyżowa);

    Wikipedia

    #### Przykłady

    (1.1) Nie potrafiliśmy dowieść korelacji między wydatkami na kampanię reklamową, a zwiększonym zainteresowaniem klientów.

    (1.2) Często błędnie zakłada się, że zależność statystyczna jest równoważna niezerowemu współczynnikowi korelacji. (z Wikipedii)

    (1.3) Korelacja mówi nam o stopniu zależności liniowej. (tzn. współczynnik korelacji Pearsona jest miarą stopnia zależności liniowej)

    Wiktionary

    #### Wymowa:

    IPA: ˌkɔrɛˈlat͡sʲja, AS: korelacʹi ̯a

    Wiktionary

    #### Powiązane:

    rzecz. skorelowanie n., autokorelacja, korelat, korelator, korelowanie, korelogram

    przym. korelacyjny, korelatywny

    czas. korelować, skorelować

    Wiktionary

    #### Synonimy:

    (1.1) zależność, współzależność

    (1.3) współczynnik korelacji

    Wiktionary

# korelacyjny

wzajemnie powiązany, współzależny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) stat. związany z korelacją, dotyczący korelacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korelacja ż.

Wiktionary

# korelat

jedno z pary przedmiotów lub pojęć wzajemnie od siebie zależnych i wzajemnie uwarunkowanych; odpowiednik

SJP.pl

# korelator

1. przyrząd do wykrywania awarii sieci kanalizacyjnej;
2. w cybernetyce: część systemu autonomicznego do przechowywania i przetwarzania i informacji

SJP.pl

Korelator – organ do przetwarzania i przechowywania informacji w systemie autonomicznym.

Stanowi centralną część toru informacyjnego systemu autonomicznnego. Jest wewnętrznym organem tego systemu. Odbiera sygnały z receptorów, energię od homeostatu, sam zaś steruje efektorami.

Wikipedia

# korelatywny

związany z korelacją; współzależny, odpowiadający

SJP.pl

# korelować

1. wiązać wzajemnie, poszukując podobieństw i różnic; zestawiać;
2. pozostawać we współzależności z czymś;
3. o zmiennych losowych: zależeć od siebie

SJP.pl

czasownik

(1.1) mieć związek, być powiązanym, współzależeć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛˈlɔvat͡ɕ, AS: korelovać

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. korelacja.

Wiktionary

# korelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|korelować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛlɔˈvãɲɛ, AS: korelovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. korelować ndk., skorelować dk.

rzecz. korelacja, korelator

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) korelacja

Wiktionary

# korennik

środkowy koń w trojce

SJP.pl

# korepetycja

1. prywatna lekcja jako pomoc w nauce;
2. przygotowanie tancerzy lub śpiewaków do występu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatkowa, prywatna lekcja (zwykle w liczbie mnogiej)

Wiktionary

Korepetycje – dodatkowe lekcje pozaszkolne, które mają na celu powtórzenie materiału i przygotowanie z uczniem pracy domowej zadanej w szkole. Nauczyciel, czyli osoba udzielająca korepetycji, nazywana jest korepetytorem.

Słowo korepetycja pochodzi od repetycja – co oznacza powtórzenie, próbne wykonanie lub powtórzenie części wykonywanego utworu muzycznego. Niemiecki pierwowzór korepetycji – Korrepetition – oznacza ćwiczenie partii wokalnej lub baletowej przy akompaniamencie fortepianu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. korepetytor m., korepetytorka ż., repeta ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. korki

Wiktionary

# korepetycyjny

związany z korepetycją

SJP.pl

# korepetytantka

→ korepetytant

SJP.pl

#### Patrz:

korepetytant

# korepetytor

1. osoba udzielająca płatnych, prywatnych lekcji;
2. nauczyciel śpiewu lub tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna dający korepetycje

Wiktionary

Korepetycje – dodatkowe lekcje pozaszkolne, które mają na celu powtórzenie materiału i przygotowanie z uczniem pracy domowej zadanej w szkole. Nauczyciel, czyli osoba udzielająca korepetycji, nazywana jest korepetytorem.

Słowo korepetycja pochodzi od repetycja – co oznacza powtórzenie, próbne wykonanie lub powtórzenie części wykonywanego utworu muzycznego. Niemiecki pierwowzór korepetycji – Korrepetition – oznacza ćwiczenie partii wokalnej lub baletowej przy akompaniamencie fortepianu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. korepetycja ż., korepetycyjka ż., korepetytant m., korepetytorstwo n., korepetytowanie n.

:: fż. korepetytorka

czas. korepetytować ndk.

przym. korepetycyjny, korepetytorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tutor

Wiktionary

# korepetytorka

nauczycielka udzielająca korepetycji

SJP.pl

# korepetytować

dawniej: dawać korepetycje

SJP.pl

# korespondencina

lekceważąco: korespondentka

SJP.pl

# korespondencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)

(1.2) zbiór dokumentujący korespondencję (1.1), ogół listów wymienionych z kimś lub w konkretnej sprawie lub w jakimś okresie

(1.3) materiał nadesłany przez korespondenta

(1.4) dopasowanie

Wiktionary

- korespondencja – wymiana informacji między ludźmi w postaci tekstu na papierze (np. list, pocztówka) lub elektronicznie (np. e-mail, czat, komunikaty)
- korespondencja – antologia listów napisanych przez jedną osobę lub wymienianych między określonymi osobami (por. epistolografia)
- korespondencja – w ekonomii rodzaj relacji między zbiorami
- korespondencja seryjna – zespół podobnych dokumentów adresowanych do różnych podmiotów
- korespondencja sztuk – rozpoznawanie podobieństw między różnymi dziedzinami sztuki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Utrzymywałem z nimi korespondencję do stycznia.

(1.2) Na poczcie odebrałam swoją korespondencję.

(1.3) Ta korespondencja była przygotowana po amatorsku.

(1.4) Między tymi kolorami jest wspaniała korespondencja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: korespõndẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korespondent m., korespondentka ż., korespondowanie n.

czas. korespondować ndk.

przym. korespondencyjny, korespondencki

przysł. korespondencyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) poczta

Wiktionary

# korespondencki

związany z korespondentem, korespondencją

SJP.pl

# korespondencyjnie

przysłówek

(1.1) za pomocą korespondencji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miałem rok przerwy, teraz studiuję korespondencyjnie biznes międzynarodowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛspɔ̃ndɛ̃nˈt͡sɨjɲɛ, AS: korespõndẽncyi ̯ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korespondent mos., korespondowanie n., korespondencja

czas. korespondować

przym. korespondencyjny

Wiktionary

# korespondencyjny

związany z korespondencją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z korespondencją; służący do korespondencji

(1.2) odbywający się na odległość

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛspɔ̃ndɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: korespõndẽncyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korespondencja ż., korespondent m., korespondentka ż., korespondowanie n.

czas. korespondować ndk.

przysł. korespondencyjnie

Wiktionary

# korespondent

1. osoba prowadząca z kimś korespondencję;
2. dziennikarz lub współpracownik pisma, radia lub telewizji przesyłający informacje z terenu, zwłaszcza z zagranicy;
3. członek korespondent - niższy stopień osoby przyjętej do akademii lub towarzystwa naukowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś kto koresponduje

(1.2) dziennikarz przekazujący reportaże z terenu

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) korespondent wojenny

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. korespondowanie n., korespondencja ż., korespondentka ż.

czas. korespondować ndk.

przym. korespondencyjny

przysł. korespondencyjnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) correspondent; (1.2) correspondent

* arabski: (1.1) مراسل m. (murāsil)

* azerski: (1.1) müxbir

* baskijski: (1.1) berriemaile

* bengalski: (1.1) সংবাদদাতা (sambādadātā)

* białoruski: (1.1) карэспандэнт m.; (1.2) карэспандэнт m.

* birmański: (1.1) သတင်းထောက် (satainnhtout)

* bośniacki: (1.1) dopisnik m.

* bułgarski: (1.1) кореспондент m. (korespondent), дописник m. (dopisnik)

* cebuano: (1.1) nagkauyon

* chiński standardowy: (1.1) 记者 (jìzhě)

* chorwacki: (1.1) korespondent m.

* czeski: (1.1) korespondent m.

* dolnołużycki: (1.1) korespondent m.

* duński: (1.1) korrespondent w.

* esperanto: (1.1) korespondanto

* estoński: (1.1) kirjasaatja, korrespondent

* fiński: (1.1) kirjeenvaihtaja

* francuski: (1.1) correspondant m.

* fryzyjski: (1.1) korrespondint w.

* galicyjski: (1.1) correspondente m.

* gruziński: (1.1) კორესპონდენტი (k’oresp’ondent’i)

* gudźarati: (1.1) સંવાદદાતા (sanvādadātā)

* haitański: (1.1) korespondan

* hebrajski: (1.1) כתב m. (katav)

* hindi: (1.1) संवाददाता m. (sanvādadāta)

* hiszpański: (1.1) correspondiente m., corresponsal m.; (1.2) corresponsal m.

* igbo: (1.1) onye mmekorita

* indonezyjski: (1.1) koresponden, wartawan, pewarta

* jidysz: (1.1) קארעספאנדענט m. (karesfandent)

* kaszubski: (1.2) kòrespòndent m., dotëgiwôcz wiédzów m.

* kataloński: (1.1) corresponsal m.

* kazachski: (1.1) тілші (tilşi)

* koreański: (1.1) 통신 기자, 특파원

* korsykański: (1.1) currispundente m.

* litewski: (1.1) korespondentas m., susirašinėtojas m.

* luksemburski: (1.1) Korrespondent m.

* łotewski: (1.1) korespondents m.

* macedoński: (1.1) дописник m. (dopisnik)

* malajski: (1.1) wartawan

* maltański: (1.1) korrispondent m.

* maoryski: (1.1) kaituhi reta

* marathi: (1.1) बातमीदार (bātamīdāra)

* mongolski: (1.1) сурвалжлагч (survaljlagch)

* nepalski: (1.1) सम्वाददाता (samvādadātā)

* niderlandzki: (1.1) correspondent m.

* niemiecki: (1.1) Korrespondent m.

* norweski (bokmål): (1.1) korrespondent m.

* nowogrecki: (1.1) επιστολογράφος m.; (1.2) ανταποκριτής m.

* ormiański: (1.1) թղթակից (t’ght’akits’)

* perski: (1.1) خبرنگار

* portugalski: (1.1) correspondente m.

* rosyjski: (1.1) корреспондент m.

* rumuński: (1.1) corespondent m.

* serbski: (1.1) дописник (dopisnik) m., кореспондент (korespondent) m.

* słowacki: (1.1) korešpondent m., dopisovateľ m.

* słoweński: (1.1) dopisnik m., korespondent m.

* szwedzki: (1.1) korrespondent w.

* tadżycki: (1.1) мухбир (muxbir)

* tajski: (1.1) ผู้สื่อข่าว

* turecki: (1.1) muhabir

* ukraiński: (1.1) кореспондент m. (korespondent)

* uzbecki: (1.1) muxbir

* walijski: (1.1) gohebydd

* węgierski: (1.1) levelező, sajtótudósító

* wietnamski: (1.1) phóng viên

* wilamowski: (1.1) korespondent m.

* włoski: (1.1) corrispondente m.

* zulu: (1.1) umbhaleli

źródła.

== korespondent (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|korespondent.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) korespondent

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korespondowanie n., korespondencja ż., korespondentka ż.

czas. korespondować ndk.

przym. korespondencyjny

przysł. korespondencyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. korespondowanie n., korespondencja ż., korespondentka ż.

czas. korespondować ndk.

przym. korespondencyjny

przysł. korespondencyjnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) correspondent; (1.2) correspondent

* arabski: (1.1) مراسل m. (murāsil)

* azerski: (1.1) müxbir

* baskijski: (1.1) berriemaile

* bengalski: (1.1) সংবাদদাতা (sambādadātā)

* białoruski: (1.1) карэспандэнт m.; (1.2) карэспандэнт m.

* birmański: (1.1) သတင်းထောက် (satainnhtout)

* bośniacki: (1.1) dopisnik m.

* bułgarski: (1.1) кореспондент m. (korespondent), дописник m. (dopisnik)

* cebuano: (1.1) nagkauyon

* chiński standardowy: (1.1) 记者 (jìzhě)

* chorwacki: (1.1) korespondent m.

* czeski: (1.1) korespondent m.

* dolnołużycki: (1.1) korespondent m.

* duński: (1.1) korrespondent w.

* esperanto: (1.1) korespondanto

* estoński: (1.1) kirjasaatja, korrespondent

* fiński: (1.1) kirjeenvaihtaja

* francuski: (1.1) correspondant m.

* fryzyjski: (1.1) korrespondint w.

* galicyjski: (1.1) correspondente m.

* gruziński: (1.1) კორესპონდენტი (k’oresp’ondent’i)

* gudźarati: (1.1) સંવાદદાતા (sanvādadātā)

* haitański: (1.1) korespondan

* hebrajski: (1.1) כתב m. (katav)

* hindi: (1.1) संवाददाता m. (sanvādadāta)

* hiszpański: (1.1) correspondiente m., corresponsal m.; (1.2) corresponsal m.

* igbo: (1.1) onye mmekorita

* indonezyjski: (1.1) koresponden, wartawan, pewarta

* jidysz: (1.1) קארעספאנדענט m. (karesfandent)

* kaszubski: (1.2) kòrespòndent m., dotëgiwôcz wiédzów m.

* kataloński: (1.1) corresponsal m.

* kazachski: (1.1) тілші (tilşi)

* koreański: (1.1) 통신 기자, 특파원

* korsykański: (1.1) currispundente m.

* litewski: (1.1) korespondentas m., susirašinėtojas m.

* luksemburski: (1.1) Korrespondent m.

* łotewski: (1.1) korespondents m.

* macedoński: (1.1) дописник m. (dopisnik)

* malajski: (1.1) wartawan

* maltański: (1.1) korrispondent m.

* maoryski: (1.1) kaituhi reta

* marathi: (1.1) बातमीदार (bātamīdāra)

* mongolski: (1.1) сурвалжлагч (survaljlagch)

* nepalski: (1.1) सम्वाददाता (samvādadātā)

* niderlandzki: (1.1) correspondent m.

* niemiecki: (1.1) Korrespondent m.

* norweski (bokmål): (1.1) korrespondent m.

* nowogrecki: (1.1) επιστολογράφος m.; (1.2) ανταποκριτής m.

* ormiański: (1.1) թղթակից (t’ght’akits’)

* perski: (1.1) خبرنگار

* portugalski: (1.1) correspondente m.

* rosyjski: (1.1) корреспондент m.

* rumuński: (1.1) corespondent m.

* serbski: (1.1) дописник (dopisnik) m., кореспондент (korespondent) m.

* słowacki: (1.1) korešpondent m., dopisovateľ m.

* słoweński: (1.1) dopisnik m., korespondent m.

* szwedzki: (1.1) korrespondent w.

* tadżycki: (1.1) мухбир (muxbir)

* tajski: (1.1) ผู้สื่อข่าว

* turecki: (1.1) muhabir

* ukraiński: (1.1) кореспондент m. (korespondent)

* uzbecki: (1.1) muxbir

* walijski: (1.1) gohebydd

* węgierski: (1.1) levelező, sajtótudósító

* wietnamski: (1.1) phóng viên

* wilamowski: (1.1) korespondent m.

* włoski: (1.1) corrispondente m.

* zulu: (1.1) umbhaleli

źródła.

== korespondent (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|korespondent.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) korespondent

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# korespondentka

1. → korespondent;
2. dawniej: kartka pocztowa; odkrytka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta przekazująca informacje do środków masowego przekazu

(1.2) kobieta prowadząca korespondencję z kimś

(1.3) przest. odkrytka, pocztówka

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) dziennikarka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. korespondowanie n., korespondent, korespondencja

przym. korespondencyjny

czas. korespondować

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) fż. od korespondent

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) corresponsal ż.; (1.2) corresponsal ż., correspondiente ż.; (1.3) postal ż., tarjeta postal ż.

źródła.

== korespondentka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) korespondentka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korespondowanie n., korespondent, korespondencja

przym. korespondencyjny

czas. korespondować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dziennikarka

Wiktionary

# korespondować

1. wymieniać myśli, najczęściej w formie pisemnej, prowadzić korespondencję;
2. dawniej: odpowiadać czemuś, być odpowiednim, stosownym

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) prowadzić korespondencję, wymieniać się listami

(1.2) mieć związek z czymś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɔvat͡ɕ, AS: korespõndovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korespondencja ż., korespondent m., korespondentka ż., korespondowanie n.

przym. korespondencyjny

przysł. korespondencyjnie

Wiktionary

# korespondowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie korespondencji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɛspɔ̃ndɔˈvãɲɛ, AS: korespõndovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korespondencja ż., korespondent m., korespondentka ż.

czas. korespondować ndk.

przym. korespondencyjny

przysł. korespondencyjnie

Wiktionary

# korfantów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, położone na Opolszczyźnie;

Wiktionary

Korfantów (daw. Fyrląd, Fryląd, niem. Friedland, Friedland in Oberschlesien, śl. Fyrlōnd, dś. Friedland) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Korfantów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈfãntuf, AS: korfãntuf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korfanty m., korfantowianin m., korfantowianka ż.

przym. korfantowski

Wiktionary

# korfantowianin

mieszkaniec Korfantowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# korfantowianka

mieszkanka Korfantowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# korfantowski

przymiotnik od: Korfantów

SJP.pl

# korfanty

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) rel. mit. gw-pl|Górny Śląsk. diabeł, czort

Wiktionary

- Korfanty (samochód pancerny)
- Bronisław Korfanty – senator VI i VII kadencji
- Ed Korfanty
- Stanisław Korfanty – od 2002 prezydent Piekar Śląskich
- Wojciech Korfanty – polski przywódca narodowy Górnego Śląska
- Korfanty (diabeł) – jedna z nazw diabła na Górnym Śląsku

Wikipedia

# korfbal

gra zespołowa podobna do koszykówki; korfball

SJP.pl

# korfball

[czytaj: korfbol] gra zespołowa podobna do koszykówki; korfbal

SJP.pl

Korfball (od: niderl. korf ‘kosz’; ang. ball ‘piłka’) – koedukacyjna dyscyplina sportu drużynowego z piłką.

Korfball dostrzeżony został przez nauczycieli wychowania fizycznego, instruktorów oraz trenerów jako dyscyplina będąca doskonałym uzupełnieniem zajęć z wychowania fizycznego, propagująca zdrowy styl życia oraz zachęcająca do aktywności ruchowej.

Wikipedia

# korfballowy

→ korfball [czytaj: korfbolowy]; korfbalowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korfballem, dotyczący korfballu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korfball m.

Wiktionary

# korfbalowy

→ korfbal; korfballowy

SJP.pl

# korfu

Korfu, starożytna Kerkyra (gr. Κέρκυρα Kérkira, łac. Cercyra; wł. Corfu) – górzysta wyspa w Grecji, w północnej części Morza Jońskiego u wybrzeży Albanii.

Łącznie z kilkoma pobliskimi wysepkami tworzy gminę Korfu, w jednostce regionalnej Korfu, w regionie Wyspy Jońskie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie. Stolicą wyspy jest miasto Korfu (zwane też Kerkirą).

Wikipedia

# korfuański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wyspą Korfu, dotyczący wyspy Korfu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W deklaracji tej, nazwanej korfuańską, broniono jedności narodowej Serbów, Chorwatów i Słoweńców oraz zapowiadano utworzenie wspólnego demokratycznego państwa na całym obszarze zamieszkanym przez „nasz trójimienny naród"(…).

(1.1) Autor dowcipnie i z rzadkim darem spostrzegawczym skreślił wrażenia swoje i uwagi. Szczególniej uroczem (=uroczym) jest opisanie wyspy Korfu, gdzie widzi po wsiach dotąd przechowany typ starogrecki, przejawiający się i w duszy i w ciele mieszkańców onej. Kobiety korfuańskie mogą dziś jeszcze stanąć obok Milońskiej Wenery. Zachwyca się ich pięknością i, chcąc je przedstawić w swym obrazku, zbliża się do tych arcydzieł piękna, które zdolna była wydać tylko starożytnośćsic..

(1.1) Wielka monarchini swej tęsknoty, szukająca jeno toni dla bólu, a pogody korfuańskiego nieba dla myśli chmurnych, stała się ofiarą zaślepieńca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korfu n.

Wiktionary

# kori

1. miejscowość w Korei Południowej;
2. elektrownia atomowa leżąca w tejże miejscowości

SJP.pl

# koriacja

okręg autonomiczny w Rosji

SJP.pl

Okręg Koriacki (ros. Корякский округ, Koriakskij okrug) powstał 1 lipca 2007 w wyniku włączenia Koriackiego Okręgu Autonomicznego do nowo powstałego Kraju Kamczackiego i przekształcenia w jednostkę terytorialną tego kraju.

Wikipedia

# koriacki

związany z Koriacją lub Koriakami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Koriacją lub Koriakami, dotyczący Koriacji lub Koriaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język koriacki;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koriacja ż., Koriak mos., Koriaczka ż.

Wiktionary

# koriacy

lud zamieszkujący Kamczatkę

SJP.pl

Koriacy (нымылан) – lud zaliczany do paleoazjatyckch, zamieszkujący głównie Koriację, część Kraju Kamczackiego. Blisko spokrewniony z Czukczami.

Liczebność osób deklarujących przynależność do narodowości koriackiej wykazuje tendencję spadkową:

- 8942 – spis powszechny FSRR w 1989 r.;
- 8743 – spis powszechny Federacji Rosyjskiej w 2002 r.;
- 7953 – spis powszechny Federacji Rosyjskiej w 2010.

Wikipedia

# koriaczka

→ Koriak

SJP.pl

#### Patrz:

Koriak

# koriak

mieszkaniec Koriacji

SJP.pl

# koriander

rzadko: kolendra (kolender)

SJP.pl

# korienizacja

Korienizacja (ros. коренизация, корень – korzeń) – polityka narodowościowa Związku Radzieckiego na początku lat 20. XX wieku.

Polityka korienizacji (powrotu do korzeni) została sformułowana w 1913 r. przez Józefa Stalina. Wprowadzanie jej w życie rozpoczęto po rewolucji październikowej.

Wikipedia

# koriolan

tragedia autorstwa Williama Shakespeare'a

SJP.pl

Koriolan (ang. Coriolanus) – tragedia autorstwa Williama Shakespeare’a, datowana na 1607 rok. Sztuka ta jest oparta na Życiu Koriolana, fragmencie Żywotów równoległych Plutarcha, a także na Ab Urbe condita Liwiusza. Bohaterem tragicznym jest rzymski żołnierz, Gnejusz Marcjusz Koriolan.

Wikipedia

# korki

potocznie: korepetycje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) buty piłkarskie z okrągłymi wypustkami na podeszwie;

(1.2) pot. korepetycje

forma rzeczownika.

(2.1) plural|korek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrʲci, AS: korʹḱi

Wiktionary

# korkino

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, na Uralu;

Wiktionary

Korkino (ros. Коркино) – miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, na Uralu.

Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła ok. 40 tys.

W mieście urodzili się Anatolij Bukriejew i Artiemij Panarin.

W mieście rozwinął się przemysł materiałów budowlanych oraz szklarski.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. korkiński

Wiktionary

# korkiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Korkinem, dotyczący Korkina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korkino mrz.

Wiktionary

# korkociąg

1. urządzenie do wyciągania korków z butelek, w postaci metalowej spirali z uchwytem; trybuszon;
2. rodzaj ewolucji lotniczej;
3. rodzaj skoku akrobatycznego;
4. niedozwolony cios bokserski polegający na silnym zakręceniu rękawicy po dotknięciu ciała przeciwnika;
5. środowiskowo: wirowanie bojera wokół własnej osi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

(1.2) lotn. rodzaj akrobacji lotniczej;

Wiktionary

Korkociąg (staropol. trybuszon od franc. tire-bouchon lub grajcar, grajcarek) – przyrząd do wyjmowania korków z butelek. W najbardziej podstawowej swej konstrukcji jest to szpikulec skręcony śrubowo, na którego końcu znajduje się uchwyt do wkręcania korkociągu w korek i wyjmowania korka. Niektóre modele są wyposażone w ostry nożyk do cięcia folii oraz dźwignię ułatwiającą otwieranie bez nadmiernego wysiłku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wkręcony korkociąg wyciąga się wraz z korkiem.

(1.1) Kupiliśmy wino, ale nie mamy korkociągu.

(1.2) We wyprowadzaniu z korkociągu pomóc może chwilowy przyrost ciągu śmigła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈkɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: korkoćõŋk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. trybuszon, grajcar, grajcarek

Wiktionary

# korkociągowy

→ korkociąg

SJP.pl

#### Patrz:

korkociąg

# korkorodny

wytwarzający warstwę komórek korkowych; korkotwórczy

SJP.pl

# korkosz

nazwisko

SJP.pl

Korkosz (Korkoz, Korkoza) – nazwisko szlacheckiej rodziny używającej herbów Pobóg i Ossorya zamieszkującej przysiółek Korkosze nad rzeką Tanwią na Roztoczu oraz okolice Kowna.

Wikipedia

# korkotrampek

but piłkarski z gumowymi kołkami w podeszwie, zabezpieczającymi przed ślizganiem się po boisku; trampkokorek

SJP.pl

# korkotwórczy

powodujący powstawanie korka; korkorodny

SJP.pl

# korkować

czasownik nieprzechodni

(1.1) gwara więzienna umierać

czasownik przechodni

(2.1) zatkać coś korkiem

(2.2) pot. zablokować coś

czasownik zwrotny

(3.1) korkować się → o drodze zatykać się/blokować się samochodami, których jest zbyt dużo, by mogły swobodnie przejechać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈkɔvat͡ɕ, AS: korkovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korkowanie n., korkowiec mrz., korkowe n.

Wiktionary

# korkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|korkować.

(1.2) łow. trzecia, przedostatnia faza toków samca głuszca, charakteryzująca się silnym, pojedynczym tonem, podobnym do dźwięku otwieranej butelki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrkɔˈvãɲɛ, AS: korkovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. korkować ndk., zakorkować dk.

rzecz. korkowe n., korek

Wiktionary

# korkowaty

przypominający korek, podobny do korka

SJP.pl

# korkowe

przymiotnik od: korek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opłata związana z otwarciem butelki trunku w barach, restauracjach, gospodach itp.

forma przymiotnika.

(2.1) n. lp. i nmos. lm. od: korkowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W niektórych miejscach płaci się korkowe ryczałtem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korek m., koreczek m., korkowiec m., korkowanie n.

czas. korkować, zakorkować

przym. korkowy

Wiktionary

# korkowica

wtórna tkanka okrywająca powierzchnię łodyg i korzeni roślin wieloletnich; peryderma

SJP.pl

Wikipedia

# korkowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pistolet-zabawka do strzelania z korków

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Phellodendron|Rupr.|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny rutowatych

(1.3) zool. nazwa systematyczna|Alcyonium palmatum|ref=tak., gatunek koralowca, koral korkowiec;

Wiktionary

Korkowiec może oznaczać:

- Phellodendron – rodzaj drzew z rodziny rutowatych, w tym uprawiany m.in. w Polsce korkowiec amurski,
- koralowiec z rzędu korkowców (Alcyonacea), a w szczególności:
  - rodzaj lub jeden z gatunków rodzaju Alcyonium określanych też nazwami koral korkowiec, dłoń topielca lub ręka topielca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spokój mieszkańcom zakłócała grupa wyrostków, którzy strzelali z petard i korkowców.

(1.2) Korkowce występują w Azji.

(1.3) Kolonie korkowców są w dotyku miękkie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈkɔvʲjɛt͡s, AS: korkovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korek m., korkowe n.

czas. korkować, zakorkować

przym. korkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) koral korkowiec, dłoń topielca

Wiktionary

# korkowina

warstwa korka pokrywająca niektóre części roślin

SJP.pl

# korkownica

urządzenie do korkowania butelek

SJP.pl

# korkowy

przymiotnik od: korek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z korka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korkowe n., korkowiec mzw./mrz.

Wiktionary

# korkoza

bardzo częste i uciążliwe powstawanie i utrzymywanie się przez dłuższy czas zatorów na drodze, spowodowanych gromadzeniem się tam zbyt wielu pojazdów

SJP.pl

# korma

indyjskie curry na bazie jogurtu i przypraw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. potrawa z duszonego mięsa z warzywami, rodzaj curry z dodatkiem jogurtu i orzechów;

Wiktionary

Korma – danie kuchni indyjskiej; rodzaj curry na bazie jogurtu i przypraw. Istnieją zarówno odmiany mięsne, jak i wegetariańskie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje-potrawa|kormę.

synonimy.

(1.1) kurma, quorma

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) curry

hiponimy.

holonimy.

(1.1) kuchnia indyjska

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) korma ż.

* rosyjski: (1.1) корма ż.

źródła.

== korma (język czeski.) ==

thumb|korma (1.2)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) piwo z miodem pitnym

(1.2) kulin. korma

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurma, quorma

Wiktionary

# korman

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości

- Korman (gmina Aleksinac) – wieś w Serbii, w okręgu niszawskim, w gminie Aleksinac
- Korman (miasto Kragujevac) – wieś w Serbii, w okręgu szumadijskim, w mieście Kragujevac
- Korman (miasto Šabac) – wieś w Serbii, w okręgu maczwańskim, w mieście Šabac
- Korman – wieś na Ukrainie w obwodzie czerniowieckim w rejonie sokiriańskim

Wikipedia

# kormik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. zootechn. tucznik, karmnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. karmnik dla ptaków

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kormny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|babuć.

Wiktionary

# kormin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Styru

Wiktionary

Kormin (ukr. Кормин Kormyn) – rzeka na Ukrainie, przepływająca przez rejon kiwerecki i maniwecki obwodu wołyńskiego. Prawy dopływ Styru w dorzeczu Dniepru.

Wikipedia

# kormny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. tuczony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kormik mrz./mzw.

Wiktionary

# kormofit

roślina lądowa, której ciało jest zróżnicowane na łodygę, liście i korzeń; osiowiec, roślina osiowa

SJP.pl

# kormofity

roślina lądowa, której ciało jest zróżnicowane na łodygę, liście i korzeń; osiowiec, roślina osiowa

SJP.pl

# kormoran

ptak wodny z rzędu głuptakowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

Wiktionary

Kormorany, kormoranowate (Phalacrocoracidae) – rodzina ptaków z rzędu głuptakowych (Suliformes).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mieszkanie zapełniło się szkieletami albatrosów, kormoranów, nietoperzy, kondorów, orłów i bocianów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈmɔrãn, AS: kormorãn

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|cormoran.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ptaki

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cormorant

* baskijski: (1.1) ubarroi

* białoruski: (1.1) баклан m.

* chiński standardowy: (1.1) 鸬鹚

* duński: (1.1) skarv w.

* esperanto: (1.1) kormorano

* francuski: (1.1) cormoran m.

* hiszpański: (1.1) cormorán m.

* japoński: (1.1) 鵜

* koreański: (1.1) 가마우지

* niderlandzki: (1.1) aalscholver m.

* niemiecki: (1.1) Kormoran m.

* norweski (bokmål): (1.1) skarv m.

* norweski (nynorsk): (1.1) skarv m.

* nowogrecki: (1.1) κορμοράνος m.

* rosyjski: (1.1) баклан m.

* rumuński: (1.1) cormoran m.

* słowacki: (1.1) kormorán m.

* szkocki gaelicki: (1.1) sgarbh m.

* szwedzki: (1.1) skarv w.

* ukraiński: (1.1) баклан m.

* węgierski: (1.1) kormorán

* włoski: (1.1) cormorano m.

źródła.

== kormoran (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) ornit. kormoran

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kormorani

przymiotnik

(1.1) związany z kormoranem; taki jak u kormoranów

Wiktionary

# kormoranowate

o cechach kormoranowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Kormorany, kormoranowate (Phalacrocoracidae) – rodzina ptaków z rzędu głuptakowych (Suliformes).

Wikipedia

# kormoranowaty

o cechach kormoranowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# kormus

kolonia organizmów zwierzęcych o wysokiej specjalizacji i daleko idącym podziale czynności, funkcjonująca jak organizm wyższego rzędu; np. kolonia toczka, rurkopławów

SJP.pl

Kormus (gr. kormós pień):

- Inaczej: organizm kolonijny – polimorficzna, silnie scalona kolonia zwierząt utworzona z podzielonych funkcjonalnie osobników o wysokiej specjalizacji. W kormusach rurkopławów (Siphonophora) występują osobniki hydrostatyczne, odżywiające i rozmnażające. Mniejsze grupy funkcjonalne polipów rurkopławów nazywane są kormidiami (cormidium).
- Ciało rośliny charakteryzujące się wysokim stopniem organizacji.

Wikipedia

# korn

nazwisko, m.in. Artur Korn (1870-1945) - fizyk niemiecki

SJP.pl

Korn (zapis stylizowany: KoЯn) – amerykański zespół muzyczny wykonujący nu metal. Powstała w 1993 roku w Bakersfield w Kalifornii po rozwiązaniu formacji L.A.P.D., gdzie grali gitarzysta James Shaffer, gitarzysta basowy Reginald Arvizu i perkusista David Silveria. Według danych z 2009 roku zespół sprzedał 16 mln płyt w Stanach Zjednoczonych oraz 32 mln na całym świecie. Grupa ośmiokrotnie nominowana do nagrody amerykańskiego przemysłu fonograficznego Grammy została nagrodzona dwukrotnie. W 2000 roku za utwór „Freak on a Leash” i w 2003 za „Here to Stay”.

Wikipedia

# kornacice

Kornacice – wieś w sołecka Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Opatów.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kornacice, po jej zniesieniu w gromadzie Bogusławice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia

# kornacki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Kornacki – polski kierowca wyścigowy i dziennikarz motoryzacyjny
- Jakub Kornacki – polski aktor filmowy i teatralny
- Krzysztof Kornacki – polski nauczyciel akademicki

Wikipedia

# kornak

dozorca słoni; mahaut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pracująca ze słoniami

Wiktionary

Kornak (sanskr. karinājaka) – opiekun słonia, człowiek pracujący ze słoniami. Kierujący podczas jazdy na słoniu.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) dozorca / poganiacz słoni

Wiktionary

# kornas

nazwisko

SJP.pl

# kornasiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kornaszewski

nazwisko

SJP.pl

# kornati

archipelag chorwacki na Morzu Adriatyckim

SJP.pl

Kornaty (chorw. Kornati) – chorwacki archipelag na Morzu Adriatyckim, w środkowej Dalmacji, na południe od Zadaru, składający się z około 147 wysp o łącznej powierzchni 320 km², w 2021 r. zamieszkały na stałe przez 14 osób, chociaż formalnie są tam wyłącznie budynki sezonowe. W 1980 r. południowa część archipelagu została objęta ochroną w ramach Parku Narodowego Kornaty, mającego na celu ochronę środowiska wodnego i organizmów żyjących w wodach otaczających wyspy oraz zahamowanie zabudowy wysp.

Wikipedia

# kornatowo

Kornatowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Lisewo.

W latach 1939 - 1942 dotychczasową nazwą wsi (i znajdującego się tam majatku) było Kornatowo, lecz po przeprowadzonej zamianie nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, w latach 1942 - 1945 nazywała się Konraden, Kreis Kulm (Weichsel).

Wikipedia

# kornatowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Konrad Kornatowski (ur. 1957) – polski prawnik
- Michał Kornatowski (1956–2016) – polski lekarz i polityk
- Irena Kornatowska (1927–2014) – polska psychiatra i działaczka społeczna
- Maria Kornatowska (1935–2011) – polska krytyczka filmowa

Wikipedia

# kornecik

zdrobnienie od: kornet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kornet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kornet, lecz tylko mały kornecik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kornet m.

Wiktionary

# kornecista

muzyk grający na kornecie

SJP.pl

# kornecistka

kobieta grająca na kornecie

SJP.pl

# kornecki

nazwisko

SJP.pl

# kornek

nazwisko

SJP.pl

# kornel

twarde drewno otrzymywane z północnoamerykańskiego derenia kwiecistego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kornel, Korneliusz, Korneli – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od nazwiska rzymskiego rodu Cornelii (Korneliuszy, por. Korneliusze Cynna). Istnieją różne hipotezy pochodzenia wspomnianej nazwy rodowej; wywodzi się ją bądź to ze słowa cornu („róg”), bądź to cornus („dereń”), bądź to od nazwy pola Corne w Tusculum. W dawnej Polsce zapisywane od 1402 w łac. formie Cornelius oraz od 1412 roku w formach pochodnych Kornosz, Kornasz, Korna (masc.), Kornosza (masc.), Kornoszek i ze zdrobnieniami Nela (masc.), Nelka (masc.), Nelko.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Panu Kornelowi przypadł do gustu chłopak jego córki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrnɛl, AS: kornel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kornel mrz., Kornelia ż.

Wiktionary

# kornela

imię męskie

SJP.pl

# kornelia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Kornelia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Żeński odpowiednik imienia Kornel, Korneliusz i Korneli. Wywodzi się od nazwiska rzymskiego rodu Korneliuszy. Imię to było znane już w starożytności. W Polsce nadawane co najmniej od 1770 roku. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Kornelia w 2017 r. zajmowała 25. miejsce w grupie imion żeńskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grakchus Tyberiusz był synem Kornelii z rodu Scypionów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈnɛlʲja, AS: kornelʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korneliusz m., Kornel mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Korneliusz m., Kornel mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) Cornélie ż.

* rosyjski: (1.1) Корнелия ż.

* słowacki: (1.1) Kornélia ż.

* szwedzki: (1.1) Cornelia

* ukraiński: (1.1) Корне́лія ż.

* węgierski: (1.1) Kornélia

* włoski: (1.1) Cornelia ż.

źródła.

== Kornelia (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kornelin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kornelii lub z nią związany

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2, podstawowe

- Kornelin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
- Kornelin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha
- Kornelin – część wsi Antonin w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki

Wikipedia

# korneliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kornelii lub z nią związany

SJP.pl

# korneliusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kornel, Korneliusz, Korneli – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od nazwiska rzymskiego rodu Cornelii (Korneliuszy, por. Korneliusze Cynna). Istnieją różne hipotezy pochodzenia wspomnianej nazwy rodowej; wywodzi się ją bądź to ze słowa cornu („róg”), bądź to cornus („dereń”), bądź to od nazwy pola Corne w Tusculum. W dawnej Polsce zapisywane od 1402 w łac. formie Cornelius oraz od 1412 roku w formach pochodnych Kornosz, Kornasz, Korna (masc.), Kornosza (masc.), Kornoszek i ze zdrobnieniami Nela (masc.), Nelka (masc.), Nelko.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj przypada liturgiczne wspomnienie świętych Korneliusza i Cypriana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈnɛlʲjuʃ, AS: kornelʹi ̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korneliuszek mos., Kornelia ż.

przym. Korneliuszowy

Wiktionary

# korneliuszek

zdrobnienie od: Korneliusz (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. Korneliusz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasz mały Korneliuszek nadto się rozbrykał.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korneliusz mos.

przym. Korneliuszowy

Wiktionary

# korneliuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Korneliuszka lub z nim związany

SJP.pl

# korneliuszostwo

Korneliusz z małżonką; Korneliuszowie

SJP.pl

# korneliuszowie

Korneliusz z małżonką; Korneliuszostwo

SJP.pl

# korneliuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Korneliusza lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Korneliusza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miłosierdzia nie znajdziesz w Korneliuszowym sercu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korneliusz mos., Korneliuszek mos.

Wiktionary

# kornelówka

wieś w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

- Kornelówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sitno
- Kornelówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Pniewy

## Miejscowości na Ukrainie

- Kornelówka – wieś w rejonie żydaczowskim

Wikipedia

# korneluk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Agnieszka Korneluk
- Dariusz Korneluk
- Stanisław Korneluk

Wikipedia

# korner

w piłce nożnej: rzut rożny

SJP.pl

# kornerupin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. klasa borokrzemianów i krzemianów boru;

Wiktionary

Kornerupin – klasa borokrzemianów i krzemianów boru. Nazwa pochodzi od nazwiska Andreasa N. Kornerupa (1857-1881), duńskiego geologa. Odmiana o znaczeniu gemmologicznym: pryzmatyt.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrnɛˈrupʲĩn, AS: kornerupʹĩn

Wiktionary

# kornet

1. oficer noszący sztandar oddziału lekkiej jazdy we Francji w XVI w.;
2. najniższy stopień oficerski w kawalerii Rosji carskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. dęty instrument blaszany, podobny do trąbki;

(1.2) muz. daw. dęty instrument drewniany;

(1.3) rel. sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy

(1.4) daw. ozdobny czepiec;

(1.5) hist. jeden ze stopni oficerskich w carskiej kawalerii

(1.6) daw. jednostka jazdy lekkiej

(1.7) daw. sztandar jazdy lekkiej

Wiktionary

## Militaria

- kornet – niewielki kwadratowy sztandar oddziału kawalerii w wojskach europejskich XVI-XVIII wieku
- kornet – stopień oficerski w europejskiej kawalerii XVI-XIX wieku, odpowiednik chorążego piechoty
- kornet – pododdział jazdy, mniejszy od szwadronu
- kornet – zasłona na średniowiecznym hełmie turniejowym
- Kornet – rosyjski pocisk przeciwpancerny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Głowa w warkocze spleciona goła albo też w jaki kornet i bukiety ubrana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrnɛt, AS: kornet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kornecista mos., kornecistka ż.

:: zdrobn. kornecik mrz.

przym. kornetowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) cynk

Wiktionary

# kornetowy

przymiotnik od: kornet

SJP.pl

# kornflejki

chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakes, cornfleksy, kornfleksy, cornflakesy

SJP.pl

# kornfleki

potocznie: chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakes, corn flakes, cornflakesy, cornfleksy, kornfleksy, kornflejki

SJP.pl

# kornfleksy

chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakes, cornfleksy, cornflakesy, kornflejki

SJP.pl

# korniak

nazwisko

SJP.pl

# kornica

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim

SJP.pl

- Kornica – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Šamac
- Kornica – wieś w Bułgarii, w obwodzie Błagojewgrad, w gminie Goce Dełczew
- Kornica – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie
- Kornica – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Jody.
  - Kornica – przystanek kolejowy w Kornicy
- Kornica (obecnie Kornycia, ukr. Корниця) – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie biłohirskim

Wikipedia

# kornice

Kornice (niem. Kornitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie.

W XVII wieku właścicielami Kornic była rodzina szlachecka Sobków. Był to stary polski ród pochodzący z ziemi łęczyckiej. Na Śląsku ród ten występował tymczasowo.

Wikipedia

# kórnicki

przymiotnik od: Kórnik

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Kórnika, związany z Kórnikiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kórnik m., kórniczanin m., kórniczanka ż.

Wiktionary

# kórniczanin

mieszkaniec Kórnika

SJP.pl

# kórniczanka

mieszkanka Kórnika

SJP.pl

# korniczek

korniczek wielozębny - gatunek kornika

SJP.pl

# korniej

stopień wyższy od przysłówka: kornie

SJP.pl

# korniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: korny

SJP.pl

# kornijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kornwalii lub Kornwalijczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kornwalijka ż., Kornwalijczyk mos., Kornwalia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) kornwalijski, kornicki

Wiktionary

# kornijskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem kornijskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem kornijskim

(1.3) spisany, stworzony w języku kornijskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrʲˈɲijskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: korʹńii ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# kornik

chrząszcz żyjący w korze lub drewnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim;

Wiktionary

- chrząszcze z rodzaju Ips:
  - kornik drukarczyk (Ips amitinus)
  - kornik drukarz (Ips typographus)
  - kornik modrzewiowiec (Ips cembrae)
  - kornik ostrozębny (Ips acuminatus)
  - kornik sześciozębny (Ips sexdentatus)
  - kornik zrosłozębny (Ips duplicatus)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kamila wzięła udział w zjeździe leksykologów polskich w Kórniku.

(1.1) Wierzby, które rodzą gruszki znaleźć można w Szczawnicy nad Dunajcem oraz w arboretum w Kórniku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurʲɲik, AS: kurʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kórniczanin m., kórniczanka ż.

przym. kórnicki

Wiktionary

# korniki

podrodzina chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych; kornikowate

SJP.pl

Kornikowate, korniki (Scolytinae) – podrodzina chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych, wcześniej klasyfikowana jako rodzina Scolytidae, syn. Ipidae.

Występowanie: na całym świecie do granicy zasięgu drzew. Niektóre gatunki mają tendencję do masowego pojawiania się i wyrządzania olbrzymich szkód w drzewostanach.

Wikipedia

# kornikowate

podrodzina chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych; korniki

SJP.pl

Kornikowate, korniki (Scolytinae) – podrodzina chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych, wcześniej klasyfikowana jako rodzina Scolytidae, syn. Ipidae.

Występowanie: na całym świecie do granicy zasięgu drzew. Niektóre gatunki mają tendencję do masowego pojawiania się i wyrządzania olbrzymich szkód w drzewostanach.

Wikipedia

# kornikowaty

o cechach kornikowatych (podrodzina chrząszczy)

SJP.pl

# kornikowy

przymiotnik od: kornik

SJP.pl

# korniluk

nazwisko

SJP.pl

# kornisz

kornwalijska kura mięsna, ważąca od 3 do 7 kilogramów, używana do krzyżowania z kurami ras ogólnoużytkowych

SJP.pl

# kornisze

kornwalijska rasa kur mięsnych, krzyżowana z kurami ras ogólnoużytkowych; cornish

SJP.pl

# korniszon

ogórek w zalewie octowej (marynowany)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. mały ogórek gruntowy poddany marynowaniu w zalewie octowej;

Wiktionary

Ogórki konserwowe – produkt spożywczy otrzymywany przez marynowanie i wekowanie ogórków w zalewie z wody, octu, cukru i soli kuchennej. Do słoików z ogórkami konserwowymi lub zalewy dodaje się różne przyprawy, takie jak: liście laurowe, ziarna ziela angielskiego i pieprzu czarnego, baldachy kopru, nasiona gorczycy, marchew. Dawniej używano do przyprawiania ogórków także kopru włoskiego, majeranku i goździków.

Wikipedia

# korniszonowaty

przypominający korniszona

SJP.pl

# korniszonowy

przymiotnik od: korniszon

SJP.pl

# korniszony

słoik z marynowanymi ogórkami (korniszonami)

SJP.pl

# korniłowicz

nazwisko

SJP.pl

- Edward Korniłowicz (1847–1909) – polski lekarz psychiatra
- Kazimierz Korniłowicz (1892–1939) – polski działacz społeczny i oświatowy
- Maria Korniłowicz (1925-1996) – polska pisarka i tłumaczka
- Rafał Korniłowicz (1876–1916) – polski pedagog, inżynier, działacz społecznyPSB t. 14 s. 86[1]
- Tadeusz Korniłowicz (1880–1940) – podpułkownik WP, psycholog
- Władysław Korniłowicz (1884–1946) – polski ksiądz katolicki

Wikipedia

# korność

→ korny (rzadko)

SJP.pl

# kornowac

wieś w Polsce

SJP.pl

Kornowac (niem. Kornowatz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Kornowac.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Kornowac.

Wikipedia

# kornowacki

→ Kornowac (wieś w Polsce)

SJP.pl

# kornulit

skamieniałość zwierzokrzewów

SJP.pl

# kornut

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. mąż zdradzany przez żonę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrnut, AS: kornut

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rogacz, rogal

Wiktionary

# kornutka

kornutka koniczynowa - gatunek pszczoły z rodziny porobnicowatych

SJP.pl

Kornutka (Eucera) – rodzaj pszczół z rodziny pszczołowatych(Apidae), zaliczany do pszczół samotnic.

Gniazda zakładają w ziemi, niekiedy tworzą kolonie. Odznaczają się dwiema komórkami kubitalnymi na przednich skrzydłach i długim języczkiem. Samice mają ciało długości pszczoły miodnej, ale szersze, słabo owłosione, zwykle z białymi przerywanymi przepaskami w tylnej części odwłoka. Samce o długich czułkach, czasem dochodzących do długości ciała.

Wikipedia

# kornwalia

kraina geograficzno-historyczna i hrabstwo Anglii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;

Wiktionary

Kornwalia (ang. Cornwall [ˈkɔ:nwɔ:ɫ] / [ˈkɔrnwɔ:ɫ]; korn. Kernow [ˈkɛ(r)nɔʊ] / [ˈkɛ(ɹ)nɔʊ]) – kraina geograficzno-historyczna i zarazem najbardziej wysunięte na południowy zachód hrabstwo Anglii, położone na Półwyspie Kornwalijskim, na zachód od rzeki Tamar. Centrum administracyjnym, a także jedynym miastem o statusie city jest Truro. Kornwalia zajmuje powierzchnię 3563 km² łącznie z wyspami Scilly (administracyjnie stanowiącymi oddzielną jednostkę), położonymi 45 km od Land’s End – najbardziej na południowy zachód wysuniętego fragmentu hrabstwa. W 2021 roku hrabstwo zamieszkane było przez 572 359 osób (161 os./km²).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kornijski mrz., kornwalijski mrz., Kornwalijczyk mos., Kornwalijka ż.

przym. kornwalijski, kornijski, kornicki

Wiktionary

# kornwalijczyk

mieszkaniec Kornwalii (krainy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kornwalii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kornwalia ż.

:: fż. Kornwalijka ż.

przym. kornwalijski, kornijski, kornicki

Wiktionary

# kornwalijka

mieszkanka Kornwalii (krainy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kornwalii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kornwalia ż.

:: fm. Kornwalijczyk mos.

przym. kornwalijski, kornijski, kornicki

Wiktionary

# kornwalijski

przymiotnik od: Kornwalia (hrabstwo w Wielkiej Brytanii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kornwalijski (kornijski);

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kornwalia ż., Kornwalijczyk mos., Kornwalijka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kornijski

(2.1) kornijski, kornicki

Wiktionary

# korny

pełen pokory, posłuszeństwa; pokorny; posłuszny

SJP.pl

# koroboracja

przestarzale: oficjalne potwierdzenie, zatwierdzenie czegoś

SJP.pl

Wikipedia

# korodować

powodować korozję; ulegać korozji; rdzewieć

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) ulegać korozji

(1.2) powodować korozję czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli samochód był pod wodą kilka dni, mogły zacząć korodować wewnętrzne ścianki cylindrów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔˈdɔvat͡ɕ, AS: korodovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korozja ż., korodowanie n., skorodowanie n.

czas. skorodować dk.

przym. korozyjny, skorodowany

Wiktionary

# korodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|korodować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. skorodowanie n., korozja ż.

czas. korodować ndk., skorodować dk.

przym. korozyjny

Wiktionary

# korol

nazwisko

SJP.pl

# korolarium

wynik logiczny, wniosek wysunięty z poprzednich twierdzeń

SJP.pl

# korolczuk

nazwisko

SJP.pl

# korolewicz

nazwisko

SJP.pl

# korolkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra Korolkiewicz – polska dziennikarka sportowa, pływaczka
- Józef Korolkiewicz – polski malarz, grafik, śpiewak i sportowiec
- Łukasz Korolkiewicz – polski malarz

Wikipedia

# korolówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Korolówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Włodawa Leży w odległości 6 km od Włodawy.

Wikipedia

# koromysła

przyrząd do noszenia wiader z wodą

SJP.pl

# koromysło

przyrząd do noszenia wiader z wodą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą;

Wiktionary

Koromysło (lm koromysła) – nosidło, pałąkowaty drewniany przyrząd ułatwiający przenoszenie na barkach ciężarów; nazwa zapożyczona z języka ukraińskiego (корóмисло).

Stosowany głównie w gospodarstwie wiejskim, gdzie służy do noszenia wiader z wodą z rzeki lub studni. Ma kształt nakładanej na ramiona, pałąkowatej belki z wycięciem na szyję. Dwa pojemniki o zbliżonych masach zawieszane są na hakach po obu końcach pałąka, dzięki czemu obciążenie koromysła zachowuje równowagę.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) gwara. jarzemka, kluki, daw. gw-pl|Tarnów|kule., gw-pl|Polesie. nosiłki, daw. gwara. powerek, daw. gw-pl|Kraków|ramieńczyk., gw-pl|Mazury|pydy, pedy., gw-pl|Poznań|szuńdy.

Wiktionary

# korona

1. symbol władzy monarchy;
2. przenośnie: władza królewska;
3. jednostka monetarna w niektórych krajach;
4. górne rozgałęzienie drzewa utworzone z konarów i gałęzi;
5. górna część zęba;
6. najwyższa, wieńcząca część muru, nasypu, zapory wodnej itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) hist. polit. Królestwo Polskie

(2.2) imię|polski|ż.

Wiktionary

Atrybut monarszy

- korona – atrybut władzy królewskiej, przykłady:
  - Korona średzka – średniowieczna korona kobieca z przełomu XIII i XIV wieku, najcenniejsze ze znalezisk należących do skarbu średzkiego
  - Korona świętego Wacława – insygnium koronacyjne władców Czech od 1347 do 1836 roku
  - Korona cesarska Anny Iwanowny – imperialna korona rosyjska wykonana na cesarską koronację Anny Iwanowny Romanow

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Ziemie te przypadły Koronie w wyniku zawartego traktatu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɔ̃na, AS: korõna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koronka ż., korona ż.

przym. koronny, koroniasty

Wiktionary

# koronabzdura

potocznie: epidemia COVID-19 uznawana za wymyśloną; koronaściema

SJP.pl

# koronacelebryta

potocznie:
1. celebryta zarażony koronawirusem;
2. osoba znana głównie z tego, że jest zarażona koronawirusem

SJP.pl

# koronacja

uroczysty akt intronizacji osoby uprawnionej, oraz nadania jej insygniów władzy, oraz nałożenie na skronie ozdobnego nakrycia głowy tj. korony, diademu, mitry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

(1.2) uroczyste przyznanie komuś pierwszeństwa poprzez umieszczenie korony lub diademu na głowie tej osoby

Wiktionary

Koronacja – uroczysty akt, podczas którego wysoki dostojnik kościoła namaszcza obejmującego tron monarchę na króla lub cesarza.

Dawniej koronacja była aktem prawno-państwowego znaczenia, nadawała ona monarsze pełnię praw i władzy i poddani składali hołd wierności i posłuszeństwa po spełnionym akcie koronacyjnym.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koronowanie n., ukoronowanie n., korona ż., koronka ż., koruna ż.

czas. koronować ndk., ukoronować dk.

przym. koronacyjny

Wiktionary

# koronacki

nazwisko

SJP.pl

# koronacyjny

związany z koronacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koronacją, dotyczący koronowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koronacja ż., koronowanie n., ukoronowanie n., korona ż., koronka ż., koruna ż.

czas. koronować ndk., ukoronować dk.

Wiktionary

# koronaczasy

potocznie: okres trwania epidemii koronawirusa SARS-CoV-2

SJP.pl

# koronaferie

potocznie: okres zamknięcia szkół z powodu zagrożenia koronawirusem, postrzegany jako ferie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. uczn. przerwa w nauce w związku z epidemią koronawirusa

Wiktionary

# koronainfekcja

potocznie: COVID-19 - ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana koronawirusem SARS-CoV-2; covid, kowid, covidek, covidzik, wuhanka

SJP.pl

# koronakryzys

potocznie: kryzys wywołany epidemią koronawirusa SARS-CoV-2

SJP.pl

Pandemia COVID-19 – pandemia zakaźnej choroby COVID-19 wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2. Rozpoczęła się jako epidemia 17 listopada 2019 w mieście Wuhan, w prowincji Hubei, w środkowych Chinach, a 11 marca 2020 została uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za pandemię.

Wikipedia

# koronalny

koronalny wyrzut masy - olbrzymi obłok plazmy, jeden z najważniejszych czynników kształtujących pogodę kosmiczną

SJP.pl

# koronanews

[czytaj: koronanius] potocznie: news na temat koronawirusa

SJP.pl

# koronaparty

spotkanie towarzyskie w czasie epidemii choroby COVID-19, którego uczestnicy narażają się na zakażenie koronawirusem

SJP.pl

# koronarestrykcja

ograniczenie z mocą prawną, stosowane wobec jakiejś osoby, instytucji lub państwa w związku z epidemią choroby COVID-19

SJP.pl

# koronarografia

metoda badania naczyń wieńcowych serca polegająca na uwidocznieniu ich na obrazie rentgenowskim po wprowadzeniu do ich światła środka kontrastującego; koronografia

SJP.pl

Wikipedia

# koronaroplastyka

poszerzanie naczyń wieńcowych, zwężonych w wyniku choroby

SJP.pl

# koronasceptycyzm

powątpiewanie co do restrykcji i zaleceń związanych z epidemią COVID-19

SJP.pl

# koronasceptyczny

→ koronasceptyzm

SJP.pl

#### Patrz:

koronasceptyzm

# koronasceptyk

osoba powątpiewająca w skuteczność restrykcji i zaleceń związanych z epidemią COVID-19 oraz w istnienie epidemii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba negująca epidemię koronawirusa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Marsz zgromadził koronasceptyków, przedsiębiorców walczących z obostrzeniami, a nawet antyszczepionkowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. koronasceptyczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) covidosceptyk, plandemista, antycovidowiec, antymaseczkowiec, covidiota

Wiktionary

# koronaściema

potocznie: epidemia COVID-19 uznawana za wymyśloną; koronabzdura

SJP.pl

# koronaświrus

żartobliwie: panika wywołana zagrożeniem koronawirusem

SJP.pl

# koronaświrusowy

żartobliwie: związany z koronawirusem i epidemią przez niego wywołaną

SJP.pl

# koronat

monarcha po uroczystym przekazaniu mu insygniów królewskich

SJP.pl

# koronawirus

patogen odpowiedzialny za infekcje układu oddechowego, atakujący głównie ssaki i ptaki; koronowirus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikrobiol. wirus z podrodziny nazwa systematyczna|Coronavirinae|ref=tak. powodujący infekcje układu oddechowego;

(1.2) pot. wirus SARS-CoV-2

Wiktionary

Koronawirusy – gatunki wirusów, należących do podrodziny Coronavirinae z rodziny Coronaviridae w rzędzie Nidovirales. Podrodzina Coronavirinae podzielona została na cztery rodzaje: alfa-, beta-, gamma- i deltakoronawirusy (łac. Alphacoronavirus, Betacoronavirus, Gammacoronavirus i Deltacoronavirus). Nosicielami poszczególnych gatunków są ssaki lub ptaki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Władze Arabii Saudyjskiej podjęły próbę uciszenia wirusologa, który donosił o nowym szczepie koronawirusa wykrytym po raz pierwszy u pacjenta szpitala w Dżuddzie jesienią 2012 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. koronawirusowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) chiński wirus, korona, koronka, wirus z Wuhan

Wiktionary

# koronawirusowy

→ koronawirus; koronowirusowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koronawirusem, dotyczący koronawirusa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Choroba koronawirusowa przenosi się głównie przez kontakt z zarażonymi osobami, które kichają lub kaszlą.

(1.1) USA przygotowują się na „koronawirusowe Pearl Harbor”..

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koronawirus mrz./mzw.

Wiktionary

# koronazakupy

żartobliwie: wykupywanie żywności i środków czystości, związane z ogłoszeniem pandemii choroby COVID-19

SJP.pl

# koronazaraza

potocznie: choroba zakaźna wywołana przez jedną z odmian koronawirusa

SJP.pl

# koronczarka

- Koronczarka - kobieta wykonująca koronki
- Koronczarka – obraz Jana Vermeera
- Koronczarka – film z 1977 roku
- Koronczarka – powieść Pascal Laine

Wikipedia

# koronczarnia

fabryka produkująca koronki - lekkie, ozdobne materiały z nitek; koronkarnia

SJP.pl

# koronczarz

koronkarz;
1. mężczyzna zajmujący się wyrobem koronek;
2. dawniej: sprzedawca, handlarz koronek

SJP.pl

# korończyk

1. moneta z czasów jagiellońskich; półgroszek;
2. wymarły gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

SJP.pl

Korończyk (Microgoura meeki) – wymarły gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Był dużym gołębiem rozmiarów kurczaka, z charakterystycznym pióropuszem na głowie. Zamieszkiwał lasy tropikalne Wysp Salomona. Wyginął na skutek drapieżnictwa zdziczałych psów i kotów.

Wikipedia

# koroneczka

zdrobnienie od: koronka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: koronka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: korõnečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korona ż., koroniec m., koronka ż.

Wiktionary

# koronen

organiczny związek chemiczny, węglowodór aromatyczny

SJP.pl

Koronen – organiczny związek chemiczny, skondensowany, policykliczny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C24H12, zbudowany z 6 pierścieni benzenowych.

Koronen występuje także w przyrodzie w postaci minerału karpatytu.

Wikipedia

# koroner

w krajach anglosaskich: biegły sądowy zajmujący się badaniem przyczyn, czasu, okoliczności śmierci osób zmarłych śmiercią nienaturalną; coroner

SJP.pl

Wikipedia

# koronerka

→ koroner

SJP.pl

#### Patrz:

koroner

# koronerski

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do koronera

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący koronera, związany z koronerem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koroner m., coroner mos.

Wiktionary

# koroniarka

przestarzale: mieszkanka Korony, rdzennej Polski, w czasie trwania unii Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego

SJP.pl

# koroniarski

→ koroniarz

SJP.pl

#### Patrz:

koroniarz

# koroniarz

przestarzale: mieszkaniec Korony, rdzennej Polski, w czasie trwania unii Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Korony w Rzeczypospolitej Obojga Narodów

(1.2) ornit. rasy hodowlane gołębia skalnego

(1.3) slang. zawodnik lub kibic klubu sportowego o nazwie, bądź symbolu, związanym z koroną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A wyście to, koroniarze, nie podrwili pod Ujściem, a pod Wolborzem, a pod Sulejowem, a w dziesięciu innych miejscach?

(1.2) Mamy tu również rasy ginące, jak koroniarz końcaty (to krakowska rasa, wyhodowana w XVIII wieku) i koroniarz sercaty (kształt piór na grzbiecie przypomina serce - stąd nazwa).

(1.3) Brat Janusza, Andrzej, mieszkający obecnie w Luksemburgu, jeszcze jako " Koroniarz" debiutował w reprezentacji Polski […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korona ż., koronka ż.

:: fż. koroniarka ż.

Wiktionary

# koroniasty

1. mający kształt korony;
2. opatrzony koroną, czubem, rogami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kształtem przypominający koronę

(1.2) zool. mający koronę z piór, rogów lub sierści

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koronka ż., korona ż., Korona ż.

czas. koronować ndk., ukoronować dk.

przym. koronny

Wiktionary

# koroniec

gołąb z rzędu korońców, zamieszkuje Nową Gwineę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Goura|ref=tak., niebieski gołąb z czubkiem z piór;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɔ̃ɲɛt͡s, AS: korõńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korona ż., koronka ż., koroneczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pióropusznik

Wiktionary

# koronium

hipotetyczny pierwiastek chemiczny zaproponowany przez Dymitra Mendelejewa w 1902 roku, który miał być cięższy od wszystkich znanych pierwiastków; newtonium

SJP.pl

Koronium, newtonium – hipotetyczny pierwiastek chemiczny zaproponowany na przełomie XIX i XX wieku, którego obecnością tłumaczono występowanie jednej z linii emisyjnych w widmie korony słonecznej.

Według teorii Fraunhofera powstałej około 1814 roku, dany zestaw linii ciemnych w spektrum promieniowania słonecznego związany jest z konkretnym pierwiastkiem. Podczas zaćmienia Słońca 7 sierpnia 1869 Charles Young i William Harkness odkryli w spektrum korony słonecznej linię emisyjną o słabej intensywności w jego zielonej części. Young zidentyfikował ją jako linię żelaza nr 1474 na skali Kirchhoffa. Wzbudziło to jednak wątpliwości, gdyż obecność żelaza w koronie słonecznej powinna przejawiać się wystąpieniem kilkuset linii spektralnych. Obserwacje zaćmienia z roku 1898 pozwoliły na ustalenie, że długość fali tajemniczej linii wynosi 5303 Å. W celu jej wyjaśnienia pojawiła się hipoteza o istnieniu nieznanego pierwiastka dopełniającego swoim promieniowaniem spektrum promieniowania korony Słońca – stąd nazwa koronium. Pierwsze takie domniemanie przypisuje się Dymitrowi Mendelejewowi ok. 1902 roku (uczony ten później zaproponował inną nazwę dla hipotetycznego pierwiastka: newtonium).

Wikipedia

# koronka

1. ażurowa, lekka tkanina z różnorodnych splotów lnianych, jedwabnych, bawełnianych itp., tworzących desenie, wykonywana maszynowo lub ręcznie, używana na suknie, bieliznę, bluzki itp.; koronki;
2. przenośnie: coś delikatnego, ażurowego;
3. wymienne ostrze wrębiarki udarowej, zakończone zębami;
4. w niektórych grach karcianych: sekwens kart tego samego koloru, złożony co najmniej z asa, króla i damy albo trzech asów, w brydżu - z czterech honorów;
5. modlitwa wzorowana na różańcu;
6. paciorki nanizane na sznurek, przesuwane w palcach przy odmawianiu koronki;
7. trzecia część różańca;
8. proteza o kształcie pochewki z metalu lub porcelany nakładanej na ząb w celu jego wzmocnienia lub uzupełnienia brakującej części; korona;
9. mała korona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. wyrób będący rodzajem ażurowej plecionkaecionki z nici;

(1.2) pot. stomat. stałe uzupełnienie protetyczne odtwarzające znaczny ubytek korony klinicznej zęba

(1.3) przen. coś delikatnego i ażurowego

(1.4) rel. forma modlitwy polegająca na powtarzaniu w określony sposób i określoną liczbę razy różnych modlitw

(1.5) zob. koronka Ziemi.

(1.6) techn. rodzaj świdra wiertniczego

(1.7) karc. sekwens w jednym kolorze

(1.8) zdrobn. od korona, mała korona

Wiktionary

- koronka – wyrób włókienniczy, często o dużych walorach artystycznych, będący ażurową plecionką z przędz lub nici, z włókien naturalnych lub sztucznych (najczęściej bawełnianych lub lnianych, czasem metalowych)
- koronka – rodzaj świdra wiertniczego
- koronka – nakładany na niezniszczony trzon zęba kapturek metalowy (czasem pokryty warstwą ceramiczną)
- koronka – forma modlitwy polegająca na powtarzaniu w określony sposób i określoną liczbę razy różnych modlitw
- koronka – szereg modlitw typu koronka do Marii z Nazaretu
- koronka – przedmiot (najczęściej sznur modlitewny) służący do odmawiania koronek oraz różańca
- Koronka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Żelazków
- Koronka Ziemi – drugie co do wysokości szczyty górskie na każdym kontynenecie

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɔ̃nka, AS: korõnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korona ż., Korona ż., koroneczka ż., koronacja ż., koronat m., koroniarz m., koronczarstwo n., koronkarstwo n., koronkarnia ż., koronkarz m., koronkarka ż., koronczarka ż., koronkowość ż., koronarografia ż., koronografia ż., koronograf m., koroniec m., koronowanie n., ukoronowanie n., koronnik m.

czas. koronować ndk., ukoronować dk.

przym. koronkowy, koronkarski, koronny, koronacyjny, koronarograficzny, koronograficzny, koroniasty

przysł. koronkowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) korona protetyczna

(1.6) koronka wiertnicza

Wiktionary

# koronkarka

Koronka – wyrób sztuki użytkowej, często o dużych walorach artystycznych, będący rodzajem ażurowej plecionki z nici (najczęściej bawełnianych lub lnianych, czasem metalowych).

Ze względu na sposób wykonania i wygląd, koronki dzielimy na:

- szydełkowe – wykonywane szydełkiem;
- igłowe – wykonywane poprzez osnuwanie nici na kawałku tkaniny, którą po wykonaniu wzoru usuwa się;
- klockowe – wykonywane za pomocą nici nawiniętych na specjalne klocki, przeplatanych i wiązanych w odpowiedni sposób;
- siatkowe – wytwarzane przy użyciu sztabki i specjalnej igły, a następnie w zależności od wzoru, cerowane;
- frywolitki – wyrabiane za pomocą czółenka, igły lub szydełka do frywolitek (cro-tat);
- teneryfowe – wykonywane przy użyciu specjalnej foremki i igły.

Wikipedia

# koronkarnia

fabryka produkująca koronki - lekkie, ozdobne materiały z nitek; koronczarnia

SJP.pl

# koronkarski

dotyczący koronkarstwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koronkarstwem albo koronkarzem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korona ż., koronkarstwo n., koronkarz mos., koronkarka ż., koronka ż.

Wiktionary

# koronkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrabianie koronek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieszkanki Koniakowa trudnią się koronkarstwem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korona ż., koronka ż., koronkarnia ż., koronkarz mos., koronkarka ż.

przym. koronkarski

Wiktionary

# koronkarz

koronczarz;
1. mężczyzna zajmujący się wyrobem koronek;
2. dawniej: sprzedawca, handlarz koronek

SJP.pl

# koronki

ażurowa, lekka tkanina z różnorodnych splotów lnianych, jedwabnych, bawełnianych itp., tworzących desenie, wykonywana maszynowo lub ręcznie, używana na suknie, bieliznę, bluzki itp.; koronka

SJP.pl

# koronkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# koronkowy

przymiotnik od: koronka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z koronki

(1.2) przen. misterny (tak jak koronka)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy jej przywiózł bluzkę, nic nie mówiłam, ale kiedy się zjawił z tuzinem koronkowych majtek, całkiem przezroczystych, powiedziałam mu parę słów do słuchu, bo jakże może kawaler pannie majtki kupować, i to takie, jakby ich nie było?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔ̃ŋˈkɔvɨ, AS: korõŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korona ż., koronka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ażurowy, misterny

Wiktionary

# koronnik

rodzaj ptaków z rodziny żurawiowatych

SJP.pl

# koronny

1. decydujący, najważniejszy, główny;
2. o jeleniu: mający koronę - grupę rozgałęzień na szczycie rogów;
3. odnoszący się do Korony, rdzennej Polski, w czasie trwania unii Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego;
4. przynależny królowi, należący do państwa; królewski, rządowy, państwowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) najważniejszy

(1.2) łow. o jeleniu mający koronę

(1.3) hist. polit. związany z Koroną, dotyczący Korony

(1.4) związany z państwem lub królestwem, dotyczący państwa lub królestwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prokurator przedstawiła dowody koronne i na sali sądowej zaległa cisza.

(1.2) Rysiu ustrzelił największego koronnego i został wybrany królem łowów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korona ż., Korona ż., koronka ż.

czas. koronować ndk., ukoronować dk.

przym. koronowy, koroniasty

Wiktionary

# koronograf

1. urządzenie do diagnostyki serca;
2. urządzenie pozwalające fotografować Słońce poza okresem całkowitego zaćmienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. przyrząd astronomiczny służący do obserwacji korony słonecznej poza momentami całkowitych zaćmień słońca;

Wiktionary

Koronograf – przyrząd astronomiczny służący do obserwacji korony słonecznej. Jest wyposażony w przesłonę odcinającą światło pochodzące z tarczy Słońca. Dzięki koronografowi możliwa jest obserwacja korony słonecznej niezależnie od momentów całkowitych zaćmień Słońca. Może on także służyć do obserwacji komet znajdujących się blisko Słońca.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔ̃ˈnɔɡraf, AS: korõnograf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korona ż., koronka ż.

Wiktionary

# koronografia

metoda badania naczyń wieńcowych serca polegająca na uwidocznieniu ich na obrazie rentgenowskim po wprowadzeniu do ich światła środka kontrastującego; koronarografia

SJP.pl

Wikipedia

# koronoplastyka

selektywne szlifowanie powierzchni zębowych

SJP.pl

# koronować

1. dokonać, dokonywać koronacji, przekazać, przekazywać nowemu monarsze władzę i jej insygnia;
2. przenośnie: włożyć, wkładać komuś na głowę symbol zwycięstwa (zwykle koronę), np. w konkursie piękności;
3. koronować się:
a) otrzymać, otrzymywać władzę i jej insygnia;
b) przenośnie: zostać ukoronowanym, być koronowanym jako zwycięzca, np. konkursu piękności

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukoronować)

(1.1) polit. przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego

(1.2) pot. wkładać komuś diadem, koronę albo wieniec na znak jego zwycięstwa

(1.3) przen. stanowić górną część czegoś

czasownik zwrotny niedokonany koronować się (dk. ukoronować się)

(2.1) stawać się władcą poprzez akt koronacji

(2.2) zostać wyróżnionym lub wyróżniać się

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ukoronować

rzecz. korona ż., koronacja ż., koronka ż., koruna ż., koronowanie n.

przym. koronny, koronacyjny, koroniasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) wieńczyć

Wiktionary

# koronowanie

1. dokonać, dokonywać koronacji, przekazać, przekazywać nowemu monarsze władzę i jej insygnia;
2. przenośnie: włożyć, wkładać komuś na głowę symbol zwycięstwa (zwykle koronę), np. w konkursie piękności;
3. koronować się:
a) otrzymać, otrzymywać władzę i jej insygnia;
b) przenośnie: zostać ukoronowanym, być koronowanym jako zwycięzca, np. konkursu piękności

SJP.pl

# koronowianin

mieszkaniec Koronowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# koronowianka

mieszkanka Koronowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# koronowicz

nazwisko

SJP.pl

# koronowirus

rzadko: patogen odpowiedzialny za infekcje układu oddechowego, atakujący głównie ssaki i ptaki; koronawirus

SJP.pl

# koronowirusowy

→ koronowirus; koronawirusowy

SJP.pl

# koronowo

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Koronowo (niem. Polnisch Crone) – miasto w północnej Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Koronowo.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrɔ̃ˈnɔvɔ, AS: korõnovo

Wiktionary

# koronowski

przymiotnik od: Koronowo

SJP.pl

# koronowy

→ korona

SJP.pl

#### Patrz:

korona

# korontanna

żartobliwie: kwarantanna z powodu epidemii koronawirusa

SJP.pl

# koropiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Wiktionary

Koropiec (ukr. Коропець, Koropeć) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego.

Wikipedia

# koroplasta

w starożytnej Grecji: artysta zajmujący się modelowaniem w glinie drobnych rzeźb figuralnych

SJP.pl

# koroplastyka

w starożytnej Grecji: modelowanie w glinie drobnych rzeźb figuralnych

SJP.pl

Koroplastyka (od κόρη – dziewczyna i πλαστός – ukształtowany) – modelowanie wyobrażeń figuralnych w glinie z utrwaleniem ich przez wypał; zaliczane do rzemiosła artystycznego.

W starożytnej Grecji obejmowało ono ceramiczny wyrób figurek oraz reliefowych plakietek, głównie o charakterze wotywnym i sepulkralnym, lecz również dekoracyjnym. Wytwarzano je z formy albo lepiono ręcznie, dodatkowo ozdabiając polichromią. W zakresie plastycznych wyobrażeń koroplaści często pozostawali pod wpływem wielkiej rzeźby reliefowo-statuarycznej, niekiedy wprost naśladując wzorce stworzone przez sławnych artystów epoki.

Wikipedia

# koror

dawna stolica Palau

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Palau

Wiktionary

Koror (palau Oreor) – wyspa i zarazem jedna z jednostek administracyjnych Republiki Palau. Koror to też największe miasto, dawna stolica Palau, w którym zamieszkuje blisko połowa ludności tego wyspiarskiego kraju. Według danych szacunkowych na rok 2009 liczy 9587 mieszkańców.

7 października 2006 stolica kraju została przeniesiona do Ngerulmud.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kororczyk mos., kororka ż.

przym. kororski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Koror m.

* słowacki: (1.1) Koror m.

źródła.

== Koror (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny, nazwa własna

(1.1) geogr. Koror

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrɔr, AS: koror

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kororczyk mos., kororka ż.

przym. kororski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kororczyk mos., kororka ż.

przym. kororski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Koror m.

* słowacki: (1.1) Koror m.

źródła.

== Koror (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny, nazwa własna

(1.1) geogr. Koror

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kororczyk

mieszkaniec Kororu (stolicy Palau)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kororu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɔrt͡ʃɨk, AS: kororčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koror m.

:: fż. kororka ż.

przym. kororski

Wiktionary

# kororka

mieszkanka Kororu (stolicy Palau)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kororu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɔrka, AS: kororka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koror mrz.

:: fm. kororczyk mos.

przym. kororski

Wiktionary

# kororski

przymiotnik od: Koror (dawna stolica Palau, obecnie: Ngerulmud)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Koror (w Republice Palau)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɔrsʲci, AS: kororsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koror mrz., kororczyk mos., kororka ż.

Wiktionary

# korosz

chrząszcz żyjący w chodnikach korników

SJP.pl

Korosz (Corticeus) – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Diaperinae.

Wikipedia

# koroszczyn

Koroszczyn – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Terespol. Leży nad rzeką Czapelką, dopływem Krzny.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Terespol. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 594 mieszkańców i była drugą co do wielkości miejscowością gminy Terespol.

Wikipedia

# korotyński

nazwisko

SJP.pl

Korotyński – polskie nazwisko, żeńska odmiana tego nazwiska to: Korotyńska. Znani ludzie noszący to nazwisko:

- Bruno Wincenty Korotyński – polski dziennikarz i kolekcjoner
- Elwira Karataj-Korotyńska – polska literatka, pisarka, poetka i tłumaczka
- Henryk Korotyński – polonista, dziennikarz, działacz społeczno-polityczny
- Ludwik Stanisław Korotyński – polski pisarz i dziennikarz
- Wanda Korotyńska – polska powieściopisarka
- Wincenty Korotyński – polski pisarz, poeta i dziennikarz
- Władysław Rajnold Korotyński – polski literat i dziennikarz

Wikipedia

# korować

1. usuwać korę okrywającą pień i gałęzie drzewa; okorowywać;
2. korować się - o drewnie: być korowanym, ulegać korowaniu

SJP.pl

czasownik

(1.1) leśn. usuwać korę z drzew

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaatakowane przez kornika drukarza drzewa trzeba wyrabiać i korować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korowanie n., korowacz m., korowalnia ż., korownik m., korowarka ż.

Wiktionary

# korowacz

człowiek zatrudniony przy ręcznym usuwaniu kory z drzew i krzewów

SJP.pl

# korowaczka

maszyna do oddzielania kory od drewna; korowarka

SJP.pl

# korowaj

weselny lub świąteczny placek z mąki pszennej, wypiekany w Rosji i na Ukrainie

SJP.pl

Wikipedia

# korowajczyk

nazwisko

SJP.pl

# korowalnia

dział tartaku, gdzie odbywa się korowanie drewna

SJP.pl

# korowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|korować.

Wiktionary

Korowanie – czynność polegająca na usuwaniu z powierzchni drewna okrągłego kory lub kory z łykiem.

Rozróżnić można korowanie:

- ręczne wykonywane za pomocą korownika zwanego także korowaczką lub ośnikiem oraz za pomocą strugów do korowania; ogranicza się w większości do koronowania małej ilości słupów energetycznych, papierówki i pułapek
- mechaniczne wykonuje się korowarkami tarczowymi, łańcuchowymi lub bębnowymi
- ciśnieniowe polega na zdzieraniu kory przez sprężone powietrze lub parę wodną
- hydrauliczne przeprowadza się za pomocą wody.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. korować ndk.

Wiktionary

# korowarka

maszyna do oddzielania kory od drewna; korowaczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. leśn. maszyna służąca do usuwania kory z drewna;

(1.2) pot. techn. urządzenie do obróbki izolacji przewodów i kabli

Wiktionary

Korowarka – mechaniczne urządzenie, pierwotnie do oddzielania kory od drewna okrągłego, a obecnie także do obróbki izolacji przewodów i kabli elektrycznych, oparte albo na zasadzie tarcia (korowarki łańcuchowe lub hydrauliczne), albo na zasadzie skrawania (korowarki tarczowe lub nożowe).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Im kora jest grubsza i twardsza tym bardziej opłacalne staje się stosowanie korowarek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kora ż.

czas. korować ndk.

przym. korowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) odizolowywacz, skórowarka

Wiktionary

# korowaty

przypominający wyglądem korę drzewa

SJP.pl

# korowiec

członek KOR-u (Komitetu Obrony Robotników); KOR-owiec

SJP.pl

# korowina

zewnętrzna, martwa tkanka znajdująca się na powierzchni starszych łodyg roślin i korzeni; martwica korkowa

SJP.pl

Martwica korkowa, korowina, rytidom – pokłady martwego łyka poprzedzielane korkiem i ewentualnie przekształconą fellodermą kolejno tworzonych peryderm, funkcjonujące łącznie jako element układu okrywającego. Martwica korkowa stanowi okrywę mechaniczną, a także ochronę chemiczną oraz termiczną. Często jest również elementem układu mechanicznego.

Wikipedia

# korówka

szkodnik jabłoni; mszyca wełnista

SJP.pl

# korownia

urządzenie do korowania wikliny

SJP.pl

# korownicowate

o cechach korownicowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Korownicowate (Phanerochaetaceae Jülich) – rodzina grzybów należąca do rzędu żagwiowców (Polyporales).

Wikipedia

# korownicowaty

o cechach korownicowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# korownik

narzędzie do ręcznego korowania drewna

SJP.pl

# korowód

gromada ludzi posuwających się jeden za drugim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tańczący ludzie posuwający się jeden za drugim, często w rytmie tanecznym, czasem trzymający się za ręce

(1.2) w gimnastyce szkolnej: połączenie ćwiczeń rzędowych i wolnych ze śpiewem i muzyką

Wiktionary

- korowód – długi szereg osób posuwających się jedna za drugą
- Korowód – tańce korowodowe
- Korowód – polski film z 2007 roku
- Korowód – album muzyczny Marka Grechuty

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɔvut, AS: korovut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korowody nmos.

przym. korowodowy

Wiktionary

# korowódkowate

podrodzina owadów z rodziny garbatkowatych

SJP.pl

Korowódkowate (Thaumetopoeinae) – podrodzina owadów rodziny garbatkowatych (Notodontidae), w obrębie rzędu motyli, do niedawna traktowana jako samodzielna rodzina Thaumetopoeidae.

Wikipedia

# korowódkowaty

o cechach korowódkowatych (podrodzina owadów)

SJP.pl

# korowodowy

przymiotnik od: korowód

SJP.pl

# korowody

potocznie: uciążliwe zabiegi; ceregiele, starania, kłopoty, trudności

SJP.pl

# korowy

przymiotnik od: kora

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do kory, mający związek z korą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kora ż., kornik mzw., korowarka ż.

czas. okorować dk., okorowywać ndk.

przym. podkorowy

Wiktionary

# korozja

niszczenie metali lub ich stopów pod wpływem tlenu znajdującego się w powietrzu, czynników atmosferycznych oraz niektórych związków chemicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces niszczenia metalu lub innego materiału na skutek kontaktu z otoczeniem;

(1.2) pot. mot. techn. miejsce objęte korozją (1.1)

(1.3) książk. stopniowe tracenie walorów

Wiktionary

Korozja (łac. corrosio – zżeranie) – proces stopniowego niszczenia materiałów, zachodzący między ich powierzchnią i otaczającym środowiskiem. Zależnie od rodzaju materiału dominujące procesy mają charakter reakcji chemicznych, procesów elektrochemicznych, mikrobiologicznych lub fizycznych (np. topnienie i inne przemiany fazowe, uszkodzenia przez promieniowanie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cienka powłoka cyny na blaszanych puszkach z żywnością zapobiega korozji.

(1.1) Kadłuby statków zabezpiecza się przed korozją przy pomocy anod cynkowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korodowanie n., skorodowanie n.

czas. korodować ndk., skorodować dk.

przym. korozyjny, skorodowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rdza; daw. nagryzanie

Wiktionary

# korozyjność

podatność na uleganie korozji

SJP.pl

# korozyjny

przymiotnik od: korozja

SJP.pl

# korołaz

rodzaj ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

# korpak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Korpak – polski wojskowy
- Józef Korpak – polski polityk i samorządowiec
- Szymon Korpak – rzymskokatolicki duchowny i działacz społeczny

Wikipedia

# korpalski

nazwisko

SJP.pl

# korpektomia

operacyjne usunięcie trzonu kręgu

SJP.pl

# korpo

potocznie: korporacja (firma)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. korporacja

Wiktionary

Korpo (ang. Mayhem) – amerykański film fabularny z 2017 roku w reżyserii Joego Lyncha, wyprodukowany przez wytwórnię RLJE Films.

Premiera filmu odbyła się 10 listopada 2017 w Stanach Zjednoczonych. Dziesięć miesięcy później, 28 września 2018, obraz trafił do kin na terenie Polski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wstydzę się, bo pracuję w korpo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrpɔ, AS: korpo

Wiktionary

# korpolud

potocznie: pracownik korporacji; korpoludek, korposzczur

SJP.pl

# korpoludek

potocznie: osoba pracująca w korporacji; korpolud, korposzczur

SJP.pl

# korpomowa

potocznie: charakterystyczny język używany w korporacjach; korponowomowa, korposlang

SJP.pl

Korpomowa, polszczyzna korporacyjna, nowomowa korporacyjna, korpolekt, korpopolszczyzna – odmiana języka polskiego używana w dużych przedsiębiorstwach, zwłaszcza międzynarodowych, która charakteryzuje się dużymi wpływami języka angielskiego, obecnością kolokwializmów i specjalistycznych terminów branżowych, a także zawiera pewne specyficzne cechy wynikające z dążenia do realizacji celów biznesowych.

Wikipedia

# korponowomowa

specjalistyczny język korporacyjny; korpomowa, korposlang

SJP.pl

# korpopracownik

osoba pracująca w korporacji

SJP.pl

# korporacja

zrzeszenie osób mające na celu realizację określonych zadań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża firma

(1.2) bractwo studenckie

Wiktionary

Korporacja – zrzeszenie osób posiadające osobowość prawną, którego celem jest realizacja określonych wspólnych zadań.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrpɔˈrat͡sʲja, AS: korporacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korporant m., korporacjonizm m.

przym. korporacyjny, wewnątrzkorporacyjny, korporancki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) bractwo, korporacja akademicka, stowarzyszenie studentów

Wiktionary

# korporacjonistyczny

→ korporacjonizm

SJP.pl

#### Patrz:

korporacjonizm

# korporacjonizm

ideologia, według której człowiek realizuje się poprzez pracę i głosząca, że podstawą państwa powinny być korporacje zawodowe pracowników i pracodawców różnych branż

SJP.pl

Korporacjonizm (korporatywizm, ang. corporatism, niem. Korporatismus) – doktryna społeczno-gospodarczo-polityczna o charakterze samorządu (stanowego, zawodowego, branżowego), postrzegająca społeczeństwo i państwo jako naturalne i solidarne organizmy (łac. corporatio – zrzeszenie, stowarzyszenie, corpus – ciało). Termin ten nabrał dwojakiego znaczenia; w założeniach pierwotnych (teoretycznych) korporacjonizm integrować ma wszystkie grupy społeczne (warstwy, klasy, branże gospodarcze), godzić ich interesy i tłumić konflikty pomiędzy nimi. Zakłada uspołecznienie procesu decyzyjnego i upaństwowienie interesów branżowych. Doktryna przedstawiana jest jako naturalna alternatywa wobec indywidualistycznego liberalizmu i kolektywistycznego socjalizmu. Dąży do ustanowienia reżimu opartego na korporacjach zorganizowanych pionowo, skupiających tak pracodawców, jak i pracobiorców różnych szczebli oraz inne jednostki działające w tym samym zawodzie, czy też branży, z zachowaniem ich hierarchii (np. wykonawca i podwykonawca). W rolnictwie dopuszcza się także takie o charakterze terytorialnym. Korporacje rozumiane są jako „stany zawodowe”, czyli produkcyjne i nieprodukcyjne instytucje publiczno-prawne, samorządne, lecz uznające zwierzchnią i koordynującą rolę państwa. Istnienie tych stanów może, ale nie musi wykluczać tworzenia zrzeszeń o charakterze klasowym (zorganizowanych poziomo), skupiających tylko przedsiębiorców (organizacje pracodawców) lub tylko robotników (związki zawodowe). Korporacje mają na celu również troskę o sprawy socjalne swych członków, podejmując się w razie potrzeby opieki nad nimi (np. gwarantowane zatrudnienie w czasach kryzysu), ale i będąc uprawnione do nakładania na nich różnych obowiązków i egzekwowania podległości (paternalizm). W zakresie ich kompetencji leży także ogólny rozwój kulturalno-społeczny. Zależnie od koncepcji, przynależność do jakiejkolwiek korporacji może być przymusowa, albo i nie .

Wikipedia

# korporacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest korporacyjne; cecha tych, którzy są korporacyjni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. korporacyjny, korporancki

przysł. korporacyjnie

Wiktionary

# korporacyjny

związany z korporacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący korporacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korporacja ż., korporacjonizm mrz., korporant mos., korporacyjność ż.

przym. korporancki

przysł. korporacyjnie

Wiktionary

# korporalny

odnoszący się do ciała; cielesny

SJP.pl

# korporancki

odnoszący się do korporanta lub korporacji, właściwy korporantom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korporantem, dotyczący korporanta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korporant mos., korporacja ż., korporacjonizm mrz., korporacyjność ż.

przym. korporacyjny

przysł. korporacyjnie

Wiktionary

# korporant

członek korporacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. członek korporacji (jako spółki)

(1.2) praw. członek korporacji (jako stowarzyszenia)

Wiktionary

Korporant – członek korporacji (stowarzyszenia), zwykle korporacji akademickiej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈpɔrãnt, AS: korporãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korporacja ż.

przym. korporacyjny, korporancki

Wiktionary

# korporantka

→ korporant

SJP.pl

#### Patrz:

korporant

# korporat

środowiskowo: pracownik korporacji

SJP.pl

# korporatystyczny

→ korporatyzm

SJP.pl

#### Patrz:

korporatyzm

# korporatyzm

forma organizacji społecznej, w której o najważniejszych sprawach decydują grupy korporacyjne

SJP.pl

# korporał

w liturgii katolickiej: biała chusta podkładana pod naczynia liturgiczne w czasie mszy

SJP.pl

Korporał (łac. corporale) – w liturgii Kościołów zachodnich obrus rozkładany na ołtarzu podczas liturgii eucharystii (części mszy) i w niektórych innych okolicznościach; element bielizny kielichowej. W najczęściej używanej formie ma kształt kwadratu o wymiarach 50×50 cm.

Wikipedia

# korposlang

specjalistyczny język korporacyjny; korponowomowa, korpomowa

SJP.pl

# korpospotkanie

potocznie: spotkanie pracowników korporacji

SJP.pl

# korpoświat

1. życie zawodowe w korporacji;
2. ogół zatrudnionych w korporacji

SJP.pl

# korpoświatek

lekceważąco: korporacja wraz z jej pracownikami

SJP.pl

# korposzczur

pogardliwie: pracownik korporacji; korpolud, korpoludek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) slang. pejor. pracownik korporacji, uczestnik wyścigu szczurów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na własne życzenie został korposzczurem, tyle że nie wyrobił na zakrętach w kołowrotku.

(1.1) Jego starszy nieco brat (korposzczur) dodał, że tak jak kiedyś "na fajka" urywało się u niego w robo zaledwie kilku uzależnionych, tak teraz co chwila znikają niemal wszyscy (…).

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) korpoludek

Wiktionary

# korpulencja

cecha kogoś, kto ma nadwagę, jest otyły, gruby; tusza, otyłość, pulchność, korpulentność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. poważna nadwaga będąca wynikiem nadmiernego nagromadzenia tłuszczu w organizmie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Korpulencja nie przeszkadzała jej w aktywnym krzątaniu się po kuchni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrpuˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: korpulẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korpulentność ż.

przym. korpulentny

przysł. korpulentnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) otyłość, tusza

Wiktionary

# korpulentnie

przysłówek

(1.1) rzad. w sposób otyły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niezwykle korpulentnie wyglądający bachor uśmiechał się zawadiacko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korpulencja ż., korpulentność ż.

przym. korpulentny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grubo, otyle, tłusto

Wiktionary

# korpulentność

cecha kogoś, kto ma nadwagę, jest otyły, gruby; tusza, otyłość, pulchność, korpulencja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest korpulentne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciało o niezwykłej korpulentności spoczywało na stole sekcyjnym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korpulencja ż.

przym. korpulentny

przysł. korpulentnie

Wiktionary

# korpulentny

charakteryzujący się nadmierną tuszą, mający nadwagę; tęgi, otyły, pulchny, puszysty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) o człowieku: odznaczający się nadwagą, o tęgiej budowie ciała

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Korpulentni panowie muszą czasem zamawiać indywidualnie skrojone garnitury u krawców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrpuˈlɛ̃ntnɨ, AS: korpulẽntny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korpulencja ż., korpulentność ż.

przysł. korpulentnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gruby, tęgi, tęgawy, zażywny

Wiktionary

# korpus

1. ciało człowieka lub zwierzęcia (oprócz głowy i kończyn); tułów;
2. główna część budowli;
3. główna część maszyny, urządzenia, przyrządu itp.;
4. wojskowa jednostka taktyczna składająca się z kilku brygad lub dywizji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. tułów człowieka lub zwierzęcia

(1.2) techn. główna część maszyny lub urządzenia;

(1.3) wojsk. jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych;

(1.4) archit. główna część budowli;

(1.5) jęz. zbiór tekstów będący podstawą badań językoznawczych;

(1.6) bot. komórki okalające komórki inicjalne w części centralnej merystemu wierzchołowego pędu;

Wiktionary

- korpus - tułów
- korpus (językoznawstwo)
- korpus budowli
- korpus (technika)
- korpus (wojsko)
- korpus (botanika)
- Korpus (zespół muzyczny)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gruba zimowa kurtka ochroni korpus, szyję i ręce.

(1.3) Szeregi korpusu wzmocnili weterani walk w Normandii.

(1.5) Korpus języka polskiego liczy kilkadziesiąt milionów słów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrpus, AS: korpus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korpusówka ż., korpusik mrz.

przym. korpusowy, korpuśny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. korpusówka ż., korpusik mrz.

przym. korpusowy, korpuśny

frazeologia.

korpus dyplomatyczny

etymologia.

etym|łac|corpus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) trunk; (1.2) body; (1.5) corpus

* arabski: (1.3) فيلق m.

* bułgarski: (1.1) корпус m.; (1.2) корпус m.; (1.3) корпус m.; (1.4) корпус m.

* chorwacki: (1.1) trup m.; (1.5) korpus m.

* duński: (1.1) korpus n.

* fiński: (1.3) armeijakunta; (1.5) korpus

* jidysz: (1.1) קערפּער m. (kerper)

* rosyjski: (1.1) корпус m., туловище n.; (1.2) корпус m.; (1.3) корпус m.; (1.5) корпус m.

* szwedzki: (1.3) kår w.

* węgierski: (1.3) hadtest; (1.5) korpusz

źródła.

== korpus (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) wojsk. korpus

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# korpusik

zdrobnienie od: korpus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od korpus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie korpus, lecz tylko mały korpusik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korpus m.

Wiktionary

# korpuskularność

cecha czegoś składającego się z korpuskuł, cząsteczek, np. korpuskularność światła - własności światła wynikające z jego fotonowej budowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest korpuskularne; cecha tych, którzy są korpuskularni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. korpuskularny

przysł. korpuskularnie

Wiktionary

# korpuskularny

1. przymiotnik od: korpuskuła;
2. promieniowanie korpuskularne - promieniowanie składające się z cząstek materialnych

SJP.pl

# korpuskuła

w fizyce: cząsteczka

SJP.pl

Cząstka – niewielki fragment materii, w znaczeniu potocznym zwykle ma kształt podobny do sfery. W naukach przyrodniczych słowo cząstka zazwyczaj dotyczy obiektów o rozmiarze podobnym lub mniejszym niż rozmiar atomu (w tej skali nie ma sensu mówić o kształcie, ponieważ zachowanie materii podlega wtedy także efektom kwantowym – zobacz fizyka cząstek elementarnych). W fizyce oraz chemii słowa cząstka i cząsteczka mają różne znaczenia – cząsteczka jest grupą atomów połączonych wiązaniami chemicznymi, natomiast cząstka jest pojęciem ogólniejszym i zawierającym w sobie cząsteczkę.

Wikipedia

# korpuśny

dawniej: korpusowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. wojsk. związany z korpusem wojskowym, dotyczący korpusu wojskowego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korpus mrz.

przym. korpusowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) korpusowy

Wiktionary

# korpusówka

potocznie: oznaka korpusu osobowego w służbach mundurowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. wojsk. metalowa oznaka korpusu (specjalności) sił zbrojnych, noszona na mundurze;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Współczesna korpusówka podhalańczyków ma formę kwiatu szarotki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korpus mrz.

przym. korpusowy

Wiktionary

# korpusowy

przymiotnik od: korpus

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korpusem, dotyczący korpusu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korpus mrz., korpusówka ż.

przym. korpuśny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wojsk. przest. korpuśny

Wiktionary

# korral

corral;
1. zagroda dla bydła w Ameryce Południowej i Północnej;
2. dawny teatr hiszpański wystawiający swe sztuki na dziedzińcach, podwórkach; także podwórko lub dziedziniec służące jako scena dla tego teatru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zootechn. rodzaj zagrody dla bydła w Ameryce

Wiktionary

Korral – ogrodzenie z kolczastych i ciernistych gałęzi dla pomieszczenia bydła i jego ochrony przed drapieżnikami, stosowane przez pasterzy w Ameryce. Analogiczne ogrodzenie w Afryce nosi nazwę zeriba lub boma.

Wikipedia

# korrida

walka człowieka z bykiem prowadzona na arenie; corrida

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii;

Wiktionary

Korrida (hiszp. corrida de toros od correr – „biegać” oraz toro – „byk”) – tradycyjna walka z bykiem, widowisko popularne w Hiszpanii, według niektórych zwyczaj sprowadzony na Półwysep Iberyjski przez Arabów; inne wersje mówią o Kartagińczykach lub Rzymianach. Kiedyś zwyczaj popularny wśród arystokracji, w walkach brali udział nawet królowie (np. Filip IV).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Parlament Katalonii zaaprobował w środę zakaz korridy w tym autonomicznym regionie w północno-wschodniej Hiszpanii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈrʲida, AS: korrʹida

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszp|corrida. < etym|hiszp|correr.

uwagi.

(1.1) inna pisownia: corrida

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bullfighting, corrida

* bułgarski: (1.1) корида ż.

* czeski: (1.1) korida ż., býčí zápasy nmos.

* esperanto: (1.1) toreo, taŭrludo

* hiszpański: (1.1) corrida de toros, toros

* kataloński: (1.1) tauromàquia ż., cursa de braus ż.

* niemiecki: (1.1) Stierkampf m., Corrida ż.

* rosyjski: (1.1) коррида ż.

* ukraiński: (1.1) корида ż.

* węgierski: (1.1) bikaviadal

* włoski: (1.1) corrida ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) zezenketa

Wiktionary

# korrobori

widowisko urządzane u ludów australijskich z okazji udanych łowów

SJP.pl

# korsak

drapieżne zwierzę podobne do lisa, o rudym ubarwieniu, żyjące na stepach i na pustyniach Eurazji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Vulpes corsac|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodzaju lis, występujący na stepach i półpustyniach Azji Środkowo-Wschodniej;

(1.2) zool. zwierzę z gatunku korsak (1.1)

Wiktionary

- korsak, lis stepowy – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Korsak – polski lekarz, pisarz, popularyzator medycyny
- Florian Korsak – katolicki duchowny
- Józef Korsak Głębocki – polski urzędnik i dworzanin
- Julian Korsak – polski poeta i tłumacz
- Kasper Korsak – polski wojskowy
- Mikołaj Korsak - imię zakonne Rafał,

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) lis stepowy

Wiktionary

# korsakow

nazwisko

SJP.pl

- Korsakow (miasto w Rosji)
- Nikołaj Rimski-Korsakow (1844-1908), kompozytor
- Siergiej Korsakow (1854-1900), lekarz, psychiatra
  - zespół Korsakowa
- Aleksander Rimski-Korsakow (1753-1840), generał
- Siemion Korsakow (1788-1853), homeopata i wynalazca karty dziurkowanej

Wikipedia

# korsarka

1. zajęcie korsarza, kapra; rozbójnictwo morskie;
2. rodzaj dużej petardy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mar. uprawianie zbójnictwa morskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korsarstwo n., korsarz m.

przym. korsarski

przysł. korsarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) korsarstwo

Wiktionary

# korsarki

damskie spodnie sięgające do połowy łydki, noszone zwykle podczas aerobiku i na siłowni

SJP.pl

# korsarski

→ korsarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korsarzami, korsarstwem, dotyczący korsarzy

Wiktionary

#### Patrz:

korsarz

#### Powiązane:

rzecz. korsarz mos., korsarstwo n., korsarka ż.

przysł. korsarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) piracki, kaperski

Wiktionary

# korsarsko

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób korsarski, po korsarsku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od strony wysp nadpłynął korsarsko wyglądający statek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korsarka ż., korsarstwo n., korsarz m.

przym. korsarski

Wiktionary

# korsarstwo

1. rozbój uprawiany przez piratów, korsarzy; piractwo, rozbójnictwo morskie;
2. ogół korsarzy, piratów;
3. wynajmowanie przez państwo prywatnej jednostki pływającej z załogą i upoważnianie jej dowódcy do prowadzenia działań wojennych; kaperstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. mar. uprawianie zbójnictwa morskiego

Wiktionary

Korsarz (ang. corsair, privateer) – kapitan prywatnego okrętu prowadzący działania wojenne w imieniu władcy na podstawie wystawionego przez niego listu kaperskiego. Korsarz nie otrzymuje żołdu, a jego wynagrodzenie stanowią zdobyte na przeciwniku łupy. W przeciwieństwie do pirata, korsarz prowadził legalną działalność usankcjonowaną prawnie. Zdarzało się jednak, że korsarze zajmowali się również nielegalnym piractwem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Algier stał się ośrodkiem korsarstwa i rabunku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korsarka ż., korsarz m.

przym. korsarski

przysł. korsarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) korsarka

Wiktionary

# korsarz

kaper;
1. rozbójnik morski, pirat;
2. uzbrojony, prywatny statek handlowy, upoważniony do walki ze statkami wrogiego państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żegl. pirat na usługach państwa;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) hist. żegl. korsarski okręt

(2.2) żegl. sport. rodzaj jachtu żaglowego;

(2.3) zool. pajęczak z rzędu korsarzy (nazwa systematyczna|Opiliones|ref=tak.);

Wiktionary

Korsarz (ang. corsair, privateer) – kapitan prywatnego okrętu prowadzący działania wojenne w imieniu władcy na podstawie wystawionego przez niego listu kaperskiego. Korsarz nie otrzymuje żołdu, a jego wynagrodzenie stanowią zdobyte na przeciwniku łupy. W przeciwieństwie do pirata, korsarz prowadził legalną działalność usankcjonowaną prawnie. Zdarzało się jednak, że korsarze zajmowali się również nielegalnym piractwem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Widziałem ostatnio film dokumentalny o korsarzach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korsarstwo n., korsarze nmos.

:: fż. korsarka ż.

przym. korsarski

przysł. korsarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaper

(2.3) łabuniec

Wiktionary

# korsaż

ozdoba stroju damskiego w formie małego bukietu

SJP.pl

Korsaż (z ang. corsage) – mały ozdobny bukiet z kwiatów umieszczany na nadgarstku, w okolicach dekoltu sukni ślubnej bądź też wpięty we włosy.

Wikipedia

# korsjowate

o cechach korsjowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Korsjowate (Corsiaceae) – rodzina roślin jednoliściennych. Bezzieleniowe myko-heterotrofy występujące w runie wilgotnych lasów. Należą tu 3 rodzaje z 30 gatunkami. Jedyny gatunek z rodzaju Arachnitis rośnie w Andach boliwijskich i w Chile oraz na Falklandach, rodzaj Corsia rośnie w północnej Australii i na okolicznych wyspach, rodzaj Corsiopsis znany jest tylko z południowych Chin.

Wikipedia

# korsjowaty

o cechach korsjowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# korso

reprezentacyjna aleja, miejsce przejażdżek i spacerów; corso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urb. szeroka ulica miejska

(1.2) pochód z ukwieconymi pojazdami

Wiktionary

Korso – tygodnik regionalny o charakterze informacyjnym i publicystycznym, wydawany w Mielcu od 1991 roku, Kolbuszowej (Korso Kolbuszowskie) od 2007 roku, Sanoku (Korso Gazeta Sanocka) od 2014 roku, a dawniej również w Busko-Zdroju (Korso Buskie) od 2010 do 2011 roku. Porusza tematy dotyczące Mielca i okalającego go powiatu, to samo tyczy się Korso Kolbuszowskiego i Korso Gazety Sanockiej. Drukowany jest w nakładzie ok. 8500 egzemplarzy.

Wikipedia

# korsyka

wyspa na Morzu Śródziemnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

(1.2) geogr. adm. zbiorowość terytorialna, a de facto region administracyjny Francji obejmujący wyspę Korsykę (1.1)

Wiktionary

Korsyka (fr. Corse, wymowa; kors. Corsica) – wyspa na Morzu Śródziemnym, należąca do Francji, położona na południowy wschód od kontynentalnej części tego kraju, na zachód od Półwyspu Apenińskiego (Włochy). Cieśnina Świętego Bonifacego oddziela ją od położonej na południu włoskiej Sardynii. Wyspa ma powierzchnię 8680 km², co czyni ją czwartą pod względem wielkości na Morzu Śródziemnym, a największą we Francji metropolitalnej. Liczba mieszkańców w 2023 roku wynosiła 351 255.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Postanowiliśmy spędzić kilka dni na Korsyce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈsɨka, AS: korsyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korsykański mrz., Korsykanin mos., Korsykańczyk mos., Korsykanka ż.

przym. korsykański

Wiktionary

# korsykańczyk

mieszkaniec Korsyki; Korsykanin

SJP.pl

# korsykanin

mieszkaniec Korsyki; Korsykańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Korsyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korsyka ż.

:: fż. Korsykanka ż.

przym. korsykański

Wiktionary

# korsykanka

mieszkanka Korsyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Korsyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korsyka ż., Korsykańczyk mos.

:: fm. Korsykanin mos.

przym. korsykański

Wiktionary

# korsykański

przymiotnik od: Korsyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany na Korsyce;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odkryjcie najpiękniejsze korsykańskie plażaaże.

(2.1) Większość mieszkańców Korsyki posługuje się korsykańskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci, AS: korsykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korsyka ż., Korsykanin m., Korsykanka ż.

Wiktionary

# korsykańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem korsykańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem korsykańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku korsykańskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrsɨˈkãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: korsykãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# korszanin

mieszkaniec Korsz (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Korsz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Korszanie pomimo upału oraz szalejącej w okolicy burzy z chęcią przybyli do amfiteatru, by świętować wspólnie 50-lecie nadania praw miejskich swojemu miastu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korsze nmos.

:: fż. korszanka ż.

przym. korszeński, korszyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. korszynianin, korszyniak

Wiktionary

# korszanka

mieszkanka Korsz (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Korsz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Korszanki zajęły drugie miejsce w turnieju tańca nowoczesnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korsze nmos.

:: fm. korszanin m.

przym. korszeński, korszyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. korszynianka, korszyniaczka

Wiktionary

# korsze

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Korsze (dawniej Korszyn, niem. Korschen, prus. Karsi) – miasto w Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Korsze.

Pod względem historycznym Korsze leżą w Prusach Dolnych, na obszarze dawnej Barcji, a także na Mazurach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W półfinale orzyszanki zostały pokonane przez piłkarki z Korsz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrʃɛ, AS: korše

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korszyn m., korszynianin m., korszynianka ż., korszanin m., korszanka ż.

przym. korszeński, korszyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Korszyn

Wiktionary

# korszeński

przymiotnik od: Korsze

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Korszami, dotyczący Korsz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korsze nmos., Korszyn m., korszanin m., korszanka ż., korszynianin m., korszynianka ż.

przym. korszyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. korszyński

Wiktionary

# korszuk

nazwisko

SJP.pl

# korszyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. związany z Korszami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korsze nmos., Korszyn m., korszynianin m., korszynianka ż., korszanin m., korszanka ż.

przym. korszeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) korszeński

Wiktionary

# kort

1. plac do gry w tenisa;
2. ciężka tkanina wełniana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

(1.2) włók. rodzaj tkaniny wełnianej;

(1.3) gw-pl|Bukowina. namiot

Wiktionary

- kort – tkanina
- kort – boisko gry do tenisa (kort tenisowy), squasha, ricocheta, speed-ball

Osoby o nazwisku Kort:

- Axel Kort
- Dawid Kort
- Koen de Kort

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔrt, AS: kort

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. korcik mrz.

przym. kortowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) pałatka, szatra

Wiktionary

# korta

nazwisko

SJP.pl

- Korta – wieś w Gruzji

Osoby o tym nazwisku:

- Alina Korta – polska pisarka i scenarzystka
- Wacław Korta – polski historyk

Wikipedia

# kortaderia

roślina z rodziny traw (Cortaderia selloana), występująca w Brazylii i Argentynie; gynerium, trawa pampasowa, okolcz srebrzysty

SJP.pl

Kortaderia, trawa pampasowa, okolcz (Cortaderia Stapf) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje od ok. 20 gatunków (w wąskim ujęciu po wyodrębnieniu rodzaju Austroderia) do ok. 24, 25 lub nawet 27 gatunków.

Wikipedia

# kortas

nazwisko

SJP.pl

# kortenowski

→ corten

SJP.pl

#### Patrz:

corten

# kortezan

kortezanin;
1. dawniej: duchowny posiadający beneficjum w kraju, a mieszkający w Rzymie;
2. dawniej: człowiek schlebiający swoim mocodawcom; dworzanin; dworak; pochlebca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. dworzanin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔrˈtɛzãn, AS: kortezãn

Wiktionary

# kortezanin

kortezan;
1. dawniej: duchowny posiadający beneficjum w kraju, a mieszkający w Rzymie;
2. dawniej: człowiek schlebiający swoim mocodawcom; dworzanin; dworak; pochlebca

SJP.pl

# kortezanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. nierządnica

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrtɛˈzãŋka, AS: kortezãŋka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurtyzanka

Wiktionary

# kortezy

średniowieczne przedstawicielstwo stanowe w Portugalii i państwach hiszpańskich

SJP.pl

Kortezy (hiszp. Cortes, katal. Corts l.mn. od corte 'dwór' z łac. cohors dpn. cohortis 'pole ogrodzone; część obozu wojsk.; kohorta') – stanowe zgromadzenia przedstawicielskie w średniowiecznych państwach Półwyspu Iberyjskiego. Wyłoniły się z rady królewskiej (curia regis), do której, oprócz przedstawicieli rycerstwa i duchowieństwa, od XII-XIII w. powoływano także delegatów miast. W Katalonii-Aragonie zebrały się po raz pierwszy w Lleidzie w roku 1214. W Kastylii XIV-XVI w. przekształciły się stopniowo w reprezentację 18 miast; od końca XV w. ich rola była ograniczana; w XVII w. zwoływane sporadycznie, w Portugalii po raz ostatni w 1698; w Hiszpanii od 1724 Kortezy wszystkich części państwa obradowały wspólnie, faktycznie pozbawione uprawnień.

Wikipedia

# korthalazja

rodzaj roślin z rodziny arekowatych (palm)

SJP.pl

# kortland

cortland; rzadko:
1. zimowa odmiana jabłoni;
2. owoc tej jabłoni

SJP.pl

# korton

steroidowy hormon kory nadnerczy; kortyzon

SJP.pl

# kortownia

fabryka włókiennicza produkująca kort

SJP.pl

# kortowo

Kortowo (niem. Kortau) – osiedle (jednostka pomocnicza gminy) w Olsztynie, stanowiące część oficjalnego podziału administracyjnego miasta, usytuowane w południowej jego części (na jego obrzeżach), nad Jeziorem Kortowskim.

Kortowo tworzy wyodrębnione z pozostałej części miasta miasteczko uniwersyteckie, w którym siedzibę ma większość instytucji uniwersyteckich lub związanych z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie (radio UWM FM, kluby studenckie itp.). Na terenie osiedla znajdują się jeziora Stary Dwór i Modrzewiowe.

Wikipedia

# kortowski

1. przymiotnik od: Kortowo (osiedle w Olsztynie);
2. ser kortowski - wytwarzany w Polsce gatunek twardego sera podpuszczkowego

SJP.pl

# kortowy

przymiotnik od: kort

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kortem, dotyczący kortu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kort m.

Wiktionary

# kortusa

kortusa górska - gatunek rośliny z rodziny pierwiosnkowatych; zarzyczka górska

SJP.pl

# kortykosteroid

hormon produkowany przez korę nadnerczy, regulujący przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów; kortykosteryd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. farm. hormon steroidowy wytwarzany przez korę nadnerczy lub otrzymywany syntetycznie;

Wiktionary

Kortykosteroidy, kortykosterydy, glikokortykoidy, glikokortykosterydy, glikokortykosteroidy – hormony steroidowe produkowane w warstwach pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy (głównie pasmowatej) pod wpływem hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), które regulują przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów. Zalicza się do nich: kortyzol, kortykosteron, kortyzon.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) kortykosteryd, glikokortykoid, glikokortykosteroid, glikokortykosteryd

Wiktionary

# kortykosteroidowy

→ kortykosteroid; kortykosteryd

SJP.pl

# kortykosteron

hormon sterydowy wydzielany przez korę nadnerczy, biorący udział w wytwarzaniu glukozy

SJP.pl

Kortykosteron – organiczny związek chemiczny, glikokortykoidowy hormon sterydowy (21-węglowy) wydzielany przez korę nadnerczy, wydzielany pod wpływem adrenokortykotropiny. Ma zbliżone działanie do kortyzolu. Wpływa stymulująco na proces glukoneogenezy.

Wikipedia

# kortykosteryd

hormon produkowany przez korę nadnerczy, regulujący przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów; kortykosteroid

SJP.pl

Kortykosteroidy, kortykosterydy, glikokortykoidy, glikokortykosterydy, glikokortykosteroidy – hormony steroidowe produkowane w warstwach pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy (głównie pasmowatej) pod wpływem hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), które regulują przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów. Zalicza się do nich: kortyzol, kortykosteron, kortyzon.

Wikipedia

# kortykosterydowy

→ kortykosteryd; kortykosteroidowy

SJP.pl

# kortykoterapia

w medycynie: stosowanie syntetycznych hormonów kory nadnerczy w celach leczniczych

SJP.pl

# kortykotomia

zabieg chirurgiczny wspomagający leczenie ortodontyczne u dorosłych pacjentów

SJP.pl

# kortykotropina

hormon wytwarzany przez przedni płat przysadki; adrenokortykotropina; ACTH

SJP.pl

Hormon adrenokortykotropowy (kortykotropina, skrót: ACTH) – hormon peptydowy przysadki mózgowej, zaliczany do hormonów tropowych. Pobudza korę nadnerczy do wydzielania kortykosteroidów, mineralokortykoidów (w nieznacznym stopniu) oraz androgenów.

Wikipedia

# kortyna

wyciąg z kory nadnercza stosowany w lecznictwie

SJP.pl

# kortyzol

hormon steroidowy wytwarzany przez korę nadnerczy; hydrokortyzon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. hormon należący do kortykosteroidów;

Wiktionary

Kortyzol, hydrokortyzon (łac. cortex = „kora”, „łupina”, „skórka”) – organiczny związek chemiczny, naturalny hormon steroidowy wytwarzany przez warstwę pasmowatą kory nadnerczy, główny przedstawiciel glikokortykosteroidów. Wywiera szeroki wpływ na metabolizm, bywa nazywany hormonem stresu na równi z adrenaliną. Powstaje z 11-β-deoksykortyzolu przy udziale 11β-hydroksylazy w warstwie pasmowatej kory.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kortyzolowy

Wiktionary

# kortyzolowy

przymiotnik od: kortyzol

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biochem. dotyczący kortyzolu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za mobilizację organizmu w stanie wzmożonego wysiłku odpowiada hormon stresu – kortyzol (…). Pomaga on nam radzić sobie z długoterminowym napięciem, łapać twórczy wiatr w skrzydła i wydajnie pracować nawet po 12-14 godzin na dobę. Jest to pierwsza faza kortyzolowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kortyzol m.

Wiktionary

# kortyzon

hormon wytwarzany przez korę nadnerczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. hormon kory nadnercza z grupy steroidów, nieaktywny biologicznie;

Wiktionary

Kortyzon – organiczny związek chemiczny zaliczany do steroidów, hormon kory nadnerczy. Wpływa na metabolizm węglowodanów i białek. Ma działanie przeciwzapalne. Jest uznawany przez DFB (komisję antydopingową) za zabroniony środek dopingujący. Stosuje się go również przy zatruciach cyjankiem potasu lub cyjanowodorem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy przeciwzapalne działanie kortyzonu bywa wykorzystywane w praktyce klinicznej?

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kortyzonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) (8S,9S,10R,13S,14S,17R)-17-hydroksy-17-(2-hydroksyacetylo)-10,13-dimetylo-1,2,6,7,8,9,12,14,15,16-dekahydrocyklopenta[a]fenantreno-3,11-dion; 11-dehydro-17-hydroksykortykosteron; 17-hydroksy-11-dehydrokortykosteron; 17,21-dihydroksypregn-4-eno-3,11,20-trion; wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C21H28O5.

Wiktionary

# kortyzonowy

przymiotnik od: kortyzon

SJP.pl

# korumpować

uzależniać od siebie kogoś, zwłaszcza urzędników i polityków, przez dawanie łapówek, przykupywanie

SJP.pl

# koruna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. korona

Wiktionary

Koruna (niem. Ringelkoppe) – szczyt (769 m n.p.m.) w Czechach w czeskiej części Gór Stołowych (Broumovska vrchovina) w Broumowskich Ścianach (Broumovské stěny)

Wzniesienie położone jest po zachodniej stronie od Božanova na obszarze Czech w granicach czeskiego parku narodowego (Narodni Přírodní Rezervace Broumovské Stěny) w czeskiej części Gór Stołowych (Broumovska vrchovina) w południowo-wschodniej części Broumovskich Ścianach (Broumovské stěny), stanowiących czeską część Gór Stołowych, około 6,0 km na północny zachód od Radkowa.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrũna, AS: korũna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korona ż., koronacja ż., koronowanie n.

czas. koronować ndk.

przym. koronacyjny

Wiktionary

# korund

tlenek glinu, minerał najtwardszy po diamencie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu;

Wiktionary

Korund – minerał będący tlenkiem glinu Al2O3. Nazwa minerału wywodzi się z sanskrytu (kurivinda znaczy „rubin”).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Odmiana korundu o czerwonej barwie nazywana jest rubinem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔrũnt, AS: korũnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. korundowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) rubin, szafir

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. korundowy

frazeologia.

etymologia.

etym|tamil|குருந்தம். (kuruntam) < etym|sanskr|कुरुविन्द. (kuruvinda) → rubin

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Minerały

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) corundum

* baskijski: (1.1) korindoi

* białoruski: (1.1) карунд m.

* bułgarski: (1.1) корунд m.

* estoński: (1.1) korund

* francuski: (1.1) corindon m.

* hiszpański: (1.1) corindón m.

* rosyjski: (1.1) корунд m.

* słowacki: (1.1) korund m.

* ukraiński: (1.1) корунд m.

źródła.

== korund (język estoński.) ==

thumb|korund (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) miner. korund

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# korundowy

przymiotnik od: korund

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z korundu, składający się z korundu, zawierający korund

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔrũnˈdɔvɨ, AS: korũndovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korund m.

Wiktionary

# korupcja

żądanie lub przyjmowanie korzyści finansowych lub majątkowych przez pracowników instytucji za naruszenie prawa lub wykonanie określonych czynności urzędowych; przekupstwo, łapownictwo, łapówkarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

(1.2) przest. psucie się, gnicie, rozkład

Wiktionary

Korupcja (łac. corruptio – zepsucie) – nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści.Korupcja może w praktyce powstawać niezależnie od formy rządów. Poziom korupcji może być bardzo różny, od drobnych przypadków wykorzystania wpływu lub faworyzowania w celu wyświadczenia lub oddania przysługi, do kleptokracji (rządów złodziei), gdzie porzucone zostają nawet zewnętrzne pozory uczciwości.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrupt͡sʲja, AS: korupcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. korumpować ndk., skorumpować dk.

rzecz. ruptura ż., korumpowanie

przym. korupcyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łapówkarstwo, łapownictwo, przekupstwo

Wiktionary

# korupcjogenny

sprzyjający korupcji, będący przyczyną korupcji, rodzący korupcję

SJP.pl

# korupcjonista

osoba biorąca udział w przekupstwie, oferująca lub przyjmująca łapówki

SJP.pl

# korupcjonistka

→ korupcjonista

SJP.pl

#### Patrz:

korupcjonista

# korupcyjność

powiązanie ze zjawiskiem korupcji

SJP.pl

# korupcyjny

związany z korupcją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korupcją, dotyczący korupcji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korupcja ż., korumpowanie n., skorumpowanie n.

czas. korumpować ndk., skorumpować dk.

przym. skorumpowany

przysł. korupcyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łapówkarski

Wiktionary

# korus

nazwisko

SJP.pl

- Korus – nazwisko
- Kazimierz Korus (ur. 1944) – polski filolog klasyczny, prof. dr hab.
- Romuald Korus (1942–2017) – polski malarz, plastyk, pedagog
- Edward Korus (1930–1983) – polski działacz ruchu ludowego, inżynier leśnik, polityk, poseł

Wikipedia

# korwet

podskok, skok konia; kurbeta

SJP.pl

# korweta

1. w epoce floty żaglowej - okręt wojenny średnich rozmiarów, uzbrojony w armaty, używany do służby rozpoznawczej;
2. od II wojny światowej - typ okrętu eskortowego przystosowany do wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mar. okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;

(1.2) mar. średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

Wiktionary

Korweta – klasa współczesnych okrętów umiarkowanej wielkości. Współczesne korwety dzielą się pod względem przeznaczenia i uzbrojenia na okręty przeznaczone do zwalczania okrętów podwodnych lub przeznaczone do zwalczania okrętów nawodnych za pomocą kierowanych pocisków rakietowych (korwety rakietowe). Do XIX wieku korweta oznaczała historyczną klasę okrętów żaglowych (zobacz korweta żaglowa), po czym nazwa tej klasy została wprowadzona ponownie podczas II wojny światowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W porcie w Genui czekała na nich zakotwiczona korweta.

(1.2) Budowę polskiej korwety powierzono Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte w Gdańsku.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) dozorowiec

Wiktionary

# korwin

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Słupca;

(1.2) herald. polski herb szlachecki z wizerunkiem kruka na kłodzie z pierścieniem w dziobie;

Wiktionary

Miejscowość

- Korwin – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Słupca

Ryba z rodziny kulbinowatych

- korwin, inaczej kulbin czarny (Sciaena umbra)
- korwin czerwony, inaczej kulbak czerwony (Sciaenops ocellatus)
- korwin kapitański (Pseudotolithus senegalensis)
- korwin szary (Pseudotolithus elongatus)

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. korwinizm m., korwinista m., korwinistka ż.

Wiktionary

# korwin-mikke

nazwisko

SJP.pl

# korwinista

korwinowiec;
1. członek partii Janusza Korwin-Mikkego;
2. zwolennik polityki Janusza Korwin-Mikkego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik korwinizmu, zwolennik Janusza Korwin-Mikkego

(1.2) polit. członek lub działacz którejś z partii Janusza Korwin-Mikkego, np. Nowa Prawica, KORWiN itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dla „korwinistów” liczy się, by każdy mógł sam decydować o tym, czy zapinać pasy, jadąc samochodem, posiadać broń czy zażywać narkotyki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korwin mrz., korwinizm mrz., korwinowiec mos.

:: fż. korwinistka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pejor. kuc, szur; war. korwinowiec

Wiktionary

# korwinistka

1. członkini partii Janusza Korwin-Mikkego;
2. zwolenniczka polityki Janusza Korwin-Mikkego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka poglądów Janusza Korwin-Mikkego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korwinizm mrz., Korwin mrz., korwinista mos., korwinowiec mos.

Wiktionary

# korwinistyczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący poglądów Janusza Korwin-Mikkego

Wiktionary

# korwinizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. zbiór poglądów głoszonych przez polskiego polityka konserwatywno-liberalnego Janusza Korwin-Mikkego

Wiktionary

Janusz Ryszard Korwin-Mikke, krótko Korwin (ur. 27 października 1942 w Warszawie) – polski polityk, publicysta i brydżysta, z wykształcenia filozof. Poseł na Sejm I i IX kadencji (1991–1993 i 2019–2023) oraz Poseł do Parlamentu Europejskiego VIII kadencji (2014–2018), założyciel i prezes kilku partii. Kandydat na urząd prezydenta RP w wyborach w 1995, 2000, 2005, 2010 i 2015.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Alternatywą dla solidarności jest darwinizm społeczny, który w Polsce przybiera postać korwinizmu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korwin mrz., korwinista m., korwinistka ż., korwinowiec m.

Wiktionary

# korwinów

Korwinów – wieś w Polsce, położona nad Wartą, w pobliżu Częstochowy, w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Poczesna.

Wikipedia

# korwinowiec

korwinista;
1. członek partii Janusza Korwin-Mikkego;
2. zwolennik polityki Janusza Korwin-Mikkego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) neol. polit. zwolennik poglądów Janusza Korwin-Mikkego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korwinista mos., korwinizm mrz.

:: fż. korwinistka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. korwinista

Wiktionary

# korybut

nazwisko

SJP.pl

Korybut – polski herb książęcy.

Wikipedia

# korycin

osada w Polsce

SJP.pl

Korycin – osada w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Korycin.

Miejscowość jest siedzibą gminy Korycin.

Korycin był miastem, uzyskał lokację miejską w 1671 roku, zdegradowany w 1897 roku. Miasto królewskie w ekonomii grodzieńskiej położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

# koryciński

przymiotnik od: Korycin

SJP.pl

# korycki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Korycki – polski specjalista rybactwa jeziorowego
- Andrzej Korycki – polski piosenkarz
- Józef Korycki – polski wojskowy, pułkownik artylerii
- Mikołaj Korycki – polski szlachcic, urzędnik
- Paweł Korycki – polski judoka
- Walenty Korycki – polski samorządowiec, zootechnik i urzędnik

Wikipedia

# koryfanta

roślina z rodziny kaktusowatych, sukulent uprawiany w celach ozdobnych

SJP.pl

Koryfanta (Coryphantha (Engelm.) Lem.) – rodzaj roślin z rodziny kaktusowatych (Cactaceae). Występują od USA do Meksyku.

Wikipedia

# koryfej

przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim; koryfeusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. teatr. przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim

(1.2) teatr. choreogr. przodujący tancerz, który nie jest jeszcze solistą, ale już został oddzielony od tancerzy baletu zespołowego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koryfeusz m.

:: fż. koryfejka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koryfeusz

Wiktionary

# koryfejka

solistka w balecie

SJP.pl

# koryfena

gatunek drapieżnej ryby okoniokształtnej; smagla, złota makrela

SJP.pl

Koryfena, złota makrela, smagla (Coryphaena hippurus) – gatunek drapieżnej ryby okoniokształtnej z rodziny koryfenowatych (Coryphaenidae).

Wikipedia

# koryfeusz

1. przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim; koryfej;
2. wybitna osoba w jakiejś dziedzinie; luminarz, znakomitość;
3. solista w balecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. teatr. przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;

(1.2) przen. podn. lider, przodownik nowych działań w jakimś środowisku, zwłaszcza artystycznym lub naukowym

(1.3) teatr. choreogr. przodujący tancerz, który nie jest solistą, ale został oddzielony od tancerzy baletu zespołowego

Wiktionary

Koryfeusz, koryfej (gr. κορυφαῖος korypháios, od κορυφή koryphé „szczyt”, „wierzchołek”) – przewodnik chóru w teatrze starogreckim. Wygłaszał on najtrudniejsze kwestie oraz wyznaczał chórzystom tempo i wysokość dźwięku.

W zespołach baletowych mianem koryfeusz lub koryfej określa się tancerza, który jeszcze nie jest solistą, ale też nie jest już członkiem corps de ballet. W baletach klasycznych koryfeje zwykle wykonują tańce w mniejszych grupach (druhny, kawalerowie, przyjaciele i przyjaciółki głównych bohaterów) lub niewielkie partie solowe w tańcach charakterystycznych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koryfej m., koryfejka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koryfej

(1.3) koryfej

Wiktionary

# koryfeuszka

→ koryfeusz

SJP.pl

#### Patrz:

koryfeusz

# korygować

poprawiać, usuwać wady

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skorygować)

(1.1) usuwać niedokładności

(1.2) przeprowadzać korektę, poprawiać błędy w tekście

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korektor mos./mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poprawiać, prostować

Wiktionary

# korygujący

poprawiać, usuwać wady

SJP.pl

#### Patrz:

korygować

# koryna

imię żeńskie

SJP.pl

Koryna, Korynna – imię żeńskie pochodzenia greckiego, będące zdrobnieniem imienia Kora, wywodzącego się od słowa kóre „dziewczę”. Patronką tego imienia jest św. Koryna z Syrii (II wiek).

W 2019 roku w Polsce Koryna zajmowała 702. miejsce wśród imion żeńskich (132 nadania), w rejestrze PESEL występowała także m.in. w formach Korina (90 nadań), Corina i Corinna (po 26 nadań), Corinne (16 nadań), Corine (3 nadania), Korynna, Korinna i Corin (po 2 nadania).

Wikipedia

# koryncki

przymiotnik od: Korynt, Koryntia; koryntyjski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji)

(1.2) hist. od Korynt (miasto w starożytnej Grecji)

(1.3) od Korynt (miasto w obecnej Grecji)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɨ̃nt͡sʲci, AS: korỹncʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koryntówna ż., koryntyjskość ż., koryntyjczyk mos., koryntianin mos., Koryntyjczyk mos., Koryntia ż., Korynt m., Koryntianin m., Koryntianka ż., Koryntczyk m., koryntianka ż., koryntczyk m., koryntka ż.

przym. koryntyjski

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

# koryniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Koryny lub z nią związany

SJP.pl

# korynna

imię żeńskie

SJP.pl

Korinna z Tanagry, Korynna (gr. Κόριννα, łac. Corinna, druga połowa VI w. p.n.e.) – starogrecka liryczna poetka beocka.

Wikipedia

# korynt

1. miasto w starożytnej Grecji, słynne z prostytutek;
2. córa Koryntu - żartobliwie o prostytutce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;

(1.2) hist. starożytne miasto-państwo

Wiktionary

Korynt (gr. Κόρινθος, Korinthos; łac. Corinthus) – miasto portowe w środkowej Grecji, położone na półwyspie Peloponez, na Przesmyku Korynckim, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Koryntia. Siedziba gminy Korynt. W 2011 roku liczyło 30 176 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Widzieliśmy w Koryncie wspaniały pomnik Pegaza.

(1.2) A ja wzywam Boga na świadka mojej duszy, iż tylko aby was oszczędzić, nie przybyłem do Koryntu.

(1.2) Hej, Pawle, czy Ci nie szkoda krwi? / Ateny się odwrócą, Korynt pokaże drzwi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., Koryntyjka ż., koryntyjka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

przym. koryncki, koryntyjski

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

# koryntczyk

mieszkaniec Koryntu (miasta w Grecji); koryntyjczyk, koryntianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Koryntu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po czwartej krucjacie Koryntczycy znaleźli się pod władzą Księstwa Aten.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koryntczyk mos., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

:: fż. Koryntianka ż.

przym. koryncki, koryntyjski

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Koryntianin, Koryntyjczyk

Wiktionary

# koryntia

1. kraj związkowy w południowej Austrii;
2. dawny nomos w Grecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytna kraina tworzona przez ziemie leżące wokół Koryntu

(1.2) adm. nomos ze stolicą w Koryncie;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Koryntia leży na Peloponezie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., koryntyjskość ż., koryntka ż., koryntówna ż.

przym. koryncki, koryntyjski

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

# koryntianin

mieszkaniec Koryntu (starożytnego miasta-państwa); Koryntyjczyk, Koryntczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Koryntu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dopiero w 197 roku p.n.e. Koryntianom udało się zrzucić macedońską hegemonię.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koryntianin mos., Korynt mrz., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

:: fż. Koryntianka ż.

przym. koryncki, koryntyjski

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Koryntczyk, Koryntyjczyk

Wiktionary

# koryntianka

mieszkanka Koryntu (miasta); koryntyjka, koryntka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mieszkanka starożytnego miasta-państwa Koryntu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na Koryntiankach, widzących ciała swych pobitych synów, nie robiło to już wrażenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koryntianka ż., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

:: fm. Koryntianin m.

przym. koryncki, koryntyjski

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

# koryntka

1. mieszkanka Koryntu (miasta); koryntianka, koryntyjka;
2. rodzynka grecka z drobnych, ciemnych winogron

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. spoż. rodzaj drobnej ciemnej rodzynki pochodzącej z Grecji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zważy mi pani tak z pół kilo koryntek?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntówna ż.

przym. koryncki, koryntyjski

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

# koryntówna

dawniej: córa Koryntu (prostytutka)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eufem. kobieta lekkich obyczajów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż.

przym. koryncki, koryntyjski

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) córa Koryntu

Wiktionary

# koryntyjczyk

mieszkaniec Koryntu (miasta w Grecji); koryntianin, koryntczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Koryntu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ateńczycy rywalizowali z Koryntyjczykami o przewodnictwo w jednoczeniu Hellady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koryntyjczyk mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntianin mos., koryntianin mos., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

:: fż. Koryntianka ż.

przym. koryncki, koryntyjski

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Koryntczyk, Koryntianin

Wiktionary

# koryntyjka

mieszkanka Koryntu (miasta); koryntianka, koryntka

SJP.pl

# koryntyjski

przymiotnik od: Korynt, Koryntia; koryncki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Koryntem, dotyczący Koryntu

(1.2) związany z Koryntią, dotyczący Koryntii

(1.3) związany ze starożytnym miastem-państwem Koryntem, dotyczący starożytnego miasta-państwa Koryntu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem ten plan na koryntyjskim dworcu kolejowym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

przym. koryncki

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koryncki

(1.2) koryncki

(1.3) koryncki

Wiktionary

# koryntyjsko

przysłówek

(1.1) na sposób koryntyjski, tak jak w Koryncie

(1.2) na sposób koryntyjski, tak jak w Koryntii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., koryntyjskość ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

przym. koryncki, koryntyjski

Wiktionary

# koryntyjskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co koryntyjskie; koryntyjski charakter czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korynt mrz., Koryntianin mos., koryntianin mos., Koryntczyk mos., koryntczyk mos., Koryntyjczyk mos., koryntyjczyk mos., Koryntianka ż., koryntianka ż., Koryntia ż., koryntka ż., koryntówna ż.

przym. koryncki, koryntyjski

przysł. koryntyjsko

Wiktionary

# korys

gatunek ryby z rodziny wargaczowatych

SJP.pl

- Korys (Koryzna) – polska rodzina
- korys (Coris julis) – gatunek ryby

Wikipedia

# korytarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

(1.2) górn. długie, wąskie przejście wykopane, wyżłobione w ziemi lub w skale

(1.3) praw. polit. wydzielony obszar komunikacyjny, często przebiegający przez terytorium obcego państwa

(1.4) telekom. wydzielone pasmo telekomunikacyjne

Wiktionary

Korytarz – długie, wąskie pomieszczenie komunikacyjno-użytkowe, łączące ze sobą pozostałe pomieszczenia wewnątrz budynku lub mieszkania.

Pierwotnie korytarze występowały popularnie w klasztorach, zamkach, pałacach, gdzie często posiadały bogatą oprawę architektoniczną (malarską i rzeźbiarską).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na przerwie uczniowie powinni wyjść z klasy na korytarz.

(1.2) Krety kopią długie korytarze mieszkalne.

(1.3) Samoloty latają tylko po ściśle określonych korytarzach.

(1.4) Na potrzeby akcji ratunkowej udostępniono specjalny korytarz łączności radiowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɨtaʃ, AS: korytaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korytarzowiec m., korytarzówka ż.

:: zdrobn. korytarzyk m.

przym. korytarzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przejście, hol

(1.2) sztolnia

(1.3) kanał, droga

(1.4) kanał, pasmo

Wiktionary

# korytarzowiec

We współczesnej typologii architektury mieszkaniowej określa się następujące typy, w zależności od przestrzennego usytuowania mieszkań:

Wikipedia

# korytarzowy

→ korytarz

SJP.pl

#### Patrz:

korytarz

# korytarzyk

zdrobnienie od: korytarz

SJP.pl

# korytkowski

nazwisko

SJP.pl

# korytkowy

przymiotnik od: korytko

SJP.pl

# korytnica

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. rzeka w Polsce;
3. wieś na Ukrainie

SJP.pl

W Polsce

- Korytnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
- Korytnica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
- Korytnica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica
- Korytnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sobków
- Korytnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
- Korytnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Raszków
- Korytnica – gmina w powiecie węgrowskim
- Korytnica – gromada w powiecie jędrzejowskim
- Korytnica – gromada w powiecie ryckim
- Korytnica – gromada w powiecie węgrowskim
- Korytnica – rzeka, dopływ Drawy
- Korytnica – rzeka, dopływ Utraty
- Korytnica – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Drawno

Wikipedia

# korytnicki

przymiotnik od: Korytnica

SJP.pl

# korytniki

Korytniki – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Krasiczyn. Leży nad Sanem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

# korytno

Korytno – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Masłowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego. W Korytnie znajduje się ponad 90-letni budynek OSP oraz dworek, który w okresie międzywojennym został przekształcony na szkołę. Szkoła funkcjonowała do lat 90., kiedy to z powodu niżu demograficznego została zlikwidowana (obecnie budynek stoi pusty). Przed wojną na terenie wsi istniała również gorzelnia, obecnie jej budynek jest zaadaptowany na mieszkalny.

Wikipedia

# koryto

1. podłużny pojemnik do pojenia i karmienia zwierząt;
2. zagłębienie w ziemi wyżłobione przez płynącą wodę; łożysko;
3. potocznie:
a) jedzenie, pożywienie;
b) źródło wysokich dochodów, dobrze płatne stanowisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych

(1.2) zawartość koryta (1.1)

(1.3) hydrol. miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu

(1.4) pot. przen. iron. źródło znacznych dochodów, posada, zazwyczaj publiczna, zapewniająca duże dochody

(1.5) pot. przen. pogard. wyżywienie

(1.6) daw. statek rzeczny do spławiania zboża

(1.7) daw. gw-pl|Warszawa. kareta

(1.8) gw-pl|Warszawa. jedzenie

Wiktionary

- koryto – naczynie do karmienia świń
- koryto rzeki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stado świń podeszło do koryta i zaczęło pić.

(1.2) Te zwierzęta zjadły całe koryto żarcia.

(1.3) Po przebyciu jeziora zapuszczamy się w wąskie, kręte koryto, ni to w rzekę, ni w martwą odnogę.

(1.4) Dla niego najważniejsze jest koryto.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈrɨtɔ, AS: koryto

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Korytnica ż., Korytów m., Korytowo n., Korycin m.

:: zdrobn. korytko n.

przym. korytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) żłób

Wiktionary

# korytów

W Polsce

- Korytów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Kłodzko
- Korytów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Gaworzyce
- Korytów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Radziejowice
- Korytów – stacja kolejowa w Korytowie, w województwie mazowieckim

Zobacz też

- Korytowo
- Korytno

Wikipedia

# korytować

przygotowywać grunt pod budowę nawierzchni, zwykle z kostki brukowej

SJP.pl

# korytowaty

podobny do koryta, przypominający kształtem koryto

SJP.pl

# korytowo

W Polsce

- Korytowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
- Korytowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Dzierzążnia
- Korytowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
- Korytowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo
- Korytowo – gromada w powiecie choszczeńskim
- Korytowo – gromada w powiecie nowogardzkim
- Korytowo – gromada w powiecie świeckim
- Korytowo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
- Korytowo – nieistniejąca miejscowość w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny, przyłączona do wsi Leonowo.

Zobacz też

Wikipedia

# korytowski

nazwisko

SJP.pl

# korytowy

przymiotnik od: koryto

SJP.pl

# korytozaur

rodzaj roślinożernego, kaczodziobego dinozaura z rodziny hadrozaurów

SJP.pl

Korytozaur (Corythosaurus (gr. κορυς korus, κορυθος koruthos „hełm”; σαυρος sauros „jaszczurka”)) – rodzaj roślinożernego, kaczodziobego dinozaura z podrodziny lambeozaurów (Lambeosaurinae) w rodzinie hadrozaurów (Hadrosauridae).

Wikipedia

# korzeb

nazwisko

SJP.pl

# korzec

1. dawne naczynie na zboże;
2. w Polsce od wczesnego średniowiecza do XIX wieku: dawna miara objętości stosowana dla ciał sypkich, wynosząca w zależności od regionu od około 43 do 128 litrów;
3. korzec rzymski - dawna miara objętości wynosząca około 10,5 litra;
4. dawna miara ciężaru wynosząca około 98 kg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;

(1.2) daw. dawna miara ciężaru

(1.3) daw. naczynie odmierzające korce (1.1)

Wiktionary

- korzec – dawna jednostka objętości
- Korzec – miasto na Ukrainie
- Korzec – dawna gmina
- Korzec – część wsi Włynkówko, w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
- Korzec – część miasta Barwice, w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice
- Korzec – osada w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zaborze pruskim korzec nie był używany.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. korczyk mrz.

przym. korcowy

Wiktionary

# korzęcin

Korzęcin (niem. Körtenthin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.

Wikipedia

# korzecki

przymiotnik od: Korzec; korecki

SJP.pl

# korzekwa

nazwisko

SJP.pl

# korzekwice

Korzękwice (niem. Korkwitz, 1936–1945 Moeckendorf)– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Pakosławice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

# korzekwin

- Korzekwin – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki
- Korzekwin – kolonia w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki

Wikipedia

# korzeń

część rośliny znajdująca się pod ziemią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;

(1.2) anat. element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała

(1.3) kulin. roślina, która zawiera olejki eteryczne, używana jako przyprawa

(1.4) eufem. żart. członek męski

(1.5) przen. lm. zob. korzenie.

Wiktionary

Korzeń (łac. radix) – organ roślinny, część sporofitu, która dostarcza roślinom wodę i sole mineralne, przytwierdza rośliny do podłoża, a u roślin wieloletnich może pełnić funkcję organu spichrzowego. W wyniku przystosowania do warunków środowiska korzenie poszczególnych grup ekologicznych roślin pełnią dodatkowe funkcje.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wczorajsza wichura wyrywała drzewa z korzeniami.

(1.2) Za wzrost włosa odpowiedzialny jest jego korzeń.

(1.4) Bo choć doktor nie był młodzikiem, to przecież w Skiroławkach mówiono, że z wiekiem u mężczyzny korzeń twardnieje jak u sosny w lesie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔʒɛ̃ɲ, AS: kožẽń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korzeniówka ż., ukorzeniacz m., ukorzenianie n., ukorzenienie n., wykorzenianie n., wykorzenienie n., zakorzenianie n., zakorzenienie n., korzennik m., korzenniczka ż., Korzeniówka ż., korzenie nmos., korzeniowiec m., Korzenna ż., Korzeńsko n., korzennictwo n., korzonkowanie n.

:: zdrobn. korzonek m., korzoneczek m.

czas. korzenić się ndk., ukorzeniać ndk., ukorzenić dk., zakorzeniać ndk., zakorzenić dk., wykorzeniać ndk., wykorzenić dk., korzonkować ndk.

przym. korzeniowy, korzenny, korzenniczy

przysł. korzeniowo, korzennie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|korzyń.

Wiktionary

# korzeniak

korzeniak szkodliwy - gatunek nicienia z rzędu węgorków, szkodnik upraw sadowniczych, ogrodniczych i ozdobnych

SJP.pl

Korzeniak – polskie nazwisko. Należy do nazwisk stosunkowo rzadkich, nosi je w Polsce niespełna 700 osób. Najwięcej osób noszących to nazwisko zamieszkuje w Krakowie, Warszawie, Grudziądzu i w Węgrowie.

- Anna Korzeniak (ur. 1988) – tenisistka, reprezentantka Polski.
- Grażyna Janina Korzeniak - geograf, Instytut Rozwoju Miast UJ
- Joanna Korzeniak - botanik, Instytut Ochrony Przyrody PAN
- Juliusz Korzeniak (1930–2015) – piłkarz KS Cracovia w latach 1947-1954
- Krzysztof Korzeniak (ur. 1968) – grafik, autor komiksów
- Sandra Korzeniak (ur. 1976) – aktorka Teatru Dramatycznego w Warszawie
- Tomasz Korzeniak - chemik, Wydział Chemii UJ
- Urszula Korzeniak (ur. 1958) – botanik, ekolog Instytut Botaniki PAN
- Wojciech Korzeniak (ur. 1972) – ksiądz katolicki, historyk, regionalista, animator kultury

Wikipedia

# korzeniara

wiecznie zielone drzewo liściaste z rodziny korzeniarowatych, z obszarów tropikalnych, wypuszczające z pnia i gałęzi liczne korzenie podporowe i powietrzne, wchodzące w skład namorzynów, cenione m.in. ze względu na twarde drewno używane jako budulec i do obróbki stolarskiej; korzeniara namorzyniec, srożypląt, ryzofora

SJP.pl

Korzeniara (Rhizophora L.) – rodzaj roślin z rodziny korzeniarowatych (Rhizophoraceae). Obejmuje 6 gatunków i kilka taksonów mieszańcowych. Wszystkie występują w tropikach wzdłuż wybrzeży stanowiąc istotny składnik lasów namorzynowych.

Wikipedia

# korzeniarowate

rodzina roślin okrytonasiennych, obejmująca ponad 150 gatunków wiecznie zielonych drzew i krzewów ze strefy tropikalnej; należą do niej m.in. gatunki tworzące lasy namorzynowe (mangrowe), np. korzeniara

SJP.pl

Wikipedia

# korzeniarowaty

o cechach korzeniarowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# korzeniasty

1. mający wiele korzeni; korzenisty;
2. bodziszek korzeniasty - gatunek rośliny z rodziny bodziszkowatych;
3. tęgoskór korzeniasty, gorzkoborowik korzeniasty - gatunki grzybów

SJP.pl

# korzenica

korzenica dębowa - gatunek błonkówki z rodziny galasówkowatych

SJP.pl

W Polsce

- Korzenica – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Korzenica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Laszki
- Korzenica – osada w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Redzikowo

Wikipedia

# korzenie

źródło czegoś; pochodzenie, rodowód, początek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pochodzenie, rodowód, początki

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: korzeń

Wiktionary

- korzeń – narząd roślin naczyniowych (znaczenie podstawowe)

- korzenie – potoczna nazwa przypraw korzennych, czyli pochodzących głównie z krajów Azji, np. cynamonu, goździków, pieprzu, wanilii

- korzenie – potocznie, w genealogii przodkowie lub miejsce ich pochodzenia
- Korzenie – kwartalnik historyczny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: kožẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korzennictwo n., korzeń mrz.

przym. korzeniowy

Wiktionary

# korzeniec

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Korzeniec – część miasta Dąbrowa Górnicza
- Korzeniec – część miasta Jaworzno
- Korzeniec – część miasta Sławków
- Korzeniec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Bircza
- Korzeniec – część wsi Porzecze w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Miedziana Góra
- Korzeniec – część wsi Oblęgorek w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Strawczyn

Wikipedia

# korzeniecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Leszek Korzeniecki – polski duchowny pentekostalny
- Olgierd Korzeniecki – litewski lekarz okulista, działacz społeczny i polonijny

Wikipedia

# korzenieński

przymiotnik od: Korzenna

SJP.pl

# korzeniewo

Korzeniewo (kaszb. Kùrcëbrôk, niem. Kurzebrack) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Kwidzyn nad Wisłą przy drodze krajowej nr 90.

W latach 1945–1954 i 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Korzeniewo, a w 1972 roku gromady Korzeniewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# korzeniewski

nazwisko

SJP.pl

# korzenionóżka

przedstawiciel jednego z typów pierwotniaków

SJP.pl

# korzenionóżki

typ pierwotniaków należących do protistów

SJP.pl

Korzenionóżki (Rhizopoda) – takson pierwotniaków wyróżniany w XIX- i XX-wiecznych systemach taksonomicznych. Zaliczano do niego liczne gatunki określane jako ameby, czyli pełzaki, tj. organizmy jednokomórkowe (także komórczakowe) o zmiennym kształcie ciała, poruszające się ruchem pełzakowatym przy pomocy nibynóżek, które służą również do zdobywania pokarmu.

Wikipedia

# korzenioplastyczka

artystka wykonująca rzeźby, ozdoby itp. z korzeni

SJP.pl

# korzenioplastyk

artysta wykonujący rzeźby, ozdoby itp. z korzeni

SJP.pl

# korzenioplastyka

artysta wykonujący rzeźby, ozdoby itp. z korzeni

SJP.pl

Korzenioplastyka – technika wykonywania rzeźb i ozdób z wykorzystaniem korzeni.

Wikipedia

# korzeniów

2 miejscowości w Polsce:

- Korzeniów – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ułęż
- Korzeniów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Żyraków

Zobacz też:

- Korzeniówka
- Korzeniówka Duża
- Kořenov – czeska wieś w powiecie jabloneckim, w kraju libereckim

Wikipedia

# korzeniowiec

rodzaj grzybów z rodziny jodłownicowatych

SJP.pl

Heterobasidion Bref. (korzeniowiec) – rodzaj grzybów z rodziny jodłownicowatych (Bondarzewiaceae). Należy do niego 12 gatunków.

Wikipedia

# korzeniówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka korzenna

Wiktionary

- Korzeniówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn
- Korzeniówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Dziadkowice
- Korzeniówka – rzeka w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
- korzeniówka – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych

Zobacz też
  Korzeniówka Duża

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Babka nalała jej trochę korzeniówki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korzennictwo n., korzeń mrz.

przym. korzenny, korzeniowy

Wiktionary

# korzeniowski

nazwisko

SJP.pl

- Abel Korzeniowski (ur. 1972) – polski muzyk i kompozytor filmowy
- Apollo Korzeniowski (1820–1869) – polski pisarz, poeta i autor dramatów, ojciec Josepha Conrada
- Hipolit Korzeniowski (1827–1879) – polski chirurg, syn pisarza Józefa Korzeniowskiego
- Ignacy Korzeniowski (1. połowa XIX w.) – polski poeta
- Józef Korzeniowski (1797–1863) – polski dramatopisarz i powieściopisarz
- Józef Korzeniowski (1863–1921) – polski historyk, wnuk pisarza Józefa Korzeniowskiego
- Joseph Conrad (1857–1924) – właściwie Józef Teodor Konrad Korzeniowski, brytyjski pisarz polskiego pochodzenia
- Leszek Korzeniowski (ur. 1955) – polski polityk, poseł na Sejm
- Lucjan Korzeniowski (1897–1984) – polski psychiatra
- Paweł Korzeniowski (ur. 1985) – polski pływak
- Robert Korzeniowski (ur. 1968) – polski lekkoatleta

Wikipedia

# korzeniowy

→ korzeń

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korzeniem, dotyczący korzenia

Wiktionary

#### Patrz:

korzeń

#### Przykłady

(1.1) Ambrowce tworzą rozłożyste systemy korzeniowe.

(1.1) Rzodkiew japońska, znana też jako daikon, to duże, białe warzywo korzeniowe, które może osiągać długość do 40-50 cm i grubość 8-10 cm.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korzeniówka ż., korzeń mrz., korzonek mrz., korzoneczek mrz., ukorzeniacz mrz., ukorzenianie n., ukorzenienie n., wykorzenianie n., wykorzenienie n., zakorzenianie n., zakorzenienie n., korzennik mos., korzenniczka ż., Korzeniówka ż., korzenie lm nm., korzeniowiec mrz., Korzenna ż., Korzeńsko n., korzennictwo n., korzonkowanie n.

czas. korzenić się ndk., ukorzeniać ndk., ukorzenić dk., zakorzeniać ndk., zakorzenić dk., wykorzeniać ndk., wykorzenić dk., korzonkować ndk.

przym. korzenny, korzenniczy

przysł. korzeniowo, korzennie

Wiktionary

# korzenisty

mający wiele korzeni; korzeniasty

SJP.pl

# korzenna

wieś w Polsce

SJP.pl

Korzenna – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Korzenna.

Wieś położona jest na Pogórzu Rożnowskim, w dolinie potoków Jasienianka (Wojnarówka) i Spólnik (Łyczanka). Siedziba gminy Korzenna.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Korzenna. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

# korzennianin

mieszkaniec wsi: Korzenna

SJP.pl

# korzennianka

mieszkanka wsi: Korzenna

SJP.pl

# korzennictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dawna dziedzina rzemiosła i handlu zajmująca się produkcją i sprzedażą przypraw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do intratnych zajęć należało korzennictwo i aptekarstwo łączone z wyrobem świec i handlem różnorodnym towarem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korzeń m., korzeniówka ż., ukorzeniacz m., ukorzenianie n., ukorzenienie n., wykorzenianie n., wykorzenienie n., zakorzenianie n., zakorzenienie n., korzennik m., korzenniczka ż., Korzeniówka ż., korzenie nmos., korzeniowiec m., Korzenna ż., Korzeńsko n., korzonek m., korzenność ż.

czas. ukorzeniać ndk., ukorzenić dk., zakorzeniać ndk., zakorzenić dk., wykorzeniać ndk., wykorzenić dk.

przym. korzeniowy, korzenny, korzenniczy

przysł. korzeniowo, korzennie

Wiktionary

# korzenniej

stopień wyższy od przysłówka: korzennie

SJP.pl

# korzennik

1. zimozielona roślina z rodziny mirtowatych;
2. dawniej: ul wykonany z kory

SJP.pl

Korzennik (Pimenta Lindl.) – rodzaj roślin z rodziny mirtowatych. Obejmuje 20 gatunków. Rośliny te występują w strefie międzyzwrotnikowej Ameryki Południowej i Środkowej. Owoce niektórych gatunków są używane jako przyprawy, wytwarza się też z nich olejki eteryczne.

Wikipedia

# korzenno

wieś w Polsce

SJP.pl

Korzenno – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Raków.

21.02.1864 r. miała tu miejsce potyczka Powstania Styczniowego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Korzenno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# korzenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest korzenne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korzeń m., korzonek m., korzennik m., korzennictwo n.

przym. korzenny

przysł. korzennie

Wiktionary

# korzenny

wieś w Polsce

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. przyprawiony korzeniami; pachnący taką przyprawą

(1.2) bot. odnoszący się do korzeni (roślin stanowiących przyprawy)

(1.3) daw. związany z handlem korzeniami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korzeń mrz., korzenność ż., korzennictwo n., korzeniówka ż.

przym. przykorzenny, korzeniowy

Wiktionary

# korzeńsko

Korzeńsko – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Żmigród.

Wikipedia

# korziewicz

nazwisko

SJP.pl

# korzkiew

wieś w Polsce

SJP.pl

Korzkiew – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki.

Przez wieś przepływa Potok Korzkiewski zwany też Korzkiewką. Integralne części miejscowości: Nowa Wieś, Pod Lisinami.

Siedziba rzymskokatolickiej parafii Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Korzkwi.

Wikipedia

# korzoneczek

zdrobnienie od: korzonek

SJP.pl

# korzonek

zdrobnienie od: korzeń

SJP.pl

- Korzonek – wieś w województwie śląskim w powiecie częstochowskim w gminie Konopiska
- Korzonek – wieś w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa
- Korzonek – dawny przysiółek ww. wsi

Wikipedia

# korzonki

potocznie:
1. włókna nerwowe wychodzące z rdzenia kręgowego, łączące się w pień nerwu rdzeniowego; korzonki nerwowe, korzenie nerwowe;
2. dolegliwości związane ze schorzeniami tych włókien; zespół korzeniowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) med. pot. zob. korzonki nerwowe.

forma rzeczownika.

(2.1) plural|korzonek.

Wiktionary

Korzenie nerwowe (radix nervi spinalis), potocznie określane czasem jako „korzonki nerwowe” – wiązki włókien nerwowych odchodzących od rdzenia kręgowego jako nici korzeniowe i tworzące po połączeniu pień nerwu rdzeniowego. Na wysokości każdej przestrzeni międzykręgowej od rdzenia odchodzą cztery korzenie – dwa korzenie brzuszne i dwa korzenie grzbietowe, po jednej parze z prawej i lewej strony rdzenia. Korzeń nerwowy grzbietowy zawiera włókna nerwowe czuciowe, brzuszny – włókna ruchowe.

Wikipedia

# korzonkowy

przymiotnik od: korzonek

SJP.pl

# korzybie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) miejscowość w Polsce;

Wiktionary

W Polsce

- Korzybie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Szydłowo
- Korzybie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Baboszewo
- Korzybie – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice

- Korzybie – przystanek kolejowy w Korzybiu w województwie pomorskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spotkałem się ze znajomymi z Korzybia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʒɨbʲjɛ, AS: kožybʹi ̯e

Wiktionary

# korzybielowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu magnoliowych; kanellowce

SJP.pl

Wikipedia

# korzyć

1. rzadko: okazywać komuś swoją wyższość;
2. korzyć się - okazywać pokorę, uległość, niższość wobec kogoś

SJP.pl

# korzym

nazwisko

SJP.pl

## Komi

- Korzym – rzeka

## Niemcy

Górnołużycka nazwa miejscowości:

- Kirschau

## Osoby

- Maciej Korzym – polski piłkarz

Wikipedia

# korzyń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. korzeń

Wiktionary

# korzyński

nazwisko

SJP.pl

# korzyść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zysk, pożytek

Wiktionary

Korzyść – dodatni wynik porównania jakiegoś stanu (cechy, sytuacji) z innym.

- korzyść finansowa
- korzyść krańcowa
- korzyść majątkowa
- korzyść marginalna → korzyść krańcowa
- korzyść oczekiwana → lucrum cessans
- korzyść osobista
- korzyść polityczna
- Korzyść – miejscowość na Ukrainie
- Korzyść – dawna osada. Tereny na których leżała znajdują się obecnie na Białorusi

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mydło antybakteryjne do zwykłego użytku domowego nie zapewnia żadnych korzyści zdrowotnych i nie jest w stanie usunąć z dłoni większej ilości bakterii, niż zwyczajne mydło.

(1.1) Badanie doniosło o niewielu korzyściach płynących z bycia w związku małżeńskim w porównaniu z byciem w długotrwałym związku i mieszkaniu razem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔʒɨɕt͡ɕ, AS: kožyść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korzystanie n.

czas. korzystać, wykorzystywać, skorzystać

przym. korzystny

przysł. korzystnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błogosławieństwo, beneficjum, dobrodziejstwo, pożytek, użytek, zysk; przest. awantaż

Wiktionary

# korzystać

1. używać czegoś, posługiwać się czymś; wykorzystywać;
2. osiągać z czegoś zysk, korzyść; zyskiwać, wyzyskiwać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) używać czegoś

(1.2) uzyskiwać z czegoś korzyści

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas pisania mojej pracy (ja) korzystałem z pańskiego artykułu.

(1.2) Adam długo korzystał z hossy na giełdzie, ale Stefan nie potrafił na tym korzystać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʒɨstat͡ɕ, AS: kožystać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wykorzystywać/wykorzystać/skorzystać

rzecz. korzyść ż., korzystanie n.

przym. korzystny

przysł. korzystnie

Wiktionary

# korzystanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|korzystać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʒɨˈstãɲɛ, AS: kožystãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. korzystać ndk., skorzystać dk., wykorzystać dk.

rzecz. korzyść

przym. korzystny

przysł. korzystnie

Wiktionary

# korzystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od korzyść

(1.2) pot. drobna korzyść w zysku

(1.3) pot. elektr. rozdzielacz elektryczny

(1.4) gwara. roln. rączka u kosiska

(1.5) uchwyt na trzonku łopaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) złodziejka

Wiktionary

# korzystnie

przysłówek

(1.1) w sposób korzystny; z korzyścią, dobrym wynikiem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʒɨstʲɲɛ, AS: kožystʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korzystanie n., korzyść

czas. korzystać, skorzystać

przym. korzystny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomyślnie

Wiktionary

# korzystniej

stopień wyższy od przysłówka: korzystnie

SJP.pl

# korzystniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: korzystny

SJP.pl

# korzystno

Korzystno – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg.

Korzystno jest siedzibą sołectwa, w skład którego wchodzi także osada Korzyścienko.

Wikipedia

# korzystność

cecha czegoś przynoszącego korzyść

SJP.pl

# korzystny

przymiotnik jakościowy

(1.1) przynoszący korzyść

(1.2) sprzyjający

(1.3) przychylny, pochlebny

(1.4) o cenach: niski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To była bardzo korzystna transakcja.

(1.2) Wszystkie te zmiany okazały się korzystne dla wymowy dramatu.

(1.3) Recenzja była nad wyraz korzystna.

(1.4) Oferujemy wysoką jakość usług w korzystnych cenach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʒɨstnɨ, AS: kožystny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korzystanie n., korzyść ż.

czas. korzystać, wykorzystywać, skorzystać

przysł. korzystnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) dobroczynny, nieoceniony, owocny, zbawienny

(1.3) przychylny, pochlebny

(1.4) atrakcyjny, niski

Wiktionary

# kos

melodyjnie śpiewający ptak z rodziny drozdowatych, o upierzeniu brunatnym u samicy i prawie czarnym u samca, żyjący w Eurazji i Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

(1.2) geogr. główne miasto na wyspie Kos (1.1)

(1.3) geogr. wieś w Czarnogórze w gminie Kolašin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) herald. herb szlachecki o ukośnych polach;

Wiktionary

- kos – gatunek ptaka z rodziny drozdowatych
- Kos – wyspa na Morzu Egejskim
- Kos – miasto na wyspie Kos w Grecji
- Kos – gmina z siedzibą w ww. mieście
- Kos – wieś w Bułgarii
- Kos – herb szlachecki
- Kos – polski film historyczny w reżyserii Pawła Maślony
- Kos 6290 – radioodbiornik
- PZL-102 Kos – polski samolot

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hipokrates urodził się na Kos w 460 roku p.n.e.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔs, AS: kos

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|Κῶς.

uwagi.

(2.1) uwaga herb.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Kos

* czeski: (1.1) Kós

* duński: (1.1) Kos

* estoński: (1.1) Kos

* fiński: (1.1) Kos

* francuski: (1.1) Cos, Kos

* hebrajski: (1.1) קוס

* hiszpański: (1.1) Cos

* kataloński: (1.1) Kos

* łaciński: (1.1) Cos

* niderlandzki: (1.1) Kos

* niemiecki: (1.1) Kos

* norweski (bokmål): (1.1) Kos

* norweski (nynorsk): (1.1) Kos

* nowogrecki: (1.1) Κως ż.; (1.2) Κως ż.

* portugalski: (1.1) Cós

* rosyjski: (1.1) Кос

* rumuński: (1.1) Kos

* słowacki: (1.1) Kos

* słoweński: (1.1) Kos

* starogrecki: (1.1) Κῶς ż.

* szwedzki: (1.1) Kos

* turecki: (1.1) İstanköy

* ukraiński: (1.1) Кос

* węgierski: (1.1) Kosz

* włoski: (1.1) Coo

źródła.

== Kos (język plautdietsch.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. koza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wyspa

(1.2) miasto

(1.3) wieś

(2.1) herb

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|Κῶς.

uwagi.

(2.1) uwaga herb.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Kos

* czeski: (1.1) Kós

* duński: (1.1) Kos

* estoński: (1.1) Kos

* fiński: (1.1) Kos

* francuski: (1.1) Cos, Kos

* hebrajski: (1.1) קוס

* hiszpański: (1.1) Cos

* kataloński: (1.1) Kos

* łaciński: (1.1) Cos

* niderlandzki: (1.1) Kos

* niemiecki: (1.1) Kos

* norweski (bokmål): (1.1) Kos

* norweski (nynorsk): (1.1) Kos

* nowogrecki: (1.1) Κως ż.; (1.2) Κως ż.

* portugalski: (1.1) Cós

* rosyjski: (1.1) Кос

* rumuński: (1.1) Kos

* słowacki: (1.1) Kos

* słoweński: (1.1) Kos

* starogrecki: (1.1) Κῶς ż.

* szwedzki: (1.1) Kos

* turecki: (1.1) İstanköy

* ukraiński: (1.1) Кос

* węgierski: (1.1) Kosz

* włoski: (1.1) Coo

źródła.

== Kos (język plautdietsch.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. koza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kosa

1. ręczne narzędzie rolnicze do ścinania trawy i zbóż;
2. dawna broń używana przez kosynierów;
3. splecione włosy kobiece; warkocz;
4. potocznie: półwysep przypominający kształtem kosę - narzędzie;
5. potocznie: wymagający i stanowczy nauczyciel lub szef;
6. środowiskowo: wrogie stosunki między ludźmi reprezentującymi różne środowiska;
7. środowiskowo: nóż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Kraju Permskim Rosji, prawy dopływ Kamy

(1.2) gw-pl|Bukowina. pas Oriona

Wiktionary

Kosa – narzędzie rolnicze służące do ścinania zbóż lub traw, które składa się z wygiętego ostrza zamocowanego na drzewcu.

Wikipedia

# kosaćcowate

rodzina roślin trwałych, jednoliściennych, posiadających kłącza lub bulwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Iridaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu szparagowców;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pędy boczne kosaćcowatych rozwijają się w kątach najwyższych liści.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosaćcowce lm nm., kosaciec mrz.

Wiktionary

# kosaćcowaty

o cechach kosaćcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# kosaćcowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Iridales|Raf.., rząd roślin należący do podklasy liliowych;

Wiktionary

Kosaćcowce (Iridales Raf.) – rząd roślin należący do podklasy liliowych. Rząd ten był wyróżniany m.in. w systemie Takhtajana i w systemie Reveala. W wyniku udziału Reveala w pracach nad systemem APG, autor dokonał w roku 2010 modyfikacji swojego systemu, rezygnując z wyróżnienia tego rzędu i odnosząc go do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae). W systemie APG III rząd kosaćcowców jest uznany za synonim rzędu szparagowców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W systemie APG III rząd kosaćcowców jest uznany za synonim rzędu szparagowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosaćcowate lm nm., kosaciec mrz.

Wiktionary

# kosaciec

bylina o wąskich liściach i barwnych kwiatach; irys

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Iris|ref=tak., roślina o barwnych kwiatach, najczęściej fioletowych, niebieskich lub żółtych;

Wiktionary

Kosaciec, irys (Iris L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych. Obejmuje co najmniej 311 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty na półkuli północnej, najbardziej zróżnicowany jest tu w strefie umiarkowanej. Najdalej na południe sięga północnego Meksyku, Jemenu i Filipin. W Ameryce Północnej obecne są 34 gatunki, w Europie 31, w Chinach co najmniej 58. Do flory Polski należą cztery gatunki: kosaciec bezlistny I. aphylla, trawolistny I. graminea, żółty I. pseudacorus i syberyjski I. sibirica.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kosaciec żółty to bardzo wytrzymała i odporna roślina do oczka wodnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈsat͡ɕɛt͡s, AS: kosaćec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosaćcowate nmos., kosaćcowce nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) irys

Wiktionary

# kosacki

nazwisko

SJP.pl

# kosacz

w gwarze myśliwskiej: stary cietrzew

SJP.pl

# kosak

nazwisko

SJP.pl

# kosakowo

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Kosakowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Kosakowo
- Kosakowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo
- Kosakowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Orchowo
- Kosakowo – gromada w powiecie kętrzyńskim
- Kosakowo – gromada w powiecie puckim
- Kosakowo – gmina wiejska
- Kosakowo – spółdzielnia mleczarska

Wikipedia

# kosakowski

nazwisko

SJP.pl

# kosarz

przedstawiciel rzędu stawonogów z gromady pajęczaków; łabuniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. pajęczak o bardzo długich odnóżach;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. kosiarz

Wiktionary

Kosarze (Opiliones syn. Phalangida, łabuńce) – stosunkowo liczny (ponad 6 tys. gatunków) rząd pajęczaków, obejmujący zwierzęta od 5 do 10 mm długości, zamieszkujące przede wszystkim strefy tropikalne, ale występujące również w klimacie umiarkowanym. Kosarze są łatwe do rozpoznania dzięki prawie idealnie eliptycznemu ciału. Ich prosoma ściśle przylega do szerokiej opistosomy. Odnóża kroczne są natomiast niezwykle długie (czasem do 16 cm) i cienkie. Szczękoczułki krótkie i nogogłaszczki długie są wyposażone w wyrostki służące do wstępnego rozdrabniania pokarmu. Kosarze są mięsożerne, ale żywią się też (a nawet głównie) martwą materią organiczną. Jaja tych pajęczaków są składane do ziemi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kosarze są mięsożerne, ale żywią się też (a nawet głównie) martwą materią organiczną

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔsaʃ, AS: kosaš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łabuniec

Wiktionary

# kosarze

przedstawiciel rzędu stawonogów z gromady pajęczaków; łabuniec

SJP.pl

Kosarze (Opiliones syn. Phalangida, łabuńce) – stosunkowo liczny (ponad 6 tys. gatunków) rząd pajęczaków, obejmujący zwierzęta od 5 do 10 mm długości, zamieszkujące przede wszystkim strefy tropikalne, ale występujące również w klimacie umiarkowanym. Kosarze są łatwe do rozpoznania dzięki prawie idealnie eliptycznemu ciału. Ich prosoma ściśle przylega do szerokiej opistosomy. Odnóża kroczne są natomiast niezwykle długie (czasem do 16 cm) i cienkie. Szczękoczułki krótkie i nogogłaszczki długie są wyposażone w wyrostki służące do wstępnego rozdrabniania pokarmu. Kosarze są mięsożerne, ale żywią się też (a nawet głównie) martwą materią organiczną. Jaja tych pajęczaków są składane do ziemi.

Wikipedia

# kosatka

roślina z rodziny liliowatych

SJP.pl

- Kosatka – rodzaj roślin z rodziny kosatkowatych
  - Kosatka kielichowa

Dwie miejscowości w Polsce, w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice:

- Kosatka – wieś
- Kosatka – osada

Wikipedia

# kosałka

nazwisko

SJP.pl

# kośba

koszenie zboża lub trawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. koszenie traw, zbóż

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tym roku nie planowaćanujemy kośby. Nie mamy pieniędzy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosiarz mos., kosa ż.

czas. kosić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koszenie, żęcie, żniwa

Wiktionary

# kośbiarz

regionalnie: kosiarz

SJP.pl

# kość

1. część szkieletu kręgowców, zbudowana z tkanki kostnej;
2. sześcian z zaznaczonymi punktami przeznaczony do gry; * forma narzędnika l.mn. "kościami" możliwa tylko w wyrażeniu "poczciwy/dobry/uczciwy z kościami" - prawdziwie, do gruntu poczciwy, dobry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. część szkieletu ludzi lub zwierząt;

(1.2) elektron. pot. układ scalony

(1.3) inform. pot. niewielki podzespół na płytce drukowanej

(1.4) wielościan z oczkami służący do gry;

(1.5) zob. kości.

Wiktionary

Kość (łac. os, lm ossa; gr. ostéon) – narząd budujący układ kostny. Nauką zajmującą się kośćmi jest osteologia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kość udowa jest kością długą.

(1.1) Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mego ciała!

(1.2) Dzisiejsze kości są bardzo wydajne.

(1.4) Rzuć kośćmi dwa razy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔɕt͡ɕ, AS: kość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ość, kościec m., kostucha ż., okostna ż.

:: zdrobn. kostka ż., kosteczka ż.

czas. kostnieć, skostnieć

przym. kostny, kościsty, kościany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gnat

(1.2) scalak, chip

(1.4) kostka, kostka do gry

Wiktionary

# kośc.

skrót od: kościelny

SJP.pl

# kośćcowy

przymiotnik od: kościec

SJP.pl

# kości

1. gra hazardowa, polegająca na rzucaniu sześcianikami, których ścianki oznacza się cyframi od 1 do 6;
2. pot. ciało człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gra hazardowa sześciennymi kostkami

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D., C., Ms. i W. lp.; M., D., B. i W. lm. od: kość

Wiktionary

- kość – część szkieletu
- kość – do gry
- kość – w elektronice i informatyce określenie układu scalonego
- Kość – skała w grupie Rogożowej Skały na Wyżynie Olkuskiej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔɕt͡ɕi, AS: kośći

Wiktionary

# kościan

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kościan (niem. Kosten) – miasto w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu kościańskiego oraz gminy wiejskiej Kościan.

Miasto królewskie, należące do starostwa kościańskiego, pod koniec XVI wieku leżało w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

Według danych GUS na 1 stycznia 2023, miasto liczyło 23 563 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kościan to miasto w województwie wielkopolskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔɕt͡ɕãn, AS: kośćãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościanianin m., kościanianka ż.

przym. kościański

Wiktionary

# kościanianin

mieszkaniec Kościana

SJP.pl

# kościanianka

mieszkanka Kościana

SJP.pl

# kościanożółty

żółty o kościanym odcieniu

SJP.pl

# kościański

przymiotnik od: Kościan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kościana, związany z Kościanem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kościan m., kościanianin m., kościanianka ż.

Wiktionary

# kościany

wykonany ze zwierzęcych kości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z kości

(1.2) daw. kościsty

Wiktionary

Kościany – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tanie kościane bransolety postukiwały na jej śniadych, szczupłych ramionach.

(1.1) Aby założyć oczko, podnoszą się ostrzem kościanem końce kory pod nacięciem poprzecznem (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈɕt͡ɕãnɨ, AS: kośćãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kość ż., kostka ż., kościec m., kostucha ż., kostniak mrz.

przym. kostny, kościsty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kostny

Wiktionary

# kościec

szkielet;
1. twarda konstrukcja ciała zwierząt i ludzi, składająca się z kości i chrząstek; układ kostny;
2. zespół najważniejszych elementów jakiejś całości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt

(1.2) pot. zespół istotnych elementów określonej całości

Wiktionary

- szkielet, układ kostny – układ szkieletowy zwierząt i protistów zwierzęcych
- Alagaësia – fikcyjna kraina

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zachował się niemal cały kościec odkrytego wczoraj australopiteka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔɕt͡ɕɛt͡s, AS: kośćec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kość ż., kostka ż., kostniak mrz.

przym. kośćcowy, kościany, kostny, kościsty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szkielet, układ szkieletowy

(1.2) istota rzeczy, rdzeń

Wiktionary

# kościecha

nazwisko

SJP.pl

# kościelak

nazwisko

SJP.pl

# kościelcowy

→ Kościelec (nazwa kilku szczytów w Polsce)

SJP.pl

# kościelczanin

mieszkaniec wsi: Kościelec

SJP.pl

# kościelczanka

mieszkanka wsi: Kościelec

SJP.pl

# kościelec

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. nazwa kilku szczytów w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Kościelec – część miasta Chrzanów
- Kościelec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Krotoszyce
- Kościelec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Pakość
- Kościelec – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
- Kościelec – przysiółek wsi Bukowo w woj. pomorskim, w pow. sztumskim; w gminie Stary Targ
- Kościelec – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Rędziny
- Kościelec – część wsi Szewna w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bodzechów
- Kościelec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Mycielin
- Kościelec – część wsi Dąbrowice Stare w woj. wielkopolskim, pow. kolskim, w gminie Kościelec
- Kościelec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kościelec
- Kościelec – gmina w powiecie kolskim
- Kościelec – dawna gmina w powiecie pińczowskim
- Kościelec – dawna gmina w powiecie kaliskim
- Kościelec – gromada w powiecie częstochowskim
- Kościelec – gromada w powiecie inowrocławskim
- Kościelec – gromada w powiecie kaliskim
- Kościelec – gromada w powiecie kolskim
- Kościelec – gromada w powiecie proszowickim

Wikipedia

# kościelecki

→ Kościelec (nazwa kilku wsi w Polsce)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kościelca, związany z Kościelcem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kościelec m., kościelczanin m., kościelczanka ż.

Wiktionary

# kościeliski

przymiotnik od: Kościelisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kościeliska, związany z Kościeliskiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W piątek pojechaliśmy do Kościeliskiej, w sobotę do Chochołowskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościelisko n., Kościelisko n., kościeliszczanin mos., kościeliszczanka ż., kościół mrz.

Wiktionary

# kościelisko

przymiotnik od: Kościelisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim;

Wiktionary

Kościelisko – wieś podhalańska w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, siedziba gminy Kościelisko.

W latach 1973–1977 miejscowość była siedzibą gminy Kościelisko-Witów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poszczególne osady pasterskie, które weszły później w skład Kościeliska, wzmiankowane były już od roku 1623.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościelisko n., kościeliszczanin mos., kościeliszczanka ż., kościół mrz.

przym. kościeliski

Wiktionary

# kościeliszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kościeliska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od 1845 kościeliszczanie mają własną parafię katolicką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościelisko n., Kościelisko n.

:: fż. kościeliszczanka ż.

przym. kościeliski

Wiktionary

# kościeliszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kościeliska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościelisko n., Kościelisko n.

:: fm. kościeliszczanin mos.

przym. kościeliski

Wiktionary

# kościelna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. kobieta pomagająca w kościele

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: kościelny

Wiktionary

Kościelna (niem. Kirchberg, 513 m n.p.m.) – szczyt w północnej części Gór Kruczych, w Sudetach Środkowych, stanowiący ich północne zakończenie. Ma dwa wierzchołki o wysokości 513 i 511 m n.p.m. (ten niższy zwany jest Górą Parkową).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ministrant poprosił panią kościelną o rozpalenie kadzidła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościół mrz., Kościół mrz., kościółek mrz., kościelisko n.

:: fm. kościelny mos.

przym. kościelny, kościołowy

przysł. kościelnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zakrystianka

Wiktionary

# kościelniak

nazwisko

SJP.pl

- Cyprian Kościelniak (ur. 1948) – grafik filmowy
- Ireneusz Kościelniak (ur. 1974) – piłkarz
- Jacek Kościelniak (ur. 1963) – polityk, poseł na Sejm RP V kadencji
- Krzysztof Kościelniak (ur. 1965) – ksiądz, profesor
- Małgorzata Kościelniak (ur. 1973) – dziennikarka
- Mieczysław Kościelniak (1912–1993) – malarz, grafik i rysownik
- Tadeusz Kościelniak – (1910–1996) – polski malarz, grafik i rysownik;
- Władysław Kościelniak (1916–2015) – malarz, grafik i rysownik
- Wojciech Kościelniak (ur. 1965) – aktor, reżyser teatralny
- Zdzisław Kościelniak – rzeźbiarz

Wikipedia

# kościelnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób kościelny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościół mrz., Kościół mrz., kościelna ż., kościelny mos., kościółek mrz., kościółeczek mrz.

przym. kościelny, kościołowy, przykościelny, wewnątrzkościelny, wokółkościelny

Wiktionary

# kościelnik

wieś w Polsce

SJP.pl

- Kościelnik – wieś w woj. dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Lubań
- Kościelnik – przysiółek wsi Błądkowo w woj. zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Dobra.
- Kościelnik – dawna gmina
- Kościelnik – zamknięty przystanek kolejowy w Kościelniku, w województwie dolnośląskim

Wikipedia

# kościelność

dawniej: sprawy religijne, dotyczące Kościoła

SJP.pl

# kościelny

mężczyzna wykonujący w kościele drobne czynności pomocnicze; zakrystian

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z określonym kościołem (instytucją)

(1.2) związany z regułami określonego kościoła (instytucji)

(1.3) archit. szt. związany z budynkiem kościoła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kośc. mężczyzna pomagający w kościele

Wiktionary

Zakrystian, kościelny – funkcja liturgiczna obejmująca sprawowanie nadzoru nad zakrystią, a także staranne przygotowywanie przedmiotów niezbędnych do sprawowania liturgii. Zakrystianem może być osoba świecka lub zakonna (zarówno mężczyzna jak i kobieta). Jest to najczęściej pracownik parafii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedyś chodziłam do kościoła, mam chrzest, komunię i bierzmowanie, ale na pewno nie wezmę ślubu kościelnego (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔɕˈt͡ɕɛlnɨ, AS: kośćelny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościół mrz., Kościół mrz., kościółek mrz., kościelisko n.

:: fż. kościelna ż.

przym. kościołowy

przysł. kościelnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.?) przest. cyrkwny

(2.1) zakrystian

Wiktionary

# kościelski

nazwisko

SJP.pl

# kościenica

Wikipedia

# kościernica

W Polsce

- Kościernica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Białogard
- Kościernica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Kościernica – gromada w powiecie białogardzkim
- Kościernica – gromada w powiecie koszalińskim
- Kościernica – przystanek kolejowy w Kościernicy, w powiecie białogardzkim

Wikipedia

# kościerski

przymiotnik od: Kościerzyna; kościerzyński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kościerzyny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kościerzyna ż., kościerzynianin m., kościerzynianka ż.

przym. kościerzyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kościerzyński

Wiktionary

# kościerzyce

Kościerzyce (niem. Gross Neudorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Lubsza, nad rzeką Odrą.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Kościerzyce. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kościerzyce.

W 1997 miejscowość nawiedziła powódź tysiąclecia.

W miejscowości działały Państwowe Gospodarstwo Rolne Kościerzyce, Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna i Spółdzielnia kółek rolniczych.

Wikipedia

# kościerzyna

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie pomorskim;

Wiktionary

Kościerzyna (dodatkowa nazwa w języku kaszub. Kòscérzna; niem. Berent, dawniej Bern) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, którego jest siedzibą.

Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Kościerzyna liczyła 23 698 mieszkańców i była pod względem liczby ludności piętnastym miastem w województwie pomorskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 17 kwietnia do Kościerzyny wjechały pociągi „Jeleń” i „Niedźwiadek”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔɕt͡ɕɛˈʒɨ̃na, AS: kośćežỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościerzynianin m., kościerzynianka ż.

przym. kościerski, kościerzyński

Wiktionary

# kościerzynianin

mieszkaniec Kościerzyny

SJP.pl

# kościerzynianka

mieszkanka Kościerzyny

SJP.pl

# kościerzyński

przymiotnik od: Kościerzyna; kościerski

SJP.pl

# kościesza

nazwisko

SJP.pl

Kościesza (Strzegomia, Strzegomya) – polski herb szlachecki.

Wikipedia

# kościk

nazwisko

SJP.pl

# kościkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kościński

nazwisko

SJP.pl

# kościogubny

komórki kościogubne - komórki odpowiadające za niszczenie zbędnych komórek kostnych w celu umożliwienia prawidłowego wzrostu kości; osteoklasty

SJP.pl

# kościotrup

1. szkielet człowieka;
2. w kulturze: personifikacja śmierci - wyobrażenie śmierci w postaci kościotrupa, np. taniec szkieletów; szkielet, kostucha, kostusia, śmierć;
3. potocznie: ktoś bardzo chudy, wynędzniały; szkielet, chudzielec, chudzina, chuderlak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) szkielet ludzki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. bardzo chudy, mizerny człowiek

Wiktionary

- Kościotrup (symbol)
- Kościotrup (czasopismo)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔɕˈt͡ɕɔtrup, AS: kośćotrup

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kościotrupi

rzecz. trupięgi nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. kościej

Wiktionary

# kościotrupek

potocznie: kobieta przebrana za kościotrupa

SJP.pl

# kościotrupi

taki, który dotyczy kościotrupa, przypomina swoim wyglądem kościotrupa - szkielet człowieka; wynędzniały, bardzo chudy

SJP.pl

# kościotrupka

potocznie: kobieta przebrana za kościotrupa

SJP.pl

# kościotwórczy

tworzący kości

SJP.pl

# kościów

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Kościów – polski kompozytor, altowiolista, pedagog i pisarz
- Zbigniew Kościów – polski pisarz i pedagog muzyczny, badacz kultury muzycznej

Wikipedia

# kościozrost

wrodzony zrost kości powstały wskutek zaburzenia w tworzeniu się szczelin stawowych; synostoza

SJP.pl

Kościozrost (łac. synostosis) – najmocniejsze połączenie międzykostne, rozwijające się z wiekiem a zachodzące w obrębie więzozrostów i chrząstkozrostów. W kościozrost mogą przekształcać się także stawy, np. stawy kości krzyżowej, a patologicznie często i inne, na przykład po złamaniu. Charakterystyczną cechą kościozrostu jest całkowity zanik ruchomości.

Wikipedia

# kościół

1. ogół wyznawców jakiejś religii; Kościół;
2. instytucja kościelna, zwłaszcza katolicka, reprezentowana przez duchownych; Kościół;
3. budynek, miejsce modlitwy chrześcijan, w którym odbywają się uroczystości religijne i odprawiane są msze święte

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rel. religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;

(1.2) rel. chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii

(1.3) geogr. formacja skalna w Wąwozie Kraków w polskich Tatrach Zachodnich;

(1.4) geogr. zob. Kościoły.

Wiktionary

Kościół, od czes. kostel, „kościół”, z łac. castellum, „miejsce warowne”, „zamek” zdr. od łac. castra „obóz”. Właściwym terminem w chrześcijańskiej łacinie jest ecclesia, od gr. ἐκκλησία (ekklesia), „zgromadzenie”.

- kościół – budynek przeznaczony dla celów kultu
- Kościół – religijna organizacja wyznawców i ich duchowieństwa
- Kościół – w teologii chrześcijańskiej: wspólnota wierzących założona przez Jezusa Chrystusa, stanowiąca Lud Boży, Ciało Chrystusa i Świątynię Ducha Świętego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) I tak ustanowił Bóg w Kościele najprzód apostołów, po wtóre proroków, po trzecie nauczycieli, a następnie tych, co mają dar czynienia cudów (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔɕt͡ɕuw, AS: kośćuu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościół m., kościelny m., kościółek m., kościółeczek m., kościelna ż.

przym. kościelny, kościołowy, przykościelny, wewnątrzkościelny, wokółkościelny

przysł. kościelnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyznanie

(1.2) wspólnota, gmina, zbór, diecezja

Wiktionary

# kościołeczek

zdrobnienie od: kościołek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bardzo mały kościół

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. kościelnie

rzecz. kościół mrz., kościółek mrz.

Wiktionary

# kościołek

mały kościół; kościółek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kościół

(1.2) mały kościół

(1.3) bot. lud. dziurawiec

Wiktionary

Kościołek lub Kościółek (słow. Kostolík, niem. Kapelle, węg. Kápolna, 2261 m n.p.m.) – odosobniona skalista turnia w górnej części Doliny Batyżowieckiej w słowackich Tatrach Wysokich. Na południe od ścian Batyżowieckiego Szczytu z dna doliny wypiętrza się krótki i początkowo szeroki grzbiet o kierunku prostopadłym do głównej grani Tatr. Jego kulminacją jest Kościołek z niewielkimi (nieco ponad 100 m wysokości), ale stromymi ścianami od strony zachodniej i południowej. Szeroka przełęcz oddzielająca Kościołek od Batyżowieckiego Szczytu to Pasternakowa Przehyba, stanowiąca północno-zachodnią część Wyżniej Batyżowieckiej Równi. Szczyt ma dwa wierzchołki, z których wyższy jest wschodni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jacusiu, idź z babunią do kościółka po śniadanku.

(1.2) We wsi Nowa Biela stał ongiś modrzewiowy kościółek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔɕˈt͡ɕuwɛk, AS: kośćuu̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościół m., kościółeczek m., Kościół m., kościelny m., kościelna ż.

przym. kościelny, kościołowy, antykościelny

przysł. kościelnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kościółeczek

Wiktionary

# kościółkowy

→ kościółek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. pobożny, religijny

Wiktionary

#### Patrz:

kościółek

# kościołowy

przymiotnik

(1.1) pot. iron. sprzyjający Kościołowi katolickiemu, związany z Kościołem katolickim, mający ortodoksyjnie katolickie poglądy

(1.2) pot. żart. kościelny

(1.3) pot. żart. używany przy odświętnych okazjach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potrzebny jest kandydat prawicowy, kościołowy i jednocześnie kompetentny i wtedy elektorat o prawicowych poglądach będzie rozbity, a lewicowy i centrowy da głosy na przeciwnika Nowaka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kościół m., kościół, m., kościelny m.

:: zdrobn. kościółek m.

przym. kościelny, przykościelny, wewnątrzkościelny

przysł. kościelnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prokościelny, klerykalny, parafiański, religiancki, bigoteryjny, dewocyjny, świętoszkowaty, ultrakatolicki; pot. moherowy; wulg. żart. świętojebliwy

(1.3) odświętny, niedzielny, galowy

Wiktionary

# kościoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. dwie turnie w Pośredniej Grani w słowackich Tatrach Wysokich;

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: Kościół

Wiktionary

Kościoły (słow. Kostoly) – grupa turni w Zimnowodzkiej Grani w słowackich Tatrach Wysokich. Wznoszą się one pomiędzy Ciemniastą Przełęczą (Bránička) na północnym zachodzie a Rywocińską Przełęczą (Sedlo za Oštepmi) na południowym wschodzie i górują nad Doliną Małej Zimnej Wody (Malá Studená dolina) oraz Doliną Staroleśną (Veľká Studená dolina). Najwybitniejsze turnie Kościołów to Mały Kościół (2095 m n.p.m.) i Wielki Kościół (2151 m).

Wikipedia

# kościsko

zgrubienie od: kość

SJP.pl

# kościste

największa podgromada ryb promieniopłetwych

SJP.pl

# kościstość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzymiotnikowy od|kościsty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kość ż., kostucha ż.

:: zdrobn. kostka ż., kosteczka ż.

przym. kostny, kościsty

Wiktionary

# kościsty

przymiotnik jakościowy

(1.1) o ciele lub o części ciała: o wydatnych, wystających kościach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kość ż., kościstość ż., kostucha ż., kostka ż., kosteczka ż., kościec m.

przym. kostny, kostkowy, kościany, ościsty

Wiktionary

# kościuch

nazwisko

SJP.pl

# kościuk

nazwisko

SJP.pl

# kościukiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kościuszko

nazwisko, np. Tadeusz Bonawentura Kościuszko (1746-1817), generał polski

SJP.pl

- Ludzie:
  - Konstanty (Kostiuszko) Fiodorowicz (XV/XVI w.) – sekretarz wielkich książąt litewskich w latach 1492-1509, protoplasta rodu Kostiuszków-Kościuszków
  - Aleksander Jan Kościuszko (ur. 1629, zm. 1711) – pradziadek Tadeusza Kościuszki
  - Ambroży Kazimierz Kościuszko (ur. 1667, zm. ok. 1720) – dziadek Tadeusza Kościuszki
  - Ludwik Tadeusz Kościuszko (ur. 1700, zm. 1758) – pułkownik, ojciec Tadeusza Kościuszki
  - Tadeusz Kościuszko (ur. 1746, zm. 1817) – generał, bojownik o wolność Polski i Stanów Zjednoczonych
  - Jan Kościuszko (ur. 1954) – polski kierowca rajdowy i wyścigowy, przedsiębiorca, restaurator, filantrop
  - Michał Kościuszko (ur. 1985) – polski kierowca rajdowy
  - Karol Kościuszko-Waluszyński (ur. 1847, zm. 1907) – polski archeolog, badacz Chersonezu na Krymie

  Wikipedia

# kościuszkowa

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kościuszki lub z nim związany

SJP.pl

# kościuszkowiec

żołnierz pierwszej dywizji im. Tadeusza Kościuszki, utworzonej w ZSRR do walki z Niemcami hitlerowskimi w okresie drugiej wojny światowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz 1. Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki sformowanej w Sielcach nad Oką w maju 1943 roku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W rocznicę bitwy pod Grunwaldem kościuszkowcy złożyli przysięgę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kościuszków m., Kościuszkowo n., Kościuszki nmos.

przym. kościuszkowski, Kościuszkowski

Wiktionary

# kościuszkowski

1. taki, jak u Tadeusza Kościuszki, np. nos kościuszkowski - nos zadarty w charakterystyczny sposób;
2. dotyczący insurekcji z 1794 roku, powstania kościuszkowskiego, np. dukat kościuszkowski - moneta bita przez władze powstańcze

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Kościuszki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W gliwickim muzeum zaprezentowano szablę Kościuszkowską, wyciągniętą z trumny generała.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kościuszkowiec m.

przym. kościuszkowski

Wiktionary

# kościuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kościuszki lub z nim związany

SJP.pl

# kosecki

nazwisko

SJP.pl

Kosecki – polskie nazwisko.

Wikipedia

# kosek

nazwisko

SJP.pl

# kosekans

funkcja będąca odwrotnością sinusa; cosecans

SJP.pl

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

# kosela

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Kosela – polski kolarz szosowy
- Jerzy Kossela (właśc. Jerzy Kosela) – polski gitarzysta, wokalista, autor tekstów i kompozytor
- Krzysztof Kosela – polski bokser

Wikipedia

# kosemin

Kosemin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Zawidz. Ma status sołectwa. Leży w odległości 2 kilometrów od trasy drogi wojewódzkiej nr 561.

Do 1954 roku istniała gmina Kosemin. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kosemin, po jej zniesieniu w gromadzie Zawidz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# koser

duży nóż w kształcie sierpa

SJP.pl

# kosewko

Kosewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Pomiechówek. Leży nad Wkrą.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa warszawskiego.

Wikipedia

# kosewo

W Polsce

- Kosewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk
- Kosewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Pomiechówek
- Kosewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Stary Lubotyń
- Kosewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Żuromin
- Kosewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
- Kosewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Ostrowite
- Kosewo – gromada w powiecie mrągowskim
- Kosewo – gromada w powiecie nowodworskim, w latach 1954–1959
- Kosewo – gromada w powiecie nowodworskim, 1969–1972
- Kosewo – przystanek kolejowy w Kosewie w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim

Wikipedia

# kosewski

nazwisko

SJP.pl

# kośi

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. strefa w regionie Purwańćal, w Nepalu;

Wiktionary

Kośi (nep. कोशी) – jedna ze stref w regionie Purwańćal, w Nepalu. Stolicą tej strefy jest miasto Dharan, ale największym miastem jest Biratnagar.

Kośi dzieli się na 6 dystryktów:

- Dystrykt Bhojpur (Bhojpur),
- Dystrykt Dhankuta (Dhankuta),
- Dystrykt Morang (Biratnagar),
- Dystrykt Sankhuwasabha (Khandbari),
- Dystrykt Sunsari (Inaruwa),
- Dystrykt Terhathum (Manglung).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔɕi, AS: kośi

Wiktionary

# kosiak

niski lot samolotu do 25 metrów nad terenem; lot koszący

SJP.pl

# kosiareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kosiarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosiarka ż.

Wiktionary

# kosiarka

1. maszyna rolnicza do koszenia;
2. kobieta, która kosi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. roln. urządzenie mechaniczne do koszenia, głównie trawy;

(1.2) żart. środ. mot. samochód, którego właściciel lubi wysokie obroty silnika

Wiktionary

Kosiarka – maszyna rolnicza i ogrodnicza ścinająca trawę i inne rosnące gęsto rośliny o niezbyt grubych łodygach.

Ze względu na przeznaczenie kosiarki dzieli się na:

- kosiarki rolnicze – przeznaczone do koszenia dużych terenów i różnych roślin, ciągnione (konne, ciągnikowe), zawieszane na ciągniku, samojezdne, zintegrowane z innymi maszynami oraz jako elementy kombajnów,
- kosiarki trawnikowe – przeznaczone do terenów sportowych i ogrodów przydomowych,
- kosiarki specjalistyczne – wysięgnikowe, z napędem hydraulicznym,
- kosy spalinowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muszę zapłacić za pożyczoną kosiarkę, bo złamałem ostrze o kamień.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈɕarka, AS: kośarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosa ż., koszenie n., skoszenie n., kosiarz m., podkaszarka ż.

:: zdrobn. kosiareczka ż.

:: zgrub. kosiara ż.

czas. wykaszać, kosić ndk., skosić dk.

przym. kosiarski

Wiktionary

# kosiarkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kosiarski

przymiotnik od: kosiarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą kosiarza, dotyczący kosiarza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosiarz mos., kosiarka ż., kosa ż.

czas. kosić ndk., skosić dk.

Wiktionary

# kosiarz

1. osoba kosząca trawę, zboże;
2. dawniej: powstaniec uzbrojony w kosę; kosynier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) roln. ten, kto używa kosy; osoba ścinająca kosą

Wiktionary

Kosiarz (ang. Reaper Man) – humorystyczna powieść fantasy Terry'ego Pratchetta, wydana w 1991 r. (tłumaczenie wydania polskiego: Piotr W. Cholewa). Jest to jedenasta część długiego cyklu Świat Dysku. W Polsce wydana w 15 stycznia 2001 roku przez Prószyński i S-ka (ISBN 978-83-7648-214-9).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pod drzewem siedział kosiarz i ostrzył kosę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosa ż., kosiarka ż., koszenie n., skoszenie n., wykoszenie n., podkoszenie n., podkaszanie n., kośba ż.

czas. wykaszać ndk., wykosić dk., kosić ndk., skosić dk., podkosić dk., podkaszać ndk.

przym. kosiarski, kośny, kosiarkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|kośnik.

Wiktionary

# kosiba

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Kosiba polski geograf, klimatolog
- Alojzy Kosiba – katolicki duchowny
- Kazimierz Kosiba – polski wojskowy

Wikipedia

# kosić

1. ścinać, obcinać, ucinać
2. powodować śmierć wielu osób;
3. potocznie: zagarniać, zdobywać (np. korzyści, środki);
4. potocznie: surowo egzaminować, stawiając wiele ocen niedostatecznych

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skosić)

(1.1) ścinać wysoką trawę lub zboże – kosą lub maszynowo

(1.2) pot. przen. zabijać, zwykle wiele osób lub zwierząt naraz

(1.3) gwara więzienna, przen. kraść

Wiktionary

Kosić (cyr. Косић) – wieś w Czarnogórze, w gminie Danilovgrad. W 2011 roku liczyła 517 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Biedny mąż musi od rana kosić trawnik przed domem.

(1.2) Sierżant kosił serią cały pluton nieprzyjaciela.

(1.3) Chuligan chwalił się, jak kosi kobietom portmonetki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔɕit͡ɕ, AS: kośić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kośnik mzw./mos., półkosek mrz., kosina ż., kosa ż., kosisko n., kosiarka ż., kosiarz m., kosynier mos., kośba ż., koszenie n., podkaszanie n.

czas. wykaszać, podkaszać ndk., skosić dk., zakosić dk.

przym. kosiarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żąć, wyżynać, zżynać

(1.3) zob. kraść.

Wiktionary

# kosice

Kosice (dodatkowa nazwa w j. niem. Koschütz) – przysiółek wsi Radawie w Polsce, położony w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Zębowice.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

# kosicki

nazwisko

SJP.pl

# kosidowski

nazwisko

SJP.pl

# kosiec

nazwisko

SJP.pl

# kosieczyn

Kosieczyn (pol. hist. Kosiczyn , do 1945 niem. Kuschten) – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim w powiecie świebodzińskim w gminie Zbąszynek.

Wikipedia

# kosiedowski

nazwisko

SJP.pl

# kosieliński

nazwisko

SJP.pl

# kosienice

Kosienice – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Żurawica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej Parafii Matki Bożej Bolesnej.

Wikipedia

# kosieradzki

nazwisko

SJP.pl

# kosierzewo

Kosierzewo (niem. Kusserow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Malechowo w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 205.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Wikipedia

# kosiewski

nazwisko

SJP.pl

# kosik

nazwisko, m.in. Rafał Kosik - pisarz, twórca serii książek dla młodzieży oraz powieści science fiction

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Maciej Kosik – polski piłkarz
- Małgorzata Kosik – polska aktorka i fotomodelka
- Rafał Kosik – polski pisarz

Wikipedia

# kosikowski

nazwisko

SJP.pl

# kosin

W Polsce

- Kosin – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol
- Kosin – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Drezdenko
- Kosin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
- Kosin – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek
- Kosin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Przelewice
- Kosin – gromada w powiecie kraśnickim
- Kosin – dawna gmina
- Kosin – zlikwidowany przystanek kolejowy w Kosinie na linii kolejowej Pyrzyce – Kosin, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia

# kosina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nędzna, licha kosa

(1.2) daw. roślina, której łodygi i gałęzie ścielą się po ziemi

Wiktionary

Miejscowości w Polsce

- Kosina – wieś w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Łańcut
- Kosina – część wsi Lubenia, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Lubenia

Miejscowość na Litwie

- Kosina – wieś w rejonie wileńskim

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kosa ż.

czas. kosić ndk.

Wiktionary

# kosiniak

nazwisko

SJP.pl

# kosiniakowe

okresowe świadczenie pieniężne wypłacane rodzicom niemającym prawa do zasiłku macierzyńskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) publ. świadczenie wypłacane rodzicom, którzy nie mają prawa do urlopu rodzicielskiego

Wiktionary

Świadczenie rodzicielskie (potocznie: kosiniakowe) – świadczenie rodzinne, przysługujące m.in. rodzicom dziecka nie otrzymującym zasiłku macierzyńskiego.Nazwa potoczna świadczenia pochodzi od nazwiska ministra pracy i polityki społecznej w latach 2011–2015 Władysława Kosiniaka-Kamysza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Już od 1 stycznia 2016 roku nieubezpieczeni rodzice niemowląt będą dostawać po tysiąc złotych. To tak zwane kosiniakowe.

Wiktionary

# kosino

Kosino – wieś solecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo.

Prywatna wieś szlachecka Kośnino, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# kosinowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Kosinowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
- Kosinowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Włocławek
- Kosinowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Prostki

Wikipedia

# kosiński

nazwisko

SJP.pl

- Kosiński – polskie nazwisko. Według danych z 27 stycznia 2022 roku nazwisko to nosi 8 246 Polek i 8 012 Polaków zarejestrowanych w rejestrze PESEL.

Osoby o nazwisku Kosiński:

- Antoni Kosiński (ujednoznacznienie)
- Cezary Kosiński – aktor
- Cyprian Kosiński – chemik
- Janusz Kosiński – dziennikarz
- Jerzy Kosiński – pisarz
- Jerzy Kosiński – modelarz
- Józef Kosiński (ujednoznacznienie)
- Krzysztof Kosiński (ujednoznacznienie)
- Michał Kosiński – psycholog
- Mirosław Kosiński – śpiewak, aktor, reżyser, pedagog, działacz społeczny
- Piotr Kosiński – dziennikarz
- Sławomir Kosiński – gitarzysta
- Włodzimierz Kosiński – dziennikarz

Wikipedia

# kosinus

cosinus; funkcja trygonometryczna; określająca, dla pewnego punktu A(x, y) i promienia wodzącego r, stosunek x do r; w trójkącie prostokątym - stosunek długości przyprostokątnej leżącej przy danym kącie do długości przeciwkprostokątnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. cosinus.

Wiktionary

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kosinus jest funkcją okresową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈsʲĩnus, AS: kosʹĩnus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cosinus mrz., cosinusoida ż., kosinusoida ż., sinus mrz., sinusoida ż.

przym. sinusowy, sinusoidalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cosinus

Wiktionary

# kosinusoida

[czytaj: kos-inusoida] linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji kosinus; cosinusoida

SJP.pl

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

# kosior

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. gwara. rodzaj pogrzebacza z deszczułką do wygarniania węgli z pieca chlebowego

(1.2) gwara więzienna nóż

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔɕɔr, AS: kośor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kosiorek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ożóg piekarski, kryka

Wiktionary

# kosiorek

nazwisko

SJP.pl

# kosiorowo

Kosiorowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Świercze. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# kosiorowski

nazwisko

SJP.pl

# kosisko

1. zgrubienie od: kosa;
2. trzonek, drzewce kosy

SJP.pl

# kośka

nazwisko

SJP.pl

# koski

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Koski Drugie – wieś w woj. śląskim, w pow.kłobuckim, w gm. Panki
- Koski-Gajówka – osada leśna w woj. śląskim, w pow.kłobuckim, w gm. Panki
- Koski Pierwsze – wieś w woj. śląskim, w pow.kłobuckim, w gm. Panki
- Koski-Falki – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gm. Perlejewo
- Koski-Wypychy – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gm. Perlejewo

Wikipedia

# koskoroba

gatunek gęsi

SJP.pl

Koskoroba (Coscoroba coscoroba) – gatunek dużego ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

# kośla

nazwisko

SJP.pl

# koślacz

nazwisko

SJP.pl

# koślaczek

roślina z rodziny storczykowatych o karminowoczerwonych kwiatach

SJP.pl

Wikipedia

# koślak

1. pogardliwie: osoba z wadą postawy;
2. krzywa noga;
3. kulfon; gryzmoł

SJP.pl

# koślarz

regionalnie: jadalny grzyb o rudopomarańczowym lub jasnobrązowym kapeluszu i wysmukłej, białej nodze; koźlak, koźlarz

SJP.pl

# koślawiec

potocznie o człowieku koślawym, niezgrabnym

SJP.pl

# koślawiej

stopień wyższy od przysłówka: koślawo

SJP.pl

# koślawka

rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych; krzywonóg

SJP.pl

Krzywonóg, koślawka (Valgus) – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych i podrodziny kruszczycowatych.

Wikipedia

# koślawość

→ koślawy

SJP.pl

#### Patrz:

koślawy

# koślawy

potocznie:
1. krzywy, powykręcany;
2. mający krzywe nogi;
3. pełen błędów, usterek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) krzywego kształtu, ze zniekształceniem

(1.2) anat. kątem skierowany do wewnątrz, osią odchylony na zewnątrz od osi symetrii ciała

(1.3) o różnej długości nóg

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ha, ha, ha, ale ten ogórek koślawy! Jeszcze takiego nie widziałam.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔɕˈlavɨ, AS: koślavy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koślawość ż.

przysł. koślawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krzywy, niezgrabny, powykręcany, skrzywiony, wygięty, wykręcony, zdeformowany

(1.2) krzywonogi

(1.3) kulawy

Wiktionary

# kosma

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kosma – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od gr. κόσμος oznaczającego „porządek, ład”, „ozdobić”. Często wiązane z imieniem Damian – od śś. Kosmy i Damiana (†283).

Zniekształcenie słowiańskie: Kuźma.

Jedno z niewielu imion męskich używanych w Polsce, kończących się na literę a (inne to m.in. Barnaba, Zawisza).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔsma, AS: kosma

Wiktionary

# kosmacić

czynić coś kosmatym

SJP.pl

# kosmacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. etn. mit. demon leśny, dziki mąż, satyr

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. pot. myszołów włochaty (nazwa systematyczna|Buteo lagopus|ref=tak.)

Wiktionary

Na Ukrainie

- Kosmacz – wieś w rejonie bohorodczańskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy
- Kosmacz – wieś w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy
- Kosmacz – dawna gmina

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kosmyk m., kosmatość ż., koszmacz m.

przym. kosmaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koszmacz m.

Wiktionary

# kosmaczek

jastrzębiec kosmaczek - roślina wieloletnia, o różnokolorowych kwiatach zebranych w koszyczki i lancetowatych liściach

SJP.pl

Wikipedia

# kosmaczewo

Kosmaczewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Zawidz. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# kosmala

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Kosmala (ur. 1946) – menadżer piosenkarzy, dziennikarz, autor tekstów piosenek, producent nagrań
- Jerzy Kosmala (ur. 1958) – polski polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji
- Maciej Kosmala (ur. 1988) – polski aktor telewizyjny, teatralny, dubbingowy, reżyser dubbingu
- Piotr Kosmala (ur. 1967) – polski kolarz szosowy, dyrektor grupy Mróz, selekcjoner polskiej kadry w kolarstwie szosowym
- Roman Kosmala (ur. 1948) – polski artysta rzeźbiarz, malarz, rysownik, pedagog

Wikipedia

# kosmalski

nazwisko

SJP.pl

# kosman

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Marceli Kosman (1940–2023) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Michał M. Kosman (ur. 1972) – polski politolog, dr hab. nauk społecznych, profesor nadzwyczajny Instytutu Nauk Politycznych Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego

Wikipedia

# kosmarium

rodzaj jednokomórkowych glonów słodkowodnych z podrzędu sprzężnic właściwych

SJP.pl

# kosmatek

gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny sitowatych, występujący na większej części obszarów Europy (brak jej tylko na dalekiej północy i południowych krańcach), na Zakaukaziu oraz w północnej Azji, gdzie występuje aż po Irkuck, w Polsce roślina bardzo pospolita na terenie całego niżu i w niższych położeniach górskich

SJP.pl

Ripartites P. Karst. (kosmatek) – rodzaj grzybów należący do rzędu pieczarkowców (Agaricales).

Wikipedia

# kosmatka

gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny sitowatych, występujący na większej części obszarów Europy (brak jej tylko na dalekiej północy i południowych krańcach), na Zakaukaziu oraz w północnej Azji, gdzie występuje aż po Irkuck, w Polsce roślina bardzo pospolita na terenie całego niżu i w niższych położeniach górskich

SJP.pl

Kosmatka (Luzula DC.) – rodzaj roślin z rodziny sitowatych. Należą do niego 124 gatunki. Występują one na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, zwykle w klimacie chłodnym, w strefie międzyzwrotnikowej na obszarach górskich. Do flory Polski należy 10 gatunków.

Wikipedia

# kosmatnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nietoperz z plemięemienia kosmatników w podrodzinie mroczków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Samica kosmatnika początkowo nosi młode ze sobą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmatniki lm nm.

przym. kosmaty

Wiktionary

# kosmatniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Lasiurini|Tate|ref=tak., plemię nietoperzy z podrodziny mroczków;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kosmatnik

Wiktionary

Kosmatniki (Lasiurini) – monotypowe plemię ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Różne gatunki kosmatników występują w Ameryce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmatnik mzw.

przym. kosmaty

Wiktionary

# kosmatorogi

o cechach kosmatorogich (rodzina ssaków)

SJP.pl

# kosmatorogie

rodzina ssaków parzystokopytnych

SJP.pl

# kosmatostrąkowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający kosmate strąki

Wiktionary

# kosmaty

pokryty włosami, sierścią, meszkiem; włochaty, mechaty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pokryty włosami, sierścią, meszkiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmyk m., kosmatnik mzw., kosmatniki nmos., kosmacz mzw./mos.

przysł. kosmato

Wiktionary

# kosmea

roślina z rodziny złożonych, hodowana jako roślina ozdobna w parkach i ogrodach; onętek, ponętka, warszawianka, kosmos

SJP.pl

# kosmek

drobny wyrostek pokrywający błonę śluzową jelita cienkiego

SJP.pl

# kosmet.

skrót od: kosmetyka, kosmetyczny

SJP.pl

# kosmetolog

specjalista w dziedzinie kosmetologii

SJP.pl

Wikipedia

# kosmetologia

dział dermatologii zajmujący się upiększaniem, przywracaniem urody ciała; kosmetyka lekarska

SJP.pl

Wikipedia

# kosmetologiczny

→ kosmetologia

SJP.pl

#### Patrz:

kosmetologia

# kosmetolożka

→ kosmetolog

SJP.pl

#### Patrz:

kosmetolog

# kosmetomat

automat do sprzedaży kosmetyków i środków czystości, nalewanych bezpośrednio z urządzenia; cosmetomat

SJP.pl

# kosmetyczka

1. kobieta zawodowo wykonująca zabiegi kosmetyczne;
2. mała torebka do przechowywania kosmetyków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wykonuje zabiegi kosmetyczne;

(1.2) torebka, saszetka do noszenia / przechowywania kosmetyków

Wiktionary

Kosmetyczka – osoba wykonująca zabiegi z zakresu kosmetyki pielęgnacyjnej, leczniczej i upiększającej.

Zawód kosmetyczki należy do grupy zawodów usługowych i rzemieślniczych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja ciocia pracuje jako kosmetyczka w eleganckim salonie piękności.

(1.2) Muszę kupić większą kosmetyczkę, bo w tej już się nie mieszczę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɛˈtɨt͡ʃka, AS: kosmetyčka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmetyk m., kosmetologia ż., kosmetolog m., kosmetyka ż.

przym. kosmetyczny

Wiktionary

# kosmetyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kosmetyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kosmetyczny

przysł. kosmetycznie

Wiktionary

# kosmetyczny

1. służący do pielęgnowania ciała i urody;
2. dotyczący kosmetyki, kosmetyków;
3. o poprawkach: drobny, niewielki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) służący do pielęgnacji ciała, utrzymania urody

(1.2) dotyczący kosmetyki lub kosmetyków

(1.3) drobny, niewiele znaczący

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Kozie mleko, do niedawna zapomniane, znalazło niedawno zastosowanie w przemyśle kosmetycznym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: kosmetyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmetyka ż., kosmetyk m., kosmetyczka ż., kosmetologia ż., kosmetolog m., kosmetyczność ż.

przym. kosmetologiczny

przysł. kosmetycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) upiększający

(1.3) drobny, niewielki

Wiktionary

# kosmetyk

mężczyzna zawodowo wykonujący zabiegi kosmetyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naturalne kosmetyki są dla mnie absolutnym hitem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔsˈmɛtɨk, AS: kosmetyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmetyczka ż., kosmetyka ż.

przym. kosmetyczny

przysł. kosmetycznie

Wiktionary

# kosmetyka

mężczyzna zawodowo wykonujący zabiegi kosmetyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztuka upiększania, pielęgnowania ciała, włosów; stosowanie środków lub zabiegów mających na celu pielęgnowanie ciała lub włosów

(1.2) przen. wprowadzanie drobnych zmian (najczęściej w celu upiększania czegoś)

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔsˈmɛtɨka, AS: kosmetyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmetyk m., kosmetyczka ż.

przym. kosmetyczny

Wiktionary

# kosmetykoholizm

kupowanie i gromadzenie zbyt wielu kosmetyków

SJP.pl

# kośmicki

nazwisko

SJP.pl

# kosmicznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób kosmiczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Twoje zachowanie było kosmicznie głupie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmiczność ż., kosmita mos., kosmitka ż., kosmos mrz.

przym. kosmiczny

Wiktionary

# kosmiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kosmiczne; cecha tych, którzy są kosmiczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kosmiczny

przysł. kosmicznie

rzecz. kosmita mos.

Wiktionary

# kosmiczny

przymiotnik od: kosmos

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosmosem, dotyczący kosmosu

(1.2) odbywający się w kosmosie

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. bardzo duży

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stara rosyjska stacja kosmiczna wczoraj spadła na Ziemię.

(2.1) W domu znów była kosmiczna awantura o pieniądze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔsˈmʲit͡ʃnɨ, AS: kosmʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmodrom mrz., kosmos m., kosmita m., kosmitka ż., kosmiczność ż.

przysł. kosmicznie

temsłow. kosmo-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) pozaziemski

(2.1) niepomierny, przeogromny, gigantyczny

Wiktionary

# kośmider

nazwisko

SJP.pl

# kośmin

- kośmin – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych
- Kośmin – dzielnica miasta Piława Górna, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Piława Górna

2 miejscowości w Polsce:

- Kośmin – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Żyrzyn
- Kośmin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Grójec

Sjenit Kośmin – nazwa handlowa granodiorytu wydobywanego w Kopalni Kośmin znajdującej się niedaleko Piławy Górnej.

Wikipedia

# kośminek

Kośminek – dzielnica Lublina we wschodniej części miasta. Składa się z właściwego Kośminka, Majdanka, osiedli Maki i Wyzwolenie-Południe.

Wikipedia

# kosmita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sf. hipotetyczny mieszkaniec planetaanety innej niż Ziemia, planetoidaanetoidy, księżyca itp.;

Wiktionary

Kosmita, obcy – hipotetyczny przedstawiciel inteligentnej formy życia pozaziemskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy kosmici naprawdę istnieją?

(1.1) Kim są kosmici i jakie są ich plany względem Ziemi i Ziemian?

(1.1) Moja siostra wierzy, że została uprowadzona przez kosmitów.

(1.1) W 1978 roku rolnik Jan Wolski z Emilcina przeżył spotkanie z kosmitami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔsˈmʲita, AS: kosmʹita

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmos m., kosmiczność ż., kosmogonia ż., kosmologia ż., kosmolog m., kosmolożka ż., kosmonauta m., kosmonautka ż., kosmonautyka ż., kosmodrom m., kosmopolita ż., kosmopolityzm m.

:: fż. kosmitka ż.

przym. kosmiczny, kosmologiczny, kosmogoniczny, kosmopolityczny, kosmonautyczny

przysł. kosmicznie

temsłow. kosmo-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książk. obcy; pot. ufoludek; pot. ekspr. ufok; żart. zielony ludzik

Wiktionary

# kosmitka

→ kosmita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sf. hipotetyczna mieszkanka planetaanety innej niż Ziemia, planetoidaanetoidy, księżyca itp.

Wiktionary

#### Patrz:

kosmita

#### Wymowa:

IPA: kɔsˈmʲitka, AS: kosmʹitka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmos mrz., fm. kosmita mos.

przym. kosmiczny

przysł. kosmicznie

Wiktionary

# kosmkowy

→ kosmek

SJP.pl

#### Patrz:

kosmek

# kosmo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kosmosem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) kosmo- + -drom = kosmodrom

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔsmɔ, AS: kosmo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmita mos.

przym. kosmiczny

Wiktionary

# kosmobiolog

specjalista w dziedzinie kosmobiologii (nauki badającej możliwość występowania życia poza Ziemią); astrobiolog, egzobiolog

SJP.pl

# kosmobiologia

dziedzina biologii, nauka badająca możliwość występowania życia poza Ziemią; astrobiologia, egzobiologia, ksenobiologia

SJP.pl

Wikipedia

# kosmobiologiczny

związany z kosmobiologią (np. kosmobiologiczne poszukiwania wody, kosmobiologiczne eksperymenty); astrobiologiczny, egzobiologiczny

SJP.pl

# kosmocentryczny

w filozofii, religii: uznający jedność człowieka i świata, zakładający istnienie harmonii wszystkich bytów

SJP.pl

# kosmoceutyk

preparat stosowany w kosmetologii i dermatologii głównie do walki ze zmarszczkami, trądzikiem i przesuszeniem skóry

SJP.pl

# kosmochemia

nauka obejmująca badania występujących we Wszechświecie pierwiastków chemicznych; astrochemia

SJP.pl

Kosmochemia – dział astronomii i jednocześnie chemii, zajmujący się badaniem składu molekularnego ciał niebieskich, szczególnie w Układzie Słonecznym. Termin kosmochemia został stworzony przez Harolda Claytona Ureya.

Kosmochemia może obejmować tematy z zakresu:

- powstawanie planet,
- skład chemiczny planet,
- budowa Układu Słonecznego,
- meteoryty i komety,
- kinetyka reakcji zachodzących w gwiazdach.

Wikipedia

# kosmodrom

wydzielony teren dla obiektów kosmicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astronaut. ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;

Wiktionary

Kosmodrom, port kosmiczny, centrum lotów kosmicznych (kosmo- + gr. drómos tor biegowy) – ośrodek przeznaczony do przeprowadzania startów statków kosmicznych oraz startów i lądowań promów kosmicznych. Zadania kosmodromu obejmują także montaż, przygotowanie do lotu oraz nadzór nad jego przebiegiem, choć centrum sterowania lotem może znajdować się w innym miejscu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔsˈmɔdrɔ̃m, AS: kosmodrõm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kosmiczny

rzecz. kosmita mos.

Wiktionary

# kosmodromowy

→ kosmodrom

SJP.pl

#### Patrz:

kosmodrom

# kosmofizyczka

kosmofizyk płci żeńskiej

SJP.pl

# kosmofizyk

naukowiec badający właściwości fizyczne ciał niebieskich i materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej; astrofizyk

SJP.pl

# kosmofizyka

dział astronomii badający właściwości fizyczne ciał niebieskich i materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej; astrofizyka

SJP.pl

# kosmogonia

mitologiczne lub religijne wyobrażenie powstania świata

SJP.pl

Kosmogonia, z gr. κόσμος, kósmos (wszechświat, także ład, porządek) oraz gónos (pochodzenie) – całość wyobrażeń o pochodzeniu świata dla danej religii lub systemu filozoficznego oraz dział astronomii, który zajmuje się genezą i ewolucją ciał niebieskich, przeważnie tych z Układu Słonecznego.

Wikipedia

# kosmogoniczny

związany z kosmogonią, mitycznym lub religijnym wyobrażeniem stworzenia świata i pochodzenia kultury

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosmogonią, dotyczący kosmogonii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmita mos., kosmogonia ż.

przysł. kosmogonicznie

Wiktionary

# kosmograf

specjalista w dziedzinie kosmografii

SJP.pl

Kosmograf – wg Doroszewskiego to znawca kosmografii, nauki wchodzącej niegdyś w skład astronomii, łączącej wiedzę z zakresu obecnej astronomii, geografii, geologii i meteorologii; średniowieczna nazwa zawodu, z którego później wywiódł się kartograf i astrolog.

Wikipedia

# kosmografia

1. dawna nauka zajmująca się opisem wszechświata;
2. wyobrażenia o wyglądzie i funkcjonowaniu świata właściwe określonej religii lub systemowi filozoficznemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dawna nauka badająca strukturę i ewolucję wszechświata

(1.2) filoz. rel. wyobrażenie o świecie i jego funkcjonowaniu charakterystyczne dla konkretnej religii lub systemu filozoficznego

Wiktionary

Kosmologia (z gr. kósmos: porządek, wszechświat oraz lógos: słowo, nauka) – pierwotnie dział filozofii rozpatrujący świat materialny w świetle jego ostatecznych przyczyn.

Termin ten został wprowadzony przez Christiana Wolffa, jednak stał się potem rzadko stosowany, gdyż został wyparty przez zbliżony znaczeniem „filozofia przyrody”. Kosmologia zaczęła oznaczać głównie naukę empiryczną poszukującą odpowiedzi na pytanie o strukturę i ewolucję Wszechświata. Natomiast pochodzenie Wszechświata, choć bywa przedstawiane jako ściśle związane z kosmologią, jest obszarem zainteresowania kosmogonii, a nie kosmologii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Używać będziemy tego samego podręcznika do kosmografii, którego używaliśmy w zeszłym roku.

(1.2) Czy kosmografia judeochrześcijańska znacznie różni się od kosmografii hinduskiej?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmograf mos.

przym. kosmograficzny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nauka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kosmograf mos.

przym. kosmograficzny

frazeologia.

etymologia. etym|łac|cosmographia. < etym|gr|κοσμογραφία. (kosmografia) → opis świata < etym|gr|κόσμος|-γραφία. (kósmos + -graphíā)

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) كوزموغرافيا ż. (kuzmūḡrāfīyā); (1.2) كوزموغرافيا ż. (kuzmūḡrāfīyā)

* baskijski: (1.1) kosmografia; (1.2) kosmografia

* bułgarski: (1.1) космография ż. (kosmografiâ); (1.2) космография ż. (kosmografiâ)

* estoński: (1.1) kosmograafia; (1.2) kosmograafia

* francuski: (1.1) cosmographie ż.; (1.2) cosmographie ż.

* hiszpański: (1.1) cosmografía ż.

* interlingua: (1.1) cosmographia; (1.2) cosmographia

* łaciński: (1.1) cosmographia ż.; (1.2) cosmographia ż.

* nowogrecki: (1.1) κοσμογραφία ż.

* portugalski: (1.1) cosmografia ż.; (1.2) cosmografia ż.

* słowacki: (1.1) kozmografia ż.; (1.2) kozmografia ż.

* ukraiński: (1.1) космографія ż. (kosmografìâ); (1.2) космографія ż. (kosmografìâ)

* włoski: (1.1) cosmografia ż.; (1.2) cosmografia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kosmograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosmografią, dotyczący kosmografii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmograf mos., kosmografia ż.

Wiktionary

# kosmolog

specjalista w zakresie kosmologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie kosmologii

Wiktionary

Kosmologia (z gr. kósmos: porządek, wszechświat oraz lógos: słowo, nauka) – pierwotnie dział filozofii rozpatrujący świat materialny w świetle jego ostatecznych przyczyn.

Termin ten został wprowadzony przez Christiana Wolffa, jednak stał się potem rzadko stosowany, gdyż został wyparty przez zbliżony znaczeniem „filozofia przyrody”. Kosmologia zaczęła oznaczać głównie naukę empiryczną poszukującą odpowiedzi na pytanie o strukturę i ewolucję Wszechświata. Natomiast pochodzenie Wszechświata, choć bywa przedstawiane jako ściśle związane z kosmologią, jest obszarem zainteresowania kosmogonii, a nie kosmologii.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kosmita mos., kosmologia ż.

przym. kosmologiczny

Wiktionary

# kosmologia

1. dział astronomii zajmujący się problematyką całościową kosmosu;
2. pogląd religijno-filozoficzny na temat pochodzenia człowieka i świata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

(1.2) filoz. dział filozofii zajmujący się tematami powstania, istoty i końca wszechświata

Wiktionary

Kosmologia (z gr. kósmos: porządek, wszechświat oraz lógos: słowo, nauka) – pierwotnie dział filozofii rozpatrujący świat materialny w świetle jego ostatecznych przyczyn.

Termin ten został wprowadzony przez Christiana Wolffa, jednak stał się potem rzadko stosowany, gdyż został wyparty przez zbliżony znaczeniem „filozofia przyrody”. Kosmologia zaczęła oznaczać głównie naukę empiryczną poszukującą odpowiedzi na pytanie o strukturę i ewolucję Wszechświata. Natomiast pochodzenie Wszechświata, choć bywa przedstawiane jako ściśle związane z kosmologią, jest obszarem zainteresowania kosmogonii, a nie kosmologii.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kosmolog m., kosmita mos.

przym. kosmologiczny

przysł. kosmologicznie

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|κοσμολογία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cosmology

* arabski: (1.1) علم الكون

* asturyjski: (1.1) cosmoloxía ż.

* baskijski: (1.1) kosmologia; (1.2) kosmologia

* białoruski: (1.1) касмалогія ż.; (1.2) касмалогія ż.

* bośniacki: (1.1) kosmologija ż.

* bułgarski: (1.1) космология ż.

* duński: (1.1) kosmologi w.

* francuski: (1.1) cosmologie ż.

* hiszpański: (1.1) cosmología ż.; (1.2) cosmología ż.

* kataloński: (1.1) cosmologia ż.

* niemiecki: (1.1) Kosmologie ż.

* nowogrecki: (1.1) κοσμολογία ż.; (1.2) κοσμολογία ż.

* portugalski: (1.1) cosmologia

* rosyjski: (1.1) космология ż.; (1.2) космология ż.

* szwedzki: (1.1) kosmologi w.

* ukraiński: (1.1) космологія ż.; (1.2) космологія ż.

* włoski: (1.1) cosmologia

źródła.

== kosmologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) astr. kosmologia

(1.2) filoz. kosmologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔˈlɔɟja, AS: kosmoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmolog m., kosmita mos.

przym. kosmologiczny

przysł. kosmologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kosmolog m., kosmita mos.

przym. kosmologiczny

przysł. kosmologicznie

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|κοσμολογία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cosmology

* arabski: (1.1) علم الكون

* asturyjski: (1.1) cosmoloxía ż.

* baskijski: (1.1) kosmologia; (1.2) kosmologia

* białoruski: (1.1) касмалогія ż.; (1.2) касмалогія ż.

* bośniacki: (1.1) kosmologija ż.

* bułgarski: (1.1) космология ż.

* duński: (1.1) kosmologi w.

* francuski: (1.1) cosmologie ż.

* hiszpański: (1.1) cosmología ż.; (1.2) cosmología ż.

* kataloński: (1.1) cosmologia ż.

* niemiecki: (1.1) Kosmologie ż.

* nowogrecki: (1.1) κοσμολογία ż.; (1.2) κοσμολογία ż.

* portugalski: (1.1) cosmologia

* rosyjski: (1.1) космология ż.; (1.2) космология ż.

* szwedzki: (1.1) kosmologi w.

* ukraiński: (1.1) космологія ż.; (1.2) космологія ż.

* włoski: (1.1) cosmologia

źródła.

== kosmologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) astr. kosmologia

(1.2) filoz. kosmologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kosmologiczny

→ kosmologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosmologią, dotyczący kosmologii

Wiktionary

#### Patrz:

kosmologia

#### Powiązane:

rzecz. kosmita mos., kosmologia ż., kosmolog mos.

przysł. kosmologicznie

Wiktionary

# kosmolot

przestarzale: rodzaj sztucznego satelity z napędem

SJP.pl

# kosmolów

Wikipedia

# kosmonauta

osoba odpowiednio przygotowana i wyszkolona do odbywania lotów kosmicznych; astronauta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

Wiktionary

Astronauta (gr. ástron + gr. naútēs) – osoba przeszkolona, odpowiednio wyposażona i wysłana w przestrzeń kosmiczną w ramach załogowego lotu kosmicznego, aby służyć jako dowódca lub członek załogi na pokładzie statku kosmicznego. Termin ten jest zazwyczaj zarezerwowany dla profesjonalistów, czasami jednak jest on stosowany w stosunku do każdego, kto podróżuje w przestrzeń kosmiczną, w tym naukowców, polityków, dziennikarzy i kosmicznych turystów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obejmować Ziemię wzrokiem… – to marzenie ziściło się jedynie kosmonautom, a telewidzowie dostają tylko namiastkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔ̃ˈnawta, AS: kosmõnau̯ta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmonautyka ż., kosmonautyczność ż.

:: fż. kosmonautka ż.

przym. kosmonautyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) astronauta

Wiktionary

# kosmonautka

kobieta odpowiednio przygotowana i wyszkolona do odbywania lotów kosmicznych; astronautka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wzięła udział w podróży kosmicznej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔ̃ˈnawtka, AS: kosmõnau̯tka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmita mos., kosmonautyka ż.

:: fm. kosmonauta mos.

przym. kosmonautyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) astronautka

Wiktionary

# kosmonautyczny

→ kosmonautyka; astronautyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosmonautyką i kosmonautami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W czasie kolacji przyłączył się do nich Naczelny Lekarz radzieckiej ekipy kosmonautycznej - Eugeniusz Anatoliewicz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔ̃nawˈtɨt͡ʃnɨ, AS: kosmõnau̯tyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmita mos., kosmonautyka ż., kosmonauta m., kosmonautka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) astronautyczny

Wiktionary

# kosmonautyka

zespół nauk zajmujących się realizacją lotów kosmicznych, także badaniem możliwości podróży w przestrzeni międzyplanetarnej, poznawaniem jej i znajdujących się tam obiektów; astronautyka

SJP.pl

Astronautyka (lub kosmonautyka) – zespół nauk zajmujących się wysyłaniem statków kosmicznych oraz sztucznych satelitów poza atmosferę ziemską, w przestrzeń kosmiczną celem jej eksploracji. Wykonywanie lotów kosmicznych jest jednym głównych zastosowań astronautyki.

Wikipedia

# kosmoplan

prom kosmiczny, wahadłowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astronaut. statek kosmiczny o wielokrotnym wykorzystaniu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prom kosmiczny, wahadłowiec

Wiktionary

# kosmopolita

człowiek nieczujący więzi z krajem, z którego pochodzi lub którego jest obywatelem, deklarujący swą więź z kulturą świata; obywatel świata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe

Wiktionary

Kosmopolityzm (z gr. kosmos „świat”, polis „miasto” i ismos „pogląd”) – pogląd wyrażający brak podlegania podziałom kulturowo-politycznym i terytorialnym, lecz zarazem szanujący te podziały i stosujący się do reguł panujących na danym terytorium. Zwolennicy kosmopolityzmu uważają za swoją ojczyznę nie kraj czy inny sformalizowany obszar, ale cały świat niezależnie od pochodzenia. Dążą oni do politycznej i społecznej jedności świata, wolnego od podziałów i konfliktów, stopionego w jedną wspólnotę ogólnoludzką.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wydawało się, że wszędzie czuł się u siebie – był prawdziwym kosmopolitą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔsmɔpɔˈlʲita, AS: kosmopolʹita

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmopolityzm m.

:: fż. kosmopolitka

przym. kosmopolityczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obywatel świata

Wiktionary

# kosmopolitka

→ kosmopolita

SJP.pl

#### Patrz:

kosmopolita

# kosmopolityczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kosmopolityczne; cecha tych, którzy są kosmopolityczni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmopolita m., kosmopolitka ż.

przym. kosmopolityczny

przysł. kosmopolitycznie

Wiktionary

# kosmopolityczny

dotyczący kosmopolity i kosmopolityzmu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieczujący związku z żadnym państwem (miejscem) w szczególności

(1.2) wielokulturowy

(1.3) biol. rozpowszechniony na znacznej części kuli ziemskiej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmita mos., kosmopolita mos., kosmopolitka ż., kosmopolityzm mrz., kosmopolityczność ż.

Wiktionary

# kosmopolityzacja

1. stawanie się kosmopolitycznym, nabieranie cech właściwych kosmopolitom;
2. wprowadzanie, szerzenie kosmopolityzmu

SJP.pl

# kosmopolityzm

pogląd negujący wszelkie podziały kulturowo-polityczne i terytorialne, więzi narodowe i tradycję, za prawdziwą ojczyznę człowieka uznający cały świat

SJP.pl

Kosmopolityzm (z gr. kosmos „świat”, polis „miasto” i ismos „pogląd”) – pogląd wyrażający brak podlegania podziałom kulturowo-politycznym i terytorialnym, lecz zarazem szanujący te podziały i stosujący się do reguł panujących na danym terytorium. Zwolennicy kosmopolityzmu uważają za swoją ojczyznę nie kraj czy inny sformalizowany obszar, ale cały świat niezależnie od pochodzenia. Dążą oni do politycznej i społecznej jedności świata, wolnego od podziałów i konfliktów, stopionego w jedną wspólnotę ogólnoludzką.

Wikipedia

# kosmos

1. cała przestrzeń ze wszystkim, co się w niej znajduje; Wszechświat, wszechświat, Kosmos;
2. przestrzeń pozaziemska, dostępna ludzkiemu doświadczeniu; Kosmos;
3. w filozofii: świat pojęty jako harmonijnie zbudowana i wewnętrznie uporządkowana całość; Kosmos;
4. roślina z rodziny złożonych, hodowana jako roślina ozdobna w parkach i ogrodach; kosmea, onętek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Cosmos bipinnatus|Cav.|ref=tak., gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

(1.3) bot. roślina z gatunku kosmosów (1.2)

Wiktionary

- Wszechświat – kosmos w astronomii
  - w węższym znaczeniu: przestrzeń kosmiczna
- kosmos w filozofii
- Kosmos (filozofia starożytna)
- przestrzeń kosmiczna
- Kosmos – 5-tomowe dzieło Aleksandra von Humboldta
- Kosmos – powieść Witolda Gombrowicza
- Kosmos – książka amerykańskiego astronoma Carla Sagana
- Kosmos – kanadyjski film z 1996 (sześć segmentów, w tym w reżyserii Denisa Villeneuve’a
- Kosmos – francuski film z 2015 w reżyserii Andrzeja Żuławskiego, ekranizacja prozy Gombrowicza
- Kosmos – singel Skubasa
- Kosmos – radziecko-rosyjski system nazewnictwa sztucznych satelitów wojskowych
- Kosmos – rodzina radzieckich rakiet nośnych
- kosmos – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
- „Kosmos” – czasopismo naukowe wydawane przez Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, o pełnej nazwie: Kosmos: Problemy Nauk Biologicznych
- Kosmos – rosyjskie linie lotnicze
- Kosmos – przystanek kolejowy w Kazachstanie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Według popularnego mitu, jedyną budowlą widoczną z kosmosu jest Wielki Mur Chiński.

(1.2) W wielu krajach świata kosmos uprawiany jest jako roślina ozdobna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔsmɔs, AS: kosmos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmita mos., kosmitka ż.

przym. kosmiczny

przysł. kosmicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wszechświat, uniwersum

(1.2) kosmos podwójnie pierzasty, onętek, ponętka, warszawianka

Wiktionary

# kosmotron

cykliczny akcelerator cząstek naładowanych; bewatron; synchrotron protonowy

SJP.pl

Wikipedia

# kosmówczak

nowotwór złośliwy wywodzący się z trofoblastu (tkanki charakterystycznej dla łożyska), rozwijający się w macicy, jajniku lub jajowodzie; nabłoniak kosmówkowy; rak kosmówki

SJP.pl

Rak kosmówki, kosmówczak (łac. choriocarcinoma) – jedna z postaci ciążowej choroby trofoblastycznej, przebiegająca jako wysoce złośliwy nowotwór, wybitnie dobrze reagujący na chemioterapię.

Guz pochodzi z komórek trofoblastu, wydziela gonadotropinę kosmówkową, powstaje z przetrwałego zaśniadu po usunięciu chirurgicznym, dużo rzadziej po ciąży prawidłowej.

Wikipedia

# kosmowie

Kosma z małżonką

SJP.pl

# kosmówka

zewnętrzna błona płodowa gadów, ptaków, ssaków i człowieka, otaczająca zarodek i pozostałe błony płodowe; chorion

SJP.pl

Kosmówka (łac. chorion) – zewnętrzna błona płodowa owodniowców zbudowana z ektodermy, osłaniająca ciało zarodka i pozostałe błony płodowe: owodnię, omocznię i pęcherzyk żółtkowy.

Kosmówka gadów i ptaków jest cienkościenną błoną surowiczą, natomiast u ssaków na jej powierzchni rozwijają się liczne i rozmaicie wykształcone wyrostki, tzw. kosmki uczestniczące w budowie łożyska.

Wikipedia

# kosmowo

W Polsce

- Kosmowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Czernice Borowe
- Kosmowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo

W Rosji

- Kosmowo – wieś w rejonie mieżdurieczeńskim obwodu wołogodzkiego

Zobacz też: Kosmów

Wikipedia

# kosmowski

nazwisko

SJP.pl

- Kosmowski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku nazwisko to nosiło 2284 Polskich obywateli zarejestrowanych w rejestrze PESEL.

Osoby o nazwisku Kosmowski:

- Edmund Ernest-Kosmowski – polski malarz
- Michał Mateusz Kosmowski – polski duchowny rzymskokatolicki
- Mieczysław Kosmowski – polski pracownik poczty
- Patrycjusz Kosmowski – polski działacz opozycyjny
- Ziemowit Kosmowski – polski muzyk rockowy

Wikipedia

# kosmowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kosmy lub z nim związany

SJP.pl

# kosmozoficzny

→ kosmozofia

SJP.pl

#### Patrz:

kosmozofia

# kosmyczek

zdrobnienie od: kosmyk

SJP.pl

# kosmyk

1. pasemko włosów;
2. ogon zająca; osmyk; omyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki pukiel włosów

(1.2) łow. ogon zwierzyny płowej (jeleniowatych)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na czole zwisał mu kosmyk włosów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosmyczek m., kosmacz mzw./mos.

przym. kosmaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłak, lok, kogut, pasemko

(1.2) omyk, osmyk

Wiktionary

# kośnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kostnica

Wiktionary

# kośnik

ptak leśny z rodziny kośników; hoacyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roln. kosiarz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Opisthocomus hoazin|Müller|ref=tak., średniej wielkości tropikalny ptak z rodziny hoacynów

Wiktionary

- hoacyn, kośnik czubaty
- Kośnik – część wsi Mokrsko w woj. łódzkim, pow. wieluńskim, w gminie Mokrsko
- Kośnik – część miasta Drawno w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Drawno
- Kośnik – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Drawno
- Kośnik – alternatywna nazwa strugi Kośnej

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kosa ż.

czas. kosić ndk., skosić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) hoacyn

Wiktionary

# kośno

jezioro w Polsce

SJP.pl

2 jeziora w Polsce:

- Kośno – jezioro na Pojezierzu Olsztyńskim, położone w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda
- Kośno – jezioro na Pojezierzu Choszczeńskim, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

miejscowość w Polsce:

- Kośno – dawna osada w Polsce, położona w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda.

Wikipedia

# kosnowiec

Kosnowiec – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Fajsławice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Fajsławice. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 122 mieszkańców.

Wikipedia

# kośny

nadający się do koszenia lub przeznaczony do koszenia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeznaczony, nadający się do koszenia

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Augustyn Kośny – polski działacz społeczny i polityczny
- Bolesław Kośny – powstaniec śląski
- Maksymilian Kośny – polski lekarz, działacz społeczny i polityczny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔɕnɨ, AS: kośny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosiarz mos., kosynier mos., kosa

czas. wykaszać

Wiktionary

# kosobucki

nazwisko

SJP.pl

# kosobudzki

nazwisko

SJP.pl

# kosodrzew

karłowaty gatunek sosny rosnący w górach powyżej górnej granicy lasu; kosówka, kosodrzewina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. dendr. nazwa systematyczna|Pinus mugo|Turra|ref=tak., gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;

(1.2) rzad. dendr. krzew z gatunku kosodrzewów (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Polsce kosodrzew podlega ochronie.

(1.2) Wywrócił się, zahaczając o korzeń kosodrzewiu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosodrzewina ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kosodrzewina, kosówka, kosówka właściwa, sosna górska

(1.2) kosodrzewina, kosówka, kosówka właściwa, sosna górska

Wiktionary

# kosodrzewie

rzadko: karłowaty gatunek sosny rosnący w górach powyżej górnej granicy lasu; kosówka, kosodrzew, kosodrzewina

SJP.pl

# kosodrzewina

1. karłowaty gatunek sosny rosnący w górach powyżej górnej granicy lasu; kosówka, kosodrzew;
2. zwarte zarośla wysokogórskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. syst. nazwa systematyczna|Pinus mugo|Turra|ref=tak., gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;

(1.2) dendr. krzew z gatunku kosodrzewin (1.1)

(1.3) zarośla kosodrzewiny (1.1) występujące w górach powyżej górnej granicy lasu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do lat 90. XX wieku reliktowe stanowisko kosodrzewiny znajdowało się w Beskidzie Niskim.

(1.2) Wysyp tę korę wokół kosodrzewiny przy płocie.

(1.3) Dawniej kosodrzewina była masowo wypalana i wycinana, aby przygotować tereny pod wypas.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔsɔḍʒɛˈvʲĩna, AS: kosoḍževʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosodrzew mrz.

przym. kosodrzewinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kosówka, kosodrzew, sosna górska, kosówka właściwa

(1.2) kosówka, kosodrzew, sosna górska, kosówka właściwa

Wiktionary

# kosodrzewinowy

przymiotnik od: kosodrzewina

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z kosodrzewiny

(1.2) wykonany z drewna lub innej części kosodrzewiny

(1.3) będący częścią kosodrzewiny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔsɔḍʒɛvʲĩˈnɔvɨ, AS: kosoḍževʹĩnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosodrzewina

Wiktionary

# kosogon

ryba zaliczana do rzędu rekinokształtnych; lis morski

SJP.pl

Kosogon, lis morski (Alopias vulpinus) – gatunek morskiej ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny kosogonowatych (Alopiidae). Poławiana gospodarczo i w wędkarstwie.

Wikipedia

# kosok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. sierp

Wiktionary

# kosoń

błonkówka z rodziny gąsieniczników

SJP.pl

Kosoń (ukr. Косонь, węg. Mezőkaszony) – wieś na Ukrainie w rejonie berehowskim obwodu zakarpackiego. W miejscowości znajduje się przejście graniczne Kosoń-Barabás z Węgrami.

Wikipedia

# kosooki

przestarzale:
1. mający skośne oczy; skośnooki;
2. mający zeza; zezowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. skośnooki

(1.2) przest. zezowaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosookość ż.

przysł. kosooko

Wiktionary

# kosorowice

Kosorowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kossorowitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Tarnów Opolski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.

Wikipedia

# kosów

melodyjnie śpiewający ptak z rodziny drozdowatych, o upierzeniu brunatnym u samicy i prawie czarnym u samca, żyjący w Eurazji i Afryce

SJP.pl

W Polsce

- Kosów – część wsi Krasne w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Uścimów
- Kosów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Kosów – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
- Kosów – część wsi Marianki w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów
- Kosów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
- Kosów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Kowala
- Kosów – przystanek kolejowy w Kosowie, w gminie Kowala

Wikipedia

# kosowianin

mieszkaniec Kosowa Lackiego (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kosowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gospodarze ośrodka powoli żegnają się z mieszkającymi od maja albańskimi rodzinami. Jednocześnie szykują się na przyjęcie kolejnej grupy Kosowian.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kosowo n.

:: fż. Kosowianka ż.

przym. kosowski

Wiktionary

# kosowianka

mieszkanka Kosowa Lackiego (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kosowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kosowo n.

:: fm. Kosowianin m.

przym. kosowski

Wiktionary

# kosowice

Kosowice – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bodzechów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 751.

Wikipedia

# kosowicz

nazwisko

SJP.pl

# kosówka

karłowaty gatunek sosny rosnący w górach powyżej górnej granicy lasu; kosodrzew, kosodrzewina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. syst. nazwa systematyczna|Pinus mugo|Turra|ref=tak., gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;

(1.2) dendr. krzew z gatunku kosówek (1.1)

(1.3) bot. piętro roślinności w wysokich górach

Wiktionary

- kosodrzewina – gatunek roślin z rodziny sosnowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pylenie kosówki następuje od maja do lipca.

(1.2) Tę kosówkę posadził któryś z naszych ogrodników.

(1.3) Wygląd kosówki zmienia się wraz z wysokością.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kosodrzew, kosodrzewina, kosówka właściwa, sosna górska

(1.2) kosodrzew, kosodrzewina, kosówka właściwa, sosna górska

(1.3) kosodrzewina

Wiktionary

# kosówkowy

przymiotnik od: kosówka

SJP.pl

# kosownik

w gwarze przestępczej: sprawca rozboju

SJP.pl

# kosowo

1. terytorium sporne w południowej Europie ze stolicą w Prisztinie, państwo częściowo uznawane na arenie międzynarodowej;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Wiktionary

Kosowo, Republika Kosowa (alb.: Kosova / Kosovë, Republika e Kosovës; serb.: Косово, Kosovo, Република Косовo, Republika Kosovo) – państwo w południowej Europie ze stolicą w Prisztinie o ograniczonym uznaniu na arenie międzynarodowej (patrz: lista państw formalnie uznających niepodległość Kosowa), które jednostronnie ogłosiło niepodległość 17 lutego 2008 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Serbski parlament przyjął rezolucję w sprawie Kosowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈsɔvɔ, AS: kosovo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kosowianin m., Kosowianka ż.

przym. kosowski, Kosowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Kosowa

Wiktionary

# kosoworotka

tradycyjna męska koszula rosyjska ze skośnie zapinanym kołnierzem, stójką

SJP.pl

Kosoworotka – tradycyjna rosyjska, prosta i długa koszula męska z kołnierzem-stójką, rozcięciem po lewej stronie oraz długimi rękawami, noszona na wierzch spodni i przewiązywana paskiem w pasie.

Wikipedia

# kosowski

przymiotnik od: Kosowo, Kosów Lacki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kosowa

Wiktionary

Kosowski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90 XX wieku nazwisko to nosiło 6 208 Polskich obywateli zarejestrowanych w rejestrze PESEL.

Osoby o nazwisku Kosowski:

- Adrian Kosowski – polski fizyk
- Andrzej Kosowski – menadżer kultury
- Bartosz Kosowski – polski ilustrator
- Grzegorz Kosowski – polski samorządowiec
- Jakub Kosowski – polski tenisista

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kosowo n., Kosowianin mos., Kosowianka ż.

przym. Kosowy

Wiktionary

# kossak

potocznie: dzieło Juliusza Kossaka - polskiego malarza, rysownika i ilustratora; Kossak

SJP.pl

- Gloria Kossak – malarka, poetka, siostra Simony
- Hilary Kossak – polski oficer
- Hryhorij Kossak – ukraiński oficer, pułkownik UHA, brat Iwana
- Iwan Kossak – ukraiński oficer, brat Hryhorija
- Janina Kossak-Pełeńska – pisarka, dziennikarka
- Jerzy Kossak polski malarz, syn Wojciecha, ojciec Simony
- Juliusz Kossak – polski malarz
- Karol Kossak – polski malarz, akwarelista, wnuk Juliusza, bratanek Wojciecha
- Leon Kossak – polski malarz, brat Juliusza
- Mychajło Kossak – ukraiński działacz społeczny, wydawca
- Mychajło Kossak – ukraiński dyrygent, brat Wasyla
- Simona Kossak – biolog, profesor nauk leśnych, autorka publikacji przyrodniczych
- Wasyl Kossak – ukraiński aktor i śpiewak (tenor)
- Władysław Kossak – polski malarz, brat Juliusza
- Wojciech Kossak – polski malarz, syn Juliusza
- Zenon Kossak – ukraiński nacjonalista
- Zofia Kossak – polska powieściopisarka

Wikipedia

# kossakowski

1. nazwisko, np. Eustachy Kossakowski (1925-2001), fotografik;
2. przymiotnik dzierżawczy - należący do Kossaka lub z nim związany

SJP.pl

Kossakowscy (Kosakowscy) – polski ród szlachecki, pieczętujący się herbem Ślepowron, którego niektóre linie otrzymały w czasach rozbiorów tytuł hrabiowski.

Wikipedia

# kossobudzki

nazwisko

SJP.pl

# kossowski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Kossowski (1905-1986) – polski malarz i rzeźbiarz
- Aleksander Kossowski (1886-1965) – polski historyk
- Antoni Kossowski (1701–1771) z Głogowy herbu Dołęga – sekretarz wielki koronny
- Franciszek Kossowski (zm. 1700) – wojski lubelski
- Edmund Kossowski (1920-2002) – polski śpiewak operowy
- Henryk Kossowski (ujednoznacznienie)
- Ignacy Kossowski (XVIII w.) – starosta radziejowski, kłodawski
- Ignacy Pantaleon Kossowski (XVIII w.) – cześnik chęciński, łowczy chęciński,wojski większy chęciński
- Jan Kossowski(1898 – 1958) – architekt i budowniczy
- Jerzy Kossowski (1889-1969) – polski pisarz
- Jerzy Kossowski (1892-1939) – kapitan awiacji Armii Imperium Rosyjskiego, pułkownik pilot Wojska Polskiego.
- Maciej Kossowski (1937-2022) – polski piosenkarz i muzyk
- Olgierd Kossowski (1928-2011) – polski lekarz, neurolog
- Roch Kossowski herbu Dołęga (1737-1813) – podskarbi wielki koronny
- Tomasz Kossowski (XVIII w.) – chorąży brzeziński, stolnik brzeziński, chorąży orłowski, stolnik orłowski
- Władysław Kossowski (ur. 1836) – oficer armii rosyjskiej, spiskowiec, powstaniec z 1863, sybirak
- Wieniedikt Abdank-Kossowski (1918-1994) – wojskowy armii litewskiej, emigracyjny działacz polityczno-społeczny.
- Witold Habdank Kossowski (1894-1954) – pierwszy dyrektor pierwszego liceum w Stalowej Woli
- Władimir Abdank-Kossowski (1886-1962) – rosyjski wojskowy, emigracyjny działacz społeczno-polityczny

Wikipedia

# kossuth

Osoby:

- Ferenc Kossuth – węgierski polityk i inżynier
- Lajos Kossuth – węgierski bohater narodowy, przywódca rewolucji
- Stanisław Kossuth – polski inżynier górnictwa
- Stefan Kossuth – polski inżynier i działacz społeczny

Wikipedia

# kostański

nazwisko

SJP.pl

# kostarczyk

nazwisko

SJP.pl

# kostaryka

państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San José; Republika Kostaryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Środkowej;

Wiktionary

Kostaryka (Costa Rica, hiszp. dosł. „bogate wybrzeże”, Republika Kostaryki – República de Costa Rica) – państwo w Ameryce Centralnej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy od północy z Nikaraguą na odcinku 309 km i od południa z Panamą – 330 km. Łączna długość wybrzeża karaibskiego i pacyficznego wynosi 1290 km.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Już trzy lata mieszkam w Kostaryce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔstaˈrɨka, AS: kostaryka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kostarykanin m., Kostarykanka ż., kostarykańskość ż.

przym. kostarykański

Wiktionary

# kostarykanin

obywatel Kostaryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Kostaryki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mecz Serbów z Kostarykanami oglądało dziesięć milionów widzów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔstarɨˈkãɲĩn, AS: kostarykãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kostaryka ż.

:: fż. Kostarykanka ż.

przym. kostarykański

Wiktionary

# kostarykanka

obywatelka Kostaryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kostaryki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔstarɨˈkãŋka, AS: kostarykãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kostaryka ż.

:: fm. Kostarykanin mos.

przym. kostarykański

Wiktionary

# kostarykański

przymiotnik od: Kostaryka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W miarę upływu czasu przewagę na murawie uzyskali gracze tureccy. Częściej przebywali na połowie rywali, konstruując groźniejsze akcje i niepokojąc obrońców kostarykańskich.

(1.1) Najwięcej jest chętnych na kawy smakowe, np. irlandzką, a z tradycyjnych najczęściej kupowana jest kolumbijska i kostarykańska.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci, AS: kostarykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kostaryka ż., Kostarykanin mos., Kostarykanka ż.

Wiktionary

# kostarz

w staropolszczyźnie: mężczyzna często grający w karty lub kości, zazwyczaj nieuczciwie; kostera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. gracz w kości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔstaʃ, AS: kostaš

Wiktionary

# kostas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., forma poufała imienia Konstandinos

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój grecki przyjaciel Kostas mieszka w Salonikach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kosta m., Konstandinos m., Konstanty m., Konstantyn m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kosta

Wiktionary

# kostecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Kostecki

- Ada Kostrz-Kostecka (ur. 1951) – dziennikarka i publicystka
- Artur Kostecki (ur. 1978) – hokeista
- Barbara Houwalt-Kostecka (ur. 1935) – malarka i poetka
- Dawid Kostecki (1981-2019) – bokser
- Franciszek Kostecki (1758-1844) – polski lekarz
- Franciszek Kostecki (1792-przed 1856) – burmistrz Lipna, Wyszogrodu i Warki
- Halina Kostecka-Kwiatkowska, ps. "Halusia" (1917-1944) – łączniczka, sanitariuszka w powstaniu warszawskim
- Henryk Kostecki (1930-1999) – polityk, poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
- Józef Kostecki (1922-1980) – aktor
- Karol Kostecki (1917-1998) – kapitan piechoty Wojska Polskiego
- Leon Kostecki (1911-1955) – polski oficer
- Leszek Kostecki (1934-1988) – malarz i grafik
- Marek Kostecki (ur. 1953) – polski działacz hokeja na lodzie
- Mikołaj Kostecki (1878-1932) – polski generał
- Nepomucena Kostecka (1807-1847) – aktorka
- Platon Kostecki (1832-1908) – dziennikarz, poeta
- Robert Kostecki (ujednoznacznienie)
- Rudolf Kostecki (1894) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
- Salomea Kostecka (1887-1931) – nauczycielka, działaczka oświatowa i narodowa
- Tadeusz Kostecki (1905-1965) – pisarz
- Wincenty Kostecki (1831-1868) – polski szlachcic
- Wojciech Kostecki (ur. 1936) – aktor teatralny i filmowy
- Zdzisław Andrzej Kostecki (1864-1947) – generał brygady Wojska Polskiego

Wikipedia

# kosteczka

zdrobnienie od: kostka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kostka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈstɛt͡ʃka, AS: kostečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostka ż., kostucha ż., kość ż., kościstość ż., kostniak mrz.

przym. kościsty

Wiktionary

# kostek

rzadko: szczątki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Konstanty lub Konstantyn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kostkówna ż.

:: fż. Kostkowa ż.

Wiktionary

# kostencki

nazwisko

SJP.pl

# kostenko

nazwisko

SJP.pl

# kostera

1. drapieżna ryba z rzędu zrosłoszczękich, żyjąca w morzach tropikalnych;
2. (r. żeński) przestarzałe: kobieta często grająca w karty lub kości, zazwyczaj nieuczciwie; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. ryba drapieżna

(1.2) karc. namiętny, nieuczciwy gracz

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

WQg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Kostera – część wsi Widuchowa woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
- Kostera – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno

Wikipedia

# kosternik

kosternik leśniak - motyl z rodziny powszelatkowatych

SJP.pl

# kosterski

→ kostera (osoba)

SJP.pl

# kosterstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. namiętne granie w kości lub karty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Usunął oficerów, oddających się pijaństwu i kosterstwu, tudzież takich, którzy udręczali żołnierzy.

Wiktionary

# kostioza

pasożytnicza choroba ryb wywoływana przez wiciowce

SJP.pl

Kostioza, ichtiobodoza, Costiosis – pasożytnicza choroba ryb wywoływana przez wiciowce z rodzaju Ichthyobodo.

Wyróżnia się dwa gatunki wiciowców z rodzaju Ichthyobodo: I. necatrix oraz I. pyriformis, z czego ten pierwszy jest najczęstszą przyczyną wywoływania tej choroby. Nazwa wywodzi się od dawniej używanej nazwy rodzajowej Costia.

Wikipedia

# kostium

1. ubiór damski składający się z żakietu i spódnicy;
2. strój przeznaczony do uprawiania pewnych sportów np. gimnastyki, pływania;
3. strój balowy lub karnawałowy, charakterystyczny dla jakiejś epoki lub postaci;
4. ubranie aktora, charakteryzujące postać graną w teatrze lub filmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać

(1.2) odzież. ubranie damskie, w skład którego wchodzą żakiet i spódnica

(1.3) odzież. specjalny strój przeznaczony do uprawiania pewnych sportów

(1.4) odzież. strój używany jako przebranie na balach, zabawach i paradach głównie w okresie karnawału

(1.5) odzież. kobiecy strój na plażaażę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W teatrze ważnym uzupełnieniem kostiumów są fryzury i charakteryzacja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔstʲjũm, AS: kostʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostiumeria ż.

przym. kostiumowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przebranie

(1.2) ubranie

(1.3) ubranie

(1.4) przebranie

(1.5) ubranie

Wiktionary

# kostiumer

pracownik teatru lub opery zajmujący się kostiumami

SJP.pl

# kostiumeria

kostiumernia;
1. pracownia, w której szyje się kostiumy teatralne;
2. pomieszczenie na zapleczu teatru do przechowywania kostiumów

SJP.pl

# kostiumerka

→ kostiumer

SJP.pl

#### Patrz:

kostiumer

# kostiumernia

kostiumeria;
1. pracownia, w której szyje się kostiumy teatralne;
2. pomieszczenie na zapleczu teatru do przechowywania kostiumów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teatr. pracownia kostiumów teatralnych

(1.2) teatr. miejsce przechowywania kostiumów w teatrze

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostiumer mos.

przym. kostiumowy

Wiktionary

# kostiumik

zdrobnienie od: kostium

SJP.pl

# kostiumograf

osoba opracowująca koncepcję plastyczna kostiumów, fryzur, rekwizytów itp. dla postaci występujących w filmie lub teatrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się kostiumografią

Wiktionary

Kostiumograf – osoba zajmująca się opracowywaniem koncepcji plastycznej kostiumów, fryzur oraz rekwizytów dla aktorów występujących w kinie lub teatrze. Praca kostiumografa zasadniczo różni się od pracy projektanta mody, jego uwaga skupia się przede wszystkim na stworzeniu ubioru na potrzeby filmu bądź spektaklu, na podstawie realiów w nim przedstawianych oraz koncepcji reżysera. Kostiumografowie zwykle pracują w grupach, aby skończyć pracę w wyznaczonym terminie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kostiumografia ż.

przym. kostiumograficzny

Wiktionary

# kostiumografia

sztuka opracowywania koncepcji plastycznych kostiumów i fryzur postaci scenicznych lub telewizyjnych

SJP.pl

Kostiumograf – osoba zajmująca się opracowywaniem koncepcji plastycznej kostiumów, fryzur oraz rekwizytów dla aktorów występujących w kinie lub teatrze. Praca kostiumografa zasadniczo różni się od pracy projektanta mody, jego uwaga skupia się przede wszystkim na stworzeniu ubioru na potrzeby filmu bądź spektaklu, na podstawie realiów w nim przedstawianych oraz koncepcji reżysera. Kostiumografowie zwykle pracują w grupach, aby skończyć pracę w wyznaczonym terminie.

Wikipedia

# kostiumografka

→ kostiumograf

SJP.pl

#### Patrz:

kostiumograf

# kostiumolog

specjalista w zakresie kostiumologii

SJP.pl

Kostiumologia – nauka zajmująca się historią ubiorów, zapoczątkowana w XVI wieku. Od XVII wieku rozwijana była przede wszystkim we Francji. Pierwsze publikacje kostiumologiczne w języku polskim opracowano w XIX wieku, na co wpływ miała popularność malarstwa historycznego.

Wikipedia

# kostiumologia

nauka zajmująca się historią ubiorów

SJP.pl

Kostiumologia – nauka zajmująca się historią ubiorów, zapoczątkowana w XVI wieku. Od XVII wieku rozwijana była przede wszystkim we Francji. Pierwsze publikacje kostiumologiczne w języku polskim opracowano w XIX wieku, na co wpływ miała popularność malarstwa historycznego.

Wikipedia

# kostiumolożka

→ kostiumolog

SJP.pl

#### Patrz:

kostiumolog

# kostiumować

potocznie: ubierać w kostium

SJP.pl

# kostiumowiec

potocznie: osoba zajmująca się kostiumami w filmie lub teatrze

SJP.pl

# kostiumówka

potocznie: bal kostiumowy

SJP.pl

# kostiumowy

przymiotnik od: kostium

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od kostium

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔstʲjũˈmɔvɨ, AS: kostʹi ̯ũmovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostium m., kostiumer m., kostiumerka ż., kostiumernia ż., kostiumik m., kostiumowanie n., kostiumowiec m., kostiumowość ż., kostiumówka ż.

czas. kostiumować

przym. kostiumerski

przysł. kostiumowo

Wiktionary

# kostka

1. zdrobnienie od: kość;
2. trójkątna płytka z masy lub kości używana do gry na gitarze;
3. sześcian z oznaczonymi punktami ścianami, używany w grach;
4. coś krojonego w kształt sześcianu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kość

(1.2) anat. mała kość łącząca stopę z nogą;

(1.3) wojskowy bądź harcerski plecak o charakterystycznym kwadratowym kształcie;

(1.4) muz. mała płytka, którą gra się na niektórych instrumentach strunowych

(1.5) efekt gitarowy w postaci przełącznika nożnego

(1.6) element sprzętu wspinaczkowego, używany do zakładania punktów asekuracyjnych

(1.7) niewielki przedmiot w kształcie prostopadłościanu

(1.8) anat. część kości strzałkowej nad stawem nadgarstkowym

(1.9) pewna jednostkowa porcja towaru, zwykle tłuszczu

(1.10) nawierzchnia drogi z prostopadłościennych kamieni

(1.11) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pestka

Wiktionary

- kość do gry
- kostka – potoczna nazwa górnego stawu skokowego
- kostka – wyrostek na piszczeli lub kości strzałkowej
- kostka wstawna – element czaszki
- kostka – tornister (plecak)
- kostka – element sprzętu wspinaczkowego
- kostka gitarowa – rodzaj plektronu
- kostka – potoczna nazwa urządzenia wspomagającego grę na gitarze
- kostka brukowa
- kostka – pojęcie z teorii grafów
- kostka Rubika
- kostka Bedlam
- kostka Aleksandrowa
- kostka boolowska
- kostka introligatorska
- Kostkowie – kaszubska rodzina szlachecka
  - Kostka – herb szlachecki

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Byłem tak głodny, że poogryzałem całego kurczaka do ostatniej kostki.

  (1.2) Nie mogę grać w piłkę z powodu zwichniętej kostki.

  (1.3) Zawiązał glany, zarzucił kostkę z książkami na plecy i pobiegł do szkoły.

  (1.4) Ta kostka jest dla mnie za miękka, nie dam rady zagrać żadnej solówki.

  (1.7) Ja jak pracowałam w teatrze, oczywiście, był obchodzony Dzień Kobiet (…), był tulipan, były rajstopy i była kostka mydła, tak, pamiętam jak dziś.

  (1.9) Edwardzie, kup proszę dwie kostki margaryny.

  (1.10) Na rynku przed rauszem położono nową kostkę.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkɔstka, AS: kostka

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. kość ż., kościec m., kostucha ż., kostyczność ż., kostnienie n., skostnienie n.

  :: zdrobn. kosteczka ż.

  czas. kostnieć ndk., skostnieć dk.

  przym. kostny, kościany, kostkowy, kostyczny, kościsty, kostkowaty

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) kosteczka

  (1.3) plecak, tornister

  (1.4) plektron, piórko

  (1.8) nadgarstek

  (1.10) bruk

  Wiktionary

# kostkarka

Łuparka, łupiarka lub kostkarka to obrabiarka służąca do mechanicznego łupania kamienia.

Ze względu na przydatność do wykonywania określonego asortymentu produkcji łuparki dzielą się na:

- Łuparki bloków – do łupania dużych bloków na płyty.
- Łuparki formaków – wtórne po łupiarkach bloków, lub jako łupiarki do mniejszych bloczków.
- Łuparki do kostki – do wykonywania kostki brukowej, najczęściej hydrauliczne, jednokolumnowe.
- Łuparki do płyt – hydrauliczne, bądź mechaniczne, stosowane do łupania płyt, słupków na płyty okładzinowe o fakturze łupanej.

Wikipedia

# kostkarz

robotnik wykładający nawierzchnię drogi kostką brukową

SJP.pl

# kostki

rzadko: szczątki

SJP.pl

W Polsce

- Kostki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski
- Kostki – część wsi Ugoszcz w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice
- Kostki – gromada w powiecie buskim
- Kostki – zamknięty przystanek kolejowy w Kostkach, w województwie mazowieckim

Wikipedia

# kostkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kostkowanie

obróbka wykańczająca przedmiotów metalowych przez wykonywanie na ich powierzchni drobnych rysek tworzących określony wzór; mazerowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kostkować.

Wiktionary

Pick slide lub pick scrape (dosł. ślizganie/drapanie kostką; brak polskiej nazwy) – technika gry na gitarze elektrycznej (również basowej) polegająca na przesuwaniu krawędzią kostki (plektronu) wzdłuż strun posiadających owijki.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. kostkować

Wiktionary

# kostkowaty

przypominający kostkę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający kostkę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostka

Wiktionary

# kostkowice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Kostkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Dębowiec
- Kostkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Kroczyce

Wikipedia

# kostkowie

nazwisko polskie

SJP.pl

Kostka – kaszubski ród szlachecki.

Wikipedia

# kostkowiec

przedstawiciel gromady zwierząt wodnych z typu parzydełkowców

SJP.pl

# kostkówka

potocznie:
1. but lub skarpeta sięgające do kostki;
2. droga z kostką brukową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. skarpeta sięgająca do kostki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostka

Wiktionary

# kostkówki

potocznie:
1. but lub skarpeta sięgające do kostki;
2. droga z kostką brukową

SJP.pl

# kostkowo

W Polsce

- Kostkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Gniewino
- Kostkowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Rybno
- Kostkowo – gromada
- Kostkowo – nieczynny przystanek kolejowy w Kostkowie, w województwie pomorskim

Wikipedia

# kostkowski

nazwisko

SJP.pl

# kostkowy

przymiotnik od: kostka

SJP.pl

# kostkoza

zbyt wiele miejsc pokrytych kostką brukową w przestrzeni publicznej; brukoza

SJP.pl

# kostniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kostniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostniak m.

Wiktionary

# kostniak

niezłośliwy nowotwór w postaci guza wywodzący się z tkanki kostnej, umiejscowiony zwykle w kościach lub częściach miękkich do nich przylegających; osteoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. łagodny nowotwór tkanki kostnej

Wiktionary

Kostniak (łac. osteoma) – łagodny, wolno rosnący nowotwór kości, zbudowany z dojrzałej, zbitej lub gąbczastej tkanki kostnej. Zmiany te najczęściej lokalizują się w obrębie kości czaszki i twarzoczaszki, zwłaszcza w zatokach przynosowych (szczególnie czołowej), a także w kości czołowej, sitowej i żuchwie. Kostniaki mogą występować pojedynczo lub jako zmiany mnogie, szczególnie w przebiegu zespołu Gardnera – dziedzicznej choroby genetycznej.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kość ż., kosteczka ż., kościec m., kostnienie n., skostnienie n.

:: zdrobn. kostniaczek m.

czas. kostnieć ndk., skostnieć dk.

przym. kostny, kościany, kośćcowy

Wiktionary

# kostnica

pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

(1.2) przykościelna kaplica pogrzebowa

Wiktionary

Kostnica (marownia, ossarium) – pomieszczenie lub osobny budynek znajdujący się przy kościele, szpitalu lub cmentarzu, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu. Kostnice służyły także do przechowywania kości, na które natrafiono podczas kopania nowych grobów. Po nagromadzeniu się odpowiedniej ilości takich szczątków dokonywano ich ponownego pochówku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ciało babki już przywieźli z kostnicy.

(1.2) Obrzędy pogrzebowe rozpoczną się w kostnicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈstʲɲit͡sa, AS: kostʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kostny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) promorta

Wiktionary

# kostnienie

proces powstawania kości polegający na przekształcaniu się elementów chrzęstnych szkieletu w tkankę kostną; osyfikacja

SJP.pl

Osteogeneza, osyfikacja, kostnienie – powstawanie kości w rozwoju osobniczym. Może zachodzić na dwa sposoby: kostnienia na podłożu błoniastym lub kostnienia na podłożu chrzęstnym.

Kostnienie na podłożu błoniastym rozpoczyna się w punktach kostnienia, czyli obszarach, w których komórki osteoprogenitorowe (pochodzące z komórek mezenchymy) powstają i proliferują (dzielą się) oraz tworzone są warstwy osteoblastów wokół sieci rozwijających się włosowatych naczyń krwionośnych. Osteoblasty wydzielają osteoid, który ulega uwapnieniu, tworząc obszary kości splotowatej (zwanej pierwotną czy grubowłóknistą), z której powstaje kość dojrzała. W ten sposób powstaje większość kości płaskich.

Wikipedia

# kostnina

tkanka kostna obrastająca powierzchnię uszkodzonej kości

SJP.pl

Kostnina (łac. callus) – grubowłóknista, splotowata, pierwotna tkanka kostna powstająca w ognisku uszkodzenia lub złamania kości, powodująca jej zrośnięcie. Powstaje w wyniku namnażania się i różnicowania komórek osteogennych rozrodczej warstwy okostnej, śródkostnej oraz szpiku. Wyróżnia się dwa rodzaje kostniny:

- zewnętrzna – tworzy w miejscu złamania swoisty mankiet ochronny,
- wewnętrzna – powstaje od strony jamy szpikowej oraz pomiędzy uszkodzonymi fragmentami kości.

Wikipedia

# kostniwo

cement; jedna z tkanek zęba, pokrywająca korzeń zęba, budową zbliżona do kości

SJP.pl

Cement zęba, kostniwo – jedna z tkanek twardych zęba, zmineralizowana, o budowie podobnej do kości zbitej, pokrywająca zębinę korzeniową w zębach szkliwoguzkowych (wtedy koronę zęba pokrywa szkliwo) lub cały ząb szkliwofałdowy ssaków roślinożernych.

Wikipedia

# kostno-skórny

dotyczący kości i skóry

SJP.pl

# kostno-stawowy

dotyczący kości i stawów

SJP.pl

# kostnojęzykokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; arowanokształtne, arapaimokształtne

SJP.pl

Kostnojęzykokształtne, arowanokształtne, arapaimokształtne (Osteoglossiformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii) o wielu prymitywnych cechach budowy, zamieszkujących wody słodkowodne całego świata, głównie w obszarach tropikalnych. Większość gatunków prowadzi drapieżny tryb życia. Najstarsze otolity pochodzą z mastrychtu.

Wikipedia

# kostnopromieniste

gromada ryb kostnoszkieletowych; promieniopłetwe, kostnopromienne, promienistopłetwe

SJP.pl

Promieniopłetwe, kostnopromieniste, kostnopromienne (Actinopterygii, z gr. aktina – promień i pterygio – płetwa) – gromada ryb kostnoszkieletowych (Osteichthyes) o płetwach wspartych na promieniach kostnych, obejmująca większość (około 30 tys.) współcześnie żyjących gatunków ryb. Wykazują znaczne zróżnicowanie morfologiczne. Zasiedlają wszystkie typy wód słodkich, słonawych i słonych. Od mięśniopłetwych odróżnia je budowa płetw i sposób poruszania.

Wikipedia

# kostnopromienne

gromada ryb kostnoszkieletowych; promieniopłetwe, kostnopromieniste, promienistopłetwe

SJP.pl

Promieniopłetwe, kostnopromieniste, kostnopromienne (Actinopterygii, z gr. aktina – promień i pterygio – płetwa) – gromada ryb kostnoszkieletowych (Osteichthyes) o płetwach wspartych na promieniach kostnych, obejmująca większość (około 30 tys.) współcześnie żyjących gatunków ryb. Wykazują znaczne zróżnicowanie morfologiczne. Zasiedlają wszystkie typy wód słodkich, słonawych i słonych. Od mięśniopłetwych odróżnia je budowa płetw i sposób poruszania.

Wikipedia

# kostnoszkieletowe

nadgromada ryb o szkielecie w różnym stopniu skostniałym

SJP.pl

Wikipedia

# kostnoszkieletowy

o cechach kostnoszkieletowych (nadgromada ryb)

SJP.pl

# kostnotwórczy

sprzyjający tworzeniu się kości

SJP.pl

# kostnołuski

o cechach kostnołuskich (podgromada ryb)

SJP.pl

# kostnołuskie

podgromada ryb promieniopłetwych; kostołuskie, chrzęstnokostne

SJP.pl

Kostnochrzęstne, kostołuskie, ganoidy chrzęstne, kostnołuskie, chrzęstnokostne (Chondrostei), błędnie nazywane chrzęstnikami – podgromada ryb promieniopłetwych (Actinopterygii). Pierwotne formy ryb kostnochrzęstnych pojawiły się już we wczesnym dewonie, rozkwit przeżyły w permie i triasie. Występowały na całym świecie. Obecnie występują w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej.

Wikipedia

# kostny

dotyczący kości lub pochodzący od nich

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z kostną budową szkieletu nie spotykamy się u bezkręgowców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔstnɨ, AS: kostny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostnica ż., kość ż., kostka ż., kostucha ż., kościec m., kościstość ż., kostniak mrz.

przym. kościany, kościsty

Wiktionary

# kostolice

rodzina ryb o głowach silnie skostniałych z wyrostkami kostnymi

SJP.pl

Głowaczowce, kostolice (Cottoidei) – podrząd ryb skorpenokształtnych (Scorpaeniformes), obejmujący około 800 gatunków klasyfikowanych tradycyjnie w dwóch nadrodzinach: Cottoidea i Cyclopteroidea, jednak relacje pokrewieństwa w obrębie tego taksonu nie zostały ustalone.

Wikipedia

# kostolicy

o cechach kostolicych (rodzina ryb)

SJP.pl

# kostomłocianin

mieszkaniec Kostomłotów

SJP.pl

# kostomłocianka

mieszkanka Kostomłotów

SJP.pl

# kostomłocki

przymiotnik od: Kostomłoty

SJP.pl

# kostomłoty

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Kostomłoty – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
- Kostomłoty – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Kodeń
- Kostomłoty – osada w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Kodeń
- Kostomłoty – gmina w powiecie średzkim
- Kostomłoty – dawna gmina wiejska
- Kostomłoty – gromada w powiecie średzkim
- Kostomłoty – dawna wieś w województwie świętokrzyskim, podzielona na Kostomłoty Pierwsze i Kostomłoty Drugie
- Kostomłoty – przystanek osobowy

Wikipedia

# kostorz

nazwisko

SJP.pl

# kostotom

przyrząd chirurgiczny w postaci mocnych metalowych nożyc o krótkich ostrzach do przecinania żeber i innych cienkich kości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. nożyce do przecinania kości

Wiktionary

# kostotomia

zabieg chirurgiczny polegający na przecięciu żebra lub wycięciu jego części

SJP.pl

# kostów

Kostów (niem. Kostau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Byczyna. Usytuowana jest ok. 7 km od miasta na trasie Byczyna – Kępno. Leży na wysokości 170 m n.p.m. Na terenie Kostowa znajdują się stawy hodowlane i stacja PKP. Wieś znajduje się na szlaku kolejowym i szlaku drogowym łączącym Śląsk z Wielkopolską (Poznań).

Wikipedia

# kostowcowate

o cechach kostowcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Kostowcowate (Costaceae) – rodzina bylin z rzędu imbirowców. Należy do niej 7–8 rodzajów ze 143–162 gatunkami, większość z nich należy do rodzaju Costus. Przedstawiciele występują w całej strefie tropikalnej, największe zróżnicowanie osiągając w tropikalnej części Ameryki Południowej oraz w rejonie Nowej Gwinei. Szereg gatunków z rodzaju Costus uprawianych jest jako rośliny ozdobne, wykorzystywanych jest jako warzywa i rośliny lecznicze.

Wikipedia

# kostowcowaty

o cechach kostowcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# kostowiec

rodzaj roślin tropikalnych z rodziny kostowcowatych

SJP.pl

Kostowiec – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn

W skład sołectwa Urzut-Kostowiec wchodzi także wieś Urzut.

Do 2024 r. miejscowość była częścią wsi Urzut. W latach 1975–1998 Kostowiec administracyjnie należał do województwa warszawskiego.

Wikipedia

# kostowski

nazwisko

SJP.pl

# kostołuski

o cechach kostołuskich (podgromada ryb)

SJP.pl

# kostołuskie

podgromada ryb promieniopłetwych; kostnołuskie, chrzęstnokostne

SJP.pl

- Kostołuskie (Chondrostei) - podgromada ryb promieniopłetwych (Actinopterygii).
- Kostołuskie (Holostei) – infragromada ryb promieniopłetwych

Wikipedia

# kostroma

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto obwodowe w europejskiej części Federacji Rosyjskiej;

(1.2) geogr. rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi;

Wiktionary

- Kostroma – miasto w Rosji
- Kostroma – rzeka w Rosji, dopływ Wołgi
- Kostroma – personifikacja wiosny i urodzaju w wierzeniach wschodniosłowiańskich

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈstrɔ̃ma, AS: kostrõma

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kostromski

Wiktionary

# kostromski

przymiotnik od: Kostroma (rzeka lub miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kostromą, dotyczący Kostromy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kostroma ż.

Wiktionary

# kostropaty

szorstki, chropowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. szorstki, chropowaty

(1.2) przen. nieelegancki, szorstki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔstrɔˈpatɨ, AS: kostropaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chropawy, chropowaty, nierówny, szorstki

Wiktionary

# kostrowicki

nazwisko

SJP.pl

# kostruba

dawniej: nierówność, guz, wyrostek

SJP.pl

# kostrubacz

gwarowo: osoba nieporządna, nieokrzesana

SJP.pl

# kostrubaty

dawniej: kosmaty

SJP.pl

# kostrubiec

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Kostrubiec – polski materiałoznawca
- Jarosław Kostrubiec – polski prawnik, nauczyciel akademicki

Wikipedia

# kostrz

nazwisko polskie

SJP.pl

# kostrzeń

kostrzeń baryłkowaty - gatunek chrząszcza z rodziny jelonkowatych

SJP.pl

# kostrzeszyn

Kostrzeszyn – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Złota.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# kostrzewa

roślina należąca do rodziny wiechlinowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Festuca|L.|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju kostrzewa (1.1)

Wiktionary

Kostrzewa (Festuca L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego ok. 450–640 gatunków występujących w strefie klimatu umiarkowanego na całym świecie, w strefie międzyzwrotnikowej gatunki z tego rodzaju rosną w górach. W obrębie rodzaju wyróżnia się wiele gatunków zbiorowych, wiele taksonów jest morfologicznie bardzo podobnych. Ważnymi cechami diagnostycznymi są układ pasm sklerenchymy na przekroju poprzecznym liścia oraz sposób rozgałęziania się pędów wegetatywnych (śródpochwowe lub pozapochwowe).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W strefie międzyzwrotnikowej gatunki kostrzewy rosną w górach.

(1.2) Artysta przedstawił zwarte kępy kostrzewy smagane wiatrem.

(1.2) Wiechowate pióropusze kostrzew dominują w krajobrazie.

Wiktionary

# kostrzewiec

osadnik kostrzewiec - motyl z rodziny rusałkowatych

SJP.pl

# kostrzewski

nazwisko

SJP.pl

Kostrzewski – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad cztery tysiące osób.

Osoby noszące nazwisko Kostrzewski:

- Albin Kostrzewski – polski działacz państwowy i ekonomista, wiceminister.
- Andrzej Kostrzewski – polski geograf i geolog.
- Andrzej Kostrzewski – polski prawnik.
- Barbara Kostrzewska – polska piosenkarka.
- Franciszek Kostrzewski – polski malarz realistyczny.
- Józef Kostrzewski – polski archeolog, muzeolog, profesor Uniwersytetu Poznańskiego.
- Mateusz Kostrzewski – polski koszykarz występujący na pozycji niskiego skrzydłowego.
- Roman Kostrzewski – wokalista zespołu Kat.
- Roman Kostrzewski – polski działacz sportowy, sędzia piłkarski.
- Stanisław Kostrzewski – polski ekonomista, były wiceprezes Banku Ochrony Środowiska.
- Stefan Kostrzewski – polski lekkoatleta, koszykarz.
- Wawrzyniec Kostrzewski – polski reżyser i scenarzysta teatralny i telewizyjny.

Wikipedia

# kostrzyca

1. wieś i osada w Polsce;
2. szczyt w Czarnohorze

SJP.pl

- kostrzyca – mieszaniec międzyrodzajowy traw

W Polsce

- Kostrzyca – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Mysłakowice
- Kostrzyca – część kolonii Bolesławowo w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno
- Kostrzyca – gromada w powiecie jeleniogórskim
- Kostrzyca – szczyt w Czarnohorze
- Harcerskie Schronisko Turystyczne Kostrzyca
- Kostrzyca – nieczynny przystanek kolejowy w Kostrzycy w województwie dolnośląskim

Wikipedia

# kostrzyn

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim;

(1.3) geogr. zob. Kostrzyn nad Odrą.

Wiktionary

Kostrzyn – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kostrzyn. Położone 21 km na wschód od Poznania, 32 km od Gniezna, 27 km od Wrześni oraz 20 km od Środy Wielkopolskiej.

Według danych z 1 stycznia 2019 roku miasto liczyło 9677 mieszkańców.

Przez miasto przebiegają droga ekspresowa S5, droga krajowa nr 92 i linia kolejowa Berlin – Warszawa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) […] rzucił w kąt Cycerona, przypasał szabelkę, wsadził na głowę konfederatkę z dwubarwnem piórkiem i ruszył z legionem pod Pogrzybowo, a potem za swoją imprezę pokutował wraz z innymi w Kostrzynie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔsṭʃɨ̃n, AS: kosṭšỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostrzynianin m., kostrzynianka ż., Kostrzyń m.

przym. kostrzyński

Wiktionary

# kostrzynek

Kostrzynek – osada w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Wysoka. Wchodzi w skład sołectwa Mościska.

W latach 1975–1998 osada należała administracyjnie do województwa pilskiego.

W miejscowości był przystanek kolei wąskotorowej Kostrzynek.

Wikipedia

# kostrzynianin

mieszkaniec Kostrzyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kostrzyna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kostrzyn m.

:: fż. kostrzynianka ż.

przym. kostrzyński

Wiktionary

# kostrzynianka

mieszkanka Kostrzyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kostrzyna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kostrzyn m.

:: fm. kostrzynianin m.

przym. kostrzyński

Wiktionary

# kostrzyński

przymiotnik od: Kostrzyn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kostrzynem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kostrzyn m., kostrzynianin m., kostrzynianka ż.

Wiktionary

# kostucha

potocznie: postać śmierci wyobrażana jako kościotrup z kosą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. personifikacja śmierci zabierająca ludzi w zaświaty, przedstawiana jako szkielet, zwykle z atrybutami takimi jak kosa, klepsydra czy kaptur

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) D. lp. od: kostuch

Wiktionary

Śmierć (personifikacja) – nadanie biologicznemu zjawisku śmierci cech ludzkich, nierzadko również antropomorficznej postaci. Śmierć jako pojęcie abstrakcyjne była personifikowana przez twórców wielu epok.

Najpopularniejsze, a mające swe źródło w średniowieczu, wyobrażenia śmierci:

- zakapturzona postać kobieca (słowo śmierć w języku polskim jest rzeczownikiem rodzaju żeńskiego) lub męska (np. Ankou w bretońskich wierzeniach ludowych)
- kostucha – ludowe, jako kościotrupa z kosą, czasem w kapturze. Jednak nie zawsze występuje pod postacią szkieletu, czasem kaptur całkowicie skrywa widok twarzy w cieniu i nie widać innych części ciała, więc może występować jako duch (mimo tego, że widać płaszcz, kaptur oraz kosę).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Człowiek jest jako ten ptak bezbronny, na świat puszczony – a to go jastrząb, a to go zwierz, a to głód, a w końcu i ta kostucha dodusi (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈstuxa, AS: kostuχa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kość ż., kostka ż., kosteczka ż., kostuch m., kostur m.

:: zdrobn. kostusia ż.

przym. kostny, kościsty, kościany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śmiertka, kostuch

Wiktionary

# kostuchna

Kostuchna – część oraz dzielnica Katowic, położona w południowej części miasta, na Płaskowyżu Murcek, granicząca z Podlesiem, Zarzeczem, Piotrowicami-Ochojcem, Murckami i miastem Tychy, w latach 1967–1975 samodzielne miasto.

Początki Kostuchny sięgają XVII wieku. Osadnictwu na tym obszarze sprzyjało występowanie w tym rejonie rud żelaza. W późniejszym czasie osiedlali się tu się chałupnicy i robotnicy leśni, zaś przełomem w rozwoju terenów dzielnicy był początek XX wieku i założenie kopalni „Böer” („Boże Dary”; później połączona z zakładem „Murcki”), która była największym zakładem należącym do książąt pszczyńskich. Przy niej powstała osada robotnicza – późniejsza kolonia Boże Dary. Liczba ludności systematycznie rosła. W latach 1951–1954 północna część Kostuchny była dzielnicą Katowic, zaś w 1954 roku Kostuchna została siedzibą gromady Kostuchna, którą zanim zaczęła działać, przekształcono na osiedle, które w 1967 roku uzyskało prawa miejskie. Kostuchnę ponownie, tym razem w całości, włączono do Katowic 27 maja 1975 roku, a od 1 stycznia 1992 roku stała się ona jedną z jej administracyjnych dzielnic.

Wikipedia

# kostulski

nazwisko

SJP.pl

# kostumbryzm

prąd w romantycznej literaturze hiszpańskiej

SJP.pl

Kostumbryzm (hiszp. costumbrismo, od costumbre – obyczaj) – kierunek w literaturze i sztuce hiszpańskiej i hispanoamerykańskiej. Zapoczątkowany w Hiszpanii w XVII w., rozwinął się w okresie romantyzmu. Kostumbryzm dąży do wiernego zobrazowania życia i obyczajów epoki, przedstawia lokalne regiony, ich codzienność i folklor.

Wikipedia

# kostur

1. kij służący do podpierania się;
2. pręt służący do rozgarniania żarów lub rozbijania ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kij lub laska używane jako podpórka przy chodzeniu

Wiktionary

- Kostur – rodzaj laski
- Kostur sadzarski – narzędzie do sadzenia drzew

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niektóre staruszki wymyślały mu od ostatnich, jedna stłukła go kosturem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostucha ż.

Wiktionary

# kosturek

mały kostur; kij, drążek

SJP.pl

# kostuś

zdrobnienie od: kostucha

SJP.pl

# kostusia

zdrobnienie od: kostucha

SJP.pl

# kostyczniej

stopień wyższy od przysłówka: kostycznie

SJP.pl

# kostyczność

→ kostyczny

SJP.pl

#### Patrz:

kostyczny

# kostyczny

o człowieku: uszczypliwy, złośliwy, zgryźliwy, szyderczy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) niezwykle złośliwy lub opryskliwy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kostka ż., kostyczność ż.

przysł. kostycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opryskliwy, złośliwy

Wiktionary

# kostyra

nazwisko

SJP.pl

Kostyra – polskie nazwisko

Wikipedia

# kośwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim

Wiktionary

# kosy

o oczach, spojrzeniu: krzywy, ukośny, zezujący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. krzywy, pochyły

forma rzeczownika.

(2.1) M., B., i W. plural|kosa.

(2.2) M., B. i W. lm. od: kos

Wiktionary

- Kosy – herb szlachecki

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ukos mrz.

Wiktionary

# kosycarz

nazwisko

SJP.pl

# kosyginowski

przymiotnik

(1.1) hist. związany z działaczem komunistycznym Aleksiejem Kosyginem

Wiktionary

# kosynier

żołnierz uzbrojony w kosę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz pieszy z kosą o ostrzu osadzonym na sztorc;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈsɨ̃ɲɛr, AS: kosỹńer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosa ż., koszenie n., skoszenie n., podkoszenie n., podkaszanie n., pokos m.

czas. kosić ndk., skosić dk., podkaszać ndk., podkosić dk.

przym. kosynierski, kośny

Wiktionary

# kosynierka

→ kosynier

SJP.pl

#### Patrz:

kosynier

# kosynierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z kosynierem, dotyczący kosynierów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosa ż., kosynier mos.

Wiktionary

# kosynka

regionalnie: trójkątna chustka

SJP.pl

# kosz

1. rodzaj pojemnika; koszyk;
2. pojemnik na śmieci, odpadki;
3. rodzaj osłony;
4. pleciony fotel plażowy;
5. boczna przyczepa motocykla;
6. gondola balonu;
7. pot. koszykówka;
8. tatarski lub kozacki obóz wojskowy; komenda takiego obozu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojemnik pleśćeciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego

(1.2) jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1)

(1.3) pojemnik na odpady

(1.4) zawartość kosza (1.1-3)

(1.5) zob. kosz plażowy.

(1.6) lotn. gondola zawieszona pod balonem, mieszcząca pasażerów i bagaż

(1.7) sport. obręcz z siatką umieszczona na tablicy, do której koszykarze starają się wrzucić piłkę

(1.8) techn. element podnośnika, w którym stoi człowiek

(1.9) mot. boczna przyczepa motocykla

(1.10) stpol. obóz Tatarów lub Kozaków

(1.11) inform. folder systemowy do przechowywania usuniętych plików

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. koszykówka

(2.2) pot. trafienie piłką do kosza (1.7)

Wiktionary

- kosz – rodzaj plecionego pojemnika
- kosz (dach) – wklęsła krawędź dachu
- kosz balonowy – gondola pod balonem
- kosz – element broni białej chroniący dłoń
- kosz – gondola z kołem doczepiana do motocykla
- kosz plażowy – plażowa osłona od wiatru lub nadmiernego nasłonecznienia
- kosz – rodzaj furmanki
- kosz – obóz albo oddział Tatarów lub Kozaków
- kosz dziobowy lub rufowy – barierka na dziobie lub rufie jachtu
- kosz – część systemów operacyjnych
- kosz – pojemnik przeznaczony na śmieci
- kosz – pot. koszyk, pojemnik w sklepie samoobsługowym, służący do gromadzenia zakupywanych towarów
- kosz – miejsce, do którego wykonuje się rzuty w koszykówce
- kosz – pot. nazwa koszykówki – gry zespołowej
- kosz – pot. trafienie, celny, punktowany rzut w koszykówce
- Kosz Mieczysław – muzyk jazzowy
- Kosz Dariusz – scrabblista i matematyk
- Kosz – wieś w Armenii, w prowincji Aragacotn
- Kosz – przystanek kolejowy w pobliżu miejscowości Kosz, w rejonie mścisławskim, w obwodzie mohylewskim, na Białorusi

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na podłodze stał kosz z węglem.

(1.2) Wchodząc do sklepu, wzięła kosz.

(1.3) Wrzuć te papierki do kosza.

(1.10) W drodze powrotnej natknęli się na kosz Tatarów.

(2.1) Na mnie nie licz: jutro gram w kosza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔʃ, AS: koš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszykówka ż., koszykarz m., koszykarka ż., koszyczkowe n., koszykarstwo n.

:: zdrobn. koszyk m., koszyczek m.

przym. koszowy, koszykowy, koszykarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) pojemnik

(1.1) plecionka

(1.3) kosz na śmieci / kosz na śmiecie, kubeł (na śmieci[e]), pojemnik (na śmieci[e]), śmietnik

(1.4) zawartość

(1.6) gondola

(1.10) obóz, obozowisko

(2.1) koszykówka

(2.2) punkt

Wiktionary

# koszący

lot koszący - lot samolotu lub szybowca na wysokości do około 50 metrów

SJP.pl

# koszajec

2 miejscowości w Polsce:

- Koszajec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Brwinów
- Koszajec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno

Wikipedia

# koszalin

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce w województwie zachodniopomorskim, dawniej koszalińskim;

Wiktionary

Koszalin (niem. Köslin) – miasto na prawach powiatu w północno-zachodniej Polsce, położone w województwie zachodniopomorskim, nad rzeką Dzierżęcinką, nad jeziorami: Jamno i Lubiatowo Północne. Siedziba powiatu koszalińskiego, sądu okręgowego, wydziału zamiejscowego urzędu marszałkowskiego i delegatury urzędu wojewódzkiego. Według danych GUS z 30 czerwca 2024 r. Koszalin liczył 105 143 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 995,9 os./km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wielu dawnych wilniuków po wojnie osiedliło się w Koszalinie .

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃalʲĩn, AS: košalʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszaliniak m., koszalinianin m., koszalinianka ż., Koszalińskie n.

przym. koszaliński, podkoszaliński

Wiktionary

# koszaliniak

potocznie: koszalinianin (mieszkaniec Koszalina)

SJP.pl

# koszalinianin

mieszkaniec Koszalina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Koszalina

(1.2) osoba pochodząca z Koszalina, urodzona w Koszalinie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Urodziłem się w Koszalinie, jestem więc koszalinianinem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʃalʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: košalʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koszalin m., Koszalińskie n., koszaliniak m.

:: fż. koszalinianka ż.

przym. koszaliński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) pot. koszaliniak

Wiktionary

# koszalinianka

mieszkanka Koszalina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Koszalina

(1.2) kobieta pochodząca z Koszalina, urodzona w Koszalinie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʃalʲĩˈɲãnka, AS: košalʹĩńãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koszalin m., Koszalińskie n., koszaliniak m.

:: fm. koszalinianin m.

przym. koszaliński

Wiktionary

# koszaliński

przymiotnik od: Koszalin, Koszalińskie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Koszalina, związany z Koszalinem, pochodzący z Koszalina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Diecezja koszalińsko-kołobrzeska powstała 28 czerwca 1972 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʃaˈlʲĩj̃sʲci, AS: košalʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koszalin m., Koszalińskie n., koszaliniak m., koszalinianin m., koszalinianka ż.

Wiktionary

# koszalińskie

przymiotnik od: Koszalin, Koszalińskie

SJP.pl

# koszanowo

4 miejscowości w Polsce:

- Koszanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Włocławek
- Koszanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
- Koszanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Pniewy
- Koszanowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Brzeżno

Wikipedia

# koszar

zagroda dla owiec i bydła; koszara

SJP.pl

Koszar – przenośna zagroda dla owiec w Karpatach Zachodnich, zbudowana z rozłącznych przęseł. Koszar był jednym z głównych elementów gospodarki pasterskiej (tzw. szałaśnictwa). Stawiano go na halach pasterskich na czas wypasu zwierząt w górach. Sebastian Flizak podał następującą definicję koszaru: Koszar jest to ogrodzenie z krzaseł w kształcie prostokąta.

Wikipedia

# koszara

zagroda dla owiec lub bydła; koszar

SJP.pl

Koszara (biał. Кашара; ros. Кошара; hist. Olmańska Koszara, biał. Альма́нская Каша́ра) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie stolińskim, w sielsowiecie Struga, w pobliżu granicy z Ukrainą.

Wikipedia

# koszarawa

wieś w Polsce

SJP.pl

Koszarawa – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Koszarawa, ok. 20 kilometrów od Żywca. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Koszarawa. Według danych GUS z 30 czerwca 2020 r. zamieszkiwały ją 2362 osoby.

Wikipedia

# koszarawianin

mieszkaniec Koszarawy (wsi w Polsce)

SJP.pl

# koszarawianka

mieszkanka Koszarawy (wsi w Polsce)

SJP.pl

# koszarawski

→ Koszarawa

SJP.pl

#### Patrz:

Koszarawa

# koszarka

statek bez napędu z pomieszczeniami mieszkalnymi dla robotników

SJP.pl

- koszarka – statek bez napędu, z pomieszczeniami mieszkalnymi dla robotników zatrudnionych przy pracach hydrotechnicznych»

W Polsce

- Koszarka – część miasta Kielce
- Koszarka – część wsi Jarosławiec w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sitno
- Koszarka – część wsi Gródek nad Dunajcem w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Gródek nad Dunajcem
- Koszarka – część wsi Budy Augustowskie w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Koszarka – kolonia wsi Ploski w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Bielsk Podlaski
- Koszarka – przysiółek wsi Potok Mały w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
- Koszarka – część wsi Dąbrowa w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Masłów
- Koszarka – część wsi Wymysłów w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Wąchock

Wikipedia

# koszarniak

potocznie: kara stosowana w wojsku, polegająca na zakazie opuszczania koszar przez pewien czas

SJP.pl

# koszarowiec

budynek koszarowy

SJP.pl

# koszarówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. strój zawodowej straży pożarnej noszony w koszarach

Wiktionary

Koszarówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Grajewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Grajewie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koszary nmos.

Wiktionary

# koszarowość

niewyszukana obyczajowość typowa dla wojskowych koszarów; trywialność, prostactwo

SJP.pl

# koszarowy

przymiotnik od: koszary

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z koszarami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszary nmos.

czas. koszarować, skoszarować

Wiktionary

# koszary

zamknięty teren wraz z budynkami, w których kwaterują żołnierze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) teren i budynki, w których kwaterują żołnierze

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: koszara

(2.2) M., B. i W. lm. od: koszar

Wiktionary

Koszary – budynek lub zespół budynków służący jako pomieszczenia dla wojska.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żołnierze drugiego batalionu stanęli w szeregu na dziedzińcu koszar.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃarɨ, AS: košary

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszar m., koszara ż., koszarniak m., koszarówka ż.

czas. koszarować ndk.

przym. koszarniany, koszarny, koszarowy, przykoszarowy, wokółkoszarowy

przysł. koszarowo

Wiktionary

# koszarzyć

umieszczać owce albo bydło na noc lub na czas dojenia na pastwisku w koszarze

SJP.pl

# koszatka

mały gryzoń z rodziny pilchowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Dryomys|Thomas|ref=tak., rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;

(1.2) zool. gryzoń z rodzaju koszatka (1.1)

Wiktionary

Koszatka (Dryomys) – rodzaj ssaków z podrodziny koszatek (Leithiinae) w obrębie rodziny popielicowatych (Gliridae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Ciemne obwódki wokół oczu zwężają się u koszatek w stronę uszu.

Wiktionary

# koszatniczka

niewielki gryzoń zamieszkujący Chile i zachodnie Andy

SJP.pl

Koszatniczka, koszatniczek (Octodon) – rodzaj ssaków z rodziny koszatniczkowatych (Octodontidae). Najliczniejszym przedstawicielem rodzaju jest koszatniczka pospolita (O. degus). Koszatniczki tego gatunku są popularnym gatunkiem hodowanym hobbystycznie.

Wikipedia

# koszatniczkowate

rodzina ssaków z rzędu gryzoni

SJP.pl

Koszatniczkowate, dawniej koszatniczki (Octodontidae) – rodzina ssaków z podrzędu jeżozwierzowców (Hystricomorpha) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia).

Wikipedia

# koszatnik

rodzaj gryzoni z rodziny koszatniczkowatych

SJP.pl

# koszałka

rodzaj koszyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. koszyk lub torebka pleśćecione z wikliny, z przykrywką, służące zwykle do noszenia pokarmów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃawka, AS: košau̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. koszałeczka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. koszarka

Wiktionary

# koszałki-opałki

związek frazeologiczny

(1.1) pot. głupstwa, brednie, rzeczy zmyślone

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez cały wieczór opowiadał jakieś koszałki-opałki, ale dzieciaki były zachwycone.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃawʲci ɔˈpawʲci, AS: košau̯ʹḱi opau̯ʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. banialuki, androny, farmazony, duby smalone; grub. pierdoły; reg. kipki-opałki, koszały-opały, koszyczki-opałeczki

Wiktionary

# koszcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koszt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie koszt, lecz tylko mały koszcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszt m.

Wiktionary

# koszęcin

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Koszęcin – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Deszczno
- Koszęcin – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Koszęcin
- Koszęcin – gmina w powiecie lublinieckim
- Koszęcin – gromada w powiecie lublinieckim
- Koszęcin– stacja kolejowa w Koszęcinie, w województwie śląskim

Wikipedia

# koszęcinianin

mieszkaniec Koszęcina (wsi w Polsce)

SJP.pl

# koszęcinianka

mieszkanka Koszęcina (wsi w Polsce)

SJP.pl

# koszęciński

→ Koszęcin

SJP.pl

#### Patrz:

Koszęcin

# koszela

nazwisko

SJP.pl

# koszeliki

Koszeliki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski.

Wieś była własnością starosty guzowskiego i nowomiejskiego Stanisława Opalińskiego, leżała w województwie podlaskim w 1673 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia

# koszelówka

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Koszelówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Stara Kornica
- Koszelówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Łąck

Na Białorusi

- Koszelówka – dawna kolonia. Tereny, na których była położona, leżą w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim

Wikipedia

# koszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kosić.

Wiktionary

Koszenie, żęcie – ścinanie roślin dawniej ręcznie z pomocą m.in. sierpa, kosy lub współcześnie maszynowo z wykorzystaniem różnego typu kombajnów oraz kosiarek.

Ręczne koszenie łanu zboża przez kosiarza z pomocą kosy odbywało się metodą: „na pokos” oraz” na ścianę”.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: košẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kosić ndk.

rzecz. kosa ż./mrz.

Wiktionary

# koszenila

1. pluskwiak należący do nadrodziny czerwców
2. karminowy barwnik naturalny otrzymywany z pluskwiaków o tej samej nazwie; koszenilina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. naturalny ciemnoczerwony barwnik pozyskiwany z wysuszonych i zmielonych czerwców kaktusowych, dawniej także z czerwców polskich

Wiktionary

Kwas karminowy, koszenila, karmina (E120) – organiczny związek chemiczny, naturalny, karminowy barwnik pozyskiwany z wysuszonych, zmielonych owadów, zwanych czerwcami kaktusowymi (Dactylopius coccus), żyjących w Meksyku. Od starożytności aż po XVI wiek uzyskiwano go także z czerwców polskich (Porphyrophora polonica). Jest jednym z nielicznych rozpuszczalnych w wodzie naturalnych barwników, które nie ulegają degradacji z upływem czasu. Jest najbardziej odporny na działanie światła, podwyższonej temperatury i utlenianie spośród wszystkich naturalnych barwników, a nawet bardziej trwały niż niektóre barwniki syntetyczne.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. koszenilowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) karmina, kwas karminowy

Wiktionary

# koszenilina

karminowy barwnik naturalny otrzymywany z pluskwiaków o tej samej nazwie; koszenila

SJP.pl

# koszenilinowy

→ koszenilina; koszenilowy

SJP.pl

# koszenilowy

→ koszenila; koszenilinowy

SJP.pl

# koszer

1. w judaizmie: przepisy dotyczące zachowania rytualnej czystości potraw lub przedmiotów;
2. cecha potraw i przedmiotów, uznanych przez prawo mojżeszowe za rytualnie czyste;
3. potrawy lub przedmioty uznane przez prawo mojżeszowe za rytualnie czyste;
4. w sądzie rabinicznym: uznanie czyjejś wiarygodności

SJP.pl

Koszerność, kaszrut (z hebr. ‏כשרות‎, od ‏כשר‎ – dosł. „właściwy”) – pojęcie odnoszące się do reguł obowiązujących w prawie żydowskim (halacha), określających rodzaje produktów dozwolonych do spożywania (pokarmy, napoje i leki) oraz warunki, w jakich powinny być produkowane oraz spożywane.

Wikipedia

# koszerność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co koszerne

Wiktionary

Koszerność, kaszrut (z hebr. ‏כשרות‎, od ‏כשר‎ – dosł. „właściwy”) – pojęcie odnoszące się do reguł obowiązujących w prawie żydowskim (halacha), określających rodzaje produktów dozwolonych do spożywania (pokarmy, napoje i leki) oraz warunki, w jakich powinny być produkowane oraz spożywane.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. niekoszerny, koszerny

Wiktionary

# koszerny

nadający się do użytku lub do spożycia zgodnie z żydowskimi zasadami religijnymi; koszer

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jonatan popijał kawę i gryzł koszerną czekoladę przyniesioną w przetłuszczonym papierze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszerność ż., koszernik m.

przym. koszer, niekoszerny

przysł. koszernie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koszer

Wiktionary

# koszewko

Koszewko (niem. Klein Küssow) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

Wikipedia

# koszewo

3 miejscowości w Polsce:

- Koszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk
- Koszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
- Koszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard

Wikipedia

# koszewski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Koszewski (1922–2015) – kompozytor
- Irvin Koszewski (1924–2009) – kulturysta
- Radosław Koszewski (ur. 1972) – ekonomista
- Stanisław Koszewski (ur. 1936) – satyryk
- Waldemar Koszewski (ur. 1959) – neurochirurg

Wikipedia

# koszka

słomiany ul

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewniane naczynie z uchem, zakładane za pas kosiarza, w którym jest zamoczona osełka do ostrzenia kosy

(1.2) pszcz. pleśćeciony ze słomy kosz, używany jako ul dla pszczół

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuʃka, AS: kuška

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) koszka

Wiktionary

# koszmar

1. okropny sen;
2. coś wstrząsającego, przerażającego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

(1.2) przen. coś tak skrajnie nieprzyjemnego, strasznego lub wstrząsającego jak koszmar (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Psycholog pomoże ci uwolnić się od koszmarów.

(1.2) „Szkoła średnia to był koszmar” – wyznał Sebastian.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔʃmar, AS: košmar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszmarność ż.

:: zdrobn. koszmarek m.

czas. koszmarnieć ndk.

przym. koszmarny, koszmarowy

przysł. koszmarnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zły sen

(1.2) horror

Wiktionary

# koszmarek

zdrobnienie od: koszmar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koszmar

(1.2) rzecz uważana za bardzo brzydką

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔʃˈmarɛk, AS: košmarek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszmar m., koszmarność ż.

Wiktionary

# koszmarkowaty

potocznie: brzydki, w złym guście

SJP.pl

# koszmarniej

stopień wyższy od przysłówka: koszmarnie

SJP.pl

# koszmarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: koszmarny

SJP.pl

# koszmarność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest koszmarne; cecha tych, którzy są koszmarni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszmar m., koszmarek m.

przym. koszmarny

przysł. koszmarnie

Wiktionary

# koszmarny

przymiotnik

(1.1) bardzo zły, tragiczny; taki, jak w koszmarze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj Fundacja (…) przyjęła pod opiekę 20 pekińczyków ze zlikwidowanej pseudohodowli pod Otwockiem. (…) Blisko 50 zwierząt było przetrzymywanych w koszmarnych warunkach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔʃˈmarnɨ, AS: košmarny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszmar m., koszmarność ż.

przysł. koszmarnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) makabryczny, odpychający, okropny, przeraźliwy, przerażający, straszny, szkaradny, upiorny

Wiktionary

# koszmarowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koszmarem, dotyczący koszmaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszmar m.

Wiktionary

# kosznik

nazwisko

SJP.pl

# koszokop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. rodzaj okopu umocnionego koszami wypełnionymi ziemią;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. koszokopowy

Wiktionary

# koszopopielnica

pojemnik pełniący funkcje kosza na śmieci i popielniczki

SJP.pl

# koszor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezadaszona zagroda dla zwierząt

Wiktionary

# koszówka

motyl nocny, niewielkich rozmiarów, którego gąsienice budują sobie domki w kształcie koszyków

SJP.pl

Koszówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Kampinos.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia

# koszówki

motyl nocny, niewielkich rozmiarów, którego gąsienice budują sobie domki w kształcie koszyków

SJP.pl

Koszówkowate, koszówki (Psychidae) – rodzina przeważnie małych, niepozornych szaro lub brunatno ubarwionych motyli nocnych należących do grupy tzw. Macrolepidoptera. W Palearktyce znanych jest 396 gatunków (Sauter i Hattenschwiller, 1991), zaś w Polsce występuje 37 gatunków (Marciniak, 2000), jednakże status taksonomiczny części z nich pozostaje nadal otwarty, dlatego liczba może ulec zmianie.

Wikipedia

# koszówkowate

o cechach koszówkowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

Koszówkowate, koszówki (Psychidae) – rodzina przeważnie małych, niepozornych szaro lub brunatno ubarwionych motyli nocnych należących do grupy tzw. Macrolepidoptera. W Palearktyce znanych jest 396 gatunków (Sauter i Hattenschwiller, 1991), zaś w Polsce występuje 37 gatunków (Marciniak, 2000), jednakże status taksonomiczny części z nich pozostaje nadal otwarty, dlatego liczba może ulec zmianie.

Wikipedia

# koszówkowaty

o cechach koszówkowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# koszowski

nazwisko

SJP.pl

# koszowy

przymiotnik od: kosz

SJP.pl

# koszt

suma pieniędzy na kupno lub opłacenie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. poniesiony wydatek

(1.2) suma starań o coś

Wiktionary

Koszt – wydatek, który jest ponoszony przez podmiot, w celu późniejszego osiągnięcia przychodów. Jest to np. zakup materiałów handlowych.

Nie każdy wydatek jest kosztem, natomiast większość wydatków, które mają bezpośredni związek z prowadzeniem działalności gospodarczej są kosztami. Przykładem wydatków, które nie stanowią kosztu uzyskania przychodu są koszty reprezentacji (np. wydatki poniesione na obiedzie z kontrahentem, które mają na celu zbudowanie pozytywnego wizerunku o przedsiębiorstwie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta strategia umożliwia nam obcięcie kosztów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔʃt, AS: košt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszcik mrz., kosztorys m., kosztowność ż., koszty lm.

czas. kosztować

przym. kosztowny, kosztowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwota, suma

(1.1-2) cena

Wiktionary

# koszta

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. koszt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔʃta, AS: košta

Wiktionary

# kosztela

odmiana jabłoni; owoc tej jabłoni

SJP.pl

Wikipedia

# kosztelowy

→ kosztela

SJP.pl

#### Patrz:

kosztela

# kosztem

suma pieniędzy na kupno lub opłacenie czegoś

SJP.pl

# kosztochłonność

→ kosztochłonny

SJP.pl

#### Patrz:

kosztochłonny

# kosztochłonny

wymagający poniesienia dużych kosztów; kosztowny

SJP.pl

# kosztorys

1. plan wydatków, obliczenie przewidywanych kosztów jakiegoś przedsięwzięcia;
2. dokument zawierający takie obliczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument finansowy realizacji określonego zadania;

Wiktionary

Kosztorys – dokument finansowy realizacji określonego zadania.

Według Słownika Języka Polskiego kosztorys to obliczenie przewidywanych kosztów związanych z wykonaniem czegoś.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szukam kosztorysu ofertowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃtɔrɨs, AS: koštorys

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kosztorysowy

czas. kosztorysować

rzecz. koszt mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wycena

Wiktionary

# kosztorysant

osoba sporządzająca kosztorysy - plany wydatków jakiegoś przedsięwzięcia; kosztorysowiec, kosztorysiarz

SJP.pl

Kosztorysant – osoba sporządzająca kosztorys w procesie kosztorysowania. Osoba ta może wykonywać zawód kosztorysanta lub wykonywać kosztorys okazjonalnie z potrzeby chwili.

Wikipedia

# kosztorysantka

kobieta sporządzająca kosztorysy - plany wydatków jakiegoś przedsięwzięcia

SJP.pl

# kosztorysiarz

potocznie: osoba sporządzająca kosztorysy - plany wydatków jakiegoś przedsięwzięcia; kosztorysant, kosztorysowiec

SJP.pl

# kosztorysować

sporządzać kosztorys - plan wydatków jakiegoś przedsięwzięcia

SJP.pl

# kosztorysowiec

osoba sporządzająca kosztorysy - plany wydatków jakiegoś przedsięwzięcia; kosztorysant, kosztorysiarz

SJP.pl

# kosztorysowy

→ kosztorys

SJP.pl

#### Patrz:

kosztorys

# kosztować

1. stanowić wartość pieniężną, wymagać nakładu pieniędzy;
2. jeść lub pić coś w celu zbadania smaku; próbować;
3. doznawać czegoś, poznawać coś;
4. być wynikiem wysiłku, ofiary, wyrzeczeń

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) mieć jakąś cenę w pieniądzu

(1.2) przen. mieć jakąś cenę w wartościach niewymiernych

czasownik przechodni niedokonany (dk. skosztować)

(2.1) próbować smakiem

(2.2) przen. próbować korzystać z czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cukierki kosztują piętnaście złotych.

(1.2) Zdobycie złotego medalu kosztowało go 10 (dziesięć) lat ciężkich treningów.

(2.1) Dawniej pan miał niewolnika, który kosztował jego potrawy, aby sprawdzić, czy nie zostały zatrute.

(2.2) Bosman w każdym porcie kosztował wszelkich uciech.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃtɔvat͡ɕ, AS: koštovać

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) zob. koszt.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) próbować, smakować

(2.2) korzystać z, używać, folgować

Wiktionary

# kosztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kosztować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʃtɔˈvãɲɛ, AS: koštovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kosztować

Wiktionary

# kosztowniak

nazwisko

SJP.pl

# kosztowniej

stopień wyższy od przysłówka: kosztownie

SJP.pl

# kosztowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kosztowny

SJP.pl

# kosztowniś

potocznie: osoba lubiąca kosztowne rzeczy

SJP.pl

# kosztowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kosztowne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kosztowny

rzecz. koszt mrz., kosztowności nmos.

Wiktionary

# kosztowności

przedmioty mające dużą wartość materialną, zwłaszcza biżuteria, klejnoty; precjoza, drogocenności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kosztowne przedmioty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie przejmuj się kosztownościami, oddamy je do depozytu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosztowność ż.

przym. kosztowny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drogocenności, precjoza

Wiktionary

# kosztowny

przymiotnik

(1.1) posiadający dużą wartość materialną

(1.2) wymagający dużych nakładów pieniężnych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Marta wszystkim się chwali, że chodzi w kosztownych ubraniach, a w rzeczywistości kupuje je w ciucholandach!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃtɔvnɨ, AS: koštovny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszt m., kosztowność ż., kosztowności nmos.

czas. kosztować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drogi

(1.2) nieekonomiczny, nieoszczędny

Wiktionary

# kosztowo

przymiotnik od: koszt

SJP.pl

Kosztowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Wyrzysk.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kosztowo, po jej zniesieniu w gromadzie Wyrzysk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

W 1278 w Kosztowie powstała parafia św. Anny.

Wikipedia

# kosztowy

przymiotnik od: koszt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosztem, dotyczący kosztu

Wiktionary

Kosztowy (niem. Kosztow) – dzielnica Mysłowic.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koszt m.

Wiktionary

# koszty

suma pieniędzy na kupno lub opłacenie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) cena za produkcję np. prądu, gazu, produktów spożywczych

forma rzeczownika.

(2.1) plural|koszt.

Wiktionary

- Znaczenia ekonomiczne:
  - koszt
  - koszt zmienny
  - koszt stały
  - koszt alternatywny
  - koszt komparatywny
  - koszt krańcowy
  - koszt transakcyjny
  - koszt utopiony
  - koszt pośredni
  - koszt implicite – koszt alternatywnego wykorzystania zasobów, niestanowiące wydatków danego przedsiębiorstwa.
  - koszt explicite – koszty rachunkowe odzwierciedlające widoczne wydatki na zakup czynników produkcji.
  - koszty jakości

  Wikipedia

  #### Powiązane:

  rzecz. koszt m.

  czas. kosztować ndk.

  Wiktionary

# kosztywał

roślina z rodziny selerowatych

SJP.pl

# koszula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. kraw. lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

Wiktionary

Koszula – górna część ubioru, okrywająca tułów oraz ręce, historycznie będąca płócienną bielizną zarówno męską, jak i damską. Obecnie termin koszula oznacza niemal wyłącznie ubiór męski, będący samodzielnym okryciem górnej części ciała bądź noszony pod marynarką.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Biała koszula zawsze dodaje mężczyźnie elegancji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃula, AS: košula

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. podkoszulek m., podkoszulka ż., koszulina ż., koszulnik m., koszulniczka ż., koszularka ż., kosz m., koszyk m., koszulnictwo n.

:: zdrobn. koszulka ż.

przym. koszulowy, koszulny, koszulniczy, koszowy

Wiktionary

# koszularka

krawcowa, szwaczka szyjąca koszule

SJP.pl

# koszularz

krawiec specjalizujący się w szyciu koszul męskich

SJP.pl

# koszuleczka

zdrobnienie od: koszula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: koszulka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʃuˈlɛt͡ʃka, AS: košulečka

Wiktionary

# koszulina

nędzna koszula

SJP.pl

# koszulinka

zdrobnienie od: koszulina

SJP.pl

# koszulka

1. zdrobnienie od: koszula;
2. część ubrania noszona zwykle bezpośrednio na ciele;
3. osłonka nakładana na jakiś przedmiot; obwoluta; pokrowiec; futerał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ubranie z rękawami lub bez noszone na tułowiu

(1.2) biur. ochronne opakowanie nakładane na jakiś przedmiot

(1.3) karc. tylna strona karty do gry

Wiktionary

- koszulka (ubiór)
  - koszulka sportowa, gimnastyczna
  - koszulka niemowlęca, dziecięca
  - zobacz też: koszula, podkoszulek, giezło
- koszulka (osłona)
  - passe-partout, maska, obramienie
  - futerał, obwoluta, pokrowiec, zasłona ochronna
  - Koszulka – arkusz referatowy, stosowany w urzędach II RP

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Nie mam już więcej białych koszulek.

  (1.2) Włóż ten dokument do tej przeźroczystej koszulki.

  (1.3) Te talie mają takie same koszulki, ale w różnych kolorach.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: kɔˈʃulka, AS: košulka

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. koszula, podkoszulka, podkoszulek

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) T-shirt, bluzka, polo

  (1.3) rewers, tył

  Wiktionary

# koszulkowy

przymiotnik od: koszulka; związany z koszulką

SJP.pl

# koszulowy

przymiotnik od: koszula

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koszulą, dotyczący koszuli, przeznaczony na koszule

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszula ż.

Wiktionary

# koszutka

Koszutka (niem. Koschutka, Kossutka) – część oraz dzielnica Katowic, położona w północnej części miasta, na Wzgórzach Chorzowskich, granicząca z Wełnowcem-Józefowcem, Bogucicami, Śródmieściem i Dębem. Jest najmniejszą powierzchniowo i jedną z najgęściej zaludnionych dzielnic miasta, z dużym udziałem osób w wieku poprodukcyjnym. Ma ona głównie charakter mieszkaniowy z rozwiniętym sektorem usług, jak też stanowi siedzibę szeregu placówek administracji publicznej.

Wikipedia

# koszyce

1. miasto na Słowacji;
2. miasto w Polsce;
3. wieś w Polsce;
4. dzielnica Tarnowa;
5. dzielnica Piły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Słowacji;

Wiktionary

Koszyce (słow. i cz. Košice, węg. Kassa, niem. Kaschau, romski Kasza, łac. Cassovia) – drugie co do wielkości miasto Słowacji pod względem liczby ludności (niemal 240 tys. mieszkańców pod koniec 2019 roku), trzecie – po Bratysławie i Wysokich Tatrach (Vysoké Tatry) – pod względem powierzchni (243,7 km²) oraz największe miasto wschodniej Słowacji. Koszyce to siedziba władz kraju koszyckiego (Košický kraj) i powiatu Koszyce-okolice (Košice-okolie), a także centralny ośrodek metropolitalny aglomeracji koszycko-preszowskiej (Košicko-prešovská aglomerácia). Stanowią one również centrum kulturowe, edukacyjne, rekreacyjno-turystyczne, gospodarcze. Położone są w historycznym regionie Abov (20 km od granicy z Węgrami, po 90 km od granicy z Ukrainą i z Polską).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Koszycach wychodziły 4 gazety: biskupi dziennik klerykalny, dwa Partii Pracy i jeden konserwatywny w języku niemieckim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃɨt͡sɛ, AS: košyce

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszyczanin m., koszyczanka ż.

przym. koszycki

Wiktionary

# koszycki

przymiotnik od: Koszyce

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Koszycami, dotyczący Koszyc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Koszyce nmos.

Wiktionary

# koszyczanin

mieszkaniec Koszyc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Koszyc; osoba z tego miasta

Wiktionary

# koszyczanka

mieszkanka Koszyc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Koszyc; kobieta z tego miasta

Wiktionary

# koszyczek

1. mały koszyk;
2. fryzura z upiętych wokół głowy warkoczy;
3. figura w tańcu;
4. typ kwiatostanu;
5. zagłębienie na tylnej nodze pszczoły, w którym składany jest pyłek kwiatowy;
6. element łożyska tocznego maszyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały koszyk

(1.2) zawartość koszyczka (1.1)

(1.3) bot. typ kwiatostanu groniastego, w którym kwiaty są gęsto osadzone na dnie kwiatowym;

(1.4) etn. figura taneczna polegająca na tym, że tańczący tworzą podwójne koło i splatają ręce

(1.5) pszcz. zagłębienie na zewnętrznej powierzchni goleni tylnej nogi pszczoły-robotnicy, w którym składany jest pyłek kwiatowy

(1.6) fryz. warkocz pleciony naokoło głowy

(1.7) fryz. fryzura z zaplecionym naokoło głowy koszyczkiem

Wiktionary

Koszyczek (łac. anthodium, calathidium, ang. head, capitula) – typ kwiatostanu groniastego charakterystyczny dla roślin z rodziny astrowatych Asteraceae. Cechuje się silnie skróconą i rozszerzoną osią kwiatostanu, tworzącą tzw. osadnik (dno kwiatostanowe), na którym rozwijają się, często bardzo liczne, kwiaty siedzące, rzadziej liczba kwiatów jest niewielka i kwiaty rozwijają się na krótkich szypułkach. Osadnik może być spłaszczony lub wypukły. Kwiaty bywają wsparte lub nie przysadkami, które w tym wypadku nazywane są plewinkami (paleae). Dno kwiatostanowe może być nagie lub owłosione. Koszyczek otacza od dołu okrywa (involucrum) tworzona zwykle przez wiele listków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ręku wisiał zgrabny słomkowy koszyczek, który niezupełnie zamknięty, pozwalał obok robótek kobiecych widzieć jakąś elegancko oprawną książkę.

(1.2) Zaprawiłam wczoraj trzy koszyczki jagód.

(1.6) Przynieś grzebień, to zrobię ci koszyczek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃɨt͡ʃɛk, AS: košyček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosz m., koszykarz m., koszyk m., koszykarka ż.

przym. koszyczkowaty

Wiktionary

# koszyczki-opałeczki

związek frazeologiczny

(1.1) reg. głupstwa, brednie, rzeczy zmyślone

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez cały wieczór opowiadał jakieś koszyczki-opałeczki, ale dzieciaki były zachwycone.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. banialuki, brednie, farmazony, androny, duby smalone, koszałki-opałki; posp. pierdoły; reg. kipki-opałki, koszały-opały

Wiktionary

# koszyczkowe

drobna kwota pozostawiana sobie przez osobę robiącą zakupy na czyjeś polecenie; koszykowe

SJP.pl

# koszyczkowy

przymiotnik od: koszyczek

SJP.pl

# koszyk

1. zdrobnienie od: kosz;
2. wózek sklepowy;
3. pojemnik do przechowywania lub przenoszenia przedmiotów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kosz

(1.2) mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

(1.3) inform. wirtualny pojemnik towarów w sklepie internetowym;

(1.4) zob. koszyk walutowy.

(1.5) zob. koszyk inflacyjny.

(1.6) zob. koszyk dóbr i usług.

Wiktionary

- koszyk inflacyjny
- koszyk dóbr i usług
- koszyk walutowy
- koszyk (www)
- święconka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Spakowałem moje zakupy do koszyka.

(1.3) Twój koszyk zawiera 3 towary.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔʃɨk, AS: košyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosz m., koszyczek m., koszykarz m., koszykówka ż., koszykarka ż., koszykarstwo n., koszula ż.

przym. koszykowy, koszowy, koszykarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koszyczek

Wiktionary

# koszykara

ekspresywnie: koszykarka

SJP.pl

# koszykarka

1. sport: kobieta, dziewczyna grająca w koszykówkę, trenująca koszykówkę, profesjonalnie uprawiająca koszykówkę;
2. kobieta, dziewczyna wykonująca kosze i inne wyroby koszykarskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka grająca w koszykówkę

(1.2) kobieta, która wyrabia kosze

(1.3) wiklina, z której wyrabia się kosze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʃɨˈkarka, AS: košykarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosz m., koszyk m., koszyczek m., koszykarstwo n., koszykówka ż.

:: fm. koszykarz m.

przym. koszykarski, koszykowy

Wiktionary

# koszykarnia

fabryka wyrobów koszykarskich

SJP.pl

# koszykarski

przymiotnik od: koszykarz, koszykarstwo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z koszykarzami lub koszykówką, dotyczący koszykarzy lub koszykówki

(1.2) związany z koszykarstwem, wytwórstwem koszyków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszykówka ż., koszykarz mos., koszykarka ż., koszyk mrz., kosz mrz.

Wiktionary

# koszykarstwo

Koszykarstwo – rodzaj rzemiosła polegającego na wykorzystywaniu surowych lub wcześniej odpowiednio przygotowanych włókien roślinnych do wyplatania koszy. Przykładowe materiały, które mogą być wykorzystywane w koszykarstwie to między innymi: wiklina, trawa, rattan, słoma czy bambus.

Wikipedia

# koszykarz

1. sport: osoba grająca w koszykówkę, trenująca koszykówkę, profesjonalnie uprawiająca koszykówkę;
2. osoba wykonująca kosze i inne wyroby koszykarskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec grający w koszykówkę

(1.2) rzem. rzemieślnik wyplatający kosze i koszyki

Wiktionary

- koszykarz – sportowiec uprawiający koszykówkę
- koszykarz – rzemieślnik zajmujący się koszykarstwem; inna nazwa to koszykarz-plecionkarz

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʃɨkaʃ, AS: košykaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kosz m., koszyk m., koszyczek m., koszykówka ż., koszykarstwo n.

:: fż. koszykarka ż.

przym. koszykarski, koszowy, koszykowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) łubiankarz

Wiktionary

# koszykowe

wypleciony z wikliny

SJP.pl

# koszykówka

gra zespołowa polegająca na zdobywaniu punktów przez umieszczanie piłki w koszu rywali, przytwierdzonym do wysoko znajdującej się tablicy; piłka koszykowa, basketball (rzadko), basket (środowiskowo)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

Wiktionary

Koszykówka (lub piłka koszykowa) – dyscyplina sportu drużynowego (sport olimpijski), w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie próbując zdobyć jak największą liczbę punktów wrzucając piłkę do kosza drużyny przeciwnej. Za datę powstania koszykówki uznaje się 21 grudnia 1891 r., a za jej twórcę – Jamesa Naismitha.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʃɨˈkufka, AS: košykufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszykarz m., koszykarka ż., kosz m., koszyk mrz., koszykarstwo n.

przym. koszykarski, koszowy, koszykówkowy

przysł. koszykarsko

Wiktionary

# koszykówkarz

potocznie: koszykarz (sportowiec)

SJP.pl

# koszykówkowy

→ koszykówka; basketballowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koszykówką, dotyczący koszykówki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszykówka ż.

Wiktionary

# koszykowski

nazwisko

SJP.pl

# koszykowy

wypleciony z wikliny

SJP.pl

# koszysta

szczyt w Tatrach

SJP.pl

Koszysta (słow. Košista) – grzbiet w Tatrach Wysokich o długości ok. 3 km, odchodzący od długiej wschodniej grani Świnicy z Buczynowymi Turniami i Wołoszynem w rejonie przełęczy Krzyżne w kierunku północnym (z lekkim odchyleniem na wschód). Od północnej strony opada do Waksmundzkiej Przełęczy (1418 m) oddzielającej go od Suchego Wierchu Waksmundzkiego. Koszysta oddziela Dolinę Waksmundzką od doliny Pańszczycy. Jest to najbardziej na północ wysunięty masyw dwutysięczników tatrzańskich, zarazem miejsce, w którym na północ wysuwa się krystaliczny trzon Tatr, zbudowany z granitów. Jedynie północne i północno-zachodnie zbocza zbudowane są ze skał osadowych.

Wikipedia

# kot

1. zwierzę domowe z rodziny kotowatych, o miękkiej sierści, ostrych pazurach, długim ogonie, mające znakomity słuch i wzrok, żyjące zwykle 15-20 lat;
2. przedstawiciel rodziny ssaków drapieżnych - kotów (np. żbik, lew, lampart);
3. w łowiectwie: zając;
4. mała, czteroramienna kotwica; drapacz
5. (zwykle w liczbie mnogiej) potocznie o kłębie kurzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Felis catus|Linnaeus|ref=tak., zwierzę domowe;

(1.2) zool. każde zwierzę drapieżne z rodziny nazwa systematyczna|Felidae|G. Fischer|ref=tak., o smukłym ciele, miękkiej sierści i długim ogonie

(1.3) łow. samiec zająca i rysia

(1.4) pot. kłąb kurzu zbierającego się w zakamarkach mieszkania

(1.5) daw. młode zwierzę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) slang. rekrut, nowy uczeń

Wiktionary

Zoologia

- kot – właściwie kot domowy, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych z rodziny kotowatych
- kot – określenie każdego ssaka z rodziny kotowatych
- kot (Felis) – rodzaj ssaków z rodziny kotowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kot goni za myszą.

(1.2) Koty umieszczone są w północnym sektorze zoo.

(1.3) On wczoraj złapał kota.

(1.4) Rozalia zamiotła koty kurzu pod dywan.

(2.1) Najbardziej ekscytującym aspektem służby wojskowej jest bycie kotem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔt, AS: kot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotka ż., kocica ż., kocię n., kocik mzw., kocur mzw., kociarz mos., kociara ż., kocimiętka ż., kociarstwo n., kociamber mos./mzw., kociokwik mrz.

:: zdrobn. kotek mzw., kociak mzw., koteczek mzw., kociaczek mzw.

:: zgrub. kocisko n., kocurzysko n.

czas. kocić się, kocić ndk., okocić dk., wykocić dk., kotować ndk.

przym. koci, kociarski, kotny, kotowaty

przysł. kocio

temsłow. kocio-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kot domowy; żart. dachołaz, dachowiec; pogard. sierściuch, futrzak; reg. pozn. kociamber., lwów|kacaraba.

(1.4) farfocel

Wiktionary

# kota

liczba oznaczająca na mapie wysokość punktu nad przyjętym punktem odniesienia; rzędna wysokości punktu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kartogr. na mapie wysokość nad poziomem odniesienia

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: kot

Wiktionary

- kota – punkt wysokościowy na mapie
- kota – współrzędna z w przestrzeni trójwymiarowej
- kota – oznaczenie wysokości w rysunku budowlanym
- kota – rodzaj szałasu
- kota – jednostka podziału administracyjnego w Indonezji
- Kota – szczyt w Górach Wałbrzyskich
- kota – kura w kuchni greckiej
- Kota – miasto w północnych Indiach, w stanie Radżastan
- Kota – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej
- Kota – miasto w Albanii, w okręgu Wlora
- Kota – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Kośi w dystrykcie Bhojpur
- Kota – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Gandaki w dystrykcie Tanahu
- języki kota – nazwa dwóch języków: bantu i drawidyjskiego

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔta, AS: kota

Wiktionary

# kotala

nazwisko

SJP.pl

# kotangens

cotangens; f. trygonometryczna; określająca, dla pewnego punktu A(x, y) i promienia wodzącego r, stosunek x do y; w trójkącie prostokątym - stosunek długości przyprostokątnej leżącej przy danym kącie do długości drugiej przyprostokątnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. cotangens.

Wiktionary

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kotangens to spolszczona pisownia słowa cotangens.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s, AS: kotãŋgẽũ̯s

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cotangens

Wiktionary

# kotangensoida

linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji kotangens; cotangensoida

SJP.pl

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

# kotański

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Kotański (1941-2018) - fizyk
- Michał Kotański (ur. 1976) - reżyser, dyrektor Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach
- Janusz Kotański (ur. 1957) – historyk, poeta
- Marek Kotański (1942-2002) – psycholog, terapeuta, społecznik
- Wiesław Kotański (1915-2005) – japonista
- Zbigniew Kotański (1927–2005) – geolog

Wikipedia

# kotara

zasłona z grubej tkaniny; portiera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zasłona z grubej tkaniny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zamocowania dla metalowych drągów widać także nad drzwiami, co świadczy o tym, że kotarami zasłaniano wejścia, zupełnie tak samo jak dziś w barach czy sklepach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈtara, AS: kotara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kotarka ż.

Wiktionary

# kotarba

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Kotarba − polski chemik
- Beniamin Kotarba − polski oficer
- Henryk Kotarba − polski technik elektronik, krótkofalowiec, artysta malarz, społecznik
- Marek Kotarba − polski artysta ceramik, rzeźbiarz, malarz, rysownik i grafik
- Maria Kotarba − polska kurierka ruchu oporu, Sprawiedliwa Wśród Narodów Świata

Wikipedia

# kotarbiński

nazwisko

SJP.pl

Kotarbiński – polskie nazwisko.

Wikipedia

# kotarka

zdrobnienie od: kotara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kotara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotara ż.

Wiktionary

# kotarowy

→ kotara

SJP.pl

#### Patrz:

kotara

# kotarski

nazwisko

SJP.pl

- Dominik Kotarski
- Bogdan Kotarski
- Edmund Kotarski
- Jarosław Kotarski
- Radosław Kotarski

Wikipedia

# kotarszyn

wieś w Polsce

SJP.pl

Kotarszyn – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Waśniów.

Był wsią klasztoru norbertanek buskich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# kotarwice

Kotarwice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Kowala. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka Kotarbice, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Boskiej Częstochowskiej w Pelagowie.

Wikipedia

# kotary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wertepy

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kotara

Wiktionary

Kotary – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Panki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

# kotas

nazwisko

SJP.pl

- Adam Kotas – polski geolog
- Bolesław Kotas – żołnierz Legionów Polskich, oficer Wojska Polskiego i Policji Państwowej
- Dorota Kotas – polska pisarka
- Jacek Kotas – polski polityk, przedsiębiorca, w 2007 podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej
- Jan Kotas – poseł na Sejm Śląski, notariusz
- Jarosław Kotas – polski piłkarz występujący na pozycji pomocnika, trener i działacz piłkarski
- Ludwik Kotas – działacz Francuskiej Partii Komunistycznej
- Waldemar Kotas (ur. 27 lutego 1950 w Końskich) – polski aktor teatralny i filmowy

Wikipedia

# kotawiec

rodzaj ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów

SJP.pl

Kotawiec (Chlorocebus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia

# kotbelka

żuraw lub belka, wystająca za burtę, używana na mniejszych statkach

SJP.pl

Kotbelka (ang. cathead) - na dużych starych żaglowcach pozioma belka wystająca poza burtę, służąca w ostatnim etapie wyciągania kotwicy do wyjęcia jej z wody i położenia na pokładzie. Do kotbelki mocowana była zazwyczaj talia z liną zakończoną hakiem, którym łapano pierścień kotwicy.

Wikipedia

# kotecki

nazwisko

SJP.pl

Kotecki – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 3 tys. osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Dariusz Kotecki – rzymskokatolicki duchowny, teolog-biblista
- Wacław Kotecki (3 marca 1897 w Piaskach - 31 marca 1943 w Dreźnie) – polski wojskowy, major Wojska Polskiego.
- Zbigniew Kotecki (ur. 14 września 1952 w Łodzi) – polski operator i reżyser filmów animowanych, pedagog.

Wikipedia

# koteczek

zdrobnienie od: kotek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. zdrobn. od: kotek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈtɛt͡ʃɛk, AS: koteček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kot m., kotek m., kociak m., koteczka ż., koty nmos.

przysł. kocio

Wiktionary

# koteczka

1. zdrobnienie od: kotka;
2. potocznie: młoda, zalotna kobieta; kotka, kociczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kotka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈtɛt͡ʃka, AS: kotečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koteczek m., kotka ż., kocica ż.

Wiktionary

# kotek

1. mały kot; zdrobnienie od: kot;
2. pieszczotliwe określenie miłej, bliskiej osoby;
3. w żeglarstwie: ochraniacz zapleciony na linie dla ochrony żagli przed przetarciem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) jęz. zdrobn. od: kot

(1.2) młody lub mały kot

(1.3) pieszcz. zwrot używany w odniesieniu do bliskich

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. zob. kotka.

Wiktionary

- Kotek – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn.
- Kotek (Prionailurus) – rodzaj ssaka z rodziny kotowatych
  - kotek bengalski
  - kotek wyspowy
  - kotek kusy
  - kotek rudy
  - kotek cętkowany

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kotek łapczywie pił mleko ze spodka.

(1.3) Kotku, czy odebrałeś dzieci z przedszkola?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔtɛk, AS: kotek

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kot.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kiciuś, kocię, kociątko, kociak, kicia, kociaczek; gw-pl|Górny Śląsk|kocik, kociczek.

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|kocik, kociczek.

(1.3) złotko, kochanie; gw-pl|Górny Śląsk|kocik, kociczek.

Wiktionary

# koteka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. tradycyjna, nowogwinejska ozdobna osłona na prącie;

Wiktionary

Wikipedia

# kotelnia

okres łączenia owiec w pary; czas wykotu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. okres godowy owiec

Wiktionary

# kotelski

przymiotnik od: Kotla (gmina w województwie dolnośląskim)

SJP.pl

# kotener

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. żart. pojemnik do przenoszenia kota

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zapakowany w kotener kotek wykazuje zdezorientowanie i niesmak, acz względny spokój.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈtɛ̃nɛr, AS: kotẽner

Wiktionary

# koterba

nazwisko

SJP.pl

# koterbski

nazwisko

SJP.pl

# koteria

grupa ludzi i środowisk powiązanych ze sobą wspólnymi interesami, popierających i broniących się wzajemnie; klika; stronnictwo; dawniej: towarzystwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekskluzywna grupa ludzi i środowisk związanych ze sobą wspólnym interesem, popierających się nawzajem, aby trwać na różnych poziomach i wymiarach władzy

Wiktionary

Koteria (fr. coterie) – grupa ludzi wzajemnie się popierających i dążących do pewnych partykularnych, często osobistych celów, bez należytego uwzględnienia dobra publicznego.

Cechy funkcjonowania koterii:

- ukierunkowanie na własne, egoistyczne cele, często wbrew interesowi ogółu społeczeństwa;
- wywieranie pozaprawnego wpływu na działanie struktur publicznych;
- nadużywanie stanowisk;
- intrygi;
- nepotyzm;
- niedopuszczanie i eliminowanie z życia publicznego osób niewygodnych

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈtɛrʲja, AS: koterʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koteryjność ż.

przym. koteryjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kasta, klan, klika, mafia, sitwa; żart. towarzystwo wzajemnej adoracji, krewni i znajomi królika; przest. kamaryla

Wiktionary

# koterski

nazwisko

SJP.pl

# koteryjka

zdrobnienie od: koteria

SJP.pl

# koteryjność

→ koteria

SJP.pl

#### Patrz:

koteria

# koteryjny

dotyczący koterii; stronniczy

SJP.pl

# kotew

wiązanie drewniane albo stalowe wzmacniające budowlę; kotwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. kotwica

Wiktionary

Kotew (spotyka się też określenia ankier, ankra, kotwa, kołek, dybel lub łącznik) – element konstrukcji stosowany do mocowania (kotwienia) monolitycznego podłoża, rzadziej do mocowania podłoża z otworami takiego jak cegły kratówki lub pustaki stropowe, stopy słupa z fundamentem, wsporników lub belek do słupów lub ścian, płyt okładzinowych itp.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔtɛf, AS: kotef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotwica ż.

czas. kotwić

Wiktionary

# kotewka

1. zdrobnienie od: kotew;
2. rodzaj roślin wodnych z rodziny krwawnicowatych

SJP.pl

Wikipedia

# kotewkowate

o cechach kotewkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Kotewkowate (Trapaceae Dumort. nom. cons.) – monotypowa rodzina roślin wodnych z rzędu mirtowców, wyróżniana w dawniejszych systemach klasyfikacyjnych roślin okrytonasiennych. Zaliczano tu tylko jeden rodzaj – kotewka (Trapa).

Wikipedia

# kotewkowaty

o cechach kotewkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# koteł

żartobliwie: kot (zwierzę domowe); kociak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. slang. kot

Wiktionary

Koteł (bułg. Котел) – miasto w Bułgarii, w obwodzie Sliwen, siedziba administracyjna gminy Koteł. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 czerwca 2020 roku miejscowość liczyła 5471 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój koteł nie pozwala mi grać w gierki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kot mzw./mos.

Wiktionary

# kotełek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. koteł

Wiktionary

# koticzak

rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny uchatkowatych

SJP.pl

Koticzak (Callorhinus) – rodzaj ssaków z rodziny uchatkowatych (Otariidae).

Wikipedia

# kotik

ssak morski z rodziny uchatek, bardzo ceniony ze względu na futro; niedźwiedź morski, uchatka niedźwiedziowata

SJP.pl

Kotik (Arctocephalus) – rodzaj ssaków z rodziny uchatkowatych (Otariidae).

Wikipedia

# kotka

1. zdrobniale o samicy kota;
2. kwiatostan w kształcie miękkiego kłosa np. na wierzbie; bazia;
3. potocznie gałązka wierzby z baziami;
4. potocznie o młodej kobiecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica kota

(1.2) bot. bazia;

(1.3) przen. o przymilnie zachowującej się kobiecie

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) D. i B. lp. od: kotek

Wiktionary

- Kotka – miasto w Finlandii
  - Kotka – stacja kolejowa w ww mieście
- Kotka – wieś w Estonii, w prowincji Võru, w gminie Haanja
- Kotka – wieś w Estonii, w prowincji Harju, w gminie Kuusalu
- kotka – typ kwiatostanu u roślin
- Kotka (telenowela) – meksykańska telenowela z 2014 roku
- Kotka Brygidy – książka dla dzieci
- kotka – samica kota domowego
- „Kotka” – fiński kuter rakietowy typu Helsinki z lat 80. XX wieku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na balkonie pięć kocurów zaleca się do mojej kotki!

(1.2) Na drzewach pojawiły się już pierwsze kotki.

(1.3) A gdzie to moja kotka mnie dziś zabiera?

(2.1) Zdechł kotek i nie ma już kotka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔtka, AS: kotka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kot m., kociarz m., kociara ż.

:: zdrobn. koteczka ż.

:: zgrub. kocica ż.

czas. kocić się, okocić się

przym. koci

przysł. kocio

Wiktionary

# kotkowaty

podobny do kotki - kwiatostanu w kształcie wiotkiego kłosa

SJP.pl

# kotkowe

rząd drzew i krzewów wytwarzających kwiatostany w kształcie kotki; Amentaceae

SJP.pl

#### Patrz:

kotek

# kotkowski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Kotkowski (ur. 1940 - 2016) – reżyser filmowy
- Juliusz Kotkowski (ur. 1913) – funkcjonariusz MBP
- Kacper Kotkowski (1814-1875) – ksiądz
- Stanisław Ostoja-Kotkowski (1922-1994) – malarz, rzeźbiarz
- Władysław Kotkowski (1840-1866) – konspirator
- Włodzimierz Kotkowski (1942-2011) – grafik

Wikipedia

# kotkowy

→ kotek

SJP.pl

#### Patrz:

kotek

# kotku

1. mały kot; zdrobnienie od: kot;
2. pieszczotliwe określenie miłej, bliskiej osoby;
3. w żeglarstwie: ochraniacz zapleciony na linie dla ochrony żagli przed przetarciem

SJP.pl

# kotla

W Polsce

- Kotla – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Kotla
- Kotla – gmina w powiecie głogowskim
- Kotla – gromada w powiecie głogowskim
- Kotla – zlikwidowany kolejowy przystanek kolejowy na linii nr 305 w Kotli

Wikipedia

# kotlarczyk

nazwisko

SJP.pl

# kotlarek

nazwisko

SJP.pl

# kotlarnia

zakład produkujący kotły

SJP.pl

Kotlarnia (dodatkowa nazwa w j. niem. Jakobswalde) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa.

Wieś leży nad rzeką Bierawką, dopływem Odry.

Wikipedia

# kotlarski

przymiotnik od: kotlarz

SJP.pl

# kotlarstwo

Kotlarz – rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem z blachy kotłów, rondli i innych przedmiotów (np. wężownic, aparatów gorzelniczych). Kotlarze zajmowali się też pobielaniem naczyń i urządzeń miedzianych. Przez wiele lat kotlarstwo należało do intratnych zawodów, a Cyganie byli uważani za fachowców w tej branży.

Wikipedia

# kotlarz

rzemieślnik wyrabiający przedmioty metalowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik, który wyrabia naczynia metalowe, kotły;

Wiktionary

Kotlarz – rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem z blachy kotłów, rondli i innych przedmiotów (np. wężownic, aparatów gorzelniczych). Kotlarze zajmowali się też pobielaniem naczyń i urządzeń miedzianych. Przez wiele lat kotlarstwo należało do intratnych zawodów, a Cyganie byli uważani za fachowców w tej branży.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔtlaʃ, AS: kotlaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotłowy mos., kocioł m., kotlista m., kotłownia ż., kotlarstwo n., kotłowanie n., zakotłowanie n., kotłowanina ż., kociołek mrz.

czas. kotłować, zakotłować

przym. kotłowy, kotlarski

Wiktionary

# kotleciarka

maszynka do rozbijania mięsa na kotlety; steaker

SJP.pl

# kotlecik

zdrobnienie od: kotlet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kotlet

(1.2) kulin. mały kotlet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zamówiłem sobie właśnie kotleciki z ziemniaczkami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kotlet m.

Wiktionary

# kotler

nazwisko

SJP.pl

# kotlet

1. ubijane lub mielone mięso (czasami także jajka, jarzyny itp.) w formie placka, zwykle panierowane i usmażone na tłuszczu;
2. kotlet pożarski - kotlet z mięsa drobiowego lub mieszanego kurzego i cielęcego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plasterastry i usmażone na tłuszczu;

(1.2) pot. kotlet (1.1) ze schabu

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. baki, bokobrody

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na obiad podano kotlety mielone z ziemniakami.

(1.1) Zamówić ci kotlet schabowy czy bigos?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔtlɛt, AS: kotlet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kotlecik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|karminadel., lwów|karmenadel.

(1.2) schabowy

Wiktionary

# kotletowy

→ kotlet

SJP.pl

#### Patrz:

kotlet

# kotlewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Feliks Kotlewski – polski specjalista w dziedzinie termodynamiki i miernictwa cieplnego
- Stefan Kotlewski – polski polityk, samorządowiec

Wikipedia

# kotlicki

nazwisko

SJP.pl

# kotliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rel. mała kropielnica

Wiktionary

# kotlin

rozległe obniżenia terenu otoczone ze wszystkich stron wzniesieniami

SJP.pl

- Kotlin – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Kotlin
- Kotlin – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim
- Kotlin – gromada w powiecie jarocińskim
- Kotlin – stacja kolejowa w Kotlinie, w województwie wielkopolskim
- Kotlin – polska firma z siedzibą w Kotlinie

Wikipedia

# kotlina

rozległe obniżenia terenu otoczone ze wszystkich stron wzniesieniami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w gminie Mirsk;

(1.2) geogr. kocioł polodowcowy na północnym stoku Barańca w Tatrach Zachodnich;

Wiktionary

Kotlina – rozległa, niezbyt mocno wydłużona, wklęsła forma terenu, ze wszystkich stron otoczona wzniesieniami. Może być w postaci zamkniętej (bezodpływowej) lub otwartej. Kotliny powstają na skutek ruchów górotwórczych (czyli orogenezy) lub w wyniku erozji.

Kotliny dzielą się między innymi na: denudacyjne, erozyjne, wulkaniczne i zapadliskowe. Kotliny na dnie oceanów nazywane są basenami.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kotlina ż., kocioł m., kociołek m., kotłownia ż.

:: zdrobn. kotlinka ż.

przym. kotlinowy, kotłowy

Wiktionary

# kotlinianin

mieszkaniec wsi: Kotlin

SJP.pl

# kotlinianka

mieszkanka wsi: Kotlin

SJP.pl

# kotlinka

zdrobnienie od: kotlina

SJP.pl

- Kotlinka – dawny folwark, na terenie obecnej Białorusi
- Kotlinka – struga, dopływ Lutyni

Wikipedia

# kotlinny

→ kotlina; kotlinowy

SJP.pl

# kotlinowaty

podobny kształtem do kotliny

SJP.pl

# kotlinowski

nazwisko

SJP.pl

# kotlinowy

→ kotlina; kotlinny

SJP.pl

# kotliński

związany z Kotlinem, dotyczący Kotlina

SJP.pl

Kotliński:

- Janusz Kotliński
  - Janusz Kotliński (kolarz)
  - Janusz Kotliński (lekkoatleta)
- Kazimierz Kotliński
- Roman Kotliński

Wikipedia

# kotlista

osoba grająca na kotłach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk grający na kotłach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈtlʲista, AS: kotlʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kocioł m., kotlarz m., kotłownia ż., kotlarstwo n., kotłowanie n., zakotłowanie n., kotłowanina ż.

:: fż. kotlistka ż.

czas. kotłować, zakotłować

przym. kotłowy, kotlarski

Wiktionary

# kotlistka

→ kotlista

SJP.pl

#### Patrz:

kotlista

# kotnik

w odniesieniu do zwierząt futerkowych: gniazdo dla samicy i jej młodych

SJP.pl

Kotnik – pomieszczenie rozrodcze dla ryb, które zastępuje akwarium rozrodcze. Spotyka się kilka rodzajów kotników:

- podzielone na komory
- "siatkowe"

Wikipedia

# kotnowo

Kotnowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim, w gminie Płużnica.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kotnowo, po jej zniesieniu w gromadzie Płużnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 122 mieszkańców. Jest dwunastą co do wielkości miejscowością gminy Płużnica.

Wikipedia

# kotny

kotna - o kotce, owcy, zajęczycy itp.: ciężarna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wet. zootechn. o niektórych samicach zwierząt: będący w ciąży, spodziewający się potomstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasza kotka jest kotna, wkrótce będzie miała młode.

(1.1) Nie wiem po czym poznać, że gupik jest kotny.

(1.1) W małżeństwie jak się pokłócą, będzie tam albo psie złe, albo diabeł kotny.

(1.1) Gdyby nie to, że był kocur, nie kocica, można by pomyśleć, że kotny i kocięta go tak rozepchały.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. okocenie n., kot mos./mzw.

czas. kocić się ndk., okocić się dk., wykocić się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciężarny, brzemienny, w ciąży

Wiktionary

# koto

narodowy japoński instrument szarpany, najczęściej z 13 strunami, podobny do europejskiej cytry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. tradycyjny, japoński instrument strunowy;

Wiktionary

Koto (jap. 箏 lub 琴) – tradycyjny japoński instrument muzyczny, należący do grupy chordofonów szarpanych, rodzaj cytry, narodowy instrument Japonii.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔtɔ, AS: koto

Wiktionary

# kotofretka

Szopik pręgoogonowy, kotofretka, norka kalifornijska (Bassariscus astutus) – gatunek ssaka łożyskowego z rodziny szopowatych występujący w Ameryce Północnej (zachodnie stany USA i w Meksyku). Zamieszkuje zróżnicowane środowiska, od górskich lasów iglastych po pustynie. Zwierzę wszystkożerne, nocne, prowadzące nadrzewny tryb życia, żyje w małych stadach. Posiada szarożółtą sierść na grzbiecie i bokach i białą na brzuchu, na długim ogonie zauważyć można 14–16 wyraźnych, czarno-białych, poprzecznych pasów. Ciąża trwa 51–55 dni, zwykle na świat przychodzą 2–3 młode. Niegdyś kotofretka była popularnym zwierzęciem hodowlanym, tępiła bowiem gryzonie.

Wikipedia

# kotoholiczka

potocznie: kobieta uwielbiająca koty

SJP.pl

# kotoholik

potocznie: osoba uwielbiająca koty

SJP.pl

# kotoholizm

potocznie: zamiłowanie do kotów

SJP.pl

# kotokształtne

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Feliformia|Kretzoi|ref=tak., podrząd ssaków z rzędu drapieżnych;

Wiktionary

Kotokształtne (Feliformia) – podrząd ssaków z rzędu drapieżnych (Carnivora), dawniej nadrodzina Feloidea w ramach podrzędu palconogie (Fissipedia).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nową systematykę kotokształtnych opracował zoolog z Tel Awiwu.

Wiktionary

# koton

dawniej: bawełna

SJP.pl

# kotoniarz

robotnik zatrudniony przy wyrobie kotoniny

SJP.pl

# kotonina

przędziwo uzyskane w wyniku kotonizacji włókien lnu, konopi itp., używane do wyrobu waty, a w połączeniu z innymi włóknami do wyrobu filcu

SJP.pl

# kotonizacja

proces mech. oddzielania włókien lnu

SJP.pl

# kotonowy

1. bawełniany, otrzymywany z bawełny;
2. używany do wyrobu dzianin

SJP.pl

# kotoński

nazwisko

SJP.pl

# kotonu

miasto w Beninie; Cotonou

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Beninie;

Wiktionary

Kotonu (fr. Cotonou) – miasto w południowym Beninie, w departamencie Littoral. Położone jest pomiędzy Zatoką Gwinejską na południu, a jeziorem Nokoué na północy, przy ujściu rzeki Ouémé. W spisie ludności z 11 maja 2013 roku liczyło 679 012 mieszkańców. Pod względem liczby ludności jest największym miastem kraju, jego głównym ośrodkiem gospodarczym i portem morskim. Kotonu jest także siedzibą parlamentu, ministerstw i Sądu Najwyższego Beninu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kotonu to największe miasto Beninu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈtɔ̃nu, AS: kotõnu

Wiktionary

# kotor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w południowo-zachodniej części Czarnogóry;

(1.2) geogr. adm. gmina w Czarnogórze z siedzibą władz w Kotorze (1.1)

(1.3) geogr. zob. Kotor Varoš.

Wiktionary

Kotor (cyr. Котор, wł. Cattaro) – miasto portowe w południowo-zachodniej części Czarnogóry, siedziba gminy Kotor. W 2023 roku liczyło 21 916 mieszkańców.

Położone nad Zatoką Kotorską, na krańcu Zalewu Kotorskiego, na wybrzeżu Adriatyku. Miasto otoczone jest z trzech stron masywami górskimi: Lovćen, Vrmac i Dobrota.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, chemiczny oraz spożywczy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stary Kotor to miejsce niezwykle piękne, głównie za sprawą obfitości i różnorodności zabytkowej zabudowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotorczyk m., kotorka ż.

przym. kotorski

Wiktionary

# kotorosl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;

Wiktionary

Kotorosl (ros. Ко́торосль) – rzeka w północnej Rosji przeduralskiej (obwód jarosławski), prawy dopływ Wołgi w zlewisku Morza Kaspijskiego. Długość – 132 km, powierzchnia zlewni – 5500 km², średni przepływ w mieście Gawriłow-Jam – 30 m³/s.

Wikipedia

# kotorowicz

nazwisko

SJP.pl

# kotorowski

nazwisko

SJP.pl

# kotorski

1. przymiotnik od: Kotórz Mały (wieś w województwie opolskim);
2. przymiotnik od: Kotórz Wielki (wieś w województwie opolskim)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kotorem, dotyczący Kotoru, pochodzący z Kotoru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kotor mrz.

Wiktionary

# kotow

nazwisko, np. Aleksander Kotow (1913-1981), rosyjski szachista

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandr Kotow – rosyjski arcymistrz szachowy, teoretyk i propagator szachów
- Boris Kotow – radziecki operator filmowy
- Jewhen Kotow – ukraiński piłkarz
- Oleg Kotow – rosyjski lekarz, oficer sił powietrznych, kosmonauta

Wikipedia

# kotować

wyznaczać wysokość danych punktów pomiarowych, czyli tak zwanych kot

SJP.pl

czasownik

(1.1) stpol. błaznować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈtɔvat͡ɕ, AS: kotovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotowanie n., kot mzw./mos.

Wiktionary

# kotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kotować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kotować ndk.

Wiktionary

# kotowate

rodzina ssaków drapieżnych obejmująca 37 gatunków, charakteryzujących się m.in. muskularną budową ciała, smukłą sylwetką, krótką sierścią i długim ogonem; koty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Felidae|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu drapieżnych;

Wiktionary

Kotowate (Felidae) – rodzina ssaków z podrzędu kotokształtnych (Feliformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siatkówka oczu kotowatych jest niezwykle czuła dzięki warstwie guaninowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kot mzw., koty nmos.

Wiktionary

# kotowaty

o cechach kotowatych (kotów)

SJP.pl

# kotowice

W Polsce

- Kotowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Pęcław
- Kotowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie
- Kotowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Siechnice
- Kotowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański
- Kotowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Kotowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Brwinów
- Kotowice – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Żarki
- Kotowice – gromada w powiecie myszkowskim

Wikipedia

# kotowicz

nazwisko

SJP.pl

Kotowicz (forma żeńska:Kotowicz, Kotowiczowa, Kotowiczówna;liczba mnoga:Kotowiczowie, Kotowicze; forma zniemczona: Kottwitz) – polskie nazwisko, które na początku lat 90. XX w. nosiło ok. 3500 osób.

Wikipedia

# kotówka

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Ukrainie

SJP.pl

W Polsce

- Kotówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Hajnówka
- Kotówka – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
- Kotówka – przysiółek wsi Kasina Wielka, w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
- Kotówka – część wsi Lubomia, w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, będąca stanowiskiem archeologicznym
- Kotówka – część wsi Łapanów, w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Kotówka – część wsi Palcza, w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Budzów
- Kotówka – część wsi Sidzina, w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Bystra-Sidzina
- Kotówka – część wsi Sudół, w woj. świętokrzyskim w pow. ostrowieckim w gminie Bodzechów

Wikipedia

# kotowo

Miejscowości w Polsce

- Kotowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska
- Kotowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński
- Kotowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Granowo
- Kotowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk
- Kotowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Śrem

Wikipedia

# kotowski

nazwisko

SJP.pl

Kotowski (forma żeńska: Kotowska, liczba mnoga: Kotowscy), nazwisko pochodzenia polskiego. Noszące przez herbownych szlachty herbów Kot, Trzaska, Pomian i Puchała. Nosi je około 7 705 osób w Polsce.

Wikipedia

# kotołak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mit. folk. człowiek potrafiący zmienić się w kota lub kot ukrywająca się pod postacią człowieka

(1.2) fant. człowiek, którego jedną z form jest kot

Wiktionary

Kotołak – fikcyjny gatunek, stworzony na wzór wilkołaka.

Istnieją różne wyobrażenia kotołaków. Dwa główne to:

- Człowiek, który może przemienić się w ogromnego kota. Wtedy staje się niebezpieczną bestią.
- Przedstawiciel nowego gatunku, hybryda człowieka i kota. Owłosiony, z długim ogonem i ostrymi pazurami, charakteryzujący się zwinnością zwierzęcia oraz umysłem człowieka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Kotołak rozpłynął się w chłodnej nocy, zostawiając nas samych.

Wiktionary

# kotsis

[czytaj; KOTs-is] nazwisko

SJP.pl

# kott

[czytaj: kot] nazwisko

SJP.pl

Kott:

- język kott

- Bogusław Kott
- Jan Kott

Wikipedia

# kotte

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Sri Lanki;

Wiktionary

Sri Dźajawardanapura Kotte (ang. Sri Jayawardenepura Kotte, syng. ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ, tamil. ஸ்ரீ ஜயவர்த்தனபுரம கோட்டே), znane także jako Kotte – miasto na Sri Lance, siedziba parlamentu i rządu tego kraju.

Miasto leży na południowych przedmieściach największego miasta kraju i dawnej stolicy – Kolombo. Parlament Sri Lanki wybrał Kotte na swoją siedzibę i nową stolicę państwa 29 kwietnia 1982.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) Sri Dźajawardanapura Kotte

Wiktionary

# kotuch

dawniej: pomieszczenie dla drobiu lub tuczonej trzody chlewnej

SJP.pl

# kotuj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, po połączeniu z Chetą tworzy Chatangę;

Wiktionary

Kotuj – rzeka w Rosji o długości 1409 km. Kotuj znajduje się w Kraju Krasnojarskim. Jej dorzecze zajmuje około 176 tys. km² powierzchni. Po połączeniu z Chetą tworzy Chatangę. Kotuj zamarza na przełomie września i października, odmarza w czerwcu.

Wikipedia

# kotula

1. roślina kobiercowa z rodziny astrowatych;
2. rzadko: pieszczotliwie o kocie

SJP.pl

Osobyː

- Adam Kotula (1919–1982) – romanista, historyk sztuki
- Andrzej Kotula (1822–1891) – prawnik, działacz narodowy na Śląsku Cieszyńskim
- Andrzej Kotula (1853–1934) – inżynier, dyrektor kolei żelaznej w Wiedniu
- Bernard Kotula (1874–1915) – księgarz, poeta, nauczyciel
- Bolesław Kotula (1849–1898) – botanik i zoolog
- Brunon Kotula (1898–1961) – księgarz i wydawca
- Franciszek Kotula (1900–1983) – etnograf, folklorysta i muzealnik
- Jerzy Kotula (1855–1889) – księgarz i wydawca
- Karol Kotula (1884–1968) – biskup ewangelicki
- Katarzyna Kotula (ur. 1977) – nauczycielka, posłanka na Sejm RP IX i X kadencji
- Ludwik Kotula (1907–1972) – górnik i dziennikarz
- Oskar Kotula (1900–1967) – nauczyciel
- Tadeusz Kotula (1923–2007) – historyk

Wikipedia

# kotulanka

nazwisko

SJP.pl

# kotulek

pieszczotliwie o kocie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pieszcz. kotek

Wiktionary

# kotulin

W Polsce

- Kotulin – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Rogów
- Kotulin – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
- Kotulin – gromada w powiecie gliwickim
- Kotulin – przystanek kolejowy w miejscowości Kotulin, w województwie śląskim

Wikipedia

# kotulski

nazwisko

SJP.pl

# kotuń

pieszczotliwie: kotka; kotusia

SJP.pl

W Polsce

- Kotuń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Kotuń
- Kotuń – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Szydłowo
- Kotuń – gromada w powiecie siedleckim
- Kotuń – przystanek kolejowy w Kotuniu, w województwie mazowieckim

Wikipedia

# kotunia

pieszczotliwie: kotka; kotusia

SJP.pl

Kotunia – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Słupca. Nazwa wsi wyewoluowała z wcześniejszego Chotunia.

Wieś duchowna Chotunia, własność biskupstwa poznańskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Dawniej przez miejscowość przebiegała droga nr 466, łącząca Słupcę z Pyzdrami.

Wikipedia

# kotunio

pieszczotliwie: kotka; kotusia

SJP.pl

# kotuński

przymiotnik od: Kotuń

SJP.pl

# koturn

1. bardzo gruba podeszwa w obuwiu, zwłaszcza damskim;
2. but na takiej podeszwie;
3. specjalny podwyższony but używany przez aktorów teatru antycznego dla podwyższenia sylwetki;
4. w przenośni: przesadna podniosłość i pompatyczność wypowiedzi i gestów; patos, zadęcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) but o grubej podeszwie zakładany przez aktorów w antycznym teatrze greckim;

(1.2) but damski na wysokiej podeszwie

Wiktionary

Koturny – buty na bardzo wysokich obcasach. Używane były m.in. w starożytnym teatrze greckim. Ich podeszwy robiono z kilku warstw twardej wyprawionej skóry. Aktorzy w teatrze greckim wkładali je, aby można było ich lepiej widzieć z daleka.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. koturnowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* węgierski: (1.1) koturnus

źródła.

== koturn (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) ornit. przepiórka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔturn, AS: koturn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. koturnowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. koturnowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* węgierski: (1.1) koturnus

źródła.

== koturn (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) ornit. przepiórka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# koturnowość

przesadna podniosłość i pompatyczność wypowiedzi i gestów; patos, zadęcie

SJP.pl

# koturnowy

1. przymiotnik od: koturn;
2. przenośnie: przesadnie podniosły, uroczysty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z koturnem, dotyczący koturnu

(1.2) przen. przesadnie uroczysty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jako humanistka i estetka z duszy zwrócę uwagę na rolę savoir vivre’u w kontaktach wszelakiego rodzaju. Nie tylko w sytuacjach wyjątkowych, specjalnych czy koturnowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koturn m., koturnowość ż.

przysł. koturnowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) patetyczny

Wiktionary

# koturny

1. obuwie na bardzo grubej podeszwie;
2. specjalny rodzaj obuwia na bardzo wysokiej podeszwie używany przez aktorów teatru antycznego dla podwyższenia sylwetki

SJP.pl

Koturny – buty na bardzo wysokich obcasach. Używane były m.in. w starożytnym teatrze greckim. Ich podeszwy robiono z kilku warstw twardej wyprawionej skóry. Aktorzy w teatrze greckim wkładali je, aby można było ich lepiej widzieć z daleka.

Wikipedia

# kotuś

pieszczotliwie o kocie lub bliskiej osobie

SJP.pl

# kotusia

pieszczotliwie o bliskiej osobie

SJP.pl

# kotuszów

W Polsce

- Kotuszów – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
- Kotuszów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
- Kotuszów – gromada w powiecie buskim, później - staszowskim

Wikipedia

# kotuła

nazwisko

SJP.pl

# kotwa

wiązanie drewniane albo stalowe wzmacniające budowlę; kotew

SJP.pl

Kotwa może dotyczyć:

- Kotwa (kotew) – element konstrukcji budowlanej
- Kotwa – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh

Wikipedia

# kotwasice

Kotwasice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Malanów.

Miejscowość położona jest 3 km na północ od Malanowa, przy drodze do Konina.

Nazwa miejscowości pochodzi od słowa kotwa, czyli poziomego pręta ściągającego elementy konstrukcji.

Wikipedia

# kotwiarka

AHTS (ang. Anchor Handling Tug / Supply vessel) – statek do pracy przy instalacjach offshore polegającej na obsłudze ich kotwic oraz dostarczaniu zaopatrzenia. Jeden z typów holownika.

Wikipedia

# kotwić

łączyć poszczególne elementy budowlane za pomocą kotwi

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakotwić)

(1.1) techn. bud. wiązać, zamocowywać poszczególne elementy budowlane przy użyciu kotwi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotwica ż., kotew ż., kotwienie n.

czas. kotwować ndk., zakotwić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. kotwować

Wiktionary

# kotwica

stalowa konstrukcja z trzonem i ramionami, która rzucona ze statku (na linie lub łańcuchu), zagłębia się w dno i utrzymuje statek w jednym miejscu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

(1.2) gwara. mar. postój statku na redzie

(1.3) gwara. więzienna: drut z zakończeniem w kształcie kotwicy (1.1), używany do kaleczenia przełyku

Wiktionary

Kotwica – element wyposażenia jednostki pływającej służący do unieruchomienia jej na wodzie przez zaczepienie o dno, niekiedy do hamowania oraz wykonywania manewrów.

Kotwice wytwarzane są najczęściej ze stali kutej bądź walcowanej, rzadziej odlewane ze staliwa. Głównymi elementami konstrukcyjnymi kotwicy są trzon oraz łapy niekiedy zakończone pazurami. Istnieje kilka podstawowych typów kotwic, różniących się budową i kształtem, wszystkie jednak działają na tej samej zasadzie: statek rzuca kotwicę, a następnie, dryfując, zaczyna ją wlec. Zmniejszenie kąta pomiędzy liną kotwiczną a dnem zbiornika, spowodowane oddalaniem się statku, prowadzi do ułożenia kotwicy w taki sposób, że łapa lub łapy zagłębiają się w dnie. Kotwica stawia duży opór, utrzymujący statek w miejscu. Konstrukcja kotwicy sprawia, że jej podniesienie jest możliwe tylko wtedy, gdy lina kotwiczna patrzy pion tj. kotwica znajduje się pionowo pod kadłubem jednostki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kotwicę wydobytego wraku ustawiono na pamiątkę na trawniku przez Urzędem Morskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔtˈfʲit͡sa, AS: kotfʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotwicowisko n., kotwiczenie n., zakotwiczenie n., kotwa ż., kotew ż., kotewka ż., kotwienie n., zakotwienie n.

:: zdrobn. kotwiczka ż.

czas. kotwiczyć ndk., zakotwiczyć dk., kotwić ndk., zakotwić dk.

przym. kotwicowy, kotwiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. kotew

Wiktionary

# kotwicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Kotwicki – katolicki duchowny
- Mikołaj Kotwicki – polski wojskowy

Wikipedia

# kotwicowisko

obszar na redzie, w porcie lub przed portem, wyznaczony do rzucania przez statki kotwicy; przedporcie, przedmorze, przedport, awanport

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mar. część redy (lub portu), w której można zakotwiczać statki;

Wiktionary

Kotwicowisko – wyznaczony akwen znajdujący się w bezpiecznej odległości zarówno od lądu, jak i budowli hydrotechnicznych, przeznaczony dla jednostek pływających na miejsce postoju na kotwicy. Jest to akwen o dnie dostatecznie płytkim, trzymającym kotwicę (odpowiednio zwartym), a jednocześnie nie blokującym jej (np. oczyszczony z wraków). Kotwicowisko jest zwykle osłonięte z jednej lub kilku stron od fali i wiatru przez naturalne przeszkody, takie jak wyspy i półwyspy, lub tworzone przez człowieka budowle, np. falochrony.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔtfʲit͡sɔˈvʲiskɔ, AS: kotfʹicovʹisko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotwiczne n., kotwica ż., kotwiczka ż., kotwiczenie n., zakotwiczenie n., kotwicznik mos.

czas. kotwiczyć ndk., zakotwiczyć dk.

przym. kotwiczny, kotwicowy

Wiktionary

# kotwicowy

przymiotnik od: kotwica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mors. związany z kotwicą, dotyczący kotwicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotwiczne n., kotwica ż., kotwicowisko n.

przym. kotwiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kotwiczny

Wiktionary

# kotwiczka

1. zdrobnienie od: kotwica;
2. w wędkarstwie: haczyk mający kilka ramion

SJP.pl

Kotwiczka (łac. cardo, l. mn. cardi) − element narządów gębowych stawonogów stanowiący część szczęk, a u krocionogów też żuwaczek.

U sześcionogów kotwiczka stanowi nasadową część szczęk. W aparacie gębowym typu gryzącego kotwiczka szczęk I pary łączy się luźno z puszką głowową z jednej strony, a stawowo z pieńkiem z drugiej. W aparacie gębowym gryząco-liżącym kotwiczki I pary szczęk są wydłużone, a w innych typach aparatów ulegają silnym przekształceniom. U skoczogonków między kotwiczką a puszką głowową znajduje się jeszcze jeden skleryt − fulcrum. Kotwiczki II pary szczęk są zrośnięte tworząc razem podbródek i wchodząc w skład wargi dolnej.

Wikipedia

# kotwiczne

opłata statku za możliwość zatrzymania się w porcie; opłata kotwiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mors. opłata za kotwiczenie w porcie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotwica ż., kotwicowisko n., kotwiczenie n., kotwiczka ż., zakotwiczenie n.

czas. kotwiczyć ndk., zakotwiczyć dk.

przym. kotwicowy, kotwiczny

Wiktionary

# kotwicznik

dawniej: poborca podatkowy zbierający opłaty za zatrzymanie statku w porcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. mar. poborca podatkowy zbierający opłaty za zarzucenie kotwicy w porcie

(1.2) daw. mar. marynarz zawiadujący na okrętach kotwicą i linami

(1.3) daw. rzem. kowal wykuwający kotwice

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotwica ż., kotwiczka ż., kotwicowisko n., kotwiczenie n., zakotwiczenie n.

czas. kotwiczyć ndk., zakotwiczyć dk.

przym. kotwiczny

Wiktionary

# kotwiczny

przymiotnik od: kotwica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z kotwicą, dotyczący kotwicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotwicznik mos., kotwica ż., kotwicowisko n., kotwiczenie n., kotwiczka ż., kotwiczne n., zakotwiczenie n.

czas. kotwiczyć ndk., zakotwiczyć dk.

przym. kotwicowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kotwicowy

Wiktionary

# kotwiowy

→ kotew; kotwowy

SJP.pl

# kotwowy

→ kotwa, → kotew; kotwiowy

SJP.pl

# koty

1. rodzina ssaków drapieżnych obejmująca 37 gatunków, charakteryzujących się m.in. muskularną budową ciała, smukłą sylwetką, krótką sierścią i długim ogonem; kotowate;
2. zszyte skóry kotów lub zajęcy służące za futrzane podbicie płaszcza;
3. kłębki kurzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Felinae|G. Fischer|ref=tak., podrodzina ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kot

Wiktionary

Koty (Felinae) – podrodzina ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych (Felidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podrodzina kotów obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Afryce i Ameryce.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. koci

przysł. kocio

rzecz. kot mzw., koteczek mzw., kotowate lm nm., kotuś mzw.

Wiktionary

# kotyledon

krzew lub podkrzew z rodziny gruboszowatych o mięsistych liściach i rurkowatych kwiatach; niektóre gatunki hodowane jako rośliny doniczkowe

SJP.pl

# kotylion

taniec towarzyski, do którego dobierają się pary według jednakowych parzystych oznak; oznaka przypinana tańczącym ten taniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) każda z dwóch identycznych ozdób, zwykle w formie wstążki uformowanej w rozetkę, przypinanych na balu potencjalnym partnerom w kotylionie (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jako jeden z bohaterów dzisiejszego dnia i prywatny detektyw incognito, zrozumiałem, że będę musiał odważyć się na słynny kotylion, a może także na kilka suwanych i skakanych.

(2.1) Rozbawienie i atmosferę zabawy oraz klimat balu podnosił walc kotylionowy, w którym pary dobierały się według otrzymanych kotylionów i wirowały w przemyślnych układach i figurach wymyślanych przez wodzireja (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotylionówka ż.

:: zdrobn. kotylionik m.

przym. kotylionowy

Wiktionary

# kotylionik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kotylion

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotylion m.

Wiktionary

# kotylionowy

przymiotnik od: kotylion

SJP.pl

# kotylozaur

pierwotny gad kopalny z rodziny o tej samej nazwie, o masywnej budowie, długości do trzech metrów, żyjący w permie i triasie

SJP.pl

Kotylozaury (Cotylosauria) – pierwotnie nazwę tę stosowano na określenie najstarszych i najbardziej pierwotnych gadów kopalnych, które miały dać początek wszystkim późniejszym owodniowcom. Obecnie jednak uważa się, że tak definiowane kotylozaury grupowały różne bliżej nie spokrewnione ze sobą zwierzęta czworonogie – m.in. część anapsydów (np. wymarłe pod koniec permu parejazaury) i blisko spokrewnione z diapsydami karbońskie rodziny Captorhinidae (m.in. rodzaj Captorhinus) i Protorothyrididae (m.in. rodzaj Hylonomus), a według niektórych definicji nawet sejmurię i pokrewne jej czworonogie. W dodatku tak definiowane kotylozaury były grupą parafiletyczną, gdyż nie obejmowały bardziej zaawansowanych ewolucyjnie owodniowców, które miały od nich pochodzić.

Wikipedia

# kotylozaury

rodzina najpierwotniejszych gadów kopalnych żyjących w permie i triasie, przodków wszystkich gadów

SJP.pl

Kotylozaury (Cotylosauria) – pierwotnie nazwę tę stosowano na określenie najstarszych i najbardziej pierwotnych gadów kopalnych, które miały dać początek wszystkim późniejszym owodniowcom. Obecnie jednak uważa się, że tak definiowane kotylozaury grupowały różne bliżej nie spokrewnione ze sobą zwierzęta czworonogie – m.in. część anapsydów (np. wymarłe pod koniec permu parejazaury) i blisko spokrewnione z diapsydami karbońskie rodziny Captorhinidae (m.in. rodzaj Captorhinus) i Protorothyrididae (m.in. rodzaj Hylonomus), a według niektórych definicji nawet sejmurię i pokrewne jej czworonogie. W dodatku tak definiowane kotylozaury były grupą parafiletyczną, gdyż nie obejmowały bardziej zaawansowanych ewolucyjnie owodniowców, które miały od nich pochodzić.

Wikipedia

# kotynia

nazwisko

SJP.pl

Kotynia (kaszb. Jezoro Kòtëniô) – polodowcowe jezioro wytopiskowe w mezoregionie Bory Tucholskie, na południe od wsi Zdunowice (gmina Sulęczyno, powiat kartuski, województwo pomorskie).

Powierzchnia całkowita jeziora wynosi 16,57 ha.

Wikipedia

# kotynina

związek chemiczny powstały w wyniku rozkładu nikotyny

SJP.pl

Wikipedia

# kotyński

nazwisko

SJP.pl

# kotyzacja

1. ustalenie wartości czegoś, zwłaszcza waloru finansowego, papieru wartościowego;
2. rozkład na raty jakiejś płatności, składki, podatku itp.

SJP.pl

# kotłowanina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zamieszanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kocioł mrz., kotlarz mos., kotlista mos.

Wiktionary

# kotłowisko

coś co się kotłuje, kłębi, gwałtownie porusza; kłębowisko

SJP.pl

# kotłówka

zupa z wywaru, w którym gotowało się mięso na wędliny

SJP.pl

w Polsce

- Kotłówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
- Kotłówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew
- Kotłówka – część wsi Sopieszyno w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Wejherowo
- Kotłówka – część wsi Laliki w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Milówka
- Kotłówka – gromada w powiecie garwolińskim

Wikipedia

# kotłownia

pomieszczenie, w którym zainstalowane są kotły podgrzewające wodę lub wytwarzające parę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie lub budynek, w którym zamontowane są kotły grzewcze

Wiktionary

Kotłownia – pomieszczenie lub budynek, przedział statku lub okrętu, w którym znajduje się kocioł grzewczy lub parowy.

Na statku część siłowni, przeważnie wydzielona. W odniesieniu do okrętownictwa termin archaiczny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔtˈwɔvʲɲa, AS: kotu̯ovʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kociołek mrz., kotlina ż., Kotlina ż., kotlarz mos., kotlista mos., kocioł, kotłowy

przym. kotłowy

Wiktionary

# kotłowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Kotłowo – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Kotłowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Biesiekierz

Wikipedia

# kotłowski

nazwisko

SJP.pl

# kotłowy

przymiotnik od: kocioł

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kotłami czy kotłownią

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) robotnik obsługujący kotły w kotłowni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kotłownia ż., kotlista mos., kotlina ż., kotlarz mos., kociołek mrz., kocioł mrz., Kotlina ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) palacz kotłowy

Wiktionary

# kouign-amann

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. słodkie bretońskie maślane ciasto drożdzowe, pieczone w formie rolek lub placekacka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cztery lub pięć razy próbowałem zrobić kouign-amann i za każdym razem wychodziło mi bardzo dobre, ale jednak zakalec.

Wiktionary

# koulun

[czytaj: kałlun]
1. miasto w Chinach;
2. półwysep w Chinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. obszar miejski w Hongkongu;

Wiktionary

Koulun (chiń. Jiulong, ang. Kowloon) – region w Hongkongu.

Wraz z półwyspem Koulun i Nowym Koulunem liczy 2,06 mln mieszkańców (2003). Jest to ośrodek handlowo-finansowy o międzynarodowym znaczeniu, a także międzynarodowy port morski i lotniczy.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kouluński

Wiktionary

# kouluński

→ Koulun [czytaj: kałluński]

SJP.pl

# kousa

dereń kousa - gatunek rośliny z rodziny dereniowatych pochodzący z Chin, Japonii i Korei

SJP.pl

# kovacs

[czytaj: kowacz] nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Erika Kovacs – rumuńska bobsleistka, olimpijka
- Ernie Kovacs – amerykański komik, aktor, gospodarz programów telewizyjnych
- Greg Kovacs – kanadyjski kulturysta
- Răzvan Kovacs – rumuński zapaśnik

Wikipedia

# kovacz

nazwisko

SJP.pl

# kować

dawniej: kuć

SJP.pl

# kowacki

nazwisko

SJP.pl

# kowacz

rzemieślnik trudniący się kuciem przedmiotów z metalu

SJP.pl

Kowacz (bułg. Ковач) – szczyt pasma górskiego Riła, w Bułgarii, o wysokości 2634 m n.p.m.

Wikipedia

# kowadełko

1. zdrobnienie od: kowadło
2. jedna z trzech kosteczek słuchowych w jamie bębenkowej u ssaków
3. kulisty występ gniazda spłonki w łusce naboju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. jedna z trzech kosteczek słuchowych u ssaków;

Wiktionary

Kowadełko (łac. incus) – jedna z trzech kosteczek słuchowych u ssaków. Położona jest w jamie bębenkowej. Przekazuje drgania dźwiękowe z ucha zewnętrznego do ucha wewnętrznego.

Znajduje się w uchu środkowym. Swoją powierzchnią stawową łączy się z główką młoteczka (łac. caput mallei) a odnogą długą (łac. crus longum) jest ruchomo połączona z głową strzemiączka. Ewolucyjnie wywodzi się z kości kwadratowej gadów, która pierwotnie pochodzi z kości osłaniających pierwszą szparę skrzelową ryb (tryskawkę).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kowadełko znajduje się w uchu środkowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔvaˈdɛwkɔ, AS: kovadeu̯ko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kowadło n., kowadło n.

Wiktionary

# kowadełkowy

przymiotnik od: kowadełko

SJP.pl

# kowadlnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kuźnia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈvadlʲɲa, AS: kovadlʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kowalczyk ż./mos., kowal, kowadło

Wiktionary

# kowadło

1. żelazna lub stalowa podstawa, na której kuje się przedmioty metalowe;
2. w związku frazeologicznym: znajdować się między młotem a kowadłem - być w sytuacji, w której każde z dwu rozwiązań jest niekorzystne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt na południowym krańcu Gór Złotych;

Wiktionary

- kowadło (narzędzie)
- Kowadło – szczyt w Górach Złotych
- Kowadło – skała na szczycie Kończystej w Tatrach
- Kowadło – skała w rezerwacie przyrody Zielona Góra w województwie śląskim
- Kowadło – skała w Wąwozie Ostryszni na Wyżynie Olkuskiej
- kowadło – konkurencja zawodów siłaczy
- kowadło chmurowe (kowadło burzowe)
- Lodowe kowadło – saga fantasy Michaela Scotta Rohana
- "Kowadło" – nagroda stowarzyszenia "Kuźnica"
- "Kowadło" – kryptonim jednostki Związku Walki Zbrojnej "Obwód Luboml AK"
- KOWADŁO – Festiwal Państwowych Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych w Kuźni Raciborskiej
- "Latające kowadło" (Flying Anvil) – jedna z nieoficjalnych nazw samolotu McDonnell Douglas F-4 Phantom II

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈvadwɔ, AS: kovadu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kowadło n., kowadełko n., kowal m., kowalicha ż., kowanie n., Kowalczyk ż./mos.

czas. kować ndk.

przym. kowadłowy

Wiktionary

# kowadłowy

→ kowadło

SJP.pl

#### Patrz:

kowadło

# kowal

1. rzemieślnik wykonujący przedmioty z żelaza, podkuwający konie itp.; kuziennik;
2. wykwalifikowany robotnik obsługujący młoty maszynowe;
3. pogardliwie o osobie, która dużo się uczy; kujon;
4. dość duży, czerwono-czarny owad z rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, pospolity wczesną wiosną u podstaw pni niektórych drzew

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kowal – rzemieślnik zajmujący się kowalstwem. Zawód polegający na tworzeniu (wykuwaniu) przedmiotów z metalu. Miejscem pracy kowala jest kuźnia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔval, AS: koval

Wiktionary

# kowala

1. rzemieślnik wykonujący przedmioty z żelaza, podkuwający konie itp.; kuziennik;
2. wykwalifikowany robotnik obsługujący młoty maszynowe;
3. pogardliwie o osobie, która dużo się uczy; kujon;
4. dość duży, czerwono-czarny owad z rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, pospolity wczesną wiosną u podstaw pni niektórych drzew

SJP.pl

W Polsce

- Kowala – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Puławy
- Kowala – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
- Kowala – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Sitkówka-Nowiny
- Kowala – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
- Kowala – gmina wiejska, powiat miechowski, województwo kieleckie/krakowskie
- Kowala – gmina wiejska, powiat nowoaleksandryjski, gubernia lubelska
- Kowala – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim
- Kowala – gromada w powiecie opolsko-lubelskim
- Kowala – gromada w powiecie proszowickim
- Kowala – gromada w powiecie radomskim

Wikipedia

# kowalak

nazwisko

SJP.pl

# kowalanin

mieszkaniec Kowala (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kowalanka

mieszkanka Kowala (miasta w Polsce)

SJP.pl

Kowalanka – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Wolanów. Ma status sołectwa.

Do 2023 miejscowość była częścią wsi Wolanów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Doroty w Wolanowie.

Wikipedia

# kowalczewski

nazwisko

SJP.pl

# kowalczuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra Kowalczuk – polska taekwondzistka
- Anna Kowalczuk – rosyjska aktorka
- Cezary Kowalczuk – polski montażysta filmowy
- Cezary Kowalczuk – polski artysta fotograf
- Daniel (Kowalczuk) – ukraiński duchowny prawosławny
- Ilja Kowalczuk – rosyjski hokeista, olimpijczyk
- Ilko-Sascha Kowalczuk – niemiecki historyk
- Jerzy Kowalczuk – polski geofizyk
- Michał Kowalczuk – polski architekt, konserwator zabytków i rzeźbiarz
- Piotr Kowalczuk – polski samorządowiec, urzędnik i pedagog
- Piotr Kowalczuk – polski profesor, oceanolog

Wikipedia

# kowalczyk

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. uczeń kowala, czeladnik kowalski

(1.2) daw. syn kowala

Wiktionary

Kowalczyk (forma żeńska: Kowalczyk, Kowalczykowa, Kowalczykówna, liczba mnoga: Kowalczykowie) – polskie nazwisko notowane od 1427 roku. Obecnie jest to piąte pod względem popularności nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 22 stycznia 2025 r. nazwisko to nosiło 48 449 Polek i 47 252 Polaków. Łącznie nazwisko to nosiło 95 701 obywateli Polski.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kowalski mos., kowalstwo n., kowalicha ż., kowalik m., kowal m., kowalność ż., Kowadło n., kowadlnia ż., kowadło n., kowalka ż., kowanie n.

czas. kować ndk.

przym. kowalski, kowalny

Wiktionary

# kowalencyjność

charakterystyka atomu określająca liczbę par elektronowych wspólnych z innymi atomami wchodzącymi razem z nim w skład związku chemicznego; kowalentność

SJP.pl

# kowalencyjny

w fizyce, chemii: wiązanie kowalencyjne - wiązanie powstałe przez kwantowe sprzężenie pary elektronów pochodzących z dwóch sąsiednich atomów; wiązanie kowalentne

SJP.pl

# kowalenko

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandr Kowalenko – białoruski lekkoatleta
- Andriej Kowalenko – rosyjski hokeista, działacz hokejowy, olimpijczyk
- Andrij Kowałenko – ukraiński piłkarz wodny
- Andrij Kowałenko – ukraiński pływak
- Igor Kowalenko – ukraiński szachista
- Jan Kowalenko – prawosławny duchowny
- Jan (Kowalenko) (właśc. Andriej Kowalenko) – prawosławny biskup
- Jelena Kowalenko – rosyjska siatkarka
- Nikander (Kowalenko) – prawosławny biskup
- Siergiej Kowalenko – radziecki koszykarz
- Władysław Kowalenko – polski historyk, archeolog, marynista

Wikipedia

# kowalentność

charakterystyka atomu określająca liczbę par elektronowych wspólnych z innymi atomami wchodzącymi razem z nim w skład związku chemicznego; kowalencyjność

SJP.pl

# kowalentny

w fizyce, chemii: wiązanie kowalentne - wiązanie powstałe przez kwantowe sprzężenie pary elektronów pochodzących z dwóch sąsiednich atomów; wiązanie kowalencyjne

SJP.pl

# kowalewianin

mieszkaniec Kowalewa Pomorskiego (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kowalewianka

mieszkanka Kowalewa Pomorskiego (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kowalewice

3 miejscowości w Polsce:

- Kowalewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew
- Kowalewice – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
- Kowalewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo

Zobacz też: Kowalewice Nowe, Kowalewice Włościańskie

Wikipedia

# kowalewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Kowalewicz:

- Andrzej Kowalewicz
- Ben Kowalewicz
- Jan Kowalewicz
- Stefan Kowalewicz
- Julian Kowalewicz

Wikipedia

# kowalewko

W Polsce

- Kowalewko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
- Kowalewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
- Kowalewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
- Kowalewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Stara Biała
- Kowalewko – część wsi Kowalewo w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Mieleszyn
- Kowalewko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki
- Kowalewko – gromada w latach 1954–1959
- Kowalewko – gromada w latach 1954–1959

Wikipedia

# kowalewski

przymiotnik od: Kowalewo Pomorskie

SJP.pl

Osoby o nazwisku Kowalewski:

- Adam Kowalewski (ujednoznacznienie)
- Aleksander Kowalewski (ujednoznacznienie)
- Anton Kowałewski – łyżwiarz figurowy
- Bogdan Kowalewski (ur. 1953) – gitarzysta basowy
- Bronisław Kowalewski (ujednoznacznienie)
- Jan Kowalewski (1892-1965) – podpułkownik
- Jerzy Kowalewski (ur. 1944) – skoczek do wody
- Józef Kowalewski (1801-1878) – filolog
- Krzysztof Kowalewski (1937-2021) – aktor
- Leonard Kowalewski (XX w.) – prezydent Włocławka
- Leszek Kowalewski (1910-1943) – porucznik
- Maciej Kowalewski (ur. 1969) – aktor
- Maciej Kowalewski (ur. 1977) – socjolog
- Maksim Kowalewski (1851-1916) – socjolog
- Maksymilian Kowalewski (1879-1940) – pułkownik
- Maksymilian Kowalewski (1898-1966) – major obserwator
- Marian Kowalewski (ur. 1951) – profesor AWF
- Michał Kowalewski (ur. 1971) – dziennikarz
- Mieczysław Kowalewski (1857-1919) – zoolog
- Mirosław Kowalewski (ur. 1952) – wioślarz
- Paweł Kowalewski (ur. 1948) – malarz
- Pawieł Kowalewski (1849-1931) – lekarz
- Roman Kowalewski (ujednoznacznienie)
- Sławomir Kowalewski (ujednoznacznienie)
- Stanisław Kowalewski (1918-2003) – pisarz
- Stefan Kowalewski (1915-1944) – podporucznik
- Wacław Kowalewski (1891-1962) – architekt
- Władimir Kowalewski (1842-1883) – paleontolog
- Włodzimierz Kowalewski (ur. 1956) – pisarz
- Wojciech Kowalewski (ur. 1977) – piłkarz
- Zbigniew Kowalewski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

# kowalicha

dawniej: żona kowala; kowalowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żona kowala

(1.2) kobieta zajmująca się kowalstwem

Wiktionary

Kowalicha – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Dąbrówka. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Miłosierdzia Bożego w Józefowie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kowal m., kowalstwo n., kowadło n., kowalczyk mos., Kowadło n.

przym. kowalski

czas. wykuć

Wiktionary

# kowalik

ptak leśny z rzędu wróblowych, zamieszkujący lasy Eurazji i Ameryki Północnej, w Polsce pod ochroną; bargiel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Sitta europaea|ref=tak., mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;

Wiktionary

- Kowalik – miejscowość w województwie warmińsko-mazurskim
- Kowalik lub Kowalik Piski – część miasta Rucianego-Nidy w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈvalʲik, AS: kovalʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kowal mos./mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bargiel

Wiktionary

# kowaliński

nazwisko

SJP.pl

# kowalka

1. kobieta trudniąca się kowalstwem;
2. zajęcie, profesja kowala; kowalstwo

SJP.pl

- Kowalka – nieoficjalna nazwa części wsi Zaniemyśl w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Zaniemyśl
- Kowalka (dawniej Nowy Młot, Nowy Hamerek, kaszb. Nowi Hômerk, niem. Neuhammer) – przysiółek wsi Kostkowo w Polsce położony w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Gniewino

Wikipedia

# kowalkowski

nazwisko

SJP.pl

# kowalno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. kowadło

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈvalnɔ, AS: kovalno

Wiktionary

# kowalność

zdolność metalu do zmiany kształtu pod wpływem kucia; klepalność, kujność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kowalne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kowalny

przysł. kowalnie

rzecz. kowal mzw./mos.

Wiktionary

# kowalny

o metalach: dający się łatwo kuć; kujny

SJP.pl

# kowalowa

żona kowala

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8, w tym 2 podstawowe

- Kowalowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Mieroszów
- Kowalowa – przysiółek wsi Lubień w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Lubień
- Kowalowa – część wsi Trzebunia w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim
- Kowalowa – część wsi Naprawa w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
- Kowalowa – część wsi Osielec w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
- Kowalowa – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
- Kowalowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Ryglice
- Kowalowa – część wsi Iwla w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla

Wikipedia

# kowalować

rzadko: być kowalem, zajmować się kowalstwem

SJP.pl

# kowalowate

rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych

SJP.pl

Kowalowate (Pyrrhocoridae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych. Obejmuje ponad 360 gatunków.

Wikipedia

# kowalówka

nazwisko

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

## Miejscowości poza Polską

Na Ukrainie

- Kowalówka – wieś w obwodzie winnickim
- Kowalówka – wieś w obwodzie tarnopolskim
- Kowalówka – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim

Wikipedia

# kowalski

1. przymiotnik od: Kowal, Kowala, Kowale Oleckie;
2. związany z kowalem lub kowalstwem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przen. przeciętny Polak, obywatel Polski

Wiktionary

Kowalski (forma żeńska: Kowalska; liczba mnoga: Kowalscy) – drugie pod względem popularności (po Nowak) nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 30.01.2023 nazwisko to nosiło 68454 Polek i 67505 Polaków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Statystyczny Kowalski coraz częściej tonie w długach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈvalsʲci, AS: kovalsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kowal mos., kowalstwo n., kowalik mzw., kowalczyk mos.

przym. kowalski, kowalny

Wiktionary

# kowalstwo

1. dział technologii zajmujący się procesami obróbki przedmiotów metalowych przez kucie; kuziennictwo, kuźnictwo, przemysł kuźniczy;
2. zawód, zajęcie kowala; kowalka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. fach kowala

(1.2) rzem. produkcja kuźnicza

Wiktionary

Kowalstwo – rzemiosło wykonywane przez kowala, przy użyciu narzędzi kowalskich. Polega na wytwarzaniu przedmiotów przez kucie. Miejsce pracy kowala nazywane jest kuźnią.

Podstawowe wyposażenie kuźni:

- Palenisko – umożliwia ogrzanie metalu do temperatury, która pozwala na łatwiejszą obróbkę.
- Kowadło – zajmuje zwykle centralne miejsce kuźni. Jest to duży blok twardego żelaza lub stali, specjalnie ukształtowany, na którym kładzie się metal poddawany obróbce.
- Młotek – zwykle jest ich kilka. Różnią się wielkością i ciężarem. Służą do nadawania kształtu metalowi.
- Kleszcze – służą do chwytania rozgrzanego metalu, oraz przytrzymywania go na kowadle w czasie obróbki młotkiem.
- Fartuch i rękawice – służą do ochrony ciała.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mirek trudni się kowalstwem od czasów podstawówki.

(1.2) Istnienie rodzimych rud sprzyjało rozwojowi kowalstwa śląskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kowalczyk mos., kowal mos., Kowalski mos., kowalicha ż.

przym. kowalski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kuźnictwo

Wiktionary

# kowaluk

nazwisko

SJP.pl

# kowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kować ndk.

rzecz. kowadło n., Kowadło n., kowal mos./mzw.

Wiktionary

# kowanówko

Kowanówko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki, nad Wełną.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W Kowanówku znajduje się szpital rehabilitacyjno-kardiologiczny.

Wikipedia

# kowar

stop żelaza, kobaltu, niklu i manganu

SJP.pl

Kowar – stop żelaza zawierający przeciętnie 30% niklu, 15% kobaltu i 0,2% manganu o współczynniku rozszerzalności liniowej porównywalnym ze szkłem. Stosowany jest w elektronice próżniowej do produkcji elektrod i elementów wtapianych w szkło, np. w lampach elektronowych.

Wikipedia

# kowara

nazwisko

SJP.pl

# kowariancja

miara statystyczna określająca zależność dwóch zmiennych losowych (dla zmiennych niezależnych kowariancja wynosi 0)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. stat. iloczyn współczynnika korelacji Pearsona i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;

Wiktionary

Kowariancja, \operatorname {cov} (X,Y) – liczba określająca odchylenie elementów od sytuacji idealnej, w której występuje zależność liniowa. Zależność tę określa się między zmiennymi losowymi X i Y.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kowariancja zmiennych niezależnych jest równa zero.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔvarʲˈjãnt͡sʲja, AS: kovarʹi ̯ãncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kowariantny, kowariancyjny

Wiktionary

# kowariancyjny

związany z kowariancją

SJP.pl

# kowariantny

w matematyce: pozostający w stałej relacji do czegoś; współzmienniczy

SJP.pl

# kowarka

maszyna kuźnicza wielobijakowa; młotkownica

SJP.pl

# kowarowy

przymiotnik od: kowar

SJP.pl

# kowarski

→ Kowary

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Kowar

Wiktionary

- Felicjan Szczęsny Kowarski – polski malarz, rzeźbiarz, pedagog
- Lew Kowarski – francuski fizyk atomowy polsko-rosyjskiego pochodzenia
- Kowarski Grzbiet – grzbiet górski w Karkonoszach

Wikipedia

#### Patrz:

Kowary

#### Powiązane:

rzecz. Kowary

Wiktionary

# kowary

stop żelaza, kobaltu, niklu i manganu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kowary (niem. Schmiedeberg im Riesengebirge) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, na pograniczu Karkonoszy, Rudaw Janowickich i Kotliny Jeleniogórskiej w Sudetach Zachodnich. Historycznie leżące na Dolnym Śląsku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pyrofillyt występuje w okolicach Kowar na Dolnym Śląsku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈvarɨ, AS: kovary

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kowarski

Wiktionary

# kowarzanin

mieszkaniec Kowar (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kowarzanka

mieszkanka Kowar (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kowasz

nazwisko

SJP.pl

# kowboj

pasterz bydła, koni w Ameryce Północnej, charakteryzujący się specyficznym, gł. skórzanym ubiorem: szerokim kapeluszem, pasem z przypiętą bronią; cowboy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pasterz bydła w Ameryce;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obraz kowboja wylansowany przez Hollywood odbiega od rzeczywistości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔvbɔj, AS: kovboi ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kowbojka ż.

przym. kowbojski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cowboy

Wiktionary

# kowbojka

skórzany but na obcasie ze spiczastym czubkiem i z wysoką, zaokrągloną u góry cholewką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pasąca bydło w Ameryce

(1.2) obuw. skórzany but na obcasie z wysoką cholewką o spiczastym czubku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Historyk sztuki chce, by piękna kowbojka udawała wnuczkę weterana II wojny światowej.

(1.2) Ubierał kapelusz kowbojski i kowbojki i grał nam na harmonijce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kowboj mos.

przym. kowbojski

Wiktionary

# kowbojki

skórzany but na obcasie ze spiczastym czubkiem i z wysoką, zaokrągloną u góry cholewką

SJP.pl

# kowbojski

→ kowboj; cowboyski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kowbojami, dotyczący kowbojów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kowboj mos., kowbojka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cowboyski

Wiktionary

# kowel

miasto na Ukrainie

SJP.pl

Kowel (ukr. Ковель) – miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba administracyjna rejonu kowelskiego.

Leży na głównej drodze między Warszawą a Kijowem, około 65 km od granicy polsko-ukraińskiej.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.

Wikipedia

# kowelin

niebieskogranatowy minerał, siarczek miedzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) miner. niebieskogranatowy minerał, siarczek miedzi;

Wiktionary

Kowelin (także covellin, dawniej używano także nazwy kawelin) – minerał z gromady siarczków. Rozpowszechniony, ale występujący w niewielkich ilościach.

Nazwa pochodzi od nazwiska włoskiego mineraloga, Nicoli Covelliego (1790–1829), który odkrył ten minerał w produktach ekshalacji Wezuwiusza.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈvɛlʲĩn, AS: kovelʹĩn

Wiktionary

# kowelski

przymiotnik od: Kowel (miasto na Ukrainie)

SJP.pl

# kowen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. zorganizowana grupa wyznawców wicca lub innej religii neopogańskiej;

Wiktionary

Kowen – grupa wyznawców wicca lub innej religii neopogańskiej, działająca zazwyczaj w tej samej miejscowości lub regionie. Słowo pochodzi z języka gaelickiego szkockiego, w którym znaczyło tyle co "zgromadzenie".

Wikipedia

# kowenant

warunek umowny określający wymogi dla pożyczkobiorcy

SJP.pl

# kower

dawny przebój muzyczny lansowany przez nowego wykonawcę w nowej aranżacji; cover

SJP.pl

Cover (ang. cover, od cover version; IPA /ˈkʌvə/) – nowa aranżacja, interpretacja istniejącego utworu muzycznego wykonywana przez artystę, który nie jest jego pierwotnym twórcą.

Wikipedia

# kowerkot

gęsta tkanina wełniana na płaszcze i kostiumy; covercoat

SJP.pl

# kowid

potocznie: COVID-19 - ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana koronawirusem SARS-CoV-2; covid, covidek, covidzik, koronainfekcja, wuhanka

SJP.pl

# kowidowy

→ COVID-19; covidowy, COVID-owy

SJP.pl

# kowidoza

sytuacja wywołana pandemią COVID-19 oraz zbyt intensywnymi, uciążliwymi działaniami mającymi na celu jej ograniczenie; covidoza, pandemioza

SJP.pl

# kowieński

→ Kowno; kownieński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kowna, związany z Kownem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kowno n., Kowieńszczyzna ż., kownianin m., kownianka ż.

Wiktionary

# kowieski

przymiotnik od: Kowiesy

SJP.pl

# kowiesy

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Kowiesy – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Kowiesy
- Kowiesy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Bielany
- Kowiesy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
- Kowiesy – gromada w powiecie skierniewickim
- Kowiesy – dawna gmina wiejska w woj. lubelskim/warszawskim

Wikipedia

# kowiór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. staw (dla kaczek, gęsi)

Wiktionary

# kownacki

nazwisko

SJP.pl

Kownacki, Kownacka – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 3 tys. osób.

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Kownacki (ur. 27 marca 1989 w Łomży) – polsko-amerykański pięściarz
- Bartosz Kownacki (ur. 11 sierpnia 1979 w Warszawie) – prawnik, działacz państwowy
- Dawid Kownacki (ur. 14 marca 1997 w Gorzowie Wielkopolskim) – polski piłkarz
- Edmund Knoll-Kownacki (ur. 24 lipca 1891 w Pomiechówku, zm. 2 września 1953) – generał brygady Wojska Polskiego
- Gabriela Kownacka (ur. 25 maja 1952 we Wrocławiu, zm. 30 listopada 2010 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i telewizyjna
- Hipolit Kownacki (ur. 21 sierpnia 1761 w Wysocicach, zm. 28 marca 1854 w Warszawie) – przedsiębiorca hutniczy, geolog i historyk
- Katarzyna Kownacka (ur. 25 listopada 1970 w Ciechanowie) – polska aktorka filmowa i teatralna, pieśniarka i animatorka kultury
- Maria Kownacka (ur. 11 września 1894 w Słupie, zm. 27 lutego 1982 w Warszawie) – polska pisarka, tłumaczka z jęz. rosyjskiego
- Piotr Kownacki (ur. 8 października 1954 w Warszawie) – prawnik, działacz państwowy

Wikipedia

# kownianin

mieszkaniec Kowna

SJP.pl

# kownianka

mieszkanka Kowna

SJP.pl

# kownieński

→ Kowno; kowieński

SJP.pl

# kowno

miasto na Litwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Wiktionary

Kowno (lit. Kaunas; wymowa, biał. Коўна, ros. Каунас, Ковно lub Ковна; jidysz ‏קאָוונע‎; Kowne) – drugie pod względem liczby mieszkańców miasto Litwy (około 319 790 tys. mieszkańców w 2023 roku) i największy ośrodek przemysłowy kraju.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z Wilna do Kowna jest 100 kilometrów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kowieńszczyzna ż., kownianin m., kownianka ż.

przym. kowieński

Wiktionary

# kowol

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ent. czarny żuk

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. etn. choreogr. cieszyński taniec ludowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) My sie wdycki boli tych kowoli.

Wiktionary

# kowolik

nazwisko

SJP.pl

# kowr

skrótowiec

(1.1) = Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Siedziba centrali KOWR mieści się w Warszawie.

Wiktionary

# kowrow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą;

Wiktionary

Kowrow (ros. Ковров) – miasto w Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą (dopływ Oki). Około 135,7 tys. mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kowrowski

Wiktionary

# kowrowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kowrowem, dotyczący Kowrowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kowrow mrz.

Wiktionary

# kowtun

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrij Kowtun – ukraiński piłkarz
- Jurij Kowtun – rosyjski piłkarz
- Ołeksij Kowtun – ukraiński piłkarz
- Maksim Kowtun – rosyjski łyżwiarz figurowy
- Natalja Kowtun – rosyjska lekkoatletka

Wikipedia

# kowymiar

kowymiar podprzestrzeni - pojęcie odnoszące się do podprzestrzeni wektorowej

SJP.pl

Podprzestrzeń liniowa a. wektorowa – podzbiór przestrzeni liniowej, który sam jest przestrzenią liniową z działaniami dziedziczonymi z wyjściowej przestrzeni. Równoważnie, podzbiór U przestrzeni liniowej V nad ciałem K jest podprzestrzenią liniową wtedy i tylko wtedy, gdy dla wszystkich wektorów \mathbf {u} ,\mathbf {v} \in U i skalarów a\in K spełnione są warunki:

  0\in U,
  a\mathbf {u} \in U,
  \mathbf {u} +\mathbf {v} \in U.

Wikipedia

# kowzan

nazwisko

SJP.pl

Znane osoby noszące nazwisko Kowzan:

- Artur Julian Kowzan – poeta, historyk
- Borys Kowzan – sowiecki lotnik, pułkownik
- Franciszek Kowzan – poeta, powstaniec
- Tadeusz Kowzan – historyk literatury, teatrolog

Wikipedia

# koza

1. zwierzę hodowlane z rodziny krętorogich; samica tego zwierzęcia;
2. samica sarny i kozicy;
3. ryba z rodziny piskorzowatych;
4. ludowy instrument dęty; dudy, duda;
5. potocznie:
a) lekkomyślna, przesadnie wesoła dziewczyna; kózka;
b) mały, metalowy piecyk;
c) areszt, więzienie;
d) miejsce odbywania kary szkolnej;
e) smark, glut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. skóra zwierzęca

Wiktionary

- koza domowa i inne ssaki z rodzaju Capra, rodziny krętorogich:
  - koza śruboroga (markur)
  - koza bezoarowa
- rasy kozy domowej:
  - koza saaneńska
  - koza burska
- koza – w gwarze myśliwskiej samica sarny lub kozicy
- koza lub kózka – gatunek (lub podgatunek) ryby z rodziny piskorzowatych (zwykle w odniesieniu do kozy pospolitej):
  - koza pospolita
  - koza aralska (podgatunek kozy złotawej)
  - koza dunajska
  - koza kaspijska
  - koza kaukaska
  - koza oczkoplama
  - koza rumuńska
  - koza wielka (koza bałkańska)
  - koza włoska (koza wenecka)
  - koza złotawa
- koza – rodzaj pieca
- koza – statek do przewozu zboża
- koza – inaczej dudy, instrument muzyczny
- koza – dawny pogański obrzęd ludowy
- Kapella (Capella, Koza) – gwiazda w gwiazdozbiorze Woźnicy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔʒa, AS: koža

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kuża

Wiktionary

# kozać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nakazywać, nauczać

Wiktionary

# kozacki

odnoszący się do kozaka, należący do kozaka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Kozaków (ludności ruskiej/ukraińskiej)

(1.2) odnoszący się do kozaków (oddziałów wojskowych)

(1.3) pot. odważny

(1.4) pot. niewiarygodnie szybki i zwinny

(1.5) pot. bardzo wysoki

(1.6) pot. wyśmienity, rewelacyjny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ludność kozacka zamieszkiwała stepy położone na południe od księstw ruskich,

(1.2) Kozacka jazda była wykorzystywana głównie na kresach, w walce z Tatarami i… Kozakami.

(1.3) To był kozacki skok maluchem.

(1.4) Ależ on ma kozackie ruchy!

(1.5) Ta gra ma kozacki poziom trudności.

(1.6) Ten numer był kozacki, stary!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈzat͡sʲci, AS: kozacʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kozak m., kozak m., kozaczyzna ż.

przysł. kozacko

Wiktionary

# kozacko

przysłówek

(1.1) pot. odważnie, budząc podziw, robiąc wrażenie

(1.2) pot. bardzo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dla mnie koleś rysuje kozacko. (z internetu)

(1.2) Te spodnie są kozacko drogie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈzat͡skɔ, AS: kozacko

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2) przym. kozacki

Wiktionary

# kozackość

→ kozacki

SJP.pl

#### Patrz:

kozacki

# kozactwo

kozaczyzna; dawniej:
1. oddział wojska złożony z Kozaków;
2. kozacy, wojsko kozackie

SJP.pl

# kozacy

1. potocznie: ktoś odważny, mężny
2. żołnierz lekkiej jazdy kozackiej

SJP.pl

Kozacy (ukr. козаки́ / kozaky, ros. каза́ки a. казаки́ / kazaki, z tur. quazzāq, awanturnik) – grupa ludności o charakterze wieloetnicznym z dominującym substratem ruskim, zamieszkującej stepy położone na południe od księstw ruskich, określająca później także rodzaj osadnictwa wojskowego na zasiedlanych ziemiach pogranicznych Rzeczypospolitej i Rosji.

Wikipedia

# kozaczek

zdrobnienie od: kozak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kozak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kozak m., Kozak m./ż.

Wiktionary

# kozaczka

zdrobnienie od: kozak

SJP.pl

# kozaczki

zdrobnienie od: kozak

SJP.pl

Kozaczki (ukr. Козачки) – wieś na Ukrainie w rejonie krzemienieckim należącym do obwodu tarnopolskiego.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała strażnica KOP „Kozaczki”.

Wikipedia

# kozaczok

[czytaj: kozaCZOK] taniec popularny w Europie Zachodniej w drugiej połowie lat sześćdziesiątych, oparty na różnych przeróbkach jednej z najbardziej znanych pieśni rosyjskich - "Katiusza"; kazaczok

SJP.pl

# kozaczuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Kozaczuk – polski aktor teatralny i filmowy
- Władysław Kozaczuk – polski historyk wojskowości, wojskowy

Wikipedia

# kozaczy

przymiotnik od: kozak

SJP.pl

# kozaczyć

1. dawniej: narzucać komuś kozacki tryb życia, kozackie obyczaje;
2. dawniej: pędzić życie typowe dla Kozaka, żyć jak Kozak; kozakować;
3. potocznie: udawać kozaka, starać się być śmiałkiem, kozakiem, popisywać się odwagą; kozakować

SJP.pl

# kozaczyński

nazwisko

SJP.pl

# kozaczyzna

kozactwo; dawniej:
1. oddział wojska złożony z Kozaków;
2. kozacy, wojsko kozackie

SJP.pl

- Kozaczyzny − terytoria należące do Kozaków

- Kozaczyzna − wieś na Litwie
- Kozaczyzna – – wieś na Ukrainie w rejonie czortkowskim należącym do obwodu tarnopolskiego
- Kozaczyzna – wieś na Ukrainie w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego

Wikipedia

# kozak

1. potocznie: ktoś odważny, mężny
2. żołnierz lekkiej jazdy kozackiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

Wiktionary

- Kozacy – lud zamieszkujący wschodnią Europę i Azję
  - Kozacy dunajscy
  - Kozacy zaporoscy
  - Kozacy dońscy
  - Kozacy kubańscy
  - Kozacy terscy
  - Kozacy astrachańscy
  - Kozacy uralscy (jaiccy)
  - Kozacy Siedmiorzecza
  - Kozacy orenburscy
  - Kozacy syberyjscy
  - Kozacy nadbajkalscy
  - Kozacy amurscy
  - Kozacy ussuryjscy
  - Kozacy buscy (nadbużańscy)
  - Kozacy czarnomorscy
  - Kozacy azowscy
- Miejscowości w Polsce i na Ukrainie:
  - Kozaki – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Gołdap
  - Kozaki – wieś w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Łukowa
  - Kozak – wieś na Ukrainie
- Rzeka w Polsce:
  - Kozak – niewielka rzeka (struga) dorzecza Narwi, lewy dopływ Przylepnicy
- Muzyka:
  - kozak – muzyczna forma taneczna oparta na tańcu kozak
  - kozak – ukraiński taniec ludowy
- Wojsko:
  - Kozak – improwizowany polski pociąg pancerny z okresu walk polsko-ukraińskich w latach 1918-1919
  - Kozak – ukraiński lekki transporter opancerzony z napędem 4×4
  - kozak – stopień wojskowy w Armii URL (szeregowy)
- Gry:
  - Kozacy: Europejskie boje – gra RTS
  - Kozacy 2: Wojny Napoleońskie – gra RTS
- Osoby:
  - Ján Kozák (ur. 1954) – słowacki piłkarz
  - Ján Kozák (ur. 1980) – słowacki piłkarz
  - Václav Kozák (1937–2004) – czeski wioślarz
  - Andrzej Kozak (ur. 1934) – polski aktor
  - Artur Kozak (1960–2009) – polski prawnik
  - Grzegorz Kozak (ur. 1961) – polski dziennikarz
  - Kinga Kozak – polska piłkarka
  - Krzysztof Kozak – polski wydawca i promotor muzyki hip-hopowej
  - Łukasz Kozak (ur. 1981) – polski historyk, mediewista
  - Łukasz Kozak (ur. 1995) – polski mistrz krav magi
  - Magdalena Kozak (ur. 1971) – polska pisarka fantastyki i żołnierz
  - Miłosz Kozak (ur. 1997) – polski piłkarz
  - Robert Kozak (ur. 1964) – polski dziennikarz
  - Stefan Kozak (ur. 1937) – ukraińsko-polski filolog
  - Wojciech Kozak (ur. 1963) – polski działacz samorządowy, były prezydent Warszawy
  - Zbigniew Kozak (ur. 1961) – polski polityk, poseł na Sejm RP V i VI kadencji
  - Andrzej „Kozak” Kozakiewicz – polski gitarzysta rockowy, członek Pidżamy Porno i Strachów na Lachy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kozacy mieszkali na Ukrainie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔzak, AS: kozak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kozak m., Kozacczyzna ż., kozactwo n., kozaczek m.

:: fż. Kozaczka ż.

przym. kozacki, kozaczy

Wiktionary

# kozaki

1. potocznie: ktoś odważny, mężny
2. żołnierz lekkiej jazdy kozackiej

SJP.pl

- kozaki – buty z wysoką cholewką, noszone zimą

Wikipedia

# kozakiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Kozakiewicz – współzałożyciel zespołów Pidżama Porno i Strachy na Lachy
- Antoni Kozakiewicz – polski malarz
- Daniel Kozakiewicz – aktor i reżyser filmowy
- Dariusz Kozakiewicz – polski gitarzysta
- Ita Kozakiewicz – działaczka Polonii na Łotwie
- Jarosław Kozakiewicz – polski artysta
- Jerzy Kozakiewicz – polski aktor
- Mikołaj Kozakiewicz – socjolog, polityk, poseł na Sejm
- Stanisław Kozakiewicz – filomata
- Władysław Kozakiewicz – lekkoatleta-tyczkarz

Wikipedia

# kozakować

kozaczyć;
1. dawniej: pędzić życie typowe dla Kozaka, żyć jak Kozak;
2. potocznie: udawać kozaka, starać się być śmiałkiem, kozakiem, popisywać się odwagą

SJP.pl

# kozakowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Józef Kozakowski – polski urzędnik, poseł na Sejm
- Witold Kozakowski – polski muzyk, nauczyciel

Wikipedia

# kozanecki

nazwisko

SJP.pl

# kozankiewicz

nazwisko

SJP.pl

# koźbiał

nazwisko

SJP.pl

# kozdra

nazwisko

SJP.pl

# kozdrój

nazwisko

SJP.pl

# kozdrowski

nazwisko

SJP.pl

# kożdy

zaimek upowszechniający

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. każdy

Wiktionary

# kózecki

→ Kózki

SJP.pl

#### Patrz:

Kózki

# kożekrzył

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. nietoperz

Wiktionary

# kozenin

Kozenin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Sławno.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kozenin, po jej zniesieniu w gromadzie Sławno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Geroncjusza i Wniebowzięcia NMP w Sławnie.

Wikipedia

# kozer

człowiek umiejący rozmawiać, gawędzić interesująco, dowcipnie; gawędziarz; causeur

SJP.pl

# kozera

dawniej:
1. powód, przyczyna;
2. kolor atutowy (w grze w karty), także karta atutowa;
3. awantura, kłótnia; dziś tylko w wyrażeniu "nie bez kozery" - nie bez powodu, nie bez przyczyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. powód, przyczyna

(1.2) daw. awantura, kłótnia

(1.3) daw. karc. kolor atutowy, także karta atutowa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈzɛra, AS: kozera

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) atut

Wiktionary

# kozerka

1. miejsce łączenia się kołnierza marynarki oraz klapy;
2. zdrobnienie od: kozera

SJP.pl

# kozerny

dawniej w kartach: atutowy

SJP.pl

# kozerski

nazwisko

SJP.pl

# kozeta

duża kozetka

SJP.pl

Kozeta (w oryginale francuskim Cosette) – jedna z fikcyjnych bohaterek powieści Nędznicy Wiktora Hugo.

Wikipedia

# kozetka

wyściełana kanapka bez oparcia, używana w gabinetach lekarskich i szpitalach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąski mebel bez oparcia, przeznaczony do leżenia

Wiktionary

Kozetka (fr. causette – pogawędka) – niewielka dwuosobowa kanapa, mająca oparcie z jednej lub z dwóch stron.
Wprowadzona we Francji w połowie XVIII wieku, rozpowszechniona w XIX wieku.

W Polsce nazwa różnych leżanek, np. leżanki lekarskiej lub prostego łóżka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Otuliła się w wytarte futro, umieściła się wygodniej na kozetce i powróciła do książki.

(1.1) Podchodzę do kozetki i układam się wygodnie. Zamykam oczy, ale natychmiast otwieram je na powrót, bo doznaję nieprzyjemnego uczucia zapadania się, zupełnie jak po dużej dawce alkoholu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈzɛtka, AS: kozetka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kozetkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg-pl|Poznań|leżanka.

Wiktionary

# kozi

związany z kozą, pochodzący od kozy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kozy, odnoszący się do kozy (o zwierzęciu)

(1.2) pochodzący od kozy

(1.3) charakterystyczny dla kozy, mający cechy kozy

Wiktionary

Közi (jap. こうじ; ur. 29 maja 1972 w prefekturze Niigata) – japoński artysta z nurtu visual kei grający na gitarze, fortepianie, keyboardzie i syntezatorze. Közi najbardziej znany jest z czasów, gdy należał do popularnego zespołu visual kei, MALICE MIZER. Po tym, jak grupa zawiesiła działalność w 2001 roku, Közi dołączył do projektu, Eve of Destiny, grającego industrialnego rocka, a także rozpoczął karierę solową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Kozie mleko, do niedawna zapomniane, znalazło niedawno zastosowanie w przemyśle kosmetycznym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔʑi, AS: koźi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koziczek mrz., koźlina ż., koźlątko n., koza ż., kozioł mzw., koźlę n., kózka ż., koziarz mos.

przym. koźli

Wiktionary

# koziak

nazwisko

SJP.pl

# kozianin

mieszkaniec Kóz (wsi w Polsce)

SJP.pl

# kozianka

mieszkanka Kóz (wsi w Polsce)

SJP.pl

W Polsce

- Kozianka – część wsi Janik w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Kunów
- Kozianka – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława

Wikipedia

# koziara

nazwisko

SJP.pl

# koziarka

1. rzadko: pasterka kóz;
2. dawniej: żona albo córka pasterza kóz

SJP.pl

# koziarnia

pomieszczenie dla kóz

SJP.pl

- koziarnia – pomieszczenie dla kóz

Wikipedia

# koziarski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Koziarski – polski inżynier mechanik.
- Daniel Koziarski – polski prawnik, pisarz
- Stanisław Koziarski – polski geograf

Wikipedia

# koziarz

1. pasterz kóz;
2. osoba grająca na kozie, dudach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hodowca kóz

(1.2) pasterz kóz

Wiktionary

Koziarz, Kosiarz (943 m) – szczyt w grzbiecie głównym Pasma Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Znajduje się w zachodnim końcu tego pasma, pomiędzy Jaworzynką (936 m) a Suchym Groniem (855 m). W północno-zachodnim kierunku stok Koziarza opada w widły dwóch źródłowych cieków potoku Klępowski, we wschodnim kierunku od Koziarza odchodzi niski grzbiet oddzielający dolinę potoku Kąty od doliny Obidzkiego Potoku. Na grzbiecie tym i w dolinach potoków rozłożone są przysiółki Obidzy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koza ż., kózka ż., kozioł m., koziołek m., koźlak m., koźlę n., kozik m., koźlak m., kozina ż., koźlina ż.

:: fż. koziarka ż.

przym. kozi, koźli, koźlęcy

Wiktionary

# koziatek

nazwisko

SJP.pl

# kozibród

roślina zielna z rodziny astrowatych (złożonych), rosnąca w wielu gatunkach w Europie, Azji i Afryce

SJP.pl

Kozibród (Tragopogon L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 124 gatunki. Występują one w regionie Morza Środziemnego oraz w pozostałej części Europy i Azji w strefie umiarkowanej, rosnące w formacjach trawiastych. Są to rośliny zielne o trawiastych (długich i wąskich) liściach i kwiatach skupionych w koszyczek na szczycie pędu, otwierający się tylko rano.

Wikipedia

# kozica

ssak górski z rodziny pustorożców; giemza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Rupicapra rupicapra|ref=tak., ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

Wiktionary

Kozica (Rupicapra) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas wspinaczki po górach spotkaliśmy kilka kozic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʑit͡sa, AS: koźica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koźlątko n.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. koźlątko n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chamois

* baskijski: (1.1) sarrio

* białoruski: (1.1) сарна ż., серна ż.

* bośniacki: (1.1) divokoza ż.

* chorwacki: (1.1) divokoza ż.

* czeski: (1.1) kamzík m.

* esperanto: (1.1) ĉamo

* ido: (1.1) chamo

* macedoński: (1.1) дивокоза ż.

* niemiecki: (1.1) Gämse ż.

* rosyjski: (1.1) серна ż.

* serbski: (1.1) дивокоза ż.

* słowacki: (1.1) kamzík m.

* szwedzki: (1.1) gems w.

* ukraiński: (1.1) кози́ця ż.

źródła.

== kozica (slovio.) ==

ortografie. козица

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) koza

odmiana.

(1.1) lm. kozicas

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kozicki

nazwisko

SJP.pl

- Jan Kozicki – polski matematyk
- Marian Kozicki – polski jeździec sportowy
- Stanisław Kozicki – polski polityk i publicysta
- Stanisław Kozicki ps. "Howerla" – harcmistrz, podporucznik
- Stefan Kozicki – polski pisarz, reportażysta i scenarzysta
- Władysław Kozicki – polski historyk sztuki, poeta, dramaturg i publicysta

Wikipedia

# kozicowy

piwo kozicowe - regionalny napój kurpiowski

SJP.pl

# koziczek

zdrobnienie od: kozik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kozik

(1.2) mały kozik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jasiek wyskrobał koziczkiem frasobliwego Pana Jezusa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koza ż., kozik mrz.

przym. kozi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kozik, nożyk

Wiktionary

# koziczyn

W Polsce

- Koziczyn – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Cybinka
- Koziczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Regimin
- Koziczyn – zlikwidowany przystanek osobowy w Koziczynie, w gminie Cybinka

Wikipedia

# koziczyński

nazwisko

SJP.pl

# kozidrak

nazwisko

SJP.pl

- Kozidrak – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku nazwisko to nosi mniej niż 50 osób w Polsce.

Osoby noszące nazwisko Kozidrak:

- Beata Kozidrak (ur. 1960) – polska piosenkarka, autorka tekstów i kompozytorka
- Jarosław Kozidrak (1955–2018) – polski gitarzysta i klawiszowiec, wokalista i kompozytor, założyciel zespołu Bajm

Wikipedia

# koziegłowianin

mieszkaniec Koziegłów (miasta w Polsce)

SJP.pl

# koziegłowianka

mieszkanka Koziegłów (miasta w Polsce)

SJP.pl

# koziegłowski

przymiotnik od: Koziegłowy

SJP.pl

# koziegłowy

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

- Koziegłowy – miasto w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Koziegłowy
- Koziegłowy – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Czerwonak (druga pod względem liczby ludności wieś w Polsce)
- Koziegłowy – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Kleczew
- Koziegłowy – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Jasieniec
- Koziegłowy – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Pokrzywnica
- Koziegłowy – gmina miejsko-wiejska w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɛɡˈwɔvɨ, AS: koźegu̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. koziegłowski

Wiktionary

# koziej

związany z kozą, pochodzący od kozy

SJP.pl

Koziej – nazwisko używane w Polsce.

Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce 1226 pełnoletnich osób. Najwięcej w dawnym woj. lubelskim (482 osoby), zamojskim (117 osób) i chełmskim (99 osób).

Wikipedia

# kozielec

Miejscowość na Ukrainie

- Kozielec (Kozełeć) – osiedle typu miejskiego w obwodzie czernihowskim

Miejscowości w Polsce

- Kozielec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
    Kozielec – projektowany rezerwat przyrody w okolicy wsi
- Kozielec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe

- Kozielec (skały) – Karkonosze

Wikipedia

# kozielecki

nazwisko

SJP.pl

# kozielewicz

nazwisko

SJP.pl

# kozielice

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Kozielice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Golczewo
- Kozielice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Kozielice

- Kozielice – dawna gmina wiejska w woj. szczecińskim
- Kozielice – gromada w powiecie pyrzyckim

- Kozielice – nieczynny przystanek kolejowy w Kozielicach w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia

# kozielicki

przymiotnik od: Kozielice

SJP.pl

# kozielsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w obwodzie kałuskim Rosji;

Wiktionary

Kozielsk (ros. Козельск) – miasto w obwodzie kałuskim Rosji.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kozielski

Wiktionary

# kozielski

przymiotnik od:
1. Koźle;
2. Kozielsk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kozielskiem, dotyczący Kozielska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kozielsk mrz.

Wiktionary

# kozienice

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kozienice – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim. Siedziba władz powiatu i miejsko-wiejskiej gminy Kozienice. Położone nad lewym dopływem Wisły – rzeką Zagożdżonką, na Nizinie Środkowomazowieckiej; historycznie – w Małopolsce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam już po uszy Kozienic i tych wyranżerowanych szkap pułkowych, z którymi muszę grywać w mariasza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɛ̇̃ˈɲit͡sɛ, AS: koźė̃ńice

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kozienicki

Wiktionary

# kozienicki

przymiotnik od: Kozienice

SJP.pl

# kozieniczanin

mieszkaniec Kozienic

SJP.pl

# kozieniczanka

mieszkanka Kozienic

SJP.pl

# kozieniec

wrodzona lub nabyta wada postawy nóg u konia, charakteryzująca się pochyleniem stawu nadgarstkowego do przodu; koziniec

SJP.pl

- Kozieniec – wieś w województwie lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Siennica Różana
- Kozieniec – wieś w województwie mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
- Kozieniec – wzniesienie na Garbie Tenczyńskim w Czułowie w województwie małopolskim

Wikipedia

# kozieński

przymiotnik od: Kozy

SJP.pl

# kozieradka

roślina zielna o jasnożółtych kwiatach, przypomina z wyglądu koniczynę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Trigonella|ref=tak., rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych;

(1.2) kulin. przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (nazwa systematyczna|Trigonella foenum-graecum|ref=tak.)

Wiktionary

Kozieradka (Trigonella L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje ponad 100 gatunków występujących na wszystkich kontynentach Starego Świata sięgając po wyspy Oceanii. W Polsce jako przejściowo dziczejące (efemerofity) spotykane są dwa gatunki: kozieradka błękitna (T. caerulea) i pospolita (T. foenum-graecum).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Dodawana do potraw, kozieradka wzbogaca ich smak i pobudza trawienie, działając przy tym regenerująco, przeciwzapalnie i przeciwalergicznie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kozierodka

Wiktionary

# kozierkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kozietulski

nazwisko

SJP.pl

# kozieł

nazwisko

SJP.pl

Kozieł – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Praszka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

W 1929 r. wybudowano kapliczkę we wsi z wizerunkiem Maryi z dzieciątkiem Jezus, która stała się zabytkiem. Na początku 2015 r. wyremontowano i odświeżono wygląd kapliczki.

Wikipedia

# kozik

rodzaj małego nożyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały nóż ze składanym, spiczastym ostrzem i drewnianym trzonkiem

Wiktionary

- kozik, cyganek – składany nóż w drewnianej oprawie
- Kozik – nazwisko

Osoby:

- Marcin Kozik – matematyk i informatyk związany z Uniwersytetem Jagiellońskim
- Jakub Kozik – matematyk i informatyk związany z Uniwersytetem Jagiellońskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chuligan wyrył kozikiem na drewnianej ławce plugawy napis.

(1.1) Do dziesiątego roku życia zepsuł ze cztery koziki, ale też strugał nimi dziwne rzeczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔʑik, AS: koźik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koźlątko n., koźlę n., koziarz mos., koziczek mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nożyk, scyzoryk, reg. pozn. hajtok.

Wiktionary

# kozikowski

nazwisko

SJP.pl

# kozina

mięso z kozy

SJP.pl

- Kozina (mięso)
- Kozina – dwuwierzchołkowe wzniesienie w Sudetach Środkowych, w Górach Kamiennych, w zachodniej części pasma Gór Suchych
- Kozina – wieś na Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim
- Kozina – wieś na Ukrainie w obwodzie iwanofrankiwskiego, w rejonie tyśmienickim
- Kozina – wieś w Słowenii, w gminie Hrpelje-Kozina

Wikipedia

# koziniec

wrodzona lub nabyta wada postawy nóg u konia, charakteryzująca się pochyleniem stawu nadgarstkowego do przodu; kozieniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. kozie łajno

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 9, w tym 3 podstawowe

- Koziniec – część miasta Czchów
- Koziniec – część miasta Zakopane
- Koziniec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
- Koziniec – część wsi Liszno-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec Fabryczny
- Koziniec – część wsi Ożegów w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
- Koziniec – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Mucharz
- Koziniec – część wsi Przybradz w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wieprz
- Koziniec – część wsi Nowy Borek w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
- Koziniec – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Jasionówka

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. koziorz mos.

Wiktionary

# koziński

nazwisko

SJP.pl

Koziński v. Zagłoba, Zdan, Kojleńczyk (Koileńczyk) – własny

Wikipedia

# koziobrody

przymiotnik

(1.1) mający kozią brodę, podobną do koziej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔˈbrɔdɨ, AS: koźobrody

Wiktionary

# koziogłów

przymiotnik

(1.1) stpol. mający kozią głowę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʑɔɡwuf, AS: koźogu̯uf

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koziogłowy

Wiktionary

# koziogłowy

przymiotnik

(1.1) mający kozią głowę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔɡˈwɔvɨ, AS: koźogu̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. koziogłów

Wiktionary

# koziokopytny

przymiotnik

(1.1) mający kozie kopyta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔkɔˈpɨtnɨ, AS: koźokopytny

Wiktionary

# kozionogi

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający kozie nogi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dla siebie zaś wynalazł inny przemyślny instrument, piszczałkę, syrinks (my jednak dalej w tej książce usłyszymy o niej jako o melancholijnej zdobyczy kozionogiego Pana).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔ̃ˈnɔɟi, AS: koźõnoǵi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kozłonogi, koźlonogi, koziostopy

Wiktionary

# koziooki

przymiotnik

(1.1) mający kozie oczy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔˈːci, AS: koź•oḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. kozioki, rzad. kozooki

Wiktionary

# kozioróg

kozioróg dębosz - chrząszcz żyjący w lasach liściastych

SJP.pl

# koziorogi

przymiotnik

(1.1) mający kozie rogi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔˈrɔɟi, AS: koźoroǵi

Wiktionary

# koziorowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Krzysztof Koziorowicz – polski koszykarz
- Michał Koziorowicz – polski szachista

Wikipedia

# koziorowski

nazwisko

SJP.pl

# koziorożec

zwierzę górskie o dużych rogach zagiętych ku tyłowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

(1.2) astr. astrol. dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Koziorożca (1.2)

Wiktionary

- koziorożec – zwierzę krętorogie z rodzaju Capra:
  - koziorożec abisyński (Capra walie)
  - koziorożec alpejski (Capra ibex ibex)
  - koziorożec kaukaski (Capra caucasica)
  - koziorożec nubijski (Capra ibex nubiana)
  - koziorożec pirenejski (Capra pyrenaica)
  - koziorożec syberyjski (Capra ibex sibirica)
  - koziorożec wschodniokaukaski (Capra cylindricornis)
- Koziorożec – gwiazdozbiór
- Koziorożec – jeden z astrologicznych znaków zodiaku
- Koziorożec – belgijska seria komiksowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Koziorożca jest Deneb Algedi.

(1.1) Konstelacja Koziorożca góruje o północy w sierpniu.

(1.2) Koziorożec to jeden ze znaków zodiaku, który występuje po Strzelcu, a przed Wodnikiem.

(1.2) Pod koniec grudnia Słońce wchodzi w znak Koziorożca.

(1.2) Wejściu Słońca w znak Koziorożca (21 lub 22 XII) towarzyszy przesilenie zimowe.

(1.2) Koziorożcem, jednym z zimowych, ziemskich i kardynalnych znaków zodiaku, rządzi planeta Saturn.

(2.1) Ona zachowuje się jak typowy Koziorożec.

(2.1) Mój tata jest zodiakalnym Koziorożcem, a mama – zodiakalnym Bykiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɔʑɔˈrɔʒɛt͡s, AS: koźorožec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koziorożec mzw., koziorożątko n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Cap

(1.2) symbol. ♑

Wiktionary

# koziorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. pasterz kóz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koziniec mrz.

Wiktionary

# kozioł

1. samiec kozy;
2. samiec sarny, rogacz;
3. siedzenie dla woźnicy w pojeździe konnym;
4. drążki drewniane zbite na skos w kształcie litery X, używane jako konstrukcja wsporcza;
5. przyrząd gimnastyczny używany do ćwiczeń w skokach;
6. odbicie piłki od ziemi;
7. ludowy instrument dęty, odmiana dud

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. dorosły samiec kozy;

(1.2) zool. samiec sarny;

(1.3) przen. człowiek uparty, nieprzejednany

(1.4) sport. odbicie piłki od ziemi;

(1.5) muz. ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych;

(1.6) przest. drewniana konstrukcja do noszenia cegieł na plecyecach

(1.7) bud. umocnienie kalenicy dachu krytego strzechą

(1.8) druk. drukarski stół z pochyłym blatem

(1.9) stojak do piłowania drewna;

(1.10) roln. stojak do suszenia siana

(1.11) stojak służący jako podpora lub zapora

(1.12) siedzenie powożącego pojazdem zaprzęgowym

(1.13) wojsk. karabiny (lub inna broń długa) ustawione na sztorc i oparte o siebie nawzajem

(1.14) stpol. rodzaj mocnego piwa

(1.15) sport. przyrząd gimnastyczny, używany w akrobatyce

(1.16) daw. przen. człowiek niedbały

(1.17) kolej. wózek do przewożenia wagonów szerokotorowych po torach węższych

Wiktionary

## Geografia Polski

- Kozioł – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Baranów
- Kozioł – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Kolno
- Kozioł koło Sławkowa – osiedle w Sławkowie
- Kozioł koło Strzemieszyc – osiedle w Sławkowie
- Kozioł – gromada w powiecie koleńskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Kolega zabrał złom z pyska upolowanego przeze mnie kozła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔʑɔw, AS: koźou̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koźlina ż., koźlątko n., koza ż., kozłowanie n.

:: zdrobn. koziołek m., koźlę n.

czas. kozłować, koziołkować, przekoziołkować

przym. koźli, kozi, koziołkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cap

(1.2) rogacz

(1.5) kozioł ślubny, kozioł weselny, kozioł wielkopolski

(1.14) koźlak

Wiktionary

# koziołeczek

zdrobnienie od: koziołek

SJP.pl

# koziołek

mały kozioł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. młody lub mały kozioł

(1.2) zool. młody samiec sarny

(1.3) ćwiczenie fizyczne z przewrotem ciała

(1.4) lekkie siedzisko woźnicy

(1.5) lud. drewniana figurka używana podczas obchodów wsi i na zabawie w ostatni wtorek karnawału

(1.6) techn. lekka konstrukcja podpierająca

(1.7) ornit. zob. kszyk.

Wiktionary

koziołek

- «mały, młody kozioł – samiec kozy lub sarny»
- «małe, o lekkiej konstrukcji siedzenie dla woźnicy; też: podwyższenie nakładane na kozioł»
- «niewielki kozioł – konstrukcja»
- «inaczej fikołek»

W Polsce

- Koziołek – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Skępe
- Koziołek – część wsi Skrzynno w województwie łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
- Koziołek – zniesiona nazwa osady leśnej w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Bolesławiec
- Koziołek – kolonia wsi Żdżary w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Bolesławiec
- Koziołek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Koziołek – część wsi Rusinów w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Majdan Królewski
- Koziołek – przystanek kolejowy w Koziołku, w województwie kujawsko-pomorskim

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kɔˈʑɔwɛk, AS: koźou̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koziołkowanie n., kozioł m., koźlątko n., koźlak m., koźlina ż., koza ż., koźlę n., koziarz mos.

przym. koźli, koziołkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) capek, koźlak, koźlątko

(1.3) fikołek

(1.6) kawaleto, kobyłka

Wiktionary

# koziołkować

wykonywać całym ciałem szybki obrót przez głowę

SJP.pl

# koziołkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) robienie koziołków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kozioł mzw., koziołeczek mzw., koziołek mzw., koźlątko n., koźlę n.

czas. koziołkować ndk.

przym. koziołkowy

Wiktionary

# koziołkowy

przymiotnik od: koziołek

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do koziołka

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący koziołka, określający koziołka, używany przy koziołku

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla koziołka, mający cechy koziołka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kozioł mzw., koziołek mzw., koźlątko n., koźlę n., koziołkowanie n.

Wiktionary

# koziułkowate

rodzina owadów z rzędu muchówek

SJP.pl

Koziułkowate, komarnice (Tipulidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek.

Ich odnóża mogą oderwać się od reszty ciała, co może je ratować po złapaniu przez ptaki.

Większość osiąga do 60 mm długości, niektóre tropikalne gatunki nawet ponad 100 mm. Samice mają wypukłe od strony brzusznej odwłoki z powodu zgromadzonych jaj oraz spiczaste pokładełka służące do ich składania.

Wikipedia

# koziułkowaty

o cechach koziułkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# kózka

1. zdrobnienie od: koza;
2. ekspresywnie: młoda dziewczyna;
3. rodzaj owadów z rodziny szarańczowatych;
4. przedstawiciel nadrodziny chrząszczy z podrzędu wielożernych;
5. gatunek ryby z rodziny piskorzowatych, np. kózka aralska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: koza

(1.2) icht. nazwa systematyczna|Sabanejewia|ref=tak., ryba z rodzaju Sabanejewia, z rodziny piskorzowatych;

Wiktionary

- kózka (Stauroderus) – rodzaj owadów prostoskrzydłych
- kózka – przedstawiciel chrząszczy z nadrodziny kózek (Cerambycoidea), zwłaszcza rodziny kózkowatych
- kózka (Cobitis taenia) – gatunek ryby oraz pierwszy człon nazw zwyczajowych niektórych innych gatunków ryb z rodziny piskorzowatych:
  - kózka aralska (Sabanejewia aurata)
  - kózka bergatino (Sabanejewia larvata)
  - kózka kaspijska (Sabanejewia caspia)
  - kózka rumuńska (Sabanejewia romanica)
  - kózka wielka (Cobitis elongata)

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Po łące skakały małe kózki.

  (1.2) Ichtiolog badał kózki i karasie.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. koza ż., koźlątko n., koźlę n., koziarz mos.

  przym. kozi

  Wiktionary

# kózki

rodzina chrząszczy o długich czółkach; kózkowate

SJP.pl

5 miejscowości w Polsce:

- Kózki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki
- Kózki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Grębków
- Kózki – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki
- Kózki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
- Kózki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Biała Piska

Wikipedia

# kózkowate

1. rodzina chrząszczy o długich czółkach; kózki;
2. rodzina słodkowodnych ryb karpiokształtnych; piskorzowate, kózkowate

SJP.pl

Kózkowate (Cerambycidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy, podrzędu chrząszczy wielożernych. Rodzina obejmuje owady o wydłużonym ciele i charakterystycznych niezwykle długich czułkach, które często sięgają poza odwłok. Do rodziny tej zalicza się ponad 20 tys. gatunków; w Polsce 194.

Wikipedia

# kózkowaty

o cechach kózkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# koźlak

1. jadalny grzyb o rudopomarańczowym lub jasnobrązowym kapeluszu i wysmukłej, białej nodze; kozak; koźlarz;
2. gatunek mocnego i ciemnego piwa ze słodu jęczmiennego;
3. koźlę, koziołek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. zool. koziołek, koźlę

(1.2) mikol. zob. koźlarz.

(1.3) mikol. reg. zob. maślak zwyczajny.

(1.4) kulin. spoż. rodzaj mocnego piwa;

Wiktionary

- koźlak – typ wiatraka
- Koźlak – osada w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie węgorzewskim, gminie Budry.
- koźlak – (potocznie) rodzaj grzyba z rodziny borowikowatych, zob. koźlarz
- koźlak – gatunek piwa
  - Koźlak – marka piwa browaru Amber

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔʑlak, AS: koźlak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. koźlarek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kozak, koźlarek

(1.3) maślarz, maśloch, maślicha, maślórka, maśluk, pępek, ślimak, sośniak

Wiktionary

# koźlakowy

→ koźlak

SJP.pl

#### Patrz:

koźlak

# koźlanin

mieszkaniec Koźla

SJP.pl