# walerian

1. roślina lecznicza;
2. preparat przygotowany z tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Walerian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „mocny”, „silny”, „zdrowy”. Wśród patronów – św. Walerian, męczennik z III wieku (wspominany 14 kwietnia).

Walerian imieniny obchodzi: 29 stycznia, 14 kwietnia, 14 czerwca, 23 sierpnia i 15 grudnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój brat ma na imię Walerian.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈlɛrʲjãn, AS: valerʹi ̯ãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Waleriusz mos.

Wiktionary

# waleriana

1. roślina lecznicza;
2. preparat przygotowany z tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Waleriana – imię żeńskie
- waleriana – potoczna nazwa kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis)
- waleriana – lek uspokajający robiony z kozłka lekarskiego

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvalɛrʲˈjãna, AS: valerʹi ̯ãna

Wiktionary

# walerianek

zdrobnienie od: Walerian (imię męskie)

SJP.pl

# waleriankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerianka lub z nim związany

SJP.pl

# walerianostwo

Walerian z małżonką; Walerianowie

SJP.pl

# walerianowie

Walerian z małżonką; Walerianostwo

SJP.pl

# walerianowo

Miejscowości w Polsce

- Walerianowo – kolonia w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc
- Walerianowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek
- Walerianowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki

Wikipedia

# walerianowy

przymiotnik od: waleriana

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z walerianą; zawierający walerianę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waleriana ż.

Wiktionary

# walerij

imię męskie

SJP.pl

# waleriusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Waleriusz – imię męskie i oboczna forma imienia Walery.

Żeński odpowiednik: Waleria

Waleriusz imieniny obchodzi 16 stycznia, 28 stycznia, 29 stycznia i 19 lutego.

Znane osoby noszące to imię:

- Waleriusz z Trewiru - święty, drugi biskup Trewiru
- Waleriusz Flakkus, poeta rzymski

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 396 roku umarł biskup Hippony Waleriusz, a Augustyn został obrany jego następcą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Waleria ż., Walery m., Walerian m.

Wiktionary

# walerka

zdrobnienie od: Walerian, Walery (imiona męskie)

SJP.pl

# walerostwo

Walery z małżonką; Walerowie

SJP.pl

# walerów

Walery z małżonką; Walerostwo

SJP.pl

Walerów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kKościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Czerwonce Grochowskiej

Wikipedia

# walerowie

Walery z małżonką; Walerostwo

SJP.pl

# walerowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerego lub z nim związany

SJP.pl

# walery

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Walery – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Powstało ono z przydomka Valerius, który pochodzi z nazwy rodu Waleriuszów i oznaczał pierwotnie „człowieka z rodu Waleriuszów”. Porównaj z: Waleriusz

Żeński odpowiednik: Waleria

Imieniny Walerego wypadają 28 stycznia, 19 lutego, 14 czerwca i 27 listopada.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wszystkie zebrane środki na bieżąco są przeznaczane na leczenie i rehabilitację Walerego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈlɛrɨ, AS: valery

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Waleriusz mos., Waleria ż.

Wiktionary

# wales

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Jimmy Wales – założyciel Wikipedii

Miejscowości w USA:

- Wales – miasto w stanie Alaska, w okręgu Nome
- Wales – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cavalier
- Wales – miejscowość w stanie Massachusetts, w hrabstwie Hampden
- Wales – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Androscoggin
- Wales – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie
- Wales – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Sanpete
- Wales – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waukesha

Wikipedia

# walesiak

nazwisko

SJP.pl

# waleska

1. imię żeńskie;
2. legendarna założycielka miasta Kłodzka

SJP.pl

Waleska (Walaska, Valeska, Valaska lub Valiska) – legendarna założycielka miasta Kłodzka, która miała panować na grodzie na Zamkowej Górze w czasach pogańskich. Postać funkcjonowała w tradycji ludowej ziemi kłodzkiej jeszcze do czasów wymiany narodowościowej na tym terenie po II wojnie światowej.

Wikipedia

# waleszczak

nazwisko

SJP.pl

# walet

figura karciana mająca najniższą wartość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba mieszkająca nielegalnie w akademiku

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dołożyłem waleta kier.

(2.1) Mamy bardzo ciasno w pokoju, bo mieszka z nami dwóch waletów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalɛt, AS: valet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waletowanie n., walecik mrz.

czas. waletować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jopek, bubek, wacek, dupek

Wiktionary

# waleta

1. wiersz pożegnalny rozstających się kochanków, charakterystyczny dla epoki renesansu i baroku;
2. dawniej: rozstanie, pożegnanie

SJP.pl

# waletować

potocznie: nocować, mieszkać bez meldunku w domu akademickim

SJP.pl

czasownik

(1.1) mieszkać bez meldunku w akademiku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvalɛˈtɔvat͡ɕ, AS: valetovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waletowanie n., walet

Wiktionary

# waletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|waletować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. waletować ndk.

rzecz. walet mos./mzw.

Wiktionary

# walewice

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 4 podstawowe

- Walewice – wieś w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Torzym
- Walewice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Zelów
- Walewice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy
- Walewice – osada w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy
- Walewice – przysiółek wsi Wola Wydrzyna w woj. łódzkim w pow. pajęczańskim w gminie Sulmierzyce
- Walewice – przysiółek wsi Karolina w woj. mazowieckim w pow. piaseczyńskim w gminie Góra Kalwaria

Wikipedia

# walewicki

przymiotnik od: Walewice

SJP.pl

# walewski

nazwisko

SJP.pl

Walewski (forma żeńska: Walewska; liczba mnoga: Walewscy) – polskie nazwisko. Pierwsza wzmianka w 1386, powstało poprzez dodanie formantu ski do nazw miejscowych Walew, Walewice, Walowice (kilka wsi). Nazwisko to nosiło w Polsce kilka rodów szlacheckich. Byli to Walewscy herbu Amadej, Bończa oraz herbu Kolumna (z tego rodu wywodziła się linia hrabiowska).

Wikipedia

# walezjusz

członek dynastii królów francuskich panującej w latach 1328-1589

SJP.pl

# walezjusze

dynastia francuska

SJP.pl

Walezjusze (fr. Valois) – dynastia królów francuskich panująca w latach 1328–1589. Jej założycielem był Karol de Valois – ojciec Filipa VI i syn Filipa III Śmiałego. Dynastia była faktycznie boczną linią dynastii Kapetyngów.

Wikipedia

# walezjuszostwo

Walezjusz z małżonką; Walezjuszowie

SJP.pl

# walezjuszowie

Walezjusz z małżonką; Walezjuszostwo

SJP.pl

# walezjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walezjusza lub z nim związany

SJP.pl

# walezostwo

Walezy z małżonką; Walezowie

SJP.pl

# walezowie

Walezy z małżonką; Walezostwo

SJP.pl

# walezowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walezego lub z nim związany

SJP.pl

# walezy

imię męskie

SJP.pl

# walezyjczycy

narodowość w Szwajcarii

SJP.pl

# walezyjczyk

członek jednej z narodowości w Szwajcarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu zamieszkującego w Szwajcarii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Walezyjka ż.

przym. walezyjski

Wiktionary

# walezyjka

członkini jednej z narodowości w Szwajcarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini narodu zamieszkującego w Szwajcarii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Walezyjczyk

przym. walezyjski

Wiktionary

# walezyjski

dotyczący Walezyjczyków

SJP.pl

# walgancyklowir

organiczny związek chemiczny stosowany w zapobieganiu i leczeniu cytomegalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. farmaceutyk przeciwwirusowy używany do leczenia i zapobiegania cytomegalii; prolek gancyklowiru (jego ester L-walinowy)

Wiktionary

Walgancyklowir (łac. valganciclovirum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, ester L-walinowy gancyklowiru, stosowany jako prolek w zapobieganiu i leczeniu infekcji wirusem cytomegalii (CMV) u pacjentów z niedoborem odporności.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po spożyciu walgancyklowiru zachodzi szybki jego metabolizm do aktywnego leku, tj. gancyklowiru.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wzór sumaryczny: C14H22N6O6; nazwy handlowe: Ceglar, Sperart, Valcyclox, Valcyte, Valhit

Wiktionary

# walgina

walgina rdestniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# walhalla

mit. germ. miejsce przyjmowania przez boga Odyna dusz poległych w walce bohaterów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mit. w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju

Wiktionary

Walhalla, Valhalla (staronord. Valhöll – komnata, pałac poległych) – w mitologii nordyckiej miejsce przebywania poległych w chwale wojowników (tzw. Einherjerów), których z pola bitwy zabierały walkirie, a na progu Walhalli witał ich Bragi. Walhalla to kraina wiecznego szczęścia.

Wikipedia

# wali

zarządca wilajetu w Turcji

SJP.pl

- wali – wieloznaczny termin arabski
- wali – gubernator wilajetu
- Wali – bóg w mitologii nordyckiej
- Wali – indonezyjski zespół muzyczny

Wikipedia

# walia

1. kraj będący częścią składową Wielkiej Brytanii;
2. Nowa Południowa Walia - stan w Australii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Wiktionary

Walia (wal. Cymru, wym. [ˈkəmrɨ]; ang. Wales, wym. [ˈweɪlz]) – część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Także celtycka kraina historyczna. Kraj jest położony w południowo-zachodniej części wyspy Wielka Brytania, na zachód od Anglii, nad morzami Irlandzkim i Celtyckim. Stolicą Walii jest Cardiff.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Walia położona jest na zachód od Anglii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalʲja, AS: valʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walijski mrz., Walijczyk mos., Walijka ż., walijskość ż.

przym. walijski

Wiktionary

# walić

1. burzyć, rozwalać, obalać;
2. potocznie:
a) uderzać, stukać, łomotać;
b) rzucać, strzelać, trafiać;
c) wybuchać;
d) iść gromadnie, w wielkiej masie; pędzić tłumnie;
e) wydobywać się, sypać, buchać itp.;
f) mówić bez ogródek, wprost;
3. walić się:
a) rozpadać się, grozić zawaleniem;
b) potocznie: bić się, rozbijać się; bić się nawzajem;
c) potocznie: spadać, osypywać się, osuwać się;
d) potocznie: kłaść się ciężko, upadać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. walnąć)

(1.1) pot. wydobywać nagły, głośny, donośny dźwięk z instrumentu

(1.2) pot. strzelać z broni

(1.3) pot. o uderzeniach pioruna uderzać

(1.4) pot. rzucać coś gwałtownie, byle jak lub byle gdzie

(1.5) pot. mówić coś wprost, dosadnie

(1.6) pot. robić coś niedelikatnie, zdecydowanie

(1.7) pot. zepsuć się (o przedmiocie)

(1.8) pot. zabić

(1.9) pot. ukraść

(1.10) pot. przewracać coś

(1.11) pot. wydobywać się skądś w dużych ilościach, gwałtownie

(1.12) pot. przemieszczać się szybko i zdecydowanie, zwłaszcza tłumnie

(1.13) pot. odbywać stosunek płciowy jako strona aktywna

(1.14) pot. grub. wydzielać nieprzyjemny zapach

(1.15) pot. pić alkohol

czasownik przechodni niedokonany (dk. walnąć)

(2.1) pot. mocno coś lub kogoś uderzać

czasownik zwrotny niedokonany walić się (dk. walnąć się)

(3.1) posp. bić siebie samego

(3.2) bić się nawzajem

(3.3) upadać

czasownik zwrotny niedokonany walić się (dk. brak)

(4.1) popadać w ruinę

(4.2) wulg. iść precz, zostawić kogoś w spokoju

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Całą wczorajszą noc waliły pioruny.

(1.5) Nie cackaj się. Wal prosto z mostu.

(1.11) Jak się dobrze pali, to dym powinien walić drzwiami i oknami.

(1.12) Lepiej wyjdźmy po cichu. Nie musimy walić środkiem sali.

(1.13) Chciałbym ją mieć dla siebie i walić ją co wieczór.

(1.14) Nie lubię z nim gadać, strasznie mu wali z gęby.

(1.15) Wczoraj waliliśmy wódę do późna w nocy.

(3.3) Widziałem, jak od uderzenia pioruna drzewo wali się na ziemię.

(4.1) Ten stary dom się wali już.

(4.1) Ponad trzydzieści lat temu sinolog tłumaczył również aktualność dzieła Konfucjusza: Czytając go, można odnaleźć w jego lęku jakby echo obaw, które odczuwamy obecnie na Zachodzie – poczucie, że żyjemy w świecie, który się wali.

(4.2) Wal się, cioto! Nie będziesz obrażał mojej matki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalʲit͡ɕ, AS: valʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walenie n., walnięcie n., zwał mrz.

przym. walnięty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) strzelać, uderzać, rąbać

(1.7) psuć się

(1.8) zabijać, mordować, ubijać

(1.9) kraść

(1.10) wywracać, obalać

(1.11) bić

(1.13) rżnąć, bzykać, dymać

(2.1) uderzać, rąbać, wbijać

(3.1) bić się, tłuc się

(3.2) bić się, tłuc się

(3.3) fikać, obalać się

(4.2) spierdalać, wypierdalać

Wiktionary

# walichnowski

nazwisko

SJP.pl

# walicki

nazwisko

SJP.pl

Walicki (forma żeńska: Walicka; liczba mnoga: Waliccy) – polskie nazwisko. Pod koniec XX wieku w Polsce nosiło je 3333 osób.

Wikipedia

# waliczek

nazwisko

SJP.pl

# walida

w dawnej Turcji: żyjąca matka panującego sułtana

SJP.pl

# walidacja

1. badanie odpowiedniości, trafności lub dokładności czegoś;
2. w psychologii:
a) sprawdzenie zgodności spostrzeżeń ze spostrzeżeniami innych ludzi;
b) oszacowanie trafności testu;
3. dawniej: potwierdzenie, uprawomocnienie

SJP.pl

- walidacja (geriatria)
- walidacja (psychologia)
- walidacja (psychometria) – metoda stosowana podczas tworzenia narzędzi psychologicznych
- walidacja (rynek pracy)
- walidacja (system kwalifikacji)
- walidacja (technika)

Wikipedia

# walidacyjny

→ walidacja

SJP.pl

#### Patrz:

walidacja

# walidator

program komputerowy sprawdzający poprawność danych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. program sprawdzający poprawność dokumentu o określonej składni;

Wiktionary

Walidator – program sprawdzający poprawność dokumentu o określonej składni. Walidatory stały się na tyle popularną usługą, że niektóre z nich ewoluowały w multiwalidatory przeprowadzające kilka wariantów walidacji jednocześnie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Walidator nie znalazł błędów w kodzie XML.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvalʲiˈdatɔr, AS: valʹidator

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. walidować ndk.

Wiktionary

# walidować

1. badać (zbadać) odpowiedniość, trafność lub dokładność czegoś;
2. nadawać (nadać) prawomocność dokumentowi urzędowemu

SJP.pl

# waligóra

1. baśniowy olbrzym, mogący unieść lub przewrócić górę; Waligóra;
2. potocznie, żartobliwie: mężczyzna o potężnej budowie ciała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. siłacz unoszący lub przewracający góry

Wiktionary

Waligóra (niem. Heidelberg) – najwyższy szczyt Gór Suchych i jednocześnie całych Gór Kamiennych (933,88 lub 936 m n.p.m.), leżący odpowiednio w ich północnej i środkowej części. Jest jedną z najwyższych gór Sudetów Środkowych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvalʲiˈɡura, AS: valʹigura

Wiktionary

# waligórski

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Waligórski – generał
- Andrzej Waligórski – poeta, satyryk
- Andrzej Waligórski – antropolog kultury, afrykanista
- Ewaryst Waligórski – polityk
- Teofil Waligórski – polityk

Wikipedia

# walijczyk

mieszkaniec Walii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Walii

Wiktionary

Walijczycy (ang. Welsh people, wal. Cymry) – naród celtycki zamieszkujący głównie Walię (3 mln), Stany Zjednoczone (2 mln) i Anglię (0,6 mln). Tożsamość walijska jest przykładem tożsamości negatywnej, która ukształtowała się w opozycji do tożsamości angielskiej. Znaczną rolę poczucia przynależności narodowej mają: kultura, religia, sport (rugby), język walijski oraz symbole narodowe. W Walii istnieje ruch separatystyczny Yes Cymru.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vaˈlʲijt͡ʃɨk, AS: valʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walia ż.

:: fż. Walijka ż.

przym. walijski

Wiktionary

# walijka

mieszkanka Walii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Walii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walia ż.

:: fm. Walijczyk mos.

przym. walijski

Wiktionary

# walijski

związany z Walią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Walią, dotyczący Walii

(1.2) związany z Waliss, dotyczący Waliss

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;

Wiktionary

Język walijski (wal. Cymraeg) – język z grupy brytańskiej języków celtyckich, którym według cenzusu z 2011 roku mówi 18% obywateli Walii (562 tys. osób), a 14% społeczeństwa potrafi w nim czytać, pisać oraz mówić. Szacuje się, że od 100 do 150 tysięcy Walijczyków mieszkających w Anglii posługuje się językiem walijskim. Z kolei w argentyńskiej prowincji Chubut, gdzie żyje emigracja walijska, językiem tym posługuje się 5 tysięcy osób. W regionie tym ma on status języka urzędowego. Obecnie niewiele osób posługuje się wyłącznie językiem walijskim, niemal wszyscy walijskojęzyczni Walijczycy są dwujęzyczni. Można wyodrębnić cztery główne dialekty: wenedocjański, powyski, domecki i gwencki. Najstarsze zabytki literackie pochodzą z VI wieku. Walijski jest językiem p-celtyckim, podobnie jak inne języki brytańskie, a także język galijski.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vaˈlʲijsʲci, AS: valʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walia ż., Walijka ż., Walijczyk m., walijskość ż.

Wiktionary

# walijskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem walijskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem walijskim

(1.3) spisany, stworzony w języku walijskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈlʲijskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: valʹii ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# walijskość

→ walijski

SJP.pl

#### Patrz:

walijski

# walim

zarządca wilajetu w Turcji

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

- Walim – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Walim
- Walim – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Stara Kornica

## Inne

- Walim – stacja kolejowa we wsi Walim

## Zobacz też

- Walim Dolny

Wikipedia

# walimianin

mieszkaniec Walimia (wsi w Polsce)

SJP.pl

# walimianka

mieszkanka Walimia (wsi w Polsce)

SJP.pl

Walimka (Walimianka) – potok górski w Sudetach Środkowych, w Górach Sowich, w woj. dolnośląskim.

Wikipedia

# walimski

→ Walim

SJP.pl

#### Patrz:

Walim

# walina

aminokwas egzogenny, składnik białek roślinnych i zwierzęcych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, kwas aminoizowalerianowy;

(1.2) daw. zwalony gruz

Wiktionary

Walina (nazwa skrótowa Val, V) – organiczny związek chemiczny, aminokwas egzogenny, kodowany przez kodony GUU, GUC, GUA oraz GUG.Jest aminokwasem niepolarnym o alifatycznym, rozgałęzionym łańcuchu bocznym -CH-(CH3)2.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ser edamski tłusty zawiera walinę i alaninę.

Wiktionary

# waliński

nazwisko

SJP.pl

# waliska

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Waliska – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą
- Waliska – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Latowicz

Wikipedia

# walisneria

roślina wodna żyjąca w wodach słodkich; hodowana w akwariach; nurzaniec

SJP.pl

# waliszewice

Waliszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Goszczanów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# waliszewski

nazwisko

SJP.pl

- Waliszewski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 2273 osoby.

Osoby noszące nazwisko Waliszewski:

- Andrzej Waliszewski (ur. 1955) – polski polityk, wicewojewoda śląski;
- Feliks Waliszewski (14??–1526) – stolnik łęczycki w latach 1520–1526;
- Kazimierz Waliszewski (1849–1935) – polski i francuski historyk, pisarz i publicysta;
- Krzysztof Waliszewski (ur. 1981) – polski ekonomista;
- Leszek Waliszewski (ur. 1953) – polski inżynier, przedsiębiorca i menedżer;
- Stanisław Waliszewski (XVI wiek) – poseł ziemi dobrzyńskiej na sejm 1576/1577 roku;
- Włodzimierz Waliszewski (1934–2013) – polski matematyk;
- Zygmunt Waliszewski (1897–1936) – polski malarz i rysownik.

Wikipedia

# waliza

duża walizka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. walizka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Włożyłaś już szlafrok do walizy?

(1.1) Gdzie się pan pchasz z tą walizą?

(1.1) Chyba nie weźmiesz tych wszystkich waliz ze sobą do pociągu?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walizeczka ż., walizka

przym. walizkowy

Wiktionary

# walizeczka

zdrobnienie od: walizka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od walizka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvalʲiˈzɛt͡ʃka, AS: valʹizečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waliza ż., walizka ż.

przym. walizkowy

Wiktionary

# walizka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

(1.2) gw-pl|Warszawa. brzuch

Wiktionary

Walizka – przenośne opakowanie na bagaż, używane najczęściej w trakcie podróży. W kształcie zbliżona jest do płaskiego prostopadłościanu z zaokrąglonymi krawędziami. Składa się z dwóch ruchomych względem siebie części, połączonych zawiasami.

Walizki wykonywane są z różnych materiałów: tkaniny, tworzywa sztucznego, skóry. Zwykle poszczególne boki są dodatkowo usztywnione wewnętrznymi wkładkami, aby zapobiec deformacji kształtu. Na jednym z boków znajduje się uchwyt służący do przenoszenia. Często dodatkowo walizka jest wyposażona w kółka oraz wysuwany uchwyt, które umożliwiają przemieszczanie walizki bezpośrednio po podłodze, bez podnoszenia. Niektóre walizki posiadają zamki, chroniące ich zawartość.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Udało mi się spakować wszystkie rzeczy tylko w jedną małą walizkę.

(1.2) Gruby, wciągnij walizkie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈlʲiska, AS: valʹiska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. walizeczka ż.

:: zgrub. waliza ż.

przym. walizkowy

Wiktionary

# walizkowy

przymiotnik od: walizka

SJP.pl

# walka

1. zorganizowane działania militarne wrogich wojsk; bitwa, starcie, wojna
2. zmagania przeciwników, sportowców
3. działania w celu zlikwidowania czegoś negatywnego lub uzyskania czegoś pozytywnego
4. konfrontacja sprzecznych stanowisk, interesów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) siłowe lub zbrojne rozstrzyganie konfliktu

(1.2) przen. zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś

(1.3) sport. mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego

Wiktionary

Walka – pojęcie wieloznaczne, oznaczające konfrontację i zmagania jednostek, zbiorowości czy sił. Często zamiennie używa się takich pojęć jak konflikt, wojna, konkurencja, spór, rywalizacja, mają one jednak odmienny zakres znaczeniowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W stolicy kraju wybuchły walki pomiędzy rywalizującymi ze sobą przywódcami rebeliantów.

(1.1) W shōnenach najbardziej lubię sceny walk.

(1.2) W amerykańskiej polityce zagranicznej najważniejsza jest obecnie walka z terroryzmem.

(1.2) Kolarz na wyścigu toczy walkę nie tylko z rywalami, ale też z bólem i własnymi słabościami.

(1.3) Walka Andrzeja Gołoty z Lennoksem Lewisem skończyła się już w pierwszej rundzie nokautem polskiego boksera.

(1.3) Na dzisiejszą galę boksu w Las Vegas przewidziane są cztery walki, wśród nich o pas mistrza świata federacji WBF.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalka, AS: valka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waleczność ż., walczerz m., walczenie n., powalczenie n., zwalczanie n., zwalczenie n.

czas. wywalczyć, walczyć ndk., powalczyć dk., zwalczać ndk., zwalczyć dk.

przym. waleczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wojna, konflikt, starcie, potyczka, bój, wojowanie

(1.2) zmaganie

(1.3) starcie, mecz

Wiktionary

# walker

## Kinematografia

Filmy

- Walker – amerykańsko-meksykańsko-hiszpański film dramatyczny z 1987 roku
- Walker – polski film krótkometrażowy z 2004 w reżyserii Macieja Dejczera

Wikipedia

# walkie-talkie

[czytaj: łoki-toki] mały radiotelefon służący do porozumiewania się na niewielką odległość

SJP.pl

Walkie-talkie – radiotelefon służący do dwukierunkowej łączności (półdupleks) w technologii naciśnij i mów między użytkownikami, wyposażonymi w identyczne lub kompatybilne ze sobą urządzenia, bez pośrednictwa sieci radiotelefonicznej. Walkie-talkie używany obecnie jest urządzeniem osobistym, głównie w postaci wielokanałowego (8–25 kanałów) przenośnego kieszonkowego radiotelefonu. Ze względu na małą moc nadajnika (0,1–0,5 W) walkie-talkie ma mały zasięg wynoszący maksymalnie do kilku kilometrów.

Wikipedia

# walkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Walkiewicz – polskie nazwisko.

Wikipedia

# walkiria

(mitologia nordycka) wysłanniczka boga Odyna, opiekunka wojowników przebywających w Walhalli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgerm. każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;

Wiktionary

- Walkirie – boginie z mitologii nordyckiej
- Walkiria – opera Richarda Wagnera
- Operacja Walkiria – plan przejęcia władzy po śmierci Hitlera
- Walkiria – amerykański dramat historyczny z 2008 r. w reżyserii Bryana Singera
- Walkirie – powieść Paula Coelha z 1992
- Walkiria – południowoafrykańska samobieżna wyrzutnia rakietowa opracowana w 1980
- XB-70 Walkiria – amerykański naddźwiękowy samolot eksperymentalny z początku lat 60. XX wieku

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) bogini

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) valkire ż.

* angielski: (1.1) valkyrie

* baskijski: (1.1) walkiria

* bawarski: (1.1) Walküre ż.

* białoruski: (1.1) валькірыя ż.

* czeski: (1.1) valkýra ż.

* duński: (1.1) valkyrie w.

* esperanto: (1.1) valkirio

* estoński: (1.1) valküür

* fiński: (1.1) valkyria

* francuski: (1.1) valkyrie ż.

* gruziński: (1.1) ვალკირია

* hebrajski: (1.1) ולקיריה ż.

* hiszpański: (1.1) valquiria ż., valkiria ż.

* islandzki: (1.1) valkyrja ż.

* kataloński: (1.1) valquíria ż.

* niderlandzki: (1.1) walkure ż.

* niemiecki: (1.1) Walküre ż.

* norweski (bokmål): (1.1) valkyrje ż.

* nowogrecki: (1.1) βαλκυρία ż.

* portugalski: (1.1) valquíria ż.

* rosyjski: (1.1) валькирия ż.

* rumuński: (1.1) walkirie ż.

* serbski: (1.1) валкира ż.

* słowacki: (1.1) valkýra ż.

* słoweński: (1.1) valkira ż.

* szwedzki: (1.1) valkyria w.

* turecki: (1.1) valkür

* ukraiński: (1.1) валькірія ż.

* węgierski: (1.1) valkűr

* włoski: (1.1) valchiria ż., walkiria ż., walchiria ż.

źródła.

== walkiria (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mitgerm. walkiria

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) bogini

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) valkire ż.

* angielski: (1.1) valkyrie

* baskijski: (1.1) walkiria

* bawarski: (1.1) Walküre ż.

* białoruski: (1.1) валькірыя ż.

* czeski: (1.1) valkýra ż.

* duński: (1.1) valkyrie w.

* esperanto: (1.1) valkirio

* estoński: (1.1) valküür

* fiński: (1.1) valkyria

* francuski: (1.1) valkyrie ż.

* gruziński: (1.1) ვალკირია

* hebrajski: (1.1) ולקיריה ż.

* hiszpański: (1.1) valquiria ż., valkiria ż.

* islandzki: (1.1) valkyrja ż.

* kataloński: (1.1) valquíria ż.

* niderlandzki: (1.1) walkure ż.

* niemiecki: (1.1) Walküre ż.

* norweski (bokmål): (1.1) valkyrje ż.

* nowogrecki: (1.1) βαλκυρία ż.

* portugalski: (1.1) valquíria ż.

* rosyjski: (1.1) валькирия ż.

* rumuński: (1.1) walkirie ż.

* serbski: (1.1) валкира ż.

* słowacki: (1.1) valkýra ż.

* słoweński: (1.1) valkira ż.

* szwedzki: (1.1) valkyria w.

* turecki: (1.1) valkür

* ukraiński: (1.1) валькірія ż.

* węgierski: (1.1) valkűr

* włoski: (1.1) valchiria ż., walkiria ż., walchiria ż.

źródła.

== walkiria (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mitgerm. walkiria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# walkman

[czytaj: łokmen] przenośny odtwarzacz kaset magnetofonowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) elektron. mały, przenośny magnetofon kasetowy lub radiomagnetofon wyposażony w słuchawki;

Wiktionary

Walkman – przenośny, zminiaturyzowany odtwarzacz kaset magnetofonowych, odporny na wstrząsy. Większość modeli nie posiadała głośników, lecz istnieją również wyjątki z małym głośnikiem umożliwiającym słuchanie bez użycia słuchawek. Nazwa Walkman jest znakiem towarowym firmy Sony, lecz popularnie walkmanami nazywa się także odtwarzacze innych firm.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jadąc pociągiem, wolę poczytać książkę niż słuchać walkmana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈwɔkmɛ̃n, AS: u̯okmẽn

Wiktionary

# walków

zdrobnienie od: Walenty (imię męskie)

SJP.pl

Walków – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Osjaków, nad rzeką Wartą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego. Na terenie wsi Walków przez wiele lat prowadzone były prace wykopaliskowe przez Muzeum Ziemi Wieluńskiej.

Wikipedia

# walkower

przyznanie zwycięstwa drużynie lub zawodnikowi z powodu niestawienia się przeciwnika (bądź drużyny przeciwnej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) sport. przyznanie zwycięstwa z powodu nieobecności przeciwnika, jego wycofania się lub dyskwalifikacji;

Wiktionary

Walkower (ang. walk-over, potocznie: łatwa wygrana) – w sporcie to przyznanie zwycięstwa jednej z rywalizujących stron z powodu braku przeciwnika, jego wycofania się z zawodów, turnieju lub dyskwalifikacji (np. za występ w drużynie nieuprawnionego zawodnika, stosowanie dopingu lub inne naruszenia regulaminów zawodów jak np. nieodpowiednie zachowanie kibiców drużyny podczas zawodów sportowych). Stosowanym w Polsce skrótem oznaczającym walkower jest „wo”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Włoska zawodniczka oddała mecz walkowerem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: valˈkɔvɛr, AS: valkover

Wiktionary

# walkowiak

nazwisko

SJP.pl

Walkowiak:

- Andrzej Walkowiak
- Daniela Walkowiak
- David Walkowiak
- Elżbieta Walkowiak-Grześczyk
- Maciej Walkowiak
- Roger Walkowiak

Wikipedia

# walkowice

Walkowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków.

Wikipedia

# walkowicz

nazwisko

SJP.pl

# walkusz

nazwisko

SJP.pl

# wallace

[czytaj: łolis] nazwisko, m.in. William Wallace (1270-1305) - szkocki bohater narodowy

SJP.pl

- Wallace – szkockie nazwisko i nazwa klanu

Wikipedia

# wallacea

region zoogeograficzny, leżący pomiędzy krainami orientalną i australijską

SJP.pl

# wallek

nazwisko

SJP.pl

# wallek-walewski

nazwisko, np. Bolesław Wallek-Walewski (1885-1944), dyrygent, kompozytor i pedagog muzyczny

SJP.pl

# wallenrod

bohater powieści poetyckiej "Konrad Wallenrod" Adama Mickiewicza

SJP.pl

# wallenrodyzm

dywersja, wcielenie się w szeregi wroga w celu zniszczenia go od wewnątrz; walenrodyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. postępowanie polegające na pozornym współdziałaniu z wrogiem w celu pokonania go;

Wiktionary

Wallenrodyzm – pojęcie wywodzące się z powieści poetyckiej Adama Mickiewicza zatytułowanej Konrad Wallenrod i oznaczające człowieka, który posługuje się podstępem i zdradą dla realizacji wzniosłego i szlachetnego celu.

Napisana w 1828 roku powieść Mickiewicza wprowadzała bohatera, który chociaż z natury honorowy, zdecydował się na posłużenie się podstępem w celu zbliżenia się do wroga i wywarcia na nim zemsty. Te nieetyczne środki powodowane były wzniosłą troską o dobro narodu. Tym samym w postawie wallenrodycznej dochodziło do rozdźwięku między szlachetnymi ideałami bohatera, a stosowanymi przez niego metodami; bohater znajdował się w sytuacji tragicznej, w której aby realizować wyznawane przez siebie wartości, musiał posługiwać się środkami sprzecznymi z własnym kodeksem moralnym. Akcja utworu Mickiewicza rozgrywała się w czasie wojen krzyżackich, jednak postawa bohatera odpowiadała sytuacji współczesnych autorowi Polaków, których patriotyzm, w sytuacji zaborów, musiał realizować się często w działaniach spiskowych, stojących w sprzeczności z rycerską postawą honorową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tymczasem propaganda stanu wojennego nie wahała się sugerować wallenrodyzmu generała Jaruzelskiego i jego ekipy ocalenia narodowego.

Wiktionary

# wallenrodyzować

udawać współpracę z wrogiem w celu pokonania go; walenrodyzować

SJP.pl

# wallenstein

[czytaj: WAlensztajn] nazwisko

SJP.pl

## Osoby

- Albrecht von Wallenstein – czeski polityk
- Alfred Wallenstein – amerykański dyrygent i wiolonczelista

## Inne

- Wallenstein – niemiecki zespół grający rock elektroniczny

## Zobacz też

- Wallerstein

Wikipedia

# wallhack

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) środ. grykomp. rodzaj cheata, umożliwiającego widzenie przeciwników przez ściany

Wiktionary

Cheat – łamanie zasad gry komputerowej ustalonych przez jej autorów poprzez modyfikację elementów mechaniki gry. Celem używania cheatów jest zyskanie przewagi nad komputerem w rozgrywce, a także chęć jak najszybszego zdobycia nagrody. Stosowanie cheatów w grach wieloosobowych jest negatywnie traktowane przez społeczność i może skutkować banem.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wallhacz mos./mrz./mzw.

Wiktionary

# wallombrozjanie

męski zakon katolicki w ramach rodziny zakonów benedyktyńskich

SJP.pl

# wallombrozjanin

członek zakonnego zgromadzenia kontemplacyjnego jednej z kongregacji benedyktyńskich

SJP.pl

# wallota

pochodząca z Afryki roślina z rodziny amarylkowatych, uprawiana w doniczkach ze względu na duże lejkowate kwiaty

SJP.pl

Wikipedia

# walmowy

dach walmowy - dach powstający przez zastąpienie trójkątnych ścian szczytowych w dachu dwuspadowym trójkątnymi połaciami dachowymi; dach czterospadowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bud. (o dachu) czterospadowy, czteropołaciowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czterospadowy

Wiktionary

# walnąć

uderzyć z dużą siłą

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. walić)

(1.1) dokonany od|walić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyrzucił ramiona do przodu, uderzył Pozma w pierś, walnął pięścią w twarz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: valnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. walnięty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bachnąć, chlasnąć, gruchnąć, huknąć, łupnąć, palnąć, przydzwonić, przyfasolić, przyłożyć, przypieprzyć, puknąć, razić, rąbnąć, trzasnąć, uderzyć, zasunąć, zdzielić, uderzyć, palnąć, wulg. jebnąć, wulg. pierdolnąć, wulg. przyjebać, wulg. przypierdolić

Wiktionary

# walnięcie

uderzyć z dużą siłą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|walnąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. walnięty

czas. walić

Wiktionary

# walniej

stopień wyższy od przysłówka: walnie

SJP.pl

# walniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: walny

SJP.pl

# walnięty

uderzyć z dużą siłą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zwariowany, niespełna rozumu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walnięcie n., walenie n.

czas. walnąć dk., walić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kopnięty, pieprznięty

Wiktionary

# walny

1. dotyczący wszystkich członków jakiejś społeczności, organizacji, jakiegoś stowarzyszenia itp., np. walny zjazd;
2. rozstrzygający, decydujący, np. walna bitwa;
3. mający dużą wagę, np. walny udział; znaczny, istotny;
4. sejm walny - w dawnej Polsce: najwyższy organ ustawodawczy państwa złożony z króla, senatu i izby poselskiej;
5. dolina walna - dolina górska biegnąca od grani głównej aż do podnóża gór

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ogólny, powszechny

(1.2) mający decydujące znaczenie

(1.4) angażujący znaczne siły wojsk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.4) Przewidywała ona przeprowadzenie walnej bitwy z armią rosyjską na linii rzek: Orzyc, Narew, Wisła, Wieprz i na linii Lwowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalnɨ, AS: valny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. walnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ogólny, powszechny

(1.2) istotny, znaczny, ważny, decydujący

Wiktionary

# waloch

nazwisko

SJP.pl

# walon

mieszkaniec Walonii (regionu w Belgii); Walończyk

SJP.pl

# walończyk

mieszkaniec Walonii (regionu w Belgii); Walon

SJP.pl

# walonek

wojłokowy but z cholewką; walonka, filcówka

SJP.pl

# walonia

region autonomiczny w południowej Belgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna w południowej Belgii

(1.2) geogr. adm. jeden z trzech regionów federalnych Belgii

(1.3) geogr. jęz. obszar języka walońskiego w Belgii

(1.4) geogr. jęz. region języka francuskiego, jeden z czterech regionów językowych Belgii

Wiktionary

Belgia:

- Walonia – jeden z trzech regionów federalnych
- Walonia-Bruksela – dawna nazwa Francuskiej Wspólnoty Belgii
- Walonia pikardyjska – region z językiem pikardyjskim

Zobacz też:

- Wallonia
- Walonowie

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Walon mos., Walończyk mos., Walonka ż., waloński mrz.

przym. waloński

Wiktionary

# walonka

wojłokowy but z cholewką; walonek, filcówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Walonii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walonia ż., waloński mrz.

:: fm. Walon mos., Walończyk mos.

przym. waloński

Wiktionary

# walonkarski

dotyczący produkcji walonków

SJP.pl

# walonki

wojłokowy but z cholewką; walonek, filcówka

SJP.pl

Walonki (ros. ва́ленки) – ciepłe obuwie do połowy łydki (czasem do kolan), przepuszczające wodę, ale dobrze chroniące przed mrozem.

Tworzone są z grubego filcu, tzw. wojłoku, formowanego z wielu warstw przy użyciu pary i specjalnego klocka, służącego do nadawania kształtu. Spód jest powlekany gumą. W wersji niegumowej podeszwy mogą być używane jak skarpeta, nakłada się na nie wtedy "właściwe" obuwie.

Wikipedia

# waloński

przymiotnik od: Walonia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język waloński;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walonia ż., Walon mos., Walonka ż.

Wiktionary

# walor

1. zaleta, pozytywna cecha;
2. papier wartościowy;
3. w sztuce: różny stopień natężenia barwy i cienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cecha wyróżniająca, szczególnie pozytywna

(1.2) papier wartościowy

(1.3) szt. różny stopień natężenia barwy i cienia; barwa zależna od oświetlenia i sąsiedztwa przedstawianego obiektu

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Porozmawiajmy dziś o wszystkich walorach, jak też uchybieniach tego nowego filmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalɔr, AS: valor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waloryzowanie n., zwaloryzowanie n., waloryzacja ż.

czas. waloryzować ndk., zwaloryzować dk.

przym. waloryzacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cnota, korzyść, plus, przymiot, wartość, zaleta, znaczenie

Wiktionary

# walorowy

→ walor

SJP.pl

#### Patrz:

walor

# waloryzacja

zmiana wartości bezwzględnej wypłacanego zobowiązania pieniężnego na skutek zmiany siły nabywczej pieniądza

SJP.pl

Waloryzacja – zasada prawna, która określa, że w razie zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, wierzyciel powinien otrzymać równowartość ekonomiczną (wyższą lub niższą) wierzytelności z chwili jej powstania.

Zasada waloryzacji świadczeń pieniężnych jest wyjątkiem od reguły nominalizmu ujętej w art. 358¹ Kodeksu cywilnego. Zgodnie z regułą prawną zobowiązanie pieniężne należy spełnić przez zapłatę tej samej sumy pieniężnej, na jaką opiewał dług w chwili powstania zobowiązania (art. 358¹ § 1). Jeśli spełnienie świadczenia pieniężnego nie następuje natychmiast, wówczas może pojawić się kwestia zmniejszenia siły nabywczej pieniądza (np. w warunkach wysokiej inflacji), co prowadzi do naruszenia interesu dłużnika lub wierzyciela. Stąd też art. 358¹ § 3 Kodeksu cywilnego daje możliwość waloryzacji świadczenia pieniężnego: „W razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie”.

Wikipedia

# waloryzacyjny

dotyczący waloryzacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. związany z waloryzacją, dotyczący waloryzacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walor mrz., waloryzacja ż., waloryzowanie n.

czas. waloryzować

Wiktionary

# waloryzator

środek używany w celu wywołania konkretnej oceny wartości czegoś u odbiorcy

SJP.pl

# waloryzować

zmieniać wartość bezwzględną wypłacanego zobowiązania pieniężnego na skutek zmiany siły nabywczej pieniądza

SJP.pl

# waloryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|waloryzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niewaloryzowanie n., zwaloryzowanie n., walor m., waloryzacja ż.

czas. waloryzować ndk., zwaloryzować dk.

przym. waloryzacyjny

Wiktionary

# waloszczyk

nazwisko

SJP.pl

# waloszek

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. walczyk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|walcer.

Wiktionary

# walowate

o cechach walowatych (rodzina waleni)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Balaenidae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków morskich z infrarzędu waleni;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Należące do walowatych żerują na widłonogach i krylu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wal mzw.

Wiktionary

# walowaty

o cechach walowatych (rodzina waleni)

SJP.pl

# walpole

Miasta o nazwie Walpole:

- Walpole – miasto w Australii Zachodniej

Miejscowości w USA:

- Walpole – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Norfolk
- Walpole – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Norfolk
- Walpole – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
- Walpole – jednostka osadnicza w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire

Wikipedia

# walpurga

w tradycji germańskiej: noc z 30 kwietnia na 1 maja, noc duchów, podczas której miał odbywać się sabat czarownic; Walpurgia, noc Walpurgii, noc Walpurgi

SJP.pl

- Walburga, Walpurga – imię żeńskie
- Walburga, Walpurga – mniszka żyjąca w VIII wieku, święta
- noc Walpurgi
- Noc Walpurgii - powieść Gustava Meyrinka
- (256) Walpurga

Wikipedia

# walpurgia

w tradycji germańskiej: noc z 30 kwietnia na 1 maja, noc duchów, podczas której miał odbywać się sabat czarownic; Walpurga, noc Walpurgii, noc Walpurgi

SJP.pl

- Walburga, Walpurga – imię żeńskie
- Walburga, Walpurga – mniszka żyjąca w VIII wieku, święta
- noc Walpurgi
- Noc Walpurgii - powieść Gustava Meyrinka
- (256) Walpurga

Wikipedia

# walsall

miasto w Anglii

SJP.pl

Walsall – miasto w środkowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie metropolitalnym West Midlands, w dystrykcie metropolitalnym Walsall, w zespole miejskim Birmingham. W 2021 roku miasto liczyło 70 775 mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł skórzany, metalowy, lotniczy, maszynowy, chemiczny, elektrotechniczny oraz elektroniczny.

Wikipedia

# walsartan

organiczny związek chemiczny, środek o działaniu przeciwnadciśnieniowym

SJP.pl

Walsartan – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, lek kardiologiczny będący swoistym, wybiórczym antagonistą receptora angiotensyny II (sartanem) typu AT1.

Wikipedia

# walski

nazwisko

SJP.pl

# walt

[czytaj: łolt] obce imię męskie

SJP.pl

# walter

1. imię męskie;
2. [czytaj: łolter] angielskie imię męskie;
3. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Walter – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów waltan i heri oznaczających „panować” i „lud”. Imię to było znane w średniowiecznej Polsce w formie Walcerz.

Walter imieniny obchodzi: 8 kwietnia, 2 maja, 5 czerwca i 29 listopada.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Walter Kridl, recepcjonista z hotelu „Kärntnerhof” usiadł za ladą i odruchowo sięgnął po gazety, które abonował właściciel hotelu pan Alfred Anhauser.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walterowiec m., Walterówka ż.

przym. Walterowy, walterowski

Wiktionary

# walterek

zdrobnienie od: Walter (imię męskie)

SJP.pl

# walterkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walterka lub z nim związany

SJP.pl

# walterostwo

Walter z małżonką; Walterowie

SJP.pl

# walterowie

Walter z małżonką; Walterostwo

SJP.pl

# walterowiec

[czytaj: łolterowiec] członek powstałej w 1954 roku organizacji młodzieżowej, która miała za zadanie stworzenie w Polsce drużyn młodzieżowych na wzór Wszechzwiązkowej Organizacji Pionierskiej imienia W.I. Lenina

SJP.pl

# walterowski

taki jak u Stefana Waltera, charakterystyczny dla Stefana Waltera

SJP.pl

# walterowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waltera lub z nim związany

SJP.pl

# walters

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Walters – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault
- Walters – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Cotton

Gminy w USA:

- Walters (ang. Walters Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman

Wikipedia

# walterscotyzm

[czytaj: walterskotyzm] walterskotyzm (częściej);
1. zespół cech charakterystycznych dla nowożytnej powieści historycznej mający źródło w twórczości Waltera Scotta;
2. naśladownictwo powieści Waltera Scotta; wzorowanie się na sposobie opisywania przeszłości historycznej w utworach Waltera Scotta

SJP.pl

Walterscotyzm, Walterskotyzm – nurt rozwijający się w powieści historycznej w literaturze europejskiej XIX wieku pod wpływem twórczości szkockiego pisarza Waltera Scotta, autora takich powieści, jak: Waverley (1814), Rob Roy (1818), Ivanhoe (1820).

Wikipedia

# walterskotyzm

walterscotyzm (rzadko);
1. zespół cech charakterystycznych dla nowożytnej powieści historycznej mający źródło w twórczości Waltera Scotta;
2. naśladownictwo powieści Waltera Scotta; wzorowanie się na sposobie opisywania przeszłości historycznej w utworach Waltera Scotta

SJP.pl

# walther

[czytaj: wolter] niemiecki pistolet lub karabin wyborowy firmy Walther

SJP.pl

# walton

Miejscowości w USA:

- Walton – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Cass
- Walton – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Harvey
- Walton – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Boone
- Walton – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Delaware
- Walton – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Delaware
- Walton – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Lancaster

Wikipedia

# waltornia

1. instrument dęty blaszany w kształcie zwiniętej trzykrotnie rury, rozszerzającej się na końcu; róg;
2. przenośnie: człowiek otyły, ociężały

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. instrument muzyczny dęty blaszany;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Krzysztof przez dwa lata uczył się grać na waltorni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: valˈtɔrʲɲa, AS: valtorʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waltornista m., waltornistka ż.

przym. waltorniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) róg

Wiktionary

# waltorniowy

przymiotnik od: waltornia

SJP.pl

# waltornista

muzyk grający na waltorni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na waltorni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waltornia ż.

:: fż. waltornistka ż.

przym. waltorniowy

Wiktionary

# waltornistka

kobieta grająca na waltorni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na waltorni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waltornia ż., waltornista m.

Wiktionary

# waltornistyka

sztuka gry na waltorni

SJP.pl

# waltoś

nazwisko

SJP.pl

- Jacek Waltoś (ur. 1938) – malarz i rzeźbiarz
- Stanisław Waltoś (ur. 1932) – prawnik

Wikipedia

# waltz

[czytaj: walc] nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Christoph Waltz – austriacki aktor
- Gustavus Waltz – niemiecki śpiewak
- Hanna Gronkiewicz-Waltz – polska polityk
- Ian Waltz – niemiecki lekkoatleta
- Kenneth Waltz – amerykański naukowiec

Zobacz też:

- Psychotic Waltz
- The Black Waltz
- The Last Waltz
- Walc
- Walz

Wikipedia

# waluch

nazwisko

SJP.pl

# waluciara

kobieta zajmująca się nielegalnym handlem obcymi walutami

SJP.pl

# waluciarski

przymiotnik od: waluciarz

SJP.pl

# waluciarstwo

zajmowanie się nielegalnym handlem obcymi walutami

SJP.pl

# waluciarz

potocznie: człowiek nielegalnie handlujący obcymi walutami; cinkciarz, dewiziarz

SJP.pl

# waluk

nazwisko

SJP.pl

Waluk (VII wiek) – jeden z pierwszych zanotowanych w źródłach władców słowiańskich, przywódca ludności zamieszkującej tereny późniejszej Karyntii, uznawany za pierwszego księcia państwa karantańskiego.

Waluk panował równolegle z Samonem i około 630 roku przyłączył się do jego związku plemiennego. Po upadku państwa Samona następcy Waluka zdołali zachować niezależność.

Wikipedia

# walukiewicz

nazwisko

SJP.pl

# waluś

1. zdrobnienie od: Walenty (imię męskie);
2. nazwisko

SJP.pl

- Janusz Waluś (ur. 1953) – polski skoczek narciarski uczestnik olimpijczyk, trzykrotny medalista mistrzostw Polski
- Janusz Waluś (ur. 1953) – polski emigrant, zabójca lidera Południowoafrykańskiej Partii Komunistycznej Chrisa Haniego.
- Mietall Waluś (ur. 1978) – polski muzyk i wokalista rockowy
- Mirosław Waluś (ur. 1956, zm. 2017) – polski nauczyciel i samorządowiec, wieloletni burmistrz Krobi
- WaluśKraksaKryzys właśc. Sebastian Łukasz Gugulski (ur. 1996) – polski muzyk

Wikipedia

# walusiak

nazwisko

SJP.pl

# waluta

1. jednostka monetarna w danym kraju;
2. monety i banknoty zagraniczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wymienialny środek płatniczy

(1.2) bank. oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

(1.3) pot. łatwo wymienialny (w danym kraju) środek płatniczy (w Polsce np.: dolar, euro, daw. marka)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Walutą Japonii jest jen.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈluta, AS: valuta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przewalutowanie n., przewalutowywanie n., walutowanie n.

czas. przewalutować dk., przewalutowywać ndk., walutować ndk.

przym. walutowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednostka monetarna, jednostka pieniężna

Wiktionary

# walutowy

przymiotnik od: waluta

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący waluty, związany z walutą

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvaluˈtɔvɨ, AS: valutovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waluta ż., waluciarstwo n., waluciarz m., walutowanie n., przewalutowanie n.

czas. walutować, przewalutować

przym. waluciarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dewizowy

Wiktionary

# wam

zaimek osobowy

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Wojskowa Agencja Mieszkaniowa

(1.2) = Wojskowa Akademia Medyczna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Studiowałem w WAM.

(1.2) Studiowałem w WAM-ie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿a‿ˈɛ̃m, AS: vu‿a‿ẽm

Wiktionary

# wambierzyce

wieś w Polsce

SJP.pl

Wambierzyce (niem. Albendorf, czes. Vambeřice) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Radków. Ośrodek pielgrzymkowy i turystyczny, zwany śląskim Jeruzalem.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia

# wambierzycki

przymiotnik od: Wambierzyce

SJP.pl

# wamp

kobieta atrakcyjna, wyzywająca i tajemnicza, uwodząca mężczyzn i doprowadzająca ich do zguby; wampirzyca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) demoniczna, uwodzicielska kobieta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vãmp, AS: vãmp

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wampowaty

rzecz. wampirzyca ż.

Wiktionary

# wampir

1. według dawnych wierzeń ludowych: trup wstający z grobu i wysysający krew ludzi śpiących;
2. potocznie: człowiek, który popełnił szereg morderstw na skutek zaburzeń psychicznych, zwykle o podłożu seksualnym;
3. przenośnie: ktoś czerpiący siłę i energię kosztem innych ludzi;
4. nietoperz z rodziny o tej samej nazwie, żywiący się wyłącznie krwią ssaków i ptaków, którą wysysa po przecięciu skóry ostrymi zębami przekształconymi w wąskie blaszki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mit. fant. upiór wysysający krew z żyjących;

(1.2) przen. zabójca na tle seksualnym

(1.3) przen. osoba żerująca na uczuciach, pieniądzach itd. innych osób

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

Wiktionary

Wampir – istota demoniczna, zazwyczaj pijąca krew ludzi, obecna w wierzeniach ludowych w wielu kulturach oraz współcześnie w kulturze popularnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wampir powoli sączył krew ze srebrnej czaszy.

(1.2) Wampir z Koluszek wpadł w końcu w sidła policji.

(2.1) Zoo zakupiło czternaście wampirów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvãmpʲir, AS: vãmpʹir

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wampirzyca ż., wampiryzm m., wampirek m., wampirzysko n.

przym. wampirzy, wampiryczny, wampirski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) upiór, zmora, nosferatu, krwiopijca

(1.3) pijawka

Wiktionary

# wampirek

zdrobnienie od: wampir

SJP.pl

- Wampirek – film z 2000 roku
- Wampirek – powieść Angeli Sommer-Bodenburg
- Wampirek – skała wspinaczkowa w Czatachowej na Wyżynie Częstochowskiej

Wikipedia

# wampirki

zdrobnienie od: wampir

SJP.pl

# wampirski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wampirem, dotyczący wampira

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wampir mos.

Wiktionary

# wampiry

1. według dawnych wierzeń ludowych: trup wstający z grobu i wysysający krew ludzi śpiących;
2. potocznie: człowiek, który popełnił szereg morderstw na skutek zaburzeń psychicznych, zwykle o podłożu seksualnym;
3. przenośnie: ktoś czerpiący siłę i energię kosztem innych ludzi;
4. nietoperz z rodziny o tej samej nazwie, żywiący się wyłącznie krwią ssaków i ptaków, którą wysysa po przecięciu skóry ostrymi zębami przekształconymi w wąskie blaszki

SJP.pl

Wampiry (Desmodontinae) – podrodzina ssaków z rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae) odżywiających się krwią zwierząt. Nietoperze te polują głównie w nocy, atakując zwierzęta (wyłącznie stałocieplne) w sposób praktycznie niezauważalny. Jest to możliwe dlatego, że ich zęby są bardzo ostre, a ślina zawiera specjalne substancje znieczulające i zapobiegające krzepnięciu krwi (antykoagulanty). Wampiry przecinają skórę zaatakowanych zwierząt i spijają spływającą krew.

Wikipedia

# wampirzy

→ wampir

SJP.pl

#### Patrz:

wampir

# wampirzyca

1. kobieta wampir;
2. kobieta atrakcyjna, wyzywająca i tajemnicza, uwodząca mężczyzn i doprowadzająca ich do zguby; wamp

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta-wampir

(1.2) zool. głowonóg z rzędu wampirzyc, nazwa systematyczna|Vampyromorphida|ref=tak.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wampiryzm m., wamp m., wampirek m., wampiryczność ż., wampirzyce nmos.

:: fm. wampir m.

przym. wampirzy, wampiryczny, wampowaty

Wiktionary

# wampowaty

o kobiecie: uwodzicielska, ubrana lub zachowująca się wyzywająco; wydrowaty

SJP.pl

# wampuka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) parodia opery natrząsająca się ze sztuczności i konwencji klasycznych przedstawień operowych

(1.2) niewiarygodny, niedorzeczny konwenans w operze

(1.3) bezwartościowy, lichy i pretensjonalny spektakl teatralny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) O ileż bardziej wartościowa jest taka amatorska, w dobrym znaczeniu słowa, praca u podstaw niż ociekająca tandetą wampuka znanego zawodowca.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) chałtura, chała

Wiktionary

# wampum

paciorki używane dawniej przez Indian Ameryki Północnej m. in. jako środek płatniczy lub do przekazywania wiadomości

SJP.pl

Wampum – nazwa pochodzi z języka algonkiańskiego, od wyrazu wampompeag. Rodzaj pasa z koralików – wykonanych z zaokrąglonych i przewierconych muszli – splecionych w określony wzór lub czasem naszywanych na skórze zwierzęcej (później – po spotkaniu "białych" – na materiale, dziele rąk ludzkich); stosowany był przez Indian ze wschodniego wybrzeża USA i rejonu Wielkich Jezior, głównie przez plemiona irokeskie (ang. Iroquois) i Algonkinów (ang. Algonquin). W kulturach opartych na ustnej tradycji służył do utrwalania i potwierdzania ważnych wydarzeń politycznych, np. traktatów, takich jak ten, który doprowadził do powstania Ligi Irokezów, ale również jako środek płatniczy.

Wikipedia

# wams

barokowe okrycie męskie, rodzaj peleryny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. odzież. dawny męski krótki kaftan;

Wiktionary

Wams (niem.) – rodzaj krótkiego obcisłego kaftana noszonego przez mężczyzn od połowy XVI do połowy XVII wieku, rozpowszechnionego przede wszystkim w Hiszpanii i Niemczech.

Jako przekształcenie włoskiego sajana był on bardziej dopasowany i z przodu cienko podwatowany, pozbawiony dekoltu i o usztywnionych ramionach, a w talii wcięty, spiczasto wydłużony i zakończony krótką baskiną. Jego nazwę wywodzi się od starofrancuskiego wambais, jak w średniowieczu określano kaftan zakładany pod zbroję.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Malarz przedstawił królewicza w wamsie z czarnego aksamitu i bufiastych pludryudrach.

Wiktionary

# wamże

zaimek osobowy "wam" wzmocniony partykułą "-że" (np. "Wamże winienem wolność?")

SJP.pl

# wan

typ samochodu przeznaczony do przewozu większej liczby pasażerów; van

SJP.pl

Turcja:

- Wan – jezioro
- Wan – miasto
- Wan – prowincja
- Skała Wan – szczyt

Inne:

- WAN – informatyka

Zobacz też:

- Wann

Wikipedia

# wanad

pierwiastek chemiczny o symbolu V

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

Wiktionary

Wanad (V, łac. vanadium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych.

Ma 11 izotopów z przedziału mas 44–55 oraz izomery jądrowe 50m i 52m. Trwały jest tylko izotop 51. W skorupie ziemskiej jest go 160 ppm, w postaci minerałów: patronitu (VS
4), karnotytu i wanadynitu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma wanad?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvãnat, AS: vãnat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanadowiec m., wanadowanie n., wanadynit m.

czas. wanadować ndk.

przym. wanadowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. V

Wiktionary

# wanadonośny

obfitujący w wanad; dostarczający wanadu

SJP.pl

# wanadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wanadować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanad m., wanadowiec m., wanadynit m.

czas. wanadować ndk.

przym. wanadowy

Wiktionary

# wanadowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca V grupę główną układu okresowego: wanad, niob, tantal i dubn

SJP.pl

Wanadowce – pierwiastki chemiczne tworzące piątą grupę układu okresowego pierwiastków. Są to ciężkie, trudno topliwe metale.

Do wanadowców należą wanad (V), niob (Nb), tantal (Ta) i dubn (Db).

Wikipedia

# wanadowiec

każdy pierwiastek z piątej grupy układu okresowego Mendelejewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. jeden z pierwiastków piątej grupy układu okresowego (wanad, niob, tantal lub dubn), z których większość jest trudnotopliwymi metalami;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jakoż w głąb skorupy prześwietlonego globu wchodziła niewyraźna sieć wyrysowana wanadowców, chromowców i platynowiecatynowców z grupy ciężkich jak osm i iryd.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanad m., wanadowanie n.

przym. wanadowy

Wiktionary

# wanadowy

→ wanad

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący lub zrobiony z wanadu

Wiktionary

#### Patrz:

wanad

#### Przykłady

(1.1) Konstrukcja akumulatora wanadowego jest niezwykle oryginalna i stosunkowo prosta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanad m., wanadowanie n., wanadowiec m.

Wiktionary

# wanadynit

minerał występujący w strefie utlenienia niektórych złóż rud ołowiu, stanowiący źródło otrzymywania wanadu

SJP.pl

Wanadynit (vanadynit) – minerał z gromady wanadanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, tylko lokalnie tworzy duże wystąpienia.

Nazwa pochodzi od pierwiastka wanadu, który jest składnikiem tego minerału.

Wikipedia

# wanat

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Wanat – polski krytyk teatralny i reżyser
- Benignus Wanat – katolicki zakonnik, teolog, historyk sztuki, archiwista, pisarz
- Ewa Wanat – polska dziennikarka radiowa i telewizyjna
- Józef Wanat – polski wojskowy
- Józef Wanat – polski inżynier
- Leon Wanat – polski nauczyciel i pisarz
- Maciej Wanat – polski perkusista

Wikipedia

# wancerzów

Wancerzów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Mstów. Bezpośrednio graniczy z gminnym Mstowem.

Do 1952 roku miejscowość była siedzibą gminy Wancerzów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

# wancioch

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, bebech, brzucho, wancioł

SJP.pl

# wancioł

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, bebech, brzucho, wancioch

SJP.pl

# wancka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pluskwa

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ent. wesz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|błecha, skoczka, płaszczyca., gw-pl|Śląsk Cieszyński|płoszczyca.

Wiktionary

# wańczos

1. drewno obrobione z 3 stron, a z czwartej pokryte korą
2. deska na klepkę, zwłaszcza do naczyń bednarskich

SJP.pl

# wańczowski

nazwisko

SJP.pl

# wanda

gatunek storczyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 1057;

(1.3) astr. krater na powierzchni Wenus;

(1.4) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości

Wiktionary

- Wanda – imię żeńskie
- wanda – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych
- Wanda – legendarna księżniczka polska
- Lodowiec Wandy (Wanda Glacier) - lodowiec na Wyspie Króla Jerzego
- Wanda – krater na powierzchni Wenus
- Wanda – planetoida o numerze katalogowym 1057
- Wanda – część miasta Trzebinia, w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia
- Wanda – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Mikstat
- Wanda – miejscowość w USA, w stanie Minnesota
- Wanda Township – gmina w USA, w stanie Nebraska
- Wanda – miejscowość w Argentynie w prowincji Misiones, ośrodek życia polonijnego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy jednak przekonał się, że miał mylne o Oskarze wyobrażenie, przyznał Wandzie rację i wręcz powiedział jej: pomyliłem się.

(1.2) Planetoida Wanda obiega Słońce w 4 lata 333 dni 20 godzin.

(1.3) Dno krateru Wandy jest gładkie, gdyż zostało pokryte zastygłą lawą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvãnda, AS: vãnda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanda ż.

:: zdrobn. Wandzia ż., Wandusia ż., Wandeczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Wandzia, Wandusia, Wandeczka

Wiktionary

# wandachowicz

nazwisko

SJP.pl

# wandal

osoba specjalnie niszcząca czyjąś własność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego;

Wiktionary

- Wandalowie – plemiona germańskie
- wandal – osoba celowo niszcząca czyjąś własność

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvãndal, AS: vãndal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wandal m., wandalizm mrz., wandalski m.

przym. wandalski

Wiktionary

# wandalin

## Miejscowości

w Polsce; wg TERYT jest ich 4

- Wandalin – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
- Wandalin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Brójce
- Wandalin – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
- Wandalin – osada w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Boćki

Wikipedia

# wandalistyczny

→ wandal; wandaliczny, wandalski

SJP.pl

# wandalizm

umyślne niszczenie jakichś dóbr i wartości kulturalnych; barbarzyństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) akt bezmyślnego zniszczenia

(1.2) rezultat wandalizmu (1.1)

(1.3) barbarzyńskie postępowanie

Wiktionary

Wandalizm – umyślne niszczenie cudzego mienia, zwłaszcza publicznego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vãnˈdalʲism̥, AS: vãndalʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wandalski mrz., wandal m., Wandal m., Wandalka ż.

czas. wandalizować

przym. wandalski, wandaliczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1,3) barbarzyństwo

Wiktionary

# wandalizować

umyślnie niszczyć jakieś dobra i wartości kulturalne

SJP.pl

# wandalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wandalizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zwandalizowanie n.

czas. wandalizować ndk., zwandalizować ndk.

Wiktionary

# wandalka

→ wandal

SJP.pl

#### Patrz:

wandal

# wandaloodporny

zabezpieczony przed wandalami

SJP.pl

# wandalowie

członek ludu wschodniogermańskiego, znanego z podbicia w 455 r. Rzymu i zniszczenia wielkiej ilości tamtejszych dzieł sztuki

SJP.pl

Wikipedia

# wandalski

przymiotnik

(1.1) hist. związany z Wandalami, dotyczący Wandalów

(1.2) związany z wandalami albo wandalizmem, będący przejawem wandalizmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język wandalski, wymarły język germański;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wandal mos., wandal mos., wandalizm mrz.

Wiktionary

# wandas

nazwisko

SJP.pl

# wandea

bardzo rzadko: dążenie do zachowania dotychczasowego ustroju, porządku publicznego itp.; termin wywodzący się od Wandei, departamentu w zachodniej Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w zachodniej Francji

(1.2) geogr. adm. francuski departament w regionie Kraj Loary;

Wiktionary

- Wandea, fr. Vendée – francuski departament, kraina historyczna
- Wandea, fr. Vendée – rzeka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dało to powód do licznych zaburzeń, zwłaszcza w Wandei, gdzie lud usuwał przemocą narzuconych mu księży rządowych.

(1.2) Departament Wandea został utworzony w 1790 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wandejczyk mos., Wandejka ż.

przym. wandejski

Wiktionary

# wandeczka

zdrobnienie od: Wanda (imię żeńskie); Wandusia

SJP.pl

# wandejczyk

mieszkaniec Wandei (krainy historycznej i departamentu w zachodniej Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wandei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wandea ż.

:: fż. Wandejka ż.

przym. wandejski

Wiktionary

# wandejka

mieszkanka Wandei (krainy historycznej i departamentu w zachodniej Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wandei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wandea ż.

:: fm. Wandejczyk mos.

przym. wandejski

Wiktionary

# wandejski

→ Wandea (kraina historyczna we Francji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wandeą lub jej mieszkańcami, dotyczący Wandei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wandea ż., Wandejczyk mos., Wandejka ż.

Wiktionary

# wandelia

ryba z rodziny Trichomycteridae, z podrzędu sumowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Vandellia cirrhosa|ref=tak., pasożytnicza ryba z dorzecza Amazonki i Orinoko

Wiktionary

Wandelia, kandyra, karnero (Vandellia cirrhosa) – gatunek słodkowodnej pasożytniczej ryby sumokształtnej z rodziny Trichomycteridae.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vãnˈdɛlʲja, AS: vãndelʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kandyra

Wiktionary

# wander

Wikipedia

# wanderers

Wanderers Football Club – amatorski klub piłkarski z Londynu, występujący w Surrey South Eastern Combination Junior Division Four – 17. ligowym poziomie piłkarskim w Anglii. Powstał w 1859 roku pod nazwą Forest Football Club, pięć lat później zmienił nazwę na Wanderers Football Club. Początkowo składał się głównie z absolwentów renomowanych szkół prywatnych. Był jednym z czołowych zespołów drugiej połowy XIX wieku w Anglii sięgając pięciokrotnie po Puchar Anglii.

Wikipedia

# wandów

2 miejscowości w Polsce:

- Wandów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska
- Wandów – część wsi Mariantów w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Władysławów

Wikipedia

# wandowo

wieś w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Wandowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Lubiewo
- Wandowo – część wsi Wojtkowa Wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ojrzeń
- Wandowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Gardeja
- Wandowo – część wsi Czartówek w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk

Wikipedia

# wandusia

zdrobnienie od: Wanda (imię żeńskie); Wandeczka

SJP.pl

# wandycz

nazwisko

SJP.pl

# wandynów

Wandynów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Koło.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

# wandzia

zdrobnienie od: Wanda (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Wanda

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rysiu przesyłał Wandzi ukradkiem całuski.

(1.1) Rodzice często zabierali małą Wandzię na groby dziadków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wanda ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wandusia, Wandeczka, Wanda

Wiktionary

# wandzinów

Wandzinów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Odrzywół.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Dębowa Góra.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jadwigi w Odrzywole.

Wikipedia

# wandziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wandy lub z nią związany

SJP.pl

# wandzka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pluskwa

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ent. wesz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|błecha, skoczka.

Wiktionary

# wanesa

imię żeńskie

SJP.pl

Wanesa, Wanessa – żeńskie imię pochodzenia literackiego, stworzone przez irlandzkiego pisarza Jonathana Swifta od pierwszych sylab imienia i nazwiska jego przyjaciółki Esther Vanhomrigh. Nie ma męskiego odpowiednika. W Polsce imię zostało nadane po raz pierwszy w latach 60. XX wieku.

Wikipedia

# wanessa

imię żeńskie

SJP.pl

Wanesa, Wanessa – żeńskie imię pochodzenia literackiego, stworzone przez irlandzkiego pisarza Jonathana Swifta od pierwszych sylab imienia i nazwiska jego przyjaciółki Esther Vanhomrigh. Nie ma męskiego odpowiednika. W Polsce imię zostało nadane po raz pierwszy w latach 60. XX wieku.

Wikipedia

# wanga

1. belka, na której opierają się schody, prostopadła do ich linii;
2. przedstawiciel madagaskarskiej rodziny ptaków z rzędu wróblowatych

SJP.pl

Wanga, bułg. Wanga (Ванга), Baba Wanga (Баба Ванга), Lelja Wanga (Леля Ванга), Petriczkata wraczka (Петричката врачка), Byłgarska proroczica (Българска пророчица), Wanga gledaczkata (Ванга гледачката), właśc. Wangelija Pandewa Dimitrowa (Вангелия Пандева Димитрова); ur. 31 stycznia 1911 w Strumicy, zm. 11 sierpnia 1996 w Petriczu) – bułgarska niewidoma mistyczka, znachorka i jasnowidząca.

Wikipedia

# wangal

torbacz z rodziny pałanek; kuskus

SJP.pl

# wangelis

grecki kompozytor i pianista; Vangelis

SJP.pl

Vangelis (gr. Βαγγέλης), właśc. Ewangelos Odiseas Papatanasiu (gr. Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου; ur. 29 marca 1943 w Agrii koło Wolos, zm. 17 maja 2022 w Paryżu) – grecki kompozytor muzyki elektronicznej i filmowej.

Wikipedia

# wangiri

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) telekom. oszustwo telefoniczne polegające na wyciąganiu od abonentów wysokich opłat za oddzwanianie po uprzednim wysłaniu sygnału na telefon

Wiktionary

# wangowate

o cechach wangowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Wangowate (Vangidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

# wangowaty

o cechach wangowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# wania

potocznie: handlarz zza wschodniej granicy; wańka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. przybysz, często handlarz, z Ukrainy, Rosji lub Białorusi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wania m., wańka m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wańka

Wiktionary

# waniek

nazwisko

SJP.pl

- Danuta Waniek (ur. 1946) – polska polityk
- Eugeniusz Waniek (1906-2009) – polski malarz
- Henryk Waniek (ur. 1942) – śląski malarz, grafik, pisarz, publicysta

Wikipedia

# wanielijo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewangelia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanielik mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ewangelijo

Wiktionary

# wanielik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewangelik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanielijo ż.

Wiktionary

# wanieneczka

zdrobnienie od: wanienka

SJP.pl

# wanienka

1. mała wanna do kąpieli;
2. podłużne naczynie laboratoryjne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wanna

(1.2) nieduża wanna do kąpania niemowląt

(1.3) niewielkie, płytkie naczynie służące do czynności laboratoryjnych, kuchennych itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiliśmy nową wanienkę dla dziecka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vãˈɲɛ̃nka, AS: vãńẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanna ż.

przym. wannowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) kuweta

Wiktionary

# waniewo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

- Waniewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew
- Waniewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Sokoły

Wikipedia

# wanigan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skrzynka na ekwipunek podróżny

Wiktionary

# wanilia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

Wiktionary

Wanilia (Vanilla Mill.) – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych (Orchidaceae), liczący 109 gatunków występujących w strefie tropikalnej. Owoce wanilii płaskolistnej są źródłem przyprawy zwanej laskami wanilii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wanilia liczy około 100 gatunków rosnących dziko w strefach tropikalnych.

(1.1) Mleko owsiane zwykle robi się z owsa, wody i oleju słonecznikowego, ale można je też wzbogacić wapniem, wanilią i witaminami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vãˈɲilʲja, AS: vãńilʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waniliówka ż., wanilina ż.

przym. waniliowy, wanilinowy

Wiktionary

# wanilina

organiczny związek chemiczny, stanowi jeden ze składników aromatycznych wanilii, sztucznie otrzymywana i powszechnie stosowana w przemyśle spożywczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. spoż. aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kawę zbożową otrzymuje się przez mieszanie w odpowiednich proporcjach uprażonych i zmielonych ziaren: żyta i jęczmienia oraz korzenia cykorii, z ewentualnym dodatkiem waniliny, cukru i innych dodatków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waniliówka ż., wanilia ż.

przym. waniliowy, wanilinowy

Wiktionary

# wanilinowy

przymiotnik od: wanilina

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biochem. dotyczący waniliny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cukier wanilinowy stosuje się jako przyprawę do potraw słodkich i wyrobów cukierniczych. Produkcja cukru wanilinowego polega na zmieszaniu cukru z waniliną lub etylowaniliną (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waniliówka ż., wanilina ż., wanilia ż.

przym. waniliowy

Wiktionary

# waniliówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka zaprawiana wanilią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naleję ci trochę waniliówki na rozgrzewkę?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanilia ż., wanilina ż.

przym. waniliowy, wanilinowy

Wiktionary

# waniliowy

1. mający smak wanilii;
2. wyrabiany z dodatkiem wanilii lub waniliny;
3. związany z wanilią (rośliną);
4. przenośnie: nieodbiegający od normy, bez urozmaiceń, np. waniliowy seks

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od: wanilia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Budyń jest na długowieczność. Z tym że waniliowy – szeptały kobiety, usiłując wytłumaczyć w ten sposób upodobania doktora do mlecznych deserów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ, AS: vãńilʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanilia ż., waniliówka ż., wanilina ż.

przym. wanilinowy

Wiktionary

# waniorek

nazwisko

SJP.pl

# wanitatywny

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. liter. nawiązujący do ulotności ludzkiego życia, próżności, daremności starań oraz nieuchronności przemijania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W nowożytnej ikonografii świeckiej oset należał do obiegowych symboli wanitatywnych i mortualnych – czego szczególnie wyrazistymi przykładami są holenderskie martwe natury, malowane np. przez Jana Davidsz de Heem czy Otto Marseusa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. vanitas n.

Wiktionary

# wańka

potocznie: handlarz zza wschodniej granicy; wania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. przybysz, często handlarz, z Ukrainy, Rosji lub Białorusi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) reg-pl|Kresy. przedsionek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wania m., wania m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wania

Wiktionary

# wańka-wstańka

1. zabawka dziecięca, figurka, która po przechyleniu sama wraca do pozycji pionowej;
2. w przenośni: osoba łatwo otrząsająca się z kłopotów, wracająca do wcześniejszej aktywności po dotkliwej porażce

SJP.pl

# wankel

nazwisko

SJP.pl

# wankiewicz

nazwisko

SJP.pl

# wankomycyna

organiczny związek chemiczny, antybiotyk o działaniu bakteriobójczym

SJP.pl

Wankomycyna – organiczny związek chemiczny, antybiotyk glikopeptydowy o działaniu bakteriobójczym. Wprowadzona do lecznictwa w 1958 r. przez firmę farmaceutyczną Eli Lilly.

Wikipedia

# wańkowicz

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Wańkowicz (1881-), polski oficer
- Anatol Wańkowicz (1858-), radziecki i białoruski wojskowy
- Jan Wańkowicz (1895–1940), polski oficer
- Jan Wańkowicz (1835–1885), polski zoolog
- Krystyna Wańkowicz (1919-1944), uczestniczka powstania warszawskiego
- Melchior Wańkowicz (1892-1974), polski pisarz
- Stanisław Wańkowicz (1885-1943), polski ziemianin, działacz społeczny, senator
- Walenty Wańkowicz (1799-1842), polski malarz

Wikipedia

# wańkowski

nazwisko

SJP.pl

# wanna

duże naczynie do kąpieli, ceramiczne lub metalowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duże naczynie do kąpieli

(1.2) gw-pl|Bukowina. łazienka

Wiktionary

Wanna – urządzenie sanitarne służące do kąpieli. Współcześnie wanny wykonuje się z włókna szklanego lub akrylu, jednak wciąż produkuje się także wanny porcelanowe i metalowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Józek, zakręć kran, bo wanna jest już pełna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvãnːa, AS: vã•na

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. wanienka ż.

przym. wannowy

Wiktionary

# wannanozaur

rodzaj małego dinozaura z rodziny pachycefalozaurów

SJP.pl

Wannanozaur (łac. Wannanosaurus yansiensis) – mały dinozaur z rodziny pachycefalozaurów (Pachycephalosauridae).

Wikipedia

# wannowy

przymiotnik od: wanna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wanną, dotyczący wanny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wanna ż., wanienka ż.

przym. podwannowy, nawannowy

Wiktionary

# wanta

1. stalowa lina na statku, która wchodzi w skład jego olinowania stałego;
2. gwarowo: duży głaz, kamień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

(1.2) techn. lina stalowa podtrzymująca przęsło w moście podwieszanym

(1.3) góry. wielki głaz

Wiktionary

- wanta – lina stalowa w moście wantowym (podwieszanym)
- wanta – lina olinowania stałego podtrzymująca maszt
- wanta – duży blok skalny, stąd nazwy geograficzne:
  - Wanta (jedna przy szosie do Morskiego Oka, druga na wsch. stokach Wołoszyna)
  - Czarna Wanta – w masywie Kościelca w Czarnej Dolinie Gąsienicowej
  - Mokra Wanta – w Dolinie Wielickiej w Tatrach
  - Mokra Wanta – pod Rysami w Tatrach
  - Zbójnickie Wanty
  - Wantule

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvãnta, AS: vãnta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wantówka ż., wantownik m.

przym. wantowy

Wiktionary

# wantować

1. osadzać na statku wanty;
2. regionalnie: podważać

SJP.pl

# wantownik

Wantownik, podwięź wantowa lub podwięź burtowa – metalowe okucie służące do mocowania want lub innych lin olinowania stałego do kadłuba. Jego zadaniem jest rozłożenie naprężeń na jak największą liczbę elementów konstrukcyjnych kadłuba jednostki. Może mieć otwory służące do regulacji napięcia, gdy zachodzi potrzeba zbudowania tzw. drabinki wantowej. Konstrukcja podwięzi burtowej może być bardzo różna i zależy od rozmiarów kadłuba oraz techniki jego wykonania.

Wikipedia

# wantowy

lina wantowa: stalowa lina na statku, która wchodzi w skład jego olinowania stałego; wanta

SJP.pl

# wantuch

nazwisko

SJP.pl

# wanuacki

→ Vanuatu (wyspiarskie państwo w Oceanii)

SJP.pl

# wap

1. Wireless Application Protocol - technologia umożliwiająca wykorzystywanie telefonu komórkowego jako terminalu umożliwiającego dostęp do Internetu i serwisów informacyjnych;
2. Wojewódzkie Archiwum Państwowe;
3. Wojskowa Akademia Polityczna

SJP.pl

Wireless Application Protocol (WAP) – zbiór otwartych, międzynarodowych standardów definiujących protokół aplikacji bezprzewodowych. Rozwijaniem protokołu zajmuje się organizacja WAP Forum, będąca obecnie częścią Open Mobile Alliance (OMA). Wersja 1.0 protokołu powstała w 1998, 1.1 w 1999, a 2.0 w 2001 roku.

Wikipedia

# waper

palacz papierosów elektronicznych; e-palacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. zob. e-palacz.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapowanie n.

czas. wapować ndk.

przym. waperski

Wiktionary

# waperka

palaczka papierosów elektronicznych; e-palaczka

SJP.pl

# waperski

→ waper

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) slang. charakterystyczny dla waperów (e-palaczy)

Wiktionary

#### Patrz:

waper

#### Powiązane:

rzecz. waper mos., wapowanie n.

czas. wapować ndk.

Wiktionary

# wąpielsk

wieś w Polsce

SJP.pl

Wąpielsk – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Wąpielsk. Znajduje się tutaj wąskotorowa stacja kolejowa, przez którą przebiegała linia Dobre – Brodnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wieś jest siedzibą i największą miejscowością gminy Wąpielsk. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 729 mieszkańców.

Wikipedia

# wąpielski

przymiotnik od: Wąpielsk

SJP.pl

# wapień

skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

Wiktionary

Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu. Występuje w pokładach skorupy ziemskiej, które mogą mieć nawet do 1000 m grubości. Wapień tworzy całe pasma górskie, takie jak Alpy, Tatry czy Pieniny. Jest istotnym materiałem budowlanym, ale nie wszystkie rodzaje wapienia nadają się do budowy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvapʲjɛ̇̃ɲ, AS: vapʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapiennik m., wapń m., wapno n., wapnowanie n., powapnowanie n., wapniak m., wapniara ż., Wapnica ż., Wapniarka ż., Wapienno n.

czas. wapnować ndk., powapnować dk.

przym. wapienny, wapnisty, wapniowy

przysł. wapiennie, wapniście, wapniowo

Wiktionary

# wapienica

dzielnica Bielska-Białej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. dawniej wieś, a obecnie dzielnica Bielska-Białej;

(1.2) geogr. rzeka, prawy dopływ Wisły;

(1.3) geogr. szczyt w Beskidzie Andrychowskim;

Wiktionary

Wapienica to:

- dzielnica Bielska-Białej
- szczyt w Beskidzie Małym
- rzeka w okolicach Bielska-Białej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Wapienicy znajduje się zapora wodna.

(1.2) Wapienica ma źródła na stokach Błatniej.

(1.3) Po raz trzeci zdobyłem Wapienicę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvapʲjɛ̇̃ˈɲit͡sa, AS: vapʹi ̯ė̃ńica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wapienicki

rzecz. wapieniczanin/wapieniczanka

Wiktionary

# wapienicki

przymiotnik od: Wapienica (rzeka, szczyt lub dzielnica)

SJP.pl

# wapieniolubne

organizm wapieniolubny - organizm, dla którego najbardziej sprzyjającym środowiskiem do życia są wody lub gleby bogate w związki wapnia; kalcyfil

SJP.pl

# wapieniolubny

organizm wapieniolubny - organizm, dla którego najbardziej sprzyjającym środowiskiem do życia są wody lub gleby bogate w związki wapnia; kalcyfil

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. taki, który rośnie intensywniej na glebach lub skałach obfitujących w wapienie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kozieradka jest wybitnie wapieniolubna.

Wiktionary

# wapiennictwo

ogół spraw związanych z produkcją wapna

SJP.pl

# wapiennik

1. piec do prażenia wapienia;
2. kopalnia wapienia;
3. zakład przemysłowy do produkcji wapnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. piec służący do wypalania wapienia w celu uzyskania wapna palonego;

(1.2) zakład zajmujący się produkcją wapna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) robotnik pracujący przy wypalaniu wapna

Wiktionary

- wapiennik – piec do przerabiania skał wapiennych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Przyparty do zbocza góry olbrzymi cylinder szachtowego wapiennika wyrzucał w mokre mgły snopy iskier.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapień m., wapnienie n., wapno n., wapń m., zwapnienie n., wapniak mzw./mos.

czas. wapnienie ndk., zwapnienie dk.

przym. wapienny, wapniowy, wapnisty, zwapniały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) piec wapienniczy, piec wapienny

Wiktionary

# wapienno

Wapienno – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Barcin, na trasie linii kolejowej Inowrocław – Pakość – Barcin – Żnin. Osada jest częścią składową sołectwa Krotoszyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

# wapienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący wapienia, wykonany z wapienia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W wapiennych skałach Ciemniaka znajdują się liczne jaskinie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapień mrz., wapniak mos., wapno n., wapń mrz., wapiennik mos./mrz.

Wiktionary

# wapieński

przymiotnik od: Wapno (miejscowość)

SJP.pl

# wąpierz

dawniej: wampir

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitsłow. fant. wampir, istota nadprzyrodzona, wskrzeszony trup mający żywić się krwią ludzi

Wiktionary

Wampir – istota demoniczna, zazwyczaj pijąca krew ludzi, obecna w wierzeniach ludowych w wielu kulturach oraz współcześnie w kulturze popularnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na szmaty wąpierz nieszczęsnych podarł, całą z żył krew wypił!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wampir

Wiktionary

# waping

palenie e-papierosów

SJP.pl

# wapiński

nazwisko

SJP.pl

## Ludzie

- Eliasz Wapiński
- Pelagia Wapińska
- Andrzej Wapiński
- Ignacy Wapiński
- Roman Wapiński

## Heraldyka

- Wapiński (herb szlachecki)

Wikipedia

# wapiti

gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych; jeleń kanadyjski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Cervus canadensis|ref=tak., duży, północnoamerykański jeleń;

Wiktionary

Jeleń kanadyjski, wapiti (Cervus canadensis) – gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych (Cervidae). Nazwa wapiti początkowo dotyczyła północnoamerykańskich podgatunków jelenia szlachetnego, później używana była dla podgatunków zamieszkujących lasy strefy umiarkowanej Ameryki Północnej, głównie Góry Skaliste oraz wschodnią część Azji. Na podstawie DNA stwierdzono wyraźne różnice pomiędzy wapiti a jeleniem szlachetnym, wystarczające, aby uznać wapiti za odrębny gatunek. Dalsze badania wykazały występowanie trzech grup populacji wapiti: północnoazjatycko-amerykańską, południowoazjatycką i wschodnioazjatycką. Został introdukowany w Nowej Zelandii i Argentynie. Jednak większość ujęć systematycznych wciąż traktuje wapiti jako podgatunek jelenia szlachetnego.

Wikipedia

# waplewo

W Polsce

- Waplewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
  - Waplewo – przystanek kolejowy odległy ok. 3 km od powyższej miejscowości
- Waplewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
- Waplewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Jedwabno

Zobacz też

- Waplewo Wielkie

Wikipedia

# waplinek

roślina z goździkowatych; gipsówka; łyszczec wiechowaty

SJP.pl

# wapń

pierwiastek chemiczny o symbolu Ca; kalcjum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

Wiktionary

Wapń (Ca, łac. calcium; nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx – wapno, co oznacza więc „metal z wapna”) – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma wapń?

(1.1) Mleko owsiane zwykle robi się z owsa, wody i oleju słonecznikowego, ale można je też wzbogacić wapniem, wanilią i witaminami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vapʲɲ̊, AS: vapʹń̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapień m., wapno n., wapiennik mos./mrz.

przym. wapniowy, wapienny, wapnisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Ca

Wiktionary

# wapnamon

sztuczny dwuskładnikowy nawóz azotowo-wapniowy, powstający przez zmieszanie chlorku amonowego ze zmielonym węglanem wapniowym

SJP.pl

# wapniacki

→ wapniak; wapniarski, wapniaczy

SJP.pl

# wapniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od wapniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapniak m.

Wiktionary

# wapniaczy

→ wapniak; wapniarski, wapniacki

SJP.pl

# wapniak

1. zmielony wapień używany jako nawóz sztuczny;
2. skała wapienna, wapień;
3. jajo przechowywane przez dłuższy czas w wodzie wapiennej dla zabezpieczenia przed zepsuciem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) slang. lekcew. rodzic lub inny człowiek dorosły

Wiktionary

- Wapniak (dopływ Pląsawy) – potok górski w Sudetach Zachodnich

według słownika języka polskiego oznacza również:

- wapniak – zmielony wapień, stosowany do np. nawożenia gleb (zob. wapnowanie gleby) lub do odsiarczania spalin (metoda wapniakowa)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jutro pogadam z wapniakami, żeby dali mi trochę forsy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvapʲɲak, AS: vapʹńak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapno n., wapień m., wapnowanie m., wapiennik m., wapniarka ż.

:: zdrobn. wapniaczek m.

:: fż. wapniaczka ż.

czas. wapnować ndk.

przym. wapienny, wapniowy, wapienniczy

Wiktionary

# wapniaki

1. zmielony wapień używany jako nawóz sztuczny;
2. skała wapienna, wapień;
3. jajo przechowywane przez dłuższy czas w wodzie wapiennej dla zabezpieczenia przed zepsuciem

SJP.pl

# wapnianin

mieszkaniec Wapna (wsi w Polsce)

SJP.pl

# wapnianka

mieszkanka Wapna (wsi w Polsce)

SJP.pl

# wapniarka

Wapniarka albo Bielica – wzniesienie 532 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika – Krowiarkach.

Wikipedia

# wapniarnia

stacja przygotowania mleka wapiennego wraz z podręcznym magazynem wapna palonego

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Wapniarnia Pierwsza
- Wapniarnia Trzecia

Wikipedia

# wapniarski

→ wapniarz, → wapniarstwo; wapniaczy, wapniacki

SJP.pl

# wapniarstwo

1. produkcja wapna;
2. konserwatywny stosunek dorosłych do innych ludzi lub spraw, postrzegany jako nienowoczesny i zacofany

SJP.pl

# wapniarz

dawniej: osoba zajmująca się produkcją wapna

SJP.pl

# wapnica

2 miejscowości w Polsce:

- Wapnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Międzyzdroje
- Wapnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Suchań

Wikipedia

# wapniolubny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża bogatego w związki wapnia

Wiktionary

# wapniowce

każdy pierwiastek z drugiej grupy układu okresowego Mendelejewa: beryl, magnez, wapń, stront, bar lub rad; berylowiec

SJP.pl

Berylowce (metale ziem alkalicznych, wapniowce) – pierwiastki chemiczne 2 (daw. IIA lub II głównej) grupy układu okresowego pierwiastków: beryl (Be), magnez (Mg), wapń (Ca), stront (Sr), bar (Ba) i rad (Ra). Wszystkie są dwuwartościowe.

Wikipedia

# wapniowcowy

1. → wapniowiec;
2. gleby wapniowcowe - rząd gleb litogenicznych

SJP.pl

# wapniowiec

każdy pierwiastek z drugiej grupy układu okresowego Mendelejewa: beryl, magnez, wapń, stront, bar lub rad; berylowiec

SJP.pl

# wapniowy

→ wapń

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wapnia

Wiktionary

#### Patrz:

wapń

#### Powiązane:

rzecz. wapń mrz., wapień mrz., wapniak mos., wapno n., wapiennik mos./mrz.

przym. wapnisty

Wiktionary

# wapnisty

przymiotnik

(1.1) zawierający węglan wapnia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vapʲˈɲistɨ, AS: vapʹńisty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapień mrz., wapń m., wapno n., wapiennik mos./mrz.

przym. wapniowy

Wiktionary

# wapniuch

gatunek pająka z rodziny podkamieniakowatych; podkamieniak czteroplamkowy

SJP.pl

# wapno

1. tlenek wapnia otrzymywany w wyniku prażenia wapieni w postaci białego proszku;
2. potocznie: lekarstwo zawierające przyswajalny związek wapnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

(1.2) sport. slang. w piłce nożnej miejsce w polu karnym, z którego wykonuje się rzut karny

(1.3) slang. przest. lekcew. rodzice lub inni dorośli

Wiktionary

Materiały zawierające wapń

- wapno (spoiwo) – materiał budowlany i chemiczny
  - wapno palone – tlenek wapnia, CaO
  - wapno gaszone – wodorotlenek wapnia, Ca(OH)2
- wapno szare – techniczny octan wapnia, Ca(CH3COO)2
- mleczan wapnia (pot. „wapno”, Calcium lactate, E327) – sól wapniowa kwasu mlekowego, składnik suplementów diety będących źródłem wapnia dla organizmu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Ciągle żałuję tej sytuacji i nie rozumiem, dlaczego sędzia nie wskazał na wapno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapień mrz., wapń mrz., wapniak mrz. / mzw. / mos., wapniara ż., wapnowanie n., powapnowanie n., zwapnienie n., wapiennik mrz. / mos., wapniarka ż., Wapniarka ż.

czas. wapnować ndk., powapnować dk.

przym. wapienny, wapnisty, wapniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) wapniaki

Wiktionary

# wapnować

nawozić pola wapnem

SJP.pl

# wapnowanie

nawozić pola wapnem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wapnować.

Wiktionary

Wapnowanie gleby – stosowanie nawozów wapniowych w celu odkwaszenia gleby oraz poprawienia jej właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych.

W glebach kwaśnych fosfor pozostaje w postaciach trudno przyswajalnych dla roślin. Zabieg wapnowania gleb ułatwia roślinom pobieranie fosforu, będącego jednym z makroelementów wpływających na odpowiedni wzrost. W Polsce około połowy gleb użytkowanych rolniczo ma odczyn kwaśny lub bardzo kwaśny. W przypadku łąk wapnowanie nie wpływa znacząco na ilość plonu. Rośliny trawiaste dobrze rosną także na glebach kwaśnych. Jednak wapnowanie prowadzi do zwiększenia różnorodności gatunkowej łąk oraz obniżenia zawartości potasu, manganu i glinu w roślinach, co prowadzi do poprawy właściwości produkowanej paszy. Dodatkowym efektem wapnowania jest ograniczenie dostępności dla roślin jonów glinu, które są dla nich toksyczne. Dodatkowym efektem zmniejszenia ilości rozpuszczalnych związków glinu jest poprawa struktury gleby związana ze zmniejszeniem kleistości.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wapień mrz., wapniak mos., wapno n.

czas. wapnować ndk.

Wiktionary

# wapor

dawniej: wyziew, opar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wyziew, opar

(1.2) zob. wapory.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapory nmos.

przym. waporowy

Wiktionary

# waporacja

dawniej: wydzielanie pary wodnej, oparów; waporyzacja, parowanie

SJP.pl

# wapory

dawniej: atak histerii, płaczu; spazmy, fumy

SJP.pl

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(1.1) plural|wapor.

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) przest. psych. atak histerii, spazmów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wapor m.

przym. waporowy

Wiktionary

# waporyzacja

1. rodzaj inhalacji przeprowadzanej przez podgrzewanie strumieniem powietrza ziół, olejków eterycznych itp.;
2. dawniej: wydzielanie pary wodnej, oparów; waporacja, parowanie

SJP.pl

# waporyzator

urządzenie do podgrzewania i odparowywania jakiejś substancji w celu inhalacji; waporyzer

SJP.pl

# waporyzer

urządzenie do podgrzewania i odparowywania jakiejś substancji w celu inhalacji; waporyzator

SJP.pl

# waporyzować

powodować przemianę substancji z formy stałej lub ciekłej w gazową

SJP.pl

# wapotron

lampa, w której elementem chłodzącym jest parująca ciecz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. próżniowa lampa elektronowa dużej mocy o chłodzeniu wrzeniowym;

Wiktionary

Wikipedia

# wapować

palić papierosy elektroniczne; e-palić, vapować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. trzymając elektroniczny papieros w ustach, na przemian wdychać i wydychać wytwarzany przez niego aerozol

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Okazało się, że w Anglii liczba dorosłych wapujących, którzy nigdy wcześniej regularnie nie palili wzrosła gwałtownie od roku 2021, kiedy to stały się popularne jednorazowe e-papierosy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waper m., wapowanie n.

przym. waperski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) e-palić

Wiktionary

# wapowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) slang. palenie e-papierosa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waper mos.

czas. wapować ndk.

przym. waperski

Wiktionary

# wapowski

- Andrzej Wapowski – podkomorzy sanocki
- Bernard Wapowski – polski kartograf i astronom
- Wapowski – krater na Księżycu

Wikipedia

# war

1. wrzący, gotujący się płyn; ukrop, wrzątek;
2. wielkie gorąco; żar;
3. przenośnie: wrażenie gorąca odczuwane w jakiejś części ciała z powodu wstydu, lęku, podniecenia itp.;
4. przenośnie: gwałtowność, wielkie nasilenie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wrzątek

(1.2) daw. upał

(1.3) elektr. jednostka mocy biernej;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: wara

Wiktionary

- War – miasto w USA
- War – w mitologii perskiej to podziemne schronienie wybudowane przez Jimę
- War – postać z mitologii nordyckiej
- War – amerykański zespół muzyczny
- War – polski zespół muzyczny, grający Black Metal
- War – szwedzki zespół muzyczny, grający Black Metal
- War – album zespołu muzycznego U2
- War – album Born from Pain
- war – jednostka mocy biernej [VA]
- war – skrót dla języka warajskiego (Waray)
- WAR – skrót od gry Warhammer Online: Age of Reckoning
- WAR – skrót od nazwy amerykańskiej organizacji White Aryan Resistance
- WAR (web application archive) – archiwum plików składających się na aplikację sieciową stworzoną w standardzie Java EE.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: var, AS: var

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2)

:: rzecz. warząchew ż., warzywko n., warzenie n., wywar m., odwar m.

:: czas. wrzeć, warzyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrzątek, ukrop

Wiktionary

# wara

okrzyk wyrażający zakaz zbliżania się do kogoś, zabraniający czegoś; precz

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. …wyrażający kategoryczny zakaz zbliżania się do osoby, rzeczy lub wtrącania w sprawę, o której mowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) slang. zgrub. od: warga

Wiktionary

Wara – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Nozdrzec. Leży nad rzeką San oraz Magierką na pograniczu Pogórza Dynowskiego oraz Pogórza Przemyskiego. Sąsiaduje z Nozdrzcem na północy, na wschodzie z Siedliskami i Wołodzem na południu z Niewistką, a także z Obarzymem (granica przez las), na zachodzie z Izdebkami i Hłudnem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wara ci od mojej dziewczyny!

(2.1) Dziś na treningu rozwaliłem warę.

(2.1) Jak zobaczyłem cenę tego nowego telefonu, to mi wara opadła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvara, AS: vara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warga ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. warga ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== wara (język maltański.) ==

wymowa.

znaczenia.

przyimek

(1.1) za, z tyłu

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# waradyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Wielkim Waradynem, dotyczący Wielkiego Waradynu (współcz. Oradea)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wielki Waradyn mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. wielkowaradyński; współcz. oradejski

Wiktionary

# warajski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język austronezyjski używany w trzech filipińskich prowincjach;

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) waray

Wiktionary

# warakomski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Warakomski – polski prawnik, urzędnik państwowy i samorządowiec
- Romuald Warakomski – katolicki zakonnik, plastyk, żołnierz Armii Krajowej
- Tomasz Warakomski – polski szachista, arcymistrz

Wikipedia

# waraksa

nazwisko

SJP.pl

# waraktor

rodzaj diody

SJP.pl

Dioda pojemnościowa – dioda półprzewodnikowa, w której wykorzystuje się zjawisko zmiany pojemności złącza p-n pod wpływem zmiany napięcia przyłożonego w kierunku zaporowym. Zmiana pojemności diody jest bardzo niewielka, zwykle od 6 pF do 20 pF, przy zmianach napięcia od 2 do 30 V.

Wikipedia

# waran

jaszczurka drapieżna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) herp. rodzaj dużej jaszczurki

Wiktionary

Waranowate, warany (Varanidae) – rodzina jaszczurek. Obejmuje w zależności od przyjmowanej definicji filogenetycznej (patrz niżej) 1 lub 2 współczesne rodzaje i ponad 80 gatunków – wśród nich największe ze współcześnie żyjących jaszczurek: waran z Komodo, waran papuaski, waran paskowany i waran wielki – oraz kilka rodzajów wymarłych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chciałbym znaleźć jakiegoś warana, gdy będę na Timorze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvarãn, AS: varãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warany lm nm., waranowate lm nm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) młody waran • głowa / jad / jajo / ogon / samica / samiec / ślina / tułów warana • wyklute warany

Wiktionary

# warana

każdy z czterech stanów społeczeństwa hinduistycznego w Indiach

SJP.pl

# waranasi

miasto w Indiach; Benares

SJP.pl

Waranasi (hindi वाराणसी, Vārāṇasī; ang. Varanasi; hist. Benares, Kaśi) – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej, nad Gangesem. W 2011 roku liczyło ok. 1,2 mln mieszkańców.

Wikipedia

# waranowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Varanidae|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Wiktionary

Waranowate, warany (Varanidae) – rodzina jaszczurek. Obejmuje w zależności od przyjmowanej definicji filogenetycznej (patrz niżej) 1 lub 2 współczesne rodzaje i ponad 80 gatunków – wśród nich największe ze współcześnie żyjących jaszczurek: waran z Komodo, waran papuaski, waran paskowany i waran wielki – oraz kilka rodzajów wymarłych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przedstawiciele waranowatych żyją na Timorze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waran mzw., warany lm nm.

Wiktionary

# waranozaur

rodzaj pelykozaura z rodziny ofiakodontów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Varanosaurus., drapieżny pelykozaur przypominający współczesnego warana;

Wiktionary

Varanosaurus jest nazwą rodzajową drapieżnego pelykozaura, żyjącego w permie (286-260 milionów lat temu). Nazwa zwierzęcia związana jest z jego wyglądem, do złudzenia przypominającym współczesne warany. Jego szczątki odkryto na terenie Teksasu.

Wikipedia

# warany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Varanidae|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Wiktionary

Waranowate, warany (Varanidae) – rodzina jaszczurek. Obejmuje w zależności od przyjmowanej definicji filogenetycznej (patrz niżej) 1 lub 2 współczesne rodzaje i ponad 80 gatunków – wśród nich największe ze współcześnie żyjących jaszczurek: waran z Komodo, waran papuaski, waran paskowany i waran wielki – oraz kilka rodzajów wymarłych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przedstawiciele waranów żyją na Cejlonie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waran mzw., waranowate lm nm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) waranowate

Wiktionary

# warblewo

2 miejscowości w Polsce:

- Warblewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
- Warblewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

Wikipedia

# warblino

Warblino (kaszb. Wôrblënò, niem. Warbelin) – stara wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce. Przedrostek w nazwie Warblina wskazuje na pochodzenie nazwy od imienia własnego Warbl (Wróbel).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

# warcab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pionek w grze w warcaby

Wiktionary

Warcabowie (Varczab, Warczab, Warczaba) – rodzina mieszczan radomskich.

Pierwsze wzmianki o rodzinie Warcabów w Radomiu znajdują się w Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis Jana Długosza, który tworząc owo zestawienie w latach 1440–1480 wśród właścicieli ogrodów w podradomskim Dzierzkowie wymienia właśnie Warcabów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeden z warcabów potoczył się pod lodówkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warcaby nmos., warcabnica ż., warcaba ż., warcabiarz m., warcabista m.

przym. warcabowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) warcaba

Wiktionary

# warcaba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pionek warcabowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod łóżkiem poniewierała się jakaś stara warcaba.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warcaby nmos., warcabnica ż., warcab m., warcabiarz m., warcabista m.

przym. warcabowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) warcab

Wiktionary

# warcabiarz

przestarzale: warcabista - osoba grająca w warcaby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba grająca w warcaby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W niedzielne popołudnia w parku rozsiadają się warcabiarze i szachiści.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warcab m., warcaba ż., warcaby nmos., warcabnica ż., warcabista m.

przym. warcabowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) warcabista

Wiktionary

# warcabista

gracz w warcaby; warcabiarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba grająca w warcaby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mówiła o swym dziadku warcabista, bo całe sobotnie popołudnia spędzał na grze w warcaby.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warcab m., warcaba ż., warcaby nmos., warcabnica ż., warcabiarz m.

przym. warcabowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) warcabiarz

Wiktionary

# warcabistka

→ warcabista

SJP.pl

#### Patrz:

warcabista

# warcabnica

przestarzałe: plansza do gry w warcaby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) plansza do warcabów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W parku ustawili betonowe stoliki z warcabnicami w blatach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvart͡sabʲˈɲit͡sa, AS: varcabʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warcaby nmos., warcab m., warcaba ż., warcabiarz m., warcabista m.

przym. warcabowy

Wiktionary

# warcabnik

gatunek ptaka z rodziny burzykowatych

SJP.pl

Warcabnik (Daption capense) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny burzykowatych (Procellariidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Daption. Występuje na oceanach półkuli południowej aż po Antarktydę. Żeruje, osiadając na wodzie i zanurzając głowę lub płytko nurkując.

Wygląd
  Głowa i szyja czarne. Spód ciała biały. Grzbiet czarno-biały. Ogon biały w czarne plamy z czarnym zakończeniem.

Rozmiary
  Długość ciała 38–40 cm, rozpiętość skrzydeł 81–91 cm, masa ciała 340–528 g.

Zasięg, środowisko
  Otwarty ocean, wyspy i wybrzeża kontynentów południowych; zimę spędza nad wodą.

Pożywienie
  Ryby, kałamarnice oraz inne morskie organizmy.

Rozmnażanie
  Rozmnaża się w niewielkich koloniach na wybrzeżach i wyspach; gniazduje w zagłębieniach skał; składa 1 jajo, które wysiadują oboje rodzice.

Podgatunki
  Wyróżnia się dwa podgatunki D. capense:

- D. c. capense (Linnaeus, 1758) – warcabnik antarktyczny – Antarktyda i wyspy subantarktyczne od Georgii Południowej na wschód po Wyspę Heard
- D. c. australe Mathews, 1913 – warcabnik nowozelandzki – wody oceanów od strefy umiarkowanej po subantarktyczną pomiędzy Australazją i Antarktydą, lęgi na wyspach w rejonie Nowej Zelandii

Wikipedia

# warcabnikowate

rodzina motyli dziennych; powszelatkowate, karłątkowate

SJP.pl

Powszelatkowate, warcabnikowate, karłątkowate (Hesperiidae) – rodzina owadów z rzędu motyli.

Wikipedia

# warcabnikowaty

o cechach warcabnikowatych (rodzina motyli dziennych)

SJP.pl

# warcabowy

przymiotnik od: warcaby

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z warcabami, dotyczący warcabów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Organizatorzy zimowiska zorganizowali dla uczestników turniej warcabowy z nagrodami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warcab m., warcaba ż., warcaby nmos., warcabnica ż., warcabiarz m., warcabista m.

Wiktionary

# warcaby

1. gra planszowa dla dwóch osób;
2. komplet pionków w kształcie krążków i planszy (szachownicy) do gry w warcaby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy identycznymi bierkami na planszaanszy;

(1.2) pot. plansza i pionki do warcabów (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) M. i B. lm. od: warcaba (pionek)

(2.2) M. i B. lm. od: warcab (pionek)

Wiktionary

Warcaby – gra planszowa powstała w XII wieku, najprawdopodobniej na południu Francji lub w Hiszpanii.

Gra posiada wiele odmian, spośród których uważane za dyscyplinę sportową są jedynie warcaby polskie (stupolowe) nazywane też międzynarodowymi. W większości krajów gra odbywa się jednak przeważnie na warcabnicy posiadającej 64 pola (często zastępowanej szachownicą), z wykorzystaniem 24 pionków (po 12 dla każdego z graczy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cały czas lało, dzieci grały w warcaby, a my oglądaliśmy jakiś stary kryminał.

(1.2) Pod telewizorem leżało kilka kaset, warcaby i szklana popielniczka z herbem Rzymu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warcab m., warcaba ż., warcabnica ż., warcabiarz m., warcabista m., warcabnik m.

przym. warcabowy

Wiktionary

# warchalking

[czytaj: łorczoking] rysowanie symboli w miejscach publicznych z dostępną siecią bezprzewodową

SJP.pl

Warchalking – oznaczanie miejsc, w których dostępne są sieci bezprzewodowe.

Słowo to pochodzi z języka angielskiego i powstało jako połączenie W.A.R. czyli Wireless Access Revolution (Rewolucja bezprzewodowego dostępu) oraz chalk (kreda). Oznaczanie odbywa się za pomocą specjalnych symboli, które rysowane są kredą na murach, ulicach czy słupach.

Wikipedia

# warchały

wieś w Polsce

SJP.pl

Warchały – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś położona między jeziorami: Brajnickim i Warchałdzkim.

Wikipedia

# warchlaczek

zdrobnienie od: warchlak

SJP.pl

# warchlak

1. młode dzika;
2. prosię świni domowej w wieku od 2 do 4 miesięcy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) młode dzika w pierwszym roku życia;

(1.2) młode świni domowej w pierwszym roku życia

Wiktionary

Warchlak, warchlę, podświnek – gwarowe określenie prosięcia odłączonego od lochy, zwykle w wieku 2—6 miesięcy, o masie 26—85 kg. W łowiectwie to młody dzik, w wieku od narodzin do 31 marca roku następnego – zgodnie z definicją z rozporządzenia ministra środowiska w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne, posiadający sierść o charakterystycznych podłużnych jasnych oraz ciemnych pasach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvarxlak, AS: varχlak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. warchlaczek m.

przym. warchlaczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) warchlę

(1.2) prosię, prosiak

Wiktionary

# warchlakarnia

pomieszczenie przeznaczone do hodowli prosiąt

SJP.pl

# warchlarnia

pomieszczenie, gdzie trzymane są warchlaki

SJP.pl

# warchlę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. młode dzika w pierwszym roku życia

(1.2) rzad. młode świni domowej w pierwszym roku życia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. warchlątko m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) warchlak

(1.2) prosię, prosiak, warchlak

Wiktionary

# warchlino

Warchlino (niem. Groß Wachlin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

We wsi znajdują się pozostałości po XVII w. cmentarzu ewangelickim.

Według danych z 2011 roku wieś liczyła 180 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# warcholić

wichrzyć;
1. zachowywać się jak warchoł, wywoływać zamęt, kłótnie; awanturować się;
2. być w opozycji, sprzeciwiać się, oponować; frondować

SJP.pl

# warcholski

przymiotnik od: warchoł, np. warcholska natura, warcholskie czyny

SJP.pl

# warcholstwo

awanturnictwo, wichrzycielstwo, sianie zamętu politycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) awanturnictwo, wichrzycielstwo, kłótliwość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szlachtę szesnastowieczną cechowało warcholstwo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈxɔlstfɔ, AS: varχolstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warchoł m.

czas. warcholić

przym. warcholski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) awanturnictwo

Wiktionary

# warchoł

ktoś, kto przez swoją samowolę wywołuje zamieszki, łamie prawo; wichrzyciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba łamiąca prawo, niepodporządkowująca się władzy, wywołująca kłótnie i zamęt swoją samowolą

Wiktionary

- warchoł – potoczne określenie hulaki, przestępcy i samowładcy, człowieka siejącego zamęt w imię tylko własnych celów.
- Grzegorz Warchoł – polski gitarzysta basowy i kontrabasista
- Grzegorz Warchoł – polski aktor
- Marcin Warchoł – polski polityk, w latach 2015–2019 podsekretarz stanu, a w latach 2019–2023 sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, w 2023 minister sprawiedliwości i prokurator generalny
- Paweł Warchoł – polski grafik

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W dobie zaborów za naganne uznano także zbyt łagodne traktowanie zdrajców czy warchołów, którzy stawali na czele buntów przeciwko monarsze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvarxɔw, AS: varχou̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warcholstwo n.

czas. warcholić ndk.

przym. warcholski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) awanturnik, rozrabiaka, rozrabiacz; przest. hałaburda

Wiktionary

# warchołka

→ warchoł; wichrzycielka

SJP.pl

# warcianin

mieszkaniec Warty (miasta)

SJP.pl

# warcianka

mieszkanka Warty (miasta)

SJP.pl

# warciański

1. przymiotnik od: Warta (miasto), Warta Bolesławiecka (wieś); warecki; warcki;
2. przymiotnik od: Warta (rzeka)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wartą, dotyczący Warty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warta ż.

przym. nadwarciański

Wiktionary

# warcimino

Warcimino (kaszb. Wôrcémino) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Potęgowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

# warcin

Warcin (niem. Wallhof) – osada w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

# warcino

Warcino (kaszb. Warcëno, niem. Varzin) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kępice przy drodze wojewódzkiej nr 208. W kierunku północno-zachodnim, przy granicy z województwem zachodniopomorskim znajduje się jezioro Lewarowe.

Wikipedia

# warcisław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Warcisław, Warcsław, Warsław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Wroci- („wrócić, wrócić się, przywrócić”) w formie Warci- i -sław („sława”). Może zatem oznaczać „ten, który przywróci sławę”. Od skróconej formy tego imienia, Warsz, w formie dzierżawczej, pochodzi nazwa miasta Warszawa, dawniej Warszewa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Książę Warcisław powitał misjonarza na granicy swoich domen, w okolicach Santoka.

Wiktionary

# warcki

przymiotnik od: Warta (miasto), Warta Bolesławiecka (wieś); warciański; warecki

SJP.pl

# warczący

→ warczeć

SJP.pl

#### Patrz:

warczeć

# warczak

nazwisko

SJP.pl

# warczanin

mieszkaniec Warki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Warki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈt͡ʃãɲĩn, AS: varčãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warka ż.

:: fż. warczanka ż.

przym. warecki

Wiktionary

# warczanka

mieszkanka Warki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Warki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈt͡ʃãnka, AS: varčãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warka, warczanin

przym. warecki

Wiktionary

# warczeć

wydawać terkoczące dźwięki, głos wyrażający złość (najczęściej o psach)

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. warknąć)

(1.1) o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku

(1.2) o urządzeniach wydawać niskie dźwięki przy pracy

(1.3) pot. mówić opryskliwie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warczenie n., warknięcie n., warkot mrz.

czas. warknąć, warkotać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mruczeć, pomrukiwać

Wiktionary

# warczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|warczeć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. warczeć ndk., zawarczeć dk.

rzecz. warknięcie n.

Wiktionary

# ward

Nowa Zelandia:

- Ward – miasto w regionie Marlborough

Stany Zjednoczone:

- Ward – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke
- Ward – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Boulder
- Ward – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Saluda
- Ward – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Moody
- Ward – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Johnson
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Yell
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Randolph
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Clarke
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Todd
- Ward (ang. Ward Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Burke
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Hocking
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Tioga
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Moody
- hrabstwo Ward (ang. Ward County) – w stanie Dakota Północna
- hrabstwo Ward (ang. Ward County) – w stanie Teksas

Wikipedia

# warda

nazwisko

SJP.pl

- Warda – część wsi Kotłówka położona w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Żelechów

Osoby o nazwisku Warda

- Barbara Warda
- Baszszar Warda
- Edmund Warda
- Maciej Warda
- Małgorzata Warda
- Wincenty Warda

Wikipedia

# wardak

nazwisko

SJP.pl

Wardak (paszto: پښتو, perski: وردګ; transkrypcje: wardak, vardag, vardak) – jedna z 34 prowincji afgańskich położona w centrum kraju. Stolica w Mejdan Szar. W 2021 roku zamieszkiwało ją prawie 672 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# wardar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Macedonii Północnej i regionie Macedonia północnej Grecji;

Wiktionary

Wardar (mac. Вардар – Wardar, gr. Αξιός – Aksiós) – rzeka w Macedonii Północnej i regionie Macedonia północnej Grecji. Długość – 388 km (301 km w Macedonii Północnej, 87 km w Grecji), powierzchnia zlewni – 23 747 km² (20 535 km² w Macedonii Północnej, 3.212 km² w Grecji), średni przepływ – 135,96 m³/s (w Gewgeliji), głębokość rzeki sięga 4 metrów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wardarski

Wiktionary

# wardarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wardarem, dotyczący Wardaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wardar mrz.

Wiktionary

# wardawy

przymiotnik

(1.1) stpol. leworęczny (mańkut)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈdavɨ, AS: vardavy

Wiktionary

# wardęga

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. dobytek

Wiktionary

Wardęga – struga w Polsce, uchodząca do Jeziora Tumiańskiego, dopływ rzeki Dadaj.

Przepływa przez wieś Bartołty Wielkie

Układ cieków schematycznie przedstawiono poniżej. Bieg rzeki jest od dołu do góry.

- Jezioro Tumańskie
  - Wardęga
    - Jezioro Ardung
    - Jeziobo Bartłodzkie
    - Serwent (jezioro)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: varˈdɛ̃ŋɡa, AS: vardẽŋga

Wiktionary

# wardęgowo

Wardęgowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Biskupiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

# warden

nazwisko

SJP.pl

Miasta w Wielkiej Brytanii:

- Warden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent
- Warden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Northumberland

Miasta w USA:

- Warden – miejscowość w stanie Waszyngton, w hrabstwie Grant

Wikipedia

# wardriver

[czytaj: łordrajwer] osoba jeżdżąca autem i wyszukująca sieci bezprzewodowe za pomocą odpowiedniego sprzętu

SJP.pl

# wardriving

[czytaj: łordrajwing] jeżdżenie autem i wyszukiwanie sieci bezprzewodowych za pomocą odpowiedniego sprzętu

SJP.pl

Wardriving – słowo to pochodzi od „wardialingu” – techniki używanej kiedyś do wyszukiwania modemów w sieci telekomunikacyjnej. Do wardrivingu używa się sprzętu potrzebnego do wykrywania sieci bezprzewodowych – notebooka lub palmtopa wyposażonego w antenę (najlepiej zewnętrzną) i kartę sieciową WLAN oraz odpowiednie oprogramowanie, ale i samochodu — -driving. Nieraz zestaw taki jest dozbrajany w odbiornik GPS w celu dokładnej lokalizacji miejsca znalezienia sieci.

Wikipedia

# wardyński

nazwisko

SJP.pl

# wardzanka

wardzanka żądlica - gatunek błonkówki z rodziny grzebaczowatych

SJP.pl

Wardzanka (Bembix rostrata) – gatunek żądłówki z rodziny Otrętwiaczowatych (Crabronidae). Tworzy kolonie składające nawet z kilkuset osobników. Podobnie jak inne grzebaczowate, również wardzanka kopie norki w piasku gdzie kładzie złapaną ofiarę (są nimi głównie muchówki), a potem składa w nich jaja. Jest podobna do osy, lecz większa i masywniejsza. W przeciwieństwie do osy ma spore oczy.

Wikipedia

# wardzała

nazwisko

SJP.pl

# wardziak

nazwisko

SJP.pl

# wardziński

nazwisko

SJP.pl

# wardzyński

nazwisko

SJP.pl

# warecki

1. przymiotnik od: Warta (miasto), Warta Bolesławiecka (wieś); warciański;
2. przymiotnik od: Warka (miasto)

SJP.pl

# wareczka

zdrobnienie od: warka

SJP.pl

# wareg

staroruska nazwa wikinga

SJP.pl

# waregem

Waregem (vls. Woaregem) – miasto w Belgii, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Zachodnia, w okręgu Kortrijk. Liczy 39 997 mieszkańców (1 stycznia 2024) na powierzchni 44,50 km².

Waregem jest znane z corocznych wyścigów konnych Waregem Koerse na miejscowym hipodromie, którym towarzyszy tydzień festiwali. Wydarzenie to ma miejsce zawsze we wtorek po ostatnim weekendzie sierpnia.

Wikipedia

# waregowie

zespół plemion szwedzkich wikingów, którzy od ok. 800 roku do połowy XI wieku organizowali wyprawy rabunkowe, handlowe i wojenne

SJP.pl

Waregowie, Wariagowie – skandynawscy wikingowie głównie pochodzący z obecnej Szwecji, którzy w VIII i IX wieku działali w rejonach obecnej Ukrainy, Białorusi i Rosji, tworząc tam w późniejszym okresie Ruś Kijowską.

Wikipedia

# warenik

(zwykle w liczbie mnogiej) półksiężycowaty pierożek nadziewany zwykle twarogiem, mięsem lub kapustą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gotowany pierożek, tradycyjnie przygotowywany w kuchni ukraińskiej i rosyjskiej;

Wiktionary

# warenka

wieś w Polsce

SJP.pl

Warenka – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Turek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

# wareski

dotyczący Waregów, charakterystyczny dla Waregów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Waregami, dotyczący Waregów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wareg mos.

Wiktionary

# warez

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. serwer FTP lub WWW zawierający pirackie oprogramowanie, gry, muzykę, filmy itp.

(1.2) inform. treści zawarte w takim serwerze

Wiktionary

Warez (z przekształconego ang. software – oprogramowanie) – żargonowe określenie pirackiego oprogramowania.

Określenie to dotyczy głównie płatnego zamkniętego oprogramowania i zmodyfikowanych wersji oprogramowania (shareware, adware), rozpowszechnianego nielegalnie, szczególnie po usunięciu zabezpieczeń przed kopiowaniem. Czasem stosuje się je także do innych materiałów dystrybuowanych z naruszeniem praw autorskich, takich jak muzyka, filmy czy e-booki.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== warez (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) inform. warez

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== warez (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) inform. warez

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# warfaryna

lek zmniejszający krzepliwość krwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K

Wiktionary

Warfaryna – organiczny związek chemiczny, pochodna kumaryny, będąca antagonistą witaminy K. Jest używana w medycynie jako doustny środek przeciwzakrzepowy. Warfaryna hamuje proces tworzenia aktywnej formy witaminy K. Jest związkiem chiralnym, produkt farmaceutyczny jest mieszaniną racemiczną obu enancjomerów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy stosujesz warfarynę, pamiętaj o pewnych ograniczeniach w żywieniu!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) 4-hydroksykumaryna, nazwy handlowe Coumadin, Warfin

Wiktionary

# warga

1. dolny bądź górny fałd skórny, tworzący wspólnie z drugim fałdem ograniczenie otworu jamy ustnej;
2. część korony niektórych typów kwiatów, występująca w parze;
3. część narządu gębowego owada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. parzysty fałd skórny ograniczający usta;

(1.2) bot. część korony niektórych kwiatów

(1.3) zool. część narządu gębowego owadów

(1.4) anat. zob. warga sromowa.

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: warg

Wiktionary

- Wargi – fałdy skórne otaczające szparę sromową.
- Wargi – struktury okalające szparę ust.

Zobacz też:

- Warga – zgrubienie na brzegu otworu muszli.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kobieta w płaszczu zapiętym pod szyję poinformowała później krewnych matematyka, iż już w pozycji leżącej, z powiekami zamkniętymi, wciąż ściskając parasol w kurczowo zaciśniętej dłoni, profesor wyszeptał sinymi wargami słowa, które mogły znaczyć "O, Polsko!" lub "Oj, Polacy!", ale sprawa pozostała nie wyjaśniona.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvarɡa, AS: varga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wargacz m., wargaczowate nmos.

:: zgrub. wara ż.

przym. wargowy, wargaczowaty

wykrz. wara

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zool. lm. fafle

Wiktionary

# wargacki

nazwisko

SJP.pl

# wargacz

Wargacz (Melursus) – rodzaj ssaka drapieżnego z podrodziny Ursinae w obrębie rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae).

Wikipedia

# wargaczowate

o cechach wargaczowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

Wargaczowate (Labridae) – jedna z najbardziej licznych w gatunki – po babkowatych i pielęgnicowatych – rodzin ryb okoniokształtnych (Perciformes). Obejmuje ponad 500 współcześnie żyjących gatunków bardzo zróżnicowanych morfologicznie i ekologicznie, szeroko rozprzestrzenionych w wodach morskich. W zapisie kopalnym znane są od paleocenu.

Wikipedia

# wargaczowaty

o cechach wargaczowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# wargatek

wargatek czyściciel - gatunek ryby z rodziny wargaczowatych

SJP.pl

# wargielt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. grzywna za zabicie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvarʲɟɛlt, AS: varʹǵelt

Wiktionary

# wargocki

nazwisko

SJP.pl

# wargowate

rodzina roślin z rzędu jasnotowców; wargowe, jasnotowate

SJP.pl

# wargowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu astrowych; jasnotowce

SJP.pl

# wargowe

rodzina roślin z rzędu jasnotowców; jasnotowate, wargowate

SJP.pl

Wikipedia

# wargowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu astrowych; jasnotowiec

SJP.pl

# wargowy

przymiotnik od: warga

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący warg, ust

(1.2) fonet. związany z artykulacją ustami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warga ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) labialny

Wiktionary

# warhol

[czytaj: łorhol] nazwisko, m.in. Andy Warhol (1928-1987) - artysta amerykański

SJP.pl

Wikipedia

# warholowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z twórczością Andy'ego Warhola

Wiktionary

# wari

1. małpiatka z rodziny lemurów żyjąca na Madagaskarze;
2. gra popularna w Afryce, Azji Płd i Ameryce Łacińskiej; mankala

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Varecia|J.E. Gray|ref=tak., zagrożony wyginięciem ssak z rzędu naczelnych, z rodziny lemurowatych;

Wiktionary

- Wari (gra planszowa)
- Warri – miejscowość w Nigerii
- Wari (kultura) – kultura w Ameryce Południowej z czasów przedinkaskich
- Wari-Wula-Wuliagmeni – gmina w Grecji
- Imperium Tiwanaku-Wari – państwo historycznie w Ameryce Południowej w czasach przedinkaskich
- Lemur wari – gatunek małpiatki z rodziny lemurowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wari są największymi z lemurowatych.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== wari (pitjantjatjara.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) zimny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# wariabilistyczny

→ wariabilizm

SJP.pl

#### Patrz:

wariabilizm

# wariabilizm

pogląd filozoficzny, według którego wszystko jest zmienne; teoria zmienności

SJP.pl

Wariabilizm (od łac. variabilis zmienny) – pogląd filozoficzny, według którego rzeczywistość jest zmienna; dobrze oddaje to myśl Heraklita z Efezu wszystko płynie (gr. παντα ρει, panta rhei).

Wariabilizm jest poglądem przeciwstawnym do poglądu Parmenidesa z Elei o jedności i stałości bytu, nazywanego statyzmem (od gr. στάσις – stanie, trwanie).

Wikipedia

# wariacik

zdrobnienie od: wariat

SJP.pl

# wariacja

1. choroba umysłowa, obłęd, szaleństwo;
2. utwór instrumentalny składający się z kilku odmian podanego tematu muzycznego;
3. w kombinatoryce: dowolny ciąg utworzony z elementów danego zbioru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. utwór ze zmianami tematu, melodii, tempa itp.;

(1.2) rodzaj obłędu

(1.3) zmienność, zróżnicowanie

Wiktionary

- wariacja bez powtórzeń
- wariacja z powtórzeniami
- wariacja funkcjonału
- wariacja (astronomia) – nieregularność ruchu Księżyca
- wariacja (muzyka)
- wariacja (językoznawstwo)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: varʲˈjat͡sʲja, AS: varʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariacyjność ż.

przym. wariacyjny

Wiktionary

# wariacje

1. choroba umysłowa, obłęd, szaleństwo;
2. utwór instrumentalny składający się z kilku odmian podanego tematu muzycznego;
3. w kombinatoryce: dowolny ciąg utworzony z elementów danego zbioru

SJP.pl

Wariacje, temat z wariacjami – samodzielna forma muzyczna lub część większego utworu instrumentalnego: sonaty, symfonii, koncertu o dość swobodnej budowie. Istotą tej formy są zmiany, jakim podlega temat lub jego motywy. Liczba i rodzaj wariacji zależy od inwencji kompozytora, waha się od kilku do kilkunastu. Temat może być własny, zaczerpnięty z dzieła innego kompozytora lub oparty na motywach z muzyki ludowej.

Wikipedia

# wariacki

właściwy wariatowi, odnoszący się do wariata

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy wariactwu i/lub wariatowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariactwo n., wariat m., wariatka ż., wariowanie n., wariatuńcio mos.

przysł. wariacko

czas. wariować

Wiktionary

# wariacko

przysłówek

(1.1) w sposób wariacki, szalony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Jechał wariacko, bez pomysłu, a przecież widział, że drogą idą dzieci - mówi Piotr.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varʲˈjat͡skɔ, AS: varʹi ̯acko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariat m., wariatka ż., wariatuńcio m., wariowanie n.

przym. wariacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szaleńczo

Wiktionary

# wariactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. szalone zachowanie, czyn niedorzeczny, sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem

(1.2) pot. cecha wariata, szaleństwo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariat m., wariatka ż., wariowanie n.

przym. wariacki

czas. wariować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szaleństwo, wygłup, wybryk

Wiktionary

# wariacyjny

dotyczący wariacji

SJP.pl

# wariak

transformator lub autotransformator, w którym napięcie wyjściowe można regulować w sposób płynny

SJP.pl

# wariancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wariant

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie wariant, lecz tylko śmieszny wariancik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariant m.

Wiktionary

# wariancja

miara zmienności, zróżnicowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stat. miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;

Wiktionary

Wariancja – miara zmienności zmiennej losowej będąca wartością oczekiwaną kwadratu różnicy wartości zmiennej losowej X i jej wartości oczekiwanej. W statystyce opisowej obliczana jest jako średnia arytmetyczna kwadratów odchyleń (różnic) poszczególnych wartości cechy od średniej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: varʲˈjãnt͡sʲja, AS: varʹi ̯ãncʹi ̯a

Wiktionary

# wariancyjny

→ wariancja

SJP.pl

#### Patrz:

wariancja

# wariant

odmiana; modyfikacja; możliwość; wersja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

Wiktionary

- wariant – wyodrębniona odmiana, wersja czegoś
- wariant (językoznawstwo) – rodzaj elementu językowego
- wariant (językoznawstwo) – forma systemu językowego
- wariant stylistyczny języka
- wariant moskiewski
- warianty systemu GNU
- warianty tekstowe Nowego Testamentu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Informatyk przedstawił kilka wariantów nowego oprogramowania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvarʲjãnt, AS: varʹi ̯ãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wariantowy, wariantywny

przysł. wariantywnie

rzecz. wariancik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. wariantowy, wariantywny

przysł. wariantywnie

rzecz. wariancik mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

nie mylić z|wariat.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) variant

* arabski: (1.1) اختلاف m.

* bułgarski: (1.1) вариант m.

* czeski: (1.1) varianta ż.

* duński: (1.1) variant w.

* esperanto: (1.1) varianto

* francuski: (1.1) variante

* jidysz: (1.1) נוסח m. (nusech)

* niderlandzki: (1.1) gek m.

* niemiecki: (1.1) Variante

* norweski (bokmål): (1.1) variant m.

* norweski (nynorsk): (1.1) variant m.

* rosyjski: (1.1) вариант m.

* szwedzki: (1.1) variant w.

* turkmeński: (1.1) wariant

* ukraiński: (1.1) варіа́нт m.

* węgierski: (1.1) változat

źródła.

== wariant (język turkmeński.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wariant

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# wariantowość

→ wariantowy; wariantywność

SJP.pl

# wariantowy

występujący w różnych odmianach, w postaci wariantów; wariantywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stanowiący wariant, dotyczący wariantu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariant m., wariantowość ż.

Wiktionary

# wariantywność

→ wariantywny; wariantowość

SJP.pl

# wariantywny

występujący w różnych odmianach, w postaci wariantów; wariantowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stanowiący jeden z możliwych wariantów tej samej rzeczy lub zjawiska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariant mrz.

przysł. wariantywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) alternatywny

Wiktionary

# wariat

potocznie o człowieku chorym psychicznie; potocznie o osobie postępującej nieobliczalnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek chory psychicznie, obłąkany

(1.2) pot. ktoś zachowujący się nieodpowiedzialnie, nieobliczalnie, niekonwencjonalnie; nierozważny, zwariowany

Wiktionary

- Wariat (oryg. Maniac) – amerykański serial telewizyjny
- Wariat – zbiór opowiadań Huberta Klimko-Dobrzanieckiego
- Wariat – singel zespołu Strachy na Lachy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten mężczyzna to wariat, bo dziwnie się zachowuje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvarʲjat, AS: varʹi ̯at

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariatkowo n., wariowanie n., zwariowanie n., wariatuńcio mos.

:: fż. wariatka ż.

czas. wariować ndk., zwariować dk.

przym. wariacki, zwariowany

przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. czubek, obłąkaniec, szaleniec, świr, świrus

(1.2) pot. bzik, narwaniec, opętaniec, oszołom, paranoik, pomyleniec, postrzeleniec, szajbus, świr, świrus, zajob

Wiktionary

# wariatka

→ wariat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta chora psychicznie

(1.2) pot. kobieta zachowująca się nieobliczalnie, niekonwencjonalnie

Wiktionary

- Wariatka – amerykański film z 1987 w reżyserii Martina Ritta
- Wariatka – powieść Joanny Jodełki

Wikipedia

#### Patrz:

wariat

#### Przykłady

(1.1) Powinni zamknąć tę wariatkę, jest niebezpieczna dla innych.

(1.2) Ale z tej Moniki jest wariatka, zafarbowała włosy na zielono.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varʲˈjatka, AS: varʹi ̯atka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariactwo n., wariatkowo n., wariowanie n., zwariowanie n., wariatuńcio mos.

:: fm. wariat m.

czas. wariować ndk., zwariować dk.

przym. wariacki, zwariowany

przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary

# wariatkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pejor. placówka medyczna dla osób chorych umysłowo

(1.2) pot. żart. miejsce lub sytuacja, w której wszyscy postępują dziwnie, niezrozumiale

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszyscy się martwimy, bo mój brat kolejny raz trafił do wariatkowa.

(1.2) Oni kompletnie zbzikowali! To nie jest firma, tylko jakieś kompletne wariatkowo!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvarʲjatˈkɔvɔ, AS: varʹi ̯atkovo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariat mos., wariatka ż., wariowanie n., wariatuńcio mos.

czas. zwariować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czubki, dom wariatów, dom bez klamek, psychiatryk, psychuszka

(1.2) dom wariatów

Wiktionary

# wariator

Wariator – bezstopniowa skrzynia biegów, w której o aktualnym przełożeniu decydują stożkowe koła współpracujące z paskiem lub łańcuchem.

Pierwsze szkice bezstopniowych rozwiązań zmiany przełożenia tworzył Leonardo da Vinci w 1490 roku.

W roku 1958 firma DAF wyprodukowała pierwszy samochód DAF 600 z bezstopniową przekładnią.

Wikipedia

# wariatowaty

wariacki; potocznie:
1. właściwy osobie umysłowo lub psychicznie chorej;
2. zachowujący się szalenie, nieodpowiedzialnie; niepoważny, obłędny, obłąkańczy

SJP.pl

# wariatuńcio

żartobliwe zdrobnienie od: wariat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. zdrobn. od: wariat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nasz wujcio wariatuńcio / Lubi przebrać się, żartować i wygłupiać / Wszystkie dzieci go kochają / Przy nim zawsze coś wybucha.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariat mos., wariatka ż., wariatkowo n., wariowanie n., zwariowanie n.

czas. wariować ndk., zwariować dk.

przym. wariacki, zwariowany

przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary

# waribasi

para drewnianych pałeczek do jedzenia potraw

SJP.pl

# warikap

rodzaj diody

SJP.pl

Dioda pojemnościowa – dioda półprzewodnikowa, w której wykorzystuje się zjawisko zmiany pojemności złącza p-n pod wpływem zmiany napięcia przyłożonego w kierunku zaporowym. Zmiana pojemności diody jest bardzo niewielka, zwykle od 6 pF do 20 pF, przy zmianach napięcia od 2 do 30 V.

Wikipedia

# wariofon

przyrząd do wmontowywania dźwięków na taśmę filmową

SJP.pl

# wariograf

wykrywacz kłamstw; poligraf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wariograficzny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wykrywacz kłamstw, detektor kłamstw, poligraf

Wiktionary

# wariogram

w matematyce: funkcja dwóch zmiennych opisująca zmienność pola losowego dla każdej pary punktów tego pola

SJP.pl

# wariolacja

zaniechane szczepienie chorego człowieka zakaźnym materiałem pochodzącym z krost ospowych; wariolizacja

SJP.pl

Wariolizacja, wariolacja – pochodząca z Chin metoda prewencyjnego zakażania ospą prawdziwą zdrowych ludzi, udokumentowana od XVI w., która rozpowszechniła się głównie w Chinach, Indiach i Turcji. Polegała na przenoszeniu wydzieliny ropnej lekko chorych na zdrowych pacjentów, przede wszystkim dzieci. Była pierwowzorem współczesnych szczepionek ochronnych.

Wikipedia

# wariolizacja

zaniechane szczepienie chorego człowieka zakaźnym materiałem pochodzącym z krost ospowych; wariolacja

SJP.pl

Wariolizacja, wariolacja – pochodząca z Chin metoda prewencyjnego zakażania ospą prawdziwą zdrowych ludzi, udokumentowana od XVI w., która rozpowszechniła się głównie w Chinach, Indiach i Turcji. Polegała na przenoszeniu wydzieliny ropnej lekko chorych na zdrowych pacjentów, przede wszystkim dzieci. Była pierwowzorem współczesnych szczepionek ochronnych.

Wikipedia

# wariometr

w samolocie: przyrząd wskazujący prędkość wznoszenia się lub opadania

SJP.pl

Wariometr (VSI) (ang. Vertical Speed Indicator) – przyrząd wskazujący prędkość pionową statku powietrznego, czyli prędkości wznoszenia się lub opadania. Działa na zasadzie pomiaru zmian ciśnienia statycznego. Wariometr może być wyskalowany w m/s, m/min lub ft/min. Obok wysokościomierza i prędkościomierza jeden z podstawowych przyrządów pokładowych wykorzystywanych na wszystkich typach statków powietrznych od lotni i paralotni do samolotów komunikacyjnych.

Wikipedia

# wariopleks

w telegrafii: system multipleksowy o zmiennej krotności, zależnej od natężenia ruchu w poszczególnych połączeniach

SJP.pl

# wariować

potocznie:
1. zachowywać się hałaśliwie, swobodnie albo nieobliczalnie;
2. zapadać na chorobę umysłową

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zwariować)

(1.1) pot. zapadać na chorobę psychiczną

(1.2) pot. zachowywać się nieobliczalnie, szalenie, nienormalnie; tracić zmysły

(1.3) pot. przejawiać uczucia w sposób niepohamowany

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. powariować)

(2.1) pot. być hałaśliwym w zachowaniu lub zabawie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariatuńcio mos., wariat mos., wariatka ż., wariactwo n., wariowanie n.

czas. powariować dk., zwariować dk.

przym. wariacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fiksować

(1.2) szaleć, gw-pl|Górny Śląsk|dziwoczyć, wyrobiać.

(1.3) przepadać, szaleć

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk|wyrobiać.

Wiktionary

# wariowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. popadanie w obłęd, chorobę psychiczną

(1.2) pot. zachowywanie się w sposób szalony, nieobliczalny

(1.3) pot. przejawianie swoich uczuć, np. miłości, w sposób ekstremalny

(1.4) pot. zachowywanie się w sposób niepoważny, swobodny, hałaśliwy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wariat m., wariatuńcio m., wariatka ż., wariactwo n., wariatkowo n.

czas. wariować ndk., zwariować dk.

przym. wariacki, zwariowany, wariatowaty

przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tracenie zmysłów; pot. bzikowanie, fiksowanie

(1.4) dokazywanie; pot. bzikowanie, chodzenie na rzęsach

Wiktionary

# wark

warczenie, warkotanie, warkot

SJP.pl

- Wark on Tyne – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)
- Wark on Tweed – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)

Wikipedia

# warka

1. proces wytwarzania piwa;
2. ilość piwa, cukru itp., otrzymywana z jednorazowego warzenia; war;
3. piwo marki Warka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, niedaleko Grójca;

Wiktionary

Warka – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Warka. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa radomskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvarka, AS: varka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warczanin mos., warczanka ż.

przym. warecki

Wiktionary

# warkliwiej

stopień wyższy od przysłówka: warkliwie

SJP.pl

# warknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|warknąć.

(1.2) odgłos wydawany przez zezłoszczonego psa

(1.3) pot. czyjaś krótka, niegrzeczna odpowiedź

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Mormi komunikują się przez syczenia, miauknięcia, mruczenia i warknięcia.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. warczeć ndk., warknąć dk.

rzecz. warczenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) odburknięcie

Wiktionary

# warkocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od warkot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie warkot, lecz tylko cichutki warkocik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warkot m.

Wiktionary

# warkocki

nazwisko

SJP.pl

# warkocz

1. splot najczęściej z trzech pasm długich włosów;
2. coś, co przypomina taki splot;
3. poetycko: pasmo, smuga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fryzj. splot zazwyczaj z trzech pasm włosów

(1.2) coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1)

(1.3) poet. coś długiego i wąskiego, wiszącego, ciągnącego się lub płożącego się

(1.4) astr. strumień gazów i pyłu wydobywający się z komety pod wpływem oddziaływania wiatru słonecznego;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: warkotać

Wiktionary

Warkocz – uczesanie z trzech (lub więcej) pasm długich, splecionych włosów, zabezpieczone przed rozplataniem (np. wstążką, czasem związaną w kokardę, frotką, itp.). W tradycji europejskiej włosy były splatane w jeden warkocz, noszony z tyłu głowy lub dwa, symetrycznie po bokach głowy – czasem dodatkowo upięte. W kulturach afrykańskich fryzura może składać się z bardzo wielu cienkich warkoczyków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pamiętam Ulę, jak w podstawówce miała warkocz do pasa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvarkɔt͡ʃ, AS: varkoč

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. warkoczyk m.

przym. warkoczowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. lub poet. kosa

(1.3) pasmo, smuga

(1.4) ogon

Wiktionary

# warkocznica

rodzaj roślin z rodziny szparagowatych; eukomis

SJP.pl

Warkocznica, eukomis (Eucomis L'Hér) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Obejmuje 12 gatunków. Rośliny te rosną w stanie dzikim w południowej Afryce. Niektóre gatunki, także w Europie Środkowej, uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

# warkoczowy

→ warkocz

SJP.pl

#### Patrz:

warkocz

# warkoczyk

zdrobnienie od: warkocz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: warkocz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zakolegowałam się z tą dziewczynką z warkoczykami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈkɔt͡ʃɨk, AS: varkočyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warkocz m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mysi ogonek

Wiktionary

# warkot

dźwięk podobny do warczenia, wydawany przez niektóre maszyny, silniki, przedmioty będące w ruchu; turkot, terkot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dźwięk wydawany przez maszyny, silniki w ruchu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvarkɔt, AS: varkot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warkotliwość ż., warkotanie n., warkocik mrz.

czas. warczeć, warkotać ndk.

przym. warkotliwy

przysł. warkotliwie

Wiktionary

# warkotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: warkotliwie

SJP.pl

# warkotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest warkotliwe; cecha tych, którzy są warkotliwi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. warkotliwy

przysł. warkotliwie

rzecz. warkot mrz.

Wiktionary

# warkotliwy

warczący, wydający warkot

SJP.pl

# warlikowski

nazwisko

SJP.pl

# warlubie

1. wieś w Polsce;
2. osada leśna w Polsce

SJP.pl

Warlubie (niem. Warlubien, Warlieb) – sołecka wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Warlubie.

Wieś ma charakter małomiasteczkowy. W Warlubiu droga krajowa nr 91 krzyżuje się z drogami wojewódzkimi nr 214, nr 217, 238 i 391. W pobliżu wsi znajduje się węzeł autostrady A1. Miejscowość jest siedzibą urzędu gminy.

Wikipedia

# warlubski

przymiotnik od: Warlubie (wieś)

SJP.pl

# warm.

skrót

(1.1) = warmiński

Wiktionary

# warmątowice

Warmątowice (niem. Warmuntowitz, 1936-1945 Niedersteine) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

# warmia

kraina historyczna w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, na wschód od Pasłęki;

Wiktionary

Warmia (łac. Warmia, Varmia, niem. Ermland, warm. Warńija, prus. *Wormyan, Wārmi), również Warmia biskupia – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Akcja którejś z tych powieści rozgrywa się w posiadłości krzyżackiej na Warmii.

(1.1) Na Kurpiach, Podlasiu, Warmii i Mazurach wypiekano w wigilię Nowego Roku lub w święto Trzech Króli figurki zwierząt (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvarmʲja, AS: varmʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. warmiński

rzecz. Warmiak m., Warmiaczka ż.

Wiktionary

# warmiaczka

mieszkanka Warmii (krainy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pochodząca z Warmii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈmʲjat͡ʃka, AS: varmʹi ̯ačka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. warmiński

rzecz. Warmia ż., Warmiak m.

Wiktionary

# warmiak

mieszkaniec Warmii (krainy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek pochodzący z Warmii

Wiktionary

- Warmiak – mieszkaniec Warmii
- Warmiak – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Warmiak Łukta – klub piłkarski

Zobacz też: Warmiaki

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvarmʲjak, AS: varmʹi ̯ak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warmia ż.

:: fż. Warmiaczka ż.

przym. warmiński

Wiktionary

# warmijski

→ Warmia; warmiński (częściej)

SJP.pl

# warmiński

→ Warmia; warmijski (rzadko)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Warmii, związany z Warmią, pochodzący z Warmii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na długo przed ukończeniem fasady kościoła, bo już 15 sierpnia 1693, biskup warmiński Jan Stanisław Zbąski dokonał uroczystej konsekracji kościoła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈmʲĩj̃sʲci, AS: varmʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warmia ż., Warmiaczka ż., Warmiak m.

Wiktionary

# warmińsko-mazurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący regionu obejmującego Warmię i Mazury

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Są chętni do uczestnictwa w targach turystycznych organizowanych w Itzehoe. Oprócz Miasta i Gminy Pasłęk swoje walory zaprezentują gospodarstwa agroturystyczne, Koło Łowieckie Bóbr i Warmińsko-Mazurski Związek Pszczelarzy.

Wiktionary

# warmińskość

→ warmiński

SJP.pl

#### Patrz:

warmiński

# warna

jednostka podziału społeczeństwa hinduskiego; są 4 warny: bramini, kszatrijowie, wajśjowie, śudrowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Bułgarii, port nad Morzem Czarnym, stolica obwodu Warna;

Wiktionary

Warna (bułg. Варна) – miasto w Bułgarii. Stolica obwodu Warna i gminy Warna. Port nad Morzem Czarnym. Jest trzecim pod względem liczby ludności miastem Bułgarii (po Sofii i Płowdiwie). Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 349 298 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaraz przy pierwszem starciu pierzchły oddziały biskupa waradyńskiego, Franka bana, biskupa jagierskiego, krzyżowców i Wołochów; uciekano w kierunku Galaty, biskup jagierski ku Warnie sic..

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warneńczyk mos., warnenka ż.

przym. warneński

Wiktionary

# warneńczyk

mieszkaniec Warny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Warny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warna ż.

:: fż. warnenka ż.

przym. warneński

Wiktionary

# warnenka

mieszkanka Warny (miasta w Bułgarii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Warny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warna ż.

:: fm. warneńczyk mos.

przym. warneński

Wiktionary

# warneński

dotyczący miasta: Warna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Warną, dotyczący Warny, pochodzący z Warny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warna ż., warneńczyk mos., warnenka ż.

Wiktionary

# warner

Przedsiębiorstwa mediowe:

- Warner (Warner Bros. Entertainment) – amerykańska wytwórnia filmowa
- Warner (Warner Music Group) – wytwórnia płytowa

Miejscowości w USA:

- Warner – miejscowość w stanie New Hampshire, w hrabstwie Merrimack
- Warner – jednostka osadnicza w stanie New Hampshire, w hrabstwie Merrimack
- Warner – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Muskogee
- Warner – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brown
- Warner – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark

Wikipedia

# warnice

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Warnice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno
- Warnice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Warnice

Wikipedia

# warnicki

przymiotnik od: Warnice

SJP.pl

# warnik

1. zbiornik, kocioł do podgrzewania wody, ogrzewania różnych cieczy; bojler
2. ogrzewany zbiornik do odparowywania roztworów, stosowany w cukrownictwie i solnictwie
3. ogrzewany zbiornik chłodziarki absorpcyjnej; desorber

SJP.pl

Warnik (do 1945 niem. Warningshof) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Wikipedia

# warnikowy

przymiotnik od: warnik

SJP.pl

# warnino

2 miejscowości w Polsce:

- Warnino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo
- Warnino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Biesiekierz

Wikipedia

# warnstorfia

warnstorfia włoskolistna - gatunek mchu z rodziny krzywoszyjowatych

SJP.pl

# warogodzina

pozaukładowa jednostka energii elektrycznej biernej

SJP.pl

Warogodzina (oznaczenie: varh lub var·h) – legalna, pozaukładowa jednostka biernej energii elektrycznej.

  1 varh = 3600 J

Wikipedia

# waromierz

przyrząd do pomiaru mocy biernej prądu elektrycznego przemiennego

SJP.pl

Waromierz – przyrząd przeznaczony do pomiaru mocy biernej w układach elektrycznych prądu przemiennego o budowie zbliżonej do watomierza, różnica polega na tym iż we wskazaniach uwzględnia on wartość sinusa kąta przesunięcia pomiędzy prądem i napięciem. Jego wskazania wzorcowane są w warach [var]. Wskazania waromierza mogą być zarówno dodatnie (moc bierna o charakterze indukcyjnym) jak i ujemne (moc bierna o charakterze pojemnościowym).

Wikipedia

# warować

uważać, strzec, wystrzegać się

SJP.pl

# warowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|warować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. warować ndk.

rzecz. warownia ż.

Wiktionary

# warownia

dawna budowla wraz z umocnieniami ziemnymi służąca do celów obronnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. wojsk. obwarowany gród, twierdza otoczona obwarowaniem

(1.2) przen. miejsce nie do zdobycia

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wojsko schroniło się w warowni na skraju płaskowyżu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warowanie n.

czas. warować ndk.

przym. warowny

wykrz. waruj

Wiktionary

# warowniejszy

przestarzały stopień wyższy od przymiotnika: warowny

SJP.pl

# warowny

związany z warownią (np. gród warowny, zamek warowny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) umocniony w celu przetrwania oblężenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po drodze minęliśmy zamek warowny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈrɔvnɨ, AS: varovny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warownia ż., warowność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ufortyfikowany

Wiktionary

# warpalice

Warpalice – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Osiek.

Wikipedia

# warpechowski

nazwisko

SJP.pl

# warrant

część dowodu wydawanego przez przedsiębiorstwo składowe, służąca do ustanowienia zastawu na składowanym towarze

SJP.pl

Warrant subskrypcyjny (gwarancja subskrypcyjna) – rodzaj bonu, który uprawnia posiadacza papierów wartościowych do zakupu akcji lub obligacji z nowej emisji z dyskontem.

Dokument ten nie jest akcją, ale na giełdach pojawia się jako papier wartościowy. Warrant jest sprzedawany razem z akcjami i obligacjami, dając posiadaczowi ograniczone w czasie lub nieustające prawo kupna papierów wartościowych lub innych aktywów po ustalonej cenie lub prawo do subskrypcji przyszłych emisji obligacji tego samego emitenta. Może być też sprzedawany jako walor o samoistnej wartości i wtedy jest odrębnie notowany na giełdzie. Wyróżnia się warranty subskrypcyjne:

- nieodłączane od dokumentu głównego – wtedy na rynkach finansowych obraca się dokumentami głównymi z warrantami,
- odłączny od dokumentu głównego – wtedy na rynkach finansowych odrębnie kwotuje się: dokument główny (bez warrantu), dokument główny z warrantem i sam warrant. Taki sposób notowań pozwala na przeprowadzanie arbitrażu.

Wikipedia

# warren

warren, to w języku angielskim słowo oznaczające norę królika, królikarnię, mrowisko ludzkie.

Wikipedia

# warro

pisarz i uczony rzymski, 116-27 p.n.e.; Warron

SJP.pl

# warroatoza

pasożytnicza choroba pszczół i czerwia; warroza

SJP.pl

# warron

pisarz i uczony rzymski, 116-27 p.n.e.; Warro

SJP.pl

- Gajusz Terencjusz Warron – konsul rzymski
- Marek Terencjusz Warron – uczony i pisarz rzymski
- Warron Atacyński (Publius Terentius Varro Atacinus) – poeta rzymski

Wikipedia

# warroza

pasożytnicza choroba pszczół i czerwia; warroatoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pszcz. wet. choroba pszczół wywoływana przez roztocz nazwa systematyczna|Varroa destructor|ref=tak. (dręcz pszczeli);

Wiktionary

Warroza (Varroasis apium) – choroba wywoływana przez roztocze Varroa destructor (dręcz pszczeli), rozwijające się na czerwiu i dorosłych osobnikach pszczół miodnych.

Samice roztoczy żywią się hemolimfą (prawdopodobnie jednak preferują ciało tłuszczowe) zaatakowanych owadów. Cykl rozwojowy trwa 9-10 dni. Po tym czasie samica roztocza składa w zasklepionych komórkach z czerwiem od 3 do 6 jaj, z których wykluwa się około 2/3 samic i 1/3 samców.

Wikipedia

# wars

wagon restauracyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. legendarny założyciel Warszawy (wraz z Sawą);

Wiktionary

- FSO Wars – prototyp samochodu FSO
- Henryk Wars – polski kompozytor
- Wars – przedsiębiorstwo obsługujące wagony sypialne i gastronomiczne
- Wars – postać z legendy o założeniu Warszawy
- Wars – marka polskich kosmetyków
- Wars – rzeczny statek pasażerski obsługujący rejsy turystyczne po warszawskiej Wiśle, obecnie tramwaj wodny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Książę Siemomysł zatrzymał się w chatce Warsa i Sawy.

Wiktionary

# warsewicz

nazwisko

SJP.pl

# warsiński

nazwisko

SJP.pl

# warski

nazwisko

SJP.pl

# warsta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. warstwa. (tylko w znaczeniu: „każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn”)

Wiktionary

# warstat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. (także gw-pl|Górny Śląsk.) zob. warsztat.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dam pracę w warstacie samochodowym dla pomocnika.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|werksztela, norychta.

Wiktionary

# warstewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: warstwa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈstɛfka, AS: varstefka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warstwa ż., warstwica ż., warstwownica ż., warstwowanie n., rozwarstwianie n.

przym. warstwowy

przysł. warstwowo

Wiktionary

# warstewkować

rzadko: warstewkować się - o ławicy (warstwie skalnej): różnicować się na warstwy milimetrowej grubości

SJP.pl

# warstewkowanie

rzadko: warstewkować się - o ławicy (warstwie skalnej): różnicować się na warstwy milimetrowej grubości

SJP.pl

# warstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn

(1.2) grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;

(1.3) geol. forma występowania skał osadowych;

Wiktionary

- warstwa – w geologii,
- warstwa – element protokołu komunikacyjnego,
- warstwa społeczna

matematyka

- warstwa – inna nazwa klasy abstrakcji,
- warstwa – w teorii grup,
- warstwa – w algebrze liniowej.

- wiele innych haseł rozpoczynających się od warstwa, warstwy itp.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvarstfa, AS: varstfa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warstwica ż., warstwownica ż., warstwowanie n., rozwarstwienie n., rozwarstwianie n.

:: zdrobn. warstewka ż.

czas. rozwarstwić dk., rozwarstwiać ndk.

przym. warstwowy

przysł. warstwowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) klasa, stan

Wiktionary

# warstwiak

rodzaj grzybów z rodziny próchnilcowatych

SJP.pl

- warstwiak (Daldinia) – rodzaj grzybów z rodziny Hypoxylaceae
- warstwiak, acerwulus – skupienie strzępek grzybów wytwarzające konidia

Wikipedia

# warstwiakowce

rząd grzybów z typu workowców

SJP.pl

# warstwiakowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z typu workowców

SJP.pl

# warstwica

linia łącząca na mapie punkty o jednakowej wysokości względem przyjętego poziomu odniesienia; poziomica; izohipsa

SJP.pl

Warstwica (nazwa używana w geodezji) lub poziomica (nazwa używana w kartografii), izohipsa – izolinia krzywa na mapie łącząca punkty o takiej samej wysokości względem przyjętego poziomu odniesienia, najczęściej nad poziomem morza.

Wikipedia

# warstwicowy

przymiotnik od: warstwica

SJP.pl

# warstwomierz

przyrząd używany do mierzenia za pomocą sznura murarskiego poziomów poszczególnych warstw wykonywanego muru

SJP.pl

# warstwowanie

Warstwowanie – cecha skał osadowych polegająca na występowaniu w nich warstw.

Rozróżnia się skały warstwowane i nie warstwowane. W skałach warstwowanych wyróżnia się liczne rodzaje warstwowania, powstające w wyniku rozmaitych procesów sedymentacji i zależnych od składu mineralnego skały i warunków sedymentacji. Termin warstwowanie może być stosowane jako synonim pojęcia "struktura sedymentacyjna".

Wikipedia

# warstwownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. element kotła rusztowego regulujący wysokość warstwy dostarczanego do kotła paliwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten potencjometr służy do regulacji wysokości warstwownicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvarstfɔvʲˈɲit͡sa, AS: varstfovʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warstewka ż., warstwa ż.

Wiktionary

# warstwownik

przyrząd murarski do mierzenia poziomów poszczególnych warstw muru i wyznaczania pionowego kierunku krawędzi narożnej; warstwomierz

SJP.pl

# warstwowo

przysłówek

(1.1) warstwami, jedna na drugiej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warstewka ż., warstwa ż., warstwowość ż.

przym. warstwowy

Wiktionary

# warstwowość

1. cecha czegoś, co składa się z warstw;
2. w geologii: cecha czegoś, co jest powiązane z budową skał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest warstwowe; cecha tych

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. warstwowy

przysł. warstwowo

Wiktionary

# warstwowy

przymiotnik od: warstwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) złożony z warstw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zachował się autentyczny układ warstwowy przedmiotu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈstfɔvɨ, AS: varstfovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. warstwowo

rzecz. warstewka ż., warstwa ż., rozwarstwianie n., warstwowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lamellarny, blaszkowy

Wiktionary

# warsz.

skrót od: warszawski

SJP.pl

# warszawa

samochód marki Warszawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Polski, największe polskie miasto;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi i osad w Polsce

(1.3) geogr. góra na południowym Spitsbergenie, na zachodnim skraju Gór Piłsudskiego;

(1.4) mot. marka polskiego samochodu produkowanego w latach 1951-1973;

(1.5) przen. polit. rząd, władze Polski

Wiktionary

Warszawa, miasto stołeczne Warszawa (m.st. Warszawa) – stolica Polski i województwa mazowieckiego, najludniejsze miasto w kraju i drugie (po Gdańsku) pod względem powierzchni, położone w jego centralnej części, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Warszawa leży nad Wisłą.

(1.1) A w nocy w Warszawie z każdej z ulic, z każdej z bram / Ze stadionów, mostów, bruków słychać ciepły szept / To Warszawa / Za mnie modli się Warszawa.

(1.4) Samochody marki Warszawa produkowano w stolicy.

(1.5) Ostatecznie decyzję podejmie Warszawa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈʃava, AS: varšava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warszawa ż., warszawiak m., warszawianin m., warszawianka ż., warszawista m., warszawistka ż., warszawka ż., Warszawka ż., warszawskość ż., varsaviana nmos.

przym. warszawski, podwarszawski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miasto stołeczne Warszawa; skr. W-wa, Wawa; peryfr. syreni gród

Wiktionary

# warszawiaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od warszawiak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warszawiak m.

Wiktionary

# warszawiaczka

potocznie o warszawiance (mieszkance Warszawy)

SJP.pl

# warszawiak

potocznie o warszawianinie (mieszkańcu Warszawy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mieszkaniec Warszawy

Wiktionary

Witold Stefan Modelski ps. „Warszawiak” (ur. 11 listopada 1932 w Warszawie, zm. 20 września 1944 tamże) – powstaniec warszawski, łącznik w batalionie „Gozdawa”, najmłodszy (niespełna 12-letni) uczestnik walk powstańczych odznaczony Krzyżem Walecznych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: varˈʃavʲjak, AS: varšavʹi ̯ak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warszawa ż., warszawa ż., warszawianin m., warszawka ż.

:: zdrobn. warszawiaczek m.

:: fż. warszawianka

przym. warszawski, podwarszawski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) warszawianin; pogard. pejor. krawaciarz

Wiktionary

# warszawianin

mieszkaniec Warszawy; warszawiak (potocznie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Warszawy

(1.2) osoba pochodząca z Warszawy, urodzona w Warszawie

(1.3) przest. pot. mieszkaniec Warszawy nieurodzony i niewychowany w tym mieście, niemający rodziców z Warszawy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) On mnie, uważa pan, warszawskiego rodaka, będzie uczył, jak mam jechać na plac Konstytucji. To, panie, przybysz, żłób z prowincji, co parę lat tu u nas mieszka. To nie warszawiak, to warszawianin!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvarʃaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: varšavʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warszawa ż., warszawka ż., warszawa ż., warszawiak m.

:: fż. warszawianka

przym. warszawski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) pot. warszawiak

Wiktionary

# warszawianka

mieszkanka Warszawy; warszawiaczka (potocznie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Warszawy

(1.2) kobieta pochodząca z Warszawy, urodzona w Warszawie

(1.3) pot. nazwa systematyczna|Cosmos bipinnatus|Cav.|ref=tak., gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

(1.4) pot. roślina z gatunku warszawianka (1.3)

(1.5) środ. przestępcze bimber

Wiktionary

- Warszawianka – dziennik wydawany w latach 1924–1928
- Warszawianka – nieregularnik wydawany przez PPS w latach 1988–1990
- Warszawianka – klub sportowy, założony w 1921 na warszawskim Mokotowie
- Warszawianka – kompania NSZ zgrupowania „Chrobry II” (powstanie warszawskie)
- Warszawianka – nazwa okrętów typu Kilo w czasie budowy
- Warszawianka 1831 roku – pieśń „Oto dziś dzień krwi i chwały...”
- Warszawianka 1905 – pieśń „Śmiało podnieśmy sztandar nasz w górę...”
- Warszawianka – pisarski dramat Stanisława Wyspiańskiego
- Warszawianka – płyta zespołu Vennaskond
- Warszawianka – potoczna nazwa rośliny ozdobnej: Kosmos podwójnie pierzasty
- Warszawianka – część wsi Mniszków, w Polsce, w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Warszawianka – wieś w Polsce, woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
- Warszawianka – Zespół Pieśni i Tańca Uniwersytetu Warszawskiego
- Warszawianka – polski serial telewizyjny (2023)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) W wielu krajach świata warszawianka uprawiana jest jako roślina ozdobna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvarʃaˈvʲjãnka, AS: varšavʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warszawa ż., warszawa ż., warszawka ż., warszawiak mos.

:: fm. warszawianin mos.

przym. warszawski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) kosmos, kosmos podwójnie pierzasty, onętek, ponętka

Wiktionary

# warszawista

ironiczna nazwa nadana warszawiakom przez mieszkańców innych miast, w szczególności Krakowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) znawca Warszawy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oprowadzał nas jakiś warszawista z Muranowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. warszawski

rzecz. Warszawa ż.

:: fż. warszawistka ż.

Wiktionary

# warszawistka

→ warszawista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) znawczyni Warszawy

Wiktionary

#### Patrz:

warszawista

#### Przykłady

(1.1) Oprowadzała nas jakaś warszawistka z Muranowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. warszawski

rzecz. Warszawa ż.

:: fm. warszawista m.

Wiktionary

# warszawka

z niechęcią o mieszkańcach Warszawy; Warszawka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zob. warszawka.

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8, w tym 1 podstawowa

- Warszawka – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
- Warszawka – część wsi Stare Chojno w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
- Warszawka – część wsi Dubeczno w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
- Warszawka – część wsi Smardzowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała
- Warszawka – część wsi Ostrownica-Kolonia w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Kazanów
- Warszawka – część wsi Bukowno w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Olsztyn
- Warszawka – kolonia wsi Łysaków Drugi w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
- Warszawka – część wsi Dziurów w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Brody
- Warszawka – dawna nazwa wsi Warszewka w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Warszawa ż., warszawka ż.

Wiktionary

# warszawowski

dawniej: związany z samochodem marki Warszawa

SJP.pl

# warszawski

→ Warszawa (miasto), → Warszawskie (region)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Warszawą, pochodzący z Warszawy

przymiotnik jakościowy

(2.1) właściwy Warszawie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Abraszę poznałem w Paryżu, kiedy mieszkałem w Dzielnicy Łacińskiej po zerwaniu z rządem warszawskim, a więc w 1952 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: varˈʃafsʲci, AS: varšafsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warszawistka ż., warszawista mos., Warszawa ż., warszawa ż., warszawka ż., warszawianin m., warszawiak m., warszawianka ż., warszawskość ż., varsaviana nmos.

Wiktionary

# warszawskie

→ Warszawa (miasto), → Warszawskie (region)

SJP.pl

Warszawskie (zwane również: Śródmieście Warszawskie, Warszawskie Przedmieście) – dawna XVIII dzielnica katastralna, część Prądnika Czerwonego w Krakowie, umiejscowiona wzdłuż Traktu Warszawskiego (obecnie: al. 29 Listopada). Wchodzi w skład Dzielnicy I Stare Miasto, Dzielnicy II Grzegórzki i Dzielnicy III Prądnik Czerwony.

Wikipedia

# warszawskość

1. zespół cech charakterystycznych dla Warszawy lub mieszkańców Warszawy;
2. pochodzenie z Warszawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co warszawskie, typowe dla Warszawy lub jej mieszkańców

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na warszawskość dzieła Prusa nie można patrzeć, jak to się niekiedy robi, z punktu widzenia opisu regionu..

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Warszawa ż., warszawiak mos., warszawianka ż.

przym. warszawski

Wiktionary

# warszewice

2 miejscowości w Polsce:

- Warszewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łubianka
- Warszewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków

Zobacz też: Warszawice.

Wikipedia

# warszewo

- Warszewo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Młynary
- Warszewo – część Szczecina

Wikipedia

# warszewski

nazwisko

SJP.pl

# warszkówko

Warszkówko (niem.: Neu Warschow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Zobacz też: Warszkowo

Wikipedia

# warszkowo

- Warszkowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo
- Warszkowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno

Wikipedia

# warszówek

Warszówek – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, w gminie Pawłów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 756.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Pawłowie.

Wikipedia

# warszowice

Warszowice (niem. Warschowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pawłowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 14,82 km², a liczba ludności w 2024 roku wynosiła 2079, co daje gęstość zaludnienia równą 140,2 os./km².

Wikipedia

# warsztacik

zdrobnienie od: warsztat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od warsztat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie warsztat, lecz tylko mały warsztacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warsztat m., warsztaty nmos.

Wiktionary

# warsztat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzem. stół z kompletem narzędzi do wykonania określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

(1.2) rzem. pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

(1.3) mot. rzem. firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi

(1.4) książk. ogół metod stosowanych przez kogoś w pracy, zwłaszcza twórczej

Wiktionary

- w technice:
  - warsztat – stół roboczy (zwykle do pracy rzemieślniczej) z narzędziami i urządzeniami (warsztat pracy), również samo urządzenie, np. warsztat tkacki
  - warsztat – pomieszczenie przeznaczone do wykonywania pracy o charakterze wytwórczym lub usługowym z niezbędnym wyposażeniem
  - ruchomy warsztat naprawczy – warsztat mechaniczny zainstalowany na pojeździe
  - warsztat mokry – w przemyśle skórzanym oddział, w którym skóry poddaje się operacjom rozmaczania, wapnienia, odwapniania i obróbce mechanicznej

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.2) W warsztacie obowiązkowe jest noszenie obuwia ochronnego z antystatyczną podeszwą.

  (1.3) Oddałem samochód do warsztatu.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈvarʃtat, AS: varštat

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. warsztaty nmos., warsztatowiec m.

  :: zdrobn. warsztacik m.

  przym. warsztatowy

  przysł. warsztatowo

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1-4) daw. war. warstat

  (1.2) gw-pl|Górny Śląsk|norychta, warstat, werksztela.; daw. gwara. majsternia

  Wiktionary

# warsztatowe

przymiotnik od: warsztat

SJP.pl

# warsztatowicz

uczestnik warsztatów

SJP.pl

# warsztatowiczka

uczestniczka warsztatów

SJP.pl

# warsztatowiec

pracownik w warsztacie

SJP.pl

# warsztatowy

przymiotnik od: warsztat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący warsztatu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warsztat m., warsztaty nmos.

Wiktionary

# warsztaty

1. zajęcia praktyczne, doskonalące jakąś umiejętność techniczną;
2. kurs jakichś umiejętności, zwykle artystycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) eduk. zajęcia praktyczne z określonej dziedziny, najczęściej sztuki, których uczestnicy nabywają umiejętności w sposób aktywny

(1.2) eduk. zajęcia związane z nauką zawodu prowadzone w szkołach zawodowych (branżowych) i technikach

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: warsztat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas konferencji odbędą się wykłady i warsztaty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warsztat m., warsztacik m., warsztatowiec m., warsztatówka ż.

przym. warsztatowy

przysł. warsztatowo

Wiktionary

# warszyce

Warszyce – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Zgierz.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 702.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

9 września 1939 żołnierze Wehrmachtu w trakcie zajmowania wsi zamordowali 11 osób cywilnych (nazwiska ofiar zostały ustalone), 11 września zastrzelili Feliksa Chudzińskiego.

Wikipedia

# warszyn

Miejscowości w Polsce

- Warszyn – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
- Warszyn – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

Wikipedia

# wart

tylko w funkcji orzecznika:
1. kosztujący, mający wartość;
2. zasługujący na coś, godzien czegoś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający pewną wartość

(1.2) mający określoną cenę

(1.3) zasługujący na coś, na kogoś

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: warta

Wiktionary

Niemcy:

- Wart – dzielnica Altensteigu

Szwajcaria:

- Wart-Wiininge – szwajcarska nazwa gminy Warth-Weiningen

Osoby:

- Azariah Wart – amerykański polityk
- Isaac Van Wart – amerykański żołnierz

Zobacz też:

- Hohe Wart
- Warth

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) To jest warte 20 złotych.

(1.3) Zośka jest grzechu warta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vart, AS: vart

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wartość ż., wartościowość ż., wartościowanie n.

czas. warto, wartościować ndk.

przym. warty

partyk. warto

Wiktionary

# warta

1. jedna lub więcej osób, zwykle uzbrojonych, pełniących służbę polegającą na pilnowaniu czegoś lub kogoś; straż, posterunek;
2. pilnowanie, pełnienie straży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Polsce, prawy dopływ Odry;

(1.2) geogr. miasto w województwie łódzkim, leżące nad Wartą (1.1);

Wiktionary

Warta – trzecia pod względem długości rzeka Polski, druga w pełni w jej granicach; główny, prawy dopływ Odry.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) […] Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvarta, AS: varta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warcianin m., warcianka ż., Nadwarcie n.

przym. warciański, warcki, warecki, nadwarciański

Wiktionary

# wartać

regionalnie: mieć jakąś wartość, zasługiwać na coś; nieosobowa forma "wartało" używana była dawniej w znaczeniu: "warto było"

SJP.pl

czasownik

(1.1) reg. mieć wartość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wartanie n.

Wiktionary

# wartak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jarosław Wartak – polski polityk, nauczyciel, poseł na Sejm
- Jerzy Wartak – polski górnik, działacz opozycji w okresie PRL

Wikipedia

# wartanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wartać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wartać ndk.

Wiktionary

# wartburg

samochód marki Wartburg

SJP.pl

## Geografia

### Niemcy

- Wartburg – powiat w kraju związkowym Turyngia

### Stany Zjednoczone

- Wartburg – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Morgan

Wikipedia

# wartki

szybko płynący; prędki; rwący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szybko płynący

(1.2) szybko się toczący

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prąd był wartki, woda głęboka, a prom wielki, ciężki i niezgrabny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvartʲci, AS: vartʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wartkość ż.

przysł. wartko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szybki, prędki, bystry, rwący

(1.2) żywy

Wiktionary

# wartko

przysłówek

(1.1) w sposób wartki, szybki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tony zatrzymał konia nad brzegiem wartko płynącego strumienia.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wartki

rzecz. wartkość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szybko, prędko

Wiktionary

# wartkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co szybko płynie lub toczy się

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wartki

przysł. wartko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bystrość, chyżość, prędkość, szybkość

Wiktionary

# wartkowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Wartkowice – wieś w Polsce leży nad Nerem w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, siedziba gminy Wartkowice, w odległości 10 km na północ od Poddębic.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

W pobliżu miejscowości znajduje się węzeł Wartkowice umożliwiający zjazd z autostrady A2 na drogę wojewódzką nr 703 w kierunku na Poddębice i Łęczycę.

Wikipedia

# wartkowicki

przymiotnik od: Wartkowice

SJP.pl

# wartkowo

Wartkowo (do 1945 r. niem. Wartekow) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Gościno.

Według danych z 30.06.2014 wieś miała 351 stałych mieszkańców.

Wartkowo jako wieś kościelna należała do katedry w Kołobrzegu. Następnie stała się lennem szlacheckiej rodziny von Blankenburg, w której posiadaniu była do 1758 r. Przeszło wtedy w ręce rodu von Borck. W wieku XIX miała miejsce kilkakrotna zmiana właścicieli posiadłości. Przełom wieków XIX i XX to okres najlepszego rozwoju majątku, a jego ostatnim właścicielem był Otto Selle.

Wikipedia

# warto

w funkcji czasownika modalnego: jest sens, cel, korzyść w zrobieniu czegoś; opłaci się, należałoby, trzeba

SJP.pl

czasownik niewłaściwy

(1.1) dobrze byłoby, gdyby coś się stało; trzeba (słowo mniej naciskające)

(1.2) coś opłaca się zrobić

(1.3) powinno się, wypada

Wiktionary

Wydawnictwo „Warto” – polskie wydawnictwo z siedzibą w Dzięgielowie w województwie śląskim. Powstało w 2004 roku w ramach Centrum Misji i Ewangelizacji Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naprawdę warto by pójść na ten spektakl.

(1.2) On twierdzi, że teraz warto będzie inwestować w złoto.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvartɔ, AS: varto

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wart

Wiktionary

# wartogłów

dawniej: człowiek lekkomyślny, nierozsądny, nieracjonalny; postrzeleniec, trzpiot, lekkoduch, narwaniec

SJP.pl

# wartogłowie

dawniej: człowiek lekkomyślny, nierozsądny, nieracjonalny; postrzeleniec, trzpiot, lekkoduch, narwaniec

SJP.pl

# wartość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny

(1.2) kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa

(1.3) zwykle lm. zasada moralna, przekonanie

(1.4) fiz. mat. liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego

Wiktionary

- wartość wielkości fizycznej, miara
- wartość w sensie filozoficznym – podstawowa kategoria i przedmiot aksjologii, pojęcie filozoficzne
  - wartości autoteliczne
  - wartości instrumentalne
- wartość opałowa – w termodynamice
- wartość logiczna w logice
- wartość w matematyce:
  - wartość bezwzględna
  - wartość własna
  - wartość oczekiwana w rachunku prawdopodobieństwa

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Za jakiś czas te zdjęcia będą miały wartość historyczną.

  (1.2) Wystawimy fakturę na wartość 1500 złotych.

  (1.2) Banknot o wartości 50 złotych

  (1.3) Angela Merkel chce odwołania do wartości chrześcijańskich w projekcie unijnej konstytucji.

  (1.3) Żyję zgodnie z wartościami Chrystusa.

  (1.4) Pi ma wartość stałą.

  (1.4) Znajdź trójmian kwadratowy wiedząc, że x=1 przybiera wartość 0.

  (1.4) Wykres przedstawia różnicę między wartością obliczoną, a wartością zmierzoną.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈvartɔɕt͡ɕ, AS: vartość

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  przym. warty, wartościowy, wart

  czas. wartościować

  rzecz. przewartościowanie n., wartościowość

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.2) cena, koszt, kurs

  Wiktionary

# wartościotwórczy

wpływający na powstawanie wartości

SJP.pl

# wartościowiej

stopień wyższy od przysłówka: wartościowo

SJP.pl

# wartościowość

liczba wiązań, które może utworzyć atom danego pierwiastka przy łączeniu się z innymi atomami

SJP.pl

Wartościowość – cecha pierwiastków chemicznych oraz jonów określająca liczbę wiązań chemicznych, którymi dany pierwiastek bądź jon może łączyć się z innymi.

Pojęcie wartościowości w odniesieniu do pierwiastków jest nieprecyzyjne, dlatego jest często zastępowane pojęciem stopnia utlenienia lub liczby koordynacyjnej. Wartościowość nie uwzględnia bowiem otoczenia chemicznego danego atomu. Przykładowo atom azotu jest trójwartościowy NIII zarówno w cząsteczce amoniaku (NH3), jak i w kwasie azotawym (H-O-N=O). Jednak stopnie utlenienia atomu azotu w tych związkach wynoszą odpowiednio −III i +III, co oznacza, że atom ten, albo przyjmuje 3 elektrony, albo oddaje 3 elektrony z powłoki walencyjnej. Szczególne trudności pojęcie to powoduje w chemii koordynacyjnej, chemii metaloorganicznej i chemii supramolekularnej, gdzie często występują inne oddziaływania między atomami niż wiązania kowalencyjne czy jonowe.

Wikipedia

# wartościowościowy

dotyczący wartościowości

SJP.pl

# wartościowszy

stopień wyższy od przymiotnika: wartościowy

SJP.pl

# wartościowy

dotyczący wartości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o wysokiej wartości materialnej

(1.2) o dobrej jakości, na wysokim poziomie

(1.3) o wielu zaletach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vartośćovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wartość ż., wartościowanie n., wartościowość ż.

czas. wartościować

przysł. wartościowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1) cenny, drogocenny

Wiktionary

# wartować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. pełnić wartę

(1.2) daw. lub gwara. mieć określoną wartość

czasownik przechodni niedokonany (dk. przewartować)

(2.1) daw. zob. wertować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żołnierz niemiecki wartujący w bramie przynaglał wychodzących do pośpiechu.

(1.2) Jako spadek po sobie rzezimieszek przeznaczał dla swego brata i siostry kosztowności ukryte u pewnego passera, a wartujące około 1000 rs..

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. warta ż., wartownia ż., wartowniczka ż., wartownik m.

:: czas. przewartować dk.

:: przym. wartowniczy, wartowy

(1.2)

:: rzecz. wartość ż.

:: czas. warto

:: przym. wart

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kosztować

Wiktionary

# wartowice

Wartowice (niem. Neu Warthau; pol. alt. Nowa Warta) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Warta Bolesławiecka, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Wikipedia

# wartownia

pomieszczenie dla wartowników; strażnica; posterunek wartowniczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie dla wartowników

Wiktionary

Wartownia – specjalnie przygotowany i wyposażony budynek (wydzielone pomieszczenia), przeznaczony dla warty pełniącej służbę. Według procedur przyjętych w Wojsku Polskim wartownia powinna składać się z następujących pomieszczeń:

- izba dowódcy warty – przeznaczona dla dowódcy warty;
- izba ogólna – przeznaczona dla zmiany czuwającej (nie pełniącej w danym momencie służby na posterunkach, ale będącej w gotowości do ewentualnego użycia), w izbie ogólnej w specjalnych stojakach przechowywana jest również broń;
- izba zmiany odpoczywającej – przeznaczona dla zmiany która ma czas na odpoczynek;
- izba (miejsce) do spożywania posiłków;
- izba (miejsce) do suszenia i czyszczenia umundurowania i obuwia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: varˈtɔvʲɲa, AS: vartovʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warta, wartownik, wartowniczka

przym. wartowniczy

czas. wartować

Wiktionary

# wartowniczka

kobieta pełniąca straż, pilnująca czegoś

SJP.pl

# wartownik

strażnik cywilny lub wojskowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto służbowo pilnuje, ubezpiecza jakiś obiekt

Wiktionary

- wartownik – osoba pilnująca danego obiektu
- wartownik – żołnierz pełniący służbę wartowniczą
- wartownik – obiekt oznaczający koniec struktury danych
- wartownik – stopień w Straży Przemysłowej w PRL

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: varˈtɔvʲɲik, AS: vartovʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warta ż., wartownia ż., wartowanie n.

:: fż. wartowniczka ż.

czas. wartować ndk.

przym. wartowniczy

przysł. wartowniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stróż, szyldwach

Wiktionary

# warty

przymiotnik

(1.1) wart

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lp. oraz M. i B. lm. od: warta

Wiktionary

Warty - duża, południowa dzielnica Zawiercia, w większości zajęta przez obszar CMC Zawiercie (dawnej Huty Zawiercie), która jest w całości w niej położona. Zabudowa jest zróżnicowana - od niskich, czteropiętrowych bloków przy granicy z Centrum przez zabytkowe kamienice mieszkalne (familoki) do zabudowy jednorodzinnej. Na Wartach znajduje się staw, który w sezonie wędkarskim jest popularnym łowiskiem.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. wart

rzecz. wartość ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

Ta forma przymiotnika w rodzaju męskim jest uznawana za niepoprawną, jednak jest podawana przez Słownik języka polskiego pod redakcją W. Doroszewskiego z lat 60. (jako dawna) i Słownik gramatyczny języka polskiego (jako potoczna).

tłumaczenia.

źródła.

== warty (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-warty.wav.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) brodawkowaty, brodawkowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvartɨ, AS: varty

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wart

rzecz. wartość ż.

Wiktionary

# waruga

1. gatunek dużego ptaka z rzędu wiosłonogich;
2. w żeglarstwie: warta pełniona przez marynarzy na statku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Scopus umbretta|ref=tak., duży, brązowy ptak afrykański z wydatnym czubem z tyłu głowy;

Wiktionary

Waruga (Scopus umbretta) – gatunek dużego ptaka z rodziny warug (Scopidae), której jest jedynym przedstawicielem. Występuje w Afryce Subsaharyjskiej, na Madagaskarze i w południowo-zachodniej części Półwyspu Arabskiego. Niezagrożona wyginięciem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vaˈruɡa, AS: varuga

Wiktionary

# warugowate

rodzina ptaków z rzędu brodzących występujących w południowo-zachodniej Arabii, Afryce i na Madagaskarze; należy do niej jeden rodzaj z jednym gatunkiem - warugą; warugi

SJP.pl

# warugowaty

o cechach warugowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# waruj

wykrzyknik

(1.1) komenda dla psa, aby ten przywarł do ziemi w pozycji oczekującej

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. od: warować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bobik, waruj!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaruj, AS: varui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warownia ż.

Wiktionary

# waruna

indyjskie bóstwo

SJP.pl

Waruna (dewanagari वरुण) – hinduistyczny bóg nieba i wód.

Wikipedia

# waruneczek

zdrobnienie od: warunek

SJP.pl

# warunek

1. to, od czego uzależnione jest istnienie czegoś innego;
2. stawiane przy zawieraniu jakiejś umowy wymaganie, zastrzeżenie; wymóg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe

(1.2) (tylko w liczbie mnogiej) sytuacja

(1.3) (tylko w liczbie mnogiej) cechy fizyczne osoby, cechy charakteru lub jej doświadczenie

(1.4) gwara studencka zaliczenie warunkowe roku

(1.5) gwara studencka egzamin zaliczający rok

(1.6) w nauce poziom zmiennej niezależnej

Wiktionary

Warunek – zawarte w treści czynności prawnej zastrzeżenie, które uzależnia powstanie lub ustanie skutku prawnego od zdarzenia przyszłego i niepewnego.

Zdarzenie przyszłe jest niepewne wtedy, gdy:

- strony nie mają wpływu na jego ziszczenie się (np. klęska żywiołowa, wypadek),
- ale także, gdy od decyzji jednej lub obu stron zależy jego spełnienie się.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupię ci tę zabawkę pod jednym warunkiem: będziesz grzeczny przez cały następny tydzień!

(1.2) Dzisiaj na drogach były niesprzyjające warunki.

(1.3) Mimo słabych warunków fizycznych został mistrzem olimpijskim w pływaniu.

(1.4) Myślałem, że wyrzucą mnie ze studiów, a skończyło się na warunku.

(1.5) Nie mogę pojechać z wami, mam warunek w przyszłym tygodniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈrũnɛk, AS: varũnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warunkowicz m., warunkowanie n., uwarunkowanie n., warunki nmos.

czas. warunkować, uwarunkować, uwarunkowywać

przym. warunkowy, uwarunkowany

przysł. warunkowo

Wiktionary

# warunki

1. sytuacja mająca wpływ na rozwój czegoś; okoliczności, w których coś się odbywa, żyje, pracuje itp.;
2. cechy składające się na bycie kimś, lub czymś; cechy konieczne do wykonywania czegoś, np. mieć warunki do bycia przywódcą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) stan rzeczy

(1.2) zespół cech potrzebnych do czego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W warunkach epidemicznych altruistyczne postawy mają szczególne znaczenie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warunek mrz.

czas. warunkować ndk.

przym. warunkowy

przysł. warunkowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) okoliczności, położenie, sytuacja

(1.2) możliwości, predyspozycje, zdolności

Wiktionary

# warunkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. uwarunkować)

(1.1) stanowić warunek czego; wpływać na przebieg

(1.2) modyfikować zachowanie

(1.3) stawiać jako warunek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warunek mrz., warunki nmos., warunkowanie n.

czas. uwarunkowywać ndk., uwarunkować dk.

przym. warunkowy

przysł. warunkowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) determinować, uwarunkowywać

Wiktionary

# warunkowe

przymiotnik od: warunek

SJP.pl

# warunkowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stud. osoba, która otrzymała warunkowe zaliczenie z jakiegoś przedmiotu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) No też nie mam pojęcia czy mam jutro prawo pisać jako warunkowicz i czy w ogóle prof. przyjdzie na termin, czy zostaje wrzesień. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvarũŋˈkɔvʲit͡ʃ, AS: varũŋkovʹič

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warunek mrz.

przym. warunkowy

przysł. warunkowo

Wiktionary

# warunkowo

przysłówek sposobu

(1.1) w zależności od warunków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warunek m., warunkowicz m., warunki nmos., warunkowość ż.

czas. warunkować

przym. warunkowy

Wiktionary

# warunkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest warunkowe; cecha tych, którzy są warunkowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. warunkowy

przysł. warunkowo

Wiktionary

# warunkowy

przymiotnik od: warunek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od: warunek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sąd odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvarũŋˈkɔvɨ, AS: varũŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warunek m., warunkowicz m., warunki nmos., warunkowość ż.

czas. warunkować

przysł. warunkowo

Wiktionary

# warwa

dwudzielna warstewka osadów odłożona w ciągu roku w jeziorach polodowcowych

SJP.pl

Warwa – dwie naprzemianległe warstwy osadów: ciemna i jasna.

Powstawały w jeziorach zastoiskowych podczas zlodowaceń. Warstewka jasna składa się z głównie z mułu z dodatkiem iłu i piasku, znoszonego przez wody fluwioglacjalne podczas cieplejszej pory roku. Ciemna warstwa odpowiada spokojnie płynącej wodzie podczas zimy, gdy przenoszony był tylko najdrobniejszy ił lub minerały ilaste osadzały się z zawiesiny. Z warw zbudowane są iły warwowe.

Wikipedia

# warwara

imię żeńskie

SJP.pl

## Bułgaria

- Warwara – wieś w obwodzie Burgas
- Warwara – wieś w obwodzie Pazardżik

## Zobacz też

- Barbara

Wikipedia

# warwick

[czytaj: łorik]
1. miasto i dystrykt w Anglii;
2. miasto w USA;
3. miasto w Australii

SJP.pl

Warwick (/ˈwɒrɪk/) – miasto i civil parish w Anglii, w regionie West Midlands, stolica hrabstwa Warwickshire, w dystrykcie Warwick. Położone nad rzeką Avon, 18 km (11 mil) na południe od Coventry i 4 km (2,5 mili) na zachód od Royal Leamington Spa. Według spisu powszechnego z 2011 r. civil parish zamieszkiwało 30 114 osób.

Wikipedia

# warwowy

przymiotnik od: warwa

SJP.pl

# wary

1. wrzący, gotujący się płyn; ukrop, wrzątek;
2. wielkie gorąco; żar;
3. przenośnie: wrażenie gorąca odczuwane w jakiejś części ciała z powodu wstydu, lęku, podniecenia itp.;
4. przenośnie: gwałtowność, wielkie nasilenie czegoś

SJP.pl

# warylewski

nazwisko

SJP.pl

# waryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Świętemu Warynowi zaproponowano godność kardynalską.

Wiktionary

# waryński

nazwisko

SJP.pl

- Ludwik Waryński (1856–1889) – polski działacz ruchu socjalistycznego
- Stanisław Waryński (1858–1888) – polski lekarz, embriolog, socjalista
- Tadeusz Waryński (1881–1932) – polski fizyk, poseł III kadencji Sejmu II RP

Wikipedia

# waryscydy

w geologii: europejskie łańcuchy górskie, powstałe w czasie fałdowań trwających od karbonu do permu; hercynidy

SJP.pl

Hercynidy (Waryscydy) – góry powstałe w czasie orogenezy hercyńskiej/waryscyjskiej (trwającej od środkowego dewonu do końca permu). Orogen waryscyjski ma charakter spolaryzowany z wyraźnymi strefami internidów i eksternidów.

W Polsce termin waryscydy odnosi się do pasa górskiego, który się skonsolidował na przełomie westfal/stefan.

Wikipedia

# waryscyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady fosforanów;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vaˈrɨst͡sɨt, AS: varyscyt

Wiktionary

# warystor

rezystor półprzewodnikowy, rodzaj diody

SJP.pl

Warystor – półprzewodnikowy podzespół elektroniczny (rezystor), o nieliniowej charakterystyce rezystancji, zależnej od napięcia elektrycznego. Dla małych napięć wykazuje on dużą rezystancję, gdy napięcie przekroczy pewną wartość, charakterystyczną dla danego typu warystora, jego rezystancja szybko maleje, z początkowych setek kiloomów do zaledwie kilkunastu omów.

Wikipedia

# warza

dawniej, dziś gwarowo: gotowane jedzenie

SJP.pl

Warza – część gminy (Ortsteil) Nessetal w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Gotha. Do 31 grudnia 2018 samodzielna gmina wchodząca w skład wspólnoty administracyjnej Mittleres Nessetal.

Wikipedia

# warząchew

przestarzałe: drewniana łyżka kuchenna; warzecha, chochla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. duża łyżka kuchenna, zwykle drewniana

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłumaczyła, że zupa jej nie wyszła, bo zgubiła swoją szczęśliwą warząchew.

(1.1) Baba Jaga mieszała coś w garnku warząchwią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈʒɔ̃w̃xɛf, AS: važõũ̯χef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywo n., war mrz., wrzątek mrz., obwarzanek mrz.

:: zdrobn. warzeszka ż.

czas. warzyć ndk., wrzeć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chochla, łyżka wazowa, reg. kopyść, białystok|apałonik.

Wiktionary

# warząchewka

zdrobnienie od: warząchew (chochla)

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Warząchewka Królewska
- Warząchewka Nowa
- Warząchewka Polska

Inne:

- Warząchewka (przystanek kolejowy)

Wikipedia

# warząchowski

nazwisko

SJP.pl

# warzecha

długa łyżka z jasnego drewna stosowana podczas gotowania; warząchew; chochla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Platalea|ref=tak.;

Wiktionary

- warzecha lub warząchew – kopyść (sprzęt kuchenny)
- Warzecha – żleb w Tatrach

Osoby o nazwisku Warzecha:

- Andrzej Warzecha – polski poeta, krytyk literacki i publicysta
- Julian Warzecha – polski ksiądz pallotyn, profesor dr hab., teolog-biblista
- Jan Warzecha – polski polityk
- Leopold Warzecha – polski hokeista
- Łukasz Warzecha – polski publicysta
- Magdalena Warzecha – polska aktorka
- Walter Warzecha – niemiecki oficer marynarki wojennej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Były tam bociany takie same jak nasze europejskie i bociany o wielkim grubym dzióbie zakończonym hakiem, i czarne jak aksamit ptaki o nogach czerwonych jak krew - i flamingi, i ibisy, i białe z różowymi skrzydłami warzęchy mające dzioby podobne do łyżek…

Wiktionary

# warzęgowo

Warzęgowo – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

# warzelnia

1. część kopalni soli, w którym odparowuje się wypompowaną solankę, w celu otrzymania soli jadalnej;
2. część browaru, w której przygotowuje się zacier i gotuje brzeczkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład zajmujący się warzeniem piwa, soli lub innych produktów spożywczych lub użytkowych

Wiktionary

- warzelnia – cytat za PWN: zakład przemysłowy lub jego dział, w którym odbywa się warzenie jakiegoś surowca spożywczego
- warzelnia piwa – dział browaru
- warzelnia serów – dział serowarni
- warzelnia soli – zakład przemysłowy produkujący sól

2 szczyty

- Warzelnia – szczyt w Karkonoszach w obrębie Borowic
- Warzelnia – szczyt w Karkonoszach w obrębie Szklarskiej Poręby

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aby nie dopuścić do wstrzymania produkcji w warzelni soli i fabryce sody, postanowiono podbierać solankę z zatopionych kopalń, wtłaczając w zamian wodę słodką.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. warzyć

Wiktionary

# warzelnictwo

1. dział przemysłu zajmujący się warzeniem soli; solowarstwo;
2. wytwarzanie piwa

SJP.pl

# warzelnik

pracownik warzelni soli

SJP.pl

# warzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|warzyć.

Wiktionary

- warzenie – spec. utrzymywanie płynu w stanie wrzenia
- warzenie miodu (sycenie miodu) – jeden z etapów wytwarzania miodu pitnego syconego, gotowanie brzeczki miodu pszczelego przed fermentacją
- warzenie się mleka – wytrącanie się kazeiny podczas podgrzewania mleka zakażonego bakteriami kwasu mlekowego; zob. też warzenie sera
- warzenie piwa – jeden z etapów wytwarzania piwa, gotowanie brzeczki piwnej z chmielem (węższe znaczenie). Nazywa się tak też cały proces wytwarzania piwa (znaczenie szersze).
- warzenie sera – jeden z etapów wytwarzania sera, uzyskiwanie tzw. skrzepu poprzez koagulację (wytrącanie) kazeiny z mleka (poddanego obróbce wstępnej) w wyniku działania czynnika koagulującego – podpuszczki lub bakterii kwasu mlekowego
- warzenie soli – otrzymywanie soli warzonej poprzez odparowanie wody z solanki (wodnego roztworu soli kamiennej)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: važẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywniczy m., war m., warzywko n.

czas. warzyć ndk.

przym. warzywniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gotowanie

Wiktionary

# warzeszka

zdrobnienie od: warzecha; mała warząchew

SJP.pl

# warżka

odmiennie wykształcony płatek korony; element okwiatu roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae)

SJP.pl

Warżka (ang., łac. labellum) – jeden z listków wewnętrznego okółka okwiatu roślin storczykowatych. W przeciwieństwie do dwóch podobnych do siebie listków bocznych tego okółka, warżka z reguły wyróżnia się odmiennym kształtem i czasem barwą (rzadko bywa podobna do listków bocznych, np. u tajęży Goodyera). Zdarza się, że jest zredukowana i niemal niewidoczna (np. w rodzaju disa Disa), jednak na ogół jest to najbardziej efektowna i rzucająca się w oczy część kwiatu.

Wikipedia

# warzno

Warzno (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Wôrzno) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Szemud. Na zachód od wsi znajduje się jezioro Orzechowo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wieś biskupstwa włocławskiego w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

Wikipedia

# warzocha

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Warzocha – polski polityk i samorządowiec
- Katarzyna Warzocha – polska siatkarka
- Krzysztof Warzocha – polski lekarz

Inne znaczenia:

- warzocha, warzecha, warząchew – w staropolszczyźnie i gwarze łyżka drewniana do gotowania potraw

Wikipedia

# warzonka

sól otrzymywana przez odparowanie solanki

SJP.pl

Sól warzona (warzonka) – rodzaj soli kuchennej otrzymywany w warzelniach przez oczyszczenie soli kamiennej. Zawiera co najmniej 99,9% chlorku sodu.

Sól warzona jest stosowana jako przyprawa, składnik wielu przetworzonych produktów spożywczych, a także w urządzeniach zmiękczających wodę. Jej wartość spożywcza jest pogorszona o brak mikroelementów występujących w naturalnej soli kamiennej, natomiast smak poprawiony, bardziej słony w porównaniu z solą kamienną, która może mieć posmak gorzkawy.

Wikipedia

# warzonkowy

przymiotnik od: warzonka

SJP.pl

# warzucha

roślina z rodziny krzyżowych, której korzeń o ostrym i gryzącym zapachu używany jest jako przyprawa do potraw; chrzan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cochlearia|L.|ref=tak., niska roślina należąca do rodziny kapustowatych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Owocem warzuch jest krótka łuszczynka.

Wiktionary

# warzyć

dawniej: gotować, być gotowanym; dziś głównie w procesach technologicznych: warzyć piwo, warzyć sól

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) techn. utrzymywać ciecz w stanie wrzenia

(1.2) daw. (współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński.) gotować

(1.3) przygotowywać piwo

(1.4) otrzymywać sól poprzez odparowanie solanki

czasownik zwrotny warzyć się

(2.1) o produktach mlecznych podczas podgrzewania: zmieniać postać poprzez wytrącanie się drobinek ściętego białka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Po co się gęś piecze na rożnie a rosół tłusty warzy w garnuszku?

(1.3) Dawniej piwo warzono głównie w klasztorach.

(2.1) Śmietana nieumiejętnie dodana do sosu, warzy się natychmiast.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaʒɨt͡ɕ, AS: važyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzenie n., uwarzenie n., zwarzenie n., warząchew ż., warzonka ż., warzywo n., warzywko n., warzywnik m., warzywniak m., war m., warzelnia ż., warzelnictwo n., warzywniczy mrz.

czas. uwarzyć dk., zwarzyć dk.

przym. warzywniczy, warzywny, warzelniczy

Wiktionary

# warzykrupa

gwarowo: kucharz

SJP.pl

# warzymice

Warzymice (do 1945 niem. Klein Reinkendorf) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo, na Wzniesieniach Szczecińskich.

Według "Aktualności Gminy Kołbaskowo" z grudnia 2024 Warzymice liczą 4177 mieszkańców.

Wikipedia

# warzyn

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

Warzyn – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Gniewkowo.

Wikipedia

# warzyński

nazwisko

SJP.pl

# warzywko

zdrobniale: warzywo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: warzywo

(1.2) kulin. przyprawa z suszonych i rozdrobnionych warzyw

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywo n., warzenie n., war m., warzywniak m., warzywniczy m., warzywnictwo n., warzywnik mrz., warzywna ż.

czas. warzyć ndk.

przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jarzynka, vegeta

Wiktionary

# warzywna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa na warzywach

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: warzywny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poproszę: warzywną, mielonego z ziemniakami, surówkę z marchwi i kompot czereśniowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywniczy mrz.

przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary

# warzywniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od warzywniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywniak m.

Wiktionary

# warzywniak

1. ogród lub część ogrodu, gdzie uprawia się warzywa; warzywnik;
2. sklep lub stragan z warzywami; warzywniak, jarzyniak, jarzynowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały sklep, budka lub stragan z warzywami i owocami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Idź do warzywniaka i kup pół kilo cebuli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvʲɲak, AS: važyvʹńak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywnik m., warzywnictwo n., warzywniczy m.

:: zdrobn. warzywniaczek m.

czas. warzyć ndk., uwarzyć dk.

przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) (sklep) warzywny, (sklep) warzywniczy, zieleniak

Wiktionary

# warzywnica

owad z rodziny tarczówek

SJP.pl

Warzywnica (Eurydema) – rodzaj pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny tarczówkowatych.

Pluskwiaki o owalnym bądź jajowatym w zarysie, dość płaskim z wierzchu ciele, u gatunków występujących w Polsce osiągającym od 5 do 12 mm długości. Oskórek mają nieowłosiony. Ubarwienie jest kontrastowe, jaskrawe. Czarny, często z metalicznym połyskiem barwy zielonej lub niebieskiej wzór jest zestawiony z barwami: czerwoną, pomarańczową, żółtą lub białą. Występuje wewnątrzgatunkowa zmienność ubarwienia i wzoru. Trapezowata, ku przodowi zwężona głowa ma policzki zakrywające nadustek i stykające się przed nim. Przedplecze wyraźnie zwęża się ku przodowi. Tarczka silnie zwęża się ku szczytowi, który leży znacznie wcześniej niż wierzchołki przykrywek półpokryw. Na śródpiersiu, między biodrami odnóży leży żebro, natomiast brak tam bruzdy. Na pleurytach zatułowia, w okolicy bioder występują słabo widoczne, małe, pozbawione dodatkowych struktur wyprowadzających ujścia gruczołów zapachowych. Otoczenie owych ujść jest błyszczące lub tylko częściowo matowe. Odwłok ma trzeci sternit pozbawiony skierowanego do przodu wyrostka.

Wikipedia

# warzywnictwo

uprawa roślin warzywnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uprawa i produkcja warzyw

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Warzywnictwo bardzo dobrze rozwija się wokół aglomeracji miejskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvaʒɨvʲˈɲit͡stfɔ, AS: važyvʹńictfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywniak m., warzywnik m., warzywniczy mrz.

przym. warzywniczy, warzywny

Wiktionary

# warzywniczka

→ warzywnik

SJP.pl

#### Patrz:

warzywnik

# warzywniczy

potocznie: sklep z warzywami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z handlem warzywami (warzywnictwem), dotyczący handlu warzywami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) sklep, w którym sprzedawane są warzywa i owoce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przemysł warzywniczy posiada najniższy udział w wartości produkcji przemysłu w naszym województwie.

(2.1) Dostałem w warzywniczym ładne cukinie na dzisiejszy obiad.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvaʒɨvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: važyvʹńičy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywna ż., warzywo n., warzywko n., warzywniak m., warzywnictwo n., warzywnik m., warzywniczka ż., warzenie n., uwarzenie n.

czas. warzyć ndk., uwarzyć dk.

przym. warzywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) warzywniak

Wiktionary

# warzywnik

ogrodnik zajmujący się uprawą warzyw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogród lub jego część przeznaczona na uprawę warzyw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Może powiększymy w tym roku warzywnik, o jakieś cztery grządki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvʲɲik, AS: važyvʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywniak m., warzywnictwo n., warzywniczy m.

czas. warzyć, uwarzyć

przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ogród warzywny

Wiktionary

# warzywny

potocznie: sklep lub stragan z warzywami; warzywniak, jarzyniak, jarzynowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący warzyw, zawierający głównie warzywa, zrobiony z warzyw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Posiadanie szklarni z kwiatami lub warzywami, budki warzywnej czy butiku dawało znacznie wyższy status materialny w porównaniu z większością społeczeństwa.

(1.1) Wyszedłszy z budynku przecięliśmy na ukos zadbany ogród warzywny zewsząd otoczony dość wysokim murem, częściowo zbudowanym z cegły, a częściowo z polnego kamienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvnɨ, AS: važyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywo n., warzywniak m., warzywnik m., warzywnictwo n., warzywniczy m., warzywko n., warzywna ż.

przym. warzywniczy

czas. warzyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jarzynowy

Wiktionary

# warzywo

1. roślina zielna, której części używane są jako pożywienie; jarzyna, jarzynka, zielenina;
2. jadalna część rośliny warzywnej; jarzyna, jarzynka;
3. potocznie: osoba w stanie wegetatywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

(1.2) pot. przen. pejor. chory bez kontaktu ze światem zewnętrznym (np. w śpiączce lub po urazie mózgu)

Wiktionary

Rośliny warzywne, warzywa, jarzyny – rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny, które w całości lub w części stanowią pokarm człowieka. Mogą być spożywane w stanie surowym lub po obróbce cieplnej. Częściami użytkowymi roślin warzywnych mogą być całe rośliny lub tylko: liście, owoce, kwiatostany, bulwy, łodygi i korzenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zrobiłem potrawę z warzyw.

(1.1) Zdrowa dieta powinna zawierać warzywa.

(1.2) Przez złą diagnozę lekarzy połowę życia spędził jak warzywo podłączone do aparatury!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvɔ, AS: važyvo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywna ż., warzywniak m., warzywnictwo n., warzywnik m., warząchew ż., warzywniczy mrz., warzywko n.

czas. warzyć, uwarzyć, nawarzyć

przym. warzywny, warzywniczy, warzony, zwarzony

przysł. warzywnie

temsłow. warzy-, warzyw-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jarzyna, zielenina

Wiktionary

# waś

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) u ludzi: zarost nad górną wargą;

(1.2) pasmo włosów po jednej stronie twarzy będące połową wąsa (1.1)

(1.3) pot. długi włos czuciowy na pysku zwierzęcia;

(1.4) bot. długi, giętki wyrostek, dzięki któremu roślina (zwłaszcza pnącze) wspiera się i wspina;

(1.5) przen. wąski, długi przedmiot używany do przytrzymywania lub przyczepiania czegoś

(1.6) wąski i długi przedmiot lub takowe wystające zakończenie przedmiotu (np. szabli, kotwicy, wskazówki, kłosa)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) niemłody mężczyzna, z mocno szpakowatymi włosami i wąsami, z pogodnym spojrzeniem szarych oczu, ocienionych gęstą siwiejącą brwią (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃s, AS: võũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąsal mos., wąsacz mos., wąsatka ż., wąsatek ż., wąsaty mos., wąsienica ż., wąsionka ż., wąsawa ż.

:: zdrobn. wąsik mrz., wąsek mrz.

:: zgrub. wąsisko n., wąsię n.

przym. wąsaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) zarost pod nosem

(1.3) wibrys, wibryss, włos czuciowy

(1.4) wić, witka

Wiktionary

# wasabi

[czytaj: łasabi] bardzo ostra przyprawa stosowana w kuchni japońskiej, głównie jako dodatek do sushi; chrzan japoński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. pot. roślina z gatunku nazwa systematyczna|Eutrema japonica|(Miq.) Koidz.|ref=tak., chrzan japoński z rodziny kapustowatych

(1.2) spoż. jarzyna z korzeni wasabi (1.1)

(1.3) kulin. zielona pasta z wasabi (1.2) stosowana w kuchni japońskiej, głównie jako dodatek do sushi

Wiktionary

Chrzan japoński, wasabia japońska, wasabi (Eutrema japonicum) – gatunek rośliny z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Rodzimy obszar jego występowania to: Sachalin, Japonia (wyspy Hokkaido, Honsiu, Kiusiu), Korea i Tajwan. Jest uprawiany w Japonii, Korei, Nowej Zelandii i na Tajwanie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Atrakcją tygodnia azjatyckiego w naszej restauracji była surowa ryba z wasabi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wasabia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chrzan japoński, wasabia japońska

Wiktionary

# wąsacz

potocznie: mężczyzna o długich, dużych wąsach; wąsal, wąchal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, który nosi bujne wąsy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zob. wąsacz niebieski., gatunek ryby

(2.2) zob. wąsacz watermalski i wąsacz antwerpski., rasy kury domowej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃sat͡ʃ, AS: võũ̯sač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąsięta nmos., wąs m., wąsik m., wąsal m., wąsatka ż.

przym. wąsaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wąsal

Wiktionary

# wąsaczek

rodzaj ptaków z rodziny tukanowatych

SJP.pl

# wasąg

czterokołowy powóz podróżny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. pojazd konny z nadwoziem drabinkowym;

Wiktionary

Wasąg, wasążek (niem. Fassung), wózek krakowski – czterokołowy pojazd konny odkryty bez resorów lub na półresorach poprzecznych, używany na wsi. Posiada nadwozie drabinkowe oparte bezpośrednio na osiach, z wyplatanymi bokami z wikliny lub z wypełnieniem z desek, łubu, korzeni jałowca, sznurka czy słomy. Siedzenia w wasągu wykonane są ze słomy. Czasem przykryty jest budą na pałąkach. Używany w Polsce od XIX wieku do lat 70. XX wieku jako pojazd bagażowy i podróżny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvasɔ̃ŋk, AS: vasõŋk

Wiktionary

# wasal

1. w średniowieczu: człowiek, który zobowiązany był do świadczenia usług seniorowi (feudałowi) w zamian za ziemię i opiekę; lennik, hołdownik;
2. przenośnie: człowiek nieoficjalnie spełniający żądania protektora w zamian za różne korzyści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. wąsaty mężczyzna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nieduży ptak z rodziny tukanowatych

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za barem stał barman-wąsal, uśmiechając się pogodnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąs mrz., wąsacz mos., wąsięta nmos.

przym. wąsaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wąsacz

Wiktionary

# wąsala

1. potocznie: mężczyzna o długich, dużych wąsach; wąchacz, wąchal;
2. niestylak wąsal - gatunek osy

SJP.pl

# wasalczość

pejoratywnie: postawa właściwa wasalowi - osobie spełniającej żądania innych; wasalność, wasalskość

SJP.pl

# wasalczy

→ wasal; wasalski, lenny, lenniczy, poddańczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. hist. związany z wasalem, dotyczący wasala

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wasal mos., wasalizacja ż., wasalizm mrz., wasalstwo n.

przym. wasalny, wasalski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wasalny, wasalski

Wiktionary

# wasalizacja

1. proces tworzenia wokół siebie lub kogoś grupy wasali;
2. podporządkowanie się komuś lub czemuś, nabieranie statusu wasala

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. uzależnienie, uczynienie poddanym

Wiktionary

Komendacja (łac. commendatio: polecenie) – cywilnoprawny akt oddania się wolnej osoby w osobisty stosunek poddańczy (wasalny) względem innej wolnej osoby (seniora). W Europie występował najczęściej we wczesnym średniowieczu: wywodził się z tradycji germańskiej, pojawił się w VIII wieku, a rozpowszechnił w czasach karolińskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podpisano traktat pokojowy za cenę wasalizacji kraju.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wasal mos., wasalizm mrz., wasalizowanie n., wasalność ż., wasalstwo n.

czas. wasalizować ndk., zwasalizować dk.

przym. wasalczy, wasalny, wasalski

Wiktionary

# wasalizacyjny

→ wasalizacja, np. hołd wasalizacyjny

SJP.pl

# wasalizować

dawniej: czynić swoim wasalem, uzależniać od siebie politycznie

SJP.pl

# wasalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wasalizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niewasalizowanie n., zwasalizowanie n., wasalizacja ż., wasal m., wasalstwo n.

czas. wasalizować ndk., zwasalizować dk.

przym. wasalny, wasalski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hołdowanie

Wiktionary

# wasalka

w średniowieczu: kobieta, która za otrzymaną ziemię (lenno) lub pieniądze zobowiązana była do świadczenia usług dającemu to lenno; lenniczka

SJP.pl

# wasalne

dawniej: danina składana seniorowi przez wasala

SJP.pl

# wasalność

1. w średniowieczu: podstawa stosunków lennych polegająca na zależności wasala od możnego feudała; lennictwo, lenność, wasalstwo;
2. pejoratywnie: postawa właściwa wasalowi - osobie spełniającej żądania innych; wasalskość, wasalczość

SJP.pl

# wasalny

1. związany z ziemią (rzadziej urzędem, rentą) nadaną wasalowi przez seniora w feudalizmie;
2. przenośnie: uzależniony od potężniejszego państwa; niesuwerenny, podległy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. związany z wasalem, dotyczący wasala

(1.2) przen. podległy, zależny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wasalizowanie n., wasal mos., wasalizacja ż., wasalizm mrz., wasalstwo n.

przym. wasalczy, wasalski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hołdowniczy, lenny

(1.2) służalczy

Wiktionary

# wasalski

→ wasal; wasalczy, lenny, lenniczy, poddańczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z wasalem, dotyczący wasala

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wasalizowanie n., wasal mos., wasalizacja ż., wasalizm mrz., wasalstwo n.

przym. wasalczy, wasalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wasalczy, wasalny

Wiktionary

# wasalskość

pejoratywnie: postawa właściwa wasalowi - osobie spełniającej żądania innych; wasalność, wasalczość

SJP.pl

# wasalstwo

w średniowieczu: podstawa stosunków lennych polegająca na zależności wasala od możnego feudała; lennictwo, lenność, wasalność

SJP.pl

# wasan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeszcześ wasan z koszulą w zębach żołnierzył, kiedy mój nieboszczyk ze złotym krzyżem chodził!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wasanna ż., wasaństwo mos.

:: fż. wasani ż.

Wiktionary

# wasani

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bardzo proszę siedź wasani na miejscu, bo ja nie robię różnicy między mężczyzną a starą jak ty babą, tak tobie jak jemu po nogach wystrzelę, byleście się ztąd ruszyli.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wasanna ż., wasaństwo mos.

:: fm. wasan m.

Wiktionary

# wasanna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość panna.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Albo to ja tutejszy? — odparł Maciej — jak wasannie pstro w głowie, co to do mnie należy?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wasan m., wasani ż., wasaństwo mos.

Wiktionary

# wąsateczka

wąsateczka zawilczaneczka, wąsateczka lśniaczek - gatunki motyla z rodziny wąsikowatych

SJP.pl

# wąsatka

niewielki ptak osiadły lub koczujący z rodziny ogoniatek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Panurus biarmicus|ref=tak., niewielki ptak przypominający sikorę;

Wiktionary

Wąsatka (Panurus biarmicus) – gatunek niewielkiego ptaka osiadłego lub koczującego z rodziny wąsatek (Panuridae), której jest jedynym przedstawicielem. Zamieszkuje Eurazję. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wąs m., wąsacz m., wąsięta nmos.

przym. wąsaty

Wiktionary

# wąsatość

cecha osoby lub zwierzęcia mającego wąsy

SJP.pl

# wąsaty

wąsiasty;
1. mający duże wąsy;
2. taki, na którym są wąsy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) o człowieku: mający wąsy (zwykle pokaźne)

(1.2) zool. z widocznymi włosami czuciowymi

(1.3) bot. mający plewkaewki z ościami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I nagle do sklepu wszedł barczysty, wąsaty mężczyzna w kowbojskim kapeluszu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃ˈsatɨ, AS: võũ̯saty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąsięta nmos., wąsal mos., wąs m., wąsik m., wąsacz m., wąsatka ż.

Wiktionary

# wasążek

zdrobnienie od: wasąg

SJP.pl

# wasążnik

nazwisko

SJP.pl

# waść

poufały tytuł używany między szlachtą (skrócone: wasza miłość)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. …poufny tytuł używany dawniej między szlachtą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Porzuć waść mrzonkę, którą z niewłaściwym uporem powtarzasz, i posłuchaj!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. waśćka

Wiktionary

# waśćka

dawny tytuł grzecznościowy w odniesieniu do kobiet; wasza miłość, aśćka

SJP.pl

# wąsek

nazwisko

SJP.pl

# waserlajtóng

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. waserlajtung.

Wiktionary

# waserlajtung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wodociąg

Wiktionary

# waserwaga

dawniej: przyrząd wyznaczający poziome położenie płaszczyzn; poziomica, libella, poziomnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań, Łódź. poziomica

Wiktionary

Poziomica (również poziomnica, waserwaga) utożsamiana czasem niezbyt precyzyjnie z libellą – przyrząd pomiarowy z wbudowanymi jedną lub wieloma (wtedy pod różnymi kątami) libellami rurkowymi, wykorzystujący siłę grawitacji ziemskiej do wyznaczania (z niewielką dokładnością) poziomości lub pionowości płaszczyzn w budownictwie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. waserwaśka

Wiktionary

# waserwaśka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. poziomica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waserwaga ż.

Wiktionary

# waserwoga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poziomica

Wiktionary

# wąsewo

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce

SJP.pl

- Wąsewo – osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
- Wąsewo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Wąsewo

Wikipedia

# wąsewski

przymiotnik od: Wąsewo

SJP.pl

# wash

[czytaj: łosz] w modelarstwie: technika umożliwiająca dokładne oddanie detali modelu i efektu światłocienia oraz często efektu zabrudzeń i śladów eksploatacji; płukanka

SJP.pl

# washboard

[czytaj: ŁOSZbord] dawny instrument perkusyjny w postaci blaszanej tarki do prania

SJP.pl

# washi

[czytaj: łaszi lub łoszi] tradycyjny papier japoński

SJP.pl

Washi (jap. 和紙 dosł.: japoński papier) – tradycyjny papier japoński, wpisany w 2014 roku na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Wikipedia

# washington

[czytaj: ŁOszington] nazwisko, m.in. George Washington (1732-1799) - polityk amerykański, prezydent

SJP.pl

## Geografia

### Holandia

- Washington – miejscowość (plaats) w regionie Noord/Tanki Leendert, w kraju autonomicznym Aruba

### Stany Zjednoczone

- Washington – angielska nazwa stanu Waszyngton
- Washington – angielska nazwa stolicy Waszyngton
- Washington – jezioro w stanie Waszyngton
- Washington – miasto w stanie Arkansas, Hempstead
- Washington – miasto w stanie Connecticut, Litchfield
- Washington – miasto w stanie Georgia, Wilkes
- Washington – miasto w stanie Illinois, Tazewell
- Washington – miasto w stanie Indiana, Daviess
- Washington – miasto w stanie Iowa, hrabstwo Washington (Iowa)
- Washington – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, Nevada
- Washington – miasto w stanie Kansas, hrabstwo Washington (Kansas)
- Washington – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii St. Landry
- Washington – miasto w stanie Maine, Knox
- Washington – miasto w stanie Massachusetts, Berkshire
- Washington – miasto w stanie Missouri, Franklin
- Washington – wieś w stanie Nebraska, hrabstwo Washington (Nebraska)
- Washington – miasto w stanie New Jersey, Warren
- Washington – miasto w stanie New Hampshire, Sullivan
- Washington – miasto w stanie Nowy Jork, Dutchess
- Washington – miasto w stanie Karolina Północna, Beaufort
- Washington – miasto w stanie Ohio
- Washington – miejscowość w stanie Oklahoma, McClain
- Washington – miasto w stanie Pensylwania, hrabstwo Washington (Pensylwania)
- Washington – miasto w stanie Utah, hrabstwo Washington (Utah)
- Washington – miejscowość w stanie Wirginia, Rappahannock
- Washington – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, Wood
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Eau Claire
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Green
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, La Crosse
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Rusk
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Sauk
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Shawano
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Vilas
- Washington – miasto w stanie Vermont, Orange
- gmina Washington (hrabstwo Benton) (ang.: Washington Township) – gmina w stanie Arkansas, Benton
- gmina Washington (hrabstwo Bradley) – gmina w stanie Arkansas, Bradley
- gmina Washington (hrabstwo Conway) – gmina w stanie Arkansas, Conway
- gmina Washington (hrabstwo Fulton) – gmina w stanie Arkansas, Fulton
- gmina Washington (hrabstwo Grant) – gmina w stanie Arkansas, Grant
- gmina Washington (hrabstwo Independence) – gmina w stanie Arkansas, Independence
- gmina Washington (hrabstwo Jefferson) – gmina w stanie Arkansas, Jefferson
- gmina Washington (hrabstwo Ouachita) – gmina w stanie Arkansas, Ouachita
- gmina Washington (hrabstwo Sevier) – gmina w stanie Arkansas, Sevier
- gmina Washington (hrabstwo Sharp) – gmina w stanie Arkansas, Sharp
- gmina Washington (hrabstwo Stone) – gmina w stanie Arkansas, Stone
- gmina Washington (hrabstwo Van Buren) – gmina w stanie Arkansas, Van Buren
- gmina Washington (Connecticut) – gmina w stanie Connecticut, Litchfield
- gmina Washington – gmina w stanie Illinois, Carroll
- gmina Washington (hrabstwo Tazewell) – gmina w stanie Illinois, Tazewell
- gmina Washington (hrabstwo Will) – gmina w stanie Illinois, Will
- gmina Washington – gmina w stanie Indiana, Adams
- gmina Washington (hrabstwo Allen) – gmina w stanie Indiana, Allen
- gmina Washington (hrabstwo Blackford) – gmina w stanie Indiana, Blackford
- gmina Washington (hrabstwo Boone) – gmina w stanie Indiana, Boone
- gmina Washington (hrabstwo Brown) – gmina w stanie Indiana, Brown
- gmina Washington – gmina w stanie Indiana, Carroll
- gmina Washington – gmina w stanie Indiana, Cass
- gmina Washington (hrabstwo Clark) – gmina w stanie Indiana, Clark
- gmina Washington (hrabstwo Clay) – gmina w stanie Indiana, Clay
- gmina Washington – gmina w stanie Indiana, Clinton
- gmina Washington (hrabstwo Daviess) – gmina w stanie Indiana, Daviess
- gmina Washington (hrabstwo Dearborn) – gmina w stanie Indiana, Dearborn
- gmina Washington (hrabstwo Decatur) – gmina w stanie Indiana, Decatur
- gmina Washington (hrabstwo Delaware) – gmina w stanie Indiana, Delaware
- gmina Washington (hrabstwo Elkhart) – gmina w stanie Indiana, Elkhart
- gmina Washington (hrabstwo Gibson) – gmina w stanie Indiana, Gibson
- gmina Washington (hrabstwo Grant) – gmina w stanie Indiana, Grant
- gmina Washington (hrabstwo Greene) – gmina w stanie Indiana, Greene
- gmina Washington (hrabstwo Hamilton) – gmina w stanie Indiana, Hamilton
- gmina Washington (hrabstwo Harrison) – gmina w stanie Indiana, Harrison
- gmina Washington (hrabstwo Hendricks) – gmina w stanie Indiana, Hendricks
- gmina Washington (hrabstwo Jackson) – gmina w stanie Indiana, Jackson
- gmina Washington (hrabstwo Knox) – gmina w stanie Indiana, Knox
- gmina Washington (hrabstwo Kosciusko) – gmina w stanie Indiana, Kosciusko
- gmina Washington (hrabstwo LaPorte) – gmina w stanie Indiana, LaPorte
- gmina Washington (hrabstwo Marion) – gmina w stanie Indiana, Marion
- gmina Washington (hrabstwo Miami) – gmina w stanie Indiana, Miami
- gmina Washington (hrabstwo Monroe) – gmina w stanie Indiana, Monroe
- gmina Washington (hrabstwo Morgan) – gmina w stanie Indiana, Morgan
- gmina Washington (hrabstwo Newton) – gmina w stanie Indiana, Newton
- gmina Washington (hrabstwo Noble) – gmina w stanie Indiana, Noble
- gmina Washington (hrabstwo Owen) – gmina w stanie Indiana, Owen
- gmina Washington (hrabstwo Parke) – gmina w stanie Indiana, Parke
- gmina Washington (hrabstwo Pike) – gmina w stanie Indiana, Pike
- gmina Washington (hrabstwo Porter) – gmina w stanie Indiana, Porter
- gmina Washington (hrabstwo Putnam) – gmina w stanie Indiana, Putnam
- gmina Washington (hrabstwo Randolph) – gmina w stanie Indiana, Randolph
- gmina Washington (hrabstwo Ripley) – gmina w stanie Indiana, Ripley
- gmina Washington (hrabstwo Rush) – gmina w stanie Indiana, Rush
- gmina Washington (hrabstwo Shelby) – gmina w stanie Indiana, Shelby
- gmina Washington (hrabstwo Starke) – gmina w stanie Indiana, Starke
- gmina Washington (hrabstwo Tippecanoe) – gmina w stanie Indiana, Tippecanoe
- gmina Washington (hrabstwo Warren) – gmina w stanie Indiana, Warren
- gmina Washington (hrabstwo Washington) – gmina w stanie Indiana, hrabstwo Washington (Indiana)
- gmina Washington (hrabstwo Wayne) – gmina w stanie Indiana, Wayne
- gmina Washington (hrabstwo Whitley) – gmina w stanie Indiana, Whitley
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Adair
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Adams
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Appanoose
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Black Hawk
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Bremer
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Buchanan
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Buena Vista
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Butler
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Carroll
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Cass
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Chickasaw
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Clarke
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Clinton
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Crawford
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Dallas
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Des Moines
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Dubuque
- gmina Washington (hrabstwo Fremont) – gmina w stanie Iowa, Fremont
- gmina Washington (hrabstwo Greene) – gmina w stanie Iowa, Greene
- gmina Washington (hrabstwo Grundy) – gmina w stanie Iowa, Grundy
- gmina Washington (hrabstwo Harrison) – gmina w stanie Iowa, Harrison
- gmina Washington (hrabstwo Iowa) – gmina w stanie Iowa, Iowa
- gmina Washington (hrabstwo Jackson) – gmina w stanie Iowa, Jackson
- gmina Washington (hrabstwo Jasper) – gmina w stanie Iowa, Jasper
- gmina Washington (hrabstwo Johnson) – gmina w stanie Iowa, Johnson
- gmina Washington (hrabstwo Jones) – gmina w stanie Iowa, Jones
- gmina Washington (hrabstwo Keokuk) – gmina w stanie Iowa, Keokuk
- gmina Washington (hrabstwo Lee) – gmina w stanie Iowa, Lee
- gmina Washington (hrabstwo Linn) – gmina w stanie Iowa, Linn
- gmina Washington (hrabstwo Lucas) – gmina w stanie Iowa, Lucas
- gmina Washington (hrabstwo Marion) – gmina w stanie Iowa, Marion
- gmina Washington (hrabstwo Marshall) – gmina w stanie Iowa, Marshall
- gmina Washington (hrabstwo Montgomery) – gmina w stanie Iowa, Montgomery
- gmina Washington (hrabstwo Page) – gmina w stanie Iowa, Page
- gmina Washington (hrabstwo Plymouth) – gmina w stanie Iowa, Plymouth
- gmina Washington (hrabstwo Polk) – gmina w stanie Iowa, Polk
- gmina Washington (hrabstwo Pottawattamie) – gmina w stanie Iowa, Pottawattamie
- gmina Washington (hrabstwo Poweshiek) – gmina w stanie Iowa, Poweshiek
- gmina Washington (hrabstwo Ringgold) – gmina w stanie Iowa, Ringgold
- gmina Washington (hrabstwo Shelby) – gmina w stanie Iowa, Shelby
- gmina Washington (hrabstwo Sioux) – gmina w stanie Iowa, Sioux
- gmina Washington (hrabstwo Story) – gmina w stanie Iowa, Story
- gmina Washington (hrabstwo Taylor) – gmina w stanie Iowa, Taylor
- gmina Washington (hrabstwo Van Buren) – gmina w stanie Iowa, Van Buren
- gmina Washington (hrabstwo Wapello) – gmina w stanie Iowa, Wapello
- gmina Washington (hrabstwo Washington) – gmina w stanie Iowa, hrabstwo Washington (Iowa)
- gmina Washington (hrabstwo Wayne) – gmina w stanie Iowa, Wayne
- gmina Washington (hrabstwo Webster) – gmina w stanie Iowa, Webster
- gmina Washington (hrabstwo Winneshiek) – gmina w stanie Iowa, Winneshiek
- gmina Washington (hrabstwo Anderson) – gmina w stanie Kansas, Anderson
- gmina Washington (hrabstwo Brown) – gmina w stanie Kansas, Brown
- gmina Washington (hrabstwo Chautauqua) – gmina w stanie Kansas, Chautauqua
- gmina Washington – gmina w stanie Kansas, Crawford
- gmina Washington (hrabstwo Doniphan) – gmina w stanie Kansas, Doniphan
- gmina Washington (hrabstwo Jackson) – gmina w stanie Kansas, Jackson
- gmina Washington (hrabstwo Jewell) – gmina w stanie Kansas, Jewell
- gmina Washington (hrabstwo Nemaha) – gmina w stanie Kansas, Nemaha
- gmina Washington (hrabstwo Republic) – gmina w stanie Kansas, Republic
- gmina Washington (hrabstwo Saline) – gmina w stanie Kansas, Saline
- gmina Washington (hrabstwo Sherman) – gmina w stanie Kansas, Sherman
- gmina Washington (hrabstwo Smith) – gmina w stanie Kansas, Smith
- gmina Washington (hrabstwo Wabaunsee) – gmina w stanie Kansas, Wabaunsee
- gmina Washington (hrabstwo Washington) – gmina w stanie Kansas, hrabstwo Washington (Kansas)
- gmina Washington (Maine) – gmina w stanie Maine, Knox
- gmina Washington (Massachusetts) – gmina w stanie Massachusetts, Berkshire
- gmina Washington (hrabstwo Gratiot) – gmina w stanie Michigan, Gratiot
- gmina Washington (hrabstwo Macomb) – gmina w stanie Michigan, Macomb
- gmina Washington (hrabstwo Sanilac) – gmina w stanie Michigan, Sanilac
- gmina Washington (Minnesota) – gmina w stanie Minnesota, Le Sueur
- gmina Washington – gmina w stanie Missouri, Buchanan
- gmina Washington – gmina w stanie Missouri, Carroll
- gmina Washington (hrabstwo Cedar) – gmina w stanie Missouri, Cedar
- gmina Washington (hrabstwo Clark) – gmina w stanie Missouri, Clark
- gmina Washington (hrabstwo Clay) – gmina w stanie Missouri, Clay
- gmina Washington (hrabstwo Dade) – gmina w stanie Missouri, Dade
- gmina Washington – gmina w stanie Missouri, Dallas
- gmina Washington (hrabstwo Daviess) – gmina w stanie Missouri, Daviess
- gmina Washington (hrabstwo DeKalb) – gmina w stanie Missouri, DeKalb
- gmina Washington (hrabstwo Douglas) – gmina w stanie Missouri, Douglas
- gmina Washington (hrabstwo Franklin) – gmina w stanie Missouri, Franklin
- gmina Washington (hrabstwo Greene) – gmina w stanie Missouri, Greene
- gmina Washington (hrabstwo Grundy) – gmina w stanie Missouri, Grundy
- gmina Washington (hrabstwo Harrison) – gmina w stanie Missouri, Harrison
- gmina Washington (hrabstwo Jackson) – gmina w stanie Missouri, Jackson
- gmina Washington (hrabstwo Johnson) – gmina w stanie Missouri, Johnson
- gmina Washington (hrabstwo Laclede) – gmina w stanie Missouri, Laclede
- gmina Washington (hrabstwo Lafayette) – gmina w stanie Missouri, Lafayette
- gmina Washington (hrabstwo Mercer) – gmina w stanie Missouri, Mercer
- gmina Washington (hrabstwo Monroe) – gmina w stanie Missouri, Monroe
- gmina Washington (hrabstwo Nodaway) – gmina w stanie Missouri, Nodaway
- gmina Washington (hrabstwo Osage) – gmina w stanie Missouri, Osage
- gmina Washington (hrabstwo Pettis) – gmina w stanie Missouri, Pettis
- gmina Washington (hrabstwo Ripley) – gmina w stanie Missouri, Ripley
- gmina Washington (hrabstwo St. Clair) – gmina w stanie Missouri, St. Clair
- gmina Washington (hrabstwo Stone) – gmina w stanie Missouri, Stone
- gmina Washington (hrabstwo Vernon) – gmina w stanie Missouri, Vernon
- gmina Washington (hrabstwo Webster) – gmina w stanie Missouri, Webster
- gmina Washington (hrabstwo Franklin) – gmina w stanie Nebraska, Franklin
- gmina Washington (hrabstwo Hall) – gmina w stanie Nebraska, Hall
- gmina Washington (hrabstwo Harlan) – gmina w stanie Nebraska, Harlan
- gmina Washington (hrabstwo Knox) – gmina w stanie Nebraska, Knox
- gmina Washington (New Hampshire) – gmina w stanie New Hampshire, Sullivan
- gmina Washington (hrabstwo Bergen) – gmina w stanie New Jersey, Bergen
- gmina Washington (hrabstwo Burlington) – gmina w stanie New Jersey, Burlington
- gmina Washington (hrabstwo Gloucester) – gmina w stanie New Jersey, Gloucester
- gmina Washington (hrabstwo Mercer) – gmina w stanie New Jersey, Mercer
- gmina Washington (hrabstwo Morris) – gmina w stanie New Jersey, Morris
- gmina Washington (hrabstwo Warren) – gmina w stanie New Jersey, Warren
- gmina Washington (Nowy Jork) – gmina w stanie Nowy Jork, Dutchess
- gmina Washington (hrabstwo Beaufort) – gmina w stanie Karolina Północna, Beaufort
- gmina Washington (hrabstwo Guilford) – gmina w stanie Karolina Północna, Guilford
- gmina Washington (Dakota Północna) – gmina w stanie Dakota Północna, Grand Forks
- gmina Washington (hrabstwo Auglaize) – gmina w stanie Ohio, Auglaize
- gmina Washington (hrabstwo Belmont) – gmina w stanie Ohio, Belmont
- gmina Washington (hrabstwo Brown) – gmina w stanie Ohio, Brown
- gmina Washington – gmina w stanie Ohio, Carroll
- gmina Washington (hrabstwo Clermont) – gmina w stanie Ohio, Clermont
- gmina Washington – gmina w stanie Ohio, Clinton
- gmina Washington (hrabstwo Columbiana) – gmina w stanie Ohio, Columbiana
- gmina Washington (hrabstwo Coshocton) – gmina w stanie Ohio, Coshocton
- gmina Washington (hrabstwo Darke) – gmina w stanie Ohio, Darke
- gmina Washington (hrabstwo Defiance) – gmina w stanie Ohio, Defiance
- gmina Washington (hrabstwo Franklin) – gmina w stanie Ohio, Franklin
- gmina Washington (hrabstwo Guernsey) – gmina w stanie Ohio, Guernsey
- gmina Washington (hrabstwo Hancock) – gmina w stanie Ohio, Hancock
- gmina Washington (hrabstwo Hardin) – gmina w stanie Ohio, Hardin
- gmina Washington (hrabstwo Harrison) – gmina w stanie Ohio, Harrison
- gmina Washington (hrabstwo Henry) – gmina w stanie Ohio, Henry
- gmina Washington (hrabstwo Highland) – gmina w stanie Ohio, Highland
- gmina Washington (hrabstwo Hocking) – gmina w stanie Ohio, Hocking
- gmina Washington (hrabstwo Holmes) – gmina w stanie Ohio, Holmes
- gmina Washington (hrabstwo Jackson) – gmina w stanie Ohio, Jackson
- gmina Washington (hrabstwo Lawrence) – gmina w stanie Ohio, Lawrence
- gmina Washington (hrabstwo Licking) – gmina w stanie Ohio, Licking
- gmina Washington (hrabstwo Logan) – gmina w stanie Ohio, Logan
- gmina Washington (hrabstwo Lucas) – gmina w stanie Ohio, Lucas
- gmina Washington (hrabstwo Mercer) – gmina w stanie Ohio, Mercer
- gmina Washington (hrabstwo Miami) – gmina w stanie Ohio, Miami
- gmina Washington (hrabstwo Monroe) – gmina w stanie Ohio, Monroe
- gmina Washington (hrabstwo Montgomery) – gmina w stanie Ohio, Montgomery
- gmina Washington (hrabstwo Morrow) – gmina w stanie Ohio, Morrow
- gmina Washington (hrabstwo Muskingum) – gmina w stanie Ohio, Muskingum
- gmina Washington (hrabstwo Paulding) – gmina w stanie Ohio, Paulding
- gmina Washington (hrabstwo Pickaway) – gmina w stanie Ohio, Pickaway
- gmina Washington (hrabstwo Preble) – gmina w stanie Ohio, Preble
- gmina Washington (hrabstwo Richland) – gmina w stanie Ohio, Richland
- gmina Washington (hrabstwo Sandusky) – gmina w stanie Ohio, Sandusky
- gmina Washington (hrabstwo Scioto) – gmina w stanie Ohio, Scioto
- gmina Washington (hrabstwo Shelby) – gmina w stanie Ohio, Shelby
- gmina Washington (hrabstwo Stark) – gmina w stanie Ohio, Stark
- gmina Washington (hrabstwo Tuscarawas) – gmina w stanie Ohio, Tuscarawas
- gmina Washington (hrabstwo Union) – gmina w stanie Ohio, Union
- gmina Washington (hrabstwo Van Wert) – gmina w stanie Ohio, Van Wert
- gmina Washington (hrabstwo Warren) – gmina w stanie Ohio, Warren
- gmina Washington (hrabstwo Wood) – gmina w stanie Ohio, Wood
- gmina Washington (hrabstwo Armstrong) – gmina w stanie Pensylwania, Armstrong
- gmina Washington (hrabstwo Berks) – gmina w stanie Pensylwania, Berks
- gmina Washington – gmina w stanie Pensylwania, Butler
- gmina Washington (hrabstwo Cambria) – gmina w stanie Pensylwania, Cambria
- gmina Washington (hrabstwo Clarion) – gmina w stanie Pensylwania, Clarion
- gmina Washington (hrabstwo Dauphin) – gmina w stanie Pensylwania, Dauphin
- gmina Washington (hrabstwo Erie) – gmina w stanie Pensylwania, Erie
- gmina Washington (hrabstwo Fayette) – gmina w stanie Pensylwania, Fayette
- gmina Washington (hrabstwo Franklin) – gmina w stanie Pensylwania, Franklin
- gmina Washington (hrabstwo Greene) – gmina w stanie Pensylwania, Greene
- gmina Washington (hrabstwo Indiana) – gmina w stanie Pensylwania, Indiana
- gmina Washington (hrabstwo Jefferson w stanie Pensylwania) – gmina w stanie Pensylwania, Jefferson
- gmina Washington (hrabstwo Lawrence w stanie Pensylwania) – gmina w stanie Pensylwania, Lawrence
- gmina Washington (hrabstwo Lehigh) – gmina w stanie Pensylwania, Lehigh
- gmina Washington (hrabstwo Lycoming) – gmina w stanie Pensylwania, Lycoming
- gmina Washington (hrabstwo Northampton) – gmina w stanie Pensylwania, Northampton
- gmina Washington (hrabstwo Northumberland) – gmina w stanie Pensylwania, Northumberland
- gmina Washington (hrabstwo Schuylkill) – gmina w stanie Pensylwania, Schuylkill
- gmina Washington (hrabstwo Snyder) – gmina w stanie Pensylwania, Snyder
- gmina Washington (hrabstwo Westmoreland) – gmina w stanie Pensylwania, Westmoreland
- gmina Washington (hrabstwo Wyoming) – gmina w stanie Pensylwania, Wyoming
- gmina Washington (hrabstwo York) – gmina w stanie Pensylwania, York
- gmina Washington (hrabstwo Aurora) – gmina w stanie Dakota Południowa, Aurora
- gmina Washington (hrabstwo Clark) – gmina w stanie Dakota Południowa, Clark
- gmina Washington (hrabstwo Douglas) – gmina w stanie Dakota Południowa, Douglas
- gmina Washington (Vermont) – gmina w stanie Vermont, Orange
- gmina Washington (hrabstwo Door) – gmina w stanie Wisconsin, Door
- gmina Washington (hrabstwo Eau Claire) – gmina w stanie Wisconsin, Eau Claire
- gmina Washington (hrabstwo Green) – gmina w stanie Wisconsin, Green
- gmina Washington (hrabstwo La Crosse) – gmina w stanie Wisconsin, La Crosse
- gmina Washington (hrabstwo Rusk) – gmina w stanie Wisconsin, Rusk
- gmina Washington (hrabstwo Sauk) – gmina w stanie Wisconsin, Sauk
- gmina Washington (hrabstwo Shawano) – gmina w stanie Wisconsin, Shawano
- gmina Washington (hrabstwo Vilas) – gmina w stanie Wisconsin, Vilas
- hrabstwo Washington (Alabama) (ang.: Washington County) – w stanie Alabama
- hrabstwo Washington (Arkansas) – w stanie Arkansas
- hrabstwo Washington (Kolorado) – w stanie Kolorado
- hrabstwo Washington (Floryda) – w stanie Floryda
- hrabstwo Washington (Georgia) – w stanie Georgia
- hrabstwo Washington (Idaho) – w stanie Idaho
- hrabstwo Washington (Illinois) – w stanie Illinois
- hrabstwo Washington (Indiana) – w stanie Indiana
- hrabstwo Washington (Iowa) – w stanie Iowa
- hrabstwo Washington (Kansas) – w stanie Kansas
- hrabstwo Washington (Kentucky) – w stanie Kentucky
- parafia Washington (ang.: Washington Parish) – w stanie Luizjana
- hrabstwo Washington (Maine) – w stanie Maine
- hrabstwo Washington (Maryland) – w stanie Maryland
- hrabstwo Washington (Minnesota) – w stanie Minnesota
- hrabstwo Washington (Missisipi) – w stanie Missisipi
- hrabstwo Washington (Missouri) – w stanie Missouri
- hrabstwo Washington (Nebraska) – w stanie Nebraska
- hrabstwo Washington (Nowy Jork) – w stanie Nowy Jork
- hrabstwo Washington (Karolina Północna) – w stanie Karolina Północna
- hrabstwo Washington (Ohio) – w stanie Ohio
- hrabstwo Washington (Oklahoma) – w stanie Oklahoma
- hrabstwo Washington (Oregon) – w stanie Oregon
- hrabstwo Washington (Pensylwania) – w stanie Pensylwania
- hrabstwo Washington (Rhode Island) – w stanie Rhode Island
- hrabstwo Washington (Tennessee) – w stanie Tennessee
- hrabstwo Washington (Teksas) – w stanie Teksas
- hrabstwo Washington (Utah) – w stanie Utah
- hrabstwo Washington (Vermont) – w stanie Vermont
- hrabstwo Washington (Wirginia) – w stanie Wirginia
- hrabstwo Washington (Wisconsin) – w stanie Wisconsin

Wikipedia

# wasi

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "wy"

SJP.pl

# wasi-weri

język wasi-weri - język indoirański używany przez lud Wasi w kilku afganistańskich wioskach; język prasun

SJP.pl

# wasiak

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Wasiak (1939–2004) – historyk
- Izabela Wasiak (1927–1990) – nauczycielka, wydawca "drugiego obiegu", działaczka oświatowa
- Jarosław Wasiak (ur. 1984) – polski lekkoatleta
- Jerzy Wasiak (1924–2012) – nauczyciel, pedagog specjalny
- Lidia Wasiak (ur. 1962) – Miss Polonia 1983
- Maria Wasiak (ur. 1960) – Minister Infrastruktury i Rozwoju w rządzie Ewy Kopacz
- Radosław Wasiak (ur. 1972) – polski piłkarz ręczny

Wikipedia

# wąsiasty

potocznie:
1. mający duże wąsy; wąsaty;
2. taki, na którym są wąsy; wąsaty;
3. związany z wąsem lub wąsami; wąsowy

SJP.pl

# wąsice

Wąsice (niem. Wundschütz)– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn.

W latach 1974–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

W Wąsicach znajduje się Ochotnicza Straż Pożarna, szkoła podstawowa i przedszkole. 07 lipca 2003 roku zorganizowano pierwsze w Polsce wybory Mistera Wąsa. W miejscowości są następujące ulice: Opolska, Młyńska, Główna, Kuźnicka, Brynicka i Ciemna.

Wikipedia

# wasielewko

Wasielewko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Wikipedia

# wasielewski

nazwisko

SJP.pl

# wąsięta

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. pieszcz. wąsy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kotek poruszał wąsiętami i zaczął miauczeć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąs mrz., wąsacz mos./mzw., wąsal mos./mzw., wąsatka ż., wąsaty mos., wąsik mrz., wąsina ż., wąsisko n.

przym. wąsaty, wąsiasty, wąsiaty

Wiktionary

# wasiewicz

nazwisko

SJP.pl

# wasik

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wąs

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie wąs, lecz tylko mały wąsik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąs m., wąsacz mzw./mos.

Wiktionary

# wąsikowate

o cechach wąsikowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

Wikipedia

# wąsikowaty

o cechach wąsikowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# wąsikowski

nazwisko

SJP.pl

# wasilczuk

nazwisko

SJP.pl

# wasilewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Wasilewicz (ur. 1951) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser i producent filmowy
- Mikołaj Wasilewicz (1837-1934) – polski rolnik, podporucznik w powstaniu styczniowym
- Ryhor Wasilewicz (ur. 1955) – białoruski prawnik
- Teodozjusz Wasilewicz (?-1678) – prawosławny biskup
- Włodzimierz Wasilewicz (1909-1967) – polski malarz, grafik i scenograf

Wikipedia

# wasilewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Wasilewski (ur. 1949) – polski polityk, wykładowca akademicki, samorządowiec
- Alan Wasilewski (ur. 1991) – polski siatkarz
- Aleksander Wasilewski (1878–1924) – polski lekarz bakteriolog i epidemiolog
- Aleksander Wasilewski (1878–19??) – polski żołnierz
- Aleksander Wasilewski (1884–1944) – polski lekarz, działacz społeczny, polityk
- Aleksander Wasilewski (1906–1993) – polski żołnierz
- Aleksandr Wasilewski (1895–1977) – radziecki dowódca wojskowy
- Andrej Wasileuski (ur. 1991) – białoruski tenisista
- Andriej Andriejewicz Wasilewski (ur. 1994) – rosyjski hokeista
- Andrzej Wasilewski (1919–1989) – polski lekarz weterynarii, poseł
- Andrzej Wasilewski (ur. 1939) – polski sędzia, administratywista
- Andrzej Wasilewski (ur. 1953) – polski generał
- Andrzej Wasilewski (ur. 1972) – polski prawnik, promotor bokserski
- Andrzej Wasilewski (ur. 1975) – polski artysta
- Antoni Wasilewski (1905–1975) – polski grafik, malarz, radiowiec
- Arkadiusz Wasilewski (1925–1949) – polski żołnierz
- Artiemij Wasilewski (1900–1941) – funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa
- Artur Wasilewski (ur. 1996) – polski lekkoatleta
- Bogdan Wasilewski (1922–2016) – polski dyplomata
- Bolesław Wasilewski (1910–1980) – polski żołnierz
- Czesław Wasilewski (1875–1947) – polski malarz
- Edmund Wasilewski (1814–1846) – polski poeta, nauczyciel związany z Krakowem
- Edward Wasilewski (1923–1968) – polski żołnierz
- Eugeniusz Wasilewski (1943–2022) – litewski filozof narodowości polskiej
- Henryk Wasilewski (1953–2012) – polski lekkoatleta
- Jacek Wasilewski (1929–2006) – polski adwokat, działacz bokserski
- Jacek Wasilewski (ur. 1945) – polski socjolog
- Jacek Wasilewski (ur. 1975) – polski medioznawca, pisarz
- Jan Wasilewski (ur. 1942) – polski fizyk
- Jerzy Wasilewski (ur. 1951) – polski antropolog
- Józef Wasilewski (1759–1831) – polski żołnierz
- Józef Wasilewski (1806–1886) – powstaniec listopadowy
- Kazimierz Wasilewski (zm. 1715) – miecznik lwowski
- Kazimierz Wasilewski (1849–1929) – polski szachista, kupiec
- Kazimierz Wasilewski (1917–2001) – polski urzędnik, sędzia szachowy
- Leon Wasilewski (1870–1936) – polski polityk
- Lew Wasilewski (1903–1979) – funkcjonariusz radzieckich służb specjalnych pochodzenia żydowskiego
- Marcin Wasilewski (1885–1944) – polski polityk
- Marcin Wasilewski (ur. 1975) – polski kompozytor, pianista jazzowy
- Marcin Wasilewski (ur. 1980) – polski piłkarz
- Marek Wasilewski (ur. 1968) – polski artysta i krytyk
- Marian Wasilewski (1921–2010) – polski żołnierz
- Mieczysław Wasilewski (ur. 1942) – polski grafik
- Nikołaj Wasilewski (Tichon) (1867–1926) – rosyjski biskup prawosławny
- Paweł Tomasz Wasilewski (aka Paul Wesley) (ur. 1982) – amerykański aktor, reżyser, producent
- Piotr Wasilewski (1806–1880) – polski ziemianin, powstaniec listopadowy
- Piotr Wasilewski (ur. 1964) – polski siatkarz
- Przemysław Wasilewski (1927–2006) – polski inżynier maszyn
- Robert Wasilewski (ur. 1958) – polski piłkarz ręczny
- Stanisław Wasilewski (1907–1990) – polski kolarz szosowy
- Stanisław Wasilewski (1910–19??) – polski działacz komunistyczny
- Stanisław Wasilewski (1926–1979) – polski żołnierz, pracownik przemysłu technicznego
- Tadeusz Wasilewski (1795–1850) – polski ziemianin
- Tadeusz Wasilewski (1835–1897) – polski ziemianin, działacz gospodarczy
- Tadeusz Wasilewski (1897–1964) – polski żołnierz
- Tadeusz Wasilewski (1933–2005) – polski historyk, bałkanista, bizantolog, dyplomata
- Tomasz Wasilewski (1877–1939) – polski nauczyciel, senator II RP
- Tomasz Wasilewski (ur. 1980) – polski reżyser filmowy
- Waldemar Wasilewski (ur. 1944) – polski trener piłkarski
- Wiaczesław Wasilewski (ur. 1988) – rosyjski zawodnik mieszanych sztuk walki
- Wiesław Wasilewski (ur. 1937) – polski fizyk
- Witold Wasilewski (1922–2015) – polski specjalista ciepłownictwa
- Witold Wasilewski (ur. 1972) – polski historyk
- Zenon Wasilewski (1903–1966) – polski artysta, pionier animacji lalkowej
- Zygmunt Wasilewski (1865–1948) – polski publicysta, polityk

Wikipedia

# wasilij

rosyjskie imię męskie

SJP.pl

# wasilków

miasto w województwie podlaskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wasilków – miasto w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wasilków. Zaliczane do aglomeracji białostockiej. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 roku Wasilków liczył 12 768 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vaˈɕilkuf, AS: vaśilkuf

Wiktionary

# wasilkowianin

1. mieszkaniec miasta: Wasilków;
2. mieszkaniec wsi: Wasilkowo

SJP.pl

# wasilkowianka

1. mieszkanka miasta: Wasilków;
2. mieszkanka wsi: Wasilkowo

SJP.pl

# wasilkowo

Wasilkowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego. Stąd bierze początek rzeka Łoknica.

Wikipedia

# wasilkowski

przymiotnik od: Wasilków

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Wasilkowski – polski prawnik i polityk
- Leopold Wasilkowski – polski rzeźbiarz artysta

Wikipedia

# wasilówka

wieś w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Wasilówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów
- Wasilówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Raczki

Wikipedia

# wasiluk

nazwisko

SJP.pl

# wasiński

nazwisko

SJP.pl

# wąsisko

zgrubienie od: wąs

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zgrub. od: wąs

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie podoba mi się Jacek z tymi wąsiskami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃ˈɕiskɔ, AS: võũ̯śisko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąs mrz., wąsik mrz., wąsięta nmos.

Wiktionary

# wasiugan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu;

Wiktionary

Wasiugan (ros. Васюган) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, na południu Niziny Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ Obu. Nazwa rzeki jest tłumaczona z języka miejscowej ludności jako "żółta rzeka". Źródła w Rezerwacie Wasiugańskim. Przepływa przez obwód tomski.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wasiugański

Wiktionary

# wasiugański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wasiuganem, dotyczący Wasiuganu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wasiugan mrz.

Wiktionary

# wasiuk

nazwisko

SJP.pl

# wasiłowice

Wasiłowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Waschelwitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Kotliny Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Biała.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 162 osoby.

Wikipedia

# wąski

ograniczający się do niewielkiego zakresu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający niewielką szerokość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ulica była tak wąska, że samochody nie mogły się minąć i jeden musiał się cofnąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃sʲci, AS: võũ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąskość ż.

czas. zwężać ndk., zawężać ndk., zawęzić dk.

przym. wąziutki, wąziuteńki

przysł. wąsko, wąziutko, wąziuteńko

Wiktionary

# waśkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Krzysztof Waśkiewicz – poeta
- Hanna Waśkiewicz – profesor nauk prawnych
- Stanisław Waśkiewicz
- Zbigniew Waśkiewicz

Wikipedia

# waśko

nazwisko

SJP.pl

przysłówek

(1.1) przysł. od: wąski

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Waśko – piłkarz ręczny
- Andrzej Waśko – literaturoznawca, były wiceminister edukacji narodowej
- Piotr Waśko – polityk
- Ryszard Waśko – artysta
- Tadeusz Waśko – piłkarz nożny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwolnij podczas wymijania, bo tu jest bardzo wąsko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃skɔ, AS: võũ̯sko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąskość ż.

przym. wąski, wąziutki, wąziuteńki

przysł. wąziutko, wąziuteńko

czas. zwężać ndk.

Wiktionary

# wąskoblaszkowy

1. łuskwiak wąskoblaszkowy - gatunek grzybów z rodziny pierścieniakowatych;
2. gołąbek wąskoblaszkowy - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych;
3. lejkówka wąskoblaszkowa - gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców;
4. kruchaweczka wąskoblaszkowa - gatunek grzybów z rodziny kruchaweczkowatych

SJP.pl

# wąskofrontowy

przymiotnik

(1.1) archit. taki, który ma wąski front

Wiktionary

# wąskogłowy

1. żółwiak wąskogłowy - gatunek żółwia;
2. nornik wąskogłowy - gatunek gryzonia

SJP.pl

# wąskokadłubowy

mający wąski kadłub

SJP.pl

# wąskolancetowaty

wąski, podłużny i spiczasty

SJP.pl

# wąskolicy

charakteryzujący się wąską twarzą

SJP.pl

# wąskolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający wąskie liście

Wiktionary

# wąskonose

podrząd lub nadrodzina ssaków z rzędu naczelnych

SJP.pl

# wąskonosy

1. mający wąski nos;
2. o cechach wąskonosych (podrząd lub nadrodzina ssaków)

SJP.pl

# wąskopaskowy

trzmiel wąskopaskowy - gatunek trzmiela

SJP.pl

# wąskopasmowy

inform. o przepływności w granicach 0-144 kb/s, działający w takiej przepływności, związany z urządzeniami działającymi w takiej przepływności

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) elektron. wykorzystujący wąskie pasmo częstotliwości wytwarzane przez modem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niestety mamy tylko wąskopasmowy internet.

Wiktionary

# wąskopyski

krokodyl wąskopyski - gatunek krokodyla; krokodyl pancerny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wąski pysk, mordę, otwór gębowy, twarz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąskopyskowate

Wiktionary

# wąskopłatkowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający wąskie płatki

Wiktionary

# wąskość

→ wąski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest wąskie

Wiktionary

#### Patrz:

wąski

#### Przykłady

(1.1) Podróżników zaskoczyła wąskość wąwozu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wąski, wąziuteńki, wąziutki

przysł. wąsko

Wiktionary

# wąskoskrzydły

mający wąskie skrzydła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wąskie skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃w̃skɔˈskʃɨdwɨ, AS: võũ̯skoskšydu̯y

Wiktionary

# wąskosmugi

kuman wąskosmugi - gatunek ssaka drapieżnego; mangusta wąskosmuga

SJP.pl

# wąskospecjalistyczny

dotyczący wąskiej specjalizacji

SJP.pl

# wąskotorówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. pot. kolejka wąskotorowa;

(1.2) slang. stud. ocena dostateczna z dwoma minusami

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W momencie prywatyzacji PKP planowaćanowało likwidację wszystkich wąskotorówek w Polsce. Dzięki zainteresowaniu samorządów oraz sympatyków tego środka transportu pewien odsetek linii udało się uratować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃w̃skɔtɔˈrufka, AS: võũ̯skotorufka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wąskotorowy

Wiktionary

# wąskotorowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) kolej. mający węziej niż normalnie rozstawione szyny kolejowe

(1.2) kolej. dostosowany do wąskiego toru

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃w̃skɔtɔˈrɔvɨ, AS: võũ̯skotorovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąskotorówka ż.

Wiktionary

# waśkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Waśkowski:

- Antoni Waśkowski (1885–1966) – poeta
- Eugeniusz Waśkowski (1866–1942) – prawnik
- Mieczysław Waśkowski (1929–2001) – aktor
- Wacław Waśkowski (1904–1975) – grafik

Wikipedia

# waśń

kłótnia, spór, niezgoda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. albo książk. kłótnia, spór

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powaśnić, waśnić ndk.

przym. waśniwy

Wiktionary

# waśnić

wywoływać niezgodę, powodować waśnie, niesnaski

SJP.pl

# waśniewski

nazwisko

SJP.pl

# waśniów

wieś w Polsce

SJP.pl

Waśniów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, siedziba gminy Waśniów. Leży przy DW751.

Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską przed 1467 rokiem, zdegradowany w 1869 roku. W ostatniej ćwierci XVI wieku jako miasto klasztoru cystersów wąchockich położone było w województwie sandomierskim. W latach 1351–1869 miasto. W latach 1975–1998 położony był w województwie kieleckim.

Wikipedia

# waśniowski

nazwisko

SJP.pl

# waśniwy

przymiotnik

(1.1) śrpol. wywołujący waśń, zdradę lub zgorszenie

(1.2) śrpol. będący skutkiem waśni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waśń ż.

czas. powaśnić dk., waśnić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. waśliwy; swarliwy

Wiktionary

# wąsonóg

skorupiak morski; wicionóg

SJP.pl

# wąsonogi

skorupiak morski; wicionóg

SJP.pl

Wąsonogi (Cirripedia) – gromada, podgromada lub infragromada skorupiaków wyłącznie morskich. Jedyna grupa, która obejmuje stawonogi osiadłe. Zamieszkują przeważnie płytkie, przybrzeżne wody, osiadając na obiektach podwodnych, skałach, koralowcach, muszlach mięczaków, pancerzach skorupiaków, na portowych urządzeniach, czy zanurzonych w wodzie częściach statków. Wiele z nich odbywa wędrówki, przyczepione do ciała żółwi morskich czy rekinów. Większość z nich występuje masowo, a 400-2500 osobników na 1 m² nie należy do rzadkości. Niektóre gatunki wiercą w szkieletach koralowców i muszlach mięczaków, szukając schronienia. Wiele wąsonogów jest pasożytami skorupiaków i wyższych osłonic. Niektóre żyją w komensalizmie z rybami (najczęściej żarłaczami) lub wielorybami. Obejmują ok. 1000 bardzo wyspecjalizowanych gatunków.

Wikipedia

# wąsoski

→ Wąsosz

SJP.pl

#### Patrz:

Wąsosz

# wąsosz

1. miasto w województwie dolnośląskim;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 13, w tym 11 podstawowych

- Wąsosz – miasto w województwie dolnośląskim
- Wąsosz – część miasta Kielce
- Wąsosz – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
- Wąsosz – część wsi Rogolin w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Radzanów
- Wąsosz – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Wąsosz
- Wąsosz – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Koniecpol
- Wąsosz – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Konopiska
- Wąsosz – osada w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Popów
- Wąsosz – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
- Wąsosz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Fałków
- Wąsosz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Wąsosz – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Złotów
- Wąsosz – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Złocieniec

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃sɔʃ, AS: võũ̯soš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąsoszanin m., wąsoszanka ż.

przym. wąsoski

Wiktionary

# wąsoszanin

mieszkaniec Wąsoszy lub Wąsosza

SJP.pl

# wąsoszanka

mieszkanka Wąsoszy lub Wąsosza

SJP.pl

# wąsoszki

Wąsoszki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Krajenka, przy linii kolejowej nr 203 Tczew – Kostrzyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

# wasowicz

nazwisko

SJP.pl

# wąsowo

Wąsowo (niem. Wonsow) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Kuślin, ok. 8 km na północny wschód od Nowego Tomyśla.

Wikipedia

# wasowski

nazwisko

SJP.pl

- Józef Wasowski – dziennikarz, ojciec Jerzego
- Jerzy Wasowski – dziennikarz, kompozytor, ojciec Grzegorza
- Grzegorz Wasowski – dziennikarz, satyryk, syn Jerzego

Wikipedia

# wąsowy

związany z wąsem lub wąsami; wąsiasty

SJP.pl

# waspan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, aspan, waćpan, wacpan, asan, acan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czemu waspan tak jesteś dziwacznie ubrany?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waspanna ż.

:: fż. waspani ż.

czas. waspanować ndk.

Wiktionary

# waspani

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — A tak i waspani nie puszczą! — podjudził z boku jakiś głos.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. waspan m.

czas. waspanować ndk.

przym. waspański

Wiktionary

# waspanować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) mówić do kogoś „waspan”

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. asynćka ż., asińdźka ż., asańdźka ż., acan mos., acanek mos., acani ż., acanka ż., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asan mos., asani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waspanowanie n., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n.

przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary

# waspanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mówienie do kogoś „waspan”

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. asynćka ż., asińdźka ż., asańdźka ż., acan mos., acanek mos., acani ż., acanka ż., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asan mos., asani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n.

czas. waspanować ndk.

przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary

# wasserman

nazwisko

SJP.pl

# wassermann

nazwisko, np. Zbigniew Wassermann (1949-2010), polski polityk

SJP.pl

Wassermann lub Wasserman

- August Wassermann (1866-1925) – niemiecki lekarz i mikrobiolog
- Jakob Wassermann (1873-1934) – niemiecki pisarz
- Zbigniew Wassermann (1949-2010) – polski polityk
- Małgorzata Wassermann (ur. 1978) – polska polityk

Wikipedia

# wasserzupka

[czytaj: waser-zupka] cienka, wodnista zupa

SJP.pl

# wąsy

1. zarost u mężczyzn nad górną wargą,
2. włos czuciowy lub wyrostek skórny na pysku niektórych zwierząt,
3. wyrostek u roślin pnących lub ostry wyrostek na kłosach zbóż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zarost pod nosem

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: wąs

Wiktionary

- wąsy – rodzaj zarostu
- wąsy – palczaste wyrostki wieloszczetów
- Wąsy – miejscowość w województwie mazowieckim
- wąsy – wąsy metaliczne oznaczają spontaniczny wzrost małych włosków na powierzchniach metalicznych
- wąsy czepne – u pnączy

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) wąs

Wiktionary

# wasyl

imię męskie

SJP.pl

- Wasyl – wschodniosłowiański odpowiednik imienia Bazyli
- Wasyl I
- Wasyl II Ślepy
- Wasyl III – wielki książę moskiewski
- Wasyl Wirastiuk – ukraiński zawodnik strongman

Wikipedia

# wasylewski

nazwisko

SJP.pl

# wasylków

miasto na Ukrainie

SJP.pl

Wasylków (ukr. Васильків, Wasylkiw) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie obuchowskim. Do 2020 roku siedziba władz rejonu wasylkowskiego.

Wikipedia

# wasyluk

nazwisko

SJP.pl

- Iryna Wasyluk
- Janusz Wasyluk

Wikipedia

# wasyńczuk

nazwisko

SJP.pl

# wasz

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "wy"

SJP.pl

zaimek dzierżawczy

(1.1) 2. os. lm.

Wiktionary

Wasz (arab. واش) – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo. W 2004 roku liczyła 810 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wasi piłkarze znów wygrali mecz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaʃ, AS: vaš

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. wy

Wiktionary

# waszak

nazwisko

SJP.pl

# waszczuk

nazwisko

SJP.pl

# waszczyk

nazwisko

SJP.pl

# waszczykowski

nazwisko

SJP.pl

# wasze

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "wy"

SJP.pl

# waszeć

dawniej: tytuł używany między szlachtą; wasza miłość; waszmość

SJP.pl

# waszek

nazwisko

SJP.pl

# waszisla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. miednica (miska)

Wiktionary

# waszka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń;

Wiktionary

Waszka (ros. Ва́шка (Ва́жка, By) ) – rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i Obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń (zlewisko Morza Białego). Długość rzeki wynosi 605 km, powierzchnia dorzecza 21 000 km². Średni roczny przepływ w odległości 58 km od ujścia wynosi 184 m³/s.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) Ważka

Wiktionary

# waszki

wieś w Polsce

SJP.pl

Waszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Kolno. Przez miejscowość przepływa rzeka Pisa.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Parafia Najświętszego Serca Jezusowego w Koźle.

Wikipedia

# waszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Waszkiewicz:

- Aleksander Waszkiewicz (1901–1945) – komunista
- Daniel Waszkiewicz (ur. 1957) – polski piłkarz ręczny, olimpijczyk
- Eugeniusz Waszkiewicz (1890–1972) – polski strzelec sportowy, olimpijczyk
- Jan Waszkiewicz (1944–2021) – polski polityk, samorządowiec, nauczyciel akademicki
- Ludwik Waszkiewicz (1888–1976) – archiwista, historyk
- Paweł Waszkiewicz – polski prawnik
- Zofia Waszkiewicz (ur. 1944) – polska historyczka

Wikipedia

# waszkorb

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kosz na brudną odzież przeznaczoną do prania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jo mom we izdebce na wiyrchu połny waszkorb ze jajcami. (z Internetu)

Wiktionary

# waszkowiak

nazwisko

SJP.pl

# waszkowo

Waszkowo (pol. hist. Wąszkowo) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Poniec.

Wikipedia

# waszmość

dawniej: tytuł używany między szlachtą; wasza miłość; waszeć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, zwrot grzecznościowy

(1.1) daw. tytuł grzecznościowy adresowany do członka szlachty przez innego przedstawiciela tegoż stanu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waszmościanie mos., waszmościność ż., wasza miłość m.

:: fż. waszmościanka ż.

czas. waszmościać ndk.

przym. waszmościający, waszmościny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1,1) wasza miłość

Wiktionary

# waszmościanka

dawniej: tytuł używany w odniesieniu do niezamężnej szlachcianki; waszmość panna

SJP.pl

# waszyngton

1. stolica Stanów Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Stanów Zjednoczonych;

(1.2) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Waszyngton (ang. Washington, często: Washington, D.C., wymowa: [ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː]), Dystrykt Kolumbii (District of Columbia, potocznie D.C.) – stolica Stanów Zjednoczonych, położona na północnym brzegu rzeki Potomak, stanowiąca terytorium federalne (nie znajduje się w granicach żadnego stanu). Graniczy ze stanami Wirginia na południowym zachodzie oraz Maryland z pozostałych stron. Zajmuje powierzchnię 177 km². Liczy 705 749 stałych mieszkańców (2019). Obszar metropolitalny Waszyngtonu, którego Dystrykt Kolumbii jest częścią, liczy 5,3 miliona mieszkańców i stanowi siódmy pod względem wielkości obszar metropolitalny w kraju.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Waszyngtonie nie płaci się za wejście do muzeów i zoo.

(1.2) Flaga stanowa Waszyngtonu jest barwy zielonej, a sam stan nazywany jest „wiecznie zielonym”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n, AS: vašỹŋktõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waszyngtończyk mos., waszyngtonka ż., Waszyngtończyk mos., Waszyngtonka ż.

przym. waszyngtoński, podwaszyngtoński

Wiktionary

# waszyngtończyk

mieszkaniec Waszyngtonu (miasta w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec stanu Waszyngton

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Waszyngton mos./mrz., waszyngtończyk mos., waszyngtonka ż.

:: fż. Waszyngtonka ż.

przym. waszyngtoński

Wiktionary

# waszyngtonia

drzewo z rodziny palm

SJP.pl

Wikipedia

# waszyngtonka

mieszkanka Waszyngtonu (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka stanu Waszyngton

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Waszyngton mrz./mos., waszyngtończyk mos., waszyngtonka ż.

:: fm. Waszyngtończyk mos.

przym. waszyngtoński

Wiktionary

# waszyngtonowski

taki jak u Waszyngtona, charakterystyczny dla polityki, zachowań Waszyngtona

SJP.pl

# waszyngtoński

przymiotnik od: Waszyngton (stolica Stanów Zjednoczonych i stan)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Waszyngton

(1.2) odnoszący się do stanu Waszyngton

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rysiu, z którego waszyngtońskiego lotniska odlatujesz?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃sʲci, AS: vašỹŋktõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Waszyngton mrz., Waszyngtończyk mos., Waszyngtonka ż., waszyngtończyk mos., waszyngtonka ż.

Wiktionary

# wat

jednostka mocy

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = Wojskowa Akademia Techniczna;

Wiktionary

Wat (W) – jednostka mocy i strumienia energii w układzie SI (jednostka pochodna układu SI). Nazwa wat pochodzi od nazwiska brytyjskiego inżyniera i wynalazcy Jamesa Watta.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Studiowałem w WAT.

(1.1) Studiowałem w Wacie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vat, AS: vat

Wiktionary

# wat-owski

→ WAT (Wojskowa Akademia Techniczna); watowski

SJP.pl

# wata

luźna masa włókien bawełnianych itp. stosowana m.in. jako materiał opatrunkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek;

(1.2) przen. wypowiedź, wtrącenie bez treści

(1.3) środ. zewnętrzna luźna część oprzędu jedwabnika

(1.4) ryb. mały włok

(1.5) zob. wata cukrowa.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: wat

Wiktionary

Wata – zbite i nieregularnie poplątane, cienkie włókna bawełniane i (lub) wiskozowe. Służy do celów higienicznych i kosmetycznych, np. zmywania makijażu, usuwania lakieru z paznokci itp.

Watę jako środek opatrunkowy zastosował po raz pierwszy na świecie polski chirurg Ludwik Bierkowski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aby zdezynfekować skórę, należy użyć waty kosmetycznej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvata, AS: vata

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. watowanie n., watówka ż., waciak m., watowaniec m., wacik m.

czas. watować ndk.

przym. watowy, watowaty, watowany

Wiktionary

# wataga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. wataha. (w zn.: oddział zbrojny, uzbrojona banda rabusiów, opryszków)

Wiktionary

Wataga – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Knox.

Wikipedia

# wataha

1. stado wilków lub dzików;
2. duża grupa ludzi; banda, zgraja;
3. dawniej: oddział zbrojny, uzbrojona gromada rabusiów, opryszków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. stado wilków lub dzików;

(1.2) przen. duża grupa ludzi, zwykle niebezpieczna lub uciążliwa dla otoczenia

(1.3) hist. oddział zbrojny, uzbrojona banda rabusiów, opryszków

Wiktionary

Wataha – grupa wilków lub dzików działająca razem, w szerszym znaczeniu termin odnoszony również do stada psów, likaonów lub jenotów. Ma określoną hierarchię wewnętrzną. Jest to zwykle grupa rodzinna składająca się z pary rodzicielskiej i młodych z jednego lub kilku miotów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wataha wilków może pokonać dziennie nawet sto kilometrów.

(1.2) Po Tatrach włóczą się teraz całe watahy turystów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈtaxa, AS: vataχa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. watażka mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) złaja

(1.2) zgraja, banda

Wiktionary

# watalina

watolina

SJP.pl

# wataman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. niższy urzędnik w majątku ziemskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈtãmãn, AS: vatãmãn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) watman

Wiktionary

# watanabe

Osoby o tym nazwisku:

- Kazurō Watanabe – japoński astronom amator
- Keita Watanabe – japoński łyżwiarz szybki, specjalizujący się w short tracku
- Ken Watanabe – japoński aktor
- Kumiko Watanabe – japońska seiyū
- Shin’ichirō Watanabe – japoński reżyser, scenarzysta i producent
- Shin’ichi Watanabe – japoński snowboardzista

Wikipedia

# watażka

1. przywódca rozbójników, watahy;
2. w dawnej Polsce: dowódca Kozaków ukraińskich;
3. przenośnie: osoba siejąca zamęt i korzystająca z powstałego zamieszania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w dawnej wschodniej Polsce: dowódca Kozaków

(1.2) współcz. pejor. przywódca luźnych rozbójniczych i buntowniczych oddziałów zbrojnych

Wiktionary

Watażka (z ukr. ватажок/watażok, ватажка/watáżka) – dowódca watahy, czyli zbrojnej grupy ludzi, czeredy, często o charakterze rozbójniczym. Określenie to było również popularne na Ukrainie w czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Mianem tym określano wtedy drobniejszych dowódców kozackich. Pojęcie to jest także często używane w odniesieniu do samozwańczych przywódców chińskich prowincji z czasów ery militarystów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Samuel był romantycznym stepowym watażką, do szpiku honorowym, budzącym podziw swą odwagą i z kawalerską fantazją igrającym na każdym kroku z życiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wataha ż.

czas. watażkować ndk.

przym. watażkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) herszt

Wiktionary

# watażkowaty

przypominający watażkę, podobny do watażki

SJP.pl

# wąteczek

zdrobnienie od: wątek

SJP.pl

# wątek

1. w utworach: szereg zdarzeń tworzących układ przyczyn i skutków, związanych z jednym bohaterem;
2. nić przepleciona przez osnowę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ

(1.2) w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;

(1.3) archit. sposób ułożenia cegieł lub kamieni w murze;

(1.4) inform. jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);

(1.5) inform. ciąg wiadomości internetowych tworzących konwersację;

Wiktionary

- wątek (architektura) – sposób ułożenia cegieł lub kamieni w murze; wiązanie
- wątek (informatyka) – wydzielony fragment wykonywanego programu
- wątek (grupy dyskusyjne) – grupa wiadomości na jeden temat
- wątek (literatura)
- wątek tkacki – element struktury tkaniny
- ciąg logiczny myśli, rozmowy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃ntɛk, AS: võntek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wątkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) wiązanie

Wiktionary

# waterbaksztag

lina takielunku stałego łącząca nok bukszprytu z burtą statku

SJP.pl

# waterboarding

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tortura polegająca na polewaniu wodą głowy więźnia, przywiązanego z głową poniżej reszty ciała, co daje odczucie topienia się

Wiktionary

Waterboarding – tortura polegająca na wywołaniu wrażenia tonięcia i duszenia się u ofiary. Jest ona zabroniona przez prawo międzynarodowe.

Skrępowanego więźnia przywiązuje się do ławki przechylonej pod kątem 10–20 stopni. Jego głowę umieszcza się poniżej poziomu stóp, twarz przykrywa się celofanem, mokrą lub suchą szmatą, a następnie polewa się wodą. Więzień zaczyna się dławić i kopać. Poddany tej torturze odnosi wrażenie, że tonie i dusi się. Utonięcie nie następuje dlatego, że dzięki przechylonej sylwetce woda nie spływa do płuc, pozostając cały czas w gardle, ustach i zatokach.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) waterboarding

źródła.

== waterboarding (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) waterboarding

forma czasownika|en.

(2.1) present participle|waterboard.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) waterboarding

źródła.

== waterboarding (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) waterboarding

forma czasownika|en.

(2.1) present participle|waterboard.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# waterford

Waterford (irl. Port Láirge, staronord. Vedrarfjord – „wietrzny fjord”) – miasto w hrabstwie Waterford w Irlandii. Główne miasto na południowym wschodzie kraju i piąte co do wielkości w kraju. Założone w roku 914 przez wikingów, jest najstarszym miastem w Irlandii. W roku 2011 liczba ludności Waterford wynosiła 46 732.

Wikipedia

# watergate

[czytaj ŁOtergejt] skandal polityczny, z reguły połączony z bezprawnymi działaniami

SJP.pl

- Afera Watergate
- Watergate Babies
- Watergate (Floryda)

Wikipedia

# waterhouse

Osoby o tym nazwisku:

- Frederick George Waterhouse – brytyjski zoolog i entomolog
- George Robert Waterhouse – brytyjski przyrodnik
- George Waterhouse – australijski i nowozelandzki polityk
- John William Waterhouse – brytyjski malarz
- Matthew Waterhouse – brytyjski aktor filmowy, telewizyjny i teatralny
- Rupert Waterhouse – angielski lekarz

Inne:

- Waterhouse FC – jamajski klub piłkarski

Wikipedia

# waterklozet

[czytaj: łoterklozet lub waterklozet] przestarzałe: toaleta, ubikacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. ubikacja

Wiktionary

Muszla klozetowa – element wyposażenia ubikacji, służący do defekacji, mikcji w pozycji siedzącej, bądź stojącej. Tradycyjnie wykonana jest z porcelitu lub z innego rodzaju ceramiki. Spotyka się także miski z tworzywa sztucznego czy stali nierdzewnej. Może występować jako samodzielny element wyposażenia łazienki, jak również wchodzić w skład tzw. kompaktu WC.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pilnie szukamy waterklozetu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) WC, w.c.

Wiktionary

# waterlinia

linia, do której statek zanurza się w wodzie; linia wodna, wodnica

SJP.pl

# waterloo

1. [czytaj: WAterlo] miasto w Belgii;
2. [czytaj: łoterLU] miasto w USA;
3. [czytaj: łoterLU] miasto w Kanadzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miejscowość w Belgii, miejsce sławnej Napoleońskiej bitwy;

(1.2) przen. porażka, klęska

Wiktionary

Waterloo (wa. Waterlô) − miejscowość i gmina (commune) w środkowej Belgii, w Regionie Walońskim, w prowincji Brabancja Walońska, w okręgu Nivelles.

Waterloo to miejsce słynnej bitwy, będącej ostateczną klęską Napoleona. Rozegrała się 18 czerwca 1815 roku. Obecnie ok. 25% mieszkańców gminy stanowią obcokrajowcy, głównie pracownicy instytucji Unii Europejskiej w Brukseli oraz ich rodziny.

Wikipedia

# watermalski

brodacz watermalski - belgijska rasa kur wywodząca się z rejonu Wattermaal

SJP.pl

# waterman

[czytaj: ŁOtermen] produkt (zwłaszcza wieczne pióro) marki Waterman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. wieczne pióro marki Waterman

Wiktionary

Waterman – firma produkująca przybory piśmiennicze, założona w 1883 przez Lewisa Edsona Watermana. Lewis Waterman był doradcą ubezpieczeniowym z Nowego Jorku.

Obecnie marka Waterman należy do amerykańskiego koncernu Sanford (grupa Newell Rubbermaid) - największego na świecie producenta artykułów piśmiennych, właściciela marki Parker. Wcześniej Waterman był drugim producentem piór wiecznych na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nazajutrz wstaję z rana, / Napełniam watermana, / Chcę pisać. Zapał twórczy / Po prostu we mnie furczy.

(1.1) Czy możesz mi kupić dwie paczki nabojów do watermana? Najlepiej czarnych.

Wiktionary

# waterpolista

[czytaj: waterpolista albo łoterpolista] osoba grająca w piłkę wodną

SJP.pl

Piłka wodna (waterpolo) – dyscyplina sportowa, gra zespołowa, jeden ze sportów wodnych.

Wikipedia

# waterpolistka

→ waterpolista [czytaj: waterpolistka albo łoterpolistka]

SJP.pl

# waterpolo

[czytaj: waterpolo lub łoterpolo] gra rozgrywana w basenie przez dwie siedmioosobowe drużyny starające się zdobyć jak najwięcej bramek; piłka wodna

SJP.pl

Piłka wodna (waterpolo) – dyscyplina sportowa, gra zespołowa, jeden ze sportów wodnych.

Wikipedia

# waterproof

[czytaj: ŁOterpruf, możliwe też: WAterpruf]
1. nieprzemakalna skóra używana do wyrobu obuwia roboczego lub sportowego;
2. nieprzemakalna tkanina;
3. ubranie z nieprzemakalnej tkaniny

SJP.pl

Waterproof – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii Tensas.

Wikipedia

# waterresistant

[czytaj: łoterrez-istant] wodoodporny

SJP.pl

# waterreus

[czytaj: wojters] nazwisko

SJP.pl

# watersztag

w żeglarstwie: łańcuch lub lina takielunku stałego łącząca bukszpryt ze stewą dziobową; martyngał

SJP.pl

Watersztag – lina olinowania stałego, stosowana do stabilizacji bukszprytu w płaszczyźnie symetrii żaglowca, przeciwdziałająca siłom ciągnącym bukszpryt do góry, a przenoszonym przez sztagi, które napinane są pracującymi na nich żaglami (przednimi sztakslami). Na jednostkach średnich i dużych watersztag występuje jako metalowy łańcuch. Watersztag w postaci łańcucha ma tę dodatkową zaletę, że działa tylko w jedną stronę (bo nie ma sprężystości), co jest szczególnie istotne przy dużych zmianach przenoszonych sił.

Wikipedia

# waterwejs

zacementowany pas poszycia pokładu statku między burtą a klepkami drewnianymi pokładu; ściek pokładowy

SJP.pl

Waterwejs – zagłębienie w powierzchni pokładu biegnące wzdłuż burty statku wodnego, spełniające rolę rynny dla wody, która znalazła się na pokładzie. Stosowane jest przy nadburciu będącym przedłużeniem poszycia burty. Odprowadza wodę do odpływników (skalopsów) będących otworami w tym poszyciu.

W przypadku pokładu pokrytego klepką, waterwejs jest wgłębieniem w klepce skrajnej (zwanej mocnicą pokładową lub pokładnicą krawężnikową). Klepka ta jest wtedy zwykle szersza od pozostałych.

Wikipedia

# wateryt

minerał, polimorficzna odmiana kalcytu

SJP.pl

# watford

Watford – miasto i dystrykt niemetropolitalny w Anglii, w hrabstwie Hertfordshire, położone nad rzeką Colne, na północnym obrzeżu Londynu. W 2021 roku dystrykt liczył 131 325 mieszkańców.

Dzielnice:

- Callowland, Central, Holywell, Leggatts, Meriden, Nascot, Oxhey, Park, Stanborough, Tudor, Vicarage i Woodside.

Wikipedia

# watka

1. potocznie: kłaczek waty;
2. glon morski z gromady zielenic, o plesze dochodzącej niejednokrotnie do 1 m długości, przytwierdzony do podłoża; błonica, ulwa

SJP.pl

# watkins

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Watkins – jednostka osadnicza w stanie Iowa, w hrabstwie Benton
- Watkins – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Arapahoe
- Watkins – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Meeker

Gminy w USA:

- Watkins (ang. Watkins Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Dent
- Watkins (ang. Watkins Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Vance

Wikipedia

# wątkować

1. przeplatać osnowę nicią, tworząc wątek;
2. w informatyce:
a) wiązać wiadomości w wątki - grupy dyskusyjne;
b) tworzyć wątki - części wykonywane współbieżnie w obrębie jednego procesu;
3. środowiskowo:
a) pisać na forum internetowym w ramach jednego wątku - grupy dyskusyjnej;
b) pisać z kimś naprzemienne na blogu lub forum krótkie historie dziejące się w wybranym świecie przedstawionym

SJP.pl

# watkowe

o cechach watkowych (klasa zielenic)

SJP.pl

Watkowe (Ulvophyceae) – klasa wielokomórkowych zielenic, słonowodnych glonów o dużym zróżnicowaniu budowy.

Wikipedia

# watkowice

Watkowice – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Ryjewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wskazówka – występuje również wariant nazewniczy Watkowice Duże.

Wikipedia

# watkowo

Watkowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek.

Wikipedia

# wątkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wątkowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wątkowy

Wiktionary

# watkowski

nazwisko

SJP.pl

# watkowy

o cechach watkowych (klasa zielenic)

SJP.pl

# wątlak

motyl z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# wątleć

stawać się wątłym

SJP.pl

# wątlej

stopień wyższy od przysłówków: wątle, wątło

SJP.pl

# wątlejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wątły

SJP.pl

# wątlić

czynić coś nieco słabszym, gorszym, powodować częściowe uszkodzenie; nadwątlać, nadwerężać

SJP.pl

# wątlica

dawniej: sędziwa, zmizerniała kobieta

SJP.pl

# wątlik

roślina z rodziny storczykowatych o wydłużonych liściach i żółtych kwiatach, rosnąca na torfowiskach

SJP.pl

- wątlik (Hammarbya) – rodzaj roślin
- wątlik (Leptophyes) – rodzaj owadów prostoskrzydłych

Wikipedia

# wątluchniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wątluchny

SJP.pl

# wątluchny

zdrobnienie od: wątły; wątlutki

SJP.pl

# wątlutki

zdrobnienie od: wątły; wątluchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: wątły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Była wątlutka, męczyło ją wchodzenie pod górę, bieganie, nawet - zbyt ożywiona rozmowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃nˈtlutʲci, AS: võntlutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątłusz mzw., wątłość

przym. wątły

przysł. wątle, wątło, wątlutko

Wiktionary

# watogodzina

Kilowatogodzina (kWh) – jednostka pracy, energii oraz ciepła; ilość energii zużywana przez godzinę urządzeniem o mocy kilowata (1000 watów). To jednostka wielokrotna jednostki energii – watosekundy (czyli dżula) w układzie SI:

  1\;{\text{kWh}}=1\cdot 1000\;{\text{W}}\cdot 60\cdot 60\;{\text{s}}=3\;600\;000\;{\text{Ws}}=3\;600\;000\;{\text{J}}=3,\!6\;{\text{MJ}}.

Wikipedia

# watolina

wyrób włókienniczy stosowany jako materiał ocieplający w przemyśle odzieżowym oraz jako materiał dźwiękochłonny

SJP.pl

Watolina – gruba, puszysta dzianina wytwarzana z przędzy zgrzebnej wełnianej i bawełnianej, stosowana w krawiectwie jako materiał termoizolacyjny do ocieplania odzieży; występuje w kolorach białym, szarym i czarnym.

W procesie wytwarzania watoliny nitka wełniana stanowi osnowę, którą wiąże tworząca splot dzianinowy (najczęściej trykotowy) nitka bawełniana. Przy alternatywnym sposobie produkcji luźno skręconą przędzę wełnianą łączą splotem trykotowym dwie bawełniane osnowy. Miękkości i puszystości nadaje następnie watolinie obustronne (również jednostronne) drapanie. Surowcem do wytwarzania watoliny mogą być oprócz wełny również mieszanki włókien wtórnych i sztucznych.

Wikipedia

# watolinowy

przymiotnik od: watolina

SJP.pl

# watomierz

przyrząd do pomiaru mocy elektrycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. miernik elektryczny wskazujący moc czynną badanego urządzenia lub obwodu;

Wiktionary

Watomierz – przyrząd do pomiaru mocy czynnej.

Wikipedia

# wątor

1. wgłębienie w klepkach, do którego wchodzi ostry brzeg dna
2. dawny rodzaj worka skórzanego, używanego jako ponton

SJP.pl

Wątor (dawniej także wantor) – wyżłobienie w klepkach drewnianej beczki, od strony jej wnętrza, umożliwiające osadzenie w niej dna. Wątor żłobiony jest w beczce przy pomocy narzędzia zwanego wątornikiem podczas ostatniej fazy jej wytwarzania, kiedy wzajemne położenie klepek jest już ustalone przy pomocy tymczasowych obręczy.

Wikipedia

# wątorniczy

pracownik obsługujący wątornik (strug bednarski)

SJP.pl

# wątornik

strug bednarski lub obrabiarka służące do wycinania w klepkach beczkowych wgłębień na dna

SJP.pl

Wątor (dawniej także wantor) – wyżłobienie w klepkach drewnianej beczki, od strony jej wnętrza, umożliwiające osadzenie w niej dna. Wątor żłobiony jest w beczce przy pomocy narzędzia zwanego wątornikiem podczas ostatniej fazy jej wytwarzania, kiedy wzajemne położenie klepek jest już ustalone przy pomocy tymczasowych obręczy.

Wikipedia

# watorowo

Watorowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie.

Wikipedia

# watosekunda

dawna jednostka pracy; obecnie dżul

SJP.pl

Dżul (J) (ang. Joule) – jednostka pracy i energii – w tym ciepła – w układzie SI. Jeden dżul to praca wykonana przez siłę o wartości 1 N przy przesunięciu punktu przyłożenia siły o 1 m w kierunku równoległym do kierunku działania siły

  1 J = 1 N·m.

Wikipedia

# watować

wypychać watą

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rzem. podszywać ubranie watą lub watoliną

(1.2) pot. przen. wypełniać braki elementami o znikomej wartości

(1.3) gwara. rad. o prowadzącym wypełniać czas antenowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) A z taką sytuacją mieliśmy do czynienia dwa, trzy lata temu w Warszawie, gdzie musiano "watować" wykorzystanie miejsc noclegowych w hotelach najwyższych kategorii, sprzedając luksusowe łóżka w cenach zbliżonych do cen hoteli ekonomicznych. (z Internetu)

(1.3) Obrady sejmu się opóźniały i musiałem watować opowieściami o aferze hazardowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈtɔvat͡ɕ, AS: vatovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wata ż., watolina ż., watowanie n.

czas. wywatowywać ndk., wywatować dk.

przym. watowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wywatowywać

(1.2) szpikować

(1.3) lać wodę

Wiktionary

# watowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. odczasownikowy od|watować. (podszywać watą)

(1.2) gwara. rad. odczasownikowy od|watować. (wypełniać czas antenowy)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvatɔˈvãɲɛ, AS: vatovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. watować ndk., wywatować dk.

rzecz. wata ż., watolina ż. wywatowanie n.

Wiktionary

# watowany

przymiotnik

(1.1) wypełniony watą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wata ż.

czas. watować ndk.

Wiktionary

# watowaty

przypominający konsystencją lub wyglądem watę

SJP.pl

# watówka

watowana kurtka robocza; waciak

SJP.pl

# watowski

przymiotnik od: WAT (Wojskowa Akademia Techniczna); WAT-owski

SJP.pl

# watowy

rzadko: zrobiony z waty, podszyty watą; watowany

SJP.pl

# wątpia

gwarowo: wnętrzności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. wnętrzności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rybie wątpia rzuciłam kotu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃ntpʲja, AS: võntpʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wnętrzności

Wiktionary

# wątpiący

nie być do końca pewnym, mieć wątpliwości

SJP.pl

# wątpić

nie być do końca pewnym, mieć wątpliwości

SJP.pl

czasownik

(1.1) nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wątpię, że to może się udać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃ntpʲit͡ɕ, AS: võntpʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątpienie n., wątpliwość, zwątpienie

przym. wątpliwy

czas. powątpiewać, zwątpić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nie ufać, nie dowierzać, nie mieć wiary

Wiktionary

# wątpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niedowierzanie, niewierzenie

Wiktionary

Wątpienie (łac. dubitatio) – przeciwieństwo pewności, pojęcie oznaczające: (1) brak asercji u kogoś co do tego, czy jakiś fakt rzeczywiście zachodzi; (2) brak asercji u kogoś co do tego, czy jakieś zdanie jest prawdziwe, czy fałszywe.

Niekiedy wyróżnia się wątpienie refleksyjne i wątpienie spontaniczne. Wątpienie refleksyjne stanowi skutek metodycznego zbadania jakiegoś stanowiska, podczas gdy wątpienie spontaniczne pojawia się, gdy jakieś stanowisko intuicyjnie wydaje się komuś nieprawdziwe/niesłuszne.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. wątpić, powątpiewać

przym. wątpliwy

rzecz. wątpliwość ż.

Wiktionary

# wątpliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wątpliwie

SJP.pl

# wątpliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam wątpliwości, czy ten projekt uda się zrealizować.

(1.1) Tylko głupiec nie ma wątpliwości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃ntˈplʲivɔɕt͡ɕ, AS: võntplʹivość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zwątpienie n., wątpienie n., powątpiewanie n.

czas. wątpić ndk., zwątpić dk., powątpiewać ndk.

przym. wątpliwy

przysł. wątpliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niepewność

Wiktionary

# wątpliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wątpliwy; bardziej wątpliwy

SJP.pl

# wątpliwy

przymiotnik

(1.1) taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

(1.2) stpol. pełen wątpliwości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃ntˈplʲivɨ, AS: võntplʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątpliwość, wątpienie

czas. wątpić, powątpiewać

przysł. wątpliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niepewny, dyskusyjny

Wiktionary

# watra

w gwarze góralskiej ognisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. góry. ognisko pasterskie w szałasie

(1.2) środ. harc. jeden z typów stosu ogniska z polan układanych wokół środkowego palika

Wiktionary

- watra – duże ognisko, nad którym rozstawiony jest wysoki drewniany trójnóg
- watra – wieś (najniższa jednostka administracyjna w dawnej Mołdawii)

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|rum|vatra. → ognisko

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== watra (sranan tongo.) ==

thumb|watra (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) woda

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvatra, AS: vatra

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|rum|vatra. → ognisko

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== watra (sranan tongo.) ==

thumb|watra (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) woda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# watrak

nazwisko

SJP.pl

# watral

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gruby kij

Wiktionary

# wątroba

1. największy gruczoł człowieka i wielu zwierząt, odgrywający ważną rolę w przemianie materii;
2. potrawa z wątroby zwierzęcej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

Wiktionary

Wątroba (gr. ἧπαρ, łac. hepar) – wielofunkcyjny gruczoł obecny u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt. Stanowi część układu pokarmowego położoną wewnątrzotrzewnowo. U większości zwierząt dzieli się na dwa płaty. U człowieka jej masa wynosi 1,5–1,7 kg u mężczyzn i 1,3–1,5 kg u kobiet. Masa przyżyciowa jest o 500–800 g wyższa, ze względu na zawartą w niej krew. U świń wątroba osiąga masę 1,2–2 kg, natomiast u koni i bydła domowego 4,5–5,5 kg. Kolor wątroby wykazuje zmienność gatunkową, na jej barwę wpływa wiele czynników (np. wiek osobnika, skład jego pokarmu, stan odżywienia).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziadek od lat choruje na wątrobę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃nˈtrɔba, AS: võntroba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątrobianka ż.

:: zdrobn. wątróbka ż.

przym. wątrobiany, wątrobowy, wewnątrzwątrobowy

Wiktionary

# wątrobianeczka

zdrobnienie od: wątrobianka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: wątrobianka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ntrɔbʲjãˈnɛt͡ʃka, AS: võntrobʹi ̯ãnečka

Wiktionary

# wątrobianka

rodzaj wędliny, kiszka nadziewana masą z wątróbek drobiowych lub wątroby zwierzęcej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pot. kiszka wątrobiana

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Proces wytwarzania wątrobianki w Wielkopolsce oparty jest na starej, sprawdzonej recepturze, z zachowaniem wszystkich etapów tradycyjnej technologii produkcji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ntrɔˈbʲjãnka, AS: võntrobʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątróbka ż., wątroba ż.

przym. wątrobowy, wątrobiany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. lebera, leberka

Wiktionary

# wątrobiany

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do choroby wątroby, związany z chorobą wątroby

(1.2) kulin. wykonany z wątroby

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątroba ż., wątrobianka ż., wątróbka ż.

przym. wątrobowy

Wiktionary

# wątrobiarz

potocznie: człowiek chory na wątrobę; wątrobowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kłótliwa lub zgorzkniała

Wiktionary

# wątróbka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wątroba

(1.2) spoż. wątroba zwierzęca

(1.3) kulin. potrawa z wątróbki (1.1)

Wiktionary

Podroby – jadalne narządy wewnętrzne i niektóre części ciała zwierząt. Stosuje się je w celach kulinarnych, ale także do wyrobów wędliniarskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Nie przepadam za wątróbką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃nˈtrupka, AS: võntrupka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątroba ż., wątrobianka ż.

przym. wątrobiany, wątrobowy

Wiktionary

# wątróbkowy

→ wątróbka

SJP.pl

#### Patrz:

wątróbka

# wątrobnica

dawniej: roślina z rodziny jaskrowatych; przylaszczka pospolita

SJP.pl

# wątrobotrzustka

Wątrobotrzustka,, gruczoł wątrobowo-trzustkowy, gruczoł trzustkowo-wątrobowy, gruczoł jelita środkowego, czasami pisane niezgodnie z regułami ortografii jako wątrobo-trzustka lub trzustko-wątroba (łac. hepato-pancreas) – gruczoł układu pokarmowego niektórych zwierząt, pełniący funkcję zarówno wątroby jak i trzustki.

Wikipedia

# wątrobowce

typ roślin należących do mszaków

SJP.pl

Wątrobowce (Marchantiophyta, syn. Hepaticophyta) – gromada roślin telomowych (jedna z czterech wyróżnianych obok mchów, glewików i roślin naczyniowych), dawniej sytuowana jako klasa w gromadzie mszaków. Do grupy tej należy ok. 9000 gatunków klasyfikowanych do trzech klas: jungermaniowych Jungermanniopsida, porostnicowych Marchantiopsida i wyodrębnionej w XXI wieku jako klad bazalny Haplomitriopsida. Występują na wszystkich kontynentach, ale najbardziej zróżnicowane są w strefie międzyzwrotnikowej i na obszarach górskich w strefie umiarkowanej na półkuli południowej. W Polsce występuje ok. 250 gatunków wątrobowców.

Wikipedia

# wątrobowiec

potocznie: człowiek chory na wątrobę; wątrobiarz

SJP.pl

Wątrobowce (Marchantiophyta, syn. Hepaticophyta) – gromada roślin telomowych (jedna z czterech wyróżnianych obok mchów, glewików i roślin naczyniowych), dawniej sytuowana jako klasa w gromadzie mszaków. Do grupy tej należy ok. 9000 gatunków klasyfikowanych do trzech klas: jungermaniowych Jungermanniopsida, porostnicowych Marchantiopsida i wyodrębnionej w XXI wieku jako klad bazalny Haplomitriopsida. Występują na wszystkich kontynentach, ale najbardziej zróżnicowane są w strefie międzyzwrotnikowej i na obszarach górskich w strefie umiarkowanej na półkuli południowej. W Polsce występuje ok. 250 gatunków wątrobowców.

Wikipedia

# wątrobowokomórkowy

przymiotnik

(1.1) med. dotyczący komórek wątroby

Wiktionary

# wątrobowy

przymiotnik od: wątroba

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od wątroba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed przyjęciem do pracy przeszedł badania lekarskie, w tym próby wątrobowe, których wynik był ujemny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ntrɔˈbɔvɨ, AS: võntrobovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątróbka ż., wątroba ż., wątrobianka ż.

przym. wątrobiany

Wiktionary

# watrol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gruby kij

Wiktionary

# watson

[czytaj: łotson] nazwisko

SJP.pl

## Osoby

- Watson Washburn (1894–1973) – amerykański tenisista,
- A.J. Watson (1924-2014) – konstruktor samochodów startujących w wyścigach Indianapolis 500
- Barry Watson (ur. 1974) – aktor amerykański
- Casey Watson – brytyjska pisarka
- Claire Watson (1927-1986) – amerykańska śpiewaczka operowa
- Chris Watson (1867-1941) – polityk australijski
- Doktor Watson – postać fikcyjna, przyjaciel Sherlocka Holmesa
- Emily Watson (ur. 1967) – brytyjska aktorka
- Emma Watson (ur. 1990) – brytyjska aktorka dziecięca
- Harry Watson – ujednoznacznienie
- Indica Watson (ur. 2010) – aktorka dziecięca
- James Watson (ur. 1928) – biochemik amerykański, noblista
- Jessica Watson (ur. 1993) – australijska żeglarka
- John Watson – ujednoznacznienie
- Ken Watson (1904-1986) – curler kanadyjski
- Lillian Watson (1857-1918) – tenisistka brytyjska
- Lucile Watson (1879-1962) – aktorka kanadyjska
- Maud Watson (1864-1946) – tenisistka brytyjska
- Muse Watson (ur. 1948) – aktor amerykański
- Robert Watson (ur. 1977) – informatyk brytyjski
- Shane Watson (ur. 1981) – krykiecista australijski
- William Watson – ujednoznacznienie

Wikipedia

# watt

pas wybrzeża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. teren odsłaniany w czasie odpływów;

Wiktionary

## Osoby

- Davey Watt (ur. 1978) – australijski żużlowiec
- James Watt (1736-1819) – brytyjski inżynier i wynalazca, od którego nazwiska nazwano jednostkę mocy – wat
- Mitchell Watt (ur. 1988) – australijski lekkoatleta, skoczek w dal
- Richard M. Watt (ur. 1930) – amerykański pisarz i historyk

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vat, AS: vat

Wiktionary

# watteau

[czytaj: waTO] nazwisko

SJP.pl

# watts

Miejscowości w USA:

- Watts – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Adair

Gminy w USA:

- Watts (ang. Watts Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry

Inne:

- Watts – dzielnica w Los Angeles (USA)

Wikipedia

# watussi

[czytaj: watuss-i] stepowe bydło afrykańskie

SJP.pl

Watussi (ankole) – rasa bydła domowego hodowana w Afryce wschodniej (głównie Uganda i Rwanda).

Cechuje się bardzo dużymi (do 1,6 m długości) i rozłożystymi rogami, dużym podgardlem oraz czerwonawą, czasem z białymi plamami, barwą skóry. Wysokość w kłębie do 1,7 m. Jest to rasa głównie mleczna, pozyskuje się od niej także krew, natomiast mięso i skóry mają drugorzędne znaczenie. Ilość posiadanego bydła jest dla wielu plemion (Tutsi, Ankole, Bahima, Bashi, Kigezi, Kiwu) Ugandy i krajów sąsiednich miernikiem bogactwa właściciela. Nazwa rasy pochodzi od dawnej nazwy plemienia Tutsi – Watussi – którego członkowie szczególnie ją cenią.

Wikipedia

# watutsi

Tutsi;
1. lud afrykański zamieszkujący głównie Ruandę i Burundi;
2. przedstawiciel tego ludu

SJP.pl

# wąty

młodzieżowo: pretensje

SJP.pl

# watykan

państwo-miasto w zachodniej części Rzymu będące siedzibą papieża i centrum urzędów i instytucji Kościoła rzymskokatolickiego; Państwo Watykańskie, Stolica Apostolska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

(1.2) geogr. wzgórze w Rzymie;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mitrzym. bóstwo pogańskie

Wiktionary

Watykan, Państwo Watykańskie (wł. Stato della Città del Vaticano [tʃitˈta del vatiˈkaːno], łac. Status Civitatis Vaticanæ) – miasto-państwo w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, enklawa na terytorium Włoch, w Rzymie. Najmniejsze uznawane państwo świata pod względem powierzchni i najmniejsze niepodległe państwo pod względem liczby ludności.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zachodnią część Rzymu zajmuje najmniejsze państwo świata – Watykan.

(1.1) Początkowo przedstawiciele kurii w Poznaniu uważali, że zgoda Watykanu będzie tylko formalnością.

(1.2) Niektórzy błędnie sądzą, że Watykan to jedno z siedmiu wzgórz, na których założono Rzym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈtɨkãn, AS: vatykãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Watykańczyk mos., Watykanka ż., watykanista mos., watykanistka ż., watykanistyka ż.

przym. watykański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazwa oficjalna Państwo Watykańskie

(1.2) wzgórze Watykańskie

(2.1) Vagitanus

Wiktionary

# watykańczyk

obywatel Watykanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Watykanu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tej chwili mówię to chociażby dlatego, że obaj jesteśmy Polakami i ja bym chciał, żeby pan uwierzył, że chociaż jestem Watykańczykiem, to jestem jednakże Polakiem, żeby pan chciał w to uwierzyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Watykan mrz., watykanista mos., watykanistka ż., watykanistyka ż.

:: fż. Watykanka ż.

przym. watykański

Wiktionary

# watykanista

ekspert w sprawach Watykanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekspert w sprawach związanych z Państwem Watykańskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdaniem watykanistów trudno sobie wyobrazić milczenie Franciszka w tej sprawie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Watykan mrz., watykanistyka ż., Watykańczyk mos., Watykanka ż.

:: fż. watykanistka ż.

przym. watykański

Wiktionary

# watykanistka

→ watykanista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekspertka w sprawach związanych z Państwem Watykańskim

Wiktionary

#### Patrz:

watykanista

#### Przykłady

(1.1) Udzielono głosu watykanistce z Rzymu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Watykan mrz., watykanistyka ż., Watykańczyk mos., Watykanka ż.

:: fm. watykanista mos.

przym. watykański

Wiktionary

# watykanizacja

poddawanie lub uleganie wpływom Watykanu

SJP.pl

# watykanizować

poddawać wpływom Watykanu

SJP.pl

# watykanka

obywatelka Watykanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Watykanu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Watykan mrz., watykanista mos., watykanistka ż., watykanistyka ż.

:: fm. Watykańczyk mos.

przym. watykański

Wiktionary

# watykański

związany z Watykanem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Watykan

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słyszałeś kiedyś hymn watykański?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvatɨˈkãj̃sʲci, AS: vatykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Watykan m., watykanista m., watykanistka ż., Watykańczyk mos., Watykanka ż.

Wiktionary

# wątłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wątłe; cecha tych, którzy są wątli

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wątły, wątlutki

przysł. wątło

rzecz. wątłusz mzw.

Wiktionary

# wątłusz

ryba drapieżna z rodziny dorszowatych; pomuchla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Gadus|ref=tak., drapieżna ryba morska;

(1.2) kulin. spoż. mięso lub potrawa z wątłusza (1.1)

Wiktionary

Dorsz (wątłusz) – nazwa zwyczajowa dorsza atlantyckiego (Gadus morhua) i jego podgatunków: nominatywnego G. m. morhua, żyjącego w Bałtyku dorsza bałtyckiego (G. m. callarias), nazywanego również pomuchlą, oraz dorsza kildyńskiego (G. m. kildinensis).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔn.twuʂ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątłość ż., wątłuszowate lm nm.

przym. wątlutki, wątły

przysł. wątło, wątle, wątlutko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dorsz, pomuchla

Wiktionary

# wątłuszowate

rodzina ryb morskich strefy umiarkowanej i arktycznej, o dużym znaczeniu gospodarczym; dorszowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Gadidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina morskich ryb z rzędu dorszokształtnych;

Wiktionary

Dorszowate, wątłuszowate (Gadidae) – rodzina morskich ryb dorszokształtnych (Gadiformes). Obejmuje gatunki o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Klasyfikacja wątłuszowatych pozostaje sporna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątłusz mzw.

przym. wątłuszowaty, wątłuszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dorszowate

Wiktionary

# wątłuszowaty

o cechach wątłuszowatych (dorszowatych; rodzina ryb); dorszowaty

SJP.pl

# wątły

nie mający sił, zdrowia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) słabej budowy

(1.2) słabego zdrowia

(1.3) widziany niewyraźnie, słabo postrzegalny

(1.4) zagrożony zniszczeniem

(1.5) niezbyt silny, słabo powiązany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak z tych wątłych chuderlaków zrobimy drużynę rugby?

(1.2) Widocznie babcinka martwi się o zdrowie swojego wątłego trzyletniego wnusia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątłusz mzw., wątłość ż.

przym. wątlutki

przysł. wątło, wątle, wątlutko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chwiejny, chudy, delikatny, drobny, szczupły, mizerny, wiotki

(1.2) chorowity, chory, delikatny, osłabiony, słaby

(1.3) niewyraźny, zanikający, zanikowy, znikający

(1.4) kruchy, osłabiony, słaby, wyniszczony

(1.5) luźny, niemocny, niesilny, o tyle o ile

Wiktionary

# wave

w informatyce: rodzaj pliku dźwiękowego, zawierającego cyfrowy obraz oryginalnego dźwięku

SJP.pl

Belgia:

- Wåve – walońska nazwa miasta Wavre

Inne:

- Wave – album Patti Smith
- Wave – minialbum południowokoreańskiej grupy muzycznej Ive
- Wave – narzędzie do komunikacji i współpracy Google
- Wave – polski zespół muzyczny
- Wave – sieć telekomunikacyjna

Zobacz też:

- WAV

Wikipedia

# waverley

- Waverley – miejscowość w Australii, w Australii Zachodniej
- Waverley – dystrykt w hrabstwie Surrey w Anglii
- Waverley – jeden z 38 samorządów lokalnych wchodzących w skład aglomeracji Sydney, największego zespołu miejskiego Australii
- Waverley – powieść historyczna Waltera Scotta z 1814 roku
- Waverley – miejscowość w Australii, w Tasmanii
- Waverley – miejscowość w Nowej Zelandii, w regionie Taranaki

Wikipedia

# wawa

skrót, rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) = geogr. pot. Warszawa

Wiktionary

- Radio WAWA – polska rozgłośnia radiowa powstała w Warszawie
- Wawrzyniec Żuławski (1916–1957) – alpinista, kompozytor i pisarz; powszechnie zwany "Wawą" przez polskich wspinaczy
- Wawa – zdrobnienie imienia Wawrzyniec
- Wawa – skrót od nazwy miasta Warszawa

Wikipedia

# wawak

nazwisko

SJP.pl

# wawel

1. wzgórze w Krakowie;
2. firma cukiernicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. krakowskie wzgórze nad Wisłą z zabytkową zabudową zamkową;

(1.2) geogr. adm. część Krakowa

(1.3) geogr. szczyt górski na Spitsbergenie

Wiktionary

Wawel – wzgórze na Pomoście Krakowskim, w Krakowie w dzielnicy I Stare Miasto, na lewym brzegu Wisły. Do roku 1954 Wzgórze stanowiło odrębną dzielnicę miasta, była to dzielnica II Zamek.

Wawel ma charakter zrębu tektonicznego, który powstał w miocenie i zbudowany jest z liczących 161–155 mln lat górnojurajskich wapieni wieku oksfordzkiego. Wzgórze wznosi się na wysokość ok. 228 m n.p.m.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podobno w jaskini pod Wawelem mieszkał kiedyś smok.

(1.1) Czy znasz młody przyjacielu, groby królów na Wawelu?

(1.3) Wydawcy atlasu oznaczyli górę Wawel na Spitsbergenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvavɛl, AS: vavel

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wawelski, podwawelski

(1.2)

:: rzecz. wawelanin mos., wawelanka ż.

Wiktionary

# wawelberczyk

absolwent Szkoły Inżynierskiej im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda, istniejącej w latach 1891-1951

SJP.pl

# wawelberg

Wawelberg:

- Hipolit Wawelberg
- Tadeusz Puszczyński, ps.: Konrad Wawelberg
  - Grupa Wawelberg
- Szkoła Wawelberga i Rotwanda – szkoła mechaniczno-techniczna w Warszawie

Wikipedia

# wawelit

minerał, uwodniony fosforan glinu

SJP.pl

Wavellit (wawelit) – minerał z gromady fosforanów, klasy fosforanów uwodnionych. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechniony jest tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego lekarza i fizyka Williama Wavella odkrywcy tegoż minerału, który znalazł go w miejscowości Barnstaple w 1800 roku.

Wikipedia

# wąwelnia

dawna wieś w powiecie pleszewskim (województwo wielkopolskie)

SJP.pl

# wąwelno

wieś w Polsce

SJP.pl

Wąwelno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sośno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 529 mieszkańców. Jest drugą co do wielkości miejscowością gminy Sośno.

Wąwelno jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Marii Magdaleny.

Wikipedia

# wawelowski

dotyczący firmy cukierniczej Wawel

SJP.pl

# wawelski

przymiotnik od: Wawel

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od: Wawel

(1.2) od: Wawel (firma)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podziwialiśmy całą wycieczką wawelskie arrasy.

(1.2) Graficy wedlowscy trochę bardziej poszaleli niż wawelscy, efekt w miarę estetyczny, chociaż i nadmiar chaosu […] ([http://tylkokuchnia.blox.pl/html/1310721,262146,169.html?9 Z internetu])

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈvɛlsʲci, AS: vavelsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wawel

przym. podwawelski

Wiktionary

# wawer

1. dzielnica i osiedle Warszawy;
2. konspiracyjna organizacja młodzieżowa działająca w latach 1940-44 w Warszawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

Wiktionary

Wawer – dzielnica Warszawy położona w prawobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Jest największą pod względem powierzchni i jednocześnie najrzadziej zaludnioną dzielnicą Warszawy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od zachodu Wawer graniczy z dzielnicami Wilanów i Mokotów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wawrzanin mos., wawrzanka ż.

przym. wawerski

Wiktionary

# wawerski

przymiotnik od: Wawer, dzielnica mieszkaniowa Warszawy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Wawra, związany z Wawrem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lidian długo spacerował po jednym z wawerskich parków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wawer mrz., wawrzanin mos., wawrzanka ż.

Wiktionary

# wąwolnica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. dopływ Przemszy

SJP.pl

Wąwolnica – miasto w Polsce, położone w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Wąwolnica, nad rzeką Bystrą. Stanowi sołectwo gminy Wąwolnica. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 liczyła 1115 mieszkańców.

Miasto królewskie, lokowane w 1346 roku. W XVIII wieku znajdowało się w starostwie wąwolnickim województwa lubelskiego. Została pozbawiona praw miejskich 31 maja 1870 i włączona do gminy Drzewce w powiecie nowoaleksandryjskim. W latach 1929–1954 siedziba wiejskiej gminy Wąwolnica w powiecie puławskim, a 1954–1972 gromady Wąwolnica tamże. Od 1973 siedziba reaktywowanej gminy Wąwolnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa lubelskiego. 1 stycznia 2025 Wąwolnica odzyskała status miasta.

Wikipedia

# wąwolnicki

→ Wąwolnica

SJP.pl

#### Patrz:

Wąwolnica

# wąwolniczanin

mieszkaniec Wąwolnicy (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wąwolniczanka

mieszkanka Wąwolnicy (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wąworków

Wąworków – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Opatów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnobrzeskim.

Przez wieś przechodzi zielony oraz żółty szlak rowerowy do Opatowa.

Wikipedia

# wąwóz

obniżenie terenu otoczone terenami wyżej położonymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. głęboka, sucha dolina o wąskim dnie i stromych zboczach;

(1.2) ciasny przesmyk zamknięty z obydwu stron ścianami

Wiktionary

Wąwóz – rodzaj głębokiej, suchej doliny okresowo odwadnianej, która cechuje się małym spadkiem, stromymi zboczami oraz wąskim, choć płaskim dnem. Cechą wyróżniającą wąwóz od innych podobnych form erozyjnych jest urwistość górnych części zboczy (są one pionowe lub zbliżone do pionowych) w przekroju poprzecznym doliny. Powstaje w średnio spoistych skałach (gliny, lessy, iły) wskutek erozji dennej wód okresowych lub epizodycznych (erozja wąwozowa) i z czasem przekształca się w parów. Wąwozy mają długość do 20 kilometrów i głębokość od kilku do stu metrów. Łączna długość wąwozów w Polsce wynosi ok. 40 000 km.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bardzo niebezpiecznie jest spacerować podczas deszczu w wąwozie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃vus, AS: võũ̯vus

Wiktionary

# wąwoziasty

podobny do wąwozu; wąski jak wąwóz

SJP.pl

# wąwozik

zdrobnienie od: wąwóz

SJP.pl

# wąwozowy

→ wąwóz

SJP.pl

#### Patrz:

wąwóz

# wawrentowicz

nazwisko

SJP.pl

# wawro

nazwisko

SJP.pl

# wawrowice

2 miejscowości w Polsce:

- Wawrowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Wiślica
- Wawrowice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik

Zobacz też:

- Vávrovice – dzielnica Opawy w Czechach

Wikipedia

# wawrowo

Wawrowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Lidzbark.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Starym Dłutowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# wawrowski

nazwisko

SJP.pl

# wawrykowicz

nazwisko

SJP.pl

# wawryniewicz

nazwisko

SJP.pl

# wawryniuk

nazwisko

SJP.pl

# wawrzak

nazwisko

SJP.pl

# wawrzecki

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Tadeusz Wawrzecki – stolnik brasławski
- Felicjan Wawrzecki (zm. 1765) – poseł na Sejm I Rzeczypospolitej
- Ignacy Wawrzecki – elektor Stanisława Augusta Poniatowskiego
- Paweł Wawrzecki (ur. 1950) – polski aktor filmowy i teatralny, prezenter telewizyjny
- Stanisław Wawrzecki (1921–1965) – dyrektor Miejskiego Handlu Mięsem Warszawa Praga
- Tadeusz Wawrzecki – wojski brasławski
- Tomasz Wawrzecki (1759–1816) – generał, uczestnik powstania kościuszkowskiego

Wikipedia

# wawrzek

zdrobnienie od: Wawrzyniec (imię męskie)

SJP.pl

# wawrzeńczyce

wieś w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Wawrzeńczyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Mietków
- Wawrzeńczyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
- Wawrzeńczyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów

Wikipedia

# wawrzeńczycki

→ Wawrzeńczyce

SJP.pl

#### Patrz:

Wawrzeńczyce

# wawrzeńczyk

nazwisko

SJP.pl

# wawrzkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# wawrzkowicz

nazwisko

SJP.pl

# wawrzonek

nazwisko

SJP.pl

# wawrzonkowo

Wawrzonkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Kikół.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego.

Wikipedia

# wawrzonkowski

nazwisko

SJP.pl

# wawrzuś

zdrobnienie od: Wawrzyniec (imię męskie)

SJP.pl

# wawrzycki

nazwisko

SJP.pl

# wawrzyczek

nazwisko

SJP.pl

# wawrzyk

nazwisko

SJP.pl

# wawrzyn

laur;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane ze względu na skórzaste, bardzo aromatyczne liście powszechnie używane jako przyprawa; drzewo laurowe;
2. liście i gałązki drzewa laurowego albo zrobiony z nich wieniec, będące w antycznej Grecji i Rzymie symbolem zwycięstwa i sławy;
3. w przenośni: nagroda, uznanie, sława, sukces

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Wawrzyn (Laurus L.), nazywany także laurem, drzewem laurowym – rodzaj drzew i krzewów z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Obejmuje dwa gatunki, spośród których jeden (wawrzyn szlachetny) rośnie w basenie Morza Śródziemnego, a drugi (wawrzyn azorski) spotykany jest na wyspach Makaronezji. Wawrzyn szlachetny rośnie w zaroślach, zwykle w pobliżu wybrzeży, w wąwozach, nad strumieniami i przy źródłach. Wawrzyn azorski jest charakterystyczny dla lasów wawrzynolistnych. Oba gatunki charakterystyczne są z powodu skórzastych i bardzo aromatycznych liści.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miał na imię Wawrzyn i szalały za nim wszystkie pielęgniarki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wawrzyniec mos.

przym. Wawrzyńcowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wawrzyniec

Wiktionary

# wawrzyńcostwo

Wawrzyniec z małżonką; Wawrzyńcowie

SJP.pl

# wawrzyńcowice

Wawrzyńcowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Lorenzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Strzeleczki. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

# wawrzyńcowie

Wawrzyniec z małżonką; Wawrzyńcostwo

SJP.pl

# wawrzyńcowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wawrzyńca lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Wawrzyńca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Wawrzyńcowym sadzie rosną dorodne jabłonie i grusze oraz stare orzechy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wawrzyniec mos., Wawrzek mos., Wawrek mos., Wawrzuś mos., wawrzyn mrz., wawrzynek mrz., Wawrzyn mos., wawrzynowate nmos., wawrzynkowate nmos., wawrzynowość ż., wawrzynowatość ż., wawrzynkowatość ż., Wawrzyńcowa ż., Wawrzyńcówna ż.

przym. Wawrzekowy, Wawrzusiowy, wawrzynowy, wawrzynkowy, wawrzynowaty, wawrzynkowaty

Wiktionary

# wawrzyńczak

nazwisko

SJP.pl

# wawrzyńczyk

nazwisko

SJP.pl

# wawrzynek

niski krzew z rodziny wawrzynkowatych, o trwałych lub opadających liściach, wonnych kwiatach i trujących owocach, rosnący w Europie i Azji; dafne

SJP.pl

Wawrzynek (Daphne L.) – rodzaj roślin z rodziny wawrzynkowatych. Liczy co najmniej 95 gatunków. Rośliny te występują w Eurazji i Afryce Północnej, z czego w Europie obecnych jest 17 gatunków. Największe zróżnicowanie jest w Azji wschodniej, tylko w Chinach rosną 52 gatunki, z czego 41 to endemity, cztery gatunki rosną w Japonii, jeden na Kamczatce. W Polsce występują w naturze dwa gatunki – wawrzynek główkowaty D. cneorum i wawrzynek wilczełyko D. mezereum.

Wikipedia

# wawrzyniak

nazwisko

SJP.pl

Wawrzyniak (niem. Lorbeer-Berg, Lorbeerberg) – wzniesienie (668 m n.p.m.), w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Wałbrzyskich, w paśmie Gór Czarnych.

Wikipedia

# wawrzyniec

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wawrzyniec – spolszczona postać imion Laurencjusz i Laurenty.

Imię wywodzi się od słowa wawrzyn, które pochodzi od łac. laurus.

Żeńskie formy: Laurencja, Laurentyna

Imieniny Wawrzyńca przypadają: 8 stycznia, 3 lutego, 3 czerwca, 6 czerwca, 21 lipca, 22 lipca, 10 sierpnia, 16 sierpnia, 5 września, 27 września, 28 września i 14 listopada.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój nauczyciel łaciny i greki ma na imię Wawrzyniec.

(1.1) Wawrzyniec Hajda, zwany śląskim Wernyhorą, w swoich wierszach okolicznościowych, bajkach, podaniach i legendach głosił proroctwa o wskrzeszeniu Polski.

(1.1) W Kościele katolickim na 10 sierpnia przypada wspomnienie św. Wawrzyńca z Rzymu, patrona bibliotekarzy, kucharzy, piekarzy i ubogich oraz chroniącego od reumatyzmu.

(1.1) Bądź pochwalony i uwielbiony, święty Wawrzyńcze, męczenniku (…).

(1.1) Wawrzyńcowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 10 sierpnia, a także 5 września.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vavˈʒɨ̃ɲɛt͡s, AS: vavžỹńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wawrzyńcowa ż., Wawrzyńcówna ż., Wawrzyństwo lm m., Wawrzyn mos., wawrzyn mrz., wawrzynek mrz., wawrzynowate nmos., wawrzynkowate nmos., wawrzynowość ż., wawrzynowatość ż., wawrzynkowatość ż.

:: zdrobn. Wawrzek mos., Wawrzuś mos.

przym. Wawrzyńcowy, Wawrzekowy, Wawrzusiowy, wawrzyniecki, wawrzynowy, wawrzynkowy, wawrzynowaty, wawrzynkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wawrzyn, war. Laurencjusz, Laurenty; zdrobn. Wawrzek, Wawrzuś

Wiktionary

# wawrzynkowate

rodzina z klasy dwuliściennych obejmująca około 750 gatunków krzewów, rzadziej niskich drzew, o promienistych kwiatach i liściach ułożonych skrętolegle, bez przylistków

SJP.pl

Wawrzynkowate (Thymelaeaceae Juss.) – rodzina roślin należąca według systemu APG do rzędu ślazowców, według starszych systemów klasyfikacyjnych do rzędu wawrzynkowców (Thymelaeales). Rodzajem typowym jest wilczypieprz Thymelaea Mill. Przedstawiciele rodziny są rozpowszechnieni na świecie z wyjątkiem obszarów na północy Azji i Ameryki Północnej, Półwyspu Indyjskiego (są jednak na Cejlonie) i obszarów pustynnych w Afryce północnej i południowo-zachodniej oraz na Półwyspie Arabskim. Największe zróżnicowanie osiągają na stepach Azji, w obszarze śródziemnomorskim oraz w tropikalnej Afryce i Australii. We florze Polski rodzina reprezentowana jest tylko przez trzy gatunki należące do dwóch rodzajów – wawrzynek (Daphne) i wilczypieprz (Thymelaea). Większość przedstawicieli to rośliny światłolubne rosnące w suchych lasach i zaroślach. Wiele roślin z tej rodziny jest trująca.

Wikipedia

# wawrzynkowaty

o cechach wawrzynkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# wawrzynkowy

→ wawrzynek

SJP.pl

#### Patrz:

wawrzynek

# wawrzynolistny

przymiotnik

(1.1) bot. mający liście jak wawrzyn

Wiktionary

# wawrzynostwo

Wawrzyn z małżonką; Wawrzynowie

SJP.pl

# wawrzynowate

o cechach wawrzynowatych (laurowatych; rodzina roślin); laurowaty

SJP.pl

Wawrzynowate, laurowate (Lauraceae Juss.) – rodzina głównie drzew i krzewów należąca do rzędu wawrzynowców (Laurales). Należy tu około 50 rodzajów i około 2850–3000 gatunków. Są to rośliny strefy tropikalnej i subtropikalnej, najbardziej zróżnicowane w Azji Południowo-Wschodniej i Ameryce Północnej. Najdalej od równika sięgają wschodniej Kanady, południowego Chile, Nowej Zelandii. We florze Polski brak przedstawicieli tej rodziny. W Europie rosną tylko w obszarze śródziemnomorskim. Rośliny te są istotnym składnikiem lasów równikowych i lasów twardolistnych.

Wikipedia

# wawrzynowaty

o cechach wawrzynowatych (laurowatych; rodzina roślin); laurowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający wawrzyn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wawrzyniec mos., wawrzyn, wawrzynowate

przym. wawrzynowy, Wawrzyńcowy

Wiktionary

# wawrzynowce

rząd drzew, krzewów i pnączy z klasy dwuliściennych; laurowce

SJP.pl

Wawrzynowce (Laurales Perleb) – rząd roślin okrytonasiennych, w obrębie których stanowi jeden ze starszych kladów zaliczany do grupy magnoliowych w obrębie wczesnych dwuliściennych. Takson siostrzany dla rzędu magnoliowców (Magnoliales). Należy tu 7 rodzin z 91 rodzajami i ok. 2860 gatunkami. Są to głównie drzewa i krzewy występujące w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Kilka rodzajów rośnie też w klimacie umiarkowanym. W Polsce brak przedstawicieli we florze rodzimej, wiele gatunków uprawianych jest jednak jako rośliny ozdobne. Należy tu szereg znanych powszechnie roślin ozdobnych, owocowych lub przyprawowych takich jak np. wawrzyn szlachetny, cynamonowiec, awokado, sasafras.

Wikipedia

# wawrzynowicz

nazwisko

SJP.pl

# wawrzynowie

imię męskie

SJP.pl

# wawrzynowiec

przedstawiciel rzędu drzew, krzewów i pnączy z klasy dwuliściennych; laurowiec

SJP.pl

# wawrzynowy

przymiotnik od: wawrzyn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wawrzynem, dotyczący wawrzynu; wykonany z wawrzynu; zawierający wawrzyn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wawrzyn mrz., Wawrzyniec m., wawrzynowate lm., wawrzynowce lm.

:: zdrobn. wawrzynek m.

przym. wawrzynowaty, Wawrzyńcowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) laurowy

Wiktionary

# wawrzyński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ludwika Wawrzyńska – polski pedagog
- Marek Wawrzyński – polski poeta współczesny
- Tomasz Wawrzyński – polski wojskowy
- Wojciech Wawrzyński – polski specjalista zagadnień transportowych

Wikipedia

# wawrzyny

laur;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane ze względu na skórzaste, bardzo aromatyczne liście powszechnie używane jako przyprawa; drzewo laurowe;
2. liście i gałązki drzewa laurowego albo zrobiony z nich wieniec, będące w antycznej Grecji i Rzymie symbolem zwycięstwa i sławy;
3. w przenośni: nagroda, uznanie, sława, sukces

SJP.pl

Wawrzyny (niem. Laurienen) – kolonia w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# wawrzyszów

2 miejscowości w Polsce:

- Wawrzyszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
- Wawrzyszów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wolanów

Inne:

- Wawrzyszów – miejscowość na Słowacji

Zobacz też: Kolonia Wawrzyszów

Wikipedia

# wawszczak

nazwisko

SJP.pl

# wawszczyk

nazwisko

SJP.pl

# wayang

[czytaj: wajang] ogólna nazwa indonezyjskich przedstawień teatralnych, wśród których najbardziej rozpoznawany jest teatr cieni

SJP.pl

Wayang – nazwa form teatralnych w kulturze indonezyjskiej.

Najbardziej upowszechnioną formą teatralną w Indonezji jest wayang kulit, czyli przedstawienie teatru cieni. W teatrze wayang kult stosuje się figurki (rozmiar od kilku centymetrów aż do jednego metra), wykonane ze skóry (kulit) i perforowane tak, aby po oświetleniu lampą tworzyły wzory świetlne i cienie na ekranie projekcyjnym (kelir). Figurki różnią się rozmiarem, kształtem, kolorem i kostiumem w zależności od rodzaju przedstawienia.

Wikipedia

# wayne

[czytaj: łejn]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko, m.in. John Wayne (1907-1979) - amerykański aktor filmowy

SJP.pl

## Lokalizacje w Stanach Zjednoczonych

### Miejscowości

- Wayne – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Kane
- Wayne – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Kennebec
- Wayne – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Wayne
- Wayne – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Wayne
- Wayne – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Passaic
- Wayne – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben
- Wayne – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wood
- Wayne – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie McClain
- Wayne – obszar niemunicypalny w stanie Pensylwania, w hrabstwie Delaware
- Wayne – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Wayne
- Wayne – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Lafayette
- Wayne – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washington

Wikipedia

# wąż

1. drapieżny gad lądowy lub wodny;
2. szereg ludzi lub pojazdów;
3. coś poruszającego się zygzakiem;
4. człowiek podstępny i przebiegły;
5. giętka rura doprowadzająca ciecz lub gaz;
6. wąż świetlny - świecący przewód elektryczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

- wąż – gad z rzędu łuskonośnych
- Wąż – gra komputerowa
- Wąż – gwiazdozbiór równikowy
- Wąż – herb szlachecki
- Wąż – polska antynagroda filmowa

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃ʃ, AS: võũ̯š

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąż mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Ser

Wiktionary

# waza

rodzaj naczynia ceramicznego przeznaczonego najczęściej do podawania zupy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. tylko w lm. Wazowie → dynastia panująca w Polsce w latach 1587–1668;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. przedstawiciel dynastii Wazów (1.1)

Wiktionary

Waza – duże, szerokie i głębokie ceramiczne naczynie, przeważnie z dwoma uchwytami i przykrywką, służące do podawania zup. Wazy wykonywane są przede wszystkim z porcelany lub fajansu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jedyny syn króla polskiego Jana Kazimierza został pochowany w Krypcie Wazów w Grobach Królewskich na Wawelu.

(2.1) Król Zygmunt III Waza grał w piłkę.

Wiktionary

# wazari

jedna z trzech ocen (yuko, wazari, ippon) przyznawanych przez sędziów w judo sportowym za udane wykonanie akcji, waza-ari

SJP.pl

# wazeczka

zdrobnienie od: wazka

SJP.pl

# wazektomia

w medycynie: chirurgiczne podwiązanie nasieniowodów w celach antykoncepcyjnych, prowadzące do nieodwracalnej bezpłodności mężczyzny; vasectomia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Adam nie chce mieć już więcej dzieci, więc postanowił poddać się wazektomii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja, AS: vazektõmʹi ̯a

Wiktionary

# wazelina

1. węglowodór uzyskiwany z ropy naftowej, używany jako podłoże do maści i kremów;
2. lizusostwo; pochlebianie i przesadne usługiwanie komuś;
3. wazeliniarz; lizus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

(1.2) przen. lizusostwo

Wiktionary

Wazelina – substancja mazista, bezwonna, niskotopliwa, niewysychająca, koloru od białego poprzez żółty do brązowego – we wszystkich wypadkach dość prześwitująca. Jest mieszaniną węglowodorów parafinowych (alkanów) z pogranicza stałego i ciekłego stanu skupienia w normalnych warunkach otoczenia (temperatura topnienia 35–45 °C) – głównie są to dokozan (C22H46) i trikozan (C23H48). W innych wersjach może wykazywać wyższą temperaturę topnienia (36–60 °C) i zawierać głównie nasycone węglowodory o >25 atomach węgla. Otrzymywana jest z wybranych rodzajów ropy naftowej.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wazeliniarstwo n., wazeliniarz m., wazeliniara ż., wazelinowanie n., wazeliniarskość ż.

:: zdrobn. wazelinka ż.

czas. wazelinować ndk.

przym. wazelinowy, wazeliniarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. E905b

Wiktionary

# wazeliniara

kobieta przesadnie komuś nadskakująca, przypochlebiająca się w celu osiągnięcia własnych korzyści

SJP.pl

# wazeliniarka

→ wazeliniarz

SJP.pl

#### Patrz:

wazeliniarz

# wazeliniarski

przymiotnik od: wazeliniarz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. pogard. związany z wazeliniarzem i/lub wazeliniarstwem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wazeliniarskość ż., wazelina ż., wazeliniarz m., wazeliniara ż., wazeliniarstwo n.

przym. wazelinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pochlebczy, lizusowski

Wiktionary

# wazeliniarskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wazeliniarskie; cecha tych, którzy są wazeliniarscy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wazeliniarski, wazelinowy

przysł. wazeliniarsko

rzecz. wazelina ż.

Wiktionary

# wazeliniarstwo

podlizywanie się komuś w celu osiągnięcia korzyści bądź satysfakcji

SJP.pl

# wazeliniarz

potocznie: lizus, pochlebca; dupoliz, dupowłaz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. osoba przesadnie komuś schlebiająca i usługująca, zwłaszcza komuś wyżej postawionemu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wazelina ż., wazeliniarstwo n.

:: fż. wazeliniara ż.

czas. wazelinować

przym. wazeliniarski, wazelinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pochlebca, lizus

Wiktionary

# wazelinowaty

przypominający konsystencją wazelinę, podobny do wazeliny

SJP.pl

# wazelinowy

przymiotnik od: wazelina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wazeliną, dotyczący wazeliny, zawierający wazelinę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wazelina ż., wazeliniarstwo n., wazeliniarz m., wazeliniara ż., wazelinowanie n., wazeliniarskość ż., wazelinka ż.

czas. wazelinować ndk.

przym. wazeliniarski

Wiktionary

# ważenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ważyć.

(1.2) sport. oficjalne określanie wagi zawodnika przed walką bokserską połączone z prezentacją

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: važẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wyważenie n., przewaga ż., waga ż., zważenie n., wagowy mos.

czas. wyważyć, ważyć ndk., zważyć dk.

przym. wagowy, ważki, ważny

Wiktionary

# wąziusieńki

zdrobnienie od: wąski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wąski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃w̃ʑüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: võũ̯źüśė̃ńḱi

Wiktionary

# wąziuteńki

zdrobnienie od: wąski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wąski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kilka rolek wąziuteńkiej taśmy fotograficznej zdziałało cud.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃w̃ʑuˈtɛ̃ɲci, AS: võũ̯źutẽńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąskość

przym. wąski, wąziutki

przysł. wąsko, wąziutko, wąziuteńko

Wiktionary

# wąziutki

zdrobnienie od: wąski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: wąski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃ˈʑutʲci, AS: võũ̯źutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąskość

przym. wąski, wąziuteńki

przysł. wąsko, wąziutko, wąziuteńko

Wiktionary

# wazka

mała waza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. owad z rzędu ważek (nazwa systematyczna|Odonata|Fabricius|ref=tak.), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

(1.2) rzad. zdrobn. od waga

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. → zob. ważki.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zawierały w swej głębi krynicznej komary, muchy, mole, skrzydełka ważek, nogi pajączków, mrówki, maleńkie nie widziane chrząszczki, ćmy, szczątki kory i gałązek, kwiatuszki, okruchy szyszek, igły przedziwnych sosen, jakich już nie posiada ta ziemia nigdzie na całym swoim obszarze, kępki mchu, krople wody, ziarenka piaskowe.

(2.1) Przed tobą ciągnie się ważka uliczka, a tu i ówdzie porozrzucane domy bez dachów, mówią ci, że się znajdujesz w grodzie umarłych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaʃka, AS: vaška

Wiktionary

# ważki

książkowo: mający dużą wagę, duże znaczenie; ważny, znaczący, istotny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. ważny

(1.2) daw. dość ciężki

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: ważka

Wiktionary

Ważki (Odonata) – rząd drapieżnych, starych ewolucyjnie owadów o przeobrażeniu niezupełnym, smukłym ciele, dużych oczach złożonych, krótkim tułowiu, silnie wydłużonym odwłoku i dwóch parach skrzydeł, które w stanie spoczynku są rozłożone na boki lub podniesione do góry. Tradycyjnie zaliczane są wraz z jętkami (Ephemeroptera) do grupy prymitywnych owadów staroskrzydłych (Palaeoptera), których większość już wymarła. Są związane ze środowiskiem wodnym – larwy żyją w wodzie, a osobniki dorosłe (imagines) przebywają w pobliżu zbiorników z wodą stojącą lub płynącą. Ważki są bardzo dobrymi lotnikami. Latają szybko i bezgłośnie. U większości gatunków jest wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvaʃʲci, AS: vašʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ważkość ż., waga ż., ważenie n., wagowy mos.

czas. ważyć, wyważyć

przym. wagowy

Wiktionary

# ważkość

dawniej:
1. ważność, doniosłość;
2. ciężar

SJP.pl

# ważkowate

1. żupałek ważkowaty - owad z rzędu sieciarek;
2. o cechach ważkowatych (rodzina ważek różnoskrzydłych)

SJP.pl

Wikipedia

# ważkowaty

1. żupałek ważkowaty - owad z rzędu sieciarek;
2. o cechach ważkowatych (rodzina ważek różnoskrzydłych)

SJP.pl

# ważkowy

→ ważka

SJP.pl

#### Patrz:

ważka

# ważniacki

→ ważniak

SJP.pl

#### Patrz:

ważniak

# ważniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od ważniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ważniak m.

Wiktionary

# ważniaczka

→ ważniak

SJP.pl

#### Patrz:

ważniak

# ważniak

ktoś podkreślający swoją władzę, wywyższający się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba zarozumiała

(1.2) pogard. ktoś bardzo ważny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciekawe, kto na tego ważniaka zagłosuje?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ważniactwo n., ważność ż.

:: zdrobn. ważniaczek mos.

:: fż. ważniaczka ż.

przym. ważny

przysł. ważnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pyszałek, zarozumialec

(1.2) osobistość; pot. figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha; przest. oficjał; dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent, VIP; przen. gruba ryba; lekcew. pogard. bubek

Wiktionary

# ważniakowaty

bufonowaty, pyszałkowaty;
1. uważający się za osobę ważniejszą i lepszą od innych;
2. świadczący o takich cechach, np. ważniakowaty wyraz twarzy

SJP.pl

# ważnić

ważnić się - zwracać na siebie uwagę swoją ważnością

SJP.pl

# ważnie

przysłówek

(1.1) mając moc prawną, obowiązując

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ważny, wagowy

rzecz. ważniak mos., ważność ż., wagowy mos., waga ż.

czas. wyważyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prawomocnie, wiążąco

Wiktionary

# ważniej

stopień wyższy od przysłówka: ważnie

SJP.pl

# ważniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ważny

SJP.pl

# ważność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. cecha tego, co ważne, mające moc prawną

(1.2) cecha tego, co ważne, mające duże znaczenie

Wiktionary

- Ważność w sensie prawnym – obowiązywanie aktu prawnego lub dokumentu
- Ważność w sensie filozoficznym – podstawowa kategoria i przedmiot aksjologii, pojęcie filozoficzne

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvaʒnɔɕt͡ɕ, AS: važność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ważniak m.

przym. ważny

przysł. ważnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) waga, znaczenie, powaga, doniosłość

Wiktionary

# ważny

1. mający duże znaczenie; znaczący, istotny, doniosły, kluczowy;
2. o człowieku: mający władzę i stanowisko, mogący wiele załatwić; znaczący, wpływowy;
3. mający znaczenie wobec prawa, zgodny z przepisami; prawomocny, przepisowy, obowiązujący;
4. ironicznie: okazujący swoje znaczenie, wywyższający się; dumny, wyniosły, zarozumiały;
5. nadający się do spożycia, użytku;
6. wyrażający czyjeś przekonanie o swoim znaczeniu, np. ważna mina;
7. dawniej: mający dużą wagę; ciężki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający duże znaczenie

(1.2) mający odpowiedzialne stanowisko, duże wpływy

(1.3) mający moc prawną, obowiązujący

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Ważny – rzymskokatolicki duchowny
- Jarosław Ważny – polski dziennikarz, muzyk, puzonista
- Jerzy Ważny – polski nauczyciel akademicki, inżynier
- Władysław Ważny – kapitan Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej, organizator ruchu oporu we Francji.
- Zenon Ważny – polski sportowiec

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten dokument jest dla mnie bardzo ważny.

(1.2) Miejsca na przedzie widowni są zarezerwowane dla ważnych osobistości.

(1.3) Ten akt już przestał być ważny.

(1.3) Trzeba pamiętać, że głos ważny to taki, który został oddany tylko na jedną listę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaʒnɨ, AS: važny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagowy mos., ważność ż., ważniak m., waga ż., ważenie n., zważenie n.

przysł. ważnie

czas. uważyć, wyważyć

przym. wagowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) doniosły, decydujący, istotny, kluczowy, liczący się, nie bez znaczenia, poważny, przesądzający, ważki, zasadniczy; pot. nie w kij dmuchał

(1.2) prominentny, ustosunkowany, wpływowy, wysoko postawiony

(1.3) aktualny, bieżący, obowiązujący

Wiktionary

# wazodylatacja

rozszerzenie się światła naczyń krwionośnych wskutek rozkurczu ich mięśni gładkich

SJP.pl

Wazodylatacja, wazodilatacja – rozkurcz mięśni gładkich w ścianie naczyń krwionośnych. Skutkiem tego procesu jest poszerzenie światła naczyń i spadek ciśnienia krwi, ponieważ rośnie ogólna objętość układu krwionośnego przy stałej objętości krwi. Procesem przeciwnym do wazodylatacji jest wazokonstrykcja.

Substancje powodujące wazodylatację (wazodylatatory) są stosowane jako leki w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz chorób obwodowych naczyń krwionośnych.

Wikipedia

# wazon

ozdobne naczynie na cięte kwiaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

Wiktionary

Wazon – naczynie, najczęściej wykonane z porcelany lub szkła, o podłużnym, wysokim kształcie, służące do przechowywania kwiatów.

W architekturze element rzeźby architektonicznej, rozpowszechniony szczególnie w baroku i klasycyzmie, stosowany w ścisłym związku z budowlą (jako zwieńczenie frontonów i balustrad) oraz w postaci wolnostojącej dekoracji w ogrodzie na postumencie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na stole stał wazon z tulipanami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvazɔ̃n, AS: vazõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waza ż.

:: zdrobn. wazonik m.

przym. wazonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) flakon

Wiktionary

# wazonek

dawniej: wazonik - mały wazon

SJP.pl

# wazonik

zdrobnienie od: wazon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wazon

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie wazon, lecz tylko mały wazonik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wazon m., waza ż.

Wiktionary

# wazonkowce

pierścienica z rzędu skąposzczetów, żyjąca w wodzie lub glebie; doniczkowiec

SJP.pl

Wazonkowcowate, wazonkowce, doniczkowce (Enchytraeidae) – rodzina małych i średniej wielkości pierścienic zaliczanych do skąposzczetów. Są szeroko rozprzestrzenione, szczególnie w strefach klimatu umiarkowanego. Znanych jest kilkaset gatunków występujących na lądzie oraz w przybrzeżnej strefie jezior i mórz. W faunie Polski odnotowano 94 gatunki, m.in. wazonkowiec biały (Enchytraeus albidus) i wazonkowiec czerwony (Lumbricillus lineatus).

Wikipedia

# wazonkowcowate

rodzina pierścienic z podgromady skąposzczetów; doniczkowce, wazonkowce

SJP.pl

Wazonkowcowate, wazonkowce, doniczkowce (Enchytraeidae) – rodzina małych i średniej wielkości pierścienic zaliczanych do skąposzczetów. Są szeroko rozprzestrzenione, szczególnie w strefach klimatu umiarkowanego. Znanych jest kilkaset gatunków występujących na lądzie oraz w przybrzeżnej strefie jezior i mórz. W faunie Polski odnotowano 94 gatunki, m.in. wazonkowiec biały (Enchytraeus albidus) i wazonkowiec czerwony (Lumbricillus lineatus).

Wikipedia

# wazonkowiec

pierścienica z rzędu skąposzczetów, żyjąca w wodzie lub glebie; doniczkowiec

SJP.pl

# wazonkowy

ślepucha wazonkowa - gatunek węża z rodziny ślepuchowatych

SJP.pl

# wazonowy

przymiotnik od: wazon

SJP.pl

# wazopresyna

hormon syntetyzowany w podwzgórzu, działający kurcząco na naczynia krwionośne, zwiększający ciśnienie krwi i zatrzymujący wodę w ustroju; antydiuretyna, hormon antydiuretyczny, ADH

SJP.pl

Hormon antydiuretyczny, wazopresyna, adiuretyna, ADH (ang. antidiuretic hormone), AVP (ang. arginine vasopressin) – organiczny związek chemiczny z grupy oligopeptydów, pełniący u ssaków (także u człowieka) funkcję hormonu.

Wikipedia

# wazowie

dynastia panująca w latach 1523-1654 w Szwecji i 1587-1668 w Polsce

SJP.pl

Wazowie (szw. Vasaätten) – dynastia szwedzka panująca w Królestwie Szwecji w latach 1523–1654, w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1587–1668 oraz na Śląsku w księstwie opolsko-raciborskim w latach 1645–1666 i w księstwie nysko-otmuchowskim w latach 1625–1655.

Nazwa dynastii pochodzi prawdopodobnie od godła vase (pol. snopek, wiązka rózg, faszyna) znajdującego się w herbie rodu.

Wikipedia

# wazowy

przymiotnik od: waza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wazą, dotyczący wazy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waza ż.

Wiktionary

# ważyć

1.
a) określać ciężar czegoś, posługując się wagą; odważać;
b) oceniać ciężar czegoś, trzymając to w ręku;
2. mieć określony ciężar;
3. książkowo, przenośnie: mieć znaczenie;
4. książkowo: rozważać coś;
5. dawniej: cenić;
6. ważyć się:
a) określać własny ciężar;
b) być rozważanym;
c) rzadko: kiwać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) określać czyjś ciężar za pomocą wagi

(1.2) ostrożnie, powoli podejmować decyzję, wybierać coś

(1.3) daw. cenić, poważać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) mieć jakiś ciężar, masę

(2.2) pot. inform. mieć rozmiar

czasownik zwrotny niedokonany ważyć się

(3.1) określać własny ciężar za pomocą wagi

(3.2) mieć odwagę, by coś zrobić

(3.3) być w trakcie ustalania, gdy losy nie są pewne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ze trzy razy ważyłem tę mąkę, jednak za każdym razem waga podaje mi co innego.

(1.2) Karol długo ważył w sobie te kontrowersyjne słowa.

(2.1) Ona chyba waży ze sto kilo!

(2.2) Ten plik waży aż 60 giga?!

(3.1) Moja siostra codziennie wchodzi na wagę, waży się i schodzi niezadowolona.

(3.2) Nie waż się wychodzić z domu, kiedy masz szlaban!

(3.3) W sądzie ważą się dalsze losy mężczyzny, który zabił we własnej obronie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaʒɨt͡ɕ, AS: važyć

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2) rzecz. waga ż., odważnik m., przewaga ż., ważenie n.; czas. odważać, odważyć, zważyć

(1.2) czas. rozważać, rozważyć, lekceważyć; rzecz. rozwaga ż.

Wiktionary

# ważyk

nazwisko

SJP.pl

# wał

1. potocznie: ktoś głupi, tępy;
2. wulgarnie: członek męski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj nasypu, usypisko z ziemi, naturalne lub sztuczne

(1.2) narzędzie w kształcie walca osadzonego w ramie na osi, służące do ugniatania i wyrównywania gruntu, nawierzchni dróg itp.

(1.3) techn. element maszyny w kształcie długiego walca, służący do przekazywania obrotów

(1.4) przest. fala

(1.5) pot. akt oszustwa

(1.6) anat. naturalne zgrubienie lub wyniosłość na ciele

(1.7) gest Kozakiewicza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. obraź. ktoś naiwny lub głupi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) wulg. penis

Wiktionary

- wał (maszynoznawstwo)
  - wał giętki
  - wał wykorbiony
  - wał korbowy
  - wał napędowy
  - wałek rozrządu
  - wał odbioru mocy
  - wałek skrętny
- wał (polowy)
- wał (geografia)
  - wał górski
  - wał morenowy
  - wał brzegowy
  - wał wydmowy

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: vaw, AS: vau̯

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. wałowanie n., wałkowanie n., obwałowanie n.

  :: zdrobn. wałek m., wałeczek m.

  czas. wałować ndk., wałkować ndk., obwałować dk., obwałowywać ndk.

  przym. wałowy, przywałowy, wałkowy, walcowaty

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.2) walec

  (1.5) przekręt, szwindel, wałek

  Wiktionary

# wała

wykrzyknienie używane zwykle z odpowiednim gestem; nic z tego

SJP.pl

# wałach

wykastrowany ogier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mężczyzna należący do grupy etnograficznej ludności polskiej, zamieszkującej obszar Śląska Cieszyńskiego, w okolicy Cieszyna i Skoczowa;

Wiktionary

Wałach – koń trzebiony lub inny przedstawiciel koniowatych (np. muł lub osioł), który w ten sposób przestaje być ogierem. Etymologia terminu wywodzi się od etnonimu Wołoch, i wynika stąd, że prawdopodobnie Wołosi sprowadzili do Polski wałaszenie ogierów wraz z charakterystycznym dla tego ludu stylem pasterskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Górale śląscy sąsiadują od północy z Wałachami.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wałaski

Wiktionary

# wałachowski

nazwisko

SJP.pl

# wałaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Wałachów, związany z Wałachami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Dębowcu można zobaczyć typową zabudowę wałaską.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wałach mrz.

Wiktionary

# wałaszek

nazwisko

SJP.pl

# wałaszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wałaszyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wałaszyć

rzecz. wałach mzw.

Wiktionary

# wałaszyć

trzebić ogiera

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) kastrować ogiera

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈwaʃɨt͡ɕ, AS: vau̯ašyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wałaszenie n., wałach m., wałaszek m., Wałachowo

przym. wałaszy

Wiktionary

# wałbrzych

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wałbrzych (niem. Waldenburg, śl-niem. Walmbrig, Walmbrich, cz. Valdenburk, Valbřich) – miasto na prawach powiatu na południowym zachodzie Polski, w województwie dolnośląskim nad Pełcznicą. Miasto leży na Pogórzu Zachodniosudeckim i Sudetach Środkowych w pasmie Gór Wałbrzyskich. Historycznie na Dolnym Śląsku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Boguszów-Gorce jest połączony koleją z trzema miastami: Wałbrzychem, Marciszowem i Mieroszowem.

(1.1) Winna Basieńka i obita wyładowała się na bitkach wołowych, które mąż lubił z kaszą, a Kazimierz bezskutecznie szukał Jadzi po Wałbrzychu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvawbʒɨx, AS: vau̯bžyχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wałbrzyszanin mos., wałbrzyszanka ż.

przym. wałbrzyski, podwałbrzyski

Wiktionary

# wałbrzyski

związany z Wałbrzychem, dotyczący Wałbrzycha

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wałbrzycha, związany z Wałbrzychem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obchody miesięcznicy śmierci górnika wizjonera odbyły się bez udziału prześmiewców i nad grobem po raz pierwszy publicznie pojawiła się idea wzniesienia figury na wałbrzyskim rynku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vawˈbʒɨsʲci, AS: vau̯bžysʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wałbrzych m., Wałbrzyskie n., wałbrzyszanin m., wałbrzyszanka ż.

Wiktionary

# wałbrzyskie

związany z Wałbrzychem, dotyczący Wałbrzycha

SJP.pl

# wałbrzyszanin

mieszkaniec Wałbrzycha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wałbrzycha

(1.2) osoba pochodząca z Wałbrzycha, urodzona w Wałbrzychu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wałbrzych m.

:: fż. wałbrzyszanka ż.

przym. wałbrzyski

Wiktionary

# wałbrzyszanka

mieszkanka Wałbrzycha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wałbrzycha

(1.2) kobieta pochodząca z Wałbrzycha, urodzona w Wałbrzychu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wałbrzych m.

:: fm. wałbrzyszanin m.

przym. wałbrzyski

Wiktionary

# wałcz

wymawiać głoskę "ł" jako "u"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wałcz (niem. Deutsch Krone) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba władz powiatu wałeckiego oraz wiejskiej gminy Wałcz.

Wałcz jest powiatowym ośrodkiem administracyjnym, gospodarczym i kulturalnym, siedzibą urzędów i instytucji lokalnych oraz ósmym ośrodkiem miejskim województwa (pod względem liczby ludności).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vawt͡ʃ, AS: vau̯č

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wałczanin m., wałczanka ż.

przym. wałecki

Wiktionary

# wałczanin

mieszkaniec Wałcza

SJP.pl

# wałczanka

mieszkanka Wałcza

SJP.pl

# wałczatka

wałczatka dwuguzka - gatunek pszczoły

SJP.pl

# wałczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. wymowa ortograficzny|ł. jako półsamogłoski IPA4|w. (niezgłoskotwórczego odpowiednika ortograficzny|u., czyli IPA4|u.), nie jako spółgłoski płynnej IPA4|ɫ.

Wiktionary

Wałczenie – wymowa ł jak u niezgłoskotwórczego (w zapisie fonetycznym [w]), spotykana w języku polskim od XVI−XVII wieku. Wymowa taka pojawiła się początkowo na wsi (chłopi) i wśród warstw niewykształconych, a obecnie jest ogólnie przyjętą normą. Przedniojęzykowo-zębowe ł, zwane scenicznym, (w zapisie fonetycznym [ɫ̪]) występuje współcześnie jedynie w gwarach kresowych, na scenie rzadko.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wałczyć ndk.

Wiktionary

# wałczyć

wymawiać głoskę "ł" jako "u"

SJP.pl

# wałczyk

chrząszcz z rodziny ryjkowców; szkodnik młodych drzew świerkowych

SJP.pl

# wałdaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim;

Wiktionary

Wałdaj, romanizowany również jako Valdai lub Valday może oznaczać:

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wałdajski

Wiktionary

# wałdajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wałdajem, dotyczący Wałdaju

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wałdaj mrz.

Wiktionary

# wałdówko

2 miejscowości w Polsce:

- Wałdówko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
- Wałdówko – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Zblewo

Wikipedia

# wałdowo

5 miejscowości w Polsce:

- Wałdowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
- Wałdowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Pruszcz
- Wałdowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
- Wałdowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Kisielice
- Wałdowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda

Wikipedia

# wałecki

dotyczący Wałcza, związany z Wałczem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wałcza, związany z Wałczem

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Wałecki – polski zoolog
- Krzysztof Wałecki – polski muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor i autor tekstów

Jednostki administracyjne o tej nazwie:

- Powiat wałecki – powiat w północno-zachodniej Polsce

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Wałcz m., wałczanin m., wałczanka ż.

Wiktionary

# wałeczek

1. zdrobnienie od: wałek;
2. część toczna mechanizmów, np, łożysk;
3. mikroskopowy twór walcowaty obserwowany przy badaniu moczu, mogący świadczyć o schorzeniu

SJP.pl

# wałeczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wałeczkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wałeczkować ndk.

Wiktionary

# wałeczkowaty

podobny do małego wałka

SJP.pl

# wałeczkowy

przymiotnik od: wałeczek

SJP.pl

# wałęga

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Kamil Wałęga – polski hokeista
- Leon Wałęga – rzymskokatolicki duchowny
- Stanisław Wałęga – polski publicysta
- Władysław Wałęga – polski malarz

Wikipedia

# wałek

element różnych aparatów, maszyn, urządzeń, w kształcie walca, służący zwykle do nawijania czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: wał

(1.2) przedmiot przypominający cylinder

(1.3) techn. element cylindryczny dający się obracać

(1.4) pot. obły kształt powstały poprzez zwinięcie

(1.5) pot. podłużna fałda

(1.6) slang. oszustwo

(1.7) zob. wałek malarski.

(1.8) leśn. segment pnia drzewa pociętego np. piłą

Wiktionary

- wał (maszynoznawstwo)
  - wał giętki
  - wał wykorbiony
  - wał korbowy
  - wał napędowy
  - wałek rozrządu
  - wał odbioru mocy
  - wałek skrętny
- wał (polowy)
- wał (geografia)
  - wał górski
  - wał morenowy
  - wał brzegowy
  - wał wydmowy

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.4) (…) włosy, upięte były szpilkami w dwa wałki po bokach głowy, a reszta, spleciona w długi warkocz, spadała na plecy (…)

  (1.5) Utyłam i znów robią mi się wałki na bokach.

  (1.6) Ta sprawa to jakiś wałek, a nie uczciwy interes.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈvawɛk, AS: vau̯ek

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. wałkownica ż., wałkarz m., wałkowanie n., rozwałkowanie n.

  :: zdrobn. wałeczek m.

  :: zgrub. wał m.

  czas. wałkować ndk., rozwałkować dk.

  przym. wałeczkowaty, wałeczkowy, wałkowy, wałowaty, wałowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.4) rulon, zwój

  (1.6) przekręt, wał, przewał

  (1.8) kłoda

  Wiktionary

# wałęsa

wałęsać się - chodzić bez celu z miejsca na miejsce; szwendać się, tłuc się, włóczyć się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) daw. ten, kto się wałęsa, włóczęga, próżniak

Wiktionary

- Wałęsa – polskie nazwisko. Według danych Bazy PESEL z dnia 27.01.2022 nazwisko to nosi 972 polskich obywateli.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To jest jakaś nacja sama w sobie, odmienna od tej miejskiej, wiejskiej, osiadłej. To ci, co nie przynależą do żadnego pana ani do żadnej gminy, wałęsi różni, wagabundy, swawolni bandosi, bieguni różnego rodzaju.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wałęsanie się n., wałęsizm mrz.

czas. wałęsać się ndk.

Wiktionary

# wałęsać

wałęsać się - chodzić bez celu z miejsca na miejsce; szwendać się, tłuc się, włóczyć się

SJP.pl

# wałęsak

1. wałęsak brazylijski - rodzaj agresywnych oraz silnie jadowitych pająków, żyjących w tropikalnej części Ameryki Południowej i Północnej;
2. wałęsak leśny, wałęsak zwyczajny - gatunki pająków z rodziny pogońcowatych

SJP.pl

Wikipedia

# wałęsizm

potocznie, żartobliwie o jednym ze specyficznych powiedzeń wygłoszonych publicznie przez Lecha Wałęsę, najczęściej zbudowanych na bazie oksymoronów (np. Jestem za, a nawet przeciw!), rzadziej nieścisłości językowych (np. Nie chcem, ale muszem!)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. polit. hist. specyficzne powiedzenie, zwrot językowy pochodzący z publicznych wypowiedzi Lecha Wałęsy lub jemu przypisywany;

(1.2) polit. hist. sposób uprawiania polityki właściwy Lechowi Wałęsie

Wiktionary

Wałęsizmy lub wałęsaliki – specyficzne powiedzenia i zwroty językowe pochodzące z publicznych wypowiedzi Lecha Wałęsy lub jemu przypisywane. Wiele z nich przeniknęło na dłużej do języka polskiego i współczesnej polskiej kultury.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) (…) wyjaśnia: „Otóż — ogólnie rzecz ujmując — »wałęsizm« opiera się na przekonaniu, że wszystko jest zasługą jednej osoby.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wałęsanie n., wałęsa ż., wałęsizacja ż., dewałęsyzacja ż., wałęsowszczyzna ż.

czas. wałęsać się ndk.

Wiktionary

# wałęsówka

potoczna nazwa podwyżek płac przeprowadzonych jesienią 1980 r. na podstawie porozumień gdańskich

SJP.pl

# wałęsowski

taki jak u Wałęsy, właściwy Wałęsie, przypominający zachowanie, wypowiedzi Wałęsy itp.

SJP.pl

# wałkno

Wałkno (niem. Falkenau) – osada w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Nastazin.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Wikipedia

# wałkoń

potocznie: osoba leniwa, nielubiąca podejmować żadnych działań wymagających wysiłku; leń, obibok, nierób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, której nie chce się pracować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wezmę już nigdy tego wałkonia do żadnej pracy.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wałkonić się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bumelant, leniuch, leń, leniwiec, leser, nierób, nygus, obibok, próżniak

Wiktionary

# wałkonić

wałkonić się - potocznie: próżnować

SJP.pl

# wałkoniowaty

potocznie: skłonny do próżnowania, leniwy; leniuchowaty

SJP.pl

# wałkować

czasownik

(1.1) rozpłaszczać kawałek ciasta wałkiem

(1.2) formować wałek z plastycznyastycznej masy

(1.3) przen. mówić o czymś, aż do znudzenia

czasownik zwrotny wałkować się

(2.1) zwijać się w wałki

(2.2) przen. być bezustannie omawianym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vawˈkɔvat͡ɕ, AS: vau̯kovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wałek m., wał m., wałkowanie n., przewałkowanie n.

przym. wałkowy, wałowy

czas. rozwałkować

Wiktionary

# wałkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wałkować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvawkɔˈvãɲɛ, AS: vau̯kovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wał mrz./mzw., wałek

czas. wałkować

Wiktionary

# wałkowaty

przypominający kształtem wałek, podłużny i zaokrąglony

SJP.pl

# wałkówka

rodzaj lądowych ślimak płucodysznych

SJP.pl

# wałkownica

1. wałek do wałkowania ciasta
2. podłużna deszczułka z poprzecznymi karbami do ręcznego maglowania; maglownica

SJP.pl

# wałkownik

strug profilowy o wklęsłej krawędzi ostrza noża; otocznik

SJP.pl

# wałkowy

przymiotnik od: wałek

SJP.pl

# wałówa

potocznie: prowiant na drogę

SJP.pl

# wałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wałować.

Wiktionary

Wałowanie – zabieg uprawowy wykonywany za pomocą wałów polowych, służących do ugniatania roli, kruszenia brył lub skorupy glebowej oraz do wyrównywania powierzchni pola.

Wałowanie dzieli się na:

- ugniatające – wykorzystuje się wały gładkie i pierścieniowe
  - wałowanie lekkimi wałami stosuje się do wyrównania roli przed siewem lub sadzeniem, ugniecenia powierzchni po siewie drobnych nasion, pogniecenia nawozów zielonych przed przyoraniem, likwidowania pomrozowych szczelin w glebie
  - wałowanie ciężkimi wałami stosuje się do dociśnięcia skib po orce łąk lub pastwisk oraz do wałowania łąk (głównie wyrównywania uszkodzonej powierzchni darni)
- kruszące – stosuje się wały typu Croskill, Cambridge i Croskill-Cambridge, przy tego rodzaju wałowaniu jednocześnie z ugniataniem gleby następuje jej kruszenie
- wgłębne – wykonuje się wałem Campbella i strunowym, wałowanie to polega na ugniataniu głębokich warstw gleby bez ugniatania jej powierzchni, celem jest przyspieszenie osiadania roli po opóźnionych orkach siewnych, przyoraniu nawozów zielonych lub obornika

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. niewałowanie n., wał mrz./mzw.

czas. wałować ndk.

Wiktionary

# wałowaty

1. przypominający kształtem wał;
2. potocznie: nierozgarnięty, niemądry, tępy

SJP.pl

# wałóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wałówka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wałówka ż.

Wiktionary

# wałówka

potocznie: prowiant, zwłaszcza otrzymywany w domu na podróż lub pobyt w miejscu, w którym nabycie bądź przygotowanie go może być utrudnione

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. jedzenie przygotowane na drogę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈwufka, AS: vau̯ufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. wałóweczka ż.

:: zgrub. wałówa ż.

przym. wałówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prowiant

Wiktionary

# wałówkowy

przymiotnik od: wałówka

SJP.pl

# wałowy

przymiotnik od: wał

SJP.pl

# wały

1. potocznie: bicie, lanie, baty, cięgi;
2. fortyfikacje

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 11, w tym 3 podstawowe

- Wały – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Brzeg Dolny
- Wały – część wsi Czernikówko w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Czernikowo
- Wały – część wsi Władysławów w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Wały – część wsi Damice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice
- Wały – przysiółek wsi Krzeszówka w woj. małopolskim, w miechowski pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
- Wały – część wsi Zwola w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Gniewoszów
- Wały – część wsi Brzeźnica w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica
- Wały – przysiółek wsi Wysoka w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Łazy
- Wały – część wsi Stawiany w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Kije
- Wały – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
- Wały – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno

Wikipedia

# wb

symbol webera - jednostki strumienia indukcji magnetycznej

SJP.pl

- Weber (jednostka) – jednostka strumienia indukcji magnetycznej w układzie SI
- Warner Bros. – amerykańska wytwórnia filmowa
- WB oznacza także tablice rejestracyjne Bemowa

Wikipedia

# wba

[czytaj: wu-be-A albo dablju-bi-ej] ] skrót od: World Boxing Association - międzynarodowa organizacja boksu zawodowego, utworzona w 1962 roku

SJP.pl

# wbetonować

umocować w betonie

SJP.pl

# wbetonowywać

umocowywać w betonie

SJP.pl

# wbić

1. bijąc, uderzając, wepchnąć w coś;
2. osadzić coś na czymś; nasadzić; nadziać

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wbijać)

(1.1) zob. wbijać.

czasownik zwrotny dokonany (ndk. wbijać się)

(2.1) zob. wbijać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wreszcie Korbal wbił łopatę i odmierzywszy kilka kroków, krechę obcasem przeciągnął.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vbʲit͡ɕ, AS: vbʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wbicie n., wbijanie n.

czas. bić ndk., wbijać ndk.

Wiktionary

# wbicie

1. bijąc, uderzając, wepchnąć w coś;
2. osadzić coś na czymś; nasadzić; nadziać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wbić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvbʲit͡ɕɛ, AS: vbʹiće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wbić, wbijać

rzecz. wbijanie n.

Wiktionary

# wbiec

biegnąc, dostać się dokądś

SJP.pl

# wbieg

potocznie:
1. wbiegnięcie, wbieganie;
2. miejsce, droga wbiegnięcia, wbiegania

SJP.pl

# wbiegać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wbiec, wbiegnąć)

(1.1) biegnąc, wznosić się

(1.2) biegnąc, wstępować w obręb czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Neczypor schylony, przesuwając się między krzakami, wbiegł na pagórek, skąd mógł widzieć chatę na przeciw leżącą.

(1.2) Ledwie w krzaki wbiegamy, a tu ryk i tuż przy nas włazi na drzewo goryl.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wbieganie n., wbiegnięcie n., wbieg m.

Wiktionary

# wbieganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wbiegać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wbiegać

Wiktionary

# wbijać

1. bijąc, uderzając, wpychać w coś;
2. osadzać coś na czymś; nasadzać; nadziewać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wbić)

(1.1) zagłębiać coś w czymś przez uderzanie lub nacisk

(1.2) nasuwać coś na coś, pokonując opór

(1.3) w grze zespołowej: umieszczać piłkę (krążek) w bramce lub koszu

czasownik zwrotny niedokonany wbijać się (dk. wbić się)

(2.1) zagłębiać samego siebie w coś ciasnego

(2.2) ubierać się z trudem w ciasne ubranie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvbʲijät͡ɕ, AS: vbʹii ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wbicie n., wbijanie n.

czas. wbić dk., bić ndk.

Wiktionary

# wbijak

1. przyrząd do pobierania próbek materiałów stałych
2. dźwignia w urządzeniu do automatycznego zasilania wątkiem krosien automatycznych

SJP.pl

# wbijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powodowanie zagłębiania się czegoś w czymś poprzez uderzanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy wbijaniu w ścianę gwoździa, na którym folksdojcz chciał powiesić portret Adolfa, tynk z sufitu odpadł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vbʲiˈjä̃ɲɛ, AS: vbʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wbicie n.

czas. wbijać ndk., wbić dk.

Wiktionary

# wbijarka

urządzenie do wbijania czegoś

SJP.pl

# wbitka

1. środowiskowo: wbicie ostrego narzędzia we własne ciało; samookaleczenie;
2. potocznie: gol, bramka

SJP.pl

# wbrew

na przekór

SJP.pl

przyimek

(1.1) sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

(1.2) daw. uwydatnienie przeciwieństwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wbrew ojcu poszła do zakonu.

(1.1) Wieloryby, wbrew swojej nazwie, są ssakami.

(1.1) Wbrew powszechnej opinii feudałowie rzadko korzystali z prawa pierwszej nocy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vbrɛf, AS: vbref

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) na przekór, pomimo

Wiktionary

# wc

[czytaj: wu-CE] skrót od angielskiego: water closet (ubikacja, toaleta); wc, w.c.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ubikacja

Wiktionary

- wc – uniksowe narzędzie do liczenia słów, znaków, linii lub bajtów w pliku lub potoku
- WC lub w.c. – pot. ubikacja, toaleta
- muszla klozetowa (ang. water closet, WC) – element wyposażenia ubikacji umożliwiający wypróżnianie się lub oddawanie moczu w pozycji siedzącej, bądź stojącej
- kompakt WC – element wyposażenia ubikacji będący połączeniem muszli klozetowej oraz spłuczki toaletowej
- WC – amerykański raper, członek formacji hip-hopowej Westside Connection
- WC – polski zespół punkrockowy
- węglik wolframu – związek chemiczny o wzorze sumarycznym WC
- węzeł drogowy typu WC

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bolek skoczył jeszcze do WC.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿ˈt͡sɛ, AS: vu‿ce

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) toaleta, latryna, ustęp, wychodek; reg. śl. haziel.; grub. sracz, kibel, klop, bardacha; eufem. wujek Czesiek, miejsce potrzebne, miejsce sekretne; eufem. tam, gdzie król piechotą chodzi; daw. waterklozet

Wiktionary

# wcale

całkiem, zupełnie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) …używany z przeczeniem „nie”, komunikujący, że jakiś stan nie dotyczy wspomnianego obiektu

(1.2) …pot. komunikujący, że jakiś stan dotyczy wspomnianego obiektu w stopniu wystarczającym, wbrew oczekiwaniom

(1.3) stpol. zupełnie

partykuła

(2.1) …używana z przeczeniem „nie”, podkreślająca, że mówiący jest przekonany o wyrażanym sądzie, wbrew przypuszczeniom rozmówcy, że jest inaczej

(2.2) …pot. zaprzeczająca sądowi wyrażonemu przez rozmówcę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kasia i Basia są bliźniaczkami, ale wcale nie są do siebie podobne.

(1.2) Ta nowa szefowa jest wcale sympatyczna.

(2.1) Wyszłam za niego wcale nie dla pieniędzy.

(2.1) – Jesteś na mnie zły? – Wcale nie, jestem tylko zmęczony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈft͡salɛ, AS: fcale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) w ogóle, ani-ani, ani na cal, ani krzty

(1.2) dość

(2.1) bynajmniej

(2.2) nieprawda

Wiktionary

# wcc

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = telekom. inform. wirtualne call center;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dla małych firm, WCC stanowi tanią alternatywę wobec sprzętowego call center.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿t͡sɛ‿ˈt͡sɛ, AS: vu‿ce‿ce

Wiktionary

# wcedzić

rzadko: cedząc, wlać gdzieś

SJP.pl

# wcelować

rzucając lub strzelając, trafić w cel

SJP.pl

# wchód

dawniej: wchodzenie, wstępowanie; wejście, dostęp

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wejście, miejsce wchodzenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wchodzenie n., chodzenie n.

czas. wejść, wchodzić ndk., chodzić dk.

Wiktionary

# wchodowy

dawniej: wejściowy, np. drzwi wchodowe

SJP.pl

# wchodzący

przemieszczać się do wewnątrz czegoś

SJP.pl

# wchodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wstępowanie w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.

(1.2) wspinanie się, przemieszczanie się w górę

(1.3) wstępowanie na coś nogą (nogami)

(1.4) stawanie się członkiem czegoś

(1.5) stawanie się elementem zbioru, elementem składowym

(1.6) rozpoczynanie gry, np. na boisku, w karty

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: fχoʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wchód m., wejściówka ż., wejście n.

czas. wchodzić ndk., wejść dk.

przym. wchodowy, wchodny, wejściowy

Wiktionary

# wchodzić

przemieszczać się do wewnątrz czegoś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wejść)

(1.1) wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.

(1.2) wspinać się, iść w górę

(1.3) stawać się członkiem czegoś

(1.4) wstępować na coś nogą (nogami)

(1.5) stawać się elementem zbioru, elementem składowym

(1.6) rozpoczynać grę, np. na boisku, w karty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pasażerowie wchodzą na pokład samolotu.

(1.1) Statki wchodzą do portu.

(1.1) Piłka weszła do bramki.

(1.2) Alpinista wszedł na szczyt góry.

(1.2) Gdy wszedłem na górę, ona już spała.

(1.2) Gdy weszłam na górę, on już spał.

(1.3) Niektórzy twierdzą, że nie warto wchodzić do Unii Europejskiej.

(1.4) Modelki codziennie wchodzą na wagę.

(1.5) W skład zestawu wchodzi pięć części.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: fχoʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wchód m., wejściówka ż., wchodzenie n., wejście n.

czas. wejść dk.

przym. wchodowy, wchodny, wejściowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wkraczać, iron. włazić

(1.2) zob. wspinać się.

(1.3) przystępować

Wiktionary

# wchłaniać

wciągać w siebie, chłonąć, wsysać

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. wchłonąć)

(1.1) wciągać w siebie, chłonąć, wsysać

(1.2) czynić częścią większej całości, np. grupy

czasownik zwrotny niedokonany wchłaniać się (dk. wchłonąć się)

(2.1) być wciąganym, wsysanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Sytuacja przedsiębiorstw małych i średnich stawała się coraz trudniejsza. Niektóre bankrutowały, niektóre podporządkowywali sobie lub wchłaniali bogatsi i potężniejsi konkurenci.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. chłonąć, pochłaniać, wchłonąć dk.

rzecz. wchłanianie n., chłoniak mrz., wchłonięcie n.

Wiktionary

# wchłanialny

o lekach, kosmetykach: dający się wchłonąć i przyswoić przez organizm

SJP.pl

# wchłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wchłaniać.

Wiktionary

Resorpcja (łac. resorptio z łac. resorbo – wchłaniam, pochłaniam), wchłanianie – proces przenikania substancji przez powierzchnie.

Pojęcie stosowane w biologii i medycynie, gdzie może oznaczać w zależności od kontekstu różne zjawiska:

- wchłanianie pokarmu – kiedy pokarm przenika przez powierzchnie jelita cienkiego;
- resorpcja w nerkach (wchłanianie zwrotne) – kiedy to woda, niektóre jony (np. potasu, sodu), aminokwasy oraz glukoza w procesie powstawania moczu przenikają przez powierzchnie nabłonków w kanalikach nerkowych;
- resorpcja kości – powolne wchłanianie składników mineralnych kości prowadzące do jej wymiany lub zaniku. W zdrowym organizmie jest ona procesem naturalnym, prowadzącym do odnowy tkanki kostnej. Wzmożona resorpcja kości jest jednym z objawów osteoporozy;
- resorpcja płodu – rozłożenie i wchłonięcie martwego płodu w macicy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: fxwãˈɲä̃ɲɛ, AS: fχu̯ãńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wchłaniać, wchłonąć

rzecz. chłoniak mrz., wchłonięcie

Wiktionary

# wchłonąć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|wchłaniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wchłanianie n., wchłonięcie n., chłoniak mrz.

czas. chłonąć, pochłaniać, wchłaniać ndk.

przym. chłonny

Wiktionary

# wchłostać

potocznie: sprawić komuś lanie; wlać

SJP.pl

# wciąć

cięciem zrobić zagłębienie

SJP.pl

# wciąg

urządzenie do podnoszenia ciężarów; podnośnik pionowy

SJP.pl

# wciągać

ciągnąc wprowadzać kogoś lub coś w jakieś miejsce

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wciągnąć)

(1.1) ciągnąc coś, unosić to do góry

(1.2) ciągnąc coś, wprowadzić to do wewnątrz czegoś

(1.3) wprowadzać do płuc oddechem

(1.4) wprowadzić kogoś w kłopotliwą sytuację

(1.5) o książce, filmie, grze: absorbować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɔ̃ŋɡat͡ɕ, AS: fʹćõŋgać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wciąganie n., wciągnięcie n., wciągarka ż.

czas. ciągnąć ndk., ciągać ndk., wciągnąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) wdychać

Wiktionary

# wciągająco

→ wciągający

SJP.pl

#### Patrz:

wciągający

# wciągający

ciągnąc wprowadzać kogoś lub coś w jakieś miejsce

SJP.pl

# wciąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wciągać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʲt͡ɕɔ̃ŋˈɡãɲɛ, AS: fʹćõŋgãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wciągarka ż., wciągnięcie n.

czas. wciągać ndk., wciągnąć dk., ciągnąć ndk.

Wiktionary

# wciągarka

Wikipedia

# wciągnąć

ciągnąc wprowadzić kogoś lub coś w jakieś miejsce

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wciągać)

(1.1) dokonany od|wciągać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fʹćõŋgnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wciągnięcie n., wciąganie

czas. wciągać, ciągnąć

Wiktionary

# wciągnik

uproszczony typ wciągarki

SJP.pl

Wciągnik – urządzenie dźwignicowe zaliczane do grupy cięgników. Charakteryzuje się zwartą budową i zwykle niewielkimi gabarytami.

Podział wciągników:

- z napędem ręcznym,
  - wciągniki wielokrążkowe
  - wciągniki ślimakowe – zasada działania oparta na przekładni ślimakowej
  - wciągniki z przekładnią planetarną
- z napędem silnikowym (przeważnie elektrycznym)
  - wciągniki jednohamulcowe – na wale silnika jeden hamulec zatrzymujący zwalniany elektromagnetycznie
  - wciągniki dwuhamulcowe – jeden hamulec zatrzymujący oraz drugi wstrzymujący, który reguluje prędkość opadania nosiwa

Wikipedia

# wciąż

nieustannie, trwale, niezmiennie

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy

(1.2) powtarzając jakąś czynność wiele razy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) włók. odzież. środkowa, zasadnicza część pasa kontuszowego, znajdująca się pomiędzy jego głowami, czyli zakończeniami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wciąż myślał i myślał, ale nic nie mógł wymyślić.

(1.1) Czy ty naprawdę wciąż za nim tęsknisz?

(1.2) Dziadek wciąż opowiada te same dowcipy, choć nikt się już z nich nie śmieje.

(2.1) Wspomniany obiekt umożliwił atrybucję grupy pasów ze zb. MN w Poznaniu – których kompozycja głów i wciążu oraz gama kolorystyczna charakterystyczne są dla wyrobów persjarni słuckiej (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʲt͡ɕɔ̃w̃ʃ, AS: fʹćõũ̯š

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciągle, stale, nieustannie, ustawicznie

(1.2) raz po raz, w kółko

(2.1) tło, pole środkowe

Wiktionary

# wciec

cieknąc dostać się dokądś; wpłynąć; wsączyć się

SJP.pl

# wcięcie

cięciem zrobić zagłębienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wciąć.

(1.2) miejsce, w którym załamuje się linia czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: fʹćė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wcinać

Wiktionary

# wcieknięty

taki, który wcieknął (wciekł); wciekły

SJP.pl

# wciekły

cieknąc dostać się dokądś; wpłynąć; wsączyć się

SJP.pl

# wcielać

1. czynić kogoś lub coś częścią jakiejś całości
2. realizować, urzeczywistniać coś
3. wcielać się:
a) czynić się podobnym do kogoś dla odtworzenia jakiejś postaci
b) urzeczywistniać się, realizować się

SJP.pl

# wcielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wcielać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wcielić się, wcielić dk., wcielać ndk.

rzecz. wcielenie n.

Wiktionary

# wcielenie

uczynić kogoś lub coś częścią składową czegoś; dołączyć; włączyć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wcielić.

Wiktionary

Wcielenie (łac. incarnatio) – chrześcijańska prawda wiary głosząca, iż Druga Osoba Trójcy Świętej, Jezus Chrystus, przyjął ludzkie ciało oraz ludzką naturę. Pojęcie to pochodzi z Ewangelii Jana 1,14: et Verbum caro factum est („a Słowo stało się ciałem”).

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. wcielić się, wcielić dk., wcielać ndk.

rzecz. wcielanie n.

Wiktionary

# wcieleniówka

środowiskowo: reportaż, w którym dziennikarz podaje się za kogoś innego

SJP.pl

# wcielić

uczynić kogoś lub coś częścią składową czegoś; dołączyć; włączyć

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wcielać)

(1.1) dokonany od|wcielać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɛlʲit͡ɕ, AS: fʹćelʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wcielenie n., wcielanie n.

Wiktionary

# wcielony

uczynić kogoś lub coś częścią składową czegoś; dołączyć; włączyć

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który objawił się w kimś

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ucieleśniony

Wiktionary

# wciepować

czasownik niedokonany (dk. wciepać)

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wrzucać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wciepuj do hasioka kupę twojego psioka!

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wciepać dk., wyciepować ndk., wyciepać dk.

rzecz. wciepowanie n., wciepanie n., wyciepowanie n., wyciepanie n.

Wiktionary

# wciera

1. rozprowadzać coś na zewnętrznej warstwie tak, by się wchłonęło;
2. trąc i rozdrabniając, dodawać do czegoś;
3. wcierać się -
a) wchłaniać się w jakąś powierzchnię w wyniku tarcia;
b) zaczynać być postrzeganym jako część czegoś przez częste powtarzanie;
c) rozprowadzać coś na swojej skórze tak, by się wchłonęło

SJP.pl

# wcierać

1. rozprowadzać coś na zewnętrznej warstwie tak, by się wchłonęło;
2. trąc i rozdrabniając, dodawać do czegoś;
3. wcierać się -
a) wchłaniać się w jakąś powierzchnię w wyniku tarcia;
b) zaczynać być postrzeganym jako część czegoś przez częste powtarzanie;
c) rozprowadzać coś na swojej skórze tak, by się wchłonęło

SJP.pl

# wcieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wcierać.

(1.2) przest. przen. bicie, chłosta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʲt͡ɕɛˈrãɲɛ, AS: fʹćerãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wcierać ndk., wetrzeć dk.

rzecz. wtarcie n., wcierka ż., wcira ż., wycierusy nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wcira

Wiktionary

# wciereczka

ekspresywnie: wcierka (zabieg, preparat)

SJP.pl

# wcierka

1.
a) wcieranie specjalnego preparatu w skórę;
b) preparat do wcierania w skórę;
2.
a) sposób malowania obrazu w socrealizmie, polegający na wcieraniu farby lub kredy w określone miejsca;
b) obraz namalowany takim sposobem;
3.
a) tworzenie szkicu przedmiotu poprzez położenie na nim kartki i zamazanie jej ołówkiem;
b) szkic przedmiotu utworzony w ten sposób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmetyk lub preparat służący do wcierania w skórę w celach pielęgnacyjnych lub leczniczych

(1.2) środ. farba do malowania ręcznego na tkaninie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtarcie n., wcieranie n.

czas. wcierać ndk., wetrzeć dk.

Wiktionary

# wcięty

cięciem zrobić zagłębienie

SJP.pl

# wcinać

1. żłobiąc, wgłębiać w coś; wrzynać;
2. jeść

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) zagłębiać coś przecinając powierzchnię

(1.2) pot. jeść coś, zwykle w pośpiechu i z apetytem

czasownik zwrotny niedokonany wcinać się

(2.1) zagłębiać siebie przecinając powierzchnię

(2.2) sięgać klinem do jakiegoś miejsca

(2.3) pot. natrętnie przerywać komuś rozmowę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Iza wyjęła kanapkę i zaczęła ją wcinać, paprząc sobie palce w maśle.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕĩnat͡ɕ, AS: fʹćĩnać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wcięcie n., wcinanie n., wcinka ż.

czas. wciąć, ciąć, wyciąć, wycinać

przym. wcięty

Wiktionary

# wcinak

regionalnie o obcisłej i wciętej bluzce o prostym kołnierzyku z koronkowymi ząbkami i rękawach z bufami na ramionach

SJP.pl

# wcinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wcinać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wcinać ndk.

Wiktionary

# wcinka

wąskie wyrobisko górnicze; wnęka w wyrobisku górniczym

SJP.pl

# wciornastek

drobny owad o smukłym ciele, wieloczłonowych czułkach, nogach zakończonych przylgami i pazurkami, będący szkodnikiem drzew owocowych, zbóż, lnu, warzyw i innych roślin uprawnych; przylżeniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. owad z rzędu nazwa systematyczna|Thysanoptera|ref=tak., wciornastki;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wciornastki nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przylżeniec

Wiktionary

# wciornastki

rząd liczący ponad 4 tysiące gatunków owadów (w Polsce 150), niewielkich rozmiarów, o smukłym ciele i wąskich skrzydłach z włoskami na brzegach, żyjących na kwiatach lub zielonych częściach roślin; przylżeńce

SJP.pl

Wikipedia

# wciórności

okrzyk wyrażający zniecierpliwienie, złość

SJP.pl

# wcios

jeden z najbardziej popularnych typów dolin, charakteryzujący się stałym odwodnieniem, profilem poprzecznym w kształcie litery "V" oraz stromymi zboczami skalnymi

SJP.pl

Dolina wciosowa, wcios dolinny – najpowszechniejszy typ doliny V-kształtnej, odznaczający się niewyrównanym spadkiem dna, stałym odwodnieniem, charakterystycznym profilem poprzecznym w kształcie litery „V”, stromymi zboczami skalnymi lub pokrytymi zwietrzeliną, wąskim, zajętym w całości przez potok dnem o niewyrównanym profilu podłużnym dna doliny.

Wikipedia

# wciosać

1. ciosając, naciąć, wyżłobić;
2. wciosać się - zostać wciosanym, dopasowanym

SJP.pl

# wciosowy

→ wcios

SJP.pl

#### Patrz:

wcios

# wciosywać

ciosając, nacinać, wyżłabiać

SJP.pl

# wcira

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zob. wciry.

(1.2) przest. wymówki, nagana, łajanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wcieranie n., wciry nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bicie, zbicie, chłosta; pot. lanie, baty, łomot, manto; wulg. wpierdol; przest. wcieranie

(1.2) przest. wcieranie

Wiktionary

# wciry

potocznie: lanie, baty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. bicie, zbicie kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jurek boi się, że dostanie wciry od swojej matki.

(1.1) Wystawia się więc na wciry od podwórkowych łobuziaków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wcira ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bicie, zbicie; pot. lanie, baty, łomot, manto; wulg. wpierdol

Wiktionary

# wcisk

wartość bezwzględna luzu ujemnego, tj. różnica między wymiarem wałka i wymiarem otworu wówczas, gdy średnica wałka jest większa niż średnica otworu

SJP.pl

# wciskać

silnie cisnąc, umieszczać coś w miejscu ciasnym lub już czymś wypełnionym; wpychać; wtłaczać; wgniatać; wgłębiać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wcisnąć)

(1.1) przyciskając, umieszczać w czymś ciasnym lub tam, gdzie jest mało miejsca

(1.2) wkładać z trudem coś ciasnego

(1.3) kulin. wlewać do czegoś wyciskany sok

(1.4) pot. namawiać nachalnie do kupna

(1.5) pot. zmuszać do przyjęcia czegoś

(1.6) naciskać przycisk, jakiś mechanizm dźwigniowy

(1.7) pot. załatwiać komuś posadę, miejsce gdzieś, pomimo niedogodnych okoliczności

(1.8) pot. usilnie przekonywać

czasownik zwrotny niedokonany wciskać się (dk. wcisnąć się)

(2.1) dostawać się z trudem

(2.2) wkładać na siebie z trudem coś ciasnego

(2.3) wtulać się mocno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wciskanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wgłębiać, wgniatać, wpychać

(1.2) naciągać, wciągać

(1.3) wkraplać, wyduszać

(1.4) opychać

(1.6) naciskać, przyciskać

(1.8) wmawiać, wpierać

(2.1) przeciskać się, przedostawać się, wdzierać się, wtłaczać się

(2.2) wbijać się

Wiktionary

# wciskowy

→ wcisk

SJP.pl

#### Patrz:

wcisk

# wcisnąć

silnie cisnąc, umieścić coś w miejscu ciasnym lub już czymś wypełnionym; wepchnąć; wtłoczyć; wgnieść; wgłębić

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wciskać)

(1.1) dokonany od|wciskać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕisnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fʹćisnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wciśnięcie n., wciskanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|styrczyć.

Wiktionary

# wcistek

komórka miękiszowa cienkościenna, występująca w niektórych drzewach

SJP.pl

# wcisło

nazwisko

SJP.pl

# wćwiczyć

dawniej: ćwicząc, nauczyć czegoś, uczynić biegłym; wyćwiczyć

SJP.pl

# wczas

wcześnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. odpoczynek

przysłówek czasu

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. wcześnie

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Wczas raniutko słońce wschodzi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ft͡ʃas, AS: fčas

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wczasny

Wiktionary

# wczasorekolekcje

wypoczynek połączony z naukami mającymi na celu umocnienie wiary i odnowę moralną

SJP.pl

# wczasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wczasować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczasy nmos., wczasowicz m., wczasowiczka ż., wczasowisko n.

czas. wczasować ndk.

przym. wczasowy

Wiktionary

# wczasowicz

osoba spędzająca urlop na wczasach pracowniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przebywająca na wczasach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczasy nmos., wczasowisko n., wczasowanie n.

:: fż. wczasowiczka ż.

przym. wczasowy

Wiktionary

# wczasowiczka

kobieta spędzająca urlop na wczasach pracowniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: wczasowicz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌft͡ʃasɔˈvʲit͡ʃka, AS: fčasovʹička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczasowisko n., wczasowanie n., wczasowicz, wczasy

czas. wczasować, wczasować się

przym. wczasowy

Wiktionary

# wczasowisko

dom wczasowy; ośrodek wczasowy; miejscowość wypoczynkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. miejscowość wczasowa z domami wypoczynkowymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W jednym z tamtejszych wczasowisk można skorzystać z basenu, bilarda, sauny oraz kręgli.

(1.1) Ustroń jest znanym beskidzkim wczasowiskiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczasowanie n., wczasowicz mos., wczasowiczka ż., wczasy lm nm.

przym. wczasowiskowy, wczasowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurort

Wiktionary

# wczasowiskowy

przymiotnik od: wczasowisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wczasowiskiem, odnoszący się do wczasowiska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzięki tężniom miasteczko zyskało charakter wczasowiskowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczasowisko n., wczasy nmos.

przym. wczasowy

Wiktionary

# wczasownictwo

organizowanie wczasów pracowniczych

SJP.pl

# wczasowy

przymiotnik od: wczasy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wczasami, odnoszący się do wczasów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zawsze odprowadzano mi składkę na fundusz wczasowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczasy lm. nmos., wczasowanie n., wczasowicz mos., wczasowiczka ż., wczasowisko n., wczasownictwo n., wczasowość ż.

czas. wczasować ndk.

przym. wczasowiskowy

Wiktionary

# wczasy

wypoczynek poza miejscem zamieszkania, trwający zwykle kilkanaście dni, w czasie którego organizator zapewnia noclegi i wyżywienie często również rozrywki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zorganizowany wielodniowy wypoczynek poza miejscem zamieszkania

Wiktionary

Wczasy – zorganizowany wypoczynek wakacyjno-urlopowy w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, dla pojedynczych osób bądź rodzin, oparty na zasadach turystyki zbiorowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym roku pojedziemy na wczasy nad polskie morze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃasɨ, AS: fčasy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczasowanie n., wczasowicz mos., wczasowiczka ż., wczasowisko n., wczasownictwo n., wczasowość ż.

czas. wczasować ndk.

przym. wczasowy, wczasowiskowy

Wiktionary

# wczelak

powszelatek wczelak - gatunek motyla z rodziny powszelatkowatych

SJP.pl

# wczele

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Wczele (Łębno, Pczelicz, Szachownica, Szczela, Wczela, Wszczele, Wszczelic, Leben, Zemsta ) – herb szlachecki.

Wikipedia

# wczep

1. odmiana czopa, złącze dwóch desek lub bali pod kątem
2. sposób łączenia elementów drewnianych pod kątem prostym

SJP.pl

# wczepiać

zahaczać celowo o coś czymś ostrym, chwytać mocno za coś, wbijać w coś palce, pazury, korzenie

SJP.pl

# wczepić

zahaczyć celowo o coś czymś ostrym, chwycić mocno za coś, wbić w coś palce, pazury, korzenie

SJP.pl

# wczesać

wprowadzić coś we włosy przez czesanie

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) czesząc, wprowadzić między włosy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczesanie n.

Wiktionary

# wczesanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wczesać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wczesać dk.

Wiktionary

# wcześniactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. urodzenie dziecka między 22. a 37. tygodniem ciąży

Wiktionary

Wcześniactwo – urodzenie dziecka między 22. a 37. tygodniem ciąży (przed 259. dniem ciąży). Poród przed ukończeniem 22. tygodnia ciąży uznawany jest za poronienie, ze względu na skrajną niedojrzałość organizmu płodu, uniemożliwiającą samodzielne życie poza organizmem kobiety. Noworodek urodzony po 42. tygodniu ciąży uznawany jest za noworodka przenoszonego. Dokonywany jest duży postęp w kwestii opieki nad przedwcześnie urodzonym noworodkiem, ale częstość występowania wcześniactwa nie ulega zmniejszeniu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ft͡ʃɛɕˈɲat͡stfɔ, AS: fčeśńactfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wcześniak m., wczesność ż.

przym. wczesny

przysł. wcześnie, wcześniej

Wiktionary

# wcześniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od wcześniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wcześniak m.

Wiktionary

# wcześniaczka

→ wcześniak

SJP.pl

#### Patrz:

wcześniak

# wcześniaczy

dotyczący wcześniaka, właściwy wcześniakowi

SJP.pl

# wcześniak

noworodek urodzony przedwcześnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dziecko urodzone w wyniku przedwczesnego porodu

Wiktionary

Wcześniactwo – urodzenie dziecka między 22. a 37. tygodniem ciąży (przed 259. dniem ciąży). Poród przed ukończeniem 22. tygodnia ciąży uznawany jest za poronienie, ze względu na skrajną niedojrzałość organizmu płodu, uniemożliwiającą samodzielne życie poza organizmem kobiety. Noworodek urodzony po 42. tygodniu ciąży uznawany jest za noworodka przenoszonego. Dokonywany jest duży postęp w kwestii opieki nad przedwcześnie urodzonym noworodkiem, ale częstość występowania wcześniactwa nie ulega zmniejszeniu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jestem wcześniakiem, ponieważ urodziłem się przedwcześnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛɕɲak, AS: fčeśńak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wcześniactwo n., wczesność ż.

:: zdrobn. wcześniaczek m.

przym. wcześniaczy, wczesny

przysł. wcześnie, wcześniej

Wiktionary

# wcześnie

przysłówek

(1.1) rano, w pierwszych godzinach po świcie

(1.2) podczas początkowego etapu trwania czegoś

(1.3) w stopniu wyższym i najwyższym — przed nastąpieniem czegoś

(1.4) przed właściwą porą

(1.5) daw. wygodnie

(1.6) stpol. w odpowiednim czasie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wstaliśmy dzisiaj wcześnie, o piątej.

(1.2) Wcześnie zorientowałem się, że mi ta praca nie odpowiada i z niej zrezygnowałem.

(1.3) Chodź na obiad! Ale wcześniej umyj ręce.

(1.4) Jest jeszcze wcześnie, zdążysz dokończyć raport.

(1.5) Osobliwa to każdego gospodarza czułość i ozdoba, kiedy kto przy swym skromnym według kondycji życiu pięknie, dobrze i wcześnie mieszka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛɕɲɛ, AS: fčeśńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczesność ż., wcześniactwo n., wcześniak m.

przym. wczesny, wcześniaczy

przysł. wcześniej

Wiktionary

# wcześniej

stopień wyższy od przysłówka: wcześnie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) stopień wyższy od: wcześnie

(1.2) przed upływem pewnego określonego czasu; przed jakimś wydarzeniem

(1.3) poprzednio lub dawniej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziś byłem w biurze wcześniej niż wczoraj.

(1.2) Spóźniłem się, bo autobus odjechał dwie minuty wcześniej.

(1.3) Znam to miejsce – byłem tu już wcześniej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛɕɲɛ̇j, AS: fčeśńėi ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wcześniak m., wcześniactwo n.

przym. wczesny, wcześniaczy, przedwczesny, niewczesny

przysł. wcześnie, przedwcześnie, poniewczasie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) temu, przed, przedtem, wstecz (po określeniu czasu)

(1.3) uprzednio, poprzednio, dawniej, kiedyś

Wiktionary

# wcześniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wczesny

SJP.pl

# wcześniutki

zdrobnienie od: wczesny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: wczesny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ft͡ʃɛɕˈɲutʲci, AS: fčeśńutʹḱi

Wiktionary

# wczesno-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wczesną, początkową fazę okresu nazwanego drugim członem złożenia

Wiktionary

# wczesnobizantyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) pochodzący lub związany ze wczesnym Bizancjum

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Późna starożytność, lub inaczej okres wczesnobizantyjski, była czasem dynamicznych zmian społecznych, religijnych i politycznych dla mieszkańców rzymskiego Bliskiego Wschodu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bizantyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. wczesnobizantyński

Wiktionary

# wczesnocesarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający miejsce za czasów wczesnego cesarstwa; pochodzący z tego okresu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Można się spierać, czy ludność wczesnocesarskiego Rzymu składała się w większości z niewolników (…).

Wiktionary

# wczesnochrześcijański

dotyczący wczesnego chrześcijaństwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wczesnych lat chrześcijaństwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednak ukończone studia – historia ze specjalizacją historia literatury wczesnochrześcijańskiej – nie dawały mu wielkich szans na zatrudnienie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌft͡ʃɛsnɔxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci, AS: fčesnoχšeśćii ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

# wczesnodźwiękowy

odnoszący się do początków powstania dźwięków audio, pochodzący z tego okresu

SJP.pl

# wczesnofeudalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. pochodzący z początków okresu feudalnego, związany z początkami feudalizmu, dotyczący początkowego okresu feudalizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed uformowaniem się wczesnofeudalnego państwa polskiego, tereny Żmigrodu, należały do Wiślan i znajdowały się w pobliżu pogranicza osadnictwa dwu różnych grup słowiańskich: zachodniej i wschodniej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. feudalny

Wiktionary

# wczesnogotycki

należący do okresu wczesnego gotyku, pochodzący z okresu wczesnego gotyku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) archit. szt. związany z wczesnym gotykiem, dotyczący wczesnego gotyku

Wiktionary

# wczesnohistoryczny

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do początków okresu historycznego, pochodzący z tych czasów, przypadający na te czasy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na prawym, praskim brzegu Wisły znajduje się więcej śladów osadnictwa wczesnohistorycznego, rozsianego w wielu miejscach, niż na brzegu lewym — warszawskim

(1.1) U Słowian, tak jak to stwierdziliśmy u Czechów wczesnohistorycznych, obok najliczniej reprezentowanej rasy nordycznej, drugie miejsce co do swojej siły liczebnej zajmuje element laponoidalny.

Wiktionary

# wczesnojesienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. odbywający się w początkowym okresie jesieni, przypadający na ten okres, charakterystyczny dla wczesnej jesieni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczesnojesienne słońce wciąż pobudza do aktywności.

(1.1) Podczas letnich i wczesnojesiennych wędrówek po Tatrach zwracałem baczniejszą uwagę na ten problem, zasięgając również opinii na ten temat u innych turystów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌft͡ʃɛsnɔjɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ, AS: fčesnoi ̯ėśẽ•ny

Wiktionary

# wczesnokapitalistyczny

odnoszący się do początków kapitalizmu

SJP.pl

# wczesnoletni

związany z wczesnym latem, np. okres wczesnoletni

SJP.pl

# wczesnolistopadowy

dotyczący pierwszych dni listopada, np. zmierzch wczesnolistopadowy

SJP.pl

# wczesnoludzki

dotyczący początków istnietnia człowieka, związany z człowiekiem pierwotnym

SJP.pl

# wczesnonowożytny

odnoszący się do początków nowożytności (epoki trwającej od końca średniowiecza po dzień dzisiejszy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pochodzący z wczesnej nowożytności, związany ze wczesną nowożytnością, dotyczący wczesnej nowożytności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najbardziej od wczesnonowożytnych turystów, zwłaszcza katolickich, odróżnia nas to, że mniej interesujemy się relikwiami. Inne są dziś formy religijności i inaczej sprawowany jest kult świętych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nowożytność ż.

Wiktionary

# wczesnoowocowy

o roślinach: mający krótko dojrzewające owoce

SJP.pl

# wczesnopiastowski

związany z okresem rządów pierwszych Piastów, pochodzący z tego okresu, powstały w tym okresie; staropiastowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. pochodzący z okresu panowania pierwszych Piastów, związany z pierwszymi Piastami, dotyczący pierwszych Piastów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polska wczesnopiastowska miała charakter monarchii wczesnofeudalnej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. piastowski

Wiktionary

# wczesnopolski

dotyczący początków istnienia Polski

SJP.pl

# wczesnopopołudniowy

dotyczący wczesnego popołudnia

SJP.pl

# wczesnoporonny

wywołujący terminację ciąży na jej wczesnym etapie

SJP.pl

# wczesnorodowy

dotyczący okresu, w którym powstawały pierwsze rody

SJP.pl

# wczesnoromantyczny

dotyczący wczesnego romantyzmu

SJP.pl

# wczesnorozwojowiec

osoba, której talent ujawnia się wcześniej niż u innych

SJP.pl

# wczesność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wczesne; cecha tych, którzy są wcześni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wczesny

przysł. wcześnie

rzecz. wcześniactwo n., wcześniak mos.

Wiktionary

# wczesnośredniowieczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) pochodzący z wczesnego średniowiecza, związany z wczesnym średniowieczem, dotyczący wczesnego średniowiecza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wykład dotyczył wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii.

(1.1) Informacje wczesnośredniowiecznych źródeł o wspólnotach krwi w barbarzyńskim świecie są skąpe i wieloznaczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. średniowieczny

Wiktionary

# wczesnoszkolny

związany z pierwszymi latami nauki w szkole

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) eduk. związany ze wczesnym etapem edukacji, zwłaszcza z edukacją wczesnoszkolną (dla dzieci od 7 do 10 lat)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zwrócenie uwagi dziecku przedszkolnemu lub wczesnoszkolnemu, gdy stuka czy kopie krzesło, powoduje przez dłuższą chwilę jedynie intensywniejsze zaangażowanie w krytykowaną czynność, a to odbierane jest przez wielu nauczycieli jako celowy opór.

Wiktionary

# wczesnosłowiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. pochodzący z początkowego okresu osadnictwa słowiańskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na majdanie grodziska odtworzono też kamienny kurhan z okresu wczesnosłowiańskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. słowiański, pansłowiański

Wiktionary

# wczesnowieczorny

dotyczący wczesnego wieczoru

SJP.pl

# wczesnowiosenny

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. mający związek z wczesną wiosną, dotyczący wczesnej wiosny, mający miejsce wczesną wiosną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Babci Honoracie zalało piwnicę podczas wczesnowiosennych roztopów.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wiosenny

Wiktionary

# wczesnozimowy

związany z wczesną zimą, np. okres wczesnozimowy

SJP.pl

# wczesny

przymiotnik

(1.1) taki, który jest u swojego początku

(1.2) występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory

(1.3) w stopniu wyższym i najwyższym → poprzedni, ten, który był przed czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Adam interesuje się historią wczesnego średniowiecza.

(1.2) Pójdziemy na spacer wczesnym popołudniem?

(1.3) Lubię pozytywizm, ale wcześniejsze epoki literackie wydają mi się ciekawsze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛsnɨ, AS: fčesny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczesność ż., wcześniactwo n., wcześniak m.

przym. wcześniaczy

przysł. wcześnie, wcześniej

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zaczynający się

Wiktionary

# wczesywać

wprowadzać coś we włosy przez czesanie

SJP.pl

# wczesywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wczesywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wczesywać ndk.

Wiktionary

# wczk

ros. Wsierossijskaja czriezwyczajnaja komissija po bor'bie s kontrriewolucyjej i sabotażem (pot. Czeka), Ogólnorosyjska Nadzwyczajna Komisja do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem, bolszewicki centralny organ bezpieczeństwa państwowego

SJP.pl

# wczora

przysłówek czasu

(1.1) daw. wczoraj

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A wczora z wieczora / z niebieskiego dwora / przyszła nam nowina, / Panna rodzi Syna.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wczorajszy, przedwczorajszy

przysł. wczoraj, przedwczoraj

rzecz. wczoraj n.

Wiktionary

# wczoraj

1. dzień wczorajszy;
2. przeszłość;
3. w dniu poprzedzającym dzień dzisiejszy;
4. przenośnie: niedawno

SJP.pl

przysłówek

(1.1) w dniu poprzedzającym dzisiejszy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj byłem w kinie.

(1.1) A wczoraj na grilla Rajmund oczywiście przywiózł kaszankę.

(2.1) Wczoraj było pięknym dniem.

(2.1) Dziś już jutro stanie się wczoraj.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɔraj, AS: fčorai ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wczorajszy

przysł. wczora

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Mazowsze, Górny Śląsk|wczorej.

Wiktionary

# wczorajszy

przymiotnik

(1.1) taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego

(1.2) taki, który niedawno przeminął

(1.3) przen. niedostosowany do współczesności

(1.4) przen. pot. o człowieku: po spożyciu alkoholu w dniu poprzednim, w poprzednią noc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszystkie gazety piszą o wczorajszym sukcesie polskich piłkarzy ręcznych.

(1.1) Z okazji jej wczorajszych imienin otrzymałem wczoraj mailem zaproszenie na koncert.

(1.4) Nie mogę siąść za kółkiem, bo jestem wczorajszy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ft͡ʃɔˈrajʃɨ, AS: fčorai ̯šy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wczoraj n.

przysł. wczoraj, wczora

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) z wczoraj

(1.2) dawny

(1.3) staromodny, przestarzały, nieaktualny

Wiktionary

# wczorej

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wczoraj

(1.2) gw-pl|Mazowsze. wczoraj

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczorej my byli u Hanysa na geburstagu. → Wczoraj byliśmy u Jana na urodzinach.

Wiktionary

# wczuć

wczuć się:
1. doznać tego samego uczucia, co ktoś inny, zrozumieć czyjeś uczucia;
2. przeżywając coś głęboko, poznać coś uczuciem

SJP.pl

# wczuty

taki, który się wczuł

SJP.pl

# wczuwa

środowiskowo: wczucie się w jakąś sytuację

SJP.pl

# wczłapać

potocznie: wejść gdzieś z trudem, niezgrabnie, powoli; wgramolić się

SJP.pl

# wczłapywać

potocznie: wchodzić dokądś z trudem

SJP.pl

# wda

1. szyjąc, przymarszczyć dłuższą część tkaniny w celu równego zszycia jej z drugą częścią;
2. wdać się:
a) wziąć w czymś udział, przyłączyć się do czegoś;
b) wmieszać się do czegoś;
c) zająć się czymś przez dłuższy okres;
d) być podobnym do kogoś, odziedziczyć po kimś jakieś cechy; wrodzić się;
e) o czymś niepożądanym, np. zjawisku: zaistnieć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły;

Wiktionary

- Wda – rzeka, lewy dopływ rzeki Wisły
- Wda – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Lubichowo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rezerwat położony jest w zakolu silnie meandrującej rzeki Wdy w jej bardzo wąskim przesmyku.

Wiktionary

# wdać

1. szyjąc, przymarszczyć dłuższą część tkaniny w celu równego zszycia jej z drugą częścią;
2. wdać się:
a) wziąć w czymś udział, przyłączyć się do czegoś;
b) wmieszać się do czegoś;
c) zająć się czymś przez dłuższy okres;
d) być podobnym do kogoś, odziedziczyć po kimś jakieś cechy; wrodzić się;
e) o czymś niepożądanym, np. zjawisku: zaistnieć

SJP.pl

# wdawać

1. mieszać, angażować w jakąś sprawę;
2. zszywać dwa kawałki tkaniny o różnej długości odpowiednio dopasowując jeden do drugiego poprzez ściągnięcie;
3. wdawać się - wtrącać się do czegoś; ingerować; występować jako ujemny objaw (np. W źle opatrzoną ranę wdała się gangrena.)

SJP.pl

# wdawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wdawać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wdawać ndk.

Wiktionary

# wdech

wciągnięcie powietrza do płuc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. akt wprowadzania powietrza do układu oddechowego

Wiktionary

Wdech, inaczej faza czynna oddechu – proces, w trakcie którego dochodzi do przesunięcia powietrza z otoczenia do płuc.

U człowieka we wdechu biorą udział mięśnie międzyżebrowe i przepona. Podczas wdechu płuca zwiększają swoją objętość i tworzy się różnica ciśnień, która umożliwia „zassanie” powietrza. Mięśnie międzyżebrowe kurczą się, żebra unoszą się do góry, przepona obniża się, ciśnienie wewnątrz klatki piersiowej spada i powietrze dostaje się do płuc.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Życie po równo dzieli wydech i wdech.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdychanie n., bezdech mrz.

czas. wdychać ndk.

przym. wdechowy

przysł. wdechowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inhalacja, wdychanie

Wiktionary

# wdechowy

1. związany z wciąganiem powietrza do płuc;
2. potocznie: świetny, wspaniały, znakomity; zarąbisty, bombowy, morowy

SJP.pl

# wdecki

przymiotnik od: Wda (rzeka lub wieś)

SJP.pl

# wdeptywać

depcząc, wbijać coś w coś

SJP.pl

# wdk

skrót od: Wojewódzki Dom Kultury

SJP.pl

# wdowa

1. kobieta, której mąż zmarł;
2. w DTP (Desktop Publishing): błąd łamania tekstu polegający na pozostawieniu na początku łamu samotnego wiersza poprzedniego akapitu (ostatniego wiersza akapitu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

(1.2) zool. nazwa systematyczna|Latrodectus|ref=tak., rodzaj pająków z rodziny omatnikowatych;

(1.3) środ. druk. błąd w łamaniu tekstu polegający na pozostawieniu w końcowym wierszu akapitu jednego lub dwóch wyrazów;

(1.4) środ. druk. błąd w łamaniu tekstu polegający na pozostawieniu na początku łamu samotnego ostatniego wiersza akapitu

Wiktionary

- wdowa – kobieta po śmierci męża
- wdowa konsekrowana – w chrześcijaństwie starożytnym i współczesnym katolicyzmie – kobieta wprowadzona do stanu wdów (ordo viduis) przez konsekrację z rąk biskupa
- wdowa (Latrodectus) – rodzaj pająków z rodziny omatnikowatych (np. czarna wdowa)
- WdoWa – polska raperka
- wdowa – błąd w łamaniu tekstu
- Wdowa – serial telewizyjny z 2019 roku

Zobacz też:

- cesarzowa wdowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mąż Alicji umarł rok temu, ale (ona) nie była długo wdową: znowu wyszła za mąż.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvdɔva, AS: vdova

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdowula ż., wdowieństwo n.

:: zdrobn. wdówka ż.

:: fm. wdowiec m.

czas. owdowieć

przym. wdowi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) bękart

Wiktionary

# wdowczyk

nazwisko

SJP.pl

- Wdowczyk – polskie nazwisko

Wikipedia

# wdowi

należący do wdowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wdowy, właściwy wdowie, należący do wdowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvdɔvʲi, AS: vdovʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdowieństwo n., wdowa ż., wdówka ż., wdowiec m., wdowula ż.

Wiktionary

# wdowiak

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Krzysztof Wdowiak – polski samorządowiec
- Grzegorz Wdowiak – polski wioślarz, olimpijczyk
- Leonard Wdowiak – polski lekarz psychiatra
- Zbigniew Wdowiak – polski urzędnik państwowy i samorządowy

Wikipedia

# wdowiec

mężczyzna, którego żona umarła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

Wiktionary

- wdowiec (mężczyzna po śmierci żony) – patrz wdowieństwo (por. wdowa)
- słomiany wdowiec – mężczyzna, którego żona wyjechała np. na wakacje, zostawiając go samego w domu
- Słomiany wdowiec – film z 1955 r.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wuj Leon jest wdowcem – jego żona umarła na raka.

(1.1) Żona Jerzego umarła półtora roku temu, ale (on) nie był długo wdowcem: znowu się ożenił.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvdɔvʲjɛt͡s, AS: vdovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdowieństwo n.

:: fż. wdowa ż., wdówka ż., wdowula ż.

czas. owdowieć

przym. wdowi, wdowieński, wdowczy

Wiktionary

# wdowieństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie wdową lub wdowcem

Wiktionary

Wdowieństwo (stan wdowi) – sytuacja emocjonalna i prawna pozostałego przy życiu małżonka po śmierci drugiego małżonka. Kobieta po śmierci męża to wdowa, a mężczyzna po śmierci żony to wdowiec.

W kulturze obraz wdowieństwa kojarzony jest z krótszą lub dłuższą żałobą noszoną po zmarłym małżonku. Jej symbolem jest czarny ubiór. W niektórych kulturach dawniej znany był zwyczaj samobójstwa wdowy: wspólne spalenie na stosie razem ze zwłokami męża podczas jego pochówku (np. sati w Indiach.)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po śmierci Łukasza zaczął się dla Lidii czas wdowieństwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. owdowić dk., owdowieć dk., wdowieć ndk.

przym. wdowi, wdowieński

rzecz. wdowula ż., wdowa ż., wdowiec mos., wdowienie n., wdówka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. wdowstwo, wdówstwo

Wiktionary

# wdowin

Wdowin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Drużbice.

Miejscowość położona jest nad Grabią.

Na początku XVI wieku należał do parafii Drużbice. W czasach późniejszych – do parafii Krzepczów. W połowie XVI wieku wieś liczyła 4 łany gruntów. W XIX wieku działał tu również folwark. W drugiej połowie XIX wieku we wsi były 24 domy, a w folwarku – 4. We wsi mieszkało 186 osób.

Wikipedia

# wdowiszewski

nazwisko

SJP.pl

# wdówka

1. zdrobnienie od: wdowa;
2. nieduży ptak o bardzo długim ogonie, czarnym upierzeniu w okresie godowym, żyjący w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wdowa

(1.2) żart. o wdowie

(1.3) ornit. ptak z rodziny wdówek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Na nasze spotkania przychodzi kilka wdówek.

(1.3) U wdówek występuje wyraźny dymorfizm płciowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. owdowić dk., owdowieć dk.

rzecz. wdowa ż., wdowiec mos., wdowieństwo n., wdowula ż., wdówki lm nm.

przym. wdowi

Wiktionary

# wdówki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Viduidae|Cabanis|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: wdówka

Wiktionary

Wdówki (Viduidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), wcześniej klasyfikowana jako podrodzina wikłaczowatych (Ploceidae). Nazwa rodziny nawiązuje do bardzo długiego ogona samca, którego wygląd kojarzy się z welonem wdowy. Do wdówek zalicza się 20 gatunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Każdy z gatunków wdówek pasożytuje na innym gatunku astryldów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdowa ż., wdówka ż.

Wiktionary

# wdowstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. wdowieństwo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdowa m., wdowiec m., wdowstwo n., wdowula ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. wdowstwo

Wiktionary

# wdowula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. żart. wdowa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vdɔˈvula, AS: vdovula

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdowa ż., wdowczyk mos., wdówczyk mos., wdoweńka ż., wdowicze n., wdowiec mos., wdowieństwo n., wdowine n., wdowstwo n., wdówstwo n., wdowunia ż., wdóweczka ż., wdówka ż.

:: zdrobn. wdowuleńka ż.

czas. wdowieć ndk.

przym. wdowi, wdowieński

Wiktionary

# wdrabiać

rozdrobniwszy, wsypywać do czegoś; wkruszać

SJP.pl

# wdrażać

wprowadzać coś nowego do użytku

SJP.pl

# wdrążyć

wdrążyć się:
a) o czymś ostrym, wąskim: zagłębić się w czymś; wgłębić się;
b) przenośnie: zgłębić jakieś zagadnienie

SJP.pl

# wdrobić

rozdrobniwszy, wsypać do czegoś; wkruszyć

SJP.pl

# wdrożenie

1. nauczenie kogoś wykonywania rutynowych czynności;
2. podjęcie jakiegoś działania;
3. rozpoczęcie stosowania czegoś w praktyce

SJP.pl

Wdrożenie systemu – etap cyklu życia systemu, polegający na instalacji i dostosowaniu oprogramowania do produkcyjnej infrastruktury technicznej, a także migracji danych i uruchomieniu systemu informatycznego.Prawidłowe wdrożenie systemu wymaga przygotowania dokumentacji powykonawczej, która powinna obejmować:

- dokumentację dla użytkownika
- dokumentację dla administratora systemu

Wikipedia

# wdrożeniowy

przymiotnik od: wdrożenie

SJP.pl

# wdrożyć

wprowadzić w stan używalności (najczęściej w odniesieniu do systemów informatycznych)

SJP.pl

# wdrukowywać

1. wpisywać coś czcionką drukarską wewnątrz tekstu;
2. zawierać, umieszczać coś w czymś

SJP.pl

# wdrukowywanie

1. wpisywać coś czcionką drukarską wewnątrz tekstu;
2. zawierać, umieszczać coś w czymś

SJP.pl

# wdt

skrótowiec

(1.1) = wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿dɛ‿ˈtɛ, AS: vu‿de‿te

Wiktionary

# wdupiać

potocznie: przegrywać, tracić; wtapiać

SJP.pl

# wdupić

potocznie: przegrać, stracić; wtopić

SJP.pl

# wdupowkręt

wulgarnie: osoba schlebiająca komuś w celu pozyskania jego względów; dupowkręt, podlizuch, podlizywacz, lizus, komplemenciarz

SJP.pl

# wdusić

wcisnąć coś mocno, nacisnąć

SJP.pl

# wduszać

wciskać

SJP.pl

# wdychać

czasownik

(1.1) wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Codziennie wdychasz nie tylko nikotynę i smołę, ale kwas pruski, cyjanek i masę innych trucizn - zapalał się coraz bardziej.

(1.1) Przez wiele obozowych dni i nocy więźniowie wdychali dym z kominów krematoriów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvdɨxat͡ɕ, AS: vdyχać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdech, wdychanie

Wiktionary

# wdychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wciąganie powietrza lub wyziewów nosem lub ustami do płuc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z badań wynika, że wdychanie dymu tytoniowego zwiększa zapadalność na raka płuc.

(1.1) Jednym z uzależnień, z którymi można się spotkać, jest wdychanie rozpuszczalników.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wdychać ndk.

rzecz. wdech mrz.

Wiktionary

# wdycki

zaimek przysłowny upowszechniający

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zawsze

Wiktionary

# wdż

skrótowiec

(1.1) = eduk. wychowanie do życia w rodzinie

Wiktionary

# wdziać

nałożyć na siebie jakąś część ubrania

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. wdziewać)

(1.1) o rzeczy zakładanej na siebie założyć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wdzieję strój pstrokaty dziwacznego kroju i pomiędzy kwiaty pobiegnę w tym stroju!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdzianko n., odzieżówka ż.

Wiktionary

# wdzianko

część stroju damskiego lub męskiego, rodzaj marynarki o luźnym kroju, nie tworząca kompletu ze spódnicą lub spodniami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. żakiet lub marynarka, zazwyczaj o luźnym kroju

(1.2) żart. każde ubranie, strój

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲd͡ʑãnkɔ, AS: vʹʒ́ãnko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdziewanie n., wdzianie n., odzieżówka ż.

czas. wdziewać ndk., wdziać dk.

przym. wdziankowy

Wiktionary

# wdziar

(zwykle w liczbie mnogiej) regionalnie: drzewo rozprzestrzeniające się na niezarośniętym terenie

SJP.pl

# wdzięczniej

stopień wyższy od przysłówka: wdzięcznie

SJP.pl

# wdzięczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wdzięczny; bardziej wdzięczny

SJP.pl

# wdzięczność

1. poczuwanie się do zobowiązań za doznane od kogoś dobro; chęć odwzajemnienia się;
2. bycie wdzięcznym, miłym, uroczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Wdzięczność – polski herb szlachecki nadawany żydowskim neofitom w okresie panowania Stanisława Augusta rodowi należącemu wcześniej prawdopodobnie do sekty frankistów.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wdzięczność ż.

Wiktionary

# wdzięczny

1. pragnący się odwzajemnić;
2. pełen wdzięku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pełen wdzięczności

(1.2) pełen wdzięku, gracji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jestem ci wdzięczny za pomoc.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲd͡ʑɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: vʹʒ́ẽṇčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdzięczność ż., wdzięk mrz.

przysł. wdzięcznie

czas. wdzięczyć

Wiktionary

# wdzięczyć

czasownik niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. czynić wdzięcznym, miłym dla oka, dodawać uroku, wdzięku

czasownik zwrotny niedokonany wdzięczyć się (dk. brak)

(2.1) robić wdzięczne, przymilne miny lub gesty, odzywać się przymilnie

(2.2) przen. demonstrować swoje zalety wdzięki, wabić wdziękami; wyglądać ładnie, wdzięcznie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdzięk m., wdzięczność ż., wdzięki nmos., wdzięczenie n., zawdzięczanie n., zawdzięczenie n.

czas. zawdzięczać ndk., zawdzięczyć dk., powdzięczyć się dk.

przym. wdzięczny

przysł. wdzięcznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdobić, upiększać

(2.1) kokietować, przymilać się; pot. mizdrzyć się

Wiktionary

# wdzięk

ogół cech decydujących o tym, że ktoś sprawia dobre wrażenie; urok; czar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sprawianie miłego wrażenia swoim wyglądem i / lub zachowaniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ależ ona posiada wdzięk, zwłaszcza jak się przeciąga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲd͡ʑɛ̃ŋk, AS: vʹʒ́ẽŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wdzięczność ż., wdzięki nmos.

przym. wdzięczny

przysł. wdzięcznie

czas. wdzięczyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czar, gracja, powab, urok; książk. wdzięczność, charme

Wiktionary

# wdzięki

ogół cech decydujących o tym, że ktoś sprawia dobre wrażenie; urok; czar

SJP.pl

Wdzięki (Dzięki) – część kolonii Wiązownica-Kolonia w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Staszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia

# wdziorek

wdziorek jeżyniak - błonkówka z rodziny pilarzowatych

SJP.pl

# wdzwaniać

wdzwaniać się - dodzwaniać się, by wziąć w czymś udział, np. w telekonferencji

SJP.pl

# wdzwaniany

połączenie wdzwaniane - sposób łączenia się z internetem za pośrednictwem sieci telefonicznej; dostęp wdzwaniany, połączenie komutowane

SJP.pl

# wdzwonić

wdzwonić się - dodzwonić się, by wziąć w czymś udział, np. w telekonferencji

SJP.pl

# wdzydze

wieś kaszubska

SJP.pl

- Wdzydze – jezioro w Borach Tucholskich
- Wdzydze (nieformalnie: Wdzydze Kiszewskie) – wieś kaszubska w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Kościerzyna
- Wdzydze Tucholskie – wieś kaszubska w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin

Wikipedia

# wdzydzki

przymiotnik od: Wdzydze, Wdzydze Kiszewskie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wdzydzami, dotyczący Wdzydz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wdzydze nmos.

Wiktionary

# wdławiać

siłą umieszczać coś w czymś; wrażać

SJP.pl

# wdławić

siłą umieścić coś w czymś; wrazić

SJP.pl

# we

1. tyle co: w;
2. nazwa litery v; fał

SJP.pl

przyimek

(1.1) zob. w.

Wiktionary

We (staronord. ve – „świętość”) – postać z mitologii nordyckiej, syn Borra i Bestli, brat Odyna i Wilego; uczestniczył wraz z braćmi w zniszczeniu rodu olbrzymów na czele z Ymirem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɛ, AS: ve

Wiktionary

# web

[czytaj: łeb] środowiskowo: sieć internetowa obejmująca serwery i tworzone na nich witryny, strony, zwłaszcza typu WWW; Web, WWW

SJP.pl

World Wide Web ([ˌwɜ:ldˌwaɪdˈwɛb]; z ang. sieć ogólnoświatowa, w skrócie WWW) – hipertekstowy, internetowy system informacyjny, w którym dokumenty i inne zasoby są identyfikowane za pomocą formatów URL i URI.

Wikipedia

# weba

cienkie płótno lniane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. cienkie płótno lniane

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛba, AS: veba

Wiktionary

# webb

[czytaj: łeb] nazwisko obce

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Webb – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Houston
- Webb – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Clay
- Webb – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Tallahatchie
- Webb – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Herkimer

Wikipedia

# webber

Osoby:

- Andrew Lloyd Webber – brytyjski kompozytor
- Mark Webber – australijski kierowca Formuły I
- Webber – Andrzej Mikosz, polski producent muzyczny

Miejscowości w USA:

- Webber – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Jewell

Gminy w USA:

- Webber (ang. Webber Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Jefferson
- Webber (ang. Webber Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Lake

Wikipedia

# webcelerator

[czytaj: łebselerejtor] w informatyce: program przyśpieszający ładowanie stron poprzez zmianę parametrów łącz

SJP.pl

# webdesigner

[czytaj: łebdizajner] osoba projektująca strony internetowe

SJP.pl

Webmaster – projektant stron internetowych. Osoba zajmująca się projektowaniem, planowaniem, utrzymaniem, rozwojem, marketingiem i administracją stron internetowych oraz aplikacji w Internecie. Jest pierwszym punktem kontaktu w przypadku problemów technicznych, pytań lub sugestii dotyczących strony internetowej.

Wikipedia

# weber

jednostka strumienia indukcji magnetycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. fiz. jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

Wiktionary

Geografia:

- Weber (ang. Weber Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Sargent
- Weber (ang. Weber Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie McPherson
- hrabstwo Weber (ang. Weber County) – hrabstwo w stanie Utah w Stanach Zjednoczonych
- Weber City – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia, w hrabstwie Scott
- Weber - miejscowość na Nowej Zelandii, w południowo wschodnich rejonach północnej wyspy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛbɛr, AS: veber

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Wb

Wiktionary

# webfon

urządzenie lub oprogramowanie umożliwiające korzystanie z telefonii internetowej w technologii VoIP

SJP.pl

# webinar

seminarium (także wykład lub warsztaty) internetowe; webinarium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) webinarium

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) seminarium

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. webinarium n.

przym. webinarowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|webinar.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|webinarium.

źródła.

== webinar (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|ˈwebɪnɑː(r).

amer. IPA|ˈwebɪnɑːr.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-webinar.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) webinar

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. webinarium n.

przym. webinarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) webinarium

Wiktionary

# webinarium

seminarium (także wykład lub warsztaty) internetowe; webinar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muszę włączyć komputer, zanim rozpocznie się webinarium.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. webinaryjny

rzecz. webinar mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) webinar

Wiktionary

# webinarowy

→ webinar

SJP.pl

#### Patrz:

webinar

# webinaryjny

związany z seminarium internetowym

SJP.pl

# webmail

[czytaj: łebmejl] dostęp do poczty elektronicznej poprzez przeglądarkę stron WWW

SJP.pl

Webmail – aplikacja internetowa pozwalająca użytkownikom korzystać z usług poczty elektronicznej, przy wykorzystaniu przeglądarki internetowej w roli klienta poczty elektronicznej.

Wikipedia

# webmaster

[czytaj: łebmaster] w informatyce: twórca i redaktor strony internetowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) inform. administrator serwera WWW

Wiktionary

Webmaster – projektant stron internetowych. Osoba zajmująca się projektowaniem, planowaniem, utrzymaniem, rozwojem, marketingiem i administracją stron internetowych oraz aplikacji w Internecie. Jest pierwszym punktem kontaktu w przypadku problemów technicznych, pytań lub sugestii dotyczących strony internetowej.

Wikipedia

# webmasterka

[czytaj: łebmasterka] w informatyce: twórczyni i redaktorka strony internetowej

SJP.pl

# webmasterski

→ webmaster [czytaj: łebmasterski]

SJP.pl

# węborek

w gwarze poznańskiej: wiadro; wymborek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań, Kujawy. wiadro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wymborek

Wiktionary

# węborkowe

dawny podatek na sprzęt przeciwpożarowy

SJP.pl

# webowy

1. [czytaj: łebowy] przymiotnik od: web (internet), np. aplikacje webowe; internetowy, sieciowy;
2. przymiotnik od: weba (cienkie płótno lniane)

SJP.pl

# webpanel

[czytaj: łebpanel] środowiskowo: panel sterowania www dla operatorów

SJP.pl

# webroomer

[czytaj: łebrumer] osoba szukająca w internecie produktów, które chce nabyć i kupująca je w sklepie stacjonarnym

SJP.pl

# webrooming

[czytaj: łebruming] szukanie w internecie produktów, które chce się nabyć i kupowanie ich w sklepie stacjonarnym

SJP.pl

# webster

[czytaj: ŁEBster] nazwisko

SJP.pl

- Daniel Webster – amerykański polityk, senator, sekretarz stanu
- David Kenyon Webster – amerykański pisarz, dziennikarz i żołnierz
- Noah Webster – amerykański językoznawca, twórca słownika języka angielskiego
- Webster – sieciowy protokół obsługi słowników
- Webster – amerykański serial telewizyjny

Wikipedia

# webło

trawa morska z rodziny rdestnicowatych, występująca u morskich wybrzeży Europy, Ameryki Północnej, Japonii i Chin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. pot. trawa morska z gatunku zostera morska, nazwa systematyczna|Zostera marina|L.|ref=tak.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) zabawiali się w chowanego na śliskich, morskim webłem obrosłych skałach, które ledwo że wystawały nad rozbryzgami pienistej kipieli.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kidzena, zostera morska, tasiemnica morska

Wiktionary

# węch

1. zdolność do odczuwania zapachów; zmysł powonienia;
2. przenośnie: zdolność przewidywania; intuicja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;

(1.2) przen. pot. instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń

Wiktionary

Węch, powonienie – jeden z dwóch – obok smaku – zmysłów chemicznych. Działanie węchu polega na wykrywaniu zapachów (ich detekcji) i rozpoznawaniu bodźców, jakimi są cząsteczki określonych związków chemicznych lub ich mieszaniny (odoranty).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta róża wcale nie pachnie, chyba że straciłam węch.

(1.2) Kazik zawsze miał węch do interesów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃w̃x, AS: vẽũ̯χ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąchanie n.

czas. zwąchać, wąchać ndk.

przym. węchowy

przysł. węchowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powonienie

(1.2) intuicja, instynkt, wyczucie; pot. niuch, nos

Wiktionary

# węchomózgowie

Węchomózgowie (łac. rhinencephalon) – część kresomózgowia bezpośrednio powiązana ze zmysłem powonienia. Zbudowane jest z części obwodowej (opuszka węchowa) oraz korowej.

W obecnym mianownictwie anatomicznym węchomózgowie nie jest wyszczególniane jako osobna część kresomózgowia, a jego struktury należą bezpośrednio do części podstawnej kresomózgowia.

Wikipedia

# węchowy

przymiotnik od: węch

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany ze zmysłem węchu, odczuwalny węchem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węch mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. lub spec. olfaktoryczny

Wiktionary

# weck

[czytaj: wek] szklany słoik służący do przechowywania przetworów spożywczych; wek

SJP.pl

Słój (zdrobniale słoik) – rodzaj naczynia szklanego, rzadziej ceramicznego lub plastikowego, szczelnie zamykanego, wykorzystywanego najczęściej w gospodarstwie domowym do przechowywania produktów i przetworów żywnościowych, ale także w laboratoriach i muzeach – tam najczęściej do przechowywania okazów biologicznych itp., jak również w farmacji do przechowywania lekarstw. Pojemności słojów spotykanych najczęściej w gospodarstwie domowym wynoszą od jednego litra w dół, najmniejsze słoiczki, stosowane najczęściej w aptekach, nawet poniżej 50 mililitrów (z drugiej strony spotykane są także słoje znacznie większe, np. trzy- i pięciolitrowe, chętnie wykorzystywane do przechowywania np. ogórków konserwowych).

Wikipedia

# weckować

[czytaj: wekować] konserwować produkty żywnościowe, gotując je w weckach (słoikach) zanurzonych w wodzie; wekować

SJP.pl

# weckowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|weckować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. weckować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wekowanie

Wiktionary

# węclewski

nazwisko

SJP.pl

# wecować

dawniej: ostrzyć lub polerować coś

SJP.pl

# węcowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Marek Węcowski − polski historyk
- Piotr Węcowski − polski historyk

Wikipedia

# węcławski

nazwisko

SJP.pl

# weda

zbiór starohinduskich tekstów spisanych w języku wedyjskim; Wedy

SJP.pl

- Wedy
- Weda (miasto)
- język weda (sawai)
- Weda (owad)

Wikipedia

# wedanta

jeden z bramińskich systemów indyjskiej filozofii klasycznej

SJP.pl

Wedanta (dewanagari वेदान्त, trl. vedānta, „zwieńczenie wiedzy”) – jeden z nurtów klasycznej filozofii indyjskiej, zaliczany do tzw. sześciu ortodoksyjnych systemów (sad-darśana), opierający się na interpretacji myśli Upaniszad oraz Bhagawadgity w świetle Wedantasutry autorstwa Badarajany.

Wikipedia

# wedantysta

zwolennik wedanty, jednej z ortodoksyjnych bramińskich szkół filozoficznych

SJP.pl

# wedda

członek ludu zamieszkującego górskie obszary południowo-wschodniej Sri Lanki

SJP.pl

# weddowie

lud zamieszkujący górskie obszary południowo-wschodniej Sri Lanki

SJP.pl

Weddowie (Wannijala-Aetto „ludzie lasu”) – lud (około 400 osób) zamieszkujący obszary górskie południowo-wschodniej Sri Lanki. Posługują się językiem syngaleskim, należącym do indoaryjskiej grupy językowej, używają jednak pewnych słów wywodzących się z języka używanego na Cejlonie przed przybyciem Indoaryjczyków (np. ruhaŋ – przyjaciel; po syngalesku jalua). Na początku XX w. byli uważani za jeden z najbardziej pierwotnych ludów na Ziemi, asymilowanych przez Syngalezów. Ludność utrzymuje się ze zbieractwa, łowiectwa oraz uprawy ziemi.

Wikipedia

# weddyjka

członkini ludu zamieszkującego górskie obszary południowo-wschodniej Sri Lanki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka ludu zamieszkującego obszary górskie południowo-wschodniej Sri Lanki;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Wedda ż.

przym. weddyjski

Wiktionary

# weddyjski

dotyczący Weddów, rdzennych mieszkańców Sri Lanki

SJP.pl

# wedecki

nazwisko

SJP.pl

# wędeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wędka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędka ż.

Wiktionary

# wedel

firma cukiernicza

SJP.pl

Wedel – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Pinneberg.

Wikipedia

# wedeta

1. przestarzałe: popularna aktorka lub gwiazda filmowa; vedetta;
2. dawniej: warta, pikieta, straż; czujka, czata, wideta

SJP.pl

Placówka – element ubezpieczenia bezpośredniego wystawiany dla ochrony przed niespodziewanym napadem przeciwnika.

Wikipedia

# wedgwood

[łedżłud] wyrób fajansowy lub kamionkowy wytwórni J. Wedgwooda

SJP.pl

# wędk.

skrót od: wędkarstwo, wędkarski (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# wędka

sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

Wiktionary

Wędka – sprzęt służący do połowu ryb w wędkarstwie. Składa się z wędziska, do którego przymocowana jest żyłka wędkarska, na której końcu znajduje się haczyk wędkarski z przynętą. Zakłada się, że pierwowzór wędki powstał na Hawajach. Była to linka zakończona hakiem z przynętą, przyczepiona do łodzi i za nią ciągnięta. Typowej wędki zaopatrzonej w około półtorametrowe wędzisko z bambusa po raz pierwszy używano w Chinach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ntka, AS: vẽntka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędkarz m., wędkowanie n., wędzisko n., nawęd m., wędkarstwo n., wędeczka ż.

czas. wędkować ndk.

przym. wędkowy, wędkarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. kij

Wiktionary

# wędkarka

kobieta łowiąca ryby na wędkę

SJP.pl

# wędkarski

dotyczący wędkarza, wędkarstwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do wędkarstwa, związany z wędkarstwem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wabiki możesz kupić w sklepie wędkarskim koło poczty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędkarstwo n., wędkowanie n., wędka ż., wędkarz mos.

czas. wędkować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sklep / sprzęt wędkarski

Wiktionary

# wędkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę;

Wiktionary

Wędkarstwo – rodzaj hobby, zajęcia rekreacyjnego i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę.

Wyróżnia się sześć rodzajów wędkarstwa – w każdym z nich używa się innej, odpowiedniej metody wędkowania i przystosowanej do wybranej techniki łowienia wędki:

- wędkarstwo morskie,
- wędkarstwo muchowe,
- wędkarstwo podlodowe,
- wędkarstwo spinningowe,
- wędkarstwo spławikowo-gruntowe,
- trolling.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wędkarstwo to moja pasja, jestem nawet redaktorem magazynu o tej tematyce.

(1.1) Mój ojciec jest fanatykiem wędkarstwa, dlatego nasz dom jest pełen wędek, kołowrotków i gazet „Super Karp”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ntˈkarstfɔ, AS: vẽntkarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędkarz mos., wędkowanie n., wędka ż.

przym. wędkarski

czas. wędkować ndk.

Wiktionary

# wędkarz

1. osoba łowiąca ryby na wędkę;
2. dawniej: wytwórca wędek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba łowiąca ryby na wędkę

(1.2) środ. ktoś wyłudzający pieniądze na ulicy odwołując się do współczucia

Wiktionary

- wędkarz – osoba uprawiająca wędkarstwo,
- Wędkarz Polski – czasopismo o tematyce wędkarskiej.
- Wędkarz – obraz holenderskiego malarza Carela de Moora (1700),
- Wędkarz – obraz hiszpańskiego malarza Francisca Goi (1775),
- Wędkarz – obraz francuskiego malarza Augusta Renoira (1874),

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój dziadek jest wędkarzem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ntkaʃ, AS: vẽntkaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędka ż., wędkarstwo n., wędkowanie n., powędkowanie n., nawęd m., wędzisko n., zwędzenie n., Wędkowy nmos., wędzidło n., wędzidełko n.

:: fż. wędkarka ż.

czas. wędkować ndk., powędkować dk., zwędzić dk.

przym. wędkarski, wędkowy, wędziskowy

Wiktionary

# wędkować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) łowić ryby przy pomocy wędki, głównie rekreacyjnie

(1.2) środ. przen. żebrać, naciągać naiwnych na pieniądze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W każdy pierwszy weekend miesiąca, wędkuję z Piotrkiem nad Nysą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ntˈkɔvat͡ɕ, AS: vẽntkovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węda ż., wędka ż., wędkarz m., wędkarka ż., wędkowanie n., wędkarstwo n., wędzisko n., nawęd m.

czas. powędkować dk.

przym. wędkarski

Wiktionary

# wędkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wędkować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ntkɔˈvãɲɛ, AS: vẽntkovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędka ż., węda, wędkarz m., wędkarka ż., wędkarstwo n.

czas. wędkować ndk.

przym. wędkarski

Wiktionary

# wędkowy

→ wędka

SJP.pl

Wędkowy – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew nad rzeką Szpęgawą. Wieś jest siedzibą sołectwa Wędkowy, w którego skład wchodzi również miejscowość Liniewko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

#### Patrz:

wędka

# wedle

1. przestarzałe: według;
2. dawniej:
a) w pobliżu, obok;
b) naokoło czegoś

SJP.pl

przyimek

(1.1) …wyrażający zgodność z czymś, stosowność do czegoś

(1.2) …podający źródło informacji

(1.3) …wyrażający bliskość czasu i miejsca

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obok

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wedle planu udaliśmy się wieczorem do opery.

(1.2) Wedle profesora powinnaś iść go przeprosić.

(1.3) Leżał tak sobie wedle płota.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛdlɛ, AS: vedle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) według, zgodnie z; przest. podle, podług

(1.2) według; przest. podle, podług

(1.3) blisko, koło, obok, około, według; przest. podle, podług

Wiktionary

# wędlina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;

Wiktionary

Wędliny – wyroby mięsne, wyrób z rozdrobnionego, przyprawionego mięsa, zwykle wędzony i peklowany w naturalnej lub sztucznej osłonce.

Wędzonkami są przetwory mięsne wykonane z jednego peklowanego kawałka mięsa (szynka, baleron, boczek, polędwica). W produkcji wędlin i wędzonek stosuje się naturalne oraz sztuczne dodatki uszlachetniające.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wolisz kanapki z żółtym serem czy z wędliną?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃nˈdlʲĩna, AS: vẽndlʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędliniarnia ż., wędliniarz m.

:: zdrobn. wędlinka ż.

przym. wędliniarski, wędzony

Wiktionary

# wędliniarka

→ wędliniarz

SJP.pl

#### Patrz:

wędliniarz

# wędliniarnia

sklep, w którym sprzedaje się wyroby wędliniarskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. sklep z wędlinami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wstąpię jeszcze do wędliniarni i kupię trochę frankfurterek na śniadanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędlina ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) masarnia, mięsny

Wiktionary

# wędliniarski

dotyczący wędliniarza, wędliniarstwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wędliniarstwem, dotyczący wędliniarstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędliniarstwo n., wędlina ż.

Wiktionary

# wędlinka

zdrobnienie od: wędlina

SJP.pl

# wedlowie

Wedel – niemiecki ród szlachecki pochodzący z Holsztynu, wzmiankowany na pocz. XIII w., następnie na Pomorzu – w ziemi stargardzkiej przed 1268 z ośrodkiem w Krępcewie, Krzywnicy, Chociwlu, Mielnie, potem również w Nowej Marchii w licznych ośrodkach zamkowo-miejskich (Korytowo k. Choszczna, Drawno z puszczą nad Drawą po 1268, Złocieniec, Tuczno, Mirosławiec po 1296, Świdwin 1319–1384, Ińsko, Recz po 1350), także w ziemi chojeńskiej (Krajnik Górny, Czartoryja k. Chojny). Jan (Janusz, Hans) Wedel, rycerz króla Władysława Jagiełły, założył w XV wieku polską linię rodu.

Wikipedia

# wedlowski

przymiotnik

(1.1) związany z firmą E.Wedel, wyprodukowany przez tę firmę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uwielbiam wedlowskie ptasie mleczko.

(1.1) Wedlowscy mistrzowie od czekolady przygotowali kilka wielkich, słodkich pisanek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈdlɔfsʲci, AS: vedlofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wedel m./ż.

Wiktionary

# wędr.

skrót

(1.1) = wędrowny

Wiktionary

# wędrogów

Wędrogów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Kowiesy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wędrogów jest wsią liczącą kilkadziesiąt domów, zamieszkaną przez ok. 119 osób. Osada leży nad rzeką Chojnatką, przy drodze krajowej nr 8 (E67), która oddziela wieś od sąsiednich Kowies.

Okolicę Wędrogowa stanowią głównie pola uprawne, łąki i niewielkie lasy.

Wikipedia

# wędrować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przebywać długą drogę skądś dokądś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃nˈdrɔvat͡ɕ, AS: vẽndrovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędrówka ż., wędrowiec m., wędrownik m., wędrowniczek m., wędrowniczka ż., wędrowanie n.

przym. wędrowny, wędrowniczy

czas. przywędrować

Wiktionary

# wędrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przemierzanie długiej drogi

(1.2) częste zmienianie miejsca pobytu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ndrɔˈvãɲɛ, AS: vẽndrovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędrówka ż., wędrowiec mos., wędrownik mos., wędrowniczek mos., wędrowniczka ż.

czas. wędrować

przym. wędrowny, wędrowniczy, wędrówkowy

Wiktionary

# wędrowczyni

kobieta, która wędruje, zwłaszcza pieszo; podróżniczka

SJP.pl

# wędrowiec

osoba wędrująca, zwłaszcza pieszo; turysta, podróżnik, piechur, wędrownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto wędruje, porusza się pieszo

Wiktionary

- Wędrowiec – polskie ilustrowane czasopismo (tygodnik) o tematyce podróżniczo-geograficznej
- Wędrowiec – powieść Fritza Leibera
- Wędrowiec – powieść Lynn Abbey, drugi tom Cyklu artefaktów
- Wędrowiec – powieść D.J. MacHale’a
- Wędrowiec – rzeźba w Bydgoszczy
- Wędrowiec – polska grupa muzyczna
- Wędrowiec – karta tarota
- Wędrowiec – obraz Hieronima Boscha

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Coraz bardziej robi się swojsko, coraz przyjaźniej spogląda wędrowiec na te rozległe linie Parthenonu, na biały Erechtejon i na leżące niżej Propyleje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędrowanie n., wędrówka ż., wędrownik mos.

:: zdrobn. wędrowniczek mos.

czas. wędrować ndk.

przym. wędrowny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łazik, globtroter, obieżyświat, tramp, wędrowniczek, wędrownik, wagabunda

Wiktionary

# wędrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) turyst. sport. piesze przemieszczanie się połączone z odwiedzaniem kolejnych miejsc

Wiktionary

Wędrówki zwierząt, migracje zwierząt – zazwyczaj sezonowe i regularne przemieszczanie się zwierząt (osobników, stad lub całych populacji) na różne odległości. Migracje występują u wszystkich kręgowców i u niektórych bezkręgowców. Zwierzęce wędrówki klasyfikowane są według kilku kryteriów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃nˈdrufka, AS: vẽndrufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędrowanie n., wędrownik mos., wędrowniczka ż., wędrowiec mos., wędrowniczek mos.

czas. wędrować

przym. wędrowny, wędrowniczy, wędrówkowy

Wiktionary

# wędrówkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do wędrówki, związany z wędrówką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do takich miejsc należy Nadmorski Park Krajobrazowy, który ze względu na specyfikę geograficzną (tzw. wąskie gardło wędrówkowe oraz północnobałtycki korytarz migracyjny) jest jednym z ważniejszych miejsc wędrówek, odpoczynku i zimowania licznych gatunków ptaków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędrowanie n., wędrówka ż.

Wiktionary

# wędrownictwo

Wędrownicy – grupa metodyczna w organizacjach harcerskich, skupiająca młodzież ponadgimnazjalną i starszą. Symbolem wyróżniającym spośród innych grup jest naramiennik wędrowniczy.

Wikipedia

# wędrowniczek

zdrobnienie od: wędrownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: wędrownik

(1.2) rzad. mały wędrowiec

Wiktionary

#### Patrz:

wędrownik

#### Przykłady

(1.2) „O Janku Wędrowniczku” jest tytułem zbiorku wierszy dla dzieci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędrowanie n., wędrowiec mos., wędrownik mos., wędrowniczka ż., wędrówka ż., zawędrowanie n.

czas. wędrować ndk., zawędrować dk., zawędrowywać ndk.

przym. wędrowny, wędrowniczy

Wiktionary

# wędrowniczka

→ wędrownik

SJP.pl

Wędrowniczka – w ZHR czwarty, a w SHK Zawisza piąty żeński stopień harcerski. Przeznaczony dla harcerek w wieku 16-18 lat. Oznaczany poprzez złota lilijkę i złoty okrąg nabity na krzyż. W niektórych środowiskach ZHP używa się tej nazwy dla stopnia Harcerki Orlej.

Wikipedia

#### Patrz:

wędrownik

# wędrowniczy

1. związany z odbywaniem wędrówek; podróżniczy, podróżny;
2. → wędrownik

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wędrownika lub wędrowania

Wiktionary

#### Patrz:

wędrownik

#### Powiązane:

rzecz. wędrówka ż., wędrowniczek mos., wędrownik m., wędrowniczka ż., wędrowanie n.

czas. wędrować ndk., zawędrować dk.

Wiktionary

# wędrownik

osoba wędrująca, zwłaszcza pieszo; turysta, podróżnik, piechur, wędrowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. wędrowiec

Wiktionary

Wędrownicy – grupa metodyczna w organizacjach harcerskich, skupiająca młodzież ponadgimnazjalną i starszą. Symbolem wyróżniającym spośród innych grup jest naramiennik wędrowniczy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wielu wędrowników tutaj nie zagląda, bo odstrasza ich ta knieja.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędrowanie n., wędrowiec mos., wędrowniczek m., wędrowniczka ż., wędrówka ż., zawędrowanie n.

czas. wędrować ndk., zawędrować dk., zawędrowywać ndk.

przym. wędrowny, wędrowniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wagabunda, wędrowiec

Wiktionary

# wędrowny

przymiotnik

(1.1) odbywający wędrówkę; zmieniający miejsce pobytu; przenoszący się z miejsca na miejsce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W lipcu harcerze wyruszyli na obóz wędrowny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃nˈdrɔvnɨ, AS: vẽndrovny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędrówka ż., wędrowanie n., wędrowiec m., wędrownik m., wędrowniczek m., wędrowniczka ż.

czas. wędrować

Wiktionary

# wędrychowicz

nazwisko

SJP.pl

# wedrzeć

wedrzeć się: wejść gdzieś siłą, przemocą, przedostać się gdzieś pokonując jakieś przeszkody, opór, a także: wdrapać się na coś, wspiąć się po czymś

SJP.pl

# wędrzyn

Wędrzyn (niem. Wandern) – kolonia w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin.

Jest to osiedle wojskowe położone przy drodze wojewódzkiej nr 137. Na terenie osiedla znajdują się trzy jednostki wojska polskiego: 17 Brygada Zmechanizowana, 45 Wojskowy Oddział Gospodarczy oraz Komenda Poligonu zarządzająca Ośrodkiem Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych w Wędrzynie. Osiedle leży na trasie linii kolejowej nr 364.

Wikipedia

# weduta

z włoskiego "panorama" - pejzaż przedstawiający ujęcie całości miasta lub jego fragmenty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. dzieło (rysunek, sztych, obraz) przedstawiające panoramę miasta;

Wiktionary

Weduta (wł. veduta – widok, panorama) – obraz, rysunek lub rycina, przedstawiające ogólny widok miasta lub jego fragment, często ze sztafażem. Inaczej pejzaż miejski, prospekt.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uczennice podarowały nauczycielce reprodukcję weduty dawnego Cieszyna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈduta, AS: veduta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wedutysta mos., wedutystka ż., wedutyzm mrz.

przym. wedutowy, wedutysta

Wiktionary

# wedutowy

przymiotnik od: weduta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. związany z malowaniem wedut, dotyczący malowania wedut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wedutyzm mrz., weduta ż., wedutysta mos., wedutystka ż.

Wiktionary

# wedutysta

artysta tworzący obrazy, rysunki lub sztychy z widokami miasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. malarz miejskich krajobrazów: twórca wedut

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W kilkanaście lat po Stachowiczu temat ten podjął krakowski malarz, nauczyciel Jana Matejki, znakomity wedutysta, Aleksander Płonczyński.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weduta ż., wedutyzm mrz.

:: fż. wedutystka ż.

przym. wedutowy

Wiktionary

# wedutystka

artystka tworząca obrazy, rysunki lub sztychy z widokami miasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. malarka miejskich krajobrazów: twórczyni wedut

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W galerii prezentujemy kilka prac tej mało znanej wedutystki węgierskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weduta ż.

:: fm. wedutysta mos.

przym. wedutowy

Wiktionary

# wedutyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. rodzaj malarski obejmujący panoramy miejskie

Wiktionary

Weduta (wł. veduta – widok, panorama) – obraz, rysunek lub rycina, przedstawiające ogólny widok miasta lub jego fragment, często ze sztafażem. Inaczej pejzaż miejski, prospekt.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Początkowo wedutyzm rozwijał się przede wszystkim w Wenecji, lecz z czasem malarstwo to zdobyło popularność w całej Europie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weduta ż., wedutysta mos., wedutystka ż.

przym. wedutowy

Wiktionary

# wedy

najstarsze teksty indoaryjskie, przede wszystkim o charakterze sakralnym, powstałe prawdopodobnie XV-V w. p.n.e.

SJP.pl

Wedy, Weda (dewanagari वेद „wiedza”) – święte księgi hinduizmu, najstarsza grupa religijnych tekstów sanskryckich, które stanowiły całość ówczesnej wiedzy człowieka o świecie ludzi i bogów; antologia tekstów z różnych okresów, o różnej tematyce, budowie i przeznaczeniu. Objętością Wedy przewyższają Biblię sześciokrotnie.

Wikipedia

# wedycki

najstarsza wersja języka staroindyjskiego; wedyjski

SJP.pl

# wedyjski

język staroindoaryjski z rodziny indoeuropejskiej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wedyzmu

(1.2) dotyczący Wed/wed

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasza przedchrześcijańska, słowiańska kultura jest identyczna z wedyjską, co jaskrawo uwidacznia się w mitologii wedyjskiej i słowiańskiej (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈdɨjsʲci, AS: vedyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weda ż., Wedy, wedyzm m.

Wiktionary

# wedyzm

najstarsza religia indyjska oparta na Wedach - świętych księgach

SJP.pl

Wikipedia

# wędzarka

urządzenie do wędzenia mięs, ryb

SJP.pl

# wędzarnia

pomieszczenie, w którym wędzi się przetwory mięsne, ryby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pomieszczenie lub urządzenie do wędzenia

Wiktionary

Wędzenie – metoda konserwacji żywności (mięsa i przetworów mięsnych, ryb, serów, słodu itp.) za pomocą dymu. W wyniku tego procesu produkty żywnościowe uzyskują specyficzny zapach, smak i zabarwienie powierzchni. Obok solenia i suszenia wędzenie uznawane jest za jedną z najstarszych metod utrwalania żywności.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Umyte ryby powędrowały prosto do wędzarni.

(1.1) Wuj zbudował małą wędzarnię w ogrodzie przy kuchni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędzenie n.

czas. uwędzić dk., wędzić ndk., wędzić się ndk.

przym. wędzony

Wiktionary

# wędzarnictwo

wędzarstwo

SJP.pl

# wędzarz

specjalista w zakresie wędzenia mięsa i ryb

SJP.pl

# wędzić

konserwować produkty, poddając je działaniu dymu pochodzącego ze spalanego drewna drzew liściastych

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kulin. konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu

czasownik zwrotny wędzić się

(2.1) kulin. być wędzonym (1.1)

(2.2) żart. przen. przebywać w miejscu o nasilonym zadymieniu lub gorącu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędzarnia ż., wędzonka ż.

przym. wędzony

Wiktionary

# wędzidełko

cienki fałd skóry lub błony śluzowej, stanowiący połączenie jednego narządu z drugim, np. wędzidełko języka

SJP.pl

Wędzidełko (łac. frenulum) – blaszka lub fałd łączący ze sobą dwa elementy i ograniczający ich ruchomość.

Anatomia człowieka wyróżnia szereg wędzidełek w różnych częściach ciała, np. wędzidełko wargi górnej, wędzidełko wargi dolnej, wędzidełko języka, wędzidełko napletka, wędzidełko łechtaczki, wędzidełko warg sromowych.

Wikipedia

# wędzidło

metalowa część uzdy wkładana koniowi do pyska, służąca do kierowania zwierzęciem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. element uprzęży (ogłowia) wkładany koniowi do pyska;

Wiktionary

Wędzidło – rodzaj kiełzna, element ogłowia wkładany koniowi do pyska w celu przekazywania mu sygnałów i kierowania nim. Istnieje wiele rodzajów wędzideł, które dzieli się ze względu na kryteria:

- Podział ze względu na materiał, z którego kiełzno zostało wykonane:
  - metalowe (stopy różnych metali),
  - gumowe,
  - syntetyczne,
  - skórzane.
- Podział ze względu na kształt ogniwa (części pyskowej wędzidła)
  - proste (inne nazwy to pełne lub zwyczajne)
  - pojedynczo lub podwójnie łamane,
  - ze skręconym ścięgierzem,
  - wędzidła łamane wielokrotnie.
- Podział ze względu na kształt pierścieni (kółek)
  - oliwkowe — zapobiega ono zranieniom konia w kącikach warg; wykonywane jako metalowe łamane,
  - z wąsami,
  - z pół wąsem lub z luźnymi pierścieniami.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ɲˈd͡ʑidwɔ, AS: vẽńʒ́idu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędkarz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|zymbadło.

Wiktionary

# wędzisko

długi, cienki kij stanowiący część wędki

SJP.pl

Wędka – sprzęt służący do połowu ryb w wędkarstwie. Składa się z wędziska, do którego przymocowana jest żyłka wędkarska, na której końcu znajduje się haczyk wędkarski z przynętą. Zakłada się, że pierwowzór wędki powstał na Hawajach. Była to linka zakończona hakiem z przynętą, przyczepiona do łodzi i za nią ciągnięta. Typowej wędki zaopatrzonej w około półtorametrowe wędzisko z bambusa po raz pierwszy używano w Chinach.

Wikipedia

# wędzki

nazwisko

SJP.pl

# wędzonka

wędzone mięso wieprzowe, przerośnięte tłuszczem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. wędzona wieprzowina, np. boczek, słonina, baleron

Wiktionary

Wędliny – wyroby mięsne, wyrób z rozdrobnionego, przyprawionego mięsa, zwykle wędzony i peklowany w naturalnej lub sztucznej osłonce.

Wędzonkami są przetwory mięsne wykonane z jednego peklowanego kawałka mięsa (szynka, baleron, boczek, polędwica). W produkcji wędlin i wędzonek stosuje się naturalne oraz sztuczne dodatki uszlachetniające.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. wędzić

przym. wędzony

Wiktionary

# wędzonkowy

→ wędzonka

SJP.pl

#### Patrz:

wędzonka

# wędzony

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od wędzić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wędzenie n., wędzonka ż., wędlina ż., wędzarnia ż., wędzarnictwo n.

czas. wędzić ndk., uwędzić dk.

przym. wędzarniczy

Wiktionary

# według

stosownie, adekwatnie do czegoś; zależnie od czegoś, w odniesieniu do czegoś, na podstawie czegoś; czyimś zdaniem

SJP.pl

przyimek

(1.1) …oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem

(1.2) …wyrażający autora czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zawsze postępowała według wskazań własnej intuicji.

(1.1) Kucharz doprawiał zupę zawsze według smaku.

(1.2) Według mnie należało postąpić zupełnie inaczej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛdwuk, AS: vedu̯uk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgodnie z, wedle, podług

(1.2) wedle, podług

Wiktionary

# weeb

[czytaj: łib] obraźliwie: osoba mająca obsesję na punkcie Japonii i kultury japońskiej

SJP.pl

# weekend

[czytaj: łikend] koniec tygodnia, głównie sobota i niedziela

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sobota i niedziela, także piątek wieczorem, dosł. koniec tygodnia;

Wiktionary

Weekend (ang. week „tydzień”, end „koniec”) – okres wolny od pracy i nauki trwający od piątkowego popołudnia do niedzieli włącznie.

Gdy bezpośrednio przed piątkiem lub po niedzieli przypada jeden lub więcej dni ustawowo wolnych nazywane jest to długi weekend.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od poniedziałku myślę o weekendzie.

(1.1) W weekendy cała Polska wali do Biedronki, szczególnie jeśli to długi weekend.

(1.1) Kolejny weekend ze skokami w roli głównej już za nami.

(1.1) Odpowiedzią firmy była darmowa wysyłka i weekend megapromocji.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. weekendowy

przysł. weekendowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapiątek

Wiktionary

# weekendowicz

[czytaj: łikendowicz] osoba, która przyjechała gdzieś na weekend

SJP.pl

# weekendowiczka

[czytaj: łikendowiczka] kobieta, która przyjechała gdzieś na weekend

SJP.pl

# weekendowiec

osoba wyjeżdżająca gdzieś na weekend; weekendowicz

SJP.pl

# weekendowo

przysłówek

(1.1) jak w weekend

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) 15 sierpnia autobusy będą jeździć weekendowo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weekend m.

Wiktionary

# weekendowy

[czytaj: łikendowy]
1. przeznaczony na weekend
2. trwający w czasie weekendu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący weekendu, odbywający się w weekend

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Owszem ludzie jeszcze przyjeżdżają, ale jest ich znacznie mniej. Poza tym, większość to turyści weekendowi — mówi mężczyzna handlujący pamiątkami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weekend m.

Wiktionary

# weekendzik

[czytaj: łikendzik] zdrobnienie od: weekend

SJP.pl

# węg.

skrót od: węgierski

SJP.pl

skrót

(1.1) = węgierski

Wiktionary

Wikipedia

# wega

najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni; jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Wiktionary

Wega (Alfa Lyrae, α Lyr) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni, piąta co do jasności gwiazda nocnego nieba. Obserwowana wielkość gwiazdowa: +0,03m. Odległa od Słońca o 25 lat świetlnych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛɡa, AS: vega

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) α Lyrae

Wiktionary

# wegab

wegetariański kebab

SJP.pl

# weganin

mężczyzna niespożywający żadnych produktów pochodzenia zwierzęcego (w tym również miodu, jaj oraz mleka i jego przetworów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

Wiktionary

Weganizm – styl życia, którego jedną z cech jest stosowanie diety wegańskiej, czyli rezygnacja ze spożywania produktów zwierzęcych.

Weganie rezygnują ze spożywania nie tylko mięsa, ale także innych produktów pochodzenia zwierzęcego, których wytwarzanie wiąże się z eksploatacją zwierząt, takich jak nabiał (w tym jajka) oraz miód. Weganie nie stosują kosmetyków i nie kupują ubrań powstałych z odzwierzęcych surowców (skóry, futra, wełna, jedwab), nie biorą udziału w rozrywkach, w których wykorzystuje się zwierzęta (polowania, rodeo, cyrk). Bojkotują także wszelkie produkty testowane na zwierzętach. Zawieszenie przestrzegania tych zasad dopuszczają tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do przetrwania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Patrik Baboumian, najsilniejszy weganin na świecie (…) udowadnia, że można być weganinem i strongmanem jednocześnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈɡãɲĩn, AS: vegãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weganizm m.

:: fż. weganka ż.

przym. wegański, wege

przysł. wegańsko

czas. weganizować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roślinożerca, fitofag

Wiktionary

# weganina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. spoż. wegański zamiennik mięsa

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. od weganin

Wiktionary

# weganizm

ścisła forma wegetarianizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt (np. futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

Wiktionary

Weganizm – styl życia, którego jedną z cech jest stosowanie diety wegańskiej, czyli rezygnacja ze spożywania produktów zwierzęcych.

Weganie rezygnują ze spożywania nie tylko mięsa, ale także innych produktów pochodzenia zwierzęcego, których wytwarzanie wiąże się z eksploatacją zwierząt, takich jak nabiał (w tym jajka) oraz miód. Weganie nie stosują kosmetyków i nie kupują ubrań powstałych z odzwierzęcych surowców (skóry, futra, wełna, jedwab), nie biorą udziału w rozrywkach, w których wykorzystuje się zwierzęta (polowania, rodeo, cyrk). Bojkotują także wszelkie produkty testowane na zwierzętach. Zawieszenie przestrzegania tych zasad dopuszczają tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do przetrwania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Weganizm proponuje postawę etyczną polegającą na odrzuceniu wszelkich dóbr i korzyści mogących mieć źródło w cierpieniu zwierząt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈɡãɲism̥, AS: vegãńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weganin m., weganka ż.

przym. wegański

przysł. wegańsko

czas. weganizować

Wiktionary

# weganizować

sporządzać wegańską wersję potrawy

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) kulin. spoż. opracowywać wegańską wersję potrawy tradycyjnie zawierającej składniki pochodzenia zwierzęcego

(1.2) zmieniać charakter miejsca lub imprezy na wegański

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój chłopak lubi weganizować mięsne potrawy, które pamięta z dzieciństwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weganizacja, weganizm, weganin, weganka

przym. wegański

Wiktionary

# weganka

kobieta praktykująca weganizm, tzn. niejedząca mięsa ani żadnych produktów odzwierzęcych (jajek, nabiału, miodu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta przestrzegająca zasad weganizmu, będąca na diecie wegańskiej, nie jedząca pokarmów pochodzenia zwierzęcego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jest weganką i tego nie zmieni. Gdy dosiada konia nie używa bata i zakłada najmniejsze i najłagodniej zakończone ostrogi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈɡãnka, AS: vegãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weganin m., weganizm m.

przym. wegański

przysł. wegańsko

czas. weganizować

Wiktionary

# wegański

przymiotnik od: weganizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z weganizmem, dotyczący weganizmu

(1.2) kulin. bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu)

(1.3) rzad. stworzony bez użycia produktów pochodzenia zwierzęcego, także. nietestowany na zwierzętach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pomimo wielu przedsięwzięć, reżyserka, blogerka i niezależna perkusistka rockowa Eleni Vlachos jest jednoosobowym tornadem wegańskiego aktywizmu.

(1.3) Na szczęście istnieje taki portal jak Barnivore, gdzie możemy znaleźć wszelkie informacje o tym, czy dany alkohol jest wegański.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈɡãj̃sʲci, AS: vegãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weganizm m., weganin m., weganka ż., wegańskość ż.

przysł. wegańsko

czas. weganizować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) roślinny

Wiktionary

# wegańsko

przysłówek

(1.1) w sposób wegański, zgodny z weganizmem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od siedmiu lat odżywiam się wegańsko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weganizm m., weganin m., weganka ż., wegańskość ż.

przym. wegański

Wiktionary

# wegańskość

→ wegański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wegańskie; cecha tych, którzy są wegańscy

Wiktionary

#### Patrz:

wegański

#### Powiązane:

przym. wegański

przysł. wegańsko

Wiktionary

# węgar

pionowy element konstrukcyjny w formie słupa drewnianego lub kamiennego po bokach drzwi lub okna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;

Wiktionary

Węgar (węgarek) – pionowy element przy otworze okiennym lub drzwiowym otrzymany przez wysunięcie cegieł dla ścian murowanych lub dostawienie pionowych słupków dla ścian drewnianych lub kamiennych. Stanowi on oparcie dla ościeżnicy. Niezbędny jest on do ościeżnic regulowanych, aby je bezinwazyjnie zamontować.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡar, AS: vẽŋgar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. węgarek m.

przym. węgarkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) węgarek

Wiktionary

# węgarek

zdrobnienie od: węgar

SJP.pl

Węgar (węgarek) – pionowy element przy otworze okiennym lub drzwiowym otrzymany przez wysunięcie cegieł dla ścian murowanych lub dostawienie pionowych słupków dla ścian drewnianych lub kamiennych. Stanowi on oparcie dla ościeżnicy. Niezbędny jest on do ościeżnic regulowanych, aby je bezinwazyjnie zamontować.

Wikipedia

# węgarkowy

przymiotnik od: węgarek

SJP.pl

# wege

skrótowo: wegetariański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. wegetariański, także. wegański

w użyciu rzeczownikowym, rodzaj męski i żeński

(2.1) pot. wegetarianin, wegetarianka, także. weganin, weganka

(2.2) pot. dopełnienie mięsa

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Udało mi się już zachęcić do bycia wege dwie koleżanki i mam zamiar dalej zachęcać ludzi do tego zdrowego stylu życia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛɡɛ, AS: vege

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weganin mos.

Wiktionary

# wegeburger

kotlet wegetariański, np. z buraków, kaszy jaglanej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. wegański lub wegetariański kotlet przygotowany np. z ciecierzycy, kaszy jaglanej, fasoli, soczewicy itd.

(1.2) kulin. wegański lub wegetariański odpowiednik hamburgera, zawierający kotlet pochodzenia roślinnego w miejsce kotleta mięsnego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wegeburgery z kaszy jaglanej i buraków wyszły naprawdę przepyszne, polecam!.

Wiktionary

# wegemiejsce

potocznie: punkt gastronomiczny, w którym podaje się dania wegetariańskie

SJP.pl

# wegeta

mieszanka przypraw i suszonych warzyw używana do zup, dań mięsnych, warzywnych, duszonych i grillowanych; vegeta

SJP.pl

# wegetacja

1. procesy życiowe roślin, ich wzrost, rozwój
2. ogół procesów fizjologicznych organizmu
3. puste, bierne, bezcelowe, pozbawione perspektyw życie człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. procesy wzrostu i rozwoju zachodzące jednocześnie lub oddzielnie w organizmie rośliny

(1.2) przen. życie człowieka bez aspiracji i perspektyw rozwoju

Wiktionary

Wzrost i rozwój roślin – proces wzrostu i rozwoju zachodzące jednocześnie lub oddzielnie w organizmie rośliny. Przez wzrost w fizjologii rozwoju rozumie się proces nieodwracalnego powiększania ciała rośliny. Wzrost zachodzi w określonych strefach rośliny w wyniku podziałów komórek i zwiększania ich objętości. Rozwój rozumiany szeroko obejmuje zarówno wzrost, jak i różnicowanie, tworzenie wzorca i morfogenezę. W sensie wąskim rozwój obejmuje różnicowanie, a morfogeneza jest efektem wzrostu i różnicowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ruch obiegowy Ziemi przy stałym nachyleniu osi obrotu sprawia, że warunki oświetlenia Ziemi zmieniają się w rytmie rocznym, co pociąga za sobą zmiany klimatyczne oraz wpływa na wegetację roślin i tryb życia zwierząt.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wegetatywność ż., wegetowanie ż.

czas. wegetować ndk.

przym. wegetacyjny, wegetatywny

przysł. wegetatywnie

Wiktionary

# wegetacyjny

dotyczący wegetacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wegetacją, odnoszący się do wegetacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za początek okresu wegetacyjnego przyjmuje się też zakwitanie leszczyny, kaczeńca, podbiału, a za koniec – opadanie liści kasztanowca i brzozy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wegetacja ż., wegetatywność ż., wegetowanie ż.

czas. wegetować ndk.

przym. wegetatywny

przysł. wegetatywnie

Wiktionary

# wegetarianin

człowiek wyłączający z diety mięso, ryby i wszystkie albo tylko niektóre produkty pochodzenia zwierzęcego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który nie je mięsa

Wiktionary

Wegetarianizm, dawniej jarstwo – świadome i celowe wyłączanie z diety mięsa, w tym ryb, owoców morza i owadów. Wiąże się również z unikaniem innych produktów pochodzenia zwierzęcego, w szczególności pochodzących z uboju, takich jak smalec lub żelatyna.Wegetarianizm może być wybrany z pobudek moralnych, religijnych, zdrowotnych, ekologicznych, bądź ekonomicznych. Zróżnicowana dieta wegetariańska jest odpowiednia dla ludzi w każdym wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zrób coś bezmięsnego, bo Anka i Tomek są wegetarianami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn, AS: vegetarʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wegetarianizm m., wegetarianista m.

:: fż. wegetarianka

przym. wegetariański

przysł. wegetariańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jarosz; przest. wegetarianista

Wiktionary

# wegetarianista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. wegetarianin

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wegetarianin m., wegetarianka ż., wegetarianizm m.

przym. wegetariański

Wiktionary

# wegetarianizm

odżywianie się wyłącznie pokarmem roślinnym i nabiałem; niejedzenie mięsa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

Wiktionary

Wegetarianizm, dawniej jarstwo – świadome i celowe wyłączanie z diety mięsa, w tym ryb, owoców morza i owadów. Wiąże się również z unikaniem innych produktów pochodzenia zwierzęcego, w szczególności pochodzących z uboju, takich jak smalec lub żelatyna.Wegetarianizm może być wybrany z pobudek moralnych, religijnych, zdrowotnych, ekologicznych, bądź ekonomicznych. Zróżnicowana dieta wegetariańska jest odpowiednia dla ludzi w każdym wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Badania naukowców z uniwersytetu w Southampton wykazały, że inteligentniejsze dzieci częściej decydują się na wegetarianizm w wieku dorosłym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥, AS: vegetarʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wegetarianin m., wegetarianista m., wegetarianka ż.

przym. wegetariański

przysł. wegetariańsko

Wiktionary

# wegetarianka

kobieta stosująca dietę wyłączającą mięso, ryby i wszystkie lub tylko niektóre produkty pochodzenia zwierzęcego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: wegetarianin

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zrób coś bezmięsnego, bo Anka jest wegetarianką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjãnka, AS: vegetarʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wegetarianizm m.

:: fm. wegetarianin m., wegetarianista m.

przym. wegetariański

przysł. wegetariańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jaroszka

Wiktionary

# wegetariański

→ wegetarianizm, → wegetarianin; jarski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. o jedzeniu: pozbawiony mięsa

(1.2) kulin. o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego

(1.3) związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasza restauracja specjalizuje się w daniach wegetariańskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci, AS: vegetarʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wegetarianizm m., wegetarianin m., wegetarianista m., wegetarianka ż., wegetariańskość ż.

przysł. wegetariańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) jarski, bezmięsny, postny

Wiktionary

# wegetariańsko

przysłówek

(1.1) w sposób wegetariański

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Anioły stołują się jedynie dla towarzystwa i tylko wegetariańsko. Anioły są intelektualistami.

(1.1) Każdego dnia prowadził zawodową korespondencję, jeździł na rowerze, jadł wegetariańsko i ćwiczył na hantlach. Wieczorami czytał książki, grywał w warcaby i tonął w stosach krzyżówek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wegetarianizm m., wegetarianin m., wegetarianka ż.

przym. wegetariański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jarsko

Wiktionary

# wegetariańskość

→ wegetariański

SJP.pl

#### Patrz:

wegetariański

# wegetatywność

rozmnażanie bezpłciowe, przez podział, pączkowanie, cebule, kłącza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wegetatywne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wegetatywny, wegetacyjny

przysł. wegetatywnie

rzecz. wegetacja ż.

Wiktionary

# wegetatywny

przymiotnik

(1.1) związany z podstawowymi procesami fizjologicznymi organizmu

(1.2) związany z bezpłciowym rozmnażaniem się organizmów żywych

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtaˈtɨvnɨ, AS: vegetatyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wegetacja ż., wegetatywność ż., wegetowanie ż.

czas. wegetować

przym. wegetacyjny

przysł. wegetatywnie

Wiktionary

# wegetować

1. u roślin: rozwijać się, rosnąć
2. prowadzić puste, bezcelowe, pozbawione perspektyw życie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przewegetować)

(1.1) fizj. wieść życie ograniczone do procesów fizjologicznych

(1.2) bot. rozwijać się jako roślina

(1.3) przen. ledwo bytować, bez perspektywy lepszej przyszłości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wegetacja ż., wegetowanie n.

przym. wegetacyjny, wegetatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rosnąć, rozwijać się

Wiktionary

# węgiel

1. pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6, występujący w naturze w dwóch odmianach: diamentu i grafitu;
2. skała osadowa, powstała z obumarłych części roślin, stosowana jako paliwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;

(1.2) geol. bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;

(1.3) szt. materiał rysunkowy w formie patyczków miękkiego węgla drzewnego

(1.4) szt. technika artystyczna posługująca się węglem (1.3) oraz rysunek nią wykonany;

(1.5) grudka żaru

Wiktionary

- węgiel – pierwiastek chemiczny z grupy niemetali (symbol C, łac. carboneum)
- substancje z dużą zawartością węgla:
  - węgle kopalne
    - węgiel brunatny
    - węgiel kamienny
    - antracyt (węgiel)
  - węgiel aktywny
  - węgiel bitumiczny
  - węgiel drzewny
  - węgiel kostny
- węgiel – technika artystyczna: rysunek węglem drzewnym

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Diament to jedna z krystalicznych postaci węgla.

(1.2) Sto lat temu większość statków było napędzanych węglem.

(1.3) Antoni Kamieński (…) odwiedził również pisarkę w Grodnie i wówczas naszkicował węglem jeden z bardziej znanych jej portretów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋʲɟɛl, AS: vẽŋʹǵel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węglan mrz., węglarz mos., węglowiec mrz., węgielnica ż., węglarka ż., węglarstwo n., węglik m.

:: zdrobn. węgielek mrz.

czas. zwęglać ndk., zwęglić dk.

przym. węglowy, węglanowy, węglarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. C

(1.2) czarne złoto; gw-pl|Górny Śląsk|wóngiel.

Wiktionary

# węgielek

mały kawałek węgla; żarzący się kawałek węgla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: węgiel

(1.2) mały kawałek węgla

(1.3) rel. krążek z węgla drzewnego wkładany po rozżarzeniu do trybularza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Zamiast oczu dzieci wprawiły bałwankowi dwa węgielki, zamiast nosa marchewkę.

(1.3) Ministrant rozpalił węgielek trybularzowy i włożył go do trybularza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węglowiec mrz., węglarz mos., węgiel mrz., węglarka ż.

przym. węglowy

Wiktionary

# węgielka

mały kawałek węgla; żarzący się kawałek węgla

SJP.pl

Węgielka (Odontosia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych.

Motyle o krępej budowy ciele. Głowa ich jest zaopatrzona w nieowłosione oczy złożone, krótkie głaszczki i uwstecznioną ssawkę, natomiast pozbawiona jest przyoczek. Czułki osiągają mniej więcej połowę długości przedniego skrzydła i wykazują dymorfizm płciowy w budowie, będąc ząbkowanymi u samicy, zaś piłkowanymi lub obustronnie grzebykowanymi u samca. Szeroki tułów porasta wełniste owłosienie. Pokrycie skrzydeł łuskami jest słabe, wskutek czego skrzydła nieco prześwitują. Przepaski poprzeczne przedniego skrzydła są ostro ząbkowane, ale mogą być niewyraźne. W użyłkowaniu przedniego skrzydła wspólny pień żyłek radialnej i pierwszej medialnej jest mniej więcej dwukrotnie dłuższy niż wolne odcinki tychże żyłek. Na tylnej krawędzi przedniego skrzydła leży dobrze rozwinięty ząb z włosowatych łusek. Odnóża tylnej pary mają dwie pary ostróg na goleniach.

Wikipedia

# węgielnica

przyrząd geodezyjny do wytyczania kątów prostych, pełnych i półpełnych; winkiel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wiktionary

- Węgielnica (przyrząd)
- Węgielnica pryzmatyczna
- Węgielnica (gwiazdozbiór)
- Węgielnica – wzgórze w Garbie Tenczyńskim

Miejscowości w Polsce i ich części

- Węgielnica – część miasta Dobczyce
- Węgielnica – część wsi Dęba w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Kurów
- Węgielnica – część wsi Złaków Kościelny, w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Zduny
- Węgielnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
- Węgielnica – część wsi Podlesie, w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Pilzno

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋʲɟɛlʲˈɲit͡sa, AS: vẽŋʹǵelʹńica

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Nor

Wiktionary

# węgielny

przymiotnik

(1.1) bud. dotyczący węgła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋʲˈɟɛlnɨ, AS: vẽŋʹǵelny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgieł

przym. węgłowy

Wiktionary

# węgier

1. koń rasy węgierskiej;
2. wino węgierskie; węgrzyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

forma rzeczownika.

(2.1) D. od: Węgry

Wiktionary

Węgrzy (także Madziarzy / Madziarowie, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe – Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1956 r. Węgrzy zorganizowali powstanie przeciwko Związkowi Radzieckiemu.

(2.1) Marysia wróciła właśnie z Węgier.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋʲɟɛr, AS: vẽŋʹǵer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Węgry nmos., węgierszczyzna ż., węgierskość ż., węgierski mrz., węgierskie n., węgier mos./mzw., węgrzyn mos./mzw., węgrzynek mos./mzw., węgierka ż.

:: fż. Węgierka ż.

przym. węgierski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. Madziar

Wiktionary

# węgierka

odmiana śliwy; owoc tej śliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Wiktionary

- węgierka – nazwy odmian uprawnych podgatunków śliwy domowej
  - Węgierka Zwykła
  - Węgierka Dąbrowicka
  - Węgierka Wangenheima
  - Węgierka Włoska
  - Węgierka Łowicka
- Węgierka – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Roźwienica

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W półfinale Azerki zagrają z Węgierkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋʲˈɟɛrka, AS: vẽŋʹǵerka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Węgry nmos., węgierszczyzna ż., węgierskość ż., węgierski mrz., węgierskie n., węgier mos./mzw., węgrzyn mos./mzw., węgrzynek mos./mzw., węgierka ż.

:: fm. Węgier mos.

przym. węgierski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. Madziarka

Wiktionary

# węgierski

związany z Węgrami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. ugrofiński język używany przez Węgrów;

(2.2) lekcja węgierskiego (2.1)

Wiktionary

## Osoby o nazwisku lub przydomku „Węgierski”

- Andrzej Węgierski (1600–1649), działacz reformacji, kaznodzieja protestancki, duchowny Jednoty braci czeskich, historyk reformacji
- Emilian Węgierski (1778–1841), generał brygady powstania listopadowego.
- Jerzy Węgierski (ur. 1915) – emerytowany profesor Wydziału Budownictwa Lądowego Politechniki Krakowskiej, żołnierz ZWZ, AK
- Ludwik Węgierski, węg. Lajos I Nagy (ur. 5 marca 1326, zm. 10 września 1382) – król Węgier w latach 1342–1382, oraz król Polski (jako Ludwik Węgierski) w latach 1370–1382.
- Maciej Węgierski (1581–1638), protestancki kaznodzieja
- Tomasz Kajetan Węgierski (1756–1787) – polski poeta epoki oświecenia, szlachcic, badacz i podróżnik, tłumacz, satyryk i wolnomularz.
- Wacław Węgierski (1556–1613), szlachcic wielkopolski, członek Jednoty braci czeskich
- Wojciech Węgierski (1602–1659), protestancki kaznodzieja, kronikarz i poeta

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gulasz to tradycyjna węgierska zupa.

(2.1) On uczy się węgierskiego.

(2.2) Co robiliście wczoraj na węgierskim?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci, AS: vẽŋʹǵersʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgierszczyzna ż., Węgry nmos., Węgier m., Węgierka ż., węgierskość ż., węgierka ż., węgrzyn mzw.

przysł. po węgiersku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. węg.; gw-pl|Górny Śląsk|uherski.

Wiktionary

# węgiersko-polski

dotyczący Węgier i Polski

SJP.pl

# węgierskogórski

przymiotnik od: Węgierska Górka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Węgierskiej Górki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Węgierska Górka m., węgierskogórczanin m., węgierskogórczanka ż.

Wiktionary

# węgierskojęzyczny

1. posługujący się językiem węgierskim;
2. napisany w języku węgierskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem węgierskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem węgierskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem węgierskim

(1.3) udostępniany, spisany, utrwalony lub stworzony w języku węgierskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋʲˈɟɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vẽŋʹǵerskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# węgierskość

zespół cech charakterystycznych dla Węgier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest węgierskie; cecha tych, którzy są węgierscy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgierszczyzna ż., Węgry nmos., Węgier m., Węgierka ż., węgierka ż., węgrzyn m., węgrzynek m., węgier m., węgierski mrz.

przym. węgierski

przysł. węgierskie

Wiktionary

# węgierszczyzna

1. język węgierski;
2. wszystko, co jest charakterystyczne dla Węgier lub stamtąd pochodzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język węgierski

(1.2) to, co węgierskie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. węgierski

rzecz. węgrzyn mzw./mos., Węgier mos., Węgierka ż., węgierski mrz., węgierskość ż., Węgry lm nm.

Wiktionary

# węgieł

miejsce zetknięcia się dwu ścian zewnętrznych budynku; narożnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. zewnętrzny róg budynku

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uciekinier pobiegł za węgieł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋʲɟɛw, AS: vẽŋʹǵeu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. węgielny, węgłowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) róg; pot. winkiel

Wiktionary

# węglan

sól kwasu węglowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego;

Wiktionary

Węglany – grupa związków chemicznych, soli i estrów kwasu węglowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiele węglanów metali bardzo słabo rozpuszcza się w wodzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡlãn, AS: vẽŋglãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węglowiec mrz., węglarz mos., węglarka ż., węgiel

przym. węglanowy, węglowy

Wiktionary

# węglanować

nasycać ciecz dwutlenkiem węgla; saturować

SJP.pl

# węglanowy

przymiotnik od: węglan

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący węglanu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węglan mrz.

Wiktionary

# węglany

sól kwasu węglowego

SJP.pl

Węglany – grupa związków chemicznych, soli i estrów kwasu węglowego.

Wikipedia

# węglarczyk

nazwisko

SJP.pl

# węglarek

węglarek gronowiec - owad z rodziny kózkowatych

SJP.pl

# węglarka

kolejowy wagon towarowy o otwartym od góry nadwoziu i uniwersalnym zastosowaniu, przystosowany zasadniczo do przewozu ładunków masowych takich jak: węgiel, drewno, kamień, warzywa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. pot. tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej

(1.2) kolej. wagon z burtami służący do przewozu materiałów sypkich, m.in. węgla;

(1.3) metalowy pojemnik z uchwytem, służący do noszenia węgla do pieca

(1.4) pot. węgiel w ilości mieszczącej się w węglarce (1.1-3)

(1.5) daw. uczn. uczennica paląca papierosy

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Palacz spadł z węglarki.

(1.2) Złodzieje ukradli węgiel z węglarki.

(1.4) Elektrownia spala dwie węglarki na godzinę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋɡˈlarka, AS: vẽŋglarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgiel m., węglan m., węglarz m., węglowiec m., węgielnica ż., węglarstwo n., węglik m., węgielek m.

przym. węglowy, węglanowy, węglarski, węglarkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tender

(1.3) reg. śl. kołkastla, kółkastla.

Wiktionary

# węglarnia

1. pomieszczenie do przechowywania węgla; węglownia;
2. miejsce, gdzie wypalany jest węgiel drzewny;
3. piec do wypalania węgla

SJP.pl

# węglarski

przymiotnik od: węglarz

SJP.pl

# węglarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dziedzina zajmująca się wytwarzaniem węgla drzewnego

Wiktionary

Węglarstwo – rzemiosło polegające na wytwarzaniu węgla drzewnego, zajmowali się nim węglarze, zanikło w XIX w.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. węglarz mzw./mos., węgiel mrz., węglarka ż.

Wiktionary

# węglarz

1. człowiek zajmujący się handlem węgla, pracujący w składzie węgla;
2. członek tajnego stowarzyszenia politycznego założonego we Włoszech w XIX wieku, w celu walki o niepodległość i zjednoczenie kraju; karbonariusz;
3. dawniej: człowiek zajmujący się wypalaniem węgla drzewnego; kurzak;
4. lis o czarnym umaszczeniu nóg, brzucha i pyska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. ktoś, kto zajmuje się wyrabianiem węgla drzewnego;

(1.2) zaw. ktoś, kto zajmuje się handlem węglem lub jego dowozem

(1.3) hist. zob. karbonariusz.

(1.4) zob. smolarz.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. lis wyróżniający się czarnym umaszczeniem pyska, podbrzusza i stawek

Wiktionary

- węglarz (kurzak) – człowiek trudniący się wypalaniem węgla drzewnego
- węglarz (smolarz) – człowiek trudniący się wyrobem smoły lub handlujący smołą
- węglarz (karbonariusz) – działacz polityczny
- Węglarz – zbocze w Górach Sowich

Osoby o tym nazwisku:

- Krzysztof Węglarz (ur. 1985) – polski judoka
- Krzysztof Węglarz – polski scenarzysta filmowy
- Paulina Węglarz (ur. 1981) – polska judoczka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Raz jeden węglarz szedł do lasu wypalać węgiel i spotkał niedźwiedzia.

(1.2) Potem parowóz gwizdnie, ciągnie pociąg do Warszawy, a z wagonu węglarz zabiera węgiel na wóz i przywozi do nas.

(1.3) Podejrzewano go o kontakty z francuską tajną organizacją rewolucyjną węglarzy i […] wtrącono do więzienia.

(2.1) Łapy błotnych węglarzy mają rozstaw palców większy, ułatwiający im poruszanie się na gruncie grząskim i zapadającym, jednakże są krótsze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡlaʃ, AS: vẽŋglaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgiel m., węglan m., węglowiec m., węgielnica ż., węglarka ż., węglarstwo n., węgielek m., węglik m.

przym. węglowy, węglanowy, węglarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurzak

Wiktionary

# węgle

forma rzeczownika.

(1.1) plural|węgiel.

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) pot. węglowodany

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Węgle utrzymują wysoki poziom glikogenu w mięśniach, który jest twoim paliwem podczas intensywnego treningu.

Wiktionary

# węgleć

spalać się na węgiel; zwęglać się

SJP.pl

# węgleniec

Węgleniec – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# węgleński

nazwisko

SJP.pl

# węglewski

nazwisko

SJP.pl

# węglić

1. powodować przemianę substancji pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego w węgle kopalne; uwęglać;
2. dawniej: spalać na węgiel; zwęglać;
3. węglić się - uwęglać się, przetwarzać się w węgle kopalne; zwęglać się

SJP.pl

# węglik

związek węgla z metalem; karbidek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny węgla z metalem lub półmetalem;

(1.2) przest. węgielek (zdrobn. od: węgiel)

Wiktionary

- węglik – związek chemiczny
- węglik – grzyb
- węglik czarnogardły – ptak

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. węglowiec mrz., węglarz mos., węgiel mrz., węglarka ż.

przym. węglowy

Wiktionary

# węgliki

związek węgla z metalem; karbidek

SJP.pl

Węgliki – nieorganiczne związki chemiczne złożone z atomów węgla i atomów metalu albo półmetalu (krzemu czy boru), mającymi mniejszą od węgla elektroujemność. Wyróżnia się węgliki jonowe, węgliki kowalencyjne, węgliki międzywęzłowe (metaliczne) i węgliki pośrednie.

Wikipedia

# węglikowy

→ węglik

SJP.pl

#### Patrz:

węglik

# węglin

- Węglin – dzielnica Lublina

2 miejscowości w Polsce:

- Węglin – wieś w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Trzydnik Duży
- Węglin – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie

Zobacz też: Węglinek, Węgliniec, Węgliny

Wikipedia

# węglińczanin

mieszkaniec Węglińca (miasta w Polsce)

SJP.pl

# węglińczanka

mieszkanka Węglińca (miasta w Polsce)

SJP.pl

# węglinek

- Węglinek – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Batorz
- Węglinek – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Trzydnik Duży
- Węglinek – dzielnica w Lublinie

Wikipedia

# węgliniec

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Węgliniec (niem. Kohlfurt) – miasto w Polsce w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Węgliniec.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 miasto miało 2657 mieszkańców (761. miejsce w kraju).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋɡˈlʲĩɲɛt͡s, AS: vẽŋglʹĩńec

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. węgliniecki

Wiktionary

# węgliniecki

→ Węgliniec

SJP.pl

#### Patrz:

Węgliniec

# węgliński

nazwisko

SJP.pl

# węglisty

dawniej: węglowy - zawierający węgiel (pierwiastek)

SJP.pl

# węglonośny

obfitujący w węgiel; dostarczający węgla; zawierający węgiel

SJP.pl

# węglopochodne

dotyczący organicznych związków chemicznych, czyli związków zawierających przynajmniej jeden atom węgla

SJP.pl

# węglopochodny

dotyczący organicznych związków chemicznych, czyli związków zawierających przynajmniej jeden atom węgla

SJP.pl

# węglowce

1. pierwiastek z 4 grupy układu okresowego;
2. statek do przewozu węgla

SJP.pl

Węglowce – pierwiastki 14 (daw. IVA lub IV głównej) grupy układu okresowego. Są to węgiel (C), krzem (Si), german (Ge), cyna (Sn), ołów (Pb) i flerow (Fl).

Wikipedia

# węglowice

Węglowice (niem. Kuhlhausen) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka.

Wieś leży około 15 km na południe od Kłobucka, w pobliżu węzła kolejowego w Herbach Nowych.

Wikipedia

# węglowiec

1. pierwiastek z 4 grupy układu okresowego;
2. statek do przewozu węgla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. masowiec do transportu węgla;

Wiktionary

Węglowiec (ang. collier) – rodzaj masowca przystosowanego do przewozu węgla. Charakterystyczne dla tego typu jednostek były duże luki ładunkowe.

Był to typ statków, które do wybuchu II wojny światowej najczęściej zawijały do portu w Gdyni. Najbardziej znanymi polskimi węglowcami były „Francuzy” towarzystwa Żegluga Polska (Katowice, Kraków, Toruń, Poznań i Wilno) i „Robury” towarzystwa Polskarob.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋɡˈlɔvʲjɛt͡s, AS: vẽŋglovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgiel m., węglan m., węglarz m., węgielnica ż., węglarka ż., węglarstwo n., węgielek m., węglik m.

przym. węglowy, węglanowy, węglarski

Wiktionary

# węglówka

używana dawniej żarówka z nicią węglową, wytrzymała na wstrząsy, dająca żółte światło

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce

- Węglówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Wiśniowa
- Węglówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Korczyna

Inne

- Węglówka – rzeka, dopływ Bojanickiej Wody
- Węglówka – potok górski na Dolnym Śląsku, dopływ Nysy Kłodzkiej.
- Węglówka (Niedźwiadek) – potok, dopływ Kasinianki
- Węglówka – potoczna nazwa magistrali węglowej

Wikipedia

# węglownia

1. pomieszczenie do przechowywania węgla; węglarnia;
2. zespół urządzeń do przygotowania węgla wsadowego w gazowniach i koksowniach

SJP.pl

# węglowodan

związek chemiczny składający się z węgla, wodoru i tlenu; cukier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

Wiktionary

Węglowodany, sacharydy – w ścisłym znaczeniu są to organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, w takiej proporcji, że na każdy atom węgla przypadają dwa atomy wodoru i jeden tlenu, o ogólnym wzorze sumarycznym: Cn(H2O)n. W szerszym znaczeniu zalicza się do nich ich pochodne otrzymywane w wyniku redukcji lub utleniania ich grup hydroksylowych lub karbonylowych, a także wymianę jednej lub więcej grup hydroksylowych na atom wodoru lub inne grupy organiczne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie jest możliwe na dłuższą metę utrzymanie tak niskiej podaży węglowodanów jak sugerują niektóre współczesne diety.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn, AS: vẽŋglovodãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. węglowodanowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sacharyd, węgle

Wiktionary

# węglowodanowy

przymiotnik od: węglowodan

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący węglowodanów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jakie zmiany w OUN mogą spowodować zaburzenia gospodarki węglowodanowej?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡlɔvɔdãˈnɔvɨ, AS: vẽŋglovodãnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węglowodan m.

Wiktionary

# węglowodany

związek chemiczny składający się z węgla, wodoru i tlenu; cukier

SJP.pl

Węglowodany, sacharydy – w ścisłym znaczeniu są to organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, w takiej proporcji, że na każdy atom węgla przypadają dwa atomy wodoru i jeden tlenu, o ogólnym wzorze sumarycznym: Cn(H2O)n. W szerszym znaczeniu zalicza się do nich ich pochodne otrzymywane w wyniku redukcji lub utleniania ich grup hydroksylowych lub karbonylowych, a także wymianę jednej lub więcej grup hydroksylowych na atom wodoru lub inne grupy organiczne.

Wikipedia

# węglowodór

związek chemiczny składający się z węgla i wodoru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

Wiktionary

Węglowodory – organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze wyłącznie atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru. Sam pierwiastek węgiel nie jest jednak węglowodorem.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. węglowodorowy

Wiktionary

# węglowodorowy

przymiotnik od: węglowodór

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. zbudowany głównie z atomów węgla i wodoru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Węglowodorowym analogiem tetry jest metan.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡlɔvɔdɔˈrɔvɨ, AS: vẽŋglovodorovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węglowodór

Wiktionary

# węglowodory

związek chemiczny składający się z węgla i wodoru

SJP.pl

Węglowodory – organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze wyłącznie atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru. Sam pierwiastek węgiel nie jest jednak węglowodorem.

Wikipedia

# węglowski

nazwisko

SJP.pl

# węglowy

przymiotnik od: węgiel

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący węgla; przewożący węgiel; poruszający się na węgiel

(1.2) chem. dotyczący węgla jako pierwiastka chemicznego; składający się z węgla

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do nabrzeża zacumował jakiś węglowy statek z Cypru.

(1.2) Włókna węglowe są bardzo lekkie i wytrzymałe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ, AS: vẽŋglovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węglan m., węglarz m., węglowiec m., węgielnica ż., węglarka ż., węglarstwo n., węglik m., węgielek m., węgiel m.

przym. węglanowy, węglarski

Wiktionary

# wegnać

goniąc kogoś lub coś, głównie zwierzęta, wpędzić je do środka czegoś (np. owce do zagrody); wgonić

SJP.pl

# wegner

nazwisko

SJP.pl

# węgorapa

rzeka w Polsce i Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód królewiecki), wypływa z jeziora Mamry, wraz z Instruczą tworzy Pregołę;

Wiktionary

Węgorapa (ros. Анграпа, niem. Angerapp) – rzeka, przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód królewiecki).

Wypływa z jeziora Mamry, przepływa przez Węgorzewo i po połączeniu z Instruczą tworzy Pregołę. Długość rzeki (uwzględniając jej naturalne koryto), wynosi 172 km, w tym 66 km znajduje się na terenie Polski (biorąc jako główny nurt kanał odcinający Wielką Pętlę Węgorapy – odpowiednio 139,9 km oraz 44 km), reszta na terenie obwodu królewieckiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. węgorapski

Wiktionary

# węgorczyca

choroba wywoływana przez węgorka jelitowego

SJP.pl

Węgorczyca (strongyloidoza, łac. strongyloidosis, ang. strongyloidiasis) – choroba pasożytnicza wywołana przez nicienia węgorka jelitowego (Strongyloides stercoralis), który cały cykl rozwojowy może odbyć w organizmie człowieka, może więc wskutek autozakażenia doprowadzać do wieloletniego przebiegu choroby.

Wikipedia

# węgorek

nicień, pasożyt kręgowców i roślin

SJP.pl

# węgorkowy

przymiotnik od: węgorek

SJP.pl

# węgornia

urządzenie rybackie do połowu węgorzy spływających do morza

SJP.pl

Węgornia (kaszb. Wãgòrniô, niem. Aalbeck) – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Łęczyce.Według danych na dzień 31 grudnia 2006 roku wieś zamieszkuje 54 mieszkańców.

Wikipedia

# węgornica

słodkowodna larwa minogów o ciele wydłużonym, robakowatym i słabo rozwiniętych oczach pokrytych skórą, żyjąca w mule dennym; robaczyca, ślepica

SJP.pl

Ślepica (ammocoetes) – larwa minogokształtnych zwana inaczej węgornicą lub robaczycą, pod wieloma względami różniąca się od osobników dorosłych. Początkowo została opisana jako odrębny gatunek Ammocoetes branchialis, w wielu regionach Polski nazywany ślepicą.

Wikipedia

# węgornik

1. rodzaj pułapki na ryby;
2. osoba łowiąca węgorze

SJP.pl

Węgornik (niem. Aalgraben) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police na skraju Puszczy Wkrzańskiej.

Przynależność polityczno-administracyjna:

- 1815–1866: Związek Niemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze
- 1866–1871: Związek Północnoniemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze
- 1871–1918: Cesarstwo Niemieckie, Królestwo Prus, prowincja Pomorze
- 1919–1933: Rzesza Niemiecka (Republika Weimarska), kraj związkowy Prusy, prowincja Pomorze
- 1933–1945: III Rzesza, prowincja Pomorze
- 1945–1952: Rzeczpospolita Polska (Polska Ludowa), województwo szczecińskie
- 1952–1975: Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie
- 1975–1989: Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie
- 1989–1998: Rzeczpospolita Polska, województwo szczecińskie
- 1999 – teraz: Rzeczpospolita Polska, województwo zachodniopomorskie, powiat policki, gmina Police

Wikipedia

# węgorz

drapieżna ryba z rodziny węgorzowatych, o wydłużonym, wężowatym ciele, żyjąca w wodach słodkich, na tarło wędrująca do morza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. ryba z rodziny nazwa systematyczna|Anguillidae|ref=tak., węgorzowatych;

(1.2) kulin. spoż. mięso węgorza (1.1) lub potrawa z niego

(1.3) hazardowa gra w domino

Wiktionary

Węgorz może oznaczać:

- ryba z rodziny węgorzowatych, w szczególności węgorz europejski (Anguilla anguilla)
- węgorz elektryczny, inaczej strętwa (Electrophorus electricus)
- hazardowa gra w domino

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Węgorz jest rybą aktywną nocą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡɔʃ, AS: vẽŋgoš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgorzyca ż., węgorzowate nmos.

:: zdrobn. węgorzyk m.

przym. węgorzowy, węgorzowaty

Wiktionary

# węgorzewianin

mieszkaniec Węgorzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Węgorzewa

(1.2) osoba pochodząca z Węgorzewa, urodzona w Węgorzewie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Węgorzewianin został zatrzymany i trafił do policyjnego aresztu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Węgorzewo n.

:: fż. węgorzewianka ż.

przym. węgorzewski

Wiktionary

# węgorzewianka

mieszkanka Węgorzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Węgorzewa

(1.2) kobieta pochodząca z Węgorzewa, urodzona w Węgorzewie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szanowne węgorzewianki! W najbliższą sobotę wszystkie panie w wieku 50+ zapraszamy na bezpłatne badania mammograficzne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Węgorzewo n.

:: fm. węgorzewianin m.

przym. węgorzewski

Wiktionary

# węgorzewo

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Węgorzewo (dawniej Węgobork, niem. Angerburg, lit. Ungura, maz. Wéngobork) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Węgorzewo.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Węgorzewo liczyło 10 563 mieszkańców i miało powierzchnię 10,88 km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Urząd Miejski w Węgorzewie w poniedziałki jest czynny od 8.00 do 16.00, a w pozostałe dni tygodnia od 7.30 do 15.30.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡɔˈʒɛvɔ, AS: vẽŋgoževo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgorzewianin m., węgorzewianka ż.

przym. węgorzewski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Węgobork

Wiktionary

# węgorzewski

przymiotnik od: Węgorzewo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Węgorzewa, związany z Węgorzewem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powiat węgorzewski od północy graniczy z obwodem królewieckim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Węgorzewo n., węgorzewianin m., węgorzewianka ż.

Wiktionary

# węgorzokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; niedopłetwe

SJP.pl

Węgorzokształtne (Anguilliformes), niedopłetwe, gardzielcokształtne, sakkofaryngokształtne (Apodes) – rząd ryb promieniopłetwych obejmujący ryby morskie i dwuśrodowiskowe, o silnie wydłużonym ciele, m.in. węgorze, kongery i mureny. Jest to najliczniejszy w gatunki rząd ryb z nadrzędu elopsopodobnych. W zapisie kopalnym są znane od środkowej kredy.

Wikipedia

# węgorzokształtny

o cechach węgorzokształtnych (rząd ryb)

SJP.pl

# węgorzowate

rodzina ryb kostnoszkieletowych, o ciele silnie wydłużonym, bocznie spłaszczonym w części ogonowej; drapieżne, większość życia spędzają w wodach słodkich (rzekach i jeziorach), do morza wędrują tylko na tarło, po którym prawdopodobnie giną

SJP.pl

Węgorzowate (Anguillidae) – rodzina katadromicznych ryb z rzędu węgorzokształtnych (Anguilliformes). Wszystkie gatunki są poławiane gospodarczo. Jedynym przedstawicielem rodziny w wodach Polski jest węgorz europejski.

Wikipedia

# węgorzowaty

o cechach węgorzowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) podobny do węgorza; taki jak węgorz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. zwykle w lm. węgorzowate: przedstawiciel pewnej rodziny ryb kostnoszkieletowych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgorz mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) węgorzokształtny

Wiktionary

# węgorzowy

przymiotnik od: węgorz

SJP.pl

# węgorzyca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny węgorzycowatych

Wiktionary

Węgorzyca (Zoarces viviparus) – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny węgorzycowatych (Zoarcidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Węgorzyca to ryba drapieżna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡɔˈʒɨt͡sa, AS: vẽŋgožyca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgorz m.

Wiktionary

# węgorzycowate

rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych

SJP.pl

Węgorzycowate (Zoarcidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych.

Wikipedia

# węgorzycowaty

o cechach węgorzycowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# węgorzyk

1. zdrobnienie od: węgorz;
2. młody węgorz

SJP.pl

# węgorzyn

3 miejscowości w Polsce:

- Węgorzyn – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Wąbrzeźno
- Węgorzyn – część miejscowości Góry Pęchowskie w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów
- Węgorzyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Karnice

Wikipedia

# węgorzynianin

mieszkaniec miasta: Węgorzyno

SJP.pl

# węgorzynianka

mieszkanka miasta: Węgorzyno

SJP.pl

# węgorzynko

Węgorzynko (niem. Wangerinenhof, kaszub. Wãgòrzënko) – wieś w Polsce położona na Pojezierzu Bytowskim, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko.

Przez teren wsi przebiega Droga krajowa nr 21 oraz drogi powiatowe nr 1717G (Miastko-Trzcinno) oraz nr 1716G (łącząca DK21 z drogą powiatową 1717G). Przez teren wsi przebiegała nieistniejąca Linia kolejowa Bytów - Miastko, która obecnie jest szlakiem rowerowym. Na trasie wycieczkowej znajdują się trzy dobrze zachowane wiadukty kolejowe.

Wikipedia

# węgorzyno

1. miasto w Polsce;
2. jezioro na Pojezierzu Ińskim;
3. jezioro na Pojezierzu Kaszubskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Węgorzyno (do 1946 niem. Wangerin) – miasto w Polsce położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, nad jeziorem Węgorzyno. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Węgorzyno.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto miało 3021 mieszkańców.

Ośrodek usługowy i wypoczynkowy; przemysł spożywczy i drzewny; przystań wodna.

Węgorzyno uzyskało lokację miejską w 1460.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡɔˈʒɨ̃nɔ, AS: vẽŋgožỹno

Wiktionary

# węgorzyński

przymiotnik od: Węgorzyno

SJP.pl

# węgrów

1. koń rasy węgierskiej;
2. wino węgierskie; węgrzyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

(1.2) geogr. wieś w Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: Węgier

Wiktionary

Węgrów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, siedziba gminy wiejskiej Liw, gminy miejskiej Węgrów i powiatu węgrowskiego (w latach 1867–1975 i od 1999).

Węgrów położony jest w Obniżeniu Węgrowskim, na prawym brzegu rzeki Liwiec. Przez miasto przepływa struga Czerwonka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡruf, AS: vẽŋgruf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgrowianin mos., węgrowianka ż.

przym. węgrowski

Wiktionary

# węgrowianin

mieszkaniec Węgrowa

SJP.pl

# węgrowianka

mieszkanka Węgrowa

SJP.pl

# węgrowski

→ Węgrów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Węgrowa, związany z Węgrowem

Wiktionary

#### Patrz:

Węgrów

#### Powiązane:

rzecz. Węgrów mrz., węgrowianin mos., węgrowianka ż.

Wiktionary

# węgry

1. koń rasy węgierskiej;
2. wino węgierskie; węgrzyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. państwo w Europie;

Wiktionary

Węgry (węg. Magyarország, [ˈmɒɟɒrorsaːɡ]) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej, od 1955 członek ONZ, od 1999 członek NATO, od 2004 członek Unii Europejskiej. Jest również członkiem Grupy Wyszehradzkiej. Graniczy ze Słowacją, Słowenią, Austrią, Chorwacją, Serbią, Rumunią i Ukrainą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Węgry są krajem europejskim.

(1.1) Mariusz właśnie wrócił z Węgier.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡrɨ, AS: vẽŋgry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węgierszczyzna ż., węgierski mrz., Węgier mos., Węgierka ż., węgrzyn mzw., węgierskość ż.

przym. węgierski

przysł. po węgiersku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śląsk. Madźary, Wyngry; hist. polit. Republika Węgierska (1989 – 2012); Węgierska Republika Ludowa, skr. WRL (1949 – 1989)

Wiktionary

# węgrzce

2 miejscowości w Polsce:

- Węgrzce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
- Węgrzce – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki

Zobacz też: Węgrzce Wielkie

Wikipedia

# węgrzyk

nazwisko

SJP.pl

# węgrzyn

wino węgierskie; węgier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. enol. wino węgierskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. handlarz domokrążca (pierwotnie narodowości węgierskiej)

(2.2) gwara. zootechn. osoba zajmująca się kastracją zwierząt

Wiktionary

Znaczenie podstawowe

- węgrzyn – wino pochodzące z Węgier

Miejscowości

- Węgrzyn – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Radoszyce

Osoby

- Bartosz Węgrzyn (ur. 1984) – polski siatkarz
- Franciszek Węgrzyn (1892–1965) – podpułkownik Wojska Polskiego
- Grzegorz Węgrzyn (ur. 1963) – profesor nauk biologicznych
- Jan Węgrzyn (ur. 1964) – polski urzędnik państwowy
- Józef Węgrzyn (1884–1952) – polski aktor i reżyser
- Józef Węgrzyn (ur. 1943) – polski dziennikarz
- Kazimierz Węgrzyn (ur. 1967) – polski piłkarz
- Kazimierz Józef Węgrzyn (ur. 1947) – polski poeta
- Krzysztof Węgrzyn (ur. 1950) – polski przedsiębiorca, inżynier i urzędnik państwowy
- Krzysztof Węgrzyn (ur. 1953) – polski skrzypek
- Maksymilian Węgrzyn (1867–1916) polski aktor i reżyser teatralny
- Małgorzata Węgrzyn (ur. 1945) – polska polityk
- Marzena Węgrzyn (ur. 1978) – polska judoczka
- Mieczysław Węgrzyn (1909–1942) – polski aktor
- Michał Węgrzyn (ur. 1978) – polski reżyser
- Mojżesz Węgrzyn (ok. 990–1043) – święty mnich prawosławny
- Piotr Węgrzyn (?) – szlachcic polski, herbu Gozdawa
- Robert Węgrzyn (ur. 1968) – polski polityk
- Roman Węgrzyn (ur. 1928) – śpiewak operowy
- Stanisław Węgrzyn (1899–1973) – scenograf
- Stanisław Węgrzyn (1931–2008) – genetyk, specjalista roślin zbożowych
- Stefan Węgrzyn (1925–2011) – profesor, fizyk, inżynier, automatyk, informatyk
- Waldemar Węgrzyn (ur. 1959) – polski grafik
- Walentyna Węgrzyn-Klisowska (ur. 1945) − polski muzykolog
- Wiktor Węgrzyn (1939–2017) – księgarz, mechanik samochodowy, komandor Motocyklowych Rajdów Katyńskich
- Wojciech Węgrzyn (ur. 1959) – prawnik, w latach 2012–2015 podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości
- Zygmunt Węgrzyn (1927–1997) – polski ekonomista

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przynieś, waćpanna, węgrzyna z piwnicy!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡʒɨ̃n, AS: vẽŋgžỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Węgry nmos., Węgier mos., Węgierka ż., węgierszczyzna ż., węgierskość ż., węgierski mrz., węgierskie n., węgier mos./mzw., węgrzynek mos., węgierka ż.

:: zdrobn. węgrzynek mzw.

przym. węgierski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) węgier; zdrobn. węgrzynek

(2.1) węgier

Wiktionary

# węgrzynek

zdrobnienie od: węgrzyn (wino)

SJP.pl

Węgrzynek – część wsi Chełmiec, w gminie Chełmiec, powiecie nowosądeckim, w województwie małopolskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

# węgrzyniak

nazwisko

SJP.pl

# węgrzynowice

Węgrzynowice – wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Budziszewice.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego. Wieś typowo rolnicza – mieszkańcy zajmują się uprawą zboża, ziemniaków i hodowlą zwierząt.

Wikipedia

# węgrzynowicz

nazwisko

SJP.pl

# węgrzynowski

nazwisko

SJP.pl

# węgrzyński

nazwisko

SJP.pl

# węgłowski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Węgłowski (ur. 1975) – polski pisarz
- Jędrzej Węgłowski (1789–1861) – generał-major artylerii wojsk rosyjskich
- Stanisław Węgłowski (1938–1997) – polski polityk

Wikipedia

# węgłowy

przymiotnik od: węgieł

SJP.pl

# wehikularny

język wehikularny - język naturalny używany podczas podróży i w kontaktach handlowych na obszarach o dużej różnorodności językowej

SJP.pl

# wehikulik

zdrobnienie od: wehikuł

SJP.pl

# wehikuł

1. nietypowy, dziwaczny, staromodny pojazd;
2. w powieściach lub filmach fantastycznonaukowych: urządzenie przenoszące ludzi w przeszłość lub przyszłość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. środek transportu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈxʲikuw, AS: veχʹikuu̯

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pojazd

Wiktionary

# wehrmacht

niemieckie wojsko okresu III Rzeszy (1935-1945); wermacht

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. w latach 1935-1946 całość wojsk III Rzeszy, wraz z marynarką i lotnictwem, z wyłączeniem jednak jednostek Waffen-SS;

Wiktionary

Wehrmacht (z niem. „siła zbrojna”) – całość sił zbrojnych III Rzeszy z wyłączeniem Waffen-SS, utworzona 16 marca 1935 roku, ustawą o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która stanowiła jednostronne zerwanie klauzul militarnych traktatu wersalskiego (1919).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wehrmachtowiec mos., wermachtowiec mos.

przym. wehrmachtowski, wermachtowski

Wiktionary

# wehrmachtowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz Wermachtu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vermaχtovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wermacht, Wehrmacht, wermachtowiec

przym. wermachtowski, wehrmachtowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wermachtowiec

Wiktionary

# wehrmachtowski

przymiotnik

(1.1) przym. od Wehrmacht, wehrmachtowiec

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔfsʲci, AS: vermaχtofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wermacht, Wehrmacht, wermachtowiec, wehrmachtowiec

przym. wermachtowski

Wiktionary

# weigel

[czytaj: wajgel] nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Cedrik Weigel – niemiecki skoczek narciarski
- George Weigel – amerykański pisarz
- Helene Weigel – austriacka aktorka
- Jakub Weigel – polski wokalista i gitarzysta, kompozytor i autor tekstów
- Kasper Weigel – polski geodeta

Inne:

- (9315) Weigel – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

# weil

[czytaj: wejl] nazwisko, m.in. André Weil (1906-1998) - matematyk francuski

SJP.pl

## Biografie

- Adolf Weil – niemiecki lekarz
- André Weil – francuski matematyk
- Andrew Weil – amerykański lekarz
- Bruno Weil – niemiecki dyrygent
- Felix Weil – fundator Instytutu Badań Społecznych we Frankfurcie nad Menem
- Henri Weil – francusko żydowski filolog
- Jerzy Weil – uczestnik powstania warszawskiego
- Jiří Weil – czeski pisarz
- Jo Weil – niemiecki aktor
- Liza Weil – amerykańska aktorka
- Simone Weil – francuska filozof i myślicielka
- Stanisław Weil – chemik, farmakolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Wikipedia

# weill

[czytaj: wajl] nazwisko, m.in. Kurt Weill (1900-1950) - kompozytor niemiecki

SJP.pl

- Kurt Weill – niemiecki kompozytor
- Raymond Weill – francuski egiptolog
- Sanford I. Weill – amerykański bankier i finansista

Wikipedia

# weimar

[czytaj: wajmar] miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;

Wiktionary

Weimar – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, jedno z europejskich centrów kulturalnych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. weimarczyk mos., weimarka ż.

przym. weimarski

Wiktionary

# weimarczyk

[czytaj: wajmarczyk] mieszkaniec Weimaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Weimaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Weimar mrz.

:: fż. weimarka ż.

przym. weimarski

Wiktionary

# weimarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Weimaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Weimar mrz.

:: fm. weimarczyk mos.

przym. weimarski

Wiktionary

# weimarski

[czytaj: wajmarski] przymiotnik od: Weimar (miasto w Niemczech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Weimarem, dotyczący Weimaru, pochodzący z Weimaru (miasta w Niemczech)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Weimar mrz., weimarczyk mos., weimarka ż.

Wiktionary

# weinbrand

[czytaj: wajnbrand] niemiecka odmiana brandy; winiak

SJP.pl

# weiner

[czytaj: wajner] nazwisko

SJP.pl

Miejscowość w USA:

- Weiner – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Poinsett

Osoby:

- Adam Weiner
- Aurel Weiner, rum.: Aurel Vainer
- Béla Weiner
- Georg Weiner
- January Weiner
- Leó Weiner
- Michael Weiner

Wikipedia

# weinert

- Weinert – miasto w USA

Weinert:

- Antoni Weinert
- Astrud Weinert
- Erich Weinert
- Jan Weinert
- Susan Weinert

Wikipedia

# weinsberg

[czytaj: wajnsberg] nazwisko

SJP.pl

Weinsberg (MAF: /ˈvaɪ̯nsˌbɛʁk/, posłuchaj) – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Stuttgart, w regionie Heilbronn-Franken, w powiecie Heilbronn, siedziba związku gmin Raum Weinsberg. Leży nad rzeką Sulm, ok. 5 km na wschód od Heilbronn, przy autostradach A81, A6, drodze krajowej B39 i linii kolejowej Crailsheim–Bruchsal.

Wikipedia

# weinstein

[czytaj: wajnsztajn] nazwisko

SJP.pl

- Weinstein – nazwisko

Wikipedia

# weir

- Weir – szkocki ród

Miejscowości w USA:

- Weir – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Cherokee
- Weir – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Choctaw
- Weir – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Williamson

Ludzie:

- David Weir – szkocki piłkarz
- Judith Weir – brytyjska kompozytorka
- Peter Weir – reżyser

W Wielkiej Brytanii:

- Weir – miejscowość w hrabstwie Lancashire (Anglia)

Wikipedia

# weisberger

nazwisko

SJP.pl

# weiss

nazwisko, m.in.: Wojciech Weiss (1875-1950), malarz, grafik i rysownik

SJP.pl

Geografia:

- Weiss – rzeka we Francji
- Mount Weiss – góra w Kanadzie

Osoby o tym nazwisku:

- Friedrich Wilhelm Weiss – botanik
- Izadora Weiss – polska choreografka i tancerka
- Janusz Weiss – polski dziennikarz, artysta kabaretowy, prezenter radiowy i telewizyjny
- Marek Weiss – polski reżyser operowy i pisarz
- Szewach Weiss – izraelski politolog, polityk i dyplomata
- Wiesław Weiss – polski dziennikarz muzyczny i pisarz
- Wojciech Weiss – polski malarz, rektor ASP w Krakowie
- Zygmunt Weiss – polski lekkoatleta i dziennikarz sportowy

Wikipedia

# weizsaecker

[czytaj: WAJC-zeker] nazwisko

SJP.pl

# wejchert

nazwisko

SJP.pl

# wejdźżeż

czasownik "wejdź" wzmocniony partykułą "-żeż"

SJP.pl

# weje

starożytne miasto etruskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;

Wiktionary

Weje (łac. Veii, wł. Veio) – jedno z 12 potężnych miast-państw etruskich. Leżało ok. 20 km na północ od Rzymu.

Swoją świetność przeżyło w VIII–VI wiekach p.n.e. W V wieku p.n.e. istniała tam szkoła rzeźbiarska. Jej głównym przedstawicielem był rzeźbiarz Wulka.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wejski

Wiktionary

# wejher

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Wejherowo n.

przym. wejherowski

Wiktionary

# wejherowianin

mieszkaniec Wejherowa

SJP.pl

# wejherowianka

mieszkanka Wejherowa

SJP.pl

# wejherowo

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto powiatowe w Polsce, w województwie pomorskim;

Wiktionary

Wejherowo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Wejrowò, niem. Neustadt in Westpreußen) – miasto w województwie pomorskim, położone na pograniczu Pojezierza Kaszubskiego i Pradoliny Redy-Łeby, nad rzeką Redą. Stanowi element Małego Trójmiasta Kaszubskiego, jest również częścią aglomeracji trójmiejskiej. Siedziba powiatu wejherowskiego i gminy Wejherowo. W latach 1975-1998 w województwie gdańskim. Wchodzi w skład Komunalnego Związku Gmin „Dolina Redy i Chylonki” oraz Doliny Logistycznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poproszę dwa bilety do Wejherowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛjxɛˈrɔvɔ, AS: vei ̯χerovo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wejher mrz., wejherowianin mos., wejherowianka ż.

przym. wejherowski

Wiktionary

# wejherowski

przymiotnik od: Wejherowo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wejherowa, związany z Wejherowem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wejher mrz., Wejherowo n., wejherowianin m., wejherowianka ż.

Wiktionary

# wejman

nazwisko

SJP.pl

Wejman:

- Artur Wejman – postać fikcyjna z filmu Determinator
- Henryk Wejman (ur. 17 grudnia 1959 w Choszcznie) – polski duchowny katolicki, teolog, prof. dr. hab.
- Mieczysław Wejman (ur. w 1912 w Brdowie – zm. w Krakowie w 1997) – polski grafik i malarz.

Wikipedia

# wejmutka

gatunek sosny północnoamerykańskiej

SJP.pl

# wejner

nazwisko

SJP.pl

# wejrzeć

czasownik

(1.1) przest. spojrzeć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wejrzenie n.

Wiktionary

# wejrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spojrzenie wgłąb czegoś

(1.2) dokładne zapoznanie się z czymś

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wejrzeć dk.

Wiktionary

# wejść

1. idąc, dostać się dokądś; wkroczyć;
2. wspiąć się na coś, wzbić się;
3. zagłębić się w coś, wcisnąć się;
4. zbadać, zainteresować się czymś; wniknąć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) dokonany od|wchodzić.

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) D. lm. od: wejście

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛjɕt͡ɕ, AS: vei ̯ść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wejście n., wejściówka ż., wchód m., wchodzenie n.

czas. wchodzić ndk.

przym. wejściowy, wchodowy, wchodny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. wnijść, wniść

Wiktionary

# wejście

1. idąc, dostać się dokądś; wkroczyć;
2. wspiąć się na coś, wzbić się;
3. zagłębić się w coś, wcisnąć się;
4. zbadać, zainteresować się czymś; wniknąć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć

(1.2) czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca

(1.3) pojawienie się

(1.4) czynność pojawienia się

(1.5) gwara radiowa czas, kiedy słyszymy prowadzącego audycję

(1.6) pot. przen. dostęp do intratnych znajomości

(1.7) rel. czynność rozpoczynająca Mszę Świętą; przejście kapłana z zakrystii do ołtarza

(1.8) inform. dane podawane do systemu

(1.9) elektron. gniazdo (w urządzeniu), do którego wkłada się wtyczkę przewodu podającego sygnał lub energię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potem trzeci szereg — bud zielonych, czerwonych i żółtych, gdzie przy wejściu jaśniały potworne malowidła, a na dachu ukazywali się jaskrawo odziani pajace, albo olbrzymie lalki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛjɕt͡ɕɛ, AS: vei ̯śće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wejściówka ż., wchodzący m., wchodzenie n.

czas. wchodzić ndk., wejść dk.

przym. wejściowy

Wiktionary

# wejście-wyjście

w informatyce:
1. zespół urządzeń sprzętowych i operacji programowych do kontaktu procesu ze światem zewnętrznym; input-output, I/O;
2. urządzenie wejścia-wyjścia - urządzenie zewnętrzne do komunikacji komputera z otoczeniem, np. klawiatura, mysz, monitor

SJP.pl

# wejściówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bilet upoważniający do wejścia bez rezerwacji miejsca siedzącego

(1.2) środ. bilet umożliwiający wejście na przedstawienie w teatrze z możliwością zajęcia wolnego miejsca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Udało mi się zdobyć wejściówkę na mszę z papieżem w Krakowie.

(1.2) Mama kolegi załatwiła nam wejściówki na „Zakonnicę w przebraniu” na 20.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wejście mrz., wchodzenie n.

czas. wchodzić ndk., wejść dk.

przym. wejściowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wyjściówka

Wiktionary

# wejściówkowy

→ wejściówka

SJP.pl

#### Patrz:

wejściówka

# wejściowy

→ wejście

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od wejście

Wiktionary

#### Patrz:

wejście

#### Wymowa:

IPA: vɛjɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vei ̯śćovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wejście n., wchodzenie n., wejściówka ż.

czas. wejść, wchodzić

Wiktionary

# wejsuny

wieś w Polsce

SJP.pl

Wejsuny (niem. Weissuhnen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida, nad jeziorami Wejsunek i Warnołty.

Wieś stanowi sołectwo Wejsuny,Do 1954 roku siedziba gminy Wejsuny. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Wejsuny. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# wek

szklany słoik służący do przechowywania przetworów spożywczych; weck

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) słoik z pokrywką ze szkła, szczelnie zamykany za pomocą gumowej uszczelki i metalowego zacisku, przeznaczony do przechowywania przetworów

(1.2) spoż. przetworzona żywność stanowiąca zawartość weka (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: weka

Wiktionary

Słój (zdrobniale słoik) – rodzaj naczynia szklanego, rzadziej ceramicznego lub plastikowego, szczelnie zamykanego, wykorzystywanego najczęściej w gospodarstwie domowym do przechowywania produktów i przetworów żywnościowych, ale także w laboratoriach i muzeach – tam najczęściej do przechowywania okazów biologicznych itp., jak również w farmacji do przechowywania lekarstw. Pojemności słojów spotykanych najczęściej w gospodarstwie domowym wynoszą od jednego litra w dół, najmniejsze słoiczki, stosowane najczęściej w aptekach, nawet poniżej 50 mililitrów (z drugiej strony spotykane są także słoje znacznie większe, np. trzy- i pięciolitrowe, chętnie wykorzystywane do przechowywania np. ogórków konserwowych).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Weki nie nadają się do pasteryzacji na sucho (w piekarniku), bo pod wpływem suchego powietrza o wysokiej temperaturze rozpadają się gumki uszczelniające.

(1.2) Lato i jesień to najlepsza pora na robienie weków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wekowanie n.

czas. wekować ndk., zawekować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) słoik Wecka, rzad. weck

(1.2) rzad. weck

Wiktionary

# weka

1. regionalnie: bułka paryska (francuska);
2. gatunek nielotnego ptaka z rodziny chruścieli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraków. spoż. długa bułka pszenna

Wiktionary

- weka (Gallirallus australis) – ptak z rodziny chruścielowatych
- weka – bułka paryska
- Weka – Waikato Environment for Knowledge Analysis – oprogramowanie do analizy danych i eksploracji wiedzy

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) bułka wrocławska, warszawa|bułka paryska., łódź|angielka., reg. pozn. kawiorek, kawiorka., reg. śl. francuz., białystok|baton.

Wiktionary

# wekiera

rodzaj okutej maczugi z głowicą metalową

SJP.pl

Wekiera – broń obuchowa miażdżąca będąca odmianą maczugi na drewnianym lub metalowym stylisku z metalową głowicą nabijaną ostrymi kolcami.

W Polsce rodzaj wekiery nazywany był popularnie: nasieka, nasiek, nasiekaniec, siekaniec, siekanka. Zygmunt Gloger w Encyklopedii staropolskiej tak o niej pisał:

Wekiera była używana jako uzbrojenie karpackich zbójników tołhajów. Rodzajem wekiery jest morgensztern, zwany także kropaczem.

Wikipedia

# weklice

Weklice (niem. Wöklitz) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Elbląg. Leży na południowym skraju Wysoczyzny Elbląskiej. Przez Weklice przepływa Kowalewka. W pobliżu znajdują się ważne stanowiska archeologiczne.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# wekować

konserwować produkty żywnościowe, gotując je w wekach (słoikach) zanurzonych w wodzie; weckować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawekować)

(1.1) kulin. konserwować żywność poprzez gotowanie jej w słoikach wstawionych do wody

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najczęściej wekuje się przetwory z warzyw i owoców, ale można też w ten sposób zakonserwować np. zupę, której ugotowaliśmy za dużo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wek mrz., wekowanie n.

czas. zawekować dk.

Wiktionary

# wekowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wekować.

Wiktionary

Apertyzacja – metoda sterylizacji polegająca na utrwalaniu żywności w opakowaniach hermetycznie zamkniętych, przeprowadzana w urządzeniach zwanych autoklawami. Parametry sterylizacji konserw oprócz temperatury i czasu sterylizacji, obejmują również – ze względu na proces wymiany ciepła – czas podgrzania konserwy do temperatury sterylizacji oraz czas ochładzania konserwy po sterylizacji. Parametry sterylizacji konserw zapisuje się umownie według formuły:

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli po świętach zostanie ci trochę niezjedzonej żywności, wekowanie to świetny sposób, żeby uniknąć jej zmarnowania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wek mrz.

czas. wekować ndk., zawekować dk.

Wiktionary

# wekowany

konserwować produkty żywnościowe, gotując je w wekach (słoikach) zanurzonych w wodzie; weckować

SJP.pl

# wekowy

przymiotnik od: wek, np. słoik wekowy

SJP.pl

# weksel

dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. praw. dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie;

(1.2) zob. weksle.

Wiktionary

Weksel (z niem. Wechsel ‘zmiana’) – papier wartościowy o określonej przez prawo wekslowe formie, charakteryzujący się tym, że złożenie na nim podpisu stanowi podstawę i przyczynę zobowiązania wekslowego podpisującego, nie zabezpieczającego żadnego roszczenia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛksɛl, AS: veksel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weksle nmos.

przym. wekslowy

Wiktionary

# wekslarka

1. w średniowiecznej Polsce: kobieta zajmująca się wymianą różnych monet, a także innymi operacjami finansowymi;
2. urządzenie do automatycznej zmiany płyt z nagraniami

SJP.pl

# wekslarz

1. w średniowiecznej Polsce: osoba zajmująca się wymianą różnych monet, a także innymi operacjami finansowymi;
2. potocznie: osoba zmieniająca temat, by móc potwierdzić założone przez siebie tezy

SJP.pl

Wekslarz – w średniowiecznej Polsce osoba zajmująca się wymianą pieniędzy podczas ówczesnych wielkich wydarzeń handlowych, jakimi były jarmarki.

W związku z dużą różnorodnością monet będących w obiegu, utrapieniem kupujących, jak i sprzedających był obrót pieniężny podczas dokonywania transakcji.

Wikipedia

# weksle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. andropauza

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B., i W. plural|weksel.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weksel m.

przym. wekslowy

Wiktionary

# wekslować

1. kierować pociąg, lokomotywę itp. na odpowiedni tor, przestawiając zwrotnicę;
2. o pociągu, lokomotywie: wjeżdżać z jednego toru na drugi

SJP.pl

# wekslowy

przymiotnik od: weksel

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z wekslami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszystkie gminy dostały materiały robocze związane z poręczeniem wekslowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛksˈlɔvɨ, AS: vekslovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weksel m., weksle nmos.

Wiktionary

# weksylolog

specjalista w zakresie weksylologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie weksylologii, czyli nauki o flagach, sztandarach i chorągwiach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weksylologia ż.

przym. weksylologiczny

Wiktionary

# weksylologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herald. nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

Wiktionary

Weksylologia (z łac. vexillum „sztandar, chorągiew”) – dyscyplina pomocnicza historii. Zajmuje się chorągwiami jako rzeczywistymi i symbolicznymi znakami wojskowymi, państwowymi, terytorialnymi, organizacji i grup społecznych czy wyznaniowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Weksylologia jest moją pasją.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja, AS: veksyloloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weksylolog m.

przym. weksylologiczny

Wiktionary

# weksylologiczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący weksylologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weksylologia ż., weksylolog m.

przysł. weksylologicznie

Wiktionary

# wektor

obiekt w matematyce będący wielkością określoną przez wartość liczbową, zwrot i kierunek, przedstawianą geometrycznie w postaci odcinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. fiz. obiekt będący wielkością określoną przez wartość liczbową (moduł), zwrot i kierunek, ale bez punktu zaczepienia;

(1.2) geom. fiz. para punktów, przedstawiana geometrycznie w postaci odcinka ze strzałką;

(1.3) mat. w szerszym znaczeniu: element przestrzeni liniowej, czyli obiekt, który może być skalowany i dodawany;

(1.4) inform. tablica jednowymiarowa;

(1.5) biol. organizm lub cząsteczka zdolna do przeniesienia fragmentu DNA do komórki biorcy;

(1.6) med. wet. organizm przenoszący pasożyta lub drobnoustrój zakaźny;

(1.7) inform. sposób, w jaki można zainfekować urządzenie

Wiktionary

Wektor – obiekt matematyczny opisywany za pomocą wielkości: modułu (nazywanego też – zdaniem niektórych niepoprawnie – długością lub wartością), kierunku wraz ze zwrotem (określającym orientację wzdłuż danego kierunku); istotny przede wszystkim w matematyce elementarnej, inżynierii i fizyce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wektor jest szczególnym przypadkiem tensora.

(1.2) Zwróćcie uwagę na przeciwstawne wektory ruchu w dolinie i na grzbiecie fali.

(1.3) Tensor jest szczególnym przypadkiem wektora.

(1.7) Ten wektor ataku jest w zasadzie typowym problemem każdej sieci i systemu komputerowego (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛktɔr, AS: vektor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wektoryzowanie n., pseudowektor mrz., czterowektor mrz.

przym. wektorowy

przysł. wektorowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wektor swobodny

(1.2) wektor zaczepiony

(1.5) wektor genetyczny, wektor DNA

(1.7) wektor ataku

Wiktionary

# wektorowy

przymiotnik od: wektor

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. fiz. mający oprócz wartości liczbowej kierunek i zwrot

(1.2) mat. składający się z wektorów, uwzględniający własności wektorów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Siły są wielkościami wektorowymi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛktɔˈrɔvɨ, AS: vektorovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wektor mrz., wektoryzowanie n.

Wiktionary

# wektoryzacja

zamiana grafiki rastrowej na wektorową; trasowanie

SJP.pl

Wektoryzacja (trasowanie) polega na zmianie grafiki rastrowej na grafikę wektorową. W procesie wektoryzacji rastry opisujące daną bitmapę zostają zgrupowane w większe obiekty wektorowe na zasadzie podobieństwa koloru. Proces wektoryzacji niemal każdej bitmapy deformuje jej pierwotny wygląd. Tylko bitmapa przedstawiająca prosty kształt ma szanse być poprawnie przekształcona.

Wikipedia

# wektoryzować

zmieniać grafikę rastrową na wektorową

SJP.pl

# wektoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wektoryzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wektor m.

czas. wektoryzować ndk.

przym. wektorowy

Wiktionary

# wektyzaur

rodzaj wczesnokredowego dinozaura z rodziny iguanodonów

SJP.pl

# wel

imię żeńskie

SJP.pl

2 cieki w Polsce:

- Wel – rzeka, dopływ Drwęcy
- Wel – potok, dopływ Chróścinki

2 cieki w Rosji:

- Wel – rzeka, dopływ Peczory, w obwodzie archangielskim
- Wel – rzeka, dopływ Wagi, w Republice Komi

Wikipedia

# wela

imię żeńskie

SJP.pl

Dusza – w znaczeniu religijnym w zależności od religii lub wyznania jest bytem materialnym bądź niematerialnym - śmiertelnym lub nieśmiertelnym.

Wikipedia

# welamen

tkanka okrywająca korzenie niektórych tropikalnych epifitów, złożona z obumarłych komórek o celulozowych ścianach wzmocnionych zgrubieniami, mająca zdolność wychwytywania i gromadzenia wody z otoczenia

SJP.pl

Wikipedia

# welarny

spółgłoska welarna - tylnojęzykowa, np.: K, G, CH

SJP.pl

# welaryzacja

w językoznawstwie: zmiana brzmienia wymawianej spółgłoski na skutek wzniesienia tylnej części języka ku podniebieniu miękkiemu

SJP.pl

Welaryzacja (od łac. velum „podniebienie miękkie”) – proces koartykulacyjny, polegający na utworzeniu podczas artykulacji dźwięku dodatkowego zwężania poprzez wzniesienie tyłu języka w kierunku podniebienia miękkiego. Stopień tego wzniesienia oraz jego kierunek (bardziej lub mniej tylny) mogą się wahać. Określenie to sygnalizuje równocześnie, że podstawowe miejsce artykulacji jest inne.

Wikipedia

# welawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. hist. Znamiensk (historyczna a obecnie wariantowa nazwa miasta w Prusach);

Wiktionary

Znamiensk, Welawa (ros. Знаменск, do 1946 niem. Wehlau, dawn. lit. Vėluva i pol. Iława nad Pregiem) – osiedle typu wiejskiego, do 2005 osiedle typu miejskiego w obwodzie królewieckim w Rosji. Położona nad prawym brzegiem Pregoły w miejscu, gdzie wpada do niej Łyna.

Znajduje tu się stacja kolejowa Znamiensk, położona na linii Czernyszewskoje – Królewiec.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. welawski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Znamiensk

Wiktionary

# welawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Welawą, dotyczący Welawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Welawa ż.

Wiktionary

# welbot

lekka i zarazem szybka łódź

SJP.pl

Welbot (także welbat, walbat) – łódź okrętowa, wiosłowa lub wiosłowo-żaglowa, zwrotna, szybka, wąska, o ostrym profilu, wąskim dziobie i wąskiej burcie. Termin, dziś już historyczny, pochodzi od angielskiej nazwy whaleboat i oznaczał pierwotnie łódź używaną przez wielorybników w czasie polowań, gdy trzeba było szybko przemierzać duże odległości aby dopaść wieloryba. Z czasem welboty zaczęły być używane również na statkach szkolnych i wojennych zamiast szalup (np. w carskiej Rosji). Używano ich zarówno do ćwiczeń, jak i komunikacji z lądem (w tym do przewozu oficerów najwyższych rangą).

Wikipedia

# welch

[czytaj: łelsz] nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Adonijah Strong Welch (1821–1889) – amerykański naukowiec, rektor uniwersytetu w Iowa
- Bob Welch (1945-2012) – amerykański muzyk
- Brian Welch (ur. 1970) – amerykański muzyk
- Brian Welch (ur. 1984) – amerykański skoczek narciarski
- Florence Welch (ur. 1986) – angielska wokalistka
- Jack Welch (1935–2020) – amerykański przedsiębiorca
- Joseph Welch (1890–1960) – amerykański aktor
- Michael Alan Welch (ur. 1987) – amerykański aktor
- Noah Welch (ur. 1982) – amerykański hokeista
- Peter F. Welch (ur. 1947) – amerykański polityk
- Raquel Welch (ur. 1940) – amerykańska aktorka
- Reginald Courtenay Welch (1851–1939) – angielski piłkarz
- Tahnee Welch (ur. 1961) – amerykańska aktorka

Wikipedia

# wele

przyimek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obok

Wiktionary

Dusza – w znaczeniu religijnym w zależności od religii lub wyznania jest bytem materialnym bądź niematerialnym - śmiertelnym lub nieśmiertelnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Starko, zicnijcie se wele ujka Zigi.

Wiktionary

# welehrad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. gmina w Czechach, we wschodnich Morawach;

Wiktionary

Velehrad – gmina w południowo-wschodnich Czechach, w kraju zlińskim, 6 km na północny zachód od Uherskégo Hradištia i 23 km na południowy zachód od Zlina. Velehrad położony jest w dolinie Morawy, u podnóża wzgórz Chřiby. Według danych z dnia 1 stycznia 2012 liczyła 1301 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jutro pojedziemy do Welehradu na wycieczkę z klubu seniora.

Wiktionary

# weles

bóstwo słowiańskie, podziemny bóg magii, przysięgi, rzemiosła, sztuki, kupców oraz bogactwa

SJP.pl

Weles, Wołos (w źródłach staroruskich: Velesъ, Volosъ bogъ) – bóg słowiański.

Podziemny bóg magii, przysiąg, sztuki, rzemiosła, kupców, a przede wszystkim bogactwa. W tym ostatnim wymiarze przypisuje się Welesowi opiekę nad bydłem, gdyż jego posiadanie było ówcześnie miernikiem dobrobytu. Aleksander Brückner sprzeciwił się jednak postrzeganiu Wołosa jako „bydlęcego boga” i wskazał na podobieństwo imienia bóstwa do imienia świętego Własa (czyli św. Błażeja, dla prawosławnych Słowian opiekuna bydła) jako prawdopodobne źródło pomyłki XI-wiecznych kronikarzy. W folklorze Weles przedstawiany jest jako władca zaświatów – Nawi, na której łąki wyprowadza dusze.

Wikipedia

# welfie

[czytaj: łelfi] środowiskowo: selfie podczas treningu fizycznego

SJP.pl

# welfowie

niemiecka dynastia panująca od XI wieku w Bawarii i od XII wieku w Saksonii

SJP.pl

Welfowie (inaczej Gwelfowie, D’Este) – dwie dynastie panujące we Włoszech i Niemczech, ściśle ze sobą spokrewnione.

Pierwsza pochodzenia niemieckiego (Welfowie starsi) rządziła pod nazwą Welfów w krajach niemieckich oraz w Burgundii. Wygasła w połowie XI wieku. Druga dynastia jest pochodzenia włoskiego. Pod przejętą od poprzedniej, wygasłej dynastii, nazwą Welfów (Welfowie młodsi – potomkowie margrabiego Azzo II d’Este i jego pierwszej żony Kunegundy z Welfów) panowała w: Bawarii, Saksonii, potem Brunszwiku i Lüneburgu, a następnie Hanowerze oraz Wielkiej Brytanii (pod nazwą dynastii hanowerskiej).

Wikipedia

# weliger

stadium larwalne większości mięczaków

SJP.pl

Weliger (łac. veliger – niosący żagiel), żeglarek – planktoniczna larwa wielu mięczaków, charakteryzująca się obecnością zawiązka nogi, głowy, płaszcza, jamy płaszczowej i rozwijającego się gruczołu wytwarzającego muszlę, oraz – w przedgębowym odcinku – opatrzonego rzęskami wieńca zwanego żagielkiem (wellum), pełniącego funkcję narządu do pływania.

Wikipedia

# welin

1. wyprawiona skóra cielęca używana dawniej do pisania;
2. cienki, gładki, bardzo dobrej jakości papier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry;

(1.2) drogi, miękki, gładki i cienki papier używany w XIX wieku do korespondencji i rysunków

Wiktionary

Welin (z fr. vélin, od łac. vitellus – cielątko) – bardzo cienki pergamin z cielęcej skóry, wysokiego gatunku. Także delikatna koronka z Alençon.

W wieku XIX tak nazywano drogi, bardzo miękki, gładki i cienki papier, używany przede wszystkim do korespondencji i rysunków. Jeszcze w latach sześćdziesiątych XX wieku koperty i papier listowy poczty lotniczej w krajach anglosaskich sporządzane były z vellum paper.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten manuskrypt został spisany na welinie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛlʲĩn, AS: velʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. welinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) papier welinowy

Wiktionary

# welingrad

miasto w Bułgarii

SJP.pl

Welingrad (bułg. Велинград) – miasto w obwodzie Pazardżik, w południowo-zachodniej Bułgarii, w Rodopach.

Powstałe w 1948 r. z połączenia wsi Kamenica, Łydżene i Czepin, otrzymało nazwę na cześć urodzonej w Kamenicy bojowniczki komunistycznego antyfaszystowskiego ruchu oporu podczas II wojny światowej, Weli Peewej.

Liczba mieszkańców wynosi 27 066.

W mieście rozwinął się przemysł drzewny, spożywczy oraz chemiczny.

Wikipedia

# welingradzki

przymiotnik od: Welingrad

SJP.pl

# welington

[welington] wysoki but gumowy; wellington

SJP.pl

Wellington (maor. Te Whanga-nui-a-Tara) – stolica Nowej Zelandii, trzecie pod względem wielkości i liczby ludności miasto w tym państwie (po Auckland i Christchurch), najgęściej zaludniona stolica w Oceanii i najbardziej wysunięta na południe stolica na świecie. Znajduje się na terenie regionu Wellington, na Wyspie Północnej, w pobliżu geograficznego środka Nowej Zelandii.

Wikipedia

# welingtonia

długowieczne drzewo iglaste z rodziny cypryśnikowatych, o olbrzymich rozmiarach, rosnące w Ameryce Północnej; drzewo mamutowe, drzewo mamucie, mamutowiec, sekwojadendron

SJP.pl

Wikipedia

# welinowy

przymiotnik od: welin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący, podobny do welinu lub zrobiony bądź wydrukowany z niego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nieduża welinowa książeczka zawierała spis wszystkich podróżnych według alfabetu

(1.1) Teraz już za późno, żeby tę zwykłość uwznioślić i na papier welinowy kaligrafią przenieść.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. welin

Wiktionary

# welita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. w rzymskim legionie republikańskim lekkozbrojny żołnierz, prowadzący działania przed linią manipułów;

Wiktionary

# welland

[czytaj: łelend]
1. miasto w Kanadzie;
2. rzeka w Kanadzie;
3. rzeka w Anglii

SJP.pl

W Anglii:

- Welland – miejscowość w hrabstwie Worcestershire (Anglia)
- Welland – rzeka we wschodniej Anglii

W Australii:

- Welland – miejscowość w Australii Południowej, pod Adelaide

W Kanadzie:

- Welland – rzeka w Ontario, nazwana od rzeki w Anglii
- Kanał Wellandzki – kanał wodny w Ontario, nazwany od rzeki
- Welland – miasto w Ontario, nazwane od kanału i rzeki

Wikipedia

# wellandzki

[czytaj: łelandzki] przymiotnik od: Welland (miasto w Kanadzie)

SJP.pl

# wellbeing

[czytaj: łelbi-ing] stan zdrowia i poczucie szczęścia

SJP.pl

# wellbeingowy

→ wellbeing

SJP.pl

#### Patrz:

wellbeing

# weller

Belgia:

- Weller – luksemburska nazwa miejscowości Villers-la-Bonne-Eau

Stany Zjednoczone:

- Weller (ang. Weller Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Henry
- Weller (ang. Weller Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Richland

Zobacz też:

- Weler

Wikipedia

# welleryzm

chwyt pisarski polegający na posługiwaniu się wymyślonymi cytatami, które przypisuje się znanym albo też wymyślonym postaciom

SJP.pl

# welles

[czytaj: łels] nazwisko, m.in. Orson Wells (1815-1985) - amerykański reżyser filmowy

SJP.pl

# wellington

[czytaj: welington] wysoki but gumowy; welington

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Nowej Zelandii;

Wiktionary

Wellington (maor. Te Whanga-nui-a-Tara) – stolica Nowej Zelandii, trzecie pod względem wielkości i liczby ludności miasto w tym państwie (po Auckland i Christchurch), najgęściej zaludniona stolica w Oceanii i najbardziej wysunięta na południe stolica na świecie. Znajduje się na terenie regionu Wellington, na Wyspie Północnej, w pobliżu geograficznego środka Nowej Zelandii.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wellingtończyk mos., wellingtonka ż.

przym. wellingtoński

Wiktionary

# wellingtończyk

[czytaj: łelingtończyk] mieszkaniec Wellingtonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wellingtonu; osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌwɛlʲĩŋkˈtɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: u̯elʹĩŋktõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wellington mrz.

:: fż. wellingtonka ż.

przym. wellingtoński

Wiktionary

# wellingtonka

[czytaj: łelingtonka] mieszkanka Wellingtonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wellingtonu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌwɛlʲĩŋkˈtɔ̃ŋka, AS: u̯elʹĩŋktõŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wellington mrz.

:: fm. wellingtończyk mos.

przym. wellingtoński

Wiktionary

# wellingtoński

[czytaj: łelingtoński] przymiotnik od: Wellington (stolica Nowej Zelandii)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Wellington

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌwɛlʲĩŋkˈtɔ̃j̃sʲci, AS: u̯elʹĩŋktõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wellingtończyk mos., wellingtonka ż., Wellington mrz.

Wiktionary

# wellingtony

[czytaj: welington] wysoki but gumowy; welington

SJP.pl

# wellman

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Wellman – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Washington
- Wellman – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Terry

Wikipedia

# wellness

[czytaj: łelnes]
1. zabiegi i zajęcia dążące do możliwie najdłuższego zachowania młodości, zdrowia i dobrego samopoczucia;
2. ośrodek wypoczynkowy oferujący takie zabiegi i zajęcia

SJP.pl

Wellness (tłum. pomyślność) – określenie oznaczające stan równowagi umysłu, ciała i ducha człowieka, w których panuje uczucie ogólnego dobrobytu. Jest ono używane w kontekście medycyny alternatywnej. Termin został ukuty w latach 50. XX wieku przez Halberta L. Dunna. Wellness utożsamiane jest z rozwojem pokolenia, które urodziło się po drugiej wojnie światowej. Pojęcie odnosi się do zamożniejszych społeczeństw, których podstawowe potrzeby ciała (potrzeby żywności, higieny, schronienia i podstawowej opieki medycznej) zostały już zapewnione.

Wikipedia

# wells

[czytaj: łels] nazwisko, m.in. Herbert George Wells (1866-1946) - pisarz angielski

SJP.pl

## Astronomia

- (1721) Wells – asteroida

## Geografia

### Miejscowości w Wielkiej Brytanii

- Wells – miasto w Anglii, w hrabstwie Somerset
- Wells-next-the-Sea – miasto w Anglii, w hrabstwie Norfolk
- The Wells – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Surrey

### Miejscowości w USA

- Wells – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie York
- Wells – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault
- Wells – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Hamilton
- Wells – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Hamilton
- Wells – miasto w stanie Nevada, w hrabstwie Elko
- Wells – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Cherokee
- Wells – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Monroe
- Wells – miejscowość w stanie Vermont, w hrabstwie Rutland
- Wells – jednostka osadnicza w stanie Vermont, w hrabstwie Rutland

### Gminy w USA

- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Appanoose
- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Marshall
- Wells (ang. Wells Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie York
- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Delta
- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Marquette
- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Tuscola
- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Rice
- Wells (ang. Wells Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Hamilton
- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Wells
- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Jefferson
- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Bradford
- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Fulton
- Wells (ang. Wells Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Perkins
- Wells (ang. Wells Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Rutland
- Wells (ang. Wells Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Monroe

Wikipedia

# welociraptor

rodzaj dinozaurów z rodziny dromeozaurów

SJP.pl

Welociraptor (Velociraptor) – rodzaj niewielkich teropodów z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae). Velociraptor był dwunożnym drapieżnikiem zamieszkującym tereny dzisiejszej Mongolii pod koniec okresu kredy 83 do 70 milionów lat temu. Obecnie wyróżniane są tylko dwa gatunki należące do tego rodzaju – Velociraptor mongoliensis i V. osmolskae.

Wikipedia

# welocyped

pierwotny rower bez łańcucha i hamulców, zwykle z bardzo dużym kołem przednim oraz z małym kołem tylnym, niekiedy z dwoma kołami tylnymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. pierwotny rower, który nie posiada łańcucha ani hamulców;

Wiktionary

Welocyped (z fr. vélocipède) – pierwotny rower nieposiadający łańcucha ani hamulców, często z bardzo dużym kołem przednim oraz z małym kołem tylnym (bicykl), niekiedy z dwoma kołami tylnymi (tricykl), czasem z czterema kołami (kwadrycykl). Pojazdy te najczęściej były napędzane pedałami osadzonymi na osi przedniego koła.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛlɔˈt͡sɨpɛt, AS: velocypet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. welocypedysta m.

Wiktionary

# welodrom

owalny tor drewniany lub betonowy o specjalnej konstrukcji, służący do rozgrywania wyścigów kolarskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. owalny tor do wyścigów w kolarstwie torowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tor welodromu pokryto drewnem sosnowym.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cyklodrom

Wiktionary

# welodyna

człon układu nadążnego częstotliwości w radiolokatorze dopplerowskim w postaci mechanicznego generatora, który wytwarza napięcie proporcjonalne do częstotliwości dopplerowskiej

SJP.pl

# weloergometr

przyrząd w postaci zbliżonej do roweru, służący do badań wysiłku mięśni

SJP.pl

# welometr

przyrząd służący do pomiaru prędkości powietrza, oparty na zasadzie uzyskiwania równowagi między wolną częścią przekroju a przesłaniającą przekrój ruchomą zastawką

SJP.pl

# welomobil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) transp. trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rower kabinowy

Wiktionary

# welomotor

rower z doczepnym silnikiem

SJP.pl

# welon

kawałek materiału przypinany do kapelusza lub upinany na głowie, najczęściej przezroczysty, będący elementem stroju ślubnego, żałobnego; noszony też przez zakonnice i duchownych niektórych wyznań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przezroczysty materiał upinany na głowie i stanowiący część ubioru (m.in. stroju panny młodej, zakonnic lub niektórych duchownych)

(1.2) rel. zdobiona tkanina używana podczas liturgii jako wierzchnia szata do błogosławieństwa

(1.3) rel. nakrycie diskosa i kielicha w czasie proskomidii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. ryba akwariowa

Wiktionary

- welon – element ubioru kobiecego, udrapowana tkanina zakrywająca włosy oraz niekiedy twarz
- welon kielichowy – w liturgii katolickiej element bielizny kielichowej
- welon – odmiana złotej rybki
- welon – podłużna konstrukcja z materiału nieorganicznego, np. włókna szklanego, wykorzystywana w konserwacji malowideł jako wzmocnienie warstwy tynku, na której malowidło zostało pierwotnie wykonane

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛlɔ̃n, AS: velõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. welonik m.

Wiktionary

# welonik

zdrobnienie od: welon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od welon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. welon m.

Wiktionary

# welonka

potocznie: welon (ryba akwariowa)

SJP.pl

- welonka – potocznie jedna z odmian złotych rybek
- welonka – rodzaj porostów

Wikipedia

# welostrada

droga szybkiego ruchu rowerowego; velostrada

SJP.pl

# welosymetr

urządzenie służące do pomiaru drogi, prędkości i przyśpieszenia zespołu lub elementu broni automatycznej przy wystrzale

SJP.pl

# weloterm

przyrząd służący do jednoczesnego mierzenia prędkości i ciśnienia powietrza

SJP.pl

# welski

→ Wel

SJP.pl

#### Patrz:

Wel

# welsumer

holenderska rasa kur

SJP.pl

# welt

- Welt – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Nordfriesland, w Niemczech
- Welt – zespół muzyczny

Zobacz też:

- Weld
- Hotel Welt w Katowicach
- Die Welt
- Meine Welt
- Moryc Welt

Wikipedia

# weltschmerz

weltszmerc; depresja, uczucie przygnębienia spowodowane przemyśleniami na temat niedoskonałości świata; chandra, splin

SJP.pl

Weltschmerz (niem. ból świata) – zespół nastrojów i emocji typu: depresja, smutek, apatia, melancholia wynikających z myśli o niedoskonałości świata, a właściwie ze zderzenia chęci działania i niemożności jego realizacji oraz dysonansu pomiędzy wrażliwością bohatera a jego otoczeniem; romantyczny, sentymentalny pesymizm. Choć niekiedy uważa się, że pojęcie to pochodzi z utworu Cierpienia młodego Wertera, napisanego przez prekursora niemieckiego romantyzmu Johana Wolfganga Goethego, właściwym jego twórcą jest inny preromantyk niemiecki Jean Paul (Johann Paul Friedrich Richter).

Wikipedia

# weltszmerc

depresja, uczucie przygnębienia spowodowane przemyśleniami na temat niedoskonałości świata; chandra, splin; Weltschmerz

SJP.pl

# welur

1. wyprawiana skóra skóra jagnięca, cielęca, barania, świńska lub kozia o aksamitnej powierzchni;
2. materiał podobny do aksamitu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. tkanina osnowowa z krótkim włosem tworzącym okrywę runową, rodzaj pluszu

(1.2) rzem. specjalnie wyprawiana skóra cielęca, jagnięca, świńska lub kozia o aksamitnej powierzchni, używana do produkcji cholewek, odzieży i galanterii

Wiktionary

- Welur – miasto w Indiach
- welur – rodzaj tkaniny, odmiana aksamitu lub flauszu
- welur – rodzaj wyprawionej skóry z miękką okrywą, podobnej do zamszu

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛlur, AS: velur

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. welurowy

Wiktionary

# weluropodobny

mający niektóre właściwości weluru; przypominający welur

SJP.pl

# welurowy

przymiotnik od: welur

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzem. włók. wykonany z weluru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. welur mrz.

Wiktionary

# welury

1. wyprawiana skóra skóra jagnięca, cielęca, barania, świńska lub kozia o aksamitnej powierzchni;
2. materiał podobny do aksamitu

SJP.pl

# welutyna

dawny puder z bizmutu lub mąki ryżowej

SJP.pl

# welwet

tkanina z grupy tkanin z okrywą włókienną

SJP.pl

Welwet – tkanina z grupy tkanin z okrywą włókienną (runowych). Jest to rodzaj pluszu, w którym okrywa włókienna utworzona jest z rozciętych długich przeplotów dodatkowego wątku runowego. Welwet to nazwa handlowa pluszu wątkowego.

Tkanina wykonywana jest z osnowy i dwóch wątków. Jeden, podstawowy, splata się z osnową w splocie płóciennym lub skośnym, a drugi, runowy, splata się w splocie atłasowym wątkowym. Długie przeploty wątku runowego zostają rozcięte, tworząc w tkaninie pęczki w kształcie litery U lub W.

Wikipedia

# welwetina

welwet o drobniutkich prążkach

SJP.pl

# welweton

tkanina bawełniana, podobna do welwetu odporna na mięcie, jednobarwna, o splocie atłasowym

SJP.pl

# welwetowy

przymiotnik od: welwet

SJP.pl

# welwiczia

roślina z klasy gniotowców; welwiczja

SJP.pl

# welwicziowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy gniotowych; welwiczjowiec

SJP.pl

# welwiczja

roślina z klasy gniotowców; welwiczia

SJP.pl

Welwiczja przedziwna, w. osobliwa (Welwitschia mirabilis Hook f.), funkcjonuje także pisownia welwiczia – gatunek endemicznej rośliny pustynnej reprezentujący monotypowy rodzaj welwiczja (Welwitschia) oraz także monotypową rodzinę welwiczjowate (Welwitschiaceae). Występuje na kamienistych równinach północnej Namibii i południowej Angoli, wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego (pustynia Namib, Kaokoland). Jest pustynną rośliną, w której zachodzi fotosynteza typu CAM.

Wikipedia

# welwiczjowate

rodzina roślin z rzędu gniotowców

SJP.pl

# welwiczjowce

rząd roślin z klasy gniotowych; Welwitschiales

SJP.pl

# welwiczjowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy gniotowych; welwicziowiec

SJP.pl

# wembley

[czytaj: łemblej] dzielnica Londynu oraz stadion w tym mieście

SJP.pl

Wembley (wym. [ˈwɛmbli]) – północno-zachodnie przedmieście Londynu, znajdujące się w London Borough of Brent. Położone jest 13 kilometrów od Charing Cross.

W granicach Wembley znajduje się angielski stadion narodowy Wembley.

Wikipedia

# weń

w niego

SJP.pl

forma ściągnięta

(1.1) książk. w niego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ɲ, AS: vẽń

Wiktionary

# wena

1. łatwość tworzenia; natchnienie; zapał twórczy;
2. dawniej: szczęście (w grze)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia

(1.2) daw. szczęście sprzyjające komuś, zwłaszcza w grze

(1.3) daw. anat. żyła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Młody poeta miał niewątpliwie trudności z tworzeniem i, jak wynika z listów, wena nachodziła go tylko w nocy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃na, AS: vẽna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) natchnienie, inspiracja, muza

Wiktionary

# wenancjusz

imię męskie

SJP.pl

Wenancjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa venans – "polujący". Jego formą oboczną jest Wenanty.

Wenancjusz imieniny obchodzi 1 kwietnia, 18 maja, 5 sierpnia, 13 października i 14 grudnia.

Żeński odpowiednik: Wenancja

Wikipedia

# wenancjuszostwo

Wenancjusz z małżonką; Wenancjuszowie

SJP.pl

# wenancjuszowie

imię męskie

SJP.pl

# wenancjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wenancjusza lub z nim związany

SJP.pl

# wenanty

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wenanty – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa venans – „polujący”. Jego formą oboczną jest Wenancjusz.

Wenanty imieniny obchodzi 1 kwietnia, 5 sierpnia, 13 października i 14 grudnia.

Żeński odpowiednik: Wenancja

Osoby o imieniu Wenanty

- Wenanty (zm. 1055), biskup kruszwicki
- Wenanty Burdziński (1864-1928), polski przyrodnik, dyrektor kijowskiego i warszawskiego ogrodu zoologicznego.
- Wenanty Fuhl (ur. 1960) , polski piłkarz
- Wenanty Katarzyniec (1889-1921), polski franciszkanin, Sługa Boży Kościoła katolickiego
- Wenanty Lityński (zm. 1936), inżynier agronom, podporucznik kawalerii Wojska Polskiego, działacz samorządowy i społeczny
- Wenanty Zubert (1935-2015), polski duchowny katolicki, franciszkanin, profesor nauk prawnych
- Wenanty z Celano (zm. 1861), włoski kapłan, franciszkanin
- Wenanty Nosul (ur. 1949), polski aktor i reżyser urodzony na Białorusi

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U wuja Wenantego dzieci będą się miały dobrze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenancja ż., Wenancjusz m.

przym. Wenantowy

Wiktionary

# wencel

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ewa Wencel – polska aktorka teatralna, filmowa, kabaretowa i telewizyjna, scenarzystka
- Janina Wencel – polska lekkoatletka
- Józef Wencel − polski wojskowy
- Wojciech Wencel − polski poeta, felietonista, eseista i krytyk literacki
- Lucjan Daniel Wencel – polski przedsiębiorca odpowiedzialny za m.in sprowadzanie komputerów Atari

Wikipedia

# wencki

nazwisko

SJP.pl

# wenclewski

nazwisko

SJP.pl

# wenczou

[czytaj: WENczoł] miasto w Chinach; Wenzhou

SJP.pl

Wikipedia

# wenda

nazwisko

SJP.pl

- Benny Wenda – papuaski działacz niepodległościowy
- Tadeusz Wenda – polski inżynier, jeden z twórców portu w Gdyni
- Urszula Anna Wenda – polska lekarka
- Zygmunt Wenda – polski oficer, polityk OZN
- Wenda – bohaterka serii książek i kreskówki Gdzie jest Wally?
- Wenda (buddyzm) – forma dialogu w buddyzmie zen

Wikipedia

# wende

nazwisko

SJP.pl

- Alojzy Wende (1809–1891) – uczestnik powstania krakowskiego
- Edward Wende (ujednoznacznienie)
- Franz Wende (1904–1968) – czechosłowacki skoczek narciarski
- Gottfried Wende (1793–1886) – tkacz i fabrykant z Konstantynowa Łódzkiego
- Jan Karol Wende (1910–1986) – polski pisarz, publicysta i krytyk literacki, działacz Stronnictwa Demokratycznego
- Johannes Wende (1873–1954) – niemiecki architekt
- Philipp Wende (ur. 1985) – niemiecki wioślarz
- Zygfryd Wende (1903v1940) – polski bokser i policjant

Wikipedia

# wendelin

imię męskie

SJP.pl

Wendelin – imię męskie o nieustalonym do końca pochodzeniu, ale przyjmuje się, że stanowi ono skróconą formę imion germańskich dwuczłonowych, takich jak Wendelbert, Wendelmar, Wendelgart. Pierwszy człon, Wendel-, najprawdopodobniej oznaczał "pochodzący z plemienia Wandalów". Św. Wendelin był pasterzem i być może mnichem, według tradycji przybyłym z Irlandii.

Wikipedia

# wendelinostwo

Wendelin z małżonką; Wendelinowie

SJP.pl

# wendelinowie

Wendelin z małżonką; Wendelinostwo

SJP.pl

# wendelinowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wendelina lub z nim związany

SJP.pl

# wendeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wendenem, dotyczący Wendenu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenden m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kieski

Wiktionary

# wendeta

zwyczaj wywierania krwawej zemsty na sprawcy zabójstwa krewnego (lub na kimś z jego rodu); vendetta, wendetta, wróżda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. zasada prawa zwyczajowego, że przestępstwo dokonane przez członków jednej grupy na osobach z innej grupy tej samej społeczności wymaga krwawego odwetu na sprawcy tego aktu lub na jego krewnych, aby zmazać hańbę

Wiktionary

Wendeta, vendetta, wróżda – zemsta jednej grupy na drugiej za zabójstwo krewnego. Rodzi to stosunek społeczny oparty na wzajemnej morderczej wrogości.

Słowo „wendeta” (wł. vendetta z łac. vindicta) to termin określający krwawą zemstę. Bardzo stary, archaiczny obyczaj ludowy, wywodzący się z Sycylii i znany także na Korsyce, został zaadaptowany przez środowisko włoskich mafii czy syndykatów. Oznaczał „polowanie” całej mafijnej organizacji na osobę wskazaną przez ojca chrzestnego. Jeżeli osoba zdradziła rodzinę lub zabiła jej członka, zaczyna się polowanie na nią celem jej zlikwidowania.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) wróżda, zemsta krwawa

Wiktionary

# wendetta

zwyczaj wywierania krwawej zemsty na sprawcy zabójstwa krewnego (lub na kimś z jego rodu); wendeta, vendetta, wróżda

SJP.pl

# wendigo

mityczny kanibalski potwór lub zły duch z północnych lasów Wybrzeża Atlantyku i Wielkich Jezior na pograniczu Kanady i Stanów Zjednoczonych

SJP.pl

Wendigo (wym. Uendigou [ˈwɛndɪɡoʊ]) – wielkie człekopodobne ponadnaturalne stworzenie zamieszkujące rzekomo lasy w Quebecu i północnej części Stanów Zjednoczonych, będące częścią mitologii Indian z plemion Algonkinów.

Wikipedia

# wendołowski

nazwisko

SJP.pl

# weneci

starożytny lud; Wenetowie

SJP.pl

# wenecja

1. miasto we Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, położone częściowo na lądzie stałym, a częściowo na ponad 100 wyspach rozdzielonych 150 kanałami;
2. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

(1.2) przen. miasto o dużej liczbie kanałów i mostów

Wiktionary

Wenecja (wł. Venezia [veˈnɛtʦja], łac. Venetia, wenecki Venéssia lub Venéxia, niem. Venedig) – miasto i gmina na północy Włoch nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu Wenecja Euganejska.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niektórzy uważają Wenecję za najpiękniejsze miasto świata.

(1.2) Sztokholm i Sankt Petersburg są nazywane Wenecjami Północy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ˈnɛt͡sʲja, AS: vẽnecʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wenecki mrz., wenecjanin m., wenecjanka ż., Wenecjanin m., Wenecjanka ż.

przym. wenecki, wenecjański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) peryfr. miasto nad laguną

Wiktionary

# wenecjanin

mieszkaniec Wenecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) geogr. mieszkaniec Wenecji Euganejskiej

(1.2) hist. obywatel Rzeczpospolitej / Republiki Weneckiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jednym z ostatnich sukcesów Wenecjan na wschodzie było przyłączenie Cypru.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛˈt͡sʲjä̃ɲĩn, AS: vẽnecʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenecja ż., wenecjanin m., wenecjanka ż.

:: fż. Wenecjanka ż.

przym. wenecki, wenecjański

Wiktionary

# wenecjanka

mieszkanka Wenecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wenecji Euganejskiej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛˈt͡sʲjãnka, AS: vẽnecʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenecja, wenecjanin, wenecjanka

:: fm. Wenecjanin mos.

przym. wenecki, wenecjański

Wiktionary

# wenecjański

dawniej: wenecki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. lub daw. wenecki, związany z Wenecją, dotyczący Wenecji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dopieroż kiedyś okrutnie nam było źle i ciężko, a mówili w dzień, że nazajutrz spotkamy się z wenecjańską flotą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenecja ż., wenecjanin mos., wenecjanka ż., Wenecjanin mos., Wenecjanka ż., wenecki mrz.

przym. wenecki

Wiktionary

# wenecki

przymiotnik od:
a) Wenecja (miasto we Włoszech);
b) Wenecja Euganejska (kraina historyczna i region autonomiczny we Włoszech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. zespół dialektów używanych w północno-wschodnich Włoszech;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ˈnɛt͡sʲci, AS: vẽnecʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenecja ż., wenecjanin mos., wenecjanka ż., Wenecjanin mos., Wenecjanka ż., weneckość ż.

przym. wenecjański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wenecjański

(2.1) wenecjański

Wiktionary

# weneckojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem weneckim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem weneckim

(1.3) spisany, stworzony w języku weneckim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ˈnɛt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vẽneckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# weneckość

→ wenecki

SJP.pl

#### Patrz:

wenecki

# wened

członek starożytnego ludu zamieszkującego w okresie rzymskim ziemie nad Bałtykiem

SJP.pl

# weneda

Lilla Weneda, tytułowa bohaterka dzieła Juliusza Słowackiego

SJP.pl

# wenedowie

starożytny lud; Wenedzi

SJP.pl

Wenedowie, Wenetowie, Wenedzi (łac. Venedae) – lud zamieszkujący w okresie rzymskim (I–IV wiek) ziemie nad Wisłą i Bałtykiem o spornej przynależności etnicznej, najczęściej identyfikowany ze Słowianami lub też traktowany jako odrębny lud indoeuropejski.

Najprawdopodobniej średniowieczną kontynuacją nazwy Wenedowie/Wenetowie są Wendowie (niem. Wenden lub Winden), jak Niemcy określali wówczas sąsiadujących z nimi Słowian.

Wikipedia

# wenedyjski

związany z Wenedami (Wenetami), dawnym ludem europejskim; wenetyjski

SJP.pl

# wenedzi

starożytny lud; Wenedowie

SJP.pl

Wenedowie, Wenetowie, Wenedzi (łac. Venedae) – lud zamieszkujący w okresie rzymskim (I–IV wiek) ziemie nad Wisłą i Bałtykiem o spornej przynależności etnicznej, najczęściej identyfikowany ze Słowianami lub też traktowany jako odrębny lud indoeuropejski.

Najprawdopodobniej średniowieczną kontynuacją nazwy Wenedowie/Wenetowie są Wendowie (niem. Wenden lub Winden), jak Niemcy określali wówczas sąsiadujących z nimi Słowian.

Wikipedia

# wenedzki

przymiotnik od: Wenedowie, Wenedzi (np. kultura wenedzka, język wenedzki)

SJP.pl

# wener

szwedzkie jezioro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji;

Wiktionary

Wener (szw. Vänern) – jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji, położone na granicy prowincji historycznych (landskap) Västergötland, Dalsland i Värmland. Największe pod względem powierzchni (5650 km²) jezioro tego kraju oraz Unii Europejskiej i trzecie w Europie po jeziorach Ładoga i Onega w Rosji.

Wikipedia

# wenera

bogini miłości w mitologii rzymskiej; Wenus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. zob. Wenus.

Wiktionary

- Wenera (Wenus) – w mitologii rzymskiej bogini piękna i miłości
- Wenera – nazwa programu badania planety Wenus przy pomocy sond kosmicznych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wenera uchodziła początkowo za italskie bóstwo kwiatów i ogrodów.

(1.1) Atrybutami Wenery były gołębie, wróble, mirt, róża i pigwa.

(1.1) Oto świątynia, w której oddawano cześć bogini Wenerze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃ˈnɛra, AS: vẽnera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż.

przym. weneryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wenus, Afrodyta, Cypryda, Kipryda

Wiktionary

# weneracja

przestarzałe: cześć, szacunek okazywany komuś, poważanie

SJP.pl

# wenerodermatolog

specjalista w dziedzinie wenerologii dermatologicznej

SJP.pl

# wenerofobia

chorobliwy lęk przed chorobą weneryczną

SJP.pl

# wenerolog

specjalista w zakresie wenerologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka wenerologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dermatolog najczęściej jest jednocześnie wenerologiem.

(2.1) Beata chce zostać wenerologiem.

(2.1) Po powrocie z delegacji musieliśmy wszyscy udać się z wizytą do bardzo miłej pani wenerolog.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛˈrɔlɔk, AS: vẽnerolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wenerologia ż.

przym. wenerologiczny

przysł. wenerologicznie

Wiktionary

# wenerologia

dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛrɔˈlɔɟja, AS: vẽneroloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wenerolog m.

przym. wenerologiczny

przysł. wenerologicznie

Wiktionary

# wenerologiczny

→ wenerologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wenerologią, dotyczący wenerologii

Wiktionary

#### Patrz:

wenerologia

#### Powiązane:

rzecz. wenerologia ż., wenerolog mos. / ż.

Wiktionary

# wenerolożka

→ wenerolog

SJP.pl

#### Patrz:

wenerolog

# wenerski

nazwisko

SJP.pl

# weneryczka

kobieta cierpiąca na chorobę weneryczną

SJP.pl

# weneryczny

dotyczący zakaźnej choroby wenerycznej, przenoszonej najczęściej drogą płciową

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. przenoszony drogą płciową

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenera ż., weneryk m., weneryczka ż., Wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż.

Wiktionary

# weneryk

osoba cierpiąca na chorobę weneryczną

SJP.pl

# wenesekcja

w medycynie wypreparowanie żyły, np. w celu założenia wkłucia centralnego

SJP.pl

Wenesekcja – w medycynie jest to nacięcie żyły, np. w celu założenia wkłucia centralnego bądź wprowadzenia elektrod do żylnego układu krwionośnego (nacinanie żyły odpromieniowej).

Wikipedia

# wenetowie

starożytny lud; Weneci

SJP.pl

Termin Wenetowie może odnosić się do:

- Wenetowie – lud iliryjski zamieszkujący od IX wieku p.n.e. ziemie północnej Italii. W III wieku p.n.e. uległ romanizacji.
- Wenetowie – lud celtycki zamieszkujący w starożytności Bretanię. W roku 56 p.n.e. podbity przez Rzymian.
- Wenetowie lub Wenedowie – lud zamieszkujący w okresie rzymskim (I–IV w. n.e.) ziemie nad Bałtykiem, kojarzony ze Słowianami.

Wikipedia

# wenetyjski

związany z Wenetami (Wenedami), dawnym ludem europejskim; wenedyjski

SJP.pl

# wenezuela

państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas; Boliwariańska Republika Wenezueli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wiktionary

Wenezuela (hiszp. Venezuela, wymowa), oficjalnie Boliwariańska Republika Wenezueli (República Bolivariana de Venezuela) – państwo związkowe położone w północnej części Ameryki Południowej. Zajmuje powierzchnię 916 445 km², a zamieszkane jest przez 30 518 260 osób (2023, szac.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W składzie etnicznym Wenezueli oprócz Wenezuelczyków występują także Kolumbijczycy, Indianie i inni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛla, AS: vẽnezuu̯ela

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenezuelka ż., Wenezuelczyk m.

przym. wenezuelski

Wiktionary

# wenezuelczyk

obywatel Wenezueli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel lub mieszkaniec Wenezueli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W składzie etnicznym Wenezueli oprócz Wenezuelczyków występują także Kolumbijczycy, Indianie i inni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛlt͡ʃɨk, AS: vẽnezuu̯elčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenezuela ż., wenezuelskość ż.

:: fż. Wenezuelka ż.

przym. wenezuelski

Wiktionary

# wenezuelka

obywatelka Wenezueli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Wenezueli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛlka, AS: vẽnezuu̯elka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenezuela ż.

:: fm. Wenezuelczyk m.

przym. wenezuelski

Wiktionary

# wenezuelski

związany z państwem Wenezuela

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛlsʲci, AS: vẽnezuu̯elsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenezuela ż., Wenezuelczyk mos., Wenezuelka ż.

Wiktionary

# wenflon

rurka wprowadzana do żyły przy długotrwałym podawaniu leków; venflon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. rurka z tworzywa sztucznego wprowadzana igłą do żyły, posiadająca przyłącze na strzykawkę bądź kroplówkę;

Wiktionary

Kaniula dożylna (obwodowa), potocznie wenflon – rurka z tworzywa sztucznego umieszczana przy pomocy stalowej igły tymczasowo w żyle. Jej część zewnętrzna pozwala na przyłączenie strzykawki lub kroplówki.

Dzięki kaniuli pacjent może otrzymywać dożylnie lekarstwa bez konieczności każdorazowego wykonywania nowego wkłucia. Wenflon powinien być zmieniony na nowy po 72 godzinach, często jednak wymagane jest wcześniejsze jego usunięcie ze względu na ryzyko powstania infekcji, stanu zapalnego żyły oraz zaczopowania światła wenflonu przez skrzep. Niektóre kaniule uwalniają antykoagulant, zapobiegający powstawaniu skrzepu w świetle rurki. Przy trudnościach z założeniem i dobrym stanie poprzedniego wkłucia kaniula może pozostać w żyle, dopóki będzie drożna i nie rozwinie się stan zapalny. Wkłucie należy przepłukać płynem fizjologicznym przed podaniem leku i po jego podaniu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lekarzowi udało się założyć mężczyźnie opatrunek i wenflon.

Wiktionary

# wenge

a) ciężkie i twarde drewno tropikalne o bardzo ciemnym kolorze;
b) kolor tego drewna

SJP.pl

Wenge (czyt. /ˈwɛŋ.ɡeɪ/) – drewno tropikalne o bardzo ciemnym kolorze, charakterystycznej budowie oraz mocnym deseniu przypominającym upierzenie kuropatwy. Drewno wenge jest ciężkie i twarde, nadaje się do konstrukcji podłóg i schodów. Ze względu na jego oryginalny wygląd często wchodziło lub wypadało z mody. Od nazwy tego drewna wywodzi się również nazwa koloru - wenge.

Wikipedia

# wengen

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Szwajcarii, w kantonie Berno, w Alpach Berneńskich; znana miejscowość turystyczna i alpejski ośrodek sportów zimowych;

Wiktionary

Wengen – miejscowość w Szwajcarii w Alpach Berneńskich, leży na wysokości 1274 m n.p.m. i jest zamieszkana przez 1116 mieszkańców (31 grudnia 2023), w sezonie zimowym zamieszkuje tu ponad 10 000 osób. Jest największym skupiskiem ludności w dolinie Lauterbrunnental. Jest jedną z dziewięciu miejscowości w Szwajcarii, w których zabroniony jest ruch pojazdów mechanicznych z silnikiem spalinowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Wengen na trudnej trasie zjazdowej Stanisław Marusarz zwyciężył, a drugi był Bronek Czech.

Wiktionary

# wenger

Wenger – szwajcarskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Delémont w kantonie Jura, zajmujące się produkcją noży. Znane jest przede wszystkim jako jeden z dwóch oficjalnych dostawców szwajcarskich noży oficerskich (obok przedsiębiorstwa Victorinox, które przejęło firmę Wenger wiosną 2005 roku).

Wikipedia

# wenlafaksyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, wzór sumaryczny: C17H27NO2

Wiktionary

Wenlafaksyna – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwdepresyjny z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny (SNRI). Stosowany w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zespołu lęku uogólnionego, zespołu lęku napadowego oraz fobii społecznej. Może być użyty w leczeniu przewlekłego bólu. Jest zażywany doustnie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lekarz rodzinny przepisał wenlafaksynę na moje lęki.

Wiktionary

# wenografia

radiologiczna metoda badania żył z wprowadzeniem do żył środków cieniujących

SJP.pl

Flebografia (synonim wenografia) – badanie polegające na podaniu do żyły środka cieniującego (tzw. kontrastu), umożliwiającego uwidocznienie jej światła i zobrazowanie na zdjęciu rentgenowskim; może być również składową angiografii tomografii komputerowej (angio-TK) i jądrowego rezonansu magnetycznego (angio-MR).

Wikipedia

# wenszański

przymiotnik

(1.1) związany z powiatem Wenshan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenshan

Wiktionary

# wenta

1. przestarzale: kiermasz
2. jednostka organizacyjna w loży masońskiej, złożona z dwudziestu karbonariuszy

SJP.pl

Nazwy geograficzne:

- Wenta – miasto na Litwie
- Wenta (Windawa) – rzeka na Litiwe i Łotwie

Osoby noszące to nazwisko:

- Bogdan Wenta (ur. 1961) – polski trener piłki ręcznej
- Eugeniusz Wenta (ur. 1968) – polski piłkarz ręczny
- Jarosław Wenta (ur. 1955) – polski historyk
- Sebastian Wenta (ur. 1975) – polski kulomiot, strongman

Inne:

- Wenta – termin oznaczający w karbonaryzmie odpowiednik loży wolnomularskiej

Wikipedia

# wentralny

brzuszny, znajdujący się po brzusznej stronie ciała

SJP.pl

# wentroba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. wątroba

Wiktionary

# wentrykulografia

obrazowa metoda badania jam serca

SJP.pl

# wenturia

grzyb pasożytniczy z rzędu nibykulistych, powodujący parch jabłoni i grusz

SJP.pl

# wentyl

zawór pneumatyczny jednostronnego działania, stosowany w celu zachowania oraz umożliwienia regulacji ciśnienia w zbiornikach, np. dętkach, oponach pojazdów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zawór doprowadzający i odprowadzający powietrze (np. w piłce lub w kole)

Wiktionary

Wentyl – rodzaj zaworu pneumatycznego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wentylek mrz., wentylacja ż., wentylator mrz., wentylowanie n.

przym. wentylacyjny, wentylowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zawór

Wiktionary

# wentylacja

1. naturalna lub wymuszona wymiana powietrza w pomieszczeniach, przewietrzanie;
2. system urządzeń do wymiany i odświeżania powietrza;
3. wymiana powietrza w płucach poprzez naturalne wdechy i wydechy;
4. w przenośni: wydalenie, usunięcie kogoś z jakiegoś stanowiska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. wymiana powietrza w pomieszczeniach lub maszynach

(1.2) techn. system urządzeń do odświeżania powietrza

(1.3) fizj. przepływ powietrza przez płuca

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wentyl mrz., wentylator mrz., wentylowanie n.

czas. wentylować ndk.

przym. wentylacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cyrkulacja powietrza, wietrzenie

(1.3) wentylacja płuc / płucna

Wiktionary

# wentylacyjny

dotyczący wentylacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z wentylacją

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nad ambrazurą znajduje się zwykle system wentylacyjny dla odprowadzania dymu i spalin.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wentyl m., wentylek m., wentylacja ż., wentylowanie n., wentylator mrz.

czas. wentylować ndk.

Wiktionary

# wentylator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

Wiktionary

Wentylator (sprężarka) – maszyna przepływowa do transportowania gazów poprzez urządzenia technologiczne wykorzystująca do tego celu przewody wentylacyjne, w której przyrost ciśnienia statycznego ze strony ssawnej jest większy niż ze strony tłocznej (nie przekracza 13 kPa), a cała energia gazu jest zawarta w jej składowej kinetycznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na podróż musimy sobie kupić kieszonkowe wentylatory. Podobno we Francji będą straszne upały.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr, AS: vẽntylator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wentyl m., wentylacja ż., wentylowanie n., przewentylowanie n., wentylatornia n.

:: zdrobn. wentylatorek m.

czas. wentylować ndk., przewentylować dk.

przym. wentylatorowy, wentylacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wiatrak, wiatraczek

Wiktionary

# wentylatorek

zdrobnienie od: wentylator

SJP.pl

# wentylatornia

pomieszczenie, w którym znajduje się system sterujący układem wentylacyjnym w budynku, mieszkaniu itp.; wentylatorownia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. pomieszczenie mieszczące systemy wentylacyjne budynku, mieszkania, tunelu itp.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wentylator mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wentylatorownia

Wiktionary

# wentylatorownia

pomieszczenie, w którym znajduję się system sterujący układem wentylacyjnym budynku, mieszkania itp.; wentylatornia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. wentylatornia.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wentylatornia

Wiktionary

# wentylatorowy

przymiotnik od: wentylator

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wentylatorem lub wentylatorami, dotyczący wentylatorów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wentylator mrz.

Wiktionary

# wentylek

zdrobnienie od: wentyl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: wentyl

(1.2) mały wentyl

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Poproszę paczkę tych pomarańczowych wentylków do roweru.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wentyl mrz.

przym. wentylowy, wentylacyjny

Wiktionary

# wentylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wentylować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wentylacja ż., wentylator m., wentyl m.

czas. wentylować ndk.

przym. wentylacyjny

Wiktionary

# wentylowy

przymiotnik od: wentyl

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wentylem, dotyczący wentylu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Założymy choremu specjalny opatrunek wentylowy na ranę w klatce piersiowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wentyl mrz., wentylek mrz.

Wiktionary

# wenus

przenośnie: piękna kobieta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

(1.2) astr. druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planeta ziemiopodobnaanet ziemiopodobnych, planeta dolnaanet dolnych i planeta wewnętrznaanet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Wiktionary

Wenus – druga pod względem odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego. Jest trzecim pod względem jasności ciałem niebieskim widocznym na niebie, po Słońcu i Księżycu. Jej obserwowana wielkość gwiazdowa sięga −4,6m. Ponieważ Wenus jest bliżej Słońca niż Ziemia, zawsze jest widoczna w niewielkiej odległości kątowej od niego; jej maksymalna elongacja to 47,8°. Odległość Wenus od Ziemi zmienia się w zakresie od około 40 mln km do około 259 mln km.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wenus uchodziła początkowo za italskie bóstwo kwiatów i ogrodów.

(1.1) Atrybutami Wenus były: gołębie, wróble, mirt, róża i pigwa.

(1.1) Moja żona jest piękniejsza od Wenus.

(1.2) Wenus i Merkury nie mają księżyców.

(1.2) Gęsta atmosfera Wenus składa się głównie z dwutlenku węgla i azotu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃nus, AS: vẽnus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż., Wenera ż., Weneralia nmos.

przym. wenusowy, wenusjański, weneryczny

przysł. wenerycznie, wenusjańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wenera, Afrodyta, Cypryda, Kipryda, Urania

(1.2) Gwiazda Poranna, Gwiazda Wieczorna, gwiazda zaranna, Jutrzenka, Fosforos, Hesperos, Hesperia; symbol. ♀

Wiktionary

# wenusjanin

domniemany mieszkaniec planety Wenus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sf. hipotetyczny mieszkaniec Wenus

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nuˈsʲjä̃ɲĩn, AS: vẽnusʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenus ż., wenus ż., wenusjańskość ż., Wenera ż., Weneralia nmos., weneria ż.

:: fż. Wenusjanka ż.

przym. wenusjański, wenusowy, Wenusowy, weneryczny

przysł. wenusjańsko, wenerycznie

Wiktionary

# wenusjanka

domniemana mieszkanka planety Wenus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sf. hipotetyczna mieszkanka Wenus

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nuˈsʲjãŋka, AS: vẽnusʹi ̯ãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenus ż., wenus ż., wenusjańskość ż., Wenera ż., Weneralia nmos., weneria ż.

:: fm. Wenusjanin mos.

przym. wenusjański, wenusowy, Wenusowy, weneryczny

przysł. wenusjańsko, wenerycznie

Wiktionary

# wenusjański

→ Wenus (planeta)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) astr. związany z planetaanetą Wenus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeden z wenusjańskich kraterów nazwano Wandą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż.

przysł. wenusjańsko

Wiktionary

# wenusjańsko

przysłówek

(1.1) na sposób wenusjański, tak jak na Wenus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż.

przym. wenusjański

Wiktionary

# wenusowy

→ Wenus (bogini miłości)

SJP.pl

# wenzel

Osoby o tym nazwisku:

- Kirsten Wenzel – niemiecka wioślarka, olimpijka
- Paul Wenzel – niemiecki wojskowy, as lotnictwa
- Tanja Wenzel – niemiecka aktorka

Wikipedia

# wenzhou

[czytaj: WENdżoł] miasto w Chinach; Wenczou

SJP.pl

Wikipedia

# wep

wepa marmurkowa - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych

SJP.pl

# wepa

wepa marmurkowa - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych

SJP.pl

# wepchać

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpychać)

(1.1) pchając, umieścić w czymś

(1.2) pot. podstępem zmusić kogoś do przyjęcia lub kupienia czegoś

(1.3) pot. umieścić kogoś gdzieś na siłę

czasownik zwrotny dokonany wepchać się (ndk. wpychać się)

(2.1) pchając się, wejść w ciasne lub tłoczne miejsce

(2.2) przemieścić się dokądś pod ciśnieniem

(2.3) pot. dostać się gdzieś bez zaproszenia, na siłę, podstępem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wepchanie n.

czas. pchać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) war. wepchnąć

(2.1-3) war. wepchnąć się

Wiktionary

# wepchnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpychać)

(1.1) pchając, umieścić w czymś

(1.2) pot. podstępem zmusić kogoś do przyjęcia lub zakupienia czegoś

(1.3) pot. umieścić kogoś gdzieś na siłę

czasownik zwrotny dokonany wepchnąć się (ndk. wpychać się)

(2.1) pchając się, wejść w ciasne lub zatłoczone miejsce

(2.2) przedostać się pod ciśnieniem

(2.3) pot. dostać się gdzieś bez zaproszenia, na siłę, podstępem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wepchnięcie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) war. wepchać

(2.1-3) war. wepchać się

Wiktionary

# weprzeć

silnie oprzeć na czymś lub na kimś; naprzeć; przywrzeć; wedrzeć

SJP.pl

# wepski

→ Wepsowie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wepsami, dotyczący Wepsów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język wepski;

Wiktionary

Język wepski (vepsän kel') – język uralski z bałtycko-fińskiej grupy językowej, używany przez Wepsów, zamieszkujących północno-zachodnią Rosję – na wschód od Petersburga oraz okolice jeziora Ładoga w rejonie Pietrozawodzka (Karelia).

Występują trzy główne dialekty: północny, środkowy i południowy. W 1989 r. podano, że ma 6 tys. użytkowników. Według danych z 2010 r. posługuje się nim ponad 1600 osób.

Wikipedia

#### Patrz:

Wepsowie

#### Powiązane:

rzecz. Wepsa mos., Wepsyjka ż.

Wiktionary

# wepskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem wepskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem wepskim

(1.3) spisany, stworzony w języku wepskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛpskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vepskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# wepsowie

ugrofińska grupa etniczna z północno-zachodniej części Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

Wepsowie – ugrofińska grupa etniczna zamieszkująca w północno-zachodniej części Federacji Rosyjskiej, używająca języka wepskiego (zaliczanego do języków bałto-fińskich) oraz języka rosyjskiego.

Wepsowie zamieszkują w obwodzie leningradzkim, w okolicy Petersburga (środkowi Wepsowie) oraz na wschód od tego miasta (Wepsowie południowi), a także w rosyjskiej Karelii, w okolicach Pietrozawodska, nad jeziorem Ładoga (Wepsowie północni, stanowiący 2/3 całości narodu). Większość wierzących Wepsów należy do Kościoła prawosławnego.

Wikipedia

# wera

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od: Weronika

SJP.pl

Wera — imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, stanowiące żeńską formę łacińskiego imienia Werus (pierwotnie cognomen), równe wyrazowi pospolitemu vera — "rzetelna, prawa, słuszna, sprawiedliwa". Forma ta jest również w użyciu jako zdrobnienie od imienia Weronika lub zachodnia adaptacja rosyjskiego imienia Wiera. Rozpowszechniła się ona być może pod wpływem działaczki socjalistycznej i komunistycznej Marii Koszutskiej, która przybrała pseudonim Wera Kostrzewa.

Wikipedia

# weraikon

obraz przedstawiający twarz cierpiącego Chrystusa, przypominający wizerunek odbity na chuście św. Weroniki

SJP.pl

# weramon

środek o działaniu przeciwbólowym i uspokajającym

SJP.pl

# weranda

przybudówka przy domu pokryta dachem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach

Wiktionary

Weranda (fr. véranda) – dobudówka, najczęściej drewniane lub murowane pomieszczenie, otwarte lub oszklone, przykryte dachem, umieszczone przed wejściem do budynku albo przy innej elewacji.

Weranda jest pomieszczeniem o funkcji wypoczynkowej, stawianym najczęściej przy budynkach mieszkalnych na terenach wiejskich i podmiejskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siedzę z przyjaciółmi na werandzie i piję herbatę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈrãnda, AS: verãnda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. werandka ż.

przym. werandowy

Wiktionary

# werandka

zdrobnienie od: weranda

SJP.pl

# werandowy

przymiotnik od: weranda

SJP.pl

# werapamil

Werapamil – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny mający zdolność blokowania kanałów wapniowych w komórkach układu bodźcotwórczo-przewodzącego serca i mięśni gładkich (tzw. antagonista wapnia). Zablokowanie kanałów wapniowych w układzie bodźcotwórczo-przewodzącym serca powoduje działanie antyarytmiczne.

Wikipedia

# weratryna

mieszanina alkaloidów otrzymywana z nasion kichawca, biały proszek drażniący błony śluzowe, trudno rozpuszczalny w wodzie; stosowana przy nerwobólach oraz jako środek insektobójczy; weratyna

SJP.pl

# weratyna

trujący alkaloid z nasion kichawca; weratryna

SJP.pl

# werbalistka

→ werbalista

SJP.pl

#### Patrz:

werbalista

# werbalistyczny

→ werbalizm

SJP.pl

#### Patrz:

werbalizm

# werbalizacja

wyrażenie czegoś słowami, ujmowanie w słowa

SJP.pl

# werbalizm

przywiązywanie większej wagi do słów niż do myśli; czcze, jałowe rozprawianie nie poparte dowodami, faktami

SJP.pl

Werbalizm (z łac. verbum 'słowo' i gr. -ισμός 'kierunek, nauka, wiedza'), pustosłowie – wypowiedź beztreściowa lub prawie beztreściowa, czyli zawierająca nieproporcjonalnie wiele słów w porównaniu z przekazywaną treścią. Występuje on między innymi w dyskusjach publicznych, przemówieniach, artykułach prasowych oraz w codziennych rozmowach. Z reguły z błędem tym wiąże się fałszywa intencja przekonania odbiorcy informacji, że ma do czynienia z przekazem istotnej treści. Werbalizm czasami sprawia pozory obszernej informacji lub argumentacji za daną tezą.

Wikipedia

# werbalizować

ubierać w słowa, wysławiać, wyrażać za pomocą słów

SJP.pl

czasownik

(1.1) wyrażać słowami

Wiktionary

# werbalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|werbalizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. werbalizować ndk.

przym. werbalny

Wiktionary

# werbalny

1. odnoszący się do słów; słowny;
2. nieoparty na doświadczeniu; niezwiązany z praktyką;
3. odnoszący się do czasownika

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wyrażony przy pomocy słów

(1.2) jęz. dotyczący czasownika

przymiotnik jakościowy

(2.1) niezwiązany z praktyką, nieoparty na doświadczeniu, niepoparty czynem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werbalizacja ż., werbalizm m., werbalista m., werbalizowanie n.

czas. werbalizować ndk.

przysł. werbalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) słowny, ustny

(1.2) czasownikowy

(2.1) gołosłowny

Wiktionary

# werbel

1. instrument perkusyjny używany m.in. w orkiestrze wojskowej;
2. odgłos wydobywany z instrumentu o tej samej nazwie, powstający wskutek szybkiego, naprzemiennego uderzania dwiema pałeczkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku;

(1.2) muz. charakterystyczny dźwięk uzyskiwany na werblu (1.1) poprzez naprzemienne szybkie uderzanie pałeczkami

Wiktionary

Bęben mały, werbel (wł. tamburo, tamburo militare, tamburo piccolo, skrót: tamb., tmb.; ang. snare drum; niem. kleine Trommel) – instrument perkusyjny z grupy membranofonów o niekreślonej wysokości dźwięku. Używany w muzyce symfonicznej, a także w muzyce rozrywkowej jako jeden z dwóch podstawowych elementów zestawu perkusyjnego wraz z wielkim bębnem. Posiada sprężyny rezonujące, dające charakterystyczny efekt szumu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W naszej orkiestrze gram na werblu i żelach.

(1.1) Następny etap, to przygotowanie śladów audio. (…) Werbel jest na dwóch śladach - górna membrana i sprężyny. (A. Majerczyk: [http://www.kubamajerczyk.com/rest/jak_to_pl.htm Jak to działa])

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛrbɛl, AS: verbel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werblowanie n., werblista

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. werblowanie n., werblista

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Wirbel.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) snare drum

* kaszubski: (1.1) werbel m.

* niemiecki: (1.2) Trommelwirbel m.

* włoski: (1.1) rullante m.

źródła.

== werbel (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. werbel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# werbelek

zdrobnienie od: werbel

SJP.pl

# werbena

roślina z rodziny werbenowatych; werbena pospolita rosnąca w Polsce dziko ma właściwości lecznicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Verbena|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny werbenowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju werbena (1.1)

Wiktionary

Werbena, witułka (Verbena L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny werbenowatych. Obejmuje ok. 150 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, przy czym najbardziej zróżnicowane są na obu kontynentach amerykańskich, zwłaszcza w Ameryce Południowej i Środkowej. W Europie rosną dwa gatunki, z czego w Polsce jeden – werbena pospolita, w. lekarska (V. officinalis), będąca przy tym zadomowionym antropofitem. Niektóre gatunki zostały rozprzestrzenione i stały się inwazyjne w różnych częściach świata (np. V. rigida i V. bonariensis). Rośliny te w większości rosną na terenach trawiastych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Zaparzę sobie werbeny i poczytam Myśliwskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werbenowate lm nm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) witułka

Wiktionary

# werbenowate

rodzina roślin dwuliściennych obejmująca około 3000 gatunków drzew, krzewów lub roślin zielnych; witułkowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Verbenaceae|J. St.-Hil.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu jasnotowców;

Wiktionary

Werbenowate (Verbenaceae) – rodzina roślin z rzędu jasnotowców (Lamiales). Należą do niej w zależności od ujęcia ok. 32–34 rodzaje liczące ok. 1000 gatunków. Rodzina jest niemal kosmopolityczna – brak jej przedstawicieli jedynie na obszarach o klimacie chłodnym i arktycznym oraz najbardziej suchych. Najwięcej ich rośnie w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej, a centrum zróżnicowania jest Ameryka Południowa. W stanie dzikim we florze Polski spotykany jest tylko jeden gatunek – werbena pospolita (Verbena officinalis), będący zresztą przybyszem z Europy południowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niektóre gatunki werbenowatych stały się inwazyjnymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werbena ż.

Wiktionary

# werbenowaty

o cechach werbenowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# werbenowy

→ werbena

SJP.pl

#### Patrz:

werbena

# werbigeracja

chorobliwe powtarzanie bezsensownych słów lub zdań

SJP.pl

Werbigeracje (ang. verbigeration albo cataphasia, od łac. verbigere „rozmawiać, plotkować”[1]) – objaw psychopatologiczny, polegający na powtarzaniu (niekiedy wielokrotnym) słów lub fraz, w sposób bezcelowy, nieadekwatny do kontekstu wypowiedzi lub rozmowy, jak gdyby „automatyczny”. Słowa lub frazy mogą być „seryjnie” powtarzane w formie dosłownej lub nieznacznie zmienionej. Jako objaw psychopatologiczny werbigeracje przyporządkowywane są do zaburzeń myślenia, mowy i porozumiewania się. Werbigeracje niekiedy utożsamiane są z stereotypiami słownymi, jednak część autorów przyjmuje, że od stereotypii słownych odróżnia je bardziej „automatyczny” sposób powtarzania słów lub fraz. Objaw ten opisał i nazwał Karl Ludwig Kahlbaum w swojej monografii o katatonii (1874).

Wikipedia

# werbiński

nazwisko

SJP.pl

# werbiści

Werbiści, Zgromadzenie Słowa Bożego (nazwa łacińska: Societas Verbi Divini; skrót zakonny: SVD) – misyjne zgromadzenie zakonne, założone w 1875 roku przez św. Arnolda Janssena w Holandii.

Zgromadzenie realizuje nakaz misyjny Chrystusa: Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu stworzeniu! (Mk 16,15).

Wikipedia

# werbista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Arnolda Janssena;

Wiktionary

Werbiści, Zgromadzenie Słowa Bożego (nazwa łacińska: Societas Verbi Divini; skrót zakonny: SVD) – misyjne zgromadzenie zakonne, założone w 1875 roku przez św. Arnolda Janssena w Holandii.

Zgromadzenie realizuje nakaz misyjny Chrystusa: Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu stworzeniu! (Mk 16,15).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Drugim ważnym polem działalności werbistów jest szeroko pojęta animacja misyjna polskiego społeczeństwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. werbistka ż.

przym. werbistowski

Wiktionary

# werbistka

członkini katolickiego misyjnego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Misyjne Służebnic Ducha Świętego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu założonego przez św. Arnolda Janssena

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) We wspólnocie werbistek jest obecnie szesnaście aspirantek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. werbista m.

przym. werbistowski

Wiktionary

# werbistowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z werbistami, dotyczący werbistów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na kiermaszu sprzedawali kalendarze werbistowskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werbista mos., werbistka ż.

Wiktionary

# werbkowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Werbkowice (ukr. Вербковичі) – wieś w Polsce położona w południowo–wschodniej części województwa lubelskiego, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Werbkowice. Leży na zachód od Hrubieszowa, na obszarze Kotliny Hrubieszowskiej, głównie na lewym brzegu rzeki Huczwy. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 74.

Wikipedia

# werbkowicki

→ Werbkowice

SJP.pl

#### Patrz:

Werbkowice

# werbkowiczanin

mieszkaniec Werbkowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

# werbkowiczanka

mieszkanka Werbkowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

# werblik

1. stalowy element montowany do uprzęży lub łańcuchów zwierząt hodowlanych;
2. dawna gra w karty

SJP.pl

# werblista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żołnierz grający na werblu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werbel mrz., werblowanie n.

Wiktionary

# werblistka

→ werblista

SJP.pl

#### Patrz:

werblista

# werblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. charakterystyczny dla dzięciołów sposób hałasowania przez głośne i szybkie uderzanie dziobem w puste, rezonujące drzewa lub blaszne przedmioty, będący częścią rytuału godowego lub mający znaczenie terytorialne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiosną w słoneczne dni w lasach usłyszeć możemy werblowanie dzięciołów, będące ich głosem godowym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werbel m., werbelek m., werblista m., werblistka ż.

czas. werblować ndk.

przym. werblowy

Wiktionary

# werbować

1. przeprowadzać zaciąg do wojska;
2. zjednywać zwolenników, namawiać do przystąpienia do jakiejś organizacji albo akcji

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zwerbować)

(1.1) namawiać kogo do udziału w czymś

(1.2) pozyskiwać zwolenników

(1.3) wojsk. zaciągać do wojska

czasownik zwrotny niedokonany werbować się (dk. zwerbować się)

(2.1) być werbowanym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werbowanie n., werbownik mos., werbunek mrz., zwerbowanie n.

przym. werbunkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) rekrutować

Wiktionary

# werbowanie

namawianie kogoś do służby wojskowej lub do jakiejś organizacji albo akcji; zaciąg, werbunek

SJP.pl

# werbownictwo

werbowanie, zaciąg do wojska; werbunek

SJP.pl

# werbowniczka

→ werbownik

SJP.pl

#### Patrz:

werbownik

# werbownik

osoba starająca się o pozyskanie zwolenników, namawiająca do udziału w czymś

SJP.pl

# werbunek

namawianie kogoś do służby wojskowej lub do jakiejś organizacji albo akcji; zaciąg, werbowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zaciąg do służby w armii

Wiktionary

Wikipedia

# werbunkowy

przymiotnik od: werbunek

SJP.pl

# werbus

w gwarze śląskiej: osoba sprowadzona z daleka do pracy w kopalni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przyjezdny, zwerbowany do pracy na Górnym Śląsku

Wiktionary

# wercojg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. narzędzia

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|norzyńdzia.

Wiktionary

# wercyngetoryks

Wercyngetoryks (łac. Vercingetorix, ok. ur. 82 p.n.e., zm. 46 p.n.e. w Rzymie) – wódz galijskiego plemienia Arwernów oraz przywódca wielkiego powstania Galów przeciwko siłom rzymskim podczas ostatniej fazy wojen galijskich prowadzonych przez Juliusza Cezara.

Wikipedia

# werder

niemiecki klub piłkarski z Bremy

SJP.pl

## Niemcy

- Werder – dzielnica Bockenem
- Werder – dzielnica Coswig (Anhalt)
- Werder – dzielnica Jüterbog
- Werder – dzielnica Magdeburga
- Werder – dzielnica Penzlin
- Werder (Havel) – miasto w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Potsdam-Mittelmark
- Werder – gmina w powiecie Ludwigslust-Parchim, kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie
- Werder – gmina w powiecie Mecklenburgische Seenplatte, kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie

Wikipedia

# werdiura

gobelin lub arras w tonacji zielonej z motywami roślinnymi

SJP.pl

Werdiura (od fr. verdure) – tapiseria o tematyce roślinno–zwierzęcej lub krajobrazowej utrzymana w tonacji zielonej.

Wytwarzano je od XV do XVIII wieku w manufakturach flamandzkich i francuskich. Najbardziej popularna była w XVI wieku zwłaszcza na dworach królów i książąt. Werdiury służyły do dekoracji, głównie podczas uroczystości dworskich jak koronacje, wesela. Szczególnym typem tkanin były wąskie, pionowe, zwane entrefenetrami (międzyokiennymi), które zawieszano na wąskich ściankach między oknami.

Wikipedia

# werdykcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od werdykt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie werdykt, lecz tylko karykaturalny werdykcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werdykt m.

Wiktionary

# werdykt

wyrok, orzeczenie, decyzja w jakiejś sprawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) decyzja podjęta przez sędziów, jurorów, ławę przysięgłych, komisję itp.

Wiktionary

- Werdykt – amerykański film z 1946 w reż. Dona Siegela
- Werdykt – amerykański dramat sądowy z 1982 w reż. Sidneya Lumeta
- Werdykt – pierwszy polski program sądowniczy, nadawany dawniej w Polonii 1 (1998), a później także w Tele 5 (2002)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛrdɨkt, AS: verdykt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werdykcik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyrok, decyzja, orzeczenie

Wiktionary

# wereda

nazwisko

SJP.pl

# weredyczka

mówiąca prawdę bez względu na konsekwencje

SJP.pl

# weredyczny

→ weredyk

SJP.pl

#### Patrz:

weredyk

# weredyk

człowiek mówiący prawdę w oczy bez ogródek, szczery do bólu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która ma zwyczaj mówić innym to, co myśli, prosto w oczy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈrɛdɨk, AS: veredyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weredyzm mrz.

:: fż. weredyczka ż.

przym. weredyczny

Wiktionary

# weredyzm

charakter weredyka; prawdomówność, mówienie prawdy bez względu na konsekwencje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. bycie prawdomównym bez zważania na tego konsekwencje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziennikarz znany z weredyzmu często wywoływał burzliwe dyskusje w internecie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weredyk mos., weredyczka ż.

przym. weredyczny

Wiktionary

# weremczuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Arkadiusz Weremczuk – polski projektant mody znany jako Arkadius
- Piotr Weremczuk – polski lekkoatleta
- Stanisław Weremczuk – polski pisarz, poeta, dramaturg, dziennikarz, publicysta, działacz społeczny i kulturalny

Wikipedia

# weremień

Weremień (dawniej Weremiń, w latach 1977–1981 Podegrodzie) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Lesko.

W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej Weremiń z Łączkami był Edmund Krasicki.

Wikipedia

# weremowice

Weremowice – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Chełm.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Chełm. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 329 mieszkańców i była dwunastą co do wielkości miejscowością gminy Chełm.

Wikipedia

# werena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Werena — imię żeńskie, prawdopodobnie pochodzące od łacińskiego verus - "prawdziwy". Patronką tego imienia jest św. Werena, pielęgniarka, z III wieku.

Werena imieniny obchodzi 1 września.

Postacie fikcyjne noszące imię Werena:

- Verena — w świecie Warhammera (gry fabularnej i bitewnej) bogini nauki, mądrości, rozwagi i sprawiedliwości

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wkrótce rybak przyniósł rybę w darze, a Werena rozciąwszy ją odnalazła pierścień.

Wiktionary

# weres

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw./gwara. wrzos

Wiktionary

Lenina (biał. Леніна; ros. Ленино, Lenino) – osiedle na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim, w sielsowiecie Łoszany.

Dawniej dwie wsie o nazwach Frołowa i Weres.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzosk m., wrzost m., werez m.

przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzosk, wrzost, werez

Wiktionary

# wereśniak

nazwisko

SJP.pl

# wereszczaka

nazwa kilku potraw kuchni staropolskiej i litewskiej

SJP.pl

Wereszczaka – nazwa kilku potraw kuchni staropolskiej i litewskiej, dawniej bardzo popularnych. Były to schab duszony w wywarze buraczanym, zupa na kwasie chlebowym ze słoniną, zupa z kiełbasami, półgęskiem i kaszą, biała kiełbasa bądź młoda słonina w sosie cebulowym. Według Wincentego Pola nazwa dania miała pochodzić od nazwiska kucharza Wereszczaki pracującego na dworze króla Augusta III.

Wikipedia

# wereszczakówna

Maryla Wereszczakówna (właściwie Marianna Ewa Wereszczakówna) (1799-1863), młodzieńcza miłość Adama Mickiewicza, będąca pierwowzorem dla wielu bohaterek późniejszych dzieł artysty

SJP.pl

# wereszczyn

Wereszczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Urszulin.

Podczas II wojny światowej, 26 maja 1942 roku Niemcy rozstrzelali 300 Żydów w Wereszczynie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wikipedia

# wereszczyński

nazwisko

SJP.pl

Znane osoby o nazwisku Wereszczyński:

- Antoni Wereszczyński (ujednoznacznienie)
- Edward Wereszczyński (1870–1929) – polski inżynier, oficer cesarskiej i królewskiej armii, tytularny generał brygady Wojska Polskiego.
- Jan Wereszczyński (1914–1991) – polski geodeta, doc. dr hab. inż., kierownik Katedry Geodezji, Kartografii Środowiska i Geometrii Wykreślnej Politechniki Łódzkiej
- Józef Wereszczyński (ujednoznacznienie)
- Julian Wereszczyński (?–1863) – komisarz wojskowy województwa kaliskiego w powstaniu styczniowym.
- Witold Wereszczyński (1926–1987) – generał brygady Wojska Polskiego.

Wikipedia

# wereszyca

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Wiktionary

Wereszyca (ukr. Верещиця Wereszczycia) – rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru, przepływa przez Płaskowyż Sańsko-Dniestrzański. Bierze ona swój początek na Roztoczu w Janowskim Stawie i wpada do Dniestru. Długość 92 km, obszar zlewni - 955 km². Szerokość rzeki wynosi 10-12 m. Głębokość waha się między 0,5-1,5 m. Dno aluwialne, na aluwium składają się żółto-szary piasek, glina i torf.

Wikipedia

# wereszycki

nazwisko

SJP.pl

# wereszyn

Wereszyn (ukr. Верешин) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 844 .

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Mircze. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań (III 2011 r.) miała 130 mieszkańców i była dwudziestą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia

# wereta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. płótno

Wiktionary

Wereta – miasto w Etiopii, w regionie Amhara. Według danych szacunkowych na rok 2015 liczy 33 200 mieszkańców.

Wikipedia

# werez

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wrzos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzosk m., wrzost m., weres m.

przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzosk, wrzost, weres

Wiktionary

# werfel

nazwisko

SJP.pl

Werfel:

- Alma Mahler-Werfel
- Franz Werfel (pisarz)
- Roman Werfel (działacz komunistyczny)
- (12244) Werfel

Wikipedia

# wergeld

w dawnym prawie polskim: kara pieniężna płacone przez zabójcę krewnym zamordowanego na mocy wyroku sądu; główczyzna, główszczyzna, zagłówne

SJP.pl

# wergili

Wergili (70-19 p.n.e.), poeta rzymski; Wergiliusz

SJP.pl

Wikipedia

# wergiliusz

Wergiliusz (70-19 p.n.e.), poeta rzymski; Wergili

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. liter. starożytny, rzymski poeta;

(1.2) imię|polski|m., zob. Wirgiliusz.

Wiktionary

Wergiliusz, właśc. Publiusz Wergiliusz Maro (łac. Publius Vergilius Maro), niekiedy Publiusz Wergiliusz Maron, dawniej także Wirgiliusz (ur. 15 października 70 p.n.e., zm. 21 września 19 p.n.e.) – rzymski poeta, uważany za jedną z najważniejszych postaci w dziejach światowej literatury, autor Eneidy, Georgik, Bukolik i Drobiazgów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozczytywała się w bukolikach Wergiliusza.

(1.1) Homerycka legenda o Troi została wykorzystana przez rzymskiego poetę Wergiliusza w jego poemacie epickim Eneida.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛrʲˈɟilʲjuʃ, AS: verʹǵilʹi ̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Wergiliuszowy

Wiktionary

# wergiliuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. liter. należący do Wergiliusza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wergiliusz mos.

Wiktionary

# werk

mechanizm zegarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mechanizm zegarka

(1.2) daw. mechanizm

(1.3) film. zdjęcie dokumentujące plan filmowy

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem. Werk

uwagi.

(1.3) por|fotos.

tłumaczenia.

źródła.

== werk (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-werk.wav.

znaczenia.

czasownik

(1.1) pracować

rzeczownik

(2.1) praca

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛrk, AS: verk

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem. Werk

uwagi.

(1.3) por|fotos.

tłumaczenia.

źródła.

== werk (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-werk.wav.

znaczenia.

czasownik

(1.1) pracować

rzeczownik

(2.1) praca

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# werka

zdrobnienie od: Weronika (imię żeńskie)

SJP.pl

# werkfotos

fotografia robocza robiona podczas kręcenia filmów

SJP.pl

# werkować

przycinać i korygować kształt końskich kopyt

SJP.pl

# werkowo

Werkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wągrowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

- Werkowo, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 232 .

Wikipedia

# werksztela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. warsztat

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|norychta, warstat.

Wiktionary

# wermacht

niemieckie wojsko okresu III Rzeszy (1935-1945); Wehrmacht

SJP.pl

Wehrmacht (z niem. „siła zbrojna”) – całość sił zbrojnych III Rzeszy z wyłączeniem Waffen-SS, utworzona 16 marca 1935 roku, ustawą o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która stanowiła jednostronne zerwanie klauzul militarnych traktatu wersalskiego (1919).

Wikipedia

# wermachtowiec

żołnierz Wehrmachtu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz Wehrmachtu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vermaχtovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wermacht, Wehrmacht, wehrmachtowiec

przym. wermachtowski, wehrmachtowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wehrmachtowiec

Wiktionary

# wermachtowski

przymiotnik

(1.1) przym. od Wehrmacht, wermachtowiec

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔfsʲci, AS: vermaχtofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wermacht, Wehrmacht, wermachtowiec, wehrmachtowiec

przym. wehrmachtowski

Wiktionary

# wermikompost

nawóz z odchodów dżdżownic kompostowych; biohumus, kompost koprolitowy

SJP.pl

Biohumus, kompost koprolitowy, wermikompost - odchody dżdżownicy kompostowej (Eisenia fetida (Sav.)) uzyskiwane po przetworzeniu substancji organicznej (obornik, torf, odpady z rzeźni lub przetwórni owocowo-warzywnych, papier, wysłodki, wytłoki, trociny, osady ze ścieków) w specjalnych łożach.

Wikipedia

# wermikulit

minerał, uwodniony krzemianem glinu i magnezu z niewielką ilością żelaza; dżeferysyt

SJP.pl

Wermikulit, (Mg, Fe, Al)3(Al, Si)4O10(OH)2·4H2O, – minerał ilasty, który zwiększa swoją objętość pod wpływem podgrzewania. Powstaje podczas wietrzenia lub zmian hydrotermalnych biotytu lub flogopitu. Znaczne złoża wermikulitu znajdują się w Australii, Nowej Zelandii, Rosji, Indiach, Brazylii, Chile, Egipcie, Kanadzie, Japonii, Ugandzie oraz Madagaskarze.

Wikipedia

# wermiszel

makaron w postaci długich nitek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. makaron krajany na bardzo cienkie nitki

Wiktionary

Wermiszel (wł. vermicelli) we Włoszech jest suchym, cienkim i długim makaronem z pszenicy durum o okrągłym przekroju i nieco większej średnicy niż spaghetti. Jeśli średnica jest mniejsza, makaron określa się jako vermicellini.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Babciny rosół z wermiszlem bardzo mi smakował, nie ukrywam.

Wiktionary

# wermucik

zdrobnienie od: wermut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wermut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wermut m.

Wiktionary

# wermut

wytrawne lub słodkie białe wino o smaku piołunu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) enol. wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;

Wiktionary

Wermut – wino wzmocnione aromatyzowane różnymi składnikami roślinnymi (ziołami, przyprawami, korzeniami, korą, kwiatami, nasionami, owocami), a czasem także barwione. Wzmocnione aromatyzowane wina znane były już w starożytności, jednak nowoczesne wersje napoju zostały po raz pierwszy wyprodukowane w połowie XVI wieku w Europie. Początkowo wermut był tradycyjnie używany jedynie do celów leczniczych, jednak z czasem zyskał popularność jako napój ze względu na swoje walory smakowe. Pod koniec XIX wieku stał się popularny wśród barmanów jako kluczowy składnik koktajli, w tym między innymi Manhattan, czy Negroni.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. wermucik m.

przym. wermutowy

Wiktionary

# wermutowy

przymiotnik od: wermut

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z wermutem, dotyczący wermutu

(1.2) zawierający wermut; mający smak wermutu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wermut mrz.

Wiktionary

# wernakularny

język wernakularny - język potoczny danej społeczności lub grupy zawodowej

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) rodzimy, nieprofesjonalny, tworzony przez anonimowych twórców – w odniesieniu do kultury materialnej (sztuki, architektury)

(1.2) rodzimy, etniczny, miejscowy, w języku narodowym – w odniesieniu do literatury, kultury słowa

(1.3) jęz. nieliteracki, niestandardowy, terytorialny, ludowy – w odniesieniu do odmiany języka;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛrnakuˈlarnɨ, AS: vernakularny

Wiktionary

# wernalizacja

proces pobudzający lub przyspieszający kwitnienie roślin na skutek działania niskich temperatur; jarowizacja; jaryzacja

SJP.pl

Jarowizacja, jaryzacja, wernalizacja – procesy biochemiczne zachodzące pod wpływem niskich temperatur u roślin ozimych i wieloletnich, wpływające na ich zakwitanie. Rośliny te bez okresu chłodu mogą rozwijać się tylko wegetatywnie, w ogóle nie tworząc kwiatów. Dopiero okres chłodów powoduje przejście rośliny w fazę generatywną. Długość niezbędnego do indukcji kwitnienia okresu wernalizacji zależy od gatunku rośliny. Temperatura okresu chłodu to najczęściej 0-10 °C.

Wikipedia

# werndel

karabin odtylcowy najwcześniejszego typu

SJP.pl

# werner

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

- Werner (imię)

Osoby o nazwisku Werner:

- Anita Werner – polska aktorka i dziennikarka z Łodzi
- Abraham Gottlob Werner – niemiecki geolog
- Alfred Werner – szwajcarski chemik
- Andrzej Werner – ujednoznacznienie
- Franciszka Werner – niemiecka zakonnica, elżbietanka
- Jan Werner (lekkoatleta)
- Jan Werner (inżynier)
- Jerzy Werner – profesor Politechniki Łódzkiej
- Leszek Werner – polski organista i pedagog
- Małgorzata Werner – polska aktorka i prezenterka telewizyjna
- Stanisław Werner (fizyk) – fizyk, popularyzator nauki, syn Wacława Wernera
- Stanisław Werner (socjalista) – działacz niepodległościowy i socjalistyczny
- Teodor Werner – złotnik, współzałożyciel Towarzystwa Akcyjnego Fabryk Metalowych “Norblin, Bracia Buch i T.Werner” w Warszawie
- Timo Werner – niemiecki piłkarz
- Tomasz Werner (1430–1498) – kustosz i kanonik warmiński, profesor Uniwersytetu w Lipsku, bibliofil i fundator
- Wacław Werner – fizyk, wykładowca Politechniki Warszawskiej, syn Teodora Wernera
- Zenon Werner – polski wojskowy

Wikipedia

# wernerowo

Wernerowo (dawn. Maluszyn-Wernerowo) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# wernichowski

nazwisko

SJP.pl

# wernier

dodatkowa podziałka na suwaku lub ruchomej części przyrządu pomiarowego, umożliwiająca odczytanie ułamkowej części wartości podziałki głównej; noniusz

SJP.pl

# werniks

substancja żywiczna służąca do pokrywania obrazów olejnych, mająca właściwości zabezpieczające płótno przed wpływami atmosferycznymi, a także dodająca połysku i głębi kolorom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. substancja żywiczna służąca do pokrywania obrazów olejnych, mająca właściwości zabezpieczające płótno przed wpływami atmosferycznymi, a także dodająca połysku i głębi kolorom;

Wiktionary

Werniks – szlachetny lakier stosowany do celów artystycznych (malarskich). W najprostszej postaci jest roztworem naturalnej lub syntetycznej twardej żywicy w olejku lotnym, alkoholu lub innym rozpuszczalniku. W zależności od przeznaczenia i wymagań skład werniksu może być dużo bardziej złożony.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛrʲɲiks, AS: verʹńiks

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werniksowanie n.

czas. werniksować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|fyrnajs.

Wiktionary

# werniksować

pokrywać werniksem, np. obrazy

SJP.pl

# werniksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|werniksować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werniks m.

czas. werniksować ndk.

Wiktionary

# wernisaż

uroczyste otwarcie wystawy dzieł sztuki; pierwotnie dzień przed oficjalnym otwarciem wystawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. uroczyste otwarcie wystawy dzieł sztuki

Wiktionary

Wernisaż – uroczyste otwarcie wystawy (zazwyczaj dzieł sztuki, ale także innych osiągnięć, np. naukowych lub dorobku miasta), odbywające się przed oficjalnym rozpoczęciem dostępu dla publiczności. Jest połączeniem spotkania środowiskowego, wydarzenia towarzyskiego oraz prezentacji dla mediów i zazwyczaj ma charakter zamknięty. Odbywa się bezpośrednio w miejscu wystawy, pośród eksponatów oraz ewentualnie w jej najbliższej okolicy, np. innych pomieszczeniach lub przyległym terenie otwartym. Wernisażowi mogą towarzyszyć także inne wydarzenia, jak występy artystyczne i inne pokazy uświetniające wernisaż, konferencje dla mediów, przemówienia autora wystawy, a czasem także jego mecenasów lub sponsorów, poczęstunki, wystawne bankiety itp. Wystawiana jest również księga, do której goście mogą się wpisywać.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wernisażowy

Wiktionary

# wernisażowy

przymiotnik od: wernisaż

SJP.pl

# wernyhora

1. wędrowny starzec, lirnik kozacki z XVIII wieku, legendarna postać z ukraińskiego folkloru;
2. obraz Jana Matejki;
3. powieść Michała Czajkowskiego

SJP.pl

Wernyhora (ukr. Вернигора, pol. Waligóra, jego prawdopodobne imię to Mosij, czyli Mojżesz) – wędrowny starzec, legendarny wieszcz i lirnik kozacki z XVIII wieku. W jednym z polskich mitów narodowych występuje jako postać przepowiadająca losy Rzeczypospolitej.

Wikipedia

# werona

miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja ze stolicą w Weronie (1.1)

Wiktionary

Werona (wł. Verona [veˈrona], wymowa) – miasto położone w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska (Veneto). Leży nad rzeką Adygą, u podnóża Alp Weneckich. Jest znaczącym ośrodkiem handlu i jednym z bogatszych miast północnych Włoch.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chcemy odwiedzić mianowicie romantyczną stolicę miłości: miasto Romea i Julii – Weronę. Rzeczywiście Werona ma do zaoferowania więcej atrakcji niż wszystkie inne miasta w Veneto (=Wenecji Euganejskiej), z wyjątkiem samej Wenecji.

(1.1) Właśnie w Weronie, w porozumieniu z Fryderykiem, Lucjusz III ogłosił słynną konstytucję «Ad abolendam» za pomocą której miało być powstrzymane rozprzestrzenianie się coraz groźniejszych herezji neomanichejskich.

(1.1) Otton przybył i błyskawicznie się z Berengariuszem rozprawił. Pozbawił go żelaznej korony Longobardów i zmusił do złożenia hołdu z ziem, które mu zostawił, zabrawszy mu i przyłączywszy do bawarskiego księstwa swego brata, Henryka, wschodnią Lombardię z Akwileją i Weroną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werończyk m., weronka ż.

przym. weroński

Wiktionary

# weronal

biały, krystaliczny proszek o gorzkawym smaku, używany dawniej jako środek nasenny; barbital

SJP.pl

Barbital, weronal (łac. barbitalum) oraz sól sodowa barbitalu (łac. barbitalum natrium) – dwuetylowa pochodna malonylomocznika, pierwszy barbituran wprowadzony do lecznictwa (w 1903 roku).

Wikipedia

# werończyk

mieszkaniec Werony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Werony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przypomina mi się przeczytane gdzieś jeszcze przed podróżą porzekadło, że „wszyscy werończycy to szaleńcy”. Mówią tak o nich nie tylko mieszkańcy innych regionów Italii, ale i sami werończycy o sobie.

(1.1) Gdyby Romeo usłyszał od Julii, że ta zjawi się w oknie w samo południe, radość młodego werończyka z wyznaczonej godziny nie mogłaby się równać z radością hrabiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Werona ż.

:: fż. weronka ż.

przym. weroński

Wiktionary

# weronika

roślina z rodziny trędownikowatych; przetacznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Weronika – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Późniejsza forma imienia Berenike. Etymologia imienia wywodzona jest z gr. φέρω phero – "niosę" i νίκη nike – "zwycięstwo". Oznacza zatem tę, która zwycięża. W średniowieczu imię było błędnie przypisywane słowom vera (łac. – prawdziwa) i eikon (gr. – obraz). Nawiązywano w ten sposób do legendy o św. Weronice, która otarła chustą twarz Chrystusowi. Powstały w ten sposób na chuście wizerunek określany był jako prawdziwy wizerunek Chrystusa – Veraikon.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lubię Weronikę za jej poczucie humoru.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛrɔ̃ˈɲika, AS: verõńika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weronika ż.

:: zdrobn. Weronka ż., Weroniczka ż., Weronisia ż., Nika ż.

przym.

:: przest. gwara. Weroniczyn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Weronka, Weroniczka, Weronisia, Nika

Wiktionary

# weronka

mieszkanka Werony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Werony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Werona ż.

:: fm. werończyk mos.

przym. weroński

Wiktionary

# weroński

przymiotnik od: Werona

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Weroną, dotyczący Werony, pochodzący z Werony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Werona ż., werończyk mos., weronka ż.

Wiktionary

# werówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Werówka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Drzewica. Przepływa przez nią rzeka Drzewiczka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego, przed rokiem 1975 do województwa kieleckiego. Dzisiejsza lokacja pochodzi z roku ok. 1900. Wcześniej położona była nad rzeką Pilicą w okolicach Inowłodza. Przeniesienie wsi było związane z organizowaniem rezydencji łowieckiej carów w Spale, w wyniku czego przesiedlono ludność ze śródleśnych wsi na inne tereny. Z Werówki pochodzą: dziennikarz "ŻW" Jan Zabieglik, filozof Stefan Zabieglik, dr Marek Badura, adiunkt na wydziale Matematyki UŁ, ks. Paweł Goliński, kustosz sanktuarium Matki Bożej Trokielskiej w Trokielach na Białorusi.

Wikipedia

# werp

kotwica pomocnicza, sześciokrotnie lżejsza od kotwicy postojowej, którą wyrzuca się ze statku w celu wykonania manewru bez pomocy maszyn; kotwica zawoźna

SJP.pl

# werpachowski

nazwisko

SJP.pl

# werpnia

rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych; Semecarpus

SJP.pl

# werpol

wieś w Polsce

SJP.pl

Werpol – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja.

Wieś jest siedzibą sołectwa Werpol w którego skład wchodzą również miejscowości Anusin i Telatycze.

Mimo bliskości do Anusina (mniej niż 1 km), za II RP Anusin należał do województwa poleskiego, a Werpol do białostockiego.

Wikipedia

# werra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w środkowych Niemczech, łącząc się z Fuldą tworzy Wezerę;

Wiktionary

Werra – rzeka w centralnych Niemczech o długości 292 km. Werra przepływa kolejno przez trzy kraje związkowe: Turyngię, Hesję i Dolną Saksonię. Źródło rzeki znajduje się koło Eisfeld (Powiat Hildburghausen, południowa Turyngia). Łączy się z Fuldą, aby utworzyć Wezerę.

Dolina Werry jest naturalną granicą pomiędzy górami Rhön a Lasem Turyńskim.Wzdłuż doliny biegnie szlak rowerowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dla ludzi z grubsza chociażby zorientowanych w sytuacji współczesnego świata jest oczywiste, że granica dwóch systemów społeczno-politycznych na Łabie i Werrze jest pod groźbą wojny rubieżą nieprzekraczalną.

(1.1) Na terenie Saksonii między rzekami Werrą a Soławą występują z kolei szkieletowe pochówki o stosunkowo skromnym, typowo słowiańskim wyposażeniu w kabłączki, paciorki szklane, noże oraz ceramikę słowiańską […]

Wiktionary

# wers

1. jedna linijka tekstu; wiersz;
2. przenośnie: zdanie, cytat, fragment poezji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podstawowa jednostka wersyfikacyjna, najczęściej złożona z jednej linijki tekstu

Wiktionary

Wers (fr. vers, z łac. versus – wiersz) – podstawowa jednostka wersyfikacyjna, niemal zawsze wyodrębniona jako pojedyncza linijka tekstu. Wers można także zdefiniować jako odcinek mowy wierszowanej między dwiema pauzami wersyfikacyjnymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój wiersz składa się z dwunastu wersów!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛrs, AS: vers

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wersyfikacja ż., werset mrz.

przym. wersowy, wersyfikacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. wersyfikacja ż., werset mrz.

przym. wersowy, wersyfikacyjny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|versus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) line

źródła.

== wers (język niderlandzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) gorzej

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# wersal

przesadna grzeczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;

Wiktionary

Wersal (fr. Versailles, wymowa) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Yvelines.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ogrodach Wersalu jest kilkanaście boskietów, a każdy z nich ma własną nazwę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛrsal, AS: versal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wersal mrz., wersalczyk mos., wersalka ż.

przym. wersalski, wersalkowy

Wiktionary

# wersalczyk

dawniej: osoba bardzo uprzejma, układna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek wiernych rządowi oddziałów zwalczających Komunę Paryską w 1871

(1.2) daw. człowiek bardzo uprzejmy, układny

(1.3) mieszkaniec Wersalu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wersal mrz., Wersal mrz., wersalka ż.

przym. wersalski, wersalkowy

Wiktionary

# wersalik

czcionka dużej litery alfabetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. wielka litera

Wiktionary

Majuskuła (wersalik, wielka litera, duża litera) – każda z dużych liter alfabetu, tj. większego formatu i/lub innego kształtu w stosunku do małej.

W ortografii polskiej stawiana jest na początku nazwy własnej i wyrazu rozpoczynającego nowe zdanie, a także w skrótowcach i niektórych oznaczeniach (np. jednostek miar).

Majuskuła jest antonimem minuskuły.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niestety wyrazy pisane wersalikami wyglądają jak wykrzyczane, więc ich nagromadzenie nie wygląda dobrze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛrˈsalʲik, AS: versalʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wersalikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielka litera, duża litera, majuskuła

Wiktionary

# wersalikowy

przymiotnik od: wersalik

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wersalika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wersalik m.

Wiktionary

# wersalka

rozkładana kanapa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozkładane łóżko, które po złożeniu tworzy kanapę

Wiktionary

Wersalka – mebel przeznaczony do snu oraz odpoczynku w pozycji leżącej albo siedzącej.Składa się z podstawy w formie prostokątnej skrzyni, która służy jako pojemnik na pościel oraz dwóch ram tapicerowanych,połączonych ze skrzynią i między sobą metalowymi łącznikami. Jedna rama po podniesieniu stanowi oparciei mebel służy wtedy do siedzenia, a po rozłożeniu obydwu części do spania. Krótsze boki mogą być wyposażone w poręcze. W obecnej formie rozpowszechniona od lat siedemdziesiątych XX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wewnątrz wersalki można trzymać pościel.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛrˈsalka, AS: versalka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wersal m., wersalczyk m., wersal mrz.

przym. wersalski, wersalkowy

Wiktionary

# wersalkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wersalką, dotyczący wersalki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wersalka ż., Wersal m., wersal m., wersalczyk m.

przym. wersalski

Wiktionary

# wersalski

przymiotnik od: Wersal (miasto we Francji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pochodzący, wywodzący się z Wersalu; odbywający się, znajdujący się w Wersalu; mający związek z Wersalem

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. cechujący się wytwornością, wykwintnością, manierami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛrˈsalsʲci, AS: versalsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wersal m., wersal m., wersalczyk m., wersalka ż.

przym. wersalkowy

Wiktionary

# wersat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ktoś obyty, doświadczony, ktoś wykształcony, biegły w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Był wersatem w historii świętej.

Wiktionary

# wersecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od werset

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werset m.

Wiktionary

# wersenian

sól kwasu etylenodiaminotetraoctowego, stosowana w leczeniu zatrucia metalami ciężkimi

SJP.pl

# werseniany

sól kwasu etylenodiaminotetraoctowego, stosowana w leczeniu zatrucia metalami ciężkimi

SJP.pl

# werset

wiersz lub kilka wierszy jakiegoś tekstu stanowiący jakąś całość myślową; ustęp

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jedno lub kilkuzdaniowy, wyodrębniony graficznie fragment tekstu, który stanowi całość myślową i rytmiczną, charakterystyczny dla prozy biblijnej i koranicznej

Wiktionary

Werset (łac. versus – wiersz) – specyficzna metoda segmentacji tekstu w utworze, którego szczególny charakter odbioru polega na przywiązywaniu uwagi, w dużym stopniu niezależnej, do każdego z jego krótkich fragmentów obejmujących jedno lub najwyżej kilka zdań. Podział na wersety występuje szczególnie często w obszernych utworach o treści religijnej (np. Biblia, Koran), stanowiących ważne źródło wiedzy dla odbiorcy. Podział na wersety ma wskazywać odbiorcy całostkę treściowo-znaczeniową, a jednocześnie ułatwiać wyodrębnianie jej podczas wyszukiwania lub cytowania. Czasami podział na wersety spotykany jest również w utworach czysto literackich, najczęściej poetyckich, nawiązujących np. do stylistyki biblijnej (np. Anhelli Juliusza Słowackiego).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛrsɛt, AS: verset

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wers m., wiersz m., wersecik mrz.

Wiktionary

# wersja

jedna z postaci czegoś, częściowo różniąca się od innych; wariant; odmiana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Według znanej przeze mnie wersji mitu to sęp, nie orzeł, wyjada wątrobę przybitemu do skał Kaukazu Prometeuszowi.

(1.1) Podobno nowa wersja tej samochodówki ma wejść na rynek pod koniec roku.

(1.1) Jego wersja wydarzeń jest nieprawdziwa! To nie ja stłukłam tę szklankę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛrsʲja, AS: versʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wariant, typ, rodzaj, gatunek, opracowanie, odmiana

Wiktionary

# wersolog

specjalista w zakresie wersologii

SJP.pl

Wikipedia

# wersologia

nauka o budowie wiersza

SJP.pl

Wersyfikacja (fr. versification, łac. versificatio) jest to termin z zakresu teorii literatury mający dwa znaczenia.

  1. Dział poetyki zajmujący się badaniem budowy wiersza, czyli jego formą, metryką wersów a także kompozycją wiersza, m.in. podziałem na strofy (strofika).
  2. Zbiór reguł i technik tworzenia wierszy charakterystyczny dla danego artysty, nurtu literackiego lub epoki. W tym sensie używa się sformułowań rodzaju: wersyfikacja Leśmiana, wersyfikacja futurystów czy wersyfikacja klasyczna.

Wikipedia

# wersor

wektor o długości równej jednostce; wektor jednostkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. wektor o długości równej 1, zwykle stanowiący bazę przestrzeni (określający układ współrzędnych);

Wiktionary

Wersor – wektor o długości jeden, wskazujący kierunek i zwrot pewnego wektora początkowego, któremu ten wersor się przypisuje. Mnożenie wersora przez długość początkowego wektora odtwarza początkowy wektor.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W układzie ortogonalnym wszystkie wersory są do siebie prostopadłe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛrsɔr, AS: versor

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wektor jednostkowy

Wiktionary

# wersowy

przymiotnik od: wers

SJP.pl

# werstok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w gminie Dubicze Cerkiewne;

Wiktionary

Werstok (biał. Вярсток, Wiarstok) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne.

Wieś szlachecka położona była w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego. Wieś w 2011 roku zamieszkiwały 62 osoby.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. werstoczanin m., werstoczanka ż.

przym. werstocki

Wiktionary

# wersyfikacja

zasady budowy wiersza

SJP.pl

Wersyfikacja (fr. versification, łac. versificatio) jest to termin z zakresu teorii literatury mający dwa znaczenia.

  1. Dział poetyki zajmujący się badaniem budowy wiersza, czyli jego formą, metryką wersów a także kompozycją wiersza, m.in. podziałem na strofy (strofika).
  2. Zbiór reguł i technik tworzenia wierszy charakterystyczny dla danego artysty, nurtu literackiego lub epoki. W tym sensie używa się sformułowań rodzaju: wersyfikacja Leśmiana, wersyfikacja futurystów czy wersyfikacja klasyczna.

Wikipedia

# wersyfikacyjny

dotyczący wersyfikacji

SJP.pl

# wersyfikator

ten, kto układa wiersze; poeta, rymotwórca

SJP.pl

# wersyfikować

układać wiersze, nadawać utworowi formę wiersza

SJP.pl

# werszek

dawna rosyjska jednostka długości wynosząca około 4,45 cm

SJP.pl

Werszek (ros. вершок) – dawna rosyjska miara długości licząca 1/16 arszyna, czyli 4,4 cm.

Wikipedia

# werteb

zagłębienie najczęściej okrągłe, powstałe w obszarach podlegających krasowieniu w wyniku rozpuszczania skał krasowiejących i/lub osiadania; lej krasowy

SJP.pl

# werteks

punkt, w którym koło wielkie Ziemi styczne jest do równoleżnika oraz prostopadłe do południka

SJP.pl

# wertep

1. wyboista droga, ścieżka; trasa utrudniająca przejście;
2. dawniej: widowisko o treści związanej z narodzinami Chrystusa; szopka; herody; jasełka

SJP.pl

# wertepiasty

pełen wertepów

SJP.pl

# werter

niem. bohater powieści autorstwa Geothego pt. "Cierpienia młodego Wertera", sentymentalny, młody bohater romantyczny, ofiara nieszczęśliwej miłości

SJP.pl

Werter – główny bohater dzieła jednego z twórców preromantycznych, J.W. Goethego pt. Cierpienia młodego Wertera, które często utożsamiane jest z formą rozrachunku Goethego z pewnym etapem jego życia (silnie zarysowane podłoże biograficzne utworu).

Wikipedia

# werterowski

przewrażliwiony, pełen pesymizmu i melancholii

SJP.pl

# werteryzm

postawa pełna pesymizmu i melancholii jednostki szukającej w marzeniach ucieczki od rzeczywistości

SJP.pl

Werteryzm – model postawy bohatera literackiego, utrwalony w literaturze końca XVIII wieku i w pierwszej ćwierci XIX wieku, za sprawą powieści Johanna Wolfganga von Goethego Cierpienia młodego Wertera.

Bohatera werterycznego cechowały: wybujała wyobraźnia, uczuciowość, brak zdecydowanego działania, dążenie do samozagłady, widzenie świata przez pryzmat marzeń i poezji, niezgoda na konwencje obyczajowe i normy moralne, której towarzyszy pesymistyczne poczucie bezcelowości życia. Wyraża się to w tak zwanym Weltschmerz, kulminującym się najczęściej w geście samobójczym. Utwór Goethego oddziaływał na ukształtowanie się swoistego stylu życia. Wśród młodzieży romantycznej zapanowała moda na ubiór werterowski, czyli żółtą kamizelkę i niebieski frak. Wiele osób, które przyjęły w życiu postawę werteryczną, tak jak główny bohater powieści Goethego, popełniło samobójstwo.

Wikipedia

# wertheim

Wertheim – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Stuttgart, w regionie Heilbronn-Franken, w powiecie Main-Tauber-Kreis.

Leży nad Menem, ok. 20 km na północny zachód od Tauberbischofsheim, przy autostradzie A3 i linii kolejowej Aschaffenburg – Crailsheim.

Wikipedia

# werticylioza

groźna choroba wywoływana przez dwa gatunki grzybów z grupy niedoskonałych; wertycylioza

SJP.pl

# wertikal

1. rodzaj pionowej żaluzji, zasłony ze sztywnego materiału; vertical, wertykal;
2. wielkie koło na sferze niebieskiej, prostopadłe do horyzontu; koło wierzchołkowe, wertykał

SJP.pl

Wikipedia

# wertisole

Vertisole (Wertisole) - rząd gleb w systematyce gleb Polski z 2011 r. charakteryzujący się ciężkim uziarnieniem z przewagą pęczniejących minerałów ilastych, a przez to cyklicznymi znacznymi, zmianami objętości gleb (pęcznienie i kurczenie).

Wikipedia

# wertować

kartkować, przeglądać w poszukiwaniu potrzebnych informacji

SJP.pl

czasownik

(1.1) szukać czegoś, przeglądając jakieś strony, kartki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyciągają gazetę, niedbale ją wertują, wielokrotnie wracając na tę samą stronę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛrˈtɔvat͡ɕ, AS: vertovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wertowanie n., przewertowanie n.

czas. przewertować

Wiktionary

# wertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wertować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wertować ndk.

Wiktionary

# wertycylioza

groźna choroba wywoływana przez dwa gatunki grzybów z grupy niedoskonałych; werticylioza

SJP.pl

# wertykal

1. rodzaj pionowej żaluzji, zasłony ze sztywnego materiału; vertical, wertikal;
2. na Białorusi: scentralizowana, zhierarchizowana administracja wykonawcza; wertykał

SJP.pl

# wertykalizm

zasada kompozycyjna dzieła sztuki polegająca na jego rozbudowaniu wzwyż lub na szczególnym podkreśleniu jego linii pionowych

SJP.pl

Wertykalizm (łac. verticalis „pionowy”) – zasada kompozycyjna dzieła sztuki, która polega na podkreślaniu kierunków pionowych. Stanowi przeciwieństwo horyzontalizmu. Wertykalizm był szczególnie popularny w czasach późnego średniowiecza (architektura gotycka).

Wikipedia

# wertykalnie

przysłówek sposobu

(1.1) książk. pionowo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) U stegozaurów kolce nie sterczały wertykalnie, ale pionowo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wertykalność ż., wertykał mrz.

przym. wertykalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poziomo

Wiktionary

# wertykalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wertykalne; cecha tych, którzy są wertykalni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wertykalny

przysł. wertykalnie

Wiktionary

# wertykalny

pionowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. pionowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lubowała się w rzutach wertykalnych, pionowych, w sylwetach smukłych i strzelistych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛrtɨˈkalnɨ, AS: vertykalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wertykalność ż., wertykał mrz.

przysł. wertykalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pionowy

Wiktionary

# wertykał

1. wielkie koło na sferze niebieskiej, prostopadłe do horyzontu; koło wierzchołkowe, wertikal;
2. hierarchia ważności administracji państwowej; wertykal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. półokrąg koła wielkiego lub koło wielkie sfery niebieskiej przechodzące przez zenit i nadir, prostopadłe do horyzontu;

Wiktionary

Wertykał, koło wierzchołkowe – półokrąg koła wielkiego lub koło wielkie sfery niebieskiej przechodzące przez zenit i nadir i prostopadłe do horyzontu. Pierwszym wertykałem nazywane jest takie koło wierzchołkowe, którego płaszczyzna prostopadła jest do płaszczyzny południka niebieskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɛrˈtɨkaw, AS: vertykau̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wertykalny

przysł. wertykalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koło wierzchołkowe

Wiktionary

# wertykulacja

zabieg pielęgnacyjny trawnika polegający na pionowym cięciu darni w celu skuteczniejszego napowietrzenia

SJP.pl

Wertykulacja – zabieg pielęgnacyjny wykonywany na trawnikach ozdobnych i sportowych, polegający na pionowym cięciu darni. Płytkie pionowe cięcie trawnika ma na celu częściowe usunięcie próchnicy powierzchniowej, stworzenie lepszych warunków dla dopływu powietrza, wody i składników pokarmowych do strefy korzeniowej, przygotowanie trawnika do piaskowania, stworzenie korzystniejszych warunków dla przeprowadzenia podsiewu oraz przerzedzenie zbyt gęstego podsiewu. Do wykonania głębokiego pionowego cięcia konieczne są wertykulatory o mocniejszej konstrukcji, ponieważ ich zadaniem jest dotarcie do głębszych warstw darni. Stosując głęboką wertykulację osiąga się dodatkowo zwiększenie elastyczności trawnika oraz zwiększenie przepuszczalności gleby zagęszczonej w dolnych warstwach. Ponadto penetracja noży do głębokości 5 – 7 cm spełnia podobną rolę jak aeracja.

Wikipedia

# wertykulacyjny

→ wertykulacja

SJP.pl

#### Patrz:

wertykulacja

# wertykulator

urządzenie ogrodowe do napowietrzania oraz oczyszczania trawnika z mchu, zalegającej starej trawy i niektórych jednorocznych chwastów

SJP.pl

Wertykulator (skaryfikator) – urządzenie ogrodowe służące do wertykulacji tzn. napowietrzania oraz oczyszczania trawnika z filcu (mchu, zalegającej starej trawy, chwastów), którego elementami roboczymi są liczne noże, osadzone na obracających się bębnach.

Wikipedia

# wertyński

nazwisko

SJP.pl

# werwa

pobudzenie, przypływ sił, energii objawiający się w chęci do jakichś działań, najczęściej pracy lub zabawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ochota do działania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Panna Florentyna aż drgnęła, a pan Tomasz z wielką werwą począł opowiadać […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛrva, AS: verva

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) animusz, zapał, wigor, bigiel; przest. akcent

Wiktionary

# werwena

roślina z rodziny werbenowatych; werbena; witułka

SJP.pl

# weryfikacja

1. sprawdzenie autentyczności, słuszności i poprawności czegoś lub skorygowanie stwierdzonych błędów;
2. czynności mające na celu sprawdzenie kwalifikacji osób oraz ich uprawnień do zajmowania określonych stanowisk i pełnienia funkcji publicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprawdzenie zgodności z prawdą

(1.2) sprawdzenie kwalifikacji czy przydatności

Wiktionary

Weryfikacja (z łac. veritas „prawda” i facio „czynię”), sprawdzanie – działanie zmierzające do rozstrzygnięcia prawdziwości danego zdania.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. weryfikator mos., zweryfikowanie n.

czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

przym. weryfikacyjny, weryfikowalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprawdzenie

(1.2) lustracja, przejrzenie, sprawdzenie

Wiktionary

# weryfikacyjny

dotyczący weryfikacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z weryfikacją, weryfikowaniem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weryfikacja ż., weryfikowanie n., weryfikator m.

czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

Wiktionary

# weryfikator

osoba sprawdzająca wartość, prawdziwość czegoś, stwierdzająca czyjeś kwalifikacje

SJP.pl

# weryfikatorka

kobieta sprawdzająca wartość, prawdziwość czegoś, stwierdzająca czyjeś kwalifikacje

SJP.pl

# weryfikować

czasownik

(1.1) sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś

(1.2) urz. stwierdzać czyjeś kwalifikacje, czyjąś przydatność do pełnienia określonego stanowiska, określonych funkcji itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Informujemy, że kryterium nr 2 oceny merytorycznej wniosków, dotyczące obszaru działalności będzie weryfikowane na podstawie dwóch list stanowiących załączniki do regulaminu naboru wniosków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛrɨfʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: veryfʹikovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weryfikacja ż., weryfikowanie n., zweryfikowanie n.

czas. zweryfikować dk.

przym. weryfikowalny, weryfikacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uzasadniać, rewidować

(1.2) oceniać, lustrować

Wiktionary

# weryfikowalny

możliwy do zweryfikowania, sprawdzenia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który da się zweryfikować, możliwy do sprawdzenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Informacja nieprawdziwa, a łatwo weryfikowalna, jest kłamstwem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weryfikowalność ż., weryfikacja ż., weryfikator m., zweryfikowanie n.

czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprawdzalny

Wiktionary

# weryfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|weryfikować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. weryfikować ndk.

rzecz. zweryfikowanie n.

przym. weryfikacyjny

Wiktionary

# werysta

przedstawiciel, zwolennik weryzmu

SJP.pl

# werystka

→ werysta

SJP.pl

#### Patrz:

werysta

# werystyczny

wiernie odtwarzający rzeczywistość; prawdziwy; realistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zgodny z weryzmem, dotyczący weryzmu

(1.2) odtwarzający wiernie rzeczywistość

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛrɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: verystyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. werysta m., weryzm m.

przysł. werystycznie

Wiktionary

# weryzm

1. wierne odtwarzanie rzeczywistości, zgodność z rzeczywistością; prawda, realizm;
2. kierunek w sztuce końca XIX w. i początku XX w., znany dzięki operze włoskiej, będący odmianą naturalizmu

SJP.pl

Weryzm (z łac. verus – prawdziwy) – kierunek w twórczości artystycznej, głównie włoskiej, ostatniego ćwierćwiecza XIX w., będący odmianą naturalizmu.

Głosił estetykę skrajnie mimetyczną, postulował wierne odtwarzanie rzeczywistości, prawdę, realizm, interesował się współczesnymi problemami społecznymi, przede wszystkim życiem wsi, krytykował ówczesne stosunki społeczne i sztukę symboliczną.

Wikipedia

# wesele

1. przyjęcie, zabawa organizowana po ślubie;
2. ogół ludzi uczestniczących w uroczystościach ślubnych;
3. poetycko: radość, wesołość, uciecha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) etn. gastr. przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie

(1.2) przest. coś wesołego

Wiktionary

Wesele – zwyczajowa forma przyjęcia okolicznościowego, organizowanego z okazji ślubu.

Zwyczaje towarzyszące zawieraniu małżeństwa zależą od kręgu kulturowego, z jakiego wywodzą się przyszli małżonkowie.

Wesele jako rytuał narzuca aktorom (małżonkom, gościom itp.) odpowiednie funkcje, co z kolei stanowi gwarant prawidłowego przebiegu całości wydarzenia. Wpływ na przebieg przyjęcia weselnego mają zarówno tradycje, jak i pozycja społeczna i ekonomiczna rodziny, kultura, globalizacja, media. W każdej kulturze obowiązuje weselny savoir-vivre, który określa akceptowalne i dopuszczalne zachowania pary młodej, rodziców, świadków, gości, duchownych, obsługi itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zostałem zaproszony na wesele kuzyna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈsɛlɛ, AS: vesele

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weselnik mos., wesołość ż.

:: zgrub. weselisko n.

czas. rozweselać, weselić się ndk.

przym. weselny, wesoły, wesół

przysł. weselnie, wesoło

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żart. weselisko, reg. śl. wiesieli.

Wiktionary

# weseleć

stawać się wesołym, weselszym

SJP.pl

# weselej

stopień wyższy od przysłówka: wesoło

SJP.pl

# weselicho

zgrubienie od: wesele

SJP.pl

# weselina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Weselina – imię żeńskie
- Weselina – wieś w Bułgarii (obwód Razgrad)
- Weselina – wieś w Bułgarii (obwód Wielkie Tyrnowo)
- Weselina – rzeka w Bułgarii
- Weselina – bułgarskie radio

Wikipedia

# weselisko

zgrubienie od: wesele; huczne wesele

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żart. zgrub. od: wesele; duże, huczne, wystawne wesele

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. wesele.

Wiktionary

# weselniczka

→ weselnik

SJP.pl

#### Patrz:

weselnik

# weselniej

stopień wyższy od przysłówka: weselnie

SJP.pl

# weselnik

uczestnik przyjęcia weselnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. uczestnik wesela, gość na przyjęciu weselnym

(1.2) gwara. ktoś, kto jest wesoły, rozwesela innych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyszło w końcu do tego, że trabanci królewscy musieli czynić na miejscu porządek, aby dla weselników pozostał przejazd wolny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈsɛlʲɲik, AS: veselʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wesele n., wesołość ż., wesołkowatość ż., weselenie n., rozweselanie n., rozweselenie n., poweselenie n., wesołek m., weselisko n., weselicho n., Wesoła ż., Wesele n., Wesołowo n., rozweselacz m.

:: fż. weselniczka ż., weselnica ż.

czas. weselić ndk., rozweselać ndk., rozweselić dk., poweselić dk.

przym. weselny, wesoły, wesołkowaty, wesół, wesolutki

przysł. wesoło, wesołkowato, wesutko, weselnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wesołek

Wiktionary

# weselno

Weselno – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański

Miejscowość położona na obszarze Żuław Gdańskich, przy drodze wojewódzkiej nr 226, wchodzi w skład sołectwa Wiślina.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# weselny

1. dotyczący przyjęcia z okazji ślubu;
2. dawniej: radosny, wesoły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wesela, przyjęcia z okazji ślubu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈsɛlnɨ, AS: veselny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wesele n., weselnik m., weselisko n.

czas. weselić się ndk.

przysł. weselnie

przym. wesoły

Wiktionary

# weselszy

stopień wyższy od przymiotników: wesoły, wesół

SJP.pl

# wesiak

nazwisko

SJP.pl

# węsierski

nazwisko

SJP.pl

Węsierski I (Wensierski, Wesierski, Belina odmienny) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Belina.

Wikipedia

# wesley

## Osoby noszące nazwisko Wesley

- Metodyści
  - John Wesley
  - Charles Wesley
  - Samuel Wesley
  - Samuel Sebastian Wesley
- Inni:
  - Mary Wesley – brytyjska pisarka
  - John Wesley Hardin
  - John Wesley – amerykański gitarzysta

## Miejsca

### Miejscowości w USA

- Wesley – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Kossuth
- Wesley – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Washington

Wikipedia

# wesna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitsłow. bogini wiosny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛsna, AS: vesna

Wiktionary

# wesoleńki

zdrobnienie od: wesoły; wesoluśki, wesolutki, wesoluchny

SJP.pl

# wesolski

przymiotnik od: Wesoła

SJP.pl

# wesoluchny

zdrobnienie od: wesoły; wesolutki, wesoluśny, wesołeńki

SJP.pl

# wesoluśki

zdrobnienie od: wesoły; wesolutki, wesoleńki, wesoluchny

SJP.pl

# wesoluśny

zdrobnienie od: wesoły; wesolutki, wesoluchny, wesoleńki

SJP.pl

# wesoluteńki

zdrobnienie od: wesoły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wesoły

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛsɔluˈtɛ̃ɲci, AS: vesolutẽńḱi

Wiktionary

# wesolutki

zdrobnienie od: wesoły; wesoluśki, wesołeńki, wesoluchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: wesoły

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛsɔˈlutʲci, AS: vesolutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wesoły

przysł. wesolutko, wesoło

rzecz. weselnik mos.

Wiktionary

# wesół

przymiotnik

(1.1) wesoły

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wesoły

rzecz. weselnik mos., wesołość ż., wesele n.

czas. weselić się ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wesoły

Wiktionary

# wesoła

radosny, szczęśliwy, uśmiechnięty, mający dobry dzień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

(1.2) geogr. dzielnica Krakowa;

(1.3) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu polskich miejscowości oraz części miast i wsi

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 35, w tym 10 podstawowych

- Wesoła – część miasta stołecznego Warszawy
- Wesoła – część miasta Kazimierza Wielka
- Wesoła – część miasta Kraków
- Wesoła – część miasta Mysłowice
- Wesoła – część miasta Ropczyce
- Wesoła – część miasta Sokołów Podlaski
- Wesoła – część wsi Ławszowa w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Osiecznica
- Wesoła – osada w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Wieruszów
- Wesoła – część wsi Wola Wieruszycka w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Wesoła – część wsi Barbarka w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała
- Wesoła – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
- Wesoła – część wsi Wielmoża w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Sułoszowa
- Wesoła – część wsi Szyce w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Wielka Wieś
- Wesoła – część wsi Maszkowice w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
- Wesoła – część wsi Nowa Jastrząbka w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra
- Wesoła – część wsi Wysoka w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice
- Wesoła – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Mokobody
- Wesoła – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
- Wesoła – przysiółek wsi Laskowice w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie
- Wesoła – przysiółek wsi Szymonków w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
- Wesoła – część wsi Ściborowice w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Krapkowice
- Wesoła – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Nozdrzec
- Wesoła – osada wsi Zmysłówka w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne
- Wesoła – część wsi Dobieszowice w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Bobrowniki
- Wesoła – część wsi Łany Wielkie w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Sośnicowice
- Wesoła – część wsi Koty w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Tworóg
- Wesoła – część wsi Kołaczkowice w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
- Wesoła – przysiółek wsi Badrzychowice w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Nowy Korczyn
- Wesoła – część wsi Strzałków w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica
- Wesoła – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Piekoszów
- Wesoła – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Łęka Opatowska
- Wesoła – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Rychtal
- Wesoła – część wsi Kobyla Góra w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra
- Wesoła – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po przeprowadzce do Wesołej kupimy psa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weselnik mos., wesolanin mos., wesolanka ż.

przym. wesolski, weselski, wesołowski, wesoły

Wiktionary

# wesołek

1. osoba zawodowo rozweselająca innych na dworach królewskich; błazen, trefniś;
2. potocznie: żartowniś, dowcipniś

SJP.pl

# wesołkowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wesołkowate

Wiktionary

Moria (wiłość, nastrój moriatyczny, także wesołkowatość oraz z niem. Witzelsucht) – w psychiatrii i psychologii klinicznej, wesołkowaty nastrój; podwyższenie nastroju, któremu towarzyszy beztroska, pusta wesołkowatość, głupkowate żarty. Wyraz pochodzący z gr. mōría „głupota; prostactwo”. Pacjenci w tym stanie wydają się być pozbawieni ograniczeń i hamulców, cechują ich gwałtowne reakcje na bodźce, inne osoby czy zdarzenia czasami na bardzo dużym poziomie szczegółowości, jak reakcja na niuanse tonu głosu czy słowa. Pacjenci są także skłonni do żartów, kalamburów i innych dowcipów słownych. Wydają się także bardzo wrażliwi, ale jest to wrażliwość bierna i nieselektywna. Reagują podobnie na każdy rodzaj bodźców niezależnie od ich wagi i charakteru, co według niektórych neurologów, jak np. Aleksandra Łurii, jest zasadniczą cechą tego objawu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wesołkowaty

rzecz. weselnik mos., wesołość ż.

przysł. wesoło

Wiktionary

# wesołkowaty

przypominający zachowaniem wesołka; kpiarski i żartobliwy

SJP.pl

# wesoło

przysłówek

(1.1) w pogodnym nastroju

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie myślałam, że na obozie będzie aż tak wesoło z tymi dzieciakami.

(1.1) Czeka na was przytulna sala z kominkiem, w którym wesoło iskrzy ogień.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈsɔwɔ, AS: vesou̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wesołość ż., wesołkowatość ż., wesołek m., wesołucha ż., wesele n., weselisko n., weselnik m., weselnica ż.

przym. wesoły, wesolutki, wesołkowaty

przysł. wesolutko, weselnie

czas. rozweselić dk., rozweselać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) radośnie, pogodnie, jowialnie, optymistycznie

Wiktionary

# wesołomiasteczkowość

ogół cech charakterystycznych dla wesołego miasteczka

SJP.pl

# wesołomiasteczkowy

dotyczący wesołego miasteczka; lunaparkowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wesołym miasteczkiem, dotyczący wesołego miasteczka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wesołomiasteczkowy autodrom to specyficzne samochodziki, które jeździły po specjalnie przygotowanej do tego gumowej macie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wesołe miasteczko n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lunaparkowy

Wiktionary

# wesołość

wesoły nastrój, dobry humor, rozradowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wesoły nastrój, dobra atmosfera; radość, beztroska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Anegdota opowiedziana przez Darka wywołała wybuch wesołości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈsɔwɔɕt͡ɕ, AS: vesou̯ość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weselnik mos., wesołkowatość ż., wesołek m., wesele n.

czas. weselić, poweseleć

przym. wesoły, wesołkowaty, wesół

przysł. wesoło

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) radość

Wiktionary

# wesołów

Wesołów – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Zakliczyn.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

# wesołowski

nazwisko

SJP.pl

- Wesołowski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 23 653 osoby.

Osoby noszące nazwisko Wesołowski:

- Anatol Wesołowski (ur. 1918) – pułkownik
- Anna Maria Wesołowska (ur. 1954) – polska sędzia
- Bohdan Wesołowski (1915-1971) – kompozytor lwowski, pierwszy ukraiński jazzman
- Bronisław Wesołowski (1870–1919) – komunista
- Franciszek Wesołowski (ur. 1914) – organista
- Grzegorz Wesołowski (ur. 1962) – piłkarz
- Jacek Wesołowski (ur. 1943) – artysta
- Jakub Wesołowski (ur. 1985) – polski aktor
- Jakub Wesołowski (ok. 1817–1891) – poseł do Sejmu Galicji III i IV kadencji (1870-1882), adwokat w Złoczowie
- Józef Wesołowski (1889–1954) – inżynier, żołnierz, działacz samorządowy i sportowy, prezydent Katowic
- Józef Wesołowski (1948–2015) – biskup rzymskokatolicki
- Krzysztof Wesołowski (ujednoznacznienie)
- Marian Wesołowski (ur. 1949) – polski polityk
- Mariusz Stefan Wesołowski (ur. 1950) – polityk
- Roman Wesołowski (ujednoznacznienie)
- Stefan Wesołowski (ujednoznacznienie)
- Tadeusz Wesołowski (ujednoznacznienie)
- Walenty Wesołowski (1895-1978) – inżynier rolnik
- Włodzimierz Wesołowski (ur. 1929) – socjolog
- Zdzisław Wesołowski (1927–1983) – piłkarz
- Zdzisław Pawel Wesołowski (ur. 1935) – pułkownik U.S. Army, ekonomista, administrator uniwersytetów, syn Stefana

Wikipedia

# wesołucha

płaz bezogonowy z rodziny żab

SJP.pl

Wesołucha (lit. Veselucha) – kolonia na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Bujwidze, przy granicy z Białorusią.

Wikipedia

# wesoły

radosny, szczęśliwy, uśmiechnięty, mający dobry dzień

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny

(1.2) taki, który wprawia w dobry humor

(1.3) świadczący o dobrym humorze, nastroju

Wiktionary

- Wesoły – potok, dopływ Łużnianki
- Szczepan Wesoły (ur. 1926) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Zygmunt Kaczyński (harcmistrz) (1919-1984) – ps. Wesoły, powstaniec warszawski
- Marek Wesoły (ur. 1978) – polski kolarz szosowy. Mistrz Polski (2004)
- Otto Wesoły (1301-1339) – książę Austrii, Styrii i Karyntii, z dynastii Habsburgów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W trudnych sytuacjach był wesoły i taktowny.

(1.2) Zaśpiewajmy jakąś wesołą piosenkę!

(1.2) (…) po weselach z skrzypcami chodził, po kolędach biegał, mięsopustne maszkary robić umiał i fraszki wesołe wyprawiał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈsɔwɨ, AS: vesou̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weselnik mos., wesołość ż., wesołek m., wesele n., weselisko n., Wesoła ż., rozweselanie n., rozweselenie n., weselenie n.

czas. rozweselać ndk., rozweselić dk., weselić ndk.

przym. weselny

:: zdrobn. wesolutki

przysł. wesoło, wesolutko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) radosny

Wiktionary

# wespazjan

imię męskie

SJP.pl

Wespazjan, Titus Flavius Vespasianus (ur. 17 listopada 9, zm. 23 czerwca 79) – cesarz rzymski od 1 lipca 69 do swojej śmierci. Początek jego panowania zakończył rok czterech cesarzy.

Wikipedia

# wespazjanostwo

Wespazjan z małżonką; Wespazjanowie

SJP.pl

# wespazjanowie

Wespazjan z małżonką; Wespazjanostwo

SJP.pl

# wespazjanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wespazjana lub z nim związany

SJP.pl

# wespół

wspólnie, łącznie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) książk. razem, wspólnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żyjące na Ziemi gatunki powstały, i dalej powstają, w wyniku paru wespół działających mechanizmów.

(1.1) W pomieszczeniu, gdzie na rozesłanej na podłodze macie spędzam pierwszą noc, śpi wespół ze mną dwadzieścia siedem osób.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) razem, wspólnie, wraz, społem, pospołu

Wiktionary

# wesprzeć

1. oprzeć o coś, podtrzymać czymś, dać podporę;
2. udzielić pomocy

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wspierać)

(1.1) dać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

(1.2) oprzeć o coś/na czymś

czasownik zwrotny dokonany wesprzeć się (ndk. wspierać się)

(2.1) oprzeć się o coś, trzymać się czegoś

(2.2) udzielić sobie wzajemnie pomocy, wspomóc się nawzajem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bank dla doraźnej korzyści raczej zrujnuje przedsiębiorstwo, które kredytuje, niż wesprze je w trudnym okresie, licząc na przyszłe korzyści.

(2.1) Pośliznęła się nieco i w tem roztargnieniu / Na pana Tadeusza wsparła się ramieniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛspʃɛt͡ɕ, AS: vespšeć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. przeć ndk., wspierać ndk.

rzecz. wsparcie n.

Wiktionary

# wessać

ssąc wciągnąć, wchłonąć coś

SJP.pl

# wessel

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Wessel

- Adam Augustyn Wessel (1678–1735) – polski duchowny katolicki
- Caspar Wessel (1745–1818) – norwesko-duński matematyk
- Hedvig Wessel (ur. 1995) – norweska narciarka
- Herbert Wessel (ur. 1944) – niemiecki lekkoatleta
- Horst Ludwig Wessel (1907–1930) – niemiecki nazista, SA-Sturmführer
- Johan Herman Wessel (1742-1785) – poeta norwesko-duński
- Szczęsny Wessel (XVII w.) – podkomorzy nowogrodzkosiewierski
- Teodor Wessel (?–1791) – wojewoda łęczycki
- Tilmann Wessel (zm. ok. 1430) – niemiecki duchowny katolicki

Wikipedia

# wessex

[czytaj: łes-iks] jedno z siedmiu wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. średniowieczne królestwo istniejące w południowej Anglii w latach 519–927;

Wiktionary

Wessex (staroang. Ƿestseaxna rīċe, łac. Regnum Occidentalium Saxonum) – jedno z siedmiu państw anglosaskiej heptarchii.

Położone na południowym krańcu Brytanii, graniczyło od wschodu z Susseksem, od północy z Mercją, od południowego zachodu z Kornwalią. Na południu Wessex otaczało morze.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na południu Wessex otaczało morze.

Wiktionary

# wessi

były mieszkaniec kapitalistycznych Niemiec Zachodnich; Wessi

SJP.pl

Ossi [ˈɔsiː] i Wessi [ˈvɛsiː] – nieformalne określenie mieszkańców byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD), czyli wschodnich Niemiec i mieszkańców Niemiec Zachodnich w okresie podziału Niemiec, pochodzi od niemieckiego określenia wschodu i zachodu - ost i west.

Wikipedia

# west

westka;
1. kamizelka noszona dawniej jako część stroju ludowego;
2. gwarowo: kamizelka

SJP.pl

## Lokalizacje

### Belgia

- West-Vlaanderen – niderlandzka nazwa prowincji Flandria Zachodnia

### Holandia

- West Groot Sint Joris – osada (wijk) w miejscowości Oostpunt, w dystrykcie Bandariba, w kraju autonomicznym Curaçao

Wikipedia

# westa

westka;
1. kamizelka noszona dawniej jako część stroju ludowego;
2. gwarowo: kamizelka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 4;

Wiktionary

Westa (łac. Vesta) – w mitologii rzymskiej bogini ogniska domowego i państwowego, odpowiednik bogini Hestii w mitologii greckiej.

Jedno z najważniejszych bóstw rzymskich. Tradycja przypisuje wprowadzenie kultu Westy królowi Numie Pompiliuszowi. Jednak dokonał on prawdopodobnie tylko wprowadzenia kultu Westy jako bogini ogniska państwowego i wybudował odpowiednią świątynię. Sam kult ogniska domowego jest przypuszczalnie przedhistoryczny i przed Numą był uprawiany prywatnie przez poszczególne rodziny (familiae) i szczepy (gentes) italskie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Atrybutami Westy były: berło, patera, róg obfitości, osioł.

(1.1) Przy modłach i ofiarach Westę wymieniano zawsze na ostatnim miejscu, a Janusa zawsze na pierwszym.

(1.2) Westa porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛsta, AS: vesta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. westalka ż., westalskość ż., Westalia nmos.

przym. westalski

przysł. westalsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Hestia

(1.2) symbol. ⚶

Wiktionary

# westalka

kapłanka Westy w starożytnym Rzymie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. rel. kapłanka Westy, rzymskiej bogini ogniska domowego;

Wiktionary

Westalka (łac. virgo Vestalis) – kapłanka rzymskiej bogini domowego ogniska, Westy.

Do służby były wybierane dziewczynki w wieku 6–10 lat, z rodów patrycjuszowskich, wyłącznie takie, których oboje rodziców żyło. Było ich sześć. Przełożoną westalek była Virgo Vestalis Maxima, najstarsza westalka, zaś opiekę religijną nad nimi sprawował pontifex maximus. On też dokonywał wyboru dziewczynek przeznaczonych do służby.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Westa ż., westalskość ż., Westalia nmos., westalizm m.

przym. westalski

przysł. westalsko

Wiktionary

# westchnąć

głęboko i głośno odetchnąć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wzdychać)

(1.1) odetchnąć głęboko i dość głośno z powodu nagłej emocji

(1.2) powiedzieć z westchnieniem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. westchnienie n.

czas. wzdychać

Wiktionary

# westchnięcie

głęboko i głośno odetchnąć

SJP.pl

# westchnienie

głębokie i głośne odetchnięcie, wyrażające różne uczucia, np. smutek, ulgę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. westchnięcie n.

czas. westchnąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. rzad. westchnięcie

Wiktionary

# western

[czytaj: łestern] film (rzadziej książka), którego akcja rozgrywa się na Dzikim Zachodzie, głównie w środowisku kowbojów i Indian

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;

(1.2) film. film z gatunku westernu (1.1)

Wiktionary

Western – gatunek filmu fabularnego, powieści awanturniczej albo sztuki scenicznej, obejmujący utwory, których akcja rozgrywa się w okresie kolonizacji i stabilizowania się życia na terenach zachodnich stanów USA, zwanych Dzikim Zachodem. Często miejsce akcji nie jest konkretnym stanem, ale terytorium zorganizowanym – zalążkiem przyszłego stanu. Western jest charakterystyczną formą amerykańską, chociaż był uprawiany również przez twórców rodem z Europy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Po spacerze wróciliśmy do domu, zjedliśmy słodki ramen i obejrzeliśmy western.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈwɛstɛrn, AS: u̯estern

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. westernowy

przysł. westernowo

Wiktionary

# westernizacja

[czytaj: łesternizacja] przejmowanie wzorców kulturowych, ekonomicznych i politycznych z Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych; okcydentalizacja

SJP.pl

Okcydentalizacja – przyjmowanie wzorców kultury krajów cywilizacji zachodniej (Okcydent) i powszechna ich akceptacja. Obecnie najczęściej spotykanym przypadkiem okcydentalizacji jest amerykanizacja.

Synonimem okcydentalizacji jest anglicyzm „westernizacja”.

Według Samuela Huntingtona westernizacja jest jednym z co najmniej trzech sposobów reakcji niezachodnich społeczeństw na wpływ Zachodu obok odrzucenia i reformizmu.

Wikipedia

# westernizować

[czytaj: łesternizować]
1. poddawać wpływom Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych;
2. westernizować się - przybierać cechy Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych

SJP.pl

# westernowy

dotyczący westernu

SJP.pl

# westerplatczyk

obrońca Westerplatte we wrześniu 1939 roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. uczestnik obrony Westerplatte we wrześniu 1939 r.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pierwszy raz obchodzimy tę rocznicę ze świadomością, że westerplatczyków nie ma już wśród nas – przypominał o niedawnej śmierci mjr. Ignacego Skowrona, ostatniego z obrońców placówkaacówki na Westerplatte.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Westerplatte n.

Wiktionary

# westerplatte

[czytaj: WESterplate albo westerPLAte] półwysep nad Zatoką Gdańską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. półwysep (dawniej wyspa) w Gdańsku, stanowiący symbol początku II wojny światowej

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na terenie Westerplatte funkcjonowała Wojskowa Składnica Tranzytowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛstɛrˈplatːɛ, AS: vesterpla•te

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. westerplatczyk mos.

Wiktionary

# westfalczyk

mieszkaniec Westfalii (regionu w zachodnich Niemczech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Westfalii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy nazajutrz po bitwie notariusze królewscy zaczęli spisywać jeńców, okazało się, że byli wśród nich rycerze z całej Rzeszy, więc Bawarczycy, Łużyczanie, Szwabowie, Fryzowie, Turyńczycy, Sasi, Frankowie, Westfalczycy, Austriacy, Niemcy znad Renu, Pomorzanie i Inflantczycy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈstfalt͡ʃɨk, AS: vestfalčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Westfalia ż., westfalka ż.

:: fż. Westfalka ż.

przym. westfalski

Wiktionary

# westfalia

kraina historyczna w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina w zachodnich Niemczech;

Wiktionary

Westfalia (niem. Westfalen) – kraina historyczna w Niemczech, między miastami Dortmund, Münster, Bielefeld i Osnabrück. Obecnie część kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia. Północno-wschodnia część historycznej Westfalii leży w obrębie Dolnej Saksonii.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) Niemcy

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Westfalczyk m., Westfalka ż., westfalka ż.

przym. westfalski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Westphalia

* białoruski: (1.1) Вестфалія ż.

* czeski: (1.1) Vestfálsko n.

* francuski: (1.1) Westphalie ż.

* ido: (1.1) Vestfalia

* interlingua: (1.1) Westfalia

* niemiecki: (1.1) Westfalen n.

* portugalski: (1.1) Vestfália, Westfália, Vestefália

* rosyjski: (1.1) Вестфалия ż.

* słowacki: (1.1) Vestfálsko n.

* włoski: (1.1) Westfalia ż.

źródła.

== Westfalia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Westfalia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈstfalʲja, AS: vestfalʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Westfalczyk m., Westfalka ż., westfalka ż.

przym. westfalski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) Niemcy

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Westfalczyk m., Westfalka ż., westfalka ż.

przym. westfalski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Westphalia

* białoruski: (1.1) Вестфалія ż.

* czeski: (1.1) Vestfálsko n.

* francuski: (1.1) Westphalie ż.

* ido: (1.1) Vestfalia

* interlingua: (1.1) Westfalia

* niemiecki: (1.1) Westfalen n.

* portugalski: (1.1) Vestfália, Westfália, Vestefália

* rosyjski: (1.1) Вестфалия ż.

* słowacki: (1.1) Vestfálsko n.

* włoski: (1.1) Westfalia ż.

źródła.

== Westfalia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Westfalia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# westfalka

rodzaj piekarnika na węgiel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Westfalii

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɛˈstfalka, AS: vestfalka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Westfalia ż., westfalka ż.

:: fm. Westfalczyk mos.

przym. westfalski

Wiktionary

# westfalski

przymiotnik od: Westfalia (kraina historyczna w Niemczech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Westfalią lub Westfalczykami, dotyczący Westfalii

(1.2) hist. związany układem politycznym jaki nastał po pokoju westfalskim z 1648 roku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od 1899 mieszkał w westfalskim Dortmundzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Westfalia ż., Westfalczyk mos., Westfalka ż., westfalka ż.

Wiktionary

# westiarka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Westiarek Jezusa

SJP.pl

# westie

[czytaj: łesti] potocznie: pies rasy West Highland white terrier; westik, west

SJP.pl

West highland white terrier – rasa psa pochodząca ze Szkocji o charakterystycznej białej, szorstkiej sierści z nieco miękkim, białym podszerstkiem. Należy do terierów średniej wielkości, zaklasyfikowana do sekcji terierów krótkonożnych. Typ wilkowaty. Nie podlega próbom pracy. Psy zwane są potocznie "westie".

Wikipedia

# westik

[czytaj: łestik] potocznie: pies rasy West Highland white terrier; westie, west

SJP.pl

# westinghouse

- Westinghouse Electric Company
- Westinghouse Electric Corporation
- George Westinghouse

Wikipedia

# westka

1. kamizelka noszona dawniej jako część stroju ludowego; westa;
2. gwarowo: kamizelka; westa;
3. [czytaj: łestka] potocznie: suka rasy West Highland white terrier

SJP.pl

Westka (955 m) lub Beskid Korbielowski – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim, znajdujący się na głównym grzbiecie karpackim pomiędzy Studentem (935 m) a Beskidem (873 m). Grzbietem tym przebiega granica polsko-słowacka, a także Wielki Europejski Dział Wodny.

Wikipedia

# westminster

[czytaj: łestminster] dzielnica Londynu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. położona centralnie dzielnica Londynu, w której mieszczą się główne budynki rządowe;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości i gmin w USA

Wiktionary

Westminster – dzielnica środkowego Londynu, położona na terenie gminy City of Westminster, w przeszłości samodzielne miasto. Przybliżone granice dzielnicy stanowią ulice Vauxhall Bridge Road na południowym zachodzie, Birdcage Walk, Horse Guards Road i Northumberland Avenue na północy oraz rzeka Tamiza na wschodzie.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. westminsterski

Wiktionary

# westminsterczyk

mieszkaniec Westminsteru (dawnego miasta, obecnie dzielnicy środkowego Londynu)

SJP.pl

# westminsterka

mieszkanka Westminsteru (dawnego miasta, obecnie dzielnicy Londynu)

SJP.pl

# westminsterski

[czytaj: łestminsterski] przymiotnik od: Westminster (dzielnica Londynu)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Westminsterem, dotyczący Westminsteru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Karol Darwin został pochowany w opactwie westminsterskim obok Isaaca Newtona – innego naukowca, który zmienił świat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Westminster m.

Wiktionary

# weston

[czytaj: łesten] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w Australii:

- Weston – miasto w stanie Nowa Południowa Walia

Miejscowości w Kanadzie:

- Weston – dzielnica Toronto

Miejscowości w USA:

- Weston – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Fairfield
- Weston – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Broward
- Weston – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Webster
- Weston – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Franklin
- Weston – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Las Animas
- Weston – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
- Weston – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Middlesex
- Weston – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Platte
- Weston – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Somerset
- Weston – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Saunders
- Weston – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wood
- Weston – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Umatilla
- Weston – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Luzerne
- Weston – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Collin
- Weston – miasto w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Lewis
- Weston – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon
- Weston – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon
- Weston – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dunn
- Weston – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark
- Weston – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor

Wikipedia

# westowy

[czytaj: łestowy] w żeglarstwie, o wietrze: wiejący z zachodu, zachodni

SJP.pl

# westwerk

rozbudowana, umieszczona poprzecznie do nawy, zachodnia część bazyliki w kościołach z okresu przedromańskiego i romańskiego

SJP.pl

Westwerk (niem., dosł. dzieło zachodnie, skrzydło zachodnie) – rozbudowana, umieszczona poprzecznie do nawy, zachodnia część bazyliki charakterystyczna dla architektury przedromańskiej.

Westwerk wznoszono na ogół na planie kwadratu lub prostokąta. Umieszczano w nim kaplicę, w której odprawiano okolicznościowe nabożeństwa, udzielano chrztu. Górna część to empora otwierająca się arkadami do wnętrza kościoła, przeznaczona dla władcy, kleru (zakonników) biorących udział w odprawianych w bazylice mszach. Całość często wieńczyły jedna lub dwie wieże, do których prowadziły schody mieszczące się w narożach zachodnich. Środkowa część fasady westwerku wraz z portalem głównym była niekiedy wysunięta przed lico muru. Westwerk dostępny był z zewnątrz przez wejście portalowe.

Wikipedia

# westybul

1. obszerna poczekalnia w gmachu;
2. w pałacach: przedpokój o charakterze reprezentacyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. pomieszczenie poprzedzające główną klatkę schodową

(1.2) archit. reprezentacyjny przedsionek

Wiktionary

Westybul (łac. vestibulum, fr. vestibule) – obszerny, reprezentacyjny przedpokój, przedsionek przy wejściu do pałacu, rezydencji, stanowiący połączenie głównego wejścia z innymi pomieszczeniami i mieszczący schody paradne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zostawił muła służbie i wszedł do wykwintnego westybulu hotelowego

Wiktionary

# wesz

drobny, bezskrzydły owad, pasożytujący na ciele ssaków, żywiący się ich krwią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

(1.2) obraź. podła osoba

Wiktionary

Wszy (Anoplura) – podrząd owadów wtórnie bezskrzydłych, zaliczany do podgromady owadów uskrzydlonych, obejmujący gatunki pasożytujące na ssakach, w tym na ludziach. Wywołuje u nich chorobę pasożytniczą zwaną wszawicą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Toteż z dnia na dzień łaził pokryty brudem i wszami, trawiony przez gorączkę, ścigany przez jędzę spodlenia w każdej minucie dnia i nocy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛʃ, AS: veš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszawica ż., wsza ż., wszoła ż., wszarz m., zawszawienie n., zawszenie n., odwszawianie n., odwszawienie n.

:: zdrobn. weszka ż.

czas. zawszawić dk., zawszyć dk., odwszawiać ndk., odwszyć dk.

przym. wszawy, zawszony

przysł. wszawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) menda; reg. pozn. peja.; gw-pl|Górny Śląsk|wandzka, wancka.

(1.2) wsza, menda

Wiktionary

# węszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|węszyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. węszyć ndk.

Wiktionary

# weszka

1. zdrobnienie od: wesz;
2. potocznie: drobny owad pasożytujący na roślinach

SJP.pl

# węszyć

1. poszukiwać zapachów i oceniać je, obwąchiwać, niuchać (o zwierzętach);
2. potocznie: poszukiwać, tropić

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wywęszyć)

(1.1) szukać czegoś po zapachu, wyczuwając to węchem

(1.2) pot. usiłować dowiedzieć się czegoś o kimś lub o czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten dźwięk zaniepokoił psy, poderwały się gwałtownie, rozglądając i węsząc, któryś zaszczekał, jednak po chwili znów położyły się na gorącym piasku.

(1.2) Czytelnicy (ci z urzędu) węszyli aluzje, kpinę z nowego ładu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. węszenie n.

Wiktionary

# węszyciel

ktoś, kto szpera, poszukuje czegoś

SJP.pl

# wesłać

ścieląc, włożyć do środka, wcisnąć między pościel, pod narzutę; wścielić

SJP.pl

# wet

dawniej: odpłacenie, odwzajemnienie; dziś tylko w związku frazeologicznym: wet za wet - wzajemnie, tym samym za to samo (najczęściej złem za doznane zło)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. odpłacenie, odwzajemnienie

(1.2) stpol. upominek dla sędziego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. weterynarz

Wiktionary

- Wet – album Barbry Streisand
- "Wet" – singel Nicole Scherzinger
- "Wet" – singel Snoop Dogga

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Idę z psem do weta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛt, AS: vet

Wiktionary

# wet.

skrót od: weterynarz, weterynaria, weterynaryjny (czytany jako cały, odmienny wyraz); weter.

SJP.pl

skrót

(1.1) = weterynarz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ, AS: veterỹnaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weterynarz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) weter.

Wiktionary

# wetchnąć

1. wciągnąć do płuc powietrze;
2. wywołać jakąś zmianę, spowodować nabycie pewnych cech; tchnąć;
3. dawniej: dmuchając, wtłoczyć; wdmuchnąć

SJP.pl

# weter.

skrót od: weterynarz, weterynaria, weterynaryjny (czytany jako cały, odmienny wyraz); wet.

SJP.pl

skrót

(1.1) = weterynarz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ, AS: veterỹnaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weterynarz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wet.

Wiktionary

# weteran

żołnierz mający duże doświadczenie w walce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. stary, zasłużony w boju żołnierz

(1.2) przen. długoletni, doświadczony i zasłużony pracownik

(1.3) hist. żołnierz w starożytnym Rzymie zwolniony z armii z honorami po odbyciu pełnej służby wojskowej

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasi weterani z drugiej wojny światowej wciąż tłumnie przybywają na uroczystość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈtɛrãn, AS: veterãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. weteranka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kombatant, wiarus

Wiktionary

# weteranka

1. kobieta, która przepracowała gdzieś wiele lat lub ma duże doświadczenie w czymś;
2. uczestniczka minionej wojny

SJP.pl

# weterański

→ weteran

SJP.pl

#### Patrz:

weteran

# weterynaria

1. nauka o chorobach i leczeniu zwierząt;
2. wydział wyższej uczelni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, zob. medycyna weterynaryjna.

(1.2) pot. kierunek na studiach, na którym wykłada się medycynę weterynaryjną

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(2.1) środ. studenci weterynarii (1.2)

Wiktionary

Medycyna weterynaryjna (potocznie weterynaria) – jedna z trzech nauk lekarskich, główna dyscyplina nauk weterynaryjnych. To dziedzina zajmująca się zdrowiem zwierząt, zarówno w aspekcie indywidualnym, jak i populacyjnym. Obejmuje profilaktykę, diagnostykę, leczenie, a także zwalczanie chorób zwierząt domowych, gospodarskich, dzikich i egzotycznych. Jej zakres dotyczy również ochrony zdrowia publicznego poprzez kontrolę chorób odzwierzęcych (zoonoz), nadzór nad bezpieczeństwem żywności pochodzenia zwierzęcego, dobrostanem zwierząt oraz ochroną środowiska.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛrɨ̃ˈnarʲja, AS: veterỹnarʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weterynarz m.

przym. weterynaryjny, weterynarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) medycyna weterynaryjna

Wiktionary

# weterynarka

→ weterynarz

SJP.pl

#### Patrz:

weterynarz

# weterynarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z osobą lub zawodem weterynarza, dotyczący weterynarza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polski internet pełen jest za to weterynarskich blogów z historiami zwierząt i ich ludzi (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weterynarz mos., weterynaria ż.

przym. weterynaryjny

Wiktionary

# weterynaryjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z weterynarią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na sam widok kliniki weterynaryjnej owczarek zaczął skomleć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ, AS: veterỹnaryi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weterynaria ż., weterynarz m.

przym. weterynarski

Wiktionary

# weterynarz

lekarz leczący zwierzęta, zwłaszcza domowe i hodowlane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wet. lekarz leczący zwierzęta;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta krowa ma problemy z czepcem, trzeba wezwać weterynarza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ, AS: veterỹnaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weterynaria ż.

przym. weterynaryjny, weterynarski

skr. wet., weter.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. lekarz medycyny weterynaryjnej, lekarz weterynarii, pot. wet, środ. zootechn. felczer, gwara. feterynarz, feteryniarz, tyrarct, wetener, witynerał, weteryniak, weteryniarz, wetrynarz, wetryniarz, witerynarz, witrenarz, witryniarz, witynyrarz, zwerolekar

Wiktionary

# wetkać

rzadko: tkając, wpleść w osnowę lub wątek

SJP.pl

# wetknąć

włożyć, wstawić, wcisnąć coś między inne rzeczy

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) wsunąć coś

(1.2) rzad. nadziać, nabić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Listonosz wetknął widokówkę do skrzynki pocztowej.

(1.2) Głowę zdrajcy wetknięto na drzewce i wystawiono ponad murem zamkowym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wetknięcie n., wtyczka ż., wtyk mrz., wtykanie n.

czas. wetkać dk.

Wiktionary

# wetknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wetknąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛtʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: vetʹḱńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wetknąć dk., wtykać ndk., nawtykać dk.

rzecz. wtyk, wtyczka, wtykanie, nawtykanie

Wiktionary

# wetlina

Wetlina – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Cisna. Leży nad potokiem Wetlina, na granicy Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym, przy drodze wojewódzkiej nr 897.

Wikipedia

# wetliński

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Wetliną, dotyczący Wetliny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z Połoniny Wetlińskiej w Bieszczadach wczoraj rano było widać… Tatry. Taki obrazek zaskoczył nawet goprowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wetlina ż.

Wiktionary

# weto

veto;
1. sprzeciw, protest;
2. niedopuszczenie do przyjęcia uchwały;
3. polit. prawo głowy państwa do zgłoszenia sprzeciwu wobec uchwalonej przez parlament uchwały

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) protest lub sprzeciw wobec czegoś;

Wiktionary

Weto (także veto, z łac. veto – „nie pozwalam”) – prawo wyrażenia sprzeciwu wobec dowolnej decyzji, przyznawane na przestrzeni dziejów rozmaitym organom władzy, pozwalające na odrzucenie w całości (tzw. weto absolutne), lub wstrzymanie (tzw. weto zawieszające) jakiegoś aktu prawnego. Istnieje jeszcze weto ludowe, które polega na odrzuceniu uchwalonej przez parlament ustawy w drodze referendum.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Sejmie wciąż trwa debata na temat prezydenckiego weta w sprawie ustawy oświatowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛtɔ, AS: veto

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wetowanie n., zawetowanie n.

czas. wetować ndk., zawetować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprzeciw, protest

Wiktionary

# wetować

oponować, sprzeciwiać się

SJP.pl

czasownik

(1.1) stpol. nadrabiać straty

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈtɔvat͡ɕ, AS: vetovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. weto n., wetowanie n.

czas. zawetować

Wiktionary

# wetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wetować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wetować ndk.

rzecz. weto n.

Wiktionary

# wetowy

→ wet np. sąd wetowy, urząd wetowy

SJP.pl

# wetrzeć

1. rozprowadzić coś na zewnętrznej warstwie tak, by się wchłonęło;
2. trąc i rozdrabniając, dodać do czegoś;
3. wetrzeć się -
a) wchłonąć w jakąś powierzchnię w wyniku tarcia;
b) zacząć być postrzeganym jako część czegoś przez częste powtarzanie

SJP.pl

# wetter

szwedzkie jezioro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju;

Wiktionary

Niemcy:

- Wetter (Hessen) – miasto w kraju związkowym Hesja, w powiecie Marburg-Biedenkopf
- Wetter (Ruhr) – miasto w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w powiecie Ennepe-Ruhr
- Wetter – rzeka, dopływ Niddy

Szwecja:

- Wetter – jezioro

Osoby:

- Friedrich Wetter – niemiecki duchowny katolicki, arcybiskup Monachium i Fryzyngi 1982–2007, kardynał

Zobacz też:

- Vetter
- Wetterau

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛtːɛr, AS: ve•ter

Wiktionary

# wettinowie

dynastia niemiecka

SJP.pl

Wettynowie (Wettinowie, Wettyni, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii oraz w księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako królowie Polski i wielcy książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). W 1423 Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wittenberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńską (starszą), elektorską panującą w Wittenberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą), panującą w Miśni i płn. Turyngii.

Wikipedia

# wettyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. tylko w lm. Wettynowie → dynastia panująca w Polsce w latach 1697–1763;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. przedstawiciel dynastii Wettynów (1.1)

Wiktionary

Wettynowie (Wettinowie, Wettyni, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii oraz w księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako królowie Polski i wielcy książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). W 1423 Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wittenberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńską (starszą), elektorską panującą w Wittenberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą), panującą w Miśni i płn. Turyngii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szereg księstw było zarządzanych przez Wettynów linii ernestyńskiej.

(2.1) Król August III Wettyn umarł w Dreźnie.

(2.1) Nie chcemy już Wettyna na tronie!

Wiktionary

# wetula

regionalnie: młoda owca lub kozica; betula

SJP.pl

Nazwą wetula określane są 2 gatunki ryb:

- wetula – Scarus vetula
- wetula – Balistes vetula

Łacińskie słowo vetula oznacza wróżbiarkę, czarownicę

Wikipedia

# wetware

[czytaj: łetłer] środowiskowo: człowiek jako część systemu komputerowego; meatware

SJP.pl

# wety

dawniej: słodka potrawa stanowiąca zakończenie obiadu; deser, legumina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. deser

Wiktionary

Wety (Anostostomatidae) – rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych i podrzędu długoczułkowych. Obejmuje ponad 200 opisanych gatunków. Są to głównie duże i ciężkie owady. W zapisie kopalnym znane są od aptu w kredzie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierniki podawano jako zakąskę przy wódce, jako wety po obiedzie i zwykły przysmak przy winie, gdy gość przyjechał nad wieczorem.

Wiktionary

# wetyweriowy

→ wetyweria

SJP.pl

#### Patrz:

wetyweria

# wew.

skrót od: wewnętrzny; wewn.

SJP.pl

# wewn.

skrót od: wewnętrzny; wew.

SJP.pl

# wewnątrz

1. w środku czegoś;
2. w obrębie jakiejś grupy;
3. przenośnie: w psychice człowieka; w duchu, w duszy

SJP.pl

przyimek

(1.1) w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

przysłówek

(2.1) w środku, w jakiejś zamkniętej przestrzeni

(2.2) przen. w sobie, w duszy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wewnątrz sali jest piętnaście osób.

(2.1) Tutaj tłum zachowywał się spokojnie, lecz wewnątrz działy się straszne rzeczy!

(2.2) Co prawda jest cyniczny, ale wewnątrz jest bardzo wrażliwą osobą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛvnɔ̃nṭʃ, AS: vevnõnṭš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnętrze n., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m., wnętrzności nmos.

przym. wewnętrzny, wnętrzarski

przysł. wewnętrznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) w głębi

(2.2) prywatnie

Wiktionary

# wewnątrzafrykański

istniejący, zachodzący w obrębie Afryki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz Afryki, dotyczący wnętrza Afryki, obowiązujący wewnątrz Afryki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃafrɨˈkãj̃sʲci, AS: vevnõnṭšafrykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. afrykańskość ż., afrykanizacja ż., Afryka ż., afryka ż.

czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary

# wewnątrzamerykański

istniejący, zachodzący w obrębie Ameryki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz Ameryki/Ameryk, dotyczący wnętrza Ameryki/Ameryk, obowiązujący wewnątrz Ameryki/Ameryk

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: vevnõnṭšãmerykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ameryka ż.

Wiktionary

# wewnątrzaortalny

istniejący, zachodzący w obrębie aorty

SJP.pl

# wewnątrzatomowy

istniejący, zachodzący w obrębie atomu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz atomu, dotyczący wnętrza atomu, obowiązujący wewnątrz atomu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃatɔ̃ˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšatõmovy

Wiktionary

# wewnątrzaustralijski

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz Australii, dotyczący wnętrza Australii, obowiązujący wewnątrz Australii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃawstraˈlʲijsʲci, AS: vevnõnṭšau̯stralʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Australia ż.

Wiktionary

# wewnątrzazjatycki

istniejący, zachodzący w obrębie Azji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz Azji, dotyczący wnętrza Azji, obowiązujący wewnątrz Azji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃazʲjaˈtɨt͡sʲci, AS: vevnõnṭšazʹi ̯atycʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Azja ż.

Wiktionary

# wewnątrzbankowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonego banku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz banku, dotyczący wnętrza banku, obowiązujący wewnątrz banku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒbãŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžbãŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bank mrz.

Wiktionary

# wewnątrzbranżowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonej branży

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz branży, dotyczący wnętrza branży, obowiązujący wewnątrz branży

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒbrãw̃ˈʒɔvɨ, AS: vevnõnḍžbrãũ̯žovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. branża ż.

Wiktionary

# wewnątrzcząsteczkowy

zawarty wewnątrz molekuły, odbywający się w jej obrębie; intramolekularny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz cząsteczki, dotyczący wnętrza cząsteczki, obowiązujący wewnątrz cząsteczki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃt͡ʃɔ̃w̃stɛt͡ʃˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭščõũ̯stečkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wewnątrzmolekularny

Wiktionary

# wewnątrzczaszkowy

istniejący, zachodzący w obrębie czaszki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz czaszki, dotyczący wnętrza czaszki, obowiązujący wewnątrz czaszki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃt͡ʃaˈʃkɔvɨ, AS: vevnõnṭščaškovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śródczaszkowy

Wiktionary

# wewnątrzdiecezjalny

istniejący, zachodzący w obrębie diecezji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz diecezji, dotyczący wnętrza diecezji, obowiązujący wewnątrz diecezji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒdʲjɛt͡sɛˈzʲjalnɨ, AS: vevnõnḍždʹi ̯ecezʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. diecezja ż.

Wiktionary

# wewnątrzdomowy

istniejący, zachodzący w obrębie domu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz domu, dotyczący wnętrza mieszkania, obowiązujący wewnątrz mieszkania

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒdɔ̃ˈmɔvɨ, AS: vevnõnḍždõmovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dom mrz.

Wiktionary

# wewnątrzdrużynowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz drużyny, dotyczący wnętrza drużyny, obowiązujący wewnątrz drużyny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒdruʒɨ̃ˈnɔvɨ, AS: vevnõnḍždružỹnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. drużyna ż.

Wiktionary

# wewnątrzdzielnicowy

istniejący, zachodzący w obrębie dzielnicy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz dzielnicy, dotyczący wnętrza dzielnicy, obowiązujący wewnątrz dzielnicy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃʲt͡ɕɛlʲɲiˈt͡sɔvɨ, AS: vevnõnṭšʹćelʹńicovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dzielnica ż.

Wiktionary

# wewnątrzetniczny

istniejący, zachodzący w obrębie grupy etnicznej

SJP.pl

# wewnątrzeuropejski

istniejący, zachodzący w obrębie Europy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz Europy, dotyczący wnętrza Europy, obowiązujący wewnątrz Europy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: vevnõnṭšeu̯ropei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Europa ż.

Wiktionary

# wewnątrzfabryczny

istniejący, zachodzący w obrębie fabryki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz fabryki, dotyczący wnętrza fabryki, obowiązujący wewnątrz fabryki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfaˈbrɨt͡ʃnɨ, AS: vevnõnṭšfabryčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fabryka ż.

Wiktionary

# wewnątrzfirmowy

istniejący, zachodzący w obrębie firmy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz firmy, dotyczący wnętrza firmy, obowiązujący wewnątrz firmy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfʲirˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšfʹirmovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. firma ż.

Wiktionary

# wewnątrzfrakcyjny

istniejący, zachodzący w obrębie frakcji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz frakcji, dotyczący wnętrza frakcji, obowiązujący wewnątrz frakcji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfrakˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšfrakcyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frakcja ż.

przym. frakcyjny

Wiktionary

# wewnątrzgatunkowy

istniejący, zachodzący w obrębie jednego gatunku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz gatunku, dotyczący wnętrza gatunku, obowiązujący wewnątrz gatunku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pokrój drzewiastych lepidodendronów wskazuje na ostrość konkurencji wewnątrzgatunkowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡatũŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžgatũŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gatunek m.

Wiktionary

# wewnątrzgałęziowy

istniejący, zachodzący w obrębie gałęzi przemysłu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się, obowiązujący wewnątrz tej samej gałęzi, dotyczący jej wnętrza

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡawɛ̃w̃ˈʑɔvɨ, AS: vevnõnḍžgau̯ẽũ̯źovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gałąź ż., gałęziak m.

Wiktionary

# wewnątrzgałkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. dziejący się wewnątrz gałki ocznej, dotyczący wnętrza gałki ocznej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡawˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžgau̯kovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gałka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śródoczny

Wiktionary

# wewnątrzgimnazjalny

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz gimnazjum, dotyczący wnętrza gimnazjum, obowiązujący wewnątrz gimnazjum

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒʲɟĩmnaˈzʲjalnɨ, AS: vevnõnḍžʹǵĩmnazʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gimnazjum n.

Wiktionary

# wewnątrzgminny

istniejący, zachodzący w obrębie gminy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz gminy, dotyczący wnętrza gminy, obowiązujący wewnątrz gminy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒˈɡmʲĩnːɨ, AS: vevnõnḍžgmʹĩ•ny

Wiktionary

# wewnątrzgospodarczy

istniejący, zachodzący w obrębie gospodarki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz gospodarki, dotyczący wnętrza gospodarki, obowiązujący wewnątrz gospodarki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡɔspɔˈdart͡ʃɨ, AS: vevnõnḍžgospodarčy

Wiktionary

# wewnątrzgrupowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonej grupy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz grupy, dotyczący wnętrza grupy, obowiązujący wewnątrz grupy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dobór krewniaczy, który działać musiał na poziomie takich rodzinnych populacji, umacniał integralność i solidarność wewnątrzgrupową, faworyzował wszelkie zachowania społeczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡruˈpɔvɨ, AS: vevnõnḍžgrupovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grupa ż.

Wiktionary

# wewnątrzgwiezdny

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz gwiazdy, dotyczący wnętrza gwiazdy, obowiązujący wewnątrz gwiazdy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒˈɡvʲjɛzdnɨ, AS: vevnõnḍžgvʹi ̯ezdny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwiazda ż.

Wiktionary

# wewnątrzhadronowy

istniejący, zachodzący w obrębie hadronu

SJP.pl

# wewnątrzimperialny

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz imperium, dotyczący wnętrza imperium, obowiązujący wewnątrz imperium

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒʲĩmpɛrʲˈjalnɨ, AS: vevnõnḍžʹĩmperʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imperium n., imperialność ż.

przym. imperialny

Wiktionary

# wewnątrzjądrowy

istniejący, zachodzący w obrębie jądra atomowego

SJP.pl

# wewnątrzjelitowy

istniejący, zachodzący w obrębie jelit

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz jelita, dotyczący wnętrza jelita, obowiązujący wewnątrz jelita

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciekawe jaki gatunek nazwą na cześć (…). Może pasożyta wewnątrzjelitowego, robaka obłego lub upierdliwej muchy?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃʲjɛlʲiˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšʹi ̯elʹitovy

Wiktionary

# wewnątrzjęzykowy

w językoznawstwie: dotyczący wewnętrznej struktury języka; wewnętrznojęzykowy

SJP.pl

# wewnątrzkanałowy

istniejący, zachodzący w obrębie kanału

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz kanału, dotyczący wnętrza kanału, obowiązujący wewnątrz kanału

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkãnaˈwɔvɨ, AS: vevnõnṭškãnau̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kanał mrz.

Wiktionary

# wewnątrzkastowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz kasty, dotyczący wnętrza kasty, obowiązujący wewnątrz kasty

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkaˈstɔvɨ, AS: vevnõnṭškastovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kasta ż.

Wiktionary

# wewnątrzklasowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonej klasy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz klasy, dotyczący wnętrza klasy, obowiązujący wewnątrz klasy (grupy uczniów, sali w szkole, grupy społecznej, jednostki podziału biologicznego)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃklaˈsɔvɨ, AS: vevnõnṭšklasovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. klasa ż., klasy nmos.

Wiktionary

# wewnątrzklatkowy

istniejący, zachodzący w obrębie klatki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz klatki, dotyczący wnętrza klatki, obowiązujący wewnątrz klatki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃklatˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭšklatkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. klatka ż.

Wiktionary

# wewnątrzkoalicyjny

istniejący, zachodzący w obrębie koalicji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz koalicji, dotyczący wnętrza koalicji, obowiązujący wewnątrz koalicji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Opozycja zachowała dystans wobec wewnątrzkoalicyjnych sporów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔalʲiˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭškoalʹicyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koalicja ż.

Wiktionary

# wewnątrzkomisyjny

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz komisji, dotyczący wnętrza komisji, obowiązujący wewnątrz komisji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔ̃mʲiˈsɨjnɨ, AS: vevnõnṭškõmʹisyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. komisja ż.

Wiktionary

# wewnątrzkomórkowy

istniejący, zachodzący w obrębie komórki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz komórki, dotyczący wnętrza komórki, obowiązujący wewnątrz komórki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔ̃murˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭškõmurkovy

Wiktionary

# wewnątrzkorporacyjny

istniejący, zachodzący w obrębie korporacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz korporacji, dotyczący wnętrza korporacji, obowiązujący wewnątrz korporacji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔrpɔraˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭškorporacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. korporacja ż.

Wiktionary

# wewnątrzkościelny

istniejący, zachodzący w obrębie kościoła

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dziejący się wewnątrz kościoła, dotyczący wnętrza kościoła

(1.2) dziejący się wewnątrz Kościoła, obowiązujący wewnątrz Kościoła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔɕˈt͡ɕɛlnɨ, AS: vevnõnṭškośćelny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kościołowy

rzecz. Kościół mrz., kościół mrz.

przysł. kościelnie

Wiktionary

# wewnątrzkrajowy

istniejący, zachodzący w obrębie kraju

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz kraju, dotyczący wnętrza kraju, obowiązujący wewnątrz kraju

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkraˈjɔvɨ, AS: vevnõnṭškrai ̯ovy

Wiktionary

# wewnątrzkrystaliczny

istniejący, zachodzący w obrębie kryształu

SJP.pl

# wewnątrzludzki

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz człowieka, dotyczący wnętrza człowieka, obowiązujący wewnątrz człowieka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈlut͡sʲci, AS: vevnõnṭšlucʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ludzki

Wiktionary

# wewnątrzmaciczny

istniejący, zachodzący w obrębie macicy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz macicy, dotyczący wnętrza macicy, obowiązujący wewnątrz macicy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród nich możemy wyróżnić zarówno wszelkiego rodzaju tabletki doustne jak też globulki dopochwowe, kapturki, krążki, pianki, kremy, wkładki wewnątrzmaciczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaˈt͡ɕit͡ʃnɨ, AS: vevnõnṭšmaćičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macica ż.

Wiktionary

# wewnątrzmafijny

istniejący, zachodzący w obrębie mafii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz mafii, dotyczący wnętrza mafii, obowiązujący wewnątrz mafii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaˈfʲijnɨ, AS: vevnõnṭšmafʹii ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mafia ż.

Wiktionary

# wewnątrzmagazynowy

istniejący, zachodzący w obrębie magazynu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz magazynu, dotyczący wnętrza magazynu, obowiązujący wewnątrz magazynu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaɡazɨ̃ˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšmagazỹnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magazyn mrz.

Wiktionary

# wewnątrzmiastowy

istniejący, zachodzący w obrębie miasta; wewnątrzmiejski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz miasta, dotyczący wnętrza miasta, obowiązujący wewnątrz miasta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmʲjaˈstɔvɨ, AS: vevnõnṭšmʹi ̯astovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wewnątrzmiejski

Wiktionary

# wewnątrzmiejski

istniejący, zachodzący w obrębie miasta; wewnątrzmiastowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz miasta, dotyczący wnętrza miasta, obowiązujący wewnątrz miasta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈmʲjɛ̇jsʲci, AS: vevnõnṭšmʹi ̯ėi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wewnątrzmiastowy

Wiktionary

# wewnątrzmięśniowy

istniejący, zachodzący w obrębie mięśnia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz mięśnia, dotyczący wnętrza mięśnia, obowiązujący wewnątrz mięśnia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšmʹi ̯ẽũ̯śńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mięsień mrz.

Wiktionary

# wewnątrzmieszkaniowy

istniejący, zachodzący w obrębie mieszkania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz mieszkania, dotyczący wnętrza mieszkania, obowiązujący wewnątrz mieszkania

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmʲjɛʃkãˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšmʹi ̯eškãńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mieszkanie n.

Wiktionary

# wewnątrzministerialny

istniejący, zachodzący w obrębie ministerstwa (resortu); wewnątrzresortowy

SJP.pl

# wewnątrzmolekularny

istniejący, zachodzący w obrębie molekuły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz molekuły, dotyczący wnętrza molekuły, obowiązujący wewnątrz molekuły

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmɔlɛkuˈlarnɨ, AS: vevnõnṭšmolekularny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wewnątrzcząsteczkowy

Wiktionary

# wewnątrzmuszlowce

podgromada głowonogów; płaszczoobrosłe, pochewkowce, dwuskrzelne

SJP.pl

Płaszczoobrosłe, pochewkowce (Coleoidea, z gr. koleos – pochwa miecza + eidos – kształt), dwuskrzelne (Dibranchia), wewnątrzmuszlowce (Endocochlia) – podgromada głowonogów (Cephalopoda) obejmująca gatunki ośmio- i dziesięcioramienne, u których muszla, w różnym stopniu zredukowana, jest całkowicie obrośnięta płaszczem. Pojawiły się w kredzie. Niektóre są uznawane za zwierzęta o wysokim stopniu inteligencji. Wiele gatunków poławia się dla celów konsumpcyjnych.

Wikipedia

# wewnątrznabłonkowy

istniejący, zachodzący w obrębie nabłonka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz nabłonka, dotyczący wnętrza nabłonka, obowiązujący wewnątrz nabłonka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnabwɔ̃ŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭšnabu̯õŋkovy

Wiktionary

# wewnątrznaczyniowy

istniejący, zachodzący w obrębie naczyń krwionośnych lub limfatycznych

SJP.pl

# wewnątrznarządowy

istniejący, zachodzący w obrębie narządu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz narządu, dotyczący wnętrza narządu, obowiązujący wewnątrz narządu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnaʒɔ̃nˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšnažõndovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narząd mrz.

Wiktionary

# wewnątrznerkowy

istniejący, zachodzący w obrębie nerki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz nerki, dotyczący wnętrza nerki, obowiązujący wewnątrz nerki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnɛrˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭšnerkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nerka ż.

Wiktionary

# wewnątrznosowy

istniejący, zachodzący w obrębie nosa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz nosa, dotyczący wnętrza nosa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnɔˈsɔvɨ, AS: vevnõnṭšnosovy

Wiktionary

# wewnątrzobozowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz obozu, dotyczący wnętrza obozu, obowiązujący wewnątrz obozu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔbɔˈzɔvɨ, AS: vevnõnṭšobozovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. obóz mrz.

Wiktionary

# wewnątrzobwodowy

istniejący, zachodzący w obrębie obwodu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz obwodu, dotyczący wnętrza obwodu, obowiązujący wewnątrz obwodu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔbvɔˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšobvodovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. obwód mrz., obwiedzenie n., obwodzenie n.

czas. obwieść, obwodzić

Wiktionary

# wewnątrzoddziałowy

istniejący, zachodzący w obrębie oddziału

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz oddziału, dotyczący wnętrza oddziału, obowiązujący wewnątrz oddziału

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔdʲd͡ʑaˈwɔvɨ, AS: vevnõnṭšodʹʒ́au̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oddział mrz.

Wiktionary

# wewnątrzokręgowy

istniejący, zachodzący w obrębie okręgu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz okręgu, dotyczący wnętrza okręgu, obowiązujący wewnątrz okręgu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔkrɛ̃ŋˈɡɔvɨ, AS: vevnõnṭšokrẽŋgovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. okręg m.

Wiktionary

# wewnątrzorganizacyjny

istniejący, zachodzący w obrębie organizacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz organizacji, dotyczący wnętrza organizacji, obowiązujący wewnątrz organizacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Identyczne były zresztą tendencje wewnątrzorganizacyjne - choćby gwałtowna rozbudowa aparatu etatowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔrɡãɲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšorgãńizacyi ̯ny

Wiktionary

# wewnątrzorganowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz organu, dotyczący wnętrza organu, obowiązujący wewnątrz organu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔrɡãˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšorgãnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organ mrz.

Wiktionary

# wewnątrzosiedlowy

istniejący, zachodzący w obrębie osiedla

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz osiedla, dotyczący wnętrza osiedla, obowiązujący wewnątrz osiedla

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ba, umieszczono nawet próg spowalniający jazdę, czyli - jak mówią miejscowi - "martwego policjanta", choć uliczka jest spokojna, prawie wewnątrzosiedlowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔɕɛˈdlɔvɨ, AS: vevnõnṭšośedlovy

Wiktionary

# wewnątrzotrzewnowy

istniejący, zachodzący w obrębie otrzewnej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz otrzewnej, dotyczący wnętrza otrzewnej, obowiązujący wewnątrz otrzewnej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔṭʃɛvˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšoṭševnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. otrzewna ż.

Wiktionary

# wewnątrzowodniowy

istniejący, zachodzący w obrębie owodni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz owodni, dotyczący wnętrza owodni, obowiązujący wewnątrz owodni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔvɔdʲˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšovodʹńovy

Wiktionary

# wewnątrzpaństwowy

istniejący, zachodzący w obrębie państwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz państwa, dotyczący wnętrza państwa, obowiązujący wewnątrz państwa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpãj̃ˈstfɔvɨ, AS: vevnõnṭšpãĩ ̯stfovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. wewnątrzpaństwowo

rzecz. państewko n.

Wiktionary

# wewnątrzparafialny

istniejący, zachodzący w obrębie parafii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz parafii, dotyczący wnętrza parafii, obowiązujący wewnątrz parafii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃparaˈfʲjalnɨ, AS: vevnõnṭšparafʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. parafia ż., parafijka ż.

przym. parafialny

Wiktionary

# wewnątrzparlamentarny

istniejący, zachodzący w obrębie parlamentu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz parlamentu, dotyczący wnętrza parlamentu, obowiązujący wewnątrz parlamentu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃparlãmɛ̃nˈtarnɨ, AS: vevnõnṭšparlãmẽntarny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. parlament mrz., parlamentariusz mos.

Wiktionary

# wewnątrzpartyjny

istniejący, zachodzący w obrębie partii; wewnętrznopartyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz partii, dotyczący wnętrza partii, obowiązujący wewnątrz partii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃparˈtɨjnɨ, AS: vevnõnṭšpartyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. partia ż.

Wiktionary

# wewnątrzpasmowy

przymiotnik

(1.1) odbywający się we wnętrzu pasma, dotyczący wnętrza pasma

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpaˈsmɔvɨ, AS: vevnõnṭšpasmovy

Wiktionary

# wewnątrzpałacowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz pałacu, dotyczący wnętrza pałacu, obowiązujący wewnątrz pałacu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpawaˈt͡sɔvɨ, AS: vevnõnṭšpau̯acovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pałac mrz.

Wiktionary

# wewnątrzpęcherzowy

istniejący, zachodzący w obrębie pęcherza

SJP.pl

# wewnątrzplanetarny

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz planetaanety, dotyczący wnętrza planetaanety, obowiązujący wewnątrz planetaanety

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃplãnɛˈtarnɨ, AS: vevnõnṭšplãnetarny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. planeta ż.

Wiktionary

# wewnątrzpochodny

1. pochodzący z wewnątrz;
2. w medycynie: spowodowany procesami zachodzącymi wewnątrz organizmu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pochodzący z wewnątrz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpɔˈxɔdnɨ, AS: vevnõnṭšpoχodny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) endogenny

Wiktionary

# wewnątrzpokoleniowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonego pokolenia

SJP.pl

# wewnątrzportowy

istniejący, zachodzący w obrębie portu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz portu, dotyczący wnętrza portu, obowiązujący wewnątrz portu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpɔrˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšportovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. port m.

Wiktionary

# wewnątrzpowiatowy

istniejący, zachodzący w obrębie powiatu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz powiatu, dotyczący wnętrza powiatu, obowiązujący wewnątrz powiatu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpɔvʲjaˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšpovʹi ̯atovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiat mrz.

Wiktionary

# wewnątrzprzedszkolny

istniejący, zachodzący w obrębie przedszkola

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz przedszkola, dotyczący wnętrza przedszkola, obowiązujący wewnątrz przedszkola

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpʃɛˈṭʃkɔlnɨ, AS: vevnõnṭšpšeṭškolny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przedszkole n.

Wiktionary

# wewnątrzprzemysłowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonego przemysłu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz przemysłu, dotyczący wnętrza przemysłu, obowiązujący wewnątrz przemysłu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ, AS: vevnõnṭšpšẽmysu̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przemysł mrz., przemysłowiec mos.

przysł. przemysłowo

Wiktionary

# wewnątrzpłucny

istniejący, zachodzący w obrębie płuc

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz płuca, dotyczący wnętrza płuca, obowiązujący wewnątrz płuca

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈpwut͡snɨ, AS: vevnõnṭšpu̯ucny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. płuco n.

Wiktionary

# wewnątrzrasowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonej rasy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz rasy, dotyczący wnętrza rasy, obowiązujący wewnątrz rasy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃraˈsɔvɨ, AS: vevnõnṭšrasovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rasa ż.

Wiktionary

# wewnątrzredakcyjny

istniejący, zachodzący w obrębie redakcji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz redakcji, dotyczący wnętrza redakcji, obowiązujący wewnątrz redakcji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po raz pierwszy w historii zabawy wybór był jednak wyjątkowo trudny, bowiem musieliśmy przeprowadzić dodatkowe, wewnątrzredakcyjne głosowanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɛdakˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšredakcyi ̯ny

Wiktionary

# wewnątrzregionalny

istniejący, zachodzący w obrębie określonego regionu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz regionu, dotyczący wnętrza regionu, obowiązujący wewnątrz regionu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɛɟɔ̃ˈnalnɨ, AS: vevnõnṭšreǵõnalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. region mrz.

Wiktionary

# wewnątrzreligijny

istniejący, zachodzący w obrębie określonej religii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz religii, dotyczący wnętrza religii, obowiązujący wewnątrz religii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɛlʲiˈɟijnɨ, AS: vevnõnṭšrelʹiǵii ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. religia ż.

Wiktionary

# wewnątrzresortowy

istniejący, zachodzący w obrębie resortu (ministerstwa); wewnątrzministerialny

SJP.pl

# wewnątrzrodzajowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz rodzaju, dotyczący wnętrza rodzaju, obowiązujący wewnątrz rodzaju

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɔd͡zaˈjɔvɨ, AS: vevnõnṭšroʒai ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzaj mrz.

Wiktionary

# wewnątrzrodzinny

istniejący, zachodzący w obrębie rodziny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz rodziny, dotyczący wnętrza rodziny, obowiązujący wewnątrz rodziny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: vevnõnṭšroʒ́ĩ•ny

Wiktionary

# wewnątrzrządowy

istniejący, zachodzący w obrębie rządu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz rządu, dotyczący wnętrza rządu, obowiązujący wewnątrz rządu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃːɔ̃nˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭ•šõndovy

Wiktionary

# wewnątrzsejmowy

istniejący, zachodzący w obrębie sejmu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz sejmu, dotyczący wnętrza sejmu, obowiązujący wewnątrz sejmu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɛjˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšsei ̯movy

Wiktionary

# wewnątrzsekcyjny

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz sekcji, dotyczący wnętrza sekcji, obowiązujący wewnątrz sekcji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɛkˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšsekcyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sekcja ż.

Wiktionary

# wewnątrzsercowy

istniejący, zachodzący w obrębie serca

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz serca, dotyczący wnętrza serca, obowiązujący wewnątrz serca

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɛrˈt͡sɔvɨ, AS: vevnõnṭšsercovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. serce n.

Wiktionary

# wewnątrzsieciowy

1. dotyczący połączeń telefonicznych w obrębie jednej sieci;
2. dotyczący pracy komputerów w obrębie jednej sieci

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz sieci, dotyczący wnętrza sieci, obowiązujący wewnątrz sieci

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃʲɕɛ̇ˈt͡ɕɔvɨ, AS: vevnõnṭšʹśėćovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sieć ż.

przym. sieciowy

Wiktionary

# wewnątrzsklepowy

istniejący, zachodzący w obrębie sklepu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz sklepu, dotyczący wnętrza sklepu, obowiązujący wewnątrz sklepu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsklɛˈpɔvɨ, AS: vevnõnṭšsklepovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sklep mrz.

Wiktionary

# wewnątrzspołeczny

istniejący, zachodzący w obrębie danego społeczeństwa

SJP.pl

# wewnątrzśrodowiskowy

1. istniejący, zachodzący w obrębie jakiejś grupy środowiskowej;
2. charakterystyczny dla zjawisk występujących w obrębie określonego środowiska naturalnego

SJP.pl

# wewnątrzstanowy

istniejący, zachodzący w obrębie stanu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz stanu, dotyczący wnętrza stanu, obowiązujący wewnątrz stanu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstãˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšstãnovy

Wiktionary

# wewnątrzstawowy

istniejący, zachodzący w obrębie stawu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz stawu, dotyczący wnętrza stawu, obowiązujący wewnątrz stawu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstaˈvɔvɨ, AS: vevnõnṭšstavovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. staw mrz.

Wiktionary

# wewnątrzstrefowy

istniejący, zachodzący w obrębie danej strefy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz strefy, dotyczący strefy, obowiązujący w strefie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstrɛˈfɔvɨ, AS: vevnõnṭšstrefovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. strefa ż.

przym. strefowy

Wiktionary

# wewnątrzstrukturalny

istniejący, zachodzący w obrębie danej struktury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz struktury, dotyczący wnętrza struktury, obowiązujący wewnątrz struktury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstruktuˈralnɨ, AS: vevnõnṭšstrukturalny

Wiktionary

# wewnątrzsylabowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz sylabowy, dotyczący wnętrza sylabowy, obowiązujący wewnątrz sylabowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɨlaˈbɔvɨ, AS: vevnõnṭšsylabovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wewnątrzzgłoskowy

Wiktionary

# wewnątrzsystemowy

istniejący, zachodzący w obrębie danego systemu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz systemu, dotyczący wnętrza systemu, obowiązujący wewnątrz systemu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɨstɛ̃ˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšsystẽmovy

Wiktionary

# wewnątrzszklarniowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz szklarni, dotyczący wnętrza szklarni, obowiązujący wewnątrz szklarni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃːklarʲˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭ•šklarʹńovy

Wiktionary

# wewnątrzszkolny

istniejący, zachodzący w obrębie szkoły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz szkoły, dotyczący wnętrza szkoły, obowiązujący wewnątrz szkoły

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈːkɔlnɨ, AS: vevnõnṭ•školny

Wiktionary

# wewnątrzszpitalny

istniejący, zachodzący w obrębie szpitala

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz szpitala, dotyczący wnętrza szpitala, obowiązujący wewnątrz szpitala

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃːpʲiˈtalnɨ, AS: vevnõnṭ•špʹitalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szpital mrz.

przym. szpitalniczy

Wiktionary

# wewnątrztekstowo

→ wewnątrztekstowy

SJP.pl

#### Patrz:

wewnątrztekstowy

# wewnątrztekstowy

występujący w obrębie tekstu, wśród zdań tworzących tekst; śródtekstowy

SJP.pl

# wewnątrztkankowy

istniejący, zachodzący w obrębie tkanki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz tkanki, dotyczący wnętrza tkanki, obowiązujący wewnątrz tkanki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃtkãŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭštkãŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tkanka ż.

Wiktionary

# wewnątrztrynitarny

przymiotnik relacyjny

(1.1) teol. dziejący się wewnątrz Trójcy Świętej, obowiązujący wewnątrz Trójcy Świętej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zatem Bóg całkowicie, całą swoją osobą i w sposób konieczny angażuje się w relacje wewnątrztrynitarne.

(1.1) W egzystencji wewnątrztrynitarnej Duch Święty jest jednością z konieczności, dla ludzi staje się Darem-Miłością z wolnego wyboru, z nadmiaru hojności i łaskawości Bożej.

Wiktionary

# wewnątrzuczelniany

istniejący, zachodzący w obrębie uczelni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz uczelni, dotyczący wnętrza uczelni, obowiązujący wewnątrz uczelni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃut͡ʃɛlʲˈɲãnɨ, AS: vevnõnṭšučelʹńãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. uczelnia ż.

Wiktionary

# wewnątrzujęciowy

1. ruch wewnątrzujęciowy - ruch wynikający ze zmiany położenia kamery i odpowiadających im zmian punktu widzenia w danym ujęciu;
2. montaż wewnątrzujęciowy - montaż umożliwiający płynną zmianę ośrodka zainteresowania w obrazie filmowym w jednym ujęciu

SJP.pl

# wewnątrzukładowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dziejący się wewnątrz układu, dotyczący wnętrza układu, obowiązujący wewnątrz układu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃukwaˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšuku̯adovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. układ mrz.

Wiktionary

# wewnątrzunijny

istniejący, zachodzący w obrębie unii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz unii, dotyczący wnętrza unii, obowiązujący wewnątrz unii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ja natomiast proponuję zastosowanie teorii europeizacji do okresu transformacji postkomunistycznej w Polsce, a więc wyjście poza schemat wewnątrzunijny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃũˈɲijnɨ, AS: vevnõnṭšũńii ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. unia ż.

Wiktionary

# wewnątrzuniwersytecki

istniejący, zachodzący w obrębie uniwersytetu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz uniwersytetu, dotyczący wnętrza uniwersytetu, obowiązujący wewnątrz uniwersytetu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃũɲivɛrsɨˈtɛt͡sʲci, AS: vevnõnṭšũńiversytecʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. uniwersytet m.

Wiktionary

# wewnątrzurzędowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz urzędu, dotyczący wnętrza urzędu, obowiązujący wewnątrz urzędu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃuʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšužẽndovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. urząd mrz.

przym. urzędniczy

Wiktionary

# wewnątrzustny

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz ust, dotyczący wnętrza ust, obowiązujący wewnątrz ust

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Dla pacjentów aparat wewnątrzustny jest jednak zdecydowanie bardziej komfortowym sposobem leczenia niż sen z nałożoną na twarz maską pompy CPAP — mówi stomatolog.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈustnɨ, AS: vevnõnṭšustny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. usta nmos.

Wiktionary

# wewnątrzustrojowy

istniejący, zachodzący w obrębie danego ustroju

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz ustroju, dotyczący wnętrza ustroju, obowiązujący wewnątrz ustroju

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Organizm pozbawiony żywności przechodzi na odżywianie wewnątrzustrojowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃustrɔˈjɔvɨ, AS: vevnõnṭšustroi ̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) endogenny, endogeniczny

Wiktionary

# wewnątrzuszny

istniejący, zachodzący w obrębie ucha

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz ucha, dotyczący wnętrza ucha, obowiązujący wewnątrz ucha

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈuʃnɨ, AS: vevnõnṭšušny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ucho n.

Wiktionary

# wewnątrzwarstwowy

istniejący, zachodzący w obrębie danej warstwy

SJP.pl

# wewnątrzwątrobowy

istniejący, zachodzący w obrębie wątroby

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz wątroby, dotyczący wnętrza wątroby, obowiązujący wewnątrz wątroby

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɔ̃ntrɔˈbɔvɨ, AS: vevnõnṭšfõntrobovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wątroba ż.

Wiktionary

# wewnątrzwierszowy

istniejący, zachodzący w obrębie wiersza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz wiersza, dotyczący wnętrza wiersza, obowiązujący wewnątrz wiersza

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfʲjɛrˈʃɔvɨ, AS: vevnõnṭšfʹi ̯eršovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiersz mrz.

Wiktionary

# wewnątrzwojewódzki

istniejący, zachodzący w obrębie województwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz województwa, dotyczący wnętrza województwa, obowiązujący wewnątrz województwa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɔjɛˈvut͡sʲci, AS: vevnõnṭšfoi ̯evucʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. województwo n.

Wiktionary

# wewnątrzwojskowy

istniejący, zachodzący w obrębie wojska

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz wojska, dotyczący wnętrza wojska, obowiązujący wewnątrz wojska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɔjˈskɔvɨ, AS: vevnõnṭšfoi ̯skovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojsko n.

przysł. wojskowo

Wiktionary

# wewnątrzwspólnotowy

istniejący, zachodzący w obrębie danej wspólnoty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się we wspólnocie, dotyczący tylko wspólnoty, obowiązujący we wspólnocie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfspulnɔˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšfspulnotovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wspólnotowy

Wiktionary

# wewnątrzwydziałowy

istniejący, zachodzący w obrębie danego wydziału

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz wydziału, dotyczący wnętrza wydziału, obowiązujący wewnątrz wydziału

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɨd͡ʑaˈwɔvɨ, AS: vevnõnṭšfyʒ́au̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wydział mrz.

Wiktionary

# wewnątrzwydzielniczy

istniejący, zachodzący w gruczołach wydzielania wewnętrznego

SJP.pl

# wewnątrzwyrazowy

istniejący, zachodzący w obrębie danego wyrazu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz wyrazu, dotyczący wnętrza wyrazu, obowiązujący wewnątrz wyrazu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɨraˈzɔvɨ, AS: vevnõnṭšfyrazovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wyraz mrz., pseudowyraz mrz.

Wiktionary

# wewnątrzwyznaniowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz wyznania, dotyczący wnętrza wyznania, obowiązujący wewnątrz wyznania

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɨznãˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšfyznãńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wyznanie n.

Wiktionary

# wewnątrzzakonny

istniejący, zachodzący w obrębie zakonu

SJP.pl

# wewnątrzzakładowy

istniejący, zachodzący w obrębie zakładu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz zakładu, dotyczący wnętrza zakładu, obowiązujący wewnątrz zakładu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzakwaˈdɔvɨ, AS: vevnõnḍžzaku̯adovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zakład mrz.

Wiktionary

# wewnątrzzamkowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz zamku, dotyczący wnętrza zamku, obowiązujący wewnątrz zamku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzãmˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžzãmkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zamek m.

Wiktionary

# wewnątrzzdaniowy

istniejący, zachodzący w obrębie zdania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz zdania, dotyczący wnętrza zdania, obowiązujący wewnątrz zdania

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzdãˈɲɔvɨ, AS: vevnõnḍžzdãńovy

Wiktionary

# wewnątrzzespołowy

istniejący, zachodzący w obrębie zespołu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz zespołu, dotyczący wnętrza zespołu, obowiązujący wewnątrz zespołu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzɛspɔˈwɔvɨ, AS: vevnõnḍžzespou̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zespół mrz.

Wiktionary

# wewnątrzzgłoskowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz zgłoski, dotyczący wnętrza zgłoski, obowiązujący wewnątrz zgłoski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzɡwɔˈskɔvɨ, AS: vevnõnḍžzgu̯oskovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wewnątrzsylabowy

Wiktionary

# wewnątrzżołądkowy

istniejący, zachodzący w obrębie żołądka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz żołądka, dotyczący wnętrza żołądka, obowiązujący wewnątrz żołądka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒːɔwɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍ•žou̯õntkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. żołądek mrz.

Wiktionary

# wewnątrzzwiązkowy

istniejący, zachodzący w obrębie danego związku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się wewnątrz związku, dotyczący wnętrza związku, obowiązujący wewnątrz związku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ, AS: vevnõnḍžzvʹi ̯õũ̯skovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. związek mrz.

Wiktionary

# wewnętrze

dawniej: wnętrze

SJP.pl

# wewnętrznie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący wnętrza, środka; w środku, do środka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnętrze n., wnętrzności nmos. lm., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m.

przym. wewnętrzny, wnętrzarski

przyim. wewnątrz

przysł. wewnątrz

Wiktionary

# wewnętrzniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: wewnętrzny

SJP.pl

# wewnętrznojęzykowy

w językoznawstwie: dotyczący wewnętrznej struktury języka; wewnątrzjęzykowy

SJP.pl

# wewnętrznokartlijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wewnętrzną Kartlią, dotyczący Wewnętrznej Kartlii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wewnętrzna Kartlia ż.

Wiktionary

# wewnętrznopartyjny

rzadko: istniejący, zachodzący w obrębie partii; wewnątrzpartyjny

SJP.pl

# wewnętrzność

cecha tego, co jest wewnętrzne w stosunku do innych bytów, właściwe czemuś z natury niezależnie od czynników zewnętrznych; immanentność

SJP.pl

# wewnętrzny

potocznie:
1. oddział chorób wewnętrznych w szpitalu; interna;
2. telefon wewnętrzny;
3. numer telefonu wewnętrznego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

(1.2) taki, który dzieje się w granicach danego kraju

(1.3) taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice

(1.4) dotyczący relacji pomiędzy elementami jakiegoś zamkniętego układu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Włóż to do wewnętrznej kieszeni.

(1.2) Ingerencje Wietnamu w sprawy wewnętrzne kraju w XV w. oraz zakończone klęską wojny z Birmą w XVI w. (…) doprowadziły Laos do anarchii.

(1.3) Pragnę, aby moje życie osobiste odzwierciedlało całe moje wewnętrzne piękno.

(1.4) Ateizm, który akceptuje istnienie boga, brzmi nieco jak wewnętrzna sprzeczność. Jak wegetarianin jedzący mięso.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ, AS: vevnẽnṭšny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnętrze n., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m., wnętrzności nmos.

przym. wnętrzarski

przyim. wewnątrz

przysł. wewnątrz, wewnętrznie

Wiktionary

# weyssenhoff

- Henryk Weyssenhoff
- Jan Weyssenhoff (fizyk)
- Jan Weyssenhoff (generał)
- Józef Weyssenhoff (pisarz)
- Józef Weyssenhoff (publicysta)
- Teresa Weyssenhoff

Wikipedia

# weź

potocznie: wykrzyknienie wzmacniające przekaz, używane wraz z trybem rozkazującym różnych czasowników, np. weź przestań

SJP.pl

# węza

cienki arkusz sprasowanego wosku pszczelego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pszcz. zaczątek plasterastra z wosku o wyglądzie wafla, umieszczany w ramce i stanowiący podstawę do budowy plasterastra wosku

Wiktionary

Węza – używany w pszczelarstwie szablon z wytłoczonymi kształtami komórek plastra pszczelego umieszczany w ramce. Rozmiar dostosowany jest do wielkości i kształtu ramki, najczęściej prostokątny.

Węzę wyrabia się z wosku pszczelego I klasy. Powinna mieć zapach swoisty dla wosku, który lekko pachnie miodem. Barwa węzy powinna być jednolita od jasnożółtej do ciemnożółtej, z odcieniem białym lub pomarańczowym. Jej powierzchnia musi być sucha i czysta, bez szarych lub białych plam, a brzegi równo obcięte pod kątem prostym.

Wikipedia

# wezbranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wezbrać.

Wiktionary

Wezbranie – wysoki stan wody w rzece, wywołany zwiększonym zasileniem koryta podczas opadów lub roztopów, spiętrzeniem wody spowodowanym zatorem lodowym lub podwyższeniem bazy drenażu w ujściowym odcinku rzeki podczas sztormu. W polskiej terminologii geograficznej wezbrania przynoszące szkody materialne i społeczne nazywa się powodziami.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wzbieranie n.

czas. wezbrać dk., wzbierać ndk.

Wiktionary

# wezbraniowy

→ wezbranie

SJP.pl

#### Patrz:

wezbranie

# wezbrany

podniesiony powyżej normalnego poziomu

SJP.pl

# węże

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Serpentes|Linnaeus|ref=tak., podrząd gadów z rzędu łuskonośnych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: wąż

Wiktionary

Węże (Serpentes) – podrząd gadów z rzędu łuskonośnych. Charakteryzują się wydłużonym, beznogim ciałem i aparatem szczękowym umożliwiającym niezwykle szerokie rozwarcie paszczy, a co za tym idzie połykanie ofiar w całości, brakiem błony bębenkowej i ucha środkowego. Liczba kręgów, które mają (podobnie jak u waranów) dodatkowe powierzchnie stawowe, może sięgać 400. Węże (jadowite i właściwe) mają tylko jedno (prawe) płuco (dusiciele mają dwa), wydłużoną wątrobę, nerki ułożone jedna za drugą.Mają dobrze rozwinięty narząd Jacobsona. Węże są grupą monofiletyczną. Rozmnażają się płciowo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Działem zoologii zajmującym się wężami jest ofiologia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąż mzw.

Wiktionary

# wezera

rzeka w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;

Wiktionary

Wezera (niem. Weser) – rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy; długość: 733 km (od źródeł Werry), powierzchnia dorzecza: 45,5 tys. km².

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wezerski

Wiktionary

# wężerów

Wężerów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki, przy drodze DK7.

Wikipedia

# wezerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wezerą, dotyczący Wezery

przymiotnik

(2.1) daw. wezyrski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na obszarze Swebii Tacyta wyróżnia się kulturę Germanów reńsko-wezerskich, krąg nadłabski (Niemcy, Czechy, Słowację), kulturę wielbarską i przeworską (Polska).

(2.1) Wezer sam i chan samotnie uciekli, namioty ich i co w nich było na łup poszły. Chorągiew, koń, szabla, kałkan, wezerskie wzięte sic..

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wezera ż.

Wiktionary

# wężewo

3 miejscowości w Polsce:

- Wężewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krasne
- Wężewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Kowale Oleckie
- Wężewo – wieś w woj.warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Orzysz

Wikipedia

# węzeł

1. splątane miejsce na sznurku (np. węzeł marynarski)
2. w wyrażeniu "węzeł gordyjski": problem pozornie trudny do rozwiązania, wymagający sprytu
3. miejsce przecięcia się kilku szlaków komunikacyjnych (np. kolejowy)
4. jednostka prędkości stosowana na morzu (1 mila morska na godzinę)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;

(1.2) mar. metrol. nawig. meteorol. jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii - prędkości wiatrów;

(1.3) przen. więź łącząca ludzi (i nie tylko)

(1.4) ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne

(1.5) problem trudny do rozwiązania

(1.6) bot. zgrubienie łodygi z którego wyrasta liść

(1.7) mat. dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;

(1.8) daw. jednostka długości, 48 stóp;

(1.9) astr. punkt, w którym płaszczyzna orbity ciała niebieskiego przecina się z ekliptyką

(1.10) daw. prezent urodzinowy lub imieninowy

Wiktionary

Węzeł – sposób wyginania i przeplatania materiałów (lin, sznurów, nici) wokół samych siebie czy innych przedmiotów. Materiały mogą być pochodzenia roślinnego, zwierzęcego, mineralnego i mieszane.

Służy do łączenia, mocowania oraz skracania lin, sznurków czy innych podobnych materiałów poprzez odpowiednie wiązanie lub przeplatanie. Może służyć do łączenia ze sobą dwóch lub więcej lin, mocowania lin do innych przedmiotów czy do formowania pętli.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żeglarze znają wiele rodzajów węzłów służących m.in. do łączenia lin lub cumowania.

(1.1) Spod welonu na głowie wyglądały ogromne czarne włosy, skręcone w węzeł. (B. Prus: Faraon)

(1.2) Niszczyciel pędził z prędkością 43 węzłów.

(1.3) Między tymi ludźmi a ziemią, której się pozbywają, widocznie pękł węzeł, łączący rolnika z rolą. (B. Prus: Kroniki tygodniowe)

(1.4) Obstawiliśmy wszystkie węzły, nawet mysz się nie przeciśnie na drugą stronę rzeki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃w̃zɛw, AS: vẽũ̯zeu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. węzełek

przym. węzełkowy, węzłowy, węzłowaty, węźlasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) supeł

(1.6) kolanko

(1.10) wiązanie, wiązarek, gwara. wiązarko

Wiktionary

# węzełeczek

zdrobnienie od: węzełek

SJP.pl

# węzełek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały węzeł; zdrobn. od: węzeł

Wiktionary

- Węzełek (rzeźba),
- węzełek (anatomia) (łac. nodus),
- węzełek (łac. nodulus) może też oznaczać zgrubiałe miejsce zetknięcia się żyłki analnej z aksylarną w przednim skrzydle niektórych gryzków (Psocoptera).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. węzeł m.

Wiktionary

# węzełkowy

przymiotnik od: węzełek

SJP.pl

# wezgłówek

dawniej: poduszka lub materacyk pokryte skórą lub ozdobnym materiałem; wezgłowie

SJP.pl

# wezgłowie

1. oparcie łóżka od strony głowy;
2. oparcie pod głowę; podgłówek; zagłówek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poprzeczna, zwykle podwyższona ściana łóżka, o którą opiera się poduszkę

Wiktionary

Sklepienie – konstrukcja budowlana o przekroju krzywoliniowym, służąca do przykrycia od góry przestrzeni pomieszczenia w budynku (w konstrukcji inżynierskiej), ograniczona murami, łękami, belkami itp. Oparta na kolumnach, filarach, arkadach. Wykonana z kamienia (klińców), cegieł, betonu lub żelbetu i mająca, ze względu na możliwość tworzenia urozmaiconych form, znaczny wpływ na wygląd i architektoniczny wyraz danego pomieszczenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. głowa ż.

Wiktionary

# węziej

stopień wyższy od przysłówka: wąsko

SJP.pl

# węzina

1. część tarczycy łącząca ze sobą jej lewy i prawy płat;
2. dawniej: cieśnina, przesmyk

SJP.pl

- część tarczycy

Wikipedia

# węźlasty

pełen węzłów, zgrubień; węzłowaty

SJP.pl

# węźlica

drabina sznurowa do wchodzenia na maszty

SJP.pl

# wężogłów

ryba drapieżna występująca w Chinach

SJP.pl

Channa argus – gatunek słodkowodnej, drapieżnej ryby okoniokształtnej z rodziny żmijogłowowatych (Channidae). Poławiany jako ryba konsumpcyjna. Spotykany w akwariach publicznych. W 2018 został uznany jednym z ośmiu gatunków inwazyjnych stanowiących największe zagrożenie dla bioróżnorodności i ekosystemów w Europie.

Wikipedia

# wężogłówka

wężogłówka australijska - gatunek żółwia z rodziny matamatowatych; żółw wężoszyi

SJP.pl

# wężojad

azjatycki ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

# wężorowe

nadrząd ryb promieniopłetwych; gardłopłetwe

SJP.pl

Gardłopłetwe, wężorowe (Stenopterygii) – nadrząd ryb promieniopłetwych z infragromady doskonałokostnych (Teleostei) obejmujący jeden rząd:

- wężorokształtne (Stomiiformes).

Gardłopłetwe żyją w morskich głębinach, gdzie panują wieczne ciemności i ogromne ciśnienie. Są doskonale przystosowane do tego nieprzyjaznego środowiska. Większość gatunków poluje z wykorzystaniem świetlnego wabika, który przyciąga ofiary. Wiele wężorokształtnych ma duży otwór gębowy, uzbrojony w długie, ostre zęby. Część przedstawicieli nadrzędu odbywa regularne wędrówki pionowe: noce spędza w głębinach, w dzień natomiast bytuje w płytszych wodach. Jednym z przystosowań gardłopłetwych do życia w takim, a nie innym środowisku jest obojnactwo, bowiem w ciemnych głębinach trudno jest znaleźć partnera.

Wikipedia

# wężoszyi

żółw wężoszyi - gatunek żółwia z rodziny matamatowatych; wężogłówka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający wężową szyję

Wiktionary

# wężoszyjny

żółwie wężoszyjne - rodzina żółwi z podrzędu żółwi bokoszyjnych

SJP.pl

# wężowate

rodzina węży licząca ponad 1800 gatunków, w większości niejadowitych, występujących na obszarze Eurazji, obu Ameryk, Afryki i Australii; węże właściwe

SJP.pl

Połozowate (Colubridae) – rodzina węży z grupy Alethinophidia. Inne nazwy używane dla tej rodziny to wężowate lub węże właściwe.

Do rodziny połozowatych należy większość obecnie żyjących węży. W maju 2025 należało do niej 2156 z 4187 znanych gatunków węży, czyli około 51,5%.

Wikipedia

# wężowaty

przypominający kształtem węża, podobny do węża

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który przypomina kształtem węża

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąż mzw./mrz.

przym. wężowy

przysł. wężowato

Wiktionary

# wężowiaczek

wystrój wężowiaczek - motyl z rodziny wystrojowatych, występujący w Europie i Afryce; niebezpieczny szkodnik drzew, zwłaszcza owocowych

SJP.pl

# wężowidło

szkarłupień o ciele podzielonym na wyraźnie wyodrębnioną tarczę centralną i pięć walcowatych, długich i ruchliwych ramion, zamieszkujący dna mórz o dużym i średnim zasoleniu

SJP.pl

Wikipedia

# wężowiec

minerał o barwie zielonkawej, przechodzącej w czarną lub żółtą, stosowany jako kamień drogowy i budowlany; serpentyn

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Wężowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Mogielnica
- Wężowiec – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański

1 część miejscowości w Polsce:

- Wężowiec – część miasta Niepołomice w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Niepołomice

Wikipedia

# wężowisko

1. legowisko wężów;
2. przenośnie: coś splątanego, skłębionego

SJP.pl

# wężówka

obejmujący 4 gatunki rodzaj z rzędu pełnopłetwych; dobrze nurkujący ptak o długim dziobie i długiej szyi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Anhingidae|ref=tak.;

Wiktionary

- Wężówka – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Wydminy
- Wężówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Jadów
- Wężówka – szczyt w Karkonoszach w obrębie Śląskiego Grzbietu
- Wężówka – rów, dopływ Śniardw, w województwie warmińsko-mazurskim
- Wężówka – strumień, dopływ jeziora Glinna Wielka w Puszczy Bukowej w województwie zachodniopomorskim
- Wężówka – struga, dopływ Mrowli
- Wężówka – rów, dopływ Babulówki
- Wężówka – jezioro w zachodniej części Pojezierza Zachodniopomorskiego na Równinie Pyrzycko-Stargardzkiej, źródło strumienia o tej samej nazwie
- Wężówka – rodzaj paproci
- wężówki – rodzina ptaków z rzędu pełnopłetwych
  - wężówka amerykańska
  - wężówka indyjska
  - wężówka australijska
  - wężówka afrykańska

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Udało nam się zrobić zdjęcie wężówce.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. wąż mzw./mrz., wężówki lm nm., wężyk mzw./mrz., Wężyk mos./ż., wężykowanie n.

  przym. wężowy, węży, wężykowy, wężykowaty

  przysł. wężowo, wężykowato

  Wiktionary

# wężówki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Anhingidae|Reichenbach|ref=tak., monotypowa rodzina ptaków z rzędu głuptakowych;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M., B. i W. lm. od: wężówka

Wiktionary

Wężówki (Anhingidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu głuptakowych (Suliformes).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Samice wężówek są jaśniejsze od samców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wężówka ż.

Wiktionary

# wężownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rura w kształcie spirali przez którą przepływa ciecz w celu ogrzewania lub wyziębienia

Wiktionary

- Spiralna rura stosowana w przemyśle wprowadzająca czynnik chłodzący lub grzewczy
- Rodzaj sukulentu
- Rodzaj kolubryny
- Przystanek kolejowy

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wężowy

Wiktionary

# wężownicowy

→ wężownica

SJP.pl

#### Patrz:

wężownica

# wężownik

rdest wężownik, roślina lecznicza, częściowo pod ochronną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Wiktionary

- Wężownik – gwiazdozbiór
- rdest wężownik – gatunek rośliny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃w̃ˈʒɔvʲɲik, AS: vẽũ̯žovʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wężownik mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Oph

Wiktionary

# wężowy

przymiotnik od: wąż

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla węża; dotyczący, odnoszący się do węża

(1.2) wykonany ze skóry węża

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛ̃w̃ˈʒɔvɨ, AS: vẽũ̯žovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wężówka ż., wąż m., wężownica ż., wężyk m.

przysł. wężowo

przym. wężowaty

Wiktionary

# wężowłosy

o jędzy, gorgonie: mająca na głowie węże zamiast włosów

SJP.pl

# weżreć

1. o zwierzętach: zjeść; zeżreć;
2. potocznie:
a) zjeść dużo i łapczywie; zeżreć, zszamać, wszamać, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, opędzlować;
b) zużyć jakieś zasoby; zeżreć;
c) wciągnąć coś w głąb i zniszczyć;
d) wchłonąć;
3. weżreć się -
a) wbić się w coś;
b) wgryźć się zębami, kłami itp.;
c) potocznie: rozciągając się na jakimś obszarze, wejść na inny teren; wciąć się;
d) potocznie: wniknąć w głąb czegoś, trawiąc i niszcząc;
e) potocznie: podrażnić, powodując pieczenie lub łzawienie;
f) o myślach, zjawiskach: zostawić trwały, negatywny ślad

SJP.pl

# węższy

stopień wyższy od przymiotnika: wąski

SJP.pl

# wezuwian

minerał, zasadowy krzemian wapnia, magnezu, żelaza i glinu; idokraz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Wezuwian (idokraz) – minerał z gromady krzemianów wyspowych, należy do minerałów szeroko rozpowszechnionych, występuje w bardzo wielu regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od Wezuwiusza, minerał odkryto bowiem w produktach erupcyjnych tego włoskiego wulkanu (A.G. Werner, 1795 r.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na wezuwianach często obserwujemy smużystość barw.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈzuvʲjãn, AS: vezuvʹi ̯ãn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) idokraz

Wiktionary

# wezuwiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Wezuwiuszem, dotyczący Wezuwiusza, leżący nieopodal Wezuwiusza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozważania nad obydwoma wezuwiańskimi listami Pliniusza przebiegały dwutorowo: część badaczy starała się na podstawie listów ustalić szczegółowy przebieg wypadków w dniach kataklizmu; (…) inni zajęli się natomiast literackim aspektem listów (…)

(1.1) Konieczność wyodrębnienia z całości kolekcji obiektów, które nie mogą być pokazywane szerokiej publiczności, doprowadziła do powstania nowoczesnego rozumienia słowa „pornografia”, które zostało zaadaptowane do oznaczenia niewygodnych zbiorów z miast wezuwiańskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wezuwiusz mrz.

Wiktionary

# wezuwiusz

wulkan we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wulkan we Włoszech;

Wiktionary

Wezuwiusz (łac. Vesuvius, wł. Vesuvio) – wulkan na terenie Włoch, na Półwyspie Apenińskim, nad Zatoką Neapolitańską. Jedyny czynny wulkan leżący bezpośrednio na kontynencie europejskim. Skałą wylewną Wezuwiusza jest lawa aa, której stare potoki leżą na zboczach wulkanu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wybuch Wezuwiusza zniszczył starożytne miasto Pompeje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛˈzuvʲjuʃ, AS: vezuvʹi ̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wezuwiański

Wiktionary

# wezwać

1. przywołać, zobowiązać do przybycia;
2. apelować, domagać się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wzywać)

(1.1) dokonany od|wzywać.

(1.2) stpol. nazwać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj szef wezwał mnie do swojego gabinetu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛzvat͡ɕ, AS: vezvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wezwanie n., zawezwanie n.

czas. wzywać, zawezwać dk.

Wiktionary

# wezwanie

1. przywołać, zobowiązać do przybycia;
2. apelować, domagać się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wezwać.

(1.2) pisemny, urzędowy nakaz, pismo wzywające do stawienia się lub dopełnienia formalności itp.

(1.3) apel, odezwa

(1.4) daw. nazwa, imię, tytuł

Wiktionary

- wezwanie – rodzaj modlitwy
- wezwanie – w postępowaniu administracyjnym żądanie stawienia się w wyznaczonym miejscu i czasie
- wezwanie – religijne, np. kościoła lub parafii
- Wezwanie – albański film fabularny z 1976 r.
- Wezwanie – polski film fabularny z 1971 r. na podstawie powieści Juliana Kawalca
- Wezwanie – polski film fabularny z 1996 r., za który Jadwiga Jankowska-Cieślak otrzymała nagrodę za rolę drugoplanową kobiecą na 22. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w 1997 r.
- Wezwanie – powieść Johna Grishama z 2002 r.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na to uprzejme wezwanie, jakby spod ziemi zjawił się opalony wiejski młodzian, w dość starannie połatanej sukmance i dość obficie dziegciem wysmarowanych butach.

(1.2) Dostałem wezwanie do sądu. Będą sądzić mojego sąsiada za rzekome paserstwo.

(1.3) W siłowni wybuchł pożar i kapitan kazał nadać wezwanie o pomoc.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛzˈvãɲɛ, AS: vezvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wezwa ż., zawezwanie n.

czas. wezwać, zawezwać, wzywać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) przest. cytacja

(1.3) apel, odezwa, orędzie, wezwa

(1.4) nazwa, imię, tytuł

Wiktionary

# wężyca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. samica węża

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąż m.

Wiktionary

# wężyczyn

Wężyczyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Latowicz.

Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego.

W latach 1526–1795 wieś należała do starostwa latowickiego. W latach 1795–1809 – pod zaborem austriackim. Od 1809 r. w Księstwie Warszawskim, guberni warszawskiej, powiecie siennickim, a od 1866 r. w powiecie mińskim (od 1868 nazwa powiatu nowomiński). W latach 1870–1954 należała do gminy Łukówiec, w latach 1955-1972 – do Gromadzkiej Rady Narodowej w Jeruzalu, od 1973 r. należy do gminy Latowicz. W latach 1919–1939 była w granicach województwa warszawskiego, 1939-1945 w Generalnym Gubernatorstwie, 1946-1975 w województwie warszawskim, od 1975 do 1998 r. – w granicach województwa siedleckiego. Od 1999 r. znajduje się w województwie mazowieckim.

Wikipedia

# wężyk

1. zdrobnienie od: wąż;
2. coś o falistym, krętym kształcie;
3. linia falista; zygzak;
4. przedstawiciel rodziny węży łuskonośnych;
5. narzędzie formierskie w kształcie litery "s"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

- Wężyk – miejscowość w województwie mazowieckim
- wężyk – rodzaj haftu używanego w Wojsku Polskim
- „wężyk” – gra komputerowa
- wężyk spustowy – urządzenie używane w fotografii
- znak pisarski (~), zwany również tyldą

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wężyk mzw., wężówka ż.

Wiktionary

# wężykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. kolej. niestabilność jazdy pojazdów szynowych, zwłaszcza przy dużych prędkościach na torach prostych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas przejazdów technicznych trasą PST z maksymalną prędkością 70 km/h w pojazdach typu Moderus Gamma zaobserwowano tzw. wężykowanie – wyjaśnia Agnieszka Smogulecka, rzeczniczka MPK Poznań.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wężyk mzw./mrz.

Wiktionary

# wężykowate

rodzina węży z rzędu łuskonośnych; wężyki, węże nitkowate

SJP.pl

# wężykowaty

1. podobny do węża; wijący się, kręty, zygzakowaty;
2. o cechach wężykowatych (rodzina węży)

SJP.pl

# wężykowy

przymiotnik od: wężyk

SJP.pl

# wężymord

pospolita roślina o żółtych kwiatach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zob. wężymord czarny korzeń.

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siać, póki ziemia nie zamarznie: marchew, pietruszkę, szpinak nowozelandzki, cząber, marek cukrowy, szparagi, wężymord.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąż mzw./mos./mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skorzonera, wężymord czarny korzeń

Wiktionary

# wężynka

mała ryba o smukłym ciele z rodziny igliczniowatych

SJP.pl

Wężynka (Nerophis ophidion) – gatunek morskiej ryby z rodziny igliczniowatych (Syngnathidae).

Wikipedia

# wezyr

dostojnik państwowy w wielu krajach Wschodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) najważniejszy urzędnik na dworze kalifów;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛzɨr, AS: vezyr

Wiktionary

# wezyrat

1. urząd, godność wezyra;
2. okres sprawowania władzy przez wezyra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. urząd lub godność wezyra; też: okres sprawowania władzy przez wezyra

Wiktionary

# wezyrostwo

urząd wezyra

SJP.pl

# wezyrski

→ wezyr

SJP.pl

#### Patrz:

wezyr

# węzłobaldachowy

seler węzłobaldachowy - gatunek roślin z rodziny selerowatych; pęczyna węzłobaldachowa

SJP.pl

# węzłowatość

1. giętkość i elastyczność liny;
2. cecha czegoś wyrażonego w niewielu słowach; zwięzłość

SJP.pl

# węzłowaty

pełen węzłów, zgrubień; węźlasty

SJP.pl

# węzłówka

Węzłówka, kątnica, wiązanie kątowe - wiązanie działające w jednej płaszczyźnie. Płaski element konstrukcyjny wspomagający łączenie belek w konstrukcji kratowej, przymocowany do obu tych belek bezpośrednio przy miejscu ich łączenia. Może wspomagać również łączenie belki z płaszczyzną. Węzłówka wzmacnia połączenia tych elementów przede wszystkim ze względu na zginanie oraz odciąganie.

Wikipedia

# węzłowość

→ węzłowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest węzłowe

Wiktionary

#### Patrz:

węzłowy

#### Powiązane:

przym. węzłowy

przysł. węzłowo

Wiktionary

# węzłowy

1. taki, w którym krzyżują się przewody, szlaki komunikacyjne itp.;
2. mający zasadnicze znaczenie

SJP.pl

# wełdkówko

Wełdkówko (do 1945 r. niem. Klein Voldekow) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 osada należała do województwa koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku osada miała 32 stałych mieszkańców. Osada wchodzi w skład sołectwa Tyczewo.

Wikipedia

# wełdkowo

Wełdkowo (niem. Groß Voldekow) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 osada należała do województwa koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku osada miała 45 stałych mieszkańców. Osada wchodzi w skład sołectwa Smęcino. Najwyżej położona miejscowość gminy (135 m n.p.m.).

Wikipedia

# wełenka

zdrobnienie od: wełna

SJP.pl

# wełeński

przymiotnik od: Wełna (rzeka, miejscowość)

SJP.pl

# wełgiwać

dawniej: kłamiąc, wmawiać coś komuś

SJP.pl

# wełmice

Wełmice (dawna niem. nazwa Wellmitz) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# wełmin

Wełmin – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

# wełn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. fala morska

forma rzeczownika.

(2.1) lm. D. zob. wełna.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Minąwszy zatem wyspę, ujrzałem w tej chwili jakby dym i wełn wielki łamiący się z grzmotem.

Wiktionary

# wełna

sierść niektórych zwierząt, stanowiąca surowiec włókienniczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów

(1.2) włók. kraw. tkanina, wyrób z wełny (1.1)

(1.3) sztuczny surowiec przypominający wełnę (1.1)

(1.4) stpol. fala

Wiktionary

Wełna – włókno naturalne białkowe uzyskiwane z okrywy włosowej (sierści) owiec i jagniąt. Mianem wełny określa się także sierść takich zwierząt jak lamy, wielbłądy, kozy, króliki i inne, przy czym w międzynarodowych klasyfikacjach towarowych ten rodzaj włókien pochodzenia zwierzęcego klasyfikowany jest jako cienka sierść zwierzęca. Włókno wełniane ma charakterystyczne cechy (karbikowatość, łuskowatość, zawiera lanolinę), dzięki którym nadaje się doskonale do wytwarzania wysokiej jakości wyrobów włókienniczych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzięki wełnie owcom jest ciepło.

(1.2) Również sweter z wełny jest bardzo ciepły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛwna, AS: veu̯na

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wełniak mrz., wełnianka ż., wełniarka ż., wełniarstwo n., wełniarz mos., wełnica ż., wełnictwo n., wełnienie n., wełnowiec mzw., Wełnowiec mrz.

:: zdrobn. wełenka ż.

czas. wełnić

przym. wełniany, wełniarski, wełniasty, wełnisty, półwełniany

przysł. wełnisto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) runo

(1.4) stpol. wełń

Wiktionary

# wełniaczek

rodzaj nietoperzy z rodziny mroczkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wełniak

Wiktionary

Wełniaczek (Kerivoula) – rodzaj ssaków z podrodziny wełniaczków (Kerivoulinae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wełniak m.

Wiktionary

# wełniak

1. gatunek małej małpy
2. wysokie drzewo z rodziny wełniakowatych; serecznik
3. rodzaj tkaniny
4. strój z wełniaku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruba tkanina samodziałowa tkana zwykle w barwne pasy

(1.2) wyrób z grubej tkaniny samodziałowej

(1.3) syst. dendr. nazwa systematyczna|Bombax|L.|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny ślazowatych, obejmujący osiem gatunków;

(1.4) dendr. drzewo z rodzaju wełniak (1.3)

Wiktionary

Wełniak, wełnik (Lagothrix) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny czepiaków (Atelinae) w obrębie rodziny czepiakowatych (Atelidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Dzieci zdrowym pokarmem żywione, wytrwałe na zimno i niepogody, a przecież opatrzone na zimę w obuwie i wełniaki (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wełna ż., wełnistość ż.

:: zdrobn. wełniaczek m.

czas. wełnić ndk., zwełnić dk.

przym. wełniany, wełnisty, wełniasty

Wiktionary

# wełniakowate

rodzina z klasy dwuliściennych obejmująca około 200 gatunków roślin drzewiastych rosnących w krajach tropikalnych, głównie w Ameryce Południowej

SJP.pl

Wikipedia

# wełniakowaty

o cechach wełniakowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# wełniakowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Bombacoideae|Burnett|ref=tak., podrodzina roślin w obrębie rodziny ślazowatych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Puchowiec zaliczany jest do wełniakowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wełniak mrz.

Wiktionary

# wełnianeczka

roślina z rodziny turzycowatych

SJP.pl

Wełnianeczka (Trichophorum L.) – rodzaj roślin z rodziny ciborowatych (Cyperaceae). Należy do niego 10–21 gatunków. Zasięg obejmuje obszary okołobiegunowe na półkuli północnej, sięgając do strefy klimatu umiarkowanego oraz pasm górskich w południowo-wschodniej Azji i Andów na kontynentach amerykańskich. W Polsce występują dwa gatunki: wełnianeczka alpejska T. alpinum i wełnianeczka darniowa T. cespitosum.

Wikipedia

# wełnianka

rodzaj z rodziny turzycowatych - rośliny podobne do traw; wełnica

SJP.pl

Wełnianka (Eriophorum) – rodzaj roślin należący do rodziny ciborowatych. Należy tu około 25 gatunków występujących głównie w strefie klimatu chłodnego i arktycznego oraz na terenach górskich półkuli północnej. Do polskiej flory należą cztery gatunki: wełnianka delikatna (E. gracile), pochwowata (E. vaginatum), szerokolistna (E. latifolium) i wąskolistna (E. angustifolium).

Wikipedia

# wełniankowy

→ wełnianka, np. mszar wełniankowy

SJP.pl

# wełniany

przymiotnik

(1.1) wykonany z wełny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zimą zawsze noszę wełniane skarpetki.

(1.1) Na sznurze wisiał szary wełniany sweter.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɛwʲˈɲãnɨ, AS: veu̯ʹńãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wełna ż., wełnowiec m., Wełnowiec m., wełnianka ż., wełenka ż., wełniak m.

przym. wełnisty, półwełniany

Wiktionary

# wełnica

1. rodzaj z rodziny turzycowatych - rośliny podobne do traw; wełnianka;
2. materiał wełniany

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Wełnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
- Wełnica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek

Wikipedia

# wełnin

Wełnin – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# wełnistoręki

krab wełnistoręki - gatunek kraba z rodziny Varunidae; krab wełnistoszczypcy

SJP.pl

# wełnistoszczypcy

krab wełnistoszczypcy - gatunek kraba z rodziny Varunidae; krab wełnistoręki

SJP.pl

# wełnistowłosy

o sierści, rzadziej włosach: przypominający wełnę owiec

SJP.pl

# wełnisty

1. o zwierzętach: porosły wełną, hodowany dla wełny;
2. podobny do wełny np. owiec; kędzierzawy, skręcony, splątany;
3. przypominający puszyste kłęby nieprzędzonej wełny; kłębiasty, pierzasty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) porosły wełną

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wełna ż., wełenka ż., wełniak m.

przym. wełniany

Wiktionary

# wełnodajny

dający wełnę, dostarczający wełny

SJP.pl

# wełnomierz

przyrząd do mierzenia grubości włosa wełny albo tkaniny wełnianej; eriometr

SJP.pl

# wełnonośny

obfitujący w wełnę; dostarczający wełny

SJP.pl

# wełnopodobny

mający niektóre właściwości wełny; przypominający wełnę

SJP.pl

# wełnowcowate

rodzina niewielkich owadów z podrzędu pluskwiaków równoskrzydłych; wyspecjalizowane pasożyty roślin

SJP.pl

Wełnowcowate, czerwce mączyste (Pseudococcidae) – rodzina owadów z rzędu pluskwiaków. Samice i larwy czerwców z tej rodziny mają ciało pokryte woskowatą wydzieliną.

Wikipedia

# wełnowcowaty

o cechach wełnowcowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# wełnowczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wełnowca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Już od rana tłum wełnowczan wyczekiwał chwili, kiedy eksplodują ładunki i runą hutnicze kominy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wełnowiec n.

:: fż. wełnowczanka ż.

przym. wełnowiecki, podwełnowiecki

Wiktionary

# wełnowczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wełnowca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Załężanki, wełnowczanki, wszystkie one katowiczanki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wełnowiec n.

:: fm. wełnowczanin m.

przym. wełnowiecki, podwełnowiecki

Wiktionary

# wełnowiec

owad z rzędu pluskwiaków, szkodnik roślin doniczkowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Katowic;

Wiktionary

Wełnowiec (niem. Ignatzdorf, Hohenlohehütte) – część Katowic, położona w północnym rejonie miasta, na Wzgórzach Chorzowskich, na obszarze dzielnicy Wełnowiec-Józefowiec.

Jego początki sięgają XVII wieku, z czego jako osadę pierwszy raz Wełnowiec wzmiankowano w 1739 roku. Pod koniec XVIII wieku zaczęła się rozwijać na obszarze Wełnowca działalność przemysłowa – najpierw górnictwo węgla kamiennego, a potem hutnictwo żelaza i cynku. W latach 70. XIX wieku wybudowano hutę cynku „Hohenlohe” (późniejsze Zakłady Cynkowe „Silesia” w Katowicach), która od 1905 roku była w zarządzie spółki Hohenlohe-Werke, potem zaś powstały inne zakłady przemysłowe, w tym FASING i OPTA. W 1924 roku powstała gmina Wełnowiec, do której włączono Józefowiec i kolonie: Agnieszka, Alfred i Fryderyka. W 1951 roku gmina Wełnowiec stała się częścią Katowic, a od 1991 roku Wełnowiec stanowi część dzielnicy Wełnowiec-Józefowiec.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasie plebiscytu za przynależnością Górnego Śląska do Polski głosowało sześćdziesiąt siedem procent ludności Wełnowca.

(1.1) To prawda, że zamknęli hutę na Wełnowcu?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wełna ż., wełnowczanin mos., wełnowczanka ż.

przym. wełnowiecki, podwełnowiecki, wełniany

Wiktionary

# wełnowiecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Wełnowca, związany z Wełnowcem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Całkiem niedawno wygaszono wełnowieckie piece.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wełnowiec m., wełnowczanin m., wełnowczanka ż.

przym. podwełnowiecki

Wiktionary

# wełpin

Wełpin – (niem. 1942-1945 Welpen) wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Lubiewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 188 mieszkańców. Jest dziesiątą co do wielkości miejscowością gminy Lubiewo.

Wikipedia

# wełtawa

rzeka w Czechach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wiktionary

Wełtawa (cz. Vltava, niem. Moldau) – najdłuższa rzeka w granicach Czech, lewy, największy dopływ Łaby. Długość – 435 km, powierzchnia zlewni – 28 tys. km².

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɛwˈtava, AS: veu̯tava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Powełtawie n., wełtawit n.

przym. nadwełtawski, wełtawski, powełtawski

Wiktionary

# wełtawski

→ Wełtawa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wełtawą, dotyczący Wełtawy

Wiktionary

#### Patrz:

Wełtawa

#### Przykłady

(1.1) Zapora jest częścią wełtawskiej kaskady energetycznej, przy czym niżej położone są dalsze zbiorniki: Kamyk, Slapy, Stiechovice, Wrane, jak również i miasto Praga.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wełtawa ż., Powełtawie n.

przym. nadwełtawski, powełtawski

Wiktionary

# wf

[czytaj: wu-EF] skrót od: wychowanie fizyczne - przedmiot szkolny, obejmujący ćwiczenia gimnastyczne, gry sportowe itp., mający wspomagać prawidłowy rozwój fizyczny uczniów; także lekcja tego przedmiotu; wf.

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = eduk. wychowanie fizyczne;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) VIb przed matematyką ma WF, dlatego regularnie spóźnia się na lekcje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wuef mrz., wuefista mos., wuefistka ż.

skr. wf

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wuef, skr. wf

Wiktionary

# wf-men

potocznie: nauczyciel wychowania fizycznego; wuefista, wuefmen

SJP.pl

# wf-menka

potocznie: nauczycielka wychowania fizycznego; wuefistka, wuefmenka

SJP.pl

# wf.

[czytaj: wu-EF] skrót od: wychowanie fizyczne - przedmiot szkolny, obejmujący ćwiczenia gimnastyczne, gry sportowe itp., mający wspomagać prawidłowy rozwój fizyczny uczniów; także lekcja tego przedmiotu; WF

SJP.pl

# wfm

skrót od:
1. Warszawska Fabryka Motocykli;
2. Warszawskie Fabryki Mebli

SJP.pl

# wfm-ka

motocykl marki WFM; wuefemka

SJP.pl

# wfm-owski

→ WFM (Warszawska Fabryka Motocykli); wuefemowski

SJP.pl

# wfo

1. skrót od: Wytwórnia Filmów Oświatowych;
2. skrót od: Warszawska Fabryka Obrabiarek

SJP.pl

# wfośigw

skrót od: Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

SJP.pl

# wfsw

skrót od: World Federation od Scientific Workers - Światowa Federacja Pracowników Nauki

SJP.pl

# wftu

skrót od: World Federation of Trade Unions - Światowa Federacja Związków Zawodowych

SJP.pl