# sojusznik

osoba, organizacja lub państwo, które zobowiązały się do współpracy i wzajemnej pomocy zawierając odpowiednią umowę z inną osobą, organizacją lub państwem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈjuʃʲɲik, AS: soi ̯ušʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sojusz m.

:: fż. sojuszniczka ż.

przym. sojuszniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprzymierzeniec, aliant

Wiktionary

# sojuszowy

→ sojusz

SJP.pl

#### Patrz:

sojusz

# sojuz

potocznie: Związek Radziecki; Sojuz

SJP.pl

- Program Sojuz – rosyjski (do 1991 r. radziecki) program załogowych lotów kosmicznych
- Sojuz – pojazd kosmiczny
- Sojuz – rakieta nośna
- Sojuz – radziecka stacja antarktyczna
- Sojuz – organizacja ukraińskich studentów na Bukowinie

Wikipedia

# sok

1. płyn wyciśnięty z rozdrobnionych owoców lub warzyw
2. płyn w organizmach roślinnych, wytwarzany w procesie pobierania dwutlenku węgla z atmosfery
3. wydzielina gruczołów trawiennych w organizmach ludzkich i zwierzęcych

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Straż Ochrony Kolei;

(1.2) = daw. Służba Ochrony Kolei

Wiktionary

Sok – produkt otrzymany z dojrzałych, świeżych lub przechowywanych owoców lub warzyw, jednego lub większej liczby gatunków, posiadający barwę, smak i zapach charakterystyczny dla soku z owoców lub warzyw, z których pochodzą, zdolny do fermentacji, lecz niesfermentowany. Soki mogą być produkowane z zagęszczonych soków lub przecierów przez odtworzenie udziału wody usuniętej w procesie zagęszczania soku lub przecieru i odtworzenie aromatu oraz, gdy jest to wskazane, miazgi usuniętej z soku, lecz odzyskanej w procesie technologicznym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przestrzegania przepisów na obszarze kolejowym i w pociągach strzegą funkcjonariusze SOK.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛs‿ɔ‿ˈka, AS: es‿o‿ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokista mos., sokistka ż.

Wiktionary

# sok-ista

pracownik Straży Ochrony Kolei (SOK); sokista

SJP.pl

# sok-istka

pracownica Straży Ochrony Kolei (SOK); sokistka

SJP.pl

# sokal

nazwisko

SJP.pl

Sokal (ukr. Сокаль) – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie szeptyckim, do 2020 r. siedziba administracyjna rejonu sokalskiego. Sokal leży nad Bugiem, około 20 km na wschód od granicy polsko-ukraińskiej. W mieście rozwinął się przemysł materiałów budowlanych, precyzyjny oraz chemiczny.

Wikipedia

# sokalski

nazwisko

SJP.pl

- rejon sokalski – była jednostka administracyjna Ukrainy, w składzie obwodu lwowskiego
- powiat sokalski – była jednostka administracyjna Polski w województwie lwowskim
- kordon sokalski – umowny termin dla określenia granicy administracyjnej pomiędzy częścią województw II RP

Wikipedia

# sokijczycy

plemię afrykańskie

SJP.pl

# sokijczyk

członek plemienia afrykańskiego; Soko

SJP.pl

# sokijka

członkini plemienia afrykańskiego

SJP.pl

# sokijski

dotyczący Soków (Sokijczyków), charakterystyczny dla Soków

SJP.pl

# sokista

pracownik Straży Ochrony Kolei (SOK); SOK-ista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kolej. członek SOK, straży kolejowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sokiści złapali na torach odurzonego mężczyznę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈcista, AS: soḱista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. sokistka ż.

skr. SOK

Wiktionary

# sokistka

pracownica Straży Ochrony Kolei (SOK); SOK-istka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. funkcjonariuszka SOK, straży kolejowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do przedziału weszła sokistka i dwóch policjantów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. sokista mos.

skr. SOK

Wiktionary

# soko

członek plemienia afrykańskiego; Sokijczyk

SJP.pl

- Soko – grupa wysp w Hongkongu
- Soko – miasto biblijne w północnej Judzie
- Soko – miasto biblijne na południu Judy
- Soko – pseudonim francuskiej piosenkarki Stéphanie Sokolinski
- SOKO – jugosłowiańska wytwórnia lotnicza
- Soko – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie tuzlańskim, w mieście Gračanica
- Sōkō – chińska kanonierka „Caojiang”, zdobyta przez Japończyków i przemianowana

Wikipedia

# sokoke

rasa kotów z Afryki Wschodniej

SJP.pl

# sokolątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: sokół

(1.2) młody sokół

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Samica karmiła sokolątka szczurzym ścierwem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokolę mzw., sokolnictwo n., sokolniczka ż., sokolnik m., sokolstwo n., sokół mos./mzw., Sokółka ż.

przym. sokoli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) sokolę

Wiktionary

# sokolczyk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Neohierax insignis|Walden|ref=tak., gatunek drapieżnych ptaków z rodziny sokołowatych;

(1.2) ornit. ptak z gatunku sokolczyków (1.1)

Wiktionary

Sokolczyk, sokolik żółtooki (Neohierax insignis) – gatunek ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae). Zamieszkuje Azję Południowo-Wschodnią.

Systematyka i zasięg występowania

Jedyny przedstawiciel rodzaju Neohierax. Przez wielu autorów umieszczany jednak w Polihierax.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naturalnymi siedliskami sokolczyka są m.in. sawanny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokoły lm nm., sokół mos./mzw./mrz.

przym. sokoli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sokolik żółtooki

(1.2) sokolik żółtooki

Wiktionary

# sokolę

pisklę sokoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: sokół

(1.2) młody sokół

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Samiec przyniósł sokolętom szczurze ścierwo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokolątko mzw., sokolnictwo n., sokolniczka ż., sokolnik m., sokolstwo n., sokół mos./mzw., Sokółka ż.

przym. sokoli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) sokolątko

Wiktionary

# sokolec

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 2 podstawowe

- Sokolec – część miasta Siedliszcze
- Sokolec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
- Sokolec – część wsi Sąspów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
- Sokolec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Szamocin
- Sokolec – część wsi Stare Paprockie Holendry w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Krzymów

Wikipedia

# sokolewicz

nazwisko

SJP.pl

# sokoli

1. przymiotnik od: sokół;
2. sokoli lot - szybki, niedościgły lot;
3. sokoli wzrok - bystry wzrok

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do sokoła

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z sokołem, dotyczący sokoła

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla sokoła, mający cechy sokoła

forma rzeczownika.

(4.1) M., W. plural|sokół.

Wiktionary

Sokoli – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w mieście Čabar. W 2011 roku liczyła 10 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(3.1) - To już dawno spostrzegłem gołym okiem - z cieniem zarozumiałości rzekł bosman, dumny ze swego sokolego wzroku, co niejednokrotnie z naciskiem podkreślał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈkɔlʲi, AS: sokolʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokółeczka ż., sokoły nmos., sokołowe nmos., sokołowate nmos., sokolę n., sokolątko n., sokolczyk mzw., sokolnik mos., sokolniczka ż., sokół mzw., sokolnictwo n.

Wiktionary

# sokolica

samica sokoła

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Sokolica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
- Sokolica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
- Sokolica – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce

Wikipedia

# sokolik

zdrobnienie od: sokół

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. drapieżny ptak z plemięemienia Falconini w podrodzinie sokołów

(1.2) zdrobn. od: sokół

(1.3) mały sokół

(1.4) przen. o chłopcu, szczególnie ukochanym

Wiktionary

Sokolik (niem. Forst Berg lub Forstberg, 622 i 642 m n.p.m.) – drugi co do wysokości szczyt w Sokolich Górach, w Rudawach Janowickich.

Położony jest w północno-zachodniej części Rudaw Janowickich, w Górach Sokolich, na północ od bliźniaczej Krzyżnej Góry, od której oddziela go Przełączka. Na szczycie i zboczach duże nagromadzenie skałek oraz pojedynczych bloków skalnych. Wiele z nich posiada własne nazwy. Najbardziej znane skałki "Sokoliki", znajdujące się w północno-wschodniej części szczytu, składają się z dwóch filarów skalnych, z których zachodni, wyższy (642 m n.p.m.) zwieńczony jest stalową platformą widokową, na którą prowadzą żelazne schody. Co do daty powstania schodów i platformy w literaturze funkcjonują dwie wersje. Według pierwszej z nich schody w tym miejscu zostały wykute w 1885 z inicjatywy Riesengebirgsverein, które w najbardziej stromych miejscach zamontowało dodatkowo drewniane drabiny. Inne źródła przypisują inicjatywę właścicielowi dóbr w Maciejowej Carlowi Emilowi Beckerowi, a jako czas realizacji podają rok 1884. Pomiędzy pośrednimi pomostami istniała kiedyś żeliwna tabliczka z napisem Piękny widok i rokiem budowy schodów. Na szczycie Becker nakazał ustawić maszt, na który wciągano flagę z jego imieniem i nazwiskiem.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. sokółeczka ż., sokoły nmos., sokolnik mos., sokół mzw., sokolnictwo n., sokolniczka ż.

Wiktionary

# sokoliniec

Sokoliniec (niem. Falkenwalde) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Recz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 wieś liczyła 416 mieszkańców.

Wikipedia

# sokoliński

nazwisko

SJP.pl

# sokolnicki

→ Sokolniki

SJP.pl

#### Patrz:

Sokolniki

# sokolnictwo

polowanie przy użyciu specjalnie układanych ptaków: sokołów, jastrzębi i orłów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) łow. sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy

Wiktionary

Sokolnictwo (myślistwo ptasze) – jedna z gałęzi łowiectwa; sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy przy użyciu tych ptaków.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. sokolę n., sokolątko n., sokolnik m., sokolniczka ż., sokół m., sokolik m., sokolniczy m., Sokółka ż., sokolstwo n., sokolnik mos., sokolnia mrz.

przym. sokolniczy, sokoli, sokolski

Wiktionary

# sokolniczka

→ sokolnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

Wiktionary

- Sokolniczka – kobieta-sokolnik
- Sokolniczka – powieść fantastyczna Marion Zimmer Bradley
- Sokolniczka – błędna nazwa wzniesienia Sokoliczka w gminie Kamień Pomorski

Wikipedia

#### Patrz:

sokolnik

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔkɔlʲˈɲit͡ʃka, AS: sokolʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokolnik m., sokół m., sokolik m., sokolnictwo n., sokolniczy m., sokolstwo n., sokolątko n., sokolę n.

przym. sokolniczy, sokoli

Wiktionary

# sokolniczy

dotyczący sokolnictwa, właściwy sokolnikowi

SJP.pl

# sokolnik

myśliwy polujący z sokołem; osoba układająca sokoły do polowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

Wiktionary

- Sokolnik – myśliwy hodujący i układający sokoły i inne ptaki łowcze
- Sokolnik – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mrozy
- Sokolnik – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Młynary
- Sokolnik – gajówka w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów
- Sokolnik – szczyt w Karkonoszach
- Sokolnik – pomnik w Nowym Jorku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sokolnicy polowali dawniej głównie na ptactwo i zające.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈkɔlʲɲik, AS: sokolʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokół m., sokolik m., sokolnictwo n., sokolniczy m.

:: forma żeńska sokolniczka ż.

przym. sokolniczy, sokoli

Wiktionary

# sokolniki

myśliwy polujący z sokołem; osoba układająca sokoły do polowania

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Sokolniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Łagiewniki
- Sokolniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Udanin
- Sokolniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Sokolniki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Sokolniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Sokolniki
- Sokolniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
- Sokolniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
- Sokolniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Drobin
- Sokolniki – osada w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dąbrowa
- Sokolniki – wieś w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce
- Sokolniki – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Niegowa
- Sokolniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Mieleszyn
- Sokolniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Kołaczkowo
- Sokolniki – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo
- Sokolniki – przysiółek wsi Skrzynka w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Lipiany

Wikipedia

# sokolski

przymiotnik od: Sokoły

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sokółką, dotyczący Sokółki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sokółka ż., sokółczanin m., sokółczanka ż.

przym. sokółecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sokółecki

Wiktionary

# sokólsko

przymiotnik od: Sokółka; sokółecki

SJP.pl

Sokólsko (niem. Falkenstein) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

# sokolstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. stowarzyszenie sokołów-gimnastyków;

(1.2) zbiorowość tworzona przez członków stowarzyszenia Sokół

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokolę n., sokolątko n., sokół mos., sokolnik mos., sokolniczka ż., sokolnia ż., sokolnictwo n.

przym. sokolski

Wiktionary

# sokomat

automat do wyciskania i sprzedaży soku

SJP.pl

# sokopijalnia

pijalnia soków

SJP.pl

# sokora

drzewo z rodziny wierzbowatych (Populus nigra), gatunek topoli; topola czarna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa systematyczna|Populus nigra|L.|ref=tak., topola czarna, sokorzyna, jasiokor, topola nadwiślańska;

Wiktionary

Topola czarna, sokora, sokorzyna, jasiokor, topola nadwiślańska (Populus nigra L.) – gatunek drzewa z rodziny wierzbowatych (Salicaceae). Występuje w Europie, Azji i północnej Afryce. W Polsce rośnie dziko, czasami jest sadzona, w tym w popularnej odmianie zwanej topolą włoską 'Italica'. W naturze zasiedla żyzne siedliska nadrzeczne. Wykorzystywana jest jako roślina ozdobna, lecznicza i źródło surowca drzewnego do wyrobu celulozy i sklejki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostatnio posadzono w naszym parku kilka sokor.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈkɔra, AS: sokora

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) topola czarna

Wiktionary

# sokotra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. jemeńska wyspa na Oceanie Indyjskim w pobliżu Półwyspu Somalijskiego;

(1.2) geogr. adm. muhafaza Jemenu obejmująca Sokotrę (1.1) i przyległe wyspy

Wiktionary

- Sokotra – wyspa na Morzu Arabskim, należąca do Jemenu
- Sokotra – archipelag obejmujący m.in. powyższą wyspę

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wyspa

(1.2) muhafaza

hiponimy.

holonimy.

(1.2) Jemen

meronimy.

pokrewne.

przym. sokotrzański

frazeologia.

etymologia.

etym|arab|سقطرى. (suquṭrā)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Socotra

* arabski: (1.1) سقطرى ż. (suquṭrā)

* białoruski: (1.1) Сакотра ż.

* esperanto: (1.1) Sokotro

* francuski: (1.1) Socotra ż.

* słowacki: (1.1) Sokotra ż.

źródła.

== Sokotra (język słowacki.) ==

thumb|Sokotra (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Sokotra

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sokotrzański

Wiktionary

# sokotrański

przymiotnik od: Sokotra (archipelag)

SJP.pl

# sokotrzański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sokotrą, dotyczący Sokotry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sokotra ż.

Wiktionary

# sokowie

plemię afrykańskie

SJP.pl

# sokowirówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie służące do mechanicznego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔkɔvʲiˈrufka, AS: sokovʹirufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokownik mrz.

Wiktionary

# sokownik

urządzenie do produkcji soku z owoców lub warzyw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. urządzenie do domowego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw pod wpływem działania pary wodnej;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sokownik parowy składa się z czterech części: zbiornika na wodę, pojemnika na owoce i warzywa, pojemnika, do którego przez gumowy wężyk z zaciskiem odprowadzany jest sok oraz z pokrywy. Cała konstrukcja wyglądem przypomina trzy ustawione jeden na drugim garnki.

(1.1) Lubię używać sokownika, bo przygotowanych w nim soków nie trzeba pasteryzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sok m., soczek mrz., sokowirówka ż., soczystość ż., sokownica ż.

przym. soczysty, sokowy

przysł. soczyście

Wiktionary

# sokowy

przymiotnik od: sok

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sokiem, dotyczący soku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sok m., soczek mrz., sokownik mrz.

przym. soczysty

Wiktionary

# sokół

1. ptak drapieżny z rodziny sokołowatych, używany dawniej w Polsce na polowaniach jako ptak łowczy;
2. przenośnie: osoba bardzo dzielna, odważna, doskonale radząca sobie w każdej sytuacji; kozak, zuch, śmiałek, chwat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

(1.2) hist. wojsk. małokalibrowe działo z XVII-XVIII wieku

(1.3) lotn. śmigłowiec typu „Sokół”;

(1.4) mot. polski motocykl marki „Sokół”;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. członek Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”

(2.2) przen. dzielny, odważny człowiek

Wiktionary

## Zoologia

- sokół – ptak z rodziny sokołowatych

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 2 podstawowe

- Sokół – część miasta Gorlice
- Sokół – część wsi Zaolszynie w woj. lubelskim, pow. łukowskim, w gminie Trzebieszów
- Sokół – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krzyżanów
- Sokół – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Sobolew
- Sokół – przysiółek wsi Grębów w woj. podkarpackim, pow. tarnobrzeskim, w gminie Grębów
- Sokół – część wsi Maciejowice w woj. świętokrzyskim, pow. buskim, w gminie Gnojno

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sokół jest ptakiem drapieżnym.

(1.1) Blanka poluje z sokołem jak jej matka i babka.

(1.3) Czechy zakupiły dziesięć sokołów ze Świdnika.

(1.4) Silniki do sokołów produkowano w Ustroniu.

(2.1) Po południu na salę przychodzą sokoli z Wadowic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔkuw, AS: sokuu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokolik mzw., sokolę n., sokolątko n., sokolczyk mzw., sokolnictwo n., sokolnik mos., sokolniczka ż., sokolstwo n., sokołowate lm nm., sokołowe lm nm., sokoły lm nm., sokółeczka ż., Sokółka ż., Sokółki lm nm.

przym. sokoli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. raróg

(2.2) junak, mołojec, chwat, kozak

Wiktionary

# sokółczanin

mieszkaniec Sokółki

SJP.pl

# sokółczanka

mieszkanka Sokółki

SJP.pl

# sokółecki

→ Sokółka; sokólski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sokółką, dotyczący Sokółki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sokółka ż., sokółczanin m., sokółczanka ż.

przym. sokólski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sokólski

Wiktionary

# sokółeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Spiziapteryx circumcincta|Kaup|ref=tak., gatunek drapieżnych ptaków z rodziny sokołowatych;

(1.2) ornit. ptak z gatunku sokółeczek (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siedliskiem sokółeczek są suche lasy subtropikalne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokolik mzw., sokolczyk mzw., sokoły lm nm., sokół mos./mzw./mrz.

przym. sokoli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sokolik plamisty

(1.2) sokolik plamisty

Wiktionary

# sokółka

miasto w województwie podlaskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodniej Polsce;

Wiktionary

Sokółka – miasto w Polsce, w województwie podlaskim, siedziba powiatu sokólskiego i gminy miejsko-wiejskiej Sokółka.

Prawa miejskie nadane zostały Sokółce w roku 1609. Miasto królewskie ekonomii grodzieńskiej położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego I Rzeczypospolitej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sokółka była wsią koronną, której mieszkańcy zobowiązani byli do hodowli sokołów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokołowe nmos., sokołowate nmos., sokolę n., sokolątko n., sokółczanin m., sokółczanka ż., sokół mzw., sokolnictwo n.

przym. sokólski, sokółecki

Wiktionary

# sokołów

1. ptak drapieżny z rodziny sokołowatych, używany dawniej w Polsce na polowaniach jako ptak łowczy;
2. przenośnie: osoba bardzo dzielna, odważna, doskonale radząca sobie w każdej sytuacji; kozak, zuch, śmiałek, chwat

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Sokołów – część miasta Łódź
- Sokołów – część miasta Rychwał
- Sokołów – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Kożuchów
- Sokołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
- Sokołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów
- Sokołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
- Sokołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Bolimów
- Sokołów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
- Sokołów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Michałowice
- Sokołów – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice

Wikipedia

# sokołowate

o cechach sokołowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Falconidae|Leach|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu sokołowych;

Wiktionary

Sokołowate (Falconidae) – rodzina ptaków z rzędu sokołowych (Falconiformes).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Samice sokołowatych są większe od samców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokół mzw., sokołowe lm nm., sokoły lm nm., sokółeczka ż., Sokółka ż., Sokółki lm nm.

przym. sokoli

Wiktionary

# sokołowaty

o cechach sokołowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# sokołowe

rząd ptaków neognatycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Falconiformes|Bonaparte|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Sokołowe (Falconiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pustułka australijska jest przedstawicielem sokołowych występującym na Tasmanii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokół mzw., sokołowate lm nm., sokoły lm nm., sokółeczka ż., Sokółka ż., Sokółki lm nm.

przym. sokoli

Wiktionary

# sokołówek

Miejscowości w Polsce i ich części

- Sokołówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Żychlin
- Sokołówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Dąbrówka
- Sokołówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
- Sokołówek – zniesiona część wsi Sokołowo w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska

Wikipedia

# sokołowianin

mieszkaniec Sokołowa (Małopolskiego lub Podlaskiego)

SJP.pl

# sokołowianka

mieszkanka Sokołowa Małopolskiego, Sokołowa Podlaskiego

SJP.pl

# sokołówka

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Sokołówka – część miasta Polanica-Zdrój
- Sokołówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Frampol
- Sokołówka – część wsi Skorczyce, w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Urzędów
- Sokołówka – kolonia w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Żelechlinek
- Sokołówka – część wsi Wólka Bachańska, w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Gniewoszów
- Sokołówka – część wsi Sobienie Biskupie, w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory
- Sokołówka – część wsi Jacentów, w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Radoszyce
- Sokołówka – część wsi Krzyżówki, w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Koźminek
- Sokołówka – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn

Wikipedia

# sokołowo

1. nazwa kilkunastu wsi w Polsce;
2. miasto w Bośni i Hercegowinie;
3. wieś na Białorusi;
4. wieś na Ukrainie

SJP.pl

## Miejscowość w Bośni i Hercegowinie

- Sokołowo – miasto w Bośni i Hercegowinie

## Miejscowości na Białorusi

- Sokołowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie żabineckim, w sielsowiecie Chmielewo
- Sokołowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim
- Sokołowo – dawny majątek i kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Juńki.
- Sokołowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo.

Wikipedia

# sokołowski

przymiotnik od: Sokołów Małopolski, Sokołów Podlaski

SJP.pl

Sokołowscy – nazwisko kilkunastu polskich rodów szlacheckich.

Wikipedia

# sokołowsko

przymiotnik od: Sokołów Małopolski, Sokołów Podlaski

SJP.pl

Sokołowsko (niem. Görbersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Mieroszów, w Górach Suchych w Sudetach Środkowych. Według Narodowego Spisu Powszechnego (2011-03) liczyło 944 mieszkańców i jest największą wsią gminy Mieroszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia

# sokołowszczański

przymiotnik od: Sokołowsko

SJP.pl

# sokołowy

1. → sokół;
2. o cechach sokołowych (rząd ptaków)

SJP.pl

# sokoły

1. ptak drapieżny z rodziny sokołowatych, używany dawniej w Polsce na polowaniach jako ptak łowczy;
2. przenośnie: osoba bardzo dzielna, odważna, doskonale radząca sobie w każdej sytuacji; kozak, zuch, śmiałek, chwat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Falconinae|Leach|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny sokołowatych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: sokół

Wiktionary

Sokoły (Falconinae) – podrodzina ptaków z rodziny sokołowatych (Falconidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z reguły sokoły nie budują gniazd.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokolik mzw., sokolczyk mzw., sokół mos./mzw./mrz.

przym. sokoli

Wiktionary

# sokrat

imię męskie

SJP.pl

# sokratejski

charakterystyczny dla Sokratesa; sokratyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Sokratesem (filozofem), dotyczący Sokratesa, nawiązujący do Sokratesa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sokrates m., sokratyzm m.

przym. Sokratesowy

Wiktionary

# sokrates

1. Sokrates (469-399 p.n.e.), filozof grecki;
2. Sokrates Scholastyk (ok. 380-ok. 440), historyk bizantyjski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) hist. filoz. starożytny, grecki filozof;

Wiktionary

Sokrates, stgr. Σωκράτης (ur. 469 p.n.e. w Atenach, zm. 399 p.n.e. tamże) – grecki filozof starożytny. Obok Platona i Arystotelesa uważany za największego filozofa starożytności, stąd wcześniejsza filozofia nazywana jest przedsokratejską.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Sokrates, którego w celi przecież licznie odwiedzano, siedział na pewno w tej z korytarzem. Kiedy spoglądał przez kraty, miał przed sobą akropolskie wzgórze, a na nim Partenon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈkratɛs, AS: sokrates

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sokratyzm m.

przym. sokratejski, Sokratesowy

Wiktionary

# sokratesowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sokratesa lub z nim związany

SJP.pl

# sokratyczny

charakterystyczny dla Sokratesa; sokratejski

SJP.pl

# sokratyzm

doktryna filozoficzna; skrajny moralizm połączony z intelektualizmem

SJP.pl

Sokratyzm – nurt filozoficzny oparty na filozofii Sokratesa (469-399 p.n.e.). Sokratyzm zakładał skrajny moralizm połączony ze skrajnym intelektualizmem. Według sokratyzmu celem człowieka jest cnota, wiedza zaś generalnym środkiem.

Wikipedia

# sokule

1. nazwa dwóch wsi w województwie lubelskim;
2. wieś w województwie mazowieckim

SJP.pl

3 miejscowości w Polsce:

- Sokule – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów
  - stacja kolejowa w tej miejscowości
- Sokule – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Kąkolewnica Wschodnia
- Sokule – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Wiskitki

Wikipedia

# sokulski

→ Sokule

SJP.pl

#### Patrz:

Sokule

# sol

jednostka monetarna Peru (1 sol = 100 centavos)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. chlorek sodu

(1.2) chem. związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od solić

Wiktionary

- Sol – w mitologii nordyckiej bogini Słońca
- Sol – w mitologii rzymskiej bóg Słońca
- sol – określenie doby marsjańskiej (24 godziny i 39 minut)
- sol – jednostka monetarna Peru
- Sol – ukraiński kanał telewizyjny
- Sol – łacińska nazwa Słońca
- Sol – chińska marka samochodów elektrycznych
- sol – nazwa solmizacyjna dźwięku muzycznego G
- Sol – stacja metra w Madrycie
- Sol Angelika – jedna z bohaterek Sagi o Ludziach Lodu
- Sol Invictus – rzymski bóg Słońca
- Sol Invictus – zespół muzyczny
- Sol Líneas Aéreas – argentyńskie linie lotnicze

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tej zupie jest za dużo soli!

(1.2) Sole można uzyskać na przykład przez reakcję chemiczną zasady z kwasem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sul, AS: sul

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. soliwka ż., solnica ż., solniczka ż., solanka ż., solenie n., solnictwo n., zasolenie n., solarka ż., dosolenie n., posolenie n., przesolenie n., przysolenie n.

czas. zasolić, solić ndk., dosolić dk., posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., przysolić dk.

przym. solny, solankowy, słony, słonawy, solarski

przysł. słono, słonawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sól kuchenna, chlorek sodu

Wiktionary

# sola

ryba atlantycka z rzędu płastug; podeszwica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. płaska ryba z oczami po prawej stronie;

Wiktionary

- Sola – miasto w Norwegii
- Sola – miasto w Vanuatu
- Sola – stacja kolejowa na Ukrainie
- Sola – singel Francesci Michielin
- Sola – singel J Balvina
- Sola – singel Becky G
- Sola – singel Luisa Fonsiego
- sola weksel – weksel własny, rodzaj papieru wartościowego
- sola, sola zwyczajna (Solea solea) – gatunek ryby morskiej

Zobacz też:

- Solà – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔla, AS: sola

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podeszwica

Wiktionary

# solak

nazwisko

SJP.pl

Solak – wieś w Armenii, w prowincji Kotajk. W 2011 roku liczyła 2240 mieszkańców.

Wikipedia

# solana

bardzo ciepły wilgotny wiatr wiejący na hiszpańskim wybrzeżu

SJP.pl

Solana – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Charlotte.

Wikipedia

# solandra

1. gatunek ryby z rodziny makrelowatych;
2. rodzaj roślin z rodziny psiankowatych

SJP.pl

- solandra (Acanthocybium solandri) – gatunek ryby z rodziny makrelowatych
- solandra (Solandra) – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych (np. solandra wielka)

Wikipedia

# solanina

silnie trujący glikozyd, występujący w pędach roślin psiankowatych

SJP.pl

Solanina – organiczny związek chemiczny, toksyczny glikoalkaloid zbudowany z trisacharydu solatriozy i glikozydu solanidyny. W znacznym stężeniu występuje w pędach roślin psiankowatych.

Spożyta, np. z kiełkującymi ziemniakami, może spowodować poważne zatrucia pokarmowe. Znajduje się ona w największym stężeniu w owocach ziemniaka (małe zielone kulki jesienią). Niewskazane jest jedzenie ziemniaków o zielonym miąższu. Zazielenienie takie powstaje, gdy bulwa ziemniaka w fazie wzrostu zostanie odsłonięta i wyeksponowana na promienie słoneczne i jest sygnałem, że ziemniak taki zawiera solaninę o podwyższonym stężeniu.

Wikipedia

# solanka

1. wodny roztwór soli; źródło słonej wody
2. bułka posypana z wierzchu solą
3. roślina z rodziny komosowatych rosnąca w pobliżu słonych wód
4. woda o mineralizacji ogólnej powyżej 15 g/l

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. woda naturalnych zbiorników o dużym stężeniu soli

(1.2) chem. naturalny roztwór soli, z którego pozyskuje się sól kuchenną

(1.3) chem. woda mineralna z dużą zawartością chlorku sodu;

(1.4) spoż. roztwór soli używany do konserwacji żywności

(1.5) bot. roślina z gatunku nazwa systematyczna|Salsola kali|L.|ref=tak., z rodziny szarłatowatych

(1.6) przest. spoż. rodzaj bułki posypanej z wierzchu solą

(1.7) kulin. tradycyjna zupa chłopska z terenów Ukrainy i Rosji;

Wiktionary

- solanka – rodzaj roślin z rodziny komosowatych
- solanka – rodzaj wody mineralnej
- solanka – wodny roztwór soli, przeważnie kamiennej
- solanka – zupa, tradycyjne rosyjskie danie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Groźne dla środowiska mogą być wypływy solanek ze złóż cechsztyńskich, położonych stosunkowo płytko pod dnem.

(1.1) W salinie produkują sól poprzez odparowanie wody z solanki morskiej.

(1.4) Sam przygotowujesz solankę peklowniczą dla swojej rzeźni?

(1.7) W jednej z katowickich restauracji podali nam prawdziwą ukraińską solankę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solnictwo n., soliwka ż., sól ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n., przesolenie n., przesalanie n., dosolenie n., dosalanie n.

czas. solankować ndk., solić ndk., posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., dosolić dk., dosalać n.

przym. solankowy, solny, słony, solarski

przysł. słono

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) solanka kolczysta

Wiktionary

# solankomierz

przyrząd do pomiaru stężenia soli w solance

SJP.pl

# solankowiec

jajożyworodny skorupiak słonowodny, używany w akwarystyce jako pokarm; solowiec, słonaczek

SJP.pl

Wikipedia

# solankowy

przymiotnik od: solanka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z solanką

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solanka ż., soliwka ż., sól ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n., przesolenie n., przesalanie n., dosolenie n., dosalanie n.

czas. solankować ndk., solić ndk., posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., dosolić dk., dosalać n.

przym. solny, słony, solarski

przysł. słono

Wiktionary

# solano

bardzo ciepły wilgotny wiatr wiejący na hiszpańskim wybrzeżu

SJP.pl

- solano – nazwa ciepłego wiatru w Hiszpanii
- Solano – miejscowość w Argentynie, w partido Almirante Brown
- Solano – miejscowość i gmina w Kolumbii w departamencie Caquetá

Wikipedia

# solar

potocznie:
1. urządzenie wykorzystujące energię słoneczną;
2. urządzenie do opalania się, emitujące promienie podobne do słonecznych; solara;
3. opalanie się w solarium; solara;
4. solarium; solara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. pot. kolektor słoneczny

Wiktionary

Solar, właściwie Karol Poziemski (ur. 29 października 1989 w Warszawie), znany również jako Słoneczny Solar i Bogaty Ziomek Tomba – polski raper, freestyle’owiec. Dwukrotny finalista Wielkiej Bitwy Warszawskiej (2008, 2009), inicjator akcji Hot16Challenge i Hot16Challenge2. Karol Poziemski znany jest przede wszystkim z występów w duecie z Mateuszem „Białasem” Karasiem. Prowadzi także solową działalność artystyczną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Razem z sąsiadem założyliśmy sobie solary na dachu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔlar, AS: solar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solara ż.

przym. solarny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. solara ż.

przym. solarny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== solar (język angielski.) ==

wymowa.

audioUS|En-us-solar.ogg.

audio|LL-Q1860 (eng)-Back ache-solar.wav.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) słoneczny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# solara

potocznie:
1. urządzenie wykorzystujące energię słoneczną;
2. urządzenie do opalania się, emitujące promienie podobne do słonecznych; solara;
3. opalanie się w solarium; solara;
4. solarium; solara

SJP.pl

# solarczyk

nazwisko

SJP.pl

# solarek

1. pojazd posypujący nawierzchnię solą;
2. potocznie o solarium

SJP.pl

# solarianin

osoba niejedząca, pobierająca energię życiową (chi, prana) ze światła słońca

SJP.pl

# solarianizm

przeświadczenie, że jedzenie nie jest potrzebne do życia, a potrzebna energia dostarczana jest dzięki światłu słońca

SJP.pl

# solaris

autobus, autokar lub trolejbus marki Solaris

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mot. autobus, trolejbus lub tramwaj marki Solaris

Wiktionary

botanika

- Solaris – odmiana winorośli

powieść

- Solaris - powieść Stanisława Lema

filmy

- Solaris – film z 1968 roku, w reżyserii Borisa Nirenburga
- Solaris – film z 1972 roku, w reżyserii Andrieja Tarkowskiego
- Solaris – film z 2002 roku, w reżyserii Stevena Soderbergha

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wczesnym rankiem pętlę autobusową przy ul. Woronicza opuściło kilkanaście żółto-czerwonych solarisów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈlarʲis, AS: solarʹis

Wiktionary

# solarium

1. miejsce przeznaczone do kąpieli słonecznych;
2. miejsce przeznaczone do opalania się promieniami ultrafioletowymi;
3. dawniej: najprostszy zegar słoneczny; gnomon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kosmet. stanowisko, kabina do opalania się światłem innym niż słoneczne

(1.2) kosmet. gabinet kosmetyczny świadczący usługi z użyciem solarium (1.1)

(1.3) książk. wydzielone, ustronne miejsce nasłonecznione, z możliwością opalania się nago

(1.4) daw. wszelkie miejsce przydomowe przeznaczone do korzystania z kąpieli słonecznych: kryty ganek, altana, taras

(1.5) daw. zegar słoneczny

(1.7) daw. czynsz gruntowy

Wiktionary

Solarium (łac. solarius „słoneczny” od sol „Słońce”) – punkt usługowy udostępniający odpłatnie urządzenia do opalania się, za pomocą promieni UV. Solarium jest to urządzenie elektryczne, zbudowane z lamp UV (nisko bądź wysokociśnieniowych), które emitują dawkę promieniowania podobną do tej, jaką wytwarza słońce (głównie UV-A i UV-B oraz światło widzialne). Regulacja prawna takiej usługi zgodnie z prawem europejskim zawarta jest w dyrektywie LVD (Low Voltage Device). Po kilku seansach pozwala uzyskać opaleniznę, która jest reakcją ochronną skóry na promieniowanie. Zwykle czas opalania na solarium wynosi od kilku do kilkunastu minut i zależy od indywidualnych predyspozycji użytkownika (m.in. od fototypu skóry).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sɔˈlarʲjũm, AS: solarʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solarka

przym. solarny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. solarka

Wiktionary

# solarka

1. pojazd posypujący nawierzchnię solą;
2. potocznie o solarium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. maszyna rozprowadzająca w zimie sól na ulicach

(1.2) daw. kobieta, która sprzedaje sól

(1.3) pot. solarium

(1.4) pot. slang. młoda dziewczyna o skórze nadmiernie opalonej na solarium

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈlarka, AS: solarka

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2)

:: rzecz. sól ż., solenie n.

(1.3-4)

:: rzecz. solarium n.

:: przym. solarny

Wiktionary

# solarnia

miejsce, w którym soli się mięso

SJP.pl

- solarnia – pomieszczenie, w którym przemysłowo soli się produkty żywnościowe

3 miejscowości w Polsce:

- Solarnia – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa
- Solarnia – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Pawonków
- Solarnia – część wsi Ornontowice w pow. mikołowskim, w gminie Ornontowice

Wikipedia

# solarny

1. słoneczny;
2. związany z kultem słońca w pierwotnych religiach Ameryki Południowej i starożytnego Wschodu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze słońcem, dotyczący słońca (jako zjawiska lub obiektu astronomicznego)

(1.2) dotyczący kultu słońca

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈlarnɨ, AS: solarny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solar m., solarium n., solarka ż., solaryzacja ż.

czas. solaryzować ndk.

przym. solaryzacyjny

Wiktionary

# solarowiczka

kobieta korzystająca z usług solarium

SJP.pl

# solarpunk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. sf. rodzaj fantastyki naukowej, który przedstawia optymistyczną wizję przyszłości świata, który rozwija się w sposób zrównoważony w oparciu o energię słoneczną, z poszanowaniem przyrody, bez nierówności społecznych

Wiktionary

Solarpunk – ruch literacki i artystyczny, który działa na rzecz urzeczywistnienia zrównoważonej przyszłości, w trakcie której ludzka społeczność będzie żyła w harmonii z naturą. Słowo „solar” reprezentuje energię słoneczną jako odnawialne źródło energii i optymistyczną wizję przyszłości, natomiast „punk” nawiązuje do kontrkulturowego, postkapitalistycznego i dekolonialnego entuzjazmu dla tworzenia takiej przyszłości.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) podgatunek literacki

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|solarpunk.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) solarpunk

* niemiecki: (1.1) Solarpunk m.

* nowogrecki: (1.1) σολαρπάνκ n.

* ukraiński: (1.1) соларпанк m.

źródła.

== solarpunk (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) liter. sf. solarpunk

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) podgatunek literacki

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|solarpunk.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) solarpunk

* niemiecki: (1.1) Solarpunk m.

* nowogrecki: (1.1) σολαρπάνκ n.

* ukraiński: (1.1) соларпанк m.

źródła.

== solarpunk (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) liter. sf. solarpunk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# solarski

→ solarz, → solarstwo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący solarstwa lub solarza

Wiktionary

#### Patrz:

solarz, → solarstwo

#### Powiązane:

rzecz. solanka ż., sól ż., solarstwo n., solarz m., solarka ż., solenie n., solniczka ż.

czas. solić, przesalać

przym. solankowy

Wiktionary

# solarygraf

urządzenie zapisujące zmiany natężenia całkowitego promieniowania słonecznego

SJP.pl

# solaryjny

→ solarium

SJP.pl

#### Patrz:

solarium

# solarymetr

przyrząd do pomiaru natężenia promieniowania słonecznego

SJP.pl

Solarymetr – rodzaj przyrządu pomiarowego, który służy do pomiaru natężenia całkowitego promieniowania słonecznego. Ten przyrząd pomiarowy działa w oparciu o zjawiska termoelektryczne.

Odmiany solarymetru:

- albedomierz,
- pyranometr

Wikipedia

# solaryzacja

1. zamienianie się silnie naświetlonego negatywu w pozytyw podczas robienia zdjęcia;
2. wystawianie na chwilę negatywu w czasie wywoływania na jasne światło w celu uzyskania ekspresyjnych obrazów

SJP.pl

Solaryzacją nazywamy zjawisko częściowego lub całkowitego odwrócenia obrazu negatywowego na pozytywowy, występujące w zakresie znacznie zwiększonego naświetlenia niektórych materiałów halogenosrebrowych.

Przyczyną solaryzacji są zarodki o bardzo dużej liczbie atomów srebra, które powstały wskutek bardzo intensywnego naświetlenia. Zarodki te uniemożliwiają wywołanie kryształów.

Wikipedia

# solaryzować

w fotografii: poddawać negatyw fotograficzny krótkotrwałemu oświetleniu w trakcie wywoływania w celu uzyskania ekspresyjnych obrazów; stosować solaryzację

SJP.pl

# solarz

1. robotnik trudniący się soleniem ryb, mięsa lub skór;
2. dawniej: kupiec handlujący solą; solnik, prasoł

SJP.pl

- Ignacy Solarz, ps. Chrzestny (1891–1940) – polski pedagog, działacz ruchu ludowego i spółdzielczego, założyciel Związku Młodzieży Wiejskiej RP i uniwersytetów ludowych
- Janusz Solarz (ur. 1955) – polski menedżer branży zdrowotnej, nauczyciel akademicki i urzędnik państwowy, z wykształcenia prawnik, w latach 1997–1999 podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia i Opieki Społecznej
- Jerzy Solarz (1930–1984) – polski gimnastyk, olimpijczyk z Helsinek 1952
- Marcin Wojciech Solarz (ur. 1974) – polski geograf, geopolityk, badacz stosunków międzynarodowych, profesor doktor habilitowany nauk ścisłych i przyrodniczych, nauczyciel akademicki, prodziekan ds. osobowych i współpracy z zagranicą Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego w kadencji 2016–2020
- Lech Edward Solarz (1937–2017) – polski specjalista w dziedzinie mechaniki stosowanej, profesor zwyczajny Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie (WAT), pułkownik WP w stanie spoczynku
- Piotr Solarz (ur. 1971) – polski politolog, wykładowca, doktor habilitowany nauk społecznych, profesor Akademii Ekonomiczno-Humanistyczna w Warszawie oraz Wyższej Szkoły Zarządzania Personelem w Warszawie
- Richard Solarz (ur. 1953) – polski reżyser, operator filmowy
- Stephen Joshua Solarz (1940–2010) – amerykański polityk, wieloletni członek Kongresu, związany z Partią Demokratyczną
- Wojciech Solarz (ur. 1979) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser i scenarzysta
- Wojciech Solarz (ur. 1934) – polski reżyser i scenarzysta
- Władysław Solarz (1919–2006) – żołnierz ludowego Wojska Polskiego
- Stanisław Solarz CSsR (1894–1974) – polski redemptorysta, dyrektor seminarium w Toruniu, po wojnie proboszcz parafii św. Krzyża w Braniewie. Propagator kultu Matki Bożej Nieustającej Pomocy, podczas wojny organizator tajnego nauczania, działacz społeczny na rzecz ubogich i opuszczonych, odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi
- Zofia Solarz, ps. Chrzestna (1902–1988) – pedagog, instruktor teatralny, organizatorka uniwersytetów ludowych, działaczka harcerstwa i ruchu ludowego. Żona Ignacego Solarza

Wikipedia

# solastalgia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. smutek i niepokój odczuwany w związku z drastycznymi zmianami zachodzącymi w środowisku naturalnym

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) smutek, niepokój

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|solastalgia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) solastalgia

* fiński: (1.1) solastalgia

* francuski: (1.1) solastalgie ż.

* hiszpański: (1.1) solastalgia ż.

* kataloński: (1.1) solastàlgia ż.

źródła.

== solastalgia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) psych. solastalgia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) smutek, niepokój

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|solastalgia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) solastalgia

* fiński: (1.1) solastalgia

* francuski: (1.1) solastalgie ż.

* hiszpański: (1.1) solastalgia ż.

* kataloński: (1.1) solastàlgia ż.

źródła.

== solastalgia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) psych. solastalgia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# solberg

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- David (Richard) Solberg
- Erna Solberg
- Henning Solberg
- Magnar Solberg
- Petter Solberg
- Thomas Solberg Eide
- Heidi Solberg Tveitan
- (Katrine) "Trine" Solberg-Hattestad

Wikipedia

# solczanin

1. mieszkaniec Solca nad Wisłą;
2. mieszkaniec Solca Kujawskiego

SJP.pl

# solczanka

1. mieszkanka Solca nad Wisłą;
2. mieszkanka Solca Kujawskiego

SJP.pl

# sold

dawna moneta włoska, dwudziesta część lira

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) monet. hist. dawna drobna moneta włoska;

Wiktionary

Soldo (także soldino) – srebrna moneta włoska odpowiadająca szelągowi, wprowadzona jako półgrosz w Mediolanie przez cesarza Henryka VI Hohenstaufa pod koniec XII w. W 1332 r. została wprowadzona w Wenecji przez Francesca Dandola i emitowana do roku 1797, czyli do końca istnienia Republiki Weneckiej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sɔlt, AS: solt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) soldo

Wiktionary

# soldateska

1. grupa militarystów będąca przy władzy;
2. rządy militarystów;
3. pogardliwie: żołnierze postępujący niezgodnie z zasadami honoru żołnierskiego; żołdactwo, żołdacy, żołnierstwo

SJP.pl

# soldo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) monet. hist. dawna drobna moneta włoska;

Wiktionary

Soldo (także soldino) – srebrna moneta włoska odpowiadająca szelągowi, wprowadzona jako półgrosz w Mediolanie przez cesarza Henryka VI Hohenstaufa pod koniec XII w. W 1332 r. została wprowadzona w Wenecji przez Francesca Dandola i emitowana do roku 1797, czyli do końca istnienia Republiki Weneckiej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔldɔ, AS: soldo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sold

Wiktionary

# soldy

dawna moneta włoska, dwudziesta część lira

SJP.pl

# sole

1. związek chemiczny złożony z kationu metalu (ewentualnie amonowego) i anionu reszty kwasowej
2. zwyczajowa nazwa chlorku sodu, popularnej przyprawy do potraw

SJP.pl

Sole – związki chemiczne będące produktami reakcji kwasu z zasadą, w wyniku której labilne atomy wodoru kwasu (wszystkie lub ich część) zostają zastąpione innymi atomami lub grupami o ładunku dodatnim.

Sole składają się z ujemnego anionu (tak zwanej reszty kwasowej) i dodatniego kationu. Ich ogólny wzór to \mathrm {M} _{a}^{m+}\mathrm {A} _{m}^{a-}, gdzie:

- \mathrm {M} – kation metalu lub inny (np. jony amonowe NH+4 lub kationy organiczne typu XR+4, gdzie X = {N, P, As,...}, R – dowolna grupa organiczna),
- \mathrm {A} – anion reszty kwasowej,
- m – wartościowość metalu,
- a – wartościowość reszty kwasowej.

Wikipedia

# soleae

domowe sandały noszone w starożytnym Rzymie

SJP.pl

# solec

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8, w tym 7 podstawowych

- Solec – część kolonii Głusko Duże-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Karczmiska
- Solec – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
- Solec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
- Solec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria
- Solec – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
- Solec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
- Solec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy
- Solec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Przemęt

Wikipedia

# solec-zdrój

Solec-Zdrój (do 1974 Solec) – wieś uzdrowiskowa w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój. Leży na łagodnym wzniesieniu na skraju Wyżyny Małopolskiej i Kotliny Sandomierskiej nad rzeką Rzoską, 17 km na południowy wschód od Buska-Zdroju.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Miejscowość jest siedzibą gminy Solec-Zdrój.

Wikipedia

# solecki

przymiotnik od: Solec, Solec Kujawski, Solec nad Wisłą, Solec-Zdrój

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Solcem, dotyczący Solca

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Solecki – polski geolog
- Bogusław Solecki – polski dziennikarz i komentator sportowy
- Dominik Solecki – polski futsalista
- Łukasz Solecki – rzymskokatolicki duchowny i wykładowca
- Wiktor Solecki – polski inżynier włókiennik

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Solec m.

Wiktionary

# solecyzm

przestarzale: błąd składniowy

SJP.pl

Solecyzm (łac. soloecismus z gr. soloikismós) – błąd językowy, który polega na połączeniu poprawnych formalnie wyrazów w niepoprawną konstrukcję składniową (np. Używam długopis. Jan jest bardzo żonaty.).

Wikipedia

# solecznicki

→ Soleczniki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Solecznik na Wileńszczyźnie

Wiktionary

#### Patrz:

Soleczniki

#### Przykłady

(1.1) Na ziemi solecznickiej Polacy stanowią 80 procent mieszkańców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Solcza ż., Soleczniki nmos.

Wiktionary

# soleczniki

1. miasto na Litwie;
2. Soleczniki Małe − wieś na Litwie

SJP.pl

Soleczniki (lit. Šalčininkai) – miasto na Litwie, 45 km na południe od Wilna, nad Solczą. Leży przy granicy z Białorusią. Ludność: 6,8 tys. mieszkańców (2023). Siedziba rejonu solecznickiego.

Znane jest już od XIII wieku. Prawa miejskie otrzymało w 1956 r. Soleczniki to jedno z większych skupisk Polaków na Litwie.

Wikipedia

# solejka

drobno plisowana spódnica kloszowa

SJP.pl

# solenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|solić.

Wiktionary

Konserwacja żywności – różne sposoby przetwarzania i przechowywania żywności, których celem jest wydłużenie jej trwałości i zapewnienie bezpieczeństwa jej spożycia.

Głównym czynnikiem powodującym psucie się żywności są mikroorganizmy, zabiegi konserwacyjne mają więc na celu uniemożliwienie im wzrostu i rozwoju w konserwowanym materiale i taką zmianę właściwości chemicznych żywności lub takie jej opakowanie i zamknięcie, które ograniczyłoby ich przyszły rozwój, a tym samym podniosło bezpieczeństwo żywności.

Techniki konserwacji żywności

- obróbka cieplna – powoduje zabicie mikroorganizmów, z wyjątkiem tych tworzących przetrwalniki, jednak po ochłodzeniu może nastąpić ponowna infekcja; przy okazji obróbki cieplnej może też następować suszenie oraz degradacja niektórych witamin.
- suszenie – brak wody uniemożliwia drobnoustrojom rozwój w pożywieniu, jednak nie zabija ich. Mogą one przetrwać okres suszy i rozwinąć się po dostarczeniu wilgoci.
- chłodzenie lub mrożenie – czynności życiowe bakterii są zahamowane w temperaturach bliskich zeru stopni Celsjusza; chłodzenie (od 10 do 0 °C) zabija tylko niewielką liczbę drobnoustrojów, te które przeżyją mogą rozwijać się w konserwowanej tym sposobem żywności po jej ogrzaniu; mrożenie (od 0 do −30 °C) powoduje śmierć większej liczby komórek drobnoustrojów, wskutek wzrostu kryształów lodu, a także zwolnienie przebiegu reakcji chemicznych (gł. utlenianie); znane są również drobnoustroje zimnolubne (np. Listeria monocytogenes), które żyją i rozmnażają się w niskich temperaturach
- liofilizacja – usuwanie wody z zamrożonego produktu poprzez sublimację; proces ten przebiega pod ciśnieniem 40–130 Pa i w temperaturze od −35 do −25 °C; tak obrobiony produkt może być bardzo długo przechowywany w wysokiej temperaturze, pod warunkiem szczelnego opakowania
- peklowanie w temperaturze 4–6 °C mięso zostaje poddane działaniu mieszaniny peklującej (NaCl i NaNO2), w efekcie czego przedłuża się czas przydatności do spożycia wyrobu, dodatkowo następuje poprawa smaku, a mięso zmienia barwę na różowoczerwoną w wyniku powstawania nitrozylomioglobiny
- zakwaszanie, np. marynowanie w occie – w kwaśnym środowisku bakterie produkujące toksyny (np. Clostridium botulinum wytwarzająca jad kiełbasiany) nie mogą się rozwijać
- zwiększanie ciśnienia osmotycznego konserwowanego materiału prowadzi do wypływania wody z komórek mikroorganizmów, ich plazmolizy i śmierci; jakkolwiek metoda ta jest skuteczna dla wielu gatunków drobnoustrojów, znane są mikroorganizmy sololubne (halofilne), które dobrze czują się w środowisku o wysokim ciśnieniu osmotycznym i mogą w nim żyć oraz rozmnażać się.
  - solenie – dodanie dużej ilości soli (18%); w celu konserwacji soli się głównie mięso oraz ryby.
  - cukrzenie – działa podobnie jak sól, z tym że ludzki organizm lepiej radzi sobie z dużymi ilościami cukru niż soli; najczęściej cukrzy się owoce i ich przetwory; metoda popularna na Dalekim Wschodzie; typowa potrawa – rafute

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: sɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: solẽńe

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  czas. solić, przesalać

  rzecz. solanka ż., solniczka ż., sól ż.

  przym. solny, solarski, solankowy

  Wiktionary

# solenizant

osoba świętująca swoje imieniny lub urodziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba, która obchodzi swoje imieniny lub urodziny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszyscy złożyli życzenia solenizantowi i wypili jego zdrowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔlɛ̃ˈɲizãnt, AS: solẽńizãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

forma żeńska solenizantka

przym. solenny

czas. solenizować

Wiktionary

# solenizantka

→ solenizant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która obchodzi swoje urodziny lub imieniny

Wiktionary

#### Patrz:

solenizant

#### Przykłady

(1.1) Dzisiejszymi solenizantkami są Lucyna i Władysława.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔlɛ̃ɲiˈzãntka, AS: solẽńizãntka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. solenizant m.

czas. solenizować

Wiktionary

# solenizować

czasownik niedokonany

(1.1) daw. świętować, obchodzić uroczyście

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po obiedzie zasiadał z ojcem na ganku i strzelali do jaskółek z guldynek, każdy celny strzał solenizując pucharem węgrzyna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solenizowanie n., solenizacja, solenizant, solenizantka, solenność

przym. solenny

przysł. solennie

Wiktionary

# solenizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|solenizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. solenizować ndk.

Wiktionary

# solenniej

stopień wyższy od przysłówka: solennie

SJP.pl

# solenniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: solenny

SJP.pl

# solenność

dokładność, staranność

SJP.pl

# solenny

1. poważny, podniosły, uroczysty, np. solenne przyrzeczenie;
2. obowiązkowy i rzetelny;
3. żartobliwie: znaczny, wielki, np. solenne głupstwo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. traktowany poważnie, wypowiadany oficjalnie, uroczysty

(1.2) książk. taki, na którym można polegać, rzetelny

(1.3) daw. podniosły, patetyczny

(1.4) daw. żart. wielki, znacznych rozmiarów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta solenna przysięga miała, rzecz jasna, zostać nagrana i stać się częścią kolejnego programu Sibrela obnażającego kulisy księżycowej mistyfikacji.

(1.2) Zachodziłem wczesnymi popołudniami i robiłem solenny przegląd kandydatek.

(1.3) Często bywa w muzeum "laurowo i ciemno", dominuje smutek i solenna powaga.

(1.4) O godzinie szóstej rano ludzie […] udali się do Bażantarni, gdzie zjedli solenny obiad, a później pół nocy spędzili na tańcach i zabawie […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solenizant mos., solenność

przysł. solennie

czas. solenizować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uroczysty, oficjalny

(1.2) pilny, sumienny, rzetelny, przykładny

(1.3) podniosły, patetyczny

Wiktionary

# solenoid

cewka utworzona przez przewód elektryczny zwinięty w linię śrubową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. każda cewka indukcyjna bez rdzenia;

(1.2) biol. jedna z części składowych chromosomów;

Wiktionary

Solenoid – cewka powietrzna (bez rdzenia magnetycznego) o jednej warstwie uzwojenia, służąca do wytwarzania jednorodnego pola magnetycznego.

Stosowany jest tam, gdzie wymagane są niewielkie indukcyjności lub wysokie napięcia.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) solenoid

* baskijski: (1.1) solenoide

* hiszpański: (1.1) solenoide m.

źródła.

== solenoid (język angielski.) ==

thumb|solenoid (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-solenoid.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fiz. solenoid

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔlɛ̃ˈnɔjit, AS: solẽnoi ̯it

Wiktionary

# solenoidalny

→ solenoid

SJP.pl

#### Patrz:

solenoid

# solfatara

miejsce na powierzchni ziemi, z którego wydobywają się gazy zawierające związki siarki

SJP.pl

Solfatara – rodzaj ekshalacji wulkanicznych umiarkowanie gorących (o temperaturze 100–300 °C). Składają się głównie z przegrzanej pary wodnej, dwutlenku węgla i siarkowodoru, z którego wytrąca się nieraz duża ilość siarki. Zazwyczaj towarzyszą wulkanom drzemiącym i wygasającym. Często traktowane jako odmiana fumaroli.

Solfatara to także otwór, z którego wydobywają się te ekshalacje.

Wikipedia

# solfatary

ekshalacje wulkaniczne

SJP.pl

Solfatara – rodzaj ekshalacji wulkanicznych umiarkowanie gorących (o temperaturze 100–300 °C). Składają się głównie z przegrzanej pary wodnej, dwutlenku węgla i siarkowodoru, z którego wytrąca się nieraz duża ilość siarki. Zazwyczaj towarzyszą wulkanom drzemiącym i wygasającym. Często traktowane jako odmiana fumaroli.

Solfatara to także otwór, z którego wydobywają się te ekshalacje.

Wikipedia

# solfedżio

nauka czytania nut głosem, głównie z zastosowaniem solmizacji; solfeggio; solfeż

SJP.pl

# solfeggio

nauka czytania nut głosem, głównie z zastosowaniem solmizacji; solfeż; solfedżio

SJP.pl

# solferino

miejscowość i gmina we Włoszech

SJP.pl

Solferino – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Mantua.

W 1859 rozegrała się tu wielka bitwa. Jej tragiczny bilans doprowadził do powstania Czerwonego Krzyża.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2308 osób, 177,5 os./km².

Wikipedia

# solfeż

nauka czytania nut głosem, głównie z zastosowaniem solmizacji; solfeggio; solfedżio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. nauka muzykalności przez głośne czytanie nut;

Wiktionary

Solfeż (wł. solfeggio) – nauka i metoda czytania nut głosem, przedmiot nauczania praktycznego w szkolnictwie muzycznym.

Nazwa pochodzi od ćwiczeń wokalnych opartych na solmizacji. W XVIII w. solfeżem nazywano również ćwiczenia instrumentalne doskonalące umiejętność czytania nut, później nazwa obejmowała wszystkie metody nauczania śpiewu z nut, w celu wyczulenia słuchu, wyrobienia pewności i czystości intonacji i trafiania dźwięków głosem oraz pogłębiania ogólnej muzykalności.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔlfɛʃ, AS: solfeš

Wiktionary

# solfeżowy

przymiotnik od: solfeż

SJP.pl

# solfuga

drapieżny pajęczak, zamieszkujący obszary suche i ciepłe

SJP.pl

Wikipedia

# solfugi

rząd pajęczaków obejmujący ponad 1000 gatunków drapieżnych zwierząt lądowych

SJP.pl

Wikipedia

# solić

1. dodawać soli do potraw, posypywać solą w celu uzyskania pożądanego smaku;
2. nacierać, posypywać solą lub zalewać jej roztworem celem zakonserwowania produktów spożywczych

SJP.pl

czasownik

(1.1) przyprawiać potrawy solą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłuszcz się soliło, połykało i zastępował całodzienne wyżywienie.

(1.1) Warzywa solimy, dodajemy 1/2 szklanki wody i gotujemy 15 do 20 minut.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔlʲit͡ɕ, AS: solʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solnictwo n., soliwka ż., sól ż., solanka ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n., przesolenie n., przesalanie n., dosolenie n., dosalanie n.

czas. zasolić, posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., dosolić dk., dosalać n.

przym. solny, słony, solarski, solankowy

przysł. słono

Wiktionary

# solicytant

dawniej: petent; solicytator, solicytor

SJP.pl

# solicytator

dawniej: petent; solicytor, solicytant

SJP.pl

# solicytor

dawniej: petent; solicytator, solicytant

SJP.pl

# solicytować

czasownik

(1.1) stpol. domagać się

(1.2) stpol. niepokoić

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲit͡sɨˈtɔvat͡ɕ, AS: solʹicytovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solicytowanie n.

Wiktionary

# solicytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|solicytować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. solicytować ndk.

Wiktionary

# solid

1. złota moneta rzymska i bizantyjska;
2. średniowieczna moneta polska równa 12 denarom

SJP.pl

Solid (łac. solidus – mocny, trwały, niewzruszony) – złota moneta rzymska o masie 4,55 grama (1/72 funta), wprowadzona w latach 309–311 w zachodniej części cesarstwa rzymskiego przez Konstantyna I, która zastąpiła aureus.

Wikipedia

# solidarnie

przysłówek

(1.1) w sposób solidarny, bratersko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W rezultacie uzyskano w Bukareszcie obietnicę, że Rumunia będzie występować w porozumieniu i solidarnie z Polską, podobnie jak z Czechosłowacją i Jugosławią, dla obrony wspólnych interesów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solidarność ż., solidaruch m., solidaryca ż.

czas. solidaryzować się

przym. solidarny

Wiktionary

# solidarniej

stopień wyższy od przysłówka: solidarnie

SJP.pl

# solidarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: solidarny

SJP.pl

# solidarność

wspólnota działania podyktowana wspólnymi interesami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”;

Wiktionary

- solidarność – pojęcie z zakresu socjologii
- Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”
  - Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych „Solidarność”
  - Akcja Wyborcza Solidarność
  - Ruch Społeczny AWS
  - Komitet Obywatelski „Solidarność”
  - Solidarność Walcząca
  - Grupy Oporu „Solidarni” RKW Mazowsze NSZZ „Solidarność”
  - Tygodnik Solidarność
  - Solidarność (statek)
  - Solidarność 80
  - Solidarność – gra komputerowa
  - Radio Solidarność – podziemna stacja radiowa

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Nie ma wolności bez Solidarności!

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˌsɔlʲiˈdarnɔɕt͡ɕ, AS: solʹidarność

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. solidarność ż.

  Wiktionary

# solidarnościowiec

członek Solidarności (związek zawodowy)

SJP.pl

# solidarnościowy

przymiotnik od: Solidarność (ruch społeczno polityczny i związek zawodowy)

SJP.pl

# solidarny

przymiotnik

(1.1) wykazujący się solidarnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wynik wyborów budzi nadzieje i oczekiwania na nową, bardziej solidarną politykę.

(1.1) Bardzo pragnę społeczeństwa wolnego i solidarnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solidarność ż., solidaruch mos., solidaryca ż.

przysł. solidarnie

czas. solidaryzować się

Wiktionary

# solidaruch

lekceważąco o członku NSZZ Solidarność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. polit. człowiek wywodzący się z Solidarności, solidarnościowiec

Wiktionary

#### Patrz:

solidaruch

#### Przykłady

(1.1) Dzięki solidaruchom rozpieprzono to państwo tak, że nie produkuje niczego i żyje na pożyczkach. (z Internetu)

(1.1) Powstały podział na solidaruchów i komuchów jest zbyt naturalnym i głębokim, by móc zasypać i zlikwidować na dzień dzisiejszy występujące podziały. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲiˈdarux, AS: solʹidaruχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solidarnościowiec m., solidarność ż., solidaryca ż.

czas. solidaryzować się

przym. solidarny, solidarnościowy

przysł. solidarnie

Wiktionary

# solidarucha

lekceważąco o członku NSZZ Solidarność

SJP.pl

#### Patrz:

solidaruch

# solidaryca

charakterystyczna czcionka występująca w logo NSZZ Solidarność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krój liter podobny do kształtu logo NSZZ "Solidarność";

Wiktionary

Solidaryca – charakterystyczne liternictwo występujące w logo NSZZ „Solidarność”, autorstwa Krystyny Janiszewskiej oraz Jerzego Janiszewskiego, studentów gdańskiej PWSSP. Kształt liter miał symbolizować tłum ludzi wspierających się nawzajem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Największe dzienniki ogólnopolskie oraz gazety regionalne 4 czerwca ukazały się z tytułami napisanymi solidarycą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲidaˈrɨt͡sa, AS: solʹidaryca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solidarność ż., solidarnościowiec m., solidaruch m.

czas. solidaryzować się

przym. solidarny, solidarnościowy

przysł. solidarnie

Wiktionary

# solidarysta

zwolennik solidaryzmu

SJP.pl

# solidarystyczny

→ solidaryzm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z solidaryzmem

Wiktionary

#### Patrz:

solidaryzm

# solidaryzm

kierunek społeczno-polityczny powstały w drugiej połowie XIX wieku, głoszący ideę wspólnoty interesów wszystkich ludzi niezależnie od ich pozycji społecznej

SJP.pl

Solidaryzm – kierunek społeczno-polityczny z przełomu XIX i XX w. głoszący naturalną solidarność, rozumianą jako wspólnotę interesów różnych grup i warstw społecznych w państwie, niezależną od ich statusu ekonomicznego lub zawodowego i związanych z nimi różnic interesów. Był nurtem opozycyjnym wobec liberalizmu, któremu zarzuca przedkładanie jednostki i jej dobra nad interesy społeczeństwa jako całości, ale także wobec wielu nurtów socjalistycznych, podkreślających konfliktowy charakter społeczeństwa czy traktujących je materialistycznie.

Wikipedia

# solidnie

przysłówek

(1.1) w sposób solidny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈlʲidʲɲɛ, AS: solʹidʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solidność ż.

przym. solidny

Wiktionary

# solidniej

stopień wyższy od przysłówka: solidnie

SJP.pl

# solidniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: solidny

SJP.pl

# solidność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest solidne; cecha tych, którzy są solidni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. solidny

przysł. solidnie

Wiktionary

# solidny

1. trwały, mocny, masywny;
2. taki, któremu można zaufać; uczciwy, rzetelny;
3. wnikliwy, dogłębny, gruntowny;
4. mający wielkie rozmiary; pokaźny, znaczący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o silnej budowie, strukturze

(1.2) o osobie, pracowniku, instytucji: sumienny, dokładny, godny zaufania, dobrze wypełniający swoje obowiązki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈlʲidnɨ, AS: solʹidny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solidność ż.

przysł. solidnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rzetelny

Wiktionary

# solidogen

związek chem. otrzymany w wyniku kondensacji formaldehydu z toluidyną, podnoszący trwałość barwienia tkanin

SJP.pl

# solidoid

linia na wykresach układów równowagi przedstawiająca:
a) przy chłodzeniu stopu - temperatury końca przemiany w stanie stałym;
b) przy nagrzewaniu - temperatury początku tej przemiany

SJP.pl

# soliflukcja

morfologiczny proces kształtujący stoki na obszarach polarnych i wysokogórskich w strefie ciepłej, polegający na wolnych ruchach masowych wierzchniej warstwy gruntu

SJP.pl

Soliflukcja (spływ powierzchniowy) – jeden z procesów morfologicznych modelujących stoki w obszarach o klimacie zimnym, w warunkach peryglacjalnych (obszary polarne, wysokie góry). Zjawisko to polega na powolnym (do kilku cm na rok) pełzaniu wierzchniej warstwy gruntu.

Wikipedia

# soliflukcyjny

→ soliflukcja

SJP.pl

#### Patrz:

soliflukcja

# soligorsk

miasto na Białorusi

SJP.pl

Soligorsk (biał. Салігорск, Salihorsk, ros. Солигорск) – miasto na Białorusi, w obwodzie mińskim, na południe od Słucka, nad Zbiornikiem Soligorskim na Słuczy (lewy dopływ Prypeci). Jest centrum administracyjnym rejonu soligorskiego. W 2019 liczba mieszkańców wynosiła 106 289.

Wikipedia

# soligorski

→ Soligorsk (miasto na Białorusi)

SJP.pl

# solilokwium

monolog sceniczny zawierający refleksje i rozmyślania postaci dramatu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) teatr. monolog sceniczny, stosowany w dramacie; zob. też solilokwium w Wikipedii

Wiktionary

Solilokwium albo soliloquium (etym. łac. solus loqui, mówić samemu) – sceniczna rozmowa z samym sobą, monolog niewypowiedzianych rozmyślań i refleksji, których celem jest określenie własnej postawy. Stosowany najczęściej w dramacie.

Za wzór tej formy uznawane są Soliloquia św. Augustyna.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲiˈlɔkfʲjũm, AS: solʹilokfʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. solilokwialny

przysł. solilokwialnie

Wiktionary

# soliman

nazwisko

SJP.pl

# solina

wieś w województwie podkarpackim, ośrodek turystyczno-wypoczynkowy

SJP.pl

Solina – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Do 30 grudnia 1999 Solina była siedzibą gminy Solina (siedziba przeniesiona do Polańczyka). Według danych z 2011 roku miejscowość zamieszkiwało 426 osób.

Wikipedia

# solingen

[czytaj: ZOlinien] miasto w Niemczech

SJP.pl

Solingen (lim. Solich) – miasto na prawach powiatu w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf, na południe od Zagłębia Ruhry. Leży na obrzeżu górzystego regionu Bergisches Land, w którym jest drugim co do wielkości miastem (za graniczącym z nim Wuppertalem).

Wikipedia

# soliński

przymiotnik od: Solina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Soliną, dotyczący Soliny

Wiktionary

## Osoby o tym nazwisku

- Aleksander Soliński (1914–1989) – polski działacz harcerski, nauczyciel, wychowawcza młodzieży, uczestnik powstania warszawskiego
- Jacek Soliński (ur. 1957) – polski grafik, malarz, publicysta plastyczny i wydawca
- Krzysztof Soliński (1950–2006) – polski poeta
- Leszek Soliński (1926–2005) – polski historyk sztuki i malarz
- Sylwester Soliński (ur. 1986) – polski hokeista
- Wojciech Soliński – polski filolog, dr hab. nauk humanistycznych, profesor nadzwyczajny Instytutu Filologii Polskiej Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Solina ż.

Wiktionary

# solion

przyrząd elektrochemiczny wykorzystujący zjawiska elektryczne zachodzące w elektrolitach

SJP.pl

# solionowy

przymiotnik od: solion

SJP.pl

# solipsysta

wyznawca, zwolennik solipsyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik solipsyzmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solipsyzm m.

przym. solipsystyczny

Wiktionary

# solipsystka

→ solipsysta

SJP.pl

#### Patrz:

solipsysta

# solipsystyczny

dotyczący solipsyzmu, związany z solipsyzmem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z solipsyzmem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ci ludzie są znani nie ze swych poglądów, dokonań, a choćby błędów i porażek, ale z tego, że są znani – z codziennych występów na temat dowolny, a najchętniej solipsystyczny (kiedy tematem są oni sami).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solipsyzm m., solipsysta m.

Wiktionary

# solipsyzm

pogląd filozoficzny, skrajna postać idealizmu subiektywnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;

Wiktionary

Solipsyzm (od łac. solus – jedyny, ipse – sam) – pogląd subiektywno-idealistyczny głoszący, że istnieje tylko jednostkowy podmiot poznający, cała zaś rzeczywistość jest jedynie zbiorem jego subiektywnych wrażeń – wszystkie obiekty, ludzie, etc., których doświadcza jednostka, są tylko częściami jej umysłu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli solipsysta nie wierzy w istnienie innych ludzi, po co głosi solipsyzm?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solipsysta m.

przym. solipsystyczny

Wiktionary

# soliród

roślina z rodziny komosowatych

SJP.pl

Soliród (Salicornia L.) – rodzaj roślin zaliczany w zależności od ujęcia systematycznego do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Wyróżnianych jest w jego obrębie ok. 50 gatunków. Występują one na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy), głównie wzdłuż wybrzeży oraz na śródlądowych solniskach. W Polsce rośnie na pojedynczych stanowiskach jeden gatunek – soliród zielny S. europaea.

Wikipedia

# solirodek

solirodek zielny - gatunek rośliny z rodziny szarłatowatych; soliród zielny

SJP.pl

# solista

1. osoba śpiewająca samodzielnie, solo;
2. śpiewak; wokalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk wykonujący utwór muzyczny lub śpiewający pojedynczo

(1.2) muz. muzyk wykonujący wirtuozerskie partie utworu w towarzystwie orkiestry lub chóru

(1.3) choreogr. najwyższej klasy tancerz wykonujący główne role w spektaklu baletowym

(1.4) sport. w łyżwiarstwie i wrotkarstwie figurowym, zawodnik, który startuje w konkurencji jazdy indywidualnej

Wiktionary

- solista – osoba grająca muzykę lub śpiewająca pojedynczo
- solista – osoba tańcząca pojedynczo
- solista – w łyżwiarstwie i wrotkarstwie figurowym, zawodnik, który startuje w konkurencji jazdy indywidualnej
- Solista – film z 2009 roku w reżyserii Joego Wrighta

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. solówka ż., solo n.

:: fż. solistka ż.

przym. solowo

przysł. solo

frazeologia.

etymologia.

(1.1-4) etym|wł|solista. < etym|wł|solo. < etym|łac|solus. → sam

uwagi.

(1.3) por|koryfej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) soloist

* białoruski: (1.1) саліст

* czeski: (1.1) sólista m.

* esperanto: (1.1) solisto

* francuski: (1.1) soliste m.

* hiszpański: (1.1) solista m.

* kaszubski: (1.1) solysta m.

* macedoński: (1.1) солист m

* niemiecki: (1.1) Solist m., Solosänger m.; (1.3) Solotänzer m.

* portugalski: (1.1) solista m.

* rumuński: (1.1) solist m.

* słowacki: (1.1) sólista

* słoweński: (1.1) solist m.

* szwedzki: (1.1) solist w.

* ukraiński: (1.1) соліст m.

* włoski: (1.1) solista m.

źródła.

== solista (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. solista

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈlʲista, AS: solʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solówka ż., solo n.

:: fż. solistka ż.

przym. solowo

przysł. solo

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. solówka ż., solo n.

:: fż. solistka ż.

przym. solowo

przysł. solo

frazeologia.

etymologia.

(1.1-4) etym|wł|solista. < etym|wł|solo. < etym|łac|solus. → sam

uwagi.

(1.3) por|koryfej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) soloist

* białoruski: (1.1) саліст

* czeski: (1.1) sólista m.

* esperanto: (1.1) solisto

* francuski: (1.1) soliste m.

* hiszpański: (1.1) solista m.

* kaszubski: (1.1) solysta m.

* macedoński: (1.1) солист m

* niemiecki: (1.1) Solist m., Solosänger m.; (1.3) Solotänzer m.

* portugalski: (1.1) solista m.

* rumuński: (1.1) solist m.

* słowacki: (1.1) sólista

* słoweński: (1.1) solist m.

* szwedzki: (1.1) solist w.

* ukraiński: (1.1) соліст m.

* włoski: (1.1) solista m.

źródła.

== solista (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. solista

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) bakarlari

Wiktionary

# solistka

→ solista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. artystka, która występuje bądź sama, bądź z orkiestrą, ale w partiach solowych

Wiktionary

- solista – osoba grająca muzykę lub śpiewająca pojedynczo
- solista – osoba tańcząca pojedynczo
- solista – w łyżwiarstwie i wrotkarstwie figurowym, zawodnik, który startuje w konkurencji jazdy indywidualnej
- Solista – film z 2009 roku w reżyserii Joego Wrighta

Wikipedia

#### Patrz:

solista

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. solówka ż.

:: fm. solista m.

przym. solowy

przysł. solo, solowo

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|solista|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|solista.

* białoruski: (1.1) салістка ż.

* rosyjski: (1.1) солистка ż.

* słoweński: (1.1) solistka ż.

* ukraiński: (1.1) солістка ż.

źródła.

== solistka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) solistka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈlʲistka, AS: solʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solówka ż.

:: fm. solista m.

przym. solowy

przysł. solo, solowo

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. solówka ż.

:: fm. solista m.

przym. solowy

przysł. solo, solowo

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|solista|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|solista.

* białoruski: (1.1) салістка ż.

* rosyjski: (1.1) солистка ż.

* słoweński: (1.1) solistka ż.

* ukraiński: (1.1) солістка ż.

źródła.

== solistka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) solistka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# solistówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Solistówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# solistyczny

wykonywany przez jednego artystę; solowy

SJP.pl

# soliter

1. tasiemiec mający na główce dwa wieńce haczyków, osiągający do 8 metrów długości, pasożytujący w jelicie cienkim człowieka; tasiemiec uzbrojony;
2. drzewo lub krzew rosnące pojedynczo, w oddaleniu od innych, różniące się od nich np. kształtem lub kolorem, szczególnie popularne w ogrodach barokowych;
3. przestarzałe: kamień szlachetny oprawiony pojedynczo lub w otoczeniu mniejszych kamieni tego samego gatunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. zool. tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt;

(1.2) jubil. duży kamień szlachetny (najczęściej brylant, diament) w oprawie, niekiedy otoczony drobnymi tego samego rodzaju

(1.3) ogrod. bot. samotne drzewo (krzew) w otwartym terenie, pełniące funkcję dekoracyjną;

(1.4) urb. archit. wolno stojący budynek, zwykle planowo wkomponowany w otoczenie;

(1.5) samotnik, jednoosobowa gra logiczna, rodzaj łamigłówki

(1.6) gastr. jednoosobowa zastawa w serwisie śniadaniowym

(1.7) przest. karc. pasjans

(1.8) daw. odludek

Wiktionary

- tasiemiec uzbrojony
- oprawny duży kamień szlachetny
- samotne drzewo
- budynek wolno stojący
- rodzaj łamigłówki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Nie uszło jej uwagi, że miał na palcu solitera ogromnego, który świecił jak gwiazda.

(1.7) Wieczorami, przesiadując w bawialni, za jedyną swą rozrywkę miała kładzenie solitera.

(1.8) Z nikim się nigdy bliżej nie zadając, w pełni zasłużył na miano solitera.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) samotnik, syngielton

Wiktionary

# soliton

impuls optyczny wytwarzany przez modulator laserowy i transmitowany przez medium światłowodowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. samopodtrzymująca się fala, zachowująca kształt i poruszająca się ze stałą prędkością

Wiktionary

W matematyce i fizyce soliton to samopodtrzymująca się odosobniona fala wywołana przez efekty nieliniowe występujące w materiale, w którym fala ta się rozchodzi. Solitony towarzyszą wielu zjawiskom fizycznym; pojawiają się też jako rozwiązania nieliniowych cząstkowych równań różniczkowych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) soliton

* baskijski: (1.1) solitoi

* hiszpański: (1.1) solitón m.

źródła.

== soliton (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fiz. soliton

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈlʲitɔ̃n, AS: solʹitõn

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) soliton

* baskijski: (1.1) solitoi

* hiszpański: (1.1) solitón m.

źródła.

== soliton (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fiz. soliton

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# soliwka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. mała beczka zwężająca się ku górze i ku dołowi służąca do przewozu owoców

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solanka, sól

czas. solić, przesalać

przym. solankowy

Wiktionary

# soliwoda

nazwisko

SJP.pl

# solka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rumunii w okręgu suczawskim na Bukowinie;

Wiktionary

Solka (rum. Solca) – miasto w okręgu suczawskim na rumuńskiej Bukowinie. Według danych szacunkowych na rok 2011 liczy 2188 mieszkańców.

W mieście stoi cerkiew Świętych Piotra i Pawła. Na południowy wschód od miasta położona jest miejscowość Kaczyka, o 5 km na południe zaś Nowy Soloniec. Na północy leży Lichtenberg (graniczący z Glitem, rum. Clit) – miejsce osiedlenia się i śmierci Jakuba Szeli, 6 km na zachód leży Arbore.

Wikipedia

# sollecitando

określenie wykonawcze: przynaglając, przyspieszając

SJP.pl

# solluks

lampa lecznicza emitująca promienie podczerwone; soluks, solluks

SJP.pl

# sollux

lampa lecznicza emitująca promienie podczerwone; soluks, solluks

SJP.pl

# solmizacja

w muzyce: system sylabowego oznaczenia stopni gamy wprowadzony w IX wieku przez Guida z Arezzo; nazwy sylab: do, re, mi, fa, sol, la, si odpowiadają siedmiu dźwiękom szeregu literowego: c, d, e, f, g, a, h

SJP.pl

Nazwa solmizacyjna – nazwa dźwięku muzycznego alternatywna do literowej. Nazwy solmizacyjne stosuje się w śpiewie do ćwiczeń wokalnych.

Nazwy solmizacyjne dla kolejnych dźwięków oktawy:

Solmizacja jest to system głosek stosowanych w nauce śpiewu. Ułatwia odczytanie zapisu nutowego melodii. Solmizacja została wprowadzona przez Gwido z Arezzo w XI wieku, który wprowadził skalę sześciostopniową oznaczając poszczególne jej stopnie pierwszymi zgłoskami kolejnych wersów hymnu na cześć św. Jana:

Wikipedia

# solmizacyjny

związany z solmizacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z solmizacją, dotyczący solmizacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solmizacja ż., solmizowanie n.

czas. solmizować ndk.

Wiktionary

# solmizować

dawniej: czytać nuty, śpiewając

SJP.pl

# solnica

dawniej: naczynie do przechowywania soli; solniczka

SJP.pl

Solnica – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański na obszarze Żuław Wiślanych przy drodze krajowej nr 7.

Wieś została założona ok. XVII-XVIII wieku przez osadników olęderskich na obszarze Wielkich Żuław Malborskich. Wieś komornictwa zewnętrznego Elbląga w XVII i XVIII wieku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# solnictwo

dział przemysłu zajmujący się badaniem występowania oraz eksploatacją i przeróbką soli; halurgia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nauk. górn. dział nauki obejmujący wydobycie i wykorzystanie soli kopalnianej

Wiktionary

Solnictwo (halurgia) – dział górnictwa związany z występowaniem, eksploatacją i przeróbką soli, głównie kamiennej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy okazało się, że to zajęcie przynosi zyski, solnictwo stało się ich głównym źródłem utrzymania. Od neolitu aż do nowożytności ten, kto miał dostęp do soli, był bogaty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solniczka ż., sól ż., solanka ż., słoność ż.

czas. przesalać, solić ndk., dosolić dk.

przym. solny

przysł. słono

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) halurgia

Wiktionary

# solniczka

naczynie do przechowywania soli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;

(1.2) niewielki pojemnik w formie miseczki lub pudełka, przeznaczony specjalnie do przechowywania soli

(1.3) przest. anat. dołek stawowy, fovea articularis, w którym tkwi główka kości udowej

(1.4) pot. środ. akwarium słonowodne

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1-2) Na stole nakrytym do obiadu, obok zastawy postawiono kryształową solniczkę i serwetnik.

(1.1-2) Kto poprzestaje na małym, solniczką / ojców świeci między stołu darami, / ma sen spokojny, dobrej myśli brudna / chciwość nie plamićami.

(1.4) Kupiłem nowy baniak 500 l na solniczkę z taką obsadą ryb: zebrasoma flavescens, hepatus, pokolec białobrody, trzy błazny, dziesięć chromisów, salarias oraz jakieś małe babki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔlʲˈɲit͡ʃka, AS: solʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sól ż., solanka ż., solenie n., solnictwo n., zasolenie n., salserka ż.

:: zgrub. solnica ż.

czas. solić, dosolić, posolić, przesolić, przysolić, przesalać

przym. solny, solankowy, słony, posolony, przesolony, słonawy, zasolony, solarski

przysł. słono

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) solnica, salserka

(1.3) panewka

(1.4) akwarium morskie

Wiktionary

# solnik

mieszanka soli i innych składników, służąca jako dodatek do pasz dla bydła i zwierzyny leśnej; lizawka

SJP.pl

Solnik (259 m) – wzgórze w Krakowie, w Dzielnicy VIII Dębniki. Czasami nazywane jest Górką Kostrzewską. Ciągnie się od osiedla Kostrze w kierunku północno-wschodnim do Wisły. U jego południowo-wschodnich podnóży znajduje się osiedle Pychowice i ulica Tyniecka, u północno-zachodnich osiedle Bodzów. W podziale fizycznogeograficznym Polski znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski.

Wikipedia

# solnisko

przesycony solą grunt

SJP.pl

Solnisko – obszar lądowy, zwykle bagienny lub wilgotny, charakteryzujący się znacznym zasoleniem wód zasilających lub stagnujących.

Wikipedia

# solniskowy

przymiotnik od: solnisko

SJP.pl

# solno

wieś w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Solno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
- Solno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

Wikipedia

# solno-jodowy

zawierający sól i jod

SJP.pl

# solnogród

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Salzburg, miasto w Austrii;

Wiktionary

Salzburg (cz. Salcburk, hist. Solnohrad; pol. hist. Solnogród) – miasto statutarne w Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg. Położone w pobliżu granicy z Niemcami w Alpach, nad rzeką Salzach, na wysokości 424 m n.p.m. 156 619 mieszkańców (1 stycznia 2023), czwarte pod względem liczby ludności miasto w Austrii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zanim zdecydował się na wybór kariery wojskowej przez dwa semestry studiował "geodezję i wyższą matematykę" w filii Uniwersytetu Wiedeńskiego w Solnogrodzie.

(1.1) Biskupi niemieccy zniszczyli słowiańską liturgię, a na miejsce Metodego został arcybiskupem jego zacięty wróg, który Pannonię (=Panonię) i Morawy powtórnie poddał zwierzchnictwu kościelnemu Solnogrodu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. solnogrodzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Salzburg

Wiktionary

# solność

→ solny

SJP.pl

#### Patrz:

solny

# solny

z soli, słony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z solą, dotyczący soli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żupą solną, tak jak kopalniami kruszców, zarządzał żupnik.

(1.1) Stanisław Barabasz pochodził z rodziny związanej z bocheńskim przemysłem solnym, o wielkich tradycjach patriotycznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solnictwo n., sól ż., solanka ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n.

czas. dosolić, przesalać, solić ndk., posolić dk., zasolić dk.

przym. słony, solankowy, słonawy

przysł. słono, słonawo

Wiktionary

# solo

1. utwór albo jego część, przeznaczone do wykonywania przez jednego artystę;
2. występ jednego artysty

SJP.pl

przysłówek

(1.1) sam, sama

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) muz. utwór lub jego fragment wykonywany przez tylko jednego artystę

(2.2) pot. bójka

forma rzeczownika.

(3.1) W. lp. od: sola

Wiktionary

Solo (z wł. solo, 'sam'):

1. określenie oznaczające, że dany utwór muzyczny lub fragment utworu grany jest lub śpiewany przez jednego wykonawcę. Utwór napisany w całości na jeden instrument nosi miano utworu solowego, a jego wykonawca to solista.
2. (przeważnie w muzyce rozrywkowej) fragment utworu muzycznego grany lub śpiewany przez jednego wykonawcę, z ewentualnym pomocniczym akompaniamentem, często improwizowany.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Śpiewałem solo na koncercie.

(2.2) Marek ma dzisiaj solo z Piotrkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔlɔ, AS: solo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solistka ż., solista mos.

przym. solistyczny, solowy

Wiktionary

# soloch

nazwisko

SJP.pl

# solodajny

dostarczający soli; obfitujący w sól

SJP.pl

# solomierz

przyrząd do pomiaru stężenia roztworów wodnych soli kuchennej; halimetr

SJP.pl

# solomit

płyta izolacyjna wyrabiana ze słomy, mająca zastosowanie w budownictwie; słomit

SJP.pl

# solon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;

(1.2) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w Stanach Zjednoczonych

Wiktionary

Solon (gr.kl. Σόλων Sólōn; ok. 635 – ok. 560 p.n.e.) – ateński mąż stanu, poeta i prawodawca, który przyczynił się w znaczący sposób do rozwoju ustroju demokratycznego.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) prawo / prawodawstwo / reformy / poezja Solona

(1.2) kolokacje imię m.

(2.1) Solon Springs

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Soloi n., Soleiczyk m., solecyzm m., Solonka ż.

czas. solecyzować

przym. soloński

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Solon. < etym|gr|Σόλων.

uwagi.

(1.1) wikicytaty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Solon

* arabski: (1.1) سولون

* bułgarski: (1.1) Солон

* czeski: (1.1) Solón m.

* estoński: (1.1) Solon

* francuski: (1.1) Solon m.

* gruziński: (1.1) სოლონი

* hebrajski: (1.1) סולון

* hiszpański: (1.1) Solón m.

* japoński: (1.1) ソロン

* koreański: (1.1) 솔론

* litewski: (1.1) Solonas m.

* łaciński: (1.1) Solon m.

* niemiecki: (1.1) Solon m.

* nowogrecki: (1.1) Σόλων (ο Αθηναίος) m., Σόλωνας m.; (1.2) Σόλων m.

* ormiański: (1.1) Սոլոն

* perski: (1.1) سولون

* portugalski: (1.1) Sólon m.

* rosyjski: (1.1) Солон m.

* rumuński: (1.1) Solon

* słowacki: (1.1) Solón m.

* starogrecki: (1.1) Σόλων m.; (1.2) Σόλων m.

* staroormiański: (1.1) Սողոն

* szwedzki: (1.1) Solon

* turecki: (1.1) Solon

* ukraiński: (1.1) Солон m.

* węgierski: (1.1) Szolón

* włoski: (1.1) Solone m.

źródła.

== Solon (język angielski.) ==

thumb|Solon (1.1)

wymowa.

IPA|ˈsəʊlən.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) hist. Solon

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔlɔ̃n, AS: solõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Soloi n., Soleiczyk m., solecyzm m., Solonka ż.

czas. solecyzować

przym. soloński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Soloi n., Soleiczyk m., solecyzm m., Solonka ż.

czas. solecyzować

przym. soloński

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Solon. < etym|gr|Σόλων.

uwagi.

(1.1) wikicytaty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Solon

* arabski: (1.1) سولون

* bułgarski: (1.1) Солон

* czeski: (1.1) Solón m.

* estoński: (1.1) Solon

* francuski: (1.1) Solon m.

* gruziński: (1.1) სოლონი

* hebrajski: (1.1) סולון

* hiszpański: (1.1) Solón m.

* japoński: (1.1) ソロン

* koreański: (1.1) 솔론

* litewski: (1.1) Solonas m.

* łaciński: (1.1) Solon m.

* niemiecki: (1.1) Solon m.

* nowogrecki: (1.1) Σόλων (ο Αθηναίος) m., Σόλωνας m.; (1.2) Σόλων m.

* ormiański: (1.1) Սոլոն

* perski: (1.1) سولون

* portugalski: (1.1) Sólon m.

* rosyjski: (1.1) Солон m.

* rumuński: (1.1) Solon

* słowacki: (1.1) Solón m.

* starogrecki: (1.1) Σόλων m.; (1.2) Σόλων m.

* staroormiański: (1.1) Սողոն

* szwedzki: (1.1) Solon

* turecki: (1.1) Solon

* ukraiński: (1.1) Солон m.

* węgierski: (1.1) Szolón

* włoski: (1.1) Solone m.

źródła.

== Solon (język angielski.) ==

thumb|Solon (1.1)

wymowa.

IPA|ˈsəʊlən.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) hist. Solon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# solonka

półprzetwór (otrzymywany np. ze świeżych jarzyn lub grzybów) utrwalony za pomocą soli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka ewenkijskiej grupy etnicznej zamieszkującej w Chinach na obszarze m.in. Mongolii Wewnętrznej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Solon mos.

Wiktionary

# solonośny

zawierający sól

SJP.pl

# soloński

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z postacią ateńskiego polityka i prawodawcy Solona albo dotyczący rozwiązań ustrojowych jakie wprowadził

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Solon mos.

Wiktionary

# solorz

nazwisko

SJP.pl

# solothurn

[czytaj: ZOloturn] Solura;
1. miasto w Szwajcarii;
2. kanton w Szwajcarii

SJP.pl

Szwajcaria:

- Solothurn – niemiecka nazwa kantonu Solura
- Solothurn – niemiecka nazwa miasta Solura
  - Solothurn – stacja kolejowa w Solurze
- Solothurn – niemiecka nazwa okręgu (Bezirk) Solura
- Solothurn-Lebern – niemiecka nazwa jednostki administracyjnej (Amtei) w kantonie Solura

Wikipedia

# solówa

zgrubienie od: solówka

SJP.pl

# solowarstwo

dział przemysłu zajmujący się warzeniem soli; warzelnictwo

SJP.pl

# solowate

rodzina ryb z rzędu flądrokształtnych

SJP.pl

Solowate (Soleidae) – rodzina ryb flądrokształtnych (Pleuronectiformes). Niektóre gatunki mają duże znaczenie gospodarcze.

Wikipedia

# solowaty

o cechach solowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# solóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: solówka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Piosenkę kończy imponująca solóweczka na hammondzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solista mos., solistka ż., solówka ż.

Wiktionary

# solowiec

jajożyworodny skorupiak słonowodny, używany w akwarystyce jako pokarm; słonaczek, solankowiec

SJP.pl

Wikipedia

# solówka

1. utwór wykonywany solo;
2. partia solowa, występ solowy;
3. samochód ciężarowy lub motocykl bez przyczepy;
4. młodzieżowo: bójka jeden na jednego; solo, randka;
5. dawniej: beczka do soli;
6. dawniej: sos powstały po zasoleniu mięsa, śledzi itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. muz. choreogr. występ solowy, utwór lub jego fragment wykonywany solo

(1.2) środ. mot. motocykl bez kosza

(1.3) środ. mot. samochód ciężarowy bez przyczepy lub naczepy; także. tramwaj jednowagonowy

(1.4) daw. gw-pl|Kraków. beczka do rozwożenia owoców

(1.5) młodz. bójka jeden na jednego

Wiktionary

Solo (z wł. solo, 'sam'):

1. określenie oznaczające, że dany utwór muzyczny lub fragment utworu grany jest lub śpiewany przez jednego wykonawcę. Utwór napisany w całości na jeden instrument nosi miano utworu solowego, a jego wykonawca to solista.
2. (przeważnie w muzyce rozrywkowej) fragment utworu muzycznego grany lub śpiewany przez jednego wykonawcę, z ewentualnym pomocniczym akompaniamentem, często improwizowany.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sɔˈlufka, AS: solufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solista mos., solistka ż.

:: zdrobn. solóweczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. zdrobn. solóweczka

(1.2) pot. zdrobn. solóweczka

(1.3) pot. zdrobn. solóweczka; neutr. ciągnik, ciągnik siodłowy

(1.5) solo

Wiktionary

# solówkowy

→ solówka

SJP.pl

#### Patrz:

solówka

# solowy

1. w muzyce, choreografii: wykonywany przez jednego artystę lub przeznaczony do takiego wykonania; solo (np. występ solowy);
2. w sporcie:
a) przeznaczony do wykonania dla zawodnika startującego w konkurencji indywidualnej, wykonywany przez takiego zawodnika (np. konkurencja solowa);
b) rozegrany przez jednego z zawodników danej drużyny, niezależnie od niej, indywidualnie (np. solowy popis)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonywany lub przeznaczony do wykonania przez jedną osobę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solo n., solistka ż.

przym. solo

przysł. solo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. solo

Wiktionary

# solski

przymiotnik od: Soła (rzeka)

SJP.pl

- Adam Solski (1895-1940) – major piechoty Wojska Polskiego
- Bogusław Solski – architekt i rzeźbiarz
- Andrzej Solski (ur. 1969) – polski siatkarz
- Leszek Solski (1935-2010) – polski działacz Rodzin Katyńskich
- Ludwik Solski (1855-1954) – polski aktor
- Stanisław Solski (1622-1701) – polski matematyk, architekt i jezuita
- Wacław Solski (1897-1990) – polski pisarz

Zobacz też

- Solska

Wikipedia

# solstycja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. letnie lub zimowe przesilenie dnia z nocą

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔlˈstɨt͡sʲja, AS: solstycʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solstycjum

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) solstycjum

Wiktionary

# solstycjum

letnie lub zimowe przesilenie dnia z nocą

SJP.pl

Przesilenie, solstycjum (łac. solstitium – „przesilenie (letnie)”) w astronomii oznacza skrajny punkt odchylenia Słońca od równika. W ciągu roku na Ziemi pojawiają się dwa przesilenia:

- przesilenie czerwcowe w okolicach 20–21 czerwca, gdy Słońce góruje w zenicie na szerokości zwrotnika Raka; na półkuli północnej występuje wtedy przesilenie letnie, a na półkuli południowej przesilenie zimowe
- przesilenie grudniowe w okolicach 21–22 grudnia, gdy Słońce góruje w zenicie na szerokości zwrotnika Koziorożca; na półkuli północnej występuje wtedy przesilenie zimowe, a na półkuli południowej przesilenie letnie

Wikipedia

# soltanto

określenie muzyczne: jedynie, tylko

SJP.pl

# solti

- Georg Solti – dyrygent węgierski
- (6974) Solti – planetoida

Wikipedia

# solubilizacja

zdolność rozpuszczania organicznych substancji nierozpuszczalnych w wodzie przez rozcieńczone wodne roztwory substancji powierzchniowo czynnych

SJP.pl

Solubilizacja jest to proces zwiększania rozpuszczalności substancji za pomocą tzw. pośredników rozpuszczania czyli solubilizatorów. Ze względu na rodzaj solubilizatorów i mechanizm ich działania można wyróżnić dwa typy solubilizacji: hydrotropową i micelarną.

Wikipedia

# solucja

1. środowiskowo: instrukcja przejścia gry komputerowej;
2. dawniej: rozwiązanie, rozwikłanie czegoś

SJP.pl

Solucja (z ang. solution – rozwiązanie) – tekst zawierający opis, jak ukończyć grę komputerową. Tekst solucji składa się najczęściej ze zdań rozkazujących opisujących kolejne czynności. W tekście są zawarte najczęściej sposoby rozwiązania zagadek w grze lub wymienione są odpowiednie czynności doprowadzające do posunięcia fabuły naprzód.

Wikipedia

# soluks

lampa lecznicza emitująca promienie podczerwone; sollux, solluks

SJP.pl

# soluna

model samochodu sedan produkowany w Tajlandii przez koncern Toyoty

SJP.pl

# solura

Solothurn;
1. miasto w Szwajcarii;
2. kanton w Szwajcarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Szwajcarii, w kantonie Solura (1.2), nad rzeką Aare;

(1.2) geogr. adm. niemieckojęzyczny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii;

Wiktionary

Szwajcaria:

- Solura – kanton
- Solura – okręg (Bezirk) w kantonie Solura
- Solura – miasto w kantonie Solura, w okręgu Solura
- Solura-Lebern – jednostka administracyjna (Amtei) w kantonie Solura

Zobacz też:

- Solothurn

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podobnie w Solurze czy Bazylei – język francuski stał się powszechnie znany (w Solurze rezydował ambasador francuski, zajmujący się m.in. werbunkiem żołnierzy, Bazylea zaś leżała blisko granicy i była silnie powiązana z Francją więzami gospodarczymi).

(1.1) 15 października - W Solurze w Szwajcarii zmarł Tadeusz Kościuszko (ur. 1746).

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. solurski

Wiktionary

# solurski

przymiotnik od: Solura (1. miasto w Szwajcarii;
2. kanton w Szwajcarii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Solurą, dotyczący Solury

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wspomnienia przekazały nam solurski wizerunek Kościuszki - jak z sentymentalnego albumu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Solura ż.

Wiktionary

# solut

1. w poligrafii: zwykły skład tekstowy w wierszach, druk o wierszach pełnych, bez przerw
2. w chemii: substancja rozpuszczona

SJP.pl

# solvay

Stany Zjednoczone:

- Solvay – wieś w hrabstwie Onondaga w stanie Nowy Jork oraz przedmieścia Syracuse

Inne:

- (7537) Solvay – planetoida
- Solvay SA – międzynarodowy koncern przemysłu chemicznego z siedzibą w Brukseli
  - Zakłady „Solvay” z zarządem w Warszawie
  - Krakowskie Zakłady Sodowe Solvay – fabryka sody w Krakowie (w Borku Fałęckim)
  - Zakłady Sodowe Solvay w Mątwach k. Inowrocławia
- Osadniki Sodowe Solvay – tereny poprzemysłowe Krakowskich Zakładów Sodowych „Solvay”
- Centrum Sztuki Współczesnej „Solvay” – w Krakowie
- Klub Sportowy „Solvay” w Będzinie (w Grodźcu)
- Park Solvay w Krakowie
- Solvay Park – galeria handlowa w Krakowie (w Borku Fałęckim)

Wikipedia

# solver

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. inform. funkcja w kalkulatorach naukowych i programach komputerowych umożliwiająca rozwiązywanie równań;

Wiktionary

Solver – funkcja w kalkulatorach naukowych lub programach komputerowych umożliwiająca rozwiązywanie równań.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) solver

źródła.

== solver (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) inform. solver

(1.2) ktoś lub coś co rozwiązuje (ang. solve)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# solwat

połączenie jonów lub cząsteczek substancji rozpuszczonej z cząsteczkami rozpuszczalnika, powstałe w wyniku solwatacji

SJP.pl

# solwatacja

oddziaływanie jonów substancji rozpuszczonych z cząsteczkami rozpuszczalnika

SJP.pl

Solwatacja – proces otaczania cząsteczek rozpuszczanego związku chemicznego przez cząsteczki rozpuszczalnika.

Solwatacja występuje zwykle w rozpuszczalnikach silnie polarnych, zwłaszcza gdy rozpuszczany związek też ma silne własności polarne lub posiada wiązania jonowe. Rozpuszczalnik ma tendencję w takich przypadkach do tworzenia dość trwałej otoczki o grubości dochodzącej do 4 lub 5 cząsteczek wokół cząsteczki rozpuszczonego związku. Otoczka ta, zwana otoczką solwatacyjną, powstaje na skutek słabych oddziaływań elektrostatycznych. W niektórych reakcjach chemicznych otoczka solwatacyjna stanowi przeszkodę spowalniającą reakcję. Z drugiej strony zjawisko solwatacji prowadzi do dysocjacji elektrolitycznej w roztworach.

Wikipedia

# solwatacyjny

związany z solwatacją

SJP.pl

# solwatochromia

przesunięcie pasm absorpcji w widmie elektronowym pod wpływem rozpuszczalnika

SJP.pl

# solwent

środowiskowo: rozpuszczalnik

SJP.pl

# solwentnafta

produkt destylacji smoły węglowej, złożony głównie z ksylenów i wyższych homologów

SJP.pl

# solwentowy

druk solwentowy - jedna z technik drukarskich

SJP.pl

# solwoliza

reakcja podwójnej wymiany zachodząca pomiędzy substancją rozpuszczoną a rozpuszczalnikiem, który pełni funkcję drugiego reagenta; lioliza

SJP.pl

Solwoliza – reakcja chemiczna, w wyniku której dany związek chemiczny znajdujący się w roztworze reaguje z rozpuszczalnikiem (np. typu ROH), jonem lioniowym (odpowiednio ROH+2) lub jonem liatowym (odpowiednio RO−
). Zazwyczaj termin ten odnosi się do reakcji, w których cząsteczka rozpuszczalnika działa jako czynnik nukleofilowy.

Wikipedia

# solwować

czasownik dokonany

(1.1) daw. rozwiązać, zawiesić, odroczyć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔlˈvɔvat͡ɕ, AS: solvovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solwowanie n.

Wiktionary

# solwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|solwować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. solwować ndk.

Wiktionary

# solywka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - zob. soliwka.

Wiktionary

# som

waluta Kirgistanu (1 som = 100 tyiyn)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta Kirgistanu;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: soma

Wiktionary

Som może dotyczyć:

- som – waluta (jednostka monetarna) Kirgistanu
- Som – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie lelczyckim
- Som – miasto w północnych Indiach w środkowej części stanu Uttar Pradesh
- Som – miejscowość na Węgrzech
- „Som” – rosyjski niszczyciel z początku XX wieku

Patrz także: SOM.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) som kirgiski

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. somowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) som

* ukraiński: (1.1) сом m.

źródła.

== som (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. som

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔ̃m, AS: sõm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. somowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. somowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) som

* ukraiński: (1.1) сом m.

źródła.

== som (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. som

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# soma

1. ofiara bóstwom w hinduizmie;
2. ciało organizmów z wyjątkiem komórek rozrodczych;
3. halucynogenny sok wytłaczany z nieznanej rośliny w starożytnych Indiach, mający zapewniać siłę i nieśmiertelność

SJP.pl

## Nazwa miejscowości

- Soma – miasto w Gambii
- Soma – miasto w Japonii
- Soma – miasto w Turcji

## W Indiach

- soma – roślina z której wytwarzano napój rytualny w starożytnych Indiach
- soma – rytualny napój wedyjski
- Soma – wedyjski bóg
- soma – według ajurwedy jedna z trzech sił oddziałujących z czakrami w ludzkim ciele

Wikipedia

# somali

język Somalijczyków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język somalijski

Wiktionary

Somali (somalijski: Dawlada Deegaanka Soomaalida Itoobiya, arabski: الدولة الاثيوبية المنطقة الصومالية) – region administracyjny we wschodniej Etiopii, obejmujący terytorium zamieszkane przez Somalijczyków (tzw. Ogaden). Region graniczy z Dżibuti na północy, Kenią na południu, Somalią na wschodzie i południu oraz z regionem Oromia na zachodzie. Stolicą regionu jest Dżidżiga.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Somalia ż., Somalijczyk mos., Somalijka ż., somalijski mrz.

przym. somalijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) (język) somalijski, somalijszczyzna

Wiktionary

# somalia

Somalijska Republika Demokratyczna; państwo w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Wiktionary

Somalia (som. Soomaaliya; arab. ‏الصومال‎, As-Sumal, Aş-Şūmāl), Federalna Republika Somalii (som. Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya; arab. ‏جمهورية الصومال الفدرالية‎, trb. Jumhūrīyat aṣ-Ṣūmāl al-Fidirālīyah) – państwo w północno-wschodniej części Afryki położone na Półwyspie Somalijskim (zwanym „Rogiem Afryki”). Przylega do Oceanu Indyjskiego i Zatoki Adeńskiej. Na północnym zachodzie graniczy z Dżibuti, na zachodzie z Etiopią, zaś na południowym zachodzie z Kenią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyposażyliśmy w krany z bieżącą wodą salę zabiegową w placówkaacówce dla przyszłych matek w Puntlandzie w Somalii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔ̃ˈmalʲja, AS: sõmalʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. somalijski m., Somalijczyk m., Somalijka ż., Somali, somali

przym. somalijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Somalijska, ofic. Federalna Republika Somalii

Wiktionary

# somalijczyk

obywatel Somalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Somalii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲijt͡ʃɨk, AS: sõmalʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Somalia ż., somalijski m.

:: fż. Somalijka ż.

przym. somalijski

Wiktionary

# somalijka

obywatelka Somalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Somalii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲijka, AS: sõmalʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. somali n., somalijski m., Somalia ż.

:: fm. Somalijczyk m.

przym. somalijski

Wiktionary

# somalijski

związany z Somalią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Somalia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Somalii;

Wiktionary

Język somalijski – język z grupy języków kuszyckich rodziny afroazjatyckiej, jeden z języków urzędowych Somalii oraz Somalilandu. Używany jest też przez mniejszości narodowe we wschodniej Etiopii (oficjalny język w regionie Somali), Dżibuti oraz Kenii (hrabstwa Wajir, Garissa, Mandera). Oficjalnym organem regulującym jest Regional Somali Language Academy (RSLA).

Szacunkowo liczba posługujących się nim wynosi 14 mln osób.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci, AS: sõmalʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. somali n., Somalia ż., Somalijczyk m., Somalijka ż.

Wiktionary

# somaliland

islamska republika we wschodniej Afryce nad Zatoką Adeńską, nieuznawana przez społeczność międzynarodową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. nieuznawana republika we wschodniej Afryce;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Somaliland jest de facto niepodległym państwem w Afryce Wschodniej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲilãnt, AS: sõmalʹilãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Somalilandczyk mos., Somalilandka ż.

przym. somalilandzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Somalilandu

Wiktionary

# somalilandzki

→ Somaliland

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Somalilandem, dotyczący Somalilandu

Wiktionary

#### Patrz:

Somaliland

#### Powiązane:

rzecz. Somaliland mrz., Somalilandczyk mos., Somalilandka ż.

Wiktionary

# soman

bojowy środek trujący

SJP.pl

Soman (fluorometylofosfonian O-pinakolu, symbol NATO: GD) – fosforoorganiczny związek chemiczny, silnie toksyczny bojowy środek trujący, z grupy paralityczno-drgawkowych.

Soman jest bezbarwną cieczą o słabym zapachu kamfory, szybko parującą w temperaturze pokojowej. Soman nie rozpuszcza się w wodzie i jest silnie trujący. Do zatrucia somanem dochodzi w wyniku wdychania jego par oraz wnikania par i kropel przez skórę. Dawka śmiertelna dla człowieka wynosi kilka miligramów.

Wikipedia

# somatoid

1. kryształ o zaokrąglonych ścianach i zakrzywionych krawędziach;
2. bryła przypominająca taki kryształ

SJP.pl

# somatoidalny

taki, który ma kształt somatoidu, kryształu o zaokrąglonych ścianach i zakrzywionych krawędziach

SJP.pl

# somatologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. antrop. nauka o budowie ciała człowieka

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|σῶμα. (sṓma) → ciało + etymn|pol|-logia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) somatology

* białoruski: (1.1) саматалогія ż.

* hiszpański: (1.1) somatología ż.

* interlingua: (1.1) somatologia

* nowogrecki: (1.1) σωματολογία ż.

* rosyjski: (1.1) соматология ż.

* ukraiński: (1.1) соматологія ż.

źródła.

== somatologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) somatologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃matɔˈlɔɟja, AS: sõmatoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|σῶμα. (sṓma) → ciało + etymn|pol|-logia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) somatology

* białoruski: (1.1) саматалогія ż.

* hiszpański: (1.1) somatología ż.

* interlingua: (1.1) somatologia

* nowogrecki: (1.1) σωματολογία ż.

* rosyjski: (1.1) соматология ż.

* ukraiński: (1.1) соматологія ż.

źródła.

== somatologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) somatologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|σῶμα. (sṓma) → ciało + etymn|pol|-logia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) somatology

* białoruski: (1.1) саматалогія ż.

* hiszpański: (1.1) somatología ż.

* interlingua: (1.1) somatologia

* nowogrecki: (1.1) σωματολογία ż.

* rosyjski: (1.1) соматология ż.

* ukraiński: (1.1) соматологія ż.

źródła.

== somatologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) somatologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# somatotopagnozja

choroba polegająca na zaburzeniu zdolności rozpoznawania części własnego ciała; autotopagnozja

SJP.pl

# somatotropina

hormon wzrostowy wytwarzany w przednim płacie przysadki mózgowej; chondrotropina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. fizj. hormon peptydowy produkowany przez przedni płat przysadki mózgowej, który odgrywa kluczową rolę w regulacji wzrostu, metabolizmu i regeneracji tkanek

Wiktionary

Hormon wzrostu, GH (od ang. growth hormone), somatotropina, hormon somatotropowy, STH (od ang. somatotropic hormone) – hormon polipeptydowy produkowany przez komórki kwasochłonne przedniego płata przysadki mózgowej. Wydzielanie hormonu wzrostu odbywa się pulsacyjnie, a częstotliwość i intensywność impulsów zależy od wieku i płci.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U dzieci i młodzieży somatotropina stymuluje wzrost kości długich, prowadząc do zwiększenia wzrostu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hormon wzrostu, hormon somatotropowy

Wiktionary

# somatyczny

dotyczący ciała, odnoszący się do cielesności, fizyczności; cielesny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący somy – ciała

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. soma ż., somatyka ż.

przysł. somatycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fizyczny, cielesny

Wiktionary

# somatyzacja

wyrażanie i sygnalizowanie za pomocą ciała problemów psychicznych, moralnych czy społecznych

SJP.pl

Somatyzacja – objaw lub zaburzenie z grupy nerwic. Charakteryzuje się obecnością dolegliwości sugerujących obecność choroby somatycznej (pozapsychiatrycznej) przy równoczesnym braku innych przesłanek chorobowych w badaniach laboratoryjnych, obrazowych i badaniu fizykalnym. W rzeczywistości są one wyrazem zaburzeń autonomicznego układu nerwowego, związanych z nieuświadomionym lękiem i napięciem.

Wikipedia

# somatyzacyjny

związany z somatyzacją

SJP.pl

# somatyzm

pogląd filozoficzny uznający istnienie jedynie ciała

SJP.pl

# sombre

delikatne rozjaśnienie włosów dające efekt naturalnych refleksów

SJP.pl

# sombrero

rodzaj kapelusza z szerokim rondem, przepasany wstążką lub sznurem; noszony w Hiszpanii i krajach Ameryki Łacińskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) astr. galaktyka spiralna o numere M104 obserwowana w południowej części gwiazdozbioru Panny;

(2.1) geogr. wyspa na Morzu Karaibskim, należąca do brytyjskiej kolonii Anguilli;

Wiktionary

Sombrero (hisz. sombrero kapelusz) to wysoki kapelusz słomiany lub filcowy z miękkim, szerokim rondem. Był używany w Hiszpanii w XV i XVI wieku. Stamtąd trafił do hiszpańskich kolonii w Ameryce Środkowej i Południowej. Stanowi narodowe nakrycie głowy Meksykanów i Chilijczyków.

Jedna z galaktyk z racji swojego kształtu została nazwana Galaktyką Sombrero.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) M104, NGC 4594

Wiktionary

# somianecki

przymiotnik od: Somianka

SJP.pl

# somianka

wieś w Polsce

SJP.pl

Somianka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Somianka. Ma status sołectwa.

Wikipedia

# sominy

wieś kaszubska

SJP.pl

Sominy (kaszub. Sominë, niem. Sommin) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Studzienice, na Pojezierzu Bytowskim, na północnym brzegu jeziora Somińskiego na obrzeżach Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Wieś jest siedzibą sołectwa Sominy, w którego skład wchodzą również Sominki (kasz. Sominczi 10 mieszkańców) i Koźlice.

Wikipedia

# somit

część zarodka kręgowców; miomer; pęcherzyk mezodermalny

SJP.pl

Somity (z gr. σομα = ciało; także miomery, praczłony) – segmentalne jednostki przyosiowej mezodermy grzbietowej zarodków kręgowców, rozwijające się w procesie somitogenezy symetrycznie po obu stronach cewy nerwowej i struny grzbietowej. Somity przekształcają się w dermatomy, miotomy i sklerotomy.

Wikipedia

# somma

1. rzeka we Francji;
2. departament we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Pikardii, w północnej Francji;

(1.2) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Hauts-de-France;

Wiktionary

## Geografia

- Somma – rzeka w Pikardii, w północnej Francji, uchodzi do kanału La Manche
- Somma – departament we Francji
- Somma Lombardo – gmina w Lombardii we Włoszech

## Inne

- Pascual Somma – urugwajski piłkarz
- A.C. Somma w Sommacampagna

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) bitwa nad Sommą

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Somma

* francuski: (1.1) Somme ż.

* rosyjski: (1.1) Сомма

źródła.

== Somma (język plautdietsch.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lato

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Somma

* francuski: (1.1) Somme ż.

* rosyjski: (1.1) Сомма

źródła.

== Somma (język plautdietsch.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lato

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Somma

* francuski: (1.1) Somme ż.

* rosyjski: (1.1) Сомма

źródła.

== Somma (język plautdietsch.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lato

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# sommelier

pracownik restauracji będący doradcą w zakresie win

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie enologii i degustacji wina

(1.2) doradca w zakresie win

(1.3) wykwalifikowany kelner, który specjalizuje się w podawaniu wina

Wiktionary

Sommelier – wyspecjalizowany kelner zajmujący się doborem oraz serwowaniem win w restauracji. Zwykle do jego zadań należy także komunikacja z gośćmi restauracji, doradztwo w zakresie walorów sensorycznych wina czy dobór do danej potrawy. Może być odpowiedzialny za zamawianie tego trunku i układanie karty win.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sɔ̃ˈmɛlʲjɛr, AS: sõmelʹi ̯er

Wiktionary

# sommelierka

→ sommelier

SJP.pl

#### Patrz:

sommelier

# sommelierski

→ sommelier

SJP.pl

#### Patrz:

sommelier

# sommer

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Elżbieta Sommer – polska prezenterka pogody
- Fedor Sommer – śląski pisarz, nauczyciel
- Gerhard Sommer – niemiecki wojskowy
- Hans Sommer – niemiecki kompozytor
- Juergen Sommer – amerykański piłkarz
- Josef Sommer – amerykański aktor filmowy i telewizyjny
- Julius Sommer – polski matematyk, wykładowca akademicki
- Michael Sommer – niemiecki działacz związkowy
- Pascal Sommer – szwajcarski skoczek narciarski
- Paul Sommer – katolicki duchowny
- Piotr Sommer – polski poeta, eseista, tłumacz
- Raymond Sommer – francuski kierowca wyścigowy
- Renate Sommer – niemiecka polityk, inżynier rolnictwa
- Robert Sommer – niemiecki lekarz
- Tomasz Sommer – polski dziennikarz i wydawca
- Yann Sommer – szwajcarski piłkarz
- Vladimír Sommer – czeski kompozytor
- Wilhelm Sommer – niemiecki lekarz

Wikipedia

# sommerstein

[czytaj: zomersztajn] nazwisko

SJP.pl

# sommesso

określenie wykonawcze: ulegle, miękko

SJP.pl

# somnambuliczka

kobieta wykonująca we śnie różne czynności; lunatyczka

SJP.pl

# somnambuliczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący somnambulizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. somnambulizm m., somnambulik m., somnambuliczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lunatyczny

Wiktionary

# somnambulik

wykonujący we śnie różne czynności; lunatyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. osoba wykonująca czynności (np. chodzenie, mówienie) nieświadomie podczas snu; lunatyk

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃mnãmˈbulʲik, AS: sõmnãmbulʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. somnambulizm m.

:: fż. somnambuliczka ż.

przym. somnambuliczny

przysł. somnambulicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lunatyk

Wiktionary

# somnambulizm

wykonywanie we śnie różnych czynności; lunatyzm, sennowłóctwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. chodzenie lub wykonywanie innych czynności w trakcie głębokiego snu, najczęściej nieświadome;

Wiktionary

Somnambulizm, sennowłóctwo (potocznie lunatyzm) – zaburzenie snu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Somnambulizm zalicza się do zaburzeń snu, czyli parasomnii. Wciąż nie są znane jego przyczyny – mogą być to zmiany organiczne w mózgu, urazy i stresy, lekarstwa, a nawet alkohol.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. somnambulik mos., somnambuliczka ż.

przym. somnambuliczny

przysł. somnambulicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lunatyzm, noktambulizm, sennowłóctwo

Wiktionary

# somnilokwia

dziedziczna dolegliwość związana z przejściem między snem a czuwaniem, polegająca na mówieniu przez sen

SJP.pl

# somnolencja

zaburzenie przytomności najlżejszego stopnia, senność patologiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. senność będąca pierwszym stadium zaburzeń świadomości m.in. w zatruciach oraz urazach mózgu;

Wiktionary

Somnolencja – patologiczna senność, postać łagodnych ilościowych zaburzeń świadomości.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃mnɔˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: sõmnolẽncʹi ̯a

Wiktionary

# somnologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. fizj. dziedzina nauki zajmująca się snem – jego fizjologią, zaburzeniami, przebiegiem;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. somnolog m., somnolożka ż.

przym. somnologiczny

Wiktionary

# somnologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z somnologią, dotyczący somnologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. somnologia ż.

Wiktionary

# somoni

waluta Tadżykistanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) monet. waluta Tadżykistanu;

Wiktionary

Somoni (tadż. сомонӣ) – podstawowa jednostka monetarna w Tadżykistanie, dzieli się na 100 diramów. Nazwana na cześć tadżyckiego bohatera narodowego Ismaila I Samanidy.

30 października 2000 roku somoni zastąpiło dotychczasową jednostkę rozliczeniową, stosowaną w Tadżykistanie – rubla tadżyckiego, według przelicznika 1 somoni za 1000 rubli tadżyckich. Wymiana trwała do 1 kwietnia 2001 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) diram

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) somoni

* tadżycki: (1.1) сомонӣ

źródła.

== somoni (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. somoni

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) diram

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) somoni

* tadżycki: (1.1) сомонӣ

źródła.

== somoni (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. somoni

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# somonino

Somonino, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Somònino, (niem. Semlin) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino, nad Radunią i przy drodze wojewódzkiej nr 224. Siedziba gminy Somonino i placówki ochotniczej straży pożarnej.

Wikipedia

# somoniński

przymiotnik od: Somonino

SJP.pl

# somosierra

przełęcz w Hiszpanii; Samosierra

SJP.pl

Wikipedia

# sompoleński

przymiotnik od: Sompolno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Sompolna, związany z Sompolnem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sompolno n., sompolnianin m., sompolnianka ż.

Wiktionary

# sompolinek

Sompolinek – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Sompolno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego. Według danych z roku 2009 Sompolinek, wraz z należącym do sołectwa Szczerkowem liczył 250 mieszkańców, w tym 130 kobiet i 120 mężczyzn. Mieszkańcy wsi wyznania katolickiego przynależą do parafii św. Marii Magdaleny w Sompolnie.

Wikipedia

# sompolnianin

mieszkaniec Sompolna (miasta w Polsce)

SJP.pl

# sompolnianka

mieszkanka Sompolna (miasta w Polsce)

SJP.pl

# sompolno

miasto w Polsce

SJP.pl

Sompolno – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie konińskim, na lewym brzegu Noteci, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sompolno. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. konińskiego. Było miastem królewskim.

Według danych z 31 grudnia 2010 miasto liczyło 3624 mieszkańców.

Wikipedia

# somsiad

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. młodz. sąsiad

Wiktionary

# son

jednostka głośności odpowiadająca 40 decybelom przy częstotliwości dźwięku 1 kHz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. jednostka głośności odpowiadająca 40 decybelom przy częstotliwości dźwięku 1 kHz

Wiktionary

Francja:

- Son – miejscowość i gmina

Indie:

- Son – rzeka

Niderlandy:

- Son – miejscowość

Szwajcaria:

- Son – niemiecka nazwa gminy Isone
- Son Gagl – retoromańska nazwa kantonu St. Gallen

Inne:

- son – jednostka miary głośności dźwięku
- son – kubański styl muzyczny
- sŏn – koreańska tradycja buddyjska

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔ̃n, AS: sõn

Wiktionary

# sonant

fonem będący na pograniczu spółgłoski i samogłoski: r, l, ł, m, n, j; spółgłoska półotwarta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. spółgłoska mogąca tworzyć sylabę,

Wiktionary

Sonant, inaczej spółgłoska sylabiczna – spółgłoska zgłoskotwórcza, tworząca sylabę. Sonantami są zwykle spółgłoski nosowe i płynne. Współcześnie nie występują w języku polskim, ale są dosyć częste w innych językach.

- W języku angielskim istnieją sonanty /l/ (jungle /dʒʌŋgl̩/) i n (sudden /sʌdn̩/), a wyjątkowo spotyka się m (rhythm /ɹɪðm̩/).
- W języku czeskim istnieją sonanty /l/ (jablko /jabl̩ko/, vlna /vl̩na/) i /r/ (krk /kr̩k/, Brno /br̩no/), a wyjątkowo spotyka się /m/ (osm /osm̩/).
- W języku japońskim istnieje sonant n, wymawiany przed spółgłoskami wargowymi (tj. b, m, p) jak m (kamban 'szyld', san 'trzy').
- W języku słowackim istnieją sonanty krótkie l (vlhký 'wilgotny'), r (štvrtok 'czwartek') i długie ĺ, (dĺžeň 'akcent ostry'), ŕ (sŕn 'saren' D lm)
- W języku serbsko-chorwackim istnieje sonant r (prst), a w wyrazach obcych również l (bicikl), a także n, m, lj, nj, j, v.
- W języku prasłowiańskim istniały prawdopodobnie sonanty twarde l, r i miękkie l´, r´.
- W języku praindoeuropejskim istniały prawdopodobnie sonanty l, r, m, n.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) spółgłoska zgłoskotwórcza

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. sonantyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Sonant m.

źródła.

== sonant (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) jęz. o głosce: dźwięczny

(1.2) rzad. dźwiękowy

rzeczownik

(2.1) jęz. sonant

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nãnt, AS: sõnãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sonantyczny

Wiktionary

# sonante

określenie wykonawcze: dźwięcznie, brzmiąco

SJP.pl

# sonantyczny

przymiotnik od: sonant

SJP.pl

# sonar

urządzenie służące do wykrywania obiektów znajdujących się pod wodą

SJP.pl

Sonar (ang. Sound Navigation And Ranging – nawigacja dźwiękowa i pomiar odległości) – urządzenie używające długich, średnich lub krótkich fal dźwiękowych do nawigacji, komunikacji, detekcji, określania pozycji, śledzenia oraz klasyfikacji ruchomych i nieruchomych obiektów zanurzonych, znajdujących się na powierzchni cieczy bądź w powietrzu. Nazwa sonaru powstała pod wpływem nazwy radaru. W zależności od zasady działania, sonary mogą być aktywne bądź pasywne, mogą także łączyć obie te cechy. Najczęstszym środowiskiem zastosowania urządzeń sonarowych jest środowisko ciekłe, zwłaszcza wodne, jednakże ich odpowiednie formy mogą być wykorzystywane także w środowisku gazowym, w tym w powietrzu. W zależności od zastosowania i konstrukcji systemy echolokacyjne mogą używać bardzo szerokiego zakresu fal dźwiękowych – od infradźwięków po ultradźwięki. U niektórych zwierząt takich jak delfiny czy nietoperze umiejętność echolokacji wytworzyła się naturalnie w drodze ewolucyjnej.

Wikipedia

# sonarowy

→ sonar

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hydrol. związany z sonarem, dotyczący sonaru; wytworzony przez sonar

Wiktionary

#### Patrz:

sonar

#### Powiązane:

rzecz. sonar mrz.

Wiktionary

# sonarzysta

członek załogi statku obsługujący sonar

SJP.pl

# sonata

1. cykliczny utwór składający się najczęściej z czterech odrębnych części, przeznaczony na instrument solo lub z towarzyszeniem fortepianu, również na zespół kameralny, orkiestrę albo instrument solo z towarzyszeniem orkiestry; cykl sonatowy;
2. samochód typu Hyundai Sonata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

Wiktionary

Sonata – instrumentalna forma cykliczna.

Pierwotnie mianem tym określano każdy utwór instrumentalny, w przeciwieństwie do wokalnego (kantaty). Sonata jako forma rozwinęła się na przełomie XVI i XVII w. z canzony z typowymi jej cechami – wieloodcinkowością i kontrastowością, z tą różnicą, że w sonacie zmniejszyła się liczba odcinków na rzecz ich rozmiarów. Z czasem wykształciło się kilka typów sonaty: barokowa, klasyczna, romantyczna i nowsza (XX-wieczna).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sonaty Haydna to mistrzostwo klasycyzmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔ̃ˈnata, AS: sõnata

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sonatina ż.

przym. sonatowy

Wiktionary

# sonatina

prosta w budowie sonata, najczęściej w pogodnej tonacji, tworzona w celach dydaktycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. krótka, prosta sonata;

Wiktionary

Sonatina – forma muzyczna, krótka, miniaturowa sonata, zwykle przeznaczona do celów dydaktycznych.

Posiada budowę dwu- lub trzyczęściową, z której pierwsza część utrzymana jest w formie sonatowej. Zazwyczaj A + B + C.

- A - ekspozycja - ok. 16 taktów
- B - przetworzenie - ok. 8 taktów
- C - repryza - ok. 16 taktów

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta sonatina to arcydzieło klasycyzmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃naˈtʲĩna, AS: sõnatʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sonata

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sonata

Wiktionary

# sonatka

zdrobnienie od: sonata

SJP.pl

# sonatowy

przymiotnik od: sonata

SJP.pl

# sonda

1. urządzenie do badania jakiegoś środowiska przez zagłębianie się w nim;
2. badanie opinii publicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. badanie opinii publicznej

(1.2) astr. bezzałogowy statek kosmiczny wykorzystywany do eksplorowania miejsc w kosmosie, gdzie bezpośredni dostęp człowieka jest niemożliwy;

(1.3) mar. rodzaj jednostki pływającej wykorzystywanej do eksplorowania miejsc głęboko pod poziomem morza, gdzie bezpośredni dostęp człowieka jest niemożliwy

(1.4) med. przyrząd w postaci rurki wykorzystywany do badania przewodu pokarmowego lub układu oddechowego

(1.5) przyrząd w postaci liny z ciężarkiem wykorzystywany do pomiaru głębokości akwenu

(1.6) daw. pręt z trzonkiem wykorzystywany przez strażników do szukania kontrabandy

(1.7) zob. echosonda.

(1.8) środ. więz. przesłuchanie

Wiktionary

Sonda – najczęściej oznacza urządzenie lub procedurę służącą do badania wybranego środowiska

- jako urządzenie:
  - sonda – przyrząd medyczny
  - sonda kosmiczna
  - sonda lambda – element układu sterującego silnikiem spalinowym
  - sonda – w biologii cząsteczka wiążąca się z określoną substancją, umożliwiająca jej wykrycie
  - sonda lawinowa – urządzenie umożliwiające poszukiwanie osób zasypanych lawinami
  - sonda gruntowa – urządzenie pomiarowe stosowane w geologii inżynierskiej do określania zmienności warunków gruntowych w podłożu
  - sonda ręczna (ołowianka) – lina z obciążnikiem do pomiaru głębokości
  - echosonda – urządzenie do pomiaru głębokości wody oraz odległości od unoszących się w niej ciał stałych

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Zgodnie z sondą Banku Rezerw Federalnych wynika, że 46 proc. Amerykanów nie ma 400 dol. gotówki na pokrycie nagłych wydatków.

  (1.2) Zdaniem specjalistów w ciągu najbliższych kilkudziesięciu lat silnik zastosowany w sondzie Deep Space 1 będzie ulepszany – zwiększy się jego siła ciągu, a co za tym idzie zdolność szybszego rozpędzania pojazdów kosmicznych.

  (1.3) Silny prąd przydenny utrudniał poważnie sterowanie sondą, którą wciąż znosiło na wielkie skupiska podwodnych głazów.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈsɔ̃nda, AS: sõnda

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. sondaż m., sondażownia ż.

  :: zdrobn. sondka ż.

  przym. sondażowy

  czas. sondować ndk.

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.4) zgłębnik

  (1.5) ołowianka

  Wiktionary

# sondaż

metoda badań stosowana w naukach społecznych, gdzie uczestnicy wypowiadają się na określony w badaniu temat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) badanie opinii publicznej

(1.2) badanie i pomiar wykonywane za pomocą sondy

Wiktionary

Sondaż – rodzaj statystycznych badań opinii publicznej, mających na celu estymację zmiennych ilościowych, oraz zbiór danych jakościowych, w próbie statystycznej z danej populacji. Jest stosowany do badania postaw i preferencji w wielu dziedzinach, m.in. w handlu, czy w politologii w okresie poprzedzającym wybory (sondaż wyborczy).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. sondażowy

rzecz. sonda ż.

czas. sondować

Wiktionary

# sondażownia

ośrodek przeprowadzający badania sondażowe; pracownia sondażowa

SJP.pl

# sondażowy

przymiotnik od: sondaż

SJP.pl

# sondażyk

zdrobnienie od: sondaż

SJP.pl

# sondażysta

osoba przeprowadzająca sondaże

SJP.pl

# sondej

nazwisko

SJP.pl

# sondolina

lina służąca do opuszczania sondy na dno morskie

SJP.pl

# sondować

1. badać lub mierzyć za pomocą sondy;
2. dyskretnie próbować zdobyć informacje na dany temat;
3. badać zawartość żołądka przy użyciu specjalnej sondy

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wysondować)

(1.1) zgłębiać informacje, przeprowadzać sondaż

(1.2) techn. dokonywać pomiarów / określać głębokość przy pomocy sondy

(1.3) med. wprowadzać sondę w celu diagnostycznym; diagnostycznie penetrować jamy ciała

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Radar jest skomplikowanym urządzeniem elektronicznym, w którym można wyróżnić oddzielne bloki funkcjonalne, realizujące poszczególne funkcje związane z wysłaniem sygnału sondującego oraz odbiorem i przetwarzaniem sygnału echa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sonda ż., sondaż mrz., sondowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) badać

Wiktionary

# sondowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sondować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sondować

Wiktionary

# sondujący

1. badać lub mierzyć za pomocą sondy;
2. dyskretnie próbować zdobyć informacje na dany temat;
3. badać zawartość żołądka przy użyciu specjalnej sondy

SJP.pl

#### Patrz:

sondować

# sonecik

zdrobnienie od: sonet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sonet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie sonet, lecz tylko mały sonecik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sonet m.

Wiktionary

# sonerila

roślina ozdobna z rodziny zaczerniowatych

SJP.pl

Sonerila (Sonerila Roxb.) – rodzaj roślin z rodziny zaczerniowatych. Rodzaj liczy ok. 150 gatunków, z czego trzy to endemity Chin. Przedstawiciele pochodzą ze wschodniej Azji. Gatunek typowy: Sonerila maculata Roxb.

Wikipedia

# sonet

kunsztowna kompozycja stroficzna, złożona z czternastu wersów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

Wiktionary

Sonet – kunsztowna kompozycja poetyckiego utworu literackiego, złożona z 14 wersów zgrupowanych w dwóch czterowierszach (tetrastychach), rymowanych zwykle abba abba i dwóch trójwierszach (tercynach). Pierwsza zwrotka zwykle opisuje temat, druga odnosi go do podmiotu wiersza, a tercyny zawierają refleksję na jego temat.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Potem pokochał swą kuzynkę, pannę z zadartym noskiem i na jej cześć napisał sonet.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nɛt, AS: sõnet

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sonetowy

rzecz. sonecik mrz.

Wiktionary

# sonetowy

przymiotnik od: sonet

SJP.pl

# sonetyczny

→ sonet

SJP.pl

#### Patrz:

sonet

# song

1. komiczna piosenka kabaretowa;
2. pieśń śpiewana przez postać dramatu, komentująca wydarzenia;
3. temat zapożyczony przez jazz z muzyki rozrywkowej

SJP.pl

- Song – gatunek piosenki estradowej
- Song – dynastia panująca w Chinach w latach 960-1279
- Song – państwo w starożytnych Chinach, w Okresie Wiosen i Jesieni
- Song – pierwsza żona cesarza Chin Linga

Wikipedia

# songowy

przymiotnik od: song

SJP.pl

# songwriter

[czytaj: songrajter] autor piosenek, który komponuje muzykę i pisze teksty

SJP.pl

# songwriterka

→ songwriter [czytaj: songrajterka]

SJP.pl

# sonia

rosyjskie i polskie imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Zofia – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Pochodzi od słowa σοφία (sophía) oznaczającego „mądrość”.

W niektórych krajach istnieje męski odpowiednik imienia Zofia: w Bułgarii Sofko, w Danii i Norwegii Sofus lub Sophus. Forma Sonia jest odpowiednikiem polskiego zdrobnienia „Zosia” i posiada – jako pełna forma imienia – negatywną opinię Rady Języka Polskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jako prezent urodzinowy nasza Sonia dostała zgodę na tatuaż.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃ɲja, AS: sõńi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* duński: (1.1) Sonja w., Sonia w., Sanja w.

* francuski: (1.1) Sonia

* szwedzki: (1.1) Sonia

* węgierski: (1.1) Szonja

* włoski: (1.1) Sonia ż.

źródła.

== Sonia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Sonia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# soniak

nazwisko

SJP.pl

# soniczny

1. dźwiękowy, akustyczny;
2. szczoteczka soniczna - rodzaj elektrycznej szczoteczki do zębów opartej na technologii dźwiękowej

SJP.pl

# sonik

nazwisko

SJP.pl

Sonik (Metatropis) – rodzaj pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny smukleńcowatych.

Pluskwiaki o delikatnie zbudowanym, silnie wydłużonym ciele z bardzo długimi, czteroczłonowymi czułkami i bardzo długimi odnóżami. Matową powierzchnię głowy pokrywają drobne bruzdki. Czoło jest wysklepione. Na grubo punktowanej powierzchni przedplecza występują podłużne żeberka łączące się z tyłu z małymi wypukłościami. Powierzchnia małych rozmiarów tarczki jest punktowana, a jej wierzchołek przechodzi w niewielki, zwrócony ku dołowi wyrostek. Półpokrywy mają przykrywki zesklerotyzowane w niewielkim stopniu i wskutek tego niemal przejrzyste oraz duże zakrywki. Na użyłkowanie przykrywki składają się trzy dobrze widoczne żyłki główne, zaś na użyłkowanie zakrywki pięć podłużnych żyłek. Gruczoły zapachowe zatułowia mają swe ujścia zakryte, niewidoczne od góry. Odwłok cechuje się brakiem punktowania na sternitach.

Wikipedia

# sonina

wieś w Polsce

SJP.pl

Sonina – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie łańcuckim, w gminie Łańcut.

W miejscowości znajduje się rzymskokatolicka parafia św. Jana Chrzciciela należąca do dekanatu Łańcut I.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

# soninke

język urzędowy Mali

SJP.pl

Soninke (także: Sarakole, Seraculeh albo Serahuli) – lud w Afryce Zachodniej. Ich struktura społeczna i organizacja są typowe jak u plemion Mande. Byli założycielami średniowiecznego Imperium Ghany (750–1240).

Po kontakcie z muzułmańskimi kupcami z państwa Almorawidów przybyłymi z północy około roku 1066, szlachcice Soninke, sąsiedzi Takrur przyjęli islam, będąc jedną z najwcześniejszych subsaharyjskich grup etnicznych, które zastosowały się do nauki Mahometa. Imperium Ghany rozproszyło się w rezultacie diaspory i do dziś można znaleźć Soninke w Mali, Senegalu, Mauretanii, Gambii, Wybrzeżu Kości Słoniowej, Nigerii i Gwinei Bissau, od nich pochodzą sławni kupcy znani jako Wangara.

Wikipedia

# sońka

zdrobnienie od: Sonia

SJP.pl

Sońka – powieść Ignacego Karpowicza opublikowana w 2014 roku. Jej akcja rozgrywa się na Podlasiu. Jej bohaterką jest niepiśmienna chłopka, Sonia, która w młodości miała romans z żołnierzem SS. Po latach spotyka ją modny reżyser teatralny z Warszawy i postanawia przerobić jej historię na spektakl.

Wikipedia

# sono-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z dźwiękiem

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) sonochemia • sonografia • sonologia • sonoluminescencja • sonometr

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) соно-

* włoski: (1.1) sono-

źródła.

== sono- (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) sono-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nɔ, AS: sõno

Wiktionary

# sonochemia

Fonochemia, sonochemia – dział chemii fizycznej obejmujący całokształt zagadnień dotyczących zastosowania ultradźwięków (i ewentualnie krótszych fal głosowych) w chemii.Fonochemia opisuje reakcje chemiczne inicjowane, katalizowane lub modyfikowane ultradźwiękami i efekty mechaniczne działania tych fal na środowisko. Nauka ta obejmuje również niezwykle ważne dla badań struktury zagadnienie zależności niektórych właściwości ultradźwięków od fizykochemicznych własności środowiska.

Wikipedia

# sonochemiczny

→ sonochemia

SJP.pl

#### Patrz:

sonochemia

# sonoforeza

zastosowanie ultradźwięków w celu pobudzenia skóry do szybszego i efektywniejszego przyjmowania substancji odżywczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. masaż ultradźwiękowy

Wiktionary

# sonograf

urządzenie służące do rejestrowania sygnałów fonicznych

SJP.pl

# sonogram

obraz utworzony przez odbite fale dźwiękowe w diagnostycznym badaniu ultrasonograficznym

SJP.pl

# sonoluminescencja

Sonoluminescencja – emisja krótkich impulsów świetlnych w chwili zapadania się pod wpływem ciśnienia akustycznego bąbelków gazu zawieszonych w cieczy (kawitacja akustyczna).

Wikipedia

# sonometr

urządzenie służące do pomiaru głośności dźwięku

SJP.pl

# sonora

1. stan w Meksyku;
2. nazwa kilku miast w USA;
3. pustynia w USA

SJP.pl

- Sonora – jeden ze stanów Meksyku, przy granicy ze Stanami Zjednoczonymi
- Sonora – pustynia w Stanach Zjednoczonych i Meksyku
- Sonora – rzeka w Meksyku
- Sonora – rodzaj kaktusów
- Sonora – rodzaj węży z podrodziny Colubrinae w rodzinie połozowatych (Colubridae)

Wikipedia

# sonoramente

określenie wykonawcze: dźwięcznie, brzmiąco; również w znaczeniu: pełnym dźwiękiem, pełnym głosem; sonore

SJP.pl

# sonore

określenie wykonawcze: dźwięcznie, brzmiąco; również w znaczeniu: pełnym dźwiękiem, pełnym głosem; sonoramente

SJP.pl

# sonorny

spółgłoski sonorne - spółgłoski dźwięczne (m, m', n, n', ł, l, r) niemające odpowiedników bezdźwięcznych; spółgłoski półotwarte nosowe lub płynne

SJP.pl

# sonorystyczny

→ sonorystyka

SJP.pl

#### Patrz:

sonorystyka

# sonorystyka

technika kompozytorska XX w., podkreślająca gł. brzmieniowe walory utworu

SJP.pl

# sonoryzacja

Udźwięcznienie (sonoryzacja) – upodobnienie fonetyczne polegające na tym, że spółgłoska bezdźwięczna zyskuje dźwięczność.

W języku polskim następuje to pod wpływem sąsiadującej spółgłoski dźwięcznej (ale nie półotwartej – nie mówimy pozła, tylko posła). Na przykład w słowie prośba pod wpływem sąsiadującej spółgłoski dźwięcznej b wymawia się spółgłoskę ź, chociaż w zapisie ortograficznym jest ś.

Wikipedia

# sonoryzm

kierunek w muzyce współczesnej, typowy dla muzyki polskiej w latach sześćdziesiątych

SJP.pl

Sonoryzm (z łac. sonorus „dźwięczny” od sonus „dźwięk”) – kierunek w muzyce współczesnej, zaliczany do nurtów drugiej awangardy, typowy przede wszystkim dla muzyki polskiej w latach 60. XX wieku, często utożsamiany z pojęciem polskiej szkoły kompozytorskiej.

Wikipedia

# sonoterapia

metoda lecznicza wykorzystująca ultradźwięki do miejscowego oddziaływania na głębsze warstwy skóry; fonoterapia

SJP.pl

# sońsk

Sońsk – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, siedziba władz gminy Sońsk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wieś oddalona jest 9,5 km od Ciechanowa, przepływa przez nią rzeka Sona.

W Sońsku urodziła się Urszula Rzeczkowska, polska akordeonistka, kompozytorka piosenek.

Wikipedia

# soński

przymiotnik od: Sońsk

SJP.pl

# sontag

Osoby:

- Alan Sontag – amerykański brydżysta
- Andrzej Sontag – polski lekkoatleta
- Julia Sontag – niemiecka aktorka
- Henriette Sontag – niemiecka śpiewaczka
- Susan Sontag – amerykańska pisarka

Zobacz też:

- Sonntag

Wikipedia

# sony

jednostka głośności odpowiadająca 40 decybelom przy częstotliwości dźwięku 1 kHz

SJP.pl

Sony Corporation (jap. ソニー株式会社 Sonī Kabushiki-gaisha) – japoński producent elektroniki użytkowej i zarazem jeden z największych światowych producentów w tej branży, założony 7 maja 1946 roku przez Masaru Ibukę i Akio Moritę w Tokio jako Tokyo Communication Industry (jap. 東京通信工業 Tōkyō Tsūshin Kōgyō). Sony jest notowane na giełdach tokijskiej (TSE) i nowojorskiej (NYSE).

Wikipedia

# sop

[czytaj: sop] skrót od:
1. Służba Ochrony Państwa;
2. Straż Ochrony Przyrody;
3. strefa ograniczonego postoju;
4. spółdzielnia oszczędnościowo-pożyczkowa;
5. Strana občianskeho porozumenia - Partia Porozumienia Obywatelskiego, słowacka partia polityczna

SJP.pl

Sop – wieś w Chorwacji, w żupanii zagrzebskiej, w gminie Rugvica. W 2011 roku liczyła 404 mieszkańców.

Wikipedia

# sopata

nazwisko

SJP.pl

# sopel

zamarznięty naciek wodny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

(1.2) bot. spoż. handlowa nazwa rzodkwi japońskiej (nazwa systematyczna|Raphanus sativus|var=longipinnatus|ref=Raphanus sativus var. longipinnatus.), przypominającej sopel (1.1)

Wiktionary

Sopel – lód w formie nacieku zwisającego z krawędzi dachu, gałęzi lub innego podobnego miejsca. Powstaje najczęściej wówczas, kiedy temperatura powietrza wynosi nieco poniżej 0 °C, a promieniowanie słoneczne powoduje ogrzewanie się śniegu lub lodu leżącego na połaci dachu bądź na gałęziach drzewa i w rezultacie – jego topnienie. Woda z topniejącego śniegu lub lodu spływa powoli pod wpływem grawitacji i – dopłynąwszy do krawędzi dachu lub gałęzi – spada kroplami na ziemię. Ponieważ temperatura powietrza jest ujemna, spływające krople częściowo zamarzają, powodując narastanie sopla w dół.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cała wieś była zasypana śniegiem, a z dachów zwisały ogromne sople lodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔpɛl, AS: sopel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sopleniec m.

:: zdrobn. sopelek m.

przym. soplowy, sopelkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rzodkiew japońska, daikon

Wiktionary

# sopelek

zdrobnienie od: sopel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: sopel

(1.2) mały sopel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na mrozie świętemu mikołajowi robią się sopelki na brodzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈpɛlɛk, AS: sopelek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sopel m., sopleniec m.

przym. soplowy, sopelkowy

Wiktionary

# sopelkowy

→ sopelek

SJP.pl

#### Patrz:

sopelek

# sophia

## Geografia

- Sophia – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Raleigh
- Sophia – dawna nazwa Niulakity, najbardziej wysuniętej na południe wyspy w Tuvalu

## Pozostałe

- Sophia – humanoidalny robot
- Sophia – japoński zespół muzyczny

Wikipedia

# sophie

Sophie (zapis stylizowany SOPHIE), właśc. Sophie Xeon (ur. 17 września 1986 w Glasgow, zm. 30 stycznia 2021 w Atenach) – brytyjska muzyczka, producentka muzyczna, piosenkarka, autorka tekstów i DJ-ka. Znana z „hiperkinetycznego” podejścia do muzyki pop, Sophie ściśle współpracowała z artystami z wytwórni PC Music, w tym A.G. Cook i GFOTY, i produkowała dla takich artystów jak Charli XCX, Vince Staples, Kim Petras, Madonna, Let’s Eat Grandma i Namie Amuro.

Wikipedia

# sophrosyne

[czytaj: sofrosyne] ogół walorów wewnętrznych, do których posiadania dążyli wykształceni Grecy starożytni, np. umiar, opanowanie, rozwaga, rozsądek; sofrozyne

SJP.pl

Sophrosyne (stgr. σωφροσύνη) – cnota moralna w etyce starożytnej, oznaczająca umiarkowanie, samokontrolę, samoograniczenie, samowiedzę, panowanie nad sobą, rozwagę. Często przeciwstawiano ją hybris, polegającej na nadmiernej dumie, arogancji, przekraczaniu właściwej miary.

W starożytnym Rzymie została przełożona na łacinę jako łac. temperantia i pod tą postacią stała się jedną z cnót kardynalnych w chrześcijaństwie.

Wikipedia

# sopieszyno

wieś w Polsce

SJP.pl

Sopieszyno (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Sopieszëno) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo. Leży na północno-wschodnim obrzeżu Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego i Obszaru Chronionego Natura 2000 przy trasie drogi wojewódzkiej nr 224.

Wikipedia

# sopiński

nazwisko

SJP.pl

# sopka

samotnie położone wysokie wzniesienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. wzgórze, pagórek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔpka, AS: sopka

Wiktionary

# soplaczek

strzępotek soplaczek - gatunek motyla z rodziny południc

SJP.pl

# sopleniec

naciek krystaliczny w postaci sopla zwisającego ze stropu jaskini; stalaktyt

SJP.pl

Stalaktyt, sopleniec, nawis (gr. σταλακτίτης od σταλάσσω 'kapać') – grawitacyjny naciek jaskiniowy mający najczęściej kształt wydłużonego, odwróconego stożka (sopla), narastającego od stropu jaskini krasowej ku jej spągowi.

Powstawanie stalaktytów

Wikipedia

# soplica

rodzaj z rodziny araukariowatych, obejmujący około 20 gatunków wiecznie zielonych, długowiecznych drzew iglastych, rosnących w lasach tropikalnych i subtropikalnych od Indochin po Fidżi; agatis

SJP.pl

- soplica – jedna z nazw rodzaju drzew agatis z rodziny araukariowatych
- Soplica – nazwisko polskie herbu Korzbok
- Soplicowie – rodzina fikcyjnych postaci z poematu Pan Tadeusz: Tadeusz Soplica, Jacek Soplica i Sędzia Soplica
- Seweryn Soplica – fikcyjny bohater zbioru gawęd Henryka Rzewuskiego pt. Pamiątki JPana Seweryna Soplicy, cześnika parnawskiego
- Soplica – pseudonim m.in. Walerego Sławka i Kajetana Stefanowicza
- Soplica – polska wódka

Wikipedia

# soplicowo

Soplicowo (biał. Сапліцы, Saplicy, ros. Сапліцы, Saplicy) – dawna wieś. Tereny, na których leżała, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim, w sielsowiecie Rajca.

Wikipedia

# soplowaty

przypominający sopel, podobny do sopla

SJP.pl

# soplówka

rodzaj grzybów z rodziny soplówkowatych

SJP.pl

Hericium Pers. (soplówka) – rodzaj grzybów z rodziny soplówkowatych (Hericiaceae).

Wikipedia

# soplówkowate

o cechach soplówkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Soplówkowate (Hericiaceae Donk) – rodzina grzybów z rzędu gołąbkowców (Russulales).

Wikipedia

# soplówkowaty

o cechach soplówkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# soplowy

przymiotnik od: sopel

SJP.pl

# sopocianin

mieszkaniec Sopotu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Sopotu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔpɔˈt͡ɕä̃ɲĩn, AS: sopoćä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sopot mrz.

:: fż. sopocianka ż.

przym. sopocki

Wiktionary

# sopocianka

mieszkanka Sopotu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Sopotu

(1.2) kobieta pochodząca z Sopotu, urodzona w Sopocie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy siatkarki z Atomu Trefl Sopot są sopociankami?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔpɔˈt͡ɕãnka, AS: sopoćãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sopot m.

:: fż. sopocianin ż.

przym. sopocki

Wiktionary

# sopocki

przymiotnik od: Sopot

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Sopotu, związany z Sopotem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈpɔt͡sʲci, AS: sopocʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sopot mrz., sopocianin mos., sopocianka ż.

Wiktionary

# sopoćko

Sopoćko – polskie nazwisko, w Polsce nosi je mniej niż 200 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Aleksander Stanisław Sopoćko herbu Syrokomla (zm. w 1682 roku) – pisarz grodzki grodzieński w latach 1664-1681
- Andrzej Sopoćko (ur. 2 stycznia 1948 w Łodzi) – profesor zwyczajny nauk ekonomicznych
- Arkadij Josifowicz Sopoćko (ur. 19 kwietnia 1839 w Moskwie, zm. po maju 1916) – rosyjski prawnik, jeden z pierwszych przysięgłych plenipotentów i adwokatów we Włodzimierzu, Moskwie i Wołogdzie, potomek polskiego rodu szlacheckiego herbu Syrokomla, ojciec rosyjskiego pisarza–monarchisty, Michaiła.
- Eryk Sopoćko (ur. 4 marca 1919 w Kijowie, zm. 8 października 1943 na północnym Atlantyku) – polski wojskowy, pisarz marynista.
- Konstanty Maria Sopoćko (ur. 1903, zm. 1992) – artysta grafik.
- Mateusz Sopoćko (ur. 26 czerwca 1999 w Gdańsku) – polski piłkarz
- Michał Sopoćko (ur. 1 listopada 1888 na Wileńszczyźnie, zm. 15 lutego 1975 w Białymstoku) – polski duchowny, błogosławiony Kościoła katolickiego.
- Michaił Arkadjewicz Sopoćko (ur. 1869, zm. 15 maja 1938 w Belgradzie) – rosyjski publicysta, doktor nauk medycznych, publicysta, tołstoista, biały emigrant.

Wikipedia

# sopor

stan znacznego ograniczenia aktywności psychoruchowej; odrętwienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. chorobliwe odrętwienie, niekiedy poprzedzające śpiączkę;

Wiktionary

Sopor, stan półśpiączki ("przedśpiączka", "odrętwienie") – stan ilościowego zaburzenia świadomości.

Chory w soporze pozostaje w patologicznie głębokim śnie, reaguje jedynie na ból oraz bodźce słuchowe (potrafi niekiedy powiedzieć np. swoje nazwisko), jest niezdolny do wykonania czynności bardziej złożonych. Sopor pojawia się w przypadkach zatruć, urazów głowy, ciężkich chorób ogólnoustrojowych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== sopor (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. sopor, śpiączka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔpɔr, AS: sopor

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== sopor (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. sopor, śpiączka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# sopot

miasto w północnej Polsce nad Zatoką Gdańską, pomiędzy Gdańskiem i Gdynią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto powiatowe i nadmorski kurort w Polsce, w województwie pomorskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miast i wsi w Albanii, Bułgarii, Serbii, Chorwacji, Macedonii i na Ukrainie;

(1.3) geogr. rzeka w Polsce, dopływ Tanwi, na Roztoczu;

(1.4) geogr. pasmo górskie w Albanii

(1.5) przen. pot. festiwal odbywający się w Sopocie (1.1);

Wiktionary

Sopot (kaszub. Sopòt lub też Sopòtë, Copòtë, Copòt; niem. Zoppot) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce nad Zatoką Gdańską (Morze Bałtyckie), położone na Pobrzeżu Gdańskim, między Gdańskiem a Gdynią, z którymi tworzy Trójmiasto, w obrębie aglomeracji trójmiejskiej. Jest najmniejszym pod względem liczby ludności miastem na prawach powiatu w Polsce oraz najmniejszym pod tym samym względem miastem, którego organem władzy wykonawczej jest prezydent (a nie burmistrz).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niedaleko od Sopotu przebiegała granica między Polską a Wolnym Miastem Gdańsk.

(1.5) W tym roku Sopot transmitowała inna stacja telewizyjna niż zwykle.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔpɔt, AS: sopot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sopocianin mos., sopocianka ż.

przym. sopocki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) peryfr. letnia stolica Polski

Wiktionary

# sopran

wysoki głos żeński (lub męski - występujący bardzo rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. najwyższy głos żeński lub chłopięcy;

(1.2) pot. instrument z taką barwą dźwięku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba z takim głosem

Wiktionary

Sopran (od wł. sopra z łac. supra „ponad”) – najwyższy głos żeński. Zwykle obejmuje skalę – w muzyce chóralnej – od c1 do a2. Od solistek wymaga się zazwyczaj c3, rzadziej cis3, d3 czy es3, a od niektórych rodzajów głosu nawet dźwięków e3 czy f3. Również o solistkach dysponującym tym typem głosu czasami mówi się po prostu sopran.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ewa gra na pianinie i śpiewa pięknym sopranem.

(2.1) Hrabia podziwiał przebojową arię soprana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔprãn, AS: soprãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sopranistka ż., sopranista m.

:: zdrobn. sopranik m.

przym. sopranowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) głos

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. sopranistka ż., sopranista m.

:: zdrobn. sopranik m.

przym. sopranowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|wł|soprano.

uwagi. por|dyszkant|alt|tenor|baryton|bas.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) soprano; (2.1) soprano

* arabski: (1.1) سوبرانو

* białoruski: (1.1) сапрана n.; (1.2) сапрана n.; (2.1) сапрана n.

* duński: (1.1) sopran w.; (2.1) sopran w.

* esperanto: (1.1) soprano; (1.2) soprano; (2.1) soprano, sopranulo

* francuski: (1.1) soprano m.; (2.1) soprano m.

* hiszpański: (1.1) soprano m.; (1.2) soprano m.; (2.1) soprano m./ż.

* jidysz: (1.1) סאָפּראַן m. (sopran); (2.1) סאָפּראַן m. (sopran)

* niemiecki: (1.1) Sopran m.; (2.1) Sopranist, Sopransänger m.

* nowogrecki: (1.1) σοπράνο n.; (1.2) σοπράνο n.

* szwedzki: (1.1) sopran w.; (2.1) sopran w.

* ukraiński: (1.1) сопрано; (2.1) сопрано

* włoski: (1.1) soprano

źródła.

== sopran (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) sopran, dyszkant

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# sopranik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zdrobn. cichy i delikatny sopran

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sopran mzw./mrz.

Wiktionary

# sopranista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. chłopiec lub kastrat, który śpiewa sopranem

(1.2) muz. muzyk, który gra na instrumencie wydającym dźwięki zbliżone do sopranu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trudno znaleźć sopranistę, bo tak wysokim głosem śpiewają głównie kobiety.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔprãˈɲista, AS: soprãńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sopran m.

:: fż. sopranistka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sopran

Wiktionary

# sopranistka

→ sopranista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która śpiewa sopranem

Wiktionary

#### Patrz:

sopranista

#### Przykłady

(1.1) Głos tej sopranistki obejmuje cztery oktawy!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔprãˈɲistka, AS: soprãńistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sopran, sopranista

przym. sopranowy

Wiktionary

# sopranowy

przymiotnik od: sopran

SJP.pl

# sopron

Sopron (niem. Ödenburg, cz. Šoproň) – miasto i region na Węgrzech. Liczba ludności Sopronu w 2011 roku wyniosła ponad 60,7 tys.

Miasto położone jest blisko granicy z Austrią, na północ od Alp Węgierskich i południe od Jeziora Nezyderskiego. Połączone jest liniami kolejowymi z Wiedniem, Budapesztem i Bratysławą. Znane jest z dobrych win. Lokalnym specjałem są wina tramini i Soproni Kékfrankos.

Wikipedia

# soproński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sopronem, dotyczący Sopronu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sopron mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. szoproński

Wiktionary

# sor

szpitalny oddział ratunkowy, w którym udzielana jest pomoc osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = med. szpitalny oddział ratunkowy;

(1.2) = eduk. wojsk. Szkoła Oficerów Rezerwy;

(1.3) = roln. spółdzielczy ośrodek rolny

(1.4) = roln. stacja ochrony roślin

(1.5) = rad. stacja obsługi radiotechnicznej

Wiktionary

Sor – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Ariège.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 28 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 26 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pyrénées Sor plasuje się na 1035. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1751.).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sɔr, AS: sor

Wiktionary

# sorabista

specjalista w zakresie sorabistyki

SJP.pl

# sorabistka

→ sorabista

SJP.pl

#### Patrz:

sorabista

# sorabistyczny

→ sorabistyka

SJP.pl

#### Patrz:

sorabistyka

# sorabistyka

nauka zajmująca się badaniem języka, literatury, kultury i historii Łużyczan (Serbów łużyckich)

SJP.pl

Sorabistyka – dyscyplina zajmująca się badaniem języka, literatury, kultury i dziejów Serbów Łużyckich. Stanowi część slawistyki.

Sorabistyka wykładana jest na Uniwersytecie Warszawskim, Lwowskim, Lipskim a najdłużej na Uniwersytecie Karola w Pradze. Za sprawą Adolfa Černego studia sorabistyczne rozpoczęto w 1901 r. na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola. Jego prace kontynuował Josef Páta. W 1933 r. powołano do życia Katedrę Sorabistyki.

Wikipedia

# sorabizm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku łużyckim albo z niego przejęte

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka dolnołużyckiego lub górnołużyckiego;

Wiktionary

Sorabizm (fr. Sorabes „Łużyczanie”) – element językowy (wyraz, zwrot lub konstrukcja zdaniowa) zapożyczona z języków łużyckich lub na nim wzorowana.

Ze względu na niewielką liczbę użytkowników obydwu języków łużyckich (górnołużyckiego i dolnołużyckiego) oraz ograniczony obszar bezpośrednich kontaktów łużycko-innojęzycznych, ogólna liczba sorabizmów jest względnie mała. Stosunkowo największy wpływ języki łużyckie wywarły na sąsiadujące dialekty języka niemieckiego, bądź to poprzez bezpośrednie kontakty łużycko-niemieckie, które umożliwiały przenikanie elementów leksykalnych z języków łużyckich do języka niemieckiego, bądź też (częściej) za sprawą interferencji językowej: ogromna większość Łużyczan jest dwujęzyczna i płynnie posługuje się zarówno własnym językiem łużyckim, jak też językiem niemieckim, stąd też widoczny jest proces przenikania pewnych zjawisk językowych, charakterystycznych dla jednego języka do języka drugiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sɔˈrabʲism̥, AS: sorabʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sorabistyka ż., sorabista mos., sorabistka ż.

przym. sorabistyczny

Wiktionary

# soralium

(zwykle w liczbie mnogiej) organ rozmnażania się wegetatywnego u porostów, wytwarzający soredia

SJP.pl

Soralia (l. poj. soralium) – znajdujące się na plechach porostów miejsca powstawania i wydostawania się na zewnątrz urwistków zwanych też sorediami. Urwistki służą do rozmnażania bezpłciowego. Kształt soraliów, wielkość, miejsce ich powstawania i barwa mają znaczenie przy identyfikacji wielu gatunków porostów.

Wikipedia

# sorani

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) jęz. język z grupy irańskiej, tworzący wraz z kurmandżi oraz kilkoma innymi pokrewnymi językami i dialektami tzw. makrojęzyk kurdyjski;

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) środkowokurdyjski

Wiktionary

# sorbaria

krzew z rodziny różowatych

SJP.pl

Wikipedia

# sorbat

substancja pochłaniana w procesie sorpcji

SJP.pl

Sorpcja – pochłanianie jednej substancji (gazów, par cieczy, par substancji stałych i ciał rozpuszczonych w cieczach), zwanej sorbatem, przez inną substancję (ciało porowate), zwaną sorbentem.

Procesom sorpcyjnym często towarzyszą inne, jak powierzchniowe wytrącanie się trudno rozpuszczalnych soli (właściwości roztworu przy granicy faz są często inne niż w głębi roztworu, na przykład może być zmieniona przenikalność dielektryczna).

Wikipedia

# sorbent

substancja pochłaniająca w procesie sorpcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja pochłaniająca w procesie sorpcji

Wiktionary

Sorpcja – pochłanianie jednej substancji (gazów, par cieczy, par substancji stałych i ciał rozpuszczonych w cieczach), zwanej sorbatem, przez inną substancję (ciało porowate), zwaną sorbentem.

Procesom sorpcyjnym często towarzyszą inne, jak powierzchniowe wytrącanie się trudno rozpuszczalnych soli (właściwości roztworu przy granicy faz są często inne niż w głębi roztworu, na przykład może być zmieniona przenikalność dielektryczna).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔrbɛ̃nt, AS: sorbẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sorpcja ż., sorbowanie n., adsorbent m., absorbent m., sorbat m., adsorbat m., absorbat m., adsorber mrz., adsorpcja ż.

czas. sorbować ndk., adsorbować ndk., absorbować ndk.

przym. sorpcyjny, adsorpcyjny, absorpcyjny

Wiktionary

# sorbet

rodzaj orzeźwiającego deseru, robionego z posłodzonej wody z zamrożonymi owocami (najczęściej sokiem lub purée), ewentualnie winem i likierem

SJP.pl

Sorbet – rodzaj orzeźwiającego mrożonego deseru, robionego z posłodzonej wody z przewagą zamrożonych owoców (najczęściej sokiem lub purée), ewentualnie winem lub likierem. Pochodzenie sorbetu przypisuje się napojowi z Azji (Iran) o nazwie szarbat, robionemu z posłodzonego soku owocowego i wody. Termin „sorbet” pochodzi od tureckiego şerbat lub şerbet, szarbat.

Wikipedia

# sorbetowy

przymiotnik od: sorbet

SJP.pl

# sorbinian

1. sól kwasu sorbinowego;
2. sorbinian potasu - środek konserwujący dodawany głównie do wypieków i napojów gazowanych

SJP.pl

# sorbinowy

kwas sorbinowy - organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych kwasów karboksylowych; kwas sorbowy

SJP.pl

# sorbit

mieszanina ferrytu i cementytu powstająca w stalach stopowych, charakteryzująca się wysoką wytrzymałością i plastycznością

SJP.pl

- sorbit – składnik stali
- sorbit – sorbitol, organiczny związek chemiczny

Wikipedia

# sorbitol

biały, bezwonny, krystaliczny proszek o słodkim smaku, szeroko rozpowszechniony w świecie roślinnym, występujący m.in. w owocach jarzębiny i krasnorostach; sorbit (dawniej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. spoż. biały, krystaliczny proszek naturalnie występujący w jarzębinach, używany jako słodzik;

Wiktionary

Sorbitol (sorbit), C6H8(OH)6 – organiczny związek chemiczny z grupy cukroli, alkohol heksahydroksylowy. Bezbarwna substancja krystaliczna o słodkim smaku, dobrze rozpuszczalna w wodzie. Otrzymywany jest poprzez redukcję glukozy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żując za dużo, narażasz swój żołądek na spore nieprzyjemności. Guma do żucia rozluźnia nerwy i mięśnie, pomaga również w walce z próchnicą. Jednak, według stomatologów, takie działanie ma tylko guma bez cukru - jej żucie między posiłkami wydatnie zmniejsza ryzyko próchnicy. Jedynym problemem jest zawarty w niej słodzik - sorbitol.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. sorbit, E420, C6H8(OH)6

Wiktionary

# sorbitolowy

→ sorbitol

SJP.pl

#### Patrz:

sorbitol

# sorbona

uniwersytet paryski zawdzięczający swą nazwę dawnemu mianu wydziału teologicznego tego uniwersytetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej Paryża, dawniej siedziba Uniwersytetu Paryskiego;

(1.2) pot. Uniwersytet Paryski;

Wiktionary

Sorbona (fr. La Sorbonne) − zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej ( V ) Paryża, powstały jako kolegium na dawnym Uniwersytecie Paryskim, obecnie mieszczący szereg instytucji badawczych i edukacyjnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sorbona położona jest w Dzielnicy Łacińskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sorboński

Wiktionary

# sorboński

przymiotnik od: Sorbona

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sorboną, dotyczący Sorbony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sorbona ż.

Wiktionary

# sorbować

pochłaniać, absorbować (związki chemiczne)

SJP.pl

# sorbowy

kwas sorbowy - organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych kwasów karboksylowych; kwas sorbinowy

SJP.pl

# sorboza

monosacharyd, substancja krystaliczna o słodkim smaku, rozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji witaminy C

SJP.pl

Sorboza – cukier prosty, należącym do ketoz, ketoheksoza. Związek występuje w znacznych ilościach w owocach Sorbus aucuparia oraz w łupinach owoców Passiflora edulis. W owocach tych roślin pełni rolę materiału zapasowego. Sorbozę znaleziono także u niektórych porostów

Wikipedia

# sordes

rodzaj pterozaura z rodziny ramforynchów

SJP.pl

Sordes (Sordes pilosus) – pterozaur z rodziny ramforynchów (Rhamphorhynchidae); jego nazwa znaczy "diabeł". Nazwę zawdzięcza swojemu wyglądowi.

Żył w okresie późnej jury (ok. 162–148 mln lat temu) na terenach Azji. Długość ciała ok. 60 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 40–50 cm, ciężar ok. 200 g. Jego szczątki znaleziono w Kazachstanie (w okolicach miasta Szymkent).

Wikipedia

# sordino

przyrząd do ściszania i zmiany barwy dźwięków w instrumentach muzycznych; tłumik, sordyna, surdyna

SJP.pl

Tłumik (wł. sordino, surdynka) – przyrząd w instrumencie muzycznym umożliwiający sztuczne ściszenie dźwięku i zmianę barwy na stłumioną, nosową.

Wikipedia

# sordyl

nazwisko

SJP.pl

# sordyna

przyrząd do ściszania i zmiany barwy dźwięków w instrumentach muzycznych; tłumik, sordino, surdyna

SJP.pl

# sorea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) miejscowość występująca w Piśmie Świętym Starego Testamentu;

Wiktionary

Sorea – (hbr: צרעה), co znaczy Szerszeń, miejscowość występująca w Piśmie Świętym Starego Testamentu, jako graniczna plemienia Judy (Joz 15:33) i Dana (Joz 19:41), zaliczana na podstawie Sdz 13:25 i 18:2 do dziedzictwa tego ostatniego. W Biblii występuje wraz z sąsiednim Esztaol. Powiązana z narodzeniem, działalnością i miejscem pochówku Samsona. To stamtąd Danici wyruszyli na poszukiwania innego miejsca niż to, które przydzielił im Pan (Sdz r. 18). Pozostawiona wówczas przez Danitów, przypada Judejczykom.

Wikipedia

# soredium

(zwykle w liczbie mnogiej) pojedyncza komórka glonu opleciona strzępkami grzybów, rozsypywana przez porosty w procesie rozmnażania bezpłciowego; urwistek

SJP.pl

Urwistki, soredia – drobne wytwory plechy porostów, które składają się z komórek glonu oplecionych nielicznymi strzępkami grzyba. Służą do wegetatywnego rozmnażania się porostów i są podstawowym ich sposobem rozmnażania się. Mogą powstawać na powierzchni plechy lub w specjalnych soraliach. Urwistki powstające na powierzchni plechy tworzą na niej mączyste lub ziarenkowate naloty.

Wikipedia

# sorek

ssak z rzędu owadożernych; ryjówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Notiosorex|Coues|ref=tak., ssak z podrodziny ryjówek;

Wiktionary

Sorek (Notiosorex) – rodzaj ssaków z podrodziny ryjówek (Soricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Współcześnie maleńki żarłoczny sorek występuje tylko w Ameryce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sorki nmos.

Wiktionary

# sorento

samochód typu Kia Sorento

SJP.pl

- Sorento (Illinois)
- Kia Sorento

Zobacz też

- Sorrento

Wikipedia

# sorgo

roślina trawiasta pochodząca z Afryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Sorghum|ref=tak., roślina trawiasta pochodząca z Afryki, licznie uprawiana w biednych krajach jako zboże;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. sorgowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) sorghum

* gudźarati: (1.1) જુવાર (juvāra)

* węgierski: (1.1) cirok

* włoski: (1.1) sorgo m.

źródła.

== sorgo (język czeski.) ==

thumb|sorgo (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. sorgo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔrɡɔ, AS: sorgo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sorgowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. sorgowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) sorghum

* gudźarati: (1.1) જુવાર (juvāra)

* węgierski: (1.1) cirok

* włoski: (1.1) sorgo m.

źródła.

== sorgo (język czeski.) ==

thumb|sorgo (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. sorgo

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# sorgowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sorgiem, dotyczący sorga; zrobiony z sorga; zawierający sorgo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sorgo n.

Wiktionary

# soria

wysokogatunkowa wełna merynosów

SJP.pl

Soria – miasto w północno-środkowej Hiszpanii w regionie Kastylia i León na wysokości ok. 1100 m n.p.m. Jest stolicą prowincji o tej samej nazwie. Około 39 tys. mieszkańców. Soria jest najmniejszą stolicą prowincji w Hiszpanii, rozciąga się wzdłuż brzegów rzeki Duero. W mieście znajduje się wiele kościołów, wszystkie z brązowego kamienia i większości pochodzących z XII wieku.

Wikipedia

# sorites

soryt;
1. w filozofii greckiej: dowód niemożności ustalenia, ile ziaren można odjąć od stosu, by pozostała reszta nadal była stosem ziaren;
2. w logice:
a) sylogizm o liczbie przesłanek większej niż dwie; łańcusznik;
b) łańcuch sylogizmów, w którym opuszcza się wnioski pośrednie i przechodzi do wniosku końcowego; łańcusznik

SJP.pl

# sorka

w gwarze uczniowskiej: nauczycielka, profesorka

SJP.pl

# sorki

w gwarze uczniowskiej: nauczycielka, profesorka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Notiosoricini|Reumer|ref=tak., plemię ssaków z podrodziny ryjówek;

wykrzyknik

(2.1) pot. forma wyrażenia żalu, także. z konotacją sarkazmu

forma rzeczownika.

(3.1) M., B. i W. lm. od: sorek

Wiktionary

Sorki (Notiosoricini) – plemię ssaków z podrodziny ryjówek (Soricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wielkosorek zaliczany jest do sorków.

(2.1) Sorki, że się spóźniłam.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. sorek mzw.

(2.1)

:: wykrz. sorry

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) war. sorry

Wiktionary

# sorkonos

rodzaj ssaków z rodziny ryjkonosowatych

SJP.pl

Wikipedia

# sorkwicianin

mieszkaniec Sorkwit (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Sorkwit

(1.2) osoba pochodząca z Sorkwit, urodzona w Sorkwitach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Chociaż nie jestem sorkwicianinem od urodzenia, to jednak bardzo dobrze znam problemy Sorkwit i dlatego kandyduję na wójta naszej gminy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sorkwity nmos.

:: fż. sorkwicianka ż.

przym. sorkwicki

Wiktionary

# sorkwicianka

mieszkanka Sorkwit (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Sorkwit

(1.2) kobieta pochodząca z Sorkwit, urodzona w Sorkwitach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sorkwity nmos.

:: fm. sorkwicianin m.

przym. sorkwicki

Wiktionary

# sorkwicki

→ Sorkwity

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sorkwitami, dotyczący Sorkwit

Wiktionary

#### Patrz:

Sorkwity

#### Powiązane:

rzecz. Sorkwity nmos., sorkwicianin m., sorkwicianka ż.

Wiktionary

# sorkwity

wieś w Polsce

SJP.pl

Sorkwity (niem. Sorquitten) – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Sorkwity.

Wieś leży przy drodze ekspresowej S16 i linii kolejowej Olsztyn–Czerwonka–Mrągowo–Ełk.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Sorkwity. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# sornat

nazwisko

SJP.pl

# soroban

japońskie liczydło

SJP.pl

Soroban (jap. 算盤 lub 十露盤 soroban) – japońska odmiana liczydła, odpowiednik europejskiego abakusa.

Składa się najczęściej z 23 lub 27 linii przeciętych poprzeczną belką. W jednej linii znajdują się 4 koraliki poniżej belki i 1 koralik powyżej niej. Obliczeń dokonuje się poprzez przesuwanie koralików do lub od belki poprzecznej. Każda pionowa linia przedstawia 1 cyfrę w liczbie. Każdy z koralików poniżej belki poprzecznej ma wartość równą 1, a powyżej niej wartość równą 5. Dziesięć kombinacji położeń koralików na jednej linii odpowiada dziesięciu cyfrom:

Wikipedia

# sorocki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sorokami, dotyczący Sorok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Soroki nmos.

Wiktionary

# soroczyński

nazwisko

SJP.pl

# sorok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. czterdzieści (40) sztuk skór; wiązka tyluż

Wiktionary

# soroka

nazwisko

SJP.pl

- strona 82 tomu XI (tom z r. 1890) Soroka, Soroka

- strona 83 tomu XI (tom z r. 1890) Soroka, Soroka

i inne, Soroka (rejon husiatyński)

Wikipedia

# soroki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej części Mołdawii, przystań nad Dniestrem;

Wiktionary

Soroki (rum. Soroca) – miasto w północno-wschodniej części Mołdawii, przystań nad Dniestrem, 28 362 mieszkańców (2006); przemysł elektrotechniczny, spożywczy oraz odzieżowy. Stolica rejonu Soroca. Jedno z najstarszych miast Mołdawii. Miasto powszechnie uważane za stolicę mołdawskich Romów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kamień z Coşauţi jest szeroko znany i ceniony w Mołdawii – posłużył do wzniesienia fortecy w pobliskich Sorokach, cerkwi Trzech Hierarchów w Jassach czy kiszyniowskiego Łuku Triumfalnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sorocki

Wiktionary

# sorokowiec

dawna moneta austriacka

SJP.pl

# sororat

małżeństwo zawarte z siostrą zmarłej żony

SJP.pl

Sororat (z łac. soror – siostra) – zwyczaj nakazujący poślubienie przez mężczyznę siostry lub sióstr (zazwyczaj kolejno) swojej żony (lub narzeczonej), jeśli jest ona bezpłodna albo po jej śmierci. Praktykowane m.in. przez Buszmenów, Hotentotów, Hererów i Fonów. Sororatem nazywane czasami jest małżeństwo poligyniczne z dwiema lub więcej siostrami.

Wikipedia

# soros

[czytaj: SZOrosz albo SOros] nazwisko

SJP.pl

- Tivadar Soros
- George Soros
- (3652) Soros

Wikipedia

# sorpcja

proces adsorpcji lub absorpcji, albo oba te procesy zachodzące jednocześnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. ogólne pojęcie obejmujące procesy: adsorpcji i absorpcji

Wiktionary

Sorpcja – pochłanianie jednej substancji (gazów, par cieczy, par substancji stałych i ciał rozpuszczonych w cieczach), zwanej sorbatem, przez inną substancję (ciało porowate), zwaną sorbentem.

Procesom sorpcyjnym często towarzyszą inne, jak powierzchniowe wytrącanie się trudno rozpuszczalnych soli (właściwości roztworu przy granicy faz są często inne niż w głębi roztworu, na przykład może być zmieniona przenikalność dielektryczna).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔrpt͡sʲja, AS: sorpcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. adsorber mrz., adsorbent mrz., adsorbat mrz., sorbowanie n., sorbent mrz., adsorpcja, absorpcja, persorpcja, desorpcja, absorber, absorpcyjność, absorbat, absorbent m.

czas. absorbować, adsorbować

przym. sorpcyjny, adsorpcyjny

Wiktionary

# sorpcyjny

związany z sorpcją

SJP.pl

# sorrento

miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Neapol;

Wiktionary

Miejscowość w Australii:

- Sorrento – miasto w stanie Wiktoria, w Hrabstwie Mornington Peninsula

Miejscowość we Włoszech:

- Sorrento – miejscowość i gmina w regionie Kampania, w prowincji Neapol

Miejscowości w USA:

- Sorrento – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Lake
- Sorrento – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Ascension
- Sorrento – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Hancock

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najczęściej zamawialiśmy sobie „Wróć do Sorrento". Włosi grali tę piosenkę pięknie i bardzo nastrojowo, powtarzali ją wielokrotnie, a mimo to nikomu się nie znudziła, tym bardziej że Sorrento leżało w pobliżu i rzeczywiście było malownicze oraz romantyczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sorrentyński

Wiktionary

# sorrentyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sorrento, dotyczący Sorrento

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brzeg sorrentyński od Mety aż do Capo di Monte szarzał urwistą, pogiętą i poszarpaną ścianą skalną, na której zielenił się pas ogrodów pomarańczowych i bielały grupy domów.

(1.1) Przed nim leży przylądek Mizene, wybrzeże sorrentyńskie i cała parthenopejska (=partenopejska) zatoka — owe brzegi odległe, w których widoku daremnie przed wiekami szukał ukojenia Tyberiusz.

(1.1) Wylądowaliśmy nad ranem i dość fantastycznym wehikułem udaliśmy się do «albergo» „Paradiso", położonego na samym cyplu sorrentyńskiego półwyspu.

(1.1) Korespondencja i przyjaźń między Gorkim a Chodasjewiczem urywają się gwałtownie w lipcu-sierpniu 1925 roku z tak błahego powodu, że dziś można go śmiało uznać za zwykły pretekst ze strony sorrentyńskiego współredaktora Biesjedy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sorrento n.

Wiktionary

# sorry

[czytaj: sory] potocznie: przepraszam; sorki, sorka

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. forma wyrażenia żalu, często z konotacją sarkazmu

Wiktionary

Sorry – drugi singel promujący album Madonny Confessions on a Dance Floor.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sorry, ale tak nie będziemy się bawić!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. sorki

Wiktionary

# sort

potocznie: gatunek, rodzaj, jakość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. gatunek lub rodzaj, odmiana czegoś, jakość

Wiktionary

- sort – polecenie w systemie Unix
- Sort – miasto w Hiszpanii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kup truskawki na tort, ale takie najlepszego sortu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔrt, AS: sort

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sortownia ż., sortowanie n., sortownik m., sortownica ż.

czas. sortować ndk., posortować dk.

przym. sortowalny, niesortowalny

Wiktionary

# sorta

przestarzale: sort, gatunek, jakość

SJP.pl

# sorter

urządzenie do dzielenia, segregowania, sortowania czegoś

SJP.pl

Sorter (kolator) – maszyna licząco-analityczna dzieląca pakiet kart dziurkowanych na grupy, na podstawie zapisanych na kartach danych (najczęściej na 12 grup, zgodnie z liczbą wierszy na standardowej karcie Holleritha).

Wikipedia

# sortie

[czytaj: sorTI] futrzane okrycie kobiece wkładane na strój wieczorowy

SJP.pl

# sortomierz

przyrząd używany do mierzenia długości włókien

SJP.pl

# sortować

układać coś w określonym porządku; porządkować

SJP.pl

czasownik

(1.1) dzielić na grupy według przyjętych kryteriów

(1.2) układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔrˈtɔvat͡ɕ, AS: sortovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sortowanie n., sortownia ż., sortownik m., sortownica ż., sort m.

czas. posortować, wysortować, przesortować

przym. sortowniczy

Wiktionary

# sortowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sortować.

Wiktionary

Sortowanie – jeden z podstawowych problemów informatyki, polegający na uporządkowaniu zbioru danych względem pewnych cech charakterystycznych każdego elementu tego zbioru. Szczególnym przypadkiem jest sortowanie względem wartości każdego elementu, np. sortowanie liczb, słów itp.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. sortować

rzecz. sortownia ż., sort mrz.

Wiktionary

# sortownia

pomieszczenie, w którym sortuje się coś, np. surowce, wyroby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie w fabryce, zakładzie, kopalni itp., w którym sortuje się wyroby lub towary

Wiktionary

Sortownia – dział przedsiębiorstwa (kopalni, zakładu wytwórczego, zakładu utylizacji odpadów, poczty, firmy kurierskiej itp), w którym rozdzielone (sortowane) są wyroby, materiały, odpady, przesyłki itp według ustalonych kryteriów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sɔrˈtɔvʲɲa, AS: sortovʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sortować

rzecz. sortowanie n., sort m.

Wiktionary

# sortownica

urządzenie do sortowania; sortownik

SJP.pl

# sortowniczka

→ sortownik

SJP.pl

#### Patrz:

sortownik

# sortownik

urządzenie do sortowania; sortownica

SJP.pl

# sorty

potocznie: gatunek, rodzaj, jakość

SJP.pl

# sortyment

klasa, kategoria, rodzaj

SJP.pl

- sortyment – marketing
- sortyment – analiza sitowa
- sortyment – jednorodny zbiór przedmiotów, materiałów odpowiadających określonym wymaganiom (w odróżnieniu od asortymentu mogącego być zbiorem niejednorodnym), np. sortyment drewna

Wikipedia

# sortymentowy

przymiotnik od: sortyment

SJP.pl

# sortymentysta

księgarz sprzedający książki o różnorodnej tematyce, różnych autorów i wydawnictw

SJP.pl

# sorus

(zwykle w liczbie mnogiej) skupienie zarodni na liściu paproci; kupka

SJP.pl

Kupka zarodni, sorus (łac. sorus, l.mn. sori) – zebrane w kupki zarodnie.

U paproci sori mogą wyrastać na dolnej stronie lub na brzegu blaszki liściowej. Często otoczone są zawijką. Morfologia kupek zarodni ma duże znaczenie przy oznaczaniu gatunków paproci.

Wikipedia

# soryt

sorites;
1. w filozofii greckiej: dowód niemożności ustalenia, ile ziaren można odjąć od stosu, by pozostała reszta nadal była stosem ziaren;
2. w logice:
a) sylogizm o liczbie przesłanek większej niż dwie; łańcusznik;
b) łańcuch sylogizmów, w którym opuszcza się wnioski pośrednie i przechodzi do wniosku końcowego; łańcusznik

SJP.pl

- soryt (zoologia) – forma rozwojowa gąbek morskich
- soryt (logika) – łańcuch sylogizmów
- soryt (filozofia) – nieprzezwyciężalna aporia

Wikipedia

# soryusz

nazwisko

SJP.pl

# sorzycha

sorzycha ziemna - jadalna roślina strączkowa, uprawiana w tropikach

SJP.pl

# sos

zawiesisty płyn sporządzany jako dodatek do różnych potraw

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) międzynarodowy sygnał wzywania pomocy;

Wiktionary

Sos (fr. sauce) – gęsty płyn, tworzony na bazie różnych składników, nadających mu odmienne smaki (ostry, łagodny, kwaśny, słodki, umami), stosowany jako dodatek do: mięs, ryb, makaronów, wędlin, sałatek, deserów, kanapek itd. W konsystencji luźniejszy od kremu. Sosy dzielą się na: gorące, zimne i majonezowe. Istnieje też inny podział, wywodzący się z kuchni francuskiej, klasyfikujący sosy jako pochodne jednego z pięciu sosów bazowych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) nadawać / nadać / wysyłać / wysłać / odbierać / odebrać SOS

synonimy.

(1.1) pomocy!

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|SOS.

uwagi.

por|pan-pan.

tłumaczenia.

źródła.

== SOS (język angielski.) ==

thumb|SOS (1.1)

wymowa.

IPA|es ɘʊ es.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-SOS.wav.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) SOS (międzynarodowy sygnał wzywania pomocy)

(1.2) = żart. slower, older and smarter → wolniejszy, starszy i mądrzejszy

odmiana.

(1.1-2) lp. SOS; lm. SOS's

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛs‿ɔ‿ˈɛs, AS: es‿o‿es

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|SOS.

uwagi.

por|pan-pan.

tłumaczenia.

źródła.

== SOS (język angielski.) ==

thumb|SOS (1.1)

wymowa.

IPA|es ɘʊ es.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-SOS.wav.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) SOS (międzynarodowy sygnał wzywania pomocy)

(1.2) = żart. slower, older and smarter → wolniejszy, starszy i mądrzejszy

odmiana.

(1.1-2) lp. SOS; lm. SOS's

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) help, mayday

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomocy!

Wiktionary

# sosabowski

nazwisko

SJP.pl

# soseneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała sosna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sosna ż., sosenka ż., sosnowe n., sosnówka ż., sośnina ż., sosnóweczka ż., sosnowiak mzw., sosnowate nmos., Sosnowica ż., Sosnowiec mrz.

przym. sosnowy

przysł. sosnowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sosenka

Wiktionary

# sosenka

1. mała sosna;
2. wzór, np. na tkaninie, przypominający układ igieł sosny; jodełka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: sosna

(1.2) mała sosna

Wiktionary

- Sosenka – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Rubieżewicze
- Sosenka – dawna leśniczówka na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ilia
- Sosenka – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Krzywe Sioło

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Cały dzień sadziliśmy małe sosenki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sosnówka ż., soseneczka ż., sośnina ż., sosnowate nmos., sosna ż.

przym. sosnowy

Wiktionary

# sosenkowo

Sosenkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Naruszewo.

W skład sołectwa Sosenkowo wschodzi także osada Sosenkowo-Osiedle.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# sosieński

przymiotnik od: Sośno

SJP.pl

# sosik

zdrobnienie od: sos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: sos

(1.2) pot. pieszcz. lub żart. sos

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Słoneczko, weźmiesz sobie jeszcze sosiku?

(1.2) Na obiad przygotujemy udko z kurczaka, ziemniaki z sosikiem i suróweczkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sos mrz., sosjerka ż.

Wiktionary

# sosin

nazwisko

SJP.pl

# sosiński

nazwisko

SJP.pl

# sosjereczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: sosjerka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sosjerka ż.

Wiktionary

# sosjerka

naczynie, w którym podaje się sos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gastr. naczynie z dzióbkiem lub dwoma, przeznaczone do podawania sosu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy mógłbyś podać mi sosjerkę?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈsʲjɛrka, AS: sosʹi ̯erka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sos m.

:: zdrobn. sosjereczka ż.

Wiktionary

# soski

nazwisko

SJP.pl

# sosna

1. światłolubne drzewo lub krzew z rodziny sosnowatych (Pinus), obejmujące około 80 gatunków
2. drewno tego drzewa; sośnina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Pinus|L.|ref=tak., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;

(1.2) drewno sosnowe

Wiktionary

Sosna (Pinus L. 1753) – rodzaj roślin z rodziny sosnowatych (Pinaceae Lindl.) obejmujący niemal 115 gatunków drzew i krzewów. Występują przeważnie w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, choć niektóre gatunki rosną również w strefach cieplejszych (tu jednak zwykle w górach). W Ameryce Środkowej najdalej na południe sięgają do Gwatemali, Salwadoru i Nikaragui, zaś w Azji do Archipelagu Malajskiego. Jedyne naturalne stanowisko na półkuli południowej znajduje się na Sumatrze (P. merkusii).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ponad 43 hektary niemal 50-letnich brzóz, topoli, olch i sosen może pójść pod topór.

(1.2) To są meble z sosny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔsna, AS: sosna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sośnina ż., sosnówka ż., sosnóweczka ż., sosnowiak m., sosnowate nmos., Sosnowiec m.

:: zdrobn. sosenka ż., soseneczka ż.

przym. sosnowy

przysł. sosnowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bajraczek, bajrak, bożeszka, choinka, choja, chojak, chojar, chojka, chojna, chwoja, jagła, kwik, majak, majok, smrek, sośnia, soś

(1.2) sośnina

Wiktionary

# sośnia

Sośnia – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Radziłów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

W lipcu 1944 wieś została przez Niemców wysiedlona. Rozebrano cześć budynków i użyto do budowy okopów. W trakcie akcji hitlerowcy zamordowali rodzinę Tomasza Borowskiego (6 osób).

Wikipedia

# sośniak

lasek sosnowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zagajnik sosnowy, młode sosny

Wiktionary

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Sośniak – osada w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Pieńsk
- Sośniak – osada w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za pagórkiem porośniętym sośniakiem zaczynały się grunty hrabiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sosna ż.

przym. sosnowy

Wiktionary

# sośnianin

mieszkaniec Sośna (wsi w Polsce)

SJP.pl

# sośnianka

mieszkanka Sośna (wsi w Polsce)

SJP.pl

# sośniański

→ Sośnie (wieś w Polsce); sośnieński

SJP.pl

# sośnica

drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych (Sciadopitys verticillata), pochodzące z Japonii

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8, w tym 6 podstawowych

- Sośnica – część miasta Gliwice
- Sośnica – część miasta Woźniki
- Sośnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Sośnica – osada leśna w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie
- Sośnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Radymno
- Sośnica – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Wilczęta
- Sośnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Dobrzyca
- Sośnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Wierzchowo

Wikipedia

# sośnicki

nazwisko

SJP.pl

#### Patrz:

Sośnica

# sośnicowice

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim;

Wiktionary

Sośnicowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kieferstädtel, czes. hist. Borovice* ) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Sośnicowice.

Według danych z 31 grudnia 2023 r. miasto miało 1958 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W połowie XIX wieku w Sośnicowicach dominowała ludność polska.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sośnicowiczanin m., sośnicowiczanka ż.

przym. sośnicowicki, podsośnicowicki

Wiktionary

# sośnicowicki

przymiotnik od: Sośnicowice

SJP.pl

# sośnicowiczanin

mieszkaniec Sośnicowic (miasta w Polsce)

SJP.pl

# sośnicowiczanka

mieszkanka Sośnicowic (miasta w Polsce)

SJP.pl

# sośnieński

→ Sośnie (wieś w Polsce); sośniański

SJP.pl

# sośnierz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Sośnierz (ur. 1951) – polski lekarz i polityk, w latach 2006–2007 prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
- Dobromir Sośnierz (ur. 1976) – polski informatyk i polityk, wiceprezes partii Wolnościowcy
- Edward Sośnierz (1938 – 2015) – polski nauczyciel
- Sławomir Sośnierz (ur. 1952) – polski aktor teatralny i filmowy

Wikipedia

# sośnik

część sochy do spulchniania roli; sosznik

SJP.pl

Sośnik (dawniej niem. Kieferbusch'l) – niewielkie wzniesienie na wysokości 580–690 m n.p.m. znajdująca się w Masywie Śnieżnika w Sudetach, na terenie Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego, którego granica biegnie u jego podnóża.

Wikipedia

# sośnina

1. las sosnowy; choina
2. gałęzie sosny
3. drewno sosny; sosna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) las lub zagajnik sosnowy

(1.2) drewno z sosny

(1.3) świeżo ścięte gałęzie sosny

Wiktionary

- sośnina:

1. las, zagajnik sosnowy

2. drewno sosnowe

3. świeże gałęzie sosny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A w tych borach olsztyńskich • dobrze z psami wędrować. • A w tych jarach olsztyńskich • sośnina i dąbrowa.

(1.2) Po co mam dawać na kościół do nowych drzwi deski dębowe, kiedy i sośnina wystarczy?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. soseneczka ż., sosna ż., sosenka ż., sosnówka ż., sosnowiak m., Sośnina ż., Sosnowiec m.

przym. sosnowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) sosna

Wiktionary

# sośninka

wieś w Polsce

SJP.pl

Wikipedia

# sosnka

wilczomlecz sosnka - gatunek rośliny z rodziny wilczomleczowatych

SJP.pl

Sosnka (niem. Kieferhäuser) – część wsi Mała Kamienica w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Stara Kamienica.

W latach 1975–1998 Sosnka administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Wikipedia

# sosnkowski

nazwisko

SJP.pl

- Kazimierz Sosnkowski – polski generał
- Jerzy Sosnkowski – polski architekt

Wikipedia

# sośno

wieś w Polsce

SJP.pl

Sośno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sośno na trasie zawieszonej linii kolejowej nr 240 Więcbork – Pruszcz-Bagienica.

Wikipedia

# sosnogrom

drzewo z rodziny cyprysowatych, jedno z największych drzew iglastych; sekwoja

SJP.pl

# sosnowate

rodzina drzew i krzewów z rzędu sosnowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Pinaceae|Lindl.|ref=tak., rodzina drzew i krzewów należąca do rzędu sosnowców;

Wiktionary

Sosnowate (Pinaceae Lindley 1836) – rodzina drzew i krzewów należąca do rzędu sosnowców (Pinales). Jest jedną z rodzin umieszczanych wśród roślin nagonasiennych. Sosnowate obejmują 224, 225 lub 231 gatunków skupionych w 11 rodzajach. Występują one przede wszystkim na obszarach chłodnych i umiarkowanych półkuli północnej. Zasięg nielicznych gatunków sięga do tropików – na kontynentach amerykańskich do Nikaragui, a w Starym Świecie do Sumatry i Filipin (jedynym gatunkiem przekraczającym równik jest sosna Merkusa Pinus merkusii z Sumatry). Są kluczowym składnikiem borealnych lasów iglastych (rodzaje świerk, jodła, modrzew i sosna), a dalej na południe lasów górskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jodła koreańska należy do sosnowatych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sosnówka ż., soseneczka ż., sosna ż., sosenka ż.

Wiktionary

# sosnowaty

o cechach sosnowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# sosnowce

1. gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowców, szkodnik sosen i świerków;
2. przedstawiciel rzędu roślin nagonasiennych; szpilkowiec

SJP.pl

Wikipedia

# sosnowczanin

1. mieszkaniec Sosnowca; sosnowiczanin;
2. mieszkaniec Sosnówka (wsi w Polsce);
3. mieszkaniec Sosnówki (wielu wsi w Polsce)

SJP.pl

# sosnowczanka

1. mieszkanka Sosnowca; sosnowiczanka;
2. mieszkanka Sosnówka (wsi w Polsce);
3. mieszkanka Sosnówki (wielu wsi w Polsce)

SJP.pl

# sosnówecki

przymiotnik od: Sosnówka

SJP.pl

# sosnóweczka

zwójka sosnóweczka - motyl, szkodnik lasów sosnowych

SJP.pl

# sosnowica

W Polsce

- Sosnowica – część wsi Zachełmie w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Podgórzyn
- Sosnowica – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Sosnowica
- Sosnowica – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
- Sosnowica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
- Sosnowica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów

Wikipedia

# sosnowicki

przymiotnik od: Sosnowica

SJP.pl

# sosnowiczanin

mieszkaniec Sosnowca (miasta w Polsce); sosnowczanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Sosnowca

(1.2) osoba pochodząca z Sosnowca, urodzona w Sosnowcu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔsnɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: sosnovʹičãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sosnowiec m.

:: fż. sosnowiczanka ż.

przym. sosnowiecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) sosnowczanin

Wiktionary

# sosnowiczanka

mieszkanka Sosnowca (miasta w Polsce); sosnowczanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Sosnowca

(1.2) kobieta pochodząca z Sosnowca, urodzona w Sosnowcu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔsnɔvʲiˈt͡ʃãnka, AS: sosnovʹičãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sosnowiec m., sosnowczanin m., sosnowczanka ż.

:: fm. sosnowiczanin m.

przym. sosnowiecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) sosnowczanka

Wiktionary

# sosnowiec

1. gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowców, szkodnik sosen i świerków;
2. przedstawiciel rzędu roślin nagonasiennych; szpilkowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie śląskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce

(1.3) geogr. szczyt w Polsce, w Karkonoszach;

(1.4) geogr. specjalny obszar chroniony siedlisk Doliny Środkowego Wieprza w Polsce, w gminie Milejów, między Lublinem a Chełmem

Wiktionary

Sosnowiec – miasto na prawach powiatu w Polsce, w województwie śląskim. Położone na Wyżynie Śląskiej, stanowiącej część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej w regionie zwanym Zagłębięm Dąbrowskim stanowiącym część zachodniej Małopolski. Miasto ulokowane nad Czarną Przemszą i Białą Przemszą oraz ich dopływami Brynicą i Bobrkiem. Znajduje się w centralnej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Drugie pod względem liczby ludności i ósme pod względem powierzchni miasto Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Jest największym pod względem ludności miastem Zagłębia Dąbrowskiego. Według danych GUS z dnia 30 czerwca 2024 r. miasto było zamieszkiwane przez 185 930 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sosnowiec jest miejscowością wartą wizyty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔsˈnɔvʲjɛt͡s, AS: sosnovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sosnówka ż., soseneczka ż., sosnowiczanin m., sosnowiczanka ż., sosna ż., sośnina ż.

przym. sosnowiecki, podsosnowiecki, sosnowy

Wiktionary

# sosnowiecki

przymiotnik od: Sosnowiec

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Sosnowca, związany z Sosnowcem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔsnɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: sosnovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sosnowiec m., sosnowiczanin mos., sosnowiczanka ż., sosnowczanin m., sosnowczanka ż.

Wiktionary

# sosnowiórka

rodzaj ssaka z podrodziny wiewiórek

SJP.pl

Sosnowiórka (Tamiasciurus) – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórek (Sciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

# sosnówka

ptak z rodziny sikor, zamieszkujący głównie lasy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Parus ater|Linnaeus|ref=tak., ptak z rodziny sikor; zob. sikora sosnówka.

Wiktionary

- sosnówka (Periparus ater) – ptak z rodziny sikor (Paridae)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nogi sosnówek są ołowianoszare.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔsˈnufka, AS: sosnufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sosna ż., sosenka ż., soseneczka ż., sosnowe n., sośnina ż., sosnóweczka ż., sosnowiak mzw., sosnowate nmos., Sosnowica ż., Sosnowiec mrz.

przym. sosnowy

przysł. sosnowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sikora sosnówka

Wiktionary

# sosnowo

przymiotnik od: sosna

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Sosnowo – osiedle Władysławowa
- Sosnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
- Sosnowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
- Sosnowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna
- Sosnowo – część wsi Lipowo w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
- Sosnowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Sztabin
- Sosnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Banie
- Sosnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko

Wikipedia

# sosnowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Sosnowski (ujednoznacznienie)
- Albert Sosnowski (ur. 1979) – bokser
- Andrzej Sosnowski (ur. 1959) – poeta, tłumacz
- Antoni Sosnowski (ur. 1946) – polityk, inżynier
- Bartosz Sosnowski (1983-2021) – muzyk
- Bogusław Sosnowski (ur. 1939) – ekonomista
- Dionizy Sosnowski – polski partyzant
- Dmitrij Sosnowski (1886-1953) – botanik
- Ignacy Sosnowski (1897-1937) – oficer, funkcjonariusz
- Jan Sosnowski (ujednoznacznienie)
- Janusz Sosnowski (ur. 1947) – scenograf
- Jerzy Sosnowski (ujednoznacznienie)
- Józef Sosnowski (ujednoznacznienie)
- Kajetan Sosnowski (1913-1987) – malarz
- Kazimierz Sosnowski (1875-1954) – profesor
- Kirył Sosnowski (1910-1966) – działacz narodowy
- Konstanty Leon Sosnowski (ur. 1722) – duchowny
- Lech Sosnowski (1927-2006) – kupiec, prezes PSS „Społem” Łódź
- Leonard Sosnowski (1911-1986) – fizyk
- Leszek Sosnowski (ur. 1948) – scenograf, dziennikarz
- Lucjan Sosnowski (1934-1999) – zapaśnik
- Ludwik Sosnowski (1860-1943) – blacharz
- Maciej Sosnowski (ujednoznacznienie)
- Marcin Sosnowski (ur. 1952) – reżyser
- Oskar Sosnowski (1880-1939) – architekt
- Piotr Sosnowski (1731-1853) – malarz
- Piotr Sosnowski (1899-1939) – prezbiter katolicki
- Sławomir Sosnowski (ur. 1957) – polityk
- Tomasz Oskar Sosnowski (1810-1886) – rzeźbiarz
- Tytus Sosnowski (ur. 1946) – psycholog
- Zbigniew Sosnowski (ujednoznacznienie)
- Zdzisław Sosnowski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

# sosnowy

przymiotnik od: sosna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z sosny

(1.2) wykonany z drewna lub innej części sosny

(1.3) będący częścią sosny

(1.4) odnoszący się do sosny, mający związek z sosną

Wiktionary

Sosnowy – kolonia w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Zbójna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Odpoczywali na skraju sosnowego lasu, rozciągnięci na wznak.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔsˈnɔvɨ, AS: sosnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. soseneczka ż., sosna ż., sosenka ż., sosnówka ż., sośniak mrz., sośnina ż., Sosnowiec mrz.

Wiktionary

# sosowy

→ sos

SJP.pl

#### Patrz:

sos

# sospirando

określenie wykonawcze: wzdychając, żałośnie, płaczliwie

SJP.pl

# sosrąb

w budownictwie drewnianym, zwłaszcza na Podhalu: gruba, zwykle zdobiona belka stropowa biegnąca wzdłuż całego pułapu dla podtrzymania go; sosręb, siestrzan, siostrzan, tragarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) etn. bud. w budownictwie drewnianym, zwłaszcza na Podhalu: gruba belka stropowa biegnąca wzdłuż całego pułapu i podtrzymująca go, często o walorach ozdobnych;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔsrɔ̃mp, AS: sosrõmp

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sosrąbik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sosręb, przest. stragarz, przest. siostrzan, przest. siestrzan, daw. tram, daw. podciąg, daw. siestrzoń, daw. reg. siostrzeń, daw. reg. sostroń, daw. reg. sostruń, daw. reg. siostrzeniec, daw. reg. siestrzeniec, daw. reg. siostrzamb

Wiktionary

# sosrąbik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) etn. bud. mała boczna belka stropowa oparta na sosrębie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔsˈrɔ̃mbʲik, AS: sosrõmbʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sosrąb

Wiktionary

# sosręb

w budownictwie drewnianym, zwłaszcza na Podhalu: gruba, zwykle zdobiona belka stropowa biegnąca wzdłuż całego pułapu dla podtrzymania go; sosrąb, siestrzan, siostrzan, tragarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) etn. bud. zob. sosrąb.

Wiktionary

Sosręb, sosrąb, siestrzan, tragarz, stragarz, podciąg – główna belka w stropie drewnianym. Biegnie w kierunku poprzecznym pod belkami stropowymi. Zazwyczaj ma większy przekrój.

W przeszłości sosręb często pełnił funkcję ozdobną. Umieszczano na nim datę wzniesienia budynku, opatrywano go gmerkiem cieśli, lub nazwiskiem właściciela, bywał też pokryty ornamentem albo zdobiony sentencjami i życzeniami. Do dzisiaj występuje w drewnianym budownictwie regionalnym, zwłaszcza na terenie Karpat (m.in. Podhala) i ich pogórza.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔsrɛ̃mp, AS: sosrẽmp

Wiktionary

# sosrębik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) etn. bud. zob. sosrąbik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔsˈrɛ̃mbʲik, AS: sosrẽmbʹik

Wiktionary

# sostej

miękki dojrzewający ser z mleka owczego, wyrabiany na Węgrzech

SJP.pl

# sostenuto

określenie wykonawcze: powściągliwie, powtrzymując

SJP.pl

Sostenuto (wł. „spokojnie”, „powstrzymując (tempo)”) – określenie ekspresji i tempa wykonania utworu muzycznego sugerujące spowolnienie nastroju – niekoniecznie tempa.

Wikipedia

# sosulski

nazwisko

SJP.pl

# sośwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie swierdłowskim Rosji, prawy dopływ Tawdy

(1.2) geogr. hydron. zob. Sośwa Północna.

Wiktionary

# sosyska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - mała parówka

Wiktionary

# soszka

1. narzędzie rolnicze; radełko;
2. gwarowo: mała gałąź rozwidlona na końcu

SJP.pl

# sosznik

część sochy do spulchniania roli; sośnik

SJP.pl

# soszyce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Soszyce – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
- Soszyce – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka

## Zobacz też

- Soszyca

Wikipedia

# soszyński

nazwisko

SJP.pl

- Grzegorz Soszyński − polski bokser zawodowy wagi półciężkiej
- Ignacy Zenon Soszyński − polski przedsiębiorca
- Igor Soszyński − polski astronom, profesor nauk fizycznych
- Jacek Soszyński − polski historyk mediewista i tłumacz
- Jan Soszyński − polski wojskowy, powstaniec warszawski
- Jarosław Soszyński − polski piłkarz, grający na pozycji napastnika
- Jerzy Soszyński-Ostoja – polski malarz, pseud. Georges d'Ostoya
- Krzysztof Soszyński − polski zawodnik mieszanych sztuk walki
- Szczepan Soszyński − prezbiter katolicki

Wikipedia

# sot

nazwisko

SJP.pl

Sot (cyr. Сот) – wieś w Serbii, w Wojwodinie, w okręgu sremskim, w gminie Šid. W 2011 roku liczyła 679 mieszkańców.

Wikipedia

# sotada

dawniej: palindrom

SJP.pl

# sotadicum

[czytaj: sotadikum] utwór wierszowany czytany na dwa sposoby: wprost lub każdy wers od prawej strony do lewej

SJP.pl

Raki (łac. versus cancrini lub sotadicum) – określenie wierszowanego utworu literackiego, który da się odczytać na dwa sposoby – od lewej do prawej i od prawej do lewej, a czasem również od początku do końca i od końca do początku. Odczytanie „od tyłu” ujawnia zazwyczaj sens przeciwny do tego, który jest zawarty w normalnie odczytywanym tekście.

Wikipedia

# soter

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) hist. przydomek władców hellenistycznych

Wiktionary

Soter (gr. Σωτήρ) – greckie imię męskie. Oznacza „Zbawcę”, „Zbawiciela”. W łacinie odpowiadające imię to Salwator. W chrześcijaństwie odnoszono Σωτήρ do Jezusa.

Popularny przydomek władców hellenistycznych, np. Antioch I Soter czy Ptolemeusz I Soter. W Polsce wcześniej imię Soter nie występowało. W XXI wieku bardzo rzadkie. W styczniu 2025 w publicznie dostępnych danych rejestru PESEL wykazano dwóch mężczyzn o imieniu Soter nadanym jako imię pierwsze. Imię znalazło się w popularnym, małoformatowym informatorze o imionach, wydanym przez wydawnictwo „Sport i Turystyka” w 1983 i wznowionym w 1986 roku w nakładzie stu tysięcy egzemplarzy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spór załagodzono za pontyfikatu Sotera.

(1.2) Antiochowi I Soterowi udało się ostatecznie rozprawić z rebeliantami.

Wiktionary

# sotericum

[czy6taj: soterikum] gratulacyjny utwór skierowany do osoby, której udało się uniknąć jakiegoś nieszczęścia

SJP.pl

# soteriolog

specjalista w dziedzinie soteriologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauk. teol. specjalista w dziedzinie soteriologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Posiadamy kilka książek tego włoskiego soteriologa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. soteriologia ż.

przym. soteriologiczny, soteryczny

Wiktionary

# soteriologia

1. występująca w wielu religiach i mitologiach wiara w zbawczą ofiarę bóstwa dla odkupienia człowieka;
2. doktryna teologiczna o odkupieniu świata przez Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. religijne przeświadczenie o zbawczej roli bóstwa

(1.2) teol. nauka o zbawieniu;

Wiktionary

Soteriologia (z gr. σωτήρ soter – zbawca, λόγος logos – słowo) – wywodzi się z antycznej Grecji, tzw. soteria. Dział teologii chrześcijańskiej (w katolicyzmie dział teologii dogmatycznej), którego przedmiotem jest zbawienie oraz Jezus Chrystus jako Zbawca. W buddyzmie występuje w mahajanie tłumaczącej proces realizacji stanu Buddy dostępny „czującym istotom”, np. według doktryny jogaczara.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Jako metodę naukową w soteriologii, stosuje się metody właściwe dla nauk teologicznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔtɛrʲjɔˈlɔɟja, AS: soterʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. soteriolog m.

przym. soteriologiczny, soteryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.2) nauka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. soteriolog m.

przym. soteriologiczny, soteryczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|soteriologia. < etym|gr|σωτηριολογία. < etym|gr|σωτηρία|λόγος. < etym|gr|σωτήρ|λόγος. → zbawca + słowo, przemowa

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) soteriology

* czeski: (1.2) soteriologie ż.

* francuski: (1.2) sotériologie ż.

* łaciński: (1.2) soteriologia ż.

* niemiecki: (1.2) Soteriologie ż.

* włoski: (1.2) soteriologia ż.

źródła.

== soteriologia (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. soteriologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# soteriologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) teol. związany z soteriologią, dotyczący soteriologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ksiądz profesor pojechał na kongres soteriologiczny do Rzymu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. soteriologia ż., soteriolog m.

przym. soteryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. soteryczny

Wiktionary

# sotern

gatunek francuskiego białego wina

SJP.pl

# soteryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. teol. związany z soteriologią, dotyczący soteriologii

przymiotnik jakościowy

(2.1) teol. chroniący przed potępieniem, zbawiający

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Jezus wybiera śmierć, ponieważ w Jego świadomości śmierć sama w sobie ma sens soteryczny, zbawczy. Polega on na tym, że śmierć jest pomostem przysposabiającym w sposób naturalny człowieka idącego po nim do nowego życia, że śmierć jest tamą kierującą spieniony nurt wody w określonym, z góry wybranym kierunku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. soteriolog mos., soteriologia ż.

przym. soteriologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) soteriologiczny

(2.1) zbawczy

Wiktionary

# sotho

[czytaj: soto]
1. grupa języków z rodziny bantu, używanych w Zimbabwe, Botswanie i Lesotho;
2. język urzędowy Lesotho i RPA

SJP.pl

Soto – językowa i kulturowa grupa ludów w Afryce Południowej, w której można wyróżnić trzy podgrupy: Pedi (Soto Północni), Tswana (Soto Zachodni) i Basuto (Soto Południowi). Mówią językiem soto z grupy językowej bantu. Ich populację szacuje się na ponad 11 milionów, z czego większość zamieszkuje RPA i Lesotho.

Wikipedia

# sotnia

1. konny pododdział Kozaków liczący około 100 osób;
2. Czarna sotnia - antyrewolucyjna, monarchistyczna bojówka rosyjska

SJP.pl

Sotnia (ros. сотня – setka, secina) – pododdział wojska; nazwa pochodząca od liczebności (100 żołnierzy).

1. Konny oddział kozaków.
2. Konny oddział w Wielkim Księstwie Litewskim w XVI wieku.
3. Administracyjno-wojskowa jednostka Hetmanatu.
4. Odpowiednik szwadronu w wojskach carskiej Rosji.
5. Podstawowa jednostka organizacyjna UPA w okresie walk partyzanckich (1942–1956), będąca odpowiednikiem kompanii.

Wikipedia

# sotnik

dawniej: dowódca sotni w armii kozackiej

SJP.pl

Setnik to:

- dowódca oddziału wojskowego, składającego się ze stu osób:
  - centurion dowodzący centurią w armii rzymskiej,
  - dowodzący sotnią w armii kozackiej,
  - dowodzący setką piechoty wybranieckiej w wojsku polskim (XVI-XVII w.),
  - dowódca stu konnych w armii Czyngis-Chana,
- urzędnik na Hetmańszczyznie, dowódca sotni – jednostki administracyjno-wojskowej.

Wikipedia

# sotnikówna

dawniej: córka sotnika

SJP.pl

# sotniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sotnią, dotyczący sotni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sotnia ż.

Wiktionary

# soto

1. grupa ludów afrykańskich mieszkających w górach Lesotho i w RPA;
2. miasto na wyspie Curaçao

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen;

Wiktionary

Holandia:

- Soto – miejscowość (plaats) w dystrykcie Bandabou, w kraju autonomicznym Curaçao

Osoby:

- Gabriel Soto – meksykański aktor i model
- Jeff Scott Soto – amerykański woklaista
- Jorge Soto
- Steve Soto – amerykański gitarzysta i wokalista
- Talisa Soto – amerykańska aktorka
- Victoria Leigh Soto – amerykańska nauczycielka

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) inna pisownia: sōtō

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|jap|曹洞宗., Soto-shū

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) soto, sōtō

źródła.

== soto (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) piwnica

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔtɔ, AS: soto

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia. etym|jap|曹洞宗., Soto-shū

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) soto, sōtō

źródła.

== soto (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) piwnica

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inna pisownia: sōtō

Wiktionary

# sottie

rodzaj francuskiej farsy satyrycznej

SJP.pl

# sotyjczyk

obywatel Lesoto; Lesotyjczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Lesotho

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈtɨjt͡ʃɨk, AS: sotyi ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lesotho n., Lesotyjczyk m., Lesotyjka ż.

:: fż. Sotyjka ż.

przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Lesotyjczyk

Wiktionary

# sotyjka

obywatelka Lesoto; Lesotyjka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Lesotho

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈtɨjka, AS: sotyi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lesotho, Lesotyjczyk, Lesotyjka, Sotyjczyk

przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Lesotyjka

Wiktionary

# sotyjski

przymiotnik od: Lesoto; lesotyjski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Lesotho

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈtɨjsʲci, AS: sotyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sotyjka, Sotyjczyk, Lesotyjka, Lesotyjczyk, Lesotho

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lesotyjski

Wiktionary

# sou

[czytaj: su] dawna drobna moneta francuska mająca wartość 1/20 franka; su

SJP.pl

# soubise

[czytaj: suBIZ] sos cebulowy, najczęściej o kolorze białym lub brązowym

SJP.pl

Soubise – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente-Maritime.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1220 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 112 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu Poitou-Charentes Soubise plasuje się na 238. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 787.).

Wikipedia

# souchong

czarna, mocno fermentowana kawa chińska

SJP.pl

# soul

[czytaj: sołl] styl w muzyce rozrywkowej wywodzący się ze śpiewów religijnych czarnej ludności Ameryki

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) muz. jeden z gatunków muzycznych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. soulowy

Wiktionary

# soulas

[czytaj: sula] w literaturze: gatunek poezji prowansalskiej, wesoła, radosna pieśń liryczna, śpiewana przez trubadurów

SJP.pl

# soulowy

przymiotnik od: soul

SJP.pl

# sound

w muzyce jazzowej i rockowej: sposób kształtowania dźwięku, charakterystyczny dla danego solisty albo zespołu

SJP.pl

Sound – osada w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Cheshire, w dystrykcie (unitary authority) Cheshire East. Leży 29 km na południowy wschód od miasta Chester i 238 km na północny zachód od Londynu. Miejscowość liczy 233 mieszkańców i 88 domostw (2004).

Wikipedia

# soundbar

[czytaj: sałndbar] kompaktowy zestaw do odtwarzania dźwięku; belka dźwiękowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. rodzaj głośnika o bardzo szerokiej i wąskiej obudowie;

Wiktionary

Soundbar – przystawka umieszczana najczęściej nad lub pod ekranem telewizora. Dokładniej jest to zintegrowany system audio, niewymagający od użytkownika żadnej wiedzy na temat planowania rozmieszczenia elementów nagłośnienia. Zajmuje on zdecydowanie mniej miejsca niż pełny zestaw kina domowego. Soundbary możemy podzielić na dwa rodzaje. Pierwszy z nich to soundbary proste, zaś drugie to soundbary zagięte dedykowane do telewizorów z wygiętym ekranem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli mielibyśmy gdzieś umiejscowić soundbary, znalazłyby się one pomiędzy zwykłymi, wbudowanymi w telewizory głośnikami a zestawami kina domowego.

Wiktionary

# soundtrack

[czytaj: sałndtrak] muzyka ze ścieżki dźwiękowej jakiegoś filmu

SJP.pl

Ścieżka dźwiękowa – zapis motywu lub całej ścieżki dźwiękowej utworu muzycznego, która pojawia się w filmie lub grze komputerowej, jak również wydania płytowe złożone z kolekcji takich utworów. Dotyczy ona głównie ilustracji muzycznych, ale również jest to zapis konkretnych utworów, które zostały przygotowane specjalnie na potrzeby filmu lub gry (ang. Original Soundtrack, OST).

Wikipedia

# souplesse

[czytaj: SUples] chwyt zapaśniczy mający na celu przerzucenie przeciwnika za siebie; suples

SJP.pl

# south

- South – płyta Heather Nova
- South – zespół rockowy z Wielkiej Brytanii

Gminy w USA:

- South (ang. South Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Madison
- South (ang. South Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Dade

Wikipedia

# southampton

[czytaj: sałfhampten]
1. miasto portowe i dystrykt na południu Anglii;
2. kanadyjska wyspa na północnym skraju Zatoki Hudsona;
3. dzielnica Bermudów;
4. miasto w USA

SJP.pl

Southampton – miasto portowe i dystrykt (unitary authority) w południowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie ceremonialnym Hampshire, położone nad ujściem rzek Test i Itchen do estuarium Southampton Water (odnoga cieśniny Solent, kanał La Manche). W 2001 roku miasto liczyło 234 224 mieszkańców, a w 2021 – 246 620 mieszkańców.

Wikipedia

# souvenir

[czytaj: suwenir]
1. podarunek, upominek pamiątkowy; suwenir;
2. wspomnienie, pamięć o kimś lub o czymś

SJP.pl

Souvenir – pierwszy singel angielskiego zespołu OMD, pochodzący z trzeciego albumu studyjnego Architecture & Morality. Singel wydano 4 sierpnia 1981 za pośrednictwem wytwórni DinDisc.

Wikipedia

# souvlaki

[czytaj: suwLAki] popularna potrawa grecka w postaci szaszłyka wieprzowego, drobiowego lub baraniego; suvlaki, suflaki

SJP.pl

Suwlaki (ngr. σουβλάκι suwlaki, lm σουβλάκια suwlakia) – popularna mięsna potrawa grecka typu szaszłykowego, znana w licznych odmianach.

W wersji serwowanej w gastronomii suwlakia składają się z kawałków mięsa wieprzowego (kalamakia chirino) albo kurczaka (kalamakia kotopulo), niekiedy owiniętych plasterkami boczku (kotobeikon), nadzianych na rożenek („szpadkę”) i pieczonych na ruszcie. Podawane tak jak gyros: na talerzu lub w placku pita, z sosem tzatziki, warzywami itp.

Wikipedia

# sowa

ptak z rzędu o tej samej nazwie, charakteryzujący się dużą głową, oczami osadzonymi frontalnie, otoczonymi promieniście ułożonymi piórami, silnie zakrzywionym dziobem i obfitym upierzeniem; w Polsce występujący w wielu gatunkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. drapieżny ptak z rzędu nazwa systematyczna|Strigiformes|ref=tak., o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

(1.2) reg. mikol. czubajka kania

(1.3) pot. osoba chodząca bardzo późno spać

(1.4) środ. uczn. osoba w okularach

Wiktionary

Botanika i zoologia

- sowa – ptak
- sowa – potoczne określenie grzyba czubajka kania

Geografia i astronomia

- Sowa – mgławica planetarna
- Sowa – turnia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach
- Sowa – przysiółek wsi Sokolec w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
- Sowa – część wsi Kazimierzewo w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Sowa – miasto w Botswanie, w Dystrykcie Central

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na gałęzi dębu pohukują dwie sowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔva, AS: sova

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sowa ż., sowy nmos., Sowiniec mrz., sówkowate nmos., Sówka ż., osowienie n.

:: zdrobn. sówka ż.

czas. osowieć dk.

przym. sowi, sówkowy, sówkowaty

przysł. sowio

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|ojla.

(1.3) nocny marek

Wiktionary

# sowar

[czytaj: seuA:r] w Indiach - kawalerzysta albo policjant konny

SJP.pl

# sowała

nazwisko

SJP.pl

# sowchoz

państwowe gospodarstwo rolne w Związku Radzieckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) państwowe gospodarstwo rolne w ZSRR

Wiktionary

Sowchoz (ros. совхоз, ukr. радгосп) – państwowe gospodarstwo rolne, charakterystyczne dla gospodarki ZSRR, gdzie wszystkie środki produkcji i wytworzone produkty stanowiły własność państwa. Nazwa jest skrótowcem od sowietskoje choziajstwo (советское хозяйство), gospodarstwo radzieckie. W zależności od warunków technicznych, naturalnych i ekonomicznych poszczególne sowchozy specjalizowały się w określonej produkcji rolnej

Wikipedia

# sowchoźnik

osoba pracująca w sowchozie - państwowym gospodarstwie rolnym w Związku Radzieckim

SJP.pl

# sowchozowy

przymiotnik od: sowchoz

SJP.pl

# sowczyce

Sowczyce (niem. Schoffschütz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

# sóweczka

1. zdrobnienie od: sówka;
2. najmniejszy ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych (rzędu sów), o szarobrązowym upierzeniu z jasnymi plamami, zamieszkujący lasy liściaste i mieszane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: sowa

(1.2) ornit. nazwa systematyczna|Glaucidium passerinum|ref=tak., najmniejszy gatunek sowy występujący w Polsce;

Wiktionary

Sóweczka (zwyczajna) (Glaucidium passerinum) – gatunek niewielkiego ptaka z rodziny puszczykowatych (Strigidae), zamieszkujący Eurazję. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: suˈvɛt͡ʃka, AS: suvečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sówki nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sówka

Wiktionary

# soweto

Soweto – zespół gmin miejskich w Południowej Afryce, w prowincji Gauteng, w południowo-zachodniej części Johannesburga. Około 1,7 mln mieszkańców. (2008). Obecnie pełni głównie funkcje mieszkaniowe dla ludności czarnej. Czwarte co do wielkości miasto kraju.

Wikipedia

# sowi

związany z sową; charakterystyczny dla sowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sową, dotyczący sowy

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do sowy

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla sowy, podobny do sowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔvʲi, AS: sovʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sówki nmos., sownik mzw., sowa ż., sówka ż., osowienie n.

czas. osowieć dk.

przysł. sowio

Wiktionary

# sowica

rodzaj ptaków z rodziny puszczykowatych

SJP.pl

Sowica – jezioro wytopiskowe na Pojezierzu Dzierzgońsko-Morąskim, położone w gminie Prabuty, w powiecie kwidzyńskim, w woj. pomorskim.

Wikipedia

# sowiciej

stopień wyższy od przysłówka: sowicie

SJP.pl

# sowieciarz

potocznie: zwolennik ideologii Związku Radzieckiego

SJP.pl

# sowieck

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto położone w obwodzie królewieckim, u ujścia Tylży do Niemna;

Wiktionary

Sowieck, Tylża (ros. Советск, Sowietsk; niem. Tilsit; lit. Tilžė; ros. hist. Тылжа, Tilża; staropr. Tilzi) – miasto w Rosji, w obwodzie królewieckim, w miejskim okręgu Sowieck, położone u ujścia rzeki Tylży do Niemna, przy granicy z Litwą. W 2020 roku liczyło ok. 39 tys. mieszkańców.

Nazwa miejscowości pochodzi z języka pruskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. sowiecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Tylża

Wiktionary

# sowiecki

radziecki;
1. związany z organizacją władzy państwowej w Związku Radzieckim, np. ustrój sowiecki;
2. należący do Związku Radzieckiego, dotyczący tego państwa, np. przemysł sowiecki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

(1.2) dotyczący miasta Sowieck

Wiktionary

Iczki (w latach 1944-2023: Sowiecki, ukr. Ічкі; ros. Ички) – osiedle typu miejskiego w Republice Autonomicznej Krymu na Ukrainie, siedziba władz rejonu sowieckiego.

Status osiedla typu miejskiego posiada od 1941 roku. W 1944 roku zmieniono nazwę na Sowiecki (ukr. Совєтський, Sowietśkyj; ros. Советский, Sowietskij), a w 2016 - ze skutkiem od 2023 - na Iczki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pozostali dwaj mieli nazywali się Wolfgang (na cześć pewnego kompozytora) i Hans (na cześć pewnego oficera Abwehry, który okazał się być polskim szpiegiem na usługach sowieckiego wywiadu).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: sovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sowietyzm m., Sowiet m., Sowietka ż., Sowiety nmos., sowietyzacja ż., Sowieta mos., Sowieck mrz.

czas. sowietyzować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) radziecki; pogard. kacapski, bolszewicki

(1.2) hist. tylżycki

Wiktionary

# sowieckość

zespół cech typowych dla Związku Radzieckiego; radzieckość

SJP.pl

# sowiet

rada delegatów robotniczych, chłopskich lub żołnierskich w okresie rewolucji październikowej w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. obywatel Związku Radzieckiego

Wiktionary

- Rada (Sowiet) – organ w ZSRR
- Sowiet – obywatel Związku Radzieckiego; najczęściej w znaczeniu "żołnierz"

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔvʲjɛt, AS: sovʹi ̯et

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sowiecki

rzecz. Sowietka ż., Sowiety nmos., sowietyzacja ż., Sowieta mos.

czas. sowietyzować

Wiktionary

# sowieta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Związku Radzieckiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trzej amerykańscy temponauci zostali wysłani o setki lat w przyszłość – prawie dwa razy dalej niż Sowieci w zeszłorocznej misji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈvʲjɛta, AS: sovʹi ̯eta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sowiet m., sowieckość ż., sowieta m., sowiet m.

:: fż. Sowietka ż.

przym. sowiecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Sowiet, obywatel radziecki

Wiktionary

# sowietka

lekceważąco o Rosjance; Sowietka, ruska (Ruska), kacapka

SJP.pl

# sowietolog

specjalista w zakresie sowietologii (kremlinologii); kremlinolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. polit. specjalista w dziedzinie sowietologii

Wiktionary

Sowietologia, kremlinologia – dział historii i politologii obejmujący całokształt wiedzy o ZSRR. W innych krajach stosuje się częściej termin kremlinologia (Kreml synonimem władzy), co podkreśla, że obiektem badań jest Rosja także po upadku ZSRR.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naturalnie, w każdym kraju komunistycznym istnieją różne czynniki wpływające na rozwój wydarzeń, które sowietolog musi brać pod uwagę.

(1.1) Polski sowietolog przebywał na Ukrainie, na Kaukazie i w Moskwie. W czasie pobytu „ciągle nie był pewny osobistego bezpieczeństwa" — pisała później H. Sukiennicka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sowietologia ż.

przym. sowietologiczny

Wiktionary

# sowietologia

dziedzina nauk politycznych zajmująca się zagadnieniami związanymi z ustrojem komunistycznym, w szczególności problemami polityczno-ustrojowymi Związku Radzieckiego; kremlinologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. wiedza o ZSRR;

Wiktionary

Sowietologia, kremlinologia – dział historii i politologii obejmujący całokształt wiedzy o ZSRR. W innych krajach stosuje się częściej termin kremlinologia (Kreml synonimem władzy), co podkreśla, że obiektem badań jest Rosja także po upadku ZSRR.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. sowietolog mos.

przym. sowietologiczny

Wiktionary

# sowietologiczny

→ sowietologia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z sowietologią

Wiktionary

#### Patrz:

sowietologia

#### Powiązane:

rzecz. sowietologia ż., sowietolog m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kremlinologiczny

Wiktionary

# sowietożerca

zacięty, nieprzejednany wróg sowietów i ZSRR

SJP.pl

# sowiety

organizacja polityczna w czasie rewolucji październikowej w Rosji, złożona z delegatów robotniczych, chłopskich i żołnierskich

SJP.pl

Rada (ros. cовет, wym. [sawiét], co znaczy „rada”) – nazwa dla różnych organów przedstawicielskich w Rosji (Imperium Rosyjskim, Republice Rosyjskiej i Rosji Radzieckiej), na ziemiach polskich (Rady Delegatów Robotniczych) i w Ukraińskiej Republice Ludowej, a później w ZSRR i niektórych innych państwach socjalistycznych. Pierwotnie termin ten odnosił się do lokalnych rad robotniczych, chłopskich i żołnierskich, na początku XX wieku, w okresie ostatnich lat dynastii Romanowów.

Wikipedia

# sowietyzacja

1. narzucanie przez ZSRR państwom od niego zależnym własnych form ustrojowych i doktryn ideologicznych;
2. określenie przemian zachodzących w mentalności zbiorowej i jednostkowej w społeczeństwach krajów komunistycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. narzucanie radzieckiego systemu politycznego przez Związek Radziecki krajom od niego zależnym

Wiktionary

Sowietyzacja (z ros. od: cовет (sowiet) – rada; Sowietskaja Rossija – Rosja Sowiecka, Sowietskij Sojuz – ZSRR, Związek Sowiecki) – narzucenie siłą militarną ustroju sowieckiego: Ukrainie (1919-20), Azerbejdżanowi (1920), Armenii (1920), Gruzji (1921), Mongolii (1924), następnie okupowanym i anektowanym wschodnim terenom Polski (1939), Litwie, Łotwie i Estonii (1940), wreszcie po II wojnie światowej krajom bloku wschodniego uzależnionym przez ZSRR.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔvʲjɛtɨˈzat͡sʲja, AS: sovʹi ̯etyzacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sowietyzm m., Sowiet m., Sowietka ż.

przym. sowiecki

Wiktionary

# sowietyzacyjny

związany z sowietyzacją

SJP.pl

# sowietyzm

1. zespół cech i zachowań właściwych sowietom;
2. ideologia komunistyczna w wersji istniejącej w ZSRR;
3. przejęty wyraz lub fraza typowa dla języka rosyjskiego epoki ZSRR bądź na nim wzorowana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) polit. określenie systemu politycznego i ekonomicznego stworzonego w Związku Sowieckim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Patrzymy dzisiaj wszyscy na to, jak się rozkłada i chyli do upadku sowietyzm. System polityczny i ekonomiczny stworzony w Związku Sowieckim i narzucony, przeważnie siłą, wielu krajom świata.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sowietyzacja ż.

przym. sowiecki

Wiktionary

# sowietyzować

poddawać wpływom sowieckim, rozszerzać wpływy sowieckie, nadawać czemuś cechy typowo sowieckie

SJP.pl

# sowina

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Sowina – przysiółek wsi Ludwikowice Kłodzkie, w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
- Sowina – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Kołaczyce
- Sowina – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew

Wikipedia

# sowiniec

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 4 podstawowe

- Sowiniec – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
- Sowiniec – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Jarczów
- Sowiniec – część wsi Góry w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
- Sowiniec – część wsi Korytno w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
- Sowiniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
- Sowiniec – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin

Wikipedia

# sowinko

Sowinko (niem. Neu Zowen) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Polanów. Wieś jest siedzibą sołectwa "Sowinka" w którego skład wchodzi również miejscowość Kościerniczka.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 129 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W latach 1973–76 w gminie Sianów.

Wikipedia

# sowiński

nazwisko

SJP.pl

- Sowiński – polskie nazwisko. Według danych z 27.01.2022 roku. Nazwisko to nosiło 13 401 Polskich obywateli.
- Artur Sowiński – polski zawodnik mieszanych sztuk walki
- Ignacy Loga-Sowiński (ur. 20 stycznia 1914 w Vankewitz, Niemcy, zm. 10 grudnia 1992) – działacz związkowy w okresie PRL.
- Józef Longin Sowiński herbu Krakowczyk (ur. 15 marca 1777, zm. 6 września 1831) – polski generał, dowódca obrony reduty na Woli w Warszawie w 1831.
- Leonard Sowiński (ur. 7 listopada 1831 w Berezówce, zm. 23 grudnia 1887 w Statkowicach na Wołyniu) – polski poeta, historyk literatury i tłumacz, działacz polityczny.
- Leonard Sowiński (grafik) – polski grafik, projektant banknotów pracujący w PWPW w Warszawie.
- Marek Sowiński (ur. 21 lutego 1985) – polski hokeista.
- Tomasz Sowiński (ur. 28 stycznia 1965 w Grudziądzu) – polski polityk, były wojewoda pomorski.
- Tomasz Sowiński (ur. 12 marca 1981 w Gorzowie Wielkopolskim) – polski fizyk teoretyk, popularyzator nauki.
- Wojciech Sowiński (ur. 1805 we wsi Łukaszówka na Podolu, zm. 1880), kompozytor.
- Zygmunt Sowiński (ur. 26 grudnia 1892 w Zawierciu, zm. 7 marca 1945) – działacz społeczny i gospodarczy, poseł na Sejm II Rzeczypospolitej

Wikipedia

# sowio

przysłówek

(1.1) na sposób sowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sownik mzw., sowa ż., sówka ż.

przym. sowi

Wiktionary

# sowiogórski

przymiotnik

(1.1) przym. od Góry Sowie

(1.2) przym. od Sowia Góra

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔvʲjɔˈɡursʲci, AS: sovʹi ̯ogursʹḱi

Wiktionary

# sowiooki

poetycko: mający mądre, duże oczy, podobne do oczu sowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma oczy podobne do oczu sowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔvʲjɔˈːci, AS: sovʹi ̯•oḱi

Wiktionary

# sowitszy

stopień wyższy od przymiotnika: sowity

SJP.pl

# sowity

książkowo: bardzo obfity, szczodry, bogaty; suty, znaczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. bardzo znaczny, obfity, bogaty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tysiące górników zostało z pracy zwolnionych, za co zresztą otrzymali sowite rekompensaty.

(1.1) Błysk chciwości w oczach Tyburcjusza zdradzał obietnicę sowitej nagrody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sɔˈvʲitɨ, AS: sovʹity

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. sowicie

Wiktionary

# sowizdrzalski

właściwy sowizdrzałowi, taki jak w literaturze, której bohaterem był sowizdrzał - uosobienie ludowej mądrości i humoru; humorystyczny, żartobliwy, błazeński

SJP.pl

# sowizdrzalstwo

rzadko: ogół cech właściwych sowizdrzałowi - żartownisiowi uosabiającemu ludową mądrość i humor

SJP.pl

# sowizdrzał

1. żartowniś występujący w literaturze ludowej od XVI wieku, popularnej w całej Europie;
2. osoba trzpiotowata, niepoważna; trzpiot, żartowniś, wesołek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. żartowniś charakteryzujący się prześmiewczą i niepokorną postawą wobec wysoko postawionych osób oraz wobec oficjalnych norm społeczno-kulturowych

Wiktionary

Dyl Sowizdrzał, Sowiźrzał (niem. Till Eulenspiegel, dolnoniem. Dyl Ulenspegel, niderl. Tijl Uilenspiegel, flam. Till Ulenspiegel) – postać złośliwego błazna-psotnika i figlarza, będącego uosobieniem mądrości ludowej oraz plebejskiego – często rubasznego – humoru, wywodząca się z folkloru północnych Niemiec.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sɔˈvʲizḍʒaw, AS: sovʹizḍžau̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sowizdrzalstwo n.

przym. sowizdrzalski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dowcipniś, figlarz, filut, wesołek

Wiktionary

# sówka

1. zdrobniale o sowie
2. gatunek motyla nocnego; nocnicówka
3. gołąb z grupy mewek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: sowa

(1.2) mała lub młoda sowa

(1.3) ent. motyl z rodziny nazwa systematyczna|Noctuidae|ref=tak., sówkowatych

Wiktionary

## Obiekty geograficzne

- Sówka – część wsi Bujenka w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Ciechanowiec
- Sówka – część wsi Wysoka Góra w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Srokowo
- Sówka – osada w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Drawno
- Sówka – skała w rezerwacie przyrody Góra Zborów na Wyżynie Częstochowskiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) U starszych larw sówek głowy stają się brązowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsufka, AS: sufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sówki nmos., sownik mzw., Sówka ż., sówkowate lm nm., sowa ż., osowiałość ż.

przym. sówkowaty, sówkowy, sowi

przysł. sowio

czas. osowieć dk.

Wiktionary

# sówki

1. zdrobniale o sowie
2. gatunek motyla nocnego; nocnicówka
3. gołąb z grupy mewek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Noctuidae|Latreille|ref=tak., rodzina motyli;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. także. M., B. i W. lm. od: sówka

Wiktionary

- Sówkowate, Sówki (Noctuidae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata i nadrodziny Noctuoidea
- Sówki – przysiółek wsi Jastrzębice, w Polsce, w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
- Sówki – wieś w Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Lelkowo

Zobacz też

- sówka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głowa motyli z rodziny sówek wyposażona jest w duże oczy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sowa ż., sóweczka ż., sówka ż.

rzecz. sowi

przym. sowi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sówkowate

Wiktionary

# sówkowate

rodzina motyli różnoskrzydłych; sówki, nocnicówki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Noctuidae|Latreille|ref=tak., rodzina motyli;

Wiktionary

Sówkowate, sówki (Noctuidae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata i nadrodziny Noctuoidea. Obejmuje ponad 12 000 znanych gatunków, z których większość zasiedla strefę umiarkowaną półkuli północnej. Dorosłe są aktywne o zmierzchu i nocą. Mają krępy tułów, szeroki odwłok i dość wąskie skrzydła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głowa motyli z rodziny sówkowatych wyposażona jest w duże oczy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sownik mzw., sowa ż., sówka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sówki

Wiktionary

# sówkowaty

o cechach sówkowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# sówkówka

słońcówka sówkówka - gatunek muchówki z rodziny bujankowatych

SJP.pl

# sownik

rodzaj nowogwinejskich ptaków z rodziny sowników

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. owadożerny ptak z rodziny zmierzchników prowadzący nocny tryb życia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Długość ciała sownika wynosi 18–30 cm.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sowa ż., sowniki lm nm., sownikowe lm nm., sowy lm nm., sówka ż., sówkowate lm nm.

przym. sowi, sówkowy, sówkowaty

przysł. sowio

Wiktionary

# sownikowe

rząd ptaków neognatycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Aegotheliformes|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Sownikowe (Aegotheliformes) – monotypowy rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do rzędu sownikowych należy jedna rodzina.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sownik mzw., sowniki lm nm.

Wiktionary

# sownikowy

o cechach sownikowych (rząd ptaków)

SJP.pl

# sowno

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

3 miejscowości w Polsce:

- Sowno – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. gryfickim, gm. Płoty
- Sowno – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. koszalińskim, gm. Sianów
- Sowno – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. stargardzkim, gm. Stargard

Wikipedia

# sowula

nazwisko

SJP.pl

# sowy

ptak z rzędu o tej samej nazwie, charakteryzujący się dużą głową, oczami osadzonymi frontalnie, otoczonymi promieniście ułożonymi piórami, silnie zakrzywionym dziobem i obfitym upierzeniem; w Polsce występujący w wielu gatunkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Strigiformes|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Upierzenie sów ma zwykle maskujący wzór, w kolorystyce szarej lub brązowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sownik mzw., sowa ż.

Wiktionary

# soyka

nazwisko

SJP.pl

- Soyka – Stanisław Sojka, muzyk
- Piotr Soyka – okrętowiec i przedsiębiorca

Wikipedia

# śoz

skrót od: Światowa Organizacja Zdrowia

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Światowa Organizacja Zdrowia

Wiktionary

# sozański

nazwisko

SJP.pl

# sozant

imię męskie

SJP.pl

Sozont – imię męskie pochodzenia greckiego, pochodzące od imiesłowu sozon – „ratujący, uzdrawiający”. „T” znajdujące się na końcu imienia zostało przeniesione do mianownika z przypadków zależnych (Sōzōntos).

Sozont imieniny obchodzi 7 września, w dzień wspomnienia św. Sozonta, męczennika z Pompeiopolis w Cylicji.

Sozont w innych językach:

- rosyjski – Созонт, Созон, Созонтий.

Wikipedia

# sozolog

specjalista w zakresie sozologii

SJP.pl

# sozologia

nauka zajmująca się problemami ochrony przyrody i jej zasobów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka i dyscyplina studiów o ochronie środowiska przyrodniczego przed destrukcyjnym wpływem cywilizacji;

Wiktionary

Sozologia (gr. sódzo=ochraniam, sódzein=ochraniać + lógos=nauka) – nauka o czynnej ochronie środowiska naturalnego, nauka zajmująca się problemami ochrony środowiska, przyczynami i następstwami niekorzystnych zmian w strukturze i funkcjonowaniu układów przyrodniczych (ekologicznych), zmian wynikających z rozwoju cywilizacji oraz sposobami zapobiegania im i łagodzenia ich skutków. Sozologia to nauka zajmująca się problemami ochrony przyrody i jej zasobów, bada przyczyny i skutki przemian w naturalnych lub zmienionych przez człowieka układach przyrodniczych, zachodzących na skutek procesów antropogenicznych. Poszukuje skutecznych sposobów zapobiegania degradacji środowiska, w zakresie środowiska wodnego zajmuje się jego ochroną przed zanieczyszczeniem, eutrofizacją i degradacją wód. W ramach sozologii są opracowywane praktyczne metody działania zmierzające do zapobiegania lub łagodzenia skutków niekorzystnych zmian środowiska.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Coraz więcej do powiedzenia ma współcześnie sozologia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsɔzɔˈlɔɟja, AS: sozoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sozolog m., sozolożka ż.

przym. sozologiczny

przysł. sozologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ochrona środowiska

Wiktionary

# sozologiczny

związany z sozologią - nauką zajmującą się problemami ochrony przyrody i jej zasobów

SJP.pl

# sozopol

miasto w Bułgarii

SJP.pl

Wikipedia

# sozopolski

przymiotnik od: Sozopol (miasto w Bułgarii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sozopolem, dotyczący Sozopola (miasta w Bułgarii)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sozopol mrz.

Wiktionary

# sozotechnika

środki i działania techniczne, które mają na celu ochronę przyrody przed niszczycielskim działaniem przemysłu

SJP.pl

# soła

rzeka, prawy dopływ Wisły

SJP.pl

Soła – rzeka w południowej Polsce. Przepływa kolejno przez: Kotlinę Żywiecką, Beskid Mały, Pogórze Śląskie oraz Kotlinę Oświęcimską i jest pierwszym dużym prawobrzeżnym dopływem Wisły. Długość 88,9 km, powierzchnia dorzecza blisko 1,4 tys. km². Średni przepływ 18,8 m³ na sekundę, przepływ minimalny 1 m³/s, przepływ maksymalny zarejestrowany w 1958 roku w Tresnej 1382 m³/s. Potencjał powodziowy Soły jest bardzo poważny i zajmuje ona drugie miejsce po Dunajcu wśród karpackich dopływów Wisły.

Wikipedia

# soława

rzeka w Niemczech; Sala

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Turyngii, w Niemczech, lewy dopływ Łaby;

Wiktionary

Soława (niem. Saale) – rzeka w Niemczech (Turyngia). Lewy dopływ Łaby (ujście powyżej Magdeburga).

Długość: 427 km

Powierzchnia dorzecza: 23,7 tys. km²

Źródła: góry Smreczany

Główne dopływy:

- prawe
  - Biała Elstera
- lewe
  - Ilm
  - Unstruta
  - Schwarza

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na terenie Saksonii między rzekami Werrą a Soławą występują z kolei szkieletowe pochówki o stosunkowo skromnym, typowo słowiańskim wyposażeniu w kabłączki, paciorki szklane, noże oraz ceramikę słowiańską (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. soławski, nadsoławski

Wiktionary

# soławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Soławą, dotyczący Soławy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Soława ż.

przym. nadsoławski

Wiktionary

# sołdacki

przymiotnik od: sołdat

SJP.pl

# sołdactwo

1. pogardliwie: żołnierze, zwłaszcza rosyjscy; sołdaci;
2. dawniej: sposób bycia właściwy żołdakom; żołdactwo, soldateska

SJP.pl

# sołdat

pogardliwie: żołnierz, szczególnie rosyjski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. żołnierz, zwłaszcza rosyjski

(1.2) żołdak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bo ten sołdat, co przyjechał do Magdaleny, to miał wędzony boczek… Potem się oni zamknęli z tem boczkiem, z Magdaleną i z sołdatem, i też nie odnawiali mieszkania, bo zrobiło się cóś za ciemno

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsɔwdat, AS: sou̯dat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sołdacisko n., sołdactwo n.

przym. sołdacki

Wiktionary

# sołdatka

pogardliwie: żołnierka, szczególnie rosyjska

SJP.pl

# sołecki

→ sołtys; sołtysi, sołtysowy, sołtysowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sołectwem, dotyczący sołectwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sołectwo n., sołtys m., sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysik m., Sołtysowice nmos., sołtysówka ż., Sołtysówka ż.

Wiktionary

# sołectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) adm. jednostka pomocnicza gminy obejmująca jedną lub kilka wsi;

Wiktionary

Sołectwo – jednostka pomocnicza gminy we współczesnej Polsce, charakterystyczna głównie dla obszarów wiejskich. Obszar, zakres działania sołectwa i jego organów określa rada gminy w statucie sołectwa.

Według stanu w dniu 31 grudnia 2023 roku było 40 812 sołectw.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. sołtys m., sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysostwo n., sołtysówka ż., sołtysowanie n., Sołtysiak m.

czas. sołtysować ndk., sołtysić ndk.

przym. sołtysowski, sołtysowy, sołtysi, sołecki

Wiktionary

# sołeczno

Sołeczno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego

W pobliżu miejscowości znajduje się Miejsce Obsługi Podróżnych (MOP Sołeczno) dla jadących Autostradą A2 w kierunku Poznania.

Wikipedia

# sołedar

miasto na Ukrainie

SJP.pl

Sołedar (ukr. Соледар) – miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim.

Stacja kolejowa. Miasto górnictwa soli kamiennej.

Wikipedia

# sołek

nazwisko

SJP.pl

- Marek Sołek
- Ośrodek Kulturalny Sołek
- Sołek – wieś w Polsce położona w woj. łódzkim, w opoczyńskim, w gminie Opoczno
- Sołek – wzgórze w Częstochowie
- sołek – staropolskie określenie spichlerza

Wikipedia

# sołokija

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka wschodniej Polsce i na zachodzie Ukrainy, dopływ Bugu;

Wiktionary

Wikipedia

# sołonczak

gleba terenów suchych, zawierająca w górnych warstwach dużo łatwo rozpuszczalnych soli, głównie soli kamiennej

SJP.pl

Sołonczaki Sołończaki (ros. Солончак, od Соль = sól) – słone gleby wytworzone pod wpływem kapilarnego podsiąkania nisko zalegających wód gruntowych zasobnych w rozpuszczone sole i ich wytrącania się wskutek wyparowania wody. Do sołonczaków zaliczane bywają też gleby pochodzenia morskiego. Sołonczaki występują na obszarach południowej Europy, centralnej Azji, Afryki i Australii. Ich użytkowanie rolnicze jest możliwe dopiero po odpowiedniej melioracji obniżającej zwierciadło wód gruntowych oraz usunięciu nadmiaru soli zasadowych.

Wikipedia

# sołowiecki

→ Wyspy Sołowieckie

SJP.pl

#### Patrz:

Wyspy Sołowieckie

# sołowiej

nazwisko

SJP.pl

# sołowiow

nazwisko

SJP.pl

Sołowjow (Соловьёв) – rosyjskie nazwisko pochodzące od rzeczownika pospolitego sołowiej (słowik).

- Anatolij Sołowjow (ur. 1948) – radziecki kosmonauta
- Leonid Sołowjow (1906-1962) – radziecki pisarz i scenarzysta
- Siergiej Sołowjow (1820-1879) – rosyjski historyk
- Władimir Siergiejewicz Sołowjow (1853-1900) – rosyjski myśliciel, teolog, poeta i publicysta
- Władimir Aleksandrowicz Sołowjow (ur. 1946) – radziecki kosmonauta
- Władimir Rudolfowicz Sołowjow (ur. 1963) – rosyjski dziennikarz radiowy
- Nikołaj Nikołajewicz Sołowjow (1931-2007) – radziecki zapaśnik.
- Pawieł Aleksandrowicz Sołowjow (1917-1996) – radziecki konstruktor silników lotniczych

Wikipedia

# sołowjow

Sołowjow (Соловьёв) – rosyjskie nazwisko pochodzące od rzeczownika pospolitego sołowiej (słowik).

- Anatolij Sołowjow (ur. 1948) – radziecki kosmonauta
- Leonid Sołowjow (1906-1962) – radziecki pisarz i scenarzysta
- Siergiej Sołowjow (1820-1879) – rosyjski historyk
- Władimir Siergiejewicz Sołowjow (1853-1900) – rosyjski myśliciel, teolog, poeta i publicysta
- Władimir Aleksandrowicz Sołowjow (ur. 1946) – radziecki kosmonauta
- Władimir Rudolfowicz Sołowjow (ur. 1963) – rosyjski dziennikarz radiowy
- Nikołaj Nikołajewicz Sołowjow (1931-2007) – radziecki zapaśnik.
- Pawieł Aleksandrowicz Sołowjow (1917-1996) – radziecki konstruktor silników lotniczych

Wikipedia

# sołowow

nazwisko

SJP.pl

# sołtyków

2 wsie w Polsce:

- Sołtyków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Skaryszew
- Sołtyków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Bliżyn

Wikipedia

# sołtys

przewodniczący sołectwa; w Średniowieczu osoba dokonująca lokacji osad na prawie niemieckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. organ wykonawczy w sołectwie, przedstawiciel lokalnej społeczności

(1.2) hist. przedstawiciel feudała stojący na czele wsi lokowanej na prawie niemieckim

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Ligocie wczoraj wybrano nowego sołtysa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysostwo n., sołtysówka ż., sołtysowanie n., Sołtysiak m., sołectwo n.

czas. sołtysować ndk., sołtysić ndk.

przym. sołtysowski, sołtysi, sołtysowy, sołecki

Wiktionary

# sołtysek

nazwisko

SJP.pl

# sołtysi

→ sołtys; sołtysowski, sołtysowy

SJP.pl

- Sołtysi – potok, dopływ Bielanki
- Sołtysi – potok, dopływ Poniczanki
- Sołtysi – potok, dopływ Siedliczki

Wikipedia

# sołtysiak

nazwisko

SJP.pl

# sołtysik

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Sołtysik – polski dziennikarz radiowy i telewizyjny
- Antoni Sołtysik – rzymskokatolicki duchowny i dziennikarz
- Barbara Sołtysik – polska aktorka teatralna i filmowa
- Bernard Sołtysik – polski kompozytor, aranżer i pedagog
- Marek Sołtysik – polski pisarz, eseista, scenarzysta, krytyk sztuki, grafik i malarz
- Leszek Sołtysik – polski żeglarz, kapitan jachtowy, nauczyciel żeglarstwa
- Tomasz Sołtysik – polski nauczyciel i pedagog, filolog klasyczny i polityk
- Władysław Sołtysik – polski nauczyciel i wojskowy
- Zbigniew Sołtysik – polski piłkarz i trener

Wikipedia

# sołtysiński

nazwisko

SJP.pl

# sołtyska

nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

# sołtysostwo

urząd sprawowany przez sołtysa; sołtystwo

SJP.pl

# sołtysowa

małżonka sołtysa

SJP.pl

# sołtysować

sprawować urząd sołtysa

SJP.pl

# sołtysówka

Sotysówka – potok, prawy dopływ Filipczańskiego Potoku.

Zlewnia potoku obejmuje dolinkę na zachodnich stokach Zgorzeliskowego Działu na Pogórzu Bukowińskim w miejscowości Małe Ciche w gminie Poronin. Dolinka ta opada na zachód spod zakola Drogi Oswalda Balzera, w miejscu, gdzie odgałęzia się od niej na południe droga na polanę Zgorzelisko.

Wikipedia

# sołtysówna

dawniej: córka sołtysa

SJP.pl

# sołtysowski

→ sołtys; sołtysi, sołtysowy

SJP.pl

# sołtysowy

→ sołtys; sołtysi, sołtysowski

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) taki, który należy do sołtysa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja miedza zaczyna się tuż za sołtysową.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sołtys m., sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysostwo n., sołtysówka ż., sołtysowanie n., Sołtysiak m., sołectwo n.

czas. sołtysować ndk., sołtysić ndk.

przym. sołtysowski, sołtysi

Wiktionary

# sołtystwo

przestarzałe: urząd sprawowany przez sołtysa; sołtysostwo

SJP.pl

## Integralne części wsi w Polsce

Wg TERYT jest ich 34

- Sołtystwo – część wsi Żarki w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Libiąż
- Sołtystwo – część wsi Staszkówka w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Moszczenica
- Sołtystwo – część wsi Pisarzowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Sołtystwo – część wsi Zamieście w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Tymbark
- Sołtystwo – część wsi Trzetrzewina w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Chełmiec
- Sołtystwo – część wsi Polany w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój
- Sołtystwo – część wsi Czaczów w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łabowa
- Sołtystwo – część wsi Stańkowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łososina Dolna
- Sołtystwo – część wsi Długołęka-Świerkla w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Podegrodzie
- Sołtystwo – część wsi Odrowąż w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
- Sołtystwo – część wsi Pieniążkowice w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
- Sołtystwo – część wsi Ratułów w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
- Sołtystwo – część wsi Stare Bystre w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
- Sołtystwo – część wsi Orawka w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Jabłonka
- Sołtystwo – część wsi Jachówka w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Budzów
- Sołtystwo – część wsi Zachełmna w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Budzów
- Sołtystwo – część wsi Sidzina w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Bystra-Sidzina
- Sołtystwo – część wsi Osielec w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
- Sołtystwo – część wsi Białka w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Maków Podhalański
- Sołtystwo – część wsi Skawica w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
- Sołtystwo – część wsi Turza w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim|, w gminie Rzepiennik Strzyżewski
- Sołtystwo – część wsi Odporyszów w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Żabno
- Sołtystwo – część wsi Biały Dunajec w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Biały Dunajec
- Sołtystwo – część wsi Czarna Góra w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Bukowina Tatrzańska
- Sołtystwo – część wsi Leśnica w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Bukowina Tatrzańska
- Sołtystwo – część wsi Stanisław Dolny w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska
- Sołtystwo – część wsi Skawinki w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Lanckorona
- Sołtystwo – część wsi Chocznia w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice
- Sołtystwo – część wsi Ponikiew w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice
- Sołtystwo – część wsi Słotowa w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Pilzno
- Sołtystwo – część wsi Szkodna w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski
- Sołtystwo – część wsi Czechów w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Kije
- Sołtystwo – przysiółek wsi Wola Zagojska Górna w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
- Sołtystwo – część wsi Brzeście w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Bliżyn

Wikipedia

# sołuń

dawniej: Saloniki (miasto w Grecji)

SJP.pl

Saloniki (gr. Θεσσαλονίκη, Tesaloniki [θɛsalɔˈnici]), hist. Tesalonika (gr. Θεσσαλονίκη, Thessaloníkē, łac. Egnatia, tur. Selanik, w kontekście cs. Солунь, Sołuń) – miasto w północnej Grecji, nad Zatoką Salonicką (Morze Egejskie). Drugie co do wielkości (po Atenach) miasto Grecji. Siedziba administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja, regionu Macedonia Środkowa, jednostki regionalnej Saloniki i gminy Saloniki. W 2011 Saloniki liczyły 315 196 mieszkańców, a cały zespół miejski około 790 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# sołuński

→ Sołuń (dawniej: Saloniki)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Sołuniem, dotyczący Sołunia (współcz. Saloniki)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sołuń mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. salonicki

Wiktionary

# sołżenicyn

nazwisko

SJP.pl

Aleksandr Isajewicz Sołżenicyn (ros. Александр Исаевич Солженицын; ur. 11 grudnia 1918 w Kisłowodzku, zm. 3 sierpnia 2008 w Moskwie) – rosyjski pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1970. Autor utworów moralistycznych o komunistycznym systemie zniewolenia i terroru, ukazujących gehennę życia w łagrach (m.in. trzytomowe dzieło Archipelag GUŁag) oraz historycznych o XX-wiecznych dziejach Rosji.

Wikipedia

# sp

skrót od:
1. szkoła podstawowa;
2. Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum - zakon pijarów; SchP;
3. Służba Polsce - dawna organizacja paramilitarna

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

(1.1) = hist. Powszechna Organizacja „Służba Polsce”

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) = eduk. szkoła podstawowa

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński (rzad. nijaki)

(3.1) = eduk. wojsk. szkoła podchorążych

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(4.1) = hist. polit. Stronnictwo Pracy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Junacy SP – w większości młodzież z ubogich wsi, pozbawiona perspektyw życiowych – stanowili tanią siłę roboczą, wykorzystywaną przy budowie dróg, linii kolejowych czy kopaniu rowów melioracyjnych.

(2.1) Sytuacja w SP nr 35 jest specyficzna. Są tam uczniowie z rodzin niebogatych, wielodzietnych, często dotkniętych bezrobociem. Pomiędzy nimi a dziećmi z „dziewiątki”, gdzie ma być gimnazjum, od dawna istnieją antagonizmy.

(2.1) Już w roku szkolnym 1997/98 w SP w Górznie, w ramach przedmiotu technika, prowadzone były zajęcia komputerowe w celu wprowadzenia elementów informatyki. W tym roku szkolnym zamiast techniki w klasie VIII jest informatyka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛs‿ˈpɛ, AS: es‿pe

Wiktionary

# sp.

skrót od: spółka (odczytywany jako cały wyraz); ska; s-ka

SJP.pl

skrót

(1.1) = o osobie: świętej pamięci (tzn. nieżyjący już)

Wiktionary

Gatunek – w biologii podstawowa jednostka taksonomiczna, jedna z kategorii systematycznych oraz jednostka różnorodności biologicznej.

Ustalenie wyczerpującej definicji gatunku okazało się trudne. Próby takie są nadal podejmowane, ponieważ jest to pojęcie kluczowe dla praktyki badawczej naukowców i działań ruchu na rzecz ochrony przyrody. Karol Linneusz (a za nim wielu innych) przyjmował, że gatunki są czymś stałym, jednak obecnie wiadomo, że procesy ewolucyjne powodują ich przemiany i stopniowe przechodzenie jednych gatunków w inne. Często gatunek definiuje się jako największą grupę organizmów, spośród której dwa osobniki są w stanie rozmnożyć się (zazwyczaj płciowo), wydając płodne potomstwo. Jest to definicja ogólnie trafna, jednak błędna w wielu szczególnych przypadkach. Przykładowo nie znajduje ona zastosowania dla mieszańców, w kompleksach gatunków złożonych z setek podobnych mikrogatunków oraz gatunków pierścieniowych. W ich przypadku zaciera się granica między blisko spokrewnionymi gatunkami. Jest również niemożliwa do zastosowania w sytuacji rozmnażania bezpłciowego, czy w przypadku organizmów kopalnych, których rozrodu zbadać nie można. W paleontologii używa się więc koncepcji chronogatunku. Inne sposoby definiowania gatunku mogą odbywać się z pomocą badań kariotypów, sekwencji DNA, morfologii, zachowania czy nisz ekologicznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tak mawiał twój śp. dziadek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɕfʲjɛ̃ntɛj pãˈmʲjɛ̇̃ɲt͡ɕi, AS: śfʹi ̯ẽntei ̯ pãmʹi ̯ė̃ńći

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niech odpoczywa w pokoju / niech spoczywa w pokoju

Wiktionary

# sp.j.

skrót od: spółka jawna

SJP.pl

Spółka jawna (w skrócie sp.j.) – osobowa spółka prowadząca przedsiębiorstwo pod własną firmą i niebędąca inną spółką handlową. Nie posiada osobowości prawnej, ale ma zdolność prawną. Posiada swój majątek, który stanowią wkłady wniesione do spółki oraz mienie nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia.

Wikipedia

# sp.k.

skrót

(1.1) = spółka komandytowa

Wiktionary

Spółka komandytowa (sp.k.) (od wł. società in accomandita) – spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której za zobowiązania spółki wobec wierzycieli odpowiada w sposób nieograniczony co najmniej jeden wspólnik (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika jest ograniczona (komandytariusz).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie składniki powinna zawierać umowa sp.k.?

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sp.kom.

Wiktionary

# sp.p.

skrót

(1.1) praw. = spółka partnerska

Wiktionary

# spa

1. zabiegi pielęgnacyjne mające na celu odświeżenie i nawilżenie skóry
2. wanna z hydromasażem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kosmet. zabiegi pielęgnacyjne nawilżające i odżywiające skórę

(1.2) kosmet. kosmetyki pielęgnujące skórę, używane podczas specjalnych zabiegów

(1.3) książk. ośrodek z zabiegami pielęgnującymi skórę

(1.4) centrum odnowy biologicznej

(1.5) techn. wanna z hydromasażem

Wiktionary

Belgia:

- Spa – miasto w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
  - Spa – stacja kolejowa w Spa

Inne:

- spa – działalność uzdrowiskowa lub kurort
- „Spa” – belgijski trałowiec z lat 50. XX wieku
- Spa-La Sauvenière – lotnisko w Belgii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Mariolka zgubiła w spa bransoletkę z masy perłowej.

(1.5) Siedziałam w spa całą godzinę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spa, AS: spa

Wiktionary

# spać

1. być pogrążonym we śnie;
2. trwać w bezruchu, w ciszy

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) fizj. być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości

(1.2) zatrzymać się na noc

(1.3) eufem. nie żyć

(1.4) eufem. mieć stosunek płciowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On spał dzisiaj bardzo długo.

(1.1) Wtedy to Pan sprawił, że mężczyzna pogrążył się w głębokim śnie, i gdy spał wyjął jedno z jego żeber, a miejsce to zapełnił ciałem.

(1.2) Mamo, czy mogę dzisiaj spać u Żanety?

(1.4) Ta dziewczyna to chyba spała już ze wszystkimi chłopcami w klasie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spat͡ɕ, AS: spać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiący mos., spanie n., spanko n., sypialnia ż., usypiacz m., śpioch m., śpioszki n.

czas. zaspać dk., sypiać ndk., usypiać ndk., uśpić dk., pospać ndk., wyspać się dk., wysypiać się ndk., odespać dk., zasnąć dk., zasypiać ndk.

przym. śpiący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. kimać, lulać, pot. chrapać

(1.2) nocować

(1.3) spoczywać

Wiktionary

# spacelab

[czytaj: spejslab] załogowe laboratorium kosmiczne, umieszczane na wahadłowcu Columbia

SJP.pl

Spacelab było to laboratorium wielokrotnego użytku wysyłane w przestrzeń kosmiczną na pokładzie wahadłowca. Pozwalało naukowcom wykonywać eksperymenty związane z mikrograwitacją na orbicie okołoziemskiej. Składało się z kilku połączonych komponentów, między innymi modułu ciśnieniowego i palet zewnętrznych.

Wikipedia

# spacer

przechadzka, chodzenie bez konkretnego celu lub dla przyjemności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

Wiktionary

- spacer – przechadzka, chodzenie bez konkretnego celu i dla przyjemności
- Spacer – singel duetu Sheila and the Black Devotion z 1979
- Spacer – minialbum polskiego rapera Tede oraz Szyny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj byłem z babcią na spacerze po okolicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspat͡sɛr, AS: spacer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacerówka ż., spacerniak m., spacerowicz m., spacerowiczka ż., spacerowanie n., pospacerowanie n.

:: zdrobn. spacerek m.

czas. spacerować, pospacerować, przespacerować się

przym. spacerowy

przysł. spacerowo, spacerkiem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przechadzka

Wiktionary

# spacerek

zdrobnienie od: spacer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: spacer

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jacusiu, pamiętaj, że po powrocie ze spacerku trzeba zawsze umyć rączki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacer m., spacerniak m., spacerówka ż., spacerowanie n., pospacerowanie n., przespacerowanie n., spacerowicz m., spacerowiczka ż.

czas. spacerować ndk., pospacerować dk., przespacerować się dk.

przym. spacerowy

przysł. spacerkiem, spacerowo

Wiktionary

# spacerkiem

przysłówek

(1.1) idąc powoli

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: spacerek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) My z babcią pójdziemy spacerkiem przez park.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacer mrz., spacerek mrz.

Wiktionary

# spacerniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od spacerniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacerniak m.

Wiktionary

# spacerniak

dziedziniec więzienny, przeznaczony do spacerów więźniów; spacernik, spacerownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. więz. wybieg dla więźniów przeznaczony do spacerów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Myślał, że będzie miał tam chociaż spacerniak, a puszczali go tylko na balkon.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacer m., spacerek m., spacernik m., spacerowicz m., spacerowiczka ż., spacerówka ż., spacerowanie n.

:: rzecz. spacerniaczek m.

czas. spacerować ndk.

przym. spacerowy

przysł. spacerowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spacernik

Wiktionary

# spacernik

dziedziniec w więzieniu, przeznaczony dla spacerów dla więźniów; spacerniak, spacerownik

SJP.pl

# spacerować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pospacerować)

(1.1) chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Proboszcz często spaceruje z psem wzdłuż Wisły.

(1.1) Kilku spacerujących uciekło pospiesznie z parku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrɔvat͡ɕ, AS: spacerovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacer mrz., spacerek mrz., spacerniak mrz., spacerówka ż., spacerowicz mos., spacerowiczka ż.

czas. pospacerować dk.

przym. spacerowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przechadzać się

Wiktionary

# spacerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spacerować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacer mrz., spacerowiczka ż., spacerówka ż., spacerniak mrz., spacerowicz mos., spacerek mrz.

Wiktionary

# spacerowicz

osoba lubiąca spacerować, spacerująca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która spaceruje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wzdłuż całego wału spacerowicze mogą podziwiać różnorodność krajobrazów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrɔvʲit͡ʃ, AS: spacerovʹič

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacer m., spacerek m., spacerniak m., spacerówka ż., spacerowanie n., pospacerowanie n.

:: fż. spacerowiczka ż.

czas. spacerować ndk., pospacerować dk.

przym. spacerowy

Wiktionary

# spacerowiczka

→ spacerowicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która przechadza się dla przyjemności

Wiktionary

#### Patrz:

spacerowicz

#### Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛrɔˈvʲit͡ʃka, AS: spacerovʹička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacer m., spacerówka ż., spacerniak m., spacerowanie n., pospacerowanie n., zdrobn. spacerek m.

:: fm. spacerowicz m.

czas. spacerować, pospacerować

przym. spacerowy

przysł. spacerowo

Wiktionary

# spacerówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wózek do spacerów z małym dzieckiem, które potrafi już siedzieć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrufka, AS: spacerufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacer m., spacerniak m., spacerowicz m., spacerowiczka ż., spacerowanie n., spacerek mrz.

czas. spacerować

przym. spacerowy

przysł. spacerowo

Wiktionary

# spacerownik

1. dziedziniec więzienny przeznaczony do spacerów więźniów; spacernik, spacerniak;
2. przewodnik po mieście z opisami tras spacerowych

SJP.pl

# spacerowy

przymiotnik od: spacer

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od spacer

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta popularna trasa spacerowa, niegdyś nazywana po prostu Drogą do Skoczni, jeszcze przed paroma laty w dni zawodów uczęszczana bardzo tłumnie, dziś rzadziej już gromadzi kibiców narciarstwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrɔvɨ, AS: spacerovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacerniak mrz., spacer mrz., spacerówka ż., spacerek, spacerowicz, spacerowiczka

czas. spacerować

Wiktionary

# spachacz

spachacz zielonawy - gatunek średniej wielkości pająka z rodziny spachaczowatych

SJP.pl

# spachaczowate

o cechach spachaczowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

Spachaczowate (Sparassidae) – rodzina dużych pająków z grupy Araneomorphae. Występują głównie w tropikach, jedynym przedstawicielem w Europie jest występujący także w Polsce spachacz zielonawy. Spachaczowate cechują się spłaszczonym ciałem i bardzo długimi odnóżami umożliwiającymi im osiąganie dużych prędkości i poruszanie się przodem, bokiem lub tyłem po powierzchniach zarówno poziomych, jak i pionowych. Nie budują sieci łownych. Potencjalne ofiary lokalizują przede wszystkim dotykiem, dlatego też ich odnóża są gęsto pokryte bardzo czułymi włoskami czuciowymi. Spachaczowate osiągają przeważnie duże rozmiary – największym znanym przedstawicielem jest Heteropoda maxima, dorastający do 46 mm długości i 25–30 cm rozpiętości odnóży. Ponad 40 mm długości osiągają również Beregama aurea oraz nienazwany gatunek z rodzaju Heteropoda. Mimo dużych rozmiarów nie są niebezpieczne dla człowieka, choć sprowokowane kąsają. Żywią się głównie owadami i innymi stawonogami, jednak przedstawiciele dużych gatunków są w stanie zabić niewielkie kręgowce. Często wnikają do zabudowań, gdzie jednak bywają tolerowane, gdyż wyłapują drobne zwierzęta. Spachaczowate prowadzą przeważnie nocny tryb życia. Wiele gatunków przebywa w szczelinach lub pod korą, niektóre żyją w jaskiniach.

Wikipedia

# spachaczowaty

o cechach spachaczowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

# spąchnąć

spąchnąć się - dawniej: sprzymierzyć się, spiknąć się

SJP.pl

# spaciać

żartobliwie: spać; spaćkać, lulać, kimać, śpiochać

SJP.pl

# spacja

1. klawisz na klawiaturze komputera służący do wpisywania odstępów między wyrazami;
2. odstęp między wyrazami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

(1.2) inform. klawisz służący do wstawiania spacji (1.1)

(1.3) druk. justunek drobny służący do rozdzielania wyrazów lub spacjowania liter

(1.4) poligr. dodatkowy odstęp między literami

Wiktionary

Spacja – odstęp pomiędzy dwoma wyrazami lub literami (spacjowanie) w tekście; w fontach znak o określonej szerokości, nieposiadający jednak reprezentacji graficznej.

W zecerstwie spacja należy do drobnego materiału justunkowego, jest to materiał zecerski bez oczka, nazywany również ślepym – nie tworzy on odbitki w druku. Spacje służyły do rozdzielania wyrazów lub do ich spacjowania. Spacje o szerokości mniejszej niż 2 punkty były rzadko używane, gdyż – sprężynując – nierównomiernie rozpychały wiersze składu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈspat͡sʲja, AS: spacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacjowanie

czas. spacjować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) odstępnik

Wiktionary

# spaćkać

potocznie:
1. źle coś pomalować;
2. spaćkać się -
a) stać się paćką; rozpaćkać się;
b) zepsuć się; schrzanić się, skopać się, zsyfić się

SJP.pl

# spaćkiwać

potocznie: psuć coś przez niedbałe, liche malowanie

SJP.pl

# spacyfikować

stłumić wystąpienia przeciwko władzy przy użyciu siły, dokonać pacyfikacji

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) dokonać pacyfikacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spacyfikowanie n., pacyfka ż., pacyfizm mrz., pacyfistka ż., pacyfista mos., pacyfa ż., pacyfikacja ż., pacyfikowanie n.

czas. pacyfikować ndk.

Wiktionary

# spacyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spacyfikować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pacyfka ż., pacyfa ż., pacyfikowanie n., pacyfista mos., pacyfistka ż., pacyfizm m.

czas. spacyfikować dk.

Wiktionary

# spacystor

tranzystor o specjalnej konstrukcji, w której elektrody emitera i modulatora znajdują się w obszarze złącza p-n kolektora, co powoduje znaczne przyśpieszenie przepływu nośników prądu z emitera do kolektora

SJP.pl

# spaczenie

wypaczyć;
1. spowodować wykrzywienie, wygięcie czegoś; wykrzywić, zdeformować, odkształcić;
2. przenośnie: spowodować, że coś stało się nieprawidłowe, odbiega od normy; zdeprawować, zdemoralizować, znieprawić;
3. przenośnie: przedstawić coś niezgodnie z rzeczywistością

SJP.pl

# spaczyć

wypaczyć;
1. spowodować wykrzywienie, wygięcie czegoś; wykrzywić, zdeformować, odkształcić;
2. przenośnie: spowodować, że coś stało się nieprawidłowe, odbiega od normy; zdeprawować, zdemoralizować, znieprawić;
3. przenośnie: przedstawić coś niezgodnie z rzeczywistością

SJP.pl

# spaczyński

nazwisko

SJP.pl

# spad

1. nachylenie jakieś płaszczyzny;
2. owoc, który spadł z drzewa; padałka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) druk. poligr. obszar druku, który wychodzi poza krawędź ostatecznej publikacji;

(1.2) ogrod. owoc, który spadł z drzewa

(1.3) książk. płaszczyzna ułożona ukośnie w stosunku do poziomu

Wiktionary

- Spad – pojęcie w hydrotechnice
- Spad – wodospad
- Spad drukarski
- Société pour l’aviation et ses dérivés – francuska wytwórnia lotnicza

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za reklamę na spad uznajemy taką, której przynajmniej jedna krawędź jest tożsama z krawędzią czasopisma. (z Internetu)

(1.2) W sadach wykonujemy czynności pozbiorcze. Uprzątamy spady. (z Internetu)

(1.3) Po wycięciu otworu w dachu trzeba było zamontować tzw. wieniec czyli wyrównanie spadu dachu do poziomu. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spat, AS: spat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opad mrz.

czas. spadać

przym. spadzisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) nachylenie, pochyłość

Wiktionary

# spadać

1. opuszczać się szybko z góry na dół; opadać; zlatywać;
2. stawać się czyimś udziałem;
3. tworzyć pochyłość;
4. potocznie: uciekać skądś; wychodzić

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spaść)

(1.1) lecieć bezwładnie w dół

(1.2) uderzać, trafiać

(1.3) dotykać, obciążać, ogarniać kogoś

(1.4) zmniejszać się

(1.5) tworzyć pochyłość

(1.6) pot. odchodzić, odczepiać się, zostawić kogoś w spokoju

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jesienią liście spadają z drzew.

(1.2) – Co się stało? – Zegar na nią spadł!

(1.3) Od wczoraj spadają na mnie same nieszczęścia.

(1.4) Od dłuższego czasu spada bezrobocie.

(1.5) Droga do szczytu góry stopniowo spada w kierunku jeziora.

(1.6) Spadaj! Wkurzasz mnie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspadat͡ɕ, AS: spadać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spad m., spadek mrz., pad m., opad mrz., spadanie n., spadnięcie n., spadkowicz mos.

przym. spadkowy, spadzisty

Wiktionary

# spadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spadać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spaˈdãɲɛ, AS: spadãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spadek m.

czas. spadać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spadek

Wiktionary

# spadek

1. przemieszczenie się z góry na dół, ruch ciała pod wpływem grawitacji;
2. zmniejszenie wartości;
3. nachylenie terenu;
4. sukcesja, dziedziczony majątek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;

(1.2) obniżenie poziomu ziemi (gruntu, drogi itp.)

(1.3) obniżanie się poziomu, wartości itp.; upadek, regres

Wiktionary

Spadek (łac. hereditas) – ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci i przechodzących na jego następców prawnych (spadkobierców) w drodze dziedziczenia. Za elementy spadku są uznawane także stany faktyczne wpływające na sytuację prawną osoby, czyli np. posiadanie rzeczy, zwierząt, ekspektatywy nabycia praw.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W spadku dostał mieszkanie po ciotce.

(1.2) Do wypadku doszło na lekkim spadku drogi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspadɛk, AS: spadek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spadanie n., opad mrz., upadek mrz., spadkowicz mos.

przym. spadkowy, spadzisty

czas. spadać ndk.

Wiktionary

# spadkobierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

(1.2) przen. osoba, która kontynuuje jakieś dzieło, sprawę lub tradycję

Wiktionary

Spadkobierca – podmiot, na który przechodzi ogół praw i obowiązków osoby zmarłej.

Spadkobierca testamentowy – powołana do spadku na podstawie testamentu osoba fizyczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, albo też dziecko poczęte (nieurodzone jeszcze w chwili otwarcia spadku), pod warunkiem, że urodzi się żywe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspatkɔˈbʲjɛrt͡sa, AS: spatkobʹi ̯erca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spadkobranie n.

:: fż. spadkobierczyni ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sukcesor, dziedzic

(1.2) sukcesor

Wiktionary

# spadkobierczyni

kobieta, która odziedziczyła spadek; sukcesorka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, na którą przechodzi spadek po kimś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspatkɔbʲjɛrˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: spatkobʹi ̯erčỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. spadkobierca.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dziedziczka, sukcesorka

Wiktionary

# spadkobiorca

dawniej: spadkobierca, sukcesor

SJP.pl

# spadkobranie

Dziedziczenie – wejście spadkobiercy lub kilku spadkobierców (będące skutkiem zdarzenia prawnego – śmierci osoby fizycznej) w sytuację prawną spadkodawcy polegającą w szczególności na nabyciu praw i obowiązków majątkowych, których podmiotem był spadkodawca.

Krąg spadkobierców wyznacza wola spadkodawcy przy dziedziczeniu testamentowym lub przepis ustawy przy dziedziczeniu ustawowym.

Wikipedia

# spadkodawca

osoba pozostawiająca spadek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. osoba pozostawiająca spadek

Wiktionary

Spadkodawca (łac. testator, de cuius) jest osobą fizyczną, której prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilnoprawnym stają się z chwilą śmierci tej osoby spadkiem, a więc wyodrębnioną masą majątkową, poddaną przepisom prawa spadkowego, która przechodzi z tą chwilą na jedną lub kilka osób, zwanych spadkobiercami. Ustanie osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych określają właściwe przepisy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z chwilą śmierci spadkodawcy następuje otwarcie spadku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspatkɔˈdaft͡sa, AS: spatkodafca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. spadkodawczyni ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) testator

Wiktionary

# spadkodawczyni

kobieta pozostawiająca spadek

SJP.pl

# spadkomierz

przyrząd do pomiaru kąta nachylenia powierzchni w terenie względem poziomu; pochyłomierz, eklimetr, klinometr, pochylnik

SJP.pl

# spadkowicz

drużyna lub osoba, która spadła do niższej ligi po zakończeniu sezonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. drużyna sportowa lub zawodnik, który na skutek złych wyników w sezonie został przeniesiony do niższej klasy rozgrywek lub któremu grozi takie przeniesienie

(1.2) pot. finans. firma, która w danym momencie notuje spadek wartości swoich akcji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z drugim spadkowiczem, z Radzionkowa, myszkowianie grać będą, również na własnym boisku, w połowie września.

(1.2) Wśród spadkowiczów znalazł się także Elektrim, który obniżył swój kurs o 1,9 proc.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spadek m.

czas. spadać

przym. spadkowy

Wiktionary

# spadkowiczka

zawodniczka, która spadła do niższej ligi po zakończeniu sezonu

SJP.pl

# spadkownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. urządzenie używane do demonstracji ruchu jednostajnie przyspieszonego, zbudowane z bloczka, na którym zawieszone na nici są dwa obciążniki o znanych masach;

Wiktionary

# spadkowy

przymiotnik od: spadek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze spadkiem, dotyczący spadku

(1.2) zmniejszający swoją liczebność, wartość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spadek mrz., spadkowicz mos.

przysł. spadkowo

czas. spadać

Wiktionary

# spadnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaść.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spadʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: spadʹńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spaść, spadać

Wiktionary

# spadochron

urządzenie rozwijające się w czaszę, zmniejszające prędkość ruchu ciała w powietrzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

(1.2) środ. uczn. plecak z książkami

(1.3) środ. więz. rozbój polegający na nakryciu głowy ofierze i pobiciu jej

Wiktionary

Spadochron – statek powietrzny, który wykorzystując opór powietrza do zmniejszenia prędkości opadania w atmosferze, pozwala na bezpieczne wylądowanie podwieszonego skoczka, sprzętu lub ładunku.

Spadochrony ze względu na przeznaczenie dzieli się na: ratownicze, desantowe, treningowe, wyczynowe, zapasowe, towarowe oraz specjalne (np. spadochrony hamujące).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znów śniło mu się, że czasza spadochronu się nie otworzyła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spaˈdɔxrɔ̃n, AS: spadoχrõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spadochroniarstwo n., spadochroniarz m., spadochroniarka ż.

:: zdrobn. spadochronik m.

przym. spadochronowy, spadochroniarski

Wiktionary

# spadochroniarka

→ spadochroniarz

SJP.pl

#### Patrz:

spadochroniarz

# spadochroniarnia

pomieszczenie przeznaczone do przechowywania sprzętu spadochroniarskiego

SJP.pl

Spadochroniarnia – pomieszczenie, w którym przechowuje się, konserwuje i przygotowuje do skoku sprzęt spadochronowy.

Zwykle składa się z kilku pomieszczeń:

- układalni spadochronów (największe z pomieszczeń), wyposażonej między innymi w odpowiednio długie stoły, na których przegląda się spadochrony po wykonanym skoku oraz układa się je do następnego skoku,
- magazynu (magazynów) do przechowywania w odpowiednich warunkach spadochronów oraz suszarni spadochronów, to jest pomieszczenia w kształcie wysokiej wieży, w której suszy się i wietrzy spadochrony.

Wikipedia

# spadochroniarski

dotyczący spadochroniarza, spadochroniarstwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący spadochroniarstwa, spadochroniarzy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spadochroniarstwo n., spadochron m., spadochroniarz m.

Wiktionary

# spadochroniarstwo

Spadochroniarstwo – sport polegający na wykonywaniu skoków spadochronowych, w których ocenie podlega element składowy skoku, zależnie od dyscypliny, na przykład wykonywanie akrobacji w swobodnym spadaniu, wykonanie akrobacji na otwartej czaszy lub precyzja lądowania.

Wikipedia

# spadochroniarz

1. skoczek spadochronowy, sportowo lub zawodowo uprawiający skoki ze spadochronem;
2. w gwarze uczniowskiej, przenośnie: uczeń powtarzający klasę; repetent, drugoroczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lotn. skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

(1.2) przen. środ. uczn. uczeń powtarzający klasę

(1.3) przen. polit. polityk, który startuje w wyborach w innym, niż macierzysty, okręgu wyborczym

Wiktionary

- spadochroniarz (skoczek spadochronowy) – każda osoba dokonująca skoku ze spadochronem (np. w celach ratunkowych)
- spadochroniarz – żołnierz wojsk powietrznodesantowych
- spadochroniarz – sportowiec uprawiający spadochroniarstwo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spadochroniarz opada ruchem prostoliniowym jednostajnym.

(1.2) W naszej klasie jest czterech spadochroniarzy.

(1.3) Polityczny spadochroniarz nie ma łatwego życia w nowym okręgu wyborczym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ, AS: spadoχrõńaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spadochron m., spadochroniarstwo n.

:: fż. spadochroniarka ż.

przym. spadochroniarski, spadochronowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skoczek spadochronowy

Wiktionary

# spadochronik

1. zdrobnienie od: spadochron;
2. część spadochronu służąca do wyciągania całej czaszy z pokrowca

SJP.pl

# spadochronowy

przymiotnik od: spadochron

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący spadochronu, wykonywany za pomocą spadochronu, posługujący się spadochronem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gabrysia jest entuzjastką skoków spadochronowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspadɔxrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: spadoχrõnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spadochron m., spadochronik m., spadochroniarstwo n., spadochroniarz m., spadochroniarka ż.

Wiktionary

# spadówa

młodzieżowo: wykrzyknik nakazujący komuś bezzwłoczne oddalenie się skądś; spadówka, wynocha, precz, won, paszoł won

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. posp. grub. gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spadówa! I więcej się tu nie pokazujcie, durnie!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) precz, sio, pot. spadaj / spadajcie, won, wynocha, wypad

Wiktionary

# spadówka

młodzieżowo: wykrzyknik nakazujący komuś bezzwłoczne oddalenie się skądś; spadówa, wynocha, precz, won, paszoł won

SJP.pl

# spadowy

przymiotnik od: spad

SJP.pl

# spadź

gęsta, słodka ciecz występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew, stanowiąca składnik miodów spadziowych; rosa miodowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gęsta, słodka ciecz składająca się z wydzieliny mszyc i czerwców oraz soków roślinnych, występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew;

Wiktionary

Spadź – słodka ciecz występująca w postaci kropel na igłach i gałęziach świerka, modrzewia i jodły oraz na liściach niektórych drzew liściastych, m.in. dębu i lipy. Składa się z soków roślinnych, wypływających z komórek uszkodzonych przez mszyce, czerwce lub miodówki (i inne owady ssące żywiące się sokami roślinnymi) oraz z płynnych odchodów tych owadów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spadź zbierana jest przez pszczoły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spat͡ɕ, AS: spać

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spadziowy, spadziodajny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rosa miodowa

Wiktionary

# spadziodajne

zawierający spadź, dostarczający spadzi

SJP.pl

# spadziodajny

zawierający spadź, dostarczający spadzi

SJP.pl

# spadziowy

przymiotnik od: spadź

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pszcz. kulin. pochodzący ze spadzi

(1.2) pszcz. dotyczący spadzi, związany ze spadzią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miód spadziowy posiada przeważnie zabarwienie ciemnobrunatne, aromat słaby lekko korzenny lub żywiczny. Ma zastosowanie w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spadź

przym. spadziodajny

Wiktionary

# spadzisty

przymiotnik jakościowy

(1.1) nachylony pod dużym kątem do poziomej płaszczyzny

(1.2) daw. chylący się, pochylony

(1.3) daw. opadający, spadający, wiszący

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wreszcie znaleźli się przed kuźnią. Drzemała w ciemności, czarna i zamknięta na głucho, pod szerokim okapem spadzistego dachu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spad mrz., spadek mrz., spadzistość ż.

czas. spadać ndk., spaść dk.

przysł. spadzisto, spadziście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stromy

Wiktionary

# spadły

w odniesieniu do zwierzyny łownej: chudy

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy przeszły od: spaść

przymiotnik

(2.1) łow. o zwierzynie łownej: chudy

Wiktionary

# spąg

dolna powierzchnia wyrobiska w kopalni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. dolna powierzchnia ograniczająca warstwę skalną

Wiktionary

Spąg (ang. thill) – dolna powierzchnia warstwy skalnej (spąg warstwy), pokładu (spąg pokładu) lub wyrobiska (spąg wyrobiska). Na podstawie stropu lub spągu określa się bieg i upad warstwy oraz granice złoża.

Dno jaskiń i schronisk rzadko jest spągiem, często bowiem pokrywa go namulisko. Może ono być bardzo cienkie, ale może też mieć grubość wielu metrów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spɔ̃ŋk, AS: spõŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spągowy

Wiktionary

# spąga

dawniej: szponga (poprzeczne spojenie desek); szpąga

SJP.pl

Spąga (słow. Priečna veža, niem. Majunketurm, węg. Majunke-torony, 2353 m n.p.m.) – turnia w słowackich Tatrach Wysokich w bocznej grani odchodzącej od Małego Lodowego Szczytu w południowo-wschodnim kierunku.

Wikipedia

# spaghetteria

[czytaj: spageteria] punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się spaghetti oraz inne potrawy mączne

SJP.pl

# spaghetti

[czytaj: spagetti] cienki, włoski makaron w kształcie nitek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. włoski, długi, cienki makaron;

(1.2) kulin. potrawa ze spaghetti (1.1)

Wiktionary

Spaghetti [spaˈɡet.ti] – rodzaj długiego, cienkiego makaronu, podstawa dań tradycyjnej kuchni włoskiej. W języku polskim słowo to bywa również używane w odniesieniu do potraw z tego makaronu.

Typowe danie składa się z porcji świeżo ugotowanego makaronu wymieszanego z odpowiednim sosem i opcjonalnie posypanego serem (we Włoszech najczęściej parmezanem lub pecorino).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Zrób wreszcie coś innego na obiad, niż ciągle tylko to spaghetti.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spaˈɡɛttʲi, AS: spagettʹi

Wiktionary

# spągowy

przymiotnik od: spąg

SJP.pl

# spah

żołnierz ciężkiej jazdy tureckiej; spahis

SJP.pl

# spahis

żołnierz ciężkiej jazdy tureckiej; spah

SJP.pl

- formacje wojskowe o nazwie Spahisi:
  - Spahisi (Turcja) – jazda turecka za czasów imperium osmańskiego
  - Spahisi (Francja) – francuskie oddziały w Afryce Północnej

Wikipedia

# spajać

1. łączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepiać;
2. tworzyć całość z wielu elementów; łączyć;
3. czynić pijanym; upijać, spijać;
4. spajać się (rzadkie) - łączyć się, być spajanym; upijać się, spijać się

SJP.pl

czasownik

(1.1) trwale łączyć ze sobą różne elementy

(1.2) jednoczyć kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czytelnik jest potężnym, choć bezimiennym czynnikiem rozwoju literatury, spaja elementy nowatorskie z tradycją, zaniedbany i niekulturalny opóźnia rozwój sztuki, ciekawy, chłonny i inteligentny sprzyja rozwojowi talentów.

(1.2) Miłość więcej serc rozdziela, niż spaja.

(1.2) Myśl dawnej Polski wiązała i spajała, bratała.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoiwo n., spojenie n., spajanie n., spoidło n., spojówka ż., spójnik mrz., spoistość ż., spójność ż.

czas. spoić dk.

przym. spójny

Wiktionary

# spajak

długi strug ciesielski do obróbki długich elementów drewnianych

SJP.pl

# spajalność

podatność materiału na spajanie

SJP.pl

# spajalny

o materiale: dający się spajać

SJP.pl

# spajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spajać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoiwo n., niespajanie n., spojenie n., spójnik mrz., spoistość ż., spójność ż.

czas. spajać ndk.

Wiktionary

# spak

nazwisko

SJP.pl

# spakietyzować

połączyć w pakiety

SJP.pl

# spakować

włożyć jakieś przedmioty do walizki, teczki itp.; też: zrobić z czegoś paczkę

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pakować)

(1.1) zrobić z czegoś paczkę; ułożyć coś w czymś ułatwiającym przetransportowanie

czasownik przechodni dokonany (ndk. pakować się)

(2.1) spakować swoje rzeczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spakowałem swoje rzeczy do kartonów i zniosłem do samochodu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. paker mos./mrz., pakowacz mos., spakowanie n., paka ż.

przym. opakowaniowy, napakowany

czas. pakować, rozpakowywać, wypakowywać

Wiktionary

# spakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spakować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pakowacz mos., paczka ż., pakowanie n., wpakowanie n., paka ż.

przym. opakowaniowy

czas. spakować

Wiktionary

# spakowany

włożyć jakieś przedmioty do walizki, teczki itp.; też: zrobić z czegoś paczkę

SJP.pl

# spalać

1. niszczyć, paląc;
2. mocno opalać;
3. niszczyć środkami chemicznymi;
4. zużywać jako paliwo;
5. utleniać substancje pokarmowe;
6. dawniej o broni: wypalać;
7. spalać się:
a) płonąć;
b) opalać się mocno;
c) utleniać się;
d) dekonspirować się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spalić)

(1.1) niedokonany od|spalić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspalat͡ɕ, AS: spalać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wypalać, rozpalać, spalić, palić

rzecz. spalinówka ż., spalinowiec mrz., spalina ż., spalanie n., palnik mrz., spaliny

Wiktionary

# spalacja

w fizyce jądrowej: rozbicie jądra atomowego na fragmenty w wyniku bombardowania protonami o bardzo dużej energii; kruszenie jądra atomowego

SJP.pl

Spalacja lub kruszenie (kruszenie jądra atomowego; ang. spallation) to w fizyce jądrowej proces, w którym ciężkie jądro atomowe emituje kilka nukleonów w wyniku zderzenia (bombardowania) protonami o bardzo dużej energii (większej od setek keV). W wyniku tego procesu masa atomowa bombardowanego jądra zmniejsza się. Jest to proces jądrowy polegający na szybkim, prawie natychmiastowym (w odróżnieniu od procesów opóźnionych, takich jak rozszczepienie jądra) rozbiciu jądra na wielką liczbę swobodnych nukleonów lub bardzo lekkich fragmentów jądrowych (jak np. cząstki alfa).

Wikipedia

# spalacz

spalacz tłuszczu - preparat na odchudzanie

SJP.pl

# spalanie

1. gwałtowne utlenianie przebiegające z wydzieleniem światła i ciepła;
2. niszczenie czegoś ogniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spalać.

Wiktionary

Spalanie – egzotermiczna reakcja chemiczna przebiegająca między materiałem palnym lub paliwem a utleniaczem, z wydzieleniem ciepła i światła. Paliwa i utleniacze mogą występować w trzech stanach skupienia: gazowym, ciekłym i stałym. Powszechnie dostępnym utleniaczem gazowym jest tlen zawarty w powietrzu. Utleniacze ciekłe i stałe są stosowane w silnikach rakietowych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spaˈlãɲɛ, AS: spalãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. palić, spalać ndk., spalić dk.

rzecz. spalina ż., spalenie n., palenie n., palnik mrz., spaliny

Wiktionary

# spalarka

urządzenie do spalania czegoś, np. nieczystości, liści

SJP.pl

# spalarnia

Spalarnia odpadów – zakład przemysłowy zajmujący się termicznym przekształcaniem w procesie spalania odpadów (komunalnych, przemysłowych lub niebezpiecznych, a także osadów ściekowych). Często pełni funkcję elektrowni lub elektrociepłowni produkując energię elektryczną lub cieplną.

Wikipedia

# spalarność

środowiskowo: stopień spalania substancji

SJP.pl

# spalatalizować

nadać miękkość głosce

SJP.pl

# spalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spalić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spaˈlɛ̃ɲɛ, AS: spalẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spalić, palić

rzecz. palenie n., spalanie n., palnik mrz., spaliny

Wiktionary

# spaleniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lud. istota półdemoniczna; pokutująca dusza sprawcy podpalenia

Wiktionary

- Spaleniec – część wsi Hadle Kańczuckie, w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Jawornik Polski
- Spaleniec – grzbiet na Doliną ku Dziurze w Tatrach
- Spaleniec – potok, dopływ Kamienicy
- Spaleniec – potok, dopływ Łopuszanki

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) podżegnik, podpalacz, pożognik

Wiktionary

# spalenisko

miejsce po ognisku lub pożarze; pogorzelisko, pożarzysko, popielisko, zgliszcze

SJP.pl

# spaleniskowy

→ spalenisko

SJP.pl

#### Patrz:

spalenisko

# spalić

1. zniszczyć, paląc;
2. mocno opalić;
3. zniszczyć środkami chemicznymi;
4. zużyć jako paliwo;
5. utlenić substancje pokarmowe;
6. w sporcie: znaleźć się na spalonym;
7. dawniej o broni: wypalić;
8. spalić się:
a) spłonąć;
b) opalić się mocno;
c) utlenić się;
d) zdekonspirować się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spalać)

(1.1) poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem

(1.2) kulin. zbyt mocno przypiec

(1.3) zniszczyć coś żrącą substancją, zbyt intensywną eksploatacją (o urządzeniach elektrycznych)

(1.4) mot. techn. zużyć jako paliwo

(1.5) sport. (w niektórych grach zespołowych) podać piłkę do innego zawodnika swojej drużyny w chwili, gdy między nim a bramką przeciwnika nie ma żadnego zawodnika drużyny przeciwnej

(1.6) zepsuć najczęściej dowcipną opowieść poprzez pomylenie treści, przedwczesne zdradzenie zakończenia, lub niewłaściwie ukazanie puenty

(1.7) środ. zdekonspirować, zdradzić miejsce czyjegoś pobytu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed wypowiedzeniem wojny ambasador spalił wszystkie ważne dokumenty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspalʲit͡ɕ, AS: spalʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

aspekt niedokonany spalać

czas. palić, rozpalać, wypalić dk., wypalać ndk.

rzecz. spalinówka ż., spalinowiec mrz., spalina ż., palenie n., spalanie n., palnik mrz., spalenie n., spalony, spalenizna, spalarnia, spaliny

przym. spalony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) pot. zjarać

(1.1) puścić z dymem

(1.2) przypalić

Wiktionary

# spalice

Spalice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Oleśnica.

Wikipedia

# spalina

potocznie: silnik spalinowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. silnik spalinowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spalanie n., spaliny nmos., spalinowiec mrz., spalinówka ż.

czas. spalać ndk., spalić dk.

przym. spalinowy

Wiktionary

# spaliniak

potocznie: pojazd napędzany silnikiem spalinowym

SJP.pl

# spalinowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. mot. pojazd spalinowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miasto zdecydowało, że do centrum będzie można wjechać klasycznym śmierdzącym spalinowcem, jednak trzeba będzie za to zapłacić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spalinówka ż., spalina ż., spaliny nmos.

czas. spalać ndk., spalić dk.

przym. spalinowy

Wiktionary

# spalinówka

urządzenie o napędzie spalinowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie z napędem spalinowym

(1.2) kolej. lokomotywa z silnikiem spalinowym

Wiktionary

Lokomotywa spalinowa (również spalinowóz) – lokomotywa w której zastosowano silnik spalinowy, zazwyczaj czterosuwowy (czasem dwusuwowy np. ST44) silnik wysokoprężny.

Ponieważ charakterystyka silnika spalinowego uniemożliwia jego bezpośrednie zastosowanie do napędu lokomotywy, stosuje się przekładnię:

- mechaniczną
- hydrauliczną
  - hydrostatyczną (rzadko, w lokomotywach małych mocy i prędkości)
  - hydrokinetyczną
- elektryczną (tzw. lokomotywa spalinowo-elektryczna).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sąsiad spalinówką kosi trawnik.

(1.2) Pociąg ciągnęły dwie spalinówki aż do Mrągowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spalina ż., spaliny nmos., spalinowiec mrz.

czas. spalać ndk., spalić dk.

przym. spalinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) war. lokomotywa spalinowa, spalinowóz

Wiktionary

# spalinowóz

pojazd z napędem spalinowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lokomotywa z napędem spalinowym;

Wiktionary

Lokomotywa spalinowa (również spalinowóz) – lokomotywa w której zastosowano silnik spalinowy, zazwyczaj czterosuwowy (czasem dwusuwowy np. ST44) silnik wysokoprężny.

Ponieważ charakterystyka silnika spalinowego uniemożliwia jego bezpośrednie zastosowanie do napędu lokomotywy, stosuje się przekładnię:

- mechaniczną
- hydrauliczną
  - hydrostatyczną (rzadko, w lokomotywach małych mocy i prędkości)
  - hydrokinetyczną
- elektryczną (tzw. lokomotywa spalinowo-elektryczna).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌspalʲĩˈnɔvus, AS: spalʹĩnovus

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lokomotywa spalinowa

Wiktionary

# spalinowy

→ spaliny, np. silnik spalinowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) działający w oparciu o spalanie paliwa

(1.2) przym. od spaliny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspalʲĩˈnɔvɨ, AS: spalʹĩnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spalinówka ż., spalinowiec mrz., spalina ż., spaliny

czas. palić

Wiktionary

# spaliny

potocznie: silnik spalinowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) mieszanina gazów powstała w efekcie spalania paliwa;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|spalina.

Wiktionary

Spaliny, gazy spalinowe – mieszanina gazów powstających w procesie spalania paliwa (stałego, ciekłego lub gazowego), np. węgla kamiennego, węgla brunatnego, ropy naftowej, benzyny, gazu ziemnego, biopaliw.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pojazdy te nie spełniały obowiązujących wówczas norm czystości spalin, jednak ich rejestracja była możliwa dzięki specjalnej decyzji ministra transportu, który zwolnił tę serię pojazdów z obowiązku uzyskania homologacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spaˈlʲĩnɨ, AS: spalʹĩny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spalinowiec mrz., spalina ż., spalinówka ż., spalanie n., spalenie n.

czas. spalić dk., spalać ndk., palić ndk.

przym. spalinowy, palny

Wiktionary

# spalony

1. taki, który został zniszczony ogniem; spieczony, wysuszony; uszkodzony;
2. w warunkach konspiracji: odkryty, rozpoznany, zdemaskowany przez władze;
3. potocznie o człowieku przegranym, który nie ma już żadnych szans, możliwości polepszenia swojej sytuacji;
4. pozycja spalona - pozycja powodująca unieważnienie zagrania zawodnika i przyznanie rzutu wolnego stronie przeciwnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

przymiotnik

(2.1) zniszczony poprzez ogień

(2.2) slang. odurzony marihuaną

Wiktionary

- spalony (futbol amerykański)
- spalony (hokej na lodzie)
- spalony (piłka nożna)
- spalony (skok w dal)
- spalony (rugby league)
- spalony (rugby union)
- spalony (lacrosse)
- Spalony (film)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sędzia nie uznał gola, gdyż strzelec w momencie podania był na spalonym.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spalić, palić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofsajd

(2.2) zjarany

Wiktionary

# spalski

przymiotnik od: Spała, osada w województwie łódzkim

SJP.pl

# spam

niepożądana informacja przesyłana za pośrednictwem poczty elektronicznej lub publikowana na grupach dyskusyjnych, forach itp.

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) = muz. Stowarzyszenie Polskich Artystów Muzyków

Wiktionary

Spam (ang. spam „mielonka”) – niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne. Najbardziej rozpowszechniony jest spam za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w Usenecie. Część użytkowników doświadcza spamu w komunikatorach (np. ICQ czy Gadu-Gadu lub Messengerze), a także w SMS-ach. Zwykle (choć nie zawsze) jest wysyłany masowo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gabriel od trzydziestu lat jest członkiem SPAM-u.

Wiktionary

# spambot

program komputerowy do automatycznego rozsyłania niechcianych wiadomości

SJP.pl

Spambot – określenie zautomatyzowanych programów komputerowych (botów) zaprojektowanych do rozsyłania spamu. Programy te mogą działać na różnych platformach i atakować m.in. fora dyskusyjne, komunikatory i skrzynki pocztowe. Zależnie od złożoności są w stanie rejestrować fikcyjne konta służące do rozsyłania spamu, czy też łamać zabezpieczenia, z którymi się zetkną (np. CAPTCHA).

Wikipedia

# spamer

osoba wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spammer, spamowicz

SJP.pl

Spam (ang. spam „mielonka”) – niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne. Najbardziej rozpowszechniony jest spam za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w Usenecie. Część użytkowników doświadcza spamu w komunikatorach (np. ICQ czy Gadu-Gadu lub Messengerze), a także w SMS-ach. Zwykle (choć nie zawsze) jest wysyłany masowo.

Wikipedia

# spamerka

kobieta wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spamowiczka

SJP.pl

# spamerski

1. zawierający spam;
2. zajmujący się rozsyłaniem spamu, pomocny przy rozsyłaniu spamu

SJP.pl

# spamerstwo

rozsyłanie niepożądanych informacji do wielu użytkowników Internetu; spamming, spamowanie

SJP.pl

# spamiętanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spamiętać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spamiętać dk.

rzecz. pamięciówka ż.

Wiktionary

# spamiętywać

zachowywać w pamięci; zapamiętywać

SJP.pl

# spamiętywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spamiętywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spamiętywać ndk.

Wiktionary

# spammer

[czytaj: spamer] osoba wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spamer, spamowicz

SJP.pl

# spamming

[czytaj: spaming] rozsyłanie niepożądanych informacji do wielu użytkowników internetu; spamerstwo, spamowanie

SJP.pl

# spamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spamować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spam m., spamer m., spamerka ż., zaspamowanie n.

czas. spamować ndk., zaspamować dk.

przym. spamowy

Wiktionary

# spamowicz

osoba wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spammer, spamer

SJP.pl

# spamowiczka

kobieta wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spamerka

SJP.pl

# spamowy

→ spam

SJP.pl

#### Patrz:

spam

# spanakopita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. placek szpinakowy – tradycyjny grecki, z ciasta filo, przekładany szpinakiem, czasem również serem feta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najlepszą spanakopitę jadłem w Salonikach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspãnakɔˈpʲita, AS: spãnakopʹita

Wiktionary

# spandau

Spandau, Berlin-Spandau (dolnołuż. Spandawa) – dzielnica (Ortsteil) Berlina w okręgu administracyjnym Spandau, dawne miasto. Od 1 października 1920 w granicach miasta. Liczy ok. 36 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# spandendo

określenie wykonawcze: powiększając, rozwijając (dynamikę lub tempo)

SJP.pl

# spandex

elastyczne włókno syntetyczne; elastan, lycra

SJP.pl

Spandex (lycra, elastan i in.) – elastyczne włókno syntetyczne (elastomer poliuretanowy), wynalezione w 1958 r. przez Josepha Shiversa w laboratoriach DuPont i przez długi czas produkowane i rozprowadzane przez tego producenta.

Lycra jest zastrzeżonym znakiem towarowym przedsiębiorstwa Invista (dawniej część DuPont).

Wikipedia

# spangolit

minerał krystalizujący w układzie trygonalnym, którego nazwa pochodzi od nazwiska odkrywcy (Norman Spang)

SJP.pl

# spaniały

przymiotnik

(1.1) daw. wyróżniający się ponadprzeciętnymi cechami lub wyższej jakości, piękny, okazały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jest to widok spaniały od Miodziusia strony.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wspaniały, cudowny, rewelacyjny, niezwykły

Wiktionary

# spanie

miejsce, gdzie można spać; posłanie; legowisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spać.

(1.2) posłanie; miejsce, w którym można spać

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) reg. pozn. nyny.

antonimy.

(1.1) niespanie

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. spać ndk., zaspać dk.

rzecz. śpiący mos., sypialnia ż.

ims. śpiący

przym. śpiący

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|spać|-anie.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|posłanie.

* angielski: (1.1) sleep, sleeping; (1.2) bed, pot. kip

* arabski: (1.1) نوم

* chiński standardowy: (1.1) 睡 (shuì)

* esperanto: (1.1) dormado

* słowacki: (1.1) spanie n.

* włoski: (1.1) dormire m.

źródła.

== spanie (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spanie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspãɲɛ, AS: spãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spać ndk., zaspać dk.

rzecz. śpiący mos., sypialnia ż.

ims. śpiący

przym. śpiący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. pozn. nyny.

Wiktionary

# spaniel

rasa psów aportujących; cocker spaniel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żyła długo opowiadał mi o swoim spanielu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspãɲɛl, AS: spãńel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. spanielka ż.

:: zdrobn. spanielek m.

Wiktionary

# spanielek

zdrobnienie od: spaniel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: spaniel

Wiktionary

Spanielek – jednomasztowy, polski jacht pełnomorski (slup).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Syn gospodarzy chciał sprzedać małego spanielka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spaniel mzw., spanielka ż.

Wiktionary

# spanielka

samica psa myśliwskiego lub pokojowego o falistej sierści i zwisających uszach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kynol. suka rasy spaniel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) U Honoraty w kojcu widziałam dwie spanielki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spanielek m.

:: fm. spaniel m.

Wiktionary

# spanikować

wpaść w panikę, przestraszyć się

SJP.pl

# spanikowany

wpaść w panikę, przestraszyć się

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) ogarnięty nagłym, niepohamowanym strachem utrudniającym racjonalne działanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spanikowana dziewczyna wybiegła z wrzaskiem na ulicę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. panika ż.

czas. panikować ndk., spanikować ndk.

Wiktionary

# spaniolowie

ludność żydowska wypędzona z Hiszpanii i Portugalii w latach 1492-97; Sefardyjczycy

SJP.pl

# spanker

żagiel sztormowy stawiany na bezanmaszcie, ustawiający dwumasztowy jacht dziobem do wiatru

SJP.pl

MR UR-100 (numer kodowy 15A15, NATO: SS-17, Spanker) – zaprojektowany i produkowany na Ukrainie, radziecki dwustopniowy międzykontynentalny pocisk balistyczny bazowania lądowego na paliwo ciekłe, przenoszący do 4 głowic MIRV, z ładunkami termojądrowymi o mocy 550 do 750 kT. Przeznaczony do wystrzeliwania z utwardzonych podziemnych silosów pocisk ICBM, startował metodą zimnego startu, i znajdował się w stanie operacyjnym w Strategicznych Wojskach Rakietowych w latach 1975–1983.

Wikipedia

# spanking

aktywność seksualna polegająca na dawaniu klapsów

SJP.pl

Spanking – zachowanie polegające na zadawaniu uderzeń bądź klapsów, najczęściej w pośladki, mające na celu podniecenie seksualne obojga partnerów. Klapsy mogą być zadawane zarówno dłonią, jak i specjalnymi paletkami lub dowolnymi przedmiotami, takimi jak pasek czy szczotka do włosów. Spanking wiązany jest z grupą zachowań typu BDSM, może mieć również formę poniżenia seksualnego.

Wikipedia

# spanko

potocznie:
1. krótki okres spania; drzemka;
2. miejsce przeznaczone do spania

SJP.pl

# spaprać

zrobić coś źle, nieporządnie, niedbale

SJP.pl

# spapranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaprać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespapranie n., paprok mos.

czas. spaprać dk.

Wiktionary

# spapugować

potocznie: powtórzyć coś po kimś bezmyślnie; zmałpować

SJP.pl

# sparabolizować

nadać utworowi literackiemu cechy paraboli - opowieści moralno-dydaktycznej; zalegoryzować, zmetaforyzować

SJP.pl

# sparafrazować

wyrazić lub opowiedzieć innymi słowami

SJP.pl

# sparaliżować

czasownik przechodni dokonany (ndk. paraliżować)

(1.1) med. wywołać paraliż

(1.2) pozbawić możliwości działania

(1.3) psych. odebrać zdolność jasnego działania umysłu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. paraliż mrz., sparaliżowanie n., paralityk mos., paralizator mrz.

czas. paraliżować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) obezwładnić, porazić

Wiktionary

# sparametryzować

w modelach komputerowych: zastąpić wartości uproszczonymi parametrami

SJP.pl

# sparcelować

dokonać podziału gruntu na mniejsze działki, parcele

SJP.pl

# sparceta

roślina z rodziny bobowatych; esparceta

SJP.pl

Wikipedia

# sparciały

o tkaninie, skórze, gumie: taki, który stracił elastyczność

SJP.pl

# spardek

pokład środkowej nadbudowy statku

SJP.pl

Spardek (ang. quarterdeck) – powierzchnia pokładu statku znajdująca się na nadbudówce lub pomoście wystających ponad pokład główny jednostki.

Na XVIII wiecznych żaglowcach była to niższa część achterdeku, gdzie zwykle przebywali oficerowie i sternicy, lub – w jednostkach o konstrukcji bezkasztelowej – pokład górny rozciągający się od stewy dziobowej do rufowej. Później zaczęto nazywać tak pokład nadbudowy środkowej.

Wikipedia

# sparganoza

choroba pasożytnicza człowieka, wywoływana przez larwy pewnego gatunku tasiemca

SJP.pl

Sparganoza – choroba zakaźna ssaków drapieżnych powodowana przez tasiemce z rodzaju Spirometra erinaceieuropaei i pokrewne.

Z jaj wydalanych z kałem przez żywicieli ostatecznych (koty, psy i inne ssaki drapieżne) wylęgają się larwy, zjadane przez skorupiaki z rodzaju Cyclops, które stają się pożywieniem dla dalszych żywicieli pośrednich (żaby, węże itp.), a te zjadane są przez żywicieli ostatecznych tasiemca. Człowiek jest tylko przypadkowym żywicielem pośrednim. Larwa żyje u żywicieli pośrednich m.in. pod skórą. W przypadku dostania się do organizmu żywiciela niespecyficznego (paratenicznego), larwy ponownie osiedlają się w tkankach zwierzęcia.

Wikipedia

# sparing

rozgrywka sportowa o charakterze treningowym; sparring

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. rozgrywka lub walka o charakterze treningowym;

Wiktionary

Sparing (ang. sparring) – walka treningowa lub kontrolna w celu sprawdzenia formy zawodnika. Można również użyć tego określenia do nazwania spotkania towarzyskiego dwóch drużyn, mającego charakter szkoleniowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polska i Meksyk są w grupie 11 uczestników mundialu, które oba sparingi rozegrają z innymi zakwalifikowanymi już reprezentacjami.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sparingować ndk.

przym. sparingowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. sparring

Wiktionary

# sparingować

w sporcie: brać udział w sparingu; sparować

SJP.pl

# sparingowy

przymiotnik od: sparing (sparring); sparringowy

SJP.pl

# sparingpartner

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. partner do sparingu

Wiktionary

# sparingpartnerka

zawodniczka tocząca z inną zawodniczką walkę treningową; sparringpartnerka

SJP.pl

# spark

samochód typu Chevrolet Spark

SJP.pl

# sparmania

ozdobna roślina doniczkowa; jeżatka; lipka pokojowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. lipka pokojowa.

Wiktionary

Lipka, sparmania, jeżatka (Sparrmannia) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych Malvaceae. Obejmuje trzy gatunki występujące w południowej Afryce (na południe od Sudanu i Erytrei, włącznie z Krajem Przylądkowym) i na Madagaskarze.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sparˈmãɲja, AS: sparmãńi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lipka pokojowa, jeżatka

Wiktionary

# śparóg

ozdobny koniec jednej ze skrajnych krokwi skrzyżowanych u góry dachu; szparóg

SJP.pl

# śparogi

ozdoba szczytu dachu, zwykle w kształcie baranich rogów i zwierzęcych głów; szparogi, rogacze, rogowniki

SJP.pl

Śparogi lub śwarogi, szparogi – ozdobne zwieńczenie szczytu dachu. Może przyjmować kształt baranich rogów, głów zwierzęcych, ptasich dziobów, toporków, także roślin. Tego typu dekorację można spotkać najczęściej w budownictwie ludowym na Podlasiu i na Kurpiach.

Wikipedia

# sparować

1. odeprzeć, odparować uderzenie przeciwnika;
2. połączyć, skojarzyć zwierzęta w pary w celach rozrodczych;
3. poddać coś działaniu pary

SJP.pl

# sparowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sparować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. para ż., wparowanie n.

Wiktionary

# sparring

[czytaj: sparing] rozgrywka sportowa o charakterze treningowym; sparing

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. rozgrywka lub walka o charakterze treningowym

Wiktionary

Sparing (ang. sparring) – walka treningowa lub kontrolna w celu sprawdzenia formy zawodnika. Można również użyć tego określenia do nazwania spotkania towarzyskiego dwóch drużyn, mającego charakter szkoleniowy.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. sparringowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. sparing

Wiktionary

# sparringowy

przymiotnik od: sparring (sparing); sparingowy

SJP.pl

# sparringpartnerka

zawodniczka tocząca z inną zawodniczką walkę treningową; sparingpartnerka

SJP.pl

# sparsować

w informatyce: zanalizować ciąg znaków w celu ustalenia jego struktury

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) inform. dokonać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jej struktury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sparˈsɔvat͡ɕ, AS: sparsovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. parser mrz., parsowanie n., sparsowanie n.

czas. parsować ndk.

Wiktionary

# sparsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. dokonanie analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jej struktury

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. parser mrz., parsowanie n.

czas. parsować ndk., sparsować dk.

Wiktionary

# sparta

1. miasto w Grecji;
2. starożytne państwo-miasto; Lacedemon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;

(1.2) geogr. miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

(1.3) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości i gmin w USA

(1.4) mitgr. mitologiczna najada i królowa, córka Eurotasa i Klety;

Wiktionary

Sparta (gr. Σπάρτη, Spártī; stgr. Spártē; Λακεδαίμων; Lakedaímōn, Lacedemon) – miasto w południowej Grecji, na Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Lakonia. Siedziba gminy Sparta. W 2021 roku liczyło 32 786 mieszkańców. W mieście rozwinął się przemysł winiarski oraz olejarski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za twórcę Sparty, jako bytu politycznego, uważa się prawodawcę Likurga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsparta, AS: sparta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Spartanin mos., Spartanka ż., spartanin mos., spartanka ż., spartiata mos.

przym. spartański, spartiacki

przysł. spartańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Lacedemon

Wiktionary

# spartaczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. partaczyć)

(1.1) zrobić coś byle jak, nieudolnie, źle

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. partaczyć ndk.

rzecz. spartaczenie n., partaczenie n., partaczka ż., partacz mos., partanina ż., partactwo n.

przym. partacki

przysł. partacko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sfuszerować, sknocić, spartolić

Wiktionary

# spartak

nazwisko

SJP.pl

- Spartak – radziecki niszczyciel z okresu po I wojnie światowej (późniejszy estoński „Wambola”)
- Spartak (stacja metra) – nieczynna stacja moskiewskiego metra
- Škoda 440 Spartak – samochód osobowy
- Let L-21 Spartak – czechosłowacki samolot

Wikipedia

# spartakiada

zawody rozgrywane w różnych dyscyplinach sportowych

SJP.pl

Spartakiada (ros., od łac. imienia Spartacus, które nosił gladiator-powstaniec Spartakus) – forma masowych zawodów sportowych, której głównym celem było rozpowszechnianie sportu. Początkowo spartakiady odbywały się w Związku Radzieckim, a po II wojnie światowej organizowano je również w innych krajach bloku wschodniego. Utożsamiano je tam z robotniczymi zawodami sportowymi.

Wikipedia

# spartakiadowy

przymiotnik od: spartakiada

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z spartakiadą, dotyczący spartakiady

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spartakiada ż.

Wiktionary

# spartakus

rzymski niewolnik; przywódca największego powstania niewolników w 73-71 p.n.e

SJP.pl

Spartakus (gr. Σπάρτακος Spártakos, łac. Spartacus; zm. 71 p.n.e.) – niewolnik, gladiator rzymski, z pochodzenia prawdopodobnie Trak. Przywódca największego i najgroźniejszego w historii Rzymu powstania niewolników, od jego imienia nazywanego powstaniem Spartakusa.

Wikipedia

# spartalać

potocznie:
1. robić coś nieudolnie, psuć; knocić, fuszerować, partaczyć, partolić;
2. marnować, nie wykorzystywać czegoś należycie

SJP.pl

# spartan

1. wczesnozimowa odmiana jabłoni;
2. owoc tej odmiany jabłoni

SJP.pl

Wikipedia

# spartanin

1. mężczyzna żyjący według surowych reguł
2. obywatel Sparty (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Sparty; osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sparta ż., Spartanin mos., Spartanka ż., spartiata mos.

:: fż. spartanka ż.

przym. spartański, spartiacki

Wiktionary

# spartanka

1. kobieta żyjąca według surowych reguł;
2. mieszkanka Sparty (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Sparty; kobieta z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sparta ż., Spartanin mos., Spartanka ż., spartiata mos.

:: fm. spartanin mos.

przym. spartański, spartiacki

Wiktionary

# spartański

1. przymiotnik od:
a) Sparta (starożytne państwo-miasto; Lacedemon); lacedemoński;
b) Sparta (miasto w Grecji);
2. zahartowany, surowy, charakterystyczny dla spartanina - osoby prowadzącej surowy tryb życia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Sparty, związany ze Spartą

(1.2) charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Po przeprowadzce na wieś zacząłem prowadzić spartański tryb życia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sparˈtãj̃sʲci, AS: spartãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sparta ż., Spartanin m., spartanin m., spartiata m., Spartanka ż., spartanka ż.

przysł. po spartańsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ascetyczny, prosty, prymitywny, surowy

Wiktionary

# spartańskość

→ spartański

SJP.pl

#### Patrz:

spartański

# sparteina

Sparteina – organiczny związek chemiczny, alkaloid z grupy lupinanu, wyodrębniany z roślin należących do rodziny łubinu, złotokapu, żarnowca, janowca oraz Saratamnus.

Sparteina ma dwa centra chiralne i może występować w formie czterech diastereoizomerów (ponadto, ze względu na asymetrię wielopierścieniowego szkieletu cząsteczki, każdy diastereoizomer może występować w dwóch formach enancjomerycznych, co daje łącznie 8 diastereoizomerów). Najczęściej spotykana (−)-sparteina jest izomerem lewoskrętnym o konfiguracji cis-trans. Pozostałe izomery oznaczane są symbolami α (izomer trans-trans), β (cis-cis) i γ (trans-cis; słabo poznany). Izomer prawoskrętny, (+)-sparteina czyli pachykarpina, jest bardzo toksyczny.

Wikipedia

# sparteria

wyroby plecione; plecionka

SJP.pl

# sparteryjny

przymiotnik od: sparteria

SJP.pl

# spartiata

w starożytnej Sparcie: pełnoprawny obywatel, użytkownik działki ziemi państwowej uprawianej na jego rzecz przez helotów; spartiata od urodzenia podlegał stałej kontroli państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. pełnoprawny obywatel spartański

Wiktionary

Spartiaci – pełnoprawni obywatele Sparty, najwyższa z trzech grup społecznych, na które dzielili się Spartanie. Spartiatą można było zostać po ukończeniu trzydziestego roku życia i od tego czasu wolno było brać udział w Zgromadzeniu Ludowym, jak również się ożenić. Niezawarcie związku małżeńskiego groziło utratą praw obywatelskich. Prawo zabraniało spartiatom pracy zarobkowej, a podstawą utrzymania była ziemia (podzielona na równe działki, zwane kleros) przyznawana każdemu obywatelowi wraz z przypisanymi do niej helotami (którzy ją uprawiali).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Sparta ż., spartanin mos., spartanka ż.

przym. spartański

Wiktionary

# spartolić

potocznie: zepsuć, zawalić jakąś sprawę lub pracę; spartaczyć

SJP.pl

# spartycjonować

w informatyce: podzielić (dysk twardy) na partycje

SJP.pl

# spartyna

rodzaj traw z rodziny wiechlinowatych

SJP.pl

# sparysoma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Sparisoma|Swainson|ref=tak., morska ryba okoniokształtna z rodziny skarusowatych;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biologia rozrodu sparysom jest słabo poznana.

Wiktionary

# sparzać

dezynfekować lub zmieniać właściwości danej rzeczy, poddając działaniu bardzo gorącej wody albo pary

SJP.pl

# sparzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sparzyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sparzyć, parzyć

przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary

# sparzyć

uszkodzić ciało, dotykając go czymś gorącym

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. parzyć)

(1.1) uszkodzić ciało, dotykając je czymś gorącym

(1.2) kulin. zalać lub opłukać coś wrzątkiem

czasownik zwrotny dokonany sparzyć się (ndk. parzyć się)

(2.1) doznać poparzenia, podrażnić skórę i mieć objawy poparzenia lub takie, jak po dotknięciu gorącej rzeczy

czasownik zwrotny dokonany sparzyć się (ndk. brak)

(3.1) przen. doznać zawodu, zawieść się na czymś lub na kimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Należy sparzyć pomidory i następnie pokroić je w kostkę.

(1.2) Jajka przed użyciem należy sparzyć, opłukując wrzątkiem.

(3.1) Nie tylko ty sparzyłeś się na swoim przyjacielu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspaʒɨt͡ɕ, AS: spažyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sparzenie n.

czas. parzyć

przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oparzyć, poparzyć

(3.1) rozczarować się

Wiktionary

# śpas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. wojsk. żart

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|niem|Spass.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɕpas, AS: śpas

Wiktionary

# spasać

1. użytkować jako paszę; skarmiać;
2. tuczyć karmiąc obficie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spaść)

(1.1) zużytkować jako paszę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spasanie n., spaślak mzw./mos.

Wiktionary

# spasanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekol. bezpośrednie zjadanie organizmów żywych

(1.2) roln. karmienie / tuczenie zwierząt

(1.3) roln. część produkcji rolniczej zużyta w gospodarstwie rolnym jako pasza dla zwierząt w danym okresie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spaślak m., spasienie n., wypasacz mos.

czas. spasać ndk., spaść dk.

przym. spasiony, wypasiony

Wiktionary

# spaść

1. zużytkować coś, np. siano, jako paszę; skarmić;
2. spaść się - pot. utyć, przybrać na wadze

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spadać)

(1.1) dokonany od|spadać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. spasać)

(2.1) środ. roln. dokonany od|spasać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spaɕt͡ɕ, AS: spaść

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. spad m., spadek m., spadanie n., spadnięcie n.

(2.1) rzecz. spaślak m., spasanie n., spasienie n.

Wiktionary

# spasienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaść.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spaˈɕɛ̇̃ɲɛ, AS: spaśė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spaść

rzecz. spasanie n.

Wiktionary

# spasiony

spaśny;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty

SJP.pl

# spaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rusycyzm używany w pojęciach odnoszących się Zbawiciela (Chrystusa)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cerkiew zwana Spaską jest budowlą trójnawową, wzniesioną na planie zbliżonym do kwadratu, z trzema wielobocznie zamkniętymi apsydami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Spas

Wiktionary

# spaślaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od spaślak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spaślak m.

Wiktionary

# spaślaczka

potocznie: kobieta otyła; tłuściocha, tłuścioszka, grubcia, grubaska

SJP.pl

# spaślak

potocznie: osoba otyła; grubas, tłuścioch, grubcio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek otyły

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. spasione zwierzę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Patrz jak leziesz, spaślaku!

(2.1) Myśliwi upolowali sporego spaślaka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspaɕlak, AS: spaślak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spasanie n.

:: zdrobn. spaślaczek m.

czas. spasać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. grubas.

Wiktionary

# spaśne

spasiony;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty

SJP.pl

# spaśny

spasiony;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. pot. (także. pejor.) o człowieku: otyły

(1.2) przest. o zwierzęciu hodowlanym: mający dużo tłuszczu podskórnego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Kapela nadworna, pod przewodem wybladłego Włocha, brzmiała z chóru wielkiego salonu i co dzień wesoło pan Wojewoda, z dworem swoim, zjadał całego wołu tucznego, spaśnego wieprza, trzy korce żyta chlebem — drugie tyle pszenicy w kołaczach, kluskach i marcepanach, wypijał beczkę wina, baryłkę wódki (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pasać ndk.

rzecz. wypas mrz., pasterka ż., wypasacz mos., pasanie n., spaśne n.

przym. wypasiony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) otyły, gruby

(1.2) tuczny, wypasiony, tłusty

Wiktionary

# spasować

1. dopasować do siebie części czegoś obrabiając je;
2. ominąć swoją kolejkę w grze, licytacji;
3. zrezygnować, poddać się

SJP.pl

# spasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spasować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spasować dk.

rzecz. pas n.

Wiktionary

# spąsowiały

oblać się rumieńcem, zaczerwienić się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. silnie zarumieniony, zaczerwieniony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Witz spojrzał znienacka na spąsowiałą twarz Władysława i urwał nagle opowiadanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈvʲjawɨ, AS: spõũ̯sovʹi ̯au̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

przym. pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

przysł. pąsowo, daw. ponsowo

czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. sponsowiały

Wiktionary

# spąsowieć

oblać się rumieńcem, zaczerwienić się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pąsowieć)

(1.1) książk. zarumienić się, zaczerwienić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znowu spąsowiała, ale z jej oczu ani myślało znikać bezczelne wyzwanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔ̃w̃ˈsɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: spõũ̯sovʹi ̯ėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spąsowienie n., pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

przysł. pąsowo, daw. ponsowo

czas. pąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zarumienić się, zaczerwienić się, daw. sponsowieć

Wiktionary

# spąsowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spąsowieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: spõũ̯sovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spąsowieć

Wiktionary

# spasowski

nazwisko

SJP.pl

- Bronisław Spasowski (1843–1923), powstaniec styczniowy
- Romuald Spasowski (1921–1995), dyplomata, ambasador
- Władysław Spasowski (1877–1941), filozof marksistowski, pedagog, działacz komunistyczny

Wikipedia

# spasowywać

potocznie: dokładnie dopasowywać do siebie

SJP.pl

# spasteryzować

zniszczyć bakterie i inne drobnoustroje w produktach spożywczych i farmaceutycznych, podgrzewając taki produkt do określonej temperatury; zapasteryzować

SJP.pl

# spasticol

preparat leczniczy złożony z papaweryny i alkaloidów atropinowych, stosowany w stanach skurczowych (np. kolka żółciowa, nerkowa; kurcze żołądka)

SJP.pl

# spastwić

spastwić się - rzadko: okrutnie się z kimś obejść; napastwić się

SJP.pl

# spastyczność

okresowe sztywnienie mięśni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spastyczne

Wiktionary

Spastyczność (ang. spasticity, z gr. spasticos „pociąganie, wciąganie”) – nieprawidłowe, nadmierne napięcie mięśni (hipertonia) przejawiające się oporem przy biernym rozciąganiu mięśni, wzrastającym stopniowo wraz ze wzrostem szybkości rozciągania i zmieniającym się przy zmianie kierunku ruchu lub narastającym gwałtownie po przekroczeniu pewnej szybkości lub stopnia rozciągnięcia.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. spastyczny

przysł. spastycznie

rzecz. spastyka ż.

Wiktionary

# spastyczny

wywołany przez kurcz, mający kurcze

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. kurczowy, wywołany przez spazm

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dolegliwością, która pojawia się coraz częściej i której towarzyszą spastyczne, czyli napadowe bóle brzucha, jest tzw. zespół jelita nadwrażliwego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spastyczność ż., spastyka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skurczowy

Wiktionary

# spastyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrzymujący się stan zwiększonego napięcia mięśni

Wiktionary

Spastyczność (ang. spasticity, z gr. spasticos „pociąganie, wciąganie”) – nieprawidłowe, nadmierne napięcie mięśni (hipertonia) przejawiające się oporem przy biernym rozciąganiu mięśni, wzrastającym stopniowo wraz ze wzrostem szybkości rozciągania i zmieniającym się przy zmianie kierunku ruchu lub narastającym gwałtownie po przekroczeniu pewnej szybkości lub stopnia rozciągnięcia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spastyczność

przym. spastyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spastyczność, stan spastyczny

Wiktionary

# spaszt

prostopadła ściana skały

SJP.pl

# spasły

utuczony, gruby

SJP.pl

# spat

minerał używany do wyrobu przyrządów optycznych; szpat islandzki

SJP.pl

# spatchować

[czytaj: spaczować] w informatyce: uaktualnić program komputerowy, stosując patch (łatkę, poprawkę)

SJP.pl

# spatif

[czytaj: spatif] skrót od: Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru i Filmu

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy (rzad. nijaki)

(1.1) = teatr. film. Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru i Filmu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspatʲif, AS: spatʹif

Wiktionary

# spätlese

Spätlese (dosłownie: "późny zbiór", liczba mnoga Spätlesen) jest to niemiecki wyróżnik (niem. Prädikat) win najwyższej jakości (Qualitätswein mit Prädikat, czyli Prädikatswein) obejmujący wina z całkowicie dojrzałych winogron, najlżejsze z win późnych zbiorów. Spätlese jest kategorią wyższą od Kabinett, ale niższą od Auslese w niemieckiej klasyfikacji Prädikatswein, natomiast w Austrii jest to najniższy poziom Prädikatswein, bo Kabinett jest klasyfikowany w inny sposób. Winogrona są zbierane co najmniej 7 dni po normalnych zbiorach, a więc są bardziej dojrzałe i mają wyższą zawartość cukru, co wpływa też na zawartość alkoholu. Jednak ze względu na pogodę, istnieje ryzyko, że takie uprawy zostaną zniszczone przez deszcz.

Wikipedia

# spatrywać

potocznie: odpisywać od kogoś rozwiązane zadanie szkolne; ściągać, odpatrywać, odgapiać, zgapiać

SJP.pl

# spatrzyć

1. patrząc, odnaleźć; wypatrzyć;
2. potocznie: odpisać od kogoś rozwiązane zadanie szkolne; ściągnąć, odpatrzyć, odgapić, zgapić

SJP.pl

# spatynować

pokryć przedmiot patyną w celu postarzenia go

SJP.pl

# spauperyzować

uczynić coś lub kogoś zbiedniałym, zubożałym

SJP.pl

# spauperyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spauperyzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pauperyzowanie n., pauperyzm m., pauper m.

czas. spauperyzować (się) dk., pauperyzować (się) ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zubożenie

Wiktionary

# spauzować

zrobić pauzę, przerwę; zapauzować

SJP.pl

# spaw

1. miejsce zespawane; spoina;
2. jednorazowa czynność spawania; spawka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. miejsce wykonania połączenia przez spawanie

Wiktionary

Połączenie spawane, spoina – rodzaj złącza powstającego w procesie fizycznym łączenia materiałów poprzez ich miejscowe stopienie i zestalenie. Stosowane np. do łączenia metali (głównie stali) i tworzyw sztucznych. Przy spawaniu zwykle dodaje się spoiwo spawalnicze, tj. stapiający się wraz z materiałem rodzimym materiał dodatkowy, wypełniający spoinę.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spaf, AS: spaf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spawanie n., zespawanie n., spawacz m., spawaczka ż., spawarka ż., spawalnictwo n., spawalność ż.

czas. spawać ndk., zespawać dk.

przym. spawalniczy

Wiktionary

# spawać

łączyć przedmioty, zwłaszcza metalowe, przez stopienie przylegających do siebie powierzchni lub za pomocą dodatkowego spoiwa, krzepnącego po wystygnięciu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) techn. łączyć coś techniką spawania

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspavat͡ɕ, AS: spavać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spaw mrz., spawanie n., spawacz mos., spawarka ż., spawalność ż.

czas. zespawać dk., odspawać dk.

przym. spawalniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szwajsować.

Wiktionary

# spawacz

osoba wyspecjalizowana w spawaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik zajmujący się spawaniem

Wiktionary

Spawacz – robotnik zajmujący się spawaniem. Łączy części i elementy konstrukcyjne wykonane ze stali, żeliwa, metali nieżelaznych i ich stopów poprzez spawanie elektrodą topliwą w osłonie gazów chemicznie obojętnych (argon, hel) lub mieszanek gazowych (dwutlenek węgla lub jego mieszaniny z argonem) przez spawanie automatyczne lub spawanie gazowe ręczne oraz spawanie łukiem elektrycznym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈspavat͡ʃ, AS: spavač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spaw m., spawarka ż., spawareczka ż., spawanie n., zespawanie n., pospawanie n., wspawanie n., odspawanie n., spawalność ż., spawalnictwo n.

:: fż. spawaczka ż.

czas. spawać ndk., zespawać dk., pospawać dk., wspawać dk., odspawać dk.

przym. spawalniczy, spawalny

Wiktionary

# spawaczka

→ spawacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się spawaniem

Wiktionary

#### Patrz:

spawacz

#### Powiązane:

rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

Wiktionary

# spawadełko

urządzenie do spawania drobnych części

SJP.pl

# spawalnictwo

dział technologii zajmujący się łączeniem metali przez zgrzewanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dziedzina techniki związana z trwałym łączeniem metali

Wiktionary

Połączenie spawane, spoina – rodzaj złącza powstającego w procesie fizycznym łączenia materiałów poprzez ich miejscowe stopienie i zestalenie. Stosowane np. do łączenia metali (głównie stali) i tworzyw sztucznych. Przy spawaniu zwykle dodaje się spoiwo spawalnicze, tj. stapiający się wraz z materiałem rodzimym materiał dodatkowy, wypełniający spoinę.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

przym. spawalniczy

Wiktionary

# spawalniczka

→ spawalnik; spawaczka

SJP.pl

# spawalniczy

dotyczący spawalnictwa, spawania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. związany ze spawalnictwem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spawalnictwo n., spawanie n., spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

czas. spawać ndk.

Wiktionary

# spawalnik

spawacz

SJP.pl

# spawalność

przydatność materiału do tworzenia złącz metodą spawania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spawalne

Wiktionary

Spawalność – podatność materiału lub grupy materiałów do tworzenia złącz spawalniczych spełniających wymogi konstrukcyjne i technologiczne.

Termin ten definiuje się też jako zespół właściwości fizyko-chemicznych i metalurgicznych wpływających na podatność do tworzenia się złącz (napoin). Spawalność jest to zdolność materiału do uzyskania określonych własności mechanicznych po spawaniu (bez skłonności do kruchego pękania).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spaw m., spawarka ż., spawareczka ż., spawanie n., zespawanie n., pospawanie n., wspawanie n., odspawanie n., spawacz m., spawalnictwo n., spawaczka ż.

czas. spawać ndk., zespawać dk., pospawać dk., wspawać dk., odspawać dk.

przym. spawalniczy, spawalny

Wiktionary

# spawalny

dający się spawać, nadający się do spawania

SJP.pl

# spawanie

łączyć przedmioty, zwłaszcza metalowe, przez stopienie przylegających do siebie powierzchni lub za pomocą dodatkowego spoiwa, krzepnącego po wystygnięciu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spawać.

Wiktionary

Połączenie spawane, spoina – rodzaj złącza powstającego w procesie fizycznym łączenia materiałów poprzez ich miejscowe stopienie i zestalenie. Stosowane np. do łączenia metali (głównie stali) i tworzyw sztucznych. Przy spawaniu zwykle dodaje się spoiwo spawalnicze, tj. stapiający się wraz z materiałem rodzimym materiał dodatkowy, wypełniający spoinę.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spaˈvãɲɛ, AS: spavãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spawać

rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

przym. spawalniczy

Wiktionary

# spawarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie do spawania

Wiktionary

Spawarka – urządzenie służące do spawania ręcznego lub automatycznego.

Rodzaje spawarek:

- spawarka do plastiku
- spawarka elektrodowa
- spawarka inwertorowa
- spawarka mikroplazmowa
- spawarka światłowodowa
- spawarka transformatorowa

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

czas. spawać

Wiktionary

# spawęk

pajęczak charakteryzujący się wydłużonymi, cieniutkimi odnóżami; nogogłaszczkowiec

SJP.pl

# spawęki

pajęczak charakteryzujący się wydłużonymi, cieniutkimi odnóżami; nogogłaszczkowiec

SJP.pl

Spawęki, nogogłaszczkowce (Pedipalpi) – wyróżniany przez część autorów takson pajęczaków o niepewnym monofiletyzmie. Należy tu około 500 opisanych gatunków zasiedlających głównie strefę tropikalną i subtropikalną.

Wikipedia

# spawka

jednorazowa czynność spawania; spaw

SJP.pl

# spawn

postać z komiksów Todda McFarlane'a

SJP.pl

- Spawn – komiks
- Spawn – serial animowany
- Spawn – amerykański film z 1997 roku
- Spawn (The Album) – ścieżka muzyczna filmu Spawn
- Spawning – miejsce umieszczania przedmiotów lub graczy w grach komputerowych

Wikipedia

# spazm

bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich; kurcz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

Wiktionary

Kurcz, spazm – nagły, mimowolny skurcz mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujący pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujący uczucie bólu. Kurcze dzielą się na toniczne (stałe napięcie mięśnia lub grupy mięśni) oraz kloniczne (drgawki). W kurczach tonicznych występuje przez pewien czas wzmożone napięcie mięśni; w kurczach klonicznych występuje szereg szybko następujących po sobie skurczów mięśniowych oddzielonych krótkimi okresami zwiotczenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spazmy nmos.

czas. spazmować ndk.

przym. spazmatyczny

przysł. spazmatycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurcz, skurcz

Wiktionary

# spazmatyczka

→ spazmatyk

SJP.pl

#### Patrz:

spazmatyk

# spazmatycznie

przysłówek

(1.1) gwałtownie, w połączeniu z łkaniem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spazm mrz., spazmatyczność ż., spazmy lm. nmos.

przym. spazmatyczny

Wiktionary

# spazmatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: spazmatycznie

SJP.pl

# spazmatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spazmatyczne; cecha tych, którzy są spazmatyczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spazmatyczny

przysł. spazmatycznie

Wiktionary

# spazmatyczny

1. mający charakter ataku nerwowego;
2. o płaczu: głośny, połączony z łkaniem

SJP.pl

# spazmatyk

przestarzale: osoba cierpiąca na spazmy, drgawki, konwulsje

SJP.pl

# spazmofilia

napady drgawek, skurcze mięśni występujące wskutek wzmożonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej; tężyczka; tetania

SJP.pl

# spazmolitycznie

→ spazmolityczny

SJP.pl

#### Patrz:

spazmolityczny

# spazmolityczny

→ spazmofilia

SJP.pl

#### Patrz:

spazmofilia

# spazmolityk

lek działający zwiotczająco na mięśnie gładkie; lek spazmolityczny, lek rozkurczowy

SJP.pl

# spazmować

gwałtownie płakać, łkając

SJP.pl

# spazmowy

dawniej: spazmatyczny - kurczowy, drgawkowy, konwulsyjny

SJP.pl

# spazmy

gwałtowny płacz

SJP.pl

# spaźniać

spaźniać się - regionalnie: spóźniać się

SJP.pl

# spaźnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaźniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespaźnianie n.

czas. spaźniać ndk.

Wiktionary

# spała

część pnia rosnącego drzewa, okorowana na czerwono

SJP.pl

Spała – osada letniskowa w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Inowłódz.

Wikipedia

# spałaszować

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, wszamać, wpałaszować, opędzlować

SJP.pl

# spałek

kawałek drewna służący do rozpalania ogniska

SJP.pl

# spałować

potocznie: zbić pałką; wypałować

SJP.pl

# spałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pobicie kogoś pałką

Wiktionary

Spałowanie – obdzieranie zębami kory z drzew przez niektóre zwierzęta – parzystokopytne ssaki przeżuwające.

Powodem spałowania jest zapotrzebowanie zwierząt na składniki pokarmowe zawarte w korze drzew. W lasach europejskich najczęściej spałują: jeleń i łoś, rzadziej daniel i muflon. Spośród zwierząt niełownych spałuje żubr. Najczęściej spałowanymi rodzajami drzew są: sosna, dąb, jesion, świerk i jodła. Spały mogą występować na drzewach stojących lub ściętych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. pałowanie n., pałka ż., wypałowanie n.

czas. spałować dk., wypałować dk., pałować ndk.

przym. pałeczkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wypałowanie

Wiktionary

# spałowy

przymiotnik od: spała

SJP.pl

# spd

[czytaj: es-pe-DE] skrót od:
1. Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (niemieckie: Sozialdemokratische Partei Deutschlands) - najstarsza niemiecka partia polityczna (założona w 1875 roku);
2. Stronnictwo Polskich Demokratów (1943-1944)

SJP.pl

# speakeasy

[czytaj: spikiz-i] koktajl bar dla wybranych klientów, cechujący się oryginalnością, kameralnością i wyjątkową atmosferą; bar speakeasy

SJP.pl

# speaker

[czytaj: spiker] spiker;
1. osoba zapowiadająca poszczególne pozycje programu w radiu lub telewizji, odczytująca przygotowane teksty lub w inny podobny sposób pracująca głosem;
2. przewodniczący izby niższej parlamentu w krajach anglosaskich

SJP.pl

Spiker lub speaker:

- spiker (speaker) – prezenter
- spiker (speaker) – przewodniczący parlamentu:
  - Spiker Izby Gmin Wielkiej Brytanii
  - Spiker Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych
  - określenie przewodniczącego parlamentu w j. rosyjskim (спикер), ukraińskim (спікер) i białoruskim (спікер, сьпікер)

  Wikipedia

# speakerka

spikerka;
1. pracowniczka radia lub TV odczytująca teksty, zapowiadająca program; osoba wygłaszająca komentarz w filmie, podająca informację przez megafon itp.
2. pot. zajęcie spikera
3. środ. pomieszczenie, w którym pracuje spiker

SJP.pl

# spears

nazwisko

SJP.pl

# spec

potocznie: fachowiec, znawca; szpec, fachman, fachura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. fachowiec, specjalista

Wiktionary

Spec (ang. The Ref) – amerykańska komedia kryminalna z 1994 roku w reżyserii Teda Demme'a.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nazywał się specem od komputerów, ale tego wirusa nie umiał usunąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɛt͡s, AS: spec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fachowiec, specjalista

Wiktionary

# spec.

specj.; skrót od:
1. specjalista;
2. specjalizacja;
3. specjalność;
4. specjalistyczny; specjalist.;
5. specjalny

SJP.pl

skrót

(1.1) = specjalista

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak poinformował mł. spec. Kamil Sułkowski ze Straży Miejskiej w Olsztynie, w 2021 roku strażnicy interweniowali w sprawie zanieczyszczonych ulic 24 razy [...]

Wiktionary

# specgrupa

potocznie o grupie specjalistów w danej dziedzinie

SJP.pl

# specj.

spec.; skrót od:
1. specjalista;
2. specjalizacja;
3. specjalność;
4. specjalistyczny; specjalist.;
5. specjalny

SJP.pl

# specjacja

1. proces powstawania gatunków; proces gatunkotwórczy;
2. występowanie różnych fizycznych i chemicznych form pierwiastka w tym samym środowisku

SJP.pl

- specjacja chemiczna – występowanie w badanym obiekcie tego samego pierwiastka chemicznego w różnych postaciach
- specjacja biologiczna – proces powstawania nowych gatunków.

  Typy specjacji biologicznej ze względu na efekt:

- - specjacja radiacyjna – zwiększenie liczby gatunków przez wyodrębnienie się nowego gatunku z gatunku już istniejącego
  - specjacja filetyczna – przekształcenie się jednego gatunku w inny.
  - introgresja – połączenie się dwóch gatunków w jeden w wyniku wielokrotnego krzyżowania mieszańców

  Wikipedia

# specjacyjny

→ specjacja

SJP.pl

#### Patrz:

specjacja

# specjalia

akta dotyczące szczegółowych spraw związanych z jakimś procesem lub osobą; generalia

SJP.pl

# specjalik

zdrobnienie od: specjał

SJP.pl

# specjalist.

skrót od: specjalistyczny; spec., specj.

SJP.pl

# specjalista

osoba posiadająca szczególną wiedzę lub doświadczenie w danej dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

(1.2) med. lekarz, który zajmuje się określonym działem medycyny; który ukończył dodatkowe studia podyplomowe

Wiktionary

- Specjalista – człowiek odznaczający się gruntowną znajomością jakiejś dziedziny. Powszechnie znany także jako fachowiec, ekspert.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mecenas Kowalski to znakomity specjalista od prawa karnego.

(1.2) AWF ma za zadanie kształcić nauczycieli wychowania fizycznego, trenerów, specjalistów w zakresie rehabilitacji ruchowej, rekreacji i turystyki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡sʲjaˈlʲista, AS: specʹi ̯alʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specjalizacja ż., specjalistyka ż.

:: fż. specjalistka ż.

czas. wyspecjalizować, specjalizować się, specjalizować ndk.

przym. specjalistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekspert, fachowiec, profesjonalista, zawodowiec, znawca; pot. fachura, fachman, macher, rzemiecha, spec, szpenio; przest. profesjonał

Wiktionary

# specjalistka

kobieta posiadająca szczególną wiedzę lub doświadczenie w danej dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która specjalizuje się w czymś, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡sʲjaˈlʲistka, AS: specʹi ̯alʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specjalność ż., specjalizacja ż.

:: fż. specjalista mos.

przym. specjalistyczny

czas. specjalizować się, wyspecjalizować, specjalizować

Wiktionary

# specjalistyczny

dotyczący specjalizacji lub specjalisty; specjalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący specjalisty, fachowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta metoda wymaga specjalistycznego, bardzo drogiego sprzętu i dużego doświadczenia chirurga.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specjalista m., specjalistka ż., specjalizacja ż., specjalność ż.

czas. specjalizować się, specjalizować ndk., wyspecjalizować dk.

przysł. specjalistycznie, specjalnie

przym. specjalny

Wiktionary

# specjalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces wyodrębniania się funkcji, kompetencji, zadań

(1.2) zdobywanie biegłości w danej dziedzinie, dodatkowej wiedzy i umiejętności

(1.3) eduk. wąska dziedzina wiedzy i umiejętności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Specjalizacją naszego dermatologa jest wysypka połogowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specjalista m., specjalistka ż., specjalność ż., specjał m.

czas. specjalizować, wyspecjalizować, specjalizować się ndk., wyspecjalizować się

przym. specjalistyczny, specjalizacyjny, specjalny

przysł. specjalistycznie, specjalnie

Wiktionary

# specjalizacyjny

przymiotnik od: specjalizacja

SJP.pl

# specjalizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyspecjalizować)

(1.1) ukierunkowywać na wybrany obszar

czasownik zwrotny niedokonany specjalizować się (dk. wyspecjalizować się)

(2.1) nabywać szczególnych umiejętności lub wiedzy w określonej dziedzinie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specjalizacja ż., specjalista m., specjalistka ż., specjalność ż.

czas. wyspecjalizować dk.

przym. specjalistyczny, specjalizacyjny

przysł. specjalistycznie

Wiktionary

# specjalnie

przysłówek

(1.1) w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

(1.2) umyślnie, z określony zamiarem, celowo, trafnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɛˈt͡sʲjalʲɲɛ, AS: specʹi ̯alʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specjalność ż., specjalizacja ż.

przym. specjalny, specjalistyczny

przysł. niespecjalnie

Wiktionary

# specjalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: specjalny; bardziej specjalny

SJP.pl

# specjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

(1.2) czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością

(1.3) odprzym. cecha tego, co jest specjalne; cecha tych, którzy są specjalni

Wiktionary

- specjalność naukowa
- specjalność zawodowa
- specjalność w harcerstwie
  - harcerska specjalność wodna i żeglarska
- specjalność kuchni
- specjalność w drużynie sportowej, np. w piłce nożnej
- Gwarantowana Tradycyjna Specjalność

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Odpowiedzialny za ochronę danych to nowa specjalność w informatyce

(1.2) Dzisiaj spróbujemy specjalności szefa kuchni.

(1.3) Specjalność i wyjątkowość żentycy została doceniona również obecnie. (Min. Rolnictwa: Lista Produktów Tradycyjnych - małopolskie)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɛˈt͡sʲjalnɔɕt͡ɕ, AS: specʹi ̯alność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specjał m., specjalista m., specjalistka ż., specjalizacja ż., specjalizowanie n., wyspecjalizowanie n.

czas. specjalizować się, specjalizować ndk., wyspecjalizować dk.

przym. specjalny, specjalistyczny

przysł. specjalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) specjalizacja

Wiktionary

# specjalnościowy

dotyczący specjalności

SJP.pl

# specjalny

1. dotyczący, należący do jednego wybranego przedmiotu, typu, jednej osoby;
2. szczególny, odrębny;
3. pedagogika specjalna - nauka o wychowaniu i nauczaniu dzieci upośledzonych umysłowo lub fizycznie oraz sprawiających szczególne problemy wychowawcze

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby

(1.2) mający szczególne, wyjątkowe właściwości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do tego odkurzacza potrzebne są specjalne worki, standardowe nie pasują.

(1.2) Alkohol wprowadza mnie zawsze w specjalny nastrój.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɛˈt͡sʲjalnɨ, AS: specʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specjalizacja ż., specjalność ż., specjał m.

przym. specjalistyczny

przysł. specjalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) szczególny, wyjątkowy

Wiktionary

# specjals

środowiskowo: żołnierz sił specjalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. pot. żołnierz sił specjalnych

Wiktionary

# specjał

książkowo: coś bardzo smacznego; pychota, pyszota, przysmak, smakołyk, rarytas, delikates

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bardzo smaczna lub wyszukana potrawa

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mariola przygotowała dla nas liczne specjały à la kuchnia kresowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɛt͡sʲjaw, AS: specʹi ̯au̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specjalność ż., specjalizacja n.

przym. specjalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) delikates, pychota, pyszota, przysmak, rarytas, smakołyk, ambrozja, cymes, delicja, frykas, mecyja

Wiktionary

# specjały

książkowo: coś bardzo smacznego; pychota, pyszota, przysmak, smakołyk, rarytas, delikates

SJP.pl

# specka

potocznie: specjalistka; fachmanka, fachura

SJP.pl

# speckomisja

komisja powołana specjalnie do zbadania jakiejś sprawy

SJP.pl

# specnaz

potoczne określenie wojskowych sił specjalnych byłego ZSRR oraz Rosji

SJP.pl

Wojska / Siły Specjalnego Przeznaczenia (ros. Войска / Силы специа́льного назначе́ния, Wojska / Siły spiecyalnogo naznaczenija), potocznie Specnaz (ros. Спецназ, Spiecnaz) – ogólne i popularne określenie sił specjalnych Związku Radzieckiego oraz Rosji i innych państw WNP. Organizacyjną zwierzchność nad wojskami tego typu w Siłach Zbrojnych ZSRR pełnił VIII Zarząd Głównego Zarządu Wywiadowczego Szt. Gen. Sił Zbr. ZSRR.

Wikipedia

# specnazowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Specnazem, dotyczący Specnazu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Specnaz mrz.. specnaz mrz.

Wiktionary

# specoddział

środowiskowo: oddział do zadań specjalnych

SJP.pl

# specoperacja

specjalna operacja

SJP.pl

# specpluton

pluton wojska lub policji do zadań specjalnych

SJP.pl

# specstrefa

specjalna strefa ekonomiczna o odmiennych zasadach opodatkowania, stworzona w celu ożywienia gospodarki w danym regionie

SJP.pl

# specsłużba

jednostka policji lub wojska prowadząca działania wywiadowcze i kontrwywiadowcze

SJP.pl

# specsłużby

jednostki policji i wojska prowadzące działania wywiadowcze i kontrwywiadowcze; służby specjalne

SJP.pl

# spectrum

[czytaj: spektrum] spektrum
1. uporządkowany zbiór jakichś zjawisk, pojęć itp. rozpatrywany w całości;
2. zakres lub zasięg jakiegoś zjawiska;
3. widmo optyczne

SJP.pl

w literaturze

- „Spectrum” – seria wydawnicza wydawnictwa Muza

w muzyce

- Spectrum – album Billy'ego Cobhama, wyd. 1973
- Spectrum – album Steve'a Howe'a, wyd. 2005
- Spectrum – album Cedara Waltona, wyd. 1968
- Spectrum – album grupy Ziyo, wyd. 1998
- „Spectrum” – singel grupy Florence and the Machine, wyd. 2012

Wikipedia

# specustawa

specjalna ustawa uchwalona w celu rozwiązania doraźnego problemu, zagadnienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. ustawa doraźnie regulująca określoną kwestię ze względu na nieefektywność lub niewystarczalność ogólnego prawodawstwa w pewnej dziedzinie;

Wiktionary

Specustawa – potoczne określenie ustaw regulujących w sposób szczególny konkretną dziedzinę, zwykle ze względu na nieefektywność regulacji ogólnych lub procesów administracyjnych w danym obszarze. Akt normatywny, który na pewien czas wyłącza obowiązywanie (stosowanie) obowiązujących przepisów. Uchwalana w takim samym trybie jak inne ustawy, lecz ma pierwszeństwo przed innymi ustawami. Np. na czas Euro 2012 w celu zwiększenia bezpieczeństwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przygotowano też i wdrożono specustawę o organizacji Euro 2012, która ułatwia inwestowanie i zarządzanie tym przedsięwzięciem.

Wiktionary

# specyficznie

przysłówek

(1.1) w sposób specyficzny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kuśtykał, specyficznie stawiając prawą stopę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specyfikacja ż., specyficzność ż., specyfika ż.

przym. specyficzny

Wiktionary

# specyficzniej

stopień wyższy od przysłówka: specyficznie

SJP.pl

# specyficzniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: specyficzny; bardziej specyficzny

SJP.pl

# specyficzność

szczególny i niepowtarzalny charakter czegoś; swoistość, specyfika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. specyfika.

Wiktionary

Czułość i swoistość – miary opisujące zdolność testu w diagnostyce medycznej, modelu prognostycznego, klasyfikatora binarnego w uczeniu maszynowym itp. do wykrycia badanej cechy (czułość) lub wykrycia jej braku (swoistość). Pojęcia czułości i swoistości stosuje się w uczeniu maszynowym, diagnostyce medycznej, badaniach naukowych itp. W zależności od dziedziny czułość (ang. sensitivity) bywa nazywana pełnością (ang. recall), odsetkiem obserwacji prawdziwie pozytywnych (ang. true positive rate, TPR), prawdopodobieństwem wykrycia (ang. probability of detection, POD) lub współczynnikiem trafień (ang. hit rate), swoistość to inaczej odsetek obserwacji prawdziwie negatywnych (ang. true negative rate).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na czym polegała specyficzność tej postaci?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specyfika ż.

przym. specyficzny

przysł. specyficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odrębność, specyfika, swoistość, szczególność

Wiktionary

# specyficzny

1. właściwy wyłącznie danej osobie, rzeczy lub zjawisku; charakterystyczny, swoisty;
2. o osobie, przedmiocie lub zjawisku: mający cechy niepowtarzalne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie)

(1.2) wyróżniający się na tle innych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta wymowa jest specyficzna dla języków z północy.

(1.2) Na studiach zaczęła się stykać z ludźmi o specyficznych poglądach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡sɨˈfʲit͡ʃnɨ, AS: specyfʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. specyficznie

rzecz. specyfikacja ż., specyfika, specyficzność

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) właściwy, charakterystyczny

(1.2) nietypowy, dziwny

Wiktionary

# specyfik

lek w stanie gotowym, sprzedawany w aptece

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. substancja działająca leczniczo na organizm

(1.2) pot. spreparowana substancja

(1.3) przen. żart. sposób na coś

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od specyfika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Leczyła się jakimś specyfikiem zrobionym z głogu.

(1.2) Proszę mi zaproponować dobry polski specyfik na komary.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specyfikacja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lek, lekarstwo

(1.2) preparat, środek

(1.3) remedium

Wiktionary

# specyfika

szczególny i niepowtarzalny charakter czegoś; swoistość, specyficzność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zespół cech wyróżniających

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do takich miejsc należy Nadmorski Park Krajobrazowy, który ze względu na specyfikę geograficzną (tzw. wąskie gardło wędrówkowe oraz północnobałtycki korytarz migracyjny) jest jednym z ważniejszych miejsc wędrówek, odpoczynku i zimowania licznych gatunków ptaków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specyfikacja ż., specyficzność ż.

przym. specyficzny

przysł. specyficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odrębność, specyficzność, swoistość, szczególność

Wiktionary

# specyfikacja

1. dokument wystawiony przez dostawcę towarów, dołączony do przesyłki i określający jego wartość;
2. dokładny wykaz zakupionych towarów;
3. ujęcie wszelkich kosztów związanych z obrotem przedsiębiorstwa;
4. dawniej: wyliczenie, wyszczególnienie jakichś elementów całości;
5. w informatyce: szczegółowe określenie zadania do wykonania w formie oprogramowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. szczegółowy spis informacji zawarty w dokumencie dołączanym do towaru

(1.2) hand. dokładny wykaz zakupionych towarów

(1.3) hand. wyszczególnienie kosztów produkcji i handlu dotyczących obrotu danego przedsiębiorstwa

(1.4) przest. wymienienie elementów pewnej całości

(1.5) przest. specjalizacja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. specyfik mrz., specyfika ż.

czas. specyfikować ndk.

przym. specyficzny

przysł. specyficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) wyliczenie, wyszczególnienie

(1.5) specjalność

Wiktionary

# specyfikacyjny

→ specyfikacja

SJP.pl

#### Patrz:

specyfikacja

# specyfikować

konkretyzować ogólną informację, zwykle w punktach; wyszczególniać

SJP.pl

# spęczać

kując zmniejszać długość obrabianego przedmiotu, przy jednoczesnym zwiększaniu jego średnicy

SJP.pl

# spęczak

tłocznik służący do spęczania

SJP.pl

# spęczniać

rzadko: powodować pęcznienie czegoś; rozpęczniać

SJP.pl

# spęczniały

rzadko: powodować pęcznienie czegoś; rozpęczniać

SJP.pl

# spęczyć

kując zmniejszyć długość obrabianego przedmiotu, przy jednoczesnym zwiększaniu jego średnicy

SJP.pl

# spęd

1. spędzenie dużej liczby zwierząt w jedno miejsce;
2. miejsce, w którym zwierzęta zostały spędzone;
3. żartobliwie: zgromadzenie wielu osób

SJP.pl

# spedalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spedalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespedalanie n.

czas. spedalać ndk.

Wiktionary

# spedalić

wulgarnie:
1. uczynić gejowskim;
2. spedalić się - zachować się jak gej, stać się gejem

SJP.pl

# spedalony

wulgarnie: taki, który stał się pedałem, właściwy pedałowi

SJP.pl

# spędoszyn

Spędoszyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Wartkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Zobacz też: Spędoszyn-Kolonia

Wikipedia

# spędowisko

potocznie: zgromadzenie wielu osób w jednym miejscu; spęd

SJP.pl

# spędowy

przymiotnik od: spęd

SJP.pl

# spedycja

wszelkie czynności wykonywane podczas przesyłania i odbierania towarów

SJP.pl

Spedycja – działalność polegająca na organizowaniu przewozu towaru.

Do wyodrębnienia działalności spedycyjnej, w ramach działającego systemu transportowego przyczyniły się dwie przesłanki:

- handlowa – sprowadzająca się do efektu rozdzielenia się praw własności towaru od podjęcia się wykonawstwa usługi jego dystrybucji;
- czynnościowa – doprowadzająca do powstania funkcji przewoźnika, reprezentującego struktury podażowe rynku usług transportowych, oraz funkcji zamawiającego usługę przewozu, który reprezentuje struktury popytowe rynku usług spedycyjnych.

Wikipedia

# spedycyjny

przymiotnik od: spedycja

SJP.pl

# spedytor

1. przedsiębiorstwo zajmujące się przewozem i dostawą towarów;
2. pośrednik handlowy trudniący się zawodowo przewozem lub pośrednictwem w przewozie i w wysyłaniu towarów; dostarczyciel; przewoźnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) transp. osoba lub firma organizująca i nadzorująca transport towarów, pośrednicząca między nadawcą a przewoźnikiem;

Wiktionary

Spedycja – działalność polegająca na organizowaniu przewozu towaru.

Do wyodrębnienia działalności spedycyjnej, w ramach działającego systemu transportowego przyczyniły się dwie przesłanki:

- handlowa – sprowadzająca się do efektu rozdzielenia się praw własności towaru od podjęcia się wykonawstwa usługi jego dystrybucji;
- czynnościowa – doprowadzająca do powstania funkcji przewoźnika, reprezentującego struktury podażowe rynku usług transportowych, oraz funkcji zamawiającego usługę przewozu, który reprezentuje struktury popytowe rynku usług spedycyjnych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spedycja ż.

:: fż. spedytorka ż.

przym. spedycyjny

Wiktionary

# spedytorka

pośredniczka handlowa trudniąca się zawodowo przewozem lub pośrednictwem w przewozie i w wysyłaniu towarów

SJP.pl

# spędzać

czasownik niedokonany (dk. spędzić)

(1.1) przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas

(1.2) być w towarzystwie kogoś

(1.3) wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś

(1.4) przepędzać/wyganiać człowieka lub zwierzę z jakiegoś miejsca

(1.5) zaganiać/zbierać ludzi lub zwierzęta w jedno miejsce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tomek spędzał większość dnia w firmie.

(1.1) W porównaniu z ubiegłym rokiem, internauci spędzają więcej czasu na czytaniu internetowych pamiętników.

(1.1) Opalona skóra świadczyła o tym, że spędzała wiele czasu na świeżym powietrzu.

(1.2) Magda i ja spędzaliśmy ze sobą każdy wieczór.

(1.3) Mężczyźni spędzają dwukrotnie więcej czasu przeglądając strony motoryzacyjne. (z Internetu)

(1.4) Musieliśmy zatrzymać się i spędzić bydło z drogi.

(1.5) Spędziliśmy wszystkich mieszkańców do miejscowego Domu Kultury.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɛ̃nd͡zat͡ɕ, AS: spẽnʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spęd m., spędowisko n., spędzanie n., spędzenie n., pęd mrz.

czas. napędzać, spędzić dk.

przym. spędowy

Wiktionary

# spędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spędzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɛ̃nˈd͡zãɲɛ, AS: spẽnʒãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spędzać

rzecz. pęd mrz.

Wiktionary

# spędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spędzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɛ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: spẽnʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spędzić, spędzać

rzecz. pęd mrz.

Wiktionary

# spędzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. spędzać)

(1.1) zob. spędzać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziś spędzę piękny dzień.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: spẽńʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spędzać, napędzać ndk.

rzecz. pęd mrz., spędzenie n.

Wiktionary

# speech

potocznie: przemówienie; spicz

SJP.pl

# speed

[czytaj: spid] slangowa nazwa amfetaminy; spid

SJP.pl

## Geografia

- Speed – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Phillips
- Speed – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Edgecombe

## Inne

- Speed – slangowa nazwa amfetaminy, metamfetaminy oraz innych substancji psychoaktywnych
- Speed – japoński girlsband
- Speed – południowokoreański boysband
- Speed – stalowa wodna kolejka górska w parku rozrywki Energylandia
- Speed: Niebezpieczna szybkość (ang. Speed) – amerykański film sensacyjny

Wikipedia

# speedball

[czytaj: spidbol] narkotyk będący mieszanką kokainy i heroiny

SJP.pl

- Speed-ball (speedball) – sport z wykorzystaniem piłeczki i rakiet
- Speedball – odmiana gry paintball
- Speed ball – odmiana bilardu, znana również pod nazwą speed pool
- Speedball – mieszanka lub zestaw dwóch substancji narkotycznych
- Speedball – seria gier komputerowych
- Speedball – gra komputerowa wydana w 1988 roku

Wikipedia

# speedcuber

[czytaj: spidkjuber] osoba układająca kostki przestrzenne (np. kostkę Rubika) na czas

SJP.pl

# speedcuberka

[czytaj: spidkjuberka] kobieta układająca kostki przestrzenne (np. kostkę Rubika) na czas

SJP.pl

# speedcubing

[czytaj: spidkjubing] układanie kostek przestrzennych (np. kostki Rubika) na czas

SJP.pl

Speedcubing (znane również jako speedsolving) – dyscyplina polegająca na jak najszybszym ułożeniu kostki Rubika i innych łamigłówek logicznych z jej rodziny.

Wikipedia

# speedcubingowy

→ speedcubing [czytaj: spidkjubingowy]

SJP.pl

# speedmetalowy

→ speed metal [czytaj: spid metalowy]

SJP.pl

# speedrower

[czytaj: spidrower] rodzaj dyscypliny kolarskiej wzorowanej na sporcie żużlowym; żużel na rowerach

SJP.pl

Speedrower (ang. cycle speedway), w Polsce potocznie żużel na rowerach – sport kolarski wzorowany na sporcie żużlowym, w którym zawodnicy ścigają się ze startu wspólnego po owalnym torze z sypką nawierzchnią. Czynnie uprawiany jest w Wielkiej Brytanii, Polsce i Australii. Zawody speedrowerowe rozgrywano także w Stanach Zjednoczonych i Holandii, a pierwsze kroki w speedrowerze stawiano też w Szwecji oraz Japonii.

Wikipedia

# speedrun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. grykomp. próba ukończenia gry lub jej części w jak najkrótszym czasie;

Wiktionary

Speedrun – rozgrywanie w całości albo we fragmentach (tzw. segmentach) danej gry komputerowej z zamiarem jak najszybszego jej ukończenia. Stosowany najczęściej w celach rozrywkowych lub rywalizacyjnych. Do tego terminu zwykle nie zalicza się gier pierwotnie zaprojektowanych do bicia rekordów (np. gry wyścigowe). Speedrun jest też prezentacją umiejętności danego gracza – w Internecie publikowane są ich wyniki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czeka nas 5 dni wypełnionych emocjonującymi speedrunami, a wszystko to w szlachetnym celu!

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. speedrunować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przebieg

Wiktionary

# speedway

[czytaj: spidłej] wyścigi motocyklowe na torze żużlowym; żużel

SJP.pl

- Speedway – sport żużlowy
- Speedway – miasto w USA, w stanie Indiana, w hrabstwie Marion
- Speedway – album studyjny Elvisa Presleya

Wikipedia

# speedwayowiec

[czytaj: spidłejowiec] zawodnik biorący udział w wyścigach motocyklowych na żużlu; żużlowiec

SJP.pl

# speedwayowy

dotyczący speedwaya

SJP.pl

# speer

nazwisko niemieckie

SJP.pl

# spękać

popękać w wielu miejscach

SJP.pl

czasownik

(1.1) pękać w wielu miejscach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɛ̃ŋkat͡ɕ, AS: spẽŋkać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spękanie n., pękanie n., pęknięcie n.

czas. pękać, pęknąć

przym. spękany

Wiktionary

# spękacieć

stać się pękatym

SJP.pl

# spękanie

popękać w wielu miejscach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spękać.

(1.2) miejsce, w którym coś spękało

Wiktionary

Spękanie – nieciągłość utworzona w ośrodku pierwotnie ciągłym i, w odróżnieniu od uskoku pozbawiona makroskopowo widocznego przemieszczenia wzdłuż niej.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. spękać dk.

Wiktionary

# spektakl

przedstawienie teatralne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedstawienie teatralne, baletowe, operowe itp.

(1.2) przen. popis, efektowne przedstawienie

Wiktionary

Spektakl lub widowisko teatralne (fr. spectacle, łac. spectaculum) – utwór dramatyczny lub inne dzieło sztuki teatralnej odegrane przez aktorów przed zgromadzoną w tym celu publicznością. Widowisko teatralne stanowi efekt połączenia różnych sztuk – literatury (w wypadku przedstawienia dramatu), sztuki aktorskiej, muzyki (zwłaszcza w przedstawieniach muzycznych, jak opera lub operetka), choreografii (zwłaszcza w przypadku widowisk baletowych). Koordynatorem i właściwym twórcą widowiska teatralnego jest przeważnie reżyser.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) pierwszy / drugi / kolejny spektakl

synonimy.

(1.1) inscenizacja, widowisko

(1.2) show

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) koncert, sztuka teatralna, performance

holonimy.

(1.1) superspektakl

meronimy.

pokrewne.

rzecz. spektakularność ż.

:: zdrobn. spektaklik m.

przym. spektakularny, spektaklowy

przysł. spektakularnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) spectacle; (1.2) show

* baskijski: (1.1) ikuskizun

* bułgarski: (1.1) спектакъл m.

* chiński standardowy: (1.1) 节目 (jiémù)

* esperanto: (1.1) spektaklo, spektaĵo, teatraĵo; (1.2) spektaklo

* francuski: (1.1) spectacle m.

* hiszpański: (1.1) espectáculo m.

* kataloński: (1.1) espectacle m.

* nowogrecki: (1.1) θέαμα n.; (1.2) θέαμα n.

* rosyjski: (1.1) спектакль m.; (1.2) зрелище n.

* turkmeński: (1.1) spektakl

* ukraiński: (1.1) спектакль m.

źródła.

== spektakl (język turkmeński.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) spektakl

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɛktakl̥, AS: spektakl̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spektakularność ż.

:: zdrobn. spektaklik m.

przym. spektakularny, spektaklowy

przysł. spektakularnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inscenizacja, widowisko

(1.2) show

Wiktionary

# spektaklowy

przymiotnik od: spektakl

SJP.pl

# spektakularnie

przysłówek

(1.1) w sposób spektakularny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spektakl mrz., spektakularność ż.

przym. spektakularny

Wiktionary

# spektakularny

widowiskowy, robiący wrażenie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sprawiający duże wrażenie lub zwracający na siebie uwagę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przełom wojny i pokoju przyniósł Polsce niezwykle dramatyczną i spektakularną lekcję historii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɛktakuˈlarnɨ, AS: spektakularny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spektakularność ż., spektakl mrz.

przysł. spektakularnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) widowiskowy, pokazowy, efektowny, fenomenalny, niezwykły, olśniewający, oszałamiający, niespodziewany, wyjątkowy

Wiktionary

# spektator

dawniej: osoba przyglądająca się czemuś; widz

SJP.pl

# spektatorka

→ spektator

SJP.pl

#### Patrz:

spektator

# spektatorski

→ spektator

SJP.pl

#### Patrz:

spektator

# spektr

tyle co: spektrum; zakres (np. usług)

SJP.pl

Spiektr (ros. Спектр, widmo) – piąty moduł stacji kosmicznej Mir. Przeznaczony był do obserwacji Ziemi; zawierał sprzęt do obserwacji powierzchni, atmosfery i środowiska ziemskiego. Cztery charakterystycznie ustawione panele słoneczne generowały połowę energii potrzebnej stacji na orbicie.

Wikipedia

# spektralny

odnoszący się do widma, znajdujący się w widmie; widmowy

SJP.pl

# spektrofotometr

przyrząd używany do pomiaru rozkładu natężeń w widmie promieniowania elektromagnetycznego

SJP.pl

Spektrofotometria – technika pomiarowa polegająca na ilościowym pomiarze transmisji lub odbicia światła przez próbkę. Od połowy XX wieku stanowi główne narzędzie spektroskopii absorpcyjnej i odbiciowej w bliskim nadfiolecie i świetle widzialnym, a dawniej również w podczerwieni, znajdując szerokie zastosowanie w chemii analitycznej, biologii, medycynie i badaniach materiałowych.

Wikipedia

# spektrofotometria

Spektrofotometria – technika pomiarowa polegająca na ilościowym pomiarze transmisji lub odbicia światła przez próbkę. Od połowy XX wieku stanowi główne narzędzie spektroskopii absorpcyjnej i odbiciowej w bliskim nadfiolecie i świetle widzialnym, a dawniej również w podczerwieni, znajdując szerokie zastosowanie w chemii analitycznej, biologii, medycynie i badaniach materiałowych.

Wikipedia

# spektrograf

urządzenie do otrzymywania i fotografowania widm optycznych

SJP.pl

Spektrograf – przyrząd do otrzymywania i trwałej rejestracji widma przykładowo promieniowania elektromagnetycznego. Jest odmianą spektrometru, który rejestruje analizowane widmo. Ze względu na to że wszystkie (poza szkolnymi) spektrometry rejestrują widma, podział na spektrometry, spektroskopy, spektrografy zanika i używa się określenia spektrometr.

Wikipedia

# spektrogram

Spektrogram – wykres widma amplitudowego sygnału dla każdej chwili t, dla której sygnał jest określony.

Konstruuje się go dzieląc cały sygnał na części, dla których obliczone amplitudy składowych harmonicznych są wartościami spektrogramu. Argumentami są więc częstotliwość i czas.

Wikipedia

# spektroheliograf

urządzenie uzywane do fotografowania Słońca w promieniowaniu o wybranej długości fali

SJP.pl

Spektroheliograf – astronomiczny instrument optyczny do rejestracji obrazu Słońca w wąskim przedziale widma elektromagnetycznego. Spektroheliograf jest zmodyfikowanym spektrohelioskopem, a zarejestrowane przez niego obrazy to spektroheliogramy.

Wikipedia

# spektroheliogram

Spektroheliogram – zarejestrowany obraz wycinka tarczy słonecznej w wąskim przedziale widma elektromagnetycznego otrzymany przez spektroheliograf. Przykładami monochromatycznych obrazów Słońca są: spektroheliogram wapniowy lub spektroheliogram wodorowy.

Wikipedia

# spektrohelioskop

Wikipedia

# spektrometr

przyrząd używany do pomiaru współczynnika załamania światła w różnych materiałach optycznych oraz do pomiaru długości fali w widmie optycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. przyrząd do pomiaru widma elektromagnetycznego, w szczególności optycznego;

Wiktionary

Spektroskop – przyrząd służący do przeprowadzania zdalnej analizy poprzez badanie widma odpowiadającego określonemu rodzajowi promieniowania (np. promieniowanie świetlne, rentgenowskie, akustyczne).

Spektroskop optyczny jest to przyrząd służący do otrzymywania i analizowania widm promieniowania świetlnego (od podczerwieni do nadfioletu). Składa się z poziomej tarczy z podziałką kątową, w środku której umieszczony jest pryzmat lub siatka dyfrakcyjna, lunety obracanej wokół tarczy oraz kolimatora, wyposażonego w źródło światła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) J. Fraunhofer, kierując swój spektrometr w stronę Słońca (r. 1814), stwierdził, że na tle całego widma ciągłego rozszczepionego światła, od fioletu do czerwieni, występuje kilkaset ciemnych prążków.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spektroskop

Wiktionary

# spektrometria

dział spektroskopii zajmujący się badaniem pomiarów długości fali elektromagnetycznej w widmach optycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział spektroskopii zajmujący się pomiarami długości fali promieniowania elektromagnetycznego w widmach optycznych oraz natężenia promieniowania o różnych długościach fali;

Wiktionary

Spektroskopia, spektrometria – nauka o powstawaniu i interpretacji widm, uzyskanych w wyniku oddziaływań wszelkich rodzajów promieniowania na materię rozumianą jako zbiorowisko atomów i cząsteczek. Spektroskopia jest też często rozumiana jako ogólna nazwa wszelkich technik analitycznych polegających na generowaniu i interpretacji widm (popularnych w analizie chemicznej, np. kolorymetria, spektrofotometria).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌspɛktrɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: spektrõmetrʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spektrometryczny

Wiktionary

# spektroskop

przyrząd rozszczepiający promieniowanie i umożliwiający obserwację otrzymanego widma

SJP.pl

Spektroskop – przyrząd służący do przeprowadzania zdalnej analizy poprzez badanie widma odpowiadającego określonemu rodzajowi promieniowania (np. promieniowanie świetlne, rentgenowskie, akustyczne).

Spektroskop optyczny jest to przyrząd służący do otrzymywania i analizowania widm promieniowania świetlnego (od podczerwieni do nadfioletu). Składa się z poziomej tarczy z podziałką kątową, w środku której umieszczony jest pryzmat lub siatka dyfrakcyjna, lunety obracanej wokół tarczy oraz kolimatora, wyposażonego w źródło światła.

Wikipedia

# spektroskopia

Spektroskopia, spektrometria – nauka o powstawaniu i interpretacji widm, uzyskanych w wyniku oddziaływań wszelkich rodzajów promieniowania na materię rozumianą jako zbiorowisko atomów i cząsteczek. Spektroskopia jest też często rozumiana jako ogólna nazwa wszelkich technik analitycznych polegających na generowaniu i interpretacji widm (popularnych w analizie chemicznej, np. kolorymetria, spektrofotometria).

Wikipedia

# spektroskopowy

przymiotnik od: spektroskop

SJP.pl

# spektrum

spectrum [czytaj: spektrum]
1. uporządkowany zbiór jakichś zjawisk, pojęć itp. rozpatrywany w całości;
2. zakres lub zasięg jakiegoś zjawiska;
3. widmo optyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fiz. rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;

(1.2) mat. zbiór wszystkich wartości własnych danej macierzy kwadratowej lub, ogólniej, operatora liniowego; ;

(1.3) zbiór wielu zjawisk czy pojęć, które rozciągają się od jednej wartości skrajnej do drugiej

(1.4) psych. jednostka (lub zbiór pojęć) pojmowana lub dostrzegana jako całość

Wiktionary

- barwy proste (spektralne)
- Spektrum – program popularnonaukowy, poświęcony nauce i technice.
- Spektrum – czeska stacja telewizyjna dokumentalna.
- gamut
- przestrzeń barw
- spektroskop
- Spektrum – hala widowiskowa w Oslo.
- Spektrum – wieżowiec w Warszawie, dawniej TP S.A. Tower (była siedziba TP).
- widmo akustyczne
- widmo optyczne
- widmo (spektroskopia)
- widmo (matematyka)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostatnio zmierzone spektrum było bardzo zaszumione i nie użyliśmy go do analizy.

(1.2) Znaleźć spektrum macierzy diagonalnej jest trywialnie – to elementy stojące na przekątnej.

(1.3) Przed nami pojawiło się całe spektrum możliwości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɛktrũm, AS: spektrũm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spektralny

przysł. spektralnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) widmo

Wiktionary

# spekulacja

1. przeprowadzanie ryzykownych transakcji obliczonych na szybki, duży zysk; spekulanctwo;
2. teoretyczne dociekanie nieopierające się na doświadczeniu, niedające się sprawdzić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) myślenie oderwane od rzeczywistości, niedające się sprawdzić

(1.2) ekon. nieuczciwe przedsięwzięcie, wykupywanie i odsprzedaż z dużym zyskiem towarów, na które popyt przewyższa podaż

Wiktionary

Spekulacja – jeden z motywów transakcji kupna-sprzedaży. Celem spekulacji jest osiągnięcie określonego dochodu (zysku) poprzez wykorzystanie przewidywanych zmian cenowych. Przedmiotami transakcji tych są najczęściej instrumenty finansowe, dobra materialne lub nieruchomości.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spekulant m., spekulantka ż., spekulowanie n.

czas. spekulować

przym. spekulacyjny, spekulancki, spekulatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) domysł, domniemanie, dedukcja, dociekanie, dywagacja, roztrząsanie

Wiktionary

# spekulacje

1. przeprowadzanie ryzykownych transakcji obliczonych na szybki, duży zysk; spekulanctwo;
2. teoretyczne dociekanie nieopierające się na doświadczeniu, niedające się sprawdzić

SJP.pl

Spekulacje – wydana w roku 1985 antologia amerykańskich opowiadań science fiction, pod redakcją Isaaca Asimova i Alice Laurance, w przekładzie Bogdana Barana.

Antologia zawiera opowiadania napisane specjalnie na zamówienie redaktorów. Książkę wydało Wydawnictwo Literackie w ramach serii wydawniczej Fantastyka i Groza.

Wikipedia

# spekulacyjny

przymiotnik od: spekulacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. związany z spekulacją, dotyczący spekulacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spekulant mos., spekulantka ż., spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulowanie n.

czas. spekulować ndk.

przym. spekulancki, spekulatywny

przysł. spekulacyjnie

Wiktionary

# spekulancki

dotyczący spekulanta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z spekulantem, dotyczący spekulanta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spekulant mos., spekulantka ż., spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulowanie n.

czas. spekulować

przym. spekulacyjny

przysł. spekulacyjnie

Wiktionary

# spekulanctwo

przeprowadzanie ryzykownych transakcji obliczonych na szybki, duży zysk; spekulacja

SJP.pl

# spekulant

człowiek poszukujący okazji do szybkich, intratnych transakcji, trudniący się operacjami handlowymi (nie zawsze uczciwymi)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek kupujący coś po niskiej cenie z zamiarem sprzedaży po wyższej;

Wiktionary

Spekulant – osoba zarabiająca na wahaniach cen. Skupuje ona dany produkt, licząc że jego cena wzrośnie w danym okresie, co z kolei daje możliwość jego odsprzedaży i zarobienia na różnicy cen.

Spekulacja wiąże się z dużym ryzykiem. Współcześnie jest kojarzona głównie z rynkami finansowymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) — Cóż to — zaperzył się — moich krewnych uważasz pani za spekulantów?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɛˈkulãnt, AS: spekulãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulowanie n.

:: fż. spekulantka ż.

czas. spekulować

przym. spekulancki, spekulacyjny

przysł. spekulacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) paskarz, kombinator

Wiktionary

# spekulantka

→ spekulant

SJP.pl

#### Patrz:

spekulant

# spekulatywność

→ spekulatywny

SJP.pl

#### Patrz:

spekulatywny

# spekulatywny

1. nieliczący się z doświadczeniem i praktyką, oparty na myśleniu abstrakcyjnym i spekulacji;
2. oderwany od rzeczywistości, abstrakcyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący przypuszczeń, domysłów lub rozważań bez oparcia w pewnych faktach

(1.2) ekon. związany z ryzykownym inwestowaniem w celu osiągnięcia szybkiego zysku

(1.3) filoz. oparty na czysto intelektualnych rozważaniach, bez poparcia w praktyce; oderwany od rzeczywistości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spekulacja ż.

przym. spekulacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) war. spekulacyjny

(1.1) domyślny

(1.2) ryzykowny

(1.3) abstrakcyjny

Wiktionary

# spekulować

1. prowadzić działalność, polegającą na tanim skupie i drogiej sprzedaży towarów lub usług;
2. snuć przypuszczenia

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) hand. bank. kupować coś i sprzedawać drożej w celu zarobkowym

(1.2) książk. przen. rozgrywać coś, kombinować by uzyskać korzyści

(1.3) książk. filoz. myśleć bez opierania się na doświadczeniu lub w oderwaniu od życia

(1.4) przest. roztrząsać w myślach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Banki spekulują obligacjami i papierami wartościowymi.

(1.1) Wuj Henryk przed laty spekulował na kursie dolara, ale mówi, że się nie opłacało.

(1.2) Byli i tacy mojżeszowi, którzy spekulowali na nieszczęściu swych ziomków.

(1.3) Dziennikarze spekulują i teoretyzują nad wyborem następcy świętego Piotra.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spekulowanie n., spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulant mos., spekulantka ż.

przym. spekulancki, spekulacyjny

przysł. spekulatywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kombinować

(1.4) zachodzić w głowę, snuć domysły

Wiktionary

# spekulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hand. wykupywanie towarów a następnie ich odprzedaż z nadmiernym zyskiem

(1.2) myślenie w sposób spekulatywny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spekulacja ż., spekulant m., spekulantka ż., przespekulowanie n.

czas. spekulować ndk., przespekulować dk.

przym. spekulacyjny, spekulancki

przysł. spekulacyjnie

Wiktionary

# speleo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z jaskiniami

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) speleofauna • speleoklub • speleologia • speleoterapia

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|spelaeum. < etym|gr|σπήλαιον. → jaskinia

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.1) speleo-

źródła.

== speleo- (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) speleo-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɛˈlɛɔ, AS: speleo

Wiktionary

# speleofauna

ogół zwierząt zamieszkujących jaskinie

SJP.pl

Wikipedia

# speleoflora

ogół roślin występujących głównie w jaskiniach

SJP.pl

# speleolog

specjalista zajmujący się budową i pochodzeniem jaskiń; jaskinioznawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauk. naukowiec zajmujący się speleologią

(1.2) osoba eksplorująca jaskinie

Wiktionary

Speleologia (łac. spelaeum z stgr. σπήλαιον „jaskinia” i -λογία od λόγος „mowa, nauka”) – nauka o jaskiniach. Przedmiotami zainteresowania speleologii są m.in.: geneza i rozwój jaskiń, cechy środowiska przyrodniczego jaskiń (mikroklimat, stosunki wodne, przyroda ożywiona – flora i fauna itp.), problemy ochrony i in. Jaskinie są również obiektem zainteresowania innych nauk, m.in.: geologii, hydrogeologii, paleontologii, archeologii, turyzmu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wraz z innymi speleologami odkrył kilka jaskiń w Andach.

(1.2) W jej sklepie, oprócz alpinistów, zaopatrują się też speleolodzy amatorzy i w ogóle ambitniejsi turyści górscy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. speleologia ż.

przym. speleologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) grotołaz

Wiktionary

# speleologia

1. dział geologii zajmujący się budową i pochodzeniem jaskiń; jaskinioznawstwo;
2. odkrywanie i penetracja jaskiń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. nauka o jaskiniach;

Wiktionary

Speleologia (łac. spelaeum z stgr. σπήλαιον „jaskinia” i -λογία od λόγος „mowa, nauka”) – nauka o jaskiniach. Przedmiotami zainteresowania speleologii są m.in.: geneza i rozwój jaskiń, cechy środowiska przyrodniczego jaskiń (mikroklimat, stosunki wodne, przyroda ożywiona – flora i fauna itp.), problemy ochrony i in. Jaskinie są również obiektem zainteresowania innych nauk, m.in.: geologii, hydrogeologii, paleontologii, archeologii, turyzmu.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) jaskinioznawstwo

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) geologia

meronimy.

pokrewne.

rzecz. speleolog mos.

przym. speleologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|speleo-|-logia.

uwagi.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) speleology

* asturyjski: (1.1) espeleoloxía ż.

* baskijski: (1.1) espeleologia

* białoruski: (1.1) спелеалогія ż.

* bułgarski: (1.1) спелеология ż.

* czeski: (1.1) speleologie ż.

* duński: (1.1) speleologi w.

* francuski: (1.1) spéléologie ż.

* hiszpański: (1.1) espeleología ż.

* rosyjski: (1.1) спелеоло́гия ż.

* szwedzki: (1.1) speleologi w.

* ukraiński: (1.1) спелеоло́гія ż.

* węgierski: (1.1) szpeleológia, barlangtan

* włoski: (1.1) speleologia ż.

źródła.

== speleologia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|spe.le.o.lo.'ʤi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) speleologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɛlɛɔˈlɔɟja, AS: speleoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. speleolog mos.

przym. speleologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jaskinioznawstwo

Wiktionary

# speleologiczny

przymiotnik od: speleologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. związany z speleologią, dotyczący speleologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. speleologia ż., speleolog mos.

Wiktionary

# speleolożka

→ speleolog

SJP.pl

#### Patrz:

speleolog

# spellchecker

[czytaj: spelczeker] program komputerowy do wyszukiwania i poprawiania błędów zapisu; korektor

SJP.pl

# speluna

miejsce schadzek ludzi z tak zwanego marginesu społecznego; melina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od spelunka

(1.2) matecznik marginesu społecznego

(1.3) licha knajpa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wieczorami, po okradzeniu podróżnych, wracali do speluny w przydworcowej kamienicy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spelunka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) melina

Wiktionary

# spelunka

lokal, w którym się zwykle spotykają elementy przestępcze; obskurna knajpa, speluna, melina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przestępczy matecznik

(1.2) licha knajpa

(1.3) daw. jaskinia

(1.4) daw. nora

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Grog kupił w jednej z nadbrzeżnych spelunek.

(1.2) W spelunkach, tam, gdzie granda wódkę piła, i Stasiek pił, choć serce z bólu łka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zgrub. speluna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pot. posp. mordownia

Wiktionary

# spelunkowy

przymiotnik od: spelunka

SJP.pl

# spenalizować

uczynić karalnym, wpisać do systemu kar przewidzianych w kodeksie karnym

SJP.pl

# spencer

1. krótka dwurzędowa kurtka;
2. dawniej: ubiór męski przypominający frak z obciętymi połami,
3. dawniej: damski kaftanik noszony na sukni

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Spencer – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Clark
- Spencer – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Owen
- Spencer – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Clay
- Spencer – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
- Spencer – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
- Spencer – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Boyd
- Spencer – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
- Spencer – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
- Spencer – miasto w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Rowan
- Spencer – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Medina
- Spencer – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Oklahoma
- Spencer – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie McCook
- Spencer – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Van Buren
- Spencer – miasto w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Roane
- Spencer – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon
- Spencer – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon

Wikipedia

# spencerek

zdrobnienie od: spencer

SJP.pl

# spencerowski

[czytaj: spenserowski] przymiotnik dzierżawczy - należący do Spencera lub z nim związany

SJP.pl

# spendować

dawniej: łożyć na coś pieniądze; wydatkować

SJP.pl

# spengler

Spengler:

- Oswald (Arnold Gottfried) Spengler
- Nikolaus Michael Spengler, malarz niemiecki zatrudniony

- Puchar Spenglera ((ang.) Spengler Cup)

Wikipedia

# speniać

młodzieżowo: wystraszyć się, stchórzyć; wydygać, zestrachać się, zastrachać się, wystrachać się

SJP.pl

# speranca

obce imię żeńskie

SJP.pl

# sperczyński

nazwisko

SJP.pl

# sperdendosi

określenie wykonawcze: zanikając, przyciszając

SJP.pl

# sperka

dawniej: słonina; szperka, spyrka, szpyrka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. wędzona słonina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do kawałka wiszącej sperki przylatywały sikory.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szperka, szpyrka; reg. śl. szpyrka.

Wiktionary

# sperlać

pokrywać, obsypywać kroplami; zraszać

SJP.pl

# sperlonga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w południowym Lacjum, w prowincji Latina;

Wiktionary

Sperlonga – miejscowość i gmina we Włoszech, w południowym Lacjum, w prowincji Latina. Miasto położone na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego na trasie Terracina – Gaeta. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 3091 osób, gęstość zaludnienia wynosi 171,7 os./km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nocą 28 grudnia przeprawił się przez rzeczkę S. Anastasia kpt. Sznayder z dwiema kompaniami i rankiem ruszył na Sperlongę. Miasteczko to leżało nad morzem, na wysokim skalistym wzniesieniu i otoczone było bagnami, kanałami i zaroślami. Tylko niewielkie tereny koło miasta były uprawne. Toteż 1257 mieszkańców Sperlongi żyło głównie z rybołówstwa, polowania i kontrabandy. Nie trudnili się oni jednak rozbojem i uchodzili za ludzi spokojnych. Stojący tu garnizon neapolitański na wiadomość o zbliżaniu się Polaków cofnął się (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ʃp'lɔŋgə

Wiktionary

# sperma

płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt; nasienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

Wiktionary

Sperma, nasienie – płynna wydzielina, na którą składają się produkty jąder, pęcherzyków nasiennych, najądrzy, gruczołów opuszkowo-cewkowych oraz gruczołu krokowego. Jest wyrzucana przez cewkę moczową podczas ejakulacji (wytrysku). Ma barwę bliską kolorowi mleka. Normalny ejakulat ma odczyn słabo zasadowy (u człowieka pH 7,2), umożliwia to ruchliwość plemnikom, które w środowisku kwaśnym (takim jak występujące w pochwie) byłyby nieruchliwe. Dokładna wartość pH u samców różnych zwierząt jest podobna, jednak gatunkowo zmienna; przykładowo u psów jest to 6,6–6,8 pH, u knura 7,2–7,9 pH. Skład chemiczny spermy zależy w pewnym stopniu od odżywiania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed bankiem spermy ustawiła się kolejka młodych mężczyzn chcących zarobić na oddaniu nasienia.

(1.1) Sperma szczupłych mężczyzn jest nie tylko wyższej jakości, ale także jest jej więcej niż u otyłych. U panów z nadwagą wzrasta ryzyko uszkodzeń DNA plemników.

(1.1) Panu się sperma rzuciła na mózg, to jasne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɛrma, AS: sperma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spermatozoid mrz., aspermia ż.

przym. spermowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nasienie, ejakulat

Wiktionary

# spermacet

płynny tłuszcz, wypełniający przestrzenie jamiste w przedniej części głowy kaszalota; olbrot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. zool. półpłynna substancja występująca w głowie kaszalota;

Wiktionary

Spermacet, olbrot (łac. cetaceum) – półpłynna substancja występująca w głowie kaszalota, w zbiorniku nad prawym przewodem nosowym. Składa się głównie z estrów palmityny i alkoholu cetylowego.

Swą półpłynną konsystencję spermacet zachowuje tylko wewnątrz żywego zwierzęcia (w temperaturze jego ciała), natomiast po zetknięciu z powietrzem zastyga. Z dużego kaszalota można uzyskać do dwóch ton tej substancji. Ze spermacetu produkowano świece, maści, kremy, leki, kredki, a nawet atrament. Olej spermacetowy (olej olbrotowy) był w XIX wieku i na początku XX wieku najlepszym smarem maszynowym. Z czasem został zastąpiony olejami roślinnymi i syntetycznymi. Obecnie stosowany jest w przemyśle farmaceutycznym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podobnie jak ambrę czy spermacet, wielorybnicy pozyskiwali tran z ciał wielorybów.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spermacetowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) olbrot

Wiktionary

# spermacetowy

1. → spermacet;
2. kaszalot spermacetowy - gatunek ssaka morskiego; potwal

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) sporządzony ze spermacetu

(1.2) związany ze spermacetem, dotyczący spermacetu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spermacet mrz.

Wiktionary

# spermacja

w zootechnice: wytwarzanie spermy przez samce zwierząt

SJP.pl

Spermacjum – nieuwiciona gameta męska. W odróżnieniu od typowych plemników, nie mając wici, spermacja nie są zdolne do aktywnego ruchu lub mogą w niewielkim zakresie wykonywać ruchy pełzakowate lub ślizgowe. U krasnorostów spermacja wytwarzane są w plemniach (zwykle na końcu nici). Po uwolnieniu do wody wydzielają poza komórkę polisacharydy, tworząc wypustki ułatwiające dryfowanie i przyleganie do włostka gamety żeńskiej (karpogonium).

Wikipedia

# spermacjum

nieposiadający wici plemnik niektórych roślin, gameta męska bez możliwości czynnego ruchu

SJP.pl

Spermacjum – nieuwiciona gameta męska. W odróżnieniu od typowych plemników, nie mając wici, spermacja nie są zdolne do aktywnego ruchu lub mogą w niewielkim zakresie wykonywać ruchy pełzakowate lub ślizgowe. U krasnorostów spermacja wytwarzane są w plemniach (zwykle na końcu nici). Po uwolnieniu do wody wydzielają poza komórkę polisacharydy, tworząc wypustki ułatwiające dryfowanie i przyleganie do włostka gamety żeńskiej (karpogonium).

Wikipedia

# spermatocyt

w biologii: niedojrzała komórka rozrodcza męska stanowiąca formę przejściową w procesie tworzenia plemników

SJP.pl

# spermatocytogeneza

Spermatogeneza (spermogeneza) – proces powstawania i dojrzewania plemników – gamet męskich, który odbywa się w jądrach – gonadach męskich.

Dzięki niemu komórki macierzyste (spermatogonia) rozwijają się w dojrzałe plemniki. Proces ten rozpoczyna się w okresie pokwitania i ma trzy fazy: spermatogoniogenezę (podziały mitotyczne), spermatocytogenezę (podziały mejotyczne) oraz spermiogenezę (przeobrażenie spermatyd w plemniki). Zachodzi on w kanalikach nasiennych jądra.

Wikipedia

# spermatofagia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odżywianie się nasionami innego gatunku

Wiktionary

# spermatofor

pakiet plemników, który samiec przekazuje samicy podczas godów; wytwarzany m.in. przez skorpiony, ślimaki, niektóre ryby

SJP.pl

Spermatofor, plemniomieszek – wytwarzany przez samca u niektórych gatunków zwierząt pakiet plemników otoczonych osłonką, który przekazywany jest samicy podczas godów. Spermatofory wytwarzane są przez pierścienice (pijawki) mięczaki, stawonogi (owady, skorupiaki, pareczniki), płazy, niektóre ryby.

Wikipedia

# spermatogeneza

w biologii: proces tworzenia się i dojrzewania plemników w męskim gruczole rozrodczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. proces tworzenia plemników w jądrach

Wiktionary

Spermatogeneza (spermogeneza) – proces powstawania i dojrzewania plemników – gamet męskich, który odbywa się w jądrach – gonadach męskich.

Dzięki niemu komórki macierzyste (spermatogonia) rozwijają się w dojrzałe plemniki. Proces ten rozpoczyna się w okresie pokwitania i ma trzy fazy: spermatogoniogenezę (podziały mitotyczne), spermatocytogenezę (podziały mejotyczne) oraz spermiogenezę (przeobrażenie spermatyd w plemniki). Zachodzi on w kanalikach nasiennych jądra.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spermatozoid mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spermogeneza

Wiktionary

# spermatogonia

w biologii: pierwotna komórka rozrodcza męska u zwierząt i człowieka, z której powstają plemniki; spermatogonia

SJP.pl

# spermatogonium

w biologii: pierwotna komórka rozrodcza męska u zwierząt i człowieka, z której powstają plemniki; spermatogonia

SJP.pl

Spermatogonium (l.mn. spermatogonia), męska komórka prapłciowa – diploidalna komórka macierzysta plemników, która powstaje w czasie embriogenezy z gonocytów (pierwotnych komórek płciowych) i wyściela kanaliki nasienne jąder. Podlega spermatogenezie podczas dojrzewania płciowego, w wyniku której z niektórych z nich powstaną, na drodze mitozy, spermatocyty.

Wikipedia

# spermatozoa

plemniki

SJP.pl

# spermatozoid

plemnik zwierząt, człowieka i niektórych roślin; spermatozoon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. med. plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin

Wiktionary

Plemnik, spermatozoid – gameta męska, haploidalna komórka rozrodcza wytwarzana przez gonadę osobnika płci męskiej służąca do rozmnażania płciowego. Plemniki występują zarówno u zwierząt, jak i u roślin.

Plemniki po raz pierwszy zaobserwował w 1677 roku Antoni van Leeuwenhoek. U człowieka zwykle w jednej porcji nasienia wydzielanego podczas wytrysku jest od 100 do 500 milionów plemników.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mitochondrialny DNA jest dziedziczone tylko po matce, ponieważ główka spermatozoidu nie zawiera mitochondriów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɛrmatɔˈzɔjit, AS: spermatozoi ̯it

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sperma ż., spermatogeneza ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) plemnik

Wiktionary

# spermatozoon

plemnik zwierząt, człowieka i niektórych roślin; spermatozoid

SJP.pl

# spermatyda

męska haploidalna komórka płciowa, z której powstaje plemnik; niedojrzały plemnik

SJP.pl

# spermatyzacja

Spermatyzacja – jeden ze sposobów rozmnażania płciowego. Polega na połączeniu się haploidalnego zarodnika typu spermacjum ze strzępką haploidalnej grzybni. Może nastąpić tylko wtedy, gdy zarodnik i grzybnia należą do różnych typów płciowych oznaczanych jako (+) i (–). W wyniku kontaktu spermacjum z grzybnią następuje plazmogamia, kariogamia dopiero po dłuższej przerwie. Tego typu rozmnażanie występuje u podstawczaków z rzędu rdzowców (Pucciniales) oraz u wielu workowców.

Wikipedia

# spermiarz

pejoratywnie: mężczyzna nieobyty w kontaktach z kobietami, zwykle uzależniony od pornografii i masturbacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. obraź. mężczyzna ciągle myślący o seksie, który przez jednoczesny brak intymnych relacji z kobietami wykazuje poddańczą postawę wobec nich

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) przegryw może być spermiarzem, ale nie zawsze nim jest. Są przegrywy z honorem, które nie spermią do l0ch sic. tak jak robią to spermiarze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spermiarstwo mrz.

przym. spermiarski

czas. spermić

przysł. spermiarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kukold, białorycerz, pantoflarz

Wiktionary

# spermidyna

organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, chroniący DNA plemników przed kwasowym środowiskiem pochwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, ochrania DNA plemników przed kwasowym środowiskiem pochwy, reguluje laktację ssaków;

Wiktionary

Spermidyna – organiczny związek chemiczny należący do poliamin.

Biologiczną rolą spermidyny jest ochrona DNA plemników przed kwasowym środowiskiem pochwy, które mogłoby spowodować jego denaturację, gdyż same są zasadowe. Ponadto spermidyna wraz z putrescyną i sperminą, reguluje laktację ssaków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do tej pory wykazano, że podawanie spermidyny wydłuża życie myszy o trzydzieści procent.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɛrmʲiˈdɨ̃na, AS: spermʹidỹna

Wiktionary

# spermina

organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, powstający ze spermidyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, bierze udział w metabolizmie wszystkich komórek organizmów eukariotycznych, wchodzi w skład spermy;

Wiktionary

Spermina – organiczny związek chemiczny z grupy poliamin. Związek ten bierze udział w metabolizmie wszystkich komórek organizmów eukariotycznych.

Powstaje ze spermidyny. Można ją odnaleźć w szerokiej gamie tkanek i organizmów, jest także niezbędnym czynnikiem wzrostowym dla niektórych bakterii. Występuje w formie polikationowej we wszystkich wartościach pH.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kryształy fosforanu sperminy zostały po raz pierwszy opisane przez Antona van Leeuvenhoeka w 1678 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɛrˈmʲĩna, AS: spermʹĩna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gerontyna, muskulamina, neurydyna

Wiktionary

# spermiogeneza

etap spermatogenezy, w którym spermatydy przekształcają się w dojrzałe plemniki

SJP.pl

Spermatogeneza (spermogeneza) – proces powstawania i dojrzewania plemników – gamet męskich, który odbywa się w jądrach – gonadach męskich.

Dzięki niemu komórki macierzyste (spermatogonia) rozwijają się w dojrzałe plemniki. Proces ten rozpoczyna się w okresie pokwitania i ma trzy fazy: spermatogoniogenezę (podziały mitotyczne), spermatocytogenezę (podziały mejotyczne) oraz spermiogenezę (przeobrażenie spermatyd w plemniki). Zachodzi on w kanalikach nasiennych jądra.

Wikipedia

# spermiogram

badanie jakości i ilości nasienia

SJP.pl

# spermowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z spermą, dotyczący spermy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sperma ż.

Wiktionary

# spermutować

ustawić elementy danego zbioru skończonego w określony sposób

SJP.pl

# spersonalizować

1. dostosować coś (np. urządzenia, usługi, oferty) do potrzeb indywidualnego użytkownika, np. spersonalizować informacje;
2. trwale nanieść dane osobowe na dokument, np. spersonalizować paszport;
3. nadać czemuś charakter osobisty, nastawiony na poszanowanie drugiej osoby, np. spersonalizować życie w rodzinie;
4. powiązać pewne fakty i problemy z daną osobą zamiast ująć je ogólnie, np. spersonalizować obietnicę

SJP.pl

# spersonifikować

1. nadać cechy ludzkie zwierzętom, przedmiotom lub zjawiskom; upersonifikować;
2. uczynić umownym znakiem idei, rzeczy, osoby itp.; upersonifikować, uosobić;
3. zostać najlepszym lub typowym reprezentantem jakichś cech, poglądów lub wartości; upersonifikować, uosobić;
4. dostosować do potrzeb lub oczekiwań odbiorcy; spersonalizować

SJP.pl

# speryfrazować

zastosować peryfrazę (omówienie, zabieg stylistyczny polegający na zastąpieniu konkretnej nazwy czegoś przez charakterystykę, opis lub metaforę)

SJP.pl

# sperylit

minerał, arsenek platyny

SJP.pl

# spessartyn

minerał z grupy granatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy granatów;

Wiktionary

Spessartyn – minerał z gromady krzemianów, jest odmianą manganowo-glinową granatu. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od miasta Spessart w Bawarii w Niemczech, gdzie minerał ten odkryto po raz pierwszy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spɛsˈːartɨ̃n, AS: spe•sartỹn

Wiktionary

# spessartyt

magmowa skała żyłowa z grupy lamprofirów

SJP.pl

# speszony

wprowadzić w zakłopotanie, pozbawić pewności siebie

SJP.pl

# speszyć

wprowadzić w zakłopotanie, pozbawić pewności siebie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. peszyć)

(1.1) dokonany od|peszyć.

czasownik zwrotny dokonany speszyć się (ndk. peszyć się)

(2.1) dokonany od|peszyć się.

Wiktionary

# spętać

nałożyć pęta, związać (np. kończyny) by ograniczyć albo całkowicie wykluczyć możliwość poruszania się

SJP.pl

# spetryfikowany

utrwalony w pewnej formie; zakonserwowany

SJP.pl

# spełniać

1. wywiązywać się z obietnicy lub przyrzeczenia;
2. mieć wymagane cechy, własności, kompetencje itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spełnić)

(1.1) robić to, czego wymagają obowiązki, obietnice, czyjeś polecenia

(1.2) być zgodnym z wymaganiami

(1.3) mat. po podstawieniu do formy zdaniowej (np. równania), dawać w wyniku prawdę

czasownik zwrotny niedokonany spełniać się (dk. spełnić się)

(2.1) urzeczywistniać się

(2.2) realizować się, czuć satysfakcję ze swojej pracy, roli, stanowiska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dobrze spełnia swoje obowiązki.

(1.2) Ta część nie spełnia wymogów specyfikacji technicznej.

(1.2) Twoja karta graficzna nie spełnia minimalnych wymagań „Wieśka”.

(1.3) Równanie kwadratowe jest spełniane przez co najwyżej dwa pierwiastki.

(2.1) Oby zawsze spełniały się wszystkie twoje życzenia.

(2.2) Świetnie się spełnia w roli ojca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɛwʲɲät͡ɕ, AS: speu̯ʹńäć

Wiktionary

#### Powiązane:

dk. spełnić

rzecz. spełnianie n., spełnienie n.

przym. spełniony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czynić zadość, zadośćuczynić, ziszczać, urzeczywistniać, wykonywać, wywiązywać się z czegoś, wypełniać, realizować, ziszczać

Wiktionary

# spełnialność

w matematyce: cecha elementów spełnialnych

SJP.pl

Problem spełnialności – zagadnienie rachunku zdań, określające czy dla danej formuły logicznej istnieje takie podstawienie (wartościowanie) zmiennych zdaniowych, żeby formuła była prawdziwa. Jest ono równoważne negacji odpowiedzi na pytanie czy „negacja tej formuły jest tautologią”.

Wikipedia

# spełnialny

zdolny do bycia spełnionym

SJP.pl

# spełnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spełniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spełniać ndk.

Wiktionary

# spełnić

1. wywiązać się z obietnicy lub przyrzeczenia;
2. nabyć wymagane cechy, własności, kompetencje itp.

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spełniać)

(1.1) dokonany od|spełniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɛwʲɲit͡ɕ, AS: speu̯ʹńić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pełnić, spełniać

rzecz. spełnienie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zrealizować

Wiktionary

# spełnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spełnić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: speu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spełnić dk., spełniać ndk.

Wiktionary

# spełniony

taki, który się spełnił, urzeczywistnił

SJP.pl

# spełznąć

1. pełznąc zejść z czegoś, zsunąć się;
2. dawniej: minąć, upłynąć bez pożądanych rezultatów

SJP.pl

# spełznięty

taki, który spełznął (został odbarwiony przez słońce); spełźnięty, spełzły; spłowiały

SJP.pl

# spełzły

taki, który spełzł (został odbarwiony przez słońce); spełźnięty, spełznięty; spłowiały

SJP.pl

# spf

skrót od: sun protection factor - wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej

SJP.pl

# sphinx

- Sphinx – sieć restauracji
- Sphinx AT 2000 – szwajcarski pistolet samopowtarzalny

Astronomia

- (896) Sphinx – planetoida z pasa głównego asteroid
- Obserwatorium Sphinx – obserwatorium astronomiczne położone w Szwajcarii

Wikipedia

# sphotoshopować

[czytaj: sfotoszopować] obrobić zdjęcie lub film w programie graficznym; sfotoszopować, wyfotoszopować, wyphotoshopować

SJP.pl

# spi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = praw. sąd pierwszej instancji

Wiktionary

spi (z ang. samples per inch – próbek na cal) – jednostka rozdzielczości skanerów określająca częstość wykonywanych próbkowań obrazu, która jest wykonywana przez przetworniki urządzenia rejestrującego.

Do określenia rozdzielczości drukarek, ploterów, naświetlarek wykorzystuje się parametr dpi.

Wikipedia

# spiąć

połączyć jakieś rzeczy, dwie części czegoś za pomocą klamerki, szpilki, itp.

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spinać)

(1.1) dokonany od|spinać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: spʹi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spinka ż., spięcie n., spinacz mos./mrz.

czas. spinać ndk.

Wiktionary

# śpiący

zmęczony, pragnący snu; senny

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: spać; taki, który już śpi

przymiotnik

(2.1) taki, któremu chce się spać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) gwara. taniec ludowy, odmiana lub fragment kujawiaka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɕpʲjɔ̃nt͡sɨ, AS: śpʹi ̯õncy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spanie n., śpiączka ż., śpioch m., śpiochy mos.

czas. spać ndk., sypiać ndk., przysypiać ndk., przysnąć dk., pospać dk., przesypiać ndk., przespać dk., wyspać się dk., wysypiać się ndk., zasypiać ndk., zaspać dk.

przym. wyspany, zaspany

przysł. śpiąco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drzemiący

(2.1) senny, ospały, zaspany

(3.1) kolebany, ksebka

Wiktionary

# śpiączka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;

(1.2) pot. nieodparta chęć zaśnięcia

Wiktionary

Śpiączka (z gr. κῶμα koma, co znaczy głęboki sen, łac. coma) – głębokie zaburzenie świadomości i przytomności, związane z rozpadem cyklu czuwania i wzbudzenia, objawiające się brakiem reakcji nawet na silne bodźce oraz uogólnionym bezruchem.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. śpiączkowy, śpiący

rzecz. śpiący mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koma, nieprzytomność, nieświadomość

(1.2) senność

Wiktionary

# śpiączkowy

przymiotnik

(1.1) med. dotyczący śpiączki, właściwy śpiączce

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiączka ż.

Wiktionary

# spianato

określenie wykonawcze: z prostotą, czysto, równo, spokojnie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) muz. równo, bez patosu

Wiktionary

# spić

1. wypić górną warstwę jakiegoś płynu (np. spić śmietanę z mleka);
2. potocznie: doprowadzić kogoś do stanu zamroczenia alkoholowego; spoić

SJP.pl

# spiccato

[czytaj: spikkato] technika gry na instrumentach strunowych, polegająca na wydobywaniu dźwięków przy pomocy lekkich odbić smyczka od struny; saltato

SJP.pl

Spiccato (wym. spikkato; wł. urywając) jest techniką artykulacji w grze na instrumentach smyczkowych i polega na specjalnie ostrym i krótkim pociąganiu smyczkiem przy każdej nucie ze zmianą kierunku smyczka; inaczej jest to ostre staccato. Jest to równocześnie jeden z rodzajów techniki smyczkowania. W zapisie nutowym sposób ten zaznaczony jest pionowymi klinami nad nutami.

Wikipedia

# spichlerz

budynek przeznaczony do przechowywania zapasów żywnościowych; spichrz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. budynek służący za magazyn zbóż

Wiktionary

Spichlerz (spichrz, śpichlerz, elewator zbożowy) – jedno- lub kilkukondygnacyjna budowla przeznaczona do przechowywania materiałów sypkich, głównie ziaren zbóż – luzem lub w workach, charakteryzująca się zwartą bryłą, stromymi dachami, trójkątnymi szczytami i niewielkimi oknami.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲixlɛʃ, AS: spʹiχleš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spichrz m.

:: zdrobn. spichlerzyk m.

przym. spichlerzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spichrz, daw. swironek, gwara. świren, świernia

Wiktionary

# spichlerzowy

przymiotnik od: spichlerz

SJP.pl

# spichlerzyk

zdrobnienie od: spichlerz

SJP.pl

# spichrz

budynek przeznaczony do przechowywania zapasów żywnościowych; spichlerz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. budynek, w którym przechowuje się ziarna zbóż;

Wiktionary

Spichlerz (spichrz, śpichlerz, elewator zbożowy) – jedno- lub kilkukondygnacyjna budowla przeznaczona do przechowywania materiałów sypkich, głównie ziaren zbóż – luzem lub w workach, charakteryzująca się zwartą bryłą, stromymi dachami, trójkątnymi szczytami i niewielkimi oknami.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spʲixʃ, AS: spʹiχš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spichlerz m.

przym. spichrzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. spichlerz

Wiktionary

# spichrzanka

omacnica spichrzanka - ćma z rodziny omacnicowatych, szkodnik domowy; mól spożywczy, mól kuchenny

SJP.pl

# spichrzel

spichrzel surynamski - gatunek chrząszcza z rodziny spichrzelowatych

SJP.pl

# spichrzelowate

o cechach spichrzelowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

Spichrzelowate (Silvanidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych.

Wikipedia

# spichrzelowaty

o cechach spichrzelowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

# spichrzeniowy

polegający na odkładaniu się substancji w żywym organizmie

SJP.pl

# spichrzowy

przymiotnik od: spichrz

SJP.pl

# spicz

potocznie: przemówienie; speech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. krótkie przemówienie lub mowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyniesiono wino, i kapitan wypił naprzód za moje zdrowie stojąc, wyjąknąwszy rodzaj spiczu przed wychyleniem kieliszka.

(1.1) W krótką przerwę wdarłem się ze spiczem o Kirku Douglasie, który nie dość, że aktor, to jeszcze znawca sztuki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spiker mos., spikerka ż.

przym. spikerski

Wiktionary

# spiczak

dawniej:
1. jednoroczny jeleń, którego pierwsze poroże nie ma odnóg; szpiczak;
2. narzędzie o spiczastym zakończeniu

SJP.pl

Spiczak (Brzeziński I, Spiczak-Brzeziński I, Spiczek, Zabawa odmienny) – kaszubski herb szlachecki, odmiana herbu Zabawa.

Wikipedia

# śpiczasto

→ śpiczasty

SJP.pl

przysłówek

(1.1) ostro, z ostrym, wąskim zakończeniem, w kształcie szpica

Wiktionary

#### Patrz:

śpiczasty

#### Wymowa:

IPA: spʲiˈt͡ʃastɔ, AS: spʹičasto

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szpic m.

przym. szpiczasty, spiczasty

przysł. szpiczasto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szpiczasto

Wiktionary

# spiczastogłowy

mający spiczastą głowę

SJP.pl

# spiczastonosy

mający spiczasty nos

SJP.pl

# spiczasty

zwężający się na końcu w szpic; szpiczasty; śpiczasty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający ostre, wąskie zakończenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy fortepianie siedział wysoki pan o szlachetnej twarzy okolonej spiczastą, siwiejącą bródką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲiˈt͡ʃastɨ, AS: spʹičasty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szpic m., szpica ż., szpikulec m., szpilka ż.

przysł. szpiczasto, spiczasto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szpiczasty, ostry

Wiktionary

# spiczyn

Spiczyn – wieś w Polsce położona na Wysoczyźnie Lubartowskiej, w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Spiczyn. Leży nad rzeką Bystrzycą (dopływ Wieprza), przy drodze wojewódzkiej nr 829.

Miejscowość jest sołectwem, siedzibą gminy Spiczyn. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 688 mieszkańców.

Wikipedia

# spiczyński

przymiotnik od: Spiczyn

SJP.pl

# spid

slangowa nazwa amfetaminy; speed

SJP.pl

# spider

[czytaj: spajder]
1. środowiskowo:
a) kabriolet (samochód o nadwoziu ze składanym dachem);
b) otwarte nadwozie dwuosobowego samochodu sportowego; roadster, spyder;
2. samochód typu Alfa Romeo Spider;
3. samochód typu Renault Spider

SJP.pl

- spider – rodzaj nadwozia
- spider – przyrząd snookerowy
- Spider – krater uderzeniowy w Australii
- Fiat 124 Spider – samochód sportowy
- Alfa Romeo Spider – samochód sportowy klasy kompaktowej produkowany przez włoską markę Alfa Romeo w latach 1966−2010

Wikipedia

# spider-man

[czytaj: SPAJdermen] superbohater obdarzony wskutek ugryzienia przez radioaktywnego pająka takimi mocami jak wielka siła, zwinność, szybkość, umiejętność chodzenia po ścianach oraz pajęczy zmysł ostrzegający przed niebezpieczeństwem; posiada też na przegubach rąk urządzenia do wystrzeliwania substancji przypominającej pajęczą sieć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. film. fikcyjna postać komiksowa i filmowa;

Wiktionary

Spider-Man (z ang. „człowiek pająk”), pełne imię i nazwisko: Peter Benjamin Parker – fikcyjna postać (superbohater) znany z komiksów wydawanych przez Marvel Comics. Została stworzona przez scenarzystę Stana Lee, rysownika Steve’a Ditko, a także Jacka Kirby’ego. Postać ta po raz pierwszy pojawiła się w Amazing Fantasy (vol. 1) #15 z sierpnia 1962. Inspirowany był m.in. występującą w pulp magazine’ach postacią pogromcy zbrodni o pseudonimie Spider, bohatera z komiksów Archie Comics o pseudonimie Fly, postacią Silver Spidera z lat pięćdziesiątych, a także złoczyńcą znanym jako Spider-Man, która pojawiła się jednorazowo w komiksie Whiz Comics (vol. 1) #89 o przygodach Kapitana Marvela (wydawanych wówczas przez wydawnictwo Fawcett Comics).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dorywczo zarabia w redakcji jako dochodzący fotoreporter, który ma wyłączność na zdjęcia Spider-Mana, czyli samego siebie.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|Spider-Man.

uwagi.

(1.1) inna pisownia Spiderman

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Spider-Man

* węgierski: (1.1) Pókember

* włoski: (1.1) Uomo Ragno m.

źródła.

== Spider-Man (język angielski.) ==

thumb|Spider-Man (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) liter. film. Spider-Man

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# spiderman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. film. fikcyjna postać komiksowa i filmowa;

Wiktionary

Spider-Man (z ang. „człowiek pająk”), pełne imię i nazwisko: Peter Benjamin Parker – fikcyjna postać (superbohater) znany z komiksów wydawanych przez Marvel Comics. Została stworzona przez scenarzystę Stana Lee, rysownika Steve’a Ditko, a także Jacka Kirby’ego. Postać ta po raz pierwszy pojawiła się w Amazing Fantasy (vol. 1) #15 z sierpnia 1962. Inspirowany był m.in. występującą w pulp magazine’ach postacią pogromcy zbrodni o pseudonimie Spider, bohatera z komiksów Archie Comics o pseudonimie Fly, postacią Silver Spidera z lat pięćdziesiątych, a także złoczyńcą znanym jako Spider-Man, która pojawiła się jednorazowo w komiksie Whiz Comics (vol. 1) #89 o przygodach Kapitana Marvela (wydawanych wówczas przez wydawnictwo Fawcett Comics).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W kinach można zobaczyć kolejną część przygód Spidermana – Człowieka Pająka.

Wiktionary

# spidować

potocznie: spidować się - brać narkotyki

SJP.pl

# spiec

1. piekąc zbyt długo, wysuszyć lub zarumienić coś za bardzo;
2. zbyt mocno opalić na słońcu

SJP.pl

# spiechowicz

nazwisko

SJP.pl

# spięcie

połączyć jakieś rzeczy, dwie części czegoś za pomocą klamerki, szpilki, itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spiąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: spʹi ̯ė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spiąć, zapinać, spinać

rzecz. spinka ż., spineczka ż., spina ż.

Wiktionary

# spieczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spiec.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spiec dk., spiekać ndk., piec ndk.

rzecz. spiekanie n., piec m., pieczenie n.

przym. piekarski

Wiktionary

# spieczony

1. piekąc zbyt długo, wysuszyć lub zarumienić coś za bardzo;
2. zbyt mocno opalić na słońcu

SJP.pl

# spiegando

określenie wykonawcze: rozwijając, coraz głośniej

SJP.pl

# spiek

produkt spiekania

SJP.pl

# spieka

potocznie: spiekota

SJP.pl

# spiekać

1. zbyt mocno opalać się na słońcu;
2. zlepiać się pod wpływem wysokiej temperatury

SJP.pl

# spiekalniczka

pracownica spiekalni

SJP.pl

# spiekalniczy

związany z procesem spiekania

SJP.pl

# spiekalnik

robotnik w spiekalni

SJP.pl

# spiekalny

o kawałkach węgla, rudy itp.: dający się zlepić w większe bryły pod wpływem wysokiej temperatury

SJP.pl

# spiekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spiekać.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. piec mrz., spieczenie n., spiekota ż.

czas. piec

przym. piekarski

Wiktionary

# spiekany

1. zbyt mocno opalać się na słońcu;
2. zlepiać się pod wpływem wysokiej temperatury

SJP.pl

# spiekota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. dotkliwy upał przy dużym nasłonecznieniu

Wiktionary

Spiekota – album zespołu De Mono z 2012 roku zawierający covery polskich przebojów z lat 60. i 70. utrzymane w stylu reggae. W nagraniach gościnnie udział wzięli Marika, Junior Stress, Dawid Portasz oraz Cheeba.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam już dość tej spiekoty!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spiekanie n., spiekłość ż.

czas. spiec dk., spiekać ndk.

przym. spiekany, spiekły

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gorąc, gorąco, patelnia, skwar, ukrop, upał, war, żar; reg. hyca; reg. śl. hica.

Wiktionary

# spiekowy

przymiotnik do: spiek

SJP.pl

# spiekły

wysuszony i popękany od gorąca

SJP.pl

# spielberg

[czytaj: spilberg] nazwisko

SJP.pl

Austria:

- Spielberg – miasto w kraju związkowym Styria, w powiecie Murtal

Osoby:

- Anne Spielberg (ur. 1949) – amerykańska scenarzystka, siostra Stevena
- Arnold Spielberg (ur. 1917) – amerykański inżynier, ojciec Stevena
- Christine Spielberg (ur. 1941) – niemiecka lekkoatletka
- Larisa Spielberg (ur. 1980) – amerykańska łyżwiarka figurowa
- Robin Spielberg (ur. 1962) – amerykańska pianistka
- Sasha Spielberg (ur. 1990) – amerykańska aktorka, córka Stevena
- Steven Spielberg (ur. 1946) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy
- Wilhelm Spielberg (1826–1890) – niemiecki polityk

Wikipedia

# spielbergowski

[czytaj: spilbergowski] taki jak u Spielberga, charakterystyczny dla filmów Spielberga

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) film. związany z twórczością reżysera Stevena Spielberga

Wiktionary

# spieniać

zapieniać;
1. czynić coś pieniącym się;
2. pokrywać po wierzchu pianą;
3. potocznie: złościć; wkurzać, wnerwiać, wpieniać;
4. spieniać się -
a) pokrywać się pianą;
b) potocznie: złościć się; pienić się, wpieniać się

SJP.pl

# spieniacz

przyrząd do tworzenia piany z mleka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. kulin. urządzenie służące do robienia piany, np. z mleka lub kawy

(1.2) chem. substancja, która dodana do płynu wytwarza pianę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛ̇̃ɲat͡ʃ, AS: spʹi ̯ė̃ńač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spienianie n., piana ż., pianka, spienienie n., spieniarka ż.

czas. spieniać ndk., spienić dk.

przym. pianowy, pienisty, piankowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spieniarka

(1.2) środek pianotwórczy

Wiktionary

# spienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spieniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespienianie n., pianka ż., spieniacz mrz.

czas. spieniać ndk.

Wiktionary

# spienić

wytworzyć pianę z czegoś

SJP.pl

# spieprzać

wulgarnie: uciekać, czmychać, zmykać

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. uciekać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spieprzaj pan!

(1.1) Ktoś nas zobaczył, spieprzamy stąd!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛpʃat͡ɕ, AS: spʹi ̯epšać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spieprzanie n.

czas. pieprzyć, spieprzyć dk.

przym. pieprznięty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uciekać, pot. spływać, pot. spylać, pot. zmywać się, wulg. spierdalać

Wiktionary

# spieprzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spieprzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲjɛˈpʃãɲɛ, AS: spʹi ̯epšãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spieprzać

Wiktionary

# spieprzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spieprzyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spieprzyć

rzecz. pieprz mrz.

Wiktionary

# spieprzyć

1. potocznie: zepsuć coś lub zrobić coś byle jak;
2. potocznie: uciec skądś;
3. spieprzyć się - spaść z wysokości

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. źle coś wykonać

czasownik nieprzechodni

(2.1) dokonany od|spieprzać. (uciekać)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie rozumiem, jak mogłeś to spieprzyć!

(1.1) - Czemu nie ma muzyki? - Pewnie radio się spieprzyło.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: spʹi ̯epšyć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spieprzać, pieprzyć

przym. pieprznięty

rzecz. pieprz mrz., spieprzenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zepsuć, zawalić, pot. sknocić, wulg. spierdolić

Wiktionary

# spierać

piorąc usuwać brud lub plamy z materiału, piorąc odbarwiać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprać)

(1.1) usuwać nieczystości, farbę, kolor z tkaniny poprzez pranie

(1.2) bić dotkliwie

czasownik zwrotny niedokonany spierać się (dk. sprać się)

(2.1) poddawać się usuwaniu brudu, plamaam, farby, koloru

czasownik zwrotny niedokonany spierać się (dk. brak)

(3.1) prowadzić spór

Wiktionary

#### Powiązane:

(1-2)

:: rzecz. spieranie n., spranie n.

:: przym. spieralny

(3.1)

:: rzecz. spieranie się n., spór mrz.

:: przym. sporny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odpierać

(1.2) bić, tłuc, walić

(2.1) schodzić

(3.1) dyskutować, kłócić się, kruszyć kopie, sprzeczać się, prowadzić / toczyć / wieść spór

Wiktionary

# spieralny

dający się usunąć przez pranie

SJP.pl

# spierdalać

wulgarnie: uciekać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spierdolić)

(1.1) wulg. pospiesznie oddalać się z jakiegoś miejsca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam ci tylko do powiedzenia dwa słowa: spierdalaj, skurwysynie!

(1.1) Jak im świsnąłem tą łopatą przed nosem, to spierdalali, aż się kurzyło.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: spʹi ̯erdalać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spierdalanie n., spierdolenie n.

czas. spierdolić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posp. spieprzać, spierdzielać; neutr. uciekać

Wiktionary

# spierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spierdalać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspʲjɛrdaˈlãɲɛ, AS: spʹi ̯erdalãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spierdolenie n.

czas. zapierdalać, pierdolić, spierdalać ndk., spierdolić dk.

Wiktionary

# spierdasić

potocznie: zrobić coś źle lub nieudolnie; spieprzyć, spierdzielić, spierdolić

SJP.pl

# spierdaszać

potocznie: robić coś źle lub nieudolnie; spieprzać, spierdzielać

SJP.pl

# spierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spierdolić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: spʹi ̯erdolẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spierdalanie n.

czas. zapierdalać, pierdolić, spierdalać ndk., spierdolić dk.

Wiktionary

# spierdolić

zjebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. zniszczyć, zepsuć, spartaczyć;
2. uciec;
3. zrzucić (kogoś skądś);
4. spierdolić się:
a) spaść;
b) pierdnąć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) wulg. dokonany od|spierdalać.

czasownik przechodni

(2.1) wulg. zepsuć

(2.2) wulg. zrobić źle

(2.3) wulg. zrzucić, zepchnąć; przewrócić

(2.4) wulg. uciec

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Te kurwy spierdoliły mi kompa!

(2.2) Ten pojebaniec znów totalnie spierdolił sprawę.

(2.3) Widziałeś, jak ten koleś spierdolił staruchę z ławki?

(2.4) Na szczęście udało się nam spierdolić przed policją.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲjɛrˈdɔlʲit͡ɕ, AS: spʹi ̯erdolʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pierdolić, wpierdolić, wypierdolić, podpierdolić, zapierdolić, dopierdolić, spierdalać, zapierdalać

rzecz. spierdalanie n., spierdolenie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) zepsuć

Wiktionary

# spierdolina

wulgarnie:
1. coś nieudanego; knot, niewypał;
2. osoba nieradząca sobie z czymś

SJP.pl

# spierdzieć

potocznie: spierdzieć się - zanieczyścić powietrze gazami trawiennymi

SJP.pl

# spierdzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. odczasownikowy od|spierdzielać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespierdzielanie n., spierdzielenie n.

czas. spierdzielać ndk., spierdzielić dk.

Wiktionary

# spierścieniać

dawniej: skręcać, zwijać

SJP.pl

# spierścienić

dawniej: skręcić, zwinąć

SJP.pl

# spierwiastkować

obliczyć pierwiastek danej liczby

SJP.pl

# spierzchać

o skórze, wargach itp.: stawać się szorstkim

SJP.pl

# spierzchnięty

o skórze: szorstki, chropowaty; spierzchły

SJP.pl

# spierzchły

o skórze: szorstki, chropowaty; spierzchnięty

SJP.pl

# spieścić

1. nadać głosowi pieszczotliwe brzmienie;
2. użyć słowa w formie zdrobniałej, pieszczotliwej;
3. dawniej: rozpieścić

SJP.pl

# spieszczać

1. nadawać głosowi pieszczotliwe brzmienie;
2. używać słów w formie zdrobniałej, pieszczotliwej;
3. dawniej: rozpieszczać

SJP.pl

# spieszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spieszczać.

Wiktionary

# spieszczenie

1. nadać głosowi pieszczotliwe brzmienie;
2. użyć słowa w formie zdrobniałej, pieszczotliwej;
3. dawniej: rozpieścić

SJP.pl

Spieszczenie – wyraz nadający pieszczotliwą formę wypowiedzi oraz określający stosunek osoby mówiącej do przedmiotu/osoby nazywanej. W funkcji spieszczeń bywają używane często zdrobnienia. Istnieją jednak także osobne formacje hipokrystyczne tworzone za pomocą specjalnych sufiksów przy znacznych zwykle modyfikacjach podstawy słowotwórczej.

Wikipedia

# spieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|śpieszyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: śpʹi ̯ešẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. śpieszyć

Wiktionary

# spiesznie

przysłówek

(1.1) z pośpiechem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Śpiesznie wsiedliśmy do taksówki.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. spiesznie, śpieszno, spieszno

czas. śpieszyć

rzecz. spieszność ż.

Wiktionary

# spieszniej

stopień wyższy od przysłówków: spiesznie, spieszno

SJP.pl

# spieszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spieszny

SJP.pl

# śpiesznik

śpiesznik rysień - gatunek pająka z rodziny śpiesznikowatych

SJP.pl

# śpiesznikowate

o cechach śpiesznikowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

Śpiesznikowate (Oxyopidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothela. Śpieszniktowate to pająki drapieżne, które żyją na roślinach, kwiatach i krzewach. Co najmniej jeden gatunek wykazuje zachowania społeczne. W Polsce występuje jeden gatunek – śpiesznik rysień (Oxyopes ramosus).

Wikipedia

# śpiesznikowaty

o cechach śpiesznikowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

# spieszno

przysłówek

(1.1) z wielką chęcią, z pośpiechem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W pierwszą niedzielę po Wniebowzięciu Górnoślązaczkom spieszno do Piekar.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spieszność ż.

przym. spieszny

przysł. spiesznie, śpiesznie

Wiktionary

# spieszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spieszne; cecha tych, którzy są spieszni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośpiech m., spieszenie n., pospieszenie n., przyspieszenie n., przyspieszanie n., pospieszny mrz.

czas. śpieszyć, spieszyć ndk., pospieszyć dk., przyspieszyć dk., przyspieszać ndk.

przym. spieszny, pospieszny

przysł. spiesznie, pospiesznie, śpiesznie, spieszno

Wiktionary

# spieszny

szybki, prędki, pospieszny; śpieszny

SJP.pl

# spieszyć

uczynić kogoś pieszym

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. zdążać dokądś szybko

(1.2) książk. zabierać się do czegoś tak szybko, jak to możliwe, ochoczo

czasownik zwrotny niedokonany śpieszyć się

(2.1) robić coś szybko, chcieć z czymś zdążyć

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Śpieszyła się z przygotowaniem kolacji, żeby zdążyć przed jego przyjściem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɕpʲjɛʃɨt͡ɕ, AS: śpʹi ̯ešyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośpiech m., spieszność ż., spieszenie n., śpieszenie n., pospieszanie n., pośpieszanie n., pośpieszenie n., pospieszenie n., pospieszny mrz.

czas. spieszyć ndk., pośpieszać ndk., pospieszać ndk., pośpieszyć dk., pospieszyć dk.

przym. śpieszny, spieszny, pospieszny, pośpieszny

przysł. śpiesznie, spiesznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spieszyć

(1.2) spieszyć

(2.1) spieszyć się

Wiktionary

# spieszyn

Spieszyn – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk.

W 1921 roku wieś liczyła 38 domów i 227 mieszkańców, w tym 172 katolików i 51 prawosławnych oraz 4 wyznania mojżeszowego. wszyscy mieszkańcy zadeklarowali polską przynależność narodową.

Wikipedia

# spietrać

przestraszyć się

SJP.pl

# spietrasić

czasownik

(1.1) gw-pl|Kresy. postąpić źle, przeskrobać coś

Wiktionary

# spiętrzenie

1. ułożyć coś jedno na drugim, coraz wyżej;
2. spowodować podniesienie się poziomu płynu w jakimś zbiorniku

SJP.pl

# spiętrzeniowy

dotyczący spiętrzenia

SJP.pl

# spiętrzyć

1. ułożyć coś jedno na drugim, coraz wyżej;
2. spowodować podniesienie się poziomu płynu w jakimś zbiorniku

SJP.pl

# spięty

połączyć jakieś rzeczy, dwie części czegoś za pomocą klamerki, szpilki, itp.

SJP.pl

Hubert Dobaczewski, ps. Spięty (ur. 1974) – polski kompozytor, wokalista, autor tekstów i gitarzysta znany z działalności w zespołach Lao Che i Koli. Prowadzi również solową działalność artystyczną. Z wykształcenia magister ekonomii.

Wikipedia

# śpiew

1. efekt pracy strun głosowych podczas procesu śpiewania;
2. melodyjne dźwięki wydawane przez niektóre ptaki; śpiewy;
3. potocznie:
a) nauka śpiewu jako przedmiot w szkole;
b) lekcja tego języka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;

(1.2) przyjemne dla ucha dźwięki wydawane przez niektóre ptaki

Wiktionary

Śpiew – czynność polegająca na artystycznym operowaniu głosem podczas wykonywania utworu muzycznego; rodzaj działalności artystycznej człowieka, najstarszy typ wykonawstwa muzycznego.

Dyscyplina naukowo-artystyczna zajmująca się nauczaniem śpiewu i szkoleniem głosu nosi nazwę – wokalistyka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od tygodnia chodzę na lekcje śpiewu i myślę, że to jest to.

(1.1) Oczywiście były też wspólne śpiewy i tańce.

(1.2) Każdego ranka budzi mnie śpiew ptaków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɕpʲjɛf, AS: śpʹi ̯ef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiewniczek mrz., śpiewactwo n., zaśpiewacz mos., śpiewak m., śpiewaczka ż., śpiewanie n., zaśpiewanie n., wyśpiewywanie n., wyśpiewanie n., podśpiewywanie n., śpiewka ż., śpiewnik m., przyśpiewka ż., śpiewność ż.

czas. śpiewać ndk., zaśpiewać dk., wyśpiewywać ndk., wyśpiewać dk., podśpiewywać ndk.

przym. śpiewny, śpiewaczy

przysł. śpiewająco, śpiewnie

Wiktionary

# śpiewać

używać strun głosowych celem wyprodukowania dźwięków nazywanych śpiewem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaśpiewać)

(1.1) muz. wykonywać melodię głosem

(1.2) przen. pot. zdradzać podczas przesłuchania tajemnice

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy Piotr zaczął śpiewać, część osób opuściło salę.

(1.2) „Och, na pewno będzie śpiewał!” – powiedział kat rozgrzewając kleszcze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɕpʲjɛvat͡ɕ, AS: śpʹi ̯evać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiew m., zaśpiew m., śpiewanie n., śpiewak m., śpiewaczka ż., śpiewnik m., śpiewniczek m., przyśpiewka ż., śpiewka ż., śpiewność ż.

czas. zaśpiewać dk., odśpiewać dk., podśpiewywać ndk., pośpiewywać ndk., wyśpiewać dk., dośpiewać dk./ndk.

przym. śpiewny, śpiewaczy

ims. śpiewająco, śpiewający

przysł. śpiewnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wokalizować

(1.2) sypać

Wiktionary

# śpiewacki

dotyczący śpiewaka

SJP.pl

# śpiewactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) działalność chórów i ich związków

(1.2) ogół śpiewaków

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. śpiewać ndk., zaśpiewać dk.

przym. śpiewaczy

rzecz. śpiew mrz., śpiewaczka ż., śpiewak mos., śpiewnik mrz.

Wiktionary

# śpiewaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od śpiewak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiewak m.

Wiktionary

# śpiewaczka

→ śpiewak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: śpiewak

Wiktionary

Śpiew – czynność polegająca na artystycznym operowaniu głosem podczas wykonywania utworu muzycznego; rodzaj działalności artystycznej człowieka, najstarszy typ wykonawstwa muzycznego.

Dyscyplina naukowo-artystyczna zajmująca się nauczaniem śpiewu i szkoleniem głosu nosi nazwę – wokalistyka.

Wikipedia

#### Patrz:

śpiewak

#### Wymowa:

IPA: ɕpʲjɛˈvat͡ʃka, AS: śpʹi ̯evačka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiewnik mrz., śpiewka ż., śpiewanie n., śpiew m.

:: fm. śpiewak m.

czas. zaśpiewać, piać, śpiewać ndk.

przym. śpiewaczy

Wiktionary

# śpiewaczy

przymiotnik od: śpiewak

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze śpiewactwem, dotyczący śpiewactwa

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do śpiewaków

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. śpiewać ndk., zaśpiewać dk.

rzecz. śpiewność ż., śpiewnik mrz., śpiew mrz., śpiewactwo n., śpiewaczka ż., śpiewak mos.

Wiktionary

# śpiewające

jeden z rzędów ptaków grzebieniowych

SJP.pl

Śpiewające (Oscines) – podrząd ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes) obejmujący około 4900 gatunków. Mają specyficzną budowę podniebienia i krtani z wieloma mięśniami głosowymi (tzw. syrinks), umożliwiającą im wydawanie głosów godowych, tworzących zróżnicowany i wyszukany ptasi śpiew. Mają także szczególną budowę stóp. Uważa się, że ptaki śpiewające wyewoluowały około 50 mln lat temu na kontynencie Gondwany.

Wikipedia

# śpiewający

o cechach śpiewających

SJP.pl

# śpiewak

drozd śpiewak; ptak z rodziny drozdów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ptak śpiewający

Wiktionary

- śpiewak (wokalista lub wokalistka) – artysta wykonujący utwory muzyczne posługując się głosem, najczęściej z towarzyszeniem akompaniamentu muzycznego
- Śpiewak – miesięcznik muzyczny
- drozd śpiewak – gatunek ptaka z rodziny drozdowatych

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɕpʲjɛvak, AS: śpʹi ̯evak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiewność ż., śpiewnik m., śpiewka ż., śpiewanie n., śpiew m., zaśpiewanie n., zaśpiew m., wyśpiewanie n., pianie n., śpiewanka ż.

:: fż. śpiewaczka ż.

czas. śpiewać ndk., zaśpiewać dk., wyśpiewać dk., piać ndk.

przym. śpiewaczy, śpiewny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wokalista

Wiktionary

# śpiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o ludziach: wykonywanie melodii głosem

(1.2) o ptakach, wielorybach: wydawanie dźwięków przypominających melodię

(1.3) pot. wydawanie tajemnic

(1.4) pot. biegłe udzielanie odpowiedzi w czasie egzaminu ustnego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɕpʲjɛˈvãɲɛ, AS: śpʹi ̯evãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zaśpiewanie n., wyśpiewanie n., śpiew m., śpiewak m., śpiewaczka ż., śpiewka ż., śpiewnik mrz., śpiewność ż.

czas. śpiewać ndk., zaśpiewać dk., wyśpiewać dk.

przym. śpiewny

przysł. śpiewnie, śpiewająco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) sypanie, wkopywanie, wydawanie

Wiktionary

# śpiewanka

prosta piosenka

SJP.pl

# śpiewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prosta piosenka

(1.2) przen. rzecz ciągle powtarzana

(1.3) białystok. próba chóru cerkiewnego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Znam tę jej śpiewkę o tym, że nie ma pieniędzy. Ciekawe tylko skąd ma na takie ciuchy.

(1.3) Halina na pierwszą śpiewkę przyszła z koleżanką, wtedy już chórzystką, obecną matuszką Barbarą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɕpʲjɛfka, AS: śpʹi ̯efka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiew m., śpiewak m., śpiewaczka ż., śpiewanie n.

przym. śpiewny

przysł. śpiewnie

czas. śpiewać

Wiktionary

# śpiewniczek

zdrobnienie od: śpiewnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: śpiewnik

(1.2) mały śpiewnik

Wiktionary

Śpiewnik – publikacja w formie książki lub zeszytu, która zawiera nuty i teksty pieśni lub piosenek. Współcześnie śpiewniki są również dostępne jako publikacje elektroniczne, aplikacje mobilne oraz strony internetowe.

Ze względu na rodzaj zamieszczonych pieśni można wyróżnić różne typy śpiewników: m.in. szkolne, narodowe, kościelne oraz ludowe. Śpiewniki zawierające pieśni religijne lub śpiewy liturgiczne nazywane są kancjonałami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Kompakt, kaseta i śpiewniczek osiągnęły w licytacji jedenastokrotne przebicie ceny wywoławczej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiew mrz., śpiewnik mrz.

czas. śpiewać

Wiktionary

# śpiewniej

stopień wyższy od przysłówków: śpiewnie, śpiewno

SJP.pl

# śpiewniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: śpiewny

SJP.pl

# śpiewnik

zbiór tekstów i nut piosenek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książka, książeczka lub zeszyt z tekstami, czasem też nutami, piosenek

Wiktionary

Śpiewnik – publikacja w formie książki lub zeszytu, która zawiera nuty i teksty pieśni lub piosenek. Współcześnie śpiewniki są również dostępne jako publikacje elektroniczne, aplikacje mobilne oraz strony internetowe.

Ze względu na rodzaj zamieszczonych pieśni można wyróżnić różne typy śpiewników: m.in. szkolne, narodowe, kościelne oraz ludowe. Śpiewniki zawierające pieśni religijne lub śpiewy liturgiczne nazywane są kancjonałami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zawsze w góry zabieram swój stary, harcerski śpiewnik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɕpʲjɛvʲɲik, AS: śpʹi ̯evʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiew m., śpiewanie n., śpiewak m., śpiewaczka ż., przyśpiewka ż., zaśpiew m.

:: zdrobn. śpiewniczek m.

czas. śpiewać, zaśpiewać, podśpiewywać, wyśpiewać, odśpiewać, przyśpiewywać, prześpiewać

przym. śpiewny, śpiewaczy, śpiewnikowy

przysł. śpiewnie, śpiewająco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. piosennik

Wiktionary

# śpiewność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co śpiewne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiew m., śpiewanie n., zaśpiewanie n., podśpiewywanie n., śpiewak m., śpiewaczka ż., śpiewnik m., wyśpiewywanie n., wyśpiewanie n., zaśpiew m.

czas. śpiewać ndk., zaśpiewać dk., podśpiewywać ndk., wyśpiewywać ndk., wyśpiewać dk.

przym. śpiewny, śpiewaczy

przysł. śpiewnie

Wiktionary

# śpiewny

przypominający śpiew, np. śpiewny język, śpiewna wymowa

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) podobny do śpiewu

(1.2) chętny do śpiewu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uwielbiam hiszpańszczyznę za jej śpiewne brzmienie.

(1.2) […] niech jej słowik śpiewny / Zazdrości głosu, a synogarlica / Wiernością zrówna…

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiewak mzw./mos., śpiew m., śpiewność ż.

czas. śpiewać ndk.

przysł. śpiewnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) melodyjny

Wiktionary

# śpiewogra

forma teatralna, łącząca elementy opery buffo i komedii, w której fragmenty wokalne występują obok mówionych; singspiel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. zwykle żartobliwy utwór sceniczny, w którym dominujący tekst mówiony przeplatany jest piosenkami

Wiktionary

Singspiel (niem. Singspiel, pol. komedio-opera lub śpiewogra) – utwór sceniczny oparty na tekście mówionym ze wstawkami muzycznymi, głównie pieśniami zwrotkowymi, prostymi ariami i nieskomplikowanymi partiami zespołowymi. Gatunek rozwinął się w Niemczech pod wpływem angielskiej opery balladowej i francuskiego wodewilu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɕpʲjɛˈvɔɡra, AS: śpʹi ̯evogra

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) singspiel, wodewil, melofarsa

Wiktionary

# śpiewy

1. efekt pracy strun głosowych podczas procesu śpiewania;
2. melodyjne dźwięki wydawane przez niektóre ptaki; śpiewy;
3. potocznie:
a) nauka śpiewu jako przedmiot w szkole;
b) lekcja tego języka

SJP.pl

# śpiewywać

potocznie: śpiewać wielokrotnie, co jakiś czas

SJP.pl

# śpiglówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Śpiglówka (niem.: Spiegelowken, 1938–1945 Spiegelswalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Reszel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# spigot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. dwustronna śruba, niekiedy o różnych gwintacyh i pełniąca rolę adaptera

Wiktionary

# spijać

1. upijać wierzchnią część płynu;
2. upajać kogoś alkoholem

SJP.pl

# spijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spijać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. picie n., pijus mos.

Wiktionary

# spik

komunikator internetowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pot. wydzielina z nosa o charakterze kataru

(1.2) przest. senność

(1.3) rzad. biol. szpik

Wiktionary

Spik – porzucony komunikator internetowy Wirtualnej Polski, następca wpkontaktu.

Głównym sponsorem prac nad rozwojem programu była Telekomunikacja Polska S.A. Program Spik przestał być rozwijany 24 kwietnia 2009 r. Pomimo to w następnym roku nadal zaliczany był do najpopularniejszych komunikatorów w kraju, dlatego też programiści Wirtualnej Polski nadal utrzymywali funkcjonalność programu, udostępniając odpowiednie poprawki, a ostatnia wersja programu wydana została w dniu 31 lipca 2012 r. 24 maja 2013 r. użytkownicy programu, poprzez komunikat nadany przez operatora systemu oraz nadany na oficjalnej stronie, otrzymali informację o zaprzestaniu rozwoju oraz wsparcia Spika. Komunikator wraz z serwerem zostały wyłączone 24 czerwca 2013 r.. Rolę komunikatora Wirtualnej Polski przejęło od tego czasu Gadu-Gadu, z którym portal nawiązał współpracę.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɕpʲik, AS: śpʹik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gil

(1.3) war. szpik

Wiktionary

# spike

Osoby o imieniu bądź nazwisku Spike

- Spike Lee – reżyser
- Spike Jonze – reżyser
- Spike Robinson – muzyk jazzowy

Inne:

- Spike – wydawca gier komputerowych
- Spike – pies z serialu animowanego Spike i Tyke
- Spike – pies z serialu animowanego Pełzaki
- Spike – smok z serialu animowanego My Little Pony: Przyjaźń to magia
- Spike – wampir z serialu Buffy: Postrach wampirów
- Spike – papierosy
- Spike – pocisk rakietowy Rafael Spike
- Spike – album muzyczny zespołu Puffy AmiYumi

Wikipedia

# spiker

speaker;
1. osoba zapowiadająca poszczególne pozycje programu w radiu lub telewizji, odczytująca przygotowane teksty lub w inny podobny sposób pracująca głosem;
2. przewodniczący izby niższej parlamentu w krajach anglosaskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zapowiadająca programy w radio lub telewizji lub czytająca przygotowane teksty

Wiktionary

Spiker lub speaker:

- spiker (speaker) – prezenter
- spiker (speaker) – przewodniczący parlamentu:
  - Spiker Izby Gmin Wielkiej Brytanii
  - Spiker Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych
  - określenie przewodniczącego parlamentu w j. rosyjskim (спикер), ukraińskim (спікер) i białoruskim (спікер, сьпікер)

  Wikipedia

  #### Przykłady

  składnia.

  kolokacje.

  synonimy.

  (1.1) prezenter

  antonimy.

  hiperonimy.

  hiponimy.

  holonimy.

  meronimy.

  pokrewne.

  rzecz. spicz m.

  :: fż. spikerka ż.

  przym. spikerski

  frazeologia.

  etymologia.

  (1.1) etym|ang|speaker.

  uwagi.

  tłumaczenia.

  * angielski: (1.1) speaker

  * baskijski: (1.1) esatari

  * bułgarski: (1.1) спикер m.

  * czeski: (1.1) hlasatel m., speaker

  * duński: (1.1) oplæser w., speaker w.

  * esperanto: (1.1) parolisto

  * hiszpański: (1.1) locutor m.

  * kaszubski: (1.1) spiker m., zapòwiôdôcz m.

  * węgierski: (1.1) bemondó

  źródła.

  == spiker (język kaszubski.) ==

  wymowa.

  znaczenia.

  rzeczownik, rodzaj męski

  (1.1) spiker

  odmiana.

  przykłady.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈspʲikɛr, AS: spʹiker

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. spicz m.

  :: fż. spikerka ż.

  przym. spikerski

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) prezenter

  Wiktionary

# spikerka

speakerka;
1. pracowniczka radia lub TV odczytująca teksty, zapowiadająca program; osoba wygłaszająca komentarz w filmie, podająca informację przez megafon itp.
2. pot. zajęcie spikera
3. środ. pomieszczenie, w którym pracuje spiker

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zapowiadająca programy w radio lub telewizji albo czytająca przygotowane teksty

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. spicz m.

:: fm. spiker m.

przym. spikerski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|spiker.

* francuski: (1.1) speakerine ż.

* hiszpański: (1.1) locutora ż., presentadora ż.

* nowogrecki: (1.1) παρουσιάστρια ż., εκφωνήτρια ż.

* słoweński: (1.1) spikerka ż.

źródła.

== spikerka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spikerka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲiˈkɛrka, AS: spʹikerka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spicz m.

:: fm. spiker m.

przym. spikerski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. spicz m.

:: fm. spiker m.

przym. spikerski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|spiker.

* francuski: (1.1) speakerine ż.

* hiszpański: (1.1) locutora ż., presentadora ż.

* nowogrecki: (1.1) παρουσιάστρια ż., εκφωνήτρια ż.

* słoweński: (1.1) spikerka ż.

źródła.

== spikerka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spikerka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# spikerować

wykonywać zawód spikera

SJP.pl

# spikerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z spikerem, dotyczący spikera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spiker mos., spikerka ż., spicz mrz.

Wiktionary

# spikerstwo

1. zajęcie spikera;
2. stanowisko spikera - przewodniczącego izby niższej parlamentu w krajach anglosaskich

SJP.pl

# spiknąć

1. doprowadzić do spotkania kogoś z kimś;
2. spiknąć się - sprzymierzyć się z kimś przeciwko komuś; spąchnąć się

SJP.pl

# spikować

skierować samolot pionowo w dół

SJP.pl

# spikselizować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselować, zapikselować, zapikselizować, wypikselować, wypikselizować

SJP.pl

# spikselować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselizować, zapikselować, zapikselizować, wypikselować, wypikselizować

SJP.pl

# spilit

magmowa skała

SJP.pl

Spilit – wylewna (bazalt) lub żyłowa (diabaz) skała magmowa tworząca się podczas erupcji podmorskich. Skała jest produktem podmorskiego wulkanizmu, poddanym transformacji poprzez procesy pneumatolizy lub procesy hydrotermalne w środowisku wody morskiej. Występuje razem z keratofirem. W jej skład wchodzą przede wszystkim minerały wtórne, to jest albit (może być jedynym składnikiem), oraz znacznie rzadziej skaleń potasowy, chloryt, aktynolit, serpentyn, epidot i kalcyt; ziarna tego ostatniego nadają minerałowi zielonkawy odcień. Pochodzenie spilitu do dzisiaj pozostaje przedmiotem kontrowersji.

Wikipedia

# spilśniać

1. wiązać włókna wełniane lub sierść w zwartą masę przez działanie wody i temperatury; folować, foluszować;
2. zgęścić włókna masy papierniczej na drgającym sicie papiernicy;
3. spilśniać się:
a) o włóknach i tkaninach wełnianych: stawać się zbitym; folować się;
b) o masie papierniczej: gęstnieć na sicie papiernicy

SJP.pl

# spin

właściwy dla danej cząstki (np. elektronu, atomu) moment pędu, związany z jej obrotem wokół własnej osi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. własny moment pędu cząstki;

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|spina.

Wiktionary

- spin (w fizyce) – własny moment pędu (moment) danej cząstki w układzie, w którym cząstka spoczywa,
- spin (w public relations/socjotechnice) – pejoratywne określenie mocno zniekształconego portretu rzeczywistości.
- spin (w jeździectwie) – element jazdy w stylu western
- Spin – amerykański magazyn muzyczny, ISSN 0886-3032
- Spin – powieść z gatunku fantastyki naukowej autorstwa Roberta Charlsa Wilsona

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bozony mają spin całkowity.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲĩn, AS: spʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spinowy

Wiktionary

# spina

łączyć ze sobą (klamrą, spinaczem, mostem itp.)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. młodz. nagłe zdenerwowanie

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: spinać

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) spinka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. spinka ż., spinanie n., spięcie n.

czas. spinać ndk., spiąć dk.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) jitters

* włoski: (1.1) agitazione ż., nervosismo m.

źródła.

== spina (język farerski.) ==

wymowa.

IPA|ˈspiːna.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. nasienie, sperma

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲĩna, AS: spʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spinka ż., spinanie n., spięcie n.

czas. spinać ndk., spiąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spinka

Wiktionary

# spinać

łączyć ze sobą (klamrą, spinaczem, mostem itp.)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spiąć)

(1.1) łączyć za pomocą spinacza, klamerki

(1.2) związywać coś, zaciskać, obkręcając sznurem, rzemieniem

(1.3) łączyć dwa miejsca ze sobą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spinanie n., spinacz mrz., spięcie n., spinka ż., spineczka ż., upinanie n., upięcie n., spina ż.

czas. zapinać, spiąć ndk., upinać ndk., upiąć dk., piąć ndk.

Wiktionary

# spinacz

pracownik kolei zajmujący się spinaniem wagonów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biur. wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

(1.2) gw-pl|Łódź. wsuwana spinka do włosów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kolej. pracownik kolei zajmujący się spinaniem wagonów

Wiktionary

Spinacz, spinacz biurowy – kawałek odpowiednio wygiętego drutu, służący zwykle do utrzymywania razem pliku kartek papieru. Spinacze mogą być również plastikowe, jednak podatne są na złamania i nie mają takiej elastyczności, jak druciane.

Spinacze można rozróżniać pod względem wielkości (istnieją zarówno małe – ok. 2 cm oraz duże – nawet do 18 cm) oraz kolorów (istnieją również mieszane).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Odczekałam na lotnisku swoje i dostałam prawdziwą wizę za jedyne 60 dolarów, przyczepioną do paszportu spinaczami biurowymi.

(1.2) Aby fryzura trzymała się, fryzjerka musiała użyć aż czterdziestu spinaczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnat͡ʃ, AS: spʹĩnač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spineczka ż., spinka ż., spinanie n.

czas. spinać ndk., spiąć dk., upiąć ndk., upinać ndk.

przym. spięty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spinacz biurowy

(1.2) neutr. wsuwka; gw-pl|Poznań|szpanga.

Wiktionary

# spinaker

trójkątny żagiel na jachtach sportowych

SJP.pl

Spinaker (ang. spinnaker, czasami mylony z lataczem) – duży wypukły żagiel stosowany na statkach (głównie sportowych) o ożaglowaniu skośnym.

Nazwa pochodzi prawdopodobnie od nazwy jachtu "Sphinx", na którym zastosowano ten żagiel po raz pierwszy.

Wikipedia

# spinakerbom

Spinakerbom (spi-bom) – ruchome drzewce służące do mocowania nawietrznego rogu halsowego spinakera. Podczas żeglugi bez spinakera demontowany i przechowywany na pokładzie. Spinakerbom jest utrzymywany w płaszczyźnie pionowej przez topenantę, która służy do jego unoszenia, oraz przez obciągacz spinakerbomu, który służy do jego opuszczania.

Wikipedia

# spinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spinać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spinać ndk.

rzecz. spinka ż., spinacz mos./mrz.

Wiktionary

# spineczka

zdrobnienie od: spinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: spinka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spinka ż., spinanie n., spięcie n., spinacz m.

czas. spinać ndk., spiąć dk.

Wiktionary

# spinel

minerał, podwójny, izomorficzny tlenek metali dwuwartościowych i trójwartościowych; również grupa tych minerałów o zbliżonym składzie chemicznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. minerał zawierający tlenki metali, występujący w wielu barwnych odmianach;

(1.2) jubil. kamień szlachetny z oszlifowanego spinelu (1.1)

Wiktionary

Spinel (spinel właściwy) – minerał z gromady tlenków, zaliczany do grupy spineli. Należy do grupy minerałów rzadkich. Pod względem chemicznym jest to podwójny tlenek magnezu i glinu.

Nazwany w 1779 roku przez Jeana Demeste od łacińskiego spinella = „mały cierń”, nawiązując do jego ostrych ośmiościennych kryształów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Spinel może mieć wiele różnych barw, lecz najbardziej popularny jest spinel czerwony, przez wiele lat uznawany za rubin.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnɛl, AS: spʹĩnel

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spinelowy

Wiktionary

# spinelowy

przymiotnik od: spinel

SJP.pl

# spingować

środowiskowo: ustalić adres IP danego urządzenia; zapingować

SJP.pl

# spining

spinning; w rybactwie:
1. rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spinner, spinningówka;
2. metoda połowu ryb za pomocą wędki ze sztuczną przynętą na końcu żyłki, polegająca na energicznym wyrzucaniu żyłki na dużą odległość i powolnym zwijaniu jej na kołowrotek

SJP.pl

Spinning – metoda sportowego i amatorskiego połowu ryb przy użyciu wędki, kołowrotka i sztucznej przynęty polegająca na naprzemiennym zarzucaniu jej i ściąganiu za pomocą wędziska i kołowrotka. Wędkarz może wykonywać także wabiące ruchy wędziskiem tak, aby ruch przynęty jak najbardziej przypominał ruch chorej, lub rannej ryby. Metoda spinningowa służy przede wszystkim do połowu ryb drapieżnych (sandaczy, szczupaków, okoni, sumów itd.). Niektórzy wędkarze wyspecjalizowali się też w łowieniu na spinning ryb, które zazwyczaj odżywiają się pokarmem roślinnym i bezkręgowcami (białorybu), np. wzdręg, kleni, jazi.

Wikipedia

# spiningować

łowić ryby poprzez energiczne wyrzucanie żyłki na dużą odległość i powolne zwijanie jej na kołowrotek; spinningować

SJP.pl

# spiningowy

związany ze spiningiem; spinningowy

SJP.pl

# spinka

drobny przedmiot do spinania czegoś, np. bielizny, włosów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) często zdobiony przedmiot do spinania czegoś, np. włosów, krawata, kołnierzyka lub mankietu

(1.2) posp. slang. spinanie się, napięcie, nerwowość

Wiktionary

- spinka – inaczej: oczep (w budownictwie)
- spinka (Rickenella) – rodzaj grzybów
- spinka – inaczej spinacz biurowy
- codzienny użytek:
  - żabka (spinka zaciskowa ze sprężynką) – kilka znaczeń
  - spinki do mankietów – spinka do spinania mankietu rękawa koszuli
  - spinka do krawata lub muszki
  - spinka do włosów

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Panowie, po co ta spinka? Za dużo kasy zainwestowaliście, czy jak?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnka, AS: spʹĩnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spinacz mrz., spinanie n., spięcie n., spineczka ż., upinanie n., upięcie n., spina ż.

czas. spinać ndk., spiąć ndk., upinać ndk., upiąć dk., piąć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) napięcie, nerwowość, stres

Wiktionary

# spinkarz

w dawnej Polsce: rzemieślnik wyrabiający spinki, broszki, sprzączki z metalu

SJP.pl

# spinner

w rybactwie: rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spining, spinning, spinningówka

SJP.pl

# spinning

[czytaj: spining]
1. rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spining, spinner, spinningówka;
2. metoda połowu ryb za pomocą wędki ze sztuczną przynętą na końcu żyłki; spining;
3. grupowa jazda na rowerach stacjonarnych w rytm głośnej muzyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. metoda wędkowania polegająca na ustawicznym rzucaniu i wybieraniu sztucznej przynęty;

(1.2) ryb. wędka do spinningu (1.1)

(1.3) sport. trening na stacjonarnym rowerze

Wiktionary

Spinning – metoda sportowego i amatorskiego połowu ryb przy użyciu wędki, kołowrotka i sztucznej przynęty polegająca na naprzemiennym zarzucaniu jej i ściąganiu za pomocą wędziska i kołowrotka. Wędkarz może wykonywać także wabiące ruchy wędziskiem tak, aby ruch przynęty jak najbardziej przypominał ruch chorej, lub rannej ryby. Metoda spinningowa służy przede wszystkim do połowu ryb drapieżnych (sandaczy, szczupaków, okoni, sumów itd.). Niektórzy wędkarze wyspecjalizowali się też w łowieniu na spinning ryb, które zazwyczaj odżywiają się pokarmem roślinnym i bezkręgowcami (białorybu), np. wzdręg, kleni, jazi.

Wikipedia

# spinningista

wędkarz łowiący ryby na spinning; spinningowiec

SJP.pl

# spinningistka

→ spinningista

SJP.pl

#### Patrz:

spinningista

# spinningować

[czytaj: spiningować] łowić ryby poprzez energiczne wyrzucanie żyłki na dużą odległość i powolne zwijanie jej na kołowrotek; spiningować

SJP.pl

# spinningowiec

wędkarz łowiący ryby na spinning; spinningista

SJP.pl

# spinningówka

w rybactwie: rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spining, spinning, spinner

SJP.pl

# spinningowy

przymiotnik od: spinning; spiningowy

SJP.pl

# spinor

obiekt geometryczny w przestrzeni liniowej będący uogólnieniem tensora

SJP.pl

Spinor – obiekt geometryczny o specyficznych własnościach transformacyjnych. Spinory transformują się względem reprezentacji spinorowej (ułamkowej) grupy przekształceń.

Wikipedia

# spinorowy

przymiotnik od: spinor

SJP.pl

# spinowy

dotyczący momentu pędu

SJP.pl

# spinoza

Baruch Spinoza, Benedictus Despinoza, Benedictus d’Espinoza (ur. 24 listopada 1632 w Amsterdamie, zm. 21 lutego 1677 w Hadze) – filozof niderlandzki pochodzenia portugalsko-żydowskiego, konkretniej sefardyjskiego; z zawodu rzemieślnik optyczny. Zajmował się metafizyką, filozofią umysłu, filozofią religii, etyką i filozofią polityki.

Wikipedia

# spinozaur

rodzaj dużego dinozaura gadziomiednicznego z podrzędu teropodów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Spinosaurus|ref=tak., rodzaj dinozaura gadziomiedniczego z rodziny Spinosauridae;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju spinozaur (1.1)

Wiktionary

Spinozaur (Spinosaurus – „kolczasty jaszczur”) – rodzaj teropoda z rodziny spinozaurów (Spinosauridae) żyjącego na obecnych terenach Afryki Północnej od albu do cenomanu, od około 107 do 94,5 mln lat temu. Pierwsze skamieniałości spinozaura zostały odkryte w Egipcie w 1910 roku i opisane przez niemieckiego paleontologa Ernsta Stromera. Okaz ten został zniszczony podczas II wojny światowej, jednak w 2004 roku znaleziono kolejną czaszkę dorosłego osobnika, a w 2015 roku opisano skamieniałości osobnika niedojrzałego, w tym wiele kości szkieletu pozaczaszkowego. Nie jest jasne, czy rodzaj Spinosaurus jest reprezentowany przez jeden czy dwa gatunki. Najlepiej poznanym gatunkiem jest S. aegyptiacus z Egiptu, a szczątki być może należące do przedstawicieli drugiego gatunku, S. maroccanus, odnaleziono w Maroku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Charakterystyczną cechą spinozaura są wysokie wyrostki kolczyste kręgosłupa.

Wiktionary

# spinozauroid

przedstawiciel nadrodziny dinozaurów z podrzędu teropodów; megalozauroid

SJP.pl

# spinozauroidy

nadrodzina dinozaurów z podrzędu teropodów; megalozauroidy

SJP.pl

Megalozauroidy (Megalosauroidea); synonim: spinozauroidy (Spinosauroidea) – nadrodzina dinozaurów z grupy teropodów.

Pierwotnie nadrodzina była nazywana Spinosauroidea (Stromer, 1915). Należą do niej duże teropody, zgrupowane w 2 rodziny: megalozaurów (Megalosauridae) i spinozaurów (Spinosauridae).

Wikipedia

# spinozaury

rodzaj dużego dinozaura gadziomiednicznego z podrzędu teropodów

SJP.pl

Spinozaury (Spinosauridae) – rodzina dużych teropodów z grupy tetanurów (Tetanurae).

Budowa ich szczęk i zębów pozwala sądzić, że ich głównym pożywieniem były ryby, chociaż mogły polować też na inne dinozaury. Wartość izotopu tlenu δ18Op zawartego w zębach Spinosauridae odpowiada obecnej u współwystępujących z nimi żółwi i krokodylomorfów, jest jednak niższa niż u innych teropodów, co dowodzi, że spinozaurydy prowadziły ziemnowodny tryb życia, a nie jedynie polowały w wodzie. Wartości izotopu tlenu w zębach Spinosaurus z Maroka i Tunezji nie są tak wyraźne jak u innych przedstawicieli Spinosauridae, co sugeruje, że spinozaur prowadził bardziej oportunistyczny tryb życia i mógł występować zarówno w siedliskach lądowych, jak i wodnych.

Wikipedia

# spinozjański

taki jak u Spinozy, charakterystyczny dla Spinozy; spinozowski

SJP.pl

# spinozowski

taki jak u Spinozy, charakterystyczny dla Spinozy; spinozjański

SJP.pl

# spintaryskop

przyrząd do obserwacji i liczenia cząstek alfa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. techn. przyrząd używany dawniej do obserwacji pojedynczych emisji cząstek alfa przez materiał radioaktywny, składający się z ekranu pokrytego fluorescencyjną substancją oraz soczewki powiększającej;

Wiktionary

Spintaryskop - przyrząd składający się z ekranu fluorescencyjnego i soczewek, służący do obserwacji i liczenia promieni alfa. Najprostsza postać licznika scyntylacyjnego.

Na ekranie pokrytym siarczkiem cynku obserwuje się pod mikroskopem i liczy błyski wywołane przez poszczególne cząstki alfa, które wysyłane są przez badany preparat alfa-promieniotwórczy.

Za pomocą spintaryskopu można badać tylko preparaty bardzo słabo aktywne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przeminiemy wszyscy, którzy dostrzegamy dziś scyntylacje, znikną nasi następcy i następcy naszych następców, przejdą stulecia, zanim wyczerpie się odrobina radu umieszczona na końcu igły spintaryskopu, zanim z łona swego przestanie wyrzucać helowe pociski.

Wiktionary

# spintronika

dziedzina wykorzystująca własności spinu elektronów w elektronice

SJP.pl

Spintronika (elektronika spinowa, magnetronika) jest odmianą elektroniki. Podczas gdy w tradycyjnych układach scalonych nośnikiem informacji są zmiany w przepływie prądu, w spintronice brany jest pod uwagę również spin elektronu.

W konwencjonalnych układach elektronicznych elementem aktywnym (czynnym) jest na ogół ładunek elektronu, chociaż w niektórych przypadkach spin elektronu odgrywa pewną rolę jako źródło ferromagnetyzmu, to jednak rola ta jest drugorzędna. Spintronika stwarza nowe perspektywy pojawienia się możliwości konstrukcji elementów elektronicznych z zaplanowaną strukturą spinową (np. tzw. komputerów kwantowych).

Wikipedia

# śpioch

człowiek lubiący długo spać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek lubiący dużo, długo spać

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. grudka wydzielin z oka, zbierająca się w jego rogu podczas snu

(2.2) śpiochy zob. śpioszki.

Wiktionary

- Śpioch – film
- Śpioch – komiks

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z niego jest prawdziwy śpioch.

(2.1) Masz śpiocha w prawym oku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɕpʲjɔx, AS: śpʹi ̯oχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpiący mos., zdrobn. śpioszek

czas. spać

ims. śpiący

przym. śpiący

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) ropa

Wiktionary

# śpiochać

potocznie: spać; kimać, lulać, spaciać, spaćkać

SJP.pl

# śpiochy

dziecięce ubranie do spania; śpioszki

SJP.pl

# śpionek

nazwisko

SJP.pl

# spionizować

w medycynie: spowodować przybranie pozycji pionowej

SJP.pl

# spionować

uczynić pionowym, doprowadzić do pozycji pionowej; wypionować

SJP.pl

# spiorunować

1. bardzo zaskoczyć;
2. gniewnie skrytykować

SJP.pl

# śpioszek

zdrobnienie od: śpioch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. śpioch

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śpioch mzw./mos.

Wiktionary

# śpioszka

zdrobnienie od: śpioch

SJP.pl

# śpioszki

dziecięce ubranie do spania; śpiochy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, liczba mnoga

(1.1) jednoczęściowa pidżama dla małych dzieci

(1.2) zachnięta wydzielina gromadząca się w kącikach oczu podczas snu

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) plural|śpioszek.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród śpioszków największym wzięciem cieszą się te rozpinane w kroku. Występują praktycznie we wszystkich odcieniach i kolorach.

(1.1) W świecie niemowląt nie ma polityki, sporu, konfliktu interesów. Tu królują śpioszki, pieluszki oraz misie – nabyte, rzecz jasna, za becikowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

śpiochy war. lm.

czas. spać

Wiktionary

# spira

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;

Wiktionary

Spira (niem. Speyer) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat. Jedno z najstarszych miast Niemiec, na początku swojego istnienia nosiło nazwę Civitas Nemetum.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Katedra w Spirze jest kościołem grobowym dynastii salickiej i dlatego jest znana jako katedra cesarska.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spirski

Wiktionary

# spiracić

potocznie: nielegalnie skopiować lub ściągnąć z internetu np. film, grę, utwór muzyczny

SJP.pl

# spirala

1. krzywa okrążająca rozbieżnie (lub zbieżnie) jakiś punkt;
2. przedmiot w kształcie takiej krzywej;
3. figura w akrobacji lotniczej;
4. środek antykoncepcyjny dla kobiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego

(1.2) coś podobnego do spirali (1.1)

(1.3) hydraul. urządzenie do udrażniania kanalizacji w formie długiej, stalowej sprężyny z korbą

(1.4) elektr. opornik zwinięty w helisę w którym zachodzi przemiana energii elektrycznej w ciepło

(1.5) sytuacja ciągłego, niebezpiecznego wzrost np. przemocy, zbrojeń

(1.6) lotn. figura wyższego pilotażu, która polega na ruchu samolotu po linii śrubowej ze stopniowym zmniejszaniem wysokości;

(1.7) pot. domaciczna wkładka antykoncepcyjna

(1.8) sport. element łyżwiarstwa figurowego, w którym zawodnik jedzie na jednej nodze, z drugą wysoko uniesioną;

Wiktionary

- spirala (matematyka) – w matematyce grupa krzywych
  - spirala Archimedesa
  - spirala Cornu, Eulera, klotoida
  - spirala paraboliczna Fermata
  - spirala hiperboliczna
  - spirala logarytmiczna
- Spirala – album grupy muzycznej Apteka
- spirala – figura akrobacji lotniczej
- spirala domaciczna – zob. wkładka domaciczna
- Spirala Ulama – graficzna metoda przedstawiania liczb pierwszych
- filmy:
  - Spirala (film 1978) – film Krzysztofa Zanussiego z 1978 roku
  - Spirala (film 1998) – (jap. らせん, ang. Rasen), sequel filmu The Ring: Krąg w reżyserii Jôji Iida, na podstawie powieści Kōjiego Suzuki
  - Spirala (film 2000) − japoński horror w reżyserii Higuchinsky
- Spirala (serial telewizyjny) − francuski serial dramatyczny, emitowany od 2005 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Skręć drut w spiralę.

(1.5) Studentka nie potrafiła wydostać się ze spirali długów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲiˈrala, AS: spʹirala

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. spiralka ż.

przym. spiralny

przysł. spiralnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) żmijka

(1.5) eskalacja

Wiktionary

# spiralka

zdrobnienie od: spirala

SJP.pl

# spiralnie

przysłówek

(1.1) tworząc kształt spirali

(1.2) odbywając się po spirali

(1.3) charakteryzując się ciągłym wzrostem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wejście zdobiły spiralnie skręcone kolumienki.

(1.2) Iskry z ogniska spiralnie wirowały ku gwiaździstemu niebu.

(1.3) Koszty przygotowania zawodów spiralnie rosną od około 50 lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spirala ż.

przym. spiralny

Wiktionary

# spiralny

przymiotnik

(1.1) taki, który ma kształt spirali

(1.2) pot. taki, który ma kształt korkociągu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲiˈralnɨ, AS: spʹiralny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spirala ż., spiralka ż., spirulina ż.

przysł. spiralnie

Wiktionary

# spiralowy

→ spirala; spiralny

SJP.pl

# spiramycyna

antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym i bakteriobójczym, stosowany w bakteryjnych i wirusowych zakażeniach dróg oddechowych

SJP.pl

Spiramycyna, rowamycyna – antybiotyk z grupy makrolidów stosowany m.in. w leczeniu toksoplazmozy i listeriozy, działający bakteriostatycznie lub bakteriobójczo. Wszystkie antybiotyki należące do tej grupy blokują syntezę białka. Spiramycyna może wykazywać oporność krzyżową z erytromycyną.Spiramycyna powinna być stosowana tylko w zakażeniach bakteryjnych o przebiegu uzasadniającym podanie tego preparatu.

Wikipedia

# spiran

rodzaj związku organicznego o budowie dwupierścieniowej, którego pierścienie połączone są za pomocą tylko jednego atomu węgla

SJP.pl

Spirany – grupa związków organicznych, których cząsteczki zawierają dwa pierścienie o wspólnym atomie węgla i leżą w płaszczyznach do siebie prostopadłych. Podstawione pochodne spiranów mogą wykazywać chiralność. Przykładami mogą być: spiro[3.3]heptan, spiro[2.4]heptan, spirobihydantoina, spiropentan.

Wikipedia

# spirant

spółgłoska szczelinowa, np. polskie: F, S, Z, Ż, H

SJP.pl

Spółgłoski szczelinowe (spółgłoski trące, frykatywne) powstają, gdy narządy mowy w czasie artykulacji tworzą dostatecznie wąską szczelinę, by powstał szum, tarcie. Brzmienie/barwę spółgłosek szczelinowych determinuje ponadto kształt i pozycja ust oraz języka.

Wikipedia

# spirantyczny

→ spirant

SJP.pl

#### Patrz:

spirant

# spirantyzacja

W językoznawstwie: przechodzenie spółgłosek zwartych w szczelinowe, np. [t] do [s]

SJP.pl

Spirantyzacja – proces fonetyczny zmieniający spółgłoski zwarte w szczelinowe.

Wikipedia

# spiratować

potocznie: podrobić produkty objęte prawem autorskim

SJP.pl

# spiratron

mikrofalowa lampa wzmacniająca, w której zachodzi oddziaływanie między falą elektromagnetyczną rozchodzącą się wzdłuż linii opóźniającej a wiązką elektronową o kształcie cylindra

SJP.pl

# spirea

tawuła; krzew z rodziny różowatych

SJP.pl

# spiritoso

określenie wykonawcze: z werwą, z ożywieniem

SJP.pl

# spiritual

[czytaj: spiRIczuel] gatunek muzyczny bliski gospelowi, obejmujący pieśni religijne wywodzące się ze śpiewów Murzynów z południa USA

SJP.pl

# spirituals

[czytaj: spiriczuelz] pieśni religijne Murzynów amerykańskich, będące inspiracją dla twórców jazzu; negro spirituals

SJP.pl

- negro spirituals – pieśni tworzone przez czarnoskórych niewolników w USA
- white spirituals – także White Gospel, rodzaj pieśni
- Spirituals and Gospel Singers – polska grupa wokalna
- Spirituals Singers Band – polska grupa wokalna
- Christmas Spirituals – album Odetty Holmes
- Songs, Stories & Spirituals – album Johna Patitucciego
- Spirituals – album Davida Murraya z 1988 roku
- Sings Spirituals – album B.B. Kinga z 1960 roku
- Favorite Spirituals – album The Ames Brothers z 1952 roku

Wikipedia

# spirochet

typ bakterii o podłużnych, silnie skręconych kształtach; krętek

SJP.pl

# spirograf

1. przyrząd do kreślenia spiral i skomplikowanych krzywych matematycznych;
2. przyrząd do mierzenia objętości oddechowej płuc

SJP.pl

- Spirograf urządzenie do kreślenia spiral
- Spirograf przyrząd (zbiornik o zmiennej pojemności) do pomiarów objętości oddechowej płuc oraz do sporządzania odpowiedniego wykresu (spirogramu), istotnego dla diagnostyki schorzeń dróg oddechowych.

Wikipedia

# spirografia

badanie objętości oddechowej płuc

SJP.pl

# spirograficzny

→ spirografia

SJP.pl

#### Patrz:

spirografia

# spirogram

graficzna prezentacja wyniku pomiaru objętości oddechowej płuc (spirografii)

SJP.pl

Spirogram - graficzna prezentacja wyniku pomiaru spirometrycznego (spirometria). Wyniki badania urządzeniem, zwanym spirografem (w uproszczeniu, potocznie mówi się o spirometrze), zapisywane są zazwyczaj na papierze, często w postaci odpowiedniego wykresu i wartości liczbowych odpowiadających najważniejszym parametrom oddechowym badanej osoby.

Wikipedia

# spirol

potocznie: spirytus; spiryt

SJP.pl

# spirometr

urządzenie używane do pomiaru objętości płuc

SJP.pl

Spirometr (dawniej także oddechomierz) – urządzenie pomiarowe służące do badania pojemności płuc. Rejestruje objętość i prędkość powietrza wdychanego i wydychanego.

Wikipedia

# spirometria

badanie określające wydolność oddechową

SJP.pl

Spirometria – badanie czynnościowe układu oddechowego, podczas którego mierzy się objętości i pojemności płuc oraz przepływy powietrza znajdującego się w płucach i oskrzelach w różnych fazach cyklu oddechowego. Badanie wykonuje się przy pomocy urządzenia zwanego spirometrem. Spirometria jest wykonywana w celu rozpoznawania oraz kontroli przebiegu i efektów leczenia chorób układu oddechowego, między innymi astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

Wikipedia

# spironolakton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek odwadniający, oszczędzający potas, z grupy antagonistów aldosteronu;

Wiktionary

Spironolakton (łac. spironolactonum) – organiczny związek chemiczny, syntetyczny steroid, konkurencyjny antagonista aldosteronu w kanaliku dalszym nefronu. Należy do diuretyków oszczędzających potas. Blokery receptora aldosteronowego, takie jak spironolakton i eplerenon, pozwalają zmniejszyć stężenie aldosteronu we krwi i ograniczyć niekorzystne działania aldosteronu u chorych z nadciśnieniem i nadmiernie aktywowanym układem RAA.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja ciocia, która przebyła w tamtym roku zawał serca, przyjmuje spironolakton z powodu niewydolności serca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspʲirɔ̃nɔˈlaktɔ̃n, AS: spʹirõnolaktõn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazwy handlowe: Spironol, Verospiron

Wiktionary

# spirski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Spirą, dotyczący Spiry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Spira ż.

Wiktionary

# spirt

potocznie: spirytus; spiryt

SJP.pl

# spirula

nieduży mięczak z mórz strefy zwrotnikowej i podzwrotnikowej

SJP.pl

Spirula (Spirula spirula) – szeroko rozprzestrzeniony gatunek dziesięciornicy, jedyny współcześnie żyjący przedstawiciel rzędu Spirulida i rodziny spirulowatych (Spirulidae).

Wikipedia

# spirulina

1. rodzaj sinic z rzędu trzęsidłowców;
2. handlowa nazwa sinic z rzędu drgalnicowców, stosowanych jako suplement diety

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. spoż. preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;

Wiktionary

- Spirulina Turpin ex Gomont, 1893 – rodzaj sinic z rzędu trzęsidłowców,
- Spirulina Pompeckj 1912 – podrząd dziesięciornic z rzędu Spirulida,
- spirulina – suplement diety stosowany w dietetyce oraz jako dodatek paszowy w akwarystyce.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. spirala ż., spiralka ż.

przym. spiralny, spirulinowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) spirulina

* białoruski: (1.1) спіруліна ż.

* duński: (1.1) spirulina w.

* esperanto: (1.1) spirulino

* francuski: (1.1) spiruline ż.

* hiszpański: (1.1) spirulina ż., espirulina ż.

* kataloński: (1.1) spirulina ż.

* niderlandzki: (1.1) spirulina ż.

* niemiecki: (1.1) Spirulina ż.

* nowogrecki: (1.1) σπιρουλίνα ż.

* rosyjski: (1.1) спирулина ż.

* turecki: (1.1) spirulina

* ukraiński: (1.1) спіруліна ż.

źródła.

== spirulina (język angielski.) ==

thumb|spirulina (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) farm. spoż. spirulina

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspʲiruˈlʲĩna, AS: spʹirulʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spirala ż., spiralka ż.

przym. spiralny, spirulinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. spirala ż., spiralka ż.

przym. spiralny, spirulinowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) spirulina

* białoruski: (1.1) спіруліна ż.

* duński: (1.1) spirulina w.

* esperanto: (1.1) spirulino

* francuski: (1.1) spiruline ż.

* hiszpański: (1.1) spirulina ż., espirulina ż.

* kataloński: (1.1) spirulina ż.

* niderlandzki: (1.1) spirulina ż.

* niemiecki: (1.1) Spirulina ż.

* nowogrecki: (1.1) σπιρουλίνα ż.

* rosyjski: (1.1) спирулина ż.

* turecki: (1.1) spirulina

* ukraiński: (1.1) спіруліна ż.

źródła.

== spirulina (język angielski.) ==

thumb|spirulina (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) farm. spoż. spirulina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# spirulinowy

→ spirulina

SJP.pl

#### Patrz:

spirulina

# spirydion

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Spirydon, Spirydion – imię męskie pochodzenia greckiego, wywodzące się od słowa spyridos — "koszyczek". Patronem tego imienia jest św. Spirydon z Tremituntu, biskup (IV wiek).

Spirydon imieniny obchodzi 12 grudnia.

Znane osoby noszące imię Spirydon:

- Spirydion Koiszewski, dowódca 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich, dowódca sił NSZ w Powstaniu Warszawskim
- Spiro T. Agnew, republikański polityk amerykański, 39. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych w latach 1969–1973
- Spiridon Marinatos, grecki archeolog
- Spirydion Ostaszewski, polski hipolog, pisarz, pierwowzór Podbipięty z powieści Ogniem i mieczem
- Spirydion Albański, polski piłkarz grający na pozycji bramkarza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas igrzysk Spirydionowi udało się zagrać w meczu z Norwegią.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Spirydon

Wiktionary

# spirylla

drobnoustrój mający kształt luźno skręconej spirali; spiryllum, śrubowiec

SJP.pl

# spiryllum

drobnoustrój mający kształt luźno skręconej spirali; spirylla, śrubowiec

SJP.pl

# spiryt

potocznie: spirytus; spirt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. spirytus

Wiktionary

# spirytualia

napoje alkoholowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spoż. napoje alkoholowe

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Napoje, w tym spirytualia, nabędziesz w sąsiedniej, czynnej całą dobę, budce.

(1.1) Zresztą od pewnego czasu w tym chłodniejącym powietrzu snuł się delikatny zapaszek spirytualiów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spirytus m.

Wiktionary

# spirytualista

zwolennik spirytualizmu - kierunku filozoficznego

SJP.pl

- spirytualizm – kierunek filozoficzny
- spirytualizm – ruch religijny

Wikipedia

# spirytualistka

→ spirytualista

SJP.pl

#### Patrz:

spirytualista

# spirytualistyczny

→ spirytualizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany ze spirytualizmem, dotyczący spirytualizmu

Wiktionary

#### Patrz:

spirytualizm

#### Wymowa:

IPA: ˌspʲirɨtuwalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: spʹirytuu̯alʹistyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spirytualizm m., spirytualista m., spirytualistka ż.

przysł. spirytualistycznie

Wiktionary

# spirytualium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. napój alkoholowy

Wiktionary

# spirytualizm

pogląd filozoficzny, metafizyczny; postulowanie istnienia jedynie substancji duchowych

SJP.pl

- spirytualizm – kierunek filozoficzny
- spirytualizm – ruch religijny

Wikipedia

# spirytualny

1. duchowy, niematerialny;
2. dawniej: odnoszący się do alkoholu; spirytusowy

SJP.pl

# spirytuał

członek odłamu zakonu franciszkanów

SJP.pl

# spirytuałowie

członek odłamu zakonu franciszkanów

SJP.pl

# spirytus

popularna nazwa wysokoprocentowego (głównie 95-procentowego) wodnego roztworu alkoholu etylowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. chem. wysokoprocentowy roztwór wodny alkoholu etylowego;

Wiktionary

Spirytus – stężony roztwór etanolu w wodzie. W zależności od składu wyróżnia się:

- Etanol i jego roztwory:
  - spirytus surowy
  - spirytus rektyfikowany
  - spirytus bezwodny (alkohol absolutny)
  - spirytus skażony (denaturat)

- Preparaty farmaceutyczne oparte na spirytusie:
  - spirytus salicylowy – roztwór kwasu salicylowego
  - spirytus mydlany – roztwór mydła potasowego
  - spirytus mrówczany – roztwór kwasu mrówkowego

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spʲiˈrɨtus, AS: spʹirytus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spirytualia nmos.

:: zdrobn. spirytusik mrz.

przym. spirytusowy

Wiktionary

# spirytusik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od spirytus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pięćdziesiątka to nie spirytus, lecz tylko mały spirytusik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spirytus m.

Wiktionary

# spirytusowo-wiśniowy

1. o smaku spirytusu i wiśni;
2. zrobiony na podstawie spirytusu i wiśni

SJP.pl

# spirytusowy

przymiotnik od: spirytus

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z spirytusem, dotyczący spirytusu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spirytus mrz.

Wiktionary

# spirytysta

zwolennik, wyznawca spirytyzmu

SJP.pl

Spirytyzm – doktryna stworzona w połowie XIX wieku przez francuskiego naukowca Hipolita Rivaila (pod pseudonimem Allan Kardec), głosząca istnienie w każdym człowieku „czynnika myślącego”, który po śmierci odłącza się od ciała fizycznego i wciela przez reinkarnację w kolejne istoty. Zmarli, a jeszcze nie reinkarnowani ludzie mogą się porozumiewać z żywymi bezpośrednio, albo za pośrednictwem specjalnie uzdolnionych w tym kierunku osób (medium).

Wikipedia

# spirytystka

kobieta zajmująca się spirytyzmem

SJP.pl

# spirytystyczny

→ spirytyzm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z spirytyzmem, dotyczący spirytyzmu

Wiktionary

#### Patrz:

spirytyzm

#### Powiązane:

rzecz. spirytyzm mrz., spirytysta mos., spirytystka ż.

Wiktionary

# spirytyzm

1. kult duchów będący etapem w rozwoju religii;
2. pogląd uznający istnienie duchów i dusz zmarłych oraz możliwość obcowania z nimi, najczęściej przy pomocy mediów

SJP.pl

Spirytyzm – doktryna stworzona w połowie XIX wieku przez francuskiego naukowca Hipolita Rivaila (pod pseudonimem Allan Kardec), głosząca istnienie w każdym człowieku „czynnika myślącego”, który po śmierci odłącza się od ciała fizycznego i wciela przez reinkarnację w kolejne istoty. Zmarli, a jeszcze nie reinkarnowani ludzie mogą się porozumiewać z żywymi bezpośrednio, albo za pośrednictwem specjalnie uzdolnionych w tym kierunku osób (medium).

Wikipedia

# spis

1. rejestr, lista, wykaz;
2. sporządzanie rejestru; spisywanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lista, zawierająca wyliczenie czegoś, zbiór czegoś

(1.2) sporządzanie wykazu, listy, rejestru; spisywanie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲis, AS: spʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spisywanie n., spisanie n., pisanina ż.

czas. spisywać ndk., spisać dk.

przym. spisowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lista, wykaz, rejestr, zestawienie, katalog, ewidencja, indeks, katalog

Wiktionary

# spisa

broń drzewcowa piechoty, używana przeciwko kawalerii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. długa kłująca broń drzewcowa o małym grocie, używana przez pieszych i konnych Kozaków w XVI–XIX wieku, odmiana europejskiej piki;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pułki płynęły za pułkami, konni Zaporożcy zbrojni w długie spisy, pieszy lud z samopałami i fale chłopstwa zbrojnego w kosy, cepy i widły.

(1.1) Do miasta (…) wjeżdżali kozacy na koniach. Ogromni, ciency w pasie, w czapach o czerwonych denkach, ze spisami w kulbace.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲisa, AS: spʹisa

Wiktionary

# spisać

1. sporządzić listę
2. przepisać, ściągnąć od kogoś
3. ułożyć tekst pisany ze wspomnień, materiałów
4. spisać się - sprawdzić się, odznaczyć się, zachować się w sposób zasługujący na pochwałę (w użyciu ironicznym - na naganę)

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spisywać)

(1.1) dokonany od|spisywać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dokument został spisany w średniowieczu, ok. 1250 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲisat͡ɕ, AS: spʹisać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spis m., spisanie n., spisywanie n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary

# spisak

nazwisko

SJP.pl

# spisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spisać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spisać dk.

rzecz. spis m., spisywanie n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary

# spisek

tajne i nielegalne porozumienie między spiskowcami; sprzysiężenie; zmowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

Wiktionary

- spisek – tajne porozumienie grupy osób dla osiągnięcia jakiegoś celu

- Spisek – powieść historyczna Władysława Lecha Terleckiego
- Spisek – polski zespół wokalno-instrumentalny założony w 1976
- Spisek – amerykański film sensacyjny z 1993 roku
- Spisek – czesko-kanadyjski dramat s-f z 1996 roku
- Spisek – amerykański film sensacyjny z 1997 roku
- Spisek – amerykańska komedia kryminalna z 2002 roku
- Spisek – amerykański dramat historyczny z 2010 roku
- Spisek – belgijsko-francusko-niemiecki film sensacyjny z 2011 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wykryto spisek służący obaleniu władzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʲisɛk, AS: spʹisek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spiskowiec m., spiskowanie n., pisanina ż.

czas. spiskować

przym. spiskowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) knowanie, sprzysiężenie, zmowa; daw. komplot

Wiktionary

# spisewnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. notatnik, zeszyt

Wiktionary

# spiski

przymiotnik od: Spisz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Spiszem, dotyczący Spisza, pochodzący ze Spisza

forma rzeczownika.

(2.1) M. B. W. lm. od spisek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Spisz m., Spiszak m., Spiszanka ż.

Wiktionary

# spiskolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się rozpatrywaniem wydarzeń pod względem ich rzekomej zależności od spisków wpływowych grup, zwłaszcza w ujęciu pseudohistorycznym lub pseudonaukowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) No cóż — dla spiskologa każde wydarzenie w dziejach jest przez kogoś zaplanowane i opłacone.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spiskologia ż.

przym. spiskologiczny

przysł. spiskologicznie

Wiktionary

# spiskologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skłonność do rozpatrywania wydarzeń pod względem ich rzekomej zależności od spisków wpływowych grup, zwłaszcza w ujęciu pseudohistorycznym lub pseudonaukowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obecnie w spiskologii panuje tendencja unifikacyjna — traktowanie wszystkich tych grup łącznie, jako jedno gigantyczne konsorcjum zła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spiskolog m.

przym. spiskologiczny

przysł. spiskologicznie

Wiktionary

# spiskować

czasownik

(1.1) knuć, planować spisek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciągle ktoś spiskuje, a rząd sparaliżowany jest stałą groźbą przewrotu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spisek m., spiskowiec m., spiskowanie n., pisanina ż.

przym. spiskowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) knować

Wiktionary

# spiskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spiskować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spiskować

rzecz. spisek m., spiskowiec m., pisanina ż.

przym. spiskowy

Wiktionary

# spiskowiec

1. osoba zamieszana w spisek - tajne porozumienie w celu osiągnięcia jakiegoś celu;
2. członek tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działacz konspiracyjny, konspirant, konspirator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik spisku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Car nakaże wyrżnąć wszystkich wileńskich spiskowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spisek m., spiskowanie n., pisanina ż.

czas. spiskować ndk.

przym. spiskowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konspirator

Wiktionary

# spiskowy

przymiotnik od: spisek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy spiskowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stąd funkcjonować tu mogły jedynie tajne organizacje spiskowe, najczęściej o krótkotrwałym żywocie, tropione przez policję.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spisek m., spiskowiec m., spiskowanie n., pisanina ż.

czas. spiskować

Wiktionary

# spisowy

przymiotnik od: spis

SJP.pl

# spisywać

1. sporządzać listę
2. przepisywać, ściągać od kogoś
3. układać tekst pisany ze wspomnień, materiałów
4. spisywać się - sprawdzać się, odznaczać się, zachowywać się w sposób zasługujący na pochwałę (w użyciu ironicznym - na naganę)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spisać)

(1.1) sporządzać zapiski lub listę

(1.2) odpisywać od innej osoby w czasie testu

(1.3) odtwarzać w formie pisanej jakąś historię ze wspomnień i źródeł materialnych

(1.4) wprowadzać kogoś do policyjnego rejestru

czasownik zwrotny spisywać się

(2.1) zachowywać się w sposób godny pochwały

(2.2) iron. zachowywać się w sposób godny nagany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaczęto spisywać postulaty i jednocześnie podjęto decyzję pozostania na górze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: spʹisyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spis m., spisywanie n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) notować, rejestrować, robić notatki

(1.2) przepisywać, ściągać

(1.3) dokumentować, opisywać

Wiktionary

# spisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spisywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespisywanie n., spisanie n., spis m., spisywacz m., pisanie n., pisanina ż.

czas. spisywać ndk., spisać dk.

Wiktionary

# spisz

1. sporządzić listę
2. przepisać, ściągnąć od kogoś
3. ułożyć tekst pisany ze wspomnień, materiałów
4. spisać się - sprawdzić się, odznaczyć się, zachować się w sposób zasługujący na pochwałę (w użyciu ironicznym - na naganę)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) etn. geogr. region etnograficzny na południu Polski i w środkowej Słowacji;

Wiktionary

Spisz (łac. Scepusium, słow. Spiš, niem. Zips, węg. Szepes) – region historyczny, położony w Centralnych i Wewnętrznych Karpatach Zachodnich, w dorzeczu górnego Popradu, górnego Hornadu oraz w części dorzecza Dunajca (na wschód od Białki). Na północnym zachodzie Spisz sąsiaduje z Podhalem, na północy z ziemią sądecką, na wschodzie z Szaryszem, na południu z Abovem i Gemerem, na południowym zachodzie z Liptowem (zobacz: Regiony Słowacji).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najstarsze ślady człowieka na Spiszu pochodzą z paleolitu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spiski

Wiktionary

# spiszak

mieszkaniec Spiszu (krainy historycznej w Polsce i Słowacji)

SJP.pl

# spiszanka

mieszkanka Spiszu (krainy historycznej w Polsce i Słowacji)

SJP.pl

# spitalać

młodzieżowo: uciekać; zmykać, zwiewać, wiać, spieprzać

SJP.pl

# spitalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spitalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespitalanie n.

czas. spitalać ndk.

Wiktionary

# spitfire

[czytaj: SPITfajer] samolot typu Spitfire

SJP.pl

- Supermarine Spitfire – brytyjski myśliwiec z okresu II wojny światowej
- HMCS „Spitfire” – australijski okręt wojenny
- JSL Spitfire – współczesny brytyjski pistolet samopowtarzalny
- HMS „Spitfire” – trzy brytyjskie okręty o nazwie Spitfire
- USS „Spitfire” – cztery okręty amerykańskie o nazwie Spitfire
- Triumph Spitfire – samochód brytyjski
- Spitfire Aerodrome – lotnisko w Pedricktown w stanie New Jersey, w Stanach Zjednoczonych
- „Spitfire” – singel zespołu Prodigy
- Spitfire – album Portera Robinsona
- The Spitfire Collection – album grupy Testament
- Duron – jedno z jąder procesorów Duron
- Spitfire Records – wytwórnia płytowa
- Spitfire – rosyjski zespół muzyczny

Wikipedia

# spitolić

w gwarze uczniowskiej:
1. zepsuć, uszkodzić, pogorszyć; spartaczyć, spartolić;
2. uciec, umknąć

SJP.pl

# spitsbergen

[czytaj: Szpicbergen, Spicbergen albo Szpidzbergen] największa wyspa norweska w archipelagu Svalbard; Szpicberg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Arktycznym, na północ od Norwegii;

(1.2) geogr. przest. archipelag na Oceanie Arktycznym, na północ od Norwegii;

Wiktionary

Spitsbergen – największa wyspa Norwegii, położona w archipelagu Svalbard, na Morzu Arktycznym. Powierzchnia ok. 39 tys. km², górzysta (do 1717 m n.p.m.), w dużej mierze pokryta lodowcami. Odkryta w 1596 roku przez Willema Barentsa. Populacja wyspy szacowana jest na około 2,5 tys. mieszkańców. Występuje tam rozwinięte rybołówstwo, kiedyś wielorybnictwo. Największe miejscowości to Longyearbyen, Pyramiden oraz Barentsburg, z których dwie ostatnie to radzieckie jeszcze osady górnicze. Na wyspie znajduje się Polska Stacja Polarna Hornsund.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wydawcy mapy oznaczyli Górę Kopernika na Spitsbergenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ʃpʲid͡zˈbɛrɡɛ̃n, AS: špʹiʒbergẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spitsbergeński, szpicbergeński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. spitsbergeński, szpicbergeński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) Шпицберген m.

* fiński: (1.1) Huippuvuoret

* koreański: (1.1) 스핏스베르겐 섬

* szwedzki: (1.1) Spetsbergen

* włoski: (1.1) Spitsbergen ż.

źródła.

== Spitsbergen (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Spitsbergen

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# spitsbergeński

przymiotnik od: Spitsbergen (największa wyspa norweska); szpicberski, szpicbergeński

SJP.pl

# spity

pijany

SJP.pl

# śpiwór

worek do spania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) turyst. worek do spania;

Wiktionary

Śpiwór („worek do spania”) – rodzaj kołdry turystycznej, która w połączeniu z karimatą oraz namiotem służy za przenośne i łatwe w przygotowaniu miejsce do spania. Wyglądem przypomina nieco zwiniętą w rękaw kołdrę, która po bokach zamykana jest najczęściej na zamek błyskawiczny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pokrowiec na śpiwór dziwnym trafem znalazł się obok psiej budy.

(1.1) Tę noc spędzę w śpiworze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɕpʲivur, AS: śpʹivur

Wiktionary

#### Powiązane:

zdrobn. śpiworek mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żart. pierdziworek

Wiktionary

# śpiychać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spieszyć

Wiktionary

# spiż

1. stop miedzi, cyny i cynku, często z dodatkiem np. ołowiu, używany do wyrobu części maszyn, odlewania dzwonów oraz w rzemiośle artystycznym;
2. przedmiot z takiego stopu, np. dzwon, armata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem;

(1.2) wyrób ze spiżu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spʲiʃ, AS: spʹiš

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spiżowy

Wiktionary

# spiżarenka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielka spiżarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spiżarnia ż., spiżarka ż.

Wiktionary

# spiżarka

śpiżarnia, spiżarnia;
1. pomieszczenie domowe na produkty spożywcze;
2. przenośnie: zapasy żywności zgromadzone w domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie przykuchenne do przechowywania żywności

(1.2) szafka na żywność

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tylko wezmę mleko ze spiżarki.

(1.2) Drzwiczki od spiżarki zastałam otwarte.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spiżarnia ż., spiżarenka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spiżarnia

Wiktionary

# spiżarnia

śpiżarnia, spiżarka;
1. pomieszczenie domowe na produkty spożywcze;
2. przenośnie: zapasy żywności zgromadzone w domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

(1.2) przen. zapasy domowe

Wiktionary

Spiżarnia – pomieszczenie, w którym przechowuje się żywność i potrawy do spożycia. Do przechowywania żywności służą półki lub regały, a do ochrony przed szkodnikami skrzynki, kosze, kamionki do owoców i warzyw. W spiżarniach przechowuje się np. smalec i masło, zakonserwowane przetwory, mięso i mleko, soki owocowe, jajka, chleb, wysuszone grzyby i inne produkty. Wcześniej w komorach wędzono produkty do codziennego spożytku, wieszano je prawie przy suficie pomieszczenia. Wędzono np. szynkę, kiełbasę, boczek lub dziczyznę. Nie bez powodu wieszano mięso tak wysoko, po pierwsze chciano, żeby kiełbasa i szynka zachowały się w dobrym stanie, po drugie utrudniało to dostęp szkodnikom takim, jak myszy i szczury.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spiżarnia zapełniona jest jedzeniem po brzegi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲiˈʒarʲɲa, AS: spʹižarʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spiżarniany

rzecz. spiżarka ż., spiżarenka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) piwnica, komórka, magazyn; gw-pl|Śląsk Cieszyński|szpajska.

Wiktionary

# spiżarnianka

zadarlica spiżarnianka - mały motyl z rodziny omacnic, którego gąsienice żerują w magazynach spożywczych

SJP.pl

# spiżarniany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze spiżarnią, dotyczący spiżarni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spiżarnia ż.

Wiktionary

# spiżarniowy

→ spiżarnia; spiżarniany

SJP.pl

# spizela

rodzaj ptaków z rodziny pasówek

SJP.pl

# spizgać

młodzieżowo: spizgać się - spić się, upić się; nachlać się, narąbać się, nawalić się, zapruć się

SJP.pl

# spizgany

przymiotnik jakościowy

(1.1) wulg. slang. odurzony narkotykami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pizganie n., spizganie n.

czas. pizgać ndk., spizgać się dk.

Wiktionary

# spiżówka

błyszczka spiżówka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

SJP.pl

# spiżowy

przymiotnik od: spiż

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony ze spiżu, zawierający spiż

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany ze spiżem, odnoszący się do spiżu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miasto wystawiło mu spiżowy monument.

(2.1) Spotkali się na rogu Sienkiewicza i Spiżowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spiż mrz.

Wiktionary

# spiłować

czasownik przechodni dokonany (ndk. spiłowywać)

(1.1) przytępić ostre krawędzie za pomocą pilnika

(1.2) ściąć lub obrobić za pomocą piły

(1.3) poznań. wytrzymać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʲiˈwɔvat͡ɕ, AS: spʹiu̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. piła ż., piłka ż., spiłowanie n., spiłowywanie n.

czas. piłować ndk., spiłowywać ndk.

Wiktionary

# spiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spiłować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspʲiwɔˈvãɲɛ, AS: spʹiu̯ovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spiłować

Wiktionary

# spk

skrótowiec

(1.1) = Stowarzyszenie Polskich Kombatantów;

(1.2) = Stowarzyszenie Pomocy Królikom;

(1.3) = Suwalski Park Krajobrazowy;

(1.4) = Stowarzyszenie Prawa Konkurencji

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== SPK (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = Státní plánovací komise

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== SPK (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = Státní plánovací komise

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# splagiatować

przywłaszczyć sobie cudzy utwór lub jego część; splagiować

SJP.pl

# splagiować

przestarzale: przywłaszczyć sobie cudzy utwór lub jego część; splagiatować

SJP.pl

# splajn

w matematyce: funkcja sklejana

SJP.pl

Funkcja sklejana, splajn (ang. spline) – rzeczywista funkcja gładka, dla której istnieje rodzina podprzedziałów dziedziny o tej własności, że funkcja ta jest wielomianem na każdym z tych przedziałów

Wikipedia

# splajtować

potocznie: stać się niewypłacalnym; zbankrutować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) pot. o firmie, przedsiębiorstwie, zakładzie: upaść, zbankrutować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pracowałem w kilku miejscach, w każdym kolejnym było bardziej żałośnie niż w poprzednim. Zarobki rzędu 700 zł., banda buraków, którzy na każdym kroku patrzyli jakby tu pokazać swoją wyższość nad innymi. Gdy się już do tego dziadostwa przyzwyczaiłem, firma splajtowała i to był koniec. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: splajˈtɔvat͡ɕ, AS: splai ̯tovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. plajtować ndk.

rzecz. splajtowanie n., plajta

Wiktionary

# splajtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|splajtować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsplajtɔˈvãɲɛ, AS: splai ̯tovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. splajtować

Wiktionary

# splamić

1. zabrudzić
2. zhańbić

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. plamić)

(1.1) dokonany odamić.

czasownik zwrotny dokonany splamić się (ndk. plamić się)

(2.1) dokonany odamić się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. plama ż.

Wiktionary

# splanchnologia

nauka o narządach jamy brzusznej i klatki piersiowej

SJP.pl

Splanchnologia (gr. splanchnon – wnętrzności, logos – słowo, nauka) – nauka o trzewiach, dział anatomii zajmujący się opisem i budową organów wewnętrznych układu pokarmowego, oddechowego i moczowo-płciowego.

Wikipedia

# splasować

w siatkówce: skierować piłkę w locie opadającym w kierunku zamierzonego miejsca

SJP.pl

# splatać

czasownik

(1.1) łączyć ze sobą nitki, włókna albo sznurki, przekładając według pewnego wzoru

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsplatat͡ɕ, AS: splatać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. splot m., splatanie n., splecenie n.

czas. spleść, pleść, zaplatać, zapleść, wyplatać, wypleść, upleść

przym. splotowy

Wiktionary

# splątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|splątać.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. niesplątanie n., plątanina ż.

czas. splątać ndk.

Wiktionary

# splatanka

plecionka

SJP.pl

# splątek

stadium pokolenia płciowego mszaków, rozwijające się zwykle z zarodnika; protonema

SJP.pl

Splątek, protonema – twór charakterystyczny dla mszaków stanowiący młodocianą fazę rozwoju gametofitu. Wyrasta z haploidalnego (mającego pojedynczy zespół chromosomów) zarodnika, ewentualnie w wyniku apogamii z części gametofitu oddzielonej od rośliny macierzystej.

Wikipedia

# splatynować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) środ. grykomp. zdobyć platynowyatynowe trofeum – nagrodę za wykonanie wszystkich zadań w grze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aby splatynować Ragnarok wymagane jest odczytanie inskrypcji wyrytych w kamieniu, odnalezienie zwojów oraz skradzionych skarbów.

Wiktionary

# spleen

[czytaj: splin] uczucie przygnębienia, zniechęcenia, apatii; splin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan poczucia beznadziejności i apatii

Wiktionary

Spleen, splin – stan przygnębienia i złości, ponury nastrój, apatia, chandra.

Nazwa pochodzi od angielskiego spleen dosłownie oznaczającego 'śledzionę', ponieważ schorzenia śledziony łączono z takimi uczuciami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiadomość ta odrazu napełniła mię spleenem, trzeba było bowiem zrezygnować ze snu, a kto wie, może nawet i z drzemki.

(1.1) Kazik chodził smutny, mówiąc, że spleen go zżera.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przygnębienie

Wiktionary

# spleja

regionalnie: pło - kożuch roślin torfowiskowych unoszący się na jeziorze, które ulega przekształcaniu w torfowisko lub trzęsawisko

SJP.pl

Pło (regionalnie także pod nazwą spleja) – kożuch roślin torfowiskowych występujący na wodzie w formie zarastającego brzegu lub rodzaj pływającej wyspy, powstałej w wyniku odrywania się mszarów torfowcowych porastających brzegi jeziora. Stanowi etap zarastania zbiornika wodnego, tworząc trzęsawisko. Zwykle ma charakter torfowiska przejściowego.

Wikipedia

# splenalgia

w medycynie: ból śledziony

SJP.pl

# splendor

1. świetność, wspaniałość, przepych;
2. zaszczyt, honor;
3. blask, jasność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) oznaki świetności lub bogactwa

(1.2) doznawany przez kogoś zaszczyt lub honor

Wiktionary

- Splendor – powieść Vladimira Nabokova
- Splendor – amerykański film z 1935 w reżyserii Elliotta Nugenta
- Splendor – włoski film z 1989 w reżyserii Ettorego Scoli
- Splendor – amerykański film z 1999 w reżyserii Gregga Arakiego
- Splendor – nagradzana gra planszowa

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈsplɛ̃ndɔr, AS: splẽndor

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. splendorowy

Wiktionary

# splenektomia

operacyjne usunięcie śledziony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg całkowitego lub częściowego usunięcia śledziony;

Wiktionary

Splenektomia – częściowe lub całkowite usunięcie śledziony. Wskazaniami bezwzględnymi do jej wykonania może być uraz lub pęknięcie śledziony, torbiel, ropień, nowotwór, a względnymi między innymi choroby hematologiczne (jak białaczka czy czerwienica prawdziwa) czy niektóre choroby zakaźne.

Wikipedia

# splenomegalia

powiększenie śledziony występujące m.in. w chorobach krwi, układu chłonnego i w zaburzeniach krążenia krwi

SJP.pl

Splenomegalia – powiększenie śledziony, zwykle w przebiegu różnych chorób układowych. Splenomegalia określa powiększenie masy narządu ponad 350 g. Często prowadzi do hipersplenizmu. Część przypadków powiększenia śledziony przebiega z równoczesnym powiększeniem wątroby (hepatomegalią); sytuację taką określa się jako hepatosplenomegalię.

Wikipedia

# spleść

połączyć (nici, sznury, pasma włosów, witki) krzyżując wielokrotnie, zwykle tworząc podłużny kształt o regularnym wzorze

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. splatać)

(1.1) połączyć elementy przekładając jeden przez drugi; wykonać coś, pleśćotąc

czasownik zwrotny dokonany spleść się (ndk. splatać się)

(2.1) ulec złączeniu jeden z drugim poprzez wzajemne przełożenie swoich części

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. splecenie n., plecień mrz.

czas. splatać

Wiktionary

# splewka

rodzaj pasożytniczego skorupiaka

SJP.pl

Splewka (Argulus) - rodzaj skorupiaków będących pasożytami zewnętrznymi ryb słodkowodnych. Należą do podgromady tarczenic.

Splewki są spłaszczone grzbieto-brzusznie. Ich ciało pokryte jest dużym tarczowatym karapaksem. Tułów składa się z 4 segmentów. Odwłok zredukowany, niesegmentowany, dwupłatowy. Oczy złożone i proste (naupliusowe). Czułki zaopatrzone w silne pazury. Służą do wczepiania się w skórę żywiciela. Narządy gębowe kłujące - żuwaczki przekształcone w sztylety, szczęki I pary zmienione w przyssawki a szczęki II pary w pazury. Wargi wykształcone jako rurka służąca do wysysania pokarmu. Splewki wysysają krew i limfę ryb, wkłuwając się przez skórę. Odnóża tułowiowe dwugałęziste, pływne.

Wikipedia

# splewki

rodzaj pasożytniczego skorupiaka

SJP.pl

Wikipedia

# splicki

przymiotnik od: Split

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Splitem, dotyczący Splitu, pochodzący ze Splitu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Split mrz.

Wiktionary

# splin

uczucie apatii, przygnębienia; spleen; chandra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. uczucie beznadziejności, przygnębienie, apatia

Wiktionary

Spleen, splin – stan przygnębienia i złości, ponury nastrój, apatia, chandra.

Nazwa pochodzi od angielskiego spleen dosłownie oznaczającego 'śledzionę', ponieważ schorzenia śledziony łączono z takimi uczuciami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wzniosę toast, by twój splin zniknął wcześniej niż mój zapas win. (W. Waglewski: [http://vimeo.com/groups/koncerty/videos/3554714 Dziób pingwina])

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: splʲĩn, AS: splʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. splennik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przygnębienie, chandra, dół

Wiktionary

# splis

inaczej splot żeglarski

SJP.pl

# splisować

1. ułożyć w plisy, fałdy np. na sukience;
2. złączyć dwie liny splotem (splisem)

SJP.pl

# split

operacja wymiany akcji spółki, polegająca na zmniejszeniu ich wartości nominalnej i jednocześnie zwiększeniu ich liczby bez zmiany kapitału akcyjnego; podział akcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Chorwacji;

Wiktionary

Split (wł. Spalato) – miasto w południowo-zachodniej części Chorwacji, stolica żupanii splicko-dalmatyńskiej, siedziba miasta Split. Jest położony w Dalmacji, nad Morzem Adriatyckim, na niewielkim półwyspie. W 2011 roku liczyło 167 121 mieszkańców.

Jest drugim co do wielkości miastem kraju pod względem liczby mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: splʲit, AS: splʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. splicianin mos., splicianka ż.

przym. splicki

Wiktionary

# spliter

filtr elektroniczny do rozdzielania sygnałów; zwrotnica elektryczna, splitter

SJP.pl

Wikipedia

# splitować

czasownik niedokonany

(1.1) rozdzielać coś na fragmenty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. splitowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozszczepiać, dzielić, fragmentować

Wiktionary

# splitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|splitować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niesplitowanie n.

czas. splitować ndk.

Wiktionary

# splitter

[czytaj: spliter] filtr elektroniczny do rozdzielania sygnałów; zwrotnica elektryczna, spliter

SJP.pl

Wikipedia

# splocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od splot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. splot m.

Wiktionary

# splot

1. wynik splatania;
2. sposób przeplatania nici osnowy i wątku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. połączenie nerwów

(1.2) zespół połączonych ze sobą elementów; to co zostało splecione

(1.3) mat. rodzaj działania określonego dla dwóch funkcji, konwolucja;

Wiktionary

tkactwo

- splot ogólnie
  - splot płócienny
  - splot atłasowy
  - splot rypsowy
  - splot panamowy

matematyka

- splot w analizie matematycznej
- splot w teorii grup
- splot w teorii węzłów

pozostałe

- splot w anatomii
- splot w kolejnictwie
- splot liny
- splot immunoglobulinowy
- SPLOT – związek stowarzyszeń
- Splot – album muzyczny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: splɔt, AS: splot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. plecionka ż., plecenie n., splatanie n., zaplatanie n., splecenie n., pleciuga ż., plecień mrz., splocik mrz.

czas. pleść dk., splatać ndk., zaplatać ndk., zapleść dk.

przym. splotowy, plecionkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) konwolucja, mnożenie splotowe

Wiktionary

# splotka

1. gwarowo: tasiemka albo wstążka do wplatania w warkocz; uplotka
2. dawniej: warkocz, plecionka
3. lina jednozwita będąca częścią składową liny dwuzwitej

SJP.pl

# splotowy

przymiotnik od: splot

SJP.pl

# splugawiać

plugawić;
1. okrywać hańbą, znieważać, pozbawiać godności nieprzyzwoitymi, niemoralnymi i budzącymi wstręt działaniami;
2. bezcześcić, profanować;
3. zanieczyszczać coś, powodując, że wywołuje to obrzydzenie; czynić plugawym

SJP.pl

# splunąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spluwać)

(1.1) wyrzucić z ust ślinę bądź coś, co się tam znajduje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poruszył wargami, jakby zamierzał splunąć na podłogę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spluwa ż., spluwaczka ż., splunięcie n., spluwanie n.

czas. pluć, spluwać ndk.

Wiktionary

# spluralizować

1. wprowadzić pluralizm w życiu społecznym;
2. spluralizować się - stać się pluralistycznym

SJP.pl

# spluralizowany

wyrażający wiele postaw, poglądów, zróżnicowany pod jakimś względem

SJP.pl

# spluwa

pot. pistolet, rewolwer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. broń krótka palna (np. pistolet, rewolwer)

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pluć, splunąć

rzecz. spluwaczka ż.

Wiktionary

# spluwać

wyrzucać z ust ślinę lub flegmę

SJP.pl

# spluwaczka

niewielkie naczynie, do którego można spluwać, najczęściej wypełnione odkażającym roztworem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naczynie przeznaczone do spluwania do niego;

Wiktionary

Spluwaczka (daw. kraszuarka, kaszelniczka) – naczynie, do którego można wypluć nadmiar śliny z ust.

Spluwaczki używano od drugiej połowy XVIII wieku do pierwszej wojny światowej w miejscach publicznych oraz w domach prywatnych. Stawiano je zwykle przy drzwiach, kanapach i fotelach.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spluwa ż., spluwanie n., splunięcie n.

czas. spluwać ndk., splunąć dk.

Wiktionary

# śpn

skrót od: Świętokrzyski Park Narodowy

SJP.pl

# spobożniały

zacząć wierzyć w Boga i żyć zgodnie z zasadami wiary

SJP.pl

# spobożnieć

zacząć wierzyć w Boga i żyć zgodnie z zasadami wiary

SJP.pl

# spocenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spocić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespocenie n., pot mrz.

czas. spocić ndk.

przym. napotny

Wiktionary

# spochmurnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spochmurnieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary

# spocić

1. spowodować wydzielenie przez kogoś, coś (zwierzę) potu, pokrycie się potem, zwłaszcza przez zmuszenie do wysiłku; zgrzać;
2. spocić się - okryć się potem, zgrzać się

SJP.pl

# spocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od spot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie spot, lecz tylko mały spocik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spot m.

Wiktionary

# spock

[czytaj: spok] nazwisko

SJP.pl

Spock – fikcyjna postać, bohater serialu Star Trek: The Original Series, Star Trek: Discovery (sezon 2) oraz dziewięciu filmów pełnometrażowych Star Trek: pierwszych sześciu, opartych na oryginalnej serii, jak również trzech filmów najnowszej serii, zapoczątkowanej przez Star Trek (XI).

Wikipedia

# spocony

1. spowodować wydzielenie przez kogoś, coś (zwierzę) potu, pokrycie się potem, zwłaszcza przez zmuszenie do wysiłku; zgrzać;
2. spocić się - okryć się potem, zgrzać się

SJP.pl

# spocząć

1. siąść lub położyć się, aby nabrać sił, odetchnąć, odpocząć
2. zostać gdzieś umieszczonym, położonym

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) książk. usiąść gdzieś aby odpocząć

(1.2) książk. znaleźć się w jakimś określonym miejscu

(1.3) zostać pochowanym w jakimś miejscu po śmierci

(1.4) książk. o stanie, właściwości lub odpowiedzialności która zaczęła kogoś dotyczyć albo została mu powierzona

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po powrocie do domu spoczął na krześle i jął rozmyślać.

(1.2) Wtem jakaś dłoń spoczęła na moim ramieniu i podniósłszy głowę ujrzałem księcia Konstantyna.

(1.3) Właśnie tam na tym cmentarzu chciał spocząć.

(1.4) Cała odpowiedzialność za ten projekt spoczęła na nim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoczynek

wykrz. spocznij

czas. spoczywać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) usiąść

(1.2) znaleźć się

(1.3) zostać pogrzebanym, zostać pochowanym

Wiktionary

# spoczęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spocząć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. począć

Wiktionary

# spoczko

potocznie: partykuła wyrażająca pozwolenie na coś lub aprobatę; nie ma sprawy, w porządku, okej, spoko, spox

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się (derywat od „spoko”)

partykuła

(2.1) pot. w porządku, dobrze, zgoda (derywat od „spoko”)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Kochanie, jak było w pracy? – A, spoczko nuda, rozwaliłem dziś Boeinga, poza tym luzik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko

partyk. spoko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) OK, kk

Wiktionary

# spocznij

1. siąść lub położyć się, aby nabrać sił, odetchnąć, odpocząć
2. zostać gdzieś umieszczonym, położonym

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) wojsk. komenda zwalniająca ze stania na baczność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoczynek m.

czas. spocząć dk., spoczywać dk.

Wiktionary

# spocznik

płaszczyzna przedzielająca biegi schodowe w poziomie kondygnacji; podest

SJP.pl

# spocznikowy

przymiotnik od: spocznik

SJP.pl

# spoczynek

czas odpoczynku, wytchnienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan bezczynności celem nabrania sił po pracy

(1.2) stan snu, którego celem jest regeneracja

(1.3) okres emerytury

(1.4) pot. stan po śmierci

(1.5) biol. stan mniejszej aktywności ustroju lub jego części

(1.6) fiz. stan, w którym ciało nie zmienia położenia

Wiktionary

- Spoczynek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Koneck
- spoczynek (zjawisko biologiczne)
- spoczynek – brak ruchu

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. spoczywać, spocząć

wykrz. spocznij

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezczynność, odpoczynek, relaks, wypoczynek, wytchnienie

(1.2) sen, spanie

(1.3) emerytura

Wiktionary

# spoczynkowy

przymiotnik od: spoczynek

SJP.pl

# spoczywać

czasownik niedokonany

(1.1) być czyimś obowiązkiem

(1.2) podn. być pochowanym, mieć miejsce swojego pochówku

(1.3) fiz. o przedmiocie: leżeć nieruchomo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na niej spoczywa cała odpowiedzialność.

(1.2) Tu spoczywa nasz pierwszy władca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoczynek m.

czas. począć, spocząć dk.

wykrz. spocznij

Wiktionary

# spoczywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spoczywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. począć

Wiktionary

# spod

przyimek łączący się z rzeczownikami (lub wyrazami o ich funkcji) w dopełniaczu; * forma "spode" możliwa tylko w tradycyjnych połączeniach: spode mnie, spode łba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dolna część czegoś, stanowiąca zwykle dno lub podstawę

(1.2) dolna lub odwrotna strona czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sput, AS: sput

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spodek m., spodeczek m., spodzik m., spodnie nmos., spodenki nmos., spódnica ż., spódniczka ż., spodziectwo n.

przym. spodni

przysł. pod spodem, spodnio

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dno, podstawa

Wiktionary

# spodarka

Spodarka – dolna część instrumentu geodezyjnego, umożliwia stabilne zamocowanie instrumentu geodezyjnego do statywu geodezyjnego oraz poziomowanie i centrowanie instrumentu geodezyjnego.

Wyposażona jest w trzy gniazda, w których zamocowane są śruby ustawcze, służące do poziomowania instrumentu (w niektórych niwelatorach śruby te zastąpione są dwoma obracanymi pierścieniami klinowymi). W jej górnej części znajduje się tuleja z elementem walcowym teodolitu, który blokowany jest śrubą zaciskową. Do dolnej części spodarki przymocowana jest podstawka z jej płytką, zawierającą otwór gwintowany. Służy on do połączenia zespołu spodarki wraz z jej podstawką do głowicy statywu. Najczęściej spodarka połączona jest na stałe z alidadą instrumentu geodezyjnego.

Wikipedia

# spode

przyimek

(1.1) forma oboczna przyimka spod

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔdɛ, AS: spode

Wiktionary

# spodeczek

zdrobnienie od: spodek

SJP.pl

# spodek

talerz niewielkiej średnicy, przeznaczony zazwyczaj jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

(1.2) gw-pl|Poznań. długi materac z pierza, piernat

(1.3) pot. latający talerz, UFO

Wiktionary

Spodek – talerz o niewielkiej średnicy, służący zazwyczaj jako podstawka pod filiżankę lub szklankę. Najczęściej jest dobierany w ramach tego samego kompletu zastawy stołowej, wówczas spodek wykonany jest z tego samego materiału, co naczynie, do którego jest przeznaczony: do szklanki – ze szkła, do porcelanowej filiżanki – z porcelany. Jeśli jest zdobiony (malowany, czasem nacinany), to najczęściej w ten sam sposób, co szklanka lub filiżanka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kotek łapczywie pił mleko ze spodka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔdɛk, AS: spodek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spód mrz.

:: zdrobn. spodeczek mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podstawka

(1.3) latający spodek

Wiktionary

# spodeń

forma ściągnięta

(1.1) = spod niego

forma rzeczownika.

(2.1) daw. D. lm. od: spodnie

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Sukno na frak, majtki (bo tu spodeń nie noszą) […].

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔdɛ̃ɲ, AS: spodẽń

Wiktionary

# spodenki

zdrobnienie od: spodnie; spodeńki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od: spodnie

(1.2) zdrobn. małe spodnie, małego rozmiaru

(1.3) krótkie spodnie – sięgające do kolan lub ud

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈdɛ̃nʲci, AS: spodẽnʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spód mrz., spodnie lm nm.

przym. spodni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) szorty; gw-pl|Górny Śląsk|badki, batki, gaćki.

Wiktionary

# spodenkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# spodium

węgiel kostny

SJP.pl

# spodkowy

→ spodek

SJP.pl

#### Patrz:

spodek

# spodni

znajdujący się na spodzie czegoś, pod spodem czegoś; dolny, niższy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący na spodzie, będący pod spodem czegoś, będący pod czymś

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: spodnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔdʲɲi, AS: spodʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spódniczka ż., spód mrz., spodnie lm nm., spodziectwo n., spodenki lm nm., spódnica ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niższy

Wiktionary

# spodniak

środowiskowo: spodnia deska skrzyni wozu; poddennica, dennica

SJP.pl

# spodniarka

→ spodniarz

SJP.pl

#### Patrz:

spodniarz

# spodniarz

krawiec szyjący spodnie

SJP.pl

# spódnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

(1.2) pot. pejor. kobieta będąca obiektem pożądania

Wiktionary

Spódnica – wierzchnia część odzieży okrywająca ciało od pasa w dół, w formie płata materiału bez nogawek. W kulturze zachodniej stanowiąca najczęściej element garderoby damskiej. Zróżnicowana w formie w zależności od epoki i panującej mody.

Współcześnie pod względem długości, wyróżnia się 4 podstawowe typy spódnic:

- maxi – do kostek
- midi – do połowy łydek
- mini – do około połowy uda
- mikro – zakrywająca pośladki (całkowicie lub tylko częściowo)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta spódnica jest ciasna i niewygodna.

(1.2) Wszyscy wiedzą, że Bartkowi tylko spódnice w głowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spudʲˈɲit͡sa, AS: spudʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spodnie lm nm., spód mrz.

:: zdrobn. spódniczka ż.

przym. spodni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. kiecka; gw-pl|Górny Śląsk|rok., gw-pl|Poznań|spódnik.

(1.2) pot. kiecka, spódniczka

Wiktionary

# spódnicospodnie

spodnie wyglądające jak spódnica

SJP.pl

# spódnicowy

→ spódnica

SJP.pl

#### Patrz:

spódnica

# spódniczka

zdrobnienie od: spódnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: spódnica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spódnica ż., spód mrz., spodnie nmos.

przym. spodni

Wiktionary

# spódniczkowy

→ spódniczka

SJP.pl

#### Patrz:

spódniczka

# spódniczyna

marna, zniszczona spódniczka

SJP.pl

# spodnie

znajdujący się na spodzie czegoś, pod spodem czegoś; dolny, niższy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odzież. kraw. dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

forma przymiotnika.

(2.1) nmos. lm. od: spodni

Wiktionary

Spodnie – wierzchnia część ubrania osłaniająca ciało od pasa w dół. Noszone są zarówno jako element dwu- lub trzyczęściowego garnituru, jak i samodzielnie. Dawniej były wyłącznie elementem ubrań męskich aż do lat 20. XX w., kiedy emancypacja kobiet pociągnęła za sobą szereg przemian obyczajowych i rewolucję obyczajową. Współcześnie są elementem ubrań zarówno kobiecych, jak i męskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W dzisiejszych czasach również kobiety noszą spodnie i nie budzi to wcale sensacji.

(1.1) Od pięciu dni jestem słomianym wdowcem i chwilowo mieszkam sam, więc jak to się stało, że idąc spać położyłem wieczorem okulary koło łóżka, a rano znalazłem je w nogawce nienoszonych spodni piętro niżej?

(2.1) Na spodnie warstwy bitumicznych pokryć dachowych stosuje się często papę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔdʲɲɛ, AS: spodʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spód mrz., spódnica ż., spódniczka ż.

:: zdrobn. spodenki nmos. lm.

przym. spodni

Wiktionary

# spodnik

1. dolna część ciernego stojaka metalowego;
2. dawniej: szata spodnia noszona pod spódnicą lub suknią

SJP.pl

# spodniobuty

spodnie połączone z butami, używane przez wędkarzy i myśliwych; wodery, wadery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) połączenie kaloszy i wodoodpornych spodni

Wiktionary

# spodniowy

→ spodnie

SJP.pl

#### Patrz:

spodnie

# spodnium

strój damski, połączenie żakietu oraz długich spodni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) strój kobiecy składający się z żakietu i spodni

Wiktionary

Spodnium – rodzaj damskiego stroju, pierwotnie składającego się z żakietu i długich spodni, obecnie często rozumiany jako elegancki kombinezon. W modzie damskiej spodnium pojawiło się w XX wieku jako dwuczęściowy garnitur, symbolizujący m.in. emancypację i równouprawnienie kobiet. Z biegiem lat termin „spodnium” uległ rozszerzeniu i obecnie odnosi się także do jednoczęściowych kombinezonów, które łączą spodnie z górą w formie bluzki.

Wikipedia

# spodouste

podgromada ryb należąca do chrzęstnoszkieletowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Elasmobranchii|Bonaparte|ref=tak., podgromada drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych, głównie morskich;

Wiktionary

Spodouste, blaszkoskrzelne (Elasmobranchii, z gr. elasma – blaszka, branchia – skrzela) – podgromada drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych (Chondrichthyes), obejmująca około 950 gatunków, w większości morskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tkankach spodoustych utrzymywane jest wysokie stężenie mocznika, który także jest wydalanym metabolitem białek.

Wiktionary

# spodousty

o cechach spodoustych (rodzina ryb morskich)

SJP.pl

# spodumen

minerał z grupy piroksenów, krzemian litu i glinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Spodumen – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy piroksenów. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. spodos = popiół (spodios = szary), nawiązując do szarej, przypominającej popiół barwy tego minerału; gr. spodumentos = spopielony (spodoustha = obrócić się w popiół), nawiązuje z kolei do wyglądu produktu prażenia spodumenu w płomieniu dmuchawki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spɔˈdũmɛ̃n, AS: spodũmẽn

Wiktionary

# spodziać

dawniej, dziś regionalnie: przewidzieć, przypuścić, spostrzec się

SJP.pl

# spodziectwo

rodzaj wrodzonej wady prącia i cewki moczowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wada wrodzona polegająca na lokalizacji ujścia cewki moczowej na brzusznej stronie prącia;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spodziectwu często towarzyszy wnętrostwo i przepuklina pachwinowa skośna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈd͡ʑɛt͡stfɔ, AS: spoʒ́ectfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spód mrz.

przym. spodni

Wiktionary

# spodzień

żartobliwie, ironicznie: spodnie

SJP.pl

# spodziewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spodziewać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spodziewać ndk.

Wiktionary

# spodziewany

taki, którego ktoś się spodziewa, oczekiwany

SJP.pl

# spodzik

zdrobnienie od: spód

SJP.pl

# spoganieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. poganieć)

(1.1) rzad. rel. wrócić do pogaństwa, stać się poganinem

(1.2) rzad. rel. zatracić religijny charakter

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W nim to widzieliśmy wzór i model urobienia wewnętrznego, jak i apostolstwa w spoganiałym ówczesnym świecie, tak nam żywo przypominającym czasy obecne i stosunki współczesne.

(1.2) Stolica już prawie całkiem zdążyła spoganieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poganin mos., poganka ż., pogaństwo n.

czas. poganieć ndk.

przym. pogański

przysł. pogańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. spogańszczeć

(1.2) daw. spogańszczeć

Wiktionary

# spoganizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. poganizować)

(1.1) rzad. uczynić pogańskim

(1.2) rel. pozbawić chrześcijańskiego charakter

czasownik zwrotny dokonany spoganizować się (ndk. poganizować się)

(2.1) rzad. stać się pogańskim

(2.2) rel. wyzbyć się chrześcijańskiego charakteru

Wiktionary

#### Przykłady

(2.2) Ludność wyspy spoganizowała się dosyć szybko, nie mając łączności z Kościołem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poganizowanie n., spoganizowanie n.

czas. poganizować ndk., poganizować się ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) zdechrystianizować

(2.2) zdechrystianizować się

Wiktionary

# spoganizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczynienie pogańskim

(1.2) rel. zatracenie chrześcijańskiego charakteru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poganizm mrz., poganizowanie n.

czas. poganizować ndk., poganizować się ndk., spoganizować dk., spoganizować się dk.

przym. pogański

przysł. pogańsko

Wiktionary

# spoglądać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spoglądnąć, spojrzeć)

(1.1) zob. spojrzeć.

czasownik zwrotny niedokonany spoglądać się (dk. spojrzeć się)

(2.1) zob. spojrzeć się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Król spoglądał na wojska z wysokiego pagórka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔɡˈlɔ̃ndat͡ɕ, AS: spoglõndać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spojrzenie n., spoglądanie n., spoglądnięcie n.

czas. oglądać ndk., spoglądnąć dk.

Wiktionary

# spoglądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spoglądać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔɡlɔ̃nˈdãɲɛ, AS: spoglõndãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spoglądać, spojrzeć

rzecz. spojrzenie n., spoglądnięcie n.

Wiktionary

# spoglądnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skierowanie wzroku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mateuszowe spoglądnięcia znad książki zostały zauważone przez Karolinę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoglądanie n.

czas. spoglądać ndk., spoglądnąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spojrzenie

Wiktionary

# spoić

1. złączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepić;
2. stworzyć całość z wielu elementów; połączyć;
3. uczynić pijanym; upić, spić;
4. spoić się (rzadkie) - złączyć się, zostać spojonym; upić się, spić się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spajać)

(1.1) połączyć elementy w pewną całość

czasownik przechodni dokonany (ndk. spajać, poić)

(2.1) pot. doprowadzić kogoś do upicia się

czasownik zwrotny dokonany spoić się (ndk. spajać się)

(3.1) ulec połączeniu w jedno

czasownik zwrotny dokonany spoić się (ndk. spajać się, poić się)

(4.1) pot. doprowadzić siebie do stanu upojenia alkoholowego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spójność ż., spójnik mrz., spoidło n., spoiwo n., spojenie n., spoistość ż.

czas. spajać

przym. spójny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) połączyć, scalić

(2.1) upić

(3.1) połączyć się, scalić się

(4.1) nachlać się, narąbać się, spić się, uchlać się, upić się

Wiktionary

# spoidło

coś, co spaja, łączy; złącze, lepiszcze

SJP.pl

# spoiler

spojler;
1. klapa na skrzydle samolotu, zmniejszająca siłę nośną i powiększająca opór czołowy;
2. osłona przy nadwoziu samochodu zmniejszająca opór powietrza;
3. niepożądana informacja dotycząca szczegółów fabuły filmu, utworu literackiego itp.

SJP.pl

- spoiler – w lotnictwie: element mechanizacji skrzydła
- spoiler – w motoryzacji: owiewki, odchylacze opływu, skrzydła nadwozia pojazdu drogowego, mające polepszyć jego własności aerodynamiczne
- spoiler – niepożądana informacja o szczegółach zakończenia utworu literackiego, teatralnego lub filmowego

Wikipedia

# spoilerować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spojlerować, spoilować, spojlować

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zaspoilerować)

(1.1) slang. zdradzać treść filmu lub książki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie chcę spoilerować, ale w następnym odcinku oni znowu będą razem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔjlɛˈrɔvat͡ɕ, AS: spoi ̯lerovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoiler mrz.

czas. zaspoilerować dk., spojlerować ndk., zaspojlerować dk., spoilować ndk., zaspoilować dk., spojlować ndk., zaspojlować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spojlerować, spoilować, spojlować

Wiktionary

# spoilować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spojlerować, spoilerować, spojlować

SJP.pl

# spoina

1. miejsce zetknięcia się w murach poszczególnych cegieł, kamieni itp. wraz z materiałem łączącym te elementy
2. miejsce zespawane; spaw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. wypełniona zaprawą szczelina między płytkami ceramicznymi, cegłami lub innymi materiałami budowlanymi

(1.2) techn. miejsce połączenia dwóch zespawanych metalowych fragmentów konstrukcji

Wiktionary

- Spoina – fuga (budownictwo)
- Spoina – połączenia spawane

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na koniec spoinę wyrównujemy czystą i gładką szpatułką mocząc ją w detergencie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoiwo n., spójnik mrz.

przym. spójny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fuga

(1.2) spaw

Wiktionary

# spoinować

nadawać elementom zewnętrznym, spoinom żądany kształt; fugować

SJP.pl

# spoinowanie

nadawać elementom zewnętrznym, spoinom żądany kształt; fugować

SJP.pl

Spoinowanie (fugowanie) – stanowi proces wypełniania przestrzeni pomiędzy płytkami ceramicznymi, kamiennymi, bądź szklanymi.Do wypełniania tych szczelin służą masy do spoinowania.

Wikipedia

# spoinowy

przymiotnik od: spoina

SJP.pl

# spointować

[czytaj: spuentować] zakończyć wypowiedź lub utwór literackich pointą; spuentować

SJP.pl

# spoistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co spoiste; cecha harmonijnej całości

Wiktionary

Spoistość (symbol c) – jeden z parametrów wytrzymałości na ścinanie skał i gruntów (pokrewnym parametrem jest tarcie wewnętrzne szkieletu ziarnowego).

Rzeczywista spoistość jest tworzona przez siły elektrostatyczne w gruntach spoistych, czyli zawierających znaczną ilość minerałów ilastych (m.in. glinach, iłach). Siły te mogą być zmniejszone poprzez wietrzenie lub zmianę chemizmu. Cementacja przez związki (najczęściej tlenki, wodorotlenki, węglany, siarczany) żelaza, krzemu, wapnia, sodu itp. jest uważana za kolejny składnik spoistości rzeczywistej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) sięgnął do myśli francuskiego klasyka (…), który twierdził, że spoistość społeczna opiera się na naśladownictwie. Istnieją dwie podstawowe formy naśladownictwa: obyczaj i moda.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spajanie n., spojenie n., spoiwo n.

czas. spoić dk., spajać ndk.

przym. spoisty

Wiktionary

# spoisty

1. składający się z cząstek ściśle złączonych ze sobą;
2. tworzący jednolitą, harmonijną całość

SJP.pl

# spoiwo

1. używany w spawalnictwie materiał przeznaczony do utworzenia spoiny;
2. materiał spajający składniki pewnej całości;
3. czynnik scalający jakąś grupę, społeczność;
4. składnik mas formierskich i rdzeniowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) materiał łączący składniki całości

(1.2) podn. czynnik łączący daną grupę

Wiktionary

Spoiwo – substancja wiążąca, spajająca. Wyróżnia się m.in.:

- spoiwo malarskie
- spoiwo farby drukowej
- spoiwo budowlane
  - spoiwo powietrzne (wapno), spoiwo hydrauliczne (cement portlandzki, wapno hydrauliczne)
  - spoiwo mineralne (spoiwo magnezjowe, spoiwo anhydrytowe)
- spoiwo – zobacz: lepiszcze (technika)
- spoiwo spawalnicze – zobacz też: połączenie spawane
- spoiwo formierskie
- naturalne spoiwo skalne

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spoistość ż., spajanie n., spoina ż., spojenie n., spojówka ż.

czas. spajać ndk., spoić dk.

przym. spoisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lepiszcze

Wiktionary

# spój

1. złączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepić;
2. stworzyć całość z wielu elementów; połączyć;
3. uczynić pijanym; upić, spić;
4. spoić się (rzadkie) - złączyć się, zostać spojonym; upić się, spić się

SJP.pl

# spojenie

1. złączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepić;
2. stworzyć całość z wielu elementów; połączyć;
3. uczynić pijanym; upić, spić;
4. spoić się (rzadkie) - złączyć się, zostać spojonym; upić się, spić się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spoić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I właśnie cechą istotną dramatów poetyckich takich jak: „Samuel Zborowski", „Dziady", „Nie-Boska" wydaje się strukturalne spojenie elementów realnych z fantastycznymi — czy inaczej mówiąc: ziemskich z nadprzyrodzonymi […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespajanie n., spajanie n., spoiwo n., spójnik mrz., spoistość ż., spójność ż.

czas. spajać ndk., spoić dk.

przym. spójny

Wiktionary

# spójka

forma osobowa czasownika "być" wiążąca podmiot z orzecznikiem w zdanie; łącznik, kopula

SJP.pl

- spójka jako międzyrostek
- spójka w łacinie i grece

Wikipedia

# spojler

spoiler;
1. klapa na skrzydle samolotu, zmniejszająca siłę nośną i powiększająca opór czołowy;
2. osłona przy nadwoziu samochodu zmniejszająca opór powietrza;
3. niepożądana informacja dotycząca szczegółów fabuły filmu, utworu literackiego itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. liter. uwaga ujawniająca komuś istotne fragmenty fabuły książki lub filmu, psująca w ten sposób przyjemność ich czytania lub oglądania;

(1.2) mot. element nadwozia pojazdu, który polepsza własności aerodynamiczne;

Wiktionary

- spoiler – w lotnictwie: element mechanizacji skrzydła
- spoiler – w motoryzacji: owiewki, odchylacze opływu, skrzydła nadwozia pojazdu drogowego, mające polepszyć jego własności aerodynamiczne
- spoiler – niepożądana informacja o szczegółach zakończenia utworu literackiego, teatralnego lub filmowego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Dodanie spojlera wydłużyło samochód o 10 cm (=dziesięć centymetrów).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spojlerowanie n.

czas. spojlerować ndk.

Wiktionary

# spojlerować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spoilerować, spoilować, spojlować

SJP.pl

# spojlować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spojlerować, spoilerować, spoilować

SJP.pl

# spójnia

książkowo, podniośle: to, co łączy, jednoczy; łączność, związek, kontakt, więź

SJP.pl

# spójnica

spójnica lucernowa - gatunek pszczoły z rodziny spójnicowatych

SJP.pl

# spójnicowate

o cechach spójnicowatych (rodzina pszczół)

SJP.pl

Spójnicowate (Melittidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych i nadrodziny pszczół obejmująca ponad 190 opisanych gatunków. Są to jednopokoleniowe pszczoły samotnice, zakładające gniazda w glebie. Wyróżniają się budową aparatu gębowego. Zasiedlają Holarktykę i krainę etiopską. W zapisie kopalnym znane od eocenu.

Wikipedia

# spójnicowaty

o cechach spójnicowatych (rodzina pszczół)

SJP.pl

# spójniej

stopień wyższy od przysłówka: spójnie

SJP.pl

# spójniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spójny

SJP.pl

# spójnik

w językoznawstwie: nieodmienna część mowy łącząca zdania lub ich części - w odróżnieniu od przyimków nierządzący się formami przypadków; wyróżniamy najczęściej spójniki:
a) łączne - pozostające względem siebie w związku łączności przestrzennej lub czasowej, np. i, oraz, lub, to jest, także, tudzież;
b) rozłączne - takie, których treści wykluczają się wzajemnie, np. lub, albo, bądź, czy;
c) przeciwstawne - takie, których treści przeciwstawiają się sobie, np. a, ale, przecież, czasami... czasami, lepiej... niż;
d) wynikowe - takie, w których treść jednego z nich wynika z treści drugiego, np. dlatego, przeto, więc, toteż, zatem;
e) podrzędne - łączące zdanie podrzędne z nadrzędnym;
f) współrzędne - łączące zdania współrzędne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

Wiktionary

- spójnik – część mowy
- spójnik logiczny, konektyw – funktor zdaniotwórczy od x argumentów zdaniowych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spójniki można podzielić na proste, jak „i”, złożone, jak „podczas gdy”, oraz zestawieniowe, jak „jeżeli… to”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspujɲik, AS: spui ̯ńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spójnia ż., spójność ż., spajak m., spajarka ż., spojówka ż., spajanie n., spojenie n., spoina ż.

czas. spajać ndk., spoić dk.

przym. spójnikowy, spójny, spojówkowy

przysł. spójnie

Wiktionary

# spójnikowy

przymiotnik od: spójnik; związany ze spójnikiem, mający spójnik, charakterystyczny, typowy dla tej nieodmiennej części mowy

SJP.pl

# spójność

1. harmonijne połączenie czegoś w całość; koherentność, koherencja, spoistość, jednolitość;
2. w fizyce: wzajemne przyciąganie się cząsteczek danej substancji wskutek działania sił międzycząsteczkowych krótkiego zasięgu; kohezja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ścisłe przystawanie do siebie elementów czego

(1.2) chem. przyciąganie się wzajemne atomów lub cząsteczek określonej substancji na skutek działania sił wewnętrznych

Wiktionary

Spójność to najogólniej pojęta, pewna jednocząca zgodność, która może występować w relacjach pomiędzy ciałami fizycznymi, ich własnościami (zachowaniami) lub też między pojęciami (obiektami abstrakcyjnymi), np. w rozumowaniu.

To czy coś jest spójne zależy od przyjętych kryteriów zgodności. W różnych zastosowaniach termin ten odwołuje się do różnych kontekstów.

- w filozofii: spójność (koherencja)
- w fizyce:
  - spójność wewnętrzna (kohezja) materiałów
  - spójność fal (koherencja fal), światło spójne

  Wikipedia

  #### Powiązane:

  rzecz. spajanie n., spojenie n., spójnik mrz.

  czas. spajać ndk., spoić dk.

  przym. spójny

  przysł. spójnie

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) jednolitość, jedność, koherencja, koherentność, kohezja, zborność, zgodność, zwartość

  Wiktionary

# spójnościowy

→ spójność

SJP.pl

#### Patrz:

spójność

# spójny

taki, który stanowi harmonijnie połączoną całość; spoisty, jednolity, koherentny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jednolity, tworzący jedną całość, zwarty

(1.2) logiczny, konsekwentny, harmonicznie powiązany

(1.3) mat. o zbiorze w przestrzeni metrycznej, figurze geometrycznej, grafie posiadający drogę od każdego punktu / wierzchołka grafu do każdego innego, przebiegającą w całości wewnątrz; pot. składający się z jednego kawałka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wiek XIX był dla niemieckiej mediewistyki czasem urodzaju. Przyniósł krytyczne edycje podstawowych źródeł oraz spójne interpretacje ukształtowane pod widocznym wpływem ewolucjonizmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspujnɨ, AS: spui ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spójność ż., spojenie n., spojówka ż., spoina ż., spójnik mrz.

czas. spajać, spoić, zespoić

przysł. spójnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koherentny, spoisty, zwarty, zwięzły

(1.2) jednolity, koherentny, konsekwentny, logiczny

Wiktionary

# spojówka

błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną powierzchnię powiek i częściowo przednią część gałki ocznej; łącznica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;

Wiktionary

Spojówka (łac. tunica conjunctiva) – narząd dodatkowy oka.

Jest to błona śluzowa pokrywająca:

- wewnętrzną część powiek – spojówka powiek (tunica conjunctiva palpebrarum), która przechodzi w skórę powiek
- zewnętrzną przednią część twardówki (u człowieka biała część oka), oddzielona od niej luźną tkanką łączną – spojówka gałki ocznej (tunica conjunctiva bulbi), która przechodzi w nabłonek przedni rogówki w okolicy jej rąbka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spɔˈjufka, AS: spoi ̯ufka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spajać ndk.

przym. spojówkowy, spójny

rzecz. spójnik mrz., spoiwo n.

Wiktionary

# spojówkowy

przymiotnik od: spojówka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z spojówką, dotyczący spojówki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spójnik mrz., spojówka ż.

Wiktionary

# spojrzeć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spoglądać)

(1.1) książk. zwrócić wzrok na coś lub na kogoś, zerknąć, rzucić okiem

czasownik zwrotny dokonany spojrzeć się (ndk. spoglądać się)

(2.1) pot. spojrzeć (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ależ on spojrzał na Justynę!

(1.1) […] z góry, poprzez szczyty drzew, zaglądały błękitne i białe kawałki obłoków, jakby ciekawe spojrzeć w tę głąb cienistą, […] w której spomiędzy trawy wykwitał blady nieśmiertelnik żółty, podnosiły się dzwonki liliowe albo śród mchu pąsowiały lśniące grona żurawin.

(1.1) Ktoś zapukał do drzwi, więc spojrzałem w wizjer i zobaczyłem policjanta.

(1.1) Nam strzelać nie kazano. – Wstąpiłem na działo • I spójrzałem na pole; dwieście armat grzmiało.

(1.1) Kiedy spojrzałem do karty, zorientowałem się, że trafiłem do restauracji wegetariańskiej.

(1.1) Przy muzyce łatwiej było wywołać w sobie to morze rzeczy, spojrzeć w słodką otchłań spraw nieznanych.

(1.1) Ledwie tych słów domówiła, kiedy jakiś szelest ją przestraszył; z lękiem spojrzała ku oknu i cofnęła się do drzwi nasłuchując.

(1.1) Spójrz, ta blizna to pamiątka po operacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔjʒɛt͡ɕ, AS: spoi ̯žeć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spojrzenie n., spoglądanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) popatrzeć, wejrzeć, zajrzeć, zerknąć

Wiktionary

# spojrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś

(1.2) punkt widzenia, pogląd

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lubię jej głębokie spojrzenie.

(1.2) Jego spojrzenie na politykę wydaje się radykalne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔjˈʒɛ̃ɲɛ, AS: spoi ̯žẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoglądanie n.

czas. spojrzeć dk., spoglądać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. rzut okiem

(1.2) pogląd, stanowisko, przekonanie, punkt widzenia

Wiktionary

# spojrzonko

zdrobnienie od: spojrzenie

SJP.pl

# spokemonizować

środowiskowo:
1. nadać cechy typowe dla pokemonów;
2. spokemonizować się - nabyć cechy typowe dla pokemonów

SJP.pl

# spoko

potocznie:
1. partykuła wyrażająca pozwolenie na coś lub aprobatę; nie ma sprawy, w porządku, okej, spoczko, spox;
2. oceniany pozytywnie; fajny, dobry

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się

partykuła

(2.1) pot. przyzwolenie lub aprobata; tak (potwierdzenie), w porządku, dobrze, zgoda

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Drodzy Konsumenci, obiecujemy, że na życzenie społeczeństwa, zmienimy Europę w zieloną krainę z czystym powietrzem. A żywność? Spoko, gdzieś się kupi.

(2.1) Jak ci minął dzień? Spoko!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔkɔ, AS: spoko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoczko

partyk. spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spokojna twoja rozczochrana

(2.1) OK, kk

Wiktionary

# spokoić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) daw. uspokajać, uśmierzać, uciszać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spokój

1. stan równowagi psychicznej; zimna krew, opanowanie;
2. cisza, brak hałasów;
3. stan, w którym nie ma wojny; pokój, zgoda;
4. wewnętrzny błogostan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania

(1.2) stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek

(1.3) cisza, brak hałasu, rumorów

Wiktionary

Spokój – polski telewizyjny film obyczajowy z 1976 roku w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, nakręcony według własnego scenariusza. Bohaterem filmu jest robotnik (Jerzy Stuhr), który po wyjściu z więzienia próbuje ustabilizować swoje życie. Za ukazanie strajku robotniczego, wobec którego główny bohater zachowuje obojętność, film otrzymał zakaz rozpowszechniania do 1980 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) W naszym domu panuje spokój i harmonia.

(1.3) Spokój tego małego miasteczka jest zachwycający.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔkuj, AS: spokui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, pokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) harmonia, zimna krew, równowaga, opanowanie, równowaga, zrównoważenie

(1.2) pokój

(1.3) łagodność

Wiktionary

# spokojnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta spokojna, łagodna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spokojnie

przysłówek

(1.1) ze spokojem, w opanowany sposób, bez nadmiernych emocji

(1.2) bez wydarzeń, które mogłyby zakłócić spokój

(1.3) monotonnie, jednostajnie

(1.4) bez problemu, z łatwością, na pewno

wykrzyknik

(2.1) nawoływanie do spokoju

Wiktionary

Spokojnie – trzeci album Kultu, wydany w 1988. Na płycie znalazły się przeboje radiowe „Do Ani” i „Arahja”. Na reedycji CD dodano utwór „Czarne słońca” – nagraną przez zespół piosenkę do filmu o tym samym tytule, do której powstał również teledysk z fragmentami filmu. Album jest uznawany za jedno z największych dokonań zespołu. Okładkę zaprojektował Jacek Pałucha. "Spokojnie" jest pierwszą polską płytą kompaktową z muzyką, wydaną w Polsce (Polton, CDPL-001).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spokojnie wyjął rewolwer, przyłożył sobie do skroni i nacisnął spust.

(1.2) W naturze spokojnie było, cicho, niekiedy tylko listek zwiędły, oderwany od drzewa pierwszym podmuchem jesieni, unosił się w powietrzu sam jeden i smętnie opadał na ziemię.

(1.2) Czas upływał nam spokojnie i leniwie.

(1.3) Drzewa szumiały spokojnie.

(1.4) Spokojnie zdążysz, masz jeszcze godzinę czasu.

(2.1) Spokojnie! Nic się nie stało!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈkɔjɲɛ, AS: spokoi ̯ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokój mrz., spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bez pośpiechu, bez nerwów, na zimno, na spokojnie, ostrożnie, pomału, powoli, przezornie, roztropnie, rozważnie, z wolna, z namysłem, z zimną krwią

(1.4) bez problemu, bezproblemowo, gładko, pomyślnie

Wiktionary

# spokojniej

stopień wyższy od przysłówka: spokojnie

SJP.pl

# spokojniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spokojny

SJP.pl

# spokojnik

dawniej: osoba lubiąca spokój, żyjąca w spokoju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. człowiek żyjący w spokoju, lubiący spokój

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spokojniuchno

przysłówek

(1.1) bardzo spokojnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary

# spokojniuchny

przymiotnik

(1.1) bardzo spokojny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spokojniusieńki

przymiotnik

(1.1) bardzo spokojny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spokojniusieńko

przysłówek

(1.1) bardzo spokojnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuchno, spokojniuteńko, uspokajająco

wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spokojniuteńki

zdrobnienie od: spokojny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo spokojny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na pozór był spokojniuteńki, ale w nim wrzało. Zapukał raz — nic. Drugi — cicho, za trzecim panna Filipina — Kto tam?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔkɔjɲuˈtɛ̃ɲci, AS: spokoi ̯ńutẽńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spokojniuteńko

→ spokojniuteńki

SJP.pl

przysłówek

(1.1) bardzo spokojnie

Wiktionary

#### Patrz:

spokojniuteńki

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary

# spokojniutki

zdrobnienie od: spokojny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: spokojny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam indyki, mam perliczki. Ale perliczki jak perliczki. Spokojniutkie, struchlałe, jakby zagubione między innym ptactwem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔkɔjˈɲutʲci, AS: spokoi ̯ńutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spokojniutko

przysłówek sposobu

(1.1) bardzo spokojnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spokojno

przysłówek

(1.1) daw. spokojnie

(1.2) daw. praw. nie doznając przerwy lub innych przeszkód w posiadaniu nieruchomości

przymiotnik

(2.1) gwara. kielecka spokojny

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Jak się kupowało krowę, to było ważne, żeby była spokojno, łaskómno, żeby za dójki się dała złapać, niełechcywo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny

przysł. spokojnie, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

#### Synonimy:

gwara. kaszubska spœkojno

Wiktionary

# spokojność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. daw. poczucie bezpieczeństwa, brak obaw, lęków

(1.2) przest. opanowanie, równowaga wewnętrzna

(1.3) przest. życie bez wojny, pokojowe warunki życia

(1.4) przest. zacisze, ustronność, cisza, milczenie

Wiktionary

Spokojność – dawny zaścianek. Tereny, na których leżał, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, spokój m., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spokojny

przymiotnik

(1.1) niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

(1.2) pełen ciszy, spokoju, nieburzliwy

(1.3) o morzu, wodzie: niezmącony

(1.4) umiarkowany, nierzucający się w oczy

(1.5) upływający w zgodzie, bez kłopotów

(1.6) przebiegający bez większych emocji

rzeczownik

(2.1) pot. człowiek niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Adam jest bardzo spokojny – nigdy się z nikim nie kłóci.

(1.3) Kapitan powiedział, że morze jest dzisiaj wyjątkowo spokojne.

(1.4) Lubię ubierać się w spokojnych kolorach. Nie przepadam za jaskrawościami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈkɔjnɨ, AS: spokoi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opanowany, bezkonfliktowy, łagodny, pokojowy, stoicki, zrównoważony

(1.2) opanowany, cichy, niegłośny

(1.3) cichy, stonowany

(1.4) stonowany, zrównoważony, jednostajny, matowy

(1.5) niekłopotliwy

(1.5) niekłopotliwy, opanowany

Wiktionary

# spokorniały

zacząć przyjmować coś z pokorą; znaczeniowy odpowiednik idiomu "położyć uszy po sobie"

SJP.pl

# spokornieć

zacząć przyjmować coś z pokorą; znaczeniowy odpowiednik idiomu "położyć uszy po sobie"

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pokornieć)

(1.1) dokonany od|pokornieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokora ż.

czas. pokornieć ndk.

przym. pokorny

przysł. pokornie

Wiktionary

# spokrewnienie

stosunek zachodzący między członkami jednej rodziny; posiadanie wspólnego przodka; koligacja, agnacja, pokrewieństwo, powinowactwo, pobratymstwo

SJP.pl

# spokrewniony

przymiotnik

(1.1) mający wspólne pochodzenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na balu nie zabraknie spokrewnionych z nami młodzieńców z wyższych sfer.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokrewieństwo n.

Wiktionary

# spolegliwie

przysłówek

(1.1) w sposób wzbudzający zaufanie

(1.2) pot. z uległością, ze skłonnością do kompromisu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do tej pory leutnant postępował spolegliwie i nawet wytypowano go do awansu.

(1.2) Kapelmistrz spolegliwie wykonywał polecenia dyrektora opery.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spolegliwość ż.

przym. spolegliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przyzwoicie, wiarygodnie, rzetelnie

(1.2) potulnie, ulegle, zgodnie

Wiktionary

# spolegliwiej

stopień wyższy od przysłówka: spolegliwie

SJP.pl

# spolegliwość

→ spolegliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest spolegliwe; cecha tego, kto jest spolegliwy i na kim można polegać;

(1.2) pot. cecha kogoś, kto łatwo ustępuje i podporządkowuje się innym

Wiktionary

Spolegliwość – pewność, możliwość polegania na kimś. Ktoś spolegliwy jest osobą, na której można polegać, na kim można się oprzeć. To ktoś troskliwy, opiekuńczy, godny zaufania. Potocznie słowo to jest używane przede wszystkim w sensie uległości lub podporządkowywania się innym, i to drugie znaczenie również ma aprobatę normatywną (na poziomie normy użytkowej).

Wikipedia

#### Patrz:

spolegliwy

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔlɛɡˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: spoleglʹivość

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. polegać ndk.

przym. spolegliwy

przysł. spolegliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezawodność, przyzwoitość, rzetelność, słowność

(1.2) kompromisowość, ustępliwość, uległość, ugodowość

Wiktionary

# spolegliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: spolegliwy

SJP.pl

# spolegliwy

1. taki, na którym można polegać; pewny;
2. potocznie: taki, który łatwo ustępuje i podporządkowuje się innym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) godny zaufania; taki, na którym można polegać

(1.2) pot. skłonny do kompromisu, uległy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pan Tomasz zawsze był spolegliwym i miłym nauczycielem.

(1.2) Kryśka jest zbyt spolegliwa wobec koleżanek z pracy, daje sobie wciskać ich robotę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔlɛɡˈlʲivɨ, AS: spoleglʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spolegliwość ż.

przysł. spolegliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pewny, zaufany, niezawodny, przyzwoity, rzetelny, słowny

(1.2) zgodny, kompromisowy, uległy, ustępliwy, ugodowy

Wiktionary

# spoletański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Spoleto, dotyczący Spoleto

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy tym dolina spoletańska – przynajmniej widziana z Asyżu jakby wyłysiała – przynajmniej zatraciła swój wiejski charakter.

(1.1) Kiedy indziej pędzi Franciszek na koniu przez dolinę spoletańską, marząc o rycerskiej sławie. Lecz oto wyłania się zza zakrętu opuchła sylwetka trędowatego. Naturalny wstręt wstrząsnął młodym Franciszkiem.

(1.1) Zaprzeczenie wiarogodności transumptów krzyżackich przez Włodkowica wprawiło w niemały kłopot pełnomocnika Zakonu w Rzymie. Poprosił on więc biskupa spoletańskiego, który w 1419 r. wraz z drugim delegatem papieskim wydał wyrok korzystny dla Zakonu, o zaświadczenie wobec kardynałów, że widział na własne oczy oryginały dokumentów przedstawionych w transumptach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Spoleto n.

Wiktionary

# spoleto

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia;

Wiktionary

Spoleto (łac. Spoletium) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Króluje na wzgórzu ponad nieobjętą okiem doliną Spoleta, owłosioną winem, cyprysem i oliwką. Olbrzymia ta dolina była za rzymskich czasów jeziorem którego brzegi sięgały od Spoleta do Perugii.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spoletański

Wiktionary

# spolia

1. w starożytnym Rzymie: zdobycze wojenne, łupy
2. w średniowieczu - spadek po duchownym
3. dawniej: nazwa zdobyczy wojennych, zawieszanych w kościele

SJP.pl

# spoliczkować

uderzyć w twarz

SJP.pl

# spolitechnizować

stechnicyzować; rzadko:
1. poszerzyć w społeczeństwie znajomość zagadnień, osiągnięć i zastosowań współczesnej techniki;
2. uwzględnić w programach szkolnych przedmioty techniczne

SJP.pl

# spolityzować

nadać czemuś charakter polityczny

SJP.pl

# spolium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. starszy element architektoniczny, np. kolumna, kamienny detal, wykorzystany w nowym budynku;

(1.2) bibliot. fragment starszej księgi wykorzystanej na nowo jako materiał

Wiktionary

Spolium (l.mn. spolia, z łac., łup, zdobycz) – ponowne wykorzystanie starszego elementu architektonicznego (kolumny, kamiennego detalu itp.) w nowym budynku. Bardzo powszechne było stosowanie antycznych kolumn we wczesnochrześcijańskich bazylikach. Przykłady spoliów:

- kolumny w kaplicy pałacowej Karola Wielkiego w Akwizgranie pochodzące z Rawenny.
- kolumny (użyte jako części służek) w gotyckiej katedrze w Magdeburgu, pochodzące z Włoch
- kolumny z czerwonego porfiru użyte przy budowie Hagia Sofia, pochodzące z gimnazjonu portowego w Efezie oraz z miejscowości Baalbek

Wikipedia

# spólnie

→ spólny

SJP.pl

#### Patrz:

spólny

# spólnik

przestarzałe: wspólnik

SJP.pl

- Spólnik – miejscowość w województwie wielkopolskim
- Spólnik – potok, dopływ Jasienianki
- Spólnik – przysiółek wsi w województwie wielkopolskim
- Spólnik – uroczysko w gminie Ruda Malenicka w województwie świętokrzyskim

Wikipedia

# spólność

dawniej: wspólność

SJP.pl

# spólny

przestarzale: wspólny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wspólny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z tym chopem nie chcym mieć nic spólnego.

Wiktionary

# spolonizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. polonizować)

(1.1) kult. narzucić polskość, przymusić kogoś do zostania Polakiem, zmienić coś na polskie

czasownik zwrotny dokonany spolonizować się (ndk. polonizować się)

(2.1) stać się Polakiem, nabrać cech polskich

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ciągu wieków szlachta spolonizowała ludność wiejską swoich folwarków.

(2.1) Członkowie rodziny spolonizowali się, mieszkając od dwóch wieków w Krakowie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repolonizacja ż., polonizowanie n., polonistka ż., spolonizowanie n., Polonia ż., polonica lm nm., polonika lm nm., polonizacja ż., polonizator mos.

czas. polonizować ndk.

przym. polonizacyjny, polonistyczny, polonijny, polonizatorski

przysł. polonizatorsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spolszczyć

(2.1) spolszczyć się

Wiktionary

# spolonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczynienie polskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Plemiona te uległy spolonizowaniu w XI wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repolonizacja ż., Polonia ż., polonizacja ż., polonizowanie n., polonica nmos., polonistka ż.

czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

przym. polonizacyjny

Wiktionary

# spolszczać

1. nadawać czemuś cechy polskie;
2. narzucać komuś kulturę polską;
3. przekładać na język polski

SJP.pl

# spolszczały

1. nadawać czemuś cechy polskie;
2. narzucać komuś kulturę polską;
3. przekładać na język polski

SJP.pl

# spolszczenie

przekład na język polski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spolszczeć.

(1.2) odczasownikowy od|spolszczyć.

(1.3) to, co zostało spolszczone, przekład na język polski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔlʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: spolščẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. polszczyć, spolszczać ndk., spolszczeć dk., spolszczyć dk.

rzecz. polszczenie n., Polaczek mos., polskość ż., Polak mos., Polska ż., polski mrz.

przym. polski

Wiktionary

# spolszczyć

1. nadać czemuś cechy polskie;
2. narzucić komuś kulturę polską;
3. przełożyć na język polski

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) nadać czemuś cechy polskie

(1.2) narzucić komuś polską kulturę

(1.3) przełożyć tekst na język polski

(1.4) nadać wyrazowi polskie brzmienie

czasownik zwrotny dokonany spolszczyć się

(2.1) nabrać polskich cech

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔlʃt͡ʃɨt͡ɕ, AS: spolščyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. polszczenie n., spolszczenie n., Polaczek m., polskość ż., Polak mos., Polska ż., polski mrz.

przym. polskawy, polski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spolonizować

(1.2) spolonizować

(2.1) spolonizować się

Wiktionary

# spomiędzy

przyimek

(1.1) …który informuje, że z miejsca położonego między jakimiś obiektami wysunęła się, wyjrzała lub wyszła rzecz lub osoba, o której mowa

(1.2) …który informuje, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy pewnej wyróżnionej części zbioru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wąż wodny gonił drobną rybkę, unosząc kłębki mułu spomiędzy kamieni.

Wiktionary

# spomodz

czasownik

(1.1) daw. wspomóc

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃mɔt͡s, AS: spõmoc

Wiktionary

# spompować

potocznie:
1. napompować, powiększyć, np. mięśnie;
2. spompować się - oddać mocz w sposób niekontrolowany; posiusiać się, zmoczyć się, zsikać się

SJP.pl

# spompowywać

potocznie: pompować, powiększać (np. mięśnie)

SJP.pl

# spona

dawniej:
1. klamra, spinka, zapięcie;
2. ostry pazur drapieżnego ptaka; szpon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. szpon

Wiktionary

- Spona (film)
- Spona – element koła garncarskiego – jeden z drążków łączących na stałe tarczę roboczą z tarczą pędną koła garncarskiego. Spony całkowicie zanikły w XIX wieku, a słowo wyszło z użycia.
- Spona iglicowa – zamek do awaryjnego zablokowania zwrotnicy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃na, AS: spõna

Wiktionary

# sponad

przyimek określający miejsca znajdujące się nad czymś albo nad kimś; znad

SJP.pl

# spondej

stopa wierszowa o dwóch sylabach długich

SJP.pl

Spondej (łac. spondeus, stgr. σπονδεῖος) – stopa metryczna złożona z dwóch sylab długich (w wierszach iloczasowych) lub akcentowanych (w wierszach akcentuacyjnych). Nazwa pochodzi od wyrazu stgr. σπονδή (oznaczającego libację), mającego ten właśnie układ sylab; ponadto śpiewane podczas libacji pieśni składały się właśnie ze spondejów, przez co miały powolny i uroczysty charakter.

Wikipedia

# spondyliatra

specjalista od chorób kręgosłupa

SJP.pl

# spondyloza

zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie

SJP.pl

# spongina

substancja organiczna tworząca razem z krzemionką szkielet gąbki zwyczajnej

SJP.pl

Spongina – białko budujące szkielet niektórych gąbek. Szkielety tych organizmów po oczyszczeniu były stosowane jako gąbki do kąpieli.

Wikipedia

# sponginowy

przymiotnik od: spongina

SJP.pl

# spongioblast

komórka, z której tworzą się komórki glejowe układu nerwowego w trakcie rozwoju płodowego

SJP.pl

# spongiolit

osadowa skała pochodzenia organicznego

SJP.pl

Wikipedia

# spongioza

1. szczególny rodzaj korozji żeliwa szarego występujący w urządzeniach chłodzonych wodą, najczęściej przy braku tlenu i przy dużych stężeniach wodoru;
2. gąbczastość istoty szarej, zmiana morfologiczna występująca w chorobach zwyrodnieniowych mózgu

SJP.pl

# spongocel

Spongocel, jama paragastralna – wewnętrzna jama gąbek, zwana paragastralną dla odróżnienia od jamy prajelita tkankowców.

Spongocel łączy się ze środowiskiem zewnętrznym licznymi porami, którymi woda napływa do wewnątrz, oraz przez oskulum, którędy woda wypływa. W typie askon spongocel wysłany jest choanocytami. W typie sykon ograniczony jest do kanałów promienistych, a w typie leukon występuje tylko w komorach.

Wikipedia

# spongostan

Opatrunek – struktura ochraniająca ranę lub skaleczenie przed środowiskiem zewnętrznym i zapobiegająca dalszemu zakażeniu. Opatrunek może nie tylko osłaniać ranę, ale również zawierać substancje lecznicze, które działają przeciwbakteryjnie lub przyspieszają gojenie.

Wikipedia

# sponiewierać

1. potraktować kogoś lub coś pogardliwie, źle się z kimś lub czymś obejść; zgnębić, upokorzyć, znieważyć;
2. potocznie: spowodować zmęczenie; zmęczyć;
3. sponiewierać się -
a) naruszyć własną godność; poniżyć się;
b) potocznie: zmęczyć się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) książk. bardzo kogoś upokorzyć, znieważyć

(1.2) książk. sprawić, że ktoś lub coś jest w bardzo złym stanie, kondycji; zmaltretować, zniszczyć

czasownik zwrotny dokonany sponiewierać się

(2.1) pot. upić się do nieprzytomności, doprowadzić się pijaństwem do złego stanu

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Ale Maniek się wczoraj sponiewierał, ciekawe, jak trafił do domu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃ɲɛˈvʲjɛrat͡ɕ, AS: spõńevʹi ̯erać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sponiewieranie n., poniewierka ż.

czas. poniewierać ndk.

Wiktionary

# sponiewieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sponiewierać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sponiewierać dk.

Wiktionary

# sponsor

1. osoba lub instytucja finansująca w całości lub w części jakieś przedsięwzięcie, często w zamian za reklamowanie własnej działalności;
2. osoba utrzymująca kochankę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp.

(1.2) pot. ktoś, kto funduje, stawia coś, najczęściej alkohol

(1.3) pot. o mężczyźnie, który ma utrzymankę

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasza mistrzyni igrzysk paraolimpijskich ma sponsora. Koreańska firma wesprze finansowo treningi 19-letniej reprezentantki Polski. (z Internetu)

(1.1) Po wyjściu na jaw niewygodnych faktów sponsorzy zakręcili kurek z dotacjami.

(1.2) – Ryśkowi urodził się syn. – No to mamy na dzisiejszy wieczór sponsora.

(1.3) Kaśka ma jakiegoś bogatego sponsora, stąd te jej wszystkie nowe ciuchy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃w̃sɔr, AS: spõũ̯sor

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sponsorować ndk.

rzecz. sponsoring m., sponsorówka ż.

:: fż. sponsorka ż.

przym. sponsorski, sponsoringowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mecenas

Wiktionary

# sponsorat

finansowanie przez postronną osobę lub instytucję jakiegoś przedsięwzięcia, zwykle kulturalnego lub sportowego; sponsoring

SJP.pl

# sponsoring

finansowanie przez postronną osobę lub instytucję jakiegoś przedsięwzięcia, zwykle kulturalnego lub sportowego; sponsorat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bycie sponsorem

(1.2) finansowanie wydatków w zamian za usługi seksualne

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Sponsor w sponsoringu różni się od alfonsa w sutenerstwie tylko monopolem na usługi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sponsor m., sponsorka ż., sponsorówka ż.

czas. sponsorować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sponsorowanie, mecenat

Wiktionary

# sponsoringowy

przymiotnik od: sponsoring

SJP.pl

# sponsorka

kobieta wręczająca pieniądze na cel charytatywny lub kobieta płacąca utrzymankowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp.

(1.2) pot. kobieta, która funduje, stawia coś

(1.3) slang. kobieta, na ogół starsza i zamożna, która wydaje pieniądze na znacznie młodszą osobę w celach romantycznych lub seksualnych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sponsorka postanowiła pozostać anonimowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔ̃w̃ˈsɔrka, AS: spõũ̯sorka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sponsoring mrz., sponsorówka ż.

:: fm. sponsor mos.

czas. sponsorować ndk.

przym. sponsorski, sponsoringowy

Wiktionary

# sponsorować

1. finansować coś z własnych środków, często w zamian za reklamowanie własnej działalności;
2. potocznie:
a) pomagać komuś finansowo;
b) mieć utrzymankę lub utrzymanka

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. finansować jakieś przedsięwzięcie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Coraz więcej firm chce sponsorować sport.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈrɔvat͡ɕ, AS: spõũ̯sorovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sponsor m., sponsorka ż., sponsoring m., sponsorowanie n., sponsorówka ż.

przym. sponsorski, sponsoringowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fundować, finansować

Wiktionary

# sponsorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sponsorować.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. sponsorować ndk.

przym. sponsorski

Wiktionary

# sponsorowany

1. finansować coś z własnych środków, często w zamian za reklamowanie własnej działalności;
2. potocznie:
a) pomagać komuś finansowo;
b) mieć utrzymankę lub utrzymanka

SJP.pl

# sponsorówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. posp. kobieta, która żyje ze sponsoringu, jest na utrzymaniu bogatego mężczyzny lub kilku mężczyzn w zamian za świadczone usługi seksualne, czasem też towarzyskie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sponsor stanu wolnego po to ma sponsorówkę, żeby mu nie zatruwała przyjemności jęczeniem o ślubach. (z Internetu)

(1.1) Niektóre sponsorówki, żeby nie czuć się jak prostytutki, nie biorą pieniędzy, a tylko prezenty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈrufka, AS: spõũ̯sorufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sponsor, sponsorka, sponsoring

czas. sponsorować

przym. sponsoringowy, sponsorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) utrzymanka

Wiktionary

# sponsorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sponsorem, dotyczący sponsora, sponsorowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sponsorówka ż., sponsor mos., sponsorowanie n., sponsorka ż.

czas. sponsorować ndk., zasponsorować dk.

Wiktionary

# sponsorstwo

zajęcie sponsora; sponsoring

SJP.pl

# sponsowiały

przymiotnik

(1.1) dawna pisownia słowa: spąsowiały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈvʲjawɨ, AS: spõũ̯sovʹi ̯au̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

przysł. pąsowo, daw. ponsowo

czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spąsowiały

Wiktionary

# sponsowieć

czasownik nieprzechodni

(1.1) dawna pisownia słowa: spąsowieć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔ̃w̃ˈsɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: spõũ̯sovʹi ̯ėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sponsowienie n., pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

przysł. pąsowo, daw. ponsowo

czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spąsowieć

Wiktionary

# sponsowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sponsowieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sponsowieć

Wiktionary

# spontan

młodzieżowo:
1. impulsywna, natychmiastowa, niezaplanowana decyzja lub działanie;
2. stan beztroski, w którym podejmuje się odruchowe, niezaplanowane decyzje i działania; luz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. coś bez przygotowania (np. spotkanie)

Wiktionary

Spontan – czwarty singel polskiego piosenkarza Michała Szczygła z jego debiutanckiego albumu studyjnego, zatytułowanego Tak jak chcę. Singel został wydany 28 sierpnia 2020.

Kompozycja znalazła się na 7. miejscu listy AirPlay – Top, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych. Nagranie otrzymało w Polsce status podwójnie platynowego singla, przekraczając liczbę 40 tysięcy sprzedanych kopii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostatnia impreza to był czysty spontan.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃ntãn, AS: spõntãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spontaniczność ż.

przym. spontaniczny

przysł. spontanicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. spontaniczność ż.

przym. spontaniczny

przysł. spontanicznie

frazeologia.

spoko, loko, luz i spontan → slang. nie ma sprawy

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== spontan (język albański.) ==

wymowa.

IPA3|spɔnˈtan.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) spontaniczny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# spontanicznie

przysłówek

(1.1) w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Blisko 10 tysięcy osób udaremniło przemarsz neonazistów ulicami Berlina, blokując spontanicznie trasę demonstracji skrajnej prawicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃ntãˈɲit͡ʃʲɲɛ, AS: spõntãńičʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spontaniczność ż., spontan mrz.

przym. spontaniczny

Wiktionary

# spontaniczniej

stopień wyższy od przysłówka: spontanicznie

SJP.pl

# spontaniczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spontaniczny; bardziej spontaniczny

SJP.pl

# spontaniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃ntãˈɲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: spõntãńičność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spontan m.

przym. spontaniczny

przysł. spontanicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żywiołowość, odruchowość, autentyczność; młodz. spontan

Wiktionary

# spontaniczny

żywiołowy, samorzutny, odruchowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) działający odruchowo, bez innych wpływów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spontaniczność ż., spontan mrz.

przysł. spontanicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) automatyczny, naturalny, nieprzymuszony, odruchowy, samoistny, samorzutny, żywiołowy

Wiktionary

# spoofing

[czytaj: spufing] metoda ataku na cudze zasoby teleinformatyczne polegająca na przechwytywaniu i podmianie pakietów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telekom. inform. technika hakerska polegająca na podszywaniu się pod inny element systemu, innego użytkownika;

Wiktionary

Spoofing (ang. spoof – naciąganie, podszywanie) – grupa ataków na systemy teleinformatyczne polegająca na podszywaniu się pod inny element tego samego systemu. Efekt ten osiągany jest poprzez umieszczanie w sieci preparowanych pakietów danych lub niepoprawne używanie protokołów.

Wikipedia

# spoofingowy

[czytaj: spufingowy] polegający na podszywaniu się pod inne urządzenie lub innego użytkownika sieci teleinformatycznej w celu uzyskania korzyści majątkowych

SJP.pl

# spooling

[czytaj: spuling] w informatyce: przekładanie do bufora informacji o wykonywanych przez aplikację zadaniach; buforowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. zapis na dysku danych odebranych z urządzenia wejściowego i przechowywanie ich do czasu przyjęcia przez urządzenie wyjściowe;

Wiktionary

Spooling (rozwijany jako sequential peripheral operation on-line) – tryb realizowania operacji wejścia-wyjścia w odniesieniu do urządzeń o dostępie wyłącznym. Cała zawartość strumienia jest buforowana zanim zostanie przesłana w miejsce docelowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Technika spoolingu jest wykorzystywana nie tylko w przypadku drukarek. Wykorzystuje się ją również do innych operacji wejścia-wyjścia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspulʲĩŋk, AS: spulʹĩŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spooler m.

przym. spoolingowy

Wiktionary

# spooneryzm

[czytaj: spuneryzm] spuneryzm, metagram;
1. mimowolne przestawienie głoski lub głosek w wyrazie, dające często efekt komiczny;
2. przestawienie takie dokonane świadomie i w ten sposób, aby wynikłe z niego formy były istniejącymi wyrazami

SJP.pl

Spuneryzm (ang. spoonerism, od nazwiska Williama Archibalda Spoonera) – przejęzyczenie polegające na zamianie miejscami głosek w wyrazie lub początkowych głosek w grupie wyrazów. Wynikiem takiego przejęzyczenia mogą być sensowne zwroty, często zabawne lub nieprzyzwoite. Istotne jest podobieństwo w mowie, a nie w piśmie, stąd też przykłady takie, jak „stój, Halina”.

Wikipedia

# spopielacieć

stać się popielatym

SJP.pl

# spopielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spopielać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespopielanie n., spopielenie n.

czas. spopielać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kremowanie

Wiktionary

# spopielarnia

budynek przeznaczony do palenia ludzkich zwłok; krematorium

SJP.pl

Krematorium (łac. cremo „palę”), także: spopielarnia – urządzenie, w którym przeprowadza się pośmiertne spalenie (kremację) zwłok przed pochówkiem. Kremacja odbywa się w temperaturze 900–1100 °C. Spalanie trwa ponad godzinę. Prócz popiołów wydziela się woda i dwutlenek węgla.

Wikipedia

# spopielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) forma pochówku, polegająca na spaleniu ciała do formy popiołu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. popielisko n., popiołek mrz., popiół mrz., spopielanie n.

Wiktionary

# spopod

przyimek o znaczeniu podobnym do przyimka "spod", uwydatnia rozległość przedmiotów

SJP.pl

# spopowienie

nadanie czemuś popkulturowego charakteru

SJP.pl

# spopularyzować

czasownik przechodni dokonany (ndk. popularyzować)

(1.1) dokonany od|popularyzować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔpularɨˈzɔvat͡ɕ, AS: spopularyzovać

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

czas. popularyzować (się) ndk.

rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

przysł. popularnie

Wiktionary

# spopularyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spopularyzować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔpularɨzɔˈvãɲɛ, AS: spopularyzovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

rzecz. popularyzowanie ndk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

przysł. popularnie

Wiktionary

# spór

brak zgody w pewnej sprawie; też: kłótnia, awantura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) różnica zdań, stanowisk, interesów

Wiktionary

- Spór w prawie międzynarodowym
- Konflikt

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Polskim Czerwonym Krzyżu działa Sąd Organizacyjny, który […] rozstrzyga spory między członkami, pomiędzy organami, a także spory członków PCK z organami PCK […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spur, AS: spur

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sporny

czas. spierać się

przysł. bezspornie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprzeczka, zatarg, kłótnia, polemika, dyskusja, przest. dysputa, dysputacja, swary, stpol. swarzenie

Wiktionary

# spora

1. komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin niższych
2. stadium cyklu rozwojowego sporowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zarodnik

(1.2) biol. przetrwalnik

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. lp. ż. od: spory

Wiktionary

- spora – zarodnik
- endospora – przetrwalnik

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. sporysz m.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|franc|spore. < etym|łac|spora. < etym|gr|σπορά. (sporá) → zasiew

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) espora ż.

* nowogrecki: (1.1) σπόριο n.

źródła.

== spora (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. zarodnik, spora

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔra, AS: spora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sporysz m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. sporysz m.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|franc|spore. < etym|łac|spora. < etym|gr|σπορά. (sporá) → zasiew

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) espora ż.

* nowogrecki: (1.1) σπόριο n.

źródła.

== spora (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. zarodnik, spora

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# sporady

archipelag na Morzu Egejskim

SJP.pl

Sporady – nazwa odnosząca się do dwóch archipelagów wysp greckich na Morzu Egejskim, znanych pod nazwą Sporady Południowe i Sporady Północne.

Wikipedia

# sporadycznie

przysłówek

(1.1) w sposób sporadyczny, bardzo rzadko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasz szef chwali pracowników tylko sporadycznie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔraˈdɨt͡ʃʲɲɛ, AS: sporadyčʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sporadyczność

przym. sporadyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czasami, prawie nigdy, niekiedy, incydentalnie

Wiktionary

# sporadyczniej

stopień wyższy od przysłówka: sporadycznie

SJP.pl

# sporadyczny

występujący rzadko, nieregularnie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔraˈdɨt͡ʃnɨ, AS: sporadyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sporadyczność

przysł. sporadycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzadki

Wiktionary

# sporangialny

→ sporangium

SJP.pl

#### Patrz:

sporangium

# sporangium

organ niektórych roślin i grzybów, w którym wytwarzane są zarodniki służące do rozmnażania bezpłciowego; zarodnia

SJP.pl

Wikipedia

# sporawy

dosyć duży; spory

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) dość spory; wystarczająco duży

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zebrano sporawą ilość kruszcu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spory

przysł. sporo

zaim. sporo

Wiktionary

# sporcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sport

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sport m.

Wiktionary

# sporek

jednoroczna roślina z rodziny goździkowatych

SJP.pl

Sporek (Spergula L.) – rodzaj roślin jednorocznych z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Należy do niego 12 gatunków. Występują one w Europie, zachodniej i północnej Azji oraz w rejonie Himalajów, w północnej i równikowej Afryce, w południowej części Ameryki Południowej. Obszarem największego zróżnicowania jest rejon Morza Śródziemnego. Jako rośliny introdukowane sporki rosną na pozostałych obszarach obu kontynentów amerykańskich, w południowej Afryce, we wschodniej Azji. W Polsce rodzime są dwa gatunki – sporek pięciopręcikowy (S. pentandra) i wiosenny (S. morisonii) oraz jeden zadomowiony antropofit – sporek polny (S. arvensis).

Wikipedia

# sporeń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. przeciwnik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔrɛ̃ɲ, AS: sporẽń

Wiktionary

# spornia

element podpierający dach

SJP.pl

# sporniak

nazwisko

SJP.pl

3 miejscowości w Polsce:

- Sporniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Konopnica
- Sporniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wojciechów
- Sporniak – część miasta Poniatowa w województwie lubelskim, w powiecie opolskim

Wikipedia

# sporniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sporny; bardziej sporny

SJP.pl

# spornik

element nośny w formie belki, stosowany w konstrukcji balkonów, gzymsów itp.; wspornik

SJP.pl

# sporny

będący przedmiotem sporu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący przedmiotem sporu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔrnɨ, AS: sporny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spór m., spieranie n.

czas. spierać się

przysł. spornie, bezspornie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konfliktowy, dyskusyjny, kontrowersyjny

Wiktionary

# sporo

zaimek liczebny nieokreślony

(1.1) jako określenie rzeczownika: dość dużo, niemało

(1.2) jako określenie czasownika: dość dużo, niemało

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: spora

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mamy sporo czasu.

(1.2) Sporo zarobiłem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔrɔ, AS: sporo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spory, sporawy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dużo, niemało, wiele, mnóstwo, pełno, bez liku, pod dostatkiem, ile dusza zapragnie, w bród, książk. multum

(1.2) dużo, niemało, mnóstwo

Wiktionary

# sporobójczy

niszczący spory (zarodniki)

SJP.pl

# sporocysta

jedna z faz rozwojowych pasożytniczej przywry wnętrzniaka, wywołująca chorobę zwaną bilharcjozą lub schistosomatozą

SJP.pl

- Sporocysta – stadium rozwojowe przywr wnętrzniaków
- Sporocysta – część sporulowanej oocysty w cyklu rozwojowym apikompleksów

Wikipedia

# sporofil

liść paprotników, na którym tworzą się organy rozmnażania, w których powstają haploidalne zarodniki; liść zarodnionośny, liść zarodniowy

SJP.pl

Sporofil (gr. spóros = nasienie + phýllon = liść), liść zarodnionośny – liść, na którym tworzą zarodnie z haploidalnymi zarodnikami u widłaków, skrzypów i niektórych paproci. Sporofile mogą występować pojedynczo lub zebrane w kłosy zarodnionośne.

Widłakowce
  Sporofile różnią się kształtem od liści asymilacyjnych. Zwykle w górnej części są ząbkowane, łuskowate, bezbarwne, zaostrzone na szczycie, o nasadzie szerokiej i trójkątnej. Na sporofilach znajduje się zazwyczaj jedna zarodnia, osadzona w pobliżu nasady, na brzusznej (doosiowej) stronie sporofilu. Widliczkowce mają sporofile - zróżnicowane na mikrosporofile i makrosporofile - rozmieszczone bardzo gęsto, skrętolegle, na osi kłosa zarodnionośnego. Zwykle w dolnej części kłosa skupione są makrosporofile, a w górnej – mikrosporofile, u niektórych gatunków widliczek oba typy sporofili tworzą oddzielne kłosy. Również sporofile lepidofitów, zebrane w szyszki zarodniowe, zróżnicowane były na makrosporofile położone w dolnej części szyszki i mikrosporofile leżące wyżej. Ustawione były prostopadle do osi szyszki, zwykle spiralnie, rzadziej okółkowo, gęsto, nachodząc na siebie dachówkowato. Pojedyncze zarodnie zlokalizowane były w dolnej części sporofili. Każdy sporofil miał języczek oraz pojedynczą wiązkę przewodzącą.

  U przedstawicieli rodzaju poryblin (z rzędu poryblinowców) wydłużone zarodnie osadzone są pojedynczo u nasady sporofilu, w zagłębieniu, osłonięte przez velum, czyli fałd z rozrośniętej tkanki liścia. U nasady sporofilu znajduje się języczek.

Psylotowe
  Mają sporofile zebrane w luźny nieregularny kłos zarodnionośny (rodzaje Psilotum i Tmesipteris). U nasady sporofili występują pojedyncze zarodnie z jednakowymi zarodnikami. Gatunki z rodzajów nasięźrzał oraz podejźrzon posiadają jeden liść, którego górna, sporofilowa część posiada liczne zarodnie.

Skrzypowe
  Sporofile (zwane tu też sporangioforami) mają postać tarczek na trzonkach, przytwierdzonych do osi kłosa zarodnionośnego okółkowo, nadlegle lub międzylegle. Pod tarczkami podczepionych jest 4 do 12 zarodni, w postaci woreczków z jednakowymi zarodnikami.

Paprocie
  Sporofile mogą być różnie wykształcone – bywają wyspecjalizowane jako organy służące wyłącznie do rozmnażania (np. pióropusznik strusi, podrzeń żebrowiec), u większości gatunków jednak są niezróżnicowane i pełnią również funkcje asymilacyjne (np. nerecznica samcza).

Wikipedia

# sporofit

u roślin z przemianą pokoleń pokolenie rozmnażające się przez zarodniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów;

Wiktionary

Sporofit – diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów. W stadium sporofitu zachodzi proces mejozy, w wyniku której powstają zarodniki.

U roślin naczyniowych sporofit jest znacznie większy niż gametofit, jest też stadium zdolnym do samodzielnego istnienia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U roślin naczyniowych sporofit jest znacznie większy niż gametofit, jest też stadium zdolnym do samodzielnego istnienia.

Wiktionary

# sporogeneza

Zarodnikowanie (sporogeneza) – proces wytwarzania zarodników przez organizmy żywe. Występuje u protistów, roślin i grzybów. Wyróżnia się dwa rodzaje sporogenezy:

- bezpłciowe wytwarzanie zarodników przez podział mitotyczny. Tak powstałe zarodniki to mitospory;
- płciowe wytwarzanie zarodników przez mejozę. Tak powstałe zarodniki to mejospory.

Wikipedia

# sporogon

Sporofit – diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów. W stadium sporofitu zachodzi proces mejozy, w wyniku której powstają zarodniki.

U roślin naczyniowych sporofit jest znacznie większy niż gametofit, jest też stadium zdolnym do samodzielnego istnienia.

Wikipedia

# sporokarp

twór złożony z kilku zarodni otoczonych osłonką, występujący u paproci wodnych; sporokarpium, nibyowoc

SJP.pl

Sporokarp, sporokarpium – wyspecjalizowana struktura występująca u niektórych paproci, związana z wytwarzaniem i uwalnianiem zarodników. Sporokarpia są wytwarzane przez trzy rodziny wodnych paproci różnozarodnikowych z rzędu Salviniales. W przypadku rodziny Azollaceae i Salviniaceae sporokarp jest rodzajem zmodyfikowanej zarodni. Bardziej złożoną formę struktura ta przybiera u przedstawicieli Marsileaceae.

Wikipedia

# sporokarpium

twór złożony z kilku zarodni otoczonych osłonką, występujący u paproci wodnych; sporokarp, nibyowoc

SJP.pl

# sporomorfa

(zwykle w liczbie mnogiej) w botanice: zarodnik lub pyłek odłączony od rośliny

SJP.pl

# sporotrychoza

grzybica podskórna lub głęboka wywołana przez grzyb Sporotrix schenckii

SJP.pl

Sporotrychoza – choroba wywołana przez grzyba Sporothrix schenckii. Najczęściej zajmuje skórę, choć może również zajmować stawy, kości, płuca i mózg. Sporotrychoza jest chorobą przewlekłą. Postępuje wolno, pierwsze objawy mogą wystąpić od 1 do 12 tygodni po zarażeniu. Chorobą tą można zarazić się przez ukłucie kolcem róży.

Wikipedia

# sporowacieć

stać się porowatym

SJP.pl

# sporowce

typ pasożytniczych pierwotniaków; zarodnikowce

SJP.pl

Apikompleksy (Apicomplexa, sporowce, Sporozoa) – organizmy wyłącznie pasożytnicze, wyróżniające się obecnością tzw. kompleksu apikalnego ułatwiającego im wnikanie do komórek żywiciela. Obecnie zaliczane są do supergrupy Chromalveolata, razem z żółto-brunatnymi glonami i grzybopodobnymi lęgniowcami oraz orzęskami.

Wikipedia

# sporowiec

przedstawiciel typu pasożytniczych pierwotniaków; zarodnikowiec

SJP.pl

# sporozoit

stadium rozwojowe pierwotniaków pasożytniczych z grupy sporowców właściwych

SJP.pl

Sporozoit (z gr. sporo- + zóon „zwierzę” + eídos „postać”) – zarodnik formujący się poprzez zapłodnienie. Może nim być każdy sierpokształtny jądrowy zarodek, uformowany przez podział protoplazmy zarodnika organizmu apikompleksowego. W malarii sporozoity są formami zarodźców, które są wyzwolone od oocytów komarów. Sporozoity gromadzą się w śliniankach komarów – zostają przeniesione do organizmu człowieka, kiedy te żywią się krwią.

Wikipedia

# sport

zorganizowana aktywność fizyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) papieros marki „Sport”, później „Popularne”

Wiktionary

Sport – wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Ojciec jeszcze dziś prosi w kiosku o sporty i kioskarka wie, o które papierosy mu chodzi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔrt, AS: sport

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sportowiec m., sporcik mrz.

przym. sportowy, wysportowany

przysł. sportowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) sporciak, szport, popularny

Wiktionary

# sport.

skrót od: sportowy, sportowo (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# sportage

[czytaj: sportydż] samochód typu Kia Sportage

SJP.pl

# sportka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. wózek spacerowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spacerówka

Wiktionary

# sportoholiczka

kobieta uzależniona od uprawiania sportu

SJP.pl

# sportoholik

osoba uzależniona od uprawiania sportu

SJP.pl

# sportoholizm

bardzo częste uprawianie sportu, traktowane jako objaw choroby

SJP.pl

# sportowczyni

kobieta uprawiająca sport; sportsmenka, sportsmanka, sportswoman

SJP.pl

# sportowiec

osoba uprawiająca jakiś sport; sportsmen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

Wiktionary

Sportowiec – osoba uprawiająca pewną dziedzinę sportową. Sportowcem jest zarówno osoba uprawiająca sport zawodowo, jak i amatorsko, a jej trening opiera się zazwyczaj na odpowiednio przygotowanym planie treningowym. Sport ten może wymagać wysiłku fizycznego i zręczności (np. piłka nożna), ale również może ograniczać się do zaangażowania umysłu (szachy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zawodach wystartowało pięćdziesięciu sportowców z całej Europy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔrˈtɔvʲjɛt͡s, AS: sportovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sport m., sportsmenka ż., sportsmen m.

przym. sportowy

przysł. sportowo

Wiktionary

# sportówka

potocznie:
1. kobieta uprawiająca sport; sportowczyni, sportsmenka, sportswoman;
2. samochód sportowy;
3. szkoła sportowa;
4. szkolna klasa sportowa;
5. ubranie sportowe;
6. rodzaj wózka dziecięcego;
7. sportowy zegarek na rękę; smartwatch;
8. sportowa gra wideo;
9. anime o sporcie

SJP.pl

# sportowo

przysłówek

(1.1) w stylu sportowym

(1.2) sport. fair play

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sport mrz., sportowiec mos.

przym. sportowy

przysł. na sportowo

Wiktionary

# sportowy

dotyczący sportu lub sportowców

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący sportu, związany ze sportem

przymiotnik jakościowy

(2.1) przestrzegający fair play

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W regionach ekoturystycznych są niezbędne wypożyczalnie oraz serwisy sprzętu turystycznego i sportowego (rowerów, nart biegowych i turystycznych, kajaków i innego sprzętu wodnego).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔrˈtɔvɨ, AS: sportovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sportowiec mos., sport mrz.

przysł. sportowo

Wiktionary

# sportretować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|portretować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Byli zresztą kompletnie zalani. Mirek pracował w gabinecie. Z początku bawili mnie, myślałam, że mogłabym ich sportretować, ale trwało to krótko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔrtrɛˈtɔvat͡ɕ, AS: sportretovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sportretowanie n., portrecista m., portret m., portretowanie n.

czas. portretować

Wiktionary

# sportretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sportretować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔrtrɛtɔˈvãɲɛ, AS: sportretovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portrecista, portret, portretowanie

czas. sportretować

Wiktionary

# sportsman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. mężczyzna uprawiający sport

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tej chwili sportsmani przybiegli a widzowie opuścili salony i pokoiki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔrtsmãn, AS: sportsmãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. sportsmanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sportowiec, zawodnik

Wiktionary

# sportsmanka

[czytaj: sportsmenka] kobieta uprawiająca sport; sportowczyni, sportsmenka, sportswoman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta trenująca sport

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W hotelu przy stadionie nocują sportsmanki z Polski i Włoch.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. sportsman mos.

Wiktionary

# sportsmen

osoba uprawiająca jakiś sport; sportowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik sportowy, sportowiec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak się tych dwoje sportsmenów spotka, już o niczem innem nie mówią i zawsze się kłócą, tak jak pani ze mną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔrtsmɛ̃n, AS: sportsmẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. sportsmenka ż.

przym. sportsmeński

przysł. sportsmeńsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sportowiec, zawodnik

Wiktionary

# sportsmenka

kobieta uprawiająca sport; sportowczyni, sportsmanka, sportswoman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka sportowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najlepiej zarabiającą sportsmenką na świecie jest japońska tenisistka Naomi Osaka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. sportsmen mos.

przym. sportsmeński

przysł. sportsmeńsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zawodniczka

Wiktionary

# sportsmeński

→ sportsmen

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany ze sportsmenem, dotyczący sportsmena

Wiktionary

#### Patrz:

sportsmen

#### Powiązane:

rzecz. sportsmen mos., sportsmenka ż.

przysł. sportsmeńsko

Wiktionary

# sportsmeńsko

przysłówek

(1.1) po sportsmeńsku, jak sportsmen lub sportsmenka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sportsmen mos., sportsmenka ż.

przym. sportsmeński

Wiktionary

# sportswashing

[czytaj: sportsłoszing] wykorzystanie sportu do poprawy wizerunku, np. przez kraje łamiące prawa człowieka

SJP.pl

# sportswoman

[czytaj: sportsłomen] kobieta uprawiająca sport; sportsmenka, sportowczyni, sportsmanka

SJP.pl

# sporty

zorganizowana aktywność fizyczna

SJP.pl

# sporulacja

proces wytwarzania zarodników u grzybów; zarodnikowanie

SJP.pl

Wikipedia

# spory

dosyć duży, pokaźny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) całkiem duży, pokaźny; dość istotny

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: spór

(2.2) D. lp.; M., B. i W. lm. od: spora

Wiktionary

- spora – zarodnik
- endospora – przetrwalnik

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W małance uczestniczyła też spora grupa przemyślan narodowości polskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔrɨ, AS: spory

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. sporo

przym. sporawy

zaim. sporo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) znaczny

Wiktionary

# sporysz

organ przetrwalnikowy buławinki czerwonej, grzyba z klasy workowców pasożytującego na życie i niektórych dziko rosnących trawach

SJP.pl

Sporysz – przetrwalnik pasożytniczego grzyba buławinki czerwonej (Claviceps purpurea) z rodziny Clavicipitaceae. Grzyb ten atakuje około 400 gatunków roślin z rodziny wiechlinowatych (Poaceae) wywołując chorobę zwaną sporyszem zbóż i traw.

Wikipedia

# sporysznik

wyciąg ze sporyszu stosowany w lecznictwie; ergotyna

SJP.pl

# sporyszowy

przymiotnik od: sporysz

SJP.pl

# sporządca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. sporządziciel.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈʒɔ̃ntt͡sa, AS: spožõntca

Wiktionary

# sporządzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sporządzić)

(1.1) zob. sporządzić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wstaję i ruszam w drogę zgodnie z adresem, który na szczęście zanotowałam, sporządzając dokładny szkic ze strzałkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈʒɔ̃nd͡zat͡ɕ, AS: spožõnʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sporządzenie n., sporządzanie n.

czas. sporządzić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przygotowywać

Wiktionary

# sporządzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sporządzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɔ̃nˈd͡zãɲɛ, AS: spožõnʒãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sporządzenie n.

czas. sporządzać ndk., sporządzić dk.

Wiktionary

# sporządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sporządzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɔ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: spožõnʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sporządzanie n.

czas. sporządzać, sporządzić dk.

Wiktionary

# sporządzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. sporządzać)

(1.1) książk. wykonać, przygotować coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Używając mąki razowej z pszenicy, gryki czy jagieł, możemy sporządzić makarony o różnych smakach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈʒɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: spožõńʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sporządzenie n., sporządzanie n.

czas. sporządzać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przygotować

Wiktionary

# sporządziciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ten, co sporządza

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɔ̃ɲˈd͡ʑit͡ɕɛl, AS: spožõńʒ́ićel

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sporządca

Wiktionary

# sporzej

stopień wyższy od dawnego przysłówka: sporo (ochoczo, szybko, bez ociągania)

SJP.pl

# sposób

1. metoda postępowania lub osiągnięcia celu;
2. trik, zręczne posunięcie pozwalające osiągnąć coś mimo niesprzyjających okoliczności lub czyjegoś oporu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu

(1.2) styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naukowiec wynalazł sposób na poprawę bezpieczeństwa w samolotach.

(1.2) Nie podoba mi się jego sposób zwracania się do kobiet.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔsup, AS: sposup

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sposobność ż.

:: zdrobn. sposobik mrz.

czas. sposobić ndk., przysposobić dk.

przym. sposobny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) metoda, rozwiązanie, środek

(1.2) maniera, styl

Wiktionary

# sposobem

1. metoda postępowania lub osiągnięcia celu;
2. trik, zręczne posunięcie pozwalające osiągnąć coś mimo niesprzyjających okoliczności lub czyjegoś oporu

SJP.pl

# sposobić

1. urządzać, przygotowywać;
2. uczyć, przysposabiać kogoś do czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. urządzać, przygotowywać coś

(1.2) przest. uczyć, kształcić kogoś do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany sposobić się (dk. brak)

(2.1) przest. czynić samego siebie czymś lub jakimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lokal obszerny na gospodę przy sklepie sposobi.

(1.2) Sposobiłam ją do zdania egzaminu na dyplom nauczycielski.

(2.1) Dobry chłopak, mógł los w świecie zrobić, bo miał zdatność i mógł się sposobić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈsɔbʲit͡ɕ, AS: sposobʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sposób m., sposobność ż., sposobienie n.

czas. usposabiać ndk., usposobić dk., przysposabiać ndk., przysposobić dk.

przym. sposobny

Wiktionary

# sposobienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sposobić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔsɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: sposobʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sposobić, przysposabiać

Wiktionary

# sposobik

zdrobnienie od: sposób

SJP.pl

# sposobniej

stopień wyższy od przysłówka: sposobnie

SJP.pl

# sposobniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sposobny

SJP.pl

# sposobność

1. możliwość zrobienia czegoś, sprzyjająca okoliczność; okazja;
2. przestarzałe: talent do czegoś; umiejętność, skłonność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprzyjające warunki ku czemuś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Latem 1975 nadarzyła się ku temu znakomita sposobność.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sposób mrz., sposobik m.

czas. przysposabiać ndk., przysposobić dk., sposobić ndk.

przym. sposobny, sposobowy

przysł. sposobnie, sposobniej

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) możliwość, okazja

Wiktionary

# sposobny

odpowiedni, stosowny, dostosowany

SJP.pl

# sposobowy

przymiotnik od: sposób

SJP.pl

# sposoczać

czasownik niedokonany

(1.1) daw. ndk. od: sposoczyć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈsɔt͡ʃat͡ɕ, AS: sposočać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sposoczanie n.

Wiktionary

# sposoczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sposoczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sposoczać ndk.

Wiktionary

# spośród

przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru

SJP.pl

przyimek

(1.1) przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru

(1.2) przyimek informujący o ruchu z miejsca pomiędzy jakimiś obiektami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zwycięża tylko jeden spośród wszystkich biegaczy.

(1.2) Żyrafa wysunęła głowę spośród drzew.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔɕrut, AS: spośrut

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) z, spomiędzy

(1.2) z, spomiędzy

Wiktionary

# spośrodka

tyle co: z samego środka

SJP.pl

# spostponować

zlekceważyć kogoś, potraktować z pogardą, z wyższością

SJP.pl

# spostponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spostponować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spostponować dk.

Wiktionary

# spostrzec

1. patrząc, uświadomić sobie coś;
2. zdać sobie z czegoś sprawę

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spostrzegać)

(1.1) dokonany od|spostrzegać. (zauważać)

(1.2) dokonany od|spostrzegać. (uświadamiać sobie)

czasownik zwrotny dokonany spostrzec się (ndk. spostrzegać się)

(2.1) dokonany od|spostrzegać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Opalony i przystojny, już w "cywilnym" stroju, z długą kopertówką pod pachą, lekko, prawie tańcząc, zmierzał do windy. Spostrzegłszy Irka, zatrzymał się i cofnął dwa kroki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔsṭʃɛt͡s, AS: sposṭšec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spostrzeżenie n., spostrzeganie n.

czas. postrzegać

Wiktionary

# spostrzegać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spostrzec)

(1.1) patrząc, zwracać uwagę na coś lub kogoś

(1.2) zdawać sobie sprawę

czasownik zwrotny niedokonany spostrzegać się (dk. spostrzec się)

(2.1) zdawać sobie sprawę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spostrzeganie n., spostrzeżenie n.

przym. spostrzegawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dostrzegać, zauważać

(1.2) orientować się, spostrzegać się, uświadamiać sobie

(2.1) spostrzegać, orientować się, uświadamiać sobie

Wiktionary

# spostrzegawczy

przymiotnik

(1.1) szybko i łatwo zauważający szczegóły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najmniej spostrzegawczy mężczyzna zauważy kobietę wbitą na obcasy, pozostając ślepy na wady jej urody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔsṭʃɛˈɡaft͡ʃɨ, AS: sposṭšegafčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spostrzegawczość ż.

czas. spostrzegać

Wiktionary

# spostrzeżenie

wynik rozumowania, obserwacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obserwacja, uwaga na dany temat

(1.2) zauważenie, zaobserwowanie, uświadomienie sobie przedmiotu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: sposṭšežẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spostrzeżeniowy, postrzeżeniowy

rzecz. postrzeganie n., spostrzeganie n., postrzeżenie n.

czas. spostrzec, spostrzegać, postrzegać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uwaga, komentarz, obserwacja

Wiktionary

# spostrzeżeniowy

→ spostrzeżenie

SJP.pl

#### Patrz:

spostrzeżenie

# spot

krótka reklama nadawana w telewizji lub radiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótki film reklamowy lub reklama w radiu

Wiktionary

- spot – w ekonomii, realizowana natychmiastowo umowa kupna-sprzedaży
- spot – metoda pomiaru światła
- spot – typ oświetlenia
- Spot – właśc. Glen Lockett, amerykański producent muzyczny
- spot reklamowy (ujednoznacznienie)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spɔt, AS: spot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spocik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reklamówka

Wiktionary

# spotęgować

1. uczynić coś mocniejszym, silniejszym; wzmocnić, wzmóc;
2. spotęgować się - nabrać siły, intensywności; wzmocnić się, wzmóc się

SJP.pl

# spotęgowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotęgować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spotęgować dk.

Wiktionary

# spoterski

związany z hobby polegającym na obserwowaniu i fotografowaniu obiektów związanych z komunikacją; spotterski

SJP.pl

# spotify

[czytaj: spotifaj] serwis i aplikacja do muzyki

SJP.pl

Spotify – szwedzki serwis strumieniowy oferujący dostęp do muzyki oraz podcastów na licencji freemium.

Serwis oferuje cyfrowe objęte prawami autorskimi nagrania muzyczne i podcasty, w tym ponad 82 milionów utworów, pochodzących od wytwórni płytowych i firm medialnych. Jest to usługa freemium, która podstawowe funkcje oferuje bezpłatnie, lecz z reklamami i ograniczonymi opcjami personalizacji. Dodatkowe funkcje, takie jak słuchanie offline i słuchanie bez reklam, są oferowane za pośrednictwem płatnych subskrypcji. Użytkownicy mogą wyszukiwać muzykę na podstawie wykonawcy, albumu lub gatunku, a także tworzyć, edytować i udostępniać listy odtwarzania.

Wikipedia

# spoting

spotting;
1. hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu pojazdów komunikacyjnych, np. autobusów, pociągów;
2. koncentrowanie wzroku w jednym punkcie w czasie wykonywania obrotu w tańcu w celu utrzymania równowagi

SJP.pl

# spotkać

1. natknąć się na kogoś lub coś, zobaczyć się z kimś;
2. poznać kogoś;
3. znaleźć coś gdzieś;
4. zdarzyć się, stać się czyimś udziałem

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spotykać)

(1.1) natknąć się na kogoś

(1.2) poznać kogoś

czasownik zwrotny dokonany spotkać się (ndk. spotykać się)

(2.1) pójść gdzieś, gdzie ktoś też będzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W swoim życiu spotkałem tylko kilku prawdziwych przyjaciół.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔtkat͡ɕ, AS: spotkać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spotkanie n.

Wiktionary

# spotkanie

1. natknąć się na kogoś lub coś, zobaczyć się z kimś;
2. poznać kogoś;
3. znaleźć coś gdzieś;
4. zdarzyć się, stać się czyimś udziałem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

(1.2) rozgrywka sportowa

(1.3) natknięcie się na kogoś, zobaczenie go

(1.4) poznanie kogoś

Wiktionary

- Spotkanie − osada w zachodniopomorskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Plener jest spotkaniem organizowanym przez origamistów dla origamistów, imprezą non-profit.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔtˈkãɲɛ, AS: spotkãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spotykanie n., spotykanka ż.

czas. spotkać dk., spotykać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) mecz

Wiktionary

# spotkaniowy

→ spotkanie

SJP.pl

#### Patrz:

spotkanie

# spotkanioza

potocznie: zbyt częste i uciążliwe organizowanie spotkań

SJP.pl

# spotkanko

zdrobniale: spotkanie

SJP.pl

# spotlight

[czytaj: spotlajt]
1. bardzo wąski strumień światła kierowany na kogoś lub na coś, często stosowany w teatrach;
2. reflektor rzucający taki strumień światła

SJP.pl

- Spotlight – funkcja w oprogramowaniu Apple
- Spotlight – amerykański dramat z 2015 roku
- The Spotlight – amerykański tygodnik, wydawany w latach 1975–2001
- Spotlight – przygotowana w 1955 r. przez Komitet Wolna Europa operacja demaskatorska z broszurą Józefa Światły „Za kulisami bezpieki i partii” kolportowaną przy pomocy balonów

Wikipedia

# spotowy

→ spot

SJP.pl

#### Patrz:

spot

# spotter

[czytaj: spoter] hobbysta zajmujący się obserwowaniem i fotografowaniem pojazdów komunikacyjnych, np. autobusów, pociągów

SJP.pl

# spotterka

→ spotter [czytaj: spoterka]

SJP.pl

# spotters

[czytaj: spoters] specjalnie wyszkolony funkcjonariusz będący mediatorem i łącznikiem pomiędzy klubami, kibicami, ochroną i policją, rozwiązujący stadionowe problemy

SJP.pl

# spotterski

[czytaj: spoterski] związany z hobby polegającym na obserwowaniu i fotografowaniu obiektów związanych z komunikacją; spoterski

SJP.pl

# spotting

[czytaj: spoting] spoting;
1. hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu pojazdów komunikacyjnych, np. autobusów, pociągów;
2. koncentrowanie wzroku w jednym punkcie w czasie wykonywania obrotu w tańcu w celu utrzymania równowagi

SJP.pl

Spotting – hobby polegające na fotografowaniu lub obserwowaniu obiektów związanych z komunikacją. Osoba uprawiające to hobby nazywana jest spotterem (ang. spotter).

Ze względu na obiekt zainteresowania wyróżnia się:

- car spotting – obserwowanie i fotografowanie samochodów,
- planespotting – obserwowanie samolotów i lotnisk,
- trainspotting – obserwowanie oraz zapisywanie czasów przyjazdów i numerów pociągów,
- bus spotting – obserwowanie autobusów jednej korporacji,
- tubespotting – obserwowanie kolejek metra wjeżdżających i opuszczających stacje,
- spotting 112 – obserwowanie i fotografowanie pojazdów ratunkowych,
- RNAV spotting – obserwowanie i fotografowanie samolotów na wysokości przelotowej,
- shipspotting – fotografowanie jednostek pływających.

Wikipedia

# spotwarzać

rzucać na kogoś fałszywe oskarżenia

SJP.pl

# spotwarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotwarzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spotwarzać ndk.

Wiktionary

# spotwarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotwarzyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spotwarzyć

rzecz. twarz ż.

przym. twarzowy

Wiktionary

# spotwarzyć

rzucić na kogoś potwarz; zniesławić, oczernić, obmówić

SJP.pl

czasownik

(1.1) zniesławić, obrazić, oczernić kogoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔtˈfaʒɨt͡ɕ, AS: spotfažyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spotwarzenie n., twarz ż.

przym. twarzowy

Wiktionary

# spotwornianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotworniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespotwornianie n.

czas. spotworniać ndk.

Wiktionary

# spotworzyć

1. uczynić przerażającym, potwornym;
2. żartobliwie: stworzyć

SJP.pl

# spotykać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spotkać)

(1.1) napotykać kogoś, widywać

czasownik zwrotny niedokonany spotykać się (dk. spotkać się)

(2.1) chodzić na spotkania z kimś

(2.2) mieć na swojej drodze, mieć do czynienia z kimś lub czymś

(2.3) być parą w nieformalnym związku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rzadko spotykam pana na uczelni.

(2.1) Spotykamy się rzadko, gdyż oboje dużo pracujemy.

(2.2) Z nikim nie chce się spotykać.

(2.2) Rzadko spotykam się z równie dziwacznymi historiami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈtɨkat͡ɕ, AS: spotykać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spotykanka ż., spotykanie n., spotkanie n.

przym. spotkaniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) widywać

Wiktionary

# spotykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotykać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔtɨˈkãɲɛ, AS: spotykãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spotykać

rzecz. spotkanie n.

Wiktionary

# spotykanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. reg. czółenko na niewielkim obcasie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spotkanie n.

czas. spotykać

Wiktionary

# spoufalać

przechodzić z kimś w bardzo bliskie stosunki

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. spoufalić)

(1.1) niedokonany od|spoufalić.

czasownik zwrotny niedokonany spoufalać się (dk. spoufalić się)

(2.1) niedokonany od|spoufalić się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoufalanie n., spoufalenie n., poufalenie n., poufalec mos., poufałość ż.

czas. spoufalić dk., poufalić ndk.

przym. poufały, spoufalony

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) przyjaźnić się, kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; przest. fraternizować się; podn. bratać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary

# spoufalić

czasownik przechodni dokonany (ndk. spoufalać)

(1.1) uczynić kogoś poufałym, ośmielić kogoś do poufałości względem siebie

czasownik zwrotny dokonany spoufalić się (ndk. spoufalać się)

(2.1) stać się poufałym względem kogoś, wejść z kimś w komitywę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spoufalenie n., spoufalanie n., poufalenie n., poufalec mos., poufałość ż.

czas. spoufalać ndk., poufalić ndk.

przym. poufały, spoufalony

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) zaprzyjaźnić się, zakolegować się; pot. skumplować się, skumać się; podn. zbratać się

Wiktionary

# spoufalony

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który wszedł z kimś w bardzo bliskie relacje, stosunki

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy od: spoufalić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poufałość ż., poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

przym. poufały

przysł. poufale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bliski, bratni, konfidencjonalny, poufny, przyjacielski, serdeczny, swojski, ścisły, zaprzyjaźniony, zażyły, zżyty

Wiktionary

# spowalniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spowolnić)

(1.1) zmniejszać tempo; czynić wolniejszym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowalniacz mrz., spowalnianie n., spowolnienie n.

przym. spowalniający, spowalniany, spowolniony, wolny

przysł. spowalniająco

czas. spowolnić

temsłow. wolno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hamować, zwalniać

Wiktionary

# spowalnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowalniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔvalʲˈɲä̃ɲɛ, AS: spovalʹńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spowalniać ndk.

temsłow. wolno-

przym. wolny

rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

# spoważniały

1. stać się nagle poważnym; spochmurnieć;
2. zmężnieć; dorosnąć emocjonalnie wyzbywając się niedojrzałych cech

SJP.pl

# spoważnieć

1. stać się nagle poważnym; spochmurnieć;
2. zmężnieć; dorosnąć emocjonalnie wyzbywając się niedojrzałych cech

SJP.pl

# spowiadać

1. powszechnie lub indywidualnie wyznawać grzechy;
2. o księdzu: słuchać spowiedzi;
3. zwierzać się komuś ze spraw osobistych

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyspowiadać)

(1.1) rel. o duchownym: wysłuchiwać wyznania penitenta w sakramencie spowiedzi

(1.2) pot. wypytywać szczegółowo

czasownik zwrotny niedokonany spowiadać się (dk. wyspowiadać się)

(2.1) rel. wyznawać grzechy w spowiedzi

(2.2) przen. opowiadać o osobistych sprawach wybranej osobie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naszemu proboszczowi nie chce się spowiadać przed mszami w tygodniu.

(2.1) Mąż pani Haliny spowiada się zawsze w pierwszy piątek miesiąca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowiadanie n., spowiedź ż., spowiednik mos.

czas. wyspowiadać, powiadać ndk., powiedać ndk., powiedzieć dk.

przym. spowiedniczy

Wiktionary

# spowiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. wysłuchiwanie spowiedzi

(1.2) rel. wyznawanie grzechów w spowiedzi

(1.3) przen. wyjawianie rzeczy wcześniej trzymanych w tajemnicy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zabroniono Ojcu Pio publicznego odprawiania mszy i spowiadania.

(1.1) Ksiądz Klemens całkowicie poświęcił się spowiadaniu, godzinami nie wychodził z konfesjonału.

(1.2) Jeszcze przed spowiadaniem należy zrobić rachunek sumienia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowiadanie się n., spowiednik mos., spowiedź ż.

czas. powiedzieć, spowiadać ndk., wyspowiadać dk.

przym. spowiedniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyspowiadanie

(1.2) spowiadanie się, spowiedź, wyspowiadanie, wyspowiadanie się

Wiktionary

# spowić

dokładnie coś okryć; owinąć, otoczyć

SJP.pl

# spowicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈvʲit͡ɕɛ, AS: spovʹiće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spowijać ndk., spowić dk.

rzecz. spowijanie n.

Wiktionary

# spowiednia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. konfesjonał

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈvʲjɛdʲɲa, AS: spovʹi ̯edʹńa

Wiktionary

# spowiednica

dawniej: konfesjonał; słuchalnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. rel. konfesjonał

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie ciśnij się do spowiednicy czyli konfesyonału, ale gdy czas przyjdzie na ciebie, przystąp skromnie, przeżegnaj się i mów (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowiednik mos., spowiedź ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konfesjonał; daw. konfesyonał, spowiadalnica

Wiktionary

# spowiedniczka

dawniej: osoba zaufana, której ktoś się zwierza ze swoich spraw osobistych i tajemnic; powiernica

SJP.pl

# spowiedniczy

→ spowiednik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze spowiednikiem lub spowiedzią, dotyczący spowiednika lub spowiedzi

Wiktionary

#### Patrz:

spowiednik

#### Przykłady

(1.1) O której rozpoczyna się dyżur spowiedniczy w kościele Mariackim?

(1.1) Tematyka nagrania i jego spowiedniczy charakter zostały uznane za ambitne i dojrzałe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowiadanie n., spowiedź ż., spowiednik mos.

czas. spowiadać ndk.

Wiktionary

# spowiednik

ksiądz wysłuchujący spowiedzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. duchowny wysłuchujący spowiedzi;

(1.2) osoba, której ktoś się zwierza

Wiktionary

Spowiednik – w Kościele katolickim kapłan (biskup lub prezbiter), który ma prawo spowiadania, a więc udzielania sakramentu pokuty. Musi więc posiadać ważnie przyjęte święcenia (nie wystarczą święcenia diakonatu), a nadto być upoważnionym do sprawowania tego sakramentu. W pewnych sytuacjach może być tego prawa pozbawiony przez kompetentną władzę kościelną, a wtedy nie może w sposób ważny spowiadać (z wyjątkiem niebezpieczeństwa śmierci).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zakonnica poprosiła o pomoc swojego spowiednika z zakonu redemtorystów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈvʲjɛdʲɲik, AS: spovʹi ̯edʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowiedź ż., spowiedniczka ż., spowiednica ż., spowiadanie n., wyspowiadanie n.

czas. spowiadać ndk., wyspowiadać ndk.

przym. spowiedniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) powiernik

Wiktionary

# spowiedź

1. powszechne lub indywidualne wyznanie grzechów;
2. zwierzanie się komuś ze spraw osobistych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

(1.2) przen. szczere wyznanie, ujawnienie komuś osobistych tajemnic

Wiktionary

- Spowiedź: Sakrament pokuty i pojednania – jeden z sakramentów w katolicyzmie, prawosławiu i anglikanizmie
- Spowiedź (rozprawa Adrienne von Speyr) – rozprawa Adrienne von Speyr z 1960
- Spowiedź (rozprawa Lwa Tołstoja) – rozprawa Lwa Tołstoja z lat 1879-1880
- Spowiedź (singel) – trzeci singel z płyty Antepenultimate Kasi Kowalskiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Katolicy mają obowiązek przystąpienia do spowiedzi przynajmniej raz do roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: spovʹi ̯ėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowiednik mos., spowiedniczka ż., spowiednica ż., spowiadanie n.

czas. powiedzieć, spowiadać ndk., wyspowiadać dk.

przym. spowiedniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. spowiydź., reg. śl. suchanie.

Wiktionary

# spowijać

otaczać ze wszystkich stron

SJP.pl

# spowijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowijać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔvʲiˈjä̃ɲɛ, AS: spovʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spowijać ndk., spowić dk.

rzecz. spowicie n.

Wiktionary

# spowinąć

spowić;
1. otoczyć ze wszystkich stron;
2. dokładnie owinąć

SJP.pl

# spowinowacać

książkowo: łączyć w związki rodzinne (powinowactwo) poprzez małżeństwo; koligacić

SJP.pl

# spowinowacić

książkowo: połączyć w związki rodzinne (powinowactwo) poprzez małżeństwo; skoligacić

SJP.pl

# spowiydnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. konfesjonał

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowiydź ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) suchatelnica

Wiktionary

# spowiydź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. spowiedź

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowiydnica ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) suchanie

Wiktionary

# spowodować

czasownik przechodni dokonany (ndk. powodować)

(1.1) dokonany od|powodować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niektóre leki psychotropowe mogą spowodować kłopoty z erekcją.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔvɔˈdɔvat͡ɕ, AS: spovodovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowodowanie n., powód

czas. powodować

Wiktionary

# spowodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowodować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spowodować dk.

rzecz. powód mos./mrz.

Wiktionary

# spowolnić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|spowalniać.

(1.2) sprawić, że coś przebiegło w wolniejszym tempie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowalnianie n., spowolnienie n., powolniak mzw./mos.

czas. spowalniać ndk.

Wiktionary

# spowolnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowolnić.

Wiktionary

medycyna

- Spowolnienie psychoruchowe
- Spowolnienie ruchowe

astrofizyka

- Parametr spowolnienia

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: spovolʹńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spowolnić dk., spowalniać ndk.

temsłow. wolno-

przym. spowolniony, wolny

rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

# spowolniony

przymiotnik

(1.1) wolniejszy niż zazwyczaj lub niż przyjęte normy

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od spowolnić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Częstym powodem spowolnionego metabolizmu są złe nawyki żywieniowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spowolnienie n.

czas. spowalniać ndk., spowolnić dk.

Wiktionary

# spowszechniały

stać się powszechnym; spowszednieć

SJP.pl

# spowszechnieć

stać się powszechnym; spowszednieć

SJP.pl

# spowszednianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowszedniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spowszedniać ndk.

Wiktionary

# spowszedniały

taki, który spowszedniał, stracił atrakcyjność i urok nowości; banalny, pospolity, oklepany

SJP.pl

# spowszednieć

stać się powszednim, codziennym, stracić urok nowości; spospolicieć, znudzić się

SJP.pl

# spox

potocznie: partykuła wyrażająca pozwolenie na coś lub aprobatę; nie ma sprawy, w porządku, okej, spoko, spoczko

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się

(1.2) pot. w porządku, spokojnie, nie przejmuj się

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

wykrz. spokojnie, spoko, spoczko

partyk. spoko, spoczko

ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

# spoż.

skrót od: spożywczy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# spoza

zza; wskazuje miejsce, z którego coś się ukazuje

SJP.pl

przyimek

(1.1) nie z…; nie należący do…

(1.2) zza… (informuje że obiekt przestał być przesłaniany)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On jest spoza naszej szkoły.

(1.2) Słońce wyłoniło się spoza chmur.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔza, AS: spoza

Wiktionary

# spozierać

patrzeć od czasu do czasu; spoglądać

SJP.pl

czasownik

(1.1) książk. daw. spoglądać, patrzeć od czasu do czasu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podnosili co chwilę głowy i spozierali w stronę drzwi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈʑɛrat͡ɕ, AS: spoźerać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spozieranie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) popatrywać

Wiktionary

# spozieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spozierać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spozierać ndk.

Wiktionary

# spoziomować

uczynić poziomym, sprowadzić do poziomu, wyznaczyć poziom czegoś; wypoziomować

SJP.pl

# spóźnialska

żartobliwe: kobieta, dziewczyna spóźniająca się często

SJP.pl

# spóźnialski

żartobliwe: mężczyzna, chłopak spóźniający się często

SJP.pl

# spóźnialstwo

częste spóźnianie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. częste spóźnianie się; notoryczne robienie czegoś (zwłaszcza przybywanie) po ustalonym terminie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spuʑˈɲalstfɔ, AS: spuźńalstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spóźnienie się n. dk., spóźnianie się n. ndk., spóźnialski m., spóźnialska ż.

czas. spóźnić się dk., spóźniać się ndk.

przym. spóźniony

Wiktionary

# spóźnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spóźniać.

(1.2) wskazywanie czasu opóźnionego w stosunku do rzeczywistego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespóźnianie n., późniak mzw./mos.

czas. spóźniać ndk.

Wiktionary

# spóźnić

spóźnić się - przybyć za późno, przybyć w późniejszym terminie

SJP.pl

# spóźnienie

spóźnić się - przybyć za późno, przybyć w późniejszym terminie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przybycie po ustalonym czasie

(1.2) brak wykonania czegoś w porę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przepraszam za spóźnienie, byłem na treningu.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spóźniać się, spóźnić się

rzecz. późniak mzw./mos., spóźnialska ż., spóźnialski mos.

przym. spóźniony, późny

przysł. późno

temsłow. późno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niepunktualność, opóźnienie

(1.2) opieszałość, opóźnienie, spowolnienie, zaległość, zwłoka

Wiktionary

# spóźniony

przymiotnik

(1.1) mający opóźnienie, przybywający po wyznaczonym terminie

(1.2) mający miejsce, przybywający, udzielany za późno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spóźnienie n., spóźnialstwo n., spóźnialski mos., spóźnialska ż.

czas. spóźnić się dk., spóźniać się ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niepunktualny

(1.2) poniewczasie, za późno

Wiktionary

# spożyć

wprowadzić pokarm przez jamę ustną do żołądka; zjeść

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spożywać)

(1.1) książk. zob. spożywać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On prawdopodobnie spożył za dużo alkoholu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɔʒɨt͡ɕ, AS: spožyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spożywanie n., spożycie n., spożywczak n., spożywca m., spożywczy mrz.

czas. pożywiać, spożywać ndk.

przym. spożywczy, pożywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skonsumować

Wiktionary

# spożycie

wprowadzić pokarm przez jamę ustną do żołądka; zjeść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spożyć.; zużycie czegoś, konsumpcja

Wiktionary

Konsumpcja – zużywanie posiadanych dóbr w celu bezpośredniego zaspokojenia ludzkich potrzeb. Wynika ona z użyteczności konsumowanego produktu lub usługi, które mogą mieć też dla konsumenta charakter subiektywny i komplementarny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ubiegłym kwartale wzrosło spożycie energii elektrycznej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈʒɨt͡ɕɛ, AS: spožyće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spożywać, spożyć

rzecz. spożywczy mrz., spożywanie, spożywczak

przym. spożywczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konsumpcja

Wiktionary

# spozycjonować

środowiskowo: poprawić pozycję strony internetowej w wynikach wyszukiwania; wypozycjonować

SJP.pl

# spożyczać

dawniej: pożyczając, gromadzić

SJP.pl

# spożytkować

zużyć coś, wykorzystać pożytecznie

SJP.pl

# spożywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spożyć)

(1.1) książk. jeść albo pić coś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈʒɨvat͡ɕ, AS: spožyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spożywczak m., spożywca m., spożywanie n., spożycie n., spożywczy mrz.

czas. pożywiać, spożyć dk.

przym. spożywczy, pożywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konsumować

Wiktionary

# spożywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jedzenie albo picie czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spożywanie alkoholu w miejscach publicznych jest surowo zabronione.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔʒɨˈvãɲɛ, AS: spožyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spożywczak m., spożywca m., spożycie n., pożywienie n., spożywczy mrz.

czas. spożywać ndk., spożyć dk.

przym. spożywczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konsumpcja, konsumowanie

Wiktionary

# spożywca

1. osoba jedząca lub pijąca coś;
2. przestarzale: nabywca towarów, konsument

SJP.pl

# spożywczak

potocznie: sklep spożywczy

SJP.pl

# spożywczy

potocznie: sklep z artykułami spożywczymi; sklep spożywczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały

(1.2) związany z żywnością lub spożyciem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) sklep z artykułami spożywczymi (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Gdy zobaczyłem brud w osiedlowym spożywczym, zrezygnowałem z zakupów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈʒɨft͡ʃɨ, AS: spožyfčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. żywność ż., spożywanie n., spożycie n., spożywczak m., spożywca m.

czas. spożywać ndk., spożyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) pot. spożywczak

Wiktionary

# spożywka

potocznie: artykuły spożywcze

SJP.pl

# spół-

temat słowotwórczy

(1.1) przest. zob. współ-.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. współ-

Wiktionary

# społ.

skrót od: społeczny

SJP.pl

# spóła

zgrubienie od: spółka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: spółka

(1.2) kulin. tradycyjna wiejska potrawa z gotowanej na gęsto fasoli z pęczakiem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspuwa, AS: spuu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spółka ż., spółkowanie n., pospółka ż.

czas. spółkować

przym. wspólny, spółkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) spółka dziadowska, szupenia

Wiktionary

# spółbliźni

dawniej: bliźni w stosunku do innego bliźniego; współbliźni

SJP.pl

# spółcześnie

→ spółczesny

SJP.pl

#### Patrz:

spółczesny

# spółczesny

dawniej: współczesny

SJP.pl

# spółczynnik

dawniej: współczynnik

SJP.pl

# spółdziałać

czasownik niedokonany

(1.1) współuczestniczyć, współpracować

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spółdzielnia ż., spółdzielca m., spółdzielczyni ż., spółdzielczość ż.

przym. spółdzielczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współdziałać

Wiktionary

# spółdzielca

członek spółdzielni

SJP.pl

# spółdzielczość

1. zakładanie spółdzielni, działalność spółdzielni;
2. ruch społeczno-gospodarczy organizujący stowarzyszenia prowadzące własne przedsiębiorstwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. zakładanie spółdzielni, działalność spółdzielni, zrzeszenie się na podstawie przepisów prawa spółdzielczego

(1.2) hist. ruch społeczno-gospodarczy powstały w połowie XIX w., którego istotą było zrzeszanie się w celu wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej;

Wiktionary

Spółdzielczość – forma ruchu społeczno-gospodarczego i metoda gospodarowania, obejmująca instytucje spółdzielcze oraz ich oddziaływanie na społeczeństwo.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spółdzielnia ż., spółdzielca m., spółdziałanie n.

czas. spółdziałać ndk.

przym. spółdzielczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. kooperacja

Wiktionary

# spółdzielczy

→ spółdzielnia;
1. należący do spółdzielni, np. spółdzielczy blok;
2. oparty na prawach spółdzielni, np. spółdzielczy bank;
3. regulujący zasady działania spółdzielni, np. prawo spółdzielcze

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do spółdzielczości, związany ze spółdzielczością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moi dziadkowie uczestniczyli w przedwojennym ruchu spółdzielczym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spółdzielnia ż., spółdzielca m., spółdzielczyni ż., spółdzielczość ż.

czas. spółdziałać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uspołeczniony, kooperatywny, wspólny, zbiorowy

Wiktionary

# spółdzielczyni

kobieta będąca członkiem spółdzielni

SJP.pl

# spółdzielnia

1. zrzeszenie prowadzące działalność gospodarczą w interesie swych członków zobowiązanych do wpłacenia udziałów; kooperatywa;
2. potocznie: lokal użytkowy, w którym prowadzi działalność takie zrzeszenie, np. sklep, stołówka, przychodnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zarz. praw. podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;

(1.2) pot. siedziba spółdzielni (1.1) lub miejsce prowadzenia przez nią działalności

Wiktionary

Spółdzielnia – przedsiębiorca stanowiący autonomiczne zrzeszenie osób, które dobrowolnie łączą się w celu zaspokojenia wspólnych potrzeb i aspiracji gospodarczych, społecznych i kulturalnych poprzez wspólne przedsiębiorstwo. Spółdzielnie mogą obejmować:

- przedsiębiorstwa będące własnością i zarządzane przez osoby korzystające z ich usług (spółdzielnia konsumencka);
- organizacje zarządzane przez osoby, które w nich pracują (spółdzielnie pracownicze);
- spółdzielnie wielopodmiotowe lub hybrydowe, które mają wspólne prawa własności pomiędzy różnymi grupami zainteresowanych stron. Na przykład spółdzielnie opiekuńcze, w których własność jest dzielona między opiekunów i odbiorców. Zainteresowane strony mogą również obejmować organizacje pozarządowe lub inwestorów;
- spółdzielnie drugiego i trzeciego stopnia, których członkami są inne spółdzielnie;
- platformy spółdzielcze korzystające ze strony internetowej będącej własnością i zarządzanej przez spółdzielnię, aplikacji mobilnej lub protokołu ułatwiającego sprzedaż towarów i usług.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obecnie domy wielorodzinne są zarządzane przeważnie przez wspólnoty mieszkaniowe albo spółdzielnie mieszkaniowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spuwʲˈd͡ʑɛlʲɲa, AS: spuu̯ʹʒ́elʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spółdzielca m., spółdzielczyni ż., spółdzielczość ż.

czas. spółdziałać ndk.

przym. spółdzielczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. kooperatywa

Wiktionary

# społeczeństwo

zbiorowość ludzka zamieszkująca określone terytorium, wyodrębniona pewnymi więziami (relacjami) społecznymi opartymi np. na wspólnej kulturze, religii, warunkach życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) socjol. zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

Wiktionary

Społeczeństwo – podstawowe pojęcie socjologiczne, jednakże niejednoznacznie definiowane. Terminem tym tradycyjnie ujmuje się dużą zbiorowość społeczną, zamieszkującą dane terytorium, posiadające wspólną kulturę, wspólną tożsamość oraz sieć wzajemnych stosunków społecznych. Społeczeństwo ponadto posiada własne instytucje pozwalające mu na funkcjonowanie oraz formę organizacyjną w postaci państwa, narodu lub plemienia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Media powinny poinformować społeczeństwo o bezpłatnych badaniach okulistycznych.

(1.1) Otyłość jest poważnym problemem współczesnych społeczeństw.

(1.1) (Giuseppe Garibaldi) 15 lutego 1863 roku, w trakcie powstania styczniowego zwrócił się do społeczeństw Europy z głośnym apelem: „Nie opuszczajcie Polski”. (z [http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Giuseppe_Garibaldi&oldid=12741273#Ostatnie_lata Wikipedii])

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔwɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ, AS: spou̯ečẽĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. społeczność ż., społecznictwo n.

przym. społeczny

przysł. społem

Wiktionary

# spółeczka

zdrobnienie od: spółka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: spółka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spółka ż.

Wiktionary

# społeczniak

osoba wtrącająca się w życie innych ludzi

SJP.pl

# społecznica

kobieta działająca bezinteresownie dla dobra jakiejś społeczności; społeczniczka

SJP.pl

# społecznictwo

działalność społeczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. udzielanie się społecznie, działalność społeczna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. społeczeństwo n., społeczniczka ż., społecznik mos., społeczność ż.

przym. społecznikowski, społeczny

przysł. społecznie, społem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) praca społeczna

Wiktionary

# społeczniczka

kobieta działająca bezinteresownie dla dobra jakiejś społeczności; społecznica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: społecznik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɔwɛt͡ʃʲˈɲit͡ʃka, AS: spou̯ečʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. społecznik, społecznica, społecznictwo, społecznikostwo

przym. społecznikowski

przysł. społem

Wiktionary

# społecznie

przysłówek

(1.1) pod względem społecznym

(1.2) zgodnie z normami społecznymi

(1.3) biorąc pod uwagę zapotrzebowanie społeczne

(1.4) bez otrzymywania wynagrodzenia

(1.5) w relacjach z innymi

(1.6) daw. razem z innymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) System podatkowy imperium był społecznie niesprawiedliwy.

(1.2) Takie zachowania przed wojną były społecznie piętnowane w Polsce.

(1.3) Zmniejszenie kary uważam w tym wypadku za społecznie niebezpieczne.

(1.4) Rodzice uczniów pomalowali korytarz społecznie.

(1.5) Jej synalkowie byli społecznie nieprzystosowani, zaczynali łamać prawo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. społecznictwo n., społecznik mos., społeczność ż., uspołecznienie n.

czas. uspołeczniać ndk., uspołecznić dk.

przym. społeczny, ogólnospołeczny

przysł. społem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.6) razem, społem

Wiktionary

# społecznik

osoba działająca bezinteresownie dla dobra jakiejś społeczności

SJP.pl

Działacz społeczny, inaczej społecznik – osoba pracująca na rzecz wspólnoty obywatelskiej, aktywista; aktywny członek, organizator i uczestnik stowarzyszeń oraz ruchów społecznych, fundacji, organizacji społecznych i samorządowych. Może działać na rzecz ochrony środowiska (ekolog) lub występować w społecznym interesie lokalnych społeczności.

Wikipedia

# społecznikowski

→ społecznik

SJP.pl

#### Patrz:

społecznik

# społeczno-gospodarczy

przymiotnik

(1.1) związany ze społeczeństwem i gospodarką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W okupowanej Polsce, a zwłaszcza w Warszawie nielegalny handel szmuglowanymi towarami przybrał niespotykane nigdzie indziej rozmiary i stanowił jeden z najważniejszych elementów życia społeczno-gospodarczego.

Wiktionary

# społeczno-polityczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący społeczeństwa i polityki

Wiktionary

# społecznoekonomiczny

dotyczący ekonomii społecznej

SJP.pl

# społecznoobyczajowy

dotyczący obyczajów społecznych

SJP.pl

# społecznopolityczny

dotyczący polityki społecznej

SJP.pl

# społeczność

1. grupa ludzi połączona więziami rodzinnymi, zawodowymi, miejscem zamieszkania itp.;
2. dawniej: społeczeństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

(1.2) cecha tego, co społeczne

Wiktionary

Społeczność – połączona ze sobą za pomocą więzi społecznych zbiorowość ludzi należących do pewnego środowiska społecznego i powiązanych ze sobą np.:

- wspólnym obszarem zamieszkania, np. społeczność lokalna
- sposobem wzajemnej komunikacji, np. społeczność internetowa
- wykonywanym zawodem, np. społeczność nauczycieli
- wyznawanymi wartościami, np. społeczność religijna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Księgowi stanowią bardzo specyficzną społeczność.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈwɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: spou̯ečność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. społeczeństwo n., społecznictwo n.

przym. społeczny, ogólnospołeczny

przysł. społem, społecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ogół

Wiktionary

# społecznościówka

środowiskowo: internetowy serwis społecznościowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. medium społecznościowe

Wiktionary

# społecznościowy

1. dotyczący danej społeczności, np. internetowej;
2. media społecznościowe - ogół środków przekazu umożliwiających komunikowanie się i dzielenie informacjami przez internet;
3. serwis społecznościowy - serwis internetowy służący do budowania sieci społecznych oraz stosunków społecznych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący społeczności

Wiktionary

# społeczny

1. związany ze społeczeństwem, odnoszący się do społeczeństwa;
2. należący do ogółu społeczeństwa, utworzony, organizowany przez społeczeństwo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

(1.2) taki, który jest własnością społeczeństwa; należy do ogółu ludzkiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego „prawa ręka”, Wołodymyr Horbulin, ukuł wtedy hasło, że w polityce zagranicznej Kuczma jest nacjonalistą, w wewnętrznej — liberałem, a w społecznej — socjaldemokratą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɔˈwɛt͡ʃnɨ, AS: spou̯ečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. społeczeństwo n., społeczność ż., społecznik m., społecznikostwo n., społecznictwo n.

czas. uspołeczniać ndk., uspołecznić dk.

przym. społecznikowski, aspołeczny, ogólnospołeczny

przysł. społecznie, społem

Wiktionary

# społem

dawniej: wspólnie, razem

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) przest. do spółki

Wiktionary

hasła związane ze spółdzielczością:

- KZRSS „Społem” – Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców „Społem” zrzeszający powszechne spółdzielnie spożywców „Społem” (PSS „Społem”)
- WSP„Społem” – Wytwórcza Spółdzielnia Pracy „Społem”
- Bank Spółdzielczy "Społem"
- Społem (czasopismo)

hasła związane ze sportem:

- Społem Łódź – klub sportowy
- Tęcza-Społem Kielce – klub sportowy
- Warmia Anders Group Społem Olsztyn – klub sportowy

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. społeczeństwo n., społecznictwo n., społeczniczka ż., społecznik mos., społeczność ż., spółka ż., pospółka ż.

przym. społecznikowski, społeczny, ogólnospołeczny

przysł. społecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wespół, łącznie, razem, wspólnie

Wiktionary

# społemowiec

członek Społem, spółdzielni spożywców

SJP.pl

# społemowski

przymiotnik od: Społem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pochodzący ze Społem

Wiktionary

# spółgłoska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

Wiktionary

Spółgłoska – dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy (kanał głosowy). W czasie wymawiania spółgłosek powstaje szmer, gdy powietrze natrafia na przeszkodę (zwarcie, zbliżenie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyraz „wstręt” zawiera pięć spółgłosek i tylko jedną samogłoskę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spuwˈɡwɔska, AS: spuu̯gu̯oska

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spółgłoskowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konsonant

Wiktionary

# spółgłoskowy

przymiotnik od: spółgłoska

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany ze spółgłoską, dotyczący spółgłoski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spółgłoska ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konsonantyczny

Wiktionary

# spółka

rodzaj działalności osób fizycznych lub prawnych oparty na umowie albo statucie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zarz. praw. rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;

(1.2) pot. porozumienie, układ

(1.3) gw-pl|Poznań. potrawa z ugotowanego grochu i pęczaku

Wiktionary

Spółka (łac. societas) – rodzaj działalności osób fizycznych lub prawnych oparty na umowie albo statucie, a mający zazwyczaj na celu prowadzenie działalności gospodarczej.

Spółka stanowi formę współdziałania (zrzeszenia) podmiotów prawa cywilnego w ramach wyodrębnionej normatywnie odrębnej instytucji prawnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od dzisiaj jestem wspólnikiem spółki „Kowalski i synowie”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspuwka, AS: spuu̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspólnik m., wspólniczka ż., spółkowanie n.

:: zdrobn. spółeczka ż.

:: zgrub. spóła ż.

czas. spółkować

przym. spółkowy, wspólny

przysł. społem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. s-ka, sp.

Wiktionary

# spółkomania

potocznie: masowe przekształcanie przedsiębiorstw państwowych w spółki

SJP.pl

# spółkować

mieć stosunek płciowy

SJP.pl

czasownik

(1.1) mieć stosunek płciowy

(1.2) daw. wspólnie działać, łączyć się z kimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) [...] wajdelotkę pomówiono o spółkowanie z nieznajomym rycerzem [...]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spuwˈkɔvat͡ɕ, AS: spuu̯kovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spółkowanie n., spóła ż., spółka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współżyć, kopulować

Wiktionary

# spółkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spółkować.

(1.2) biol. kopulacja, stosunek

Wiktionary

Kopulacja (łac. copulatio), akt płciowy, spółkowanie – stosunek płciowy, który u zwierząt polega na bezpośrednim kontakcie dwóch osobników (różnych płci lub obojnaczych) w celu zaplemnienia i zapłodnienia. W akcie tym wykorzystywane są najczęściej różnie wykształcone narządy kopulacyjne. Kopulację u większości zwierząt poprzedza określony rytuał godowy i wydzielanie specyficznych sygnałów zapachowych (np. feromony), dźwiękowych (np. ptasi śpiew) i wzrokowych (np. szata godowa).

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. spółkować ndk.

rzecz. spóła ż., spółka ż.

Wiktionary

# spółkowicz

potocznie: udziałowiec jakiejś spółki

SJP.pl

# spółkowy

→ spółka

SJP.pl

#### Patrz:

spółka

# spółuczestnik

dawniej: współuczestnik

SJP.pl

# spp

[czytaj: es-pe-PE] skrót od:
1. Stowarzyszenie Pisarzy Polskich;
2. Stowarzyszenie Parlamentarzystów Polskich;
3. Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych;
4. słownik poprawnej polszczyzny;
5. strefa płatnego parkowania

SJP.pl

# spr.

skrót od: sprawdzone (czytane jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# sprać

1. piorąc usunąć brud, odbarwić;
2. zbić dotkliwie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spierać)

(1.1) dokonany od|spierać.

czasownik zwrotny dokonany sprać się (ndk. spierać się)

(2.1) dokonany od|spierać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pranie n.

czas. prać

Wiktionary

# spracowany

forma czasownika.

(1.1) taki, który nosi ślady ciężkiej pracy, zniszczony pracą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. człowiek spracowany (1.1)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsprat͡sɔˈvãnɨ, AS: spracovãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. praca ż., pracownik m., pracownica ż., pracowniczka ż., pracuś m.

czas. pracować, spracować, wypracować, zapracować

przym. pracowniczy, zapracowany

Wiktionary

# spragniony

przymiotnik

(1.1) fizj. potrzebujący wody

(1.2) chcący czegoś

(1.3) o ziemi, roślinach: wyschnięty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Och, piwo - westchnął niziołek. - Alem jest spragniony, cholera.

(1.2) Ci z nich, którzy poszukują zabawy i towarzystwa, pojadą do modnych kurortów, ośrodków rozrywki. Rzeczywiście spragnieni kontaktu z przyrodą wybiorą przygodę w miejscach przyrodniczo cennych, dzikich i pierwotnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spraɟˈɲɔ̃nɨ, AS: spraǵńõny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pragnienie n.

czas. pragnąć

Wiktionary

# spraj

płyn znajdujący się pod ciśnieniem w specjalnym pojemniku; pojemnik z tymże płynem; spray; sprej

SJP.pl

# sprajować

potocznie: pisać lub malować coś na murze farbą w spraju; sprayować, sprejować

SJP.pl

# sprajowy

→ spraj; sprejowy, sprayowy

SJP.pl

# sprankować

potocznie: zrobić psikusa, zażartować z kogoś, nabrać kogoś na coś

SJP.pl

# sprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprasowywać)

(1.1) ścisnąć, spłaszczyć coś w prasie, pod ciężarem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# sprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ściśnięcie, spłaszczenie czegoś w prasie, pod ciężarem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# sprasowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprasować)

(1.1) niedokonany od|sprasować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# sprasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ściskanie, spłaszczanie czegoś w prasie, pod ciężarem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# spraszać

czasownik niedokonany

(1.1) zapraszać naraz wiele osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na mnie nie patrz! Ja ich tu nie spraszałem!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spraszanie n., dopraszanie n., doproszenie n.

czas. sprosić dk.

przym. spraszany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapraszać, gromadzić

Wiktionary

# sprautarianin

osoba żywiąca się głównie kiełkami

SJP.pl

# sprautarianizm

odżywanie się głównie kiełkami

SJP.pl

# sprawa

1. przedmiot czyjegoś zainteresowania;
2. rzecz do załatwienia;
3. wzniosły cel;
4. postępowanie w sądzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co jest dla kogoś ważne

(1.2) praw. postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne

(1.3) interes, rzecz do załatwienia

(1.4) wielkie zadanie, wzniosły cel

Wiktionary

- sprawa w postępowaniach regulowanych przez prawo:
  - sprawa administracyjna
  - sprawa cywilna
  - sprawa karna
- sprawa jako przedmiot działalności organów wymiaru sprawiedliwości:
  - jako ogół czynności procesowych → postępowanie
  - jako pojedyncze posiedzenie sądu → rozprawa
  - jako przedmiot czyjegoś zainteresowania → rozprawa lub proces
  - jako doniosły w skutkach proces między określonymi stronami (sprawa AAA v. BBB) → precedens

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Na wstępie mojego listu proszę o dyskrecję, bo sprawa jest osobistej natury.

  (1.3) Mam do ciebie sprawę.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈsprava, AS: sprava

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  czas. sprawiać

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) kwestia, materia, problem, zagadnienie

  (1.2) casus, kazus

  (1.3) interes, biznes

  Wiktionary

# sprawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który dokonuje czego

(1.2) praw. podmiot powodujący niepożądane zdarzenia

(1.3) stpol. opiekun

Wiktionary

- sprawca – pojęcie określające osobę, która dokonała czynu sprzecznego z prawem
- sprawca – podmiot, który swoim działaniem wpływa na otoczenie
- sprawca – w Rzeczypospolitej szlacheckiej administrator czasowo wakującego starostwa lub województwa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sprawcą wszechświata jest Bóg.

(1.2) Odnajdźcie sprawcę wczorajszego rozboju…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspraft͡sa, AS: sprafca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawstwo n., sprawianie n., sprawienie n.

:: fż. sprawczyni ż.

czas. sprawiać ndk., sprawić dk.

przym. sprawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) autor, pomysłodawca, stwórca, twórca, rzemieślnik, wynalazca

(1.2) winowajca, winny, delikwent

Wiktionary

# sprawczość

zdolność jednostki do oddziaływania na innych i realnego wpływu na bieg wydarzeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. socjol. zdolność jednostki do skutecznego oddziaływania na otoczenie

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poczucie sprawczości to coś, co ciągnie ludzi do polityki.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sprawczy

Wiktionary

# sprawczy

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przyczyną czyjegoś działania lub powstawania czegoś

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany ze sprawcą, dotyczący sprawcy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawczość ż., sprawca m., sprawczyni ż., sprawianie n., sprawienie n., sprawstwo n.

czas. sprawiać ndk., sprawić dk.

przysł. sprawczo

Wiktionary

# sprawczyni

kobieta, która czegoś dokonała, była przyczyną czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ta, która czegoś dokonuje

(1.2) praw. ta, która powoduje niepożądane zdarzenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawca m., sprawstwo n., sprawianie n., sprawienie n.

czas. sprawiać

przym. sprawczy

Wiktionary

# sprawdzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprawdzić)

(1.1) kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe

czasownik zwrotny niedokonany sprawdzać się (dk. sprawdzić się)

(2.1) spełniać się, okazywać się prawdziwe

(2.2) dobrze się sprawować, spełniać oczekiwania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Halina zawsze piętnaście razy sprawdza, czy dobrze zamknęła drzwi.

(2.1) Jej przepowiednia sprawdziła się.

(2.2) Buty całkiem dobrze sprawdzają się w tych warunkach, trzeba się naprawdę postarać, żeby się poślizgnąć. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspravd͡zat͡ɕ, AS: spravʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawdzian n., sprawdzenie n., sprawdzanie n., sprawdzalność ż., prawda ż.

czas. sprawdzić

przym. sprawdzalny, sprawdzający

wykrz. prawda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) testować

Wiktionary

# sprawdzalny

1. dający się sprawdzić;
2. taki, który się sprawdza; sprawdzający się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który da się sprawdzić, możliwy do weryfikacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W estetyce Przybosia dwa są tereny sprawdzalne, odwoławcze: poezja i malarstwo.

(1.1) Autor tekstu, Roman Adler, stawia odważne hipotezy, co ciekawe, sprawdzalne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawdzalność ż., sprawdzian m., sprawdzenie n.

czas. sprawdzać ndk., sprawdzić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) weryfikowalny

Wiktionary

# sprawdzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawdzać.

Wiktionary

Sprawdzanie, również konfirmacja – jedna z najbardziej podstawowych odmian rozumowania obok wnioskowania, dowodzenia i wyjaśniania.

Sprawdzanie – definiując za Ajdukiewiczem pojęcie – jakiegoś zdania, np. zdania „a jest b” polega na rozwiązaniu zadania, które znajduje swe słowne sformułowanie w tzw. pytaniu rozstrzygnięcia „czy a jest b?”. Rozwiązaniem jest udzielenie jednej z dwóch właściwych odpowiedzi: „a jest b” albo „a nie jest b” na podstawie stwierdzenia prawdziwości lub fałszywości pewnych następstw wyprowadzonych ze zdania „a jest b”. W związku z powyższym procedura sprawdzania nie wyznacza jednoznacznie postaci konkluzji, wyprowadzenie, której zakończy proces sprawdzania.

  W procesie sprawdzania wyróżnić można następujące fazy:
  - (a) postawienie pytania rozstrzygnięcia: „czy a jest b?”;
  - (b) wyprowadzenie ze zdania „a jest b” jakichś następstw;
  - (c) uznanie lub odrzucenie tych następstw.
    Wnioskowanie (inferencja), prowadzące do uznania lub odrzucenia tych następstw i w sumie do uznania lub odrzucenia zdania sprawdzanego, przebiega jedną z dwóch dróg: (1) od odrzucenia następstw do odrzucenia racji – droga dedukcyjna; (2) od uznania następstw do uznania racji – droga dedukcyjna albo redukcyjna: (2.1.) dedukcyjna gdy następstwa są równoważne ze zdaniem sprawdzanym; (2.2.) redukcyjna gdy następstwa nie są równoważne ze zdaniem sprawdzanym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spravˈd͡zãɲɛ, AS: spravʒãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprawdzać ndk.

rzecz. prawda ż., sprawdzian mrz., sprawdzenie n.

wykrz. prawda

Wiktionary

# sprawdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawdzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prawda ż., sprawdzian m., sprawdzalność ż., sprawdzanie n.

czas. sprawdzać ndk., sprawdzić dk.

przym. sprawdzalny

wykrz. prawda

Wiktionary

# sprawdzian

1. sposób sprawdzania czegoś; kryterium, miara, miernik
2. rodzaj klasówki szkolnej
3. narzędzie kontrolne do stwierdzania czy wymiar, kształt lub działanie sprawdzanego przedmiotu nie wykraczają poza granice przewidzianej tolerancji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie

(1.2) kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test

Wiktionary

- sprawdzian (egzamin)
- sprawdzian (przyrząd)
- sprawdzian testu (weryfikacja hipotez statystycznych) – inaczej: statystyka testowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dostałem dziś w szkole pięć ze sprawdzianu z matmy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspravʲd͡ʑãn, AS: spravʹʒ́ãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawdzalność ż., sprawdzanie n., sprawdzenie n.

czas. sprawdzać ndk., sprawdzić dk.

przym. sprawdzalny

Wiktionary

# sprawdzianowy

przymiotnik od: sprawdzian

SJP.pl

# sprawdzianoza

zbyt częste przeprowadzanie w szkole sprawdzianów; testoza

SJP.pl

# sprawdzić

skontrolować, zbadać, czy coś jest zgodne z prawdą, czy coś zostało zrobione prawidłowo

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprawdzać)

(1.1) dokonany od|sprawdzać.

(1.2) skontrolować, zweryfikować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ostrożnie odwracając kartki, sprawdził, czy słownik duński zawiera słowo »miłość«.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspravʲd͡ʑit͡ɕ, AS: spravʹʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprawdzać

rzecz. prawda ż., sprawdzian mrz., sprawdzenie n.

wykrz. prawda

przym. sprawdzalny

Wiktionary

# sprawdzony

skontrolować, zbadać, czy coś jest zgodne z prawdą, czy coś zostało zrobione prawidłowo

SJP.pl

# sprawiać

czasownik niedokonany (dk. sprawić)

(1.1) powodować, by coś się stało

(1.2) przen. kupować

(1.3) przest. przygotowywać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Co miesiąc sprawia sobie nowe buty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspravʲjät͡ɕ, AS: spravʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawa ż., sprawstwo n., sprawca m., sprawczyni ż., sprawianie n., sprawienie n., sprawunek m.

czas. sprawić dk.

przym. sprawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powodować, robić

(1.2) załatwiać

(1.3) przygotowywać

Wiktionary

# sprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprawiać ndk.

rzecz. sprawca mos., sprawczyni ż.

przym. sprawczy

Wiktionary

# sprawić

stać się przyczyną czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprawiać)

(1.1) dokonany od|sprawiać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy możesz sprawić, aby twój kolega poszedł do domu?

(1.1) Boże, spraw, żeby tak było.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspravʲit͡ɕ, AS: spravʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprawiać ndk.

rzecz. sprawienie n., sprawca mos.

przym. sprawczy

Wiktionary

# sprawiedliwie

przysłówek

(1.1) w sposób sprawiedliwy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ, AS: spravʹi ̯edlʹivʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawiedliwość ż.

przym. sprawiedliwy

Wiktionary

# sprawiedliwiej

stopień wyższy od przysłówka: sprawiedliwie

SJP.pl

# sprawiedliwość

1. uczciwe postępowanie, obiektywne odnoszenie się do rzeczywistości, bezstronność w ocenianiu innych, zgodność z przyjętymi w danej społeczność zasadami etycznymi; uczciwość, prawość, obiektywizm;
2. w prawie: organa włądzy sądowniczej; sądownictwo, sąd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

(1.2) pot. władza sądownicza

(1.3) pot. działanie sprawiedliwe

(1.4) cecha tego, co sprawiedliwe; cecha tych, którzy są sprawiedliwi

Wiktionary

Sprawiedliwość – "uczciwe, prawe postępowanie". Jedno z podstawowych pojęć etycznych i prawnych, oznaczające cechę przypisywaną jednostkom (osoba sprawiedliwa), działaniom (sprawiedliwe postępowanie) czy instytucjom społecznym (sprawiedliwe prawa, sprawiedliwy ustrój, sprawiedliwy wyrok), wiązaną najczęściej z odpowiednim rozdziałem dóbr lub bezstronnością.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W swoim życiu zmarły kierował się zawsze sprawiedliwością.

(1.2) Złego przestępcę wreszcie dosięgła sprawiedliwość.

(1.3) Skoro ukradłeś, to musisz iść do więzienia – na tym polega sprawiedliwość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕt͡ɕ, AS: spravʹi ̯edlʹivość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. usprawiedliwienie n., usprawiedliwianie n.

czas. usprawiedliwiać ndk., usprawiedliwić dk.

przym. sprawiedliwy

przysł. sprawiedliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. temida

(1.2) sąd

Wiktionary

# sprawiedliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprawiedliwy

SJP.pl

# sprawiedliwy

1. taki, który szanuje i przestrzega przyjęte w danej społeczności zasady etyczne oraz uznaje wynikające z tych zasad prawa przysługujące innym; prawy, uczciwy;
2. oparty na obiektywnym sądzie, wynikający z uznawanych w danej społeczności zasad etycznych; słuszny, uzasadniony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości

(1.2) o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością

Wiktionary

Sprawiedliwy – polski dramat filmowy z 2015 roku w reżyserii Michała Szczerbica. Zdjęcia do filmu kręcono w następujących lokacjach: Radziejowice, Kampinos, okolice Spychowa, Krosno pod Ornetą.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ, AS: spravʹi ̯edlʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawiedliwość ż.

przysł. sprawiedliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uczciwy, prawy, mądry, obiektywny, bezstronny

(1.2) salomonowy, słuszny, zasłużony, uzasadniony, zasadny

Wiktionary

# sprawiedlność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. sprawiedliwość

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spraˈvʲjɛdlnɔɕt͡ɕ, AS: spravʹi ̯edlność

Wiktionary

# sprawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprawić, sprawiać

rzecz. sprawca mos., sprawczyni ż.

przym. sprawczy

Wiktionary

# sprawion

przymiotnik

(1.1) stpol. usprawiedliwiony

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspravʲjɔ̃n, AS: spravʹi ̯õn

Wiktionary

# sprawka

nazwisko

SJP.pl

# sprawnie

przysłówek

(1.1) w sposób sprawny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Początkowo łączyła ona tylko Kraków z Wenecją, ale później, sprawnie kierowana przez dzierżawiącą ją rodzinę Montelupich, objęła najważniejsze miasta kraju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspravʲɲɛ, AS: spravʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sprawny

rzecz. sprawność

Wiktionary

# sprawniej

stopień wyższy od przysłówka: sprawnie

SJP.pl

# sprawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprawny

SJP.pl

# sprawność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdolność organizmu lub umysłu do zręcznego, szybkiego działania

(1.2) szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie

(1.3) techn. zdolność do poprawnego działania (urządzenia)

(1.4) fiz. wielkość fizyczna określająca w jakim stopniu urządzenie, organizm lub proces przekształca energię występującą w jednej postaci w energię w innej postaci;

(1.5) w harcerstwie: umiejętność lub wiedza w jakimś zakresie

(1.6) odznaka na mundurze harcerskim symbolizująca umiejętność lub wiedzę w jakimś zakresie

Wiktionary

Sprawność, sprawność energetyczna – skalarna bezwymiarowa wielkość fizyczna określająca w jakim stopniu w danym procesie przekształcana jest energia jednego rodzaju w energię innego rodzaju; jest to parametr określający efektywność wykorzystania paliwa. Sprawność to stosunek ilości energii wychodzącej z procesu do ilości energii wchodzącej do procesu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈspravnɔɕt͡ɕ, AS: spravność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sprawny, sprawnościowy

przysł. sprawnie, sprawnościowo

Wiktionary

# sprawny

przymiotnik

(1.1) o urządzeniu taki, który działa lub działa prawidłowo (zgodnie z przeznaczeniem)

(1.2) o człowieku lub części ciała o pełnej zdolności ruchowej

(1.3) o człowieku dobrze wykonujący jakieś czynności

(1.4) o instytucji dobrze zorganizowany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam sprawny telewizor.

(1.2) Mam sprawne ręce, więc mogę ci pomóc.

(1.2) Moi rodzice są po osiemdziesiątce, ale wciąż są sprawni.

(1.3) To sprawny pracownik, wykonał już połowę planu.

(1.4) Japonia posiada sprawny system pomocy socjalnej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspravnɨ, AS: spravny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawność ż.

przysł. sprawnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) działający

(1.3) kompetentny, wprawny

(1.4) prężny

Wiktionary

# sprawować

1. wypełniać obowiązki, pełnić funkcję
2. sprawować się - zachowywać się w określony sposób; działać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wypełniać obowiązki, pełnić funkcję

czasownik zwrotny niedokonany sprawować się

(2.1) zachowywać się w określony sposób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zgodnie z lansowaną od pewnego czasu koncepcją muzeum rozproszonego, dyrekcja zakopiańskiej placówkaacówki sprawuje opiekę nad dziesiątkami zabytkowych obiektów na terenie Podhala, a także i poza nim.

(1.1) Przypuszczalnie więc zdobywcy Egiptu sprawowali wtedy również hegemonię nad ludami Palestyny.

(1.1) Mężczyzna sprawował pieczę nad zwierzętami pociągowymi - wołem lub koniem, który zresztą stanowił wyznacznik zamożności gospodarza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spraˈvɔvat͡ɕ, AS: spravovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pełnić, piastować, spełniać, wykonywać, wypełniać

(2.1) zachowywać się

Wiktionary

# sprawowanie

1. wypełniać obowiązki, pełnić funkcję
2. sprawować się - zachowywać się w określony sposób; działać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawować.

(1.2) środ. podlegające ocenie zachowanie ucznia w szkole

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W systemie jednopartyjnym tylko jedna partia jest uprawniona do sprawowania rzeczywistej władzy.

(1.2) Mam obniżone sprawowanie, bo miałem dużo nieusprawiedliwionych nieobecności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈvãɲɛ, AS: spravovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprawować (się) ndk.

Wiktionary

# sprawozdać

środowiskowo: złożyć sprawozdanie, poinformować o przebiegu jakiegoś wydarzenia, o postępie w wykonywanym zadaniu; zrelacjonować

SJP.pl

# sprawozdanie

ustna lub pisemna relacja z przebiegu jakiejś działalności, szczegółowe zdanie sprawy z czegoś, opis jakichś wydarzeń; relacja, raport

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tam oczywiście powstawały pisane tuszem na jedwabiu kwieciste sprawozdania, które relacjonowały o jeszcze jednym zwycięstwie nad barbarzyńcami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈzdãɲɛ, AS: spravozdãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawozdawca m., sprawozdawczyni ż., sprawozdawczość ż., sprawozdanko n.

przym. sprawozdawczy

przysł. sprawozdawczo

Wiktionary

# sprawozdanko

zdrobnienie od: sprawozdanie

SJP.pl

# sprawozdawać

środowiskowo: składać sprawozdanie, informować o przebiegu jakiegoś wydarzenia, o postępie w wykonywanym zadaniu; relacjonować

SJP.pl

# sprawozdawca

osoba relacjonująca przebieg wydarzeń, obrad, informujący o przebiegu jakichś wydarzeń, i postępach w wykonywanym zadaniu; autor sprawozdania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która zajmuje się raportowaniem z określonych działań lub wydarzeń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈzdaft͡sa, AS: spravozdafca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawozdawczyni, sprawozdanie, sprawozdawczość, sprawozdanko

przym. sprawozdawczy

przysł. sprawozdawczo

Wiktionary

# sprawozdawczo-wyborczy

dotyczący sprawozdania z działalności jakiejś instytucji w jakimś okresie, połączonego z wyborami do władz tej instytucji

SJP.pl

# sprawozdawczość

1. sporządzanie informacji o przebiegu wydarzeń, o postępach w wykonywanym zadaniu; sporządzanie sprawozdań, sprawozdawstwo;
2. dział instytucji, który odpowiada za przygotowywanie sprawozdań z jej działalności; dział sprawozdawczy, dział sprawozdawczości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) całokształt prac raportowania z określonych działań lub wydarzeń

Wiktionary

Sprawozdawczość finansowa pełni funkcje sprawozdawcze, jej celem jest przygotowanie informacji o stanie działalności gospodarczej jednostki gospodarczej za pomocą sprawozdań finansowych w postaci danych, do odbiorców zewnętrznych. Wszystkie dane ekonomiczne pochodzą z ksiąg rachunkowych jasno obrazując sytuację majątkową, finansową i dochodową jednostki. Stosuje się jednolitą zasadę według wartości nabycia tzw. kosztu historycznego. Informacje te powinny być przedstawione rzetelnie, prawidłowo i istotnie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈzdaft͡ʃɔɕt͡ɕ, AS: spravozdafčość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sprawozdawczy

rzecz. sprawozdawca, sprawozdawczyni, sprawozdanie

Wiktionary

# sprawozdawczy

związany ze sprawozdaniem - ustną lub pisemną relacją z przebiegu wydarzeń

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący sprawozdania lub sprawozdawcy, związany ze sporządzaniem lub składaniem sprawozdania, stanowiący sprawozdanie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspravɔˈzdaft͡ʃɨ, AS: spravozdafčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprawozdawca mos., sprawozdawczyni ż., sprawozdanie n., sprawozdawczość ż., sprawozdanko n.

przysł. sprawozdawczo

Wiktionary

# sprawozdawczyni

relacjonująca przebieg wydarzeń, obrad, informujący o przebiegu jakichś wydarzeń, i postępach w wykonywanym zadaniu; autorka sprawozdania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która zajmuje się raportowaniem z określonych działań lub wydarzeń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspravɔzdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: spravozdafčỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sprawozdawczy

rzecz. sprawozdawca, sprawozdanie, sprawozdawczość

Wiktionary

# sprawozdawstwo

rzadko: sporządzanie informacji o przebiegu wydarzeń, o postępach w wykonywanym zadaniu; sporządzanie sprawozdań, sprawozdawczość

SJP.pl

# sprawstwo

w prawie:
1. osobiste dokonanie przestępstwa;
2. sprawstwo kierownicze - udział w przestępstwie polegający na jego zaplanowaniu i zleceniu komuś innemu

SJP.pl

Sprawstwo – jedna z form popełnienia przestępstwa (forma zjawiskowa). Polega na zrealizowaniu ustawowych znamion czynu zabronionego samemu, albo wspólnie i w porozumieniu z inną osobą (współsprawstwo), albo kierowaniu popełnieniem czynu zabronionego przez inną osobę (sprawstwo kierownicze), albo też na poleceniu innej osobie wykonania czynu zabronionego przy wykorzystaniu jej uzależnienia od siebie (sprawstwo polecające).

Wikipedia

# sprawuneczek

zdrobnienie od: sprawunek

SJP.pl

# sprawunek

1. rzecz nabyta lub nabywana;
2. nabywanie czegoś, kupowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zakup

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wojtku, pomóż babci wnieść sprawunki.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprawiać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zakup

Wiktionary

# sprawunki

1. rzecz nabyta lub nabywana;
2. nabywanie czegoś, kupowanie

SJP.pl

# spray

[czytaj: sprej] płyn znajdujący się pod ciśnieniem w specjalnym pojemniku; pojemnik z tymże płynem; sprej; spraj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płyn rozpylany strumieniem drobnych kropli, przechowywany w pojemniku pod ciśnieniem;

(1.2) pojemnik z taką zawartością

Wiktionary

Spray (IPA: [sprej] lub [spræj]), także sprej lub spraj – płyn znajdujący się, wraz z gazem nośnym, w pojemniku pod dużym ciśnieniem i przeznaczony do rozpylania. Spray to również potoczna nazwa pojemnika z tym płynem. Spray podczas użycia wytwarza gazozol.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sprɛj, AS: sprei ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprejowanie n., wysprejowanie n.

czas. sprejować ndk., wysprejować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprej, spraj, aerozol

Wiktionary

# sprayować

[czytaj: sprejować] potocznie: pisać lub malować coś na murze farbą w spreju; sprejować, sprajować

SJP.pl

# sprayowy

→ spray [czytaj: sprejowy]; sprajowy, sprejowy

SJP.pl

# spread

[czytaj: spred] różnica między ceną (kursem) kupna a ceną (kursem) sprzedaży aktywów, np. walut, papierów wartościowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) finans. różnica między oferowanym przez instytucję finansową (np. bank) kursem sprzedaży a kursem kupna;

Wiktionary

Spread – różnica pomiędzy kursem (ceną) sprzedaży a kursem (ceną) kupna aktywów (np. walut, papierów wartościowych, towarów).

Na terminowych rynkach finansowych i towarowych spread to różnica między kursem kasowym, a kursem terminowym. Przy konkurencyjnym rynku jest to koszt transakcji bez opóźnienia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przypadku zaciągania kredytu walutowego należy zwrócić uwagę nie tylko na sam kurs waluty kredytu, ale również jej spread.

Wiktionary

# spreadowy

→ spread [czytaj: spredowy]

SJP.pl

# sprecyzować

uściślić, wyjaśnić wszystkie szczegóły

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. precyzować)

(1.1) dokonany od|precyzować.

czasownik zwrotny dokonany sprecyzować się (ndk. precyzować się)

(2.1) dokonany od|precyzować się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprecyzowanie n., precyzer mrz., precyzja ż., precyzyjność ż.

przysł. precyzyjnie

przym. precyzyjny

Wiktionary

# sprej

płyn znajdujący się pod ciśnieniem w specjalnym pojemniku; pojemnik z tymże płynem; spray; spraj

SJP.pl

Spray (IPA: [sprej] lub [spræj]), także sprej lub spraj – płyn znajdujący się, wraz z gazem nośnym, w pojemniku pod dużym ciśnieniem i przeznaczony do rozpylania. Spray to również potoczna nazwa pojemnika z tym płynem. Spray podczas użycia wytwarza gazozol.

Wikipedia

# sprejować

potocznie: pisać lub malować coś na murze farbą w spreju; sprayować, sprajować

SJP.pl

czasownik

(1.1) malować coś farbą w sprayu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sprɛˈjɔvat͡ɕ, AS: sprei ̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprej m., spray m., sprejowanie n.

czas. wysprejować

przym. sprejowy

Wiktionary

# sprejowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprejować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprejować ndk.

rzecz. spray mrz.

Wiktionary

# sprejowy

→ sprej; sprayowy, sprajowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący spreju

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprejować

Wiktionary

# sprekaryzować

1. spowodować brak stabilizacji życiowej i wzrost niepewności finansowej związanej z pracą tymczasową, na stażu lub poniżej kwalifikacji;
2. sprekaryzować się - stać się niestabilnym i dostępnym okresowo, powodując niepewność finansową

SJP.pl

# spreparowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spreparować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. preparowanie n., preparat m., preparacja ż., preparatyka ż., preparatka ż., preparator m.

czas. spreparować dk., preparować ndk.

przym. preparacyjny

Wiktionary

# sprewa

rzeka w Niemczech; Szprewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we wschodnich Niemczech, lewy dopływ Haweli;

Wiktionary

Sprewa, hist. także Szprewa i Szprowa (niem. Spree, łuż. Sprjewja lub Sprowja, czes. Spréva) – rzeka we wschodnich Niemczech (kraje związkowe Saksonia, Brandenburgia i Berlin), lewy dopływ Haweli. Na krótkim odcinku płynie również przez Czechy, a konkretnie przez cypel Šluknovský.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chociebuż leży około 125 km na południowy wschód od Berlina, nad Sprewą.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sprewski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Szprewa, hist. Szprowa

Wiktionary

# sprewski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sprewą, dotyczący Sprewy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mordowali nas, niemczyli przez wieki, a że nie zniemczyli, jak tych bliższych Odrze i Wrocławiowi, pomogła pokora i te sprewskie błota.

(1.1) Północ natomiast zalegają tereny lesiste i podmokłe, z unikatowym w skali europejskiej zespołem krajobrazowym, jakim jest Las Sprewski, tzw. Błota.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Sprewa ż.

Wiktionary

# spręż

osiągnięty przyrost ciśnienia przy zmniejszaniu objętości danego gazu

SJP.pl

Spręż (stosunek sprężania) – wielkość charakteryzująca pracę sprężarki lub silnika wyrażająca się w stosunku ciśnienia tłocznego do ciśnienia ssawnego.

Wikipedia

# sprężać

1. napinać, naciągać coś sztywno;
2. zmniejszać objętość gazu

SJP.pl

czasownik zwrotny niedokonany sprężać się (dk. sprężyć się)

(1.1) robić coś szybciej

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprężyć)

(2.1) kompresować, zmniejszać objętość (o gazie), ściskać, zgniatać (przedmiot)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdybym się bardzo sprężył, to zdążyłbym jeszcze dziś zrobić pranie.

(2.1) Ten model silnika spręża mieszankę paliwową dwukrotnie bardziej niż tamten.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsprɛ̃w̃ʒat͡ɕ, AS: sprẽũ̯žać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. prężyć, sprężyć

rzecz. sprężanie n., sprężyna

przym. sprężony, sprężysty

Wiktionary

# sprężak

rodzaj nadkwiatowego nasiennika pękającego

SJP.pl

# sprężanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprężać.

Wiktionary

Sprężanie – proces, w którym wzrasta ciśnienie układu (np. gazu w naczyniu lub w kanałach przepływowych sprężarki przepływowej). Sprężanie można przeprowadzać w różnych warunkach, ale w teorii maszyn cieplnych szczególne znaczenie odgrywają niektóre przemiany charakterystyczne (przedstawione poniżej). Procesem odwrotnym do sprężania jest rozprężanie.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. sprężyć, sprężać ndk.

przym. sprężysty

Wiktionary

# sprężarka

maszyna do zwiększania ciśnienia i gęstości gazów, jednocześnie zmniejszająca objętość tych gazów

SJP.pl

Sprężarka – maszyna energetyczna, której zadaniem jest podwyższenie ciśnienia gazu lub wymuszenie jego przepływu (nadanie energii kinetycznej).

W sprężarce ciśnienie ssawne – p_{s} jest nieznacznie niższe od ciśnienia atmosferycznego (na tyle tylko by zachować zdolność ssania), zaś ciśnienie tłoczne p_{t} znacznie wyższe od atmosferycznego, jak na to wskazuje parametr \pi .

Wikipedia

# sprezentować

1. potocznie: zrobić komuś prezent;
2. wojskowe: sprezentować broń - oddać honory wojskowe, stojąc na baczność, trzymając broń w regulaminowej pozycji

SJP.pl

# sprężniały

stać się prężnym

SJP.pl

# sprężnieć

stać się prężnym

SJP.pl

# sprężyć

1. napiąć, naciągnąć;
2. zmniejszyć objętość gazu

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|sprężać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprężanie n.

czas. sprężać ndk.

przym. sprężysty

Wiktionary

# sprężyca

elastyczna, higroskopijna komórka nitkowana, ułatwiająca rozsiewanie przez wiatr zarodników wątrobowców; elater, elatera

SJP.pl

# sprężyk

chrząszcz, przewrócony na grzbiet potrafi wysoko podskoczyć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. chrząszcz z nadrodziny sprężykowatych, nazwa systematyczna|Elateroidea|ref=tak.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sprężysty

Wiktionary

# sprężyki

chrząszcz, przewrócony na grzbiet potrafi wysoko podskoczyć

SJP.pl

Wikipedia

# sprężykowate

rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych; sprężyki

SJP.pl

Sprężykowate, sprężyki (Elateridae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i infrarzędu sprężykokształtnych. Kosmopolityczna. Liczy około 10 tysięcy opisanych gatunków. Larwy są drapieżne, saprofagiczne, rzadziej roślinożerne. Imagines mają wydłużone ciała i zazwyczaj potrafią podskakiwać po przewróceniu na grzbiet, dzięki mechanizmowi sprężynującemu. W rodzinie spotykana jest neotenia i zdolność do bioluminescencji.

Wikipedia

# sprężykowaty

o cechach sprężykowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

# sprężyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;

(1.2) przen. inicjator, powód jakiegoś procesu

Wiktionary

Sprężyna – element sprężysty używany w budowie maszyn, głównie jako łącznik w połączeniach sprężystych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) [..] drzemał wśród połamanych sprężyn starej kanapy, jak zwykle o tej porze.

(1.2) Jak jednak wspomniałem na początku tej opowieści, nie wydawało mi się wówczas, abym mógł bezpiecznie ujawnić wszystkie sprężyny wypadków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na, AS: sprẽũ̯žỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprężystość ż., sprężynowiec m.

:: zdrobn. sprężynka ż.

czas. sprężynować, sprężać

przym. sprężynowy, sprężony, sprężysty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. fedra.

(1.2) stymulator

Wiktionary

# sprężynka

mała sprężyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała sprężyna

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃nka, AS: sprẽũ̯žỹnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprężyna ż., sprężynowiec m.

przym. sprężynowy, sprężysty

czas. sprężynować ndk.

Wiktionary

# sprężynkowaty

przypominający małą sprężynę, podobny do małej sprężyny

SJP.pl

# sprężynować

1. wykonywać na przemian ruchy rozprężania i sprężania
2. spulchniać glebę sprzętem sprężynowym

SJP.pl

# sprężynowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. zob. nóż sprężynowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprężynka ż., sprężyna ż.

przym. sprężysty

Wiktionary

# sprężyściej

stopień wyższy od przysłówka: sprężyście

SJP.pl

# sprężystość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co sprężyste

Wiktionary

Sprężystość – właściwość fizyczna ciał makroskopowych odzyskiwania pierwotnego kształtu (postaci) i objętości po usunięciu sił zewnętrznych wywołujących odkształcenie.

Sprężystość objętościową wykazują wszystkie ciała (stałe, ciecze i gazy), sprężystość kształtu tylko ciała stałe.

Istotną cechą sprężystości ciała jest zachowanie energii tego procesu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sprɛ̃w̃ˈʒɨstɔɕt͡ɕ, AS: sprẽũ̯žystość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprężyna ż.

przym. sprężysty

przysł. sprężyście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elastyczność, prężność, jędrność

Wiktionary

# sprężystszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprężysty

SJP.pl

# sprężysty

przymiotnik

(1.1) fiz. zdolny do powrotu do wyjściowego kształtu po ustaniu działania siły odkształcającej

(1.2) charakteryzujący się lekkością w ruchu

(1.3) taki, który działa sprawnie i szybko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprężystość ż., sprężyna ż., sprężynka ż., sprężynowiec m., sprężarka ż., sprężyk m., sprężanie n., sprężenie n.

czas. sprężać ndk., sprężyć dk.

przym. sprężynowy

przysł. sprężyście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elastyczny, giętki

(1.2) energiczny, zwinny

(1.3) dynamiczny, sprawny

Wiktionary

# spring

lina do cumowania statku, mocowana do nabrzeża na wysokości śródokręcia, działająca odwrotnie do cumy; szpring

SJP.pl

## Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Spring – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Harris

## Gminy w Stanach Zjednoczonych

- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jefferson
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lincoln
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Searcy
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Boone
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Cherokee
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Butler
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Crawford
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Snyder
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Spink

Wikipedia

# springbok

gatunek małej antylopy; szpringbok, skocznik antylopi

SJP.pl

- Skocznik antylopi (ang. springbok)
- Springbok – miasto w Południowej Afryce
- Springbok – amerykański koń wyścigowy
- Springboks – przydomek reprezentacja Południowej Afryki w rugby union

Wikipedia

# springer

potocznie: pies rasy springer spaniel angielski

SJP.pl

## Osoby

- Axel Springer – niemiecki dziennikarz i wydawca
- Filip Springer – polski dziennikarz
- Jerry Springer – demokratyczny burmistrz miasta Cincinnati w stanie Ohio w Stanach Zjednoczonych
- Cornelis Springer – holenderski malarz miejskiej architektury, grawer i litograf

Wikipedia

# springfield

nazwisko, np. Dusty Springfield (właściwie: Mary Isabel Catherine Bernadette O'Brien, 1939-1999), brytyjska piosenkarka popowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Illinois;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miast i miejscowości w Stanach Zjednoczonych i innych państwach;

Wiktionary

## Miejsca i lokalizacje

### Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Springfield – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Baca
- Springfield – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Bay
- Springfield – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Effingham
- Springfield – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Sangamon
- Springfield – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Washington
- Springfield – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Livingston
- Springfield – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
- Springfield – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Hampden
- Springfield – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Calhoun
- Springfield – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Brown
- Springfield – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Greene
- Springfield – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Sarpy
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Union
- Springfield – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Sullivan
- Springfield – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Otsego
- Springfield – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Clark
- Springfield – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Lane
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Delaware
- Springfield – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Orangeburg
- Springfield – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Bon Homme
- Springfield – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Robertson
- Springfield – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie Wirginia, w hrabstwie Fairfax
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie Zachodnia Wirginia, w hrabstwie Hampshire
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Walworth
- Springfield – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane
- Springfield – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Jackson
- Springfield – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marquette
- Springfield – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie St. Croix

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bolek mieszkał w Springfield ostatnich dwadzieścia lat.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|Springfield.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Springfield; (1.2) Springfield

źródła.

== Springfield (język angielski.) ==

wymowa.

audioAU|En-au-Springfield.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Springfield

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# sprint

bardzo szybki bieg na krótkim dystansie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. szybki bieg

(1.2) sport. bieg na krótkich dystansach (grupa dyscyplin sportowych);

(1.3) daw. uczn. ucieczka z lekcji

(1.4) zarz. inform. odcinek czasu (zwykle dwutygodniowy) na początku którego wybiera się zadania a na końcu demonstruje ich wykonanie

Wiktionary

Sprint – bieg na krótkich dystansach: 60 metrów (hala), 100 metrów, 200 metrów, 400 metrów, sztafety 4 × 100 metrów i 4 × 400 metrów. Zawodnicy startują na sygnał (strzał) startera z bloków startowych. Każdy zawodnik biegnie po swoim torze. Przed zawodami odbywa się losowanie torów albo też numer toru przydzielonego zawodnikowi wynika z miejsca, które zajął on w biegu eliminacyjnym. O kolejności na mecie decyduje pierś zawodnika.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: sprʲĩnt, AS: sprʹĩnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprinter m., sprinterka ż.

przym. sprinterski

przysł. sprintem

Wiktionary

# sprintem

bardzo szybki bieg na krótkim dystansie

SJP.pl

# sprinter

zawodnik biegający na krótkich dystansach; krótkodystansowiec, krótkobiegacz

SJP.pl

# sprinterka

zawodniczka specjalizująca się w biegach krótkodystansowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: sprinter

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sprʲĩnˈtɛrka, AS: sprʹĩnterka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprint m.

:: fm. sprinter m.

przym. sprinterski

Wiktionary

# sprinterski

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z sprinterem, dotyczący sprintera lub sprintu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprint mrz., sprinter mos., sprinterka ż.

Wiktionary

# sprite

[czytaj: sprajt] marka napojów

SJP.pl

Sprite (z ang. dosł. „duszek, chochlik”) – dwuwymiarowy obrazek rastrowy używany w systemach grafiki dwuwymiarowej i 2,5-wymiarowej, który po przesunięciu i ewentualnym przeskalowaniu jest przenoszony na ekran wyświetlacza. Sprite’y pozwalają na łatwe uzyskiwanie na ekranie nieskomplikowanych obiektów animowanych. Wiele układów graficznych 2D jest wyposażonych w zdolność do automatycznego generowania i animacji sprite’ów.

Wikipedia

# sprobować

czasownik przechodni dokonany (ndk. próbować)

(1.1) sprawdzić smak potrawy

(1.2) podjąć próbę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spróbowałem zupy w nowej restauracji.

(1.2) Spróbowałem wejść na tę górę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spruˈbɔvat͡ɕ, AS: sprubovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spróbowanie n., próba ż., próbka ż., probówka ż., próbówka ż.

czas. próbować ndk., wypróbować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. skusić.

Wiktionary

# spróbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spróbować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsprubɔˈvãɲɛ, AS: sprubovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spróbować, próbować

rzecz. probówka ż., próbówka ż., próba ż.

Wiktionary

# spróchnialec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. przen. ktoś bez zapału, bez sił do życia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stawał się spróchnialcem, któremu nawet na ławkę przed domem jest za daleko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spróchniałość ż.

przym. spróchniały

Wiktionary

# spróchniały

taki, który spróchniał (o drzewie, drewnie: rozkłada się, rozsypuje się w próchno; o zębach: zniszczony przez próchnicę)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dendr. rozkładający się w próchno

(1.2) stomat. zniszczały od próchnicy

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przeszły przymiotnikowy czynny od spróchnieć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. próchno n., spróchnialec mos., spróchniałość ż., spróchnienie n.

czas. spróchnieć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zmurszały

(1.2) zepsuty

Wiktionary

# sproduktywizować

1. zatrudnić w produkcji;
2. uczynić wydajnym, efektywnym, użytecznym

SJP.pl

# sprofanować

znieważyć coś, zwłaszcza obiekt kultu, czci

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. profanować)

(1.1) dopuścić się profanacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. profanowanie n., sprofanowanie n., profan mos., profanacja ż.

czas. profanować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zhańbić, zbezcześcić, znieważyć

Wiktionary

# sprofanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonanie profanacji, znieważanie czegoś, co jest uznawane gdzieś za święte, godne szacunku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. profanowanie n., profanacja ż., profan m., profanator m.

czas. sprofanować dk., profanować ndk.

przym. profanacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zbezczeszczenie, zhańbienie, znieważenie

Wiktionary

# sprofesjonalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprofesjonalizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprofesjonalizować dk.

Wiktionary

# sprokurować

wystarać się, stworzyć, wytrzasnąć

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. prokurować)

(1.1) sporządzić coś (dokumenty, akta) w sposób nieuczciwy, dostosowując je do oczekiwanych rezultatów

(1.2) daw. przygotować, sporządzić coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sprokurowaliśmy pismo brzmiące: „Biorąc pod uwagę okoliczności powołania mnie na obecne ćwiczenia wojskowe proszę o przekazanie przysługującego mi z tego tytułu żołdu na cele PKPS (Polski Komitet Pomocy Społecznej)”.

(1.2) Otóż znalazł się KTOŚ, kto usłyszał (zupełnie przypadkowo, zapewniam panią) moje wyrzekania wobec pani Cholmondeley na fatalne moje warunki, na to jakich wysiłków muszę użyć, aby sprokurować sobie ten czy ów z niezbędnych dodatków toaletowych [...]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prokurowanie n., sprokurowanie n.

czas. prokurować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spreparować, sfabrykować

Wiktionary

# sprokurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprokurować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. prokurować, sprokurować dk.

Wiktionary

# spropsować

potocznie: pochwalić, wyrazić uznanie

SJP.pl

# sprośnawy

trochę sprośny

SJP.pl

# sprośniczka

potocznie: kobieta sprośna, bezwstydna; bezwstydnica

SJP.pl

# sprośnie

przysłówek

(1.1) w sposób sprośny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprośnica ż., sprośnik mos., sprośność ż.

przym. sprośny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zbereźnie

Wiktionary

# sprośniej

stopień wyższy od przysłówka: sprośnie

SJP.pl

# sprośniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprośny

SJP.pl

# sprośnik

potocznie: człowiek sprośny, bezwstydny; bezwstydnik

SJP.pl

# sprośność

1. nieprzyzwoity, bezwstydny sposób zachowania, postępowania; nieprzyzwoitość, bezwstydność, zbereźność;
2. nieprzyzwoity czyn lub nieprzyzwoita rzecz; zberezeństwo, obrzydlistwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co sprośne; cecha tych, którzy są sprośni

(1.2) nieprzyzwoity, sprośny uczynek, postępek, zachowanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprośnik m.

przym. sprośny

przysł. sprośnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieprzyzwoitość, nieobyczajność, bezwstydność, nieskromność; daw. wszeteczność

Wiktionary

# sprośny

pozbawiony wstydu, nieprzyzwoity, rozpustny; zbereźny, bezwstydny, lubieżny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) cechujący się brakiem przyzwoitości, wstydu; śmiały w dziedzinie seksu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Myśli trudno było jednak zebrać, albowiem zamykający kawalkadę Rymbaba i Kuno Wittram nieustannie ryczeli pieśni pijackie i sprośne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsprɔɕnɨ, AS: sprośny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprośność ż., sprośnik m.

przysł. sprośnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gruby, obsceniczny; pot. pieprzny, słony, świński, tłusty; przest. zbereźny; daw. wszeteczny

Wiktionary

# sprostać

1. dorównać komuś lub czemuś
2. dać sobie radę z kimś lub czymś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (brak ndk.)

(1.1) dać sobie radę

(1.2) dorównać komuś lub czemuś

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprostanie n.

Wiktionary

# sprostowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tekst korygujący jakąś nieprawdziwą lub częściowo błędną informację

Wiktionary

- oficjalne sprostowanie wiadomości → patrz dementi
- sprostowanie błędów w orzeczeniu sądu (decyzji administracyjnej, postanowieniu) → patrz rektyfikacja
- sprostowanie błędów w dzienniku urzędowym
- sprostowanie aktu stanu cywilnego
- sprostowanie prasowe
- sprostowanie jako figura retoryczna → patrz correctio

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sprostowanie nieprawdziwej informacji, polegającej na podaniu zawyżonej 48-krotnie kwoty środków przysługujących posłom na remont i dodatkowe wyposażenie biur poselskich (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prostowanie n., wyprostowanie n., prostota ż.

czas. prostować ndk., wyprostować dk., sprostować dk.

przym. prosty

przysł. prosto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dementi

Wiktionary

# sprostytuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprostytuować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprostytuować dk.

rzecz. prostytucja ż., prostytutka ż.

Wiktionary

# sprószać

posypywać, obsypywać czymś drobnym, miałkim

SJP.pl

# sproszkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. sproszkowywać)

(1.1) zetrzeć coś na proszek; zmielić, rozetrzeć, rozdrobnić do osiągnięcia proszku

czasownik zwrotny dokonany sproszkować się (ndk. sproszkowywać się)

(2.1) zostać zmienionym w proszek, stać się proszkiem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sprɔˈʃkɔvat͡ɕ, AS: sproškovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. proszek m., sproszkowanie n., sproszkowywanie n., proch m., prochy nmos.

Wiktionary

# sproszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sproszkować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsprɔʃkɔˈvãɲɛ, AS: sproškovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sproszkować

Wiktionary

# sproszkowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sproszkować)

(1.1) niedokonany od|sproszkować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsprɔʃkɔˈvɨvat͡ɕ, AS: sproškovyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sproszkowywanie n.

Wiktionary

# sproszkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sproszkowywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsprɔʃkɔvɨˈvãɲɛ, AS: sproškovyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sproszkowywać, sproszkować

Wiktionary

# śprot

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara. więz. kara śmierci

Wiktionary

# sprowadzać

1. służyć komuś pomocą przy schodzeniu z góry na dół
2. kierować kogoś lub coś w inne miejsce, zawracać z obranej drogi
3. pozyskiwać coś, powodować znalezienie się cz. w danym miejscu
4. sprawiać, pociągać coś za sobą
5. odnosić się do cz.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprowadzić)

(1.1) przyczyniać się do przybycia kogo lub czego

(1.2) wywoływać określone następstwa

(1.3) powodować zmianę położenia

(1.4) pomagać zejść z góry na dół

(1.5) powodować ograniczenie wypowiedzi

czasownik zwrotny niedokonany sprowadzać się (dk. sprowadzić się)

(2.1) przybywać gdzieś z zamiarem osiedlenia się

(2.2) przestawać różnić się od czegoś, ograniczać się do czego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Niewiele myśląc, zabiera pieniądze - co sprowadza mu na głowę prawdziwe kłopoty, z szalonym płatnym mordercą (…) na czele.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprowadzanie n., sprowadzenie n.

czas. przeprowadzać, sprowadzić, wprowadzać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) importować, przynosić, przyprowadzać, przywozić, transportować

(1.2) powodować, przynosić, wywoływać

(1.3) kierować

(1.5) ograniczać, wekslować

(2.1) osiedlać się

(2.2) ograniczać się, polegać

Wiktionary

# sprowadzalny

rzadko: dający się sprowadzić, zredukować do czegoś

SJP.pl

# sprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprowadzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsprɔvaˈd͡zãɲɛ, AS: sprovaʒãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprowadzać, sprowadzić

rzecz. sprowadzenie n.

Wiktionary

# sprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprowadzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: sprovaʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprowadzić, sprowadzać

rzecz. sprowadzanie n.

Wiktionary

# sprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprowadzać)

(1.1) dokonany od|sprowadzać.

czasownik zwrotny dokonany sprowadzić się (ndk. sprowadzać się)

(2.1) dokonany od|sprowadzać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprowadzać ndk.

rzecz. sprowadzanie n., sprowadzenie n.

Wiktionary

# sprowincjonalnieć

rzadko: stać się prowincjonalnym zamknąć się w obrębie prowincji

SJP.pl

# sprowokować

spowodować czyjąś niezamierzoną reakcję

SJP.pl

czasownik

(1.1) dokonany od|prowokować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chcesz mnie sprowokować swoim zachowaniem? Pamiętaj, że kto sieje wiatr, ten zbiera burzę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌsprɔvɔˈkɔvat͡ɕ, AS: sprovokovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. prowokować ndk.

rzecz. prowok mos., prowokacja ż., prowokacyjność ż., prowokatorstwo n., prowokator m., prowokatorka ż., prowokowanie n., sprowokowanie n.

przym. prowokacyjny, prowokatorski

przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko

Wiktionary

# sprowokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonanie prowokacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prowok mos., prowokacja ż., prowokacyjność ż., prowokatorstwo n., prowokator m., prowokatorka ż., prowokowanie n.

czas. prowokować ndk., sprowokować dk.

przym. prowokacyjny, prowokatorski

przysł. prowokacyjnie, prowokatorsko

Wiktionary

# spruć

1. rozciąć nici szwów czegoś zszytego;
2. zmienić dzianinę z powrotem w nić

SJP.pl

# sprue

choroba tropikalna objawiająca się zaburzeniami wchłaniania substancji odżywczych z pokarmów

SJP.pl

Sprue tropikalna (psyloza) – schorzenie przewodu pokarmowego prowadzące do zaburzeń wchłaniania substancji odżywczych, zwłaszcza witaminy B12 i kwasu foliowego. Zwana jest także biegunką koczińską (od miasta Koczin) lub cejlońskim zapaleniem jamy ustnej. Choroba została po raz pierwszy opisana w 1759 roku przez Williama Hillary'ego na Barbadosie.

Wikipedia

# spruwać

1. rozcinać nici szwów;
2. zmieniać dzianinę z powrotem w nić

SJP.pl

# spryciara

potocznie: kobieta chytra, przebiegła, radząca sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; cwaniaczka, spryciarka, cwaniara, cwaniarka

SJP.pl

# spryciarka

potocznie: kobieta chytra, przebiegła, radząca sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; spryciara, cwaniaczka, cwaniara, cwaniarka

SJP.pl

# spryciarski

→ spryciarz

SJP.pl

#### Patrz:

spryciarz

# spryciarstwo

potocznie: umiejętność radzenia sobie, często czyimś kosztem; cwaniactwo, cwaniarstwo, spryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przebiegłość w robieniu czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedyś zapłacisz za swoje spryciarstwo.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. spryciarski

przysł. sprytnie

rzecz. spryciara ż., spryciarka ż., spryciarz mos., spryt mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spryt

Wiktionary

# spryciarz

potocznie: człowiek chytry, przebiegły, radzący sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; cwaniak, spryciula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek sprytny

Wiktionary

Spryciarz (ang. Frauds) – australijska komedia kryminalna z 1993 roku w reżyserii Stephana Elliotta.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spryt m., spryciara ż., spryciula ż., spryciarstwo n.

przym. sprytny

przysł. sprytnie

Wiktionary

# sprycik

zdrobnienie od: spryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od spryt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spryt m.

Wiktionary

# spryciula

potocznie: człowiek chytry, przebiegły, radzący sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; cwaniak, spryciarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. osoba sprytna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale z niego spryciula! – jak chce, to sam potrafi rozwiązać problem!

(1.1) Patrz no, jaka z niej spryciula! – jak chce, to sama, bez żadnej pomocy potrafi rozwiązać problem!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sprɨˈt͡ɕula, AS: spryćula

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sprytny

rzecz. spryciarz m., spryciara ż.

Wiktionary

# sprymitywniały

taki, który sprymitywniał

SJP.pl

# sprymitywnieć

1. stać się prymitywnym, prostackim;
2. stać się mniej subtelnym i finezyjnym; pospolicieć

SJP.pl

# spryskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spryskać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spryskać dk.

Wiktionary

# spryskiwacz

przyrząd montowany przy różnych urządzeniach, służący do spryskiwania

SJP.pl

# spryskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spryskiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spryskiwać ndk.

Wiktionary

# spryt

zdolność szybkiego, praktycznego radzenia sobie w trudnych sytuacjach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach

(1.2) zdolność wychodzenia z korzyścią z każdej sytuacji zwykle w sposób nieuczciwy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spryciara ż., spryciarz mos., sprytność ż., sprycik mrz., spryciarstwo n.

przym. sprytniutki, sprytny

przysł. sprytnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bystrość, dryg, inteligencja, obrotność, pomysłowość, przemyślność, smykałka, sprytność, talent, wymyślność, zręczność, zwinność

(1.2) chytrość, cwaniactwo, frantostwo, przebiegłość, sprytność

Wiktionary

# sprytnie

przysłówek

(1.1) w sposób sprytny, przebiegle

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spryt m., spryciarz m., spryciara ż., spryciarstwo n.

przym. sprytny

Wiktionary

# sprytniej

stopień wyższy od przysłówka: sprytnie

SJP.pl

# sprytniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprytny

SJP.pl

# sprytniutki

zdrobnienie od: sprytny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: sprytny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: sprɨtʲˈɲutʲci, AS: sprytʹńutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spryt mrz.

Wiktionary

# sprytny

1. potrafiący sobie radzić w każdej sytuacji, osiągać korzyści;
2. świadczący o czyimś sprycie;
3. potocznie: pomysłowo wykonany, np. sprytna zabawka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pomysłowy, wykazujący praktyczną inteligencję, umiejący sobie radzić

(1.2) będący oznaką sprytu

(1.3) pomysłowo wykonany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jedni uważali, że premier mieszka za biednie. Inni w tej zwykłości dopatrywali się sprytnego kamuflażu, aby jeszcze raz naród oszukać!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsprɨtnɨ, AS: sprytny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spryt m., spryciarz m., spryciara, spryciula ż.

przysł. sprytnie

Wiktionary

# sprząc

sprzęgnąć;
1. złączyć coś z czymś w pewną całość, zetknąć coś z czymś; zespolić;
2. w jeździectwie: złączyć w jednym zaprzęgu parę, czwórkę lub więcej koni, wołów;
3. przenośnie: skorelować ze sobą jakieś działania, czynności

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprzęgać)

(1.1) dokonany od|sprzęgać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʃɔ̃nt͡s, AS: spšõnc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzączka ż., sprzęgło n.

czas. sprzęgać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprzęgnąć

Wiktionary

# sprzączka

zapięcie u pasa, ubrania, butów itp.; klamerka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element umieszczany na końcu paska, służący do spinania, zapinania;

Wiktionary

Sprzączka – element pasa (części odzieży) lub mniejszego paska (np. paska do zegarka naręcznego) służący do spinania obu końców pasa ze sobą (lub rzadziej – jednego pasa z innym pasem).

W najprostszej formie są to dwa oczka z drutu (najczęściej w kształcie litery "D") przyszyte do jednego końca pasa; drugi koniec pasa przewlekany jest przez te oczka tak, że rozciągnięcie spiętego pasa powoduje zaciśnięcie się pasa na oczkach i przypadkowe rozwiązanie się tak wykonanego zapięcia staje się niemożliwe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɔ̃n͇t͡ʃka, AS: spšõṇčka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprząc

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) klamerka

Wiktionary

# sprzągle

gromada osłonic występujących w strefie tropikalnej i subtropikalnej, przechodzących w swym rozwoju skomplikowaną przemianę pokoleń osobników płciowych i bezpłciowych; salpy

SJP.pl

Sprzągle (Thaliacea) – gromada pelagicznych zwierząt morskich zaliczanych do osłonic. W gromadzie opisano około 70 gatunków. Żyją w morzach strefy międzyzwrotnikowej. Osiągają długość od 2 do 20 cm. Unoszą się w toni wodnej pojedynczo lub tworzą kolonie osiągające do 3 m długości.

Wikipedia

# sprząść

przerobić włókno na nici

SJP.pl

# sprzątać

1. zbierać brud; czynić porządki;
2. także pot. usuwać, zabijać, kraść

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprzątnąć)

(1.1) doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

(1.2) zbierać plony z pola

(1.3) pot. przen. zabierać, porywać, kraść

(1.4) pot. przen. jeść szybko, łapczywie

(1.5) pot. przen. zabijać, mordować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj ty sprzątasz łazienkę!

(1.2) Zwykle w jeden dzień sprzątamy cały owies.

(1.3) Ktoś regularnie sprząta rowery sprzed domów na osiedlu.

(1.4) Po pracy Janek jest taki głodny, że sprząta w mig całą michę kartofli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɔ̃ntat͡ɕ, AS: spšõntać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzątanie n., sprzątnięcie n., sprzątacz m., sprzątaczka ż.

czas. uprzątać ndk., uprzątnąć dk.

Wiktionary

# sprzątacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zaw. mężczyzna, który zajmuje się sprzątaniem

Wiktionary

Sprzątacz (r. ż. sprzątaczka) – osoba zajmująca się zawodowo sprzątaniem, czyli utrzymaniem czystości i porządku w wybranych miejscach (przykładowo w biurach, hotelach, placówkach handlowych, obiektach przemysłowych, domach prywatnych itp.).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɔ̃ntat͡ʃ, AS: spšõntač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzątanie n.

:: fż. sprzątaczka ż.

czas. sprzątać, uprzątać

Wiktionary

# sprzątaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zawodowo zajmująca się sprzątaniem, zwłaszcza pomieszczeń

Wiktionary

Sprzątacz (r. ż. sprzątaczka) – osoba zajmująca się zawodowo sprzątaniem, czyli utrzymaniem czystości i porządku w wybranych miejscach (przykładowo w biurach, hotelach, placówkach handlowych, obiektach przemysłowych, domach prywatnych itp.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sprzątaczka energicznie chlusnęła wodą na zabłoconą posadzkę.

(1.1) Sprzątaczki były królowymi - bezpardonowo wchodziły o szóstej rano i wyganiały na korytarz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʃɔ̃nˈtat͡ʃka, AS: spšõntačka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzątanie n., sprzątnięcie n.

:: fm. sprzątacz m.

czas. sprzątać ndk., sprzątnąć dk., uprzątać ndk., uprzątnąć dk.

Wiktionary

# sprzątaczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sprzątaniem, dotyczący sprzątania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzątanie n.

Wiktionary

# sprzątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przywracanie porządku i czystości

(1.2) usuwanie czegoś, co nie powinno tam być (np. naczyń ze stołu)

(1.3) zbieranie plonów z pola

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʃɔ̃nˈtãɲɛ, AS: spšõntãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzątaczka ż., sprzątacz m., sprzątnięcie n., uprzątanie n., uprzątnięcie n.

czas. sprzątać ndk., sprzątnąć dk., uprzątać ndk., uprzątnąć dk.

przym. sprzątaczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) porządkowanie

(1.2) uprzątanie

(1.3) sprzęt, zwózka, zbiór

Wiktionary

# sprzążka

Sprzążka lub klamra (łac. fibula, ang. clamp connection) – u grzybów jest to jednostronne, niewielkie zgrubienie strzępki występujące na poprzecznej przegrodzie między jej dwoma sąsiednimi członami. Ma postać kabłąkowatego łącznika. Tworzy się po mitozie, w wyniku której w komórce strzępki z dikarionu powstają 4 jądra (a dokładniej dwie pary jąder różnoimiennych). Następnie powstaje septa i sprzążka, przez którą jedno z jąder przechodzi do podzielonej septą sprzążki. W wyniku tego powstają dwie pary dikarionów.

Wikipedia

# sprzały

dawniej: zeprzały

SJP.pl

# sprzeć

dawniej: zeprzeć

SJP.pl

# sprzęcice

Sprzęcice (dodatkowa nazwa w j. niem. Sprentschütz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Izbicko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

# sprzęcicho

żartobliwie: sprzęt; sprzęcior

SJP.pl

# sprzęcik

zdrobnienie od: sprzęt

SJP.pl

# sprzęcior

1. ekspresywnie: sprzęt;
2. żartobliwie: penis; sprzęt, wacek, ptaszek, flet

SJP.pl

# sprzeciw

w prawie procesowym: szczególny środek odwoławczy, przysługujący od wyroku nakazowego lub zaocznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) aktywne wyrażenie braku zgody na coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Budowa bałtyckiego gazociągu wywołała sprzeciw nie tylko ekologów.

(1.1) Znany polityk został oskarżony o podżeganie swoich zwolenników do sprzeciwu wobec zwycięstwa swojego rywala.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɛt͡ɕif, AS: spšećif

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzeciwiać się, sprzeciwić się, sprzeciwiać się

przyim. przeciw

przym. przeciwny

Wiktionary

# sprzeciwnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. przeciwnik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʃɛˈt͡ɕivʲɲik, AS: spšećivʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przeciwnik

czas. sprzeciwiać się

przym. przeciwny

przysł. przeciwnie

partyk. przeciwnie

Wiktionary

# sprzeciwowy

→ sprzeciw

SJP.pl

#### Patrz:

sprzeciw

# sprzeczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzeczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzeczać się, sprzeczać ndk.

Wiktionary

# sprzeczka

ostra, energiczna wymiana zdań między osobami niezgadzającymi się ze sobą; kłótnia; zwada; spór; konflikt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ostra, energiczna wymiana zdań między osobami niezgadzającymi się ze sobą

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzeczać się ndk., posprzeczać się dk.

przym. sprzeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłótnia, zwada, awantura, niesnaski, niezgoda, pot. pyskówka, pot. scena, scysja, przest. swary, utarczki, zatarg, zwada, eufem. ostra wymiana zdań, scysja; stpol. swarzenie

Wiktionary

# sprzecznie

przysłówek

(1.1) w sposób sprzeczny, niezgodny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy warto trudzić się, aby poznać zawiłe często sprzecznie brzmiące myśli żyjącego przed wiekami filozofa?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɛt͡ʃʲɲɛ, AS: spšečʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sprzeczny

rzecz. sprzeczność ż.

czas. sprzeczać się

Wiktionary

# sprzeczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprzeczny

SJP.pl

# sprzeczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

Wiktionary

- kontradyktoryczność – relacja między zdaniami p i q zachodząca, gdy p gdy nie jest tak, że q
- sprzeczność w kwadracie logicznym – jedna z relacji między zdaniami w kwadracie logicznym
- absurd, zdanie sprzeczne – zdanie o postaci p∧~p
- absurd nazwowy, wyrażenie sprzeczne wewnętrznie – nazwa, do której konotacji należą wykluczające się własności, np. "trzyletni starzec"
- absurd zdaniowy – zdanie pociągające za sobą fałsz logiczny o schemacie Px∧~Px, w szczególności każde zdanie mające jako człon absurd nazwowy

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. sprzeczny

przysł. sprzecznie

czas. sprzeczać się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) antynomia, antynomiczność, antytetyczność, inkongruencja, kontradyktoryczność, kontradyktoryjność, niekompatybilność, niezgodność, przeciwstawność

Wiktionary

# sprzeczny

niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

(1.2) mat. o układach równań: niemający rozwiązań;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɛt͡ʃnɨ, AS: spšečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzeczność ż., sprzeczka ż.

przysł. bezsprzecznie, sprzecznie

czas. sprzeczać się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) antagonistyczny, antynomiczny, antytetyczny, kontradyktoryczny, kontradyktoryjny, niekompatybilny, nieprzystawalny, niezgodny, odwrotny, opozycyjny, przeciwny, przeciwstawny, rozbieżny

Wiktionary

# sprzed

przyimek łączący się w dopełniaczu z rzeczownikiem bądź wyrazami o jego funkcji, oznaczający tyle co: z miejsca znajdującego się przed czymś (np. sprzed szkoły), z okresu przed czasem określanym przez rzeczownik (np. sprzed wojny); * forma sprzede możliwa tylko w tradycyjnych połączeniach, typu "sprzede mnie", "sprzede drzwi"

SJP.pl

przyimek

(1.1) służy do wyrażania, że dana osoba lub obiekt przestał być przed danym miejscem

(1.2) służy do usytuowania w czasie pochodzenia czegoś wcześniejszego niż określone zdarzenie lub momentu zajścia zdarzenia wcześniejszego niż określone zdarzenie

(1.3) służy do usytuowania w czasie pochodzenia czegoś starszego niż określony czas lub momentu zajścia zdarzenia wcześniej niż określony czas temu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ostatnia taksówka właśnie odjechała sprzed hotelu.

(1.2) Ten samochód pochodzi sprzed wojny.

(1.3) Mówisz o zdarzeniach sprzed ponad dziesięciu lat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʃɛt, AS: spšet

Wiktionary

# sprzedać

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprzedawać)

(1.1) zob. sprzedawać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sprzedawałem te fałszywki dwa miesiące, ale w końcu wszystkie sprzedałem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɛdat͡ɕ, AS: spšedać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzedawanie n., sprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m., sprzedanie n., sprzedajność ż., wyprzedaż ż.

czas. sprzedawać

przym. sprzedajny, sprzedażny, sprzedażowy

Wiktionary

# sprzedajność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sprzedajne; cecha tych, którzy są sprzedajni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzedaż ż., sprzedawanie n., sprzedanie n.

czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

przym. sprzedajny

przysł. sprzedajnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przekupność

Wiktionary

# sprzedajny

przymiotnik

(1.1) taki, który zrobi wiele i w sposób niegodziwy za korzyści materialne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wyprzedaż ż., sprzedaż ż., sprzedajność ż.

czas. sprzedawać, sprzedać

przym. sprzedażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przekupny

Wiktionary

# sprzedanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzedać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʃɛˈdãɲɛ, AS: spšedãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzedać dk., sprzedawać ndk.

rzecz. sprzedajność ż., sprzedawanie n., sprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., wyprzedaż ż.

przym. sprzedażowy

Wiktionary

# sprzedawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprzedać)

(1.1) dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

czasownik zwrotny niedokonany sprzedawać się (dk. sprzedać się)

(2.1) przen. komercjalizować się

(2.2) mieć zbyt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W księgarni sprzedaje się książki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʃɛˈdavat͡ɕ, AS: spšedavać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzedawanie n., sprzedaż ż., wyprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m., sprzedanie n., sprzedajność n., przedsprzedaż ż.

czas. przedawać ndk., przedać dk., sprzedać dk., odsprzedawać ndk., odsprzedać dk., wyprzedawać ndk., wyprzedać dk.

przym. przedajny, sprzedajny, sprzedażny, sprzedażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) urz. zbywać; pot. opychać, opylać

Wiktionary

# sprzedawacz

dawniej, dziś potocznie: sprzedawca

SJP.pl

# sprzedawaczka

1. kobieta trudniąca się drobnym handlem; przekupka;
2. dawniej: sprzedawczyni

SJP.pl

# sprzedawalność

1. wskaźnik sprzedaży czegoś;
2. praktyka sprzedawania czegoś

SJP.pl

# sprzedawalny

dający się sprzedać

SJP.pl

# sprzedawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzedawać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspʃɛdaˈvãɲɛ, AS: spšedavãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

rzecz. sprzedajność ż., sprzedanie n., sprzedaż ż., sprzedawca m., sprzedawczyni ż., wyprzedaż ż.

przym. sprzedażowy

Wiktionary

# sprzedawca

ten, kto sprzedaje coś; ekspedient

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hand. człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

Wiktionary

Sprzedawca – osoba (fizyczna albo prawna) dokonująca sprzedaży dóbr materialnych lub usług, oferując je nabywcy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poprosiłam sprzedawcę, aby doradził mi, który telewizor powinnam kupić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʃɛˈdaft͡sa, AS: spšedafca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzedaż ż., sprzedanie n., sprzedawanie n.

:: zdrobn. sprzedawczyk m.

:: fż. sprzedawczyni ż.

czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

przym. sprzedażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekspedient; przest. subiekt

Wiktionary

# sprzedawczyk

pogardliwie: osoba zdradzająca swój kraj, swoje przekonania itp. dla korzyści materialnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. osoba zdradzająca swoje przekonania, ojczyznę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lecz chociaż serca starszych zostały wzmocnione, jednakże zgubny posiew owego sprzedawczyka wydał zatrute owoce.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzedać dk., sprzedać się dk., sprzedawać ndk., sprzedawać się ndk.

rzecz. sprzedaż ż., sprzedawczyni ż., sprzedawca mos., wyprzedaż ż.

przym. sprzedażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zaprzedaniec

Wiktionary

# sprzedawczyni

kobieta zajmująca się sprzedawaniem towarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. kobieta sprzedająca towary (w sklepie, na targowisku)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sklepie stoi dzisiaj za ladą jakaś bardzo nieuprzejma sprzedawczyni. Nie mówi w ogóle „dzień dobry” ani „do widzenia”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspʃɛdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: spšedafčỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wyprzedaż ż., sprzedaż ż., sprzedanie n., sprzedawanie n., sprzedawczyk m.

:: fm. sprzedawca m.

czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk.

przym. sprzedażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekspedientka

Wiktionary

# sprzedaż

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

Wiktionary

Sprzedaż – czynności organizacyjne, techniczne, prawne i finansowe związane z odpłatnym dostarczeniem dóbr lub usług.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sylwester za pasem, już teraz jak grzyby po deszczu wyrastają sklepy i stragany z petardami, w pogoni za zyskiem handlowcy zapominają o obowiązującym zakazie sprzedaży artykułów pirotechnicznych nieletnim […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɛdaʃ, AS: spšedaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzedawca m., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m., sprzedanie n., sprzedawanie n., sprzedajność ż., wyprzedaż ż.

czas. sprzedawać, sprzedać

przym. sprzedażny, sprzedajny, sprzedażowy

Wiktionary

# sprzedażność

dawniej: możliwość lub łatwość sprzedaży czegoś

SJP.pl

# sprzedażny

dotyczący sprzedaży, dokonujący sprzedaży, przeznaczony do sprzedania itp.; sprzedażowy

SJP.pl

# sprzedażowiec

pracownik działu sprzedaży

SJP.pl

# sprzedażowy

→ sprzedaż; sprzedażny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze sprzedażą, dotyczący sprzedaży

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W przypadku gorących leadów sprzedażowych konieczna jest natychmiastowa reakcja działu sprzedaży, by zdążyć zawrzeć umowę z klientem, zanim jego entuzjazm opadnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzedaż ż., sprzedawca w., sprzedawczyni ż., sprzedawczyk m., sprzedawanie n., sprzedanie n., wyprzedaż ż., wyprzedawanie n., wyprzedanie n., odsprzedawanie n., odsprzedanie n., posprzedawanie n.

czas. sprzedawać ndk., sprzedać dk., wyprzedawać ndk., wyprzedać dk., odsprzedawać ndk., odsprzedać dk., posprzedawać dk.

przym. sprzedajny, sprzedawczy, posprzedażowy, przedsprzedażowy

przysł. sprzedajnie

Wiktionary

# sprzędywać

sprzędać;
1. przerabiać włókno na nici;
2. rzadko: złączać przez przędzenie

SJP.pl

# sprzęg

układ urządzeń lub program umożliwiający współpracę i wymianę informacji między poszczególnymi elementami określonego systemu komputerowego; interfejs, złącze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. kolej. urządzenie złączające pojazdy szynowe;

Wiktionary

Sprzęg – najogólniej: urządzenie łączące, pośredniczące, dopasowujące czy też spinające. Zwykle nazwą tą określa się urządzenie łączące pojazdy szynowe. Sprzęg łączący pojazdy drogowe najczęściej określa się mianem „dyszla”, natomiast nie powiodło się zastąpienie „sprzęgiem” angielskiego słowa „interface” („interfejs”) , oznaczającego rodzaj połączenia elektrycznego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spʃɛ̃ŋk, AS: spšẽŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzęgać

rzecz. sprzęgło n.

Wiktionary

# sprzęgać

czasownik

(1.1) łączyć coś z czymś, stykać coś z czymś; zespalać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɛ̃ŋɡat͡ɕ, AS: spšẽŋgać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzęgnąć dk., sprząc dk.

przym. sprzężony

rzecz. sprzęganie n., sprzęgnięcie n., sprzężenie n., sprzęg m., sprzęgło n.

Wiktionary

# sprzęganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzęgać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzęgać

rzecz. sprzęgło n.

Wiktionary

# sprzęgnąć

sprząc;
1. złączyć coś z czymś w pewną całość, zetknąć coś z czymś; zespolić;
2. w jeździectwie: złączyć w jednym zaprzęgu parę, czwórkę lub więcej koni, wołów;
3. przenośnie: skorelować ze sobą jakieś działania, czynności

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprzęgać)

(1.1) dokonany od|sprzęgać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɛ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: spšẽŋgnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzęgać

rzecz. sprzęgło n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprząc

Wiktionary

# sprzęgnik

Sprzęgnik (ang. connector coupler) - dwuczęściowy łącznik bezmechanizmowy, wyposażony najczęściej w zestyki łączeniowe gniazdowe, którego przynajmniej jedna część jest zazwyczaj połączona z ruchomym przewodem.

Wikipedia

# sprzęgło

urządzenie do łączenia dwóch elementów w celu przenoszenia ruchu z jednego na drugi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mech. mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

(1.2) pot. mot. pedał sprzęgła, dźwignia sprzęgła

Wiktionary

Sprzęgło – mechanizm stosowany w budowie maszyn do łączenia oraz rozłączania wałów w celu przekazywania momentu obrotowego. Inaczej jest to zespół części służących do połączenia dwóch niezależnie obrotowo osadzonych wałów, czynnego – napędowego i biernego – napędzanego, w celu przeniesienia momentu obrotowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Dziewczyna zapomniała zwolnić hamulec ręczny i kiedy puściła sprzęgło, silnik zgasł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ, AS: spšẽŋgu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzęgać ndk., sprzęgnąć dk., sprząc dk.

przym. sprzęgłowy, sprzężony

rzecz. sprzęganie n., sprzęgnięcie n., sprzężenie n., sprzęg m.

Wiktionary

# sprzej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sprzęt

Wiktionary

# sprzeklinać

potocznie: zwymyślać kogoś przekleństwami; skląć

SJP.pl

# sprzeniewierca

dawniej: osoba, która dopuściła się zdrady, zawiodła czyjeś zaufanie; renegat, zdrajca, przeniewierca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba, która sprzeniewierza się komuś lub czemuś; zdrajca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nawet nasi sojusznicy okazali się być sprzeniewiercami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzeniewierzenie n., sprzeniewierzanie n., sprzeniewierstwo n.

czas. sprzeniewierzać ndk., sprzeniewierzyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) defraudant

Wiktionary

# sprzeniewierzać

1. przywłaszczać powierzone sobie cudze mienie; dokonywać malwersacji;
2. sprzeniewierzać się - dopuszczać się zdrady, wiarołomstwa

SJP.pl

# sprzeniewierzenie

1. przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie;
2. sprzeniewierzyć się - dopuścić się zdrady

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzeniewierzyć.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. sprzeniewierca mos.

czas. sprzeniewierzać ndk., sprzeniewierzyć dk.

Wiktionary

# sprzeniewierzyć

1. przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie;
2. sprzeniewierzyć się - dopuścić się zdrady

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie

czasownik zwrotny dokonany sprzeniewierzyć się

(2.1) dopuścić się zdrady

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przedstawiciel handlowy sprzeniewierzył pieniądze firmy.

(2.1) Sprzeniewierzył się linii partyjnej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: spšẽńevʹi ̯ežyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzeniewierzenie n., sprzeniewierzanie n., sprzeniewierca mos.

czas. sprzeniewierzać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przywłaszczyć, zdefraudować

Wiktionary

# sprzęt

1. przedmiot użytkowy (np. komputer, robot kuchenny, szafa),
2. w odniesieniu do grupy przedmiotów wykorzystywanych do określonego celu (np. sprzęt sanitarny),
3. skoszenie i zwiezienie zboża (tj. sprzęt zboża)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności

(1.2) przedmiot, zazwyczaj urządzenie, używany w określonym celu

(1.3) roln. koszenie zboża, traw, kopanie warzyw, zbieranie owoców itp. i zwożenie ich z pola, sadu, ogrodu

Wiktionary

- Sprzęt – ogół przedmiotów używanych w jakiejś dziedzinie życia:
  - sprzęt indywidualnej ochrony układu oddechowego
  - sprzęt mechaniczny
  - sprzęt AGD
  - sprzęt RTV
  - sprzęt ratowniczy i pomocniczy
  - sprzęt pożarniczy:
    - sprzęt burzący
    - podręczny sprzęt gaśniczy
    - sprzęt łączności i alarmowania
    - sprzęt do podawania piany

    Wikipedia

    #### Przykłady

    (1.1) Spakowałem cały mój sprzęt do nurkowania i pojechałem na Hawaje nurkować.

    (1.1) Sprzęt do golenia był wydawany na 5 minut, pod kontrolą, żeby nikt się nie podciął.

    (1.2) W domu mamy dużo zużytego sprzętu elektronicznego.

    Wiktionary

    #### Wymowa:

    IPA: spʃɛ̃nt, AS: spšẽnt

    Wiktionary

    #### Powiązane:

    rzecz. osprzęt m.

    :: zdrobn. sprzęcik m.

    przym. sprzętowy

    przysł. sprzętowo

    Wiktionary

    #### Synonimy:

    (1.3) zbiór

    Wiktionary

# sprzętowy

→ sprzęt

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z jakimś sprzętem, dotyczący tego sprzętu

(1.2) inform. realizowany przy pomocy sprzętu (w opozycji do oprogramowania)

Wiktionary

#### Patrz:

sprzęt

#### Przykłady

(1.2) Instalator poprawnie rozpoznał wszystkie składniki sprzętowe komputera, automatycznie dokonując instalacji sterowników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʃɛ̃nˈtɔvɨ, AS: spšẽntovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzęt m., sprzęcik m., osprzęt m.

przysł. sprzętowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) hardwarowy

Wiktionary

# sprzęty

1. przedmiot użytkowy (np. komputer, robot kuchenny, szafa),
2. w odniesieniu do grupy przedmiotów wykorzystywanych do określonego celu (np. sprzęt sanitarny),
3. skoszenie i zwiezienie zboża (tj. sprzęt zboża)

SJP.pl

# sprzężaj

konie, bydło zaprzęgane do wozu lub pługa; zaprzęg

SJP.pl

Sprzężaj (od „sprzęgać”, „zaprzęgać”) – ogół zwierząt pociągowych wykorzystywanych w rolnictwie jako siła pociągowa zarówno w

- transporcie
- pracach na roli (np. orka, bronowanie)
- do napędu stacjonarnych maszyn rolniczych poprzez kierat

Wikipedia

# sprzężajny

przymiotnik

(1.1) dotyczący sprzężaju, wykonywany za pomocą sprzężaju

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzężaj m.

Wiktionary

# sprzężenie

sprzęgnąć;
1. złączyć coś z czymś w pewną całość, zetknąć coś z czymś; zespolić;
2. w jeździectwie: złączyć w jednym zaprzęgu parę, czwórkę lub więcej koni, wołów;
3. przenośnie: skorelować ze sobą jakieś działania, czynności

SJP.pl

- sprzężenie – figura retoryczna,
- sprzężenie – w optyce,
- sprzężenie – w akustyce,
- sprzężenie zwrotne – oddziaływanie sygnałów wyjściowych na sygnały wejściowe,
  - biologiczne – dostarczanie człowiekowi informacji zwrotnej o zmianach jego stanu fizjologicznego.
- zmienne sprzężone – w fizyce,
- zmienne sprzężone – w termodynamice.
- sprzężenie – w elektrotechnice.

Wikipedia

# sprzężniaki

gromada grzybów właściwych; sprzężniowe

SJP.pl

Sprzężniaki, sprzężniowe, sprzężniowce (Zygomycota Moreau) – typ grzybów należący do królestwa grzybów (Fungi).

Wikipedia

# sprzężnica

przedstawiciel klasy zielenic, żyjący głównie w wodach słodkich i słonawych

SJP.pl

# sprzężnice

przedstawiciel klasy zielenic, żyjący głównie w wodach słodkich i słonawych

SJP.pl

Sprzężnice (Zygnematophyceae, Zygnemophyceae, Zygnemaphyceae, a także Conjugatae, Conjugatophyceae, Gamophyta) – klasa glonów z gromady ramienic (Charophyta). Jej pozycja systematyczna przez różnych autorów bywa jednak ujmowana inaczej, w szczególności bywa włączana do zielenic. Spośród innych roślin wyróżniają się procesem płciowym – koniugacją.

Wikipedia

# sprzężniowce

typ grzybów wyższych

SJP.pl

Sprzężniaki, sprzężniowe, sprzężniowce (Zygomycota Moreau) – typ grzybów należący do królestwa grzybów (Fungi).

Wikipedia

# sprzężniowe

gromada grzybów właściwych; sprzężniaki

SJP.pl

# sprzężniowiec

przedstawiciel jednego z typów grzybów wyższych

SJP.pl

# sprzężoność

klasa sprzężoności - pojęcie z teorii grup w algebrze abstrakcyjnej

SJP.pl

# sprzężony

złączony z czymś w sposób trwały, stanowiący z czymś nierozerwalną całość

SJP.pl

# sprzyjać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) być nastawionym serdecznie, przychylnie, życzliwie, przyjaźnie wobec kogoś lub czegoś

(1.2) dawać dobre warunki ku czemuś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Dzisiejsza pogoda sprzyja długim spacerom.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspʃɨjät͡ɕ, AS: spšyi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

ims. sprzyjający

rzecz. sprzyjanie n., sprzymierzeniec

czas. przać

przym. sprzyjający

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wspierać, popierać

(1.2) służyć, dopisywać

Wiktionary

# sprzyjający

taki, który jest korzystny, odpowiedni; taki, który tworzy dobre warunki do czegoś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) tworzący odpowiednie warunki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sprzyjanie n.

czas. sprzyjać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dobry, korzystny, przychylny, przyjazny

Wiktionary

# sprzyjanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzyjać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spʃɨˈjä̃ɲɛ, AS: spšyi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sprzyjać

przym. sprzyjający

Wiktionary

# sprzykrzać

sprzykrzać się - stawać się przykrym dla kogoś; przykrzyć się

SJP.pl

# sprzykrzony

taki, który się sprzykrzył

SJP.pl

# sprzymierzać

1. łączyć przymierzem;
2. sprzymierzać się - zawierać sojusz, umawiać się na wzajemne wspieranie swoich działań

SJP.pl

# sprzymierzeńczy

→ sprzymierzeniec; sojuszniczy, aliancki

SJP.pl

# sprzymierzeniec

aliant, sojusznik;
1. ten, który z kimś zawarł przymierze, zobowiązał się do współpracy i pomocy;
2. ten, który pomaga komuś, popiera czyjeś działanie, współpracuje z kimś;
3. w przenośni: coś, co pomaga komuś lub czemuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która sprzyja komuś, wspiera kogoś; jest w przymierzu z kimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I wiesz, co im odpowiedziałem: wolę jawnego wroga aniżeli sprzymierzeńca, który, gdy przyjdzie okazja, wbije nóż w plecy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspʃɨ̃mʲjɛˈʒɛ̃ɲɛt͡s, AS: spšỹmʹi ̯ežẽńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przymierze n.

czas. sprzymierzać się, sprzymierzyć się, sprzyjać

przym. sprzymierzeńczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) aliant, sojusznik, przyjaciel

Wiktionary

# sprzymierzony

1. połączyć przymierzem;
2. sprzymierzyć się - zawrzeć sojusz, umówić się na wzajemne wspieranie swoich działań

SJP.pl

# sprzymierzyć

1. połączyć przymierzem;
2. sprzymierzyć się - zawrzeć sojusz, umówić się na wzajemne wspieranie swoich działań

SJP.pl

# sprzysiąc

zjednoczyć się pod przysięgą przeciw komuś

SJP.pl

# sprzysięgnięty

taki, który się sprzysięgnął (sprzysiągł); sprzysięgły

SJP.pl

# sprzysięgły

zjednoczyć się pod przysięgą przeciw komuś

SJP.pl

# sprzysiężenie

1. tajna organizacja;
2. członkowie tajnej organizacji

SJP.pl

Wikipedia

# sprzysiężony

zjednoczyć się pod przysięgą przeciw komuś

SJP.pl

# spseudonimizować

przetworzyć dane osobowe w taki sposób, by nie można ich było przypisać konkretnej osobie bez użycia dodatkowych informacji, które są przechowywane i zabezpieczone w innym miejscu

SJP.pl

# spsiały

zepsieć; potocznie:
1. zmarnieć, ulec pogorszeniu, zniszczeniu; zejść na psy;
2. stracić majątek, zbiednieć

SJP.pl

# spsieć

zepsieć; potocznie:
1. zmarnieć, ulec pogorszeniu, zniszczeniu; zejść na psy;
2. stracić majątek, zbiednieć

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. stracić majątek, znaczenie lub pozycję

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy aby jako naród nie spsieliśmy, czy naprawdę tylko dzieci, młodzież i anarchiści zdolni są do protestu?

(1.1) Nikt nie chce dostrzec, że spsiały nasze ambicje, aspiracje, a element głupoty z każdą chwilą wypycha z łamów i z ekranu rozsądne myślenie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spsienie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdziadzieć, zbiednieć, podupaść

Wiktionary

# spsienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spsieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spsieć

Wiktionary

# spsikać

potocznie: spryskać

SJP.pl

# spsikiwać

potocznie: spryskiwać

SJP.pl

# spsocić

spłatać figla

SJP.pl

# spuchlizna

rzadko: spuchnięte miejsce; opuchlizna, opuchlina, obrzęk

SJP.pl

# spuchnąć

1. obrzmieć, stać się nabrzmiałym, a w przenośni także: stać się przepełnionym, mieć coś w nadmiarze;
2. stracić kondycję, siły w wyniku nadmiernej aktywności fizycznej, najczęściej w końcowej fazie zawodów

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. puchnąć)

(1.1) o części ciała lub obiekcie: obrzęknąć, nabrzmieć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. puchnięcie n., spuchnięcie n., opuchnięcie n., opuchlizna ż., opuchlina ż., spuchlizna ż.

czas. opuchnąć dk., puchnąć ndk.

Wiktionary

# spuchnięty

taki, który spuchnął; spuchły

SJP.pl

# spuchły

taki, który spuchł; spuchnięty

SJP.pl

# spudłów

Spudłów (niem. Spudlow) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Górzyca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W miejscowości działało państwowe gospodarstwo rolne – Gospodarstwo w Spudłowie, należące do Zakładu Rolnego w Żabicach, wchodzącego w skład Lubuskiego Kombinatu Rolnego w Rzepinie.

Wikipedia

# spudłować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pudłować)

(1.1) pot. sport. strzeliwszy, rzuciwszy lub uderzywszy czymś, nie trafić do celu; chybić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy chłopak grał w koszykówkę, rzucił piłką do kosza, ale spudłował.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pudłowanie n., pudło n., spudłowanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chybić

Wiktionary

# spudłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spudłować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spudłować dk.

rzecz. pudłowanie n.

Wiktionary

# spuentować

zakończyć wypowiedź lub utwór literackich pointą; spointować

SJP.pl

# spulchniacz

maszyna do rozdrabniania lub maszyna do doprawiania roli po orce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. roln. kultywator do spulchniania gruntu

(1.2) techn. urządzenie do spulchniania podłoża

(1.3) roln. element kosiarki powodujący spulchnienie pokosu

(1.4) techn. mieszadło wyposażone w noże używane w piwowarstwie

(1.5) cuk. substancja powodująca spulchnienie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Agregat ścierniskowy jest też często stosowany jako spulchniacz zaskorupionych gleb, kruszarka brył, niszczarka chwastów oraz mieszalnik nawozów z glebą.

(1.3) Kosiarki mogą być dodatkowo wyposażone w spulchniacze pokosu lub w zgniatacz pokosu.

(1.5) Według tradycyjnej receptury fafernuchy przygotowywane są bez spulchniaczy i mogą być długo przechowywane jak pierniki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spulchnianie n., spulchniarka ż., spulchnienie n.

czas. spulchniać ndk., spulchnić dk., spulchnieć dk.

przym. spulchniały

Wiktionary

# spulchniający

taki, który czyni ciasto pulchnym, wyrośniętym

SJP.pl

# spulchnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spulchniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spulxʲˈɲä̃ɲɛ, AS: spulχʹńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spulchniać ndk., spulchnić dk.

rzecz. spulchniacz mrz.

Wiktionary

# spulchniarka

maszyna służąca do spulchniania masy formierskiej

SJP.pl

# spulchniały

taki, który spulchniał

SJP.pl

# spumante

1. włoskie wino musujące, przypominające szampana;
2. o winie: nasycone gazem; musujący, gazowany

SJP.pl

# spuneryzm

spooneryzm, metagram;
1. mimowolne przestawienie głoski lub głosek w wyrazie, dające często efekt komiczny;
2. przestawienie takie dokonane świadomie i w ten sposób, aby wynikłe z niego formy były istniejącymi wyrazami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. przejęzycznie polegające na zamianie pierwszych głosek w wyrazie lub pomiędzy wyrazami (np. "mój ruch" - "rój much");

(1.2) celowo tworzone spuneryzmy (1.1), np. w celach humorystycznych czy w ramach gry półsłówek

Wiktionary

Spuneryzm (ang. spoonerism, od nazwiska Williama Archibalda Spoonera) – przejęzyczenie polegające na zamianie miejscami głosek w wyrazie lub początkowych głosek w grupie wyrazów. Wynikiem takiego przejęzyczenia mogą być sensowne zwroty, często zabawne lub nieprzyzwoite. Istotne jest podobieństwo w mowie, a nie w piśmie, stąd też przykłady takie, jak „stój, Halina”.

Wikipedia

# spurpurowiały

taki, który spurpurowiał (stał się purpurowy)

SJP.pl

# spurt

w sporcie: nagłe, gwałtowne zwiększenie szybkości; zryw

SJP.pl

# spurytaniały

przejąć poglądy charakterystyczne dla purytanina

SJP.pl

# spurytanieć

przejąć poglądy charakterystyczne dla purytanina

SJP.pl

# spuścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. spuszczać)

(1.1) zob. spuszczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spuszczanie n., spuszczenie n., spust mrz., puścizna ż., spuścizna ż.

czas. puszczać, spuszczać ndk.

Wiktionary

# spuścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od spust

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie spust, lecz tylko mały spuścik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spust m.

Wiktionary

# spuścizna

spadek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co zostaje w spadku po kimś

(1.2) utwory, dzieła autora, który już nie żyje

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spuɕˈt͡ɕizna, AS: spuśćizna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. puszczanie n., puszczenie n., spust m., puszczalstwo n., puścizna ż., dopuszczenie n., dopuszczanie n.

czas. puszczać ndk., dopuszczać ndk., upuszczać ndk., spuszczać ndk., spuścić dk., wypuszczać ndk., wypuścić dk.

przym. puszczalski, spustowy

przysł. spustowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. puścizna

Wiktionary

# spusobny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grzeczny

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zgodliwy

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zdolny

Wiktionary

# spust

1. przycisk w broni służący do wywołania wystrzału
2. wylot ze zbiornika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. wojsk. łow. metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;

(1.2) techn. fot. przycisk aparatu fotograficznego wyzwalający migawkę;

(1.3) techn. urządzenie lub mechanizm, który umożliwia opróżnienie zbiornika, np. z cieczą lub materiałami sypkimi

(1.4) hutn. proces wylewania ciekłego produktu z pieca hutniczego

(1.5) zasuwka w zamku u drzwi przesuwana przez przekręcenie klucza

Wiktionary

Spust – element mechanizmu spustowego broni palnej, służący do zwalniania tego mechanizmu przez strzelca w celu oddania strzału. Najczęściej ma formę języka, rzadziej szyny spustowej lub przycisku.

Broń posiada najczęściej jeden spust, rzadziej dwa, do ognia pojedynczego i seriami, lub odpalające naboje w różnych lufach broni dwulufowej np. dubeltówce.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: spust, AS: spust

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spuszczanie n., spuszczenie n., spuścizna ż., puścizna ż., spuścik mrz.

czas. spuścić, spuszczać, puścić, puszczać

przym. spustowy

przysł. spustowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cyngiel

Wiktionary

# spustnik

strug do wyrównywania i wygładzania długich powierzchni drewnianych

SJP.pl

# spustoszały

przestarzale: taki, który spustoszał (stał się pustym, opuszczonym; uległ zniszczeniu dewastacji)

SJP.pl

# spustoszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. pustoszyć)

(1.1) dokonać spustoszenia; obrócić w pustkowie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pustynnienie n., spustoszenie n., pustynia ż.

czas. pustoszyć

przym. pusty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdewastować, zniszczyć

Wiktionary

# spustowy

przymiotnik

(1.1) od: spust

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mechanizm spustowy – otwiera on przesłonę (zwaną też migawką), która normalnie jest zamknięta, dzięki czemu światło nie dociera do kliszy lub matrycy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spust m., puścizna ż., spuścizna ż.

czas. puszczać

Wiktionary

# spustynnieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pustynnieć)

(1.1) geogr. stać się pustynią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pustynnica ż., pustynia ż., pustynnienie n., spustynnienie n.

czas. pustynnieć

przym. pustynny

przysł. pustynnie

Wiktionary

# spuszać

rzadko: czynić puszystym; nastraszać

SJP.pl

# spuszczać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) transportować na dół, zmieniać położenie na niższe, obniżać

(1.2) o cieczy lub gazie: wypuszczać

(1.3) o wodzie w toalecie: spłukiwać nią sedes

(1.4) o cenie: obniżać

(1.5) o głowie: pochylać

(1.6) żegl. mar. wodować

(1.7) kynol. uwalniać ze smyczy

czasownik zwrotny niedokonany spuszczać się

(2.1) zmieniać swoje położenie na niższe, obniżać się

(2.2) wulg. mieć ejakulację (o mężczyźnie)

(2.3) przest. polegać na kimś/czymś, zdawać się na kogoś; zawierzać komuś, pokładać w kimś zaufanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Murarz spuszcza na dół puste wiadro.

(1.2) Jasio spuścił wodę z wanny.

(1.3) Jasio spuścił wodę w łazience.

(1.4) Sprzedawca spuścił cenę o połowę.

(2.1) Ratownik spuścił się na dół po linie.

(2.2) Jacek spuścił się w łazience.

(2.3) Ach któż więcej ode mnie spuszcza się na ciebie, kochany panie Jenialkiewicz.

(2.3) Czy przez zapomnienie, czy też, że spuścił się na służącego, pieniądze zostawił w dorożce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspuʃt͡ʃat͡ɕ, AS: spuščać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spust mrz., puścizna ż., spuścizna ż.

czas. puszczać, spuścić

Wiktionary

# spuszczalny

dający się spuścić, opróżnić

SJP.pl

# spuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spuszczać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spuʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: spuščãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spust mrz.

czas. spuścić, puszczać

Wiktionary

# spuszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spuścić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spuścić, puszczać

rzecz. spust mrz.

Wiktionary

# spuszyć

rzadko: nastroszyć, najeżyć; napuszyć

SJP.pl

# sputnik

sztuczny satelita Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. astronaut. sztuczny ziemski satelita;

(1.2) środ. więz. przesyłka spuszczana przez okno celi na sznurze

Wiktionary

Sputnik (ros. Спутник – „towarzysz podróży”) – seria pierwszych radzieckich sztucznych satelitów Ziemi. To rosyjskie określenie przyjęło się obecnie w wielu językach jako synonim sztucznego satelity Ziemi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dokładnie pół wieku temu na ziemską orbitę dotarł pierwszy sputnik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈsputʲɲik, AS: sputʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. sputnikowy

Wiktionary

# spych

urwisty, osypujący się brzeg

SJP.pl

# spychać

czasownik

(1.1) pchaniem powodować zmianę położenia czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spychacz mrz., spycharka ż., spychologia ż.

czas. pchać

Wiktionary

# spychacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. masz. pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

Wiktionary

- spychacz – potoczna nazwa spycharki
- spychacz – pomocnicze urządzenie (dźwignik) stoczniowe do popchnięcia wodowanego statku, jeśli nie rusza, pomimo otwarcia zwalniaczy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z okna było widać pracujące na budowie spychacze i koparki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɨxat͡ʃ, AS: spyχač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spycharka ż., spych m., spychak m., spychanie n., zepchnięcie n.

czas. pchać, spychać ndk., zepchnąć dk.

przym. spycharkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spycharka, spychak, buldożer; pot. spych

Wiktionary

# spychaj

nazwisko

SJP.pl

# spychalski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Spychalski (ur. 1948) – polski polityk, senator
- Błażej Spychalski (ur. 1985) – polski polityk, prawnik, samorządowiec
- Dariusz Spychalski (ur. 1973) – polski pisarz
- Jan Spychalski (1893–1946) – polski malarz, biograf i publicysta
- Jan Spychalski (piłkarz) (ur. 1963) – polski piłkarz
- Józef Spychalski (1898–1944) – polski oficer, żołnierz Armii Krajowej
- Józef Spychalski (poseł) (1916–1996) – polityk w PRL
- Marian Spychalski (1906–1980) – Marszałek Polski, polityk w PRL
- Romuald Spychalski (1928–2018) – polski śpiewak operowy
- Władysław Witold Spychalski (1910–1980) – polityk w PRL
- Ewa Spychalska (ur. 1949) – polska polityk, działaczka związkowa, posłanka na Sejm I i II kadencji, w latach 1991–1996 przewodniczący OPZZ
- Izabella Nawe-Spychalska (1943–2018) – polska śpiewaczka operowa

Wikipedia

# spycharka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. masz. pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

Wiktionary

Spycharka (pot. buldożer) – ciągnik gąsienicowy, zaliczany do grupy maszyn do robót ziemnych. Maszyna ta przeznaczona jest do wykonywania prac ziemnych w budownictwie ogólnym lub przemysłowym, górnictwie odkrywkowym i skalnym, energetyce (hałdowanie węgla kamiennego w elektrociepłowniach), leśnictwie, w sektorze komunalnym (składowiska odpadów), portach oraz kolejowych terminalach przeładunkowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój kolega pracuje na spycharce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɨˈxarka, AS: spyχarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spych m., spychacz m., spychak m., spychanie n., zepchnięcie n.

czas. spychać ndk., zepchnąć dk.

przym. spycharkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spychacz, spychak, buldożer, pot. spych

Wiktionary

# spychała

nazwisko

SJP.pl

# spychologia

potocznie: praktyka zwalania pracy na innych, uciekanie od odpowiedzialności i obowiązków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zwalanie pracy na innych

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spychać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spychotechnika

Wiktionary

# spychotechnika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. zrzucanie na kogoś swojej pracy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌspɨxɔˈtɛxʲɲika, AS: spyχoteχʹńika

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spychologia

Wiktionary

# spychowo

Spychowo (niem. Puppen, 1945–1960 Pupy) – wieś w północnej Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno, na Mazurach, 13 km na wschód od Świętajna i ok. 29 km od Szczytna.

Spychowo jest dużą wsią, są tu m.in.: ośrodek zdrowia, poczta, szkoła, apteka, a także budynek nadleśnictwa Spychowo. W pobliżu znajdują się też inne wsie: Bystrz, Koczek, Kierwik i Połom.

Wikipedia

# spycigniew

imię męskie

SJP.pl

Spycigniew – staropolskie imię męskie, złożone z członu Spyci- ("nadaremnie"), oraz członu -gniew ("gniew"). Może oznaczać "ten, którego gniew jest daremny".

Spycigniew imieniny obchodzi 31 stycznia.

Znane osoby noszące to imię:

- Spitygniew I, książę czeski od 891(?) roku z dynastii Przemyślidów.
- Spitygniew II, książę Czech od 1055 z dynastii Przemyślidów.
- Spycigniew z Dąbrowy Zielonej (zm. przed 1257), wojewoda łęczycki

Wikipedia

# spycimir

dawne imię męskie

SJP.pl

Spycimir, Spyćmier, Spyćmir, Spyćmierz – staropolskie imię męskie, złożone z członu Spyci- („nadaremnie”), oraz członu -mir („pokój, spokój, dobro”), zdrobniale – Spytko. Pisownia z końcowym -rz prawdopodobnie jest zapisem imienia zdrobniałego, uformowanego przy użyciu przyrostka -jь, pod wpływem którego wygłosowe -r przeszło w -rz.

Wikipedia

# spycisław

imię męskie

SJP.pl

Spycisław – słowiańskie imię męskie, złożone z członu spyci- („nadaremnie”) oraz członu -sław („sława”). Imię popularne i znane w okresie staropolskim. Nieodnotowane w źródłach historycznych.

Imieniny: 11 listopada.

Wikipedia

# spyder

[czytaj spajder] środowiskowo: otwarte nadwozie dwuosobowego samochodu sportowego; roadster, spider

SJP.pl

- Spider (nadwozie)
- Spyder (oprogramowanie)

Wikipedia

# spylać

1. potocznie: sprzedawać; opylać, opychać, opędzlowywać;
2. dawniej:
a) okrywać pyłem, kurzem; kurzyć;
b) mieść, strzepywać kurz; okurzać;
c) obracać w pył, skruszać na pył; ścierać;
d) zbijać z tropu, peszyć, detonować

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. uciekać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy zaczęła się bijatyka w barze, spylaliśmy aż się kurzyło.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɨlat͡ɕ, AS: spylać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. popylać, dk. spylić

rzecz. spylanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spływać, zmywać się, wulg. spieprzać, wulg. spierdalać

Wiktionary

# spylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spylać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɨˈlãɲɛ, AS: spylãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spylać

Wiktionary

# spylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spylić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spylić

Wiktionary

# spylić

1. potocznie: sprzedać; opylić, opchnąć, opędzlować;
2. dawniej:
a) okryć pyłem, kurzem; zakurzyć;
b) zmieść, strzepać kurz; okurzyć;
c) obrócić w pył, skruszyć na pył; zetrzeć;
d) zbić z tropu, zmieszać, zdetonować

SJP.pl

czasownik

(1.1) dokonany od|spylać.

czasownik przechodni

(2.1) pot. sprzedać

(2.2) pot. zbyć kogoś, pozbyć się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spyliliśmy, jak tylko zobaczyliśmy policję.

(2.1) Spyliłem mój stary samochód, mogę rozejrzeć się za czymś nowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɨlʲit͡ɕ, AS: spylʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ndk. spylać

rzecz. spylenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

sprzedać, pot. opylić, pot. opchnąć

Wiktionary

# spylogger

[czytaj: spajloger] program komputerowy umożliwiający zdalne śledzenie aktywności użytkownika z systemem Windows

SJP.pl

# spyra

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Spyra:

- Andy Spyra – niemiecki fotograf
- Jan Spyra
- Janusz Spyra
- Jarosław Spyra
- Piotr Spyra
- Stanisław Spyra
- Thomas Spyra – niemiecki malarz, właściciel galerii
- Wolfram Spyra – kompozytor niemiecki

Wikipedia

# spyrczany

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roztargniony

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zmieszany

Wiktionary

# spyrka

dawniej: słonina; szperka; sperka; szpyrka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) góry. kawałek surowej lub smażonej słoniny

Wiktionary

# spyshop

[czytaj: spaj szop] sklep ze sprzętem detektywistycznym; spy shop

SJP.pl

# spyskać

czasownik dokonany

(1.1) daw. przeryć ryjami (o dzikach lub świniach)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeryć

Wiktionary

# spyszniały

taki, który spyszniał (rzadko: stał się pysznym, zhardział)

SJP.pl

# spytać

zadać pytanie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pytać)

(1.1) zadać pytanie

czasownik zwrotny spytać się (ndk. pytać się)

(2.1) zadać pytanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed chwilą ktoś spytał mnie o drogę.

(2.1) Przed zażyciem każdego leku, warto spytać się lekarza lub farmaceuty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspɨtat͡ɕ, AS: spytać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pytanie n., spytanie n., pytajnik m., spytki n.

czas. pytać, wypytać, odpytać, odpytywać, zapytać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) postawić pytanie, zadać pytanie, zapytać

Wiktionary

# spytani

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zapytanie

Wiktionary

# spytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spytać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: spɨˈtãɲɛ, AS: spytãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spytać

Wiktionary

# spytki

przestarzałe: przepytywanie, dopytywanie kogoś w celu poznania prawdy; indagacja * współcześnie tylko w związku frazeologicznym: wziąć (brać) kogoś na spytki

SJP.pl

# spytków

przestarzałe: przepytywanie, dopytywanie kogoś w celu poznania prawdy; indagacja * współcześnie tylko w związku frazeologicznym: wziąć (brać) kogoś na spytki

SJP.pl

Spytków – (do 1945 Wanscha) wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec. Od XVIII w. wieś należała do majątku rodziny Ernsta Ludewiga von Kiesenwetter - Elektora Saksońskiej Tajnej Rady Wojennej i seniora prowincji księstwa Görlitz. Majątek rycerski szlachty śląskiej z dworem, domem zarządcy i czworakami należał do klucza Ręczyn-Spytków-Niedów.

Wikipedia

# spytkowice

wieś w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Spytkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Spytkowice
- Spytkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Spytkowice

Wikipedia

# spytkowicki

→ Spytkowice

SJP.pl

#### Patrz:

Spytkowice

# spytkowiczanin

mieszkaniec Spytkowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

# spytkowiczanka

mieszkanka Spytkowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

# spytkowski

nazwisko

SJP.pl

# spytywać

potocznie: zadawać komuś szereg pytań; wypytywać, opytywać

SJP.pl

# spyware

[czytaj: spajłer] program komputerowy, rodzaj malware'u, którego celem jest szpiegowanie działań użytkownika; oprogramowanie szpiegujące

SJP.pl

Oprogramowanie szpiegujące (ang. spyware) – szkodliwe oprogramowanie, którego celem jest gromadzenie informacji o użytkowniku, a także ich przesyłanie bez jego wiedzy innym osobom. Programy te mogą również wyświetlać reklamy lub rozsyłać niechcianą pocztę elektroniczną.

Wikipedia

# spyża

dawniej: jadło, żywność, prowiant (zwłaszcza dla wojska)

SJP.pl

# spz

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) elektr. = Samoczynne Ponowne Załączenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Układ SPZ nie został zainstalowany na tej linii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛs‿pɛ‿ˈzɛt, AS: es‿pe‿zet

Wiktionary

# spłacać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spłacić)

(1.1) płacić stopniowo komu, wywiązując się w ten sposób z jakiegoś zobowiązania

czasownik zwrotny niedokonany spłacać się (dk. spłacić się)

(2.1) być spłacanym (1.1)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dopłata ż., spłacanie n., spłacenie n., spłata ż.

czas. spłacić dk.

przym. spłacalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) regulować, zwracać

Wiktionary

# spłacalny

dający się spłacić

SJP.pl

# spłacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłacać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespłacanie n., spłacenie n., spłata n., spłacalność ż.

czas. spłacać ndk., spłacić dk.

przym. spłacalny

Wiktionary

# spłacheć

fragment jakiegoś obszaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. fragment jakiegoś obszaru, jakiejś płaszczyzny lub powierzchni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spłachetek mrz., płachta ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) płat

Wiktionary

# spłachetek

mały kawałek; pólko

SJP.pl

# spłacić

oddać komuś daną kwotę pieniędzy jako np. ratę, dług

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spłacać)

(1.1) dokonany od|spłacać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale doszła do jej uszu plotka, że przed odjazdem Kazimierz sprzedał pierścionek, żeby spłacić karciane długi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspwat͡ɕit͡ɕ, AS: spu̯aćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dopłata ż., spłacanie n., spłata ż.

czas. spłacać

Wiktionary

# spładzać

1. potocznie: tworzyć coś mającego niską wartość; płodzić, wypładzać;
2. rzadko: płodzić - powodować powstanie istoty żywej przez zapłodnienie

SJP.pl

# spłakać

potocznie: spłakać się - mocno popłakać, wylać wiele łez; upłakać się

SJP.pl

# spłakany

zmęczony długim płaczem; taki, który się spłakał

SJP.pl

# spłakiwać

spłakiwać się - mocno płakać, męczyć się płaczem

SJP.pl

# spłaszcz

część lampy w pobliżu trzonka, utworzona z masy szklanej i ukształtowana przez ściśnięcie między dwiema metalowymi szczękami rozgrzanych końców rurki talerzykowej, rurki pompowej i pręcika

SJP.pl

# spłaszczenie

Spłaszczenie – wielkość używana w astronomii, opisująca odstępstwo od kulistego kształtu planety lub gwiazdy. Wyraża je stosunek różnicy długości promienia równikowego i biegunowego do promienia równikowego

    s={\frac {r_{r}-r_{b}}{r_{r}}}

Wikipedia

# spłaszczony

forma czasownika.

(1.1) ims. przym. bierny od spłaszczyć

przymiotnik

(2.1) uczyniony płaskim, pozbawiony wybrzuszeń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spłaszczanie n., spłaszczenie n., płaszczka ż.

czas. spłaszczać ndk., spłaszczyć dk.

przym. płaski

Wiktionary

# spłaszczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. spłaszczać)

(1.1) uczynić coś płaskim

(1.2) odnieść się do czegoś (zagadnienia, sprawy) w sposób zbytnio uproszczony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. płaz mzw./mrz., płaszczka ż., spłaszczenie

czas. płaszczyć, spłaszczać ndk.

przym. płaski

Wiktionary

# spłata

1. suma, którą się płaci, zwykle ratami;
2. spłacanie, spłacenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. bank. spłacanie, spłacenie

(1.2) ekon. bank. suma, którą należy płacić, zwykle w ratach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spłacanie n., spłacenie n., dopłata ż.

czas. spłacić dk., spłacać ndk.

Wiktionary

# spłatać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zrobić (o figlach)

(1.2) stpol. porąbać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Liczyć zatem trzeba opierając się na pomiarze czynników mierzalnych, pamiętając jednak o tym, że siły niemierzalne mogą spłatać - niekiedy nawet dużego - figla.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspwatat͡ɕ, AS: spu̯atać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spłatanie n.

Wiktionary

# spłatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłatać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niespłatanie n.

czas. spłatać ndk.

Wiktionary

# spław

przewóz drogą wodną przy wykorzystaniu prądu wody; spławianie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przewóz drogą wodną z prądem rzeki

(1.2) to, co jest spławiane

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: spławić

Wiktionary

Spław – przewóz towarów drogą wodną z prądem rzeki.

W Rzeczypospolitej w XVI w. ze spławu żyło ok. 100 tysięcy osób.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spławianie n., spławienie n., spławik m., spławne n.

przym. spławny, pławny

czas. spływać, spławiać ndk., spławić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spławianie

Wiktionary

# spława

przenośnik hydrauliczny do transportu materiału w kierunku poziomym za pomocą strumienia wody płynącej przez kanał, rynnę lub rurę; spławiak

SJP.pl

# spławek

1. zwykle w liczbie mnogiej: odpadki poprodukcyjne unoszące się na powierzchni wody;
2. dawniej: pływak przymocowany do krawędzi sieci rybackiej w celu utrzymania jej na powierzchni wody i oznaczenia miejsca; pławik

SJP.pl

# spławiać

1. przewozić drogą wodną przy wykorzystaniu prądu wody;
2. potocznie: pozbywać się kogoś

SJP.pl

# spławiak

przenośnik hydrauliczny do transportu materiału w kierunku poziomym za pomocą strumienia wody płynącej przez kanał, rynnę lub rurę; spława

SJP.pl

# spławiakowy

przymiotnik od: spławiak

SJP.pl

# spławić

1. przewieźć drogą wodną przy wykorzystaniu prądu wody;
2. potocznie: pozbyć się kogoś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. spławiać)

(1.1) dokonany od|spławiać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Macieju, musicie spławić to drewno Dunajcem przed wakacjami.

(1.1) - Przyczepił się do mnie - powiedział szeptem do najbliżej siedzących. - Przez kwadrans z nim bajdurzyłem w bufecie i nie mogłem go spławić - tłumaczył z rozpaczą w głosie.

(1.1) Usiadły na trybunach i przywitały go tupotem. – Jesteśmy tu i będziemy, niech rządzący wiedzą, że nas nie spławią – mówiły chórem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspwavʲit͡ɕ, AS: spu̯avʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. wpław

rzecz. spław mrz., spławne n., spławik mrz.

przym. spławny

czas. spływać

Wiktionary

# spławik

korek, kawałek drewna itp. przymocowany do żyłki, utrzymujący przynętę na odpowiedniej głębokości, sygnalizujący ruch haczyka, gdy ryba chwyta przynętę; pławik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wędk. mały pływak wędkarski przyczepiony na żyłce, służący do regulacji głębokości umieszczenia przynęty oraz sygnalizacji brania;

(1.2) rzad. zdrobn. od spław

Wiktionary

Spławik – kawałek materiału (najczęściej drewna bądź tworzywa sztucznego) pływającego na powierzchni wody, służący do sygnalizowania pochwycenia przynęty przez rybę (czyli potocznie mówiąc – do sygnalizacji brań). Jest używany w wędkarstwie spławikowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) To nie spław, lecz tylko mały spławik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spław m., spławne n., spławianie n.

czas. spławiać ndk., spławić dk.

przym. pławny, spławny

Wiktionary

# spławikówka

potocznie: wędka używana w wędkarstwie spławikowym; wędka spławikowa

SJP.pl

# spławikowy

przymiotnik od: spławik

SJP.pl

# spławiński

nazwisko

SJP.pl

# spławisko

1. dawniej: miejsce spławu wody;
2. wysepka lub pływająca kępa na wodzie

SJP.pl

# spławne

dawniej: opłata za spławianie towarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. opłata za spławianie towarów

forma przymiotnika.

(2.1) M. B. W. n. lp., M. B. W. nmos. lm. od: spławny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spław mrz., spławianie n., spławienie n., spławik m.

przym. spławny

czas. spławiać ndk., spławić dk.

Wiktionary

# spławność

→ spławny

SJP.pl

#### Patrz:

spławny

# spławny

1. nadający się do żeglugi; żeglowny;
2. dawniej:
a) spływający;
b) spławiany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żegl. nadający się do żeglugi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spław mrz., spławianie n., spławienie n., spławik m., spławne n.

czas. spływać, płynąć, spławiać ndk., spławić dk.

przysł. wpław

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żeglowny

Wiktionary

# spławowy

przymiotnik od: spław

SJP.pl

# spławski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Spławski, biskup
- Franciszek Ksawery Spławski, prawnik
- Jan Spławski, urzędnik ziemski
- Maciej Spławski, nauczyciel, samorządowiec
- Spławski, herb szlachecki, odmiana herbu Poraj

Wikipedia

# spłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłodzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. płodność ż., ubezpłodnienie n.

przym. płodowy

czas. spłodzić

Wiktionary

# spłodzić

1. spowodować powstanie istoty żywej przez zapłodnienie;
2. potocznie: wydać na świat potomstwo; urodzić;
3. w przenośni: stworzyć coś, spowodować powstanie czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|płodzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spłodzenie n., ubezpłodnienie n., płodność ż.

przym. płodowy

Wiktionary

# spłonąć

spalić się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. płonąć)

(1.1) ulec zniszczeniu przez ogień

(1.2) dostać wyraźnych rumieńców

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spłonięcie n., płomień mrz., płomyczek mrz.

czas. płonąć

Wiktionary

# spłonić

1. dawniej:
a) oblać rumieńcem;
b) uczynić płonnym; wyjałowić;
2. spłonić się - oblać się rumieńcem; zaczerwienić się, zarumienić się

SJP.pl

# spłoniony

1. dawniej:
a) oblać rumieńcem;
b) uczynić płonnym; wyjałowić;
2. spłonić się - oblać się rumieńcem; zaczerwienić się, zarumienić się

SJP.pl

# spłonka

mały ładunek materiału wybuchowego, umieszczony w specjalnych osłonkach metalowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. techn. mały ładunek wybuchowy inicjujący wybuch właściwego materiału wybuchowego;

Wiktionary

Spłonka – mały ładunek wybuchowy inicjujący wybuch właściwego materiału wybuchowego. Spłonka może mieć wiele zastosowań, ale najczęściej wykorzystywana jest jako element naboju.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. spłonkowy

Wiktionary

# spłonkownica

blaszana puszka używana w górnictwie do przechowywania i przenoszenia spłonek w spłonniku

SJP.pl

# spłonkowy

przymiotnik od: spłonka

SJP.pl

# spłonnik

w górnictwie: drewniane pudełko z przegródkami do umieszczania w nich spłonek

SJP.pl

# spłoszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. płoszyć)

(1.1) spowodować ucieczkę

(1.2) onieśmielić

(1.3) zakłócić coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Głośna zabawa dzieci spłoszyła boćka.

(1.2) „Znów dzwonił X” – wyszeptała spłoszona Anna, odkładając słuchawkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. płoszenie n., spłoszenie n.

czas. płoszyć ndk., przepłaszać ndk., przepłoszyć dk., wypłoszyć dk.

przym. płochliwy

Wiktionary

# spłuczka

pojemnik na wodę umieszczony nad muszlą klozetową, służący do jej spłukiwania; płuczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bandyta ukrywał broń w spłuczce w hotelowej toalecie.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spłukiwać ndk., spłukać dk.

Wiktionary

# spłukać

1. usunąć coś (np. brud) z czegoś za pomocą cieczy; obmyć; zmyć;
2. spłukać się - potocznie: przegrać wszystko, stracić dużo pieniędzy

SJP.pl

# spłukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłukać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spłukać dk.

Wiktionary

# spłukany

1. usunąć coś (np. brud) z czegoś za pomocą cieczy; obmyć; zmyć;
2. spłukać się - potocznie: przegrać wszystko, stracić dużo pieniędzy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. bez pieniędzy, w stanie bankructwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po stracie firmy Zenek był kompletnie spłukany.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. goły; zrujnowany, zbankrutowany

Wiktionary

# spłukiwalny

dający się spłukiwać

SJP.pl

# spłukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłukiwać.

Wiktionary

Spłukiwanie, ablacja (łac. ablatio = odejście) – proces rzeźbotwórczy polegający na wymywaniu zwietrzeliny i gleby oraz ich przemieszczeniu w dół stoku przez wodę deszczową (ablacja deszczowa) lub roztopową (ablacja roztopowa). Spłukiwanie jest rodzajem erozji, choć według niektórych źródeł określanie go jako erozji wodnej gleby jest niezupełnie prawidłowe.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. spłukiwać ndk.

Wiktionary

# spłycanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłycać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spłycenie n., płycizna ż., płytkość ż.

czas. spłycać ndk., spłycić dk.

przym. płytki, płyciutki

przysł. płytko, płyciutko

Wiktionary

# spłyciały

stać się płytkim, płytszym

SJP.pl

# spłycieć

stać się płytkim, płytszym

SJP.pl

# spłynąć

o cieczy, lodowcu, lawie itp.: płynąc, znaleźć się na dole, zsunąć się po pochyłej powierzchni

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) dokonany od|spływać.

(1.2) być dostarczonym (do)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Proszę, aby wszystkie uwagi do mnie kierowane, spłynęły na mój adres pocztowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈspwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: spu̯ỹnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spływ m., pływalnia ż.

Wiktionary

# spłynięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłynąć.

Wiktionary

# spływ

1. ściekanie wody
2. miejsce, gdzie łączą się dwie rzeki
3. wycieczka określonym szlakiem wodnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ruch wody z góry na dół

(1.2) ujście rzeki do innej rzeki

(1.3) stopniowe docieranie rzeczy do celu

(1.4) zorganizowana podróż łodziami lub kajakami;

Wiktionary

- spływ – forma rekreacji polegająca na płynięciu kajakami po rzece
- spływ – grawitacyjne przemieszczanie się mas ziemnych, materiałów skalnych lub zwietrzelinowych.
  - spływ błotny
  - spływ grawitacyjny podwójny
  - spływ kohezyjny
  - spływ kolizyjny
  - spływ mułowy
  - spływ piaszczysty
  - spływ popiołowy
  - spływ rumoszu
  - spływ upłynnionego materiału

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: spwɨf, AS: spu̯yf

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. spływak m., spływanie n., spływnik m.

  czas. pływać, spływać ndk., spłynąć dk.

  przym. spływny, spływowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.2) ujście, zbieg

  Wiktionary

# spływać

1. o cieczy, lodowcu, lawie itp.: płynąć w dół, zsuwać się po pochyłej powierzchni
2. zwieszać się, opadać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spłynąć)

(1.1) płynąć w dół (o cieczy)

(1.2) płynąć z prądem, w dół rzeki, potoku

(1.3) być pokrytym płynem

(1.4) przen. pot. grub. odchodzić, odczepiać się, zostawiać w spokoju

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rzeki spływają do morza.

(1.2) Flisacy i turyści spływają Dunajcem.

(1.3) Po treningu cały spływał potem.

(1.4) Spływaj stąd gówniarzu, bo wezwę policję.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spływ m., pływalnia ż., płyn m., spław m.

czas. płynąć ndk., pływać ndk., spławiać ndk., spławić dk.

przym. spławny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ściekać

(1.2) dryfować

(1.3) ociekać, zalewać się

(1.4) spadać, ulatniać się; wulg. spierdalać

Wiktionary

# spływaj

wykrzyknik

(1.1) pot. wynoś się! nie przeszkadzaj!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) precz, spływaj stąd, spieprzaj

Wiktionary

# spływak

część pióra wiecznego

SJP.pl

# spływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spływać.

Wiktionary

Spływy błotne – niebezpieczne zjawiska polegające na szybkim przemieszczaniu się warstw upłynnionego gruntu pod wpływem siły ciężkości w dół stoku. Występują najczęściej w górach skąpo okrytych roślinnością.

Często spływy błotne są wynikiem ulewnych deszczów, szybkiego topnienia dużych mas śniegu lub po erupcji wulkanów. Wtedy grube warstwy luźnych skał (gliny, iły, piaski) są silnie przesiąknięte wodą i przemieszczają się szybko w postaci potoków błota i kamieni. Rozpędzone masy błota przemieszczają się z wielką siłą, porywając np. samochody czy wielkie głazy z prędkością dochodzącą nawet do 150 km/h.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spływ mrz.

Wiktionary

# spływny

rzadko: płynący, spływający

SJP.pl

# spływowy

przymiotnik od: spływ

SJP.pl

# sql

skrót od: Structured Query Language - strukturalny język zapytań do baz danych

SJP.pl

# squash

[czytaj: skłosz] gra sportowa, w której zawodnicy odbijają piłeczkę od ścian za pomocą rakiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) sport. rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;

Wiktionary

Squash (wym. sku̟osz, skłosz) – dyscyplina sportowa polegająca na odbijaniu rakietą piłki o ścianę w sposób, który w maksymalnym stopniu utrudni ponowne odbicie piłki przez przeciwnika.

Od Igrzysk Olimpijskich 2028 squash będzie dyscypliną olimpijską. Będzie wówczas jedną z dwóch, obok futbolu flagowego dyscyplin, które zadebiutują w programie tej imprezy .

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grę w squasha toczy się do zdobycia jedenastu punktów.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. squashowy

Wiktionary

# squashowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z squashem, dotyczący squasha

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. squash m.

Wiktionary

# squashysta

[czytaj: skłoszysta] osoba grająca w squasha

SJP.pl

# squat

[czytaj: skłot] opuszczony budynek, nielegalnie zagospodarowany lub zamieszkany przez nieformalną grupę; squot, skłot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów;

Wiktionary

Squat (spolszczane skłot) – potocznie, opuszczona nieruchomość, zajęta przeważnie bez zgody właściciela.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Squaty, czyli opuszczone pustostany zagospodarowane przez swoistą grupę społeczną zwaną squattersami, są spotykane praktycznie w każdym większym mieście Europy.

(1.1) Squat tym się różni od akademika, że tu rządzą ludzie, a w akademiku zawsze jest jakaś administracja.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. squatter m., squatterka ż., squatters m., squatting m., skłot m., skłotowanie n., zaskłotowanie n.

czas. skłotować

przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skłot

Wiktionary

# squatter

[czytaj: skłoter] skwater, squatters;
1.
a) w USA i Australii: osadnik nieposiadający tytułu prawnego;
b) w Australii: hodowca owiec dzierżawiący ziemię od państwa;
2. osoba zamieszkująca nielegalnie opuszczone budynki: domy, fabryki itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba mieszkająca na squacie

(1.2) hist. w USA: osadnik na nowej ziemi nieposiadający do niej tytułu prawnego, oczekujący na taki tytuł

(1.3) hodowca owiec w Australii, dzierżawiący (często dożywotnio lub dziedzicznie) pastwiska od państwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Właściciele budynków mają swoje prawa i legalne sposoby, aby usunąć squatterów z budynku, jednakże nie mogą używać przemocy ani groźby. (z Internetu)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. squatters m., squatting m., skłot m., squat m., skłotowanie n.

:: fż. squatterka ż.

czas. skłotować

przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

# squatterka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: squatter

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niestety, oblatana w tych klimatach Iwona, przyjaciółka squatterka od kilku lat pomieszkująca w ten sposób w Londynie, szybko pozbawiła mnie złudzeń: w żadnym z trójmiejskich pustostanów squat nie funkcjonuje. (z Internetu)

(1.1) Tu ludzie żyją, chodzą stąd do pracy, szkoły, studiują po dwa kierunki – twierdzi squatterka Alina. (z Internetu)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. squatter m., squatters m., squatting m., skłot m., squat m., skłotowanie n., zaskłotowanie n.

czas. skłotować

przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

# squatters

[czytaj: skłoters] skwater, squatter;
1.
a) w USA i Australii: osadnik nieposiadający tytułu prawnego;
b) w Australii: hodowca owiec dzierżawiący ziemię od państwa;
2. osoba zamieszkująca nielegalnie opuszczone budynki: domy, fabryki itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. squatter.

Wiktionary

Squat (spolszczane skłot) – potocznie, opuszczona nieruchomość, zajęta przeważnie bez zgody właściciela.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dla jednych to zwykli chuligani i cwaniacy. Dla innych prawdziwie wolni ludzie. Ale dziś squattersem zostaje się często z przymusu. (z Internetu)

(1.1) Squattersi zbierają podpisy pod petycją z prośbą o odroczenie terminu wyburzenia. (z Internetu)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. squatter m., squatterka ż., squatting m., skłot m., squat m., skłotowanie n., zaskłotowanie n.

czas. skłotować

przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

# squaw

[czytaj: skło] Indianka z Ameryki Północnej

SJP.pl

# squot

[czytaj: skłot] rzadko: opuszczony budynek, nielegalnie zagospodarowany lub zamieszkany przez nieformalną grupę; squat, skłot

SJP.pl