# por.

1. skrót od: porucznik (czytany jako cały, odmienny wyraz);
2. skrót od: porównaj (czytany jako cały wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = porównaj

(1.2) = wojsk. porucznik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Monday - od Moon's day - „dzień księżyca”; por. łac. (= porównaj łacińskie) dies lunae (Wikisłownik)

(1.1) (Mt 16,18; por. Ap 21,14) – odniesienie do cytatów z Biblii (Wikipedia)

(1.2) kmdr por. (= komandor porucznik) Stanisław Hryniewiecki (Wikipedia)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈruvnaj, AS: poruvnai ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.2) zobacz też: ppor.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cf.

* duński: (1.1) sml., cf., jf.

* esperanto: (1.1) kp.

* estoński: (1.1) vrdl; (1.2) ltn

* francuski: (1.1) cf.

* hiszpański: (1.1) cf., cfr., cónf., cónfr., cp.; (1.2) Tte.

* japoński: (1.1) 参照 (さんしょう, sanshō)

* jidysz: (1.1) פֿ״גל

* niemiecki: (1.1) vgl., cf.

* rosyjski: (1.1) ср.

* słowacki: (1.1) porov.; (1.2) por.

* turecki: (1.1) krş.

źródła.

== por. (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) wojsk. = poručík → porucznik, por.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.2) zobacz też: ppor.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cf.

* duński: (1.1) sml., cf., jf.

* esperanto: (1.1) kp.

* estoński: (1.1) vrdl; (1.2) ltn

* francuski: (1.1) cf.

* hiszpański: (1.1) cf., cfr., cónf., cónfr., cp.; (1.2) Tte.

* japoński: (1.1) 参照 (さんしょう, sanshō)

* jidysz: (1.1) פֿ״גל

* niemiecki: (1.1) vgl., cf.

* rosyjski: (1.1) ср.

* słowacki: (1.1) porov.; (1.2) por.

* turecki: (1.1) krş.

źródła.

== por. (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) wojsk. = poručík → porucznik, por.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# pora

1. pewien okres, czas trwania czegoś;
2. stosowny moment, właściwa chwila; termin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pewien okres, czas trwania czegoś

(1.2) stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność

(1.3) reg-pl|Poznań. por

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) D. i B. lp. od: por

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O tej porze roku dni przeważnie są słoneczne.

(1.2) Już pora załatwić stare porachunki.

(1.2) Pora na dobranoc, bo już księżyc świeci.

(2.1) Do rosołu warto dodać pora i cebulę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔra, AS: pora

Wiktionary

# porąb

dawniej:
1. karb, cios, cięcie;
2. obszar w lesie, z którego wycięto drzewa; poręba, wyręba

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Porąb − wieś w woj. mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Stanisławów
- Porąb − kolonia w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Krokowa

Wikipedia

# porąbać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rąbać)

(1.1) pociąć, przerąbać na kawałki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Edyta chciała napalić w piecu, ale wtedy okazało się, że skończyły się zapasy węgla. Bez namysłu porąbała taboret, na którym stała miednica.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rąbanka ż., Poręba ż., zarąbanie n., przerębla ż., przerębel mrz., porąbanie n., porąb mrz., poręba ż.

czas. odrąbać, rozrąbać, rąbać ndk.

Wiktionary

# porąbanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porąbać.

(1.2) bycie porąbanym

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porąbać dk.

rzecz. zarąbanie n., rąbanka ż.

Wiktionary

# porąbaniec

nazwisko

SJP.pl

# porąbczanin

mieszkaniec Porąbki (wsi w Polsce)

SJP.pl

# porąbczanka

mieszkanka Porąbki (wsi w Polsce)

SJP.pl

# porąbecki

→ Porąbka; porąbkowski

SJP.pl

# porąbka

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. część Łodzi;
3. część Nowej Rudy;
4. część Sosnowca

SJP.pl

W Polsce

- Porąbka – część miasta Łódź
- Porąbka – część miasta Nowa Ruda
- Porąbka – dzielnica i część miasta Sosnowiec
- Porąbka – część wsi Siedliska w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wojcieszków
- Porąbka – osada leśna wsi Rojewo w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
- Porąbka – część wsi Szczepanowice w woj. łódzkim, w pow. piotrkowski, w gminie Gorzkowice
- Porąbka – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Dobra
- Porąbka – część wsi Miłkowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Korzenna
- Porąbka – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Trzyciąż
- Porąbka – część wsi Jaroszówka w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Porąbka – część wsi Wrocanka w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
- Porąbka – część wsi Mała w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce
- Porąbka – część wsi Furmany w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce
- Porąbka – część wsi Nowe Huty w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Tuchomie
- Porąbka – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Porąbka
- Porąbka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko
- Porąbka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój

Wikipedia

# porąbkowski

→ Porąbka; porąbecki

SJP.pl

# porać

porać się - męczyć się z czymś, trudzić

SJP.pl

czasownik

(1.1) stpol. pruć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrat͡ɕ, AS: porać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poranie n.

Wiktionary

# porachować

1. dokonać obliczeń: policzyć
2. porachować komuś kości - zbić mocno
3. porachować się:
a) rozliczyć się wzajemnie
b) zemścić się, ukarać za wyrządzoną krzywdę

SJP.pl

# porachunek

1. dawniej: obliczenie, rachunek;
2. rewanż za krzywdę, stratę

SJP.pl

# porachunki

1. dawniej: obliczenie, rachunek;
2. rewanż za krzywdę, stratę

SJP.pl

- Porachunki (Outfit) – amerykański dreszczowiec z 1973 roku na podstawie powieści Donalda E. Westlake’a
- Porachunki (Lock, Stock and Two Smoking Barrels) – brytyjska komedia kryminalna z 1998 roku w reżyserii Guya Ritchiego
- Porachunki (Scrapbook) – amerykański dramat obyczajowy z 1999 roku w reżyserii Kurta Kuenne'a
- Porachunki (Underbelly) – australijski serial sensacyjny
- Porachunki (The Family) – francuski film z 2013 roku w reżyserii Luca Bessona

Wikipedia

# porachunkowy

→ porachunek

SJP.pl

#### Patrz:

porachunek

# poraczkować

spędzić pewien czas na raczkowaniu

SJP.pl

# porada

udzielenie komuś rady

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wskazówka, zalecenie komuś czegoś

(1.2) konsultacja u specjalisty (np. lekarza, prawnika)

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Jakub Porada – polski dziennikarz telewizyjny i radiowy
- Michał Porada – katolicki duchowny
- Rajmund Porada – katolicki duchowny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrada, AS: porada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rada ż., poradzenie n., poradnik m., poradnictwo n., poradnia ż., radzenie n., odradzanie n., odradzenie n.

czas. poradzić dk., radzić ndk., odradzać ndk., odradzić dk.

przym. poradniany, poradnikowy, poradniczy, radziecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podpowiedź, rada, wskazówka, wytyczna

(1.2) konsultacja

Wiktionary

# poradlić

przeorać glebę radłem (regionalnie: redłem); poredlić (regionalnie)

SJP.pl

# poradlne

podatek poradlny - dawny podatek gruntowy; poradlne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. w dawnej Polsce: podatek od rozmiarów ziemi uprawnej;

Wiktionary

Poradlne, podatek poradlny – w dawnej Polsce danina prawa książęcego zależna od rozmiarów ziemi uprawnej, od XIV wieku łanowe, a od 1629 coraz częściej zastępowana przez podymne.

Stały podatek od dóbr ziemskich wprowadzony przez Kazimierza Wielkiego, w wysokości 12 groszy w dobrach rycerskich oraz 24 groszy w dobrach klasztornych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈradlnɛ, AS: poradlne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poradlny

Wiktionary

# poradlny

podatek poradlny - dawny podatek gruntowy; poradlne

SJP.pl

# poradnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) instytucja wyspecjalizowana w udzielaniu porad z określonej dziedziny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przebadano go w poradni i stwierdzono, że ma dysleksję.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈradʲɲa, AS: poradʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porada, poradnik, poradnictwo, poradzenie

czas. poradzić się

przym. poradniany, poradniczy, poradnikowy

Wiktionary

# poradniany

→ poradnia; poradniowy

SJP.pl

# poradnictwo

działalność polegająca na udzielaniu porad w jakimś zakresie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zorganizowana działalność związana z udzielaniem porad w jakimś zakresie; działalność poradni;

Wiktionary

Poradnictwo – działanie, którego celem jest tworzenie warunków do podjęcia przez klienta samodzielnej próby rozwiązania swojego problemu.

Działalność poradnicza obejmuje udzielanie wskazówek, przedstawianie różnych opcji wyboru i postępowania. Poradnictwo może być realizowane dyrektywnie, przedstawiając klientowi systemu wsparcia konkretne rozwiązania i wytyczne do wykonania. Inny model opiera się na wspieraniu klienta w samodzielnym decydowaniu oraz poszukiwania rozwiązania jego problemu, gdzie osoba udzielająca poradnictwa ogranicza się do wspierania w poszukiwaniu rozwiązania danego problemu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zapraszamy organizacje pozarządowe do korzystania z bezpłatnego telefonicznego poradnictwa księgowego i prawnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poradnia ż., porada ż.

Wiktionary

# poradnik

publikacja zawierająca porady z jakiejś dziedziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publikacja zawierająca wskazówki lub informacje na temat określonej dziedziny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oprócz prasy i poradników ojciec nie brał książek do ręki, ale odnosił się przyjaźnie do zadrukowanego papieru.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porada ż., poradnia ż.

czas. poradzić dk.

przym. poradny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przewodnik, vademecum

Wiktionary

# poradniowy

→ poradnia; poradniany

SJP.pl

# poradny

przestarzałe: umiejący sobie dobrze radzić; rozumny; zaradny

SJP.pl

# poradowski

nazwisko

SJP.pl

- Michał Poradowski (1913-2003) – teolog katolicki
- Stefan Bolesław Poradowski (1902-1967) – polski kompozytor
- Szymon Poradowski (1909-1983) – działacz polityczny, pedagog

Wikipedia

# poradzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poradzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔraˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: poraʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poradzić

rzecz. porada ż., poradnia ż., radca mos.

przym. radziecki, radcowski

Wiktionary

# poradzić

1. udzielić komuś rady;
2. pokonać trudności, rozwiązać problemy;
3. poradzić się - zasięgnąć czyjejś rady

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. radzić)

(1.1) udzielić komuś rady, wskazówki

czasownik zwrotny dokonany poradzić sobie (ndk. radzić sobie)

(2.1) pokonać trudności, rozwiązać problemy

czasownik zwrotny dokonany poradzić się (ndk. radzić się)

(3.1) zasięgnąć czyjejś rady

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziękuję, żeś mi poradził, ale nie wszystko jest takie proste na ciągu narkotykowym, gdy wszyscy się od ciebie odwracają i nie masz z kim porozmawiać.

(2.1) Gdyby nie ten wentyl bezpieczeństwa, to nie poradziłbym sobie z ciśnieniem wewnętrznym aparatury.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrad͡ʑit͡ɕ, AS: poraʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poradnik mrz., radna ż., porada ż., poradzenie n., radca mos.

czas. radzić

przym. radziecki, radcowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) doradzić

Wiktionary

# poradziecki

powstały po rozpadzie Związku Radzieckiego, charakterystyczny dla tego okresu; postradziecki, postsowiecki, posowiecki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który pozostał po Związku Radzieckim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prezydent Rosji (…) zadeklarował, że będzie współpracował z każdym, kto zostanie wybrany na prezydenta Ukrainy. Ostrzegł przed zagraniczną ingerencją na Ukrainie i w innych republikach poradzieckich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poradzieckość ż.

przym. radziecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posowiecki, postsowiecki

Wiktionary

# poraj

porać się - męczyć się z czymś, trudzić

SJP.pl

- poraj – dziko występujący gatunek chrząszcza, objęty ścisłą ochroną w Polsce

W Polsce

- Poraj – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Horodło
- Poraj – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
- Poraj – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Chorkówka
- Poraj – osada w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko
- Poraj – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Poraj
- Poraj – osada leśna w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Poraj
- Poraj – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Poraj – część wsi Pętkowice w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bałtów
- Poraj – przysiółek wsi Czachorowo w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń

Wikipedia

# porajcować

potocznie: spędzić pewien czas na rozprawianiu o czymś z ożywieniem

SJP.pl

# porajczyk

mieszkaniec jednej z miejscowości o nazwie Poraj

SJP.pl

# porajmos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. zagłada Cyganów – Romów, Kełderaszy i Sinti – dokonana przez III Rzeszę podczas II wojny światowej;

Wiktionary

Porajmos (z romskiego „pochłonięcie”, również Samudaripen, Kali Traš) – eksterminacja Romów i Sinti przez III Rzeszę. Miała ona podobnie masowy i bezwzględny charakter, jak planowe mordowanie Żydów, nazwane Holokaustem.

Wikipedia

# porajów

wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim

SJP.pl

Porajów (niem. Poritsch) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Bogatynia.

1920-1945 część miasta Żytawa (niem. Zittau), 1959-1972 część osiedla Sieniawka.

Wikipedia

# porajski

przymiotnik od: Poraj (nazwa kilku wsi w Polsce)

SJP.pl

# porajzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porajzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porajzować dk.

Wiktionary

# porandkować

spędzić pewien czas na randkowaniu

SJP.pl

# poranek

1. początek, wczesna pora dnia; ranek, świt
2. impreza kulturalna, rozrywkowa odbywająca się w godzinach przedpołudniowych, np. poranek filmowy, muzyczny itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pora dnia następująca po nocy

(1.2) przedpołudniowy seans kinowy dla dzieci

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Biegnę na autobus prawie każdego poranka.

(1.2) W dzieciństwie, co niedzielę tato zabierał mnie i brata na poranki do kina „Brylant”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrãnɛk, AS: porãnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ranek m., porannik m., rano n., raniuszek mzw.

przym. poranny, porankowy, ranny

przysł. rano

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rano, ranek

Wiktionary

# poranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porać ndk.

Wiktionary

# poraniona

kobieta ranna

SJP.pl

# poraniony

mający rany, pokryty ranami

SJP.pl

# porannik

szlafrok, podomka

SJP.pl

# poranny

mający miejsce rano, wiążący się z porankiem; ranny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma miejsce o poranku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pojemność dyfuzyjna płuc zmniejsza się w ciągu dnia od godzin porannych do późnych wieczornych.

(1.1) Resztę dnia spędziłem na pracowitym zapominaniu o porannych klęskach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrãnːɨ, AS: porã•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. raniuszek mzw., rano, ranek, poranek

przym. ranny

przysł. rano

Wiktionary

# porapować

spędzić pewien czas na rapowaniu

SJP.pl

# porastać

czasownik niedokonany

(1.1) rosnąc, pokrywać coś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrastat͡ɕ, AS: porastać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porost m., porastanie n., porośnięcie n.

czas. porosnąć dk., rosnąć ndk.

przym. porostowy

Wiktionary

# porastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porastać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔraˈstãɲɛ, AS: porastãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porastać

rzecz. porost mrz.

Wiktionary

# poratować

czasownik przechodni dokonany (ndk. ratować)

(1.1) wyciągnąć kogoś z kłopotów, tarapatów, przyjść komuś z pomocą

(1.2) grzecz. dać komuś jałmużnę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Panie Kierowniku, poratuje Pan złotówką?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔraˈtɔvat͡ɕ, AS: poratovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. uratować dk., odratować dk., ratować ndk.

rzecz. poratowanie n., ratownik m., ratowniczka ż., ratunek m., uratowanie n., odratowanie n., poratowanie n.

przym. ratunkowy

Wiktionary

# poratowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poratować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ratunek m., ratowanie n., ratownictwo n., uratowanie n., wyratowanie n., odratowanie n., ratownik m., ratowniczka ż.

czas. ratować ndk., uratować dk., poratować dk., wyratować dk., odratować dk.

przym. ratowniczy, ratunkowy

przysł. ratunkowo, ratowniczo

wykrz. ratunku

Wiktionary

# poraza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. klęska, porażka, pogrom

Wiktionary

Poraza – osada leśna w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Brześć Kujawski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈraza, AS: poraza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porażka ż.

czas. porazić dk., razić

Wiktionary

# porażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. całkowita utrata funkcji ruchowej

(1.2) med. zaburzenie pracy układu nerwowego dające liczne objawy ubytkowe

(1.3) odczasownikowy od|porazić.

Wiktionary

Porażenie, paraliż (łac. plegia) – stan charakteryzujący się całkowitą niemożnością wykonywania ruchu, na skutek braku dopływu bodźców nerwowych do mięśni.

Wyróżnia się:

- porażenie wiotkie pochodzenia neurogennego – spowodowane uszkodzeniem obwodowym nerwów (np. pourazowe, poinfekcyjne, nowotworowe), przewodzących impulsację nerwową z ośrodków wyższych do efektora, którym jest mięsień. Neurologiczne objawy porażenia wiotkiego, to: duże obniżenie napięcia mięśniowego, zanik mięśni, drżenie pęczkowe mięśni, zniesienie odruchów w objętej paraliżem kończynie, neurogenny zapis w elektromiogramie.
- porażenie wiotkie pochodzenia miogennego – związane z uszkodzeniem samego mięśnia lub grupy mięśniowej najczęściej na skutek urazu, niedorozwoju, miopatii.
- porażenie spastyczne – porażenie kurczowe – spowodowane uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego. Objawami paraliżu spastycznego są: wzmożone napięcie mięśniowe, brak zaniku mięśni, brak zmian w badaniu elektromiograficznym, odruchy kloniczne, odruchy patologiczne, zniesienie odruchów powierzchniowych.
- porażenie przysenne – stan występujący podczas zasypiania lub rzadziej podczas przejścia ze snu do czuwania, objawiający się porażeniem mięśni (katapleksja) przy jednoczesnym zachowaniu pełnej świadomości. Osoba doświadczająca paraliżu przysennego ma wrażenie ogarniającej niemocy, nie jest w stanie wykonać żadnych ruchów, mówić ani otworzyć oczu. Zjawisku temu towarzyszą zazwyczaj bardzo nieprzyjemne doznania psychiczne, takie jak wrażenie ogłuszającego dudnienia lub dzwonienia w uszach, bezwładnego spadania, wykręcania ciała, przygniecenia klatki piersiowej lub kończyn. Prawie zawsze towarzyszy mu przyśpieszony rytm serca oraz uczucie strachu. Podczas paraliżu możliwe jest również występowanie różnego rodzaju halucynacji, zarówno wzrokowych jak i dotykowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Chłopiec zdjął izolację i doznał porażenia prądem elektrycznym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porażanie n.

czas. razić, porażać ndk., porazić dk.

przym. porażający

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezwład, paraliż

Wiktionary

# poraziński

nazwisko

SJP.pl

# porażka

1. przegrana bitwa; klęska;
2. poważne niepowodzenie; przegrana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przegrana bitwa

(1.2) poważne niepowodzenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pierwsze derby sezonu zakończyły się porażką 3:0.

(1.2) To kolejna porażka, bo znowu muszę odwołać mój sobotni wyjazd.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈraʃka, AS: poraška

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poraza ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pot. fiasko, pot. klapa, klęska, niepowodzenie, plajta, przegrana, strata

Wiktionary

# poraźny

drżączka poraźna - choroba centralnego układu nerwowego, objawiająca się m.in. drżeniem kończyn i pochyleniem sylwetki; choroba Parkinsona

SJP.pl

# porcelaine

[czytaj: PORselen] rasa psów gończych pochodząca z Francji

SJP.pl

Porcelaine – rasa psa, należąca do grupy psów gończych, i posokowców, zaklasyfikowana do sekcji psów gończych. Podlega próbom pracy.

Wikipedia

# porcelana

ceramiczna masa z mieszaniny kwarcu, kaolinu i skalenia, wypalana w wysokiej temperaturze, zwykle pokrywana szkliwem, stosowana do produkcji delikatnych naczyń stołowych, izolatorów elektrycznych, sprzętu laboratoryjnego; wyroby z tej masy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) materiał ceramiczny służący do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

(1.2) wyroby z porcelany (1.1) w ogólności

(1.3) med. materiał stomatologiczny do wypełniania ubytków i wykonywania protez zębów

Wiktionary

Porcelana – rodzaj białej, przeświecającej ceramiki wysokiej jakości, wynaleziona w Chinach w VII wieku. Porcelana jest wytwarzana z mieszanki glinki kaolinowej ze skaleniem i kwarcem poprzez wypalanie uformowanych wyrobów w temperaturze od 920–980 °C (wyroby nieszkliwione, tzw. biskwit) aż do 1280–1460 °C (wyroby szkliwione). Charakteryzuje się niską nasiąkliwością, bardzo dobrymi właściwościami dielektrycznymi, dużą wytrzymałością mechaniczną, wysoką odpornością na działanie czynników chemicznych i nieprzepuszczalnością dla cieczy i gazów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W prezencie ślubnym dostaliśmy serwis obiadowy z porcelany.

(1.2) Stół był zastawiony porcelaną.

(1.2) Powinieneś obchodzić się delikatnie z tą porcelaną, gdyż jest bardzo stara i cenna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrt͡sɛˈlãna, AS: porcelãna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porcelit m., porcelarnia ż., porcelanki nmos., porcelanowiec m., porcelannik m., porcelanówka ż.

:: zdrobn. porcelanka ż.

przym. porcelanowy, porcelitowy, porcelankowy

Wiktionary

# porcelanka

ślimak żyjący w ciepłych wodach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: porcelana

(1.2) zool. nazwa systematyczna|Cypraeidae|ref=tak., ślimak morski z rodziny porcelanek;

(1.3) nagrobna fotografia wykonana na porcelanowej płytce

(1.4) bot. zob. porcelanka Menziesa.

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrt͡sɛˈlãnka, AS: porcelãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porcelana ż., porcelit m., porcelanki nmos.

przym. porcelanowy

Wiktionary

# porcelanki

ślimak żyjący w ciepłych wodach

SJP.pl

Porcelanki (Cypraeidae) (ang. cowrie, cowry) (hindi kauri) (sanskryt koparda) – rodzina ślimaków morskich z rzędu Littorinimorpha. Liczy ponad 250 żyjących gatunków, opisano też ponad 350 gatunków kopalnych. Dawniej wszystkie gatunki z tej rodziny zaliczano do jednego rodzaju Cypraea.

Wikipedia

# porcelankowate

rodzina ślimaków morskich; porcelanki

SJP.pl

# porcelankowaty

o cechach porcelankowatych (rodzina ślimaków)

SJP.pl

# porcelanowość

cecha porcelanowej cery (gładkiej jak porcelana)

SJP.pl

# porcelanowy

zrobiony z porcelany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z porcelany

(1.2) o cerze: gładki, biały, jasny; blady, lecz w atrakcyjny sposób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tymczasem na stołach ostały się jeno porcelanowe talerze i kute z olkuskiego srebra sztućce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrt͡sɛlãˈnɔvɨ, AS: porcelãnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porcelana ż., porcelanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) alabastrowy

Wiktionary

# porcelit

masa ceramiczna w typie fajansu, służąca głównie do wyrobu trwałych naczyń kuchennych; półporcelana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) materiał ceramiczny wytwarzany jak porcelana, lecz zwykle z surowców o gorszej jakości – kaolinu, skalenia, kwarcu;

Wiktionary

Porcelit – rodzaj białej do kremowej, szkliwionej, nieprześwitującej ceramiki, wytwarzany podobnie jak porcelana, lecz najczęściej z surowców (kaolin, skaleń, kwarc) o gorszej jakości. Uformowane wyroby poddaje się wypalaniu w temp. ~1325 °C w celu osiągnięcia zamierzonej nieprzesiąkliwości, wytrzymałości i twardości.

W technice używany jako materiał do produkcji m.in. sanitariatów.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. porcelanka ż., porcelana ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|ceramika|porcelana|porcelit|fajans|majolika|kamionka|glina|cermet|keramzyt|klinkier|terakota.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) porcelit m.

źródła.

== porcelit (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) ceram. porcelit, półporcelana

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porcelanka ż., porcelana ż.

Wiktionary

# porcięta

potocznie: zniszczone, liche spodnie; portczęta

SJP.pl

# porcik

zdrobnienie od: port

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od port

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie port, lecz tylko mały porcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. port m.

przym. portowy

Wiktionary

# porcja

1. ilość płynu, pokarmu, żywności lub leku przeznaczona dla jednej osoby do spożycia jednorazowo lub w określonym czasie;
2. określona ilość czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia

Wiktionary

- Porcja (księżyc) – księżyc krążący wokół planety Uran
- Porcja (postać) – bohaterka sztuki Kupiec wenecki Williama Shakespeare'a
- Porcja (wojsko) – jednostka obrachunkowa żołdu w armii Polski przedrozbiorowej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ułatwiało to życie roznoszącym chleb kalifaktorom, bo tak przygotowane porcje nie rozlatywały się na drobne kawałki, a i nikt z więźniów nie mógł mieć pretensji, że dostał mniej skibek od innego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrt͡sʲja, AS: porcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porcyjka

przym. porcjowany, porcjowy

czas. porcjować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) racja, działka

Wiktionary

# porcjami

1. ilość płynu, pokarmu, żywności lub leku przeznaczona dla jednej osoby do spożycia jednorazowo lub w określonym czasie;
2. określona ilość czegoś

SJP.pl

# porcjoner

1. łyżka do nabierania lodów; gałkownica;
2. element blachy do podziału wypieków na równe porcje

SJP.pl

# porcjować

dzielić coś na porcje

SJP.pl

czasownik

(1.1) dzielić coś na porcje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Karma porcjowana jest na poszczególne klatki (lub na klatki w jednym poziomie) za pomocą komputera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrt͡sʲjɔvat͡ɕ, AS: porcʹi ̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porcja ż., porcyjka ż., porcjowanie n.

przym. porcjowany

Wiktionary

# porcjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porcjować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porcjować ndk.

Wiktionary

# porcjowany

dzielić coś na porcje

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podzielony na porcje

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porcja ż.

czas. porcjować

Wiktionary

# porcyjka

zdrobnienie od: porcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: porcja

(1.2) mała porcja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porcja ż.

czas. porcjować ndk.

Wiktionary

# porcyjny

rzadko: stanowiący jedną porcję, mający wagę jednej porcji; porcjowy

SJP.pl

# porcynela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kresy. porcelana

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Śliczna fajka. Czy pan wie, ile ona kosztuje? Czysta porcynela, zagraniczny kawałek towaru.

Wiktionary

# porczyk

nazwisko

SJP.pl

# porczyński

nazwisko

SJP.pl

# pordenowo

Pordenowo (niem. Pordenau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Lichnowy, na obszarze Wielkich Żuław Malborskich.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

We wsi był przystanek kolei wąskotorowej Pordenowo.

Zabytki

Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisany jest dom podcieniowy nr 36, 1811, k. XIX, nr rej.: A-1571 z 13.11.1995.

Wikipedia

# pordzewiacz

rodzaj roztocza z rodziny szpecielowatych

SJP.pl

# pordzewieć

czasownik dokonany

(1.1) pokryć się rdzą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rdza ż.

czas. rdzewieć, zardzewieć dk.

Wiktionary

# poreakcyjny

pozostały po reakcji chemicznej

SJP.pl

# poręb

obszar w lesie, z którego wycięto drzewa; wyręba

SJP.pl

Części wsi w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Żmudź

- Poręb – część wsi Lipinki
- Poręb – część wsi Roztoka

Wikipedia

# poręba

obszar w lesie, z którego wycięto drzewa; wyręba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości i ich części w Polsce;

(1.3) geogr. potok w Polsce, w Gorcach

(1.4) geogr. strumień w Polsce, na Dolnym Śląsku

(1.5) geogr. szczyt w Polsce, w Górach Kaczawskich;

Wiktionary

Poręba – miasto w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, nad Czarną Przemszą. Pomimo administracyjnej przynależności do województwa śląskiego od 1999 r., kulturowo, historycznie i geograficznie jest częścią Małopolski i dawnej ziemi krakowskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyjeżdżając z Poręby, wpadniemy do ciotki Krystyny.

(1.2) Urodziłam się w Porębie w 1932 roku.

(1.3) Posiedzimy z kolonistami nad Porębą.

(1.5) Wejście na Porębę zajmie wam około godziny.

(1.5) Na szczycie Poręby stoi radar meteorologiczny IMGW.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poręba ż., porębianin mos., porębianka ż., zarąbanie n., przerębel mrz., przerębla ż.

czas. porąbać dk.

przym. porębski

Wiktionary

# porębianin

mieszkaniec Poręby (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Poręby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sobotę jaworznianie pokonali porębian 3:0.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poręba ż.

:: fż. porębianka ż.

przym. porębski

Wiktionary

# porębianka

mieszkanka Poręby (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Poręby

Wiktionary

- Porębianka – potok, dopływ Mszanki
- Porębianka – potok, dopływ Udorki
- Porębianka (Kamieniczanka) – potok, dopływ Trzemeśnianki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W niedzielę porębianki powalczą z cieszyniankami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poręba ż.

:: fm. porębianin mos.

przym. porębski

Wiktionary

# porębowy

→ poręba

SJP.pl

#### Patrz:

poręba

# porębski

przymiotnik od: Poręba

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Porębą, dotyczący Poręby

Wiktionary

Znane postacie noszące nazwisko „Porębski”:

- Antoni Porębski (1898–1967) – duchowny rzymskokatolicki
- Baltazar Porębski (zm. 1617) – poseł, wojski krakowski, uczestnik rokoszu sandomierskiego
- Czesław Porębski (ur. 1945) – profesor, wykładowca akademicki
- Jerzy Porębski (1939-2021) – polski pieśniarz, animator ruchu szantowego w Polsce
- Jerzy Porębski (1934–2016) – polski reportażysta
- Jerzy Porębski (ur. 1956) – polski reżyser
- Kazimierz Porębski (1872–1933) – wiceadmirał, dowódca Marynarki Wojennej RP
- Łukasz Porębski (1594–1637) – malarz krakowski, uczeń Tomasza Dolabelli
- Marian Porębski (1910–2008) – śpiewak operowy, tenor wagnerowski
- Mieczysław Porębski (ur. 1921) – krytyk, teoretyk i historyk sztuki
- Olgierd Porebski (1922–1995) – brytyjski szermierz
- Przemysław Porębski (ur. 1998) – polski piłkarz
- Stanisław Porębski (ok. 1529–1581) – szlachcic herbu Kornicz, kartograf
- Stanisław Porębski (1898–1940) – nadkomisarz Policji Państwowej II RP
- Stanisław Porębski (1884–1960) – polski taternik i działacz turystyczny
- Tadeusz Porębski (1931–2001) – poseł na Sejm PRL VIII i IX kadencji, wicemarszałek Sejmu
- Tadeusz Antoni Porębski (1894–1970) – generał brygady Wojska Polskiego
- Tomasz Porębski (ur. 1980) – polski kierowca rajdowy, mistrz Polski w klasach A6 i R2B
- Tomasz Porębski (ur. 1992) – polski piłkarz, obrońca, zawodnik Jagiellonii Białystok

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Poręba ż., porębianin mos., porębianka ż.

Wiktionary

# porechotać

spędzić pewien czas na rechotaniu

SJP.pl

# poręcz

1. część balustrady stosowana m.in. dla bezpieczeństwa;
2. oparcie boczne krzesła, fotela itp.;
3. przyrząd gimnastyczny zbudowany z dwóch równoległych, ustawionych poziomo drążków opartych na słupkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uchwyt biegnący wzdłuż schodów

(1.2) balustrada balkonu

(1.3) boczny uchwyt ławki, niekiedy krzesła lub fotela

(1.4) poręcze sport. przyrząd gimnastyczny z dwóch równoległych żerdzi;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od poręczyć

Wiktionary

Poręcz – pochwyt przyścienny. Podstawowa funkcja, jaką powinny spełniać poręcze, to ułatwienie poruszania się po schodach, a także ochrona przed upadkiem z wysokości.

Poręcze powinny zapewniać wygodę użytkowania oraz być w solidny sposób zamocowane do balustrady lub ściany.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Trzymaj się poręczy, bo na schodach jest ślisko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrɛ̃n͇t͡ʃ, AS: porẽṇč

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poręczność ż., poręczówka ż., poręczenie n., poręczanie n., ręczny m., ręka ż., poręka ż.

czas. poręczyć dk., poręczać ndk.

przym. poręczny, ręczny, poręczeniowy, poręczowy

przysł. poręcznie, ręcznie

Wiktionary

# poręczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poręczyć)

(1.1) dawać urzędowe potwierdzenie czyjejś wypłacalności

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. poręczyć)

(2.1) brać na siebie odpowiedzialność za kogoś lub za coś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rączęta nmos., ręka ż., poręka ż., poręcz ż., poręczanie n., poręczyciel mos., poręczycielka ż.

przym. poręczny

czas. ręczyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwarantować, żyrować

(2.1) ręczyć

Wiktionary

# poręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poręczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poręka ż., poręcz ż., poręczyciel mos.

czas. poręczać

Wiktionary

# poręczenie

1. pisemne zobowiązanie wobec wierzyciela do wykonania zobowiązania dłużnika, w przypadku gdyby ten go nie wykonał;
2. poręczenie majątkowe - pieniądze, papiery wartościowe itp., złożone jako gwarancja, że oskarżony, pozostający na wolności, stawi się na każde wezwanie sądu i nie będzie utrudniał postępowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poręczyć.

Wiktionary

Umowa poręczenia – umowa cywilnoprawna, przez którą jedna strona – poręczyciel – zobowiązuje się wobec wierzyciela, że wykona zobowiązanie dłużnika, gdyby ten ostatni sam go nie wykonał (art. 876 § 1 k.c.).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rączęta nmos., poręka ż., ręczniczek mrz., poręcz ż., rączka ż., ręka ż., poręczyciel mos., poręczycielka ż.

przym. poręczny

przysł. ręcznie

czas. poręczyć

Wiktionary

# poręczeniowy

→ poręczenie

SJP.pl

#### Patrz:

poręczenie

# poręcznie

przysłówek

(1.1) w sposób poręczny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poręczny

rzecz. poręczność ż., poręcz ż.

Wiktionary

# poręczniej

stopień wyższy od przysłówka: poręcznie

SJP.pl

# poręczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: poręczny

SJP.pl

# poręczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest poręczne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poręczny

przysł. poręcznie

rzecz. poręcz ż.

Wiktionary

# poręczny

1. wygodny w użyciu;
2. dostosowany do kształtu ręki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dostosowany do kształtu ręki i wygodny w użyciu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: porẽṇčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rączęta nmos., poręcz ż., poręczenie n., poręczność ż., poręczówka ż., poręczyciel m., poręka ż., ręka ż., ręczny mrz.

przym. poręczowy, ręczny

przysł. poręcznie

czas. poręczać, poręczyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wygodny, funkcjonalny

Wiktionary

# poręczowanie

Poręczowanie – jeden z elementów wykonywanych podczas zdobywania szczytu taktyką oblężniczą (wyprawową), głównie gór najwyższych. Polega na zabezpieczaniu trudniejszych odcinków prowadzonej drogi przy użyciu lin (głównie 7–9 mm) w celu ułatwienia dalszych transportów żywności, sprzętu itp. Były przypadki używania także lin stalowych.

Wikipedia

# poręczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. poręczać)

(1.1) dać urzędowe potwierdzenie czyjejś wypłacalności

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. poręczać)

(2.1) wziąć na siebie odpowiedzialność za kogoś lub za coś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ręczniczek mrz., rączka ż., poręka ż., poręczycielka ż., poręczyciel mos., poręczenie n., poręcz ż.

przym. poręczny

przysł. ręcznie

czas. ręczyć

Wiktionary

# poręczyciel

osoba poręczająca za kogoś; żyrant; gwarant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. ktoś, kto poręcza czyjeś wierzytelności

Wiktionary

Umowa poręczenia – umowa cywilnoprawna, przez którą jedna strona – poręczyciel – zobowiązuje się wobec wierzyciela, że wykona zobowiązanie dłużnika, gdyby ten ostatni sam go nie wykonał (art. 876 § 1 k.c.).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. poręczanie n., poręczenie n., poręczycielka ż., poręczycielstwo n., poręka ż.

czas. ręczyć, poręczać ndk., poręczyć dk.

przym. poręczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwarant, żyrant

Wiktionary

# poręczycielka

kobieta poręczająca za kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. kobieta, która poręcza czyjeś wierzytelności

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poręczenie n., poręka ż., poręczycielstwo n.

:: fm. poręczyciel

czas. poręczać ndk., poręczyć dk.

Wiktionary

# poręczycielski

→ poręczyciel

SJP.pl

#### Patrz:

poręczyciel

# poreda

nazwisko

SJP.pl

# poredlić

regionalnie: poradlić - przeorać glebę radłem (regionalnie: redłem)

SJP.pl

# poregulować

spędzić pewien czas na regulowaniu

SJP.pl

# porejestrować

zarejestrować po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porek

rodzaj grzybów z rodziny pniarkowatych; białoporek

SJP.pl

Piptoporus P. Karst. (białoporek) – rodzaj grzybów z rodziny pniarkowatych (Fomitopsidaceae).

Wikipedia

# poręka

poręczenie lub zapewnienie; rękojmia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poręczenie; zapewnienie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rączęta nmos., poręcz ż., poręczycielka ż., poręczyciel mos., poręczenie n., poręczanie n., ręka ż.

czas. poręczyć dk., poręczać ndk.

przym. poręczny

Wiktionary

# porękawiczne

dawniej: podarunek darowany przez nabywcę żonie lub innemu członkowi rodziny sprzedającego

SJP.pl

# porelaksować

porelaksować się - spędzić pewien czas na relaksowaniu się; poodpoczywać

SJP.pl

# porembica

porembica stalnica - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych, występujący w Europie Środkowej

SJP.pl

Porembica (Zicrona) – rodzaj pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny tarczówkowatych.

Pluskwiaki o ciele długości poniżej 10 mm. Ich przedplecze ma gładkie, pozbawione ząbków i kolców krawędzie boczne oraz niewystające poza nasady półpokryw kąty boczne (rogi). Przednia para odnóża ma uda pozbawione zębów.

Wikipedia

# poremontować

spędzić pewien czas na remontowaniu

SJP.pl

# porenut

bóstwo słowiańskie

SJP.pl

Porenut (łac. Porenutius, Poremicius) – bóg o nieznanych funkcjach wymieniony tylko w dwóch źródłach: Gesta Danorum oraz w Knýtlinga sadze. Jedyną informacją historyczną na temat tego boga jest opis posągu go przedstawiającego, który posiadał cztery twarze na głowie, oraz piątą na piersiach, która była podtrzymywana za brodę prawą ręką, a za czoło lewą ręką.

Wikipedia

# poreparować

dawniej: poreperować - naprawić w wielu miejscach lub wiele czegoś

SJP.pl

# poreperować

naprawić w wielu miejscach lub wiele czegoś

SJP.pl

# porewit

bóstwo słowiańskie

SJP.pl

Porewit lub Borewit (łac. Poreuit, Perevithus, Poreuith, Porevithum, Poreuithũ, Borveit) – bóg o nieznanych funkcjach wymieniony tylko w dwóch źródłach: Gesta Danorum oraz w Knýtlinga sadze. Jedyną informacją historyczną na temat tego boga jest opis posągu go przedstawiającego, który posiadał pięć twarzy i nie posiadał broni.

Wikipedia

# porewolucyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) następujący po rewolucji; dziejący się po rewolucji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolucja ż.

Wiktionary

# porfina

barwnik pirolowy o skomplikowanej budowie, część składowa hemoglobiny i bilirubiny

SJP.pl

Porfina – makrocykliczny związek chemiczny stanowiący szkielet porfiryn. Jest heterocyklicznym związkiem aromatycznym. Zbudowana jest z czterech pierścieni pirolowych połączonych grupami metinowymi (=CH−).

Wikipedia

# porfir

magmowa skała wylewna lub żyłowa, w której tkwią kryształy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. wulkaniczna lub żyłowa skała magmowa zawierająca prakryształy;

Wiktionary

Porfir (stgr. πορφύρα, „purpura”) – potoczna nazwa stosowana do określania magmowych skał wulkanicznych lub żyłowych, posiadających strukturę porfirową. Wewnętrzna struktura tych skał składa się z kwarcu i skaleni.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. porfirowy

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|porphyre., etym|wł|porfiro. < etym|gr|πορφύρα.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) porphyry

* esperanto: (1.1) porfiro

* hiszpański: (1.1) pórfido m.

źródła.

== porfir (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) porfir

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrfʲir, AS: porfʹir

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. porfirowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. porfirowy

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|porphyre., etym|wł|porfiro. < etym|gr|πορφύρα.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) porphyry

* esperanto: (1.1) porfiro

* hiszpański: (1.1) pórfido m.

źródła.

== porfir (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) porfir

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# porfira

glon morski z typu krasnorostów; szkarłatnica

SJP.pl

# porfiria

choroba dziedziczna, charakteryzująca się zaburzeniami neurologicznymi i autonomicznymi

SJP.pl

Porfirie – grupa wrodzonych lub nabytych schorzeń wynikających z zaburzenia działania enzymów w szlaku syntezy hemu, zwanym również szlakiem porfiryn.

Klasyfikuje się je jako porfirie wątrobowe, porfirie erytropoetyczne lub porfirie skórne, w zależności od tego, gdzie występuje nadprodukcja i nadmierna akumulacja porfiryn (lub ich chemicznych prekursorów).

Wikipedia

# porfirion

Porfirion - imię męskie pochodzenia greckiego.

Porfirion imieniny obchodzi: 16 lutego, 10 marca.

W literaturze polskiej imię to zostało spopularyzowane przez Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w powieści Porfirion Osiełek (1929) i w „Teatrzyku Zielona Gęś” (gdzie jedną z głównych postaci był Porfirion Osiełek).

Wikipedia

# porfiriusz

imię męskie

SJP.pl

- Porfiriusz – imię męskie
- Porfiriusz – wieloryb żyjący w czasach cesarza Justyniana I

Osoby o imieniu Porfiriusz:

- Porfiriusz (232–305) – filozof grecki
- Porfiriusz z Gazy (347–420) – biskup Gazy
- Porfiriusz (IV/V w.) – patriarcha Antiochii
- Porfiriusz Kulczycki (zm. 1716) duchowny greckokatolicki
- Porfiriusz Skarbek-Ważyński (1730/1732–1804) – greckokatolicki biskup chełmski
- Porfiriusz (1804–1885) prawosławny biskup czehryński, historyk, biblista, archeolog, bizantynista
- Porfiriusz Rubanowicz (1883–1943) – kapłan prawosławny, nowomęczennik
- Porfiriusz (ur. 1940) – grecki duchowny prawosławny
- Porfiriusz (ur. 1965) – rosyjski biskup prawosławny
- Porfiriusz (ur. 1961) – patriarcha Serbii

Wikipedia

# porfiriuszek

zdrobnienie od: Porfiriusz (imię męskie)

SJP.pl

# porfiriuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Porfiriuszka lub z nim związany

SJP.pl

# porfiriuszostwo

Porfiriusz z żoną; Porfiriuszowie

SJP.pl

# porfiriuszowie

imię męskie

SJP.pl

# porfiriuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Porfiriusza lub z nim związany

SJP.pl

# porfiroblast

Porfiroblast – jest to minerał lub agregat mineralny powstały w wyniku blastezy.

Wikipedia

# porfirogeneta

przydomek nadawany władcy bizantyjskiemu urodzonemu po wstąpieniu jego ojca na tron

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dziecko, syn urodzony po wstąpieniu swojego ojca na tron (dosł. „urodzony w purpurze”)

Wiktionary

Porfirogeneta (gr. Πορφυρογέννητος, dosłownie zrodzony w purpurze) – tytuł nadawany niektórym synom lub córkom panującego cesarza wschodniorzymskiego (bizantyńskiego). Istniały ściśle określone warunki, który musiały zaistnieć, zanim można było się nim posługiwać. Kluczowe było urodzenie dziecka w Porfirowej Komnacie Wielkiego Pałacu w Konstantynopolu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrfʲirɔɡɛ̃ˈnɛta, AS: porfʹirogẽneta

Wiktionary

# porfirogenetka

tytuł córki cesarza wschodniorzymskiego (bizantyńskiego)

SJP.pl

# porfiroid

Porfiroid – ogólne określenie skał metamorficznych o wyraźnej teksturze łupkowatej, które powstały ze skał wylewnych takich jak: ryolity, dacyty, czy trachity.

Podczas przeobrażenia dochodziło do granulacji fenokryształów oraz wyprasowania i ukierunkowania tła skalnego.

Wyróżnia się liczne odmiany w zależności od minerału tworzącego porfiroblasty, np. porfiroidy: kwarcowe, ortoklazowe, lub od minerału dominującego, np. porfiroid promienisty, serycytowy.

Wikipedia

# porfirowy

1. → porfir;
2. → porfira

SJP.pl

#### Patrz:

porfir;
2. → porfira

# porfiryk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. med. osoba chorująca na porfirię

Wiktionary

# porfiryna

organiczny, aromatyczny związek chemiczny zawierający pierścień porfirynowy

SJP.pl

Wikipedia

# porfiryt

skała wulkaniczna używana w kamieniarstwie dekoracyjnym i do budowy dróg

SJP.pl

# pori

miasto w Finlandii

SJP.pl

Pori (szw. Björneborg) – miasto położone w południowo-zachodniej Finlandii, u ujścia rzeki Kokemäenjoki do Zatoki Botnickiej. Położone w prowincji Finlandia Zachodnia. Główne miasto regionu Satakunta. Port morski. Miejsce corocznego międzynarodowego festiwalu jazzowego Pori Jazz.

Wikipedia

# poriomania

patologiczny popęd do wędrowania; dromomania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. popęd do włóczęgi i podróży, często przy ograniczonej świadomości swoich czynów;

Wiktionary

Poriomania (dromomania) – popęd do włóczęgi i bezustannej podróży. Takie zachowanie może być spowodowane chęcią uniknięcia konfliktów służbowych lub prywatnych.

Wystąpienie poriomanii może być spowodowane zaburzeniami nerwicowymi, depresyjnymi, schizofrenią lub innymi zaburzeniami psychicznymi jak na przykład otępienie. Częste przypadki poriomanii stwierdzono także u dzieci oraz młodzieży w okresie dojrzewania i może to prowadzić do ucieczek z domu bez żadnego szczególnego powodu. Szczególnie znane są przypadki tego zaburzenia u osób cierpiących na chorobę Alzheimera.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) dromomania

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) poriomania

* niemiecki: (1.1) Poriomanie ż.

źródła.

== poriomania (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik niepoliczalny

(1.1) psych. poriomania

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dromomania

Wiktionary

# porniak

1. potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornol, pornos, pornus, pornuch;
2. dawniej: rodzaj wonnej żywicy, używanej do kadzenia

SJP.pl

# porno

potocznie:
1. pornografia;
2. pornograficzny;
3. film, magazyn, powieść itp. o charakterze pornograficznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pornografia

(1.2) pot. materiał pornograficzny

przymiotnik

(2.1) pot. pornograficzny

Wiktionary

Pornografia, potocznie porno (od gr. γραφός, graphos „piszący”; πόρνη, porne „nierządnica”; pornográphos „piszący o nierządnicach”) – wizerunek osób lub przedmiotów o cechach jednoznacznie seksualnych utworzony z zamiarem wywołania pobudzenia seksualnego lub podniecenia u osób oglądających. Pokazy emitowane na żywo np. w internecie, również stanowią formę pornografii.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrnɔ, AS: porno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pornografia ż., pornol m., pornograf m., postporno n., pornograficzność ż.

przym. pornolski, pornograficzny

przysł. pornograficznie

temsłow. porno-

Wiktionary

# porno-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający ich związek z pornografią

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) pornobiznes • pornokaseta • pornozdjęcie

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. porno m., pornol m., pornografia ż.

przym. porno

frazeologia.

etymologia.

skr. od etymn|pol|pornografia.

uwagi.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) порно-

* słowacki: (1.1) porno-

* włoski: (1.1) porno-

źródła.

== porno- (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) porno-

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrnɔ, AS: porno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porno m., pornol m., pornografia ż.

przym. porno

Wiktionary

# porno-biznes

wszystkie komercyjne działania związane z produkcją i sprzedażą filmów, magazynów i gadżetów o charakterze pornograficznym; pornobiznes, porno biznes, seksbiznes, seksprzemysł

SJP.pl

# porno-dyskietka

dyskietka z materiałami o treści pornograficznej; porno dyskietka, pornodyskietka

SJP.pl

# porno-film

film o treści erotycznej; porno film, pornofilm

SJP.pl

# porno-shop

[czytaj: porno szop] sklep z artykułami urozmaicającymi życie seksualne; sex-shop, sex shop, seks-shop, porno shop

SJP.pl

# pornobiznes

wszystkie komercyjne działania związane z produkcją i sprzedażą filmów, magazynów i gadżetów o charakterze pornograficznym; porno biznes, porno-biznes, seksbiznes, seksprzemysł

SJP.pl

# pornodyskietka

dyskietka z materiałami o treści pornograficznej; porno-dyskietka, porno dyskietka

SJP.pl

# pornofilm

film o treści erotycznej; porno-film, porno film

SJP.pl

# pornograf

amator pornografii

SJP.pl

- Pornograf – album
- Pornograf – powieść
- Pornograf – film

Wikipedia

# pornografia

zdjęcia, filmy, pokazy itp. przedstawiające sceny kopulacji ludzi, mające wywoływać podniecenie seksualne u odbiorcy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

Wiktionary

Pornografia, potocznie porno (od gr. γραφός, graphos „piszący”; πόρνη, porne „nierządnica”; pornográphos „piszący o nierządnicach”) – wizerunek osób lub przedmiotów o cechach jednoznacznie seksualnych utworzony z zamiarem wywołania pobudzenia seksualnego lub podniecenia u osób oglądających. Pokazy emitowane na żywo np. w internecie, również stanowią formę pornografii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W internecie bardzo łatwo znaleźć pornografię.

(1.1) Dzisiejsza kinematografia pełna jest obscenicznych scen, przepełnionych pornografią i wulgaryzmami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrnɔˈɡrafʲja, AS: pornografʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pornol mrz., pornograficzność ż., pornograf m., porno n., pornos m.

przym. pornograficzny, porno

przysł. pornograficznie

temsłow. porno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) porno

Wiktionary

# pornograficzny

związany z pornografią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pornografią, dotyczący pornografii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaczęłam pisać, dla zysku, po francusku, opowieści pornograficzne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrnɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: pornografʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pornol mrz., porno n., pornografia ż., pornograf m.

przysł. pornograficznie

przym. porno

Wiktionary

# pornokaseta

pot. kaseta wideo z filmem, filmami pornograficznymi

SJP.pl

# pornokracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

Wiktionary

Pornokracja (gr. porne ‘prostytutka’ i kratein ‘rządzić’), zwane także saeculum obscurum – neologizm określający sposób sprawowania władzy, w którym duży wpływ na osobę rządzącego mają prostytutki. Historycznie określenie to dotyczy okresu w pierwszej połowie X wieku, który rozpoczął się od pontyfikatu papieża Sergiusza III (od 904), a skończył się wraz ze śmiercią papieża Jana XII (w 964), w którym silny wpływ na papiestwo miała rodzina Teofilaktów, a szczególnie Teodora i jej córka Marozja.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. pornokrata ż., pornokratka ż.

przym. pornokratyczny

Wiktionary

# pornol

potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornos, pornus, pornuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. film pornograficzny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rafał, czy ty znowu walisz sobie konia przy pornolu? Znajdź sobie lepiej dziewczynę!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pornografia ż., pornograf m., porno n., postporno n., pornograficzność ż.

przym. pornolski, pornograficzny, porno

przysł. pornograficznie

temsłow. porno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pornos

Wiktionary

# pornomagazyn

pot.
1. czasopismo przedstawiające materiały o charakterze pornograficznym;
2. magazyn będący miejscem nagrywania filmów porno

SJP.pl

# pornos

potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornus, pornol, pornuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. film pornograficzny

Wiktionary

Pornografia, potocznie porno (od gr. γραφός, graphos „piszący”; πόρνη, porne „nierządnica”; pornográphos „piszący o nierządnicach”) – wizerunek osób lub przedmiotów o cechach jednoznacznie seksualnych utworzony z zamiarem wywołania pobudzenia seksualnego lub podniecenia u osób oglądających. Pokazy emitowane na żywo np. w internecie, również stanowią formę pornografii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) wiele osób zbyt często wypchniętych z łóżka w imię czystości kieruje się ku masturbacji, pornosom lub odlatuje w świat fantazji.

(1.1) Rafał, czy ty znowu walisz sobie konia przy pornosie? Znajdź sobie lepiej dziewczynę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrnɔs, AS: pornos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pornografia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pornol

Wiktionary

# pornosek

zdrobnienie od: pornos

SJP.pl

# pornoshop

[czytaj: pornoszop] sklep z artykułami urozmaicającymi życie seksualne; sex-shop, sex shop, seks-shop, porno shop, porno-shop

SJP.pl

# pornostrona

potocznie: strona internetowa z materiałami pornograficznymi

SJP.pl

# pornozdjęcie

zdjęcie przedstawiające scenę o charakterze pornograficznym

SJP.pl

# pornozemsta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozpowszechniane intymnych zdjęć lub filmów bez zgody osoby, którą przedstawiają, zwykle, aby ukarać ją za nieudany związek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ciągu ostatnich kilku lat świat obiegło kilka głośnych przypadków samobójstw młodych kobiet spowodowanych pornozemstą.

Wiktionary

# pornuch

potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornos, pornol, pornus

SJP.pl

# pornus

potocznie: film pornograficzny lub wydawnictwo pornograficzne; pornos, pornol, pornuch

SJP.pl

# poroblaszek

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

SJP.pl

Phylloporus Quél. (poroblaszek) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae). Należy do niego ponad 70 gatunków. W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

# porobnica

porobnica włochatka - gatunek pszczoły z rodziny porobnicowatych; porobnica miodunkowa

SJP.pl

# porobnicowate

rodzina pszczół

SJP.pl

# porobnicowaty

o cechach porobnicowatych (rodzina pszczół)

SJP.pl

# poróbstwo

rozwiązłość seksualna; porubstwo

SJP.pl

# porocefaloza

choroba pasożytnicza wywoływana przez wrzęchę z rodzaju Porocephalus; wrzęchowica

SJP.pl

# porocyt

komórka zewnętrznej warstwy gąbek, z kanalikiem prowadzącym do jamy ciała

SJP.pl

# poród

wydalenie dojrzałego płodu z organizmu matki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. gin. zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

Wiktionary

Poród (również rozwiązanie, narodziny) – u samic ssaków łożyskowych oraz torbaczy wydalenie płodu i łożyska z macicy samicy kończące ciążę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mąż Anny koniecznie chciał być obecny przy porodzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrut, AS: porut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ród mrz., porodówka ż., porodzenie n.

czas. rodzić ndk., porodzić dk.

przym. porodowy, okołoporodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) urodzenie

Wiktionary

# porodówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. med. szpitalny oddział położniczy lub izba porodowa

Wiktionary

- Porodówka – placówka, w której przyjmuje się poród
- Porodówka – polski film krótkometrażowy z 2006 roku

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔˈdufka, AS: porodufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poród m., porodzenie n., rodzenie n., urodzenie n.

czas. rodzić ndk., porodzić dk., urodzić dk.

przym. porodowy, poporodowy, przedporodowy

Wiktionary

# porodowy

przymiotnik

(1.1) przym. od poród

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔˈdɔvɨ, AS: porodovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poród, porodówka

czas. porodzić

Wiktionary

# porofor

środek porotwórczy; w wyższej temperaturze porofor rozkłada się z wydzieleniem gazu powodującego powstawanie porów w mieszance gumowej lub innym tworzywie, podczas ich przeróbki

SJP.pl

Porofor – substancja służąca do wytwarzania płynnych lub stałych pian. Stosowane są zarówno do wytwarzania spienionych tworzyw sztucznych i gum, jak i produktów spożywczych (np. chleb i ciasta – produkowane z użyciem proszku do pieczenia – lub bita śmietana).

Wikipedia

# poroh

próg skalny w łożysku, korycie rzeki, powstały wskutek różnej odporności skał na erozję, utrudniający spływ i powodujący nagły spadek wód; katarakta

SJP.pl

Próg rzeczny (inne spotykane nazwy: poroh, sula, szum, szypot) – stopień skalny położony poprzecznie w korycie rzeki powstały w wyniku różnic w erozji skał, przez które przepływa rzeka. Utworzony jest ze skał o większej odporności na erozję. Rzadziej pochodzenia tektonicznego. Jest rodzajem progu skalnego.

Próg rzeczny w istotny sposób wpływa na bieg wody w rzece, w przypadku wysokich progów tworzy się wodospad, a przy mniejszych – kaskady lub bystrza.

Wikipedia

# porolny

rzadko o gruncie: taki, który kiedyś był uprawiany

SJP.pl

# poromantyczny

występujący po epoce romantyzmu

SJP.pl

# porometr

przyrząd do pomiaru objętości wolnych przestworów w ciałach porowatych

SJP.pl

# poroniański

regionalnie: poroniński (przymiotnik od: Poronin)

SJP.pl

# poronić

urodzić przedwcześnie niedostatecznie ukształtowany lub martwy płód

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ronić)

(1.1) med. urodzić przedwcześnie martwy płód

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poronienie n.

czas. ronić ndk.

Wiktionary

# poroniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitsłow. złośliwy i wrogi ludziom demon wywodzący się z duszy poronionego dziecka lub spędzonego płodu;

Wiktionary

- Poroniec – demon w słowiańskich wierzeniach
- Poroniec – potok, dopływ Białego Dunajca
- Poroniec – polana na Wierchu Poroniec w Tatrach
- Poroniec – potoczna nazwa szczytu Wierchporoniec w Tatrach

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wierzenia rosyjskie wskazują na to, że nieochrzczone dziecko może zamienić się w domownika albo kikimorę, w Polsce mówiło się natomiast o porońcach.

Wiktionary

# poronienie

urodzić przedwcześnie niedostatecznie ukształtowany lub martwy płód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fizj. przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

Wiktionary

Poronienie (łac. abortus) – wydalenie jaja płodowego przed 22. tygodniem ciąży (od 23. tyg. mówi się o porodzie przedwczesnym) wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po trzecim poronieniu Agata całkowicie straciła nadzieję na donoszenie ciąży.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: porõńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poronić dk., ronić ndk.

przym. poronny, poroniony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) abort

Wiktionary

# poronin

wieś podhalańska w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim;

Wiktionary

Poronin – wieś podhalańska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin, położona 7 km od Zakopanego. Przez miejscowość przechodzi łącząca Kraków z Zakopanem droga krajowa nr 47, będąca częścią zakopianki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poronin leży przy linii kolejowej i szosie Kraków-Zakopane.

(1.1) Już w początkach XIX w. Poronin był letniskiem, znanym bardziej niż Zakopane.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poroniec m., poroninianin mos., poroninianka ż.

przym. poroniński

Wiktionary

# poroninianin

mieszkaniec Poronina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Poronina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do dyskusji włączyli się poroninianie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poronin mrz.

:: fż. poroninianka ż.

przym. poroniński

Wiktionary

# poroninianka

mieszkanka Poronina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Poronina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedna z poroninianek zabrała głos.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poronin mrz.

:: fm. poroninianin mos.

przym. poroniński

Wiktionary

# poroniński

przymiotnik od: Poronin; poroniański (regionalnie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Poronina, związany z Poroninem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zbyszek pracuje przy poronińskim wyciągu narciarskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poronin mrz., poroninianin mos., poroninianka ż.

Wiktionary

# poroniony

urodzić przedwcześnie niedostatecznie ukształtowany lub martwy płód

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. o pomyśle nieprzemyślany, bezsensowny, nieudany, niewydarzony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poronienie n.

Wiktionary

# poronność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest poronne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poronny

przysł. poronnie

Wiktionary

# poronny

poronna postać choroby - postać choroby przebiegająca bez wystąpienia niektórych objawów lub z objawami słabszymi niż przeciętne

SJP.pl

# poroplast

tworzywo sztuczne o strukturze zawierającej liczne pory, zamknięte lub otwarte; tworzywo porowate

SJP.pl

# poróść

porosnąć

SJP.pl

# poroskopia

dział daktyloskopii, metoda ustalania tożsamości człowieka na podstawie drobnych porów skóry znajdujących się w obrębie linii papilarnych

SJP.pl

# porośl

dawniej: zarośnięte miejsce

SJP.pl

Okolica szlachecka w której znajdują się wsie:

- Porośl-Głuchy
- Porośl-Kije
- Porośl-Wojsławy

a także

- Porośl-Grzywy – przysiółek

Wikipedia

# porośla

samożywna roślina żyjąca na ciele innej rośliny; epifit

SJP.pl

# porośle

samożywna roślina żyjąca na ciele innej rośliny; epifit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. zob. epifit.

Wiktionary

Porośle (biał. Пораслі, Porasli; ros. Поросли, Porosli) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim, w sielsowiecie Trzeciakowce.

Wieś z trzech stron otoczona jest przez Dokudowski Rezerwat Biologiczny.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. półporośle n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) epifit

Wiktionary

# porosnąć

1. pokryć się warstwą czegoś rosnącego; obrosnąć, zarosnąć;
2. o nasionach, zwłaszcza o zbożu: skiełkować przed wysianiem

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. porastać)

(1.1) pokryć się czymś rosnącym

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. porastać)

(2.1) rosnąc, pokryć coś

(2.2) stać się wyższym, dojrzalszym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porośnięcie n., porost mrz.

czas. porastać, rosnąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. poróść

(2.1) wykiełkować; war. poróść

Wiktionary

# porośnięty

porosnąć

SJP.pl

# porost

1. rodzaj grzyba żyjącego w symbiozie z bakteriami lub sinicami, porastającego korę drzew, kamienie, ubogie gleby;
2. wzmożenie wzrostu (najczęściej o włosach)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. biol. symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;

(1.2) zjawisko rośnięcia, porastania czegoś

Wiktionary

Porost – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice.

Wieś leży na Pojezierzu Drawskim, nad południowym brzegiem jeziora Chlewo (kąpielisko). Przez miejscowość biegnie droga krajowa nr 25.

Stara osada pomorska, zachowało się wczesnośredniowieczne grodzisko wyżynne.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Porost, po jej zniesieniu w gromadzie Bobolice.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bujne porosty na korze drzew świadczą o czystym powietrzu w okolicy.

(1.2) Uważam, że żadna maść na porost włosów nie jest naprawdę skuteczna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrɔst, AS: porost

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porastanie n.

czas. porastać ndk., porosnąć dk., rosnąć ndk.

przym. porostowy

przysł. porostowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) porastanie

Wiktionary

# porostnica

roślina z klasy wątrobowców

SJP.pl

- porostnica (Marchantia) – rodzaj wątrobowców z podklasy prostnic
- porostnica – człon rodzajowy polskich nazw gatunkowych niektórych motyli z rodziny sówkowatych i podrodziny Bryophilinae:
  - porostnica glonówka (Cryphia algae)
  - porostnica oszustka (Cryphia fraudatricula)
  - porostnica podomka (Bryophila domestica)
  - porostnica powrotka (Bryophila raptricula)
  - porostnica rabunka (Bryophila ereptricula)

  Wikipedia

# porostnicowate

o cechach porostnicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# porostnicowaty

o cechach porostnicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# porostnicowce

rząd mszaków z klasy wątrobowców

SJP.pl

Porostnicowce (Marchantiales) – rząd w obrębie klasy wątrobowców.

Wikipedia

# porostnicowiec

przedstawiciel rzędu mszaków z klasy wątrobowców

SJP.pl

# porostówka

fałdówka porostówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

SJP.pl

# porosty

1. rodzaj grzyba żyjącego w symbiozie z bakteriami lub sinicami, porastającego korę drzew, kamienie, ubogie gleby;
2. wzmożenie wzrostu (najczęściej o włosach)

SJP.pl

Porosty, grzyby zlichenizowane (łac. Lichenes z gr. λειχήνα, leichena) – tradycyjna nazwa organizmów składających się z grzybów (Fungi) tworzących obligatoryjne symbiozy, głównie z prokariotycznymi cyjanobakteriami (Cyanobacteria) lub eukariotycznymi zielenicami (Chlorophyta). Jako samodzielna jednostka taksonomiczna przestała istnieć w 1981 roku w wyniku zmian wprowadzonych przez Międzynarodowy kodeks nomenklatury botanicznej. Pojęcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mykoryzowe), a nie systematycznych. Systematyka i nomenklatura porostów dotyczy ich dominującego komponentu grzybowego. Systematyka porostów stanowi integralną część systemu klasyfikacyjnego grzybów i nazwa mykobionta jest nazwą gatunkową porostu, który tworzy, natomiast komponent autotroficzny (fotobiont) klasyfikowany jest niezależnie.

Wikipedia

# porosyjski

stanowiący pozostałość po dawnej Rosji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który pozostał po Rosji, Rosjanach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pamiętam doskonale porosyjski styl koszarowy tych ponurych budynków.

(1.1) Pierwsze mundury jednostek Schutzmannschaften były mundurami porosyjskimi.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rosyjski

rzecz. rosyjski mrz.

Wiktionary

# poroszenko

- Petro Poroszenko − ukraiński ekonomista, przedsiębiorca i polityk, minister spraw zagranicznych oraz rozwoju gospodarczego i handlu, prezydent Ukrainy
- Ołeksij Poroszenko − ukraiński polityk, poseł do Rady Najwyższej

Wikipedia

# porosły

1. obrośnięty, pokryty warstwą czegoś rosnącego; obrośnięty, porośnięty;
2. porośnięte nasiona - nasiona, które skiełkowały przed wysianiem, zwłaszcza zboże

SJP.pl

Porosły – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Choroszcz.

Wikipedia

# porowacieć

stawać się porowatym

SJP.pl

# porowatość

wyrażony w procentach stosunek całkowitej, sumarycznej objętości próżni w skale (lub luźnym osadzie) do całkowitej objętości tej skały

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest porowate, co ma pory

Wiktionary

Porowatość materiału – właściwość ciał stałych określająca wielkość i ilość pustych przestrzeni wewnątrz materiału. Puste przestrzenie są obszarami, w których nie ma materiału stałego, ewentualnie tylko płyn – najczęściej woda lub powietrze. Porowatość określa się liczbowo jako stosunek sumarycznej objętości tych pustych przestrzeni V_{i} (porów) do objętości całego ciała V

    p={\frac {\sum \limits _{i}{V_{i}}}{V}}={\frac {V_{p}}{V}}.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. por m.

przym. porowaty

Wiktionary

# porowaty

1. posiadający liczne pory i szczeliny, o nieścisłej, gąbczastej strukturze i szorstkiej powierzchni;
2. o skórze, cerze: mający powiększone, widoczne pory

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający małe otwory (pory) na powierzchni

(1.2) o ciele stałym mający pory wewnątrz swojej struktury

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sromotnik bezwstydny ma wysokość od 10 do 30 cm, jest walcowaty, górą wąski, porowaty, łamliwy i pusty w środku; wydziela nieprzyjemny, przypominający padlinę zapach.

(1.1) Do wystroju użyto różnokolorowych marmurów, porowatego trawertynu i betonu o zróżnicowanej fakturze, kawiarnię ozdobiła abstrakcyjna mozaika.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porowatość ż., por m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) gąbczasty

Wiktionary

# porównać

znaleźć różnice i cechy wspólne dwóch lub więcej rzeczy

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. porównywać)

(1.1) dokonany od|porównywać.

(1.2) stpol. ułagodzić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zamówiłem katalogi sprzętu komputerowego i porównałem ceny dwóch firm.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈruvnat͡ɕ, AS: poruvnać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porównywarka ż., porównanie n., porównywanie n.

czas. równać, porównywać ndk.

przym. porównawczy, porównywalny, nieporównywalny

Wiktionary

# porównanie

znaleźć różnice i cechy wspólne dwóch lub więcej rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porównać.

(1.2) konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Skompromitowany przez Gabrysię przed całą żeńską drużyną koszykarską, której uczestniczki – jak się okazało – wszystkie miały okazję słuchać tych samych komplementów i romantycznych porównań do kwiatu jabłoni, mówi jej, że jest prozaiczna jak kalafior.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔruvˈnãɲɛ, AS: poruvnãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porównywanie n., nieporównanie n.

czas. porównać ndk., porównywać dk.

przym. porównawczy, porównywalny, nieporównywalny

przysł. nieporównanie

Wiktionary

# porównawczy

przymiotnik

(1.1) opierający się na porównaniu

(1.2) służący do porównywania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Profesor Jensen rozpoczął swoją karierę akademicką na Uniwersytecie w Aalborgu, gdzie studiował języki nordyckie, a później wykładał językoznawstwo porównawcze.

(1.1) Z porównawczego punktu widzenia fakt, że płód ssaka jest zaopatrywany przez krew mieszaną, wydaje się całkiem naturalny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porównanie n., porównywanie n.

czas. porównać dk., porównywać ndk.

przym. porównywalny

przysł. porównawczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) komparatywny, komparatystyczny, kontrastywny

Wiktionary

# porównywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. porównać)

(1.1) zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie można porównywać jabłek i bananów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔruvˈnɨvat͡ɕ, AS: poruvnyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porównywarka ż., porównywanie ndk., porównanie dk.

czas. równać, porównać dk.

przym. porównawczy, porównywalny, nieporównywalny

Wiktionary

# porównywalny

przymiotnik

(1.1) na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] w Argentynie nie działa jak dotąd system zabezpieczenia społecznego porównywalny z tymi, jakie funkcjonują w Europie […]

(1.1) Niestety ma ona sporo konkurencji, gdyż pojawiły się znacznie tańsze firmy dalekowschodnie, które oferują towar o porównywalnej jakości wykonania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porównywalność ż., porównanie n.

przysł. porównywalnie

przym. porównawczy

czas. porównać, porównywać

Wiktionary

# porównywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porównywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔruvnɨˈvãɲɛ, AS: poruvnyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porównywać, porównać

rzecz. porównanie n.

przym. porównawczy, nieporównywalny

Wiktionary

# porównywarka

serwis internetowy lub program umożliwiający porównywanie produktów, usług i ich cen

SJP.pl

# porowski

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Porowski – kanadyjski aktor, model, kucharz i osobowość telewizyjna polskiego pochodzenia
- Grzegorz Porowski – polski wokalista Rotary oraz Loka (zespół muzyczny)
- Marceli Porowski – polski samorządowiec, działacz konspiracyjny, trzydziesty pierwszy prezydent Warszawy.
- Mieczysław Porowski – polski działacz społeczny i polityczny z Mińska, działający na początku XX wieku.
- Mykoła Porowski – ukraiński polityk, publicysta i pisarz, poseł do Rady Najwyższej I, II i IV kadencji.
- Sylwester Porowski – polski fizyk, profesor nauk fizycznych, specjalista w zakresie fizyki ciała stałego oraz fizyki wysokich ciśnień, były dyrektor Instytutu Wysokich Ciśnień PAN.

Wikipedia

# porowy

1. mający smak, zapach pora;
2. o potrawie: zrobiony z porów

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z porów, zawierający pory

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z porami, odnoszący się do porów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zupkę porową można skropić śmietanką i posypać szczypiorkiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. por mzw./mrz.

Wiktionary

# porozbierać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) zdjąć ubranie z wielu osób

(1.2) rozłożyć wiele rzeczy na części

(1.3) pozbyć się wielu urządzeń lub konstrukcji, usuwając części jedna po drugiej

czasownik zwrotny dokonany porozbierać się (ndk. brak)

(2.1) o wielu osobach: zdjąć z siebie ubranie

(2.2) zdjąć z siebie wiele ubrań

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Auta niemieckiego koncernu porozbierano co do śrubki, sprawdzając zalety i wady niemieckich wozów, badając jak i gdzie można udoskonalić niemieckie patenty.

(1.3) Ludzie pobudowali na rzece nielegalnie mostki, które teraz blokują przepływ. Dlaczego gmina nie każe tych mostków porozbierać?

Wiktionary

# porozbiorowy

mający miejsce po rozbiorach lub rozbiorze Polski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. mający miejsce po rozbiorach Polski, pochodzący z tego okresu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) "W ten sposób pogłębiliśmy znajomość historii porozbiorowej, którą oficjalny program gimnazjów austriackich albo pomijał, albo przekręcał" - wspominał po latach w "Niepodległości".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔzbʲjɔˈrɔvɨ, AS: porozbʹi ̯orovy

Wiktionary

# porozbryzgiwany

o cieczach: taki, który rozprysnął się na wszystkie strony

SJP.pl

# porozchodzony

taki, który porozchodził się w różne strony

SJP.pl

# porozchylać

rozchylić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozczulać

1. rozczulić wiele osób;
2. porozczulać się - spędzić pewien czas na rozczulaniu się

SJP.pl

# poroże

rozgałęzione rogi występujące u samców ssaków z rodziny jeleniowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) łow. oba rogi samca jeleniowatych

Wiktionary

Poroże (rosochy, wieniec, tyki) – twardy, kostny twór wyrastający z kości czołowej możdżeni na głowie samców jeleniowatych. Wyjątkiem jest renifer, u którego poroże wyrasta również u samic oraz jelonek błotny, u którego poroże nie występuje. Poroże zrzucane i nakładane jest corocznie. Stanowi ono oręż niezbędny bykowi do obrony i w walce o samice podczas godów. Jest trofeum myśliwskim i cenionym surowcem w zdobnictwie i meblarstwie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. narożnik mrz., rożek mrz., róg mrz., różek mrz.

przym. rogowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wieniec

Wiktionary

# porozgałęziany

taki, który się porozgałęział

SJP.pl

# porozgniatać

rozgnieść po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozgryzać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) gryząć, zmiażdżyć zębami i rozciąć na części wiele rzeczy lub jedną w wielu miejscach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaledwie chłopiec spojrzał w głąb łodzi, rzucił się, jak oszalały z radości, na leżącego i nie szukając noża, porozgryzał zębami więzy.

Wiktionary

# porozkminiać

spędzić pewien czas na rozkminianiu

SJP.pl

# porozkoszować

porozkoszować się - spędzić pewien czas na rozkoszowaniu się

SJP.pl

# porozkradanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porozkradać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkradanie n.

czas. porozkradać dk.

Wiktionary

# porozkrawać

rozkroić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozkruszać

rozkruszyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozlepiać

nalepić wiele czegoś w wielu miejscach

SJP.pl

# porozliczać

1. rozliczyć wiele osób;
2. porozliczać się - spędzić pewien czas na rozliczaniu się

SJP.pl

# porozluźniać

rozluźnić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozmawiać

czasownik dokonany

(1.1) przeprowadzić rozmowę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chciałbym porozmawiać z pana synem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔzˈmavʲjät͡ɕ, AS: porozmavʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmawiać

rzecz. rozmowy nmos., rozmównica ż., rozmowność ż., porozmawianie n., rozmówka ż., rozmowa

przym. rozmowny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pogadać

Wiktionary

# porozmawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porozmawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porozmawiać dk.

rzecz. rozmowy nmos., rozmównica ż., rozmowa ż.

przym. rozmowny

Wiktionary

# porozmnażać

rozmnożyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poróżnić

1. wywołać nieporozumienie między kimś a kimś, doprowadzić do niezgody; skłócić;
2. poróżnić się - pokłócić się, zwaśnić się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rzad. poróżniać)

(1.1) przywieść do niezgody, wywołać między kimś nieporozumienie

czasownik zwrotny dokonany poróżnić się (ndk. brak)

(2.1) pokłócić się, powaśnić się

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. różnić, wyróżniać

przym. różny

rzecz. wyróżnik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pokłócić, powaśnić, skłócić, zantagonizować; przest. dziś książk. zwaśnić; daw. powadzić

Wiktionary

# poróżniony

1. wywołać nieporozumienie między kimś a kimś, doprowadzić do niezgody; skłócić;
2. poróżnić się - pokłócić się, zwaśnić się

SJP.pl

# poróżowiały

1. stać się różowym; zróżowieć, zróżowić się, zaróżowić się, zaróżowieć;
2. dostać lekkich rumieńców

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) z odcieniem różu

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poróżowieć

rzecz. poróżowienie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zaróżowiony

Wiktionary

# poróżowieć

1. stać się różowym; zróżowieć, zróżowić się, zaróżowić się, zaróżowieć;
2. dostać lekkich rumieńców

SJP.pl

# porozpaczać

spędzić pewien czas na rozpaczaniu

SJP.pl

# porozpierdalać

wulgaryzm, zwykle w znaczeniu: porozwalać (coś), poniszczyć

SJP.pl

# porozpieszczać

1. rozpieszczać przez pewien czas;
2. rozpieścić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozpościerać

porozpościerać się - rozciągnąć się na dużej przestrzeni; poroztaczać się, porozciągać się

SJP.pl

# porozpychać

rozepchnąć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozrabiać

spędzić pewien czas na rozrabianiu; popsocić

SJP.pl

# porozrastany

taki, który się porozrastał

SJP.pl

# porozsiadać

o grupie ludzi: zająć miejsce do siedzenia

SJP.pl

# porozstrajać

rozstroić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozstrzeliwać

pozabijać z broni palnej

SJP.pl

# porozświecać

1. rozświecić po kolei, wiele razy; pozapalać, pozaświecać;
2. porozświecać się - zacząć intensywnie świecić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozszarpywać

rozszarpać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozszerzać

rozszerzyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poroztaczać

poroztaczać się - rozciągnąć się na dużej przestrzeni; porozpościerać się, porozciągać się

SJP.pl

# porozumienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uzgodnienie, zgoda

(1.2) dokument potwierdzający uzgodnione warunki

(1.3) wzajemne zrozumienie

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) I co, udało wam się osiągnąć porozumienie?

(1.2) To porozumienie otwiera nową erę w stosunkach między naszymi narodami.

(1.3) Porozumienie się z nim jest trudne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: porozũmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porozumieć się, porozumieć się

przym. porozumiewawczy, porozumieniowy

przysł. porozumiewawczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgoda, uzgodnienie, kompromis, ustępstwo

(1.2) układ, umowa, uzgodnienie, traktat

(1.3) zrozumienie

Wiktionary

# porozumiewawczy

przymiotnik

(1.1) mający na celu coś zasugerować

(1.2) służący porozumieniu się w danej kwestii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tereska przesłała mi porozumiewawczy uśmiech i obie panie odeszły do wdowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porozumienie n.

czas. porozumieć się dk., porozumiewać się ndk.

przym. porozumieniowy

przysł. porozumiewawczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wymowny

Wiktionary

# porozwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porozwalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porozwalać dk.

Wiktionary

# porozważać

rozważyć wiele możliwości

SJP.pl

# porozwiercać

rozwiercić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozwieszać

rozwiesić wiele rzeczy

SJP.pl

# porozwieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porozwieszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porozwieszać dk.

Wiktionary

# porozwiewać

o wietrze: wiejąc, porozrzucać coś na wszystkie strony

SJP.pl

# porozwodowy

dotyczący życia, okresu po rozwodzie

SJP.pl

# porozwodzić

porozwodzić się - spędzić pewien czas na rozwodzeniu się nad czymś

SJP.pl

# porozłączać

rozłączyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozłamywać

rozłamać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# porozłażony

taki, który się porozłaził

SJP.pl

# porpezyt

minerał, stop rodzimy złota z palladem

SJP.pl

# porsanit

wyrób sanitarny porcelitowy

SJP.pl

# porsche

[czytaj: porsze] samochód marki Porsche

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu

Wiktionary

Dr.Ing. h. c. F. Porsche AG (wym. posłuchaj) – niemieckie przedsiębiorstwo produkujące obecnie samochody sportowe oraz luksusowe samochody osobowe, założone w 1931 roku przez Ferdinanda Porsche. Właścicielem spółki jest koncern Volkswagen AG. Siedziba przedsiębiorstwa znajduje się w Stuttgarcie-Zuffenhausen.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Panicz lubił samochody marki Porsche.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrʃɛ, AS: porše

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porsche n.

Wiktionary

# porszewice

Porszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Pabianice.

Wikipedia

# port

1. miejsce postoju i obsługi statków;
2. miasto portowe;
3. złącze umożliwiające podłączenie do komputera innego urządzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;

(1.2) port lotniczy: port (1.1) przeznaczony dla samolotów, helikopterów i innych statków powietrznych

(1.3) pot. miasto z portem (1.1)

(1.4) inform. miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń;

Wiktionary

- port lądowy – obszar na styku torów o różnej szerokości
- port lotniczy – lotnisko pasażerskie wraz z zabudowaniami i urządzeniami
- port wodny – obszar na styku lądu i wody wyposażony w zespół urządzeń
  - port morski, np. port morski Gdańsk, port morski Gdynia
  - port rzeczny, np. port Gliwice, port Gorzów
  - port jachtowy
  - port wojenny – rodzaj portu wodnego użytkowanego przez wojsko

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Zanim statek wpłynie do portu, musi otrzymać zgodę.

  (1.3) Do jakiego portu płyniecie? Do Gdańska.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: pɔrt, AS: port

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. portowiec mos., przedporcie mrz.

  :: zdrobn. porcik mrz.

  przym. portowy, wewnątrzportowy, wokółportowy, przedportowy, przyportowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) przystań, nadbrzeże

  (1.2) lotnisko

  (1.4) złącze

  Wiktionary

# port-au-prince

stolica i główny port Haiti

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Haiti;

Wiktionary

# port-of-spain

[czytaj: port-of-spejn] stolica Trynidadu i Tobago; Port of Spain

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Trynidadu i Tobago

Wiktionary

# port.

skrót od: portugalski

SJP.pl

skrót

(1.1) = portugalski

Wiktionary

Język portugalski (port. língua portuguesa, português) – język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 250 mln osób (jako ojczystym, zaś w ogóle po portugalsku mówi ponad 270 mln osób), zamieszkujących Portugalię oraz byłe kolonie portugalskie: Brazylię, Mozambik, Angolę, Gwineę Bissau, Gwineę Równikową, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą, Republikę Zielonego Przylądka, Timor Wschodni oraz Makau. We wszystkich tych krajach objęty jest statusem języka urzędowego.

Wikipedia

# porta

1. dawniej: brama, wrota;
2. żeglarstwo:
a) duże drzwi w kadłubie statku umożliwiające załadunek towarów, paliwa, pasażerów;
b) porta sztormowa - duży otwór w nadburciu umożliwiający spływanie wody z pokładu, zabezpieczony stalową kratą i pokrywą; sztormszpigat

SJP.pl

- Porta – francuska gmina w regionie Korsyka
- Porta – francuska gmina w regionie Langwedocja-Roussillon
- porta – statek wodny
- Wysoka Porta, Porta Ottomańska – dwór, rząd, również państwo tureckie za panowania sułtanów.
- Porta – raper hiszpański

Zobacz też:

- Porta Westfalica

Wikipedia

# portable

przymiotnik

(1.1) inform. o programie: przeznaczony dla przenośnych pamięci masowych, nie wymagający instalowania

Wiktionary

Przenośność (ang. portability) może być związana z:

- przenośnością oprogramowania między różnymi systemami
- komputerem przenośnym
- aplikacją przenośną (niewymagającą instalacji)
- możliwości przenoszenia numerów telefonicznych przez klienta operatora telekomunikacyjnego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiele instalowanych aplikacji ma swoje wersje portable.

Wiktionary

# portal

1. ozdobne obramowanie otworu wejściowego jakiejś budowli;
2. wejście, brama mające takie obramienie;
3. część budowli, urządzenia przypominająca bramę; wlot;
4. serwis internetowy udostępniający usługi lub treści o różnej tematyce;
5. przejście do innego wymiaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. ozdobne obramowanie otworu drzwiowego;

(1.2) inform. rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce;

(1.3) sf. fant. ezot. bezpośrednie przejście do innego świata, rzeczywistości, wymiaru lub miejsca

Wiktionary

Portal – ozdobne architektoniczne obramienie drzwi wejściowych (czasami też wewnętrznych) w kościołach, pałacach, ratuszach, bogatszych kamienicach.

Ozdoba ta zróżnicowana była pod względem architektonicznym, w zależności od epoki. W starożytnej Grecji była to opaska, w starożytnym Rzymie natomiast fryz, niekiedy portyk. W czasach romańskich portal stanowiła półkolista archiwolta z kilkoma rzędami łuków cofających się w głąb ściany i zamknięta tympanonem nad wejściem. Łuki były zazwyczaj pełne rzeźbiarskich ozdób. Podparcie łuków formowano w kształcie filarów, kolumn lub pilastrów. W okresie gotyku został zmieniony kształt archiwolty z półkolistego na ostrołukowy. Renesans i barok cechuje powrót do rozwiązań antycznych, często wzbogaconych o rzeźby kariatyd, atlantów, herm. Po połączeniu z balkonem znajdującym się nad wejściem utworzono nową kompozycję dwukondygnacyjną. We wnętrzach elementy dekoracyjne wykonywane były najczęściej w tynku, stiuku lub drewnie (przy połączeniu z boazerią).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrtal, AS: portal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. portalik m.

przym. portalowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) portal internetowy

Wiktionary

# portalik

zdrobnienie od: portal

SJP.pl

# portalski

nazwisko

SJP.pl

# portamento

płynne przechodzenie z jednego dźwięku w dźwięk o innej wysokości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. płynne przejście z jednego dźwięku na inny (w śpiewie, grze na gitarze hawajskiej, puzonie lub instrumentach smyczkowych)

Wiktionary

Portamento (di voce), wł. przenosząc (głos), skrót używany w partyturach: port. – technika wykonawcza, polegająca na połączeniu odległych dźwięków za pomocą bardzo dyskretnego glissando. Jest to ozdobnik, który właściwie użyty i nienadużywany jest pełnym ekspresji środkiem wykonawczym.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|wł|portamento. (od czasownika portare)

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== portamento (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|pɔːtəˈmɛntəʊ.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. portamento

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtãˈmɛ̃ntɔ, AS: portãmẽnto

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|wł|portamento. (od czasownika portare)

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== portamento (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|pɔːtəˈmɛntəʊ.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. portamento

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# portaski

żartobliwie: spodnie; portasy

SJP.pl

# portasy

żartobliwie: spodnie; portaski

SJP.pl

# portato

artykulacja muzyczna polegająca na wyraźnym, lecz nieostrym oddzielaniu kolejnych dźwięków

SJP.pl

Portato – sposób artykulacji dźwięku muzycznego. Pośredni między legato a staccato, polegający na oddzielnym, wyraźnym, lecz nie ostrym wykonywaniu kolejnych dźwięków. Nazwa pochodząca z włoskiego portato (przenoszony) oddaje sposób artykulacji (zwłaszcza na instrumentach klawiszowych) polegający na przenoszeniu palca z klawisza na klawisz. Oznacza się łącznie kropkami (jak staccato) i łukiem (jak legato) nad / pod nutami lub za pomocą wyrazu portato.

Wikipedia

# portatyl

1. mały przenośny ołtarzyk, najczęściej z metalu lub kości słoniowej;
2. kwadratowa płytka kamienna z wydrążeniem na relikwie, na której podczas mszy ustawiano kielich, jeśli stół ołtarzowy nie miał kamiennej mensy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. przenośny ołtarzyk tablicowy;

Wiktionary

Portatyl, ołtarzyk tablicowy (łac. altare portatile) – wykonywane od VII wieku małe, przenośne ołtarzyki, głównie metalowe lub z kości słoniowej, używane w czasie podróży.

Ołtarze tego typu upowszechniły się za czasów króla Franków i cesarza rzymskiego Karola Wielkiego i posiadali je w swoich skarbach praktycznie wszyscy książęta. Używano ich nie tylko w podróżach, ale także na wojnę i na polowania, często wraz z kaplicami przenośnymi. Ołtarz taki zwykle nazywano "kamieniem świętym" i służył w czasie podróży do sprawowania liturgii mszalnej. W późniejszym okresie ołtarz ten zastąpił zestaw miniaturowych sprzętów mszalnych wykorzystywanych przez kapelanów wojskowych lub duchownych przynoszących sakrament chorych tzw. wiatyk. Prawdopodobnie używany także przez pierwszych Piastów w Polsce, w związku ze stosunkowo rzadką siecią kościołów. Od XIII wieku portatylami dysponowali głównie duchowni, a posiadanie ich przez osoby świeckie wymagało specjalnego przywileju.

Wikipedia

# portatyw

niewielkie przenośne organy

SJP.pl

Wikipedia

# portatywny

przymiotnik

(1.1) książk. daw. przenośny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Ja rozumiem — powiada Tata — że chcesz suwenir od lubego mieć dzień i noc przy sobie, ale czy nie mogłabyś napisać o coś portatywniejszego?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtaˈtɨvnɨ, AS: portatyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portatyw

Wiktionary

# portcygar

przestarzale: papierośnica; portcygarnica; cygarnica

SJP.pl

# portcygarnica

przestarzale: papierośnica; portcygar; cygarnica

SJP.pl

# portczęta

potocznie, rzadko: zniszczone, liche spodnie; porcięta

SJP.pl

# porte-fenêtre

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wysokie okno (od poziomu podłogi), zabezpieczone od zewnątrz balustradą;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Porte-fenêtre zapewnia dobre doświetlenie wnętrza.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) portfenetr, okno francuskie

Wiktionary

# porte-parole

[czytaj: portpaROL] z francuskiego:
1. osoba przemawiająca z czyjegoś upoważnienia, w imieniu innych;
2. w utworach literackich: narrator lub postać wyrażająca osobiste poglądy autora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) liter. w utworach literackich: narrator lub postać, która wyraża punkt widzenia autora;

(1.2) książk. osoba przemawiająca w imieniu innych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oczywiście, miło się dowiedzieć, że Michał Witkowski – lub porte-parole Michała Witkowskiego – rzuca dartami w portret Jelinek, niemniej – skoro zależy Panu głównie na tym, by sprzedać jak najwięcej egzemplarzy, nie boi się Pan, że Polacy nie będą mieli ochoty czytać o, nawet zmyślonych, przygodach kryminalno-erotycznych Michała Witkowskiego?

Wiktionary

# porter

1. gatunek mocnego, ciemnego piwa;
2. porcja tego piwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. styl piwa charakteryzujący się ciemną barwą i wysoką zawartością ekstraktu oraz alkoholu;

(1.2) porcja, butelka porteru (1.1)

Wiktionary

Produkty

- porter – gatunek ciemnego piwa

Osoby

- Charles Porter – amerykański polityk, prawnik
- Cole Porter – amerykański kompozytor i autor piosenek
- Edwin Porter – amerykański reżyser
- Eleanor H. Porter – amerykańska pisarka
- George Porter – brytyjski chemik
- John Porter – walijski muzyk rockowy
- Michael Porter – amerykański ekonomista
- Otto Porter – amerykański koszykarz
- Quincy Porter – amerykański kompozytor

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Porter angielski jest słabszy od porteru bałtyckiego

(1.2) Poproszę cztery małe portery.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrtɛr, AS: porter

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porterówka ż.

przym. porterowy

Wiktionary

# porterek

mały porter

SJP.pl

# porterówka

słodka wódka gatunkowa zaprawiana porterem

SJP.pl

# porterowy

dotyczący porteru

SJP.pl

# portfel

1. kieszonkowa torebka z przegródkami, służąca do przechowywania pieniędzy i dokumentów; pulares; pugilares;
2. ogół papierów wartościowych i innych aktywów inwestora; portfolio;
3. część pieniędzy przeznaczona w budżecie na określony cel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)

(1.2) przen. finanse osobiste

(1.3) finans. ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną

(1.4) inform. program przechowujący klucz prywatny kryptowaluty

Wiktionary

Portfel (przest. pugilares) – rodzaj pojemnika na pieniądze, najczęściej skórzanego, tekstylnego lub z innego podobnego materiału.

Portfele służą przede wszystkim do przechowywania banknotów, mogą posiadać również kieszonkę na monety. Współcześnie portfel wykorzystywany jest także do przechowywania dokumentów tożsamości (dowód osobisty, prawo jazdy) oraz kart płatniczych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Złodziej ukradł jej portfel i dokumenty.

(1.2) Gdy zabolą cię zęby, wkrótce zaboli cię też portfel.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrtfɛl, AS: portfel

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. portfelowy

rzecz. zdrobn. portfelik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) portmonetka, przest. pugilares, pulares, gw-pl|Górny Śląsk|bojtlik, briftasza, potmanyj, portmanyj.

Wiktionary

# portfelik

zdrobnienie od: portfel

SJP.pl

# portfenetr

okno sięgające do podłogi, zabezpieczone zewnętrzną balustradą lub niską kratą, charakterystyczne dla architektury pałacowej

SJP.pl

Balkon francuski, znany również jako balustrada francuska lub portfenetr (również porte-fenêtre od fr. fr. porte - drzwi, fenêtre - okno) – to element architektoniczny występujący pierwotnie w pałacach z okresu XVII-XIX wieku. Jest to wysokie okno sięgające od podłogi do sufitu, zabezpieczone zewnętrzną balustradą. Różni się od klasycznego balkonu brakiem płyty balkonowej. Cała konstrukcja ogranicza się do okna lub drzwi, a balustrada zapewnia niezbędne bezpieczeństwo. Nie można na niego wyjść, otwierając drzwi na oścież, a często traktowany jest jako element dekoracyjny elewacji. Obecnie wykorzystywany jest jako zamiennik balkonu, szczególnie w wysokich budynkach oraz tam, gdzie z założenia elewacja budynku ma być płaska. Można stosować nie wyżej niż 25 m nad terenem.

Wikipedia

# portfolio

1. dość duży zbiór zdjęć z przezroczystymi kieszonkami, koszulkami na fotografie, wycinkami z czasopism itp., dokumentujący pracę modelki, projektanta, fotografa;
2. w ekonomii: zestaw papierów wartościowych danego inwestora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. teczka z dokumentacją działalności artystycznej

Wiktionary

- portfolio – teczka z pracami artysty, w szerszym znaczeniu prezentacja dokonań osoby bądź firmy
- portfolio – zbiór finansowych i realnych aktywów inwestora

- Portfolio – album Grace Jones

- e-portfolio – sposób prezentacji własnej kariery w formie elektronicznej

Zobacz też:

- Atari Portfolio

- Tribute Portfolio

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To już druga komercyjna skórka blogowa w moim portfolio.

Wiktionary

# portier

osoba pełniąca służbę przy wejściu do jakiejś instytucji, hotelu, urzędu itp.; odźwierny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urz. osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Portier otworzył nam drzwi do hotelu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrtʲjɛr, AS: portʹi ̯er

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portiernia ż.

:: fż. portierka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. odźwierny, przest. szwajcar, konsjerż

Wiktionary

# portiera

gruba, ciężka zasłona uszyta z grubej tkaniny, zazwyczaj nieprzepuszczającej światła; kotara, kurtyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zasłona u drzwi lub okna z grubego, ciężkiego materiału

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: portier

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔrˈtʲjɛra, AS: portʹi ̯era

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portier mos., portierka ż., portiernia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kotara

Wiktionary

# portierka

1. kobieta pełniąca służbę przy wejściu do jakiejś instytucji, hotelu, urzędu itp.; odźwierna;
2. potocznie: pomieszczenie przy wejściu do jakiejś instytucji, służące do sprawowania nadzoru nad tym wejściem; portiernia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta stróżująca u wejścia

(1.2) pot. portiernia

(1.3) zdrobn. od: portiera

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zostawię klucze u pani portierki.

(1.2) Klucze niech zostawią w portierce.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. portier mos., portiernia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) portiernia

Wiktionary

# portiernia

pomieszczenie lub mały budynek przy wejściu do jakiejś instytucji, służące do sprawowania nadzoru nad tym wejściem; portierka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce pracy portiera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portier mos., portiera ż.

Wiktionary

# portierski

dotyczący portiera, związany z portierem - osobą, która nadzoruje wejście do jakiejś instytucji

SJP.pl

# portierstwo

nadzorowanie wejścia do jakiejś instytucji, np. szkoły, szpitala, przedsiębiorstwa itp.

SJP.pl

# portka

nazwisko

SJP.pl

# portki

1. potocznie: spodnie;
2. określenie stosowane w kynologii na oznaczenie dłuższej sierści na tylnych łapach psa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. spodnie, szczególnie zniszczone lub kiepskiej jakości

(1.2) kynol. wydłużone owłosienie tylnych kończyn u psów;

Wiktionary

- portki – w kynologii określenie dłuższej sierści u psa
- portki – w wielu polskich gwarach regionalnych: spodnie, element stroju regionalnego
- Portki – część miasta Koluszki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ubieraj portki i wyłaź stąd w końcu!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrtʲci, AS: portʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pory nmos., zdrobn. porteczki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spodnie, gacie

Wiktionary

# portkowy

1. potocznie: służący do wyrobu spodni roboczych;
2. o mięsie: pochodzące z nisko umięśnionego podudzia świni

SJP.pl

# portland

[czytaj: portlend]
1. nazwa wielu miast i gmin w USA;
2. miasto w Australii;
3. półwysep w Wielkiej Brytanii;
4. region Jamajki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto stanu Oregon w Stanach Zjednoczonych;

(1.2) geogr. niewielki półwysep przyrostkowy u południowych wybrzeży Wielkiej Brytanii znany z wydobywanego tam wapienia portlandzkiego;

Wiktionary

Miejscowości w Australii:

- Portland – miasto w stanie Nowa Południowa Walia
- Portland – miasto w australijskim stanie Wiktoria

Jamajka:

- Portland – region Jamajki

Miejscowości w USA:

- Portland – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Ashley
- Portland – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Middlesex
- Portland – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Ouray
- Portland – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Jay
- Portland – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Cerro Gordo
- Portland – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
- Portland – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Ionia
- Portland – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chautauqua
- Portland – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Traill
- Portland – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Multnomah
- Portland – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Northampton
- Portland – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Sumner
- Portland – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie San Patricio
- Portland – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dodge
- Portland – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Monroe

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyrastałam w Portlandzie w Oregonie i zakładałam, że spędzę tam resztę życia.

(1.2) Wynalazcą cementu portlandzkiego był w r. 1824 mularz Aspdin z półwyspu Portland w Dorsetshire (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. portlandzki

Wiktionary

# portlandyt

minerał, wodorotlenek wapnia

SJP.pl

# portlandzki

przymiotnik od: Portland

SJP.pl

# portman

nazwisko

SJP.pl

# portmanyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. portfel

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bojtlik, briftasza, potmanyj.

Wiktionary

# portmonetka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przechodzień wyjął z portmonetki kilka monet.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monetyzacja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|pularyszka.

Wiktionary

# porto

1. mocne, deserowe wino portugalskie; portwein; portwajn
2. dawna opłata za przesyłki pocztowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Portugalii;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Latem w Porto nie ma czym oddychać.

Wiktionary

# porto-franco

[czytaj: porto franko]
1. port, w którym nie ma opłat celnych od posiadanych towarów;
2. warunki nadania listu lub przesyłki bez opłacenia kosztów pocztowych przez odbiorcę

SJP.pl

# porto-franko

1. warunki nadania przesyłki lub listu bez opłacenia kosztów pocztowych przez adresata;
2. klauzula handlowa, gdzie w części dotyczącej ceny stwierdza się, że koszt dostawy do ustalonego miejsca i ryzyko transportu ponosi sprzedający;
3. port lub wolnocłowa strefa ekonomiczna, gdzie nie są pobierane opłaty celne od przeładowywanych lub składowanych towarów

SJP.pl

# porto-novo

miasto w Republice Zielonego Przylądka

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Beninu;

Wiktionary

Porto-Novo – miasto w południowo-wschodnim Beninie, konstytucyjna stolica tego państwa oraz ośrodek administracyjny departamentu Ouémé. Położone jest nad laguną Porto-Novo przy Zatoce Gwinejskiej, około 20 km na północny wschód od Kotonu, największego miasta kraju. W spisie ludności z 11 maja 2013 roku liczyło 264 320 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Porto-Novo|Ms=Porto-Novo.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Porto-Novo

* arabski: (1.1) بورتو نوفو

* baskijski: (1.1) Porto Novo

* czeski: (1.1) Porto Novo

* hiszpański: (1.1) Porto Novo m.

* koreański: (1.1) korpłd|포르토노보., korpłn|뽀르또노보.

* łaciński: (1.1) Portus Novus

* słowacki: (1.1) Porto-Novo n.

* szwedzki: (1.1) Porto-Novo

* ukraiński: (1.1) Порто-Ново

* włoski: (1.1) Porto-Novo ż.

źródła.

== Porto-Novo (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Porto-Novo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# portobello

gatunek pieczarki (nazwa handlowo-gastronomiczna); pieczarka dwuzarodnikowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. określenie dużej pieczarki dwuzarodnikowej

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) pieczarka portobello

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|portobello., prawdopodobnie jako handlowe określenie dojrzałej pieczarki dwuzarodnikowej

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) portobello mushroom

źródła.

== portobello (język angielski.) ==

thumb|portobello (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. portobello

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|portobello., prawdopodobnie jako handlowe określenie dojrzałej pieczarki dwuzarodnikowej

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) portobello mushroom

źródła.

== portobello (język angielski.) ==

thumb|portobello (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. portobello

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# portofino

miejscowość we Włoszech

SJP.pl

Portofino – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Liguria, w mieście metropolitalnym Genua, około 25 km na południowy wschód od centrum Genui. Jedna z najbardziej ekskluzywnych małych miejscowości wypoczynkowych we Włoszech. W miasteczku znajduje się niewielki port jachtowy, a przy nim butiki słynnych domów mody. Duża popularność wśród celebrytów sprawiła, że tutejsze hotele i restauracje należą do najdroższych na Riwierze Włoskiej.

Wikipedia

# portolan

rodzaj mapy tworzonej dla żeglarzy, opisującej wybrzeże, wzdłuż którego płynęło się do danego celu

SJP.pl

Portolan, ew. mapa portolanowa (wł. portolano z łac. portus – port) – rodzaj mapy morskiej, używanej w żegludze w okresie 1300–1700.

Wikipedia

# portoria

dawniej: porto (dawna opłata za przesyłki pocztowe)

SJP.pl

# portorykańczyk

obywatel Portoryko (Puerto Rico); Portorykanin, Puertorykańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Portoryka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Portoryko n.

:: fż. Portorykanka ż.

przym. portorykański, antyportorykański

Wiktionary

# portorykanin

obywatel Portoryko (Puerto Rico); Portorykańczyk, Puertorykańczyk

SJP.pl

# portorykanka

obywatelka Portoryko (Puerto Rico); Puertorykanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Portoryka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Portoryko n.

:: fm. Portorykańczyk mos.

przym. portorykański

Wiktionary

# portorykański

przymiotnik od: Portoryko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Portorykiem (państwem lub wyspą) albo Portorykańczykami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Portoryko n., Portorykańczyk mos., Portorykanka ż.

przym. proportorykański, antyportorykański

Wiktionary

# portoryko

państwo w Ameryce Środkowej, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi; Puerto Rico; Porto Rico; Stowarzyszone Wolne Państwo Portoryko; Wspólnota Portoryka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Atlantyckim w archipelagu Wielkich Antyli

(1.2) geogr. polit. terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych Ameryki w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Wiktionary

Portoryko (hiszp. i ang. Puerto Rico – w j. pol. „bogaty port”), oficjalnie Wspólnota Portoryka, Wolne Stowarzyszone Państwo Portoryko (hiszp. Estado Libre Asociado de Puerto Rico, ang. Commonwealth of Puerto Rico) – terytorium zorganizowane nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych o statusie „wspólnoty” (ang. commonwealth), leżące na wyspie o tej samej nazwie i kilku mniejszych w Ameryce Środkowej, na Morzu Karaibskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Średnia roczna temperatura na Portoryko wynosi 26°C.

(1.2) Portoryko znajduje się pod zwierzchnictwem Stanów Zjednoczonych Ameryki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtɔˈrɨkɔ, AS: portoryko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Portorykańczyk m., Portorykanka ż.

przym. portorykański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Wspólnota Portoryka, Wolne Stowarzyszone Państwo Portoryko

Wiktionary

# portos

Wikipedia

# portowe

opłata uiszczana przy wejściu statku do portu

SJP.pl

#### Patrz:

port

# portowiec

1. specjalista w zakresie spraw dotyczących portu;
2. pracownik portowy; doker

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie pracy portu

(1.2) zaw. pracownik portu

Wiktionary

Portowiec – wrak statku żaglowego pochodzący z XIX w. znaleziony w pobliżu wejścia do Portu Gdańskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. port mrz.

przym. portowy

Wiktionary

# portowy

→ port

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z portem, dotyczący portu

Wiktionary

#### Patrz:

port

#### Przykłady

(1.1) Jego dziekanem jest tradycyjnie biskup Ostii, miasteczka portowego, które stanowi dziś de facto dzielnicę Rzymu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔrˈtɔvɨ, AS: portovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. port mrz., porcik mrz., portowiec mos., przedporcie n.

przym. przedportowy, przyportowy

Wiktionary

# portreciarstwo

1. wykonywanie portretów;
2. zawód portrecisty

SJP.pl

# portreciarz

artysta malujący, rzeźbiący lub fotografujący przedstawienia twarzy lub całej sylwetki człowieka; portrecista

SJP.pl

# portreciczek

zdrobnienie od: portrecik

SJP.pl

# portrecik

zdrobnienie od: portret

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od portret

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie portret, lecz tylko mały portrecik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portret m., portrecista mos., portretowanie n.

czas. portretować

przym. portretowy

Wiktionary

# portrecista

artysta malujący, rzeźbiący lub fotografujący przedstawienia twarzy lub całej sylwetki człowieka; portreciarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) artysta (malarz, rysownik, fotografik) wykonujący portrety

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtrɛˈt͡ɕista, AS: portrećista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portret m., portrecik m., portreciarstwo n., portreciarz m., portretówka ż., portretowanie n., sportretowanie n.

:: fż. portrecistka ż.

czas. portretować ndk., sportretować dk.

przym. portretowy, portreciarski

przysł. portretowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. środ. portreciarz

Wiktionary

# portrecistka

→ portrecista

SJP.pl

#### Patrz:

portrecista

# portret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. dzieło plastycznyastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób

(1.2) przen. charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)

Wiktionary

Portret, podobizna, konterfekt (fr. portrait, łac. protrahere – wydobyć na światło dzienne, wyjawiać, pokazać, contrafacere – naśladować) – artystyczny wizerunek (malarski, rzeźbiarski, graficzny, rysunkowy) konkretnej osoby lub grupy osób, ukazujący zewnętrzne podobieństwo oraz niekiedy cechy charakteru portretowanych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na swojej ostatniej wystawie Jan pokazał portrety mieszkańców afrykańskiej wioski.

(1.2) Książka zawiera szczegółowy portret przeciętnego pracownika fabryki z początku XX wieku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrtrɛt, AS: portret

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portreciarstwo n., portrecista m., portrecistka ż., portretówka ż., portretowanie n., sportretowanie n.

:: zdrobn. portrecik m.

czas. portretować ndk., sportretować dk.

przym. portretowy, portreciarski

przysł. portretowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podobizna, wizerunek

(1.2) charakterystyka, opis

Wiktionary

# portretomania

1. przesadna skłonność do wykonywania portretów;
2. przesadna skłonność do kolekcjonowania portretów

SJP.pl

# portretować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) sporządzać portret (plastyczny lub literacki) osoby lub grupy osób

czasownik zwrotny niedokonany portretować się

(2.1) pozować do portretu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Malarz portretował zamożne Toskanki w czepcach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtrɛˈtɔvat͡ɕ, AS: portretovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portret m., portrecik m., portreciarstwo n., portrecista m., portrecistka ż., portretowanie n.

czas. sportretować dk.

przym. portretowy

Wiktionary

# portretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie portretu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtrɛtɔˈvãɲɛ, AS: portretovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portret m., portrecik m., portretówka ż., portrecista m., portrecistka ż., portreciarstwo n., sportretowanie n.

czas. portretować ndk., sportretować dk.

przym. portretowy, portreciarski

przysł. portretowo

Wiktionary

# portretowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący portretu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portret m., portrecik m., portrecista m., portrecistka ż., portretowanie n.

czas. portretować ndk.

Wiktionary

# portsmouth

[czytaj: portsmyf]
1. nazwa kilku miast w USA;
2. miasto w Wielkiej Brytanii;
3. miasto portowe na Dominice

SJP.pl

Portsmouth – miasto i dystrykt (unitary authority) na południowym wybrzeżu Anglii w hrabstwie ceremonialnym Hampshire. Portsmouth znajduje się w odległości 103 km na południowy zachód od Londynu oraz 31 km na wschód od miasta Southampton. W 2021 roku miasto liczyło 223 305 mieszkańców.

Wikipedia

# portugal

złota moneta wartości 10 lub 5 dukatów, bita w XVI i XVII wieku w północnej i środkowej Europie, na wzór złotych monet portugalskich; portugał

SJP.pl

- Portugal (port.) – Portugalia

Osoby o nazwisku Portugal:

- João de Almeida Portugal – portugalski polityk, urzędnik i dyplomata
- Marcos Portugal – portugalski kompozytor
- Miguel Ángel Portugal – hiszpański piłkarz i trener piłkarski

Inne:

- (3933) Portugal – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

# portugalczyk

obywatel Portugalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Portugalczycy nie są największą nacją mówiącą po portugalsku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalt͡ʃɨk, AS: portugalčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portugalski m., Portugalia ż.

:: fż. Portugalka ż.

przym. portugalski

przysł. po portugalsku

Wiktionary

# portugalia

państwo w Europie ze stolicą w Lizbonie; Republika Portugalska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stolicą Portugalii jest Lizbona.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalʲja, AS: portugalʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Portugalczyk m., Portugalka ż., portugalski m.

przym. portugalski

przysł. portugalsko, po portugalsku

Wiktionary

# portugalka

obywatelka Portugalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta narodowości portugalskiej

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. portugalski m., Portugalia ż.

:: fm. Portugalczyk m.

przym. portugalski

przysł. po portugalsku

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Portugalczyk.

* arabski: (1.1) برتغالية ż.

* białoruski: (1.1) партугалька ż.

* bułgarski: (1.1) португалка ż.

* chorwacki: (1.1) Portugalka ż.

* czeski: (1.1) Portugalka ż.

* esperanto: (1.1) portugalino

* francuski: (1.1) Portugaise ż.

* hiszpański: (1.1) portuguesa ż.

* litewski: (1.1) portugalė ż.

* łotewski: (1.1) portugāliete ż.

* niemiecki: (1.1) Portugiesin ż.

* nowogrecki: (1.1) Πορτογαλίδα ż.

* rosyjski: (1.1) португалка ż.

* słowacki: (1.1) Portugalka ż., Portugalčanka ż.

* ukraiński: (1.1) португалка ż.

* włoski: (1.1) portoghese ż.

źródła.

== Portugalka (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Portugalka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalka, AS: portugalka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portugalski m., Portugalia ż.

:: fm. Portugalczyk m.

przym. portugalski

przysł. po portugalsku

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. portugalski m., Portugalia ż.

:: fm. Portugalczyk m.

przym. portugalski

przysł. po portugalsku

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Portugalczyk.

* arabski: (1.1) برتغالية ż.

* białoruski: (1.1) партугалька ż.

* bułgarski: (1.1) португалка ż.

* chorwacki: (1.1) Portugalka ż.

* czeski: (1.1) Portugalka ż.

* esperanto: (1.1) portugalino

* francuski: (1.1) Portugaise ż.

* hiszpański: (1.1) portuguesa ż.

* litewski: (1.1) portugalė ż.

* łotewski: (1.1) portugāliete ż.

* niemiecki: (1.1) Portugiesin ż.

* nowogrecki: (1.1) Πορτογαλίδα ż.

* rosyjski: (1.1) португалка ż.

* słowacki: (1.1) Portugalka ż., Portugalčanka ż.

* ukraiński: (1.1) португалка ż.

* włoski: (1.1) portoghese ż.

źródła.

== Portugalka (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Portugalka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# portugalski

związany z Portugalią, dotyczący Portugalii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Portugalii;

Wiktionary

Język portugalski (port. língua portuguesa, português) – język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 250 mln osób (jako ojczystym, zaś w ogóle po portugalsku mówi ponad 270 mln osób), zamieszkujących Portugalię oraz byłe kolonie portugalskie: Brazylię, Mozambik, Angolę, Gwineę Bissau, Gwineę Równikową, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą, Republikę Zielonego Przylądka, Timor Wschodni oraz Makau. We wszystkich tych krajach objęty jest statusem języka urzędowego.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) antyportugalski

hiperonimy.

(2.1) romański

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. portugalskość ż., Portugalia ż., Portugalczyk mos., Portugalka ż., portugalszczyzna ż.

przysł. portugalsko, po portugalsku

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|Portugalia|-ski.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Portuguese; (2.1) Portuguese

* arabski: (1.1) برتغالي (burtuḡālī)

* baskijski: (1.1) portugaldar, portuges; (2.1) portugalera, portuges

* białoruski: (1.1) партугальскі; (2.1) партугальская ż.

* bośniacki: (1.1) portugalski

* bułgarski: (1.1) португалски; (2.1) португалски m.

* chorwacki: (1.1) portugalski

* czeski: (1.1) portugalský; (2.1) portugalština ż.

* duński: (1.1) portugisisk

* esperanto: (1.1) portugala

* farerski: (1.1) portugisiskur

* fiński: (1.1) portugalilainen; (2.1) portugali

* francuski: (1.1) portugais; (2.1) portugais m.

* hiszpański: (1.1) portugués; (2.1) portugués m.

* interlingua: (1.1) portugese

* japoński: (2.1) ポルトガル語 (porutogarugo)

* jidysz: (1.1) פּאָרטוגייזיש (portugejzisz)

* koreański: (2.1) 포르투갈어 (po.reu.tu.gal.eo)

* litewski: (1.1) portugališkas; (2.1) portugalų kalba ż.

* lombardzki: (1.1) portughees

* łotewski: (1.1) portugāļu, portugālisks; (2.1) portugāļu valoda ż.

* niderlandzki: (1.1) Portugees; (2.1) Portugees n.

* niemiecki: (1.1) portugiesisch; (2.1) Portugiesisch

* norweski (bokmål): (1.1) portugisisk

* nowogrecki: (1.1) πορτογαλικός

* ormiański: (1.1) պորտուգալական (po'rtugalakan); (2.1) պորտուգալերեն (po'rtugaleren)

* portugalski: (1.1) português; (2.1) português m.

* rosyjski: (1.1) португа́льский; (2.1) португа́льский

* słowacki: (1.1) portugalský; (2.1) portugalčina ż.

* słoweński: (1.1) portugalski; (2.1) portugalščina ż.

* szwedzki: (1.1) portugisisk; (2.1) portugisiska w.

* turecki: (2.1) Portekizce

* ukraiński: (1.1) португальський; (2.1) португальський

* węgierski: (1.1) portugál; (2.1) portugál

* włoski: (1.1) portoghese; (2.1) portoghese m.

źródła.

== portugalski (język bośniacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) portugalski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalsʲci, AS: portugalsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portugalskość ż., Portugalia ż., Portugalczyk mos., Portugalka ż., portugalszczyzna ż.

przysł. portugalsko, po portugalsku

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1) antyportugalski

hiperonimy.

(2.1) romański

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. portugalskość ż., Portugalia ż., Portugalczyk mos., Portugalka ż., portugalszczyzna ż.

przysł. portugalsko, po portugalsku

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|Portugalia|-ski.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Portuguese; (2.1) Portuguese

* arabski: (1.1) برتغالي (burtuḡālī)

* baskijski: (1.1) portugaldar, portuges; (2.1) portugalera, portuges

* białoruski: (1.1) партугальскі; (2.1) партугальская ż.

* bośniacki: (1.1) portugalski

* bułgarski: (1.1) португалски; (2.1) португалски m.

* chorwacki: (1.1) portugalski

* czeski: (1.1) portugalský; (2.1) portugalština ż.

* duński: (1.1) portugisisk

* esperanto: (1.1) portugala

* farerski: (1.1) portugisiskur

* fiński: (1.1) portugalilainen; (2.1) portugali

* francuski: (1.1) portugais; (2.1) portugais m.

* hiszpański: (1.1) portugués; (2.1) portugués m.

* interlingua: (1.1) portugese

* japoński: (2.1) ポルトガル語 (porutogarugo)

* jidysz: (1.1) פּאָרטוגייזיש (portugejzisz)

* koreański: (2.1) 포르투갈어 (po.reu.tu.gal.eo)

* litewski: (1.1) portugališkas; (2.1) portugalų kalba ż.

* lombardzki: (1.1) portughees

* łotewski: (1.1) portugāļu, portugālisks; (2.1) portugāļu valoda ż.

* niderlandzki: (1.1) Portugees; (2.1) Portugees n.

* niemiecki: (1.1) portugiesisch; (2.1) Portugiesisch

* norweski (bokmål): (1.1) portugisisk

* nowogrecki: (1.1) πορτογαλικός

* ormiański: (1.1) պորտուգալական (po'rtugalakan); (2.1) պորտուգալերեն (po'rtugaleren)

* portugalski: (1.1) português; (2.1) português m.

* rosyjski: (1.1) португа́льский; (2.1) португа́льский

* słowacki: (1.1) portugalský; (2.1) portugalčina ż.

* słoweński: (1.1) portugalski; (2.1) portugalščina ż.

* szwedzki: (1.1) portugisisk; (2.1) portugisiska w.

* turecki: (2.1) Portekizce

* ukraiński: (1.1) португальський; (2.1) португальський

* węgierski: (1.1) portugál; (2.1) portugál

* włoski: (1.1) portoghese; (2.1) portoghese m.

źródła.

== portugalski (język bośniacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) portugalski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# portugalsko

przysłówek

(1.1) na sposób portugalski, po portugalsku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spiker wymienił portugalsko brzmiący tytuł.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. portugalski

rzecz. Portugalia ż., portugalski mrz., portugalskość ż.

Wiktionary

# portugalsko-polski

dotyczący Portugalii i Polski

SJP.pl

# portugalskojęzyczny

1. posługujący się językiem portugalskim;
2. napisany w języku portugalskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem portugalskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem portugalskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem portugalskim

(1.3) spisany, stworzony w języku portugalskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: portugalskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# portugalskość

→ portugalski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) typowo portugalski charakter czegoś, kogoś

Wiktionary

#### Patrz:

portugalski

#### Przykłady

(1.1) O portugalskości wyspy świadczą portugalskie nazwy wiosek.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. portugalski

przysł. portugalsko

rzecz. portugalski mrz., portugalszczyzna ż.

Wiktionary

# portugalszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język portugalski

(1.2) to, co portugalskie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. portugalski

rzecz. portugalski mrz., portugalskość ż.

Wiktionary

# portugał

złota moneta wartości 10 lub 5 dukatów, bita w XVI i XVII wieku w północnej i środkowej Europie, na wzór złotych monet portugalskich; portugal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. numizm. potoczna nazwa złotej monety wielodukatowej, używanej w handlu europejskim w XVI-XVII wieku, bitej na wzór monet portugalskich także w Polsce;

Wiktionary

Portugał (port. portuguez, niem. Portugalöser) – potoczna nazwa złotej monety wielodukatowej, obiegającej w Europie w XVI i XVII wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przecież tam masz… leżące złoto, osobno holenderskie, osobno portugały…

(1.1) Podczaszy wydobył sakwę spod poły, wysunął z niej dwa świecące, ogromne portugały i położył je przed nim.

Wiktionary

# portulaka

roślina warzywna

SJP.pl

Wikipedia

# portulakowate

o cechach portulakowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

# portulakowaty

o cechach portulakowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# portwajn

mocne, deserowe wino portugalskie; portwein; porto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) enol. wzmacniane wino portugalskie wytwarzane w dolinie rzeki Douro

(1.2) enol. tanie amerykańskie wino wzmacniane destylatem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Mock nie miał jednak apetytu i nie było to spowodowane portwajnem, który naruszył wczoraj w dużym stopniu równowagę płynów w jego żołądku, lecz obecnością dyrektora kryminalnego Mühlhausa.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) porto

Wiktionary

# portwein

[czytaj: portwajn] mocne, deserowe wino portugalskie; porto, portwajn

SJP.pl

# portyczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: portyk

(1.2) mały portyk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W elewacji frontowej pałacu znajduje się portyczek filarowy o odcinkowych arkadach z tarasem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portyk mrz.

przym. portykowy

Wiktionary

# portyk

1. frontowa część budowli przed głównym wejściem, zwykle wysunięta ku przodowi, z rzędem kolumn
2. w starożytnej architekturze greckiej: osobny budynek przed głównym wejściem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. przednia część budowli przed wejściem głównym, z rzędem kolumn;

Wiktionary

Portyk (łac. porticus „kolumnada, kryte przejście”) – część budynku na planie prostokąta z jednym lub kilkoma rzędami kolumn, które wspierają dach, otwarta co najmniej z jednej strony, najczęściej jedno- lub dwukondygnacyjna, czasami zwieńczony frontonem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jezus przechadzał się w świątyni, w portyku Salomona.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. portyczek mrz.

przym. portykowy

Wiktionary

# portykowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z portykiem, dotyczący portyku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Perystyl portykowy odrestaurowaliśmy na podstawie rycin.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. portyk mrz., portyczek mrz.

Wiktionary

# porubstwo

rozwiązłość seksualna; poróbstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. rozwiązłość seksualna

Wiktionary

# poruchać

wulgarnie, zwykle o mężczyźnie: spędzić trochę czasu na współżyciu seksualnym; pobzykać, podmuchać, pociupciać, podupczyć

SJP.pl

# poruczać

1. powierzać komuś w zaufaniu jakąś sprawę;
2. dawniej: oddawać kogoś pod czyjąś opiekę lub władzę

SJP.pl

# poruczenie

1. powierzyć komuś w zaufaniu jakąś sprawę;
2. dawniej: oddać kogoś pod czyjąś opiekę lub władzę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poruczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poruczyć

Wiktionary

# poruczniczka

kobieta w stopniu porucznika

SJP.pl

# poruczniczyna

lekceważąco: porucznik

SJP.pl

# porucznik

1. stopień oficerski;
2. żołnierz w stopniu porucznika;
3. dawniej oficer w chorągwi autoramentu polskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. jeden z oficerskich stopni wojskowych;

(1.2) wojsk. oficer mający stopień wojskowy porucznika (1.1)

Wiktionary

Porucznik (por.) – oficerski stopień wojskowy występujący w większości armii świata. W Wojsku Polskim zaliczany jest do korpusu oficerów młodszych. Niższym stopniem jest podporucznik, a wyższym kapitan. Polski oficer w stopniu porucznika na naramiennikach nosi trzy gwiazdki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrut͡ʃʲɲik, AS: poručʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poruczyć

przym. porucznikowski

Wiktionary

# porucznikostwo

porucznik z żoną

SJP.pl

# poruczyć

1. powierzyć komuś w zaufaniu jakąś sprawę;
2. dawniej: oddać kogoś pod czyjąś opiekę lub władzę

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. poruczać)

(1.1) powierzyć, polecić, oddać z zaufaniem komuś swoje sprawy lub cenną rzecz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co usłyszałeś ode mnie, porucz to innym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrut͡ʃɨt͡ɕ, AS: poručyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poruczenie n., porucznik m.

Wiktionary

# poruszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poruszyć)

(1.1) wprawiać coś w ruch

(1.2) przen. wzruszać

(1.3) przen. mówić, omawiać

czasownik zwrotny poruszać się

(2.1) zmieniać miejsce przebywania, przenosić się z jednego miejsca na drugie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Frezując musimy trzymać frezarkę pewnie i poruszać ją zdecydowanie (…).

(1.1) Porusz anteną, znowu obraz śnieży!

(1.2) Filmy o holokauście zawsze bardzo mnie poruszały.

(1.3) Tydzień temu poruszaliśmy tematy związane z polską polityką.

(2.1) Poruszał się za pomocą wózka inwalidzkiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈruʃat͡ɕ, AS: porušać

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poruszony

rzecz. ruch mrz., poruszanie, poruszenie

czas. poruszyć dk., ruszać ndk., ruszyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) przemieszczać się

Wiktionary

# poruszający

→ poruszać

SJP.pl

#### Patrz:

poruszać

# poruszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poruszać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poruszanie takich tematów przy dzieciach musiało się źle skończyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔruˈʃãɲɛ, AS: porušãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poruszać ndk., poruszyć dk.

rzecz. poruszenie n.

przym. poruszony

Wiktionary

# poruszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poruszyć.

(1.2) książk. stan wzburzenia spowodowany jakimiś wydarzeniami, informacją itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na tym zdjęciu widoczne jest poruszenie.

(1.2) Wiadomość o ciąży mamy wywołała poruszenie w całej rodzinie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔruˈʃɛ̃ɲɛ, AS: porušẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ruszać, poruszyć dk., poruszać ndk.

rzecz. nieporuszenie n., poruszanie

przym. poruszony

przysł. nieporuszenie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) sensacja, emocje

Wiktionary

# poruszony

taki, który bardzo się czymś przejął, wzruszył; niespokojny

SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) odczuwający uniesienie emocjonalne

forma czasownika.

(3.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: poruszyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poruszenie n., poruszanie n.

czas. poruszać, poruszyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przejęty, wzruszony

Wiktionary

# poruszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. poruszać)

(1.1) dokonany od|poruszać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skoro jesteśmy przy Sarze, poruszmy jeszcze zabawną sprawę jej urody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈruʃɨt͡ɕ, AS: porušyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poruszanie n., poruszenie n., ruch mrz.

czas. poruszać, ruszać

przym. poruszony

Wiktionary

# poruta

1. potocznie: wstyd, kompromitacja;
2. potocznie: nieprzyjemna, przykra sytuacja, w której następiły nieprzewidziane komplikacje; kłopot;
3. w gwarze złodziejskiej:
a) hałas wszczęty wokół jakiejś sprawy;
b) ujawnienie się, wykrycie przestępstwa; wsypa, wpadka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. wstyd, kompromitacja

(1.2) pot. skandal, awantura

(1.3) gwara. przestępcza podejrzenie, poszlaki

(1.4) daw. gwara. więz. wpadnięcie w ręce policji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wtedy to była kompletna poruta, orkiestra była niezgrana, ja nie byłem zgrany z orkiestrą i do tego nie znałem tekstu. (Kazik)

(1.2) …no i podobno jakaś tabliczka została rozjebana, no i dzisiaj poruta: kto rozjebał tabliczkę? (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈruta, AS: poruta

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wstyd, kompromitacja, hańba, pot. obciach

(1.2) skandal, awantura

Wiktionary

# porwać

1. uprowadzić siłą;
2. złapać coś szybko, gwałtownie;
3. porozrywać na drobne części; podrzeć;
4. porwać się - zająć się nagle czymś; zerwać się, ruszyć nagle; rzucić się, napaść

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|porywać.

(1.2) dokonany od|rwać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔrvat͡ɕ, AS: porvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porwanie n., porywacz m., porywaczka ż.

przym. porywczy, porywisty

Wiktionary

# porwak

1. fragment obcej skały występujący w obrębie skały magmowej; ksenolit
2. blok skalny oderwany od podłoża i przesunięty przez nasuwającą się płaszczowinę

SJP.pl

Porwak – fragment skalny odrębny od skał, wśród których się znajduje, pochodzący z innego kompleksu skalnego.

- porwak lodowcowy, kra lodowcowa (niekiedy też w tym znaczeniu eratyk) - fragment (do kilku kilometrów wielkości) wyrwany przez lodowiec z podłoża i przeniesiony
- porwak tektoniczny - fragment przemieszczony do innego otoczenia przez ruchy tektoniczne
- porwak wulkaniczny, ksenolit - fragment wyrwany przez magmę z otoczenia i przeniesiony wraz z jej ruchem (ewentualnie wtopiony samorzutnie, np. grawitacyjnie)

Wikipedia

# porwanie

1. uprowadzić siłą;
2. złapać coś szybko, gwałtownie;
3. porozrywać na drobne części; podrzeć;
4. porwać się - zająć się nagle czymś; zerwać się, ruszyć nagle; rzucić się, napaść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)

(1.2) odczasownikowy od|porwać.

Wiktionary

- Porwanie – przestępstwo
- Porwanie – amerykański film z 1979 roku, znany też pod alternatywnym tytułem Ashanti
- Porwanie – amerykański film z 2011 roku
- Porwanie – duński film z 2012 roku (oryg. Kapringen)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Postawiono mu wiele zarzutów, m.in. porwanie dla okupu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrvãɲɛ, AS: porvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porwać dk., porywać ndk.

rzecz. porywacz m., porywaczka ż., porywanie n.

przym. porywczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uprowadzenie

Wiktionary

# porwit

nazwisko

SJP.pl

# pory

1. pewien okres, czas trwania czegoś;
2. stosowny moment, właściwa chwila; termin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zgrub. od portki

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) plural|por.

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lp. od pora

Wiktionary

- por – gatunek rośliny
- por (łac. porus, otwór) – mikroskopijny otwór, na przykład ujście gruczołu w skórze
- por – pusta przestrzeń wewnątrz materiału
  - por – pusta przestrzeń w strukturze skały (w tym gleby)
- Por – alternatywna nazwa rzeki Pór

Skróty:

- por. – porucznik
- por. – porównaj
- POR – Rajd Press-on-Regardless
- PoR - Prophets of Rage

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. portki nmos., porcięta nmos., porteczki nmos.

Wiktionary

# poryblin

rodzaj roślin z gromady widłaków

SJP.pl

Poryblin (Isoëtes L.) – rodzaj roślin należący do monotypowej rodziny poryblinowatych Isoëtaceae z klasy widłaków. Obejmuje 187, 192 lub ok. 250 gatunków. Są to rośliny niemal kosmopolityczne, brak ich tylko na wyspach w zachodniej części Pacyfiku i na Antarktydzie. W Europie występuje 11 gatunków, a do flory Polski należą dwa: poryblin jeziorny I. lacustris i kolczasty I. echinospora. Rośliny te są trudne do rozróżnienia – często dla ich identyfikacji niezbędna jest analiza mikroskopowej budowy zarodników. Poza tym tworzą liczne mieszańce, w tym alloploidy, których przykładem (jako dekaploid) jest poryblin jeziorny.

Wikipedia

# poryblinowate

o cechach poryblinowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Porybliny, poryblinowce (Isoetales Prantl) – monotypowy rząd roślin z klasy widłaków różnozarodnikowych, zawierający jedną rodzinę współcześnie występujących roślin – poryblinowate Isoetaceae z jednym rodzajem współczesnym – poryblinem Isoetes. W zależności od ujęcia należy tu od ok. 190 do ok. 250 gatunków. Formy wymarłe zaliczane są do kilku rodzajów klasyfikowanych do poryblinowatych i trzech innych rodzin wymarłych.

Wikipedia

# poryblinowaty

o cechach poryblinowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# poryblinowce

rząd roślin z klasy widłaków różnozarodnikowych

SJP.pl

Porybliny, poryblinowce (Isoetales Prantl) – monotypowy rząd roślin z klasy widłaków różnozarodnikowych, zawierający jedną rodzinę współcześnie występujących roślin – poryblinowate Isoetaceae z jednym rodzajem współczesnym – poryblinem Isoetes. W zależności od ujęcia należy tu od ok. 190 do ok. 250 gatunków. Formy wymarłe zaliczane są do kilku rodzajów klasyfikowanych do poryblinowatych i trzech innych rodzin wymarłych.

Wikipedia

# poryblinowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy widłaków różnozarodnikowych

SJP.pl

# poryć

1. ryjąc porobić bruzdy, otwory w wielu miejscach;
2. spędzić pewien czas ryjąc

SJP.pl

# porycki

nazwisko

SJP.pl

# poryk

w gwarze łowieckiej: jednorazowy, donośny ryk byka jelenia

SJP.pl

Poryk (ukr. Порик) – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie chmielnickim, w hromadzie Chmielnik, nad Bohem. W 2022 roku liczyła 843 mieszkańców.

Wikipedia

# poryki

w gwarze łowieckiej: jednorazowy, donośny ryk byka jelenia

SJP.pl

# porykiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porykiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ryczeć, porykiwać ndk.

rzecz. ryk mrz.

Wiktionary

# porykowiskowy

mający miejsce, następujący po rykowisku

SJP.pl

# porymować

spędzić pewien czas na rymowaniu

SJP.pl

# porysować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rysować)

(1.1) dokonany od|rysować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrɨˈsɔvat͡ɕ, AS: porysovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rysować

rzecz. porysowanie n.

Wiktionary

# porysowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porysować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrɨsɔˈvãɲɛ, AS: porysovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porysować, rysować

Wiktionary

# porytyd

jeden z głównych koralowców tworzących dzisiejsze rafy koralowe

SJP.pl

# poryw

1. gwałtowny podmuch wiatru, zamieci;
2. nagłe, gwałtowne uczucie, bez zastanowienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury

(1.2) gwałtowne uczucie lub zapał

(1.3) pot. niespodziewana, krótka sytuacja

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) impuls, przypływ, spazm, wybuch

Wiktionary

# porywać

uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. porwać)

(1.1) uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrɨvat͡ɕ, AS: poryvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porwanie n., porywanie n., porywacz mos.

przym. porywczy, porywisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uprowadzać

Wiktionary

# porywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś

(1.2) człowiek, który uprowadził środek transportu z pasażerami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrɨvat͡ʃ, AS: poryvač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porywanie n., porwanie n., porywczość ż.

:: fż. porywaczka ż.

czas. porywać ndk., porwać dk.

przym. porywczy

Wiktionary

# porywający

wzbudzający zachwyt, entuzjazm; zachwycający, wspaniały

SJP.pl

# porywalizować

rywalizować z kimś przez pewien czas

SJP.pl

# porywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔrɨˈvãɲɛ, AS: poryvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porywać

rzecz. porwanie n., porywacz m.

przym. porywisty

Wiktionary

# porywczość

→ porywczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha kogoś, kto jest porywczy

Wiktionary

#### Patrz:

porywczy

#### Powiązane:

rzecz. porywacz mos.

przym. porywczy

Wiktionary

# porywczy

łatwo unoszący się gniewem, skłonny do gwałtownych reakcji; popędliwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, którego reakcje lub zachowanie jest gwałtowne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Masz naturę ambitną, porywczą, a ja jestem w stanie dać ci wszystko, co zechcesz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈrɨft͡ʃɨ, AS: poryfčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porywacz m., porywaczka ż., porwanie n., porywczość ż.

czas. porywać ndk., porwać dk.

przysł. porywczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwałtowny, impulsywny, popędliwy; gw-pl|Śląsk Cieszyński|strzelóny.

Wiktionary

# porywiściej

stopień wyższy od przysłówków: porywiście, porywisto

SJP.pl

# porywistość

cecha wiatru, wskazująca na występowanie porywów

SJP.pl

# porywistszy

stopień wyższy od przymiotnika: porywisty; bardziej porywisty

SJP.pl

# porywisty

1. o wietrze: nasilający się w porywach, raptownie przybierający na sile;
2. odbywający się lub wykonywany w bardzo szybkim tempie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o wietrze silny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Altana padła łupem porywistego wiatru.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porywać ndk., porwać dk.

rzecz. porywanie n.

Wiktionary

# poryzować

powyrzynać ostrym narzędziem motywy zdobnicze; porzeźbić

SJP.pl

# porządeczek

zdrobnienie od: porządek

SJP.pl

# porządek

1. ład, regularny układ;
2. następowanie czegoś po sobie w ustalonej kolejności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu

(1.2) czynność sprzątania, porządkowania

(1.3) kolejność czegoś

(1.4) mat. uogólnienie pojęć „mniejszy-większy” na zbiory niekoniecznie złożone z liczb;

(1.5) archit. wywodzący się z antyku styl konstrukcyjny i kompozycyjny budowli;

Wiktionary

Porządek (gr. táksis, łac. ordo, nowołac. ordinatio) – wieloznaczny termin stosowany jako termin specjalny w logice, matematyce, metafizyce i w filozofii przyrody. Jako termin niespecjalny posiada funkcje wartościujące i ekspresywne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dobrze, że w twoim pokoju jest porządek.

(1.2) Przed Świętami zawsze robimy porządki w domu.

(1.3) Wszystkie nazwiska na tej liście są w porządku alfabetycznym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɔ̃ndɛk, AS: požõndek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porządki nmos., porządność ż., podporządkowywanie n., porządkowy mos., uporządkowanie n.

:: zdrobn. porządeczek m.

czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

przym. porządny, porządkowy

przysł. porządnie, porządkowo, za porządkiem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ład, czystość, schludność

(1.2) porządkowanie, sprzątanie

(1.3) kolejność, ustawienie

Wiktionary

# porządki

sprzątanie domu, mieszkania itp.; robienie porządku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sprzątanie

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: porządek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cały ranek robiłam porządki w altanie i szopie.

(1.1) Nie miałeś przypadkiem zrobić porządków na strychu?

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

przym. porządkowy

rzecz. porządek mrz., porządkowy mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprzątanie

Wiktionary

# porządkowa

kobieta wyznaczona do pilnowania porządku; dyżurna

SJP.pl

# porządkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. uporządkować)

(1.1) doprowadzać do ładu

(1.2) układać według określonego planu, np. w określonej kolejności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Magda porządkowała wczoraj książki według autora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvat͡ɕ, AS: požõntkovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porządki nmos., porządność ż., porządkowanie n., porządek mrz., porządkowy

przym. porządkowy, porządny

czas. uporządkować, uporządkowywać

przysł. porządnie

Wiktionary

# porządkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porządkować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɔ̃ntkɔˈvãɲɛ, AS: požõntkovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porządkować, uporządkowywać

przysł. porządnie

rzecz. podporządkowywanie n., porządność ż.

Wiktionary

# porządkowy

osoba wyznaczona do pilnowania porządku; dyżurny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący robienia lub zaprowadzania porządku

(1.2) znajdujący się w jakimś porządku, kolejności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba, która zajmuje się zaprowadzaniem porządku

Wiktionary

Porządkowy (marshal) – przeszkolona osoba z obsługi toru, pomaga kierowcom wyjść z samochodu i ewentualnie gasi niewielkie pożary.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Organizatorzy nie zadbali o odpowiednią liczbę służb porządkowych i doszło do tragedii.

(1.2) Liczba porządkowa.

(2.1) Pijanego kibica wyprowadziło dwóch porządkowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: požõntkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porządek, porządeczek

:: fż. porządkowa

czas. porządkować, uporządkowywać

przym. porządny

przysł. porządnie

Wiktionary

# porządnicka

kobieta mająca zamiłowanie do porządku; pedantka

SJP.pl

# porządnicki

człowiek mający zamiłowanie do porządku

SJP.pl

# porządnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób porządny, przyzwoity

(1.2) bardzo, mocno, silnie

(1.3) dokładnie, należycie, starannie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Elisabeth Pflüger rozbierała się powoli, układając porządnie na krześle garderobę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɔ̃ndʲɲɛ, AS: požõndʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porządek mrz., porządność ż., porządkowanie n., uporządkowanie n., sporządnienie n., porządkowy mos., podporządkowywanie n.

czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk., sporządnieć dk.

przym. porządny, porządkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) przyzwoicie

(1.3) akuratnie

Wiktionary

# porządniej

stopień wyższy od przysłówka: porządnie

SJP.pl

# porządniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: porządny

SJP.pl

# porządniś

człowiek mający zamiłowanie do porządku; porządnicki

SJP.pl

# porządnisia

kobieta mająca zamiłowanie do porządku; porządnicka

SJP.pl

# porządność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest porządne; cecha tych, którzy są porządni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porządek m., porządeczek m., porządkowanie n., uporządkowanie n.

czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

przym. porządny, porządkowy

przysł. porządnie, porządkowo

Wiktionary

# porządny

1. schludny, zadbany;
2. uczciwy, sprawiedliwy;
3. silny, trwały, dobrej jakości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dobrze urządzony, wykonany; solidny

(1.2) uczciwy, dobry, szlachetny, prawy, czysty

(1.3) mocny, duży, intensywny

(1.4) lubiący porządek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tym razem kup jakieś porządne radio; poprzednie zepsuło się po miesiącu.

(1.2) Marzę o porządnej dziewczynie, która nigdy mnie nie zawiedzie.

(1.3) Spuścili mu porządne manto.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɔ̃ndnɨ, AS: požõndny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porządkowy mos., porządek mrz., porządność ż., podporządkowywanie n.

przym. porządkowy

przysł. porządnie

czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

Wiktionary

# porząsio

tylko w wyrażeniu: w porząsiu - potocznie: w porządku, dobrze (w znaczeniu zgody na coś, przyzwolenia)

SJP.pl

# porzecze

obszar zalewowy rzeki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) teren położony nad rzeką

Wiktionary

W Polsce

- Porzecze – część wsi Bobrowniki woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
- Porzecze – część wsi Lipnica Górna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
- Porzecze – część wsi Lipnica Murowana w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
- Porzecze – osada w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń
- Porzecze – część wsi Tłuczewo w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Linia
- Porzecze – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Miedziana Góra
- Porzecze – przysiółek wsi Wólka Kłucka w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów
- Porzecze – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Boleszkowice
- Porzecze – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rzeka ż., porzeczka ż.

Wiktionary

# porzeczka

1. krzew o jadalnych owocach zebranych w grona; rosnący dziko lub uprawiany w ogrodach;
2. owoc takiego krzewu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ribes|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;

(1.2) spoż. owoc porzeczki (1.1)

(1.3) tylko w lm. uczn. grono pedagogiczne

Wiktionary

Porzeczka (Ribes L.) – rodzaj krzewów z monotypowej rodziny agrestowatych Grossulariaceae. Należy tu co najmniej 191 gatunków. Występują one na obszarach o klimacie umiarkowanym i subpolarnym na półkuli północnej oraz w strefie międzyzwrotnikowej na obszarach górskich. W Polsce rośnie dziko 6 gatunków. Porzeczki to krzewy rosnące w różnych siedliskach – od mokradeł poprzez lasy różnego typu i tereny skaliste na obszarach o suchym klimacie i w górach. Rzadko rosną też jako epifity.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ogrodzie rosło kilka krzewów porzeczek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɛt͡ʃka, AS: požečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porzecze n.

przym. porzeczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) reg. pozn. kujawy|świętojanka.

(1.3) winogron

Wiktionary

# porzeczkoagrest

krzew będący krzyżówką agrestu i porzeczki czarnej

SJP.pl

# porzeczkowiec

1. ciasto z porzeczkami;
2. przeziernik porzeczkowiec - gatunek motyla, szkodnik porzeczek

SJP.pl

# porzeczkówka

knieżyca porzeczkówka - gatunek pluskwiaka z rodziny puklicowatych

SJP.pl

# porzeczkowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący porzeczek, ich wzrostu, uprawy, zbioru

(1.2) zrobiony z porzeczek, z dodatkiem porzeczek, mający ich smak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tam to, niżej, obok ścieżki wysadzonej agrestowymi i porzeczkowymi krzewy, których tylko najwyższe czubki wyglądały ku słońcu, tuliły się pomiędzy sobą i gile, i szczygły, mocno cienkimi łapkami obejmując zimne pręty. (S. Żeromski: Wszystko i nic)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɛt͡ʃˈkɔvɨ, AS: požečkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porzeczka ż.

Wiktionary

# porzeczniak

napój alkoholowy uzyskiwany przez fermentację miodu pszczelego rozcieńczonego wodą z dodatkiem soku porzeczkowego

SJP.pl

# porzekadło

utarte powiedzenie; rodzaj przysłowia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) utarte powiedzenie, powiedzonko

Wiktionary

Porzekadło – krótkie i utrwalone wyrażenie językowe, zawierające myśl ogólną o charakterze wskazówki, ostrzeżenia lub komentarza w odniesieniu do danej sytuacji. Porzekadło jest zaliczane do paremii. Pokrewne znaczeniowo i czasem utożsamiane terminy to m.in. „przysłowie” i „powiedzenie”.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. rzec dk.

Wiktionary

# porzewnica

Porzewnica – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mrozy, nad Witówką.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha w Jeruzalu.

Wikipedia

# porzezać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) daw. porżnąć, pozarzynać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rzez mrz., rzeź ż., rzeźnia ż., rzeźnik mos., rzezaniec mos., rzezak mrz./mos., rzezacz mos., rzezactwo n., rzezanie n., obrzezek mrz., obrzezaniec mos., obrzezanie n., obrzezywanie n., porzezanie n., wyrzezanie n., zarzezanie n.

czas. rzezać ndk., obrzezać dk., obrzezywać ndk., wyrzezać dk., zarzezać dk.

Wiktionary

# porzezanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. porżnięcie, pozarzynanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rzez mrz., rzeź ż., rzeźnia ż., rzeźnik mos., rzezaniec mos., rzezak mrz./mos., rzezacz mos., rzezactwo n., rzezanie n., obrzezek mrz., obrzezaniec mos., obrzezanie n., obrzezywanie n., wyrzezanie n., zarzezanie n.

czas. rzezać ndk., obrzezać dk., obrzezywać ndk., porzezać dk., wyrzezać dk., zarzezać dk.

Wiktionary

# porzowo

Porzowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Gzy. Ma status sołectwa.

Wieś duchowna położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku Porzewo wchodziło w skład klucza czarnostowskiego biskupstwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# porzucać

czasownik przechodni niedokonany (dk. porzucić)

(1.1) opuszczać kogoś lub coś; zostawiać, odchodzić od kogoś lub czegoś

(1.2) przestawać coś wykonywać, przestawać zajmować się czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wlokąc ciężary po bruku, zgięci, oglądali się z obawą na boki, porzucali towar pod murem i biegli z powrotem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒut͡sat͡ɕ, AS: požucać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porzucić dk.

rzecz. porzucanie n., porzucenie

ims. porzucony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zostawiać, opuszczać, odchodzić

Wiktionary

# porzucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porzucać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porzucać ndk.

rzecz. porzucenie n.

Wiktionary

# porzucek

nazwisko

SJP.pl

# porzucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zrezygnowanie z czegoś

(1.2) rozstanie się z czymś lub kimś

(1.3) zaprzestanie robienia czegoś

Wiktionary

Porzucenie – przestępstwo polegające na pozostawieniu własnemu losowi małoletniego poniżej lat 15, albo innej osoby nieporadnej ze względu na swój stan psychiczny lub fizyczny wbrew obowiązkowi troszczenia się o nią.

Porzuceniem jest tylko takie zachowanie, które polega na niezajmowaniu się osobą podopiecznego i zaprzestaniu troszczenia się o nią w okolicznościach wskazujących na to, że nie może ona uzyskać wsparcia ze strony innych osób. Dla bytu przestępstwa nie ma znaczenia, czy wskutek zbiegu okoliczności osoba porzucona tę pomoc jednak otrzymała.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. porzucić dk., porzucać ndk.

rzecz. porzucanie n.

Wiktionary

# porzucić

czasownik przechodni dokonany (ndk. porzucać)

(1.1) dokonany od|porzucać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chociaż był dobrym uczniem, porzucił szkołę w wieku trzynastu lat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒut͡ɕit͡ɕ, AS: požućić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porzucać

rzecz. porzucenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. zaniechać.

Wiktionary

# porzycki

nazwisko

SJP.pl

# porzygać

zwymiotować, zwrócić zjedzony uprzednio pokarm

SJP.pl

# porzyganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porzygać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porzygać dk.

Wiktionary

# porzygiwać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wymiotować przez jakiś okres lub kilkukrotnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɨˈɟivat͡ɕ, AS: požyǵivać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rzygi nmos., rzygowiny nmos., rzyganie n., rzygnięcie n., rzygacz m., porzygiwanie n.

czas. rzygać dk., rzygnąć ndk., wyrzygać dk., obrzygać dk., orzygać dk., narzygać dk., zarzygać dk., urzygać dk., zrzygać się dk.

Wiktionary

# porzygiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|porzygiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. porzygiwać ndk.

Wiktionary

# pos

Holandia:

- Pos Abao – miejscowość (plaats) w strefie Pos Abao/Cunucu Abao, w regionie Oranjestad-West, w kraju autonomicznym Aruba
- Pos Abao/Cunucu Abao – strefa (zone) w regionie Oranjestad-West, w kraju autonomicznym Aruba
- Pos Cabai – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
- Pos Chiquito – miejscowość (plaats) w regionie Savaneta, w kraju autonomicznym Aruba

Wikipedia

# pos.

skrót od: poseł (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = poseł

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po posiedzeniu komisji pos. Byrka udał się do marszałka sejmu Daszyńskiego, któremu przedstawił uchwały komisji budżetowej.

Wiktionary

# posacki

nazwisko

SJP.pl

# posączyć

spędzić pewien czas na sączeniu czegoś, np. drinka

SJP.pl

# posada

1. zajęcie w jakiejś instytucji; stałe zatrudnienie;
2. dawniej: podstawa czegoś, fundament

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce pracy dające stały dochód

(1.2) rodzaj osady służebnej w dawnej Rusi,

(1.3) daw. fundament, podstawa

Wiktionary

- posada – rodzaj osady służebnej w dawnej Rusi

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po ukończeniu studiów objął posadę nauczyciela.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsada, AS: posada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. posadka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stanowisko, zajęcie

Wiktionary

# posadawiać

usadawiać;
1. umieszczać, sadzać kogoś wygodnie; usadzać;
2. umieszczać, umiejscawiać coś gdzieś;
3. umieszczać kogoś na wysokim stanowisku w firmie

SJP.pl

# posadka

zdrobnienie od: posada

SJP.pl

# posadowice

Posadowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Bierutów.

Wikipedia

# posadowienie

Fundament (posadowienie) – budowlany element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli lub maszyn (w przypadku fundamentu pod maszynę lub urządzenie), wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna (budowle lekkie). Pod wpływem przekazywanych obciążeń dochodzi do odkształceń gruntu, co z kolei powoduje osiadanie budowli. W związku z tym dobór odpowiedniego rozwiązania fundamentu (sposobu posadowienia budynku) ma zapewnić:

- minimalne i równomierne osiadanie budowli oraz jej stateczność;
- właściwą głębokość posadowienia (na warstwie gruntu o odpowiedniej nośności i poniżej głębokości przemarzania gruntu);
- łatwość wykonania;
- zabezpieczenie budowli przed zawilgoceniem.

Wikipedia

# posadówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Posadówka – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

# posadowy

→ posada

SJP.pl

#### Patrz:

posada

# posady

1. zajęcie w jakiejś instytucji; stałe zatrudnienie;
2. dawniej: podstawa czegoś, fundament

SJP.pl

Posady – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Pieniężno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

# posądzać

czasownik

(1.1) zarzucać komuś coś, obwiniać kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nikogo z przemawiających na ekranie podczas tej kampanii nie posądzam bowiem o to, ze smaruje chleb z obu stron margaryną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsɔ̃nd͡zat͡ɕ, AS: posõnʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posądzenie n., posądzanie n., neosędzia mos.

czas. sądzić, posądzić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podejrzewać

Wiktionary

# posądzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posądzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sądzić, posądzać ndk.

rzecz. neosędzia mos.

Wiktionary

# posądzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posadzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posadzić

rzecz. sad mrz., sadownik mos./mrz.

Wiktionary

# posadzić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) umieścić sadzonki w ziemi

(1.2) umiejscowić na czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy posadziłeś te krzaki?

(1.2) Posadźcie swoje zadki na tamtych taboretach!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsad͡ʑit͡ɕ, AS: posaʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sadownik mos./mrz., sadzonka ż., sadzoneczka ż., posadzka ż., sad mrz., posadzenie n.

czas. sadzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zasadzić

(1.2) umiejscowić, umieścić, usadowić

Wiktionary

# posadzka

wierzchnia warstwa podłogi, zwykle betonowa lub kamienna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wierzchnia warstwa podłogi;

(1.2) niepokryta niczym betonowa lub kamienna podłoga

(1.3) stpol. płyta do wykładania podłogi lub ściany

Wiktionary

Posadzka – zewnętrzna, wierzchnia, ostatnia warstwa podłogi, będąca jej wykończeniem, często o charakterze dekoracyjnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kto wpadł na pomysł, by przy wejściu kłaść śliską posadzkę? Przecież w zimę tu jest lodowisko!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsat͡ska, AS: posacka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. daw. posadzkarstwo n., posadzkarz m., posadzkarka ż., posadzkowanie n.

przym. posadzkowy, posadzkarski

czas. daw. posadzkować ndk., stpol. posadzić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1,3) gwara. posiadzka

Wiktionary

# posadzkarski

przymiotnik od: posadzkarz

SJP.pl

# posadzkowy

przymiotnik od: posadzka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z posadzką, dotyczący posadzki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posadzka ż.

Wiktionary

# posag

wiano, majątek wnoszony przez pannę młodą do małżeńskiej wspólnoty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. rzeźba przedstawiająca człowieka lub zwierzę

Wiktionary

Posag – kapitał, majątek wnoszony mężowi przez żonę przy zawieraniu małżeństwa.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔsɔ̃ŋk, AS: posõŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. posążek m.

przym. posągowy

przysł. posągowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) figura, statua

Wiktionary

# posągowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób majestatyczny, niczym posąg

(1.2) stojąc mocno jak posąg

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posąg mrz., posągowość ż.

:: zdrobn. posążek mrz.

przym. posągowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dostojnie, majestatycznie, wspaniale, wyniośle

(1.2) nieruchomo

Wiktionary

# posągowość

→ posągowy

SJP.pl

#### Patrz:

posągowy

# posanie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. obszar na północ od dolnego biegu Sanu;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieszkańców Posania stanowili w większości grekokatolicy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Nadsanie

Wiktionary

# posawie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina położona w dolinie rzeki Sawy, na obszarze Słowenii, Chorwacji, Bośni i Serbii

Wiktionary

Posawie (boś., chorw., serb., słoweń. Posavina) – kraina geograficzna w Bośni i Hercegowinie, Chorwacji, Serbii i Słowenii. Rozpościera się wzdłuż środkowego i dolnego biegu rzeki Sawa na długości ok. 400 km, zajmując powierzchnię 10 000 km².

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. posawski, sawski

rzecz. Sawa mos./ż.

Wiktionary

# posawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Posawiem, położony na Posawiu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Posawie n., Sawa ż.

przym. sawski

Wiktionary

# posażek

zdrobnienie od: posag

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: posąg

(1.2) mały posąg, rzeźba

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsɔ̃w̃ʒɛk, AS: posõũ̯žek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posąg m.

przym. posągowy

przysł. posągowo

Wiktionary

# posażniej

stopień wyższy od przysłówka: posażnie

SJP.pl

# posażniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: posażny

SJP.pl

# posażny

1. o kobiecie niezamężnej: mająca duży posag;
2. dawniej: dotyczący posagu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) o kobiecie niezamężnej: mająca duży posag

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący posagu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posag mrz., doposażenie n., doposażanie n., powyposażanie n., uposażenie n., uposażanie n., wyposażenie n., wyposażanie n.

czas. doposażyć dk., doposażać ndk., powyposażać dk., uposażyć dk., uposażać ndk., wyposażyć dk., wyposażać ndk.

przym. posagowy

Wiktionary

# posca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. hist. rodzaj lemoniady z octu winnego, wody i miodu przyprawionego kolendrą; pospolity, codzienny napój w starożytnym Rzymie

Wiktionary

# poscalać

scalić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poschnięty

taki, który zwiądł, usechł; poschły

SJP.pl

# poschły

taki, który zwiądł, usechł; poschnięty

SJP.pl

# pościć

1. ograniczać ilość spożywanego pokarmu, np. z przyczyn zdrowotnych;
2. zachowywać post z przyczyn religijnych

SJP.pl

czasownik

(1.1) przestrzegać postu nakazanego przez religię

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔɕt͡ɕit͡ɕ, AS: pośćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. post m., poszczenie n., postnik mos.

przym. postny

Wiktionary

# pościel

ułożyć pościel, przygotować łóżko do spania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyposażenie łóżka rozkładane do spania – poduszki, prześcieradło, przykrycie

(1.2) prześcieradło i powłoczki na pościel (1.1), które można zdejmować i prać

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od pościelić

Wiktionary

Posłanie − przedmioty umożliwiające wypoczynek i sen w łóżku. Termin posłanie używany jest współcześnie naprzemiennie z terminem pościel, choć mianem pościeli oznaczało się zazwyczaj wierzchnie elementy posłania − w tym dawniej pierzyny (rodzaj kołdry).Obecnie rozdzielono nazwy kołdra i pościel, aby łatwiej rozróżniać przedmioty.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od babci Ani mam komplet puchowej pościeli.

(1.2) W internacie pościel wymienia się raz na dwa tygodnie.

(2.1) Jacku, pościel sobie łóżko zanim pójdziesz kąpać się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔɕt͡ɕɛl, AS: pośćel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pościelówka ż., ściółka ż., pościelenie n., ścielenie n., pościelówa ż., wyściółczak m.

czas. pościelić dk., ścielić ndk.

przym. pościelowy, ściółkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bety

Wiktionary

# pościelić

1. ułożyć pościel, przygotować miejsce do spania; posłać;
2. dawniej: rozpostrzeć coś; rozciągnąć

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ścielić)

(1.1) przygotować pościel do spania

(1.2) daw. doprowadzić do rozłożenia, położenia czegoś lub kogoś na jakiejś części terenu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wyściółczak m., pościel ż., pościelenie n., pościelisko n., pościelowość ż., pościelówa ż., pościelówka ż.

przym. pościelony, pościelowy

czas. ścielić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posłać

(1.2) położyć, rozciągnąć, rozłożyć, rozpostrzeć

Wiktionary

# pościelówa

potocznie: nastrojowy utwór muzyczny, nadający się do spokojnego tańca w parze, tworzący nastrój intymności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) romantyczny, nastrojowy utwór muzyczny, rzekomo dobry w pościeli, w intymnej sytuacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie gram na fortepianie, ani nie potrafię śpiewać, ale lubię słuchać pościelów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pościel ż., pościelówka ż., ściółka ż., pościelenie n., ścielenie n., wyściółczak m.

czas. pościelić dk., ścielić ndk.

przym. pościelowy, ściółkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) muzyka pościelowa

Wiktionary

# pościelowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pościelą, dotyczący pościeli

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pościel ż., pościelówka ż., ściółka ż., pościelenie n., ścielenie n., pościelówa ż., wyściółczak m.

czas. pościelić dk., ścielić ndk.

przym. ściółkowy

Wiktionary

# pościemniać

potocznie: ściemniać (kłamać) przez pewien czas

SJP.pl

# pościg

gonienie, ściganie kogoś; pogoń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ściganie kogo lub czego

(1.2) przen. przesadne staranie się, by coś zdobyć

(1.3) grupa osób biorąca udział w gonitwie

Wiktionary

Pościg (ang. pursuit) – to natarcie na wycofującego się przeciwnika; ta forma natarcia ma na celu uchwycenie terenu, odcięcie lub pokonanie wycofujących się wojsk przeciwnika. Może on być efektem pomyślnego rozwijania powodzenia, gdy przeciwnik utracił zdolność skutecznego stawiania oporu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. pościgowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gonitwa, pogoń, ściganie

(1.2) dążenie, zabieganie, gonitwa, pogoń

(1.3) pogoń

Wiktionary

# pościgać

1. spędzić pewien czas na ściganiu;
2. pościgać się:
a) pościgać jeden drugiego;
b) porywalizować z kimś

SJP.pl

# pościk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od post

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie post, lecz tylko mały pościk.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. post m.

Wiktionary

# pościółka

gwarowo: posłanie, legowisko; pościel

SJP.pl

# poscrollować

[czytaj: poskrolować] spędzić pewien czas na przewijaniu wyświetlanej zawartości na urządzeniu elektronicznym

SJP.pl

# posędziować

spędzić pewien czas na sędziowaniu

SJP.pl

# posegmentować

podzielić coś na elementy składowe

SJP.pl

# posegmentyzować

podzielić coś na segmenty

SJP.pl

# posegregowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podzielenie czegoś na grupy według przyjętego kryterium

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. segregacja ż., segregator m., segregacjonizm m., segregacjonista m., segregowanie n.

czas. posegregować dk., segregować ndk.

przym. segregacjonistyczny

Wiktionary

# posejdon

mit. gr. bóg morza, opiekun żeglarzy i rybaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Posejdon uchodził za syna Kronosa i Rei oraz męża Amfitryty.

(1.1) Atrybutem Posejdona był trójząb, którym wzburzał morze i wstrząsał ziemią.

(1.1) Posejdonowi podlegały razem z morzem wyspy, nadbrzeża, przystanie.

(1.1) Posejdonowi poświęcona była bajeczna wyspa Atlantyda, którą władali jego potomkowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsɛjdɔ̃n, AS: posei ̯dõn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Posejdonowy

rzecz. Posydończyk mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Neptun

Wiktionary

# posejdonowy

taki jak u Posejdona, charakterystyczny dla Posejdona

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Posejdona

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grecy czcili Posejdonowy ołtarz.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Posejdon mos., Posydończyk mos.

Wiktionary

# poseksić

potocznie: poseksić się - spędzić pewien czas na uprawianiu seksu; pobzykać się, pociupciać się, podmuchać się

SJP.pl

# poselekcjonować

spędzić pewien czas na selekcjonowaniu; powybierać

SJP.pl

# poselski

przymiotnik

(1.1) dotyczący posłów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Opinie o immunitecie poselskim są jasne. Z ostatnich badań CBOS-u wynika, że 57% ankietowanych opowiada się za jego zniesieniem w myśl zasady, że nie ma równych i równiejszych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poselstwo n., poseł m., posłanka ż., Poseł mos./ż.

czas. posłować ndk.

Wiktionary

# poselstwo

misja, posłannictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) misja dyplomatyczna

(1.2) siedziba misji dyplomatycznej

(1.3) urząd posła

(1.4) sprawowanie urzędu posła

(1.5) misja powierzona posłowi lub grupie posłów

(1.6) daw. ogół posłów w sejmie

Wiktionary

Poseł – przedstawiciel dyplomatyczny reprezentujący swoje państwo w obcym państwie lub wobec obcego monarchy. We współczesnej praktyce dyplomatycznej bardzo rzadko używany tytuł. Zgodnie z Konwencją wiedeńską o stosunkach dyplomatycznych, poseł jest szefem misji dyplomatycznej w tzw. drugiej klasie. Poseł jest akredytowany przy głowie państwa przyjmującego, wypełnia takie same funkcje dyplomatyczne, jak szefowie misji w pierwszej klasie (ambasadorzy, nuncjusze apostolscy) i przysługują mu takie same przywileje i immunitety dyplomatyczne. Według zasad precedencji protokołu dyplomatycznego ustępuje jednak pierwszeństwa wszystkim szefom misji w pierwszej klasie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obecność młodego kniazia nadała królewskiemu poselstwu cechę nadzwyczaj uroczystą, wbrew życzeniom Zbigniewa.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poselski

przysł. poselsko

rzecz. posłaniec mos., posłanka ż., poseł mos., posyłka ż.

Wiktionary

# posępnica

rzadko, gwarowo: melancholia, żal, smutek

SJP.pl

# posępnie

przysłówek

(1.1) smutno, przygnębiająco

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od śmierci babci, dziadek wygląda raczej posępnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posępnieć ndk.

przym. posępny

rzecz. posępność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ponuro

Wiktionary

# posępniej

stopień wyższy od przysłówka: posępnie

SJP.pl

# posępniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: posępny

SJP.pl

# posępność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto posępny; cecha tego, co posępne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posępnienie n., sposępnienie n.

czas. posępnieć ndk., sposępnieć dk.

przym. posępny

przysł. posępnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ponurość

Wiktionary

# posępny

1. okazujący swoim wyglądem i zachowaniem przygnębienie i smutek;
2. budzący przykre uczucia lub smutny nastrój

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) okazujący smutek lub przygnębienie

(1.2) wywołujący przykre uczucia: smutek, przybicie, itp.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posępnieć, zasępić się

rzecz. posępność ż.

przysł. posępnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pochmurny, ponury, poważny, przygnębiony, smutny

(1.2) przygnębiający, grobowy, odpychający, srogi

Wiktionary

# poserfować

spędzić pewien czas na serfowaniu; posurfować

SJP.pl

# poserwisowy

taki, który był naprawiany w serwisie

SJP.pl

# posesja

1. wydzielony teren, nieruchomość;
2. dawniej: dzierżawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teren stanowiący czyjąś własność

(1.2) daw. dzierżawa

(1.3) daw. posiadanie czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Proszę nie parkować przed moją posesją.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posesor mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) działka

Wiktionary

# posesjonat

dawniej: właściciel posiadłości ziemskiej lub nieruchomości miejskiej

SJP.pl

Posesjonat (z łac. possessio, posiadanie) – w dawnym prawie polskim posiadacz (domyślnie: nieruchomego majątku).

Określenie to dotyczyło szlachciców posiadających dobra ziemskie oraz mieszczan posiadających nieruchomość na terenie miasta. Prawo nadane mieszczanom w Konstytucji 3 maja (w ustawie Prawo o miastach) umożliwiało im także nabycie prawa własności na dobrach ziemskich.

Wikipedia

# posesjonatka

→ posesjonat

SJP.pl

#### Patrz:

posesjonat

# posesor

1. dawniej: posiadacz; właściciel;
2. dzierżawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. właściciel, posiadacz

(1.2) daw. dzierżawca

Wiktionary

Dzierżawa (dawniej też: arenda, harenda) – jeden z typów umów prawa cywilnego. Reguluje ją Kodeks cywilny w art. 693-709, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o najmie (art. 659-692). Dzierżawa należy do umów nazwanych, dwustronnie zobowiązujących, wzajemnych i konsensualnych (tzn. dochodzących do skutku przez zgodne oświadczenie woli stron). Polega na udostępnieniu innej osobie prawa lub rzeczy, natomiast (w odróżnieniu np. od pożyczki) nie przenosi własności. Przedmiotem dzierżawy może być tylko rzecz lub prawo przynoszące pożytki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsɛsɔr, AS: posesor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posesja, posesjonat, posesywność

przym. posesorski, posesywny

Wiktionary

# posesorka

dawniej: posiadaczka, właścicielka

SJP.pl

# posesoryjny

dotyczący posiadania (np. nieruchomości)

SJP.pl

# posesyjka

zdrobnienie od: posesja

SJP.pl

# posesyjny

następujący, odbywający się po sesji (egzaminacyjnej itp.)

SJP.pl

# posesywny

dzierżawczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. dzierżawczy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsɛˈsɨvnɨ, AS: posesyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posesywność, posesor

przym. posesorski

Wiktionary

# posewastopolski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. dotyczący okresu po klęsce Cesarstwa Rosyjskiego w wojnie krymskiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wziął też z miejsca czynny udział w życiu politycznym tamtych burzliwych lat wiosny posewastopolskiej i manifestacji patriotycznych.

Wiktionary

# poseł

1. deputowany, członek parlamentu bądź jego niższej izby;
2. dyplomata reprezentujący państwo, wysyłany w misji stałej lub specjalnej;
3. pot. osoba wysłana celem załatwienia jakiejś sprawy, oznajmienia czegoś itp.; wysłannik, posłaniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek Sejmu lub innego parlamentu;

(1.2) osoba wysłana dokądś w określonym celu

(1.3) adm. urz. dyplomata wysłany do innego państwa z oficjalną misją

(1.4) hist. wojsk. żołnierz wysłany do wojska przeciwnika mający ustalić warunki bitwy lub jej zakończenia

Wiktionary

Poseł (także: posłanka w odniesieniu do kobiet) – osoba będąca członkiem parlamentu.

W Polsce poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej jest członkiem niższej izby parlamentu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szybko piął się w górę po nowej drabinie partyjnej, został znanym działaczem lokalnym - i posłem RP. Zamierza być nim do emerytury. - To świetny zawód - przekonuje.

(1.3) Czy przybył już poseł z Lechistanu?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔsɛw, AS: poseu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poselstwo n., posyłka ż.

:: fż. posłanka ż.

czas. posłować ndk., posłać dk., posyłać ndk.

przym. poselski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) posłaniec, wysłannik

(1.3) emisariusz

Wiktionary

# posiać

umieścić nasiona w ziemi

SJP.pl

# posiad

1. wspólne spędzanie czasu w większej grupie, zwykle na imprezie związanej z góralską kulturą ludową;
2. dawniej: wizyta, odwiedzenie

SJP.pl

# posiadać

książkowo:
1. być właścicielem czegoś;
2. charakteryzować się czymś;
3. mieć jakąś wiedzę, umiejętności;
4. dysponować czymś;
5. być w coś wyposażonym

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. posiąść)

(1.1) książk. o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości

(1.2) opanować jakąś umiejętność, wiedzę w jakiejś dziedzinie

czasownik nieprzechodni dokonany

(2.1) dokonany od|siadać., tylko w lm.

czasownik zwrotny dokonany posiadać się

(3.1) tylko we fraz.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W swoim księgozbiorze posiadam wiele starych książek.

(1.2) Ona posiada ogromną wiedzę na temat sztuki gotyku.

(1.2) Nasza firma posiada doświadczenie w przygotowywaniu projektów budowlanych i wykonawczych.

(2.1) Ptaki odleciały, ale niedaleko posiadały na bliskich drzewach, jakby oczekując, kiedy będę łaskaw się wynieść, ażeby mogły wrócić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕadat͡ɕ, AS: pośadać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiadacz m., posiadaczka ż., posiadanie n., posiadłość ż., siad mrz.

czas. siadać, posiąść dk.

wykrz. siad

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mieć, dysponować

Wiktionary

# posiadacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto coś ma, posiada

Wiktionary

Pojęcia z zakresu prawa rzeczowego:

- posiadacz samoistny
- posiadacz zależny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕadat͡ʃ, AS: pośadač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiadanie n.

:: fż. posiadaczka ż.

czas. posiadać ndk., posiąść dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) właściciel, posesor

Wiktionary

# posiadaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która coś ma, posiada

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕaˈdat͡ʃka, AS: pośadačka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiadacz m., posiadanie n., posiadłość ż.

czas. posiadać

Wiktionary

# posiadający

książkowo:
1. być właścicielem czegoś;
2. charakteryzować się czymś;
3. mieć jakąś wiedzę, umiejętności;
4. dysponować czymś;
5. być w coś wyposażonym

SJP.pl

# posiadanie

o grupie osób: usiąść kolejno

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posiadać.

(1.2) praw. faktyczne władztwo nad rzeczą;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Posiadanie jednego kota prowadzi do posiadania następnego.

(1.2) Posiadanie podlega ochronie prawnej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕaˈdãɲɛ, AS: pośadãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiadacz mos., posiadaczka ż., posiadłość ż., siad mrz.

czas. siadać, posiadać ndk.

wykrz. siad

Wiktionary

# posiadówa

potocznie: spotkanie towarzyskie, na którym zwykle pije się dużo alkoholu; popijacha, popijawa, posiadówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. spotkanie towarzyskie, na którym zwykle pije się dużo alkoholu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. posiadówka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) popijawa, posiadówka

Wiktionary

# posiadówka

potocznie: spotkanie towarzyskie, na którym zwykle pije się dużo alkoholu; popijacha, popijawa, posiadówa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od posiadówa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiadówa ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) popijawa, posiadówa

Wiktionary

# posiadłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teren i zabudowania należące do kogoś

(1.2) daw. posiadanie czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Posiadłość mojego pradziadka obejmowała dworek i 100 hektarów lasu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕadwɔɕt͡ɕ, AS: pośadu̯ość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiadanie n., posiadaczka ż., posiadłości

czas. posiadać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieruchomość, posesja, majątek

Wiktionary

# posiadłości

książkowo: tereny należące do jakiegoś państwa

SJP.pl

# posiąść

1. nabyć jakąś wiedzę lub umiejętności;
2. zdobyć coś wartościowego i dysponować tym;
3. odbyć stosunek seksualny

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) książk. stać się właścicielem czegoś o dużej wartości

(1.2) książk. opanować jakąś umiejętność, wiedzę w jakiejś dziedzinie

(1.3) książk. odbyć stosunek seksualny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. siadać, posiadać ndk.

rzecz. posiądnięcie n., nieposiądnięcie n., posiadacz mos., siad mrz.

wykrz. siad

Wiktionary

# posiec

1. poranić lub zabić, machając energicznie (np. batem, szablą);
2. pokosić; pociąć

SJP.pl

# posiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posiedzieć.

(1.2) zebranie jakiegoś gremium

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ojciec opowiadał, że mówił po włosku wyśmienicie. Ale w różnych okolicznościach, po przedłużających się ceremoniach czy przeciągających się posiedzeniach naukowych, akcent jego włoszczyzny twardniał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pośeʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiedziciel m., posiedzicielka ż., posiadywanie n.

:: zdrobn. posiedzonko n.

czas. siedzieć, siadać, posiadywać ndk.

przym. posiedzeniowy

wykrz. siad

Wiktionary

# posiedzonko

zdrobnienie od: posiedzenie

SJP.pl

# posiekać

czasownik

(1.1) dokonany od|siekać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maryla posiekała cebulę i wrzuciła ją do zupy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕɛkat͡ɕ, AS: pośekać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiekanie n., sieczka ż., siekacz mrz.

czas. siekać

Wiktionary

# posiekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posiekać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕɛˈkãɲɛ, AS: pośekãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posiekać, siekać

rzecz. sieczka ż., siekacz mrz.

Wiktionary

# posiew

przenoszenie na pożywki określonych drobnoustrojów w celach naukowych lub diagnostycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. med. rodzaj badania mikrobiologicznego;

(1.2) biol. med. substancja poddawana badaniu mikrobiologicznemu

(1.3) roln. wysianie nasion

(1.4) roln. wysiane ziarna

(1.5) książk. propagowanie idei

(1.6) książk. rezultat, owoce propagowania idei

Wiktionary

Posiew, badanie mikrobiologiczne – podstawowa metoda diagnostyki mikrobiologicznej polegająca na przeniesieniu pobranego materiału biologicznego (od pacjenta, ze środowiska z przedmiotu) na odpowiednie podłoże hodowlane umożliwiające wzrost drobnoustrojów w taki sposób, aby ostatecznie uzyskać pojedyncze, odizolowane kolonie bakterii lub grzybów. Posiew jest podstawą do identyfikacji drobnoustrojów, określenia ich ilości w wyjściowej zawiesinie oraz lekooporności (antybiogram, mykogram).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pobieranie krwi na posiew musi odbywać się zawsze z nowego nakłucia, nigdy zaś ze stale założonych cewników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiewanie n., siemię n., siewca mos., siewnik mrz.

czas. posiać dk., posiewać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) obsiew, siew, wysiew, zasiew

(1.4) zasiew

Wiktionary

# posiewać

rzadko:
1. rzucać nasiona roślin w ziemię dla otrzymania plonów;
2. wywoływać coś negatywnego;
3. potocznie: gubić coś;
4. w biologii: umieszczać bakterie na pożywce w celu przeprowadzenia badań naukowych;
5. posiewać się - zostać posianym; zasiewać się

SJP.pl

# posiewnica

duży ptak wodny z rodziny kaczkowatych, rzędu blaszkodziobych, o upierzeniu szarobrązowym, występujący w północno-wschodniej Eurazji, Grenlandii i Islandii, w Polsce sporadycznie (na przelotach); gęś zbożowa, zbożówka

SJP.pl

Gęś zbożowa, posiewnica (Anser fabalis) – gatunek dużego wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje tundrę, lasotundrę i tajgę Eurazji. Zimuje plamowo w pasie od zachodniej Europy po Japonię. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

# posikać

1. oddając mocz, zmoczyć coś;
2. wypuszczając z czegoś (np. z węża gumowego, sikawki) strumień wody lub jakiegoś płynu, oblać kogoś lub coś

SJP.pl

# posilanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posilać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiłek m., posilenie n., posiłki nmos.

czas. posilać ndk., posilić dk.

przym. posiłkowy

Wiktionary

# posilniej

stopień wyższy od przysłówka: posilnie

SJP.pl

# posilniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: posilny

SJP.pl

# posilny

dodający sił; pożywny

SJP.pl

# posin-tang

zupa z psiego mięsa - tradycyjne danie kuchni koreańskiej

SJP.pl

# posiniaczony

przymiotnik

(1.1) pokryty siniakami (zwykle po upadku albo pobiciu)

Wiktionary

# posiniaczyć

czasownik przechodni

(1.1) uderzyć, pobić kogoś do wystąpienia siniaków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. siniak m., posiniaczenie n.

przym. siny

Wiktionary

# posinić

rzadko: uczynić sinym, pomalować na sino; zasinić

SJP.pl

# posiorbać

spędzić pewien czas na siorbaniu

SJP.pl

# positif

nazwa jednego z manuałów w organach

SJP.pl

Positif – francuskie czasopismo o tematyce filmowej założone w Lyonie w 1952 roku przez Bernarda Chardère’a. Jest to drugi najstarszy filmowy periodyk francuskojęzyczny po „Cahiers du cinéma”.

W 1954 roku siedzibę redakcji miesięcznika przeniesiono do Paryża. Przez lata zespół redakcyjny zachował swoją autonomię i jest jedynym niezależnym finansowo czasopismem kinowym we Francji. Martin Scorsese stwierdził, że „Positif” to najlepsze kinowe czasopismo na świecie.

Wikipedia

# posiłek

książkowo:
1. pożywienie jedzone dla zaspokojenia głodu, posilenia się;
2. jedzenie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. coś do zjedzenia, pożywienia się

(1.2) czynność jedzenia czegoś

(1.3) zob. posiłki.

Wiktionary

Posiłek – zestaw potraw lub produktów żywnościowych spożywanych stosownie do określonej pory dnia.

Główne posiłki w Polsce to: śniadanie, obiad, podwieczorek i kolacja. W innych strefach kulturowych może to być np. lunch, brunch lub iftar. Uroczystą formą posiłku jest przyjęcie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Śniadanie to najważniejszy posiłek w ciągu dnia.

(1.1) Wydawaniem posiłków rządziła klika najsilniejszych pacjentów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕiwɛk, AS: pośiu̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posilanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) strawa

Wiktionary

# posiłki

grupa ludzi (zwykle wojska) przysłana dla pomocy komuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wojsk. wsparcie

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: posiłek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Posiłki przysłano za późno, armia dawno już została pokonana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕiwʲci, AS: pośiu̯ʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posilanie n.

Wiktionary

# posiłkować

czasownik

(1.1) stpol. zasilać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕiwˈkɔvat͡ɕ, AS: pośiu̯kovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posiłkowanie n.

Wiktionary

# posiłkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posiłkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posiłkować ndk.

Wiktionary

# posiłkowy

→ posiłek

SJP.pl

#### Patrz:

posiłek

# posiłować

posiłować się - spędzić pewien czas na siłowaniu się

SJP.pl

# poskajpować

porozmawiać za pośrednictwem Skype'a (komunikatora internetowego)

SJP.pl

# poskakiwać

wykonywać podskoki co pewien czas

SJP.pl

# poskanować

zeskanować wiele czegoś, jedno po drugim

SJP.pl

# poskąpiać

rzadko: skąpić;
1. nie dawać komuś czego lub dać za mało;
2. obdarzać czymś w ograniczonym stopniu;
3. żałować czegoś sobie

SJP.pl

# poskąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielenie nikłego wsparcia

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poskąpić dk., poskąpić się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. pożydzenie

Wiktionary

# poskarp

rodzaj ryb z rzędu flądrokształtnych o spłaszczonym, asymetrycznym ciele

SJP.pl

# poskazywać

skazać wiele osób

SJP.pl

# poskocz

poskocz krasny - pająk z rodziny poskoczowatych, prowadzący podziemny tryb życia

SJP.pl

Poskocz (Eresus) – rodzaj pająków z rodziny poskoczowatych. Obejmuje 21 opisanych gatunków. Zamieszkują krainę palearktyczną.

Wikipedia

# poskoczek

ryba akwariowa z rzędu okoniokształtnych, która większą część życia spędza na lądzie, zagrzebana w mule; za pomocą płetw piersiowych potrafi wspinać się po pochyłych konarach drzew; skoczek mułowy

SJP.pl

# poskoczkowate

rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych; poskoczki mułowe, skoczki mułowe

SJP.pl

# poskoczkowaty

o cechach poskoczkowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# poskoczowate

rodzina pająków

SJP.pl

Poskoczowate (Eresidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae. Obejmuje 9 rodzajów i ponad 100 opisanych gatunków. Większość z nich występuje w Afryce, ale niektóre spotykane są w Europie, Azji i Ameryce Południowej.

Wikipedia

# poskoczowaty

o cechach poskoczowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

# poskok

stały odstęp (mierzony liczbą żłobków lub wycinków komutatora) między bokami tej samej zwojnicy w uzwojeniu maszyny elektrycznej

SJP.pl

# poskradać

poskradać się - spędzić pewien czas na skradaniu się

SJP.pl

# poskramiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poskromić)

(1.1) czynić uległym, łagodnym, pohamowanym

(1.2) ograniczać lub wytłumiać nadmierne odczucia albo uczucia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poskramiacz mos., poskramianie n., poskromiciel mos., poskromienie n.

czas. poskromić dk.

przysł. poskramiająco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kiełzać, kiełznać, okiełznywać, tresować, ujarzmiać

(1.2) kiełzać, kiełznać, okiełznywać, opanowywać, powściągać, ujarzmiać

Wiktionary

# poskramiacz

1. treser dzikich zwierząt; poskromiciel, pogromca;
2. w fantastyce: osoba potrafiąca zabić lub unieszkodliwić potężne, magiczne stworzenie;
3. osoba lub rzecz powściągająca czyjeś działania, uczucia itp. uważane za szkodliwe

SJP.pl

# poskramiaczka

1. zwyciężczyni, pogromczyni;
2. kobieta tresująca dzikie zwierzęta; treserka

SJP.pl

# poskramianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poskramiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poskromienie n.

czas. poskramiać ndk., poskromić dk.

Wiktionary

# poskręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poskręcać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poskręcać dk.

Wiktionary

# poskrom

urządzenie w lecznicy weterynaryjnej do unieruchamiania zwierzęcia w czasie zabiegu

SJP.pl

Poskrom – urządzenie zbudowane z materiału o dużej wytrzymałości, dawniej z drewna, a współcześnie z kształtowników metalowych, zwykle wyposażone w uchwyty i pasy umożliwiające skrępowanie oraz unieruchomienie dużego zwierzęcia w celu wykonania zabiegu weterynaryjnego lub operacji.

Wikipedia

# poskromić

1. uczynić uległym dzikie zwierzę;
2. zmusić kogoś do posłuszeństwa;
3. powstrzymać, powściągnąć czyjeś pragnienia, dążenia itp. uważane za szkodliwe; pohamować, okiełznać, ujarzmić

SJP.pl

# poskromiciel

dawniej: treser dzikich zwierząt; poskramiacz, pogromca

SJP.pl

# poskromicielka

kobieta poskramiająca dzikie zwierzęta

SJP.pl

# poskromienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczynienie posłusznym dzikiego zwierzęcia

(1.2) przymuszenie osoby do posłuszeństwa

(1.3) powściągnięcie uczuć lub dążeń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Margrabiowie brandenburscy dla poskromienia buty polskiej zamordowali w niem skrytobójczo króla polskiego Przemysława, który od nich odzyskał Pomorze dla Polski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poskramianie n.

czas. poskramiać ndk., poskromić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) okiełznanie, ujarzmienie

Wiktionary

# poskrzypka

niewielki chrząszcz z rodziny stonkowatych

SJP.pl

# poskupiać

zgromadzić jedno po drugim, w wielu miejscach

SJP.pl

# poskupywać

skupić wiele rzeczy, od wielu osób

SJP.pl

# poskuwać

skuć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poslaczyć

środowiskowo: spędzić pewien czas na uprawianiu sportu polegającego na chodzeniu po taśmie napiętej pomiędzy dwoma punktami, głównie drzewami

SJP.pl

# poślad

odpad z młócki zbożowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. pośladek

Wiktionary

# pośladek

jedna z dwóch silnie umięśnionych części ciała między plecami a udami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

(1.2) zdrobn. od: poślad

Wiktionary

Pośladek – parzysta, topograficzna część ciała człowieka. Okolicę pośladkową (łac. regio glutaea) stanowią przede wszystkim mięśnie, głównie mięsień pośladkowy wielki (poza tym mięsień pośladkowy średni i mięsień pośladkowy mały).

Pośladek ograniczony jest od góry w części przyśrodkowej grzebieniem biodrowym (łac. crista iliaca), a następnie linią łączącą szczyt kości krzyżowej i kolec biodrowy górny przedni. Z boku widoczną linię graniczną stanowi boczna krawędź brzuśca mięśnia wielkiego, a na dole bruzda pośladkowa (łac. sulcus glutealis). W części przyśrodkowej granicą jest karb odbytu (łac. crena ani). Od góry pośladek graniczy z okolicą lędźwiową (łac. regio lumbalis) (tylko w najwyższym punkcie) i okolicą biodrową (łac. regio coxae), na boku z okolicą krętarzową (łac. regio trocheantica). Od dołu graniczy on z okolicą udową tylną (łac. regio femoralis posterior), a w najniższym (bocznym) punkcie z okolicą udową boczną (łac. regio femoralis lateralis). Między prawym a lewym pośladkiem znajduje się u góry okolica krzyżowa (łac. regio sacralis) a pod nią okolica odbytowa (łac. regio analis).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co chwilę gibon jakiś lub magot, z ohydnie gołym, czerwonym pośladkiem, wyciągał przez kratę rękę kosmatą […] (J. Żuławski: Stara Ziemia)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕladɛk, AS: pośladek

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

przym. pośladkowy, pośledni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. półdupek; dla lm.: pupa, tyłek, rzyć, siedzenie, zad, zadek; wulg. dupa

Wiktionary

# pośladkowy

→ pośladek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący pośladków

Wiktionary

#### Patrz:

pośladek

#### Przykłady

(1.1) (…) w maksymalnym zgięciu biodra mięsień pośladkowy średni traci swoją mechaniczną przewagę, a grupa tylna mięśni uda zaczyna dominować w prostowaniu stawu biodrowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośladek m.

Wiktionary

# pośledni

gorszy, mniej ceniony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) gorszy od innych

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ostatni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W montowaniu i rozwijaniu akcji powieściowej zadawalał się Żeromski chwytami natury nieraz dość pośledniej, jakby żywcem przyjętymi z wzorów literatury popularnej.

(1.1) Gnostycy twierdzili, że świat został stworzony przez bóstwo poślednie, mniejszej rangi, istotę nieudolną, i co więcej – okrutną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕlɛdʲɲi, AS: pośledʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośladek m.

Wiktionary

# pośledniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pośledni

SJP.pl

# poślinić

oślinić, obślinić;
1. pokryć z wierzchu śliną;
2. poślinić się -
a) pobrudzić się własną śliną;
b) pobrudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś; naślinić się

SJP.pl

# poślizg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ruch posuwisty po śliskiej powierzchni

(1.2) zdolność ślizgania się

(1.3) pot. trwanie w wykonywaniu czego ponad zaplanowany czas

Wiktionary

Poślizg – w technice termin odnosi się do odchylenia prędkości przemieszczających elementów mechanicznych lub płynów w wyniku przenoszenia obciążeń stycznych.

W budowie maszyn zjawisko występujące, gdy dwie stykające się powierzchnie poruszają się względem siebie. Poślizg może być pożądany (np. w sprzęgłach poślizgowych, hamulcach ciernych) lub szkodliwy (np. w przekładniach pasowych). Szczególnym przypadkiem poślizgu jest poślizg toczonego koła.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ślizgawka ż., ślizganie n., poślizgnięcie n., poślizgnięcie się n., śliskość ż.

czas. ślizgać się, poślizgać się dk., poślizgiwać się ndk., poślizgnąć się dk.

przym. poślizgowy

przysł. poślizgiem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) śliskość

(1.3) opóźnienie

Wiktionary

# poślizgnąć

zachwiać się lub stracić równowagę, idąc po czymś śliskim

SJP.pl

# poślizgowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków

SJP.pl

Poślizgowate (Hydrometridae) – rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych z infrarzędu półwodnych i nadrodziny Hydrometroidea.

Wikipedia

# poślizgowaty

o cechach poślizgowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# pośliźnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) utracenie równowagi na śliskiej powierzchni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) By uniknąć pośliźnięcia, idź po wysypanym żużlu!

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pośliznąć się dk.

Wiktionary

# poślubiać

czasownik niedokonany (dk. poślubić)

(1.1) brać z kimś ślub, żenić się lub wychodzić za mąż

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Anora, młoda prostytutka z Brooklynu, dostaje szansę na historię o Kopciuszku, kiedy poznaje syna oligarchy i pod wpływem impulsu poślubia go.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ślub m., ślubny m., ślubna ż., ślubowanie n., zaślubiny nmos. lm., poślubienie n., poślubianie n.

przym. ślubny

czas. poślubić dk., ślubować ndk.

Wiktionary

# poślubianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poślubiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poślubić, poślubiać ndk.

rzecz. poślubienie n.

Wiktionary

# poślubić

czasownik przechodni dokonany (ndk. poślubiać)

(1.1) wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕlubʲit͡ɕ, AS: poślubʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ślub m., ślubny m., ślubna ż., ślubowanie n., zaślubiny nmos. lm., poślubienie n., poślubianie n.

przym. ślubny

czas. poślubiać ndk., ślubować ndk.

Wiktionary

# poślubienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wziąć z kimś ślub

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poślubienie Emilki to moje wielkie marzenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕluˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: poślubʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ślub m., ślubny m., ślubna ż., poślubianie ndk.

czas. poślubić dk., poślubiać ndk.

przym. poślubny, ślubny

Wiktionary

# poślubnik

rodzaj krzewów i roślin zielnych z rodziny ślazowatych; ketmia, hibiskus, proświrnik

SJP.pl

# poślubny

przymiotnik

(1.1) następujący po ślubie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A teraz przyjeżdża na pomoc jej narzeczonemu, aby przygotować im gniazdko na życie poślubne.

(1.1) Z ustawy (…) mogło nie tylko potomstwo poślubne ale i przedślubne stać się prawem potomstwem (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poślubienie n., ślubna ż., ślubny mos.

przym. ślubny

Wiktionary

# posmacz

posmacz indyjski - gatunek drzewa z rodziny nanerczowatych; mango indyjskie, mangusodrzew

SJP.pl

# posmaczek

zdrobnienie od: posmak

SJP.pl

# posmagać

pouderzać batem, biczem, rzemieniem itp.; zesmagać, osmagać, wysmagać

SJP.pl

# posmak

1. utrzymujący się dłużej w ustach nieprzyjemny smak po danej potrawie, napoju;
2. zabarwienie lub charakter czegoś, odczuwane wrażenie, np. posmak skandalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mało intensywny smak czegoś

(1.2) wrażenie dziwności smaku pokarmu lub napoju

(1.3) charakter czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Generalna zasada mówi, że im dłużej palone są ziarna, tym kawa staje się mocniejsza i ma coraz bardziej gorzkawy posmak.

(1.2) Ten tort ma posmak wędliny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. smak mrz.

:: zdrobn. posmaczek mrz.

czas. posmakować ndk.

przysł. smakowicie, smakowo

Wiktionary

# posmakować

1. skosztować;
2. spróbować czegoś i stwierdzić że sprawia przyjemność

SJP.pl

# posmarować

czasownik

(1.1) dk. smarować - pokrywać czymś powierzchnię

(1.2) dk. smarować - przekupić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Posmarowała bułkę dżemem.

(1.1) Chleb posmarowany czekoladą jest zapewne kaloryczny, ale o poranku stawia na nogi.

(1.2) Trzeba jeszcze tylko posmarować opozycji. (Trzeba jeszcze tylko przekupić opozycję)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsmaˈrɔvat͡ɕ, AS: posmarovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. obsmarowanie n., posmarowanie n., smarowanie n., wysmarowanie n., smarowidło n.

czas. smarować

Wiktionary

# posmarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posmarować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsmarɔˈvãɲɛ, AS: posmarovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posmarować dk., smarować ndk., wysmarować dk.

rzecz. smar m., smarowidło n.

Wiktionary

# posmażyć

spędzić pewien czas na smażeniu

SJP.pl

# posmętniały

stać się smutnym, melancholijnym

SJP.pl

# posmętnieć

stać się smutnym, melancholijnym

SJP.pl

# pośmieciuszka

niewielki ptak osiadły z rodziny skowronków, o szaroziemistym upierzeniu, z charakterystycznym, szczeciniastym czubkiem na głowie, występujący w Eurazji oraz w północnej Afryce (w Polsce objęty ochroną); dzierlatka; śmieciuszka

SJP.pl

Dzierlatka (zwyczajna), śmieciuszka, pośmieciuszka (Galerida cristata) – gatunek małego ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae).

Wikipedia

# pośmierdywać

powydzielać nieprzyjemny zapach

SJP.pl

# pośmierdywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pośmierdywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niepośmierdywanie n.

czas. pośmierdywać ndk.

Wiktionary

# pośmierdzieć

śmierdzieć przez pewien czas

SJP.pl

# pośmiertnie

przysłówek

(1.1) po śmierci

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 2013 roku Aleksandrze Śląskiej przyznana została pośmiertnie Nagroda Heroiny Polskiego Kina.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pośmiertny

Wiktionary

# pośmiertny

przymiotnik relacyjny

(1.1) zrobiony po czyjejś śmierci; zachodzący po śmierci

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Generał Eugeniusz Kuszko w imieniu naczelnego dowódcy WP odczytał rozkaz o odznaczeniu pośmiertnym czołowych bohaterów powstania w getcie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. pośmiertnie

Wiktionary

# pośmieszkować

potocznie: spędzić pewien czas na naśmiewaniu się z kogoś lub czegoś

SJP.pl

# pośmiewisko

1. osoba lub rzecz będąca obiektem kpin i wyśmiewania się;
2. wyśmiewanie się, kpiny, szyderstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) drwiny i szyderstwa z kogoś

(1.2) obiekt kpin i szyderstw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Przywdziałem wór jako szatę / i pośmiewiskiem stałem się dla tamtych.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pośmiewać ndk.

przym. śmieszny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drwienie, kpienie, wyśmianie, wyśmiewanie

Wiktionary

# posmoleński

odnoszący się do czasów po tragedii w Smoleńsku

SJP.pl

# posmyk

nazwisko

SJP.pl

- Posmyk – dzielnica Lublińca
- Posmyk – osada w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Perzów

Wikipedia

# posmyrać

potocznie: spędzić pewien czas na delikatnym dotykaniu wrażliwych miejsc na czyimś ciele; połaskotać, pogilgotać, pogilgać

SJP.pl

# posnąć

1. zasnąć;
2. pozdychać (np. o rybach)

SJP.pl

# posnaniana

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) druk. księg. wydawnictwa związane z Poznaniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Liczne posnaniana udostępnia książnica przy ul. Święty Marcin.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poznań ż., poznaniak mos., poznanianka ż., Poznański mos., Poznańska ż.

przym. poznański

Wiktionary

# posnapować

środowiskowo: korzystać przez pewien czas z aplikacji mobilnej Snapchat

SJP.pl

# posner

nazwisko

SJP.pl

Posner – niemieckie nazwisko od miejscowości Posen.

Wikipedia

# pośniadać

przestarzale: zjeść śniadanie

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) daw. zjeść śniadanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pośniadaj lepiej po raz ostatni, jak człowiek; zaraz ci wyjmę jadło z pieca.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. śniadać ndk.

Wiktionary

# pośniadaniowy

przymiotnik

(1.1) taki, który występuje bądź zostaje po śniadaniu

Wiktionary

# pośniedziały

pokryć się śniedzią; ośniedzieć

SJP.pl

# pośniedzieć

pokryć się śniedzią; ośniedzieć

SJP.pl

# pośnieżek

mały owad drapieżny z rodziny pośnieżkowatych

SJP.pl

# pośnieżkowate

o cechach pośnieżkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

Pośnieżkowate (Boreidae) – rodzina małych owadów z rzędu wojsiłek (Mecoptera) obejmująca 23 gatunki o zasięgu holarktycznym.

Są to ciemno ubarwione owady o długości 2–7 mm, głowie wydłużonej w kształcie ryjka, dużych oczach i szeroko rozstawionych przyoczkach. Samice pośnieżek są większe od samców.Żyją w leśnych mchach i nimi się żywią. Nazwa rodziny nawiązuje do ich zimowej aktywności – owady te są aktywne przez cały rok, latem mniej, natomiast zimą, zwłaszcza podczas odwilży, spotyka się je skaczące po śniegu.

Wikipedia

# pośnieżkowaty

o cechach pośnieżkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# pośnik

nazwisko

SJP.pl

# posnuć

posnuć się - pochodzić bez wyraźnego celu

SJP.pl

# posny

dawniej, dziś gwarowo: postny; pośny

SJP.pl

# posoba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - zob. posowa.

Wiktionary

# posobnik

rezystor załączany szeregowo z odbiornikiem energii elektrycznej; stosowany głównie do rozszerzania zakresu pomiarowego woltomierza; rezystor szeregowy

SJP.pl

Posobnik (opornik dodatkowy) – przetwornik napięcia na prąd. Jest to bardzo dokładny rezystor. Włączony szeregowo z miernikiem, którego wskazania są funkcją prądu, służy do rozszerzenia napięciowego zakresu pomiarowego takiego miernika.

Wikipedia

# posobny

występujący w szeregu

SJP.pl

# posoborowy

mający miejsce po zakończeniu soboru; dotyczący okresu po soborze

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kośc. odnoszący się do Kościoła katolickiego i sytuacji w nim po soborze watykańskim II

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sobór mrz., soborność ż.

przym. soborowy

Wiktionary

# posoch

dawniej:
1. laska z zakrzywioną rękojeścią, zwłaszcza biskupia; pastorał;
2. berło dawnych książąt ruskich, mające kształt długiej laski z krzyżykiem

SJP.pl

# posocjalistyczny

powstały po upadku socjalizmu, charakterystyczny dla tego okresu

SJP.pl

# posocznica

ostre zakażenie organizmu wywołane obecnością drobnoustrojów we krwi; sepsis, sepsa, endotoksemia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ciężka choroba bakteryjna z obecnością bakterii i ich toksyn we krwi,

Wiktionary

Sepsa, posocznica, endotoksemia (łac. sepsis) – specyficzna reakcja organizmu na zakażenie. Sepsa nie jest samodzielną jednostką chorobową, a obecnie definiuje się ją jako zagrażającą życiu dysfunkcję narządową spowodowaną zaburzoną regulacją odpowiedzi ustroju na zakażenie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. posoka ż.

przym. posoczniczy

Wiktionary

# posocznicowaty

mający niektóre właściwości posocznicy

SJP.pl

# posoczniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z posocznicą, dotyczący posocznicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posocznica ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) septyczny

Wiktionary

# posoczyć

o rannym zwierzęciu, rzadziej człowieku: brodzić krwią, krwawić

SJP.pl

# posoka

krew rannej, grubej zwierzyny; jucha; farba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. krew w posocznicy

(1.2) łow. krew rannego zwierzęcia

(1.3) przest. krew

Wiktionary

- Posoka − wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Stare Miasto
- Posoka − wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Przykona
- Posoka − krew rannego zwierzęcia
- Posoka – płyn wypełniający miejsce zgorzeli w ciele człowieka

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. posocznica ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jucha, farba, barwa

Wiktionary

# posokowaty

o zapaleniu, wysięku, wycieku: taki, przy którym gromadzi się w ranach posoka

SJP.pl

# posokowiec

pies myśliwski z grupy psów gończych, który dzięki doskonałemu zmysłowi węchu, wyczulonemu na zapach krwi zwierzęcej zwanej posoką, potrafi tropić postrzeloną zwierzynę i doprowadzić do niej myśliwego

SJP.pl

Posokowiec – wyspecjalizowany pies myśliwski z grupy psów gończych, który dzięki zmysłowi węchu, wyczulonemu na zapach krwi zwierzęcej zwanej posoką, potrafi tropić postrzeloną zwierzynę i doprowadzić do niej myśliwego (ma nie dopuścić do ucieczki ranionego np. dzika czy jelenia).

Wikipedia

# posolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posolić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: posolẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posolić, solić, przesalać

przym. solny, solankowy

rzecz. solanka ż., sól ż.

Wiktionary

# posolić

dodać sól do danej potrawy

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) dodać soli do potrawy, najczęściej posypując

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Posól trochę zupę, bo ma słaby smak.

(1.1) I prawdziwek został uroczyście pokrojony na plasterekasterki, podsmażony na złoto na maśle i lekko posolony zgodnie ze wszystkimi zasadami sztuki kulinarnej. Smakował naprawdę królewsko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsɔlʲit͡ɕ, AS: posolʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. solanka ż., sól ż., solniczka ż., posolenie

czas. przesalać, ndk. solić

przym. solny, solankowy

przysł. słono

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osolić

Wiktionary

# posortownik

w recyklingu: urządzenie, na które podawane są odrzuty z turboseparatorów

SJP.pl

# posowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. i gw-pl|poznań. sufit

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Drugiego dnia wlazł na poddasze i zrobiwszy wprzód dziurę w posowie, chciał się przekonać, co się w izbie dziać będzie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posoba

Wiktionary

# posowiecki

powstały, pozostały po rozpadzie Związku Sowieckiego, wchodzący w skład byłego Związku Sowieckiego; posowiecki, poradziecki, postradziecki, postsowiecki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. hist. następujący po epoce sowieckiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po II wojnie światowej rozpoczęła się sowiecka okupacja Estonii, na tereny tego kraju przywieziono wtedy wielu Rosjan, Ukraińców i Białorusinów którzy, w większości, pozostali tam do dziś. (…) Podobny problem z posowiecką mniejszością rosyjską występuje także na Łotwie oraz Litwie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: posovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) postradziecki, poradziecki, postsowiecki

Wiktionary

# posp.

skrót od: pospolity, pospolicie (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = pospolity

Wiktionary

# pospać

spędzić pewien czas śpiąc; zażyć trochę snu;
2. pospać się - o pewnej liczbie ludzi lub zwierząt: zapaść w sen, pogrążyć się we śnie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) spać przez pewien czas, zażyć trochę snu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pośpij jeszcze, dziś sobota.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔspat͡ɕ, AS: pospać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pospanie n., śpiący mos.

czas. spać

ims. śpiący

przym. śpiący

Wiktionary

# pospacerować

spędzić pewien czas na spacerowaniu; poprzechadzać się

SJP.pl

# pospalać

1. spalić po kolei, wiele razy; popalić;
2. przemienić po kolei części zjedzonego pokarmu na energię i ciepło

SJP.pl

# pospalinowy

wywołany przez spaliny

SJP.pl

# pospamować

spędzić pewien czas na spamowaniu

SJP.pl

# pospanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pospać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pospać dk.

Wiktionary

# pospekulować

spędzić pewien czas na spekulowaniu

SJP.pl

# pospełniać

spełnić wiele czegoś

SJP.pl

# pospiech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spieszenie się, robienie czegoś szybko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyszliśmy w pośpiechu, by nie spóźnić się na pociąg.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔɕpʲjɛx, AS: pośpʹi ̯eχ

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pospieszny

przysł. pospiesznie

czas. pośpieszyć (się)/pospieszyć (się), pośpieszać/pospieszać

rzecz. pośpieszenie/pospieszenie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. kwapienie

Wiktionary

# pospierać

1. sprać z czegoś wiele plam;
2. pospierać się:
a) pokłócić się z kimś;
b) zniknąć lub wyblaknąć na skutek prania;
c) spędzić pewien czas na kłóceniu się

SJP.pl

# pospieszać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) udawać się dokądś z pośpiechem

(1.2) zabierać się do czegoś bezzwłocznie

(1.3) kazać komuś robić coś szybciej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ujrzał ją na peronie i pośpieszył w jej kierunku.

(1.2) Kiedy zobaczył szefa pośpieszył z wyjaśnieniem, dlaczego nie był na wczorajszym szkoleniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕpʲjɛʃat͡ɕ, AS: pośpʹi ̯ešać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośpiech

czas. śpieszyć, dk. pośpieszyć (pospieszyć), pospieszać

przym. pośpieszny (pospieszny)

przysł. pośpiesznie (pospiesznie)

Wiktionary

# pospieszająco

w sposób nakłaniający do pośpiechu; pośpieszająco, ponaglająco, przynaglająco

SJP.pl

# pospieszalski

nazwisko

SJP.pl

Pospieszalski (forma żeńska: Pospieszalska, liczba mnoga: Pospieszalscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

# pospieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pośpieszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pospieszny m.

czas. pośpieszać, śpieszyć

przym. pospieszny

Wiktionary

# pospieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pośpieszyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: pośpʹi ̯ešẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośpiech

czas. pośpieszyć, śpieszyć

Wiktionary

# pospieszniak

potocznie o pospiesznym autobusie, tramwaju lub pociągu; pośpieszniak

SJP.pl

# pospiesznie

przysłówek

(1.1) w pośpiechu, z pośpiechem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pośpiesznie załatałem mu spodnie topornym ściegiem.

(1.1) Zapłaciłam rachunek i wyszłyśmy pośpiesznie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośpiech mrz.

czas. pośpieszyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naprędce, prędko, prędziutko, szybko, szybciutko, śpiesznie / spiesznie, jak mucha w ukropie, na chybcika, war. pospiesznie

Wiktionary

# pospieszniej

stopień wyższy od przysłówka: pospiesznie

SJP.pl

# pośpieszniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: pośpieszny; bardziej pośpieszny

SJP.pl

# pospieszność

wykonywanie czegoś w pośpiechu; pośpieszność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pospieszne

Wiktionary

Czynnik Lorentza – wyrażenie pojawiające się często we wzorach przy transformacji wielkości między układami odniesienia w szczególnej teorii względności.

Czynnik ten jest równy:

    \gamma \equiv {\frac {dt}{d\tau }}={\frac {1}{\sqrt {1-\beta ^{2}}}},

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. pospieszny

przysł. pospiesznie

rzecz. pospieszny mrz.

Wiktionary

# pospieszny

pośpieszny;
1. dziejący się lub wykonywany w pośpiechu; żwawy, szybki;
2. poruszający się lub działający szybciej od innych;
3. podejmowany zbyt szybko lub nieprzemyślany; gorączkowy, pochopny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. pospieszny.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. śpieszyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pospieszny

Wiktionary

# pospieszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. pośpieszać)

(1.1) zob. pośpieszać.

czasownik zwrotny dokonany pośpieszyć się (ndk. brak)

(2.1) zrobić coś szybciej

(2.2) żart. iron. zrobić coś przedwcześnie, nietrafnie przewidując rozwój sytuacji

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Pośpiesz się z tym sprzątaniem, bo zaraz przychodzą goście.

(2.2) Obawiam się, że pośpieszyłeś się z oblewaniem tego awansu, podobno na to stanowisko mają przyjąć kogoś zupełnie nowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕpʲjɛʃɨt͡ɕ, AS: pośpʹi ̯ešyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośpiech, pośpieszenie

czas. pośpieszać, pospieszać, pospieszyć, śpieszyć

przym. pośpieszny (pospieszny)

przysł. pośpiesznie (pospiesznie)

Wiktionary

# pośpiew

1. melodyjne dźwięki wydawane przez ptaki; zaśpiew;
2. śpiewna intonacja w mowie; zaśpiew;
3. cichy, przerywany śpiew; pośpiewywanie

SJP.pl

# pośpiewać

śpiewać przez pewien czas

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) śpiewać przez jakiś czas

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) daw. nadążać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy ognisku pośpiewaliśmy sobie pieśni harcerskich i szant.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. śpiewać ndk.

Wiktionary

# pospijać

spić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pospolicie

przysłówek

(1.1) powszechnie, ogólnie

(1.2) zwyczajnie, zwykle

(1.3) rzad. prostacko, gminnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słowa tego używa się pospolicie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pospolitość ż., pospolitak m., niepospolitość ż.

czas. pospolicieć ndk.

przym. pospolity

Wiktionary

# pospolicieć

stawać się pospolitym, zwyczajnym; powszednieć

SJP.pl

# pospoliciej

stopień wyższy od przysłówka: pospolicie

SJP.pl

# pospolitacki

→ pospolitak

SJP.pl

#### Patrz:

pospolitak

# pospolitak

1. żołnierz pospolitego ruszenia w dawnym wojsku polskim;
2. dawniej:
a) osoba prosta, nieokrzesana; prostak;
b) osoba z pospólstwa, gminu; plebejusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz pospolitego ruszenia w dawnym wojsku polskim

(1.2) przest. człowiek prosty, nieokrzesany; dawniej również człowiek z pospólstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pospolity

przysł. pospolicie

Wiktionary

# pospolitość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pospolite

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pospolity

przysł. pospolicie

Wiktionary

# pospolitszy

stopień wyższy od przymiotnika: pospolity; bardziej pospolity

SJP.pl

# pospolity

1. często się zdarzający, powszechnie występujący;
2. dostępny dla wszystkich, bez cech ekskluzywności;
3. prostacki, chamski, wulgarny;
4. dawniej: wchodzący w skład ogółu lub służący wszystkim; publiczny, wspólny;
5. część nazw systematycznych wielu roślin i zwierząt, np. krwawnik pospolity, foka pospolita;
6. rzeczownik pospolity - rzeczownik, który nie jest imieniem własnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany

(1.2) jeden z wielu, zwyczajny

(1.3) cechujący się odrobiną wulgarności, ordynarności

(1.4) książk. będący częścią ogółu, stanowiący ogół

(1.6) gw-pl|Warmia. wspólny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednym z najpospolitszych ptaków w Polsce jest wróbel zwyczajny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔspɔˈlʲitɨ, AS: pospolʹity

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pospolitacki, pospolitowanie

czas. pospolicieć, przest. pospolicić, stpol. pospolito

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-4) przest. pospólny

(1.1-2) powszechny, powszedni, zwykły, zwyczajny, normalny

(1.2) przeciętny, szablonowy, tuzinkowy, banalny, prosty, potoczny, utarty, oklepany, konwencjonalny, płaski

(1.3) trywialny, prostacki, ordynarny, wulgarny, niewybredny, niewykwintny

Wiktionary

# pospólność

1. → pospólny;
2. dawniej: społeczność, gmin

SJP.pl

# pospólny

przestarzałe: należący do ogółu, przeznaczony dla wszystkich; wspólny, powszechny

SJP.pl

# pospólstwo

1. ubogie mieszczaństwo; plebs;
2. dawniej: pogardliwie o tłumie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ludzie prości, biedni, bez przywilejów

(1.2) pogard. ludzie ciemni, zachowujący się ordynarnie

Wiktionary

Pospólstwo – warstwa społeczna zamieszkująca miasta w okresie średniowiecza, średniozamożni rzemieślnicy, drobni kupcy i kramarze. Pospólstwo posiadało prawo miejskie, jednak patrycjat nie dopuszczał go do piastowania urzędów w mieście. Pospólstwo walczyło o wpływy w radach miejskich i w XV–XVI wieku w niektórych miastach uzyskało reprezentacje.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. pospolity

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gmin, plebs, lud

(1.2) hołota, motłoch, tłuszcza

Wiktionary

# pospornica

krzew z rodziny pospornicowatych, mający skórzaste liście i kwiaty oraz zapach pomarańczy

SJP.pl

Pospornica, skorzec (Pittosporum) – rodzaj roślin z rodziny pospornicowatych. Obejmuje 226 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje środkową i południową Afrykę, wyspy na Oceanie Indyjskim (Madagaskar, Seszele, Maskareny), południową i wschodnią Azję, Australię, Nową Zelandię i wyspy na Pacyfiku. Jeden izolowany gatunek P. coriaceum rośnie na Maderze i jednym stanowisku na Teneryfie. Niektóre gatunki rozprzestrzenione zostały poza naturalnym zasięgiem. Pospornica falista P. undulatum jest bardzo problematycznym gatunkiem inwazyjnym w Ameryce Środkowej, na Azorach, w południowej Afryce, Australii, Nowej Zelandii i na Hawajach. Rośliny te zasiedlają lasy różnych typów, często rosną na terenach skalistych i na wybrzeżach. Ich zwykle wonne kwiaty zapylane są przez owady.

Wikipedia

# pospornicowate

o cechach pospornicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

# pospornicowaty

o cechach pospornicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# pospołem

dawniej: wspólnie, razem, wespół; pospołu

SJP.pl

# pospółka

materiał sypki lub kawałkowy niesortowany (np. węgiel, kruszywo budowlane)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. geol. sypkie lub kawałkowe, niesortowane kruszywo kopalne lub rzeczne (np. materiał budowlany, węgiel itp.);

(1.2) daw. spoż. cienka słonina poprzerastana mięsem

(1.3) daw. hist. wspólnota

Wiktionary

Pospółka – materiał sypki lub kawałkowy niesortowany (np. węgiel, kruszywo budowlane). Pospółka to jednocześnie grunt rodzimy mineralny zbliżony do piasku i żwiru.

Materiał ten określony jest normą PN-B-02480:1986 i charakteryzuje się zawartością sumy frakcji żwirowej i kamienistej pomiędzy 10 a 50%( 50 % ≥ fk+fż > 10 % ). W przypadku występowania frakcji iłowej w ilości ponad 2% (fi > 2 %), określa się taki materiał jako pospółkę gliniastą. Uziarnienie graniczne pospółki od 0,075 mm do 63 mm.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na skalę lokalnych potrzeb eksploatowane są występujące tu pokłady piasku, żwiru i pospółki, a także granitu.

(1.3) Spoistość patriarchalnego ustroju umacniały nadto rolnicze pospółki siabrowskie o udziałowym sposobie gospodarowania przez członków związanych pokrewieństwem zarówno naturalnym, jak i sztucznym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈspuwka, AS: pospuu̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spółka ż., spóła ż.

przym. pospólny, wspólny

przysł. społem, pospołu

Wiktionary

# pospołu

dawniej: wspólnie, razem, wespół; pospołem

SJP.pl

przysłówek

(1.1) przest. razem, wspólnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rzymianie nigdy nie zaliczali Greków do barbarzyńców, lecz uważali siebie pospołu z Grekami za przeciwieństwo barbarzyńców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pospółka ż., zespół mrz.

przym. pospolity

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) razem, wspólnie, wespół, wraz, społem

Wiktionary

# posprowadzać

sprowadzić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pospryskiwać

spryskać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# posprzątać

uporządkować, wyczyścić

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|sprzątać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyjeżdżała do jego domu na przedmieściu raz w miesiącu, żeby posprzątać, uprać i ugotować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈspʃɔ̃ntat͡ɕ, AS: pospšõntać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posprzątanie n.

Wiktionary

# posprzątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posprzątać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posprzątać dk.

Wiktionary

# posprzeczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posprzeczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posprzeczać dk.

Wiktionary

# posprzedaż

świadczenie wsparcia po sprzedaży czegoś, np. samochodu

SJP.pl

# posprzedażowy

związany z usługą świadczoną po sprzedaży czegoś

SJP.pl

# pospychać

pchając, zrzucić wiele osób lub rzeczy

SJP.pl

# posrać

posrać się - wulgarnie:
1. wypróżnić się mimowolnie; zesrać się;
2. zepsuć się; schrzanić się, skopać się

SJP.pl

# posrany

wulgarnie:
1. taki, który się posrał (ubrudził się kałem);
2. nienormalny, odbiegający od normy; pojebany, porąbany, popieprzony

SJP.pl

# posrebrzać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pokrywać coś warstwą srebra

(1.2) sprawiać, że coś nabiera srebrnego koloru lub połysku

czasownik zwrotny niedokonany posrebrzać się

(2.1) zostawać pokrytym warstwą srebra

(2.2) nabierać srebrnego koloru lub połysku

(2.3) przen. siwieć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsrɛbʒat͡ɕ, AS: posrebžać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posrebrzyć dk.

rzecz. posrebrzenie n., posrebrzanie n., srebro n.

przym. srebrzysty

Wiktionary

# posrebrzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posrebrzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsrɛˈbʒãɲɛ, AS: posrebžãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posrebrzać

Wiktionary

# pośredni

przymiotnik

(1.1) nie odnoszący się do czegoś wprost; nie dotyczący czegoś bezpośrednio

(1.2) znajdujący się między dwoma stanami lub dwiema wartościami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Między aktem wiary a aktem niewiary istnieje stan pośredni: nie-niewiary.

(1.2) Tradycyjnie rozróżniano lodowce typu górskiego (alpejskiego) i wielkie lądolody oraz zwykle także różne typy pośrednie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕrɛdʲɲi, AS: pośredʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośrednik m., pośredniczka ż., pośrednictwo n., pośredniak m., pośredniczenie n., pośredniość ż.

przysł. pośrednio, pośrodku, bezpośrednio

czas. pośredniczyć ndk.

przym. średni

Wiktionary

# pośredniak

potocznie: biuro pośrednictwa pracy

SJP.pl

Urząd pracy – instytucja zajmująca się badaniem i analizowaniem rynku pracy, udzielaniem informacji osobom bezrobotnym oraz zajmująca się pośrednictwem zawodowym dla osób poszukujących pracy.

Wikipedia

# pośrednictwo

1. działalność polegająca na kojarzeniu kontrahentów w transakcjach handlowych;
2. działalność osoby trzeciej mająca na celu doprowadzenie do porozumienia się lub załatwienia jakichś spraw między stronami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron

Wiktionary

Pośrednictwo – umowa, często odpłatna, w której jedna strona zobowiązuje się wobec drugiej doprowadzić do sposobności zawarcia umowy lub pośredniczyć przy zawarciu takiej umowy. Obecnie najpopularniejszą formą pośrednictwa są agencje zatrudnienia, pośrednictwa finansowego oraz agencje pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. pośredniczenie n., zapośredniczenie n., pośredniak m., pośrednik m.

czas. pośredniczyć ndk., zapośredniczyć dk.

przym. pośredni, średni

przysł. pośrednio

Wiktionary

# pośredniczący

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. (w neurologii, o neuronie) przekazujący impulsy nerwowe pomiędzy neuronami czuciowymi, a ruchowymi

forma czasownika.

(2.1) ims. przym. czynny od: pośredniczyć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pośredniczyć ndk.

rzecz. pośredniczenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kojarzeniowy

Wiktionary

# pośredniczka

1. kobieta załatwiająca jakieś sprawy pomiędzy dwoma stronami;
2. kobieta pośrednicząca w nawiązywaniu kontaktów w transakcjach handlowych lub na rynku pracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: pośrednik

Wiktionary

Pośredniczka (ang. The Mediator) – seria książek dla nastolatek autorstwa amerykańskiej pisarki Meg Cabot. Seria składa się z ośmiu tomów. Pierwsze cztery tomy Cabot opublikowała pierwotnie w wydawnictwie Simon and Schuster, pod pseudonimem Jenny Carroll. Pozostałe tomy wydane zostały przez wydawnictwo HarperCollins Christian Publishing pod prawdziwym nazwiskiem autorki. W Polsce seria opublikowało wydawnictwo Amber, ale tylko tomy od pierwszego do szóstego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕrɛdʲˈɲit͡ʃka, AS: pośredʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośrednik

czas. pośredniczyć

przym. pośredni

Wiktionary

# pośredniczyć

czasownik

(1.1) dążyć do porozumienia stron, działać jako rozjemca

(1.2) ekon. załatwiać transakcje handlowe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośredniak mrz., pośrednictwo n., pośredniczenie n., pośredniczka ż., pośrednik mos.

przym. pośredni, pośredniczący

przysł. pośrednio

przyim. pośród

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mediować, interweniować

Wiktionary

# pośrednik

1. osoba załatwiająca jakieś sprawy pomiędzy dwoma stronami;
2. osoba pośrednicząca w nawiązywaniu kontaktów w transakcjach handlowych lub na rynku pracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami

Wiktionary

- Pośrednik HTTP – serwer komputerowy
- Pośrednik pracy – zawód
- Pośrednik finansowy – zawód
- Pośrednik ubezpieczeniowy – zawód
- Pośrednik w obrocie nieruchomościami – zawód
- Pośrednik – film z 2018 roku

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. pośrednictwo n., pośredniak m., pośredniość ż., zapośredniczenie n., pośredniczenie n.

:: fż. pośredniczka ż.

czas. pośredniczyć ndk.

przym. pośredni, pośredniczy, średni

przysł. pośrednio

Wiktionary

# pośrednio

przysłówek

(1.1) w sposób pośredni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pośrednik m., pośredniak m., pośrednictwo n., zapośredniczenie n., zapośredniczanie n., pośredniczenie n., pośredniość ż.

czas. pośredniczyć ndk., zapośredniczyć dk.

przym. pośredni

przysł. pośrodku

Wiktionary

# pośredniogłowiec

typ człowieka o kształcie głowy pośrednim pomiędzy formą długogłową a krótkogłową

SJP.pl

# pośredniość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pośrednie; cecha tych, którzy są pośredni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pośredni

przysł. pośrednio

rzecz. pośrednik mos.

Wiktionary

# pośród

rzadziej, książkowo: wśród, śród, wpośród;
1. przyimek komunikujący, że ktoś lub coś jest otoczone jakimiś osobami, przedmiotami (np. Wśród drzew stał on.); pomiędzy;
2. spójnik komunikujący, że ktoś lub coś, o czym mowa, należy do określonego zbioru (np. Wśród tłumu była Ewa.); pomiędzy;
3. spójnik komunikujący, że to, o czym mowa, dotyczy danej grupy czy całości (np. Wśród nas cieszy się zaufaniem.);
4. przyimek komunikujący o zjawiskach towarzyszących danemu zdarzeniu; podczas

SJP.pl

przyimek

(1.1) zob. wśród.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔɕrut, AS: pośrut

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pośredniczyć

Wiktionary

# pośrodkowy

nerw pośrodkowy - nerw w ręce

SJP.pl

# pośrodku

książkowo: w środkowym punkcie czegoś; w środku, na środku

SJP.pl

przysłówek

(1.1) na środku, w środkowym punkcie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pośrodku izby dymiło palenisko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕrɔtku, AS: pośrotku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. środek, daw. pośrodek

przym. pośredni

przysł. pośrednio

Wiktionary

# posrywać

wulgarnie: posrywać się - wypróżniać się mimowolnie; zesrywać się

SJP.pl

# pośrześć

czasownik

(1.1) stpol. spotkać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔɕʃɛɕt͡ɕ, AS: pośšeść

Wiktionary

# possa

lekki, wesoły utwór sceniczny; farsa, krotochwila

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teatr. daw. lekki utwór sceniczny o błahej treści

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) farsa, krotochwila

Wiktionary

# possać

ssać przez jakiś czas

SJP.pl

# posset

[czytaj: posit]
1. dawniej: napój z mleka, podgrzanego i zakwaszonego np. winem;
2. deser na bazie śmietanki kremówki z dodatkiem cukru i soku z owoców cytrusowych

SJP.pl

# possibile

określenie wykonawcze: możliwie; występuje razem z innymi określeniami tempa i charakteru utworu, np. pianissimo possibile

SJP.pl

# post

1. praktyka pokutna polegająca na powstrzymywaniu się od spożywania pewnych potraw, najczęściej mięsa;
2. okres, w którym wierni poszczą; dzień bezmięsny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;

(1.2) czas obowiązywania postu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) inform. wiadomość w grupie dyskusyjnej, blogu lub na forum internetowym

Wiktionary

Post – dobrowolne całkowite powstrzymanie się od jedzenia lub od spożywania pewnych rodzajów pokarmów (np. mięsa) przez określony czas. Pości się przede wszystkim z przyczyn religijnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Trapiłem siebie postem, / a spotkały mnie za to zniewagi.

(1.1) Podczas ramadanu muzułmanów obowiązuje post.

(1.2) Okres adwentu nie jest czasem postu.

(2.1) Twój post ma bardzo dużo błędów ortograficznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔst, AS: post

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2)

rzecz. postnik m., poszczenie n., postnica ż., postność ż., wyposzczenie n.

czas. pościć ndk., wypościć dk.

przym. postny

(2.1)

rzecz. poczta ż., poster m., postowanie n., repostowanie n.

czas. postować ndk., repostować ndk.

przym. postowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) wypowiedź, wiadomość

Wiktionary

# post-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający występowanie po czymś lub bycie późniejszą formą czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) postmodernizm, postnicejski, postsynchronizacja, postdatować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔst, AS: post

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) po-

Wiktionary

# post-doc

[czytaj: postdok] środowiskowo: staż podoktorski; postdoc, postdok

SJP.pl

# post-grunge

[czytaj: post grandż] wersja stylu muzycznego grunge, która pojawiła się w latach 90. XX wieku, charakteryzująca się łagodniejszym brzmieniem niż typowy grunge

SJP.pl

# post.

skrót od:
1. posterunkowy;
2. postanowienie

SJP.pl

skrót

(1.1) = posterunkowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) St. sierż. Wiktor Szmorłowski i post. Katarzyna Krawczyk musieli dostać się do wnętrza pojazdu, ponieważ kobieta nie reagowała na sygnały.

Wiktionary

# postaborcyjny

występujący po zabiegu przerwania ciąży; poaborcyjny

SJP.pl

# postać

1. osoba, osobistość;
2. bohater utworu literackiego; kreacja;
3. figura, sylwetka, wygląd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zewnętrzna forma, kształt czegoś

(1.2) określenie istoty, wyglądu, sylwetki

(1.3) bohater utworu literackiego, filmu

(1.4) mat. sposób zapisu jakiegoś wyrażenia, funkcji lub liczby, spełniający zadane warunki

czasownik nieprzechodni dokonany

(2.1) stojąc być gdzieś przez pewien czas

(2.2) o budowlach: przetrwać jakiś czas

(2.3) o roślinach: nie zwiędnąć przez jakiś czas

Wiktionary

Postać literacka (porte parole, bohater literacki) – postać fikcyjna ukazana w świecie przedstawionym dzieła literackiego. Może być tożsama z podmiotem mówiącym dzieła (liryka, narratorzy pamiętników itp.), ale najczęściej jest od niego różna (epika, dramat). Jest uwidoczniana w tekście przez opis – cech wyglądu i charakteru oraz działań, a także może wyrażać w tekście swoje myśli i odczucia. Natomiast jej sposób zaistnienia w świecie przedstawionym jest uzależniony od motywacji i charakterystyki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Diament to węgiel w postaci krystalicznej.

(1.2) Wciąż noszę w pamięci młodą postać mojej matki.

(1.3) Bohater powieści to postać nieszczęśliwa.

(2.1) Postałem trochę w tej kolejce, ale zrezygnowałem zanim doszedłem do kasy.

(2.1) Kolega musiał postać pięć godzin, żeby kupić bilety na koncert.

(2.2) Ta rudera postoi może jeszcze z dziesięć lat.

(2.3) Wstaw kwiaty do świeżej wody, a postoją jeszcze kilka dni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔstat͡ɕ, AS: postać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postój mrz., postanie n.

czas. postawić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kształt, stan, szata zewnętrzna

(1.2) sylwetka, człowiek, osoba

(1.3) bohater literacki, kreacja

(2.1) odstać, wyczekać, wystać

Wiktionary

# postaidsowy

[czytaj: postejtsowy lub postejcsowy] taki, w którym zwalczono AIDS

SJP.pl

# postanawiać

czasownik

(1.1) decydować, planować coś, podejmować konkretny plan, postanowienie; zdecydować się na coś (zadecydować o czymś)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Postanowił zmienić swoje nastawienie do sąsiadów.

(1.1) Postanowił przemeblować pokój.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstãˈnavʲjät͡ɕ, AS: postãnavʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postanowienie n., stanowczość ż., postanawianie n.

czas. postanowić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) planować, chcieć zmienić, decydować się

Wiktionary

# postanawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postanawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postanawiać

rzecz. postanowienie n.

Wiktionary

# postanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postać.

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. przysz. od: postać

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Moja noga nigdy tam nie postanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postawić, postać dk.

rzecz. postać ż., postój mrz.

Wiktionary

# postanisławowski

odnoszący się do czasów po Stanisławie Auguście Poniatowskim

SJP.pl

# postanowić

czasownik przechodni dokonany (ndk. postanawiać)

(1.1) dokonany od|postanawiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstãˈnɔvʲit͡ɕ, AS: postãnovʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postanowienie n.

przym. stanowczy

czas. postanawiać

Wiktionary

# postanowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co zostało postanowione; decyzja, konkretny zamiar

(1.2) praw. orzeczenie proceduralne wydawane przez sądy lub organy administracji, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty;

Wiktionary

Postanowienie – w obecnym systemie prawnym Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie sądowe wydawane przez sąd, Trybunał Stanu, Trybunał Konstytucyjny lub akt prokuratora, innego organu postępowania przygotowawczego, komornika bądź akt administracyjny podjęty przez organ administracji publicznej w sprawach dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku konkretnego postępowania (postępowanie administracyjne, cywilne, karne) oraz Prezydenta RP, Marszałka Sejmu RP i Marszałka Senatu RP.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Kiedy w decyzji administracyjnej zostanie zrobiona literówka, to organ wydaje postanowienie o sprostowaniu oczywistego błędu pisarskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: postãnovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postanawianie n.

czas. stanowić, postanowić dk., postanawiać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rezolucja, uchwała, zamiar, plan

Wiktionary

# postapiać

stopić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# postąpić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. postępować)

(1.1) dokonany od|postępować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postęp mrz., postępek mrz., postępowanie n., postępowość ż.

czas. postępować

przym. postępowy

Wiktionary

# postapo

[czytaj: post-apo] fantastyka postapokaliptyczna; postapokalipsa

SJP.pl

Fantastyka postapokaliptyczna (postapokalipsa, postapo) – podgatunek fantastyki naukowej traktujący o wydarzeniach bezpośrednio po kataklizmie, apokalipsie. Ze względu na niewielkie różnice, związane głównie z odstępem czasowym od katastrofy, co rzutuje na przenikanie się wątków, gatunek jest ściśle – a w niektórych utworach nierozerwalnie – powiązany z fantastyką apokaliptyczną.

Wikipedia

# postapokalipsa

[czytaj: post-apokalipsa] fantastyka postapokaliptyczna; postapo

SJP.pl

Fantastyka postapokaliptyczna (postapokalipsa, postapo) – podgatunek fantastyki naukowej traktujący o wydarzeniach bezpośrednio po kataklizmie, apokalipsie. Ze względu na niewielkie różnice, związane głównie z odstępem czasowym od katastrofy, co rzutuje na przenikanie się wątków, gatunek jest ściśle – a w niektórych utworach nierozerwalnie – powiązany z fantastyką apokaliptyczną.

Wikipedia

# postapokaliptyczny

[czytaj: post-apokaliptyczny] dotyczący wydarzeń bezpośrednio po kataklizmie, apokalipsie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nastąpił po apokalipsie, wydarzeniu katastroficznym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postapokalipsa ż.

Wiktionary

# postapokaliptyka

gatunek literacki, filmowy, komiksowy itp. ukazujący świat po globalnym kataklizmie

SJP.pl

# postartować

wystartować kilka razy w zawodach

SJP.pl

# postarzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. postarzyć)

(1.1) nadawać starszego wyglądu

(1.2) dodawać komuś wieku

czasownik zwrotny niedokonany postarzać się (dk. postarzyć się)

(2.1) nadawać sobie starszego wyglądu

(2.2) dodawać sobie wieku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta zmiana fryzury postarza Monikę o kilka lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postarzanie n., staroć mrz./ż.

czas. postarzeć

przysł. staro

Wiktionary

# postarzały

postarzeć (się) -
1. stać się starym lub starszym;
2. stracić nieco jędrność, sprawność, sprężystość;
3. stracić nieco wartość użytkową; podstarzeć się;
4. stać się nieco nieaktualnym; podstarzeć się

SJP.pl

# postarzeć

postarzeć (się) -
1. stać się starym lub starszym;
2. stracić nieco jędrność, sprawność, sprężystość;
3. stracić nieco wartość użytkową; podstarzeć się;
4. stać się nieco nieaktualnym; podstarzeć się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) stać się starym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstaʒɛt͡ɕ, AS: postažeć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postarzać ndk.

przym. postarzały

rzecz. postarzenie n.

Wiktionary

# postarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postarzeć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: postažẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postarzeć

rzecz. staroć ż./mrz.

Wiktionary

# postarzyć

1. nadać wygląd kogoś lub czegoś starszego;
2. dodać komuś dni, miesięcy, lat;
3. postarzyć się -
a) sprawić, że się wygląda starzej;
b) dodać sobie dni, miesięcy, lat

SJP.pl

# postaw

dawna jednostka miary tkanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. jednostka miary sukna

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) D. lm. zob. postawa.

forma czasownika.

(3.1) 2. os. lp. rozk. zob. postawić.

Wiktionary

Postaw – staropolska jednostka miary tkanin, głównie sukna.

W różnych regionach postaw miała różną wielkość – długość wahała się od 27 do 62 łokci. W XIX wieku – nawet od 12 do 64 łokci, średnio 32. Szerokość postawu zależała od techniki lub organizacji produkcji danego materiału (w danym regionie), a także od jego przeznaczenia i jakości (im wyższa jakość materiału, tym większe były rozmiary postawu). Bela sukna często liczyła 10–12 postawów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔstaf, AS: postaf

Wiktionary

# postawa

1. układ, budowa ciała;
2. poglądy człowieka na pewne zjawiska, zdarzenia lub inne osoby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czyjaś budowa ciała

(1.2) każda pozycja ciała

(1.3) odruchowo przyjmowana pozycja stojąca;

(1.4) typowy dla danego człowieka stosunek do czegoś;

(1.5) sposób zachowania

Wiktionary

Postawa – uwewnętrzniona przez jednostkę, wyuczona skłonność (akt woli przejawiający się w czynach) do reagowania w społecznie określony sposób, szczególnie przez podejmowanie określonych działań w odpowiedzi na oczekiwania społeczne.

Źródłem postaw jest przyjęty światopogląd, rozumiany jako zbiór subiektywnych doświadczeń intelektualnych oraz emocjonalnych, określających relację osoby do rzeczywistości. Postawa ma bezpośrednie odniesienie do władz intelektualnych (świadomość czynu) oraz woli (dobrowolność).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co ja tu państwu mogę najlepszego powiedzieć, pokazać, objawić? Nieuczony, niepiękny, niedomyty, postawy mizernej.

(1.2) Prawidłowa postawa strzelecka charakteryzuje się takim ułożeniem ciała i broni, aby nie występowało zbędne napinanie mięśni.

(1.3) We wrześniu w ramach profilaktyki badaniami postawy ciała objęci zostali uczniowie klas szóstych.

(1.4) Postawa wobec leczenia odgrywa ważną rolę w przebiegu choroby psychicznej.

(1.5) Gracze tak ŁKS, jak i Widzewa swoją mizerną postawą rozczarowali sponsorów i kibiców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstava, AS: postava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postawność ż.

czas. stawiać, postawić dk.

przym. postawny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) postura, sylwetka

(1.2) poza

(1.4) nastawienie, podejście

Wiktionary

# postawangarda

ogół tendencji w sztuce występujących po okresie awangardy

SJP.pl

# postawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) stawiając, umieścić coś lub kogoś na czymś

(1.2) podnieść do góry, przywrócić lub nadać komuś lub czemuś postawę stojącą

(2.2) zachować się zuchwale względem kogoś

(2.3) zrobić coś na pokaz, w sposób dostojny, okazały; popisać się

(2.4) pot. postawić (1.3) sobie dom

(2.5) daw. stanąć, ustawić się

(2.6) daw. stać się kimś, znaleźć sobie miejsce w jakimś środowisku, wśród kogoś

(2.7) daw. stawić się, zgłosić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dżentelmen czekał cierpliwie przy wejściu do trezoru, aż pracownica banku powoli wyciągnie z jednej ze skrzynek pudełko i postawi ostrożnie na stole. Otworzył je dopiero, gdy był już zupełnie sam.

(1.3) Postawili przekaźnik radiowy na ziemi Marka.

(1.5) Zatrzymywano go kilkakrotnie, ale nigdy nie postawiono mu konkretnych zarzutów.

(1.6) Chcę postawić na jedenastkę.

(1.7) Czy mogę postawić ci piwo?

(1.18) Marynarze postawili żagle i odpłynęli.

(1.19) Mój syn postawił swe pierwsze kroki w (wieku) roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstavʲit͡ɕ, AS: postavʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dorastanie n., dostanie n., dostawanie n., dostawianie n., dostawienie n., nadostawanie n., nadstawianie n., nadstawienie n., nastanie n., nastawanie n., nastawianie n., nastawienie n., naustawianie n., obstanie n., obstawanie n., obstawianie n., obstawienie n., odstanie n., odstawanie n., odstawianie n., odstawienie n., ostanie n., ostawanie n., ostawianie n., ostawienie n., podostawanie n., podostawianie n., podstanie n., podstawianie n., podstawienie n., ponastawianie n., poobstawianie n., popostawianie n., popowstawanie n., popozostawianie n., poprzedstawianie n., poprzestawanie n., poprzestawianie n., poprzystawianie n., porozstawianie n., postanie n., postawianie n., poustawianie n., powstanie n., powstawanie n., powstawianie n., powydostawanie n., powystawianie n., pozastawianie n., pozestawianie n., pozostanie n., pozostawanie n., pozostawianie n., pozostawienie n., przeciwstawianie n., przeciwstawienie n., przedostanie n., przedostawanie n., przedstawianie n., przedstawienie n., przestanie n., przestawanie n., przestawianie n., przestawienie n., przystanie n., przystawanie n., przystawianie n., przystawienie n., przyzostanie n., rozstanie n., rozstawanie n., rozstawianie n., rozstawienie n., stanie n., stawanie n., stawianie n., stawienie n., ustanie n., ustawanie n., ustawianie n., ustawienie n., wstanie n., wstawanie n., wstawianie n., wstawienie n., wydostanie n., wydostawanie n., wystanie n., wystawanie n., wystawianie n., wystawienie n., zaprzestanie n., zaprzestawanie n., zastanie n., zastawanie n., zastawianie n., zastawienie n., zestawianie n., zestawienie n., zostanie n., zostawanie n., zostawianie n., zostawienie n.

czas. dorastać ndk., dostać dk., dostawać ndk., dostawiać ndk., dostawić dk., nadostawać dk., nadstawiać ndk., nadstawić dk., nastać dk., nastawać ndk., nastawiać ndk., nastawić dk., naustawiać dk., obstać dk., obstawać ndk., obstawiać ndk., obstawić dk., odstać dk., odstawać ndk., odstawiać ndk., odstawić dk., ostać dk., ostawać ndk., ostawiać ndk., ostawić dk., podostawać dk., podostawiać dk., podstać dk., podstawiać ndk., podstawić dk., ponastawiać dk., poobstawiać dk., popostawiać dk., popowstawać dk., popozostawiać dk., poprzedstawiać dk., poprzestawać dk., poprzestawiać dk., poprzystawiać dk., porozstawiać dk., postać dk., postawiać dk./ndk., poustawiać dk., powstać dk., powstawać dk., powstawiać dk., powydostawać dk., powystawiać dk., pozastawiać dk., pozestawiać dk., pozostać dk., pozostawać ndk., pozostawiać dk./ndk., pozostawić dk., przeciwstawiać ndk., przeciwstawić dk., przedostać dk., przedostawać ndk., przedstawiać ndk., przedstawić dk., przestać dk./ndk., przestawać ndk., przestawiać ndk., przestawić dk., przystać dk., przystawać ndk., przystawiać ndk., przystawić dk., przyzostać dk., rozstać dk., rozstawać ndk., rozstawiać ndk., rozstawić dk., stać ndk., stawać ndk., stawiać ndk., stawić dk./ndk., ustać dk., ustawać ndk., ustawiać ndk., ustawić dk., wstać dk., wstawać ndk., wstawiać ndk., wstawić dk., wydostać dk., wydostawać ndk., wystać dk., wystawać ndk., wystawiać ndk., wystawić dk., zaprzestać dk., zaprzestawać ndk., zastać dk., zastawać ndk., zastawiać ndk., zastawić dk., zestawiać ndk., zestawić dk., zostać dk., zostawać ndk., zostawiać ndk., zostawić dk.

Wiktionary

# postawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postawić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: postavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postawić dk., stawiać ndk., zastawiać ndk., zastawić dk.

rzecz. stawianie, zastawienie, zastawianie

Wiktionary

# postawniej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: postawnie

SJP.pl

# postawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: postawny

SJP.pl

# postawny

wysoki i o kształtnej sylwetce, dobrze zbudowany; przystojny, dorodny, rosły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muskularny i wysoki, budzący respekt posturą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) U wejścia właściciel dyskoteki stawia postawnych facetów, żeby pilnowali.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postawa ż., postawność ż.

przysł. postawnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) na schwał, mężny, okazały, rosły, słusznej postury, dobrze zbudowany

Wiktionary

# postawotwórczość

cecha czegoś wpływającego na tworzenie się sposobów zachowania i myślenia

SJP.pl

# postawotwórczy

wpływający na tworzenie się sposobów zachowania i myślenia

SJP.pl

# postbiblijny

przymiotnik

(1.1) związany z okresem po powstaniu Biblii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Świadectwa te pochodzą z czasów postbiblijnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. biblijny

Wiktionary

# postbiotyczny

→ postbiotyk

SJP.pl

#### Patrz:

postbiotyk

# postbiotyk

preparat zawierający nieżywe mikroorganizmy lub substancje przez nie produkowane, mające pozytywny wpływ na zdrowie konsumenta

SJP.pl

Postbiotyk – związki uwalniane ze składników żywności lub składników mikroorganizmów, które podawane w odpowiednich ilościach promują zdrowie i dobre samopoczucie gospodarza; metabolity szczepów probiotycznych.

Postbiotyki stymulują mikrobiom jelitowy i zawierają cząsteczki sygnałowe, które wykazują działanie przeciwzapalne i immunomodulujące, przeciwhipertensyjne, antyproliferacyjne, przeciwutleniające i przeciwhipercholesterolemiczne.

Wikipedia

# postbolszewicki

mający bolszewicki rodowód

SJP.pl

# postbrexitowy

przymiotnik

(1.1) polit. taki, który ma miejsce po opuszczeniu Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bez dokładnego dopracowania wszystkich procedur i załatania wszelkich luk informacyjnych i prawnych miasta portowe w Wielkiej Brytanii czeka postbrexitowy chaos, który wzmocni jeszcze problemy gospodarcze wynikające z epidemii koronawirusa, z jakimi boryka się kraj.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pobrexitowy

Wiktionary

# postcovidowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany okresem po pandemii koronawirusa, dotyczący okresu po pandemii koronawirusa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jaki będzie postcovidowy rynek pracy?.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. covidowy

Wiktionary

# postdemokratyczny

→ postdemokracja

SJP.pl

#### Patrz:

postdemokracja

# postdoc

[czytaj: postdok] środowiskowo: staż podoktorski; post-doc, postdok

SJP.pl

# postdok

środowiskowo: staż podoktorski; postdoc, post-doc

SJP.pl

# postdyscyplinarność

wzajemne przenikanie się kierunków badań i modeli teoretycznych w obrębie humanistyki

SJP.pl

# postdyscyplinarny

związany z wzajemnym przenikaniem się kierunków badań i modeli teoretycznych w obrębie humanistyki

SJP.pl

# postek

nazwisko

SJP.pl

# postękalice

Postękalice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Bełchatów. Według stanu z 28 lipca 2011 roku wieś zamieszkiwało 441 osób.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

# postenketta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. obozowa: linia posterunków straży, która otaczała obóz lub miejsce pracy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) postenkieta

Wiktionary

# postenkieta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. obozowa: linia posterunków straży, która otaczała obóz lub miejsce pracy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃ŋʲˈcɛta, AS: postẽŋʹḱeta

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) postenketta

Wiktionary

# postęp

1. zmiany zmierzające do polepszenia stanu; rozwój;
2. osiągnięcie kolejnego stopnia w rozwoju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

Wiktionary

Postęp – rozwój, udoskonalenie, przejście od niższego do wyższego etapu. Pojęcie postępu pochodzi z filozofii. Wiara w postęp była jedną z podstawowych zasad światopoglądu encyklopedystów francuskich, myślicieli oświecenia oraz XIX-wiecznych pozytywistów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli przez całe stulecia zmaganie człowieka z przyrodą oznaczało postęp cywilizacji, to współcześnie potrzebny jest ogromny wysiłek dla ratowania zniekształconego środowiska cywilizowanego człowieka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔstɛ̃mp, AS: postẽmp

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postępactwo n., postępak mos.

czas. postępować ndk., postąpić dk.

przym. postępowy

przysł. postępowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) progres, progresja

Wiktionary

# postępactwo

ironicznie: postępowość

SJP.pl

# postępak

ironicznie: postępowiec

SJP.pl

# postępek

zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób; czyn; uczynek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pejor. czyn pociągający za sobą negatywne konsekwencje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten postępek zaważył na jego dalszych losach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstɛ̃mpɛk, AS: postẽmpek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postęp m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

czas. postępować ndk., postąpić dk.

przym. postępowy

przysł. postępowo

Wiktionary

# postępówa

potocznie, ironicznie: kobieta postępowa

SJP.pl

# postepować

potańczyć, uderzając rytmicznie podkutymi obcasami i czubkami butów o podłogę

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. postąpić)

(1.1) działać, czynić coś; wykonywać postępowanie

(1.2) dokonywać postępu

(1.3) zachowywać się

(1.4) obchodzić się z kimś w jakiś sposób

(1.5) pójść w jakimś kierunek, albo za kimś

(1.6) jeźdz. pojeździć stępem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas instalacji oprogramowania postępowałem zgodnie z instrukcjami pojawiającymi się na ekranie.

(1.2) Jego choroba postępuje. Jest coraz gorzej.

(1.3) Postąpię jak mi poradzi lekarz.

(1.4) Proszę ostrożnie postępować ze skondensowanym roztworem chlorowodoru — jego opary są niebezpieczne.

(1.6) Postępujcie trochę, żeby konie się rozgrzały, a potem zaczynamy skoki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: postẽmpovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie

czas. postąpić dk.

przym. postępowy

przysł. postępowo

Wiktionary

# postępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

(1.2) odczasownikowy od|postępować.

Wiktionary

- postępowanie administracyjne (procedura administracyjna)
- postępowanie apelacyjne
- postępowanie beatyfikacyjne
- postępowanie cywilne (procedura cywilna, proces cywilny)
- postępowanie dowodowe
- postępowanie dwuinstancyjne
- postępowanie dyscyplinarne
- postępowanie egzekucyjne
- postępowanie kanonizacyjne
- postępowanie karne (procedura karna, proces karny)
- postępowanie karno-skarbowe
- postępowanie kasacyjne
  - skarga kasacyjna (polskie postępowanie administracyjnosądowe)
  - skarga kasacyjna (polskie postępowanie cywilne)

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Sąd przyjął w postępowaniu za dowód testament zmarłego.

  (1.1) Burmistrz wszczął postępowanie administracyjne w zakresie ustalenia warunków zabudowy.

  (1.2) Jego postępowanie jest karygodne.

  (1.2) Postępowanie dyrektora wobec mnie było niesprawiedliwe. Nie powinien dawać mi nagany za krytykę przełożonego.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: postẽmpovãńe

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postąpienie n.

  czas. postępować ndk., postąpić dk.

  przym. postępowy

  przysł. postępowo

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) procedura, proces

  Wiktionary

# postępowicz

potocznie: osoba mające progresywne poglądy, zwolennik postępu; postępowiec, progresista, progresywista

SJP.pl

# postępowiec

potocznie: osoba mające progresywne poglądy, zwolennik postępu; postępowicz, progresista, progresywista

SJP.pl

# postępowo

przysłówek

(1.1) w sposób postępowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postęp m., postępowanie n., postępek m., postępowość ż.

czas. postępować

przym. postępowy

Wiktionary

# postępowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co postępowe; cecha tych, którzy są postępowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

czas. postępować ndk., postąpić dk.

przym. postępowy

przysł. postępowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) progresizm, progresywizm, progresywność

Wiktionary

# postępowszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: postępowy; bardziej postępowy

SJP.pl

# postępowy

1. o kimś: opowiadający się za nowoczesnymi sposobami myślenia i działania, będący zwolennikiem postępu;
2. o czymś: związany z dążeniem do rozwoju, wyrażający postęp;
3. rzadko: stopniowo wzrastający, nasilający się;
4. w fizyce: ruch postępowy - ruch ciała, podczas którego wszystkie jego punkty przemieszczają się w ten sam sposób;
5. paraliż postępowy - porażenie układu nerwowego występujące w zaawansowanej kile; porażenie postępujące

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wyrażający postęp; też: będący zwolennikiem postępu

(1.2) postępujący, narastający

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ, AS: postẽmpovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

czas. postępować ndk., postąpić dk.

przysł. postępowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) awangardowy, innowacyjny, modernistyczny, nowoczesny, prekursorski, progresywny

Wiktionary

# postępy

1. zmiany zmierzające do polepszenia stanu; rozwój;
2. osiągnięcie kolejnego stopnia w rozwoju

SJP.pl

# poster

plakat reklamowy posiadający walory artystyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) plakat, afisz, zwłaszcza reklamowy lub muzyczny

Wiktionary

Plakat naukowy (żargonowo poster) – forma prezentacji naukowej, dla odróżnienia od plakatu reklamowego, zachowuje w kręgach naukowych żargonową nazwę wywodzącą się z języka angielskiego – poster. Forma prezentacji graficznej powstała w II połowie XX w. Spopularyzowała się na dużych konferencjach naukowych. Obecnie jedna z popularniejszych form prezentowania wyników badań w trakcie konferencji naukowych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔstɛr, AS: poster

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. posterowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) plakat, afisz

Wiktionary

# posterczeć

sterczeć przez pewien czas

SJP.pl

# posterować

spędzić pewien czas na sterowaniu

SJP.pl

# posterowy

→ poster

SJP.pl

#### Patrz:

poster

# posterunek

1. żołnierz lub grupa żołnierzy pełniący wartę;
2. miejsce, stanowisko, w którym żołnierz pełni wartę;
3. siedziba jednostki policji, żandarmerii itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce pełnienia straży lub służby

(1.2) siedziba policji lub żandarmerii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kapral zabronił im opuszczania posterunku.

(1.2) Milicja zabrała Zbycha na posterunek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛˈrũnɛk, AS: posterũnek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. posterunkowy

rzecz. posterunkowy mos.

Wiktionary

# posterunkowa

→ posterunek

SJP.pl

#### Patrz:

posterunek

# posterunkowy

→ posterunek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) policjant mający najniższy rangą stopień w policji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) najniższy stopień w policji

przymiotnik relacyjny

(3.1) rzad. związany z posterunkiem

Wiktionary

Posterunkowy (post.) – najniższy stopień w polskiej Policji. Odpowiednik szeregowego w Wojsku Polskim i strażaka w Państwowej Straży Pożarnej. Wyższy stopień to starszy posterunkowy.

Stopień posterunkowego nadawany jest rozkazem personalnym z dniem przyjęcia policjanta do służby. Na stopień ten mianuje komendant wojewódzki Policji. Nie można mówić o odmiennych obowiązkach funkcjonariuszy Policji zależnych od stopnia. Można bowiem mieć niższy stopień zaś ważniejszą funkcję.

Wikipedia

#### Patrz:

posterunek

#### Przykłady

(1.1) Posterunkowe stłukli Jaśka, tak że kilka tygodni nie mógł z chałupy wychodzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posterunek mrz.

Wiktionary

# posteryzacja

zanik przestrzeni kolorów w grafice komputerowej

SJP.pl

Posteryzacja – zjawisko występowania niewystarczającej liczby kolorów dostępnych w obrazie grafiki komputerowej, które uniemożliwia zachowanie ciągłości tonalnej. W efekcie może to prowadzić do zjawiska bandingu, czyli utraty płynnych przejść tonalnych i powstania fałszywych konturów.

Wikipedia

# postfaszysta

członek lub sympatyk ugrupowań nawiązujących programowo do idei faszyzmu

SJP.pl

# postfaszystka

→ postfaszysta

SJP.pl

#### Patrz:

postfaszysta

# postfaszyzm

ruchy i ugrupowania polityczne nawiązujące programowo do faszyzmu

SJP.pl

# postfeminizm

Postfeminizm (przedstawiany również jako post-feminizm) – termin używany do opisania reakcji na sprzeczności w feminizmie, zwłaszcza feminizmie drugiej i trzeciej fali. Termin postfeminizm jest czasem mylony z kolejnymi feminizmami, takimi jak feminizm czwartej fali i „kolorowy feminizm” (ang. women of color feminism) (np. haki, 1996; Spivak, 1999).

Wikipedia

# postfeudalny

następujący po okresie dominowania feudalizmu; pofeudalny

SJP.pl

# postfiks

rodzaj afiksu występujący po rdzeniu wyrazowym, mogący być sufiksem słowotwórczym lub końcówką fleksyjną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) afiks występujący po wyrazie;

Wiktionary

Postfiks (łac. post „po” i fixus „umocowany”) – rodzaj afiksu występujący po rdzeniu wyrazowym. Postfiksy mogą być sufiksami słowotwórczymi lub końcówkami fleksyjnymi. Np. w formie pracownikom po rdzeniu prac- wyróżniamy postfiksy -ow-, -nik- oraz -om, z których dwa pierwsze to sufiksy słowotwórcze, a ostatni to końcówka fleksyjna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W języku polskim postfiksem jest wyraz „się”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔstfʲiks, AS: postfʹiks

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. afiksacja ż., fiksacja ż., fiksat m., fiksum n., fiks mrz.

Wiktionary

# postfiksowy

→ postfiks

SJP.pl

#### Patrz:

postfiks

# postfordyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. system organizacji wytwarzania dóbr polegający na produkowaniu wyrobów w krótkich seriach przeznaczanych dla konkretnych odbiorców;

Wiktionary

Postfordyzm – w historii ekonomii, system produkcji, konsumpcji i innych zjawisk społeczno-ekonomicznych, który cechował się elastyczną specjalizacją, w której łatwo jest uzyskać zróżnicowanie produktu po tym, jak okazało się, że w społeczeństwach zamożnych seryjna produkcja nie jest ani wystarczająca ani satysfakcjonująca.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstfɔrdɨsm̥, AS: postfordysm̦

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elastyczna specjalizacja

Wiktionary

# postglacjalny

następujący po okresie lodowcowym, właściwy temu okresowi; polodowcowy, poglacjalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) istniejący/dziejący się po nastaniu epoki lodowcowej lub pochodzący z tego okresu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzdɡlaˈt͡sʲjalnɨ, AS: pozdglacʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postglacjał

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) polodowcowy

Wiktionary

# postglacjał

okres następujący po zlodowaceniu; okres polodowcowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okres, który nastąpił po epoce lodowcowej, okres polodowcowy

Wiktionary

Postglacjał - okres po zlodowaceniu. Termin ten używany jest głównie w odniesieniu do ostatniego zlodowacenia. Niektóre słowniki specjalistyczne synonimizują go z holocenem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzdɡlat͡sʲjaw, AS: pozdglacʹi ̯au̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. postglacjalny

Wiktionary

# postglosator

włoski uczony w dziedzinie prawa, zajmujący się dostosowaniem zasad prawa rzymskiego do potrzeb współczesnej praktyki, działający w XIII wieku

SJP.pl

# posthipisowski

powstały po wygaśnięciu ruchów hipisowskich

SJP.pl

# postimpresjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. artysta czerpiący z dokonań impresjonizmu, który jednak wypracował indywidualne style w malarstwie końca XIX wieku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postimpresjonistyczność ż.

przym. postimpresjonistyczny

Wiktionary

# postimpresjonistka

→ postimpresjonista

SJP.pl

#### Patrz:

postimpresjonista

# postimpresjonistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co postimpresjonistyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postimpresjonizm m., postimpresjonista m., postimpresjonistka ż.

przym. postimpresjonistyczny

przysł. postimpresjonistycznie

Wiktionary

# postimpresjonistyczny

→ postimpresjonizm

SJP.pl

#### Patrz:

postimpresjonizm

# postimpresjonizm

Postimpresjonizm (tzn. sztuka po impresjonizmie) – terminem tym określa się różne zjawiska w sztuce francuskiej na przełomie XIX i XX wieku, wywodzące się z impresjonizmu, ale w dużej mierze odrzucające go. Ramy czasowe określa się też bardziej precyzyjnie jako czas od ostatniej wystawy impresjonistów w 1886 roku do pierwszej wystawy fowistów w 1905 roku.

Wikipedia

# postindustrialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest postindustrialne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. postindustrialny, industrialny

przysł. postindustrialnie

Wiktionary

# postindustrialny

dotyczący wydarzeń po erze przemysłowej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do epoki/czasów/społeczeństwa następującego po epoce przemysłowej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstʲĩnduˈstrʲjalnɨ, AS: postʹĩndustrʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. industrialny

rzecz. postindustrialność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poprzemysłowy

Wiktionary

# posting

[czytaj: połsting] w informatyce: wysyłanie wiadomości na grupie dyskusyjnej lub forum; wysyłanie postów

SJP.pl

# postiw

skrót od: Powiatowy Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku

SJP.pl

# postjugosławiański

powstały, pozostały po rozpadzie Jugosławii; pojugosławiański

SJP.pl

# postkapitalizm

Wikipedia

# postklerykalizm

nurt w Kościele dążący do pomniejszenia dotychczasowej pozycji kleru

SJP.pl

# postklerykalny

→ postklerykalizm

SJP.pl

#### Patrz:

postklerykalizm

# postklerykał

osoba wyrażająca przekonanie o konieczności pomniejszenia dotychczasowej pozycji kleru w Kościele

SJP.pl

# postkoitalny

dotyczący czasu po stosunku seksualnym

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) po stosunku seksualnym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szczególnym przykładem tej autentycznej kobiecej jouissance jest w powieści Madame Riccoboni słynny list postkoitalny, wyznanie miłości tuż po akcie, złożone sobie jednocześnie przez obydwoje kochanków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstkɔjiˈtalnɨ, AS: postkoi ̯italny

Wiktionary

# postkolonializm

Post-kolonializm (także studia post-kolonialne, teoria post-kolonialna, postkolonializm) to dyscyplina naukowa opierająca się na intelektualnym dyskursie, który służy do analizowania i wyjaśniania zarówno kulturowych pozostałości kolonializmu i imperializmu, jak i badania konsekwencji kontrolowania kraju i zasiedlania go w celu ekonomicznej eksploatacji ludności tubylczej i jej ziemi. Wywodzące się ze szkoły postmodernistycznej studia post-kolonialne analizują politykę wiedzy (jej wytwarzanie, kontrolę i dystrybucję) poprzez badanie funkcjonalnych relacji między społeczną i polityczną władzą, która podtrzymuje kolonializm i neo-kolonializm. Zadają w ten sposób pytanie, jak imperialny reżim wytwarza obraz (społeczny, polityczny, kulturowy) kolonizatora i kolonizowanego.

Wikipedia

# postkolonialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest postkolonialne; cecha tych, którzy są postkolonialni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postkolonializm m.

przym. postkolonialny, kolonialny

Wiktionary

# postkolonialny

występujący po okresie kolonialnym

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z postkolonializmem, dotyczący postkolonializmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postkolonializm m., kolonializm m., kolonia ż., kolonista m., postkolonialność ż.

przym. kolonialny, kolonizacyjny, kolonialistyczny

Wiktionary

# postkomuch

pogardliwie: postkomunista

SJP.pl

# postkomuna

1. postkomunizm;
2. zbiorowo o postkomunistach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. postkomunizm.

(1.2) pot. ogół postkomunistów lub ugrupowań postkomunistycznych

Wiktionary

Postkomunizm – okres transformacji politycznej i gospodarczej w byłych państwach komunistycznych po upadku bloku wschodniego, w których nowe rządy dążyły do demokratyzacji, stworzenia społeczeństwa obywatelskiego i odbudowy wolnego rynku (zob. Jesień Ludów, rozpad ZSRR, transformacja systemowa w Polsce).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Trzeba tylko dać sobie szansę - wykorzenić raz na zawsze postkomunę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postkomunizm m.

przym. postkomunistyczny

Wiktionary

# postkomunistka

→ postkomunista

SJP.pl

#### Patrz:

postkomunista

# postkomunistyczny

→ postkomunizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie

Wiktionary

#### Patrz:

postkomunizm

#### Przykłady

(1.1) Z perspektywy kategoryzacji trzeba więc podkreślić, że mentalność postkomunistyczna wpływa na większy segment społeczeństwa, niż „tylko" na sferę gospodarki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postkomunizm m., postkomuna ż., postkomunista m., postkomunistka ż.

przysł. postkomunistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pokomunistyczny

Wiktionary

# postkomunizm

1. ideologia będąca zmodyfikowaną formą komunizmu;
2. okres po upadku komunizmu w byłych państwach komunistycznych; postkomuna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. okres po upadku komunizmu w państwach bloku komunistycznego;

(1.2) polit. ideologia stanowiąca zmodyfikowaną formę komunizmu

Wiktionary

Postkomunizm – okres transformacji politycznej i gospodarczej w byłych państwach komunistycznych po upadku bloku wschodniego, w których nowe rządy dążyły do demokratyzacji, stworzenia społeczeństwa obywatelskiego i odbudowy wolnego rynku (zob. Jesień Ludów, rozpad ZSRR, transformacja systemowa w Polsce).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Postkomunizm w tym rozumieniu jest hybrydą, w której są równi i równiejsi, skomplikowane, często sprzeczne, szybko zmieniające się przepisy służą poszczególnym grupom interesów, a klientelizm, nepotyzm, konformizm i korupcja są na porządku dziennym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postkomuna ż., postkomunista m., postkomunistka ż.

przym. postkomunistyczny

przysł. postkomunistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) postkomuna

Wiktionary

# postkubistka

→ postkubista

SJP.pl

#### Patrz:

postkubista

# postkubistyczny

→ postkubizm

SJP.pl

#### Patrz:

postkubizm

# postludium

Postludium – utwór odgrywany po zakończeniu nabożeństwa, zwykle organowy i improwizowany.

W suicie fortepianowej Ludus tonalis Paula Hindemitha z 1942, zawierającej 12 fug i 11 interludiów ostatnia część została nazwana postludium.

Wikipedia

# postmodernista

→ postmodernizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba związana z postmodernizmem, działająca w nurcie postmodernizmu; współtwórca postmodernizmu

Wiktionary

#### Patrz:

postmodernizm

#### Przykłady

(1.1) Baudrillard woli, aby nie nazywać go postmodernistą, to jednak przynajmniej w części nim jest .

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstmɔdɛrʲˈɲista, AS: postmoderʹńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postmodernizm m.

:: fż. postmodernistka ż.

przym. postmodernistyczny

przysł. postmodernistycznie

Wiktionary

# postmodernistka

→ postmodernista

SJP.pl

#### Patrz:

postmodernista

# postmodernistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest postmodernistyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postmodernizm m., postmodernista m., postmodernistka ż.

przym. postmodernistyczny

przysł. postmodernistycznie

Wiktionary

# postmodernistyczny

→ postmodernizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z postmodernizmem, dotyczący postmodernizmu

Wiktionary

#### Patrz:

postmodernizm

#### Przykłady

(1.1) Przedmiotem rozprawy jest dyskurs filozofii postmodernistycznej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postmodernistyczność ż., postmodernizm mrz., postmodernista mos.

Wiktionary

# postmodernizm

1. nurt w sztuce odrzucający XX-wieczny modernizm i awangardę, nawiązujący do technik i stylów historycznych; transawangarda; neoekspresjonizm;
2. w filozofii: prąd myślowy odwołujący się do poczucia końca wielkich narracji i historii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. filoz. hist. XX-wieczny ruch artystyczny, kulturowy i filozoficzny odrzucający modernistyczny sposób myślenia;

Wiktionary

- postmodernizm (filozofia)
- postmodernizm (architektura)
- postmodernizm (muzyka)
- postmodernizm (literatura)
- postmodernizm (sztuka)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Postmodernizm to kierunek artystyczny, który stawia pod znakiem zapytania podstawowe zasady i idee modernizmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstmɔˈdɛrʲɲism̥, AS: postmoderʹńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postmodernistyczność ż., postmodernista m., postmodernistka ż.

przym. postmodernistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ponowoczesność

Wiktionary

# postnatalny

dotyczący okresu po urodzeniu się dziecka; poporodowy, pourodzeniowy

SJP.pl

# postnicejski

przymiotnik

(1.1) hist. rel. dotyczący okresu po soborze nicejskim

(1.2) polit. dotyczący okresu po zawarciu traktatu nicejskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nicea ż., nicejczyk mos., nicejka ż.

przym. nicejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ponicejski

Wiktionary

# postnik

dawniej: postne danie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. osoba, która przestrzega postu

Wiktionary

Postnik (bułg. Постник) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Kyrdżali, w gminie Momcziłgrad. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 grudnia 2018 roku miejscowość liczyła 214 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔstʲɲik, AS: postʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszczenie n., post

czas. pościć

przym. postny

Wiktionary

# postnowoczesność

ponowoczesność;
1. okres w dziejach, który nastąpił po nowoczesności;
2. prąd filozoficzny powstały w drugiej połowie XX wieku; postmodernizm

SJP.pl

# postnowoczesny

→ postnowoczesność; ponowoczesny, postmodernistyczny

SJP.pl

# postny

1. związany z postem - nakazem religijnym;
2. niezawierający mięsa ani tłuszczów zwierzęcych;
3. charakteryzujący się ograniczeniem elementów określonego rodzaju

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z postem

(1.2) niezawierający mięsa

(1.3) przen. smutny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jedzenie było postne, mniej lub bardziej obfite, ale nie mogło zabraknąć takich potraw, jak kutia czy kompot z suszonych owoców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. post m., poszczenie n., postnik mos.

czas. pościć ndk.

Wiktionary

# postój

1. przerwa w podróży, zatrzymanie się na pewien czas;
2. miejsce, gdzie stale zatrzymują się określone pojazdy; przystanek; stacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przerwa podczas jazdy, podróży

(1.2) wyznaczone miejsce, gdzie mogą zatrzymywać się pojazdy

(1.3) praw. unieruchomienie pojazdu nie wynikające z warunków lub przepisów ruchu drogowego, które trwa ponad jedną minutę;

forma czasownika.

(2.1) rozk. 2. os. lp. od: postać

Wiktionary

Postój pojazdu – unieruchomienie pojazdu niewynikające z warunków lub przepisów ruchu drogowego, trwające dłużej niż 1 minutę.

Postój na drodze dla pieszych jest możliwy kołami jednego boku lub przednią osią pojazdu o masie do 2,5 tony pod warunkiem, że:

- na danym odcinku drogi nie ma zakazu postoju
- nie utrudnia ruchu pieszym
- pojazd umieszczony przednią osią na drodze dla pieszych nie utrudnia ruchu na jezdni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Każdy kierowca powinien robić dłuższy postój co cztery godziny.

(1.2) Czekam na postoju taksówek już kwadrans i nie ma żadnej.

(1.3) Całkowity zakaz zatrzymywania i postoju obowiązuje na mostach i wiaduktach.

(2.1) Ty sobie tu postój, a my tymczasem pójdziemy do sklepu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔstuj, AS: postui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postojówka ż., postojowe n., postanie n., stanie n., postać ż., stojanka ż., stójka ż.

czas. stać ndk., postać dk.

przym. postojowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przerwa

(1.2) przystanek, stacja

(1.3) postój pojazdu

Wiktionary

# postojak

postojak wiesiołkowiec - gatunek motyla z rodziny zawisakowatych

SJP.pl

# postojna

1. jaskinia krasowa w Słowenii;
2. miasto w Słowenii

SJP.pl

- Postojna (jaskinia)
- Postojna (miasto)
- Gmina Postojna
- Port lotniczy Postojna
- Postojna – stacja kolejowa w Postojnej

Wikipedia

# postojniański

przymiotnik od: Postojna, miasto lub jaskinia krasowa w Słowenii

SJP.pl

# postojówka

potocznie: światło postojowe

SJP.pl

# postokrągłostołowy

dotyczący rzeczywistości społeczno-politycznej w Polsce po obradach okrągłego stołu w 1989 r.

SJP.pl

# postolice

Postolice (niem. Poselwitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Wądroże Wielkie.

Wikipedia

# postolin

W Polsce

- Postolin – wieś w pow. milickim, w gminie Milicz
- Postolin – wieś w pow. sztumskim, w gminie Sztum
- Postolin – osada w powiecie sztumskim, w gminie Sztum.

- Postolin – gromada w powiecie milickim
- Postolin – gromada w powiecie sztumskim
- Postolin – przystanek kolejowy

Wikipedia

# postolski

nazwisko

SJP.pl

# postomino

wieś w Polsce

SJP.pl

Postomino (niem. Pustamin) – wieś w północnej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Postomino przy drodze wojewódzkiej nr 203.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Postomino. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

# postomiński

przymiotnik od: Postomino

SJP.pl

# postosować

spędzić pewien czas na stosowaniu

SJP.pl

# postować

potocznie: pisać posty w internecie

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) neol. zamieszczać post w Internecie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cierpieli bez netu, dopalaczy i innych rzeczy, i trudno było im wytrzymać, nie mogli już brać, pić, tłitować, postować i robić tego, co się stało sensem ich życia.

(1.1) Zamiast postować zdjęcia zasranych bobasów, lepiej zastanówcie się czy warto się rozmnażać. Serio.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postowanie n., post m.

Wiktionary

# postowy

→ post (wpis w internecie)

SJP.pl

# postoł

but noszony przez wieśniaków nadbużańskich; łapeć z kory, łyka lub skóry, wiązany sznurkiem

SJP.pl

# postołowo

2 miejscowości w Polsce:

- Postołowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Hajnówka
- Postołowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie

2 miejscowości na Białorusi:

- Postołowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie bereskim, w sielsowiecie Malecz
- Postołowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Mokre

Wikipedia

# postpamięć

pamięć potomków generacji, która doznała ciężkich przeżyć; pamięć drugiego pokolenia

SJP.pl

Postpamięć – termin odnoszący się do tej formy pamięci, która nie powstała w wyniku własnego doświadczenia, a została zaczerpnięta od poprzednich pokoleń.

Wikipedia

# postpamięciowy

związany z pamięcią potomków generacji, która doznała ciężkich przeżyć

SJP.pl

# postpandemiczny

występujący po pandemii

SJP.pl

# postpeerelowski

taki, który nastąpił (miał miejsce) po upadku PRL-u

SJP.pl

# postponować

okazywać brak szacunku, lekceważyć; pomiatać, pogardzać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) okazywać brak szacunku, traktować z góry, wzgardliwie, z lekceważeniem, mieć za nic

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: postpõnovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postponowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lekceważyć

Wiktionary

# postponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postponować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postponować ndk.

Wiktionary

# postponowany

okazywać brak szacunku, lekceważyć; pomiatać, pogardzać

SJP.pl

# postpozycja

Przyimek (łac. praepositio) – nieodmienna i niesamodzielna część mowy, która łączy się z innymi wyrazami i nadaje im inny sens.

Na przykład rzeczownik stół tworzy z przyimkami wiele zestawień: na stole, o stole, za stołem, obok stołu, po stole, pod stołem, zza stołu, koło stołu, przy stole, ponad stołem, od stołu, ku stołowi itp.

Wikipedia

# postpozycyjny

dotyczący postpozycji

SJP.pl

# postprawda

1. interpretacja świata oparta na myśleniu życzeniowym i skrajnych emocjach;
2. w polityce: sytuacja, gdzie manipulacja opinią publiczną jest bardziej istotna niż fakty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. polit. sytuacja, zjawisko społeczne, w którym fakty są mniej istotne w kształtowaniu opinii publicznej niż odwołania do emocji i osobistych przekonań;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. prawda ż., prawdziwość ż.

przym. prawdziwy

przysł. prawdziwie

formsłow. prawdo-

wykrz. prawda

Wiktionary

# postprodukcja

w filmoznawstwie: czynności po zakończeniu zdjęć, mające na celu przygotowanie kopii ekranowej filmu kinowego lub wersji emisyjnej programu telewizyjnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.

Wiktionary

Postprodukcja – końcowy etap prac nad realizacją utworu audiowizualnego (np. filmu, programu telewizyjnego), następujący po etapie produkcji, a poprzedzający etap dystrybucji. Jest to zazwyczaj najdłuższy etap prac nad filmem. Głównymi pracami wykonywanymi w okresie postprodukcji są: montaż obrazu, praca nad efektami specjalnymi, korekcja barwna, tworzenie muzyki oraz udźwiękowienie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jednakże wygląd postaci był wielokrotnie zmieniany, nawet po zakończeniu zdjęć i na etapie postprodukcji - niektórzy z twórców rozważali uczynienie z niej kobiety.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. produkcyjny

Wiktionary

# postprodukcyjny

→ postprodukcja

SJP.pl

#### Patrz:

postprodukcja

# postpunk

całość awangardowych zjawisk kulturowych i artystycznych powszechnych pod koniex XX wieku, odwołujących się do punku

SJP.pl

Post-punk – styl w obrębie muzyki rockowej, wywodzący się z muzyki punk, będący skutkiem poszukiwań artystycznych zespołów z tego kręgu; efektem tego stało się wyjście poza dość wąskie ramy gatunku.

Zespoły punkowe (w szczególności brytyjskie) wczesnego okresu, takie jak Sex Pistols, Ramones czy The Damned, zakładały dużą prostotę, wręcz prymitywność wykonywanej muzyki. Z czasem formuła taka zaczęła się jednak wyczerpywać, niektóre zespoły rozpoczęły wzbogacanie stylistyki punk o elementy zaczerpnięte z krautrocka, dubu, reggae, funku, muzyki eksperymentalnej, etnicznej i innych gatunków muzycznych. Czerpano również z muzyki zespołów protopunkowych i amerykańskich pionierów punk rocka, takich jak Television czy Suicide.

Wikipedia

# postpunkowy

→ postpunk

SJP.pl

#### Patrz:

postpunk

# postrach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan ogarniającego strachu, wzbudzanego przez kontakt z czymś lub kimś nieprzyjemnym lub niosącym zagrożenie

(1.2) obiekt lub zjawisko budzące strach

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postrachać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) groza

(1.2) straszak, widmo

Wiktionary

# postradać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) stracić pewną niematerialną własność

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od tego dnia rozpoczęła się ich działalność podziemna, za którą w każdej chwili mogli postradać życie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stracić, utracić, zagubić

Wiktionary

# postradziecki

powstały po rozpadzie Związku Radzieckiego, charakterystyczny dla tego okresu; poradziecki, postsowiecki, posowiecki

SJP.pl

# postrajkować

spędzić pewien czas na strajkowaniu

SJP.pl

# postraszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postraszyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstraˈʃɛ̃ɲɛ, AS: postrašẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postraszyć

rzecz. strach mrz./mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nastraszenie, pogrożenie

Wiktionary

# postrealistka

→ postrealista

SJP.pl

#### Patrz:

postrealista

# postreamować

[czytaj: postrimować] spędzić jakiś czas na streamowaniu

SJP.pl

# postresować

spędzić pewien czas na stresowaniu

SJP.pl

# postrobić

czasownik

(1.1) stpol. umocnić

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔbʲit͡ɕ, AS: postrobʹić

Wiktionary

# postromantyczny

występujący po epoce romantyzmu, nawiązujący do romantyzmu

SJP.pl

# postroneczek

zdrobnienie od: postronek

SJP.pl

# postronek

mocny, grubo skręcony sznur; powróz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mocny, grubo skręcony sznur

(1.2) daw. środ. polit. szubienica

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔ̃nɛk, AS: postrõnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postronkowe n.

przym. postronkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powróz

Wiktionary

# postronność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest postronne; cecha tych, którzy są postronni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. postronny

przysł. postronnie

Wiktionary

# postronny

1. nienależący do jakiegoś grona, obcy dla danego środowiska;
2. niezaangażowany w coś, niezwiązany z którąś ze stron; zewnętrzny;
3. poboczny, znajdujący się obok, sąsiadujący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezależny od jakiejś grupy osób i niezaangażowany w jej sprawy; także. niebiorący w czymś bezpośredniego udziału

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak mógł twierdzić, że on, osoba postronna, lepiej od niej wie, jak było naprawdę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔ̃nːɨ, AS: postrõ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. strona ż., postronność ż.

Wiktionary

# postrosyjski

przymiotnik

(1.1) rzad. taki, który należał kiedyś do Rosji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Postrosyjski kapitał nie płynie na GPW

Wiktionary

# postrugać

spędzić pewien czas na struganiu

SJP.pl

# postrzał

1. postrzelenie kogoś lub czegoś
2. rana od postrzelenia
3. silny ból w okolicy lędźwiowej; heksenszus, lumbago

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trafienie kogoś kulą lub strzałą

(1.2) rana od kuli lub od strzały

(1.3) lumbago

Wiktionary

- rana postrzałowa
- lumbago – nagły, silny ból pleców

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. strzelnica ż., strzelec mos., postrzelenie n., strzał m., strzelanie n., strzelanina ż.

rzecz. postrzelić dk., strzelić dk.

przym. postrzałowy, strzelecki, strzelnicowy

czas. strzelić, postrzelić, strzelać

Wiktionary

# postrzałek

w łowiectwie: zwierzę zranione przez postrzelenie

SJP.pl

# postrzałka

w łowiectwie: zwierzę zranione przez postrzelenie

SJP.pl

Postrzałka (Pedetes) – rodzaj ssaków z rodziny postrzałkowatych (Pedetidae).

Wikipedia

# postrzałki

w łowiectwie: zwierzę zranione przez postrzelenie

SJP.pl

Postrzałkowate, postrzałki (Pedetidae) – rodzina ssaków z infrarzędu wiewiórolotkowych (Anomaluromorphi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia).

Wikipedia

# postrzałowy

→ postrzał

SJP.pl

#### Patrz:

postrzał

# postrzegać

czasownik

(1.1) widzieć coś w dany sposób, mieć na jakiś temat określone zdanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zastanawiałeś się kiedyś jak Niemcy postrzegają Europę?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsṭʃɛɡat͡ɕ, AS: posṭšegać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postrzeganie n., spostrzeżenie n., postrzeżenie n.

czas. spostrzec

przym. postrzeżeniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) widzieć, uważać

Wiktionary

# postrzegalny

mogący zostać postrzeżonym za pomocą zmysłów

SJP.pl

# postrzeganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postrzegać.

Wiktionary

Postrzeganie, spostrzeganie, percepcja – odbieranie bodźców wzrokowych, słuchowych, czy czuciowych, które poddawane są obróbce i syntezie w poszczególnych częściach mózgu. Jest pierwszym etapem przetwarzania informacji, które odbierane są przez narządy zmysłów. Proces postrzegania rozpoczyna akt spostrzegania.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. postrzegać ndk.

rzecz. spostrzeżenie n., postrzeżenie n.

przym. postrzeżeniowy

Wiktionary

# postrzeleniec

potocznie: człowiek postrzelony; narwaniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek nieobliczalny, porywczy, zbyt spontaniczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɛˈlɛ̃ɲɛt͡s, AS: posṭšelẽńec

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. postrzelony, strzelnicowy

rzecz. strzelanie n., strzelec mos., strzelnica ż., strzelanina ż.

czas. postrzelić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) narwaniec, wariat, pędziwiatr

Wiktionary

# postrzelić

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) zranić, strzelając z broni palnej

czasownik zwrotny dokonany postrzelić się (ndk. brak)

(2.1) zranić siebie samego pociskiem z broni palnej

(2.2) o dwóch lub więcej osobach: zranić siebie nawzajem strzałem z broni palnej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. strzelnica ż., strzelec mos., postrzał m., postrzeleniec m., strzał mrz., strzelanie n., strzelanina ż.

przym. postrzelony, strzelecki, strzelnicowy

czas. strzelać

Wiktionary

# postrzelony

potocznie: postępujący w sposób niezrównoważony, porywczy; niepoczytalny, zbzikowany

SJP.pl

# postrzeżenie

złożony proces poznawczy, który prowadzi do odebrania przez człowieka jakichś zjawisk lub procesów, zachodzący wskutek działania określonych bodźców na narządy zmysłowe; percepcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uświadomienie sobie wrażenia wywołanego działaniem bodźca zewnętrznego na zmysły

Wiktionary

Postrzeżenie – bezpośrednie odbicie przedmiotów, zjawisk realnego świata, które oddziałuje na nasze narządy zmysłowe. Podstawę do postrzeżenia stanowi obiektywne i niezależne od świadomości i postrzegania ludzkiego, istnienie przedmiotów. W przeciwieństwie do wrażenia, które odzwierciedla poszczególne własności, jakości przedmiotu. Rolą postrzeżenia jest odbijanie przedmiotu jego cech i przymiotów.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spostrzeżenie n., postrzeganie n.

czas. postrzec dk., postrzegać ndk.

przym. postrzeżeniowy

Wiktionary

# postrzeżeniowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący postrzeżenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spostrzeżenie n., postrzeganie n., postrzeżenie n.

czas. postrzec dk., postrzegać ndk.

Wiktionary

# postrzygacz

1. mężczyzna strzygący owce;
2. rzemieślnik postrzygający sukno;
3. dawniej: mężczyzna strzygący włosy podczas postrzyżyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik strzygący owce

Wiktionary

# postrzygaczka

kobieta zatrudniona przy strzyżeniu owiec

SJP.pl

# postrzygalnia

1. dział fabryki włókienniczej, gdzie odbywa się strzyżenie tkanin (usuwanie meszku);
2. dawniej: warsztat, w którym strzyżono sukno

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. miejsce postrzygania

Wiktionary

Postrzygalnia – urządzenie do wykańczania sukna, używane od późnego średniowiecza. Z tego urządzenia musieli korzystać wszyscy producenci sukna. Miasto, które posiadało postrzygalnie, czerpało duże zyski. Na budowę postrzygalni musiał zgodzić się król, nadając miastu odpowiedni przywilej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɨˈɡalʲɲa, AS: posṭšygalʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postrzyganie

czas. postrzygać

Wiktionary

# postrzyżynowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z postrzyżynami, dotyczący postrzyżyn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postrzyżyny nmos.

czas. strzyc

Wiktionary

# postrzyżyny

dawny obrządek strzyżenia włosów chłopcu w ramach inicjacji; podstrzyżyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rel. obrzęd starosłowiański uznania chłopca za mężczyznę poprzez przycięcie jego włosów i nadanie nowego imienia;

Wiktionary

Postrzyżyny – w kulturze dawnych Słowian obrzęd polegający na rytualnym obcięciu włosów dziecku płci męskiej, zazwyczaj kończącemu 7 lat, połączony z nadaniem imienia. Rytuału postrzyżyn dokonywał ojciec lub osoba obca, wchodząca w ten sposób w sztuczne pokrewieństwo z dzieckiem. Od obcięcia włosów syn stawał się pełnoprawnym członkiem rodziny i przechodził spod opieki matki pod zwierzchnictwo ojca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do postrzyżyn przystępowali zwykle siedmioletni chłopcy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɨˈʒɨ̃nɨ, AS: posṭšyžỹny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. strzyc/ostrzyc

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) por. barmicwa, bierzmowanie

Wiktionary

# postscript

język opisu strony drukowanego dokumentu, pozwalający na otrzymanie druku wysokiej jakości; PostScript

SJP.pl

PostScript – uniwersalny język opisu strony opracowany przez firmę Adobe Systems, będący obecnie standardem w zastosowaniach poligraficznych.

Jest to równocześnie kompletny język programowania, oparty na architekturze stosu oraz notacji postfixowej – odwrotnej notacji polskiej (RPN). Pozwala on więc nie tylko opisać precyzyjnie wygląd strony, ale także wykonywać złożone operacje na dostarczonych danych (np. wykonywanie separacji kolorów czy też wyliczenie zbioru Mandelbrota).

Wikipedia

# postscriptum

[czytaj: post-skriptum] dopisek do listu, artykułu itp., umieszczany na końcu po podpisie autora (skrót: PS, rzadziej P.S.)

SJP.pl

Postscriptum, PS (łac. post scriptum, P.S.) – dopisek do listu, artykułu itp., umieszczony na końcu, po podpisie autora.

Oznaczany jest skrótowcem „PS”, przy którym w języku polskim (w przeciwieństwie do języka łacińskiego) nie stawia się kropek. Zwyczajowo po dopisku umieszcza się inicjał imienia lub nazwiska.Przy wielokrotnym użyciu postscriptum powtarza się początkową literę „P”. I tak drugi dopisek to PPS (post postscriptum), trzeci to PPPS, itd.

Wikipedia

# postsekularyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. dziedzina filozofii, która zajmuje się badaniem relacji między religią a nowoczesną filozofią, kulturą i społeczeństwem;

Wiktionary

Postsekularyzm – dziedzina zajmująca się badaniem relacji między religią a nowoczesną filozofią, kulturą i społeczeństwem.

Myśl postsekularna jest multidyscyplinarna, znajduje się na pograniczu wielu dziedzin takich jak filozofia, kulturoznawstwo, politologia, religioznawstwo, socjologia, teologia czy nawet teoria literatury.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. postsekularny

Wiktionary

# postsokratyczny

odnoszący się do czasów po Sokratesie

SJP.pl

# postsolidarnościowiec

polityk wywodzący się z "Solidarności"

SJP.pl

# postsolidarnościowy

wywodzący się ze związku zawodowego "Solidarność"

SJP.pl

# postsowiecki

powstały, pozostały po rozpadzie Związku Sowieckiego, wchodzący w skład byłego Związku Sowieckiego; posowiecki, poradziecki, postradziecki, posowiecki

SJP.pl

# poststalinowski

przymiotnik

(1.1) dotyczący okresu po upadku stalinizmu

(1.2) właściwy ideologii będącej modyfikacją stalinizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Komunizm leninowski, stalinowski i poststalinowski zawsze składał hołd Marksowi i Engelsowi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔststalʲĩˈnɔfsʲci, AS: poststalʹĩnofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poststalinizm m.

Wiktionary

# poststrukturalizm

Wikipedia

# postsync

[czytaj: połstsynk] synchronizacja dźwięku z obrazem w przypadku, gdy dźwięk nie został nagrany na planie zdjęciowym; postsynchronizacja

SJP.pl

# postsynchron

podłożenie dźwięku pod uprzednio nakręcony obraz filmowy

SJP.pl

# postsynchronizacja

synchronizacja dźwięku z obrazem w przypadku, gdy dźwięk nie został nagrany na planie zdjęciowym; postsync

SJP.pl

Postsynchronizacja – technika polegająca na dogrywaniu ścieżki dźwiękowej (dialogów, efektów dźwiękowych, muzyki) do nagranego uprzednio materiału filmowego. Stosowana wtedy, gdy z przyczyn technicznych nie jest możliwe jednoczesne nagranie materiału filmowego i dźwięku, np. w sytuacji gdy przeszkadza szum wiatru czy odgłos samochodów. Szczególnym rodzajem postsynchronizacji jest dubbing.

Wikipedia

# postsynchronizacyjny

dotyczący postsynchronizacji

SJP.pl

# postteatralny

charakteryzujący się odejściem od formy przedstawienia teatralnego

SJP.pl

# posttest

pomiar wyników eksperymentu realizowany po poddaniu osoby określonemu bodźcowi eksperymentalnemu

SJP.pl

# posttotalitarny

taki, który nastąpił po upadku ustroju totalitarnego

SJP.pl

# postudniówkowy

następujący po studniówce

SJP.pl

# postukać

popukać;
1. stukać wiele razy lub przez pewien czas;
2. postukać się -
a) stuknąć się w coś wiele razy;
b) potocznie: odbyć stosunek płciowy kilkakrotnie

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) ukończyć stukanie

Wiktionary

# postulać

1. stulić po kolei, wiele razy; potulić;
2. o wielu: stulić coś; potulić;
3. postulać się - o wielu kwiatach: zbliżyć do siebie płatki

SJP.pl

# postulacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od postulat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie postulat, lecz tylko mały postulacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postulat m.

Wiktionary

# postulant

kandydat do zakonu w okresie postulatu, przed rozpoczęciem nowicjatu, mogący opuścić zakon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. kandydat do zakonu, odbywający w nim okres próbny

Wiktionary

Postulat (łac. postulare – żądać, wymagać) – pierwszy okres życia we wspólnocie zakonnej, poprzedzający nowicjat. Postulat może trwać od kilku tygodni do 2 lat. Służy postulantom do poznania zakonu i wciągnięcia się do życia zakonnego. W związku z tym, że postulant lub postulantka nie składają żadnych przyrzeczeń, mogą w każdej chwili przerwać postulat i opuścić wspólnotę bez żadnych konsekwencji. Bezpośrednio po postulacie rozpoczyna się nowicjat.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. postulat mrz.

:: fż. postulantka ż.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|postulans.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) postulant

źródła.

== postulant (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|ˈpɒstjʊlənt.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-postulant.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. postulat (w zakonie)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstulãnt, AS: postulãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postulat mrz.

:: fż. postulantka ż.

Wiktionary

# postulantka

→ postulant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kandydatka do zakonu, odbywająca w nim okres próbny

Wiktionary

Postulat (łac. postulare – żądać, wymagać) – pierwszy okres życia we wspólnocie zakonnej, poprzedzający nowicjat. Postulat może trwać od kilku tygodni do 2 lat. Służy postulantom do poznania zakonu i wciągnięcia się do życia zakonnego. W związku z tym, że postulant lub postulantka nie składają żadnych przyrzeczeń, mogą w każdej chwili przerwać postulat i opuścić wspólnotę bez żadnych konsekwencji. Bezpośrednio po postulacie rozpoczyna się nowicjat.

Wikipedia

#### Patrz:

postulant

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstuˈlãntka, AS: postulãntka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postulat mrz.

:: fm. postulant mos.

Wiktionary

# postulat

1. żądanie wysunięte przez jakąś grupę ludzi; dezyderat
2. w filozofii: teza, która nie wymaga dowodu, przyjmowana jako aksjomat;
3. okres życia w zakonie przed złożeniem przyrzeczeń, poprzedzający nowicjat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ofic. żądanie, wniosek, propozycja, życzenie

(1.2) log. mat. teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;

(1.3) rel. poprzedzający nowicjat okres próbny w zakonach służący do poznania zakonu i wciągnięcia się do życia zakonnego;

(1.4) wypowiedź, która wyraża jakąś normę postępowania, zapewniając zachowanie określonych wartości etycznych

Wiktionary

- postulat – inna nazwa aksjomatu w matematyce
- postulat – okres wstępnej formacji w zakonie
- postulat – wniosek składany do władzy wykonawczej przez przedstawicieli władzy ustawodawczej w Szwajcarii
- Postulat – złoty gulden biskupstwa utrechckiego

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstulat, AS: postulat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postulowanie n., postulant mos., postulantka ż.

:: zdrobn. postulacik mrz.

czas. postulować

przym. postulatowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dezyderat

(1.2) aksjomat

Wiktionary

# postulator

duchowny postulujący uznanie kogoś za błogosławionego lub świętego w procesie beatyfikacyjnym lub kanonizacyjnym

SJP.pl

Postulator – osoba odpowiedzialna za przygotowanie i prowadzenie procesu beatyfikacyjnego Sługi Bożego. Według prawa kanonicznego,postulatora ustanawia właściwy biskup diecezjalny, jednocześnie udzielając koniecznego pełnomocnictwa.

Głównym zadaniem postulatora jest zebranie informacji o życiu Sługi Bożego i opinii o jego świętości.

Wikipedia

# postulatorka

→ postulator

SJP.pl

#### Patrz:

postulator

# postulatywizm

postawa polegająca na formułowaniu wniosków, postulatów

SJP.pl

# postulować

domagać się czegoś, proponować coś, wysuwać coś jako postulat

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) proponować lub domagać się czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Istotne zmiany, jakie widzimy w tym zakresie, lub jakie są postulowane, wywodzą się często z bardzo słusznych przesłanek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔstuˈlɔvat͡ɕ, AS: postulovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postulat m., postulowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgłaszać, żądać, stypulować

Wiktionary

# postulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|postulować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postulować ndk.

rzecz. postulat mrz.

Wiktionary

# postumencik

zdrobnienie od: postument

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od postument

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie postument, lecz tylko mały postumencik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postument m.

Wiktionary

# postument

podstawa rzeźby lub pomnika; cokół

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podstawa pod niewielkie elementy architektoniczne, dekoracyjne lub użytkowe;

Wiktionary

Postument – piedestał, podstawa, element małej formy architektonicznej, służący do umieszczenia na nim innego (właściwego) elementu dekoracyjnego. Postument często mylony jest z cokołem, który ma szersze znaczenie pojęciowe.

W porządkach architektonicznych architektury klasycznej jego proporcje były ściśle określone, składał się z własnego cokołu, korpusu i gzymsu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈstũmɛ̃nt, AS: postũmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. postumencik mrz.

Wiktionary

# postura

wygląd zewnętrzny, kształt, sylwetka człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wygląd zewnętrzny

(1.2) daw. przyjęta poza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na klatce stał mężczyzna o raczej rachitycznej posturze i palił.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) figura, postawa, prezencja, sylwetka

Wiktionary

# posturalny

związany z posturą (sylwetką) człowieka

SJP.pl

# posturka

zdrobnienie od: postura

SJP.pl

# postwarzać

stworzyć po kolei, wiele razy; potworzyć

SJP.pl

# postyczniowy

wynikły z powstania styczniowego

SJP.pl

# postylla

zbiór kazań tłumaczących fragmenty z Biblii

SJP.pl

Postylla – komentarz do Pisma Św. o charakterze egzegezy, a od połowy XIV wieku także termin oznaczający zbiór kazań w przystępny sposób komentujący fragmenty Biblii. Postylle szczególnie rozpowszechnione były w czasach reformacji. Pisali je zarówno autorzy protestanccy (np. Marcin Luter – Postylla Domowa, Mikołaj Rej – Postylla, Postylla Toruńska), jak i rzymskokatoliccy (np. Jakub Wujek – Postylla katoliczna, Postylla mniejsza).

Wikipedia

# postymulować

spędzić pewien czas na stymulowaniu

SJP.pl

# postzimnowojenny

taki, który nastąpił po okresie zimnej wojny; pozimnowojenny

SJP.pl

# posucha

1. długotrwały brak deszczu i utrzymujące się przez dłuższy czas upały; susza
2. przenośnie: brak kogoś lub czegoś; zastój

SJP.pl

# posucice

Posucice (cz. Posutice, Posnice, niem. Poßnitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Branice.

Wikipedia

# posunąć

1. przenieść coś do przodu przez sunięcie
2. przenośnie: spotęgować jakieś uczucie, stan psychiczny
3. posunąć się:
a) przejść, przejechać jakąś drogę
b) przenośnie: ośmielić się coś zrobić
c) zrobić miejsce

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. posuwać)

(1.1) dokonany od|posuwać.

czasownik zwrotny dokonany posunąć się (ndk. posuwać się)

(2.1) dokonany od|posuwać się.

(2.2) wykonać działanie skutkujące postępem jakiegoś procesu

Wiktionary

#### Przykłady

(2.2) Pokazać wam, jak daleko się posunę?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posunięcie n., posuw mrz., posuwadło n., posuwanie n., posuwanko n., posuwka ż., suw mrz.

czas. posuwać, sunąć

Wiktionary

# posunięcie

1. w niektórych grach: ruch figurą, pionkiem itp. zgodny z regułami gry
2. czyn; krok (taktyczny lub dyplomatyczny)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posunąć.

(1.2) czyn, zachowanie, akt

(1.3) szach. ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Japonia potraktowała embargo na dostawę ropy jako bardzo wrogie posunięcie Stanów Zjednoczonych.

(1.3) Dobry szachista nie liczy dziesięciu posunięć do przodu, wystarczy, że przewiduje o jedno posunięcie więcej niż przeciwnik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsũˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: posũńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posunąć dk.

rzecz. posuwadło n., posuwanie n., posuwanko n., posuwka ż., posuw mrz., suw mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) ruch

Wiktionary

# posurfować

[czytaj: poserfować] spędzić pewien czas na surfowaniu; poserfować

SJP.pl

# posusz

obumarłe drzewo w lesie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. martwe lub obumierające drzewa stojące;

Wiktionary

Posusz – martwe lub obumierające drzewa stojące.

Wikipedia

# posuszyć

1. wysuszyć wiele czegoś; wysuszyć coś jedno po drugim
2. spędzić pewien czas na suszeniu czegoś

SJP.pl

# posuw

w technice: przesuwanie się części maszyny, urządzenia w pewnym określonym kierunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. masz. w maszynach, urządzeniach technicznych itp.: przesuwanie się poszczególnych części danej maszyny lub urządzenia mechanicznego w pewnym określonym kierunku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Strugarka (…) wyposażona jest w posuw mechaniczny realizowany za pomocą napędu łańcuchowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posuwanie n., posunięcie n., posuwanko n., posuwadło n., posuwka ż.

czas. posuwać ndk., posunąć dk.

przym. posuwisty

Wiktionary

# posuwać

1. sunąc, przenosić coś do przodu
2. przenośnie: potęgować jakieś uczucie, stan psychiczny
3. posuwać się:
a) przechodzić, przejeżdżać jakąś drogę
b) przenośnie: ośmielać się coś robić
c) robić miejsce

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. posunąć)

(1.1) przemieszczać coś do przodu sunąc to

(1.2) znacznie zwiększać nasilenie jakiegoś stanu lub czynu

(1.3) daw. awansować, przenosić kogoś na wyższy status, poziom

(1.4) wulg. odbywać stosunek seksualny jako osobnik aktywny

(1.5) środ. szybko jechać lub iść posuwistym krokiem

czasownik zwrotny niedokonany posuwać się (dk. posunąć się)

(2.1) zmieniać wolno swoje położenie

(2.2) odsuwać się, aby zrobić miejsce komu

(2.3) osiągać wyższy poziom

(2.4) stawać się śmiałym, by coś zrobić

(2.5) ulegać starości w stopniu zauważalnym

(2.6) wulg. uprawiać aktywnie seks ze sobą nawzajem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Za powstańcze zasługi włościanin ten został posunięty na stopień oficera.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posuw mrz., posuwanko n., posuwistość ż., posuwadło n., posuwanie n., posuwka ż., suw mrz.

czas. sunąć, posunąć dk.

przym. posuwisty

przysł. posuwiście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) popychać, przemieszczać, przesuwać

(1.2) potęgować, rozwijać

(1.4) bzykać, chędożyć, dymać, pieprzyć, pierdolić, ruchać

(2.1) przeciskać się, przemieszczać się, przesuwać się

(2.2) przesuwać się

(2.3) rozwijać się

(2.4) ośmielać się

(2.5) starzeć się

(2.6) bzykać się, chędożyć się, pieprzyć się, pierdolić się, ruchać się

Wiktionary

# posuwadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wulg. puszczalska kobieta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvadwɔ, AS: posuvadu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posuwać ndk., posunąć dk.

rzecz. posuw mrz., posuwanie ndk., posunięcie dk., posuwka, posuwanko

Wiktionary

# posuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posuwać.

(1.2) wulg. o mężczyźnie uprawianie seksu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvãɲɛ, AS: posuvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posuwać ndk., posunąć dk.

rzecz. posunięcie n., posuwadło n., posuwanko n., posuwka ż., posuw mrz., suw mrz.

przym. posuwisty

przysł. posuwiście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przesuwanie

Wiktionary

# posuwanko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wulg. stosunek płciowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvãŋkɔ, AS: posuvãŋko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posuwanie n., posunięcie n., posuwadło n., posuwka ż., posuw mrz.

czas. posuwać ndk., posunąć dk.

Wiktionary

# posuwiściej

stopień wyższy od przysłówków: posuwisto, posuwiście

SJP.pl

# posuwisty

1. o chodzie, tańcu: polegający na płynnym posuwaniu się dużymi krokami
2. w technice: posuwający się; również służący do posuwania czegoś; posuwowy

SJP.pl

# posuwka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. stosunek płciowy

Wiktionary

Posuwki, nóżki odwłokowe – mięsiste, nieczłonowane wyrostki lokomocyjne na odwłoku gąsienicowatych larw motyli, niektórych błonkówek (rośliniarek i owadziarek) oraz pewnych linii ewolucyjnych muchówek.

Wyrostki te występują w liczbie od 2 do 8 par, przy czym u gąsienic motyli jest ich najwyżej 5 par. U larw motyli typowo występują na segmentach odwłoka od trzeciego do szóstego oraz na dziesiątym. Układ ten może być jednak inny, np. u miernikowcowatych posuwki występują tylko na segmencie szóstym i dziesiątym. Posuwki motyli mogą być również zredukowane, a u gatunków minujących całkiem zanikłe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsufka, AS: posufka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posuwać ndk., posunąć dk.

rzecz. posuw mrz., posuwanie ndk., posunięcie dk., posuwadło, posuwanko

Wiktionary

# posułt

duży młot używany w górnictwie do rozbijania brył soli

SJP.pl

Posułt – drewniany młot górniczy. Wykorzystywany przez wielickich górników do wbijania klinów w celu oderwania od ściany (calizny) bloku solnego.

Współcześnie posułt jest elementem herbu Wieliczki oraz logo Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka i Kopalni soli „Wieliczka”.

Wikipedia

# poswarek

dawniej: kłótnia, sprzeczka, spór; poswarka

SJP.pl

# poswarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. sprzeczka, kłótnia, spór

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Często przychodziło między nimi do różnych poswarek, a nawet czasami poszturchali się nawzajem.

Wiktionary

# poswawolić

pobawić się beztrosko, radośnie; popsocić, pofiglować, powygłupiać się

SJP.pl

# poświadczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poświadczyć)

(1.1) potwierdzać prawdziwość, tożsamość, wiarygodność kogoś albo czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W dokumencie wówczas wydanym nakazywał król aby posesorzy na nadchodzącym sejmie przedstawili listy i przywileje poświadczające, że królewszczyzny trzymane są zgodnie z prawem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕfʲjaṭt͡ʃat͡ɕ, AS: pośfʹi ̯aṭčać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poświadczanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) potwierdzać, zaświadczać

Wiktionary

# poświadczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poświadczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poświadczać ndk.

Wiktionary

# poświadczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) potwierdzenie prawdziwości, wiarygodności, tożsamości

(1.2) dokument poświadczający coś

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poświadczyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) potwierdzenie, zaświadczenie

Wiktionary

# poświadczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. poświadczać)

(1.1) potwierdzić prawdziwość, tożsamość, wiarygodność kogoś albo czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poświadczenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) potwierdzić, zaświadczyć

Wiktionary

# poświata

blade, słabe światło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) słabe, emanujące skądś światło

(1.2) daw. oświecenie, pouczenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Próbka polonu emanuje niebieską poświatą – jest to efekt wzbudzenia otaczającego ją powietrza.

(1.1) Jej sylwetka była słabo widoczna w poświecie księżyca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poświat mrz., poświecenie n.

czas. poświecić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łuna, poblask, żar

Wiktionary

# poświąteczny

przymiotnik

(1.1) przypadający na okres tuż po święcie, następujący po święcie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Utrudnienia potrwają kilka tygodni. - Roboty teoretycznie można było przełożyć na okres poświąteczny, tylko jaki sens miałaby ta decyzja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕfʲjɔ̃nˈtɛt͡ʃnɨ, AS: pośfʹi ̯õntečny

Wiktionary

# poświatowski

nazwisko

SJP.pl

# poświęcać

czasownik przechodni

(1.1) książk. oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra

(1.2) oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie

(1.3) rel. dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą

czasownik zwrotny poświęcać się

(2.1) rezygnować z czegoś dla czyjegoś dobra, dla jakiejś sprawy, dla kogoś

(2.2) zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jestem w stanie poświęcić wiele dla twojego szczęścia.

(1.2) Poświęcono tej sprawie dużo uwagi, jednak jej przyczyny pozostają niewyjaśnione.

(1.2) Ostatnie rozdziały książki są poświęcone tematyce filozoficznej.

(1.3) Ksiądz poświęcił nowo wybudowaną kaplicę.

(2.1) Nie chcę ciągle poświęcać się dla młodszego brata.

(2.2) Po studiach medycznych postanowił poświęcić się pracy naukowej.

(2.2) Maria poświęciła się wychowywaniu dzieci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕfʲjɛ̃nt͡sat͡ɕ, AS: pośfʹi ̯ẽncać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. świątynia ż., poświęcanie, poświęcenie n.

czas. święcić, poświęcić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) dedykować

(2.1) służyć

(2.2) zajmować się

Wiktionary

# poświęcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poświęcać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: pośfʹi ̯ẽncãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poświęcać ndk., poświęcić dk.

rzecz. poświęcenie n.

Wiktionary

# poświęcenie

pełen bohaterstwa czyn; ofiara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. pełen bohaterstwa czyn; ofiara

(1.2) książk. oddawanie czegoś w ofierze; wyrzeczenie się czegoś dla czyjegoś dobra

(1.3) skierowanie na coś uwagi, wyrażenie zainteresowania czymś

(1.4) rel. dokonanie obrzędu święcenia poprzez pokropienie czegoś wodą święconą i wypowiedzenie odpowiednich formuł religijnych

(1.5) szach. celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.

Wiktionary

- Poświęcenie (film 1999)
- Poświęcenie (film 2019)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dla miłości była skłonna do największych poświęceń.

(1.2) Nikt nie musiał go namawiać do poświęcenia życia za Ojczyznę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: pośfʹi ̯ẽncẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. świątek mzw./mrz., święcenie n., poświęcanie n., poświętnik m., święconka ż.

czas. poświęcać ndk., poświęcić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oddanie, wyrzeczenie, ofiara

(1.5) ofiara

Wiktionary

# poświecić

czasownik przechodni dokonany (ndk. poświęcać)

(1.1) dokonany od|poświęcać.

czasownik zwrotny dokonany poświęcić się (ndk. poświęcać się)

(2.1) dokonany od|poświęcać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tren pojawił się w literaturze polskiej za sprawą Jana Kochanowskiego, który poświęcił im cały cykl.

(1.1) Poświęcił swoje życie nauce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕfʲjɛ̇̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: pośfʹi ̯ė̃ńćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poświęcenie n., poświęcanie n., świątynia ż., świątek mrz./mzw.

czas. poświęcać

przym. świąteczny

Wiktionary

# poświęcieński

przymiotnik od: Poświętne

SJP.pl

# poświęcony

przymiotnik

(1.1) daw. pełen poświęcenia, samozaparcia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Jak się pani podoba — odparł lodowatym tonem pan Zgierski, ale czarne oczki jeszcze głębiej przysłonił rzęsami. — Pan Solski — dodał — o jednym nie powinien wątpić: że ma we mnie poświęconego człowieka, który, choć nieznany, będzie czuwał nad jego interesami i doniesie o każdej intrydze.

(1.1) Nie mogłem się pogodzić z myślą, aby ten, którego miałem za przyjaciela, za towarzysza, za poświęconego patriotę, był tak okropnie nikczemnym, tak podłym zdrajcą.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oddany

Wiktionary

# poświegotać

poświergotać;
1. o ptakach: powydawać krótkie, wysokie dźwięku; poćwierkać, poświergolić;
2. przenośnie o dzieciach albo młodych kobietach: pomówić wesoło, radośnie, piskliwie, pieszczotliwie; poszczebiotać, potrajlować, pokwilić

SJP.pl

# poświergotać

poświegotać;
1. o ptakach: powydawać krótkie, wysokie dźwięku; poćwierkać, poświergolić;
2. przenośnie o dzieciach albo młodych kobietach: pomówić wesoło, radośnie, piskliwie, pieszczotliwie; poszczebiotać, potrajlować, pokwilić

SJP.pl

# poświerka

ptak zamieszkujący obszary półkuli północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Calcarius lapponicus|ref=tak., ptak z rodziny trznadlowatych, gnieżdżący się na dalekiej północy Europy i Syberii;

Wiktionary

Poświerka (zwyczajna), poświerka szponiasta (Calcarius lapponicus) – gatunek małego wędrownego ptaka z rodziny poświerek (Calcariidae), wcześniej zaliczany do trznadlowatych (Emberizidae). Występuje w Eurazji i Ameryce Północnej, w sezonie lęgowym w strefie tundry. W Polsce nieliczny ptak przelotny i zimujący. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕfʲjɛrka, AS: pośfʹi ̯erka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poświerka szponiasta, poświerka zwyczajna

Wiktionary

# poświęta

potocznie: okres następujący bezpośrednio po świętach

SJP.pl

# poświętne

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Poświętne – część miasta Glinojeck
- Poświętne – część miasta Wrocław, w delegaturzer Wrocław-Psie Pole
- Poświętne – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Osiecznica
- Poświętne – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w Poświętne
- Poświętne – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Inowłódz
- Poświętne – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Sypniewo
- Poświętne – osada w woj. mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk
- Poświętne – część wsi Biała w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Stara Biała
- Poświętne – część wsi Obryte w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Obryte
- Poświętne – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Pionki
- Poświętne – część wsi Jeżewo w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
- Poświętne – część wsi Jabłonna Lacka w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Jabłonna Lacka
- Poświętne – część wsi Grębków w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Grębków
- Poświętne – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w Poświętne
- Poświętne – część wsi Długosiodło w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło
- Poświętne – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Poświętne
- Poświętne – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Suchowola
- Poświętne – przysiółek wsi Zakrzewko w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Zbąszyń
- Poświętne – część wsi Otorowo w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Szamotuły

Wikipedia

# poświętnik

czarny chrząszcz o czarnym, połyskującym ciele, żywiący się nawozem; skarabeusz

SJP.pl

# poświętnikowate

rodzina chrząszczy o około 19 tysiącach gatunków (w Polsce około 200), żyjących prawie na całej kuli ziemskiej (zwłaszcza w strefie tropikalnej); żukowate

SJP.pl

Poświętnikowate, żukowate (Scarabaeidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych. Największa rodzina nadrodziny żukokształtnych.

Wikipedia

# poświętnikowaty

o cechach poświętnikowatych (żukowatych); żukowaty

SJP.pl

# poświętno

Poświętno (pol. hist. Poświątne, Małe Popówko) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt.

Wikipedia

# poświętny

przymiotnik

(1.1) daw. pokropiony wodą święconą

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poświęcony

Wiktionary

# poświętować

spędzić pewien czas na świętowaniu

SJP.pl

# poswingować

spędzić pewien czas na swingowaniu

SJP.pl

# poświnić

potocznie: pobrudzić, poplamić; pofajdać, zapaskudzić

SJP.pl

# poświntuszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spędzenie czasu na świntuszeniu

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poświntuszyć dk.

rzecz. świntuch mos., świnia ż.

przym. świński

Wiktionary

# poświntuszyć

świntuszyć przez jakiś czas; poświńtuszyć

SJP.pl

# poświrować

spędzić pewien czas na świrowaniu

SJP.pl

# poświst

1. krótki świst lub echo świstu;
2. głos podobny do świstu wydawany przez niektóre ptaki

SJP.pl

Poświst – krótki świst lub echo świstu.

Także:

- poświst – głos słonki
- poświst – odgłos przesunięcia palca wzdłuż struny gitarowej

Inne znaczenia:

- s/y Poświst – jacht
- poświst – demon słowiański
- Poświst (Ossoria) – herb szlachecki
- Kazimierz Piech, pseudonim "Poświst" – partyzant

Zobacz też: świst, gwizd

Wikipedia

# poświstak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. lekkoduch

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈɕfʲistak, AS: pośfʹistak

Wiktionary

# poświt

poetycko: światło, blask, poświata

SJP.pl

# posybilistyczny

→ posybilizm

SJP.pl

#### Patrz:

posybilizm

# posybilizm

1. kierunek w ruchu robotniczym na przełomie XIX i XX w. zakładający dążenie do tego, co w danych warunkach jest możliwe do osiągnięcia;
2. posybilizm geograficzny - pogląd filozoficzno-naukowy zakładający równowagę i wzajemną zależność między człowiekiem a środowiskiem przyrodniczym

SJP.pl

# posyczeć

syczeć przez pewien czas

SJP.pl

# posydończyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. mężczyzna lub chłopiec z greckiego ludu zamieszkującego starożytną grecką kolonię w Italii w miejscu współczesnego miasta Paestum

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mowę grecką Posydończycy zatracili po tylu wiekach mieszania się z Tyrreńczykami, z Latynami i innymi cudzoziemcami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posydonia ż., Posejdon m., Posejdonia ż., Posejdończyk m.

przym. posydoński, posejdoński, Posejdonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Posejdończyk

Wiktionary

# posydonia

rodzaj roślin z monotypowej rodziny posydoniowatych, obejmujący 9 gatunków

SJP.pl

Posydonia (Posidonia K.D. Koenig) – jedyny rodzaj roślin w obrębie monotypowej rodziny posydoniowatych (Posidoniaceae) z rzędu żabieńcowców (Alismatales). Do rodzaju należy 9 gatunków. Jeden z nich – P. oceanica występuje w Morzu Śródziemnym, a pozostałe na wybrzeżu Hongkongu oraz wzdłuż południowych i zachodnich wybrzeży Australii. Rośliny te zaliczane są do tzw. traw morskich. Poszczególne osobniki rozrastając się klonalnie osiągają wielkie rozmiary (do tego rodzaju należy największa roślina na Ziemi z gatunku P. australis, rozciągająca się na długości 180 km).

Wikipedia

# posydoniowate

o cechach posydoniowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# posydoniowaty

o cechach posydoniowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# posylwestrowy

mający miejsce po sylwestrze, pozostały po sylwestrze itp.

SJP.pl

# posymulować

spędzić pewien czas na symulowaniu

SJP.pl

# posynodalny

występujący po synodzie

SJP.pl

# posyp

1. pokryć coś czymś sypkim; osypać;
2. nasypać, sypnąć czegoś;
3. posypać się:
a) o czymś sypkim, drobnym: pospadać, rozsypać się;
b) przenośnie: pojawić się w dużej ilości;
c) nie udać się

SJP.pl

Wikipedia

# posypać

1. pokryć coś czymś sypkim; osypać;
2. nasypać, sypnąć czegoś;
3. posypać się:
a) o czymś sypkim, drobnym: pospadać, rozsypać się;
b) przenośnie: pojawić się w dużej ilości;
c) nie udać się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. posypywać)

(1.1) dokonany od|posypywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈsɨpat͡ɕ, AS: posypać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posypywać

rzecz. posypanie n., posypka ż.

Wiktionary

# posypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posypać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posypać dk.

rzecz. posypka ż.

Wiktionary

# posypka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, czym się coś posypuje

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sypanie n., posypanie n., posypywanie n.

czas. posypywać ndk., posypać dk.

Wiktionary

# posypowy

→ posyp

SJP.pl

#### Patrz:

posyp

# posypywać

1. pokrywać coś czymś sypkim; osypywać
2. nasypywać, sypać czymś

SJP.pl

czasownik

(1.1) rzucając nakładać na coś warstwę czegoś sypkiego, miałkiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do ugotowanego pęczaku dodajemy ugotowaną soczewicę oraz pieczarki z cebulą. Wszystko mieszamy i posypujemy natką pietruszki albo kiełkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔsɨˈpɨvat͡ɕ, AS: posypyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posypywanie n., posypka ż.

czas. sypać, posypać

Wiktionary

# posypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posypywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posypywać ndk.

rzecz. posypka ż.

Wiktionary

# posysać

1. ssać od czasu do czasu;
2. młodzieżowo: być kiepskim, nie nadawać się

SJP.pl

# posyłać

czasownik przechodni niedokonany (dk. posłać)

(1.1) polecać komuś udanie się gdzieś dla załatwienia czegoś

(1.2) przekazywać za pośrednictwem

(1.3) kierować coś dokądś szybkim ruchem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posłaniec mos., posłanie n., posyłanie n., posyłka ż., poseł mos., posłanka ż., wysłannik mos.

czas. posłać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyprawiać, wysyłać

(1.2) przekazywać, słać, wysyłać

(1.3) kopać, rzucać, strzelać

Wiktionary

# posyłka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. przesyłka, paczka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poselstwo n., poseł mos., posłaniec mos., posłanka ż.

czas. posyłać

Wiktionary

# poszalały

taki, który poszalał (stracił panowanie nad sobą)

SJP.pl

# poszamać

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, wszamać

SJP.pl

# poszanować

1. przestarzale: uszanować;
2. dawniej: utrzymać w porządku

SJP.pl

# poszanowanie

szacunek; także: nienaruszanie czegoś przez szacunek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szacunek skierowany do kogoś lub czegoś; poważanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam poszanowanie u moich uczniów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʃãnɔˈvãɲɛ, AS: pošãnovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szacunek

czas. szanować, poszanować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) respekt, poważanie

Wiktionary

# poszantażować

szantażować przez pewien czas

SJP.pl

# poszarpać

podrzeć, rozerwać coś w wielu miejscach

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. poszarpywać)

(1.1) uszkodzić przez rozdzieranie w wielu miejscach

(1.2) szarpać kilka razy

czasownik zwrotny dokonany poszarpać się (ndk. poszarpywać się)

(2.1) ulec rozdarciu w wielu miejscach

(2.2) pot. stoczyć bójkę między sobą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Heniek poszarpał swoją koszulę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszarpanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) pobić się

Wiktionary

# poszarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poszarzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poszarzać ndk.

Wiktionary

# poszarzony

pokryty czymś szarym, pomalowany na szaro

SJP.pl

# poszarżować

spędzić pewien czas na szarżowaniu

SJP.pl

# poszatkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poszatkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poszatkować dk.

Wiktionary

# poszczególność

→ poszczególny

SJP.pl

#### Patrz:

poszczególny

# poszczególny

przymiotnik

(1.1) postrzegany indywidualnie (a nie jako członek swojej grupy)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poszczególni żołnierze wcale nie musieli czuć nienawiści do wroga, jednak musieli wykonywać rozkazy.

(1.1) W czasie rajdu zawodnicy zaliczają poszczególne próby czasowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szczegół mrz.

przym. szczególny

przysł. szczególnie

Wiktionary

# poszczegółowie

→ poszczegółowy; poszczegółowo

SJP.pl

# poszczegółowo

→ poszczegółowy

SJP.pl

#### Patrz:

poszczegółowy

# poszczegółowy

dawniej: poszczególny

SJP.pl

# poszczęk

dawniej: szczękanie, poszczękiwanie; szczęk

SJP.pl

# poszczekiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poszczekiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieposzczekiwanie n.

czas. poszczekiwać ndk.

Wiktionary

# poszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pościć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pościć ndk.

rzecz. post m., postnik m.

przym. postny

Wiktionary

# poszczepić

zaszczepić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poszczepienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z okresem po zaszczepieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Łagodny niepożądany odczyn poszczepienny nie ma szczególnego nasilenia i związany jest z miejscowym obrzękiem kończyny, silnym miejscowym zaczerwienieniem i gorączką.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. szczepienny, szczepionkowy

rzecz. szczep mrz., szczepionka ż.

Wiktionary

# poszczerzyć

szczerzyć przez pewien czas

SJP.pl

# poszczotkować

spędzić pewien czas na szczotkowaniu

SJP.pl

# poszczuplać

czynić szczupłym lub szczuplejszym; wyszczuplać, wysmuklać

SJP.pl

# poszczuplały

czynić szczupłym lub szczuplejszym; wyszczuplać, wysmuklać

SJP.pl

# poszczuplić

uczynić szczupłym lub szczuplejszym; wyszczuplić, wysmuklić

SJP.pl

# poszedł

1. udać się gdzieś
2. skierować się w jakąś stronę, idąc
3. rozpocząć naukę gdzieś lub na jakimś etapie
4. potocznie:
a) udać się
b) zostać wykorzystanym na coś
c) zgodzić się na coś
d) zepsuć się
e) zostać sprzedanym

SJP.pl

# poszerszeniały

taki, który poszerszeniał

SJP.pl

# poszerzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poszerzyć)

(1.1) robić coś szerszym, obszerniejszym

(1.2) przen. zwiększać zakres czegoś, uzupełniać o coś lub kogoś

czasownik zwrotny niedokonany poszerzać się (dk. poszerzyć się)

(2.1) robić się szerszym samemu

(2.2) rozprzestrzeniać się

(2.3) uzupełniać swój skład

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Posiadanie własnego terytorium poszerza i potwierdza osobowość, usuwa potrzebę czujności, wyzwala poczucie niezagrożenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʃɛʒat͡ɕ, AS: pošežać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szerokość ż., poszerzanie n., poszerzenie n.

czas. szerzyć ndk.

przym. szeroki

przysł. szeroko

Wiktionary

# poszerzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poszerzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʃɛˈʒãɲɛ, AS: pošežãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poszerzać ndk., poszerzyć dk.

rzecz. poszerzenie

Wiktionary

# poszerzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poszerzyć.

Wiktionary

Amplifikacja lub powiększenie (stgr. αὔξησις, łac. amplificatio), niekiedy wyolbrzymienie, poszerzenie lub rozszerzenie – środek stylistyczny poszerzający ilościowo lub jakościowo wypowiedź w celu powiększenia lub pomniejszenia faktów, osób lub pojęć. Teorią amplifikacji zajmuje się retoryka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: pošežẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poszerzać ndk., poszerzyć dk.

rzecz. poszerzanie

Wiktionary

# poszerzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. poszerzać)

(1.1) dokonany od|poszerzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszerzanie n., poszerzenie n., szerokość ż.

czas. szerzyć

Wiktionary

# poszeszupie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim;

Wiktionary

Poszeszupie – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Rutka-Tartak.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. poszeszupski

Wiktionary

# poszetka

ozdobna chusteczka noszona w górnej kieszonce marynarki (brustaszy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chustka wkładana do górnej kieszeni marynarki (brustaszy);

Wiktionary

Poszetka (fr. pochette) – ozdobna chusteczka wkładana do górnej kieszonki w marynarce (brustaszy), zwykle o wymiarach 35×35cm.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʃɛtka, AS: pošetka

Wiktionary

# poszetować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kulin. podgrzewać bez doprowadzania do wrzenia, tak by białko mięsa lub jajek nie ścięło się do końca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ja najpierw przygotowuję sos, a dopiero pod koniec gotowania poszetuję w nim piersi kurczaka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszetowanie n.

Wiktionary

# poszeweczka

zdrobnienie od: poszewka; jasiek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: poszewka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʃɛˈvɛt͡ʃka, AS: poševečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszwa, poszewka

przym. poszewkowy

Wiktionary

# poszewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. wymienialne pokrycie na pościel

Wiktionary

Poszewka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Miedzna, nad rzeką Miedzanką. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą gromady Poszewka, po jej likwidacji w gromadzie Miedzna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Miedznie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. poszeweczka ż., poszwa ż.

przym. poszewkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powłoczka

Wiktionary

# poszkalować

spędzić pewien czas na szkalowaniu

SJP.pl

# poszkapić

1. źle załatwić, pokpić (sprawę);
2. poszkapić się - pomylić się, zrobić głupstwo

SJP.pl

# poszkapiony

taki, który się poszkapił (pomylił się)

SJP.pl

# poszkicować

spędzić pewien czas na szkicowaniu

SJP.pl

# poszklić

rzadko: powstawiać szyby; wyszklić

SJP.pl

# poszkodowany

człowiek poszkodowany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która ucierpiała w wyniku wypadku lub innego nieszczęśliwego zdarzenia

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: poszkodować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poszkodowany w wypadku otrzymał wysokie odszkodowanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʃkɔdɔˈvãnɨ, AS: poškodovãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszkodowanie n., szkoda ż.

:: fż. poszkodowana ż.

czas. szkoda, poszkodować dk.

wykrz. szkoda

przysł. szkoda

Wiktionary

# poszkolić

spędzić pewien czas na szkoleniu kogoś

SJP.pl

# poszlachecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. wcześniej będący własnością szlachty lub w jej władaniu

(1.2) hist. powstały wskutek zaniku szlachty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szlachta ż., szlacheckość ż.

przym. szlachecki

Wiktionary

# poszlagować

czasownik

(1.1) gw-pl|Kresy, Galicja. poobrażać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Oto frajla (panna) — mówi jeden z tych ulicznych rycerzy, — poszlagowała ludzi, a teraz myśli, że będziemy z nią kunirować…
— Feca jedna! — dodaje drugi, szarpiąc odzież Kaśki.

Wiktionary

# poszlaka

1. fakt, przemawiający za interpretacją jakiejś sytuacji w określony sposób;
2. niebezpośredni dowód winy, okoliczność przemawiająca na niekorzyść oskarżonego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fakt nieudowodniony, który jednak przemawia za określoną interpretacją czegoś

(1.2) niebezpośredni dowód na uwikłanie, winę, itp.

Wiktionary

Poszlaka (ang. Get a Clue) – amerykański film należący do kategorii Disney Channel Original Movies.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po obu stronach szeregu domów stały garaże, więc do ogrodów można się było dostać tylko przez domy. To jeszcze nie był dowód, ale silna poszlaka.

(1.1) Tak też uważał Sąd Apelacyjny, do którego odwołał się mecenas Paschalski. Uznano, że poszlaki były wątłe i niepewne, zwłaszcza podobieństwo papieru i sznurka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʃlaka, AS: pošlaka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poszlakowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przesłanka, ślad, objaw, oznaka, przejaw, symptom

Wiktionary

# poszlakować

dawniej:
1. obwinić, posądzić;
2. dojść do czegoś po śladach, znakach; odkryć, wykryć

SJP.pl

# poszlakowość

cecha czegoś opartego na poszlakach

SJP.pl

# poszlakowy

oparty na poszlakach, bez dowodów

SJP.pl

# poszlifować

spędzić pewien czas na szlifowaniu

SJP.pl

# poszlochać

spędzić pewien czas na szlochaniu

SJP.pl

# poszpachlować

spędzić pewien czas na szpachlowaniu

SJP.pl

# poszpanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poszpanować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poszpanować dk.

Wiktionary

# poszpiegować

spędzić pewien czas na szpiegowaniu

SJP.pl

# poszpitalny

1. następujący po okresie pobytu w szpitalu;
2. pozostały po dawnym szpitalu

SJP.pl

# poszprechać

potocznie: mówić przez jakiś czas po niemiecku; poszwargolić, poszwargotać

SJP.pl

# posztopować

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zatrzymać

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zacerować, pocerować

Wiktionary

# poszukać

czasownik przechodni dokonany (ndk. poszukiwać)

(1.1) dokonany od|poszukiwać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Akurat wygasał kontrakt i Waits musiał poszukać innego mecenasa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʃukat͡ɕ, AS: pošukać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszukiwacz mos., poszukiwany mos., poszukiwana ż.

czas. szukać

przym. poszukiwany

Wiktionary

# poszukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poszukać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuˈkãɲɛ, AS: pošukãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszukiwacz mos., poszukiwany mos.

czas. szukać

przym. poszukiwany

Wiktionary

# poszukiwać

1. prowadzić działania w celu odnaleźienia lub pozyskać kogoś lub czegoś;
2. prowadzić badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. starać się zdobyć jakieś informacje

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. poszukać)

(1.1) starać się znaleźć coś ukrytego lub zgubionego

(1.2) starać się coś osiągnąć, zdobyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) prowadzić badania w celu poznania czegoś, odkrycia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słyszałam, że policja poszukiwała kiedyś ojca Marcina.

(1.2) Wybrałem odosobnienie, by poszukiwać sensu życia.

(2.1) Naukowcy od wielu lat poszukują bozonu Higgsa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuˈcivat͡ɕ, AS: pošuḱivać

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poszukiwany

rzecz. poszukiwana ż., poszukiwany mos., poszukiwania nmos., poszukiwanie n., poszukiwacz m., poszukiwaczka ż.

czas. szukać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1) szukać

Wiktionary

# poszukiwacz

1. osoba prowadząca działania w celu odnalezienia lub pozyskania kogoś lub czegoś;
2. naukowiec prowadzący badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. osoba starająca się zdobyć jakieś informacje;
4. osoba prowadząca burzliwe życie, awanturnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która czegoś poszukuje

Wiktionary

Gothic II – fabularna gra akcji, kontynuacja gry Gothic stworzona przez studio Piranha Bytes w 2002 roku. Gra została wydana przez JoWooD Entertainment, a polskim dystrybutorem gry została firma CD Projekt.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zagraniczni poszukiwacze żon wolą dziewczyny mające wyższe wykształcenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuˈcivat͡ʃ, AS: pošuḱivač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszukiwanie n., poszukanie n., szukanie n., poszukiwany mos., poszukiwana ż., poszukiwania lm nm., przeszukiwanie n., przeszukanie n., szukacz mos./mrz., szukaczka ż.

:: fż. poszukiwaczka ż.

czas. poszukiwać ndk., poszukać dk., szukać ndk., przeszukać dk., przeszukiwać ndk.

przym. poszukiwawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) eksplorator; gw-pl|Górny Śląsk|sznupok.

Wiktionary

# poszukiwaczka

1. kobieta prowadząca działania w celu odnalezienia lub pozyskania kogoś lub czegoś;
2. kobieta - naukowiec prowadząca badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. kobieta starająca się zdobyć jakieś informacje;
4. kobieta prowadząca burzliwe życie, awanturnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: poszukiwacz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuciˈvat͡ʃka, AS: pošuḱivačka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. szukać, poszukiwać ndk.

rzecz. poszukiwanie n., poszukiwacz m., poszukiwania nmos., poszukiwany mos.

przym. poszukiwany

Wiktionary

# poszukiwana

1. prowadzić działania w celu odnaleźienia lub pozyskać kogoś lub czegoś;
2. prowadzić badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. starać się zdobyć jakieś informacje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, której szuka policja

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: poszukiwany

forma czasownika.

(3.1) forma żeńska ims. przymiotnikowego biernego od: poszukiwać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie zdołano ująć poszukiwanej, która zapewne czmychnęła na drugą stronę Alp.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszukiwania lm nm., poszukiwanie n.

:: fm. poszukiwany mos.

czas. szukać, poszukać dk., poszukiwać ndk.

przym. poszukujący, poszukiwany

ims. poszukujący

Wiktionary

# poszukiwania

1. prowadzić działania w celu odnaleźienia lub pozyskać kogoś lub czegoś;
2. prowadzić badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. starać się zdobyć jakieś informacje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) działania prowadzące do odnalezienia osób lub rzeczy

(1.2) działania prowadzące do odkrycia lub wynalezienia

(1.3) szt. nowatorskie działania artystyczne

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: poszukiwanie

Wiktionary

Poszukiwania (oryg. The Search) – amerykański film wojenny z 1948 roku w reżyserii Freda Zinnemanna. W rolach głównych wystąpili Montgomery Clift, Ivan Jandl, Jarmila Novotná i Aline MacMahon.

Zdjęcia do filmu zostały nakręcone w niemieckich miastach zniszczonych przez wojnę: Ingolstadt, Norymberga i Würzburg.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W godzinach wieczornych przerwano poszukiwania na terenie cegielni.

(1.2) Przedsiębiorstwo nie zaprzestało poszukiwań złóż w Afryce.

(1.3) Inspirację do swych artystycznych poszukiwań czerpał przede wszystkim z Biblii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszukiwana ż., poszukiwany mos., poszukiwacz mos., poszukiwaczka ż., poszukiwanie n.

czas. poszukiwać ndk.

przym. poszukiwany

Wiktionary

# poszukiwanie

1. prowadzić działania w celu odnaleźienia lub pozyskać kogoś lub czegoś;
2. prowadzić badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. starać się zdobyć jakieś informacje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poszukiwać.

Wiktionary

Krucjata – cykl książek Jerry’ego Aherna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Każdej nocy włóczęga błąkał się ulicami w poszukiwaniu schronienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuciˈvãɲɛ, AS: pošuḱivãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poszukiwać, szukać

rzecz. poszukiwana ż., poszukiwany mos., poszukiwania nmos., szukanie n., poszukiwacz mos., poszukiwaczka ż.

przym. poszukiwany

Wiktionary

# poszukiwany

człowiek poszukiwany (zwykle przez policję)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, której poszukuje policja

przymiotnik

(2.1) cieszący się dużym popytem

(2.2) mający dobrą opinię

forma czasownika.

(3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: poszukiwać

Wiktionary

Poszukiwany (ang. Most Wanted) – amerykański thriller z 1997 roku napisany przez Keenena Ivory'ego Wayansa oraz wyreżyserowany przez Davida Hogana. Wyprodukowany przez New Line Cinema.

Premiera filmu miała miejsce 10 października 1997 roku w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Udało nam się ująć poszukiwanego w hoteliku w Nowym Targu.

(2.1) Banany w czasach PRL-u należały do poszukiwanych towarów.

(2.2) Jeździł z grupami do Ziemi Świętej, będąc poszukiwanym przewodnikiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszukiwana ż., poszukiwaczka ż., poszukiwacz mos., poszukanie n., poszukiwania lm nm., poszukiwanie n.

czas. szukać, poszukać dk., poszukiwać ndk.

przym. poszukujący

ims. poszukujący

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) wzięty

Wiktionary

# poszukujący

1. prowadzić działania w celu odnaleźienia lub pozyskać kogoś lub czegoś;
2. prowadzić badania w celu odkrycia lub odnalezienia czegoś nieznanego lub ukrytego;
3. starać się zdobyć jakieś informacje

SJP.pl

#### Patrz:

poszukiwać

# poszum

przytłumiony, jednostajny szum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. stały, cichy szum

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zaszumić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szelest

Wiktionary

# poszur

podwodna część budowli wodnej, piętrzącej lub upustowej, położona poniżej progu wodnego, chroniąca dno cieku wodnego przed rozmywaniem

SJP.pl

Poszur – część budowli hydrotechnicznej, obejmujące konstrukcję stanowiącą ubezpieczenie dna cieku na pewnym określonym odcinku, poniżej wypadu danej budowli. Poszur stosuje się w celu zabezpieczenia dna cieku przed rozmyciem i erozją denną. Jest także elementem budowli, który uczestniczy w rozpraszaniu energii wody – można tu wyróżnić strefę pasywną, dla której wymagane jest umocnienie ciężkie poszuru i strefę tłumienia, dla której wystarczające może być umocnienie lekkie poszuru. Poszur może zostać wykonany jako płaszczyzna o orientacji poziomej (powierzchnia płaska), bądź zostać ukształtowana w odpowiednio dobrany sposób, tak aby stanowił tzw. wybój przygotowany. Poszur stosowany jest więc w tych budowlach, w których występują urządzenia upustowe; dotyczy to przede wszystkim budowli piętrzących, analogiczne umocnienie dna występuje w niektórych innych budowlach, np. w progu, będącym rodzajem budowli regulacyjnej.

Wikipedia

# poszuwaksować

dawniej: natrzeć buty szuwaksem (czarną pastą); naszuwaksować, wyszuwaksować, naszwarcować, wyszwarcować, poszwarcować

SJP.pl

# poszwa

duża poszewka, np. na poduszkę czy kołdrę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. element pościeli, którym powleka się pierzynę, kołdrę lub poduszkę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔʃfa, AS: pošfa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pochwa ż.

:: zdrobn. poszewka ż., poszeweczka ż.

czas. poszyć dk.

przym. poszewkowy

Wiktionary

# poszwargolić

potocznie: mówić przez jakiś czas po niemiecku; poszprechać, poszwargotać

SJP.pl

# poszwargotać

1. mówić przez jakiś czas w niezrozumiałym języku;
2. mówić przez jakiś czas po niemiecku; poszwargolić, poszprechać

SJP.pl

# poszwowy

→ poszwa

SJP.pl

#### Patrz:

poszwa

# poszyć

1. szyć przez jakiś czas;
2. uszyć wiele rzeczy;
3. pokryć, wykonać wierzchnią warstwę czegoś;
4. założyć szwy w wielu miejscach; pozszywać;
5. środowiskowo: pokryć dach słomą;
6. pokryć materiałem szkielet konstrukcyjny pojazdu;
7. o roślinach: rosnąc, pokryć jakąś powierzchnię

SJP.pl

# poszycie

1. szyć przez jakiś czas;
2. uszyć wiele rzeczy;
3. pokryć, wykonać wierzchnią warstwę czegoś;
4. założyć szwy w wielu miejscach; pozszywać;
5. środowiskowo: pokryć dach słomą;
6. pokryć materiałem szkielet konstrukcyjny pojazdu;
7. o roślinach: rosnąc, pokryć jakąś powierzchnię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. zewnętrzna okładzina rozpięta na szkieletowej konstrukcji, np. statku, samolotu, dachu, namiotu itp.;

Wiktionary

- poszycie statku wodnego
- poszycie statku powietrznego

Podobne

- Podszyt (podszycie) – warstwa ekosystemu leśnego

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. poszyty

czas. szyć

Wiktionary

# poszydełkować

1. spędzić pewien czas na wytwarzaniu ubrania przy pomocy szydełka; poszydłować;
2. środowiskowo: poprawić wygląd dredów przy pomocy szydełka fryzjerskiego

SJP.pl

# poszydłować

spędzić pewien czas na wytwarzaniu ubrania przy pomocy szydełka; poszydełkować

SJP.pl

# poszyjki

rzeczownik, liczba mnoga

(1.1) śrpol. bicie w kark i szyję

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Plwali i poszyjki ciężkiemi bili jego naśliczniejsze oblicze. → Pluli i mocnymi ciosami w kark bili go (jego najśliczniejsze oblicze).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʃɨjci, AS: pošyi ̯ḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. środ. karczycho

Wiktionary

# poszyt

dawniej: zszyte i oprawione w okładkę arkusze papieru

SJP.pl

Poszyt (libell, libellus, volumen, wolumen) - grupa składek, bifoliów lub kart, zszyta i oprawna zazwyczaj w półsztywny karton, stanowiąca najczęściej jednostkę inwentarzową lub jej część.

Wikipedia

# poszyty

przymiotnik

(1.1) pszcz. zasklepiony, zamknięty w komórkach plasterastra woskowym wieczkiem (plaster miodu)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poszycie n.

czas. poszyć

Wiktionary

# posł.

skrót od: posłowie (używany w opisach bibliograficznych książek)

SJP.pl

skrót

(1.1) = posłowie

Wiktionary

# posłać

ułożyć pościel, przygotować łóżko do spania

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|posyłać. (np. paczkę)

(1.2) dokonany od|słać. (łóżko)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔswat͡ɕ, AS: posu̯ać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posłaniec m., wysłannik mos., poseł mos., posłanka ż., posłanko n.

czas. posyłać, słać

Wiktionary

# posłaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: posłanka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posłanka ż.

Wiktionary

# posłanie

1. miejsce do spania z rozesłaną pościelą;
2. nauka płynąca z dzieła sztuki;
3. uroczyste pismo, skierowane do kogoś przez wybitną osobistość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|posłać. (pościelić)

(1.2) odczasownikowy od|posłać. (wysyłać)

(1.3) miejsce do spania z przygotowaną pościelą

(1.4) nauka, przekaz ideowy zawarty w dziele sztuki

(1.5) uroczysty tekst zawierający podniosły przekaz

Wiktionary

Posłanie − przedmioty umożliwiające wypoczynek i sen w łóżku. Termin posłanie używany jest współcześnie naprzemiennie z terminem pościel, choć mianem pościeli oznaczało się zazwyczaj wierzchnie elementy posłania − w tym dawniej pierzyny (rodzaj kołdry).Obecnie rozdzielono nazwy kołdra i pościel, aby łatwiej rozróżniać przedmioty.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. posłanko n., wysłannik mos., posłaniec mos.

czas. posyłać, słać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pościelenie, rozesłanie, wyścielenie

(1.2) wysyłanie, posyłka

(1.4) przesłanie

(1.5) przesłanie

Wiktionary

# posłaniec

1. człowiek posłany w celu załatwienia jakiegoś polecenia, dostarczenia czegoś;
2. człowiek zawodowo zajmujący się dostarczaniem przesyłek; goniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. albo podn. osoba posłana przez kogoś w celu przekazania wiadomości albo wykonania jakiejś misji

(1.2) urz. pracownik, który ma powierzony obowiązek doręczania dokumentów i przesyłek

Wiktionary

- kurier
- Posłaniec (film 1971)
- Posłaniec Niedzielny – polskie czasopismo religijne wydawane w latach 1905–1939

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hermes był posłańcem bogów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈswãɲɛt͡s, AS: posu̯ãńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poseł m., posłanka ż., poselstwo n., posłannictwo n., posyłka ż., posyłanie n., posłanie n.

czas. posyłać ndk., posłać dk.

przym. poselski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wysłannik, poseł

(1.2) kurier; przest. umyślny

Wiktionary

# posłanka

1. członkini parlamentu;
2. przedstawicielka dyplomatyczna państwa wysłana w jakiejś misji;
3. kobieta wysłana w celu załatwienia jakiejś sprawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. członkini izby niższej parlamentu

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. i B., W. lm. od: posłanko

Wiktionary

Poseł (także: posłanka w odniesieniu do kobiet) – osoba będąca członkiem parlamentu.

W Polsce poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej jest członkiem niższej izby parlamentu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈswãnka, AS: posu̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posłaniec mos., posłaneczka ż., poseł, poselstwo, posyłka

przym. poselski

czas. posłować, posłać, posyłać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posełka

Wiktionary

# posłanko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: posłanie

(1.2) małe posłanie

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: posłanka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posłanie n.

czas. posłać dk.

przym. posłaniowy

Wiktionary

# posłannictwo

misja, ważne zadanie podejmowane dla dobra innych

SJP.pl

Posłannictwo – starokatolickie pismo (organ) wydawane przez Polski Narodowy Kościół Katolicki, który od 1951 roku nosi nazwę: Kościół Polskokatolicki, w którym prezentowane były artykuły, reportaże i wiadomości z życia tegoż Kościoła.

Wikipedia

# posłanniczka

dawniej: kobieta posłana w celu załatwienia jakiegoś polecenia, dostarczenia czegoś, przekazania informacji; wysłanniczka

SJP.pl

# posłannik

dawniej: człowiek posłany w celu załatwienia jakiegoś polecenia, dostarczenia czegoś, przekazania informacji; posłaniec, wysłannik

SJP.pl

# posłodzić

czasownik

(1.1) dodać cukru do pożywienia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. słodzenie n., słodzik mrz.

przym. słodziaśny

czas. słodzić

Wiktionary

# posłoneczny

wynikający z działania słońca

SJP.pl

# posłonek

krzew, krzewinka lub roślina zielna z rodziny posłonkowatych

SJP.pl

Wikipedia

# posłonkowate

o cechach posłonkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

# posłonkowaty

o cechach posłonkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# posłować

1. być posłem w parlamencie;
2. zostać wysłanym w celu załatwienia jakiejś sprawy

SJP.pl

# posłowie

uwagi wydawcy lub autora umieszczane na końcu książki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uwagi od wydawcy lub autora umieszczane na końcu książki;

forma rzeczownika.

(2.1) M. i W. lm. od: poseł

Wiktionary

Posłowie – krótki tekst zamieszczany czasami na końcu większego dzieła literackiego, niezależnie od jego charakteru (zarówno literatura piękna, jak i faktu, popularnonaukowa, naukowa itd.), umieszczony przez autora, redaktora lub wydawcę, wyjaśniający zagadnienia niezwiązane bezpośrednio z treścią książki, ale nawiązujące do jej treści lub okoliczności powstania dzieła. Posłowie jest tekstem celowo umieszczonym na końcu, aby nie wpłynął on na czytelnika poznającego treść książki po raz pierwszy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Motywy wydania swojej książki, autor zawarł w posłowiu.

(2.1) W spotkaniu przedwyborczym wzięli udział dwaj posłowie i trzy posłanki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈswɔvʲjɛ, AS: posu̯ovʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. słowo n., przysłowie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. posł.

Wiktionary

# posłuch

podporządkowanie się dyscyplinie, subordynacja, karność, uległość, posłuszeństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poddawanie się czyimś wymaganiom

(1.2) uznawanie czyjego autorytetu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posłuchanie n., posłuszeństwo n.

czas. posłuchać

przym. posłuchalny

przysł. posłusznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posłuszeństwo

(1.2) podległość

Wiktionary

# posłuchać

czasownik przechodni dokonany (ndk. słuchać)

(1.1) słuchać czegoś przez pewien czas

(1.2) poddać się czyjejś decyzji; wypełnić czyjeś polecenie

czasownik zwrotny dokonany posłuchać się (ndk. słuchać się)

(2.1) poddać się czyjejś decyzji; wypełnić czyjeś polecenie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. słuchanka ż., posłuch mrz., posłuchalność ż., posłuchanie n.

czas. słuchać ndk.

przym. posłuchalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) posłuchać się

(2.1) posłuchać

Wiktionary

# posłuchaj

zwrot używany w celu podkreślenia tego, co chce się powiedzieć; słuchaj

SJP.pl

# posłuchanie

dawniej:
1. audiencja;
2. uznawanie czyjegoś autorytetu; posłuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odebranie dźwięku za pośrednictwem narządu słuchu

(1.2) przyjęcie kogoś (zwykle niższego stopniem) w celu wysłuchania jego próśb, życzeń itp.

(1.3) wykonanie prośby lub rozkazu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zanim został wynaleziony gramofon, jedyną możliwością posłuchania muzyki było chodzenie na koncerty.

(1.2) Obaj inżynierowie wyjechali nazajutrz na noc do Kairu, gdzie mieli odwiedzić rezydenta angielskiego i być na posłuchaniu u wicekróla.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posłuch mrz.

czas. posłuchać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) audiencja

Wiktionary

# posługa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wykonanie jakiejś czynności w służbie dla kogoś, okazanie pomocy, obsłużenie kogoś

(1.2) daw. osoba usłużna, pomocna komuś dla jakiegoś dzieła

(1.3) daw. zrobienie czegoś wartościowego dla sprawy, dla idei

(1.4) kośc. w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią;

Wiktionary

Posługa (łac. ministerium; dawniej święcenia niższe, w tradycji wschodniej chirotesja, gr. χειροθεσία) – w chrześcijaństwie jest to urząd powierzany przez biskupa (rzadziej też przez prezbitera) wiernemu, który ma pełnić określone zadania w Kościele (w liturgii i poza nią).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przeznaczali ją do najgorszych posług, ale się nie poddawała.

(1.2) Wnuczka stała się jej niezbędną posługą, robiła sprawunki i przynosiła węgiel.

(1.3) Siedząc w młodości nad książkami, oddał posługę swoim obecnym pacjentom.

(1.4) Klerycy przyjęli posługę akolitatu z rąk prowincjała.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. posługiwać ndk., posłużyć dk.

rzecz. posługiwanie n., posługacz m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomoc

(1.3) przysługa

Wiktionary

# posługacz

dawniej: osoba wykonująca ciężkie prace pomocnicze; posługujący

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, którego zadaniem jest wykonywanie cięższych prace pomocniczych, np. w szpitalu lub pensjonacie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posługa ż., posługiwacz m., posługiwaczka ż., posługiwanie n., posłużenie n.

:: fż. posługaczka

czas. posługiwać ndk., posłużyć dk.

przym. posłużny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posługiwacz

Wiktionary

# posługaczka

dawniej: kobieta wykonująca ciężkie prace pomocnicze; posługująca

SJP.pl

# posługiwać

czasownik

(1.1) wykonywać za kogoś pracę

czasownik zwrotny

(2.1) książk. używać czegoś przy wykonywaniu jakiejś czynności lub do osiągania jakiegoś celu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) [...] Sługa to człowiek, który chce posługiwać swojemu Panu i uznaje to za zaszczyt, bez względu na trudności zewnętrzne i wewnętrzne, których doznaje. [...]

(2.1) „Kobieta doskonale opanowała milczenie, może dlatego, że tym właśnie językiem posługuje się precyzyjnie od wieków.”

(2.1) Członkowie tego zespołu posługują się różnymi pseudonimami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔswuˈɟivat͡ɕ, AS: posu̯uǵivać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posługa ż., posługiwanie n., służka ż./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) służyć, usługiwać

(2.1) stosować, używać

Wiktionary

# posługiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyręczanie kogoś w pracach, zwłaszcza domowych

(1.2) sprawowanie posługi duszpasterskiej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔswuɟiˈvãɲɛ, AS: posu̯uǵivãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posługa ż., służąca ż., posługacz mos.

czas. posługiwać ndk.

Wiktionary

# posługowo

Posługowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 187 mieszkańców. Jest piętnastą co do wielkości miejscowością gminy Janowiec Wielkopolski.

Wikipedia

# posługująca

dawniej: kobieta wykonująca ciężkie prace pomocnicze; posługaczka

SJP.pl

# posługujący

dawniej: osoba wykonująca ciężkie prace pomocnicze; posługacz

SJP.pl

# posłupiały

taki, który posłupiał; osłupiały

SJP.pl

# posłuszeństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

Wiktionary

Posłuszeństwo – w ludzkim zachowaniu, forma społecznego wpływu, w której osoba podporządkowuje się wyraźnym wskazówkom czy poleceniom od osoby obdarzonej władzą czy autorytetem.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. posłuch m., posłuszność ż.

przym. posłuszny

przysł. posłusznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posłuch; przest. powolność

Wiktionary

# posłusznica

dawniej: kobieta wykonująca prace pomocnicze w klasztorze prawosławnym

SJP.pl

# posłusznie

przysłówek

(1.1) w sposób posłuszny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posłuszeństwo n., posłuszność ż., posłuch m.

przym. posłuszny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ulegle

Wiktionary

# posłuszniej

stopień wyższy od przysłówka: posłusznie

SJP.pl

# posłuszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: posłuszny

SJP.pl

# posłusznik

dawniej: osoba wykonująca prace pomocnicze w klasztorze prawosławnym

SJP.pl

Posłusznik (nowicjusz) – osoba przygotowująca się do życia monastycznego. Przebywa on w monasterze razem z innymi braćmi, ale nie jest jeszcze mnichem.

Okres nowicjatu (cs. posłuszanije) trwa trzy lata. Po tym czasie posłusznik (odpowiednik żeński: posłusznica) podejmuje decyzję w sprawie dalszego życia monastycznego.

Wikipedia

# posłuszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co posłuszne; cecha tych, którzy są posłuszni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posłuszeństwo n., posłusznik m., posłusznica ż.

przym. posłuszny

przysł. posłusznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uległość

Wiktionary

# posłuszny

przymiotnik

(1.1) spełniający bez protestu polecenia

(1.2) poddający się działaniom lub woli innej osoby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) I wtedy Gierek, człowiek układny, z natury posłuszny, po raz pierwszy stanowczo powiedział "nie" centrali warszawskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈswuʃnɨ, AS: posu̯ušny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. posłuszeństwo n., posłuszność ż.

przysł. posłusznie

Wiktionary

# pot

1. wydzielina gruczołu potowego,
2. książkowe określenie trudu, wysiłku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. wydzielina gruczołów potowych;

Wiktionary

Pot – wydzielina gruczołów potowych. Składa się głównie z wody (~ 98%), soli (NaCl) (0,6–0,8%), tłuszczów, mocznika, kwasu moczowego, amoniaku, kwasu mlekowego, węglowodanów, związków mineralnych (zawierających np. potas, wapń, magnez, żelazo).Jego skład zależy przede wszystkim od tego, czy jest to pot wydzielany „przerywanie” (tj. fizjologicznie bez zwiększonej regulacji ciepłoty ciała; wydzielanie periodyczne – jedne gruczoły wydzielają, podczas gdy inne pozostają nieaktywne), czy wydzielany „stale” (tzn. w okresie zwiększonej aktywności fizycznej lub zwiększonego stresu). Stężenie związków w pocie wzrasta przy wydzielaniu periodycznym, z powodu zwrotnego wchłaniania wody w kanalikach wyprowadzających. Zależy również od spożywanych pokarmów, warunków klimatycznych, czynników hormonalnych oraz współistniejących schorzeń.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ten upał pot lał się ze mnie strumieniami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔt, AS: pot

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potnieć, pocić się ndk., spocić się dk., wypocić dk.

rzecz. pocenie n., potówka ż., wypocenie n., spocenie n., potliwość ż., pocik mrz.

przym. potny, potowy, napotny, przeciwpotowy, potliwy

przysł. potowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. znój

Wiktionary

# pot.

skrót od: potoczny, potocznie (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót w funkcji rzeczownika

(1.1) = geogr. potok

skrót w funkcji przymiotnika

(2.1) = jęz. potoczny

skrót w funkcji przysłówka

(3.1) = jęz. potocznie

Wiktionary

Styl potoczny (język potoczny, rejestr potoczny) – styl funkcjonalny języka znany całej społeczności jego użytkowników i najczęściej przez nich używany. Pod względem swoich cech może być przeciwstawiany różnym stylom językowym: specjalistycznemu, publicystycznemu lub artystycznemu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po 5 min. asfalt kończy się, a droga łukiem w prawo obniża się do pot. Lipnik.

Wiktionary

# potaczek

nazwisko

SJP.pl

# potąd

1. do danego miejsca; dotąd;
2. przestarzałe: do danej chwili, do dziś; dopóty

SJP.pl

# potagować

oznaczyć tagami

SJP.pl

# potajemnie

przysłówek

(1.1) ukrywając coś przed kimś, bez wiedzy innych, w tajemnicy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtaˈjɛ̃mʲɲɛ, AS: potai ̯ẽmʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tajemnica ż., tajność ż.

przym. potajemny, tajemniczy

przysł. tajemniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ukradkiem

Wiktionary

# potajemniej

stopień wyższy od przysłówka: potajemnie

SJP.pl

# potajemność

cecha czegoś utrzymywanego w tajemnicy; poufność, tajność, ukradkowość

SJP.pl

# potajemny

przymiotnik

(1.1) trzymany bądź wykonywany w tajemnicy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] była na tropie potajemnych, więc tym samym zakazanych stosunków najmłodszej siostry z panem Albinem […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtaˈjɛ̃mnɨ, AS: potai ̯ẽmny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. potajemnie, tajemniczo

rzecz. tajemnica ż., tajność ż.

przym. tajemniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skryty, ukradkowy, sekretny

Wiktionary

# potakiewicz

osoba, która stale przyznaje komuś rację, niemająca własnego zdania; przytakiwacz, przytakiewicz, potakiwacz

SJP.pl

# potakiewiczka

→ potakiewicz

SJP.pl

#### Patrz:

potakiewicz

# potakiwać

czasownik niedokonany

(1.1) zgadzać się gestem albo słowem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tak n., potakiwacz mos., potakiwanie n., przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

czas. przytaknąć

przysł. tak

partyk. tak

wykrz. tak

Wiktionary

# potakiwacz

osoba, która stale przyznaje komuś rację, niemająca własnego zdania; przytakiwacz, przytakiewicz, potakiewicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. o kimś, kto nie wychyla się z własnym zdaniem i wszystkim potakuje

Wiktionary

Kiwon (także: kiwaczek, potakiwacz) – chińskie figurki wykonane zwykle z porcelany lub gliny z ruchomą głową (a często także i z innymi ruchomymi częściami ciała umieszczonymi na mechanizmach sprężynowych), które po wprawieniu w ruch mają zdolność długookresowego kiwania się, sprawiającego wrażenie aprobującego potakiwania głową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie bądź takim potakiwaczem, postaw się czasem.

(1.1) Nawet jeśli pomysł szefa jest głupi, to grono potakiwaczy uzna go za rewelacyjny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtaˈcivat͡ʃ, AS: potaḱivač

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potakiwać, przytaknąć

przysł. tak

partyk. tak

rzecz. przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) potakiewicz, konformista, oportunista

Wiktionary

# potakiwaczka

→ potakiwacz; konformistka, oportunistka, klakierka

SJP.pl

# potakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od| potakiwać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtaciˈvãɲɛ, AS: potaḱivãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. przytaknąć, potakiwać ndk.

przysł. tak

partyk. tak

rzecz. przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

Wiktionary

# potakówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Potakówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Tarnowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Tarnowcu, w dekanacie Jasło Wschód, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia

# potakowski

nazwisko

SJP.pl

# potalkować

posypać coś białym pudrem (talkiem); natalkować

SJP.pl

# potamolog

specjalista w zakresie potamologii

SJP.pl

# potamologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. geogr. hydrol. nauka o rzekach, strumieniach i potokach;

Wiktionary

Potamologia (z gr. пοταμός, potamós – rzeka), hydrologia rzek – dział geografii, konkretniej hydrologii, badający rzeki. Dzieli się na następujące nauki:

- hydrografia rzek
- teoria odpływu
- teoria procesów korytowych

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtãmɔˈlɔɟja, AS: potãmoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potamolog m.

przym. potamologiczny

Wiktionary

# potamoplankton

plankton rzeczny składający się z organizmów roślinnych i drobnych organizmów zwierzęcych, głównie z gromady wrotków i okrzemek

SJP.pl

Potamoplankton (z gr. potamós=rzeka+ planktós= błąkający się) – plankton wód bieżących, plankton rzeczny.

Jest on uboższy od planktonu jeziornego. Przeważają w nim drobne organizmy, takie jak bakterie, okrzemki czy wrotki. Potamoplankton jest nietrwałym zgrupowaniem, może jednak pełnić dużą rolę w sieci troficznej całego ekosystemu rzecznego. Wielkość potamoplanktonu jest wprost proporcjonalna do długości rzeki i odwrotnie proporcjonalna do szybkości prądu.

Wikipedia

# potańc

żartobliwie: potańcówka - zabawa taneczna

SJP.pl

# potańcówa

zgrubienie od: potańcówka

SJP.pl

# potańcować

spędzić pewien czas na tańcowaniu; potańczyć

SJP.pl

# potańcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potańcować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potańcować dk.

Wiktionary

# potańcówka

potocznie: zebranie towarzyskie z tańcami; wieczorek taneczny, tańce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zebranie towarzyskie z tańcami, wieczorek taneczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) 16 kwietnia odbyła się pożegnalna potańcówka dla pilotów, na którą zaproszono dziewczęta z pobliskiej jednostki łączności.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potańczyć dk.

rzecz. potańc mrz., taniec mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|muzyka.

Wiktionary

# potańcowywać

przestarzale: spędzać pewien czas na tańczeniu

SJP.pl

# potaniać

obniżać cenę lub koszt czegoś

SJP.pl

# potaniały

stać się tańszym

SJP.pl

# potanić

obniżyć cenę lub koszt czegoś

SJP.pl

# potanieć

stać się tańszym

SJP.pl

# potapiński

nazwisko

SJP.pl

# potapowicz

nazwisko

SJP.pl

# potarcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przesunięcie po powierzchni z naciskiem

(1.2) zetknięcie się z powierzchnią w czasie ruchu

(1.3) rozdrobnienie na tarce

(1.4) porozcinanie za pomocą piły na mniejsze fragmenty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dżin reagował na potarcie lampy ręką.

(1.2) Dała się słyszeć klątwa, potarcie zapałki i w pracowni zabłysło żółte światło.

(1.3) Mogę cię prosić o potarcie kilku jabłek do surówki?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pocieranie n., potarka ż.

czas. pocierać ndk., pocierać się ndk., potrzeć dk., potrzeć się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przetarcie

(1.2) otarcie się

(1.3) starcie, utarcie

Wiktionary

# potargać

1. zburzyć, zwichrzyć komuś włosy na głowie; poczochrać, zmierzwić;
2. splątać coś, skołtunić;
3. podrzeć, porozrywać, wymiętosić, sponiewierać;
4. zakłócić ład, zaburzyć spójność, wprowadzić nieporządek;
5. ponieść coś ciężkiego, ciągnąc lub dźwigając z trudem;
6. targać, szarpać przez jakiś czas;
7. potargać się:
a) zostać poplątanym; skołtunionym;
b) zwichrzyć sobie włosy, zburzyć fryzurę; poczochrać;
c) zburzyć sobie włosy nawzajem

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. targać)

(1.1) uczynić coś splątanym, zwichrzonym

(1.2) spowodować rozpad na części, nadwyrężenie albo zniszczenie czegoś poprzez rwanie lub szarpanie

(1.3) ponieść z trudem coś ciężkiego

(1.4) targać przez pewien czas

czasownik zwrotny dokonany potargać się (ndk. targać się)

(2.1) zostać potarganym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potarganie n., potarganiec mos., wytarganie n., starganie n.

przym. potargany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poczochrać, pokudłać, rozczochrać, rozmierzwić, roztargać, rozwichrzyć

Wiktionary

# potarganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potargać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potargać dk.

rzecz. starganie n., wytarganie n.

Wiktionary

# potarganiec

potocznie: człowiek o rozczochranych, potarganych włosach; rozczochraniec

SJP.pl

# potarka

siarkowana część pudełka, o którą pociera się zapałkę, lont itp. przy zapalaniu; draska, pocierka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pokryty warstwą fosforową bok pudełka zapałek, o który pociera się zapałką, żeby ją zapalić

Wiktionary

Zapałka – służący do rozpalania ognia, specjalnie w tym celu przygotowany patyczek z drewna (rzadziej – pasków tektury), dodatkowo nasączony w całości lub części substancją ułatwiającą spalanie i na jednym końcu pokryty masą ulegającą zapłonowi wskutek tarcia; końcówka taka nazywana jest główką (lub łebkiem) zapałki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zapalaj, pocierając łebkiem o potarkę, zawsze w kierunku od siebie.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potrzeć dk., pocierać ndk.

rzecz. potarcie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) draska

Wiktionary

# potarmosić

potocznie: poszarpać kogoś lub siebie nawzajem

SJP.pl

# potarzyca

3 miejscowości w Polsce

- Potarzyca – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Krobia
- Potarzyca – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jarocin
- Potarzyca – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jarocin

Wikipedia

# potas

pierwiastek chemiczny o symbolu K

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

Wiktionary

Potas (K, łac. kalium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali alkalicznych o liczbie atomowej 19.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma potas?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔtas, AS: potas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potasowiec mrz., potaż

przym. potasowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. K

Wiktionary

# potasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) karc. odczasownikowy od|potasować.

(1.2) chem. odczasownikowy od|potasować.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. tas m.

czas. potasować dk., tasować ndk.

(1.2)

rzecz. potas m.

czas. potasować ndk.

Wiktionary

# potasowce

grupa pierwiastków chemicznych z 1 grupy układu okresowego oprócz oprócz litu i sodu (potas, rubid, cez, frans), lekkie, miękkie, białe lub srebrzystobiałe metale, bardzo aktywne chemicznie, w przyrodzie występujące w związkach

SJP.pl

Litowce (metale alkaliczne, potasowce) – grupa pierwiastków 1 (daw. IA lub I głównej) grupy układu okresowego (bez wodoru) o silnych własnościach metalicznych, tworzących z wodą silnie zasadowe (alkaliczne) wodorotlenki. Do metali alkalicznych zalicza się lit, sód, potas, rubid, cez i frans.

Wszystkie litowce mają jeden elektron walencyjny znajdujący się na zewnętrznym orbitalu s. Łatwo ulegają jonizacji do kationów M+
.

Wikipedia

# potasowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek należący do pierwszej grupy głównej układu okresowego pierwiastków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potas mrz.

przym. potasowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) litowiec, metal alkaliczny

Wiktionary

# potasowy

przymiotnik od: potas

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący potasu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potas m., potasowiec mrz.

Wiktionary

# potasz

węglan potasu, bezbarwna substancja krystaliczna używana m.in. przy wyrobie szkła, mydła i farb; potaż

SJP.pl

Na Ukrainie

- Potasz – wieś w obwodzie czerkaskim, w rejonie humańskim, w hromadzie Mańkiwka
- Potasz – wieś w obwodzie czerkaskim, w rejonie zwinogródzkim
- Potasz – stacja kolejowa w miejscowości Potasz, w obwodzie czerkaskim

Wikipedia

# potasznik

nazwisko

SJP.pl

# potaszniki

nazwisko

SJP.pl

Potaszniki – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Górzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Górznie.

Wikipedia

# potaż

węglan potasu, bezbarwna substancja krystaliczna używana m.in. przy wyrobie szkła, mydła i farb; potasz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. węglan potasu, (K2CO3);

(1.2) gw-pl|Bukowina. soda oczyszczona

Wiktionary

Potaż (regionalna, historyczna, rzadsza pisownia: potasz) – zanieczyszczona postać węglanu potasu K2CO3, rozpuszczalna w wodzie część popiołu pochodzącego ze spalania węgla drzewnego, zawierająca również zmienne ilości innych związków potasu.
Nazwa potaż bywa używana na określenie dowolnego minerału zawierającego potas, zwłaszcza w krajach anglojęzycznych (ang. potash).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z potażu uzyskiwano potas, stąd nazwa tego pierwiastka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔtaʃ, AS: potaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potas

przym. potażowy

Wiktionary

# potażarnia

dawniej: wytwórnia potażu otrzymywanego z popiołu drzewnego

SJP.pl

Potaż (regionalna, historyczna, rzadsza pisownia: potasz) – zanieczyszczona postać węglanu potasu K2CO3, rozpuszczalna w wodzie część popiołu pochodzącego ze spalania węgla drzewnego, zawierająca również zmienne ilości innych związków potasu.
Nazwa potaż bywa używana na określenie dowolnego minerału zawierającego potas, zwłaszcza w krajach anglojęzycznych (ang. potash).

Wikipedia

# potebnia

nazwisko

SJP.pl

# potęga

1. siła i skuteczność oddziaływania na coś;
2. coś potężnego;
3. wynik pomnożenia danej liczby przez siebie wskazaną liczbę razy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeważająca siła i skuteczność

(1.2) coś potężnego

(1.3) mat. wynik potęgowania;

Wiktionary

Potęgowanie – typ funkcji dwóch zmiennych, różnie definiowanych w różnych kontekstach; w najprostszych przypadkach – kiedy drugim argumentem tej funkcji jest liczba naturalna – potęgowanie to wielokrotne mnożenie elementu przez siebie. Podstawowe pojęcia związane z tą operacją to:

- podstawa potęgi – potęgowany element;
- wykładnik – drugi argument, w najprostszym przypadku równy liczbie czynników w mnożeniu;
- potęga elementu – wynik potęgowania;
- kwadrat – druga potęga;
- sześcian – trzecia potęga.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ich potęga militarna zmiażdżyła opór przeciwnika.

(1.2) W tym kamiennym grobowcu drzemią złowrogie siły zdolne obalać potęgi tego świata.

(1.3) Drugą potęgę nazywamy kwadratem, a trzecią sześcianem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃ŋɡa, AS: potẽŋga

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potęgować

rzecz. potęgowanie

przym. potężny

przysł. potężnie

Wiktionary

# potęgować

1. w matematyce: podnosić do potęgi, mnożyć liczbę przez samą siebie;
2. wzmagać coś, zwiększać intensywność lub wyrazistość; nasilać, intensyfikować;
3. potęgować się - nabierać intensywności; narastać, wzmagać się

SJP.pl

czasownik

(1.1) wzmacniać, wzmagać

(1.2) mat. podnosić do potęgi;

czasownik zwrotny potęgować się

(2.1) nabierać intensywności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cały krajobraz, o barwach żółtych i białych, miał charakter strasznej martwoty, którą potęgowały gorąco i cisza.

(2.1) Wraz z wiekiem potęguje się nieruchomość stawów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃ŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: potẽŋgovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potęga ż., potęgowanie n.

czas. spotęgować dk.

przysł. potężnie

Wiktionary

# potęgowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. działanie dwuargumentowe x^y\;, które dla y\; będącego liczbą naturalną, jest równoważne pomnożeniu y\; liczb (elementów) x\; przez siebie;

Wiktionary

Potęgowanie – typ funkcji dwóch zmiennych, różnie definiowanych w różnych kontekstach; w najprostszych przypadkach – kiedy drugim argumentem tej funkcji jest liczba naturalna – potęgowanie to wielokrotne mnożenie elementu przez siebie. Podstawowe pojęcia związane z tą operacją to:

- podstawa potęgi – potęgowany element;
- wykładnik – drugi argument, w najprostszym przypadku równy liczbie czynników w mnożeniu;
- potęga elementu – wynik potęgowania;
- kwadrat – druga potęga;
- sześcian – trzecia potęga.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Potęgowanie jest działaniem niełącznym, nieprzemiennym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃ŋɡɔˈvãɲɛ, AS: potẽŋgovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potęga ż.

czas. potęgować

przysł. potężnie

Wiktionary

# potęgowo

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

- Potęgowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Potęgowo
- Potęgowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Linia
- Potęgowo – gmina wiejska w województwie pomorskim, w powiecie słupskim

- Potęgowo – dawna gromada
- Potęgowo – stacja kolejowa w Potęgowie, w województwie pomorskim

Wikipedia

# potęgowski

przymiotnik od: Potęgowo

SJP.pl

# potęgująco

w sposób czyniący coś bardziej intensywnym, odczuwalnym lub wyrazistszym; podniecająco, podsycająco

SJP.pl

# potek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ojciec chrzestny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potka ż.

Wiktionary

# potelepać

1. potrząść;
2. potelepać się - spędzić pewien czas na telepaniu się

SJP.pl

# potem

w chwili następującej po czymś, o czym była mowa; po jakimś czasie, później, następnie

SJP.pl

przysłówek czasu

(1.1) później, w chwili następnej

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) N. lp. od pot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszelkie karcenie na razie nie wydaje się radosne, ale smutne, potem jednak przynosi tym, którzy go doświadczyli, błogi plon sprawiedliwości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔtɛ̃m, AS: potẽm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) później, po, następnie, wówczas, wtedy, dalej, od tego miejsca

Wiktionary

# potemkin

nazwisko

SJP.pl

# potemkowski

nazwisko

SJP.pl

# potempa

nazwisko

SJP.pl

# potencja

1. siła umożliwiająca działanie, zdolność do działania, zwłaszcza do odbycia stosunku płciowego;
2. w filozofii Arystotelesa: to, co możliwe, możliwość zaistnienia lub przemiany;
3. dawniej: potęga, siła, mocarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdolność do uczynienia czegoś

(1.2) filoz. to, co jest potencjalnie możliwe

(1.3) seks. możność odbycia stosunku płciowego przez mężczyznę

(1.4) fizj. płodność mężczyzny

(1.5) daw. moc, potęga

(1.6) przest. przen. mocarstwo, potężny kraj

(1.7) przest. przen. siła wojsk mocarstwa

(1.8) przest. przen. osoba sprawująca władzę, władca

Wiktionary

- Potencja seksualna – potocznie: zdolność mężczyzny do osiągnięcia erekcji
- Potencja (filozofia) – w filozofii Arystotelesa i scholastycznej przeciwieństwo energii
- Potencja (homeopatia) – określenie rozcieńczenia leku homeopatycznego

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. potencjalny

przysł. potencjalnie

rzecz. potencjalizacja ż., potencjalność ż., potencjał mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kreatywność

(1.3) męskość

Wiktionary

# potencjalizacja

- potencjalizacja – termin z dziedziny farmakologii
- potencjalizacja – inaczej: potencjowanie; etap wytwarzania preparatów homeopatycznych

Wikipedia

# potencjalizm

w językoznawstwie: wyraz możliwy do skonstruowania z punktu widzenia systemu leksykalnego i derywacyjnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. słowo, którego istnienie nie jest znane leksykografii, ale z punktu widzenia systemu leksykalnego i derywacyjnego jest możliwe do skonstruowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potencjalność ż.

przym. potencjalny

przysł. potencjalnie

Wiktionary

# potencjalnie

przysłówek

(1.1) w sposób potencjalny, mogąc wystąpić lub pojawić się w określonych warunkach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród duńskich norek wykryto szczególną mutację koronawirusa, co potencjalnie może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potencjał mrz., potencjalizm mrz., potencjalność ż., potencja ż.

przym. potencjalny

Wiktionary

# potencjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co potencjalne

Wiktionary

Potencja (gr. dýnamis, δύναμις; łac. potentia − zdolność, możność) - w filozofii Arystotelesa, obok pojęcia aktu (łac. actus), składnik każdego bytu. Każdy byt składa się z możności i aktu. Możność jest elementem biernym, aktualizowanym (konkretyzowanym) przez akt. Analiza potencji i aktu zawarta jest w Księdze Θ Metafizyki

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. potencjalizm m., potencja ż.

przym. potencjalny

przysł. potencjalnie

Wiktionary

# potencjalny

1. mogący zdarzyć się w odpowiednich warunkach, jest możliwy, przewidywany; przypuszczalny, teoretyczny, hipotetyczny, potencjonalny;
2. energia potencjalna - energia układu mechanicznego, która zależy od wzajemnego rozmieszczenia części układu oraz od ich położenia w zewnętrznym polu sił

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mogę być potencjalnym dawcą organów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃nˈt͡sʲjalnɨ, AS: potẽncʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potencjalizm mrz., potencja, potencjał, potencjalność

przysł. potencjalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) możliwy, ewentualny, niewykluczony, prawdopodobny

Wiktionary

# potencjał

1. tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości, zdolności;
2. ogół elementów, środków ekonomicznych, pozostających do wykorzystania w jakimś celu;
3. w fizyce: wielkość charakteryzująca stan pola elektrycznego, magnetycznego lub grawitacyjnego w danym punkcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości

(1.2) fiz. miara energii potrzebnej do przeniesienia jednostkowego ładunku (np. ładunku elektrycznego lub masy) z nieskończoności do danego punktu

Wiktionary

Potencjał (łac. potentia ‘zdolność, możność’) – pole skalarne określające pewne pole wektorowe.

W wypadku pola sił, które jest polem wektorowym, potencjał nazywa się energią potencjalną. Dla wielu sił rozpatrywanych w fizyce da się wprowadzić pojęcie energii potencjalnej, np. dla pola sił grawitacyjnych, elektrostatycznych czy sił sprężystych. Potencjału nie ma jednak np. pole magnetyczne. Istotnym warunkiem możliwości znalezienia potencjału jest brak wirowości pola wektorowego (rysunek obok). Matematycznie oznacza to, że rotacja (wirowość) pola zeruje się w każdym punkcie (dokładniej omówiono to niżej).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃nt͡sʲjaw, AS: potẽncʹi ̯au̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. potencjalny

rzecz. potencja ż.

przysł. potencjalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) możliwości, zdolność

Wiktionary

# potencjometr

dzielnik napięcia elektrycznego, służący do utrzymania płynności napięcia w obwodzie elektrycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;

Wiktionary

Potencjometr, rezystor nastawny – występujący w postaci pojedynczego elementu, regulowany dzielnik napięcia. Potencjometr posiada trzy wyprowadzenia, odpowiadające wyprowadzeniom dzielnika napięcia. Dwa z nich połączone są ścieżką o stałym oporze. Trzeci połączony jest ze ślizgaczem, którego położenie na ścieżce można regulować. Ścieżkę oporową wykonuje się z węgla, cermetu, tworzyw sztucznych lub zwojów drutu oporowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uszkodziłam w gramofonie potencjometr i płyt mogę słuchać tylko bardzo głośno.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃nˈt͡sʲjɔ̃mɛtr̥, AS: potẽncʹi ̯õmetr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potencjometria ż.

przym. potencjometryczny

przysł. potencjometrycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. regulator, gałka, pokrętło; reg. śl. karpyntel.

Wiktionary

# potencjometria

dział elektrochemii zajmujący się pomiarami siły elektromotorycznej ogniw elektrycznych i potencjałów elektrod

SJP.pl

Potencjometria – zespół pomiarowych metod elektrochemicznych, polegających na wyznaczaniu wartości potencjału elektrody wskaźnikowej (roboczej) względem elektrody porównawczej (odniesienia) w funkcji logarytmu stężenia jonów elektroaktywnych. Pomiary są wykonywane w warunkach bezprądowych (w stanie równowagi), dzięki czemu może być stosowane równanie Nernsta:

  E=E^{0}+{\frac {RT}{zF}}\ln {\frac {a_{\mbox{ox}}}{a_{\mbox{red}}}}

Wikipedia

# potencjonalnie

→ potencjonalny

SJP.pl

#### Patrz:

potencjonalny

# potencjonalny

rzadko: mogący zdarzyć się w odpowiednich warunkach, jest możliwy, przewidywany; przypuszczalny, teoretyczny, hipotetyczny, potencjalny

SJP.pl

# potentat

1. książkowo: osoba na wysokim stanowisku, mająca duży wpływ na coś lub wyłączność na produkcję czegoś;
2. dawniej: możny, majętny pan, posiadacz ziemski; magnat, arystokrata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. osoba lub instytucja o wysokiej pozycji i znaczeniu

(1.2) daw. możny pan

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Fabryczkę kupił austriacki potentat stalowy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) magnat

(1.2) możnowładca, oligarcha, magnat

Wiktionary

# potentatka

→ potentat

SJP.pl

#### Patrz:

potentat

# potenza

[czytaj: potenca] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Apeninie Lukańskim, stolica regionu Basilicata i prowincji Potenza (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Basilicata

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Potenza jest brzydkim miastem. Ciekawe, że we Włoszech miasta średniej wielkości są albo bardzo piękne, albo bardzo brzydkie, jak gdyby natura włoskiej urody uznawała tylko ekstrema.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) staroż. Potencja

Wiktionary

# potępa

nazwisko

SJP.pl

Potępa (niem. Potempa) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Krupski Młyn.

Wikipedia

# potępiać

czasownik

(1.1) nie pochwalać, ganić kogoś, uznawać kogoś winnym

(1.2) rel. skazywać na potępienie, skazywać na piekło

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Społeczność międzynarodowa potępia wszelkie formy interwencji z wyjątkiem działań podjętych pod auspicjami ONZ przeciwko państwu ustawicznie łamiącemu prawo międzynarodowe i naruszającemu zasady pokojowego współistnienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃mpʲjät͡ɕ, AS: potẽmpʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potępienie n., potępianie n.

czas. potępić

przym. potępieńczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odrzucać

(1.2) skazywać

Wiktionary

# potępiacz

dawniej: ten, co ocenia negatywnie, gani, piętnuje; krytykant, potępiciel

SJP.pl

# potępianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potępiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potępiać ndk.

Wiktionary

# potępić

czasownik przechodni dokonany (ndk. potępiać)

(1.1) dokonany od|potępiać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Litwini wznosili groźne okrzyki i wymachiwali transparentami z napisem: "Papieżu! Przywróć nam Dziady!" Chodziło, jak wyjaśniła dziewczyna, o pradawny pogański obrzęd wywoływania duchów, potępiony przez głowę katolickiego kościoła i ścigany przez Święte Oficjum.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃mpʲit͡ɕ, AS: potẽmpʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potępiać

rzecz. potępienie n.

przym. potępieńczy

Wiktionary

# potępiciel

dawniej: ten, co ocenia negatywnie, gani, piętnuje; krytykant, potępiacz

SJP.pl

# potępieńczy

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. przywodzący na myśl skazanych na wieczne cierpienie w piekle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podobno służba po jego śmierci słyszała potępieńcze wycie dobiegające z pałacowych piwnic i z pustelni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potępienie n., potępieniec m.

czas. potępiać ndk., potępić dk.

przysł. potępieńczo

Wiktionary

# potępienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potępić.

(1.2) wyrok potępiający, wyrażenie silnej dezaprobaty, ostra krytyka

(1.3) rel. w chrześcijaństwie: utrata zbawienia

Wiktionary

Potępienie – według religii chrześcijańskich okres pośmiertny, antagonistyczny do zbawienia. Potępienie jest uważane za wieczną karę dla tych, którzy złamią przykazania nadane przez Boga i zejdą na drogę zła. Lecz gdy w chwili śmierci osoba umierająca będzie żałować za swoje grzechy, zostanie zbawiona, ale żal musi być szczery.

Większość religii chrześcijańskich poprzez potępienie rozumie zesłanie duszy ludzkiej do piekła, gdzie ma przebywać na wieki cierpiąc ogromne męki.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. potępić dk., potępiać ndk.

rzecz. potępieniec m.

przym. potępieńczy

Wiktionary

# potępieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. grzesznik skazany na wieczne potępienie

Wiktionary

Potępieniec (tytuł oryginalny The Informer) – amerykański film fabularny (dramat) z 1935 roku w reżyserii Johna Forda.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zauważyła na moim palcu złotą obrączkę, unikalną wśród nas potępieńców.

(1.1) Cierpiałem jak potępieniec w siódmym kręgu piekła. Cierpiałem i nie rozumiałem, dlaczego tak bardzo cierpię.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potępienie n.

przym. potępieńczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) potępiony

Wiktionary

# potępiona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dusza kobiety cierpiąca w piekle, skazana na wieczne potępienie

forma przymiotnika.

(2.1) ż. M. lub W. lp. od potępiony

Wiktionary

# potępiony

skazany na potępienie; grzeszny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skazany na piekło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) potępieniec, człowiek cierpiący w piekle, skazany na wieczne potępienie

(2.2) daw. skazaniec

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Jakby za danym hasłem potępieni / Zaczęli z tajnych wychodzić kryjówek.

(2.1) O, bodaj został wyklęty, / Kto staje pośród biesiady, / Jak potępionego mara, / I do spólnego puchara / Własnych łez przylewa jady!

(2.2) [...] królowi została tylko władza ułaskawiania potępionych.

Wiktionary

#### Powiązane:

(2.1-2) potępiona ż.

Wiktionary

# poterna

rodzaj podziemnego przejścia w dawnych twierdzach i fortach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. podziemny chodnik komunikacyjny w twierdzy

Wiktionary

Poterna (potajnik) – podziemne przejście umożliwiające komunikację wewnątrz twierdzy bądź fortu pomiędzy poszczególnymi stanowiskami bojowymi na wałach lub w rowach fortecznych, schronami, koszarami itp. bez narażenia się na bezpośredni ostrzał.

Wikipedia

# potestować

spędzić pewien czas na testowaniu

SJP.pl

# potężnie

przysłówek

(1.1) w sposób potężny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na pokładzie zagranicznego statku, w mocnej klatce, spoczywał ów zwierz nieznany. Wyglądał groźnie i pięknie. Miał ogromną, płową grzywę, a ryk jego brzmiał potężnie jak grzmot.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potęga ż., potęgowanie n.

czas. potężnieć ndk., potęgować ndk.

przym. potężny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mocno, silnie

Wiktionary

# potężniej

stopień wyższy od przysłówka: potężnie

SJP.pl

# potężniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: potężny

SJP.pl

# potężny

1. okazały pod względem rozmiarów; ogromny, masywny;
2. mający dużą przewagę nad innymi;
3. świadczący o dużej sile fizycznej;
4. bardzo intensywny, silnie działający;
5. bardzo donośny, głośny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o wielkiej mocy

(1.2) znacznych rozmiarów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tamtych czasach Persja była potężnym państwem.

(1.1) To potężna siła, która może zniszczyć Europę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ, AS: potẽũ̯žny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potęga ż.

przysł. potężnie

czas. potężnieć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mocarny, możny, silny

(1.2) bardzo duży, gigantyczny, masywny, ogromny, wielki

Wiktionary

# poti

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;

Wiktionary

Poti (gruz. ფოთი, dawniej gr. Fasis) – miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia.

Położone jest nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Rioni, na Nizinie Kolchidzkiej. Obok Batumi, port w Poti jest najważniejszym portem morskim Gruzji.

Na wschód od miasta znajduje się Kolchidzki Park Narodowy.

W Poti znajduje się siedziba gruzińskiej Straży Przybrzeżnej.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, metalowy, spożywczy oraz stoczniowy.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. potijski

Wiktionary

# potijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Poti, dotyczący Poti

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podstawowym dla potijskich umów było „Tymczasowe porozumienie o ustanowieniu między Niemcami i Gruzją preliminaryjnych stosunków wzajemnych", oznaczające uznanie de facto republiki przez Berlin.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poti n.

Wiktionary

# potiomkin

nazwisko

SJP.pl

- „Potiomkin” – rosyjski pancernik, jeden z symboli rewolucji 1905 roku w Rosji;
- „Potiomkin” – rosyjski, radziecki, a następnie niemiecki statek;
- Pancernik Potiomkin – radziecki film niemy z 1925 w reżyserii Siergieja Eisensteina.
- Potiomkinowska wioska - określenie pochodzące od Grigorija Potiomkina

Wikipedia

# potiomkinowski

sztuczny, propagandowy, maskujący rzeczywistą sytuację

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. związany z Grigorijem Potiomkinem

Wiktionary

# potir

w liturgii prawosławnej: naczynie w kształcie kielicha do udzielania komunii

SJP.pl

# potka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. matka chrzestna

(1.2) stpol. potyczka

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. potek mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|matka chrzestna.

(1.2) zobtłum|potyczka.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔtka, AS: potka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potek mos.

Wiktionary

# potkać

1. spędzić jakiś czas na tkaniu;
2. tkając, utkać kolejno jedną rzecz po drugiej;
3. wetknąć gdzieś wiele czegoś; powtykać

SJP.pl

# potkański

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Potkański – polski urzędnik staropolski
- Antoni Potkański – polski urzędnik staropolski
- Józef Potkański – polski urzędnik staropolski
- Karol Potkański – polski historyk i etnograf

Wikipedia

# potkowski

nazwisko

SJP.pl

# potlacz

ceremonia niektórych plemion indiańskich w Ameryce Północnej, w której uczestnicy niszczyli lub oddawali swoje mienie, by podnieść lub zachować swój status społeczny

SJP.pl

Wikipedia

# potliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co potliwe; cecha tych, którzy są potliwi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pot m., pocenie n.

czas. pocić się

przym. potliwy, potowy

Wiktionary

# potliwy

skłonny do nadmiernego pocenia się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający skłonność do nadmiernego pocenia się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nadmiernie potliwe w lecie stopy traktujemy podczas kąpieli szczoteczką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potliwość ż., pot m., pocenie n.

czas. pocić się, spocić się

Wiktionary

# potmanyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. portfel

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajtlik, bojtlik, briftasza.

Wiktionary

# potnica

choroba skóry

SJP.pl

# potnicowy

→ potnica

SJP.pl

#### Patrz:

potnica

# potnieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spotnieć)

(1.1) fizj. wydzielać pot, pokrywać się potem

(1.2) fiz. pokrywać się parą na powierzchni, skroploną na skutek różnicy temperatur

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pot mrz., potnienie n.

czas. pocić się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pocić się

(1.2) pocić się, zaparowywać

Wiktionary

# potnik

podkład pod siodło zakładany w celu ochrony skóry konia przed odparzeniami

SJP.pl

# potny

przymiotnik od: pot

SJP.pl

# potocki

przymiotnik od: Potok Górny, Potok Wielki

SJP.pl

Wikipedia

# potocyzacja

o języku - stawanie się coraz bardziej potocznym; upotocznianie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nasilenie potoczności, sankcjonowanie form potocznych w języku oficjalnym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W mediach w ostatnich latach następuje potocyzacja języka.

(1.1) Właśnie tę nieprawdopodobnie postępującą potocyzację języka w prasie, w radiu, w telewizji wykazują liczne prace habilitacyjne i doktorskie. (J. Miodek)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtɔt͡sɨˈzat͡sʲja, AS: potocyzacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potoczność, upotocznianie, upotocznienie

przym. potoczny

przysł. potocznie

czas. upotoczniać ndk., upotocznić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) upotocznianie, upotocznienie

Wiktionary

# potocyzm

wyraz lub wyrażenie potoczne, używane tylko w swobodnej rozmowie; kolokwializm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. słowo potoczne

Wiktionary

Kolokwializm (z łac. colloquium „rozmowa” od colloqui „rozmawiać”, col- „współ-” i loqui „mówić”), potocyzm – wyraz, wyrażenie lub forma składni – stosowane wyłącznie w języku potocznym, zwykle w mowie, w życiu codziennym, a jednocześnie w sytuacji, gdy nie ma wymogu dbałości o zgodność przekazu z wyższymi rejestrami języka (językiem starannym czy wyspecjalizowanym).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. potoczność ż.

przym. potoczny

przysł. potocznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kolokwializm

Wiktionary

# potoczek

zdrobnienie od: potok

SJP.pl

W Polsce

- Potoczek – część wsi Rościszów w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim gminie Pieszyce
- Potoczek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Jerzmanowa
- Potoczek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
- Potoczek – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Potok Wielki
- Potoczek – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Adamów
- Potoczek – część wsi Czułów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
- Potoczek – przysiółek wsi Łapsze Niżne w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne
- Potoczek – część wsi Stryszów w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Stryszków
- Potoczek – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Potoczek – część wsi Wilkowice w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilkowice
- Potoczek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Tarłów

Wikipedia

# potocznie

przysłówek

(1.1) jęz. w sposób codzienny, powszechny, nieformalny, swobodny

(1.2) książk. w sposób codzienny, popularny, obiegowy, niefachowy

Wiktionary

Styl potoczny (język potoczny, rejestr potoczny) – styl funkcjonalny języka znany całej społeczności jego użytkowników i najczęściej przez nich używany. Pod względem swoich cech może być przeciwstawiany różnym stylom językowym: specjalistycznemu, publicystycznemu lub artystycznemu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bezpieczniki instalacji elektrycznej w mieszkaniu potocznie nazywa się korkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɔt͡ʃʲɲɛ, AS: potočʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. potoczny

rzecz. potocyzacja ż., potoczność ż., potocyzm mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prosto, pospolicie, gwarowo, w sposób codzienny, powszechny / nieformalny / swobodny, skrót pot.

Wiktionary

# potoczniej

stopień wyższy od przysłówka: potocznie

SJP.pl

# potoczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: potoczny

SJP.pl

# potoczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co potoczne

Wiktionary

Styl potoczny (język potoczny, rejestr potoczny) – styl funkcjonalny języka znany całej społeczności jego użytkowników i najczęściej przez nich używany. Pod względem swoich cech może być przeciwstawiany różnym stylom językowym: specjalistycznemu, publicystycznemu lub artystycznemu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. potok m., potoczek m., potoczystość ż., potoczenie n., potocyzacja ż., potocyzm mrz.

czas. potoczyć dk.

przym. potoczny, potoczysty

przysł. potocznie, potoczyście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kolokwialność, kolokwializm

Wiktionary

# potoczny

używany powszechnie, na co dzień

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) jęz. liter. taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;

(1.2) książk. zwykły, codzienny, pospolity, powszechny, popularny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jej język jest wykwintny, zdania mają zapach minionej epoki, przesiane wyrazami już dziś zapomnianymi w potocznym języku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɔt͡ʃnɨ, AS: potočny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potocyzm mrz., potoczność, potocyzacja, upotocznianie, upotocznienie

czas. upotoczniać ndk., upotocznić dk.

przysł. potocznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1) skr. pot.

(1.1) kolokwialny, nieliteracki, nieoficjalny, nieformalny, swobodny

(1.2) obiegowy

Wiktionary

# potoczyściej

stopień wyższy od przysłówków: potoczysto, potoczyście

SJP.pl

# potoczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. cecha tego, co potoczyste

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potok m., potoczność ż.

przym. potoczysty

przysł. potoczyście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) płynność

Wiktionary

# potoczysty

1. o stylu mowy lub tekstu: gładki, barwny, płynny;
2. o rzece, nurcie itp.: płynący szybko

SJP.pl

# potoczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

Potoczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Mońki.

Wieś królewska w starostwie knyszyńskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Brata Alberta Chmielowskiego w Mońkach.

Wikipedia

# potok

niewielki ciek wodny o wartkim nurcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. hydrol. ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;

(1.2) duża ilość szybko płynącej cieczy

(1.3) duża ilość czegoś w ruchu

(1.4) inform. sposób połączenia procesów, tak że wyjście jednego jest wejściem drugiego;

(1.5) daw. środ. więz. wóz jadący na jarmark

(1.6) techn. metoda pracy zespołowej, zachowywanie ścisłej kolejności i rytmu zadań

Wiktionary

Potok (ritral, rhitral) – niewielki ciek o wartkim nurcie, płynący w terenie o znacznych deniwelacjach. Należy do wód płynących w korycie, które zwykle wyerodowało w skałach. W Polsce potokami nazywa się przeważnie cieki płynące na terenach gór i wyżyn. Na terenach nizinnych i pojeziernych w odniesieniu do niewielkich cieków stosuje się raczej termin strumień.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aszszur przybył z gór, od północy, przyszedł z miriadami swoich sił zbrojnych, mnóstwo ich obsadziło potoki, a konnica ich okryła wzgórza.

(1.4) Jeżeli w potoku nie ma tyle informacji, ile chce odczytać proces-odbiorca, to jest on wstrzymywany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔtɔk, AS: potok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potokowość ż., potoczystość ż.

:: zdrobn. potoczek mrz.

przym. potokowy, potoczysty

przysł. potokowo, potoczyście

Wiktionary

# potoka

Potoka (biał. Патока) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Michałowo.

Wieś jest siedzibą sołectwa Potoka w skład którego wchodzą: Potoka, Hoźna i Krukowszczyzna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

# potoknąć

regionalizm mazowiecki: opłukać, przepłukać

SJP.pl

# potokowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący potoku, związany z potokiem

(1.2) ciągły, szeregowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) 30 sierpnia 1972 w FSM rozpoczęto systemem potokowym montaż i produkcję tego typu samochodu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potok mrz.

Wiktionary

# potomac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Stanach Zjednoczonych przepływająca przez Waszyngton;

Wiktionary

- Potomac – plemię indiańskie
- Potomak – rzeka w USA
- Armia Potomaku – główna armia Unii podczas wojny secesyjnej
- (1345) Potomac – jedna z planetoid

Miejscowości w USA:

- Potomac – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Vermilion
- Potomac – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Montgomery

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siedzieliśmy nad Potomakiem, wspominając dawne dzieje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Potomak mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Potomak

Wiktionary

# potomacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Potomakiem, dotyczący Potomaku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kompania Potomacka — jak nazwano to przedsięwzięcie — miała ujednolicić cło, handel i walutę.

(1.1) Skręcamy w lewo, czas jakiś jedziemy wzdłuż kanału, który wymija potomackie porohy, potem dajemy nura pod most, paręset metrów straszliwej gruntowej drogi i otośmy na miejscu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Potomak mrz.

Wiktionary

# potomak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w USA przepływająca przez Waszyngton;

Wiktionary

Potomak (ang. Potomac River) – rzeka we wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Długość 665 km, powierzchnia dorzecza 38 tys. km². Uchodzi do zatoki Chesapeake.

Nad rzeką leży Dystrykt Kolumbii i miasto Waszyngton. Przepływa też przez stany Wirginia i Wirginia Zachodnia. Chociaż Potomak oddziela stany Maryland i Wirginia, to granica między nimi leży nie pośrodku rzeki, ale na zachodnim jej brzegu. W ten sposób na tym odcinku Potomak leży całkowicie w obrębie stanu Maryland.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy w Potomaku występują raki?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Potomac mrz.

przym. potomacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Potomac

Wiktionary

# potomek

dziecko w stosunku do swoich rodziców, następca w linii prostej w stosunku do swojego przodka; zstępny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk)

Wiktionary

Zstępny – każdy kolejny potomek tej samej osoby: dziecko, wnuk, prawnuk, praprawnuk itd. Stosunek faktyczny pomiędzy czyimś zstępnym a daną osobą polega na tym, że ten pierwszy pochodzi od tej drugiej. Osoby te są spokrewnione ze sobą w linii prostej. Wspólni zstępni to zstępni tej samej pary, pochodzący z tego samego związku kobiety i mężczyzny (nie tylko z małżeństwa).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Król martwił się brakiem męskiego potomka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɔ̃mɛk, AS: potõmek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potomstwo n., potomność ż.

:: fż. potomkini ż.

przym. potomny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żart. ablegierek, praw. zstępny, descendent

Wiktionary

# potometr

urządzenie do pomiaru transpiracji - służy do pomiaru objętości wody jaką roślina może odparować w danym czasie badawczym

SJP.pl

# potomkini

żeński potomek

SJP.pl

# potomni

1. w biologii: pochodzący z organizmu macierzystego, powstały z niego
2. przestarzałe: taki, który nastąpił lub w przyszłości nastąpi po kimś lub po czymś

SJP.pl

# potomność

przyszłe pokolenia; potomni, potomkowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest potomne; cecha tych, którzy są potomni

(1.2) ogół potomków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potomek m., potomstwo n.

przym. potomny

przysł. potomnie

Wiktionary

# potomny

1. w biologii: pochodzący z organizmu macierzystego, powstały z niego
2. przestarzałe: taki, który nastąpił lub w przyszłości nastąpi po kimś lub po czymś

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który jest potomkiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potomek m., potomność ż., potomstwo n.

Wiktionary

# potomstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. dzieci w stosunku do rodziców

(1.2) książk. młode osobniki u zwierząt

Wiktionary

Potomstwo - są to organizmy, które posiadają część materiału genetycznego swoich rodziców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Czy zebra i osioł lub zebra i koń mogą się sparować i uzyskać potomstwo?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɔ̃mstfɔ, AS: potõmstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potomek ż., potomność ż.

przym. potomny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) progenitura, przychówek, dzieci, przest. dziatki

(1.2) młode

Wiktionary

# potop

powódź obejmująca bardzo wielki obszar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6–8), jako kara zesłana przez Boga;

(1.2) hydrol. powódź powstała na rozległych terenach

(1.3) przen. duże ilości czegoś

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: potopić

Wiktionary

Potop – występująca w wielu dawno powstałych wierzeniach wielka powódź zesłana przez Boga lub bogów i obejmująca całą Ziemię. Najbardziej znana w Europie opowieść o potopie pochodzi z Biblii. Istnieje wiele podań o potopie znajdujących się w tradycji ludów ze wszystkich stale zamieszkanych kontynentów. Opowieści te niejednokrotnie różnią się od siebie w opisie kataklizmu, ale mają i elementy wspólne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Noe miał sześćset lat, gdy nastał potop na ziemi.

(1.2) Nad ranem kilka wsi ogarnął potop.

(1.3) Usypiam pod skrzydłami ciszy i ciemnoty; / Wtém budzą mię rażące meteoru błyski, / Niebo, ziemię i góry oblał potop złoty!

(1.3) Mieliśmy nad ranem w łazience istny potop!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔtɔp, AS: potop

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potopienie n.

czas. potopić dk., potopić się dk.

przym. potopowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2-3) powódź

(1.3) morze, powódź, zalew

Wiktionary

# potorfie

wykop powstały na obszarze torfowiska w wyniku niewłaściwej eksploatacji torfu

SJP.pl

Potorfie – wyrobisko powstałe w wyniku wydobywania torfu wraz ze zdegradowaną przy tym glebą. Rekultywacja potorfia polega na przekształceniu go w zbiornik wodny lub łąkę.

Wikipedia

# potorocze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) reg. pogard. ofiara losu, życiowy niedojda; istota niewydarzona, zaniedbana, godna politowania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zośka wykrzywia się jak potorocze.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieudacznik, niemota, niedorajda, popapraniec

Wiktionary

# potorturować

spędzić pewien czas na torturowaniu

SJP.pl

# potoślin

rodzaj drzew z rodziny rutowatych

SJP.pl

# potowarzyszyć

towarzyszyć komuś przez jakiś czas; poasystować

SJP.pl

# potówka

zwykle w liczbie mnogiej - zmiana skórna powstająca na skutek przegrzania lub nadmiernego pocenia się, zwłaszcza u dzieci

SJP.pl

Potówki (łac. miliaria) – schorzenie gruczołów potowych powstające pod wpływem dużej wilgotności i wysokiej temperatury otoczenia. Wyróżnia się potówki zwykłe (miliaria crystallina), które są wykwitami pęcherzykowymi bez cech zapalenia i czerwone (miliaria rubra), będące grudkami z cechami zapalnymi.

Wikipedia

# potowy

przymiotnik od: pot, np. gruczoł potowy, wełna potowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fizj. dotyczący potu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pot m., potówka ż., potliwość ż., pocenie n.

czas. pocić się ndk., spocić się dk.

przym. napotny

przysł. napotnie

Wiktionary

# potołówek

Potołówek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie włocławskim.

Wikipedia

# potpourri

wiązanka instrumentalna z różnych melodii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kompozycja zapachowa z suchych i aromatycznych kwiatów, nasion, liści umieszczana w specjalnym ażurowym pojemniczku

(1.2) muz. wiązanka znanych melodii, kompozycja muzyczna z fragmentów popularnych utworów

Wiktionary

Wikipedia

# potrąbić

spędzić pewien czas na trąbieniu

SJP.pl

# potrącalność

możliwość odliczania pewnych kwot od jakichś należności

SJP.pl

# potrącalny

dający się odliczyć od jakiejś należności

SJP.pl

# potrącanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potrącać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potrącenie n.

czas. potrącać ndk., potrącić dk.

Wiktionary

# potrącenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) finans. część odjęta od należności

(1.2) dotknięcie lub lekkie uderzenie zwykle przez nieostrożność

(1.3) mot. krym. uderzenie kogoś lub czegoś w czasie jazdy

Wiktionary

Potrącenie (łac. compensatio; kompensacja, kompensata) – w prawie cywilnym umorzenie dwóch przeciwstawnych sobie wierzytelności poprzez złożenie oświadczenia woli przez jednego wierzyciela drugiemu wierzycielowi lub w drodze dwustronnej umowy.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. potrącić dk.

rzecz. trącenie n., potrącanie n.

Wiktionary

# potracić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|potrącać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nietrzeźwa działdowianka potrąciła policjanta na służbie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. trącać

rzecz. potrącanie n., potrącenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|sztuchnonć.

Wiktionary

# potrądzikowy

występujący po trądziku

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. powstały w miejsce trądziku

(1.2) med. kosmet. przeznaczony do stosowania po ustąpieniu trądziku

Wiktionary

# potrafić

1. zdołać (być w stanie) zrobić coś, dokonać czegoś; umieć;
2. posunąć się (posuwać się) do pewnych granic w swoim postępowaniu

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) umieć coś zrobić, wiedzieć, jak coś zrobić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie potrafił nawet naprawić cieknącego kranu.

(1.1) Ty po prostu nie potrafisz kłamać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtrafʲit͡ɕ, AS: potrafʹić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) umieć

Wiktionary

# potrajać

1. powiększać, powtarzać coś trzykrotnie;
2. potrajać się - ulegać trzykrotnemu zwiększeniu

SJP.pl

# potrajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zwiększanie czegoś trzykrotnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. trzeci mos./mrz., trzy n., potrojenie n., trojenie n., trójca ż., trójka ż., trójeczka ż., trojka ż., trójniak m., Trójnia ż.

czas. potrajać ndk., potroić dk., troić ndk.

przym. potrójny, trzeci

przysł. potrójnie, w trójnasób

licz. trzy

formsłow. trój-

temsłow. trzecio-

Wiktionary

# potraktować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|traktować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Carski urzędnik potraktował nas okropnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtrakˈtɔvat͡ɕ, AS: potraktovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. traktować dk.

rzecz. potraktowanie n.

Wiktionary

# potraktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potraktować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. traktowanie n.

czas. potraktować dk., traktować ndk.

Wiktionary

# potransformacyjny

taki, który przeszedł transformację, mający miejsce po transformacji, pozostały po transformacji itp.

SJP.pl

# potrapić

potrapić się - spędzić pewien czas, odczuwając niepokój; pomartwić się, pognębić się

SJP.pl

# potraw

otawa; trawa odrastająca po skoszeniu, drugi lub kolejny pokos danego roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trawa wyrastająca powtórnie po skoszeniu

(1.2) pokos trawy powtórnie wyrosłej

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: potrawa

Wiktionary

Potraw, otawa – odrost trawy na łące po wcześniejszym skoszeniu lub też ostatni (zwykle drugi) pokos siana pozyskiwany na początku jesieni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zbiór siana i potrawów, lubo w tym roku nie największy, jednak (…) żyzny dla koni i bydła pokarm przyniesie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. trawa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) otawa, obojętka

Wiktionary

# potrawa

danie;
1. odpowiednio przyrządzone pożywienie, stanowiące samodzielny składnik posiłków;
2. jedna z części obiadu, kolacji itp. podawana kolejno na stół

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posiłek stworzony z jadalnych składników

Wiktionary

Potrawa – jedzenie (żywność, pokarm) przyrządzone w określony sposób, gotowe do spożycia i stanowiące zwykle składnik posiłku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tej restauracji serwuje się potrawy dla wegetarian.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtrava, AS: potrava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. strawa ż.

:: zdrobn. potrawka ż.

czas. trawić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) danie, posiłek, jedzenie

Wiktionary

# potrawka

gotowane mięso, podawane we własnym sosie, przyprawionym i zabielonym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: potrawa

(1.2) kulin. pokrojone i ugotowane w sosie mięso

Wiktionary

Potrawka – danie z mięsa ugotowanego w niewielkiej ilości wody z dodatkiem warzyw i podanego w tym wywarze, czasem podprawionym zasmażką i śmietaną lub żółtkiem z odrobiną soku z cytryny. Znacznie rzadziej terminu „potrawka” używa się na określenie samego sosu powstałego podczas gotowania mięsa z warzywami. Dania potrawkowe to: potrawka z królika, z kurczaka, potrawka cielęca i kura w potrawce.

Zbliżonymi daniami są gulasz, ragoût, jjigae czy brytyjski stew.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Może weźmiemy tę potrawkę z kurczaka z surówkami?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. trawa ż., potrawa ż.

Wiktionary

# potrawkowy

→ potrawka

SJP.pl

#### Patrz:

potrawka

# potrębywać

grać od czasu do czasu na trąbie; lekko, niegłośno trąbić

SJP.pl

# potreningówka

środowiskowo: suplement diety brany po wysiłku fizycznym w celu przyspieszenia regeneracji organizmu

SJP.pl

# potreningowy

odbywający się po treningu

SJP.pl

# potroić

1. powiększyć, powtórzyć coś trzykrotnie;
2. potroić się - ulec trzykrotnemu zwiększeniu

SJP.pl

# potrójność

bycie potrójnym lub cecha charakterystyczna tego, co potrójne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co potrójne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. potrójny

przysł. potrójnie

licz. trzy

rzecz. trzy n.

Wiktionary

# potrójny

przymiotnik

(1.1) składający się z trzech jednakowych lub podobnych części

(1.2) powtórzony trzy razy

(1.3) większy trzy razy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtrujnɨ, AS: potrui ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. trzeci mos./mrz., trzy n., trojak mrz., trójka ż., potrojenie n., potrajanie n., trójeczka ż., trojenie n., potrójność ż., trojaczki nmos.

czas. potroić dk., potrajać ndk.

przym. trzeci

licz. trzy, troje

przysł. potrójnie

temsłow. trój-, trzecio-

Wiktionary

# potrollować

[czytaj: potrolować] spędzić pewien czas na prowokowaniu, podpuszczaniu i denerwowaniu kogoś w internecie

SJP.pl

# potrostek

rodzaj roślin z rodziny storczykowatych

SJP.pl

Potrostek alpejski (Chamorchis alpina (L.) Rich) – gatunek rośliny z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Reprezentuje monotypowy rodzaj potrostek (Chamorchis). Występuje w północnej Europie, w Karpatach i Alpach. W Polsce rośnie tylko w Tatrzańskim Parku Narodowym i ma status gatunku zagrożonego.

Wikipedia

# potruć

otruć wiele osób lub zwierząt

SJP.pl

# potrwonić

spędzić pewien czas na trwonieniu czegoś

SJP.pl

# potrydencki

dotyczący okresu po soborze trydenckim (odbywającego się w latach 1545-1563), czyli okresu kontrreformacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kościoła katolickiego i sytuacji w nim po soborze trydenckim

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Trydent mrz.

przym. trydencki

Wiktionary

# potrykus

nazwisko

SJP.pl

# potrzanowo

Potrzanowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Skoki.

Wikipedia

# potrząsać

czasownik przechodni niedokonany (dk. potrząsnąć)

(1.1) wstrząsać czymś wiele razy, poruszać gwałtownie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Anna potrząsnęła głową i roześmiała się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potrząsanie n.

czas. potrząsnąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trząść; gw-pl|Górny Śląsk|szelontać.

Wiktionary

# potrząsalny

1. taki, którym można potrząsać;
2. rynna potrząsalna - urządzenie do transportu urobku; przenośnik wstrząsowy

SJP.pl

# potrzask

1. pułapka do chwytania zwierząt w postaci automatycznie zatrzaskujących się szczęk; paść;
2. w przenośni: sytuacja lub miejsce bez wyjścia; pułapka, matnia, zasadzka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu;

(1.2) wojsk. być okrążonym przez nieprzyjaciela

(1.3) książk. przen. być w sytuacji bez wyjścia

(1.4) daw. gwara. więz. więzienie

Wiktionary

Potrzask, samotrzask – przenośna, samozatrzaskująca się pułapka kłusownicza lub traperska służąca do chwytania zwierząt.

Do najczęściej używanych należą:

- kosze zatrzaskujące się,
- różnego rodzaju pułapki skrzynkowe,
- żelaza chwytne.

Używanie w Polsce potrzasków, sideł (wnyków) jest zabronione.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Niech stół ich stanie się dla nich pułapką, / potrzaskiem – ich biesiada ofiarna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔṭʃask, AS: poṭšask

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potrzaskanie n., trzask mrz.

czas. trzaskać ndk., potrzaskać dk.

przym. potrzaskowy, trzaśnięty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) samotrzask

(1.3) matnia, pułapka, sak

(1.4) młyn, mykwa

Wiktionary

# potrzaskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potrzaskać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potrzaskać dk.

rzecz. potrzask mrz.

Wiktionary

# potrząsnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. potrząsać)

(1.1) dokonany od|potrząsać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy puszka pęcznieje, należy złapać ją i w sekundzie, zanim zacznie parzyć, potrząsnąć mieszając zawartość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈṭʃɔ̃w̃snɔ̃ɲt͡ɕ, AS: poṭšõũ̯snõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potrząśnięcie n.

czas. potrząsać ndk., potrząść dk., trząść ndk.

Wiktionary

# potrzeba

1. stan przeżywany przez człowieka, odznaczający się niespełnieniem określonych warunków; subiektywne odczuwanie braku
2. trudna sytuacja materialna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

(1.2) cel jakiegoś działania

(1.3) stpol. bitwa

(1.4) stpol. wojna

czasownik

(2.1) tylko jako orzecznik wymagać czegoś, potrzebować czegoś

partykuła

(3.1) = trzeba

Wiktionary

Potrzeba psychiczna, motyw – stan osoby doznającej poczucia niespełnienia (napięcie motywacyjne), czyli frustracji potrzeb, działając jako czynnik skłaniający jednostkę do podejmowania aktywności, które mogą tę potrzebę zaspokoić. Inaczej jest to odczuwalny brak czegoś, który powoduje, że podejmuje się działania zmierzające do likwidacji tego braku.

Pojęcie potrzeba jest wyrażeniem mylnie używanym zamiennie z pojęciami popęd bądź instynkt.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czuję potrzebę redagowania Wikisłownika.

(1.2) Nie ma potrzeby tego robić.

(2.1) Nie potrzeba nam tego robić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈṭʃɛba, AS: poṭšeba

Wiktionary

#### Powiązane:

(1-2) czas. potrzebować; przym. potrzebny

(3.1) partykuła trzeba

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imperatyw

(3.1) trzeba

Wiktionary

# potrzebizna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. potrzeba

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃɛˈbʲizna, AS: poṭšebʹizna

Wiktionary

# potrzebizno

czasownik niewłaściwy

(1.1) stpol. …tworzący wyrażenia wskazujące na jakąś konieczność lub wymaganie; trzeba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ktorykole chce zbawion być, przede wszym potrzebizno jest, aby dzierżał krześcijańską wierę.

Wiktionary

# potrzebnicka

żartobliwie: kobieta będąca w potrzebie, mająca wiele potrzeb; potrzebowska

SJP.pl

# potrzebnicki

człowiek będący w potrzebie, mający wiele potrzeb; potrzebowski

SJP.pl

# potrzebniej

stopień wyższy od przysłówka: potrzebnie

SJP.pl

# potrzebniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: potrzebny

SJP.pl

# potrzebność

rzadko: konieczność istnienia czegoś; przydatność, bycie potrzebnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co potrzebne; cecha tych, którzy są potrzebni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. potrzebny

Wiktionary

# potrzebny

brakujący, pożądany, niezbędny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

(1.2) stpol. taki, który jest w potrzebie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Klimatyzację włączam tylko wtedy, gdy jest potrzebna.

(1.1) Żeby rozwiązać to zadanie, potrzebna jest znajomość rachunku całkowego.

(1.1) Czy słowniki papierowe są jeszcze potrzebne?

(1.1) Potrzebny mi ktoś, komu mogę zaufać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈṭʃɛbnɨ, AS: poṭšebny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potrzeba ż., potrzebność ż.

czas. potrzebować, trzeba

partyk. trzeba

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konieczny, niezbędny, nieodzowny, niezastąpiony

Wiktionary

# potrzebować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

(1.2) stpol. żądać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potrzebuję cię, aby ukończyć tę pracę.

(1.1) W miarę, jak go ktoś potrzebował, w miarę gdy trzeba było coś załatwić, brali go do roboty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃɛˈbɔvat͡ɕ, AS: poṭšebovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potrzebowanie n., potrzeba ż., potrzebujący mos.

przym. potrzebny

partyk. trzeba

czas. trzeba

Wiktionary

# potrzebowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potrzebować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃɛbɔˈvãɲɛ, AS: poṭšebovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potrzebować, trzeba

partyk. trzeba

Wiktionary

# potrzebowo

2 miejscowości w Polsce

- Potrzebowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Wijewo
- Potrzebowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Bojanowo

Wikipedia

# potrzebowska

żartobliwie: kobieta będąca w potrzebie, mająca wiele potrzeb; potrzebnicka

SJP.pl

# potrzebowski

człowiek będący w potrzebie, mający wiele potrzeb; potrzebnicki

SJP.pl

- osoby noszące nazwisko Potrzebowski:
  - Edmund Potrzebowski – polski lekkoatleta średniodystansowiec i trener lekkoatletyczny
  - Jerzy Potrzebowski – polski malarz
  - Stanisław Potrzebowski – polski historyk, założyciel i naczelnik związku wyznaniowego Rodzima Wiara

Wikipedia

# potrzebująca

kobieta będąca w potrzebie

SJP.pl

# potrzebujący

człowiek będący w potrzebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek potrzebujący pomocy, będący w potrzebie, żyjący w niedostatku

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potrzebować

Wiktionary

# potrzeby

1. stan przeżywany przez człowieka, odznaczający się niespełnieniem określonych warunków; subiektywne odczuwanie braku
2. trudna sytuacja materialna

SJP.pl

Potrzeba psychiczna, motyw – stan osoby doznającej poczucia niespełnienia (napięcie motywacyjne), czyli frustracji potrzeb, działając jako czynnik skłaniający jednostkę do podejmowania aktywności, które mogą tę potrzebę zaspokoić. Inaczej jest to odczuwalny brak czegoś, który powoduje, że podejmuje się działania zmierzające do likwidacji tego braku.

Pojęcie potrzeba jest wyrażeniem mylnie używanym zamiennie z pojęciami popęd bądź instynkt.

Wikipedia

# potrzeć

naciskając pociągnąć czymś po czymś, powodując tarcie

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|pocierać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zmieszał się i potarł dłonią kark.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potracie n., pocieranie n., tarcie n., potarcie n., potarka ż.

czas. wycierać, pocierać ndk.

Wiktionary

# potrzepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potrzepać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potrzepać dk.

rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary

# potrzepywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potrzepywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potrzepywać ndk.

rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary

# potrzeszcz

ptak z rodziny łuszczaków, chroniony w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Emberiza calandra|ref=tak., mały ptak z rodziny trznadlowatych o niepozornym szarym upierzeniu;

Wiktionary

Potrzeszcz (Emberiza calandra) – gatunek małego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔṭʃɛʃt͡ʃ, AS: poṭšešč

Wiktionary

# potrzeszczeć

trzeszczeć przez pewien czas

SJP.pl

# potrzos

ptak z rodziny łuszczaków, w Polsce chroniony; wróbel trzcinowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Emberiza schoeniclus|ref=tak., ptak z rodziny trznadlowatych;

Wiktionary

Potrzos (zwyczajny) (Schoeniclus schoeniclus) – gatunek małego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae), zamieszkujący Europę i większą część środkowej i północnej Azji. W Polsce liczny ptak lęgowy niżu, lokalnie bardzo liczny. Gatunek wędrowny (przeloty III–IV i IX–XI), choć dość często zimuje, zwłaszcza na zachodzie Polski. Populacje południowoeuropejskie raczej osiadłe.

Wikipedia

# potrzymowo

Potrzymowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

# potter

popularne nazwisko angielskie, m.in.: Beatrix Potter, ilustratorka i pisarka książek dla dzieci

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Potter – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Yates
- Potter – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Cheyenne
- Potter – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Calumet

Gminy w USA:

- Potter (ang. Potter Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Polk
- Potter (ang. Potter Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Yates
- Potter (ang. Potter Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Barnes
- Potter (ang. Potter Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Beaver
- Potter (ang. Potter Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre

Wikipedia

# potteromaniak

[czytaj: poteroMAniak] miłośnik serii powieści, filmów i gier komputerowych o Harrym Potterze

SJP.pl

# pottier

nazwisko

SJP.pl

# potulić

postulać;
1. stulić po kolei, wiele razy;
2. o wielu: stulić coś

SJP.pl

# potulice

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Potulice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
- Potulice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec
- Potulice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka

Wikipedia

# potulicki

przymiotnik od: Potulice

SJP.pl

- Potuliccy herbu Grzymała – polski ród arystokratyczny

Wikipedia

# potulin

Potulin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Gołańcz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Zobacz też: Potuliniec

Wikipedia

# potulnie

przysłówek

(1.1) łagodnie, grzecznie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. potulny

czas. potulnieć ndk., spotulnieć dk.

rzecz. potulność ż.

Wiktionary

# potulniej

stopień wyższy od przysłówka: potulnie

SJP.pl

# potulniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: potulny

SJP.pl

# potulniś

potocznie: osoba potulna, łagodna, zgodna; grzeczniś, grzeczniak

SJP.pl

# potulność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co potulne; cecha tych, którzy są potulni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potulniś m., potulnienie n., spotulnienie n.

czas. potulnieć ndk., spotulnieć dk.

przym. potulny

przysł. potulnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uległość, miękkość, pokora, spolegliwość, uniżoność, ustępliwość

Wiktionary

# potulny

grzeczny, ułożony, dostosowujący się do innych i ich wymagań

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) łagodny, ustępliwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stara nauczycielka wyszukiwała potulne ofiary wśród swoich uczniów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potulność ż.

przysł. potulnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uległy

Wiktionary

# potulski

nazwisko

SJP.pl

# potupać

spędzić pewien czas na tupaniu

SJP.pl

# potupajka

młodzieżowo: dyskoteka

SJP.pl

# potuptać

potocznie: podreptać

SJP.pl

# potupywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potupywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potupanie n., potupajka ż.

czas. potupywać ndk., potupać dk.

Wiktionary

# poturczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poturczyć.

(1.2) hist. uczynienie kogoś Turkiem, zmuszenie do przyjęcia islamu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) To nie poturczenie Czajkowskiego wywołało jego niechęć do Koscioła rzymskiego, lecz przekonanie o destrukcyjnej roli tego Koscioła w dziejach Rzeczypospolitej ułatwiło poturczenie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. turecki mrz., Turek m., Turczynka ż., turas m., tureckość ż., sturczenie n., turkizacja ż., poturczeniec m.

czas. poturczyć, turczyć

przym. turecki

Wiktionary

# poturczeniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. człowiek, który przeszedł na wiarę mahometańską, człowiek sturczony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poturczenie n., Turcja ż., Turek mos.

czas. turczyć ndk.

Wiktionary

# poturczony

taki, który stał się Turkiem, przyjął wiarę mahometańską

SJP.pl

# poturczyć

1. skłonić kogoś do przyjęcia islamu (zrobić go Turkiem); sturczyć wielu; sturczyć;
2. poturczyć się - stać się Turkiem, przyjąć wiarę mahometańską; sturczyć się, sturczeć

SJP.pl

# poturkotać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) turkocząc, udać się w jakieś miejsce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obok dwóch kolejarzy ciągnęło za zakończony rozdwojonym uchwytem dyszel małej platformaatformy, z którą poturkotali do wagonu pocztowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. turkot m.

czas. doturkotać dk., odturkotać dk., rozturkotać dk., turkotać ndk., zaturkotać dk.

przym. turkotliwy

Wiktionary

# poturzyn

Poturzyn – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 852 Józefówka - Nowosiółki - Witków.

Wieś tenuty poturzyńskiej w XVIII wieku. Do 1954 istniała gmina Poturzyn. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie zamojskim.

Wikipedia

# potuszować

pomalować tuszem; utuszować

SJP.pl

# potwal

największy z wielorybów należący do podrzędu waleni zębowców; kaszalot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Physeter macrocephalus|Linnaeus|ref=tak., duży morski ssak z rodziny kaszalotowatych;

Wiktionary

Kaszalot spermacetowy, kaszalot, potwal (Physeter macrocephalus) – gatunek ssaka morskiego z rodziny kaszalotowatych (Physeteridae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jest rzeczą ogólnie wiadomą, że zabity potwal nie tonie.

(1.1) Morze wyrzuciło na brzeg dużego potwala.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaszalot, kaszalot spermacetowy

Wiktionary

# potwarca

oszczerca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba rzucająca oszczerstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potwarca ubliża sobie samemu / i znienawidzą go sąsiedzi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwarz ż.

:: fż. potwarczyni ż.

czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

przym. potwarczy

przysł. potwarczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oszczerca

Wiktionary

# potwarczo

→ potwarczy

SJP.pl

przysłówek

(1.1) w sposób potwarczy

Wiktionary

#### Patrz:

potwarczy

#### Powiązane:

rzecz. potwarca mos., potwarczyni ż., potwarz ż.

czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

przym. potwarczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oszczerczo

Wiktionary

# potwarczy

będący potwarzą, pomówieniem, zniesławieniem; oszczerczy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. stanowiący potwarz lub zawierający potwarze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Opublikował potwarczy artykuł, myśląc, że ujdzie mu to na sucho.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwarca mos., potwarczyni ż., potwarz ż.

czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

przysł. potwarczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oszczerczy

Wiktionary

# potwarczyni

→ potwarca; oszczerczyni, insynuatorka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. kobieta rzucająca oszczerstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwarz ż.

:: fm. potwarca mos.

czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

przym. potwarczy

przysł. potwarczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oszczerczyni

Wiktionary

# potwarliwy

dawniej: oszczerczy; potwarczy

SJP.pl

# potwarz

oszczerstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oszczerstwo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwarczyni ż., potwarca mos., twarz ż.

przym. potwarczy, potwarliwy, twarzowy

przysł. potwarczo

Wiktionary

# potwarzać

dawniej: spotwarzać, szkalować, obmawiać

SJP.pl

# potwarzyć

dawniej: spotwarzyć, oszkalować, obmówić

SJP.pl

# potwierdzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. potwierdzić)

(1.1) niedokonany od|potwierdzić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To wyjątek, który potwierdza regułę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtfʲjɛrd͡zat͡ɕ, AS: potfʹi ̯erʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

aspekt dokonany potwierdzić

rzecz. potwierdzanie n., potwierdzenie n., potwierdzalność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) świadczyć, poświadczać, konfirmować

Wiktionary

# potwierdzający

uznający, aprobujący coś; pozytywny, afirmatywny

SJP.pl

# potwierdzalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co potwierdzalne, możliwe do potwierdzenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwierdzanie n., potwierdzenie n.

czas. potwierdzać ndk., potwierdzić dk.

przym. potwierdzalny

przysł. potwierdzalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) weryfikowalność

Wiktionary

# potwierdzalny

dający się potwierdzić

SJP.pl

# potwierdzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potwierdzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtfʲjɛrˈd͡zãɲɛ, AS: potfʹi ̯erʒãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. potwierdzać ndk., potwierdzić dk.

rzecz. potwierdzenie n., potwierdzalność ż.

przym. potwierdzalny

przysł. potwierdzalnie

Wiktionary

# potwierdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potwierdzić.

(1.2) pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtfʲjɛrˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: potfʹi ̯erʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwierdzanie n., potwierdzalność ż.

czas. potwierdzać ndk., potwierdzić dk.

przym. potwierdzalny, potwierdzeniowy

przysł. potwierdzalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) zgoda, afirmacja, legitymacja

Wiktionary

# potwierdzeniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z potwierdzeniem, dotyczący potwierdzenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwierdzenie n.

Wiktionary

# potwierdzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. potwierdzać)

(1.1) stwierdzić prawdziwość (autentyczność, istnienie) czegoś, dać potwierdzenie

(1.2) przytaknąć komuś; zgodzić się z kimś, przyznając mu rację

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtfʲjɛrʲd͡ʑit͡ɕ, AS: potfʹi ̯erʹʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwierdzenie n., potwierdzanie n., potwierdzalność ż.

czas. potwierdzać ndk.

przym. potwierdzalny

przysł. potwierdzalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poświadczyć

Wiktionary

# potwór

1. istota brzydka, o kształtach odmiennych od powszechnie spotykanych w naturze, odrażająca; monstrum; straszydło;
2. człowiek pozbawiony ludzkich uczuć; okrutnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) straszny stwór

(1.2) przen. dręczyciel

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: potwora

Wiktionary

Potwór, monstrum, bestia (łac. zły omen, cud) – określenie szerokiej grupy fikcyjnych stworzeń występujących w mitologii, legendach, wierzeniach ludowych oraz literaturze grozy. Stworzenia takie zwykle cechują się przerażającym wyglądem, a także agresywnym zachowaniem, często utożsamianym z wcieleniem zła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mamusiu! Potwór do mnie przyszedł!

(1.2) Zawsze wiedziałem, że on jest potworem dla swoich bliskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔtfur, AS: potfur

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potworność ż., potworniak m., potwora ż., Potworów mrz.

:: zdrobn. potworek m.

czas. potwornieć ndk., spotwornieć dk.

przym. potworny, potworowaty, potworowski

przysł. potwornie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maszkara, stwór, bestia, monstrum, pokraka; żart. paskuda

(1.2) zwierzę

Wiktionary

# potwora

1. istota brzydka, o kształtach odmiennych od powszechnie spotykanych w naturze, odrażająca; monstrum; straszydło;
2. człowiek pozbawiony ludzkich uczuć; okrutnik

SJP.pl

Potwora (Stauropus) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych.

Motyle o krępym ciele. W ich ubarwieniu dominuje kolor brązowoszary, szary lub oliwkowy. Głowa jest zaopatrzona w łyse oczy złożone, uwstecznioną ssawkę i krótkie głaszczki, natomiast pozbawiona jest przyoczek. Czułki nie przekraczają połowy długości przedniego skrzydła, u samca są obustronnie grzebykowane, zaś u samicy cienkie i ząbkowane. Owłosienie głowy, tułowia i odwłoka jest gęste i wełniste, najobfitsze na spodniej stronie. Skrzydła przedniej pary są długie, duże i mają ukośnie ściętą krawędź zewnętrzną. Tylne skrzydła są małe i okrągłe. Tylne odnóża mają jedną parę ostróg na goleniach. Długi i równomiernie ku tyłowi zwężony odwłok wieńczą kępki popielatych włosków.

Wikipedia

# potworek

zdrobnienie od: potwór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od potwór

(1.2) pot. żart. niewielki stwór o zadziwiającym wyglądzie

(1.3) pot. iron. coś budzącego dezaprobatę ze względu na formę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale się mój potworek umorusał!

(1.2) Gra polegała na trafianiu do potworków wystawiających pyszczki z otworów.

(1.3) Doskonałymi przykładami potworków językowych są najróżniejsze feminatywy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwór mzw./mrz., potworność ż., potworniak mrz., potwora ż., Potworów mrz.

czas. potwornieć ndk., spotwornieć dk.

przym. potworny, potworowaty, potworowski

przysł. potwornie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) koszmarek

Wiktionary

# potworkowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co potworkowate, nienormalne, dziwaczne lub odrażające

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwór m., potworek m., potwora ż., potworność ż., potworniak m., potworniactwo n., potwornienie n., spotwornienie n.

czas. potwornieć ndk.

przym. potworkowaty, potworowaty, potworny

przysł. potwornie

Wiktionary

# potworkowaty

mający nienormalny, dziwaczny kształt

SJP.pl

# potworniak

nowotwór przeważnie w postaci torbieli, zbudowany z bezładnie ułożonych tkanek i fragmentów narządów; teratoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. nowotwór zawierający elementy tkanek z różnych narządów;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. potworkowatość ż., potwór m., potworek m., potworność ż.

przym. potworny

przysł. potwornie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) teratoma

Wiktionary

# potwornie

przysłówek

(1.1) w sposób budzący przerażenie

(1.2) w sposób wywołujący odrazę

(1.3) niezwykle intensywnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potworniak mrz., potworek mzw., potworność ż., potwór mzw., potworkowatość ż.

przym. potworkowaty, potworny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koszmarnie, okrutnie, przerażająco, strasznie

(1.2) koszmarnie, odrażająco, okropnie, paskudnie, wstrętnie

(1.3) bardzo, horrendalnie, mocno, nienormalnie, ogromnie, strasznie, straszliwie, znacznie

Wiktionary

# potworniej

stopień wyższy od przysłówka: potwornie

SJP.pl

# potworniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: potworny

SJP.pl

# potworność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha bycia potwornym

(1.2) rzecz odrażająca, przerażające zjawisko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potworek mzw., potworniak mrz., potwór mzw., potworkowatość ż.

przym. potworny

przysł. potwornie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ohyda, okropność

Wiktionary

# potworny

przymiotnik

(1.1) taki, który budzi przerażenie, strach

(1.2) bardzo brzydki

(1.3) o negatywnym zjawisku: występujący w dużym nasileniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potem trzeci szereg — bud zielonych, czerwonych i żółtych, gdzie przy wejściu jaśniały potworne malowidła, a na dachu ukazywali się jaskrawo odziani pajace, albo olbrzymie lalki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potwór m., potworek m., potwora ż., potworność ż., potworniak m., Potworowski m., Potworów m., potworkowatość ż.

czas. potwornieć ndk., spotwornieć dk.

przym. potworowaty

przysł. potwornie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) odrażający, okropny

Wiktionary

# potworów

1. istota brzydka, o kształtach odmiennych od powszechnie spotykanych w naturze, odrażająca; monstrum; straszydło;
2. człowiek pozbawiony ludzkich uczuć; okrutnik

SJP.pl

W Polsce

- Potworów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo
- Potworów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
- Potworów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra

- Potworów – dawna gromada

Wikipedia

# potworowaty

przypominający potwora, podobny do potwora

SJP.pl

# potworowski

przymiotnik od: Potworów

SJP.pl

# potworzysko

zgrubienie od: potwór

SJP.pl

# poty

1. wydzielina gruczołu potowego,
2. książkowe określenie trudu, wysiłku

SJP.pl

spójnik

(1.1) książk. w wyrażeniu póty… aż… komunikuje, że część zdania przed „aż” jest ograniczona od strony przyszłości przez zdarzenie opisane po „aż”

(1.2) książk. w wyrażeniu póty… póki (dopóki) komunikuje, że część zdania przed „póki” („dopóki”) jest ograniczona przez zakończenie czynności opisanej po „póki” („dopóki”)

Wiktionary

Pot – wydzielina gruczołów potowych. Składa się głównie z wody (~ 98%), soli (NaCl) (0,6–0,8%), tłuszczów, mocznika, kwasu moczowego, amoniaku, kwasu mlekowego, węglowodanów, związków mineralnych (zawierających np. potas, wapń, magnez, żelazo).Jego skład zależy przede wszystkim od tego, czy jest to pot wydzielany „przerywanie” (tj. fizjologicznie bez zwiększonej regulacji ciepłoty ciała; wydzielanie periodyczne – jedne gruczoły wydzielają, podczas gdy inne pozostają nieaktywne), czy wydzielany „stale” (tzn. w okresie zwiększonej aktywności fizycznej lub zwiększonego stresu). Stężenie związków w pocie wzrasta przy wydzielaniu periodycznym, z powodu zwrotnego wchłaniania wody w kanalikach wyprowadzających. Zależy również od spożywanych pokarmów, warunków klimatycznych, czynników hormonalnych oraz współistniejących schorzeń.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyruszyli wtedy na Azmeję i póty jej słońce białe promieniomiotami bombardowali i drażnili, aż zażegli w nim pożogę jądrową.

(1.2) Póty pracował, póki mu na to zdrowie pozwalało.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈputɨ, AS: puty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) do tego czasu, dopóty, dotąd

(1.2) do tego czasu, dopóty, dotąd

Wiktionary

# potyczka

1. zbrojne starcie małych oddziałów wojskowych;
2. sprzeczka, spór, kłótnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielkie starcie, walka drobnych oddziałów zbrojnych

(1.2) spór, sprzeczka, utarczka

Wiktionary

- potyczka – walka z udziałem małych oddziałów, zwykle o małym znaczeniu operacyjnym (w odróżnieniu od bitwy),
- Potyczka − gra planszowa,
- potyczka – tryb rozgrywki w grach komputerowych.
- Potyczka – batalistyczny obraz olejny namalowany przez polskiego malarza Józefa Męcinę-Krzesza w 1881

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɨt͡ʃka, AS: potyčka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potknięcie n.

czas. potykać się ndk., potknąć się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) starcie, pojedynek

(1.2) utarczka

Wiktionary

# potykać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) stpol. raczyć (kogoś czymś)

czasownik zwrotny niedokonany potykać się (dk. potknąć się)

(2.1) zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się

(2.2) przen. popełniać błąd, postępować niesłusznie

(2.3) daw. walczyć, pojedynkować się

Wiktionary

#### Przykłady

(2.3) (…) wydało się przed ludźmi dopiero po przyjeździe Krzyżaka Rotgiera, z którym Zbyszko, pozwawszy go na sąd Boży, potykał się wobec całego mazowieckiego dworu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈtɨkat͡ɕ, AS: potykać

Wiktionary

#### Powiązane:

(2.1-2) rzecz. potykanie n., potknięcie n.

(2.3) rzecz. potyczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) pomylić się

Wiktionary

# potykacz

dwustronna tablica reklamowa w formie stojaka ustawiana na chodnikach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stojak reklamowy w kształcie litery A

(1.2) drut umieszczony tuż nad ziemią

Wiktionary

# potykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|potykać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zetknąć, wytykać, wytknąć, stykać, potykać ndk.

rzecz. tknięcie n., przetykacz mrz., zestyk mrz.

Wiktionary

# potylica

tylna, dolna część czaszki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;

Wiktionary

Potylica (łac. occiput) – tylna część głowy różnych zwierząt.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔtɨˈlʲit͡sa, AS: potylʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. potyliczny, potylicowy

Wiktionary

# potyliczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. dotyczący potylicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potylica ż.

Wiktionary

# potym

przysłówek czasu

(1.1) przest. potem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potym wszędy rozlicżne kwiecia rozsadzono, • Wszytko równiucżko rostąc pięknie przystroiono. • Nuż ony Rozmaryny, ony Maierany, • Drugie ieszcze wonnyejsze co ich tu nie znamy. sic.

Wiktionary

# potyński

nazwisko

SJP.pl

# potyrać

potocznie:
1. popracować ciężko, z trudem;
2. zmęczyć ciężką pracą; przetyrać

SJP.pl

# potyrała

potocznie:
1. popracować ciężko, z trudem;
2. zmęczyć ciężką pracą; przetyrać

SJP.pl

# potłuc

1. zniszczyć coś kruchego na skutek uderzenia tym o twardą powierzchnię; rozbić na kawałki;
2. spowodować obrażenia ciała przez bicie, upadek, itp.

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. tłuc)

(1.1) rozbić na kawałek albo uszkodzić w licznych miejscach

(1.2) wyrządzić obrażenia swojego ciała w wyniku upadku lub uderzenia o coś

(1.3) pot. pobić kogoś

czasownik zwrotny dokonany potłuc się (ndk. tłuc się)

(2.1) rozlecieć się na kawałki

(2.2) ulec obrażeniom wskutek upadku lub uderzenia o coś

(2.3) pobić się nawzajem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. potłuczenie n., tłuczenie n., tłuczeń mrz., stłuczka ż.

czas. tłuc

Wiktionary

# potłuczenie

1. zniszczyć coś kruchego na skutek uderzenia tym o twardą powierzchnię; rozbić na kawałki;
2. spowodować obrażenia ciała przez bicie, upadek, itp.

SJP.pl

# potłuczony

1. zniszczyć coś kruchego na skutek uderzenia tym o twardą powierzchnię; rozbić na kawałki;
2. spowodować obrażenia ciała przez bicie, upadek, itp.

SJP.pl

# potłuściały

stać się tłustym lub tłustszym; otłuścieć, stłuścieć

SJP.pl

# potłuścieć

stać się tłustym lub tłustszym; otłuścieć, stłuścieć

SJP.pl

# poubijać

ubić wiele czegoś

SJP.pl

# poubliżać

spędzić pewien czas na ubliżaniu

SJP.pl

# poubolewać

spędzić pewien czas na ubolewaniu

SJP.pl

# pouciskać

ucisnąć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pouczać

czasownik

(1.1) dawać komuś pouczenie, informować kogoś jak należy się zachowywać (jak postępować)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeszcze ciekawszy jest zbiór pouczających sentencji egipskiego mędrca Amenemope, pochodzący z XVI w. p.n.e.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈwut͡ʃat͡ɕ, AS: pou̯učać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pouczenie n., pouczanie n.

czas. pouczyć, nauczać

przym. pouczający

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) upominać

Wiktionary

# pouczający

przymiotnik

(1.1) mogący być wzorem; taki, który kształtuje zachowania

(1.2) pejor. chcący na siłę być wzorem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pouczanie n., pouczenie n.

czas. pouczać ndk., pouczyć dk.

przysł. pouczająco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budujący, dydaktyczny, informatywny, instruktywny, kształcący, umoralniający

(1.2) moralizatorski, upominający

Wiktionary

# pouczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pouczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pouczać ndk., pouczyć dk.

przym. pouczający

Wiktionary

# pouczestniczyć

spędzić pewien czas na uczestniczeniu w czymś

SJP.pl

# poudarowy

powstały wskutek udaru

SJP.pl

# pouderzać

uderzyć po kolei, wiele razy; spędzić pewien czas na uderzaniu

SJP.pl

# poudostępniać

udostępnić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poudowadniać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) wielokrotnie wykazać prawdziwość czegoś lub wykazać prawdziwość wielu rzeczy, za każdym razem przedstawiając na nią dowody

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego Marek tyle pracuje? […] Może czuje, że jak jeszcze trochę poudowadnia swoją przydatność, to mu dadzą awans.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. udowadniać ndk., udowodnić dk.

Wiktionary

# poudrażniać

udrożnić po kolei, wiele razy; poudrożniać

SJP.pl

# poudrożniać

udrożnić po kolei, wiele razy; poudrażniać

SJP.pl

# pouduszać

udusić wiele osób lub wiele czegoś

SJP.pl

# poudzielać

1. udzielić wiele czegoś;
2. poudzielać się - udzielać się przez pewien czas

SJP.pl

# pouf.

skrót od: poufały, poufale

SJP.pl

# poufale

przysłówek

(1.1) w sposób poufały

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poufalec mos., poufałość ż.

przym. poufały, spoufalony

czas. poufalić

Wiktionary

# poufalec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. człowiek spoufalony z kimś, posiadający czyjeś zaufanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poufałość ż., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

przym. poufały, spoufalony

przysł. poufale

Wiktionary

# poufalej

stopień wyższy od przysłówka: poufale

SJP.pl

# poufalić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rzad. czynić kogoś poufałym, ośmielać kogoś do poufałości względem siebie

czasownik zwrotny niedokonany poufalić się (dk. brak)

(2.1) stawać się poufałym, pozwalać sobie na poufałość względem kogoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poufałość ż., poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

czas. spoufalić dk., spoufalać ndk.

przym. poufały, spoufalony

przysł. poufale

Wiktionary

# poufalszy

stopień wyższy od przymiotnika: poufały

SJP.pl

# poufałość

zażyłość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo bliskie stosunki między ludźmi

(1.2) poufałe słowo, gest

Wiktionary

Zażyłość (także: poufałość, komitywa, bliskość, intymność, konfidencjalność) – zwykle pozytywne relacje międzyludzkie, charakteryzujące się ciepłym i życzliwym wzajemnym odnoszeniem się do siebie, zaufaniem i skłonnością do wzajemnych zwierzeń. W warstwie językowej typowe jest używanie języka potocznego, zdrobnień, wyrażeń pieszczotliwych, czasem także wulgaryzmów i slangu. Przy dużej zażyłości dochodzi także do przekroczenia bariery fizycznej, a wtedy emocje mogą być wyrażane przez obejmowanie, poklepywanie, przytulanie, chwytanie za ręce i ramiona, głaskanie, całowanie itp. Zażyłość powstaje między osobami, które się dobrze znają, a zwłaszcza członkami rodziny lub członkami grupy pozostającej w częstych kontaktach towarzyskich, np. w grupie przyjaciół, dobrych znajomych lub bliskich sąsiadów, prawie zawsze towarzyszy odwzajemnionej miłości.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

przym. poufały, spoufalony

przysł. poufale

Wiktionary

# poufały

1. zbyt bezpośredni, zbyt śmiały;
2. będący wyrazem zażyłości, komitywy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest wyrazem zażyłości, bliskich stosunków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poufałość ż., poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

przym. spoufalony

przysł. poufale

Wiktionary

# poufnie

przysłówek

(1.1) w sposób poufny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poufny

rzecz. poufność ż.

Wiktionary

# poufniej

stopień wyższy od przysłówka: poufnie

SJP.pl

# poufniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: poufny

SJP.pl

# poufność

1. wyraz zażyłości;
2. dyskrecja, udostępnianie czegoś tylko niewielu osobom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co poufne; cecha tych, którzy są poufni

Wiktionary

Poufność (ang. confidentiality) – funkcja bezpieczeństwa wskazująca obszar, w którym dane nie powinny być udostępniane lub ujawniane nieuprawnionym osobom, procesom lub innym podmiotom.

W bezpieczeństwie teleinformatycznym poufność realizowana jest zwykle przy pomocy szyfrowania oraz kontroli dostępu. W praktyce funkcji poufności towarzyszy niemal zawsze funkcja integralności.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. poufny

przysł. poufnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tajność, konfidencjonalność

Wiktionary

# poufny

tajny, powierzony w sekrecie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) tajny, powierzony w sekrecie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bardzo mi przykro, ale to jest poufna informacja, więc nie mogę nic powiedzieć na ten temat.

(1.1) Jednocześnie na poufnej naradzie z szefami partii królewskiej ambasador żąda od króla, aby odłączył się ze swym obozem od konfederacji sejmowej i zawiązał konfederację odrębną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈwufnɨ, AS: pou̯ufny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poufność ż.

przysł. poufnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konfidencjonalny, niejawny, potajemny, prywatny, sekretny, tajny, ukryty

Wiktionary

# pouganiać

pouganiać się - spędzić pewien czas na uganianiu się

SJP.pl

# pouginać

ugiąć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pougniatać

ugnieść po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poujadać

1. ujeść po kolei, wiele razy;
2. o psie: spędzić pewien czas na głośnym i zajadłym szczekaniu;
3. potocznie: spędzić pewien czas na kłóceniu się;
4. potocznie: spędzić pewien czas na złośliwym, napastliwym krytykowaniu

SJP.pl

# poujawniać

ujawnić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poukraiński

przymiotnik

(1.1) taki, który pozostał po Ukrainie, Ukraińcach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Władze starały się zagospodarować tereny poukraińskie przez osadnictwo polskie. Zamierzano na gospodarstwach poukraińskich osiedlić około 10 tys. rodzin.

Wiktionary

# poukładać

1. poskładać porządnie po kolei; uporządkować
2. rzad. skomponować wiele czegoś; potworzyć
3. poukładać się:
a) o wielu: ułożyć się, położyć się
b) wejść w układy z wieloma osobami

SJP.pl

# poulepszać

ulepszyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poulewać

ulać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poumartwiać

spędzić pewien czas na umartwianiu się

SJP.pl

# poumożliwiać

umożliwić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pound

[czytaj: pałnd] funt;
1. jednostka wagi, używana powszechnie w Europie (także w Polsce) do XIX wieku, w różnym czasie i na różnych obszarach równa wadze od 350 do 560 gramów, obecnie używana w krajach anglosaskich, o wadze 453 gramów (skrót: lb.);
2. jednostka monetarna niektórych państw, m.in. Wielkiej Brytanii i Egiptu

SJP.pl

- Pound, Ezra, poeta i eseista
- Pound, Roscoe (1870-1964), amerykański badacz prawa, twórca socjologicznej jurysprudencji
- angielska nazwa funta

Miejscowości w USA:

- Pound – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Wise
- Pound – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette
- Pound – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette

Wikipedia

# pounieważniać

unieważnić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poupalać

upalić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poupominać

upomnieć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pouprawiać

spędzić pewien czas na uprawianiu

SJP.pl

# poupychać

upchnąć po kolei, wiele razy; naupychać

SJP.pl

# pourastać

o wielu: kolejno urosnąć

SJP.pl

# pourazowy

powstały wskutek urazu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. powstały wskutek urazu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obrażenia spowodowały u niego szok pourazowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔwuraˈzɔvɨ, AS: pou̯urazovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. uraza ż., uraz

Wiktionary

# pourodzeniowy

dotyczący okresu po urodzeniu się dziecka; poporodowy, postnatalny

SJP.pl

# pourozmaicać

urozmaicić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pourpoint

[czytaj: purpłę] obcisły kaftan męski do bioder, noszony w XV i XVI wieku

SJP.pl

# pouruchamiać

uruchomić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pousiadać

posiadać, nasiadać;
1. pozajmować miejsca siedzące;
2. o ptakach lub owadach: zatrzymać się gdzieś, zaprzestając lotu

SJP.pl

# pouśmiercać

uśmiercić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poussin

[czytaj: puSĘ] nazwisko

SJP.pl

# poustanawiać

ustanowić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pousypywać

usypać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pouszczelniać

uszczelnić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pouszczuplać

uszczuplić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pouszkadzać

uszkodzić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poutine

[czytaj: putin] kanadyjskie danie z frytek i sosu pieczeniowego

SJP.pl

Poutine – kanadyjska przekąska z prowincji Quebec. Składa się z frytek, charakterystycznego rodzaju sera (ang. cheese curds, powstaje m.in. przy wytwarzaniu sera typu cheddar) i sosu pieczeniowego. Spożywana jest głównie w prowincji, choć coraz częściej spotyka się ją za granicą.

Wikipedia

# poutrudniać

spędzić pewien czas na stwarzaniu komuś przeszkód

SJP.pl

# poutrwalać

utrwalić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# poutyskiwać

spędzić pewien czas na uskarżaniu się, użalaniu się

SJP.pl

# pouwalniać

uwolnić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pouwijać

potocznie: pouwijać się - pokończyć szybko jakieś czynności, prace

SJP.pl

# poużalać

poużalać się -
1. użalać się przez pewien czas;
2. litować się przez pewien czas

SJP.pl

# poużerać

potocznie: poużerać się - spędzić pewien czas na użeraniu się z czymś lub z kimś

SJP.pl

# pouzupełniać

uzupełnić po kolei, wiele razy

SJP.pl

czasownik

(1.1) uzupełniając uczynić obiekt kompletnym w wielu aspektach

(1.2) uzupełniając uczynić wiele obiektów kompletnymi

czasownik zwrotny pouzupełniać się

(2.1) uzupełniając się uczynić się kompletnym lub kompletnymi w wielu aspektach

Wiktionary

# poużytkować

spędzić pewien czas na użytkowaniu czegoś

SJP.pl

# poużytkowy

1. o substancjach, materiałach i urządzeniach: nienadający się do dalszej eksploatacji i zakwalifikowany do odpadów;
2. dotyczący gospodarowania substancjami, materiałami i urządzeniami po okresie ich użytkowania

SJP.pl

# poverello

z włoskiego: biedaczyna; tak sam siebie nazwał św. Franciszek w "Testamencie" z 1226 roku

SJP.pl

# pow

Polska Organizacja Wojskowa, tajna organizacja wojskowa powstała z inicjatywy Józefa Piłsudskiego X 1914 w Warszawie

SJP.pl

skrótowiec, rodzaj żeński

(1.1) = hist. Polska Organizacja Wojskowa

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. peowiak m.

przym. peowiacki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== POW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = wojsk. prisoner of war → jeniec wojenny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɛ‿ɔ‿ˈvu, AS: pe‿o‿vu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. peowiak m.

przym. peowiacki

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. peowiak m.

przym. peowiacki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== POW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = wojsk. prisoner of war → jeniec wojenny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# pow.

skrót od: powierzchnia (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = powiat

(1.2) = powierzchnia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu było najczęstszą przyczyną wypadków drogowych na terenie pow. mławskiego w roku 2019.

(1.2) Kupię dom o pow. do 100 m kw.

Wiktionary

# powab

1. ogół cech sprawiających miłe wrażenie; urok, czar, nadobność;
2. dawniej:
a) dodatkowa robocizna pańszczyźniana w Polsce przedrozbiorowej; powaba;
b) pociąg, skłonność do czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogół cech wywołujący miłe wrażenie

Wiktionary

- Powab – cechy wywołujących miłe wrażenie: urok, czar, wdzięk, pociągające właściwości
  zobacz: Gracja
- Powab, C (charm) – jedna z liczb kwantowych charakteryzująca hadrony
  zobacz: Kwark powabny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przyszedłem do jej sadu i ujrzałem cały powab tych japońskich drzewek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔvap, AS: povap

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powabność ż., powabnica ż., powabnia ż.

czas. wabić ndk., zwabić dk.

przym. powabny

przysł. powabnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czar, urok, wdzięk

Wiktionary

# powaba

dawniej: dodatkowa robocizna pańszczyźniana w Polsce przedrozbiorowej; powab

SJP.pl

Powaba – zwana także gwałtami, tłokami – dodatkowa forma pańszczyzny w dawnej Polsce; dodatkowa robocizna chłopów poddanych od XV wieku do pierwszej połowy XIX wieku.

Nie była wliczana do zasadniczego wymiaru pańszczyzny. Chłop świadczył ją na wezwanie dworu, zazwyczaj w wymiarze od 5 do 10 dni w roku na wiosnę – powaba wiosenna i na zimę – powaba zimowa.

Wikipedia

# powabnia

zapach i barwne części kwiatów wabiące owady

SJP.pl

# powabnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. powabnica piaskowa.

(1.2) przest. ta, która powabia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powab m., powabność ż., powaba ż., powabianie n., powabienie n., powabiciel m.

:: zdrobn. powabniczka ż.

:: fm. powabnik m.

czas. powabiać ndk., powabić dk.

przym. powabny

przysł. powabnie

Wiktionary

# powabniej

stopień wyższy od przysłówka: powabnie

SJP.pl

# powabniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: powabny

SJP.pl

# powabność

ponętność, urokliwość, seksowność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co powabne; cecha tych, którzy są powabni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powab m., powabnia ż., powabnica ż.

przym. powabny

przysł. powabnie

czas. zwabić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ponętność

Wiktionary

# powabny

czarujący, pociągający, ponętny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czarujący, pociągający, ponętny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Marynarze, zwabiani przez powabne dziewczęta, pojeni byli w spelunkach mieszankami preparowanymi z samogonu i soku tytoniowego, a następnie ograbiani przez rzezimieszków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvabnɨ, AS: povabny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powabność ż., powabnica ż., powabnia ż., powab mrz.

czas. zwabić dk., wabić ndk.

przysł. powabnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kuszący, nadobny, nęcący, pociągający, ponętny, ujmujący, uroczy, urodziwy, seksowny, sexy

Wiktionary

# powąchać

wciągnąć nosem zapach czegoś; rozpoznać zapach węchem

SJP.pl

# powadzić

pokłócić się z kimś lub skłócić kogoś

SJP.pl

# powaga

1. opanowany, zrównoważony sposób bycia;
2. dostojny, poważny wygląd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zrównoważony, opanowany sposób bycia, nieuleganie emocjom

(1.2) znaczenie, ważność jakichś spraw lub wydarzeń

(1.3) autorytet, poważanie, prestiż

(1.4) osoba ciesząca się poważaniem, uznaniem, autorytetem

partykuła

(2.1) pot. …potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) – Widziałeś UFO?! – Powaga, tak jak ciebie teraz widzę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvaɡa, AS: povaga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poważność ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

czas. wyważyć, poważać ndk., poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

przym. poważny, spoważniały

przysł. poważnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) poważnie, naprawdę

Wiktionary

# powakacje

potocznie: okres następujący bezpośrednio po wakacjach

SJP.pl

# powakacyjny

mający miejsce po wakacjach

SJP.pl

# powalać

czasownik

(1.1) przewracać kogoś lub coś na ziemię

(1.2) przen. pot. być świetnym, imponującym lub rozbrajającym; zob. powalać z nóg.

(1.3) przest. zabrudzić czymś coś lub kogoś, umazać czymś, poplamić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Moglibyście piękną salopę waszą powalać w tej brudnej, ubogiej izdebce… tu nie miejsce dla was…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvalat͡ɕ, AS: povalać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powalić

rzecz. powalenie n., powalanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rozbrajać

Wiktionary

# powalający

→ powalać

SJP.pl

#### Patrz:

powalać

# powalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powalić, powalać ndk.

Wiktionary

# powalczyć

czasownik

(1.1) wziąć udział w zawodach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Świetne informacje dla Huberta Hurkacza. W środę polski tenisista powalczy o półfinał Australian Open z rozstawionym z numerem trzy Daniiłem Miedwiediewem, jednak już teraz może być pewny jednej rzeczy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walka ż.

Wiktionary

# powaletować

potocznie: spędzić pewien czas na mieszkaniu bez meldunku w domu akademickim

SJP.pl

# powalić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|powalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powalanie n., powalenie n.

czas. powalać ndk.

Wiktionary

# powalice

2 miejscowości w Polsce:

- Powalice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Ińsko
- Powalice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Sławoborze

Wikipedia

# powalnik

sklepienie nad sceną teatralną

SJP.pl

# powarkiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powarkiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niepowarkiwanie n.

czas. powarkiwać ndk.

Wiktionary

# powaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rzeką Wagiem, dotyczący rzeki Wag

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poważe n., Wag m.

przym. waski, dolnowaski

Wiktionary

# powaśnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) przest. dziś książk. pokłócić, poróżnić kogoś z kimś

czasownik zwrotny dokonany powaśnić się (ndk. brak)

(2.1) pokłócić się z kimś, znaleźć się w stanie waśni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waśń ż., waśnienie n., zwaśnienie n.

czas. waśnić ndk., zwaśnić dk.

przym. waśniwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pokłócić, poróżnić, skłócić, zantagonizować; przest. dziś książk. zwaśnić; daw. powadzić

Wiktionary

# powątkować

1. w informatyce:
a) powiązać wiadomości w wątki - grupy dyskusyjne; zwątkować;
b) utworzyć wątki - części wykonywane współbieżnie w obrębie jednego procesu; zwątkować;
2. środowiskowo:
a) popisać na forum internetowym w ramach jednego wątku - grupy dyskusyjnej;
b) popisać z kimś naprzemienne na blogu lub forum krótkie historie dziejące się w wybranym świecie przedstawionym

SJP.pl

# powątpiewać

nie dowierzać czemuś

SJP.pl

czasownik

(1.1) mieć drobne wątpliwości, nie dowierzać czemuś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie spytałam, w czyją żelazną konsekwencję powątpiewa, moją czy polityków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔ̃ntˈpʲjɛvat͡ɕ, AS: povõntpʹi ̯evać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wątpić, zwątpić

rzecz. wątpliwość ż., wątpienie, powątpiewanie

przym. wątpliwy

Wiktionary

# powątpiewający

krytycznie ustosunkowujący się do czegoś, nie dowierzający; sceptyczny

SJP.pl

# powątpiewalny

rzadko: budzący podejrzenia co do prawdziwości; wątpliwy

SJP.pl

# powątpiewanie

1. wątpliwość, niedowierzanie;
2. słowa wyrażające niedowierzanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powątpiewać.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. powątpiewać ndk.

rzecz. wątpliwość ż.

Wiktionary

# poważać

mieć wielkie uznanie dla kogoś

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. brak)

(1.1) darzyć szacunkiem, uznaniem

czasownik zwrotny niedokonany poważać się (dk. poważyć się)

(2.1) wzajemnie darzyć się szacunkiem, uznaniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W odrodzonej Polsce był poważanym senatorem i działaczem społecznym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvaʒat͡ɕ, AS: považać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poważność ż., powaga ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

czas. wyważyć, poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

przym. poważny, spoważniały

przysł. poważnie

partyk. powaga

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szanować

(1.1) szanować się

Wiktionary

# poważanie

mieć wielkie uznanie dla kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poszanowanie, szacunek, uznanie, którym darzy się kogoś lub coś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvaˈʒãɲɛ, AS: považãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powaga ż., poważność ż.

czas. poważać ndk.

przym. poważny

przysł. poważnie

partyk. powaga

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) respekt, szacunek, poszanowanie

Wiktionary

# powązka

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kawałek płótna do cedzenia mleka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvɔ̃w̃ska, AS: povõũ̯ska

Wiktionary

# powązki

1. część Warszawy;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Powązki – część miasta Warszawa, w dzielnicach Wola i Żoliborz
- Powązki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Leszno
- Powązki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów

Wikipedia

# powązkowski

przymiotnik od: Powązki

SJP.pl

# poważnie

przysłówek

(1.1) w sposób poważny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żądam od Kościoła, by zaczął nas traktować na poważnie, by spojrzał nam w oczy, jak czynił z każdym człowiekiem Pan Jezus.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvaʒʲɲɛ, AS: považʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poważność ż., powaga ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

czas. poważać ndk., poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

przym. poważny, spoważniały

partyk. powaga

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) na serio; gw-pl|Śląsk Cieszyński|słósznie.

Wiktionary

# poważniej

stopień wyższy od przysłówka: poważnie

SJP.pl

# poważniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: poważny

SJP.pl

# poważność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co poważne; cecha tych, którzy są poważni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. upoważnienie n., powaga ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

czas. wyważyć, poważać ndk., poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

przym. poważny, spoważniały

przysł. poważnie

partyk. powaga

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powaga

Wiktionary

# poważny

1. pełen powagi; dostojny, majestatyczny;
2. świadczący o czyjejś powadze;
3. mający autorytet, uznanie; wybitny, szanowany;
4. mający duże znaczenie; istotny, znaczny, ważny;
5. groźny dla życia, obarczony ryzykiem; niebezpieczny, ciężki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą

(1.2) odpowiedzialny, godny zaufania

(1.3) mający uznanie u innych osób

(1.4) budzący obawy, groźny dla życia; także. skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem

(1.5) mający zasadnicze znaczenie

(1.6) o literaturze, filmie poruszający trudny temat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Anastazja jest zbyt poważna jak na swój młody wiek.

(1.1) Sprawa jest poważna, bo dotyczy ponad pięciuset pracowników, klientów firm oraz mieszkańców.

(1.2) Tomasz jest poważnym kandydatem na to stanowisko.

(1.4) Nadwaga może wywoływać poważne konsekwencje zdrowotne.

(1.5) Czeka mnie bardzo poważna rozmowa z moją żoną o przyszłości naszych dzieci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvaʒnɨ, AS: považny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powaga ż., poważanie n., poważność ż.

czas. wyważyć, poważać ndk., poważnieć

przysł. poważnie

partyk. powaga

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) godny, na serio, patetyczny, podniosły, stateczny, stosowny

(1.2) autorytatywny, miarodajny, wiarygodny

(1.3) poważany, szanowany

(1.4) ciężki, groźny, krytyczny, niebezpieczny

(1.5) doniosły, istotny, kluczowy, newralgiczny, nie byle jaki, niebagatelny, ważny, ważki, węzłowy, zasadniczy, żywotny

Wiktionary

# poważyć

1. zważyć wiele osób, zwierząt, rzeczy jedno po drugim;
2. poważyć się - odważyć się, ośmielić się

SJP.pl

# pował

1. zwalone drzewo w lesie lub cały stos powalonych drzew;
2. wywrócenie się drzew w lesie

SJP.pl

# powała

drewniany strop; pułap; sufit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewniany sufit

Wiktionary

- Powała – herb szlachecki
- powała – w budownictwie warstwa desek, ułożona na belkach stropowych

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. powałka ż.

Wiktionary

# powałczyn

Powałczyn (dawniej Powalczin, w latach 1938–1945 Schönhöhe) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# powałka

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pszcz. wewnętrzny daszek w ulu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powała ż.

Wiktionary

# powchłaniać

wchłonąć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powcierać

spędzić pewien czas na wcieraniu

SJP.pl

# powędzić

spędzić pewien czas na wędzeniu

SJP.pl

# powegetować

żyć przez pewien czas w biedzie, niedostatku; pogłodować, pobiedować

SJP.pl

# powęgierski

przymiotnik

(1.1) taki, który pozostał po Węgrzech, Węgrach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Układ ten przydzielał poaustriackie bądź też powęgierskie terytoria wymienionym czterem państwom sukcesyjnym, ale także wyznaczał pewien obszar osobny pod nazwą Galicja Wschodnia.

Wiktionary

# powell

[czytaj: pałel] nazwisko

SJP.pl

## Geografia

- Powell – jezioro w USA
- Powell Island – wyspa w archipelagu Orkadów Południowych

Miejscowości w USA:

- Powell – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie DeKalb
- Powell – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Delaware
- Powell – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Navarro
- Powell – miasto w stanie Wyoming, w hrabstwie Park

Wikipedia

# powellit

minerał, molibdenian wapnia

SJP.pl

Powellit – minerał z gromady molibdenianów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, spotykany w niektórych rejonach ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiego geologa Johna Wesleya Powella (1834-1902).

Wikipedia

# power

[czytaj: pałer] potocznie: energia, siła, witalność

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Power – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Teton

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Power (ang. Power County) – w stanie Idaho

W muzyce:

- Power – singel Helloween z albumu The Time of the Oath
- Power – singel Fields of the Nephilim
- Power – singel Shauna Bakera
- Power – singel B.A.P
- Power – singel Kanye Westa
- Power – singel Little Mix
- Power – singel Exo
- Power – singel Ellie Goulding
- Power – singel Dilji
- Power – album studyjny zespołu Kansas

Wikipedia

# powerbank

[czytaj: pałerbank] przenośne urządzenie do przechowywania energii i ładowania telefonów komórkowych, tabletów itp.; bank energii, power bank

SJP.pl

Powerbank (inaczej: bank energii, mobilna ładowarka, zewnętrzna bateria) – przenośne urządzenie do ładowania urządzeń mobilnych za pomocą portu USB lub bezprzewodowo. Są wyposażone w baterie litowo-jonowe lub litowo-polimerowe, które można wielokrotnie ładować. Posiadają one bardzo dobre parametry magazynowania energii i trwałości ogniw.

Wikipedia

# powerbook

[czytaj: pałerbuk] linia laptopów firmy Apple, produkowanych w latach 1991-2006

SJP.pl

# powerek

gwarowo: drąg do noszenia wiader na ramionach; nosidło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rzad. drąg tragarski

(1.2) gwara. drążek do noszenia wiader na ramionach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W małych drzwiach wybitych w bocznej ścianie domostwa ukazywała się czasem służba w barwie książęcej – i z wiadrami lub cebrami na powerkach biegła po wodę do studzien.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvɛrɛk, AS: poverek

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) nosidła, gwara. powyrek, gwara. powyrko, gwara. powyrka, gwara. siudy, gwara. sządy

Wiktionary

# powerkiting

[czytaj: pałerkajting] wykonywanie skoków i ewolucji przy wykorzystaniu siły nośnej latawca

SJP.pl

# powerpoint

komercyjny program komputerowy do tworzenia, wyświetlania prezentacji

SJP.pl

# powers

- Powers – nazwa irlandzkiej whiskey
- Powers – amerykańsko-kanadyjski superbohaterski serial dramatyczny

W USA:

- Powers – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Menominee
- Powers – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Coos

- Powers (ang. Powers Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Cass
- Powers (ang. Powers Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail

Wikipedia

# powersalski

będący następstwem ustaleń konferencji w Wersalu w 1919 roku

SJP.pl

# poweselały

stać się wesołym lub weselszym

SJP.pl

# poweseleć

stać się wesołym lub weselszym

SJP.pl

# poweselny

następujący po weselu

SJP.pl

# powęski

nazwisko

SJP.pl

# powetować

wynagrodzić sobie poniesione krzywdy, straty

SJP.pl

# powęźlony

mający zgrubienia, odciski na kształt węzłów

SJP.pl

# powginać

wgiąć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powgrywać

wgrać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powiać

1. o powietrzu: poruszyć się; zawiać, zadąć;
2. o powietrzu: wiać przez jakiś okres czasu;
3. o chłodzie, zapachu itp.: rozprzestrzenić się;
4. książkowo, przenośnie o jakimś zjawisku, nastroju, uczuciu: dać się odczuć, np. "Powiało grozą.";
5. bardzo rzadko: poruszyć się pod wpływem ruchów powietrza, np. "Chorągiew powiała na wietrze.";
6. bardzo rzadko: machnąć, potrząsnąć, poruszyć czymś, np. "Powiać ręką, ogonem."

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. powiewać)

(1.1) dokonany od|powiewać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjät͡ɕ, AS: povʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wiać, powiewać ndk.

rzecz. powiew m., powiewność ż., powiewanie n., powianie n., wiew mrz.

przym. powiewny

przysł. powiewnie

Wiktionary

# powiacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od powiat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polska powinna pójść za tym przykładem i nie dzielić swojego terytorium na maleńkie powiaciki.

(1.1) Od początku wiadomo, że powiatów w Polsce jest za wiele, a szczególnie tych małych, zabiedzonych, rolniczych powiacików.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiat m.

Wiktionary

# powiadać

mówić, oznajmiać coś, informować o czymś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. powiedzieć)

(1.1) liter. mówić; mówiąc informować, oznajmiać; opowiadać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opowiadać, powiedzieć, spowiadać

rzecz. powiedzenie n., powiadanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prawić

Wiktionary

# powiadaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przypowiastka, przysłowie

Wiktionary

# powiadamiać

dawać komuś o czymś znać, przekazywać wiadomości

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. powiadomić)

(1.1) dawać komuś o czymś znać, przekazywać wiadomości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiadamianie n., powiadomienie n.

czas. powiadomić dk.

Wiktionary

# powiadamianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dawanie komuś znać o czymś, przekazywanie wiadomości, przekazywanie do informacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiadomienie n., wiadomość ż., zawiadomienie n., zawiadamianie n.

czas. powiadomić dk., powiadamiać ndk., wiadomo, zawiadomić dk., zawiadamiać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) informowanie, zawiadamianie

Wiktionary

# powiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powiadać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powiedzieć, powiadać ndk.

Wiktionary

# powiadomić

dać komuś o czymś znać, przekazać wiadomości

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. powiadamiać)

(1.1) dokonany od|powiadamiać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Gdybyś dowiedział się czegoś, co ma znaczenie dla sprawy, oczywiście mnie powiadomisz – usiłował zobowiązać mnie do współpracy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjaˈdɔ̃mʲit͡ɕ, AS: povʹi ̯adõmʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powiadamiać

rzecz. powiadomienie n., powiadamianie n.

Wiktionary

# powiadomienie

dać komuś o czymś znać, przekazać wiadomości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) danie komuś znać o czymś, przekazanie wiadomości, przekazanie do informacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiadamianie n., wiadomość ż., zawiadomienie n., zawiadamianie n.

czas. powiadomić dk., powiadamiać ndk., wiadomo, zawiadomić dk., zawiadamiać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poinformowanie, zawiadomienie

Wiktionary

# powianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powiewać, powiać ndk.

rzecz. powiew mrz., powiewanie n., powiewność ż., wiew mrz.

Wiktionary

# powiastka

krótkie opowiadanie o treści moralistycznej; opowiastka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótkie opowiadanie, historyjka, nowelka (zwykle zawierająca morał)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powieść ż.

czas. powieść

Wiktionary

# powiat

jednostka administracyjna samorządu terytorialnego w Rzeczpospolitej Polskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. jednostka podziału administracyjnego w Polsce, wchodząca w skład województwa;

Wiktionary

- powiat – jednostka administracyjna Austrii
- powiat – jednostka administracyjna Czech
- powiat – jednostka administracyjna Niemiec
- powiat – jednostka administracyjna Polski
  - lista powiatów w Polsce
- powiat – jednostka administracyjna Słowacji
- powiat – jednostka administracyjna Węgier

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten powiat jest bardzo duży.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjat, AS: povʹi ̯at

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. powiatowy, wewnątrzpowiatowy

rzecz. powiacik mrz.

Wiktionary

# powiatowy

związany z powiatem, dotyczący powiatu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z powiatem, dotyczący powiatu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powiatowy urząd pracy organizuje zajęcia aktywizacyjne dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjaˈtɔvɨ, AS: povʹi ̯atovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiat m.

Wiktionary

# powiązać

czasownik przechodni dokonany (ndk. wiązać)

(1.1) połączyć jedno z drugim za pomocą węzła

(1.2) połączyć wiele elementów, faktów w całość

(1.3) związać pętami poszczególne jednostki

(1.4) wprowadzić więź

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiązanie n., wiązanie n., wiązar m., wiązalnia ż., wiązacz m., wiązaczka ż.

czas. wiązać ndk.

przym. powiązany, niepowiązany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) połączyć, spiąć, złączyć, związać

(1.2) połączyć, skojarzyć, zespolić, złączyć

(1.3) połączyć, przymocować, skrępować, spętać, spiąć, spleść

Wiktionary

# powiązanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powiązać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powiązać dk., wiązać ndk.

przym. powiązany, niepowiązany

Wiktionary

# powiązany

przymiotnik

(1.1) mający związek z czymś; zależny od czegoś

(1.2) mający związek z kimś; będący w kontakcie z kimś; zależny od kogoś

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od powiązać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Celem spółki było inwestowanie w nieruchomości i inna powiązana z tym działalność.

(1.1) Wszystkie akty przemocy są ze sobą powiązane.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiązanie n., wiązanie n.

czas. powiązać dk.

przym. niepowiązany, wiążący

Wiktionary

# powić

urodzić dziecko

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) książk. przest. wydać potomka na świat

(1.2) daw. okręcić czym

czasownik zwrotny dokonany powić się

(2.1) książk. przest. zostać wydanym na świat

(2.2) daw. posunąć się wijąc się

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powicie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) narodzić, urodzić

(1.2) owinąć, spowić

(2.1) narodzić się, urodzić się

Wiktionary

# powichrowski

nazwisko

SJP.pl

# powicie

dawniej: to, w co spowijano niemowlę; powijaki

SJP.pl

Powicie (biał. Павіцце, Pawiccie) – wieś (do 2011 roku była agromiasteczkiem) na Białorusi, w rejonie kobryńskim obwodu brzeskiego. Miejscowość wchodzi w skład sielsowietu Powicie.

Wikipedia

# powidlak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. szeroki, emaliowany ganek z grubym dnem i pokrywą przeznaczony do smażenia powideł

(1.2) cuk. ciasto w formie placekacka przekładane powidłami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powidła nmos., powidełka nmos., powidło n.

przym. powidłowy

Wiktionary

# powidlnik

powidlnik indyjski - gatunek tropikalnego drzewa z rodziny bobowatych; tamarynd indyjski, tamaryndowiec indyjski

SJP.pl

# powidok

wrażenie wzrokowe trwające jakiś czas po zakończeniu działania bodźca zewnętrznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kontrast następczy, wrażenie wzrokowe utrzymujące się po ustaniu bodźca (np. po patrzeniu na słońce)

Wiktionary

Kontrast następczy (również powidok, obraz następczy) – zjawisko optyczne polegające na tym, że po wpatrywaniu się w jakiś kształt, a następnie odwróceniu wzroku, w oczach pojawia się na chwilę ten sam, zamazany kształt w barwie dopełniającej, np. czerwone zachodzące słońce pozostawi w oczach swój okrąg w barwie zielono-niebieskiej.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. widok mrz.

Wiktionary

# powidz

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Powidz – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Powidz
- Powidz – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

- Powidz – dawna gromada
- Powidz – stacja kolei wąskotorowej w Powidzu

Wikipedia

# powidzki

przymiotnik od: Powidz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Powidza, związany z Powidzem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Powidz m., powidzanin m., powidzanka ż.

Wiktionary

# powidła

gęsta masa z owoców, zwłaszcza śliwek, długo smażonych z dodatkiem cukru; powidło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spoż. przetwór robiony głównie ze smażonych owoców, głównie śliwek z dodatkiem cukru;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: powidło

Wiktionary

Powidła – przetwór owocowy zwykle wykonywany ze śliwek. Tradycyjnie na powidła używa się węgierek prażonych w kotłach przez wiele dni aż do uzyskania koloru od bordowego do brązowego. Prażenie powoduje odparowanie wody, co zwiększa gęstość, poprawia smak powideł oraz przedłuża okres przechowywania. Obecnie częściej produkuje się je z pulp owocowych, gdzie także przez obróbkę termiczną zagęszcza się produkt.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲidwa, AS: povʹidu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powidlak mrz., powidło n.

:: zdrobn. powidełka nmos.

przym. powidłowy

Wiktionary

# powidło

gęsta masa z owoców, zwłaszcza śliwek, długo smażonych z dodatkiem cukru; powidła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. lub gwara. powidła

Wiktionary

Powidła – przetwór owocowy zwykle wykonywany ze śliwek. Tradycyjnie na powidła używa się węgierek prażonych w kotłach przez wiele dni aż do uzyskania koloru od bordowego do brązowego. Prażenie powoduje odparowanie wody, co zwiększa gęstość, poprawia smak powideł oraz przedłuża okres przechowywania. Obecnie częściej produkuje się je z pulp owocowych, gdzie także przez obróbkę termiczną zagęszcza się produkt.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tu i ówdzie robią powidło ze śliwek, którego używają do chleba.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powidlak m., powidła nmos., powidełka nmos.

przym. powidłowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powidła

Wiktionary

# powidłowy

→ powidła, → powidło

SJP.pl

#### Patrz:

powidła, → powidło

# powieczerzać

dawniej, dziś gwarowo: zjeść wieczerzę (kolację); powieczerzować

SJP.pl

# powieczerzować

żartobliwie: zjeść wieczerzę (kolację); powieczerzać

SJP.pl

# powieczka

zdrobnienie od: powieka

SJP.pl

# powiedać

czasownik

(1.1) daw. powiadać

(1.2) daw. reg-pl|Kresy. kłócić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A tu jak raz przychodzi mój koleżka niejaki Pikulski Antoni, któren zawsze był bezrobotny i powieda, że posadę dostał.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spowiadać

Wiktionary

# powiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powiedzieć.

(1.2) przysłowie, maksyma, popularne zdanie

Wiktionary

Aforyzm (łac. aphorismus, gr. aphorismós), złota myśl, sentencja, maksyma, gnoma, apoftegmat – zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powiedzenie mu tego nie było dobrym pomysłem.

(1.2) Powiedzenie leśników mówi, że starych drzew się nie przesadza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: povʹi ̯eʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powiedzieć dk., powiadać ndk.

rzecz. zdrobn. powiedzonko n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) powiedzonko, proverbium

Wiktionary

# powiedzieć

czasownik przechodni dokonany (ndk. powiadać)

(1.1) wyrazić coś słowami, oznajmić

(1.2) wyrazić w jakikolwiek sposób komunikatywny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powiedziałem ci, że to nie ma sensu.

(1.2) Co chcesz przez to powiedzieć?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: povʹi ̯ėʒ́ėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiedzonko n., powiedzenie n., opowieść ż., opowiastka ż., podpowiedź ż., przepowiednia ż., spowiedź ż., wypowiedź ż., zapowiedź ż., dopowiedzenie n., dopowiadanie n., naopowiadanie n., odpowiedzenie n., odpowiadanie n., opowiedzenie n., opowiadanie n., podpowiedzenie n., podpowiadanie n., ponaopowiadanie n., poopowiadanie n., porozpowiadanie n., powiadanie n., powypowiadanie n., pozapowiadanie n., przepowiedzenie n., przepowiadanie n., rozpowiedzenie n., rozpowiadanie n., spowiadanie n., wypowiedzenie n., wypowiadanie n., wyspowiadanie n., zapowiedzenie n., zapowiadanie n.

czas. dopowiedzieć dk., dopowiadać ndk., naopowiadać dk., odpowiedzieć dk., odpowiadać ndk., opowiedzieć dk., opowiadać ndk., podpowiedzieć dk., podpowiadać ndk., ponaopowiadać dk., poopowiadać dk., porozpowiadać dk., powiadać ndk., powypowiadać dk., pozapowiadać dk., przepowiedzieć dk., przepowiadać ndk., rozpowiedzieć dk., rozpowiadać ndk., spowiadać ndk., wypowiedzieć dk., wypowiadać ndk., wyspowiadać dk., zapowiedzieć dk., zapowiadać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oświadczyć, orzec, oznajmić, rzec, stwierdzić, skonstatować, wyrazić przekonanie, przedstawić, sformułować, reg. śl. pedzieć.

(1.2) reg. śl. prawić.

Wiktionary

# powiedzmy

1. dajmy na to, na przykład, przykładowo (np. "Zadzwonię, powiedzmy o dziewiątej.");
2. umówmy się (np. "Jego intencje nie zawsze, powiedzmy, są czyste.")

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) rozk. 1. os. lm. od powiedzieć

wykrzyknik

(2.1) wyrażenie względnej aprobaty lub zgody z rozmówcą

partykuła

(3.1) wyrażenie wprowadzające do wypowiedzi jakieś założenie

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Czy jeśli zrobię porządek w pokoju, to będę mógł iść na dwór? // Powiedzmy…

(3.1) Powiedzmy, że masz rację… W takim razie kto zjadł ten tort?

Wiktionary

# powiedzonko

krótkie powiedzenie o treści najczęściej aforystycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: powiedzenie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiedzenie n.

czas. powiedzieć dk.

Wiktionary

# powieka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. kosmet. kawałek skóry zakrywający oko;

Wiktionary

Powieka (łac. palpebra) – występujący u kręgowców ruchomy, umięśniony fałd skórny okrywający i chroniący oko.

Do powieki górnej przyczepia się ścięgno mięśnia dźwigacza powieki górnej, który odpowiada za jej ruchy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na bal sylwestrowy Agata pomalowała powieki na fioletowo.

(1.1) Ciążą mi powieki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛka, AS: povʹi ̯eka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. powiekowy

Wiktionary

# powiększać

czasownik przechodni niedokonany (dk. powiększyć)

(1.1) powodować, że coś staje się większe pod względem rozmiarów, ilości

(1.2) powodować, że obraz czegoś staje się większy pod względem rozmiarów

czasownik zwrotny niedokonany powiększać się (dk. powiększyć się)

(2.1) stawać się większym pod względem rozmiarów, ilości, intensyfikować się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̃ŋkʃat͡ɕ, AS: povʹi ̯ẽŋkšać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiększanie n., powiększenie n., powiększalnik m., większość ż.

czas. zwiększać ndk., powiększyć dk.

przym. powiększalnikowy, wielgachny, wielki

Wiktionary

# powiększalnik

urządzenie do wykonywania odbitek fotograficznych

SJP.pl

Powiększalnik – przyrząd optyczny służący do rzutowania obrazu (zazwyczaj negatywowego) na materiał światłoczuły (najczęściej papier fotograficzny) w celu otrzymania odbitki. Najczęściej służy do rzutowania obrazów w powiększonej skali (i regulowanym stopniu), aczkolwiek może służyć również do rzutowania obrazów pomniejszonych oraz jako samo źródło światła do naświetlania stykowego (1:1).

Wikipedia

# powiększalnikowy

przymiotnik od: powiększalnik

SJP.pl

# powiększalność

cecha czegoś dającego się powiększać; skalowalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co powiększalne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. powiększalny

Wiktionary

# powiększalny

dający się powiększać; skalowalny

SJP.pl

# powiększanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powiększać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛ̃ŋˈkʃãɲɛ, AS: povʹi ̯ẽŋkšãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiększenie n., powiększalnik m.

czas. powiększać ndk., powiększyć dk.

przym. powiększalnikowy

Wiktionary

# powiększenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powiększyć.

(1.2) fot. opt. odczasownikowy od|powiększyć.

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛ̃ŋˈkʃɛ̃ɲɛ, AS: povʹi ̯ẽŋkšẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powiększyć, powiększać, zwiększać

przym. wielki

rzecz. powiększanie n.

Wiktionary

# powiększyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. powiększać)

(1.1) zob. powiększać.

czasownik zwrotny dokonany powiększyć się (ndk. powiększać się)

(2.1) zob. powiększać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Wysoki Sądzie, na swoją obronę mam tylko to, że rodzina się powiększyła, a mieszkanie wręcz przeciwnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̃ŋkʃɨt͡ɕ, AS: povʹi ̯ẽŋkšyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiększanie n., powiększenie n., powiększalnik m., większość ż.

czas. powiększać ndk.

przym. powiększalnikowy, wielgachny, wielki

Wiktionary

# powielać

1. wykonywać kopie tekstów lub rysunków w wielu egzemplarzach;
2. powtarzać lub wykonywać coś zgodnie z jakimiś wzorcami

SJP.pl

# powielacz

techn. urządzenie do powielania maszynopisów, rękopisów, rysunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poligr. dawne proste urządzenie drukarskie do wykonywania wielokrotnych kopii;

(1.2) techn. urządzenie które zwielokrotnia coś

Wiktionary

Powielacz – urządzenie do kopiowania dokumentów, używane od XIX wieku do końca lat osiemdziesiątych XX wieku. Obecnie wyparte już niemal całkowicie przez wygodniejsze urządzenia wykorzystujące skanery i drukarki laserowe, bądź przez kserokopiarki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛlat͡ʃ, AS: povʹi ̯elač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powielanie n., powielenie n., powielarka ż., powielarnia ż., powielator m., powielatorka ż.

czas. powielać ndk., powielić dk.

przym. powielaczowy

przysł. wielce

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powielarka

Wiktionary

# powielaczowy

→ powielacz

SJP.pl

#### Patrz:

powielacz

# powielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. mechaniczne i najczęściej masowe tworzenie odbitek, kopii itp.

(1.2) przen. kopiowanie, powtarzanie czegoś według jakiegoś wzorca

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛˈlãɲɛ, AS: povʹi ̯elãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powielenie n., powielacz m., powielarka ż., powielarnia ż., powielator m., powielatorka ż.

czas. powielać ndk., powielić dk.

przym. powielaczowy

przysł. wielce

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odbijanie

Wiktionary

# powielarnia

pomieszczenie z urządzeniami do powielania

SJP.pl

# powielekroć

wiele razy, wielokrotnie; wielekroć, wielokroć, po wielekroć, po wielokroć, powielokroć

SJP.pl

# powielić

1. wykonać kopie tekstów lub rysunków w wielu egzemplarzach;
2. powtórzyć lub wykonać coś zgodnie z jakimiś wzorcami

SJP.pl

# powielin

Powielin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Winnica. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# powielokroć

wiele razy, wielokrotnie; wielekroć, wielokroć, po wielekroć, po wielokroć, powielekroć

SJP.pl

# powielokrotny

dawniej: wielokrotny, wielorazowy

SJP.pl

# powiercić

1. spędzić pewien czas na wierceniu;
2. powiercić się - spędzić pewien czas na wierceniu się

SJP.pl

# powiernica

1. kobieta zaufana, przyjaciółka;
2. w prawie: kobieta upoważniona przez kogoś do reprezentowania jego interesów

SJP.pl

# powiernictwo

1. powierzenie majątku lub prowadzenia spraw osobie lub instytucji;
2. nadzór sprawowany prze jakieś państwo nad pewnym terytorium, ustanowiony poprzez umowy międzynarodowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przekazanie nadzoru nad czymś innej osobie lub instytucji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiernik mos.

czas. powierzyć

Wiktionary

# powierniczka

1. osoba zaufana, przyjaciółka;
2. kobieta upoważniona przez kogoś do reprezentowania jej interesów

SJP.pl

# powierniczy

1. taki, który został powierzony komuś w zarządzanie;
2. terytorium powiernicze - niesuwerenne terytorium zarządzane przez obce państwo lub międzynarodową organizację na mocy umów;
3. fundusz powierniczy - fundusz zbiorowego inwestowania, instytucja finansowa zarządzająca majątkiem wielu osób poprzez lokowanie go w ustalone rodzaje aktywów; fundusz inwestycyjny

SJP.pl

# powiernik

1. osoba zaufana, przyjaciel;
2. w prawie: osoba upoważniona przez kogoś do reprezentowania jej interesów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zaufany, któremu ktoś się zwierza ze swoich spraw osobistych czy tajemnic

(1.2) osoba upoważniona przez kogoś do reprezentowania go w sprawach prawnych, sądowych, urzędowych itd.

Wiktionary

- Powiernik (bankowość)
- Frodo Baggins – Powiernik Pierścienia

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛrʲɲik, AS: povʹi ̯erʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiernictwo n., powierzanie n., powierzenie n.

:: fż. powiernica ż., powierniczka ż.

czas. powierzać ndk., powierzyć dk.

przym. powierniczy, powierny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zausznik

Wiktionary

# powierzać

1. zlecać komuś wykonanie czegoś;
2. zlecać komuś objęcie jakiejś funkcji, władzy, jakiegoś stanowiska; nominować, desygnować, obwoływać, powoływać;
3. oddawać kogoś lub coś pod czyjąś opiekę; zawierzać, przekazywać;
4. wyznawać komuś jakąś tajemnicę, licząc na dyskrecję; zdradzać sekret, przekazywać tajemnicę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. powierzyć)

(1.1) zlecać komu sprawowanie określonej funkcji lub zrobienie czegoś

(1.2) poddawać czyjejś opiece

(1.3) wyznawać komuś coś w zaufaniu

czasownik zwrotny niedokonany powierzać się (dk. powierzyć się)

(2.1) podn. poddawać się komuś lub czemuś z ufnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pewnego dnia podczas przesłuchania aktorów poznaje urodziwego młodzieńca, któremu powierza jedną z głównych ról.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powierzanie n., powierzenie n., powiernik mos.

czas. powierzyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zlecać

(1.2) poddawać, zawierzać

(1.3) wyznawać

(2.1) ofiarować się, zdawać się

Wiktionary

# powierzchnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zewnętrzna strona

(1.2) określony obszar, o ograniczonych rozmiarach

(1.3) wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy

(1.4) geom. dwuwymiarowy odpowiednik krzywej

(1.5) pot. miara wielkości zbioru na płaszczyźnie, pole powierzchni

(1.6) daw. powierzchowność, wygląd zewnętrzny

forma przymiotnika.

(2.1) ż. M. lp. od: powierzchni

Wiktionary

Powierzchnia – zbiór punktów (miejsce geometryczne) o tej własności, iż można wokół każdego jej punktu zbudować (niewielką) sferę, która w przecięciu z tym zbiorem daje jedynie obiekty jednowymiarowe (krzywe). Jest to trójwymiarowy odpowiednik pojęcia krzywej. Powierzchnia jest także potocznym określeniem pola powierzchni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Górna powierzchnia dachu jest falista.

(1.2) Jaka jest powierzchnia tego mieszkania?

(1.3) Korek pływa na powierzchni wody.

(1.4) Sfera to powierzchnia kuli.

(1.5) Powierzchnia kwadratu o boku a wyraża się wzorem a².

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛʃxʲɲa, AS: povʹi ̯ešχʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powierzchowność ż.

przym. powierzchniowy, powierzchowny, powierzchni, podpowierzchniowy

przysł. powierzchniowo, powierzchownie, podpowierzchniowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pole powierzchni

(1.6) powierzchowność

Wiktionary

# powierzchniowy

przymiotnik

(1.1) pojawiający się/występujący na powierzchni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyniki badań naukowych dowodzą, że fermy przemysłowe mają niszczący wpływ na środowisko i zasoby naturalne (wody powierzchniowe i podziemne), ekonomię lokalną obszarów wiejskich i jakość życia ich mieszkańców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powierzchnia ż., powierzchowność ż.

przym. powierzchowny, podpowierzchniowy

Wiktionary

# powierzchownie

przysłówek

(1.1) w sposób powierzchowny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W rezultacie duchowość tekstów mszalnych jest zaznaczona w cyklu dość powierzchownie, zaledwie formalnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛʃˈxɔvʲɲɛ, AS: povʹi ̯ešχovʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. powierzchowny

rzecz. powierzchnia ż., powierzchowność ż.

Wiktionary

# powierzchowniej

stopień wyższy od przysłówka: powierzchownie

SJP.pl

# powierzchowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: powierzchowny

SJP.pl

# powierzchowność

1. zewnętrzny wygląd czegoś;
2. pobieżne, płytkie traktowanie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co powierzchowne; cecha tych, którzy są powierzchowni

(1.2) wygląd zewnętrzny człowieka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Prawda, że my obydwa tylko z teorji znamy kobiety, przecież ja zacząłem nie ufać tym wszystkim powierzchownościom, któremi ta panienka potrafi obudzać i utrzymać pasją. sic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powierzchnia ż.

przym. powierzchowny, powierzchniowy

przysł. powierzchownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pobieżność, zdawkowość, niedokładność

(1.2) aparycja, prezencja, wygląd

Wiktionary

# powierzchowny

1. mało dokładny, niegruntowny; pobieżny;
2. znajdujący się na powierzchni lub tuż pod powierzchnią;
3. mało wnikliwy, poprzestający na obserwacjach zewnętrznych, traktujący wszystko lekko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy

(1.2) o uszkodzeniu: który znajduje się na powierzchni

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. powierzchownie

przym. powierzchniowy

rzecz. powierzchowność ż., powierzchnia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pobieżny, płaski, płytki

Wiktionary

# powierzgać

pofikać, pobrykać; potocznie:
1. pomachać gwałtownie nogami;
2. o zwierzęciu: spędzić pewien czas na wyrzucaniu do tyłu obu tylnych nóg podczas biegu

SJP.pl

# powierzyć

1. zlecić komuś wykonanie czegoś;
2. zlecić komuś objęcie jakiejś funkcji, władzy, jakiegoś stanowiska; nominować, desygnować, obwołać, powołać;
3. oddać kogoś lub coś pod czyjąś opiekę; zawierzyć, przekazać;
4. wyznać komuś jakąś tajemnicę, licząc na dyskrecję; zdradzić sekret, przekazać tajemnicę

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. powierzać)

(1.1) dokonany od|powierzać.

czasownik zwrotny dokonany powierzyć się (ndk. powierzać się)

(2.1) dokonany od|powierzać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiernik m., powiernica ż., powierniczka ż., powierzyciel m., powierzycielka ż., powiernictwo n., powierzanie n., powierzenie n.

czas. powierzać ndk.

przym. powierniczy, powierny

Wiktionary

# powieść

dłuższy utwór epicki pisany prozą, o wielowątkowej fabule

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

(1.2) stpol. przypowieść

(1.3) stpol. przysłowie

czasownik

(2.1) poprowadzić (kogoś)

(2.2) przemieścić, przesunąć (coś)

Wiktionary

Powieść – gatunek literatury pięknej, utwór narracyjny, opisujący zwykle rozbudowany ciąg zdarzeń.

Podstawowymi elementami powieści są: wielowątkowa fabuła, obejmująca historie licznych bohaterów i środowisk społecznych, a także świat przedstawiony zgodny z wiedzą autora. Powieść jest najczęściej pisana prozą, a styl narracji jest zależny od autora tekstu. Często spotykanymi formami wypowiedzi w powieściach są m.in. dialogi i mowa zależna, a najpowszechniejszymi sposobami narracji są trzecioosobowa lub pierwszoosobowa. Ważną cechą powieści jest swobodna oraz elastyczna kompozycja, która nie narzuca formy podstawowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cały nakład nowej powieści o nastoletnim czarodzieju sprzedał się w dwa tygodnie po premierze.

(2.1) Powiodłabym cię i wprowadziła / w dom matki mej, która mię wychowała; / napoiłabym cię winem korzennym, / moszczem z granatów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: povʹi ̯ėść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiastka ż.

:: zgrub. powieścidło n.

przym. powieściowy

przysł. powieściowo

Wiktionary

# powieścić

przepowiedzieć, zapowiedzieć, wyprorokować

SJP.pl

# powieścidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. pogard. płytka powieść, bez wartości artystycznej

(1.2) zgrub. żart. wielotomowa czy obszerna powieść

(1.3) zgrub. pieszcz. ulubiona powieść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powieściopisarstwo n., powieść ż., powieściowość ż.

przym. powieściowy

czas. powieść

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kicz literacki

Wiktionary

# powieściopisarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. kobieta, która pisze powieści

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z fryzury powieściopisarki żartowano w noworocznej szopce telewizyjnej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̇ɕt͡ɕɔpʲiˈsarka, AS: povʹi ̯ėśćopʹisarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powieściopisarstwo n.

:: fm. powieściopisarz mos.

przym. powieściopisarski

Wiktionary

# powieściopisarski

dotyczący powieściopisarza, powieściopisarstwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z pisaniem powieści, dotyczący pisania powieści

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego talent powieściopisarski odkryto dopiero na emigracji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powieściopisarstwo n., powieściopisarz mos., powieściopisarka ż.

Wiktionary

# powieściopisarstwo

1. sztuka pisania powieści;
2. ogół powieści danego pisarza, danej epoki itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pisanie powieści

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zakład prowadzi badania nad powieściopisarstwem powojennych literatów związanych z przemysłowym Śląskiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powieścidło n., powieściopisarz mos., powieściopisarka ż.

przym. powieściopisarski

Wiktionary

# powieściopisarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. autor powieści

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na egzaminie ustnym musiałem wymienić pięciu powieściopisarzy epoki pozytywizmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕɔˈpʲisaʃ, AS: povʹi ̯ėśćopʹisaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powieściopisarstwo n.

:: fż. powieściopisarka ż.

przym. powieściopisarski

Wiktionary

# powieściowo

przysłówek

(1.1) tak jak w powieści

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powieść ż., powieściowość ż.

przym. powieściowy

czas. powieść

Wiktionary

# powieściowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co powieściowe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powieść ż., powieścidło n.

przym. powieściowy

przysł. powieściowo

Wiktionary

# powieściowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z powieścią, dotyczący powieści, występujący w powieści

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla powieści

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powieść ż., powieścidło n., powieściowość ż.

czas. opowiadać ndk., opowiedzieć dk., powieść dk.

przysł. powieściowo

Wiktionary

# powiesić

stracić poprzez powieszenie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wieszać)

(1.1) umieścić coś zawieszając

(1.2) uśmiercić kogoś wieszając na stryczek

czasownik zwrotny dokonany powiesić się (ndk. wieszać się)

(2.1) zadać sobie śmierć wieszając się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wieszak w przedpokoju stoi po to, abyś mógł powiesić sobie płaszcz i kapelusz.

(1.2) W Polsce nie wykonuje się już kary śmierci, a ostatni raz kat powiesił skazanego w 1988 roku.

(2.1) Sąsiad Tomka powiesił się w ubiegłym roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̇ɕit͡ɕ, AS: povʹi ̯ėśić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powieszony m., powieszona ż., zawieszka ż., wieszak m., wisielec m., powieszenie n.

czas. wieszać ndk., zawiesić dk., zawieszać ndk., wisieć ndk., zwisać ndk., odwieszać ndk., odwiesić dk., zwieszać ndk., zwiesić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) rzucić się na sznur

Wiktionary

# powiestka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Białystok, Wilno, Warszawa. wezwanie urzędowe

Wiktionary

# powieszać

stracić wiele osób przez powieszenie

SJP.pl

# powieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jeden ze sposobów wykonywania kary śmierci;

(1.2) odczasownikowy od|powiesić.

Wiktionary

Powieszenie (łac. suspensio) – kara śmierci wykonywana poprzez uśmiercenie skazańca pętlą zawiązaną na jego szyi, która zaciska się pod jego własnym ciężarem, podczas zwisania z wysokości. Jedna z najstarszych metod egzekucji, wykonywana najczęściej na szubienicy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kara śmierci przez powieszenie polega na założeniu skazanemu na szyję specjalnej pętli zaciskającej się pod ciężarem ciała.

(1.2) Czy mogę cię prosić o powieszenie płaszcza?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: povʹi ̯ešẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wisielec m., wieszak mrz.

czas. wieszać, powiesić dk.

przym. wisielczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przen. szubienica, przen. stryczek

Wiktionary

# powieszli

dawniej: czasownik "powiedzieć" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li" (= czy); czy powiesz

SJP.pl

# powieszona

stracić poprzez powieszenie

SJP.pl

# powieszony

stracić poprzez powieszenie

SJP.pl

# powietrze

1. mieszanina gazów tworząca atmosferę;
2. dawniej: zaraza, epidemia; morowe powietrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;

(1.2) w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią

(1.3) przest. zaraza, zobacz. morowe powietrze

Wiktionary

Powietrze (łac. aer) – mieszanina gazów i aerozoli składająca się na atmosferę ziemską. Pojęcie jest stosowane przede wszystkim w odniesieniu do tej części powłoki gazowej, której chemiczny skład jest wyrównany wskutek cyrkulacji gazów w troposferze (zob. homosfera, warstwa o grubości do 100 km), bywa jednak odnoszone również do wszystkich sfer ziemskiej atmosfery, o różnym składzie chemicznym i właściwościach fizycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Otwórz okno i wpuść trochę świeżego powietrza.

(1.1) Powietrze składa się głównie z azotu.

(1.2) Helikopter uniósł się w powietrze.

(1.3) Od powietrza, głodu, ognia i wojny zachowaj nas, Panie. (modlitwa)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛṭʃɛ, AS: povʹi ̯eṭše

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zapowietrzać ndk., odpowietrzać ndk.

przym. powietrzny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) atmosfera

Wiktionary

# powietrznodesantowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z desantem z powietrza, dotyczący desantu z powietrza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aktualnie jednostka stacjonuje w garnizonie Bielsko-Biała i wchodzi w skład 6. Brygady Powietrznodesantowej im. gen. Stanisława Sosabowskiego.

Wiktionary

# powietrzność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co powietrzne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. powietrzny

Wiktionary

# powietrznoszczelność

→ powietrznoszczelny

SJP.pl

#### Patrz:

powietrznoszczelny

# powietrzny

przymiotnik

(1.1) związany z powietrzem, dotyczący powietrza

(1.2) taki, który odbywa się w powietrzu, na pewnej wysokości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛṭʃnɨ, AS: povʹi ̯eṭšny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powietrze n., powietrznik m., powietrzność ż.

Wiktionary

# powietrzyć

spędzić pewien czas na wietrzeniu czegoś, np. pokoju

SJP.pl

# powiew

wiew, podmuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łagodny ruch powietrza;

(1.2) przen. objaw zmian w (na ogół pozytywnym) kierunku

Wiktionary

Powiew - bardzo słaby wiatr. Jego prędkość nie przekracza 2 m/s, powoduje on zmarszczki na wodzie, jest on słabo odczuwalny, dymy z kominów lekko się przechylają pod jego podmuchem. Na morzu powoduje maksymalnie 10 cm fale. Jest on traktowany jako pierwszy stopień w skali Beauforta.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na twarzy poczułem lekki powiew wiatru.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjɛf, AS: povʹi ̯ef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiewność ż., powiewanie n., powianie n., wiew mrz.

czas. powiewać ndk., powiać dk.

przym. powiewny

przysł. powiewnie

Wiktionary

# powiewać

1. o powietrzu: poruszać się; zawiewać;
2. o chłodzie, zapachu itp.: rozprzestrzeniać się;
3. książkowo, przenośnie o jakimś zjawisku, nastroju, uczuciu: dawać się odczuć;
4. poruszać się pod wpływem ruchów powietrza, np. "Chorągiew powiewała na wietrze.";
5. machać, potrząsać, poruszać czymś, np. "Powiewać ręką, ogonem."

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. powiać)

(1.1) poruszać się na wietrze, falować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na maszcie powiewały biało-czerwono-niebieskie flagi Francji i Czech.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛvat͡ɕ, AS: povʹi ̯evać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiew m., powiewność ż., powiewanie n., powianie n., wiew mrz.

czas. wiać, powiać dk.

przym. powiewny

przysł. powiewnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łopotać, trzepotać

Wiktionary

# powiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan łagodnego ruchu powietrza

(1.2) poruszanie się przedmiotu pod wpływem wiatru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wianie n., powiew m., powiewność ż., powianie n., wiew mrz.

czas. powiewać ndk., powiać dk.

przym. powiewny

przysł. powiewnie

Wiktionary

# powiewniej

stopień wyższy od przysłówka: powiewnie

SJP.pl

# powiewniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: powiewny

SJP.pl

# powiewność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co powiewne, lekkie i delikatne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powiew m., powiewanie n., powianie n.

czas. powiewać ndk., powiać dk.

przym. powiewny

przysł. powiewnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zwiewność

Wiktionary

# powiewny

poruszający się w powietrzu za lada powiewem

SJP.pl

# powięź

1. mocna, elastyczna błona zbudowana z tkanki łącznej, otaczająca poszczególne mięśnie szkieletowe, grupy mięśni oraz całą mięśniówkę ciała; rozcięgno
2. przestarzale: więź, pęto, wiązka

SJP.pl

Powięź (łac. fascia) – błona zbudowana z tkanki łącznej włóknistej zbitej, której zadaniem jest zewnętrzna osłona poszczególnych mięśni, grup mięśniowych i całej warstwy. Powięzi utrzymują w jedności całe ciało tworząc sieć otulającą i napinającą poszczególne jego elementy. Powięzi to wszystkie włókna kolagenowe tkanki łącznej, szczególnie torebki stawowe czy torebki organów, rozcięgna (podeszwowe), przegrody grup mięśniowych, ścięgna i więzadła.

Wikipedia

# powięzie

1. mocna, elastyczna błona zbudowana z tkanki łącznej, otaczająca poszczególne mięśnie szkieletowe, grupy mięśni oraz całą mięśniówkę ciała; rozcięgno
2. przestarzale: więź, pęto, wiązka

SJP.pl

# powięziowy

→ powięź

SJP.pl

#### Patrz:

powięź

# powigilijny

mający miejsce po Wigilii, pozostały po Wigilii itp.

SJP.pl

# powijać

dawniej:
1. owijać, zawijać, otulać;
2. wywijać, machać

SJP.pl

# powijaczek

zdrobnienie od: powijak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od powijak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powijak m.

Wiktionary

# powijak

dawniej: wąski pas płótna używany do owijania niemowląt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pas płócienny do owijania niemowlęcia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powijacz m.

:: zdrobn. powijaczek m.

czas. powijać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pielucha, powicie; reg. śl. facz.

Wiktionary

# powijaki

dawniej: wąski pas płótna używany do owijania niemowląt

SJP.pl

# powikłania

Powikłanie – schorzenie, które powstaje wskutek innej choroby lub operacji.

Przykładem może być grupa powikłań pooperacyjnych, których przyczyną objawów klinicznych jest przebyta operacja. W tym przypadku powikłania mogą mieć charakter miejscowy (m.in. krwawienie z rany, zakażenie, ropnie, przetoki wewnętrzne lub zewnętrzne) lub ogólny (m.in. zawał serca, niewydolność krążenia, zakażenia układów i narządów, niewydolność oddechowa). Dzielą się one na wczesne (do 30 dni po operacji) i późne (powyżej 30 dni do kilkunastu lat). Do grupy powikłań pooperacyjnych należy m.in. zespół poresekcyjny, który występuje po chirurgicznym leczeniu żołądka. Charakteryzują go takie objawy jak: ból brzucha, zawroty głowy, omdlenia, wymioty i biegunka.

Wikipedia

# powikłanie

zawile, niejasno

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. schorzenie stanowiące następstwo jakiejś innej choroby, operacji lub sytuacji wymagającej interwencji medycznej

(1.2) skomplikowany splot określonych rzeczy, spraw

Wiktionary

Powikłanie – schorzenie, które powstaje wskutek innej choroby lub operacji.

Przykładem może być grupa powikłań pooperacyjnych, których przyczyną objawów klinicznych jest przebyta operacja. W tym przypadku powikłania mogą mieć charakter miejscowy (m.in. krwawienie z rany, zakażenie, ropnie, przetoki wewnętrzne lub zewnętrzne) lub ogólny (m.in. zawał serca, niewydolność krążenia, zakażenia układów i narządów, niewydolność oddechowa). Dzielą się one na wczesne (do 30 dni po operacji) i późne (powyżej 30 dni do kilkunastu lat). Do grupy powikłań pooperacyjnych należy m.in. zespół poresekcyjny, który występuje po chirurgicznym leczeniu żołądka. Charakteryzują go takie objawy jak: ból brzucha, zawroty głowy, omdlenia, wymioty i biegunka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Częstość występowania cukrzycy ciężarnych rośnie na całym świecie i jest to najczęściej spotykane powikłanie ciąży.

(1.1) Powikłania przeszczepu kostnego nieunaczynionego są podobne do opisywanych w przypadku dekompresji kości.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powikłać dk.

przym. powikłany

Wiktionary

# powikłany

zawiły, niejasny, pogmatwany

SJP.pl

# powinąć

w wyrażeniu: powinęła się komuś noga - coś komuś nie wyszło

SJP.pl

# powindować

1. znacznie zwiększyć ilość, jakość lub wartość czegoś;
2. zwiększyć się pod względem ilości, jakości lub wartości;
3. zostać umieszczonym wyżej niż poprzednio;
4. znaleźć się wyżej w rankingu lub jakiejś hierarchii

SJP.pl

# powinien

czasownik modalny występujący w zdaniach wyłącznie w użyciu orzeczeniowym i tylko w połączeniu z bezokolicznikiem;
1. jest pożądane, żeby ktoś coś zrobił, wykonał, np.: Powinien zapłacić czynsz.;
2. jest spodziewane, że coś się wydarzy, np. Niedługo powinno się rozjaśnić.;
3. jest wskazane, żeby ktoś lub coś spełniało określone warunki, np.: Uczeń powinien być grzeczny.

SJP.pl

czasownik modalny, ułomny, nieprzechodni

(1.1) wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił

(1.2) musieć

(1.3) wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli chcesz zdążyć na pociąg, to powinieneś już wyjść.

(1.1) Powinien ci to jutro powiedzieć.

(1.1) Powinien ci to teraz powiedzieć.

(1.1) Powinien ci to wczoraj powiedzieć.

(1.1) Powinien był ci to wczoraj powiedzieć.

(1.2) Każdy powinien płacić podatki.

(1.3) Jutro nie powinno padać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲĩɲɛ̃n, AS: povʹĩńẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powinność

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) warto, żeby…; musieć; należy

(1.2) musieć, należy

(1.3) być

Wiktionary

# powinno

czasownik modalny

(1.1) zob. powinien.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Między nami mówiąc, powinno się udać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲĩnːɔ, AS: povʹĩ•no

Wiktionary

# powinność

1. świadomy obowiązek wynikający z pełnionej funkcji lub z poczucia odpowiedzialności moralnej; konieczność, obowiązek;
2. w dawniej Polsce: zobowiązania ekonomiczne poddanych wobec rządzących; danina, opłata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obowiązek wynikający z pełnionej funkcji lub z nakazu moralnego

Wiktionary

Powinność – nakaz, obowiązek, konieczność natury moralnej. Występuje także jak: powinność obywatelska, powinność obrony ojczyzny (samoobrona powszechna), powinność moralna, powinność zawodowa.

Etyka, jako filozoficzno-normatywna teoria ma za przedmiot "powinność moralną" ludzkiego działania. Karpiński pisze: "Etyka jest to dział filozofii zajmujący się problemami moralności […] Określa istotę powinności moralnej człowieka i ostatecznie faktu moralnego działania".

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvʲĩnːɔɕt͡ɕ, AS: povʹĩ•ność

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powinien

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obowiązek

Wiktionary

# powinnościowy

→ powinność

SJP.pl

#### Patrz:

powinność

# powinowactwo

1. stosunek rodzinny między małżonkiem a krewnym współmałżonka;
2. przenośnie: zgodność, wspólność pewnych cech dwu albo więcej osób, przedmiotów itp.; prawie jednakowy wygląd, podobieństwo, bliskość, zbieżność;
3. w chemii: skłonność jednych pierwiastków do wchodzenia w reakcje z innymi pierwiastkami; tendencja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. stosunek rodzinny, który zachodzi między jednym z małżonków a krewnymi drugiego małżonka

(1.2) pot. podobieństwo

(1.3) fiz. chem. zdolność pierwiastków do wchodzenia ze sobą w reakcje

Wiktionary

powinowactwo, afiniczność (łac. affinis „powinowaty”)

- powinowactwo w prawie
- powinowactwo w geometrii
  - powinowactwo osiowe
- powinowactwo chemiczne
- powinowactwo elektronowe
- powinowactwo procesorów

- Powinowactwo – polski horror z 1984 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Między dziewierzem a bratową zachodzi stosunek powinowactwa.

(1.3) Powinowactwo elektronowe to wielkość charakteryzująca zdolność atomu do przyłączania elektronu i tworzenia anionu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲĩnɔˈvat͡stfɔ, AS: povʹĩnovactfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powinowaty m., powinowata ż.

czas. spowinowacać ndk., spowinowacić dk.

przym. powinowaty

Wiktionary

# powinowata

kobieta będąca w stosunku rodzinnym z krewnymi współmałżonka, ale niepowiązana z nimi więzami krwi

SJP.pl

# powinowaty

taki, który jest w stosunku powinowactwa, czyli jest krewnym współmałżonka; spowinowacony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący w stosunku rodzinnym łączącym z krewnymi

Wiktionary

Powinowactwo (łac. affinitas) – stosunek prawnorodzinny łączący jednego małżonka z krewnymi drugiego. Jest wyłącznie więzią prawną, w odróżnieniu od pokrewieństwa, które jest więzią biologiczno-prawną.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. powinowactwo n., powinowata ż.

przysł. powinowato

czas. spowinowacać ndk., spowinowacić dk.

Wiktionary

# powinszować

1. złożyć komuś okolicznościowe życzenia; pożyczyć;
2. złożyć komuś gratulacje; pogratulować

SJP.pl

# powinszowania

1. złożyć komuś okolicznościowe życzenia; pożyczyć;
2. złożyć komuś gratulacje; pogratulować

SJP.pl

# powinszowanie

1. złożyć komuś okolicznościowe życzenia; pożyczyć;
2. złożyć komuś gratulacje; pogratulować

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powinszować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powinszować dk.

Wiktionary

# powinszowanko

zdrobnienie od: powinszowanie

SJP.pl

# powiosenny

przymiotnik

(1.1) taki, który występuje bądź zostaje po wiośnie

Wiktionary

# powisieć

wisieć przez pewien czas

SJP.pl

# powiślacki

dotyczący powiślaka, właściwy powiślakowi

SJP.pl

# powiślak

mieszkaniec Powiśla (dzielnicy Warszawy)

SJP.pl

# powiślanka

mieszkanka Powiśla (dzielnicy Warszawy)

SJP.pl

# powiślański

przymiotnik od: Powiśle, dzielnica Warszawy

SJP.pl

# powiśle

nisko położony teren wiejski lub miejski, który stanowi pobrzeże Wisły

SJP.pl

Regiony:

- Powiśle (Dolne Powiśle) – region geograficzno-etnograficzny leżący na wschód od dolnej Wisły, w województwach pomorskim i warmińsko-mazurskim
- Powiśle Lubelskie – region kulturowy w powiecie opolskim województwa lubelskiego
- Powiśle Maciejowickie – region kulturowy w powiecie garwolińskim województwa mazowieckiego
- Powiśle Dąbrowskie – region kulturowy w okolicach Dąbrowy Tarnowskiej w województwie małopolskim
- Powiśle Sandomierskie – region kulturowy w okolicach Sandomierza w województwie świętokrzyskim

Wikipedia

# powitać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|witać.

czasownik zwrotny dokonany powitać się

(2.1) dokonany od|witać się.

wykrzyknik

(3.1) wyraz używany w formie lekkiego lub żartobliwego powitania kogo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powitanie n., witacz mrz., witaczka ż.

przym. powitalny

przysł. powitalnie

wykrz. witaj, witam

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przywitać

(3.1) witaj, witajcie

Wiktionary

# powitalny

wyrażający powitanie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący powitania, składający się na powitanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powitanie n., witanie n., witacz mrz., witaczka ż.

czas. powitać dk., witać ndk.

przysł. powitalnie

wykrz. powitać, witam

Wiktionary

# powitanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) forma zwrotu grzecznościowego lub gest wykonywany podczas witania się z inną osobą;

(1.2) ceremonia związana z witaniem gości

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powitanie wyszło bardzo niezręcznie, gdyż zapomniałam imienia gościa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲiˈtãɲɛ, AS: povʹitãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. witać ndk., powitać (się) dk.

przym. powitalny

przysł. powitalnie

Wiktionary

# powitaniowy

→ powitanie

SJP.pl

#### Patrz:

powitanie

# powizytacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z odbytą wizytacją, dotyczący odbytej wizytacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sprawozdaniu powizytacyjnym nie wspomniano o sprawie ani jednym słowem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizytacja ż.

przym. wizytacyjny, wizytatorski

Wiktionary

# powkurwiać

wulgarnie: spędzić pewien czas na wkurwianiu

SJP.pl

# powkurzać

wkurzyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powkuwać

1. wkuć po kolei, wiele razy;
2. spędzić pewien czas na wkuwaniu

SJP.pl

# powlec

1. wlokąc pociągnąć coś; poprowadzić kogoś lub coś;
2. pokryć coś warstwą czegoś;
3. naciągnąć bieliznę pościelową na poduszki, kołdry, koce;
4. powlec się - ciężko, z trudem udać się gdzieś; pójść gdzieś wlokąc się; zasnuć się, pokryć się czymś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. powlekać lub wlec)

(1.1) dokonany od|powlekać.

(1.2) dokonany od|wlec.

czasownik zwrotny dokonany powlec się (ndk. powlekać się lub wlec się)

(2.1) dokonany od|powlekać się.

(2.2) dokonany od|wlec się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powlekanie n., powłoka ż.

Wiktionary

# powleczenie

1. wlokąc pociągnąć coś; poprowadzić kogoś lub coś;
2. pokryć coś warstwą czegoś;
3. naciągnąć bieliznę pościelową na poduszki, kołdry, koce;
4. powlec się - ciężko, z trudem udać się gdzieś; pójść gdzieś wlokąc się; zasnuć się, pokryć się czymś

SJP.pl

# powleczka

poszewka na poduszkę lub pierzynę

SJP.pl

Vuilleminia Maire (powleczka) – rodzaj grzybów z rzędu powłocznikowców (Corticiales).

Wikipedia

# powlekać

czasownik przechodni niedokonany (dk. powlec)

(1.1) nakładać powłokę

(1.2) nakładać poszwy, poszewki na pościel

czasownik zwrotny niedokonany powlekać się (dk. powlec się)

(2.1) okrywać się czym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powleczenie n., powlekanie n., powłoka ż.

:: zdrobn. powłoczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pociągać, pokrywać, wykładać, zaciągać

(1.2) oblekać, powłóczyć

(2.1) pokrywać się, zachodzić, zaciągać się, zasnuwać się

Wiktionary

# powlekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powlekać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powlekać ndk., powlec dk.

rzecz. powleczenie n., powleczka ż.

Wiktionary

# powlepiać

wlepić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powlewać

wlać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powmawiać

wmówić wiele różnych rzeczy

SJP.pl

# pownerwiać

spędzić pewien czas na wnerwianiu

SJP.pl

# powód

strona pokrzywdzona w postępowaniu cywilnym; osoba dochodząca roszczeń przed sądem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego

(1.2) jeźdz. rzemień lub sznur przymocowany do tręzli, służący do prowadzenia konia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) praw. ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;

Wiktionary

Powód (rodzaj żeński powódka; łac. actor) – jedna ze stron w postępowaniu cywilnym (w Polsce przed 1 lipca 2015 r. także w postępowaniu karnym jako powód cywilny) z powództwem w poszukiwaniu ochrony prawnej.

Powodem może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lekarz zapewniał, że nie ma powodu do niepokoju.

(1.1) Zagrożenie powodzią jest powodem budowania wałów wzdłuż rzeki.

(1.1) Powodem zawalenia się budynku były wady konstrukcyjne.

(2.1) Ponieważ powód przedstawił zaświadczenie lekarskie, rozprawa została przełożona.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔvut, AS: povut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powództwo n., powodowanie n., spowodowanie n.

:: fż. powódka ż.

czas. powodować ndk., spowodować dk.

przym. powodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przyczyna, pobudka

(1.2) wodza

(2.1) pozywający

Wiktionary

# powódka

kobieta wnosząca sprawę do sądu

SJP.pl

Powód (rodzaj żeński powódka; łac. actor) – jedna ze stron w postępowaniu cywilnym (w Polsce przed 1 lipca 2015 r. także w postępowaniu karnym jako powód cywilny) z powództwem w poszukiwaniu ochrony prawnej.

Powodem może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej.

Wikipedia

# powodować

czasownik niedokonany

(1.1) być powodem czegoś, przyczyną

(1.2) przest. kierować kimś

czasownik zwrotny niedokonany powodować się

(2.1) książk. kierować się czymś w podejmowaniu decyzji, w swoim postępowaniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pijany kierowca często powodował wypadki.

(1.2) Dowódcą rzadko powoduje dbałość o swoich podwładnych.

(2.1) Kupując dom, powodował się dawnymi sentymentami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈdɔvat͡ɕ, AS: povodovać

Wiktionary

#### Powiązane:

aspekt dokonany spowodować

rzecz. powodowanie n., powód m.

przym. powodowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprawiać, wywoływać, rodzić, prowokować, wzniecać

(1.1) wpływać

Wiktionary

# powodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powodować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔdɔˈvãɲɛ, AS: povodovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powodować

rzecz. powód mos./mrz.

Wiktionary

# powodowo

wieś w Polsce

SJP.pl

- Powodowo – wieś w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn
  - Powodowo – nieczynny przystanek kolejowy w Powodowie
- Powodowo – wieś w Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki

Wikipedia

# powódź

przejściowe zjawisko hydrologiczne polegające na wezbraniu wód rzecznych lub morskich w ciekach wodnych, zbiornikach lub na morzu powodujące po przekroczeniu przez wodę stanu brzegowego zatopienie znacznych obszarów lądu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. hydrol. zalanie wodą pewnego obszaru;

(1.2) przen. potok (np. słów), mnogość

Wiktionary

Powódź – przejściowe zjawisko hydrologiczne polegające na wezbraniu wód rzecznych lub morskich w ciekach, zbiornikach lub na morzu powodujące po przekroczeniu przez wodę stanu brzegowego zatopienie znacznych obszarów lądu – dolin rzecznych, terenów nadbrzeżnych lub depresyjnych, doprowadzające do wymiernych strat społecznych i materialnych. Jest jedną z najbardziej groźnych i niszczycielskich w skutkach klęsk żywiołowych. Walka z nią jest stale aktualnym problemem ogólnoświatowym. Poważny wpływ na występowanie powodzi mają istniejący układ rzek oraz występująca w poszczególnych okresach roku sytuacja hydrologiczno-meteorologiczna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tego lata powódź nawiedziła południowe tereny Polski.

(1.2) Po wykładzie został zalany powodzią pytań.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔvut͡ɕ, AS: povuć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powodzianin m., powodzianka ż., powodziowość ż.

przym. powodziowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) potop

(1.2) mnogość, potok

Wiktionary

# powodzenia

wykrzyknik

(1.1) wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziś masz test z matematyki? W takim razie powodzenia!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈd͡zɛ̃ɲa, AS: povoʒẽńa

Wiktionary

# powodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powodzić.

(1.2) sukces

(1.3) atrakcyjność w oczach innych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Polska reprezentacja od lat z powodzeniem uczestniczy w mistrzostwach świata w siatkówce.

(1.2) Uczę się gruzińskiego bez powodzenia od roku.

(1.2) Jego/jej największą aspiracją jest mieć powodzenie w życiu.

(1.3) Franek miał powodzenie u kobiet.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: povoʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powodzić się, powodzić

Wiktionary

# powodzianin

ofiara powodzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto został poszkodowany podczas powodzi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powódź

:: fż. powodzianka

przym. powodziowy

Wiktionary

# powodzianka

kobieta dotknięta klęską powodzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która została poszkodowana podczas powodzi

Wiktionary

Powodzianka – pomnik autorstwa wrocławskiego rzeźbiarza Stanisława Wysockiego upamiętnia wysiłek wrocławian w walce z powodzią tysiąclecia w lipcu 1997. Przedstawia kobietę dźwigającą książki. Został odsłonięty w pierwszą rocznicę powodzi.

Pomnik oddaje hołd wszystkim bezimiennym wolontariuszom, którzy przez wiele dziesiątków godzin zabezpieczali miasto, jego zabytki i dorobek przed katastrofalną falą powodziową – tak jak osoby ratujące przed zalaniem zasoby biblioteczne Uniwersytetu Wrocławskiego, zagrożone płynącą tuż obok rzeką. Wysiłek ten okazał się skuteczny – mimo niemałych szkód materialnych najcenniejsze zasoby miasta nie zostały stracone.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. powódź ż.

:: fm. powodzianin mos.

przym. powodziowy

Wiktionary

# powodzić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) daw. poprowadzić jakieś zwierzę za wodze

czasownik zwrotny niedokonany powodzić się (dk. powieść się)

(2.1) w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I swoie konie lub woły powodzić maią. sic.

(2.1) Jankowi nieźle się powodzi, ostatnio kupił nową willę z basenem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvɔd͡ʑit͡ɕ, AS: povoʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powodzenie n.

czas. wodzić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wodzić

Wiktionary

# powodzik

rzadkie zdrobnienie od: powód

SJP.pl

# powodziówka

potocznie: pomoc finansowa dla powodzian

SJP.pl

# powodziowy

przymiotnik

(1.1) związany z powodzią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Około godziny 13:00 przewidywane jest nadejście fali powodziowej na rzece Odrze. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈd͡ʑɔvɨ, AS: povoʒ́ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powodzianka ż., powódź ż., powodzianin mos.

Wiktionary

# powodzonka

potocznie: powodzenia (życzenie odniesienia sukcesu)

SJP.pl

# powództwo

wniesienie do sądu wniosku o przeprowadzenie postępowania w jakiejś sprawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. wniosek wniesiony do sądu o rozpoczęcie postępowania w jakiejś sprawie; wniesienie sprawy do sądu

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. powód mos., pozew mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pozew

Wiktionary

# powój

gatunek rośliny pnącej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Convolvulus|ref=tak., liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny powojowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju powój (1.1)

Wiktionary

Powój (Convolvulus L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny powojowatych. Obejmuje ok. 200–250 gatunków. Występuje w strefach umiarkowanych i podzwrotnikowych, głównie w Eurazji. W Europie rosną 23 gatunki (w tym jeden gatunek dziko rosnący w Polsce – powój polny C. arvensis), w Turcji 32, w Pakistanie 21, w Chinach 8. Nieliczne gatunki rosną na obu kontynentach amerykańskich, w Afryce Północnej i Południowej, Australii i na Nowej Zelandii. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne (zwłaszcza C. sabatius i C. tricolor), niektóre gatunki są ciężkimi do zwalczenia chwastami upraw.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔvuj, AS: povui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powojowate lm. nmos.

przym. powojowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. kielisznik, wilec

Wiktionary

# powojenny

przymiotnik

(1.1) taki, który dzieje się po wojnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powojnie n.

czas. wojować

przym. wojowniczy

Wiktionary

# powojnik

roślina pnąca z rodziny jaskrowatych, o drewniejących łodygach i dużych, barwnych kwiatach, dorastająca do 8 metrów długości; klematis, clematis

SJP.pl

Powojnik (Clematis L.) – rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Obejmuje ok. 500 gatunków. Występują na całym świecie w strefie klimatu umiarkowanego i ciepłego. Nieliczne gatunki rosną także w klimacie okołobiegunowym i w strefie międzyzwrotnikowej (przedstawicieli rodzaju brak tylko w Ameryce Południowej). Największe zróżnicowanie gatunkowe występuje w Azji wschodniej. Tylko w Chinach rośnie co najmniej 147 gatunków, z czego 93 to endemity. Rośliny te zajmują zróżnicowane siedliska – od lasów deszczowych po półpustynie.

Wikipedia

# powojowate

o cechach powojowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Powojowate (Convolvulaceae Juss.) – rodzina roślin z rzędu psiankowców obejmująca ponad 1880 gatunków w 59 rodzajach. Powojowate spotykane są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem obszarów okołobiegunowych. Największe zróżnicowanie osiągają na obszarach tropikalnych i subtropikalnych. W strefie umiarkowanej i na suchszych obszarach strefy międzyzwrotnikowej są to na ogół nisko rosnące byliny i krzewy, w tropikach to głównie zielne pnącza i drewniejące liany, w tym sięgające ponad 35 m wysokości. Charakterystyczne dla rodziny są zwykle efektowne kwiaty o koronie promienistej, zrosłopłatkowej z ciemniejszym paskiem pośrodku płatków.

Wikipedia

# powojowaty

o cechach powojowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. mający cechy powoju

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powój, powojowate

Wiktionary

# powojowiec

zawisak powojowiec - motyl z rodziny zawisakowatych

SJP.pl

# powojskowy

pozostały po stacjonowaniu wojska, np. tereny powojskowe

SJP.pl

# powoli

1. flegmatycznie, wolno;
2. stopniowo

SJP.pl

przysłówek

(1.1) wolno, z małą prędkością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najpierw powoli, jak żółw ociężale, ruszyła maszyna po szynach ospale.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvɔlʲi, AS: povolʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. wolno

:: zdrobn. powolutku, powoluteńku

rzecz. powolniak mzw./mos., powolność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomału, wolno (nieco szybciej), powolutku (żart.); gw-pl|Górny Śląsk|poleku.

Wiktionary

# powolniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) ktoś posądzany o to, że wszystko wykonuje powoli

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) choreogr. etn. taniec ludowy z rejonu Kurpi

Wiktionary

Powolniak – polski taniec ludowy należący do tańców regionalnych kurpiowskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Ten najlepiej tańczy powolniaka, kto podczas tańca potrafi utrzymać na głowie szklankę z wodą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolność ż., powolność ż., spowalnianie n., spowolnienie n., zwalnianie n., zwolnienie n.

czas. wolno, spowaniać ndk., spowolnić dk., zwalniać ndk., zwolnić dk.

przym. wolny, wolniutki, wolniuteńki, powolny, powolniutki, powolusieński

przysł. powoli, powolnie, wolno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) guzdrała, grzebała, guzdrała, lelum polelum, maruder, ślamazara, grzebuła, maruda

Wiktionary

# powolnie

przysłówek

(1.1) w sposób powolny, wolno

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jaskra jest schorzeniem podstępnym, przebiegającym powolnie, ale w sposób absolutnie nieodwracalny.

(1.1) - Dziękuję pani za ratunek - poszukałem jej dłoni, lecz ona powolnie, ale stanowczo cofnęła rękę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powolniak mzw./mos., powolność ż.

przym. powolny

przysł. powoli, powolutko, powoluteńko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ociężale, leniwie

Wiktionary

# powolniej

stopień wyższy od przysłówka: powolnie

SJP.pl

# powolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: powolny

SJP.pl

# powolność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie

Wiktionary

Powolność – powieść Milana Kundery, po raz pierwszy opublikowana w 1993 roku (pierwsze polskie wydanie: 1995). Została napisana w języku francuskim. W tym utworze Kundera łączy wiele elementów fabuły, postaci i tematów na około 150 stronach. Narrator (którego można utożsamić z autorem) przedstawia swój punkt widzenia na nowoczesność, technologię, pamięć i zmysłowość.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W powolności Eli można było przyuważyć pierwiastek poczucia humoru.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. powolniutki, powolny

przysł. powoli, powolnie, powolutku

rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ociężałość, ospałość

Wiktionary

# powolny

1. przebiegający, wykonywany wolno, stopniowo;
2. o człowieku: poruszający się bardzo wolno; ociężały, opieszały;
3. przestarzale: posłuszny, uległy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli

(1.2) ociężały w ruchach, mało ruchliwy, denerwująco wolny

(1.3) przest. uległy, posłuszny, dający sobą kierować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za ogrodem rozległ się powolny turkot bryczki po bitej drodze i - ciężki stęp koni.

(1.3) Za służbą idąc nie mogę być rozkazom jego mości pana powolny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvɔlnɨ, AS: povolny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powolniak mzw./mos., powolność ż.

przysł. wolno, powolnie, wolniutko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wolny

(1.2) rozlazły, ociężały, niemrawy

(1.3) posłuszny, uległy

Wiktionary

# powolusieńko

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powoluśku, powolusiu, powolusieńku, powoluteńku, powoluteńko

SJP.pl

# powolusieńku

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powoluśku, powolusiu, powoluteńku, powolusieńko, powoluteńko

SJP.pl

# powolusiu

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powoluśku, powolusieńku, powoluteńku, powolusieńko, powoluteńko

SJP.pl

# powoluśku

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powolusiu, powolusieńku, powoluteńku, powolusieńko, powoluteńko

SJP.pl

# powoluteńko

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powoluśku, powolusiu, powolusieńku, powoluteńku, powolusieńko

SJP.pl

# powoluteńku

zdrobnienie od: powoli; powolutku, powoluśku, powolusiu, powolusieńku, powolusieńko, powoluteńko

SJP.pl

# powolutku

zdrobnienie od: powoli; powolusiu, powoluśku, powolusieńku, powoluteńku, powolusieńko, powoluteńko

SJP.pl

# powonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) węch, zmysł pozwalający czuć zapachy

Wiktionary

Węch, powonienie – jeden z dwóch – obok smaku – zmysłów chemicznych. Działanie węchu polega na wykrywaniu zapachów (ich detekcji) i rozpoznawaniu bodźców, jakimi są cząsteczki określonych związków chemicznych lub ich mieszaniny (odoranty).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: povõńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woń ż., wonność ż.

przym. wonny

czas. wonieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) węch

Wiktionary

# powóz

czterokołowy pojazd ciągnięty przez konie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czterokołowy pojazd ciągnięty przez konie

Wiktionary

- powóz (pojazd) – dwu- lub czterokołowy pojazd konny.
- powóz (posługa komunikacyjna) – świadczenie wynikające ze średniowiecznego prawa książęcego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔvus, AS: povus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wóz m., powozownia ż.

:: zdrobn. powozik m.

czas. powozić dk./ndk.

przym. powozowy

Wiktionary

# powożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powozić.

Wiktionary

Powożenie – jedna z najstarszych konkurencji jeździeckich, obecnie jest jedną z 7 dyscyplin wspieranych przez Międzynarodową Federację Jeździecką (FEI). W dyscyplinie tej powożący siedzi w pojeździe zaprzęgowym i kieruje koniem, parą lub czwórką koni.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. powozić

przym. wózkowy

rzecz. wózkowy mos.

Wiktionary

# powozić

czasownik

(1.1) kierować zaprzęgiem

(1.2) wozić kogoś lub coś jakiś czas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chłopczyk w słonecznie żółtej tunice powoził, machając do tłumu zieloną gałązką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvɔʑit͡ɕ, AS: povoźić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powoźnik mos., powóz m., woźnica m., powożenie n., powozownia ż.

Wiktionary

# powozik

zdrobnienie od: powóz

SJP.pl

# powoźnictwo

produkcja powozów

SJP.pl

# powoźnik

dawniej:
1. woźnica;
2. wytwórca powozów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. wytwórca powozów

(1.2) daw. woźnica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powoźnictwo n., powóz mrz.

czas. powozić ndk.

Wiktionary

# powozownia

budynek, w którym przechowywane są powozy; wozownia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. budynek przeznaczony do przechowywania pojazdów zaprzęgowych;

Wiktionary

Wozownia – budynek wykorzystywany na przechowywanie powozów, karet, konnych wozów strażackich, artyleryjskich oraz innych pojazdów wraz z ich wyposażeniem.

Dawniej znajdowały się w zespołach pałacowych, na zamku, kamienicy, w karczmie, w zajeździe, w willi, na dworach szlacheckich – tam, gdzie była ich potrzeba przechowywania lub gdzie mieszkał właściciel pojazdu. Drewniane o prostej konstrukcji lub ceglane o często bogatych zdobieniach. Zdarzało się, że łączono ze stajnią lub innymi budynkami folwarcznymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W łańcuckiej powozowni widzieliśmy piękną kolebkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powóz m.

czas. powozić dk./ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wozownia

Wiktionary

# powołać

czasownik przechodni dokonany (ndk. powoływać)

(1.1) dokonany od|powoływać.

czasownik zwrotny dokonany powołać się (ndk. powoływać się)

(2.1) dokonany od|powoływać się.

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. powołanie n.

czas. powoływać

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum aspekt|powoływać.

* dolnołużycki: (1.1) pówołaś

* górnołużycki: (1.1) powołać

źródła.

== powołać (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) dokonany od|powołować.; polskie powołać

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvɔwat͡ɕ, AS: povou̯ać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powołanie n.

czas. powoływać

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. powołanie n.

czas. powoływać

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum aspekt|powoływać.

* dolnołużycki: (1.1) pówołaś

* górnołużycki: (1.1) powołać

źródła.

== powołać (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) dokonany od|powołować.; polskie powołać

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# powołanie

1. zdolność i zamiłowanie do robienia czegoś pożytecznego;
2. przeświadczenie o tym, że wybrany zawód, droga życiowa są dla niej najwłaściwsze;
3. wezwanie do służby wojskowej; karta powołania;
4. powołanie kapłańskie, zakonne - przyjęcie święceń kapłańskich, wstąpienie do zakonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powołać.

(1.2) zamiłowanie, uwielbienie czegoś

Wiktionary

Powołanie – potocznie: posiadanie określonego daru do wykonywania danej czynności przez większą część życia. Czynność tę wykonuje się bardziej z pobudek altruistycznych niż finansowych, choć te drugie mogą mieć również znaczenie.Można również mieć powołanie do pracy, którą się wykonuje.

Słowo „powołanie” nabiera dodatkowego znaczenia w religii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Ona ma powołanie do zawodu księgowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈwãɲɛ, AS: povou̯ãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powołać dk., powoływać ndk.

przym. powołaniowy

Wiktionary

# powołaniówka

środowiskowo: rekolekcje, podczas których wierni poznają zasady funkcjonowania określonego zgromadzenia i są zachęcani do wstąpienia do zakonu; rekolekcje powołaniowe

SJP.pl

# powołaniowy

→ powołanie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do powołania, związany z powołaniem

Wiktionary

#### Patrz:

powołanie

#### Przykłady

(1.1) Klerycy pojechali na kongres powołaniowy do Katowic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powołanie n.

Wiktionary

# powołowczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. danina w postaci wołu lub równowartości pieniężnej składana na rzecz pana od gospodarstwa chłopskiego

(1.2) daw. przen. pieniądze za sprzedane bydło

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Bierze kozły, barany i co się nawinie: bierze bydło rogate, bierze karmne świnie (…) Na targu nieznajomym towaru odbywa; ceni na poły darmo, a wziąwszy iściznę, mknie precz, przelichmaniwszy swą powołowczyznę.

Wiktionary

# powołowe

we wczesnym średniowieczu danina prawa książęcego

SJP.pl

Powołowe – danina pobierana na ziemiach polskich przez władcę od chłopów w naturze. Był to główny podatek składany przez ludność wsi. Na wysokość powołowego wpływ miała ilość sprzężaju przypadającego na gospodarstwo. A ponieważ siłą pociągową były wówczas głównie woły – stąd nazwa daniny. Od XIII w. zamiast powołowego było pobierane poradlne.

Wikipedia

# powoływać

czasownik przechodni niedokonany (dk. powołać)

(1.1) wyznaczać do roli, stanowiska

(1.2) przyczyniać się do powstania, początku czego

(1.3) wzywać do służby

czasownik zwrotny niedokonany powoływać się (dk. powołać się)

(2.1) wskazywać na autorytety lub zdarzenia celem przekonania do własnej wypowiedzi

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Tak bardzo lubiliście powoływać się na ten akt prawny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powoływanie n., powołanie n.

czas. powołać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) desygnować, mianować, nominować

(1.2) organizować, ustanawiać, tworzyć, zakładać

(1.3) mobilizować

(2.1) odwoływać się

Wiktionary

# powołżański

przymiotnik od: Powołże

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Powołżem, dotyczący Powołża

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Powołże n.

Wiktionary

# powołże

obszar wzdłuż Wołgi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna we wschodniej części Rosji europejskiej, rozciągająca się po obu stronach Wołgi w jej środkowym i dolnym biegu;

Wiktionary

Powołże (ros. Поволжье) – kraina historyczna we wschodniej części Rosji europejskiej.

Powołże rozciąga się po obu stronach Wołgi w jej środkowym i dolnym biegu. Dzieli się na część prawobrzeżną – Wyżynę Nadwołżańską oraz lewobrzeżną – Zawołże, składające się z wyżynnego Wysokiego Zawołża i nizinnego Niskiego Zawołża.

Powołże częściowo pokrywa się z krainą Idel-Ural. Administracyjnie należy do Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Wołga ż.

przym. powołżański

Wiktionary

# powpatrywać

powpatrywać się - spędzić pewien czas na wpatrywaniu się

SJP.pl

# powpędzać

wpędzić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powpisywać

wpisać wiele czegoś

SJP.pl

# powpychać

nawpychać;
1. wepchnąć po kolei, wiele razy;
2. powpychać się - o wielu: wejść dokądś siłą

SJP.pl

# powpłacać

wpłacić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powrabiać

wrobić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powracać

czasownik niedokonany (dk. powrócić)

(1.1) książk. wracać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy powracaliśmy z seminarium, Adam złamał nogę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvrat͡sat͡ɕ, AS: povracać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powrót mrz., powracanie n.

czas. wracać

przym. powrotny

Wiktionary

# powracanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powracać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powracać ndk.

rzecz. powrót mrz.

przym. powrotny

Wiktionary

# powrastany

taki, który powrastał

SJP.pl

# powręczać

wręczyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powrócić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. powracać)

(1.1) dokonany od|powracać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvrut͡ɕit͡ɕ, AS: povrućić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powrót mrz.

przym. powrotny

Wiktionary

# powrocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od powrot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powrot m.

Wiktionary

# powrósło

pasmo słomy rozdzielone na dwie części i skręcone kłosami, służące zwykle do przewiązywania snopków zboża; przewiąsło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. rodzaj powrozu z wiązki źdźbeł zżętego zboża albo słomy, także kory wiklinowej itp., służący do związania snopów zboża lub innych luźnych, podłużnych elementów

Wiktionary

Powrósło (przewiąsło) – wiązka skręconych źdźbeł trawy lub zboża (wraz z kłosami, ewentualnie słomy), służący do związania snopów zboża lub luźnych, podłużnych przedmiotów (np. polana drewna, chrust). Do przewiązywania chrustu powrósło wyrabiano z kory, najczęściej wikliny.

Powrósła ze słomy żytniej wyrabiano przez skręcenie wiązki źdźbeł, z niższych roślin takich jak pszenica, pasmo słomy rozdzielano na dwie części i skręcono kłosami, otrzymując dłuższe niż pojedyncze powrósło.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powrósła z pszenicy skręcano kłosami, a wiązkę źdźbeł rozdzielano na dwie części.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvruswɔ, AS: povrusu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powrósełko n., powróz mrz., powrózek mrz.

Wiktionary

# powrót

przybycie do miejsca, w którym się już kiedyś było

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ponowne przybycie do tego samego miejsca

(1.2) ponowne osiągnięcie tego samego stanu, sytuacji

(1.3) wznowienie wykonywania czegoś po przerwie

(1.4) droga powrotna

Wiktionary

- powrót (orosienie) – proces fizykochemiczny
- Powrót – polski komiks z serii Tajemnica złotej maczety autorstwa Jerzego Wróblewskiego
- Powrót – album zespołu Hołd, wyd. 2009
- Powrót – album Krzysztofa Kiljańskiego, wyd. 2013
- Powrót – polski film z 1947 roku, reż. Bořivoj Zeman
- Powrót – amerykański film z 1948 roku, reż. Mervyn LeRoy
- Powrót – polski film psychologiczny z 1960 roku, reż. Jerzy Passendorfer
- Powrót – polski film obyczajowy z 1976 roku, reż. Filip Bajon
- Powrót – rosyjski film fabularny z 2003 roku, reż. Andriej Zwiagincew
- Powrót – polski film fabularny, krótkometrażowy z 2013 roku, reż. Ewa Bukowska
- Powrót – australijski film fabularny z 2015 roku, reż. Simon Stone
- Powrót (inny tytuł: Chajtarma) – krymsko-tatarski film z 2013 roku, reż. Achtem Sejtablajew
- Powrót (Återkomsten) – powieść kryminalna autorstwa szwedzkiego pisarza Håkana Nessera
- Powrót (Restoration) – powieść brytyjskiej pisarki Rose Tremain

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stęsknieni czekaliśmy na jej powrót do domu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔvrut, AS: povrut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powrotnik m., powracanie n., powrócenie n.

czas. powracać ndk., powrócić dk.

przym. powrotny

przysł. powrotnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) powrócenie

Wiktionary

# powrotne

taki, który jest przeznaczony na powrót

SJP.pl

# powrotnik

1. dawniej: osoba, która powraca skądś;
2. według wierzeń ludowych: upiór, nieboszczyk powracający na ziemię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto powrócił lub powraca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) mit. etn. upiór powracający z zaświatów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) wojsk. element broni palnej zapewniający po strzale powrót mechanizmu do pozycji wyjściowej;

Wiktionary

Powrotnik – zespół oporopowrotnika służący do spowodowania powrotu broni do położenia wyjściowego i utrzymania go w tym położeniu przy różnych kątach podniesienia lufy.

Powrotnik uczestniczy również w hamowaniu odrzutu gromadząc energię, która po zakończeniu odrzutu wykorzystywana jest do przesunięcia zespołu odrzutowego w położenie wyjściowe. Biorąc pod uwagę rodzaj czynnika roboczego gromadzącego energię wyróżnia się powrotniki sprężynowe i pneumatyczne.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. powracanie n., powrócenie n., powrót m., wracanie n., wrócenie n., zwracanie n., zwrócenie n., zwrotnik m., zwrot m., zwrotka ż., zwrotnica ż., zwrotnicowy m.

:: (1.1) fż. powrotniczka ż.

czas. powracać ndk., powrócić dk., wracać ndk., wrócić dk., zwracać ndk., zwrócić dk.

przym. powrotny, wrotny, powrotowy, zwrotowy, zwrotnikowy, podzwrotnikowy, zwrotny, powrotnikowy, zwrotnicowy, bezpowrotny

przysł. powrotnie, zwrotnie, bezpowrotnie

Wiktionary

# powrotny

taki, który jest przeznaczony na powrót

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący powrotu, związany z powrotem

(1.2) taki, któremu towarzyszą nawroty czegoś, związany z powrotem do poprzedniego stanu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy kupiłeś bilet powrotny?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powrót m., powracanie n., powrócenie n.

czas. powracać ndk., powrócić dk.

Wiktionary

# powrotowy

→ powrót

SJP.pl

#### Patrz:

powrót

# powróz

mocny, grubo skręcony sznur; postronek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruby, mocny sznur z plecionyecionego włókna

(1.2) daw. środ. polit. szubienica

Wiktionary

Lina – elastyczne cięgno mogące przenosić głównie siły rozciągające. W niektórych przypadkach przenosi również siły poprzeczne (np. jako prowadnica w górniczych wyciągach szybowych).

Elementami liny są skręcone (zawite) śrubowo druty (włókna) lub żyły ze skręconych uprzednio drutów (włókien), albo liniska ze skręconych uprzednio żył. Przeważnie wewnątrz znajduje się rdzeń. Lina może być też splatana lub zszywana, z linisk lub żył.Lina połączona swoimi końcami (np. poprzez splecenie) tworzy linę bez końca mającą zastosowanie np. w transporcie linowym.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. powrósło n., powrózek mrz., powroźnik mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) postronek

Wiktionary

# powrozek

zdrobnienie od: powróz; powrózek, powrozik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cienki powróz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powrósło n., powróz mrz.

Wiktionary

# powrozik

zdrobnienie od: powróz; powrozek, powrózek

SJP.pl

# powrózka

zdrobnienie od: powróz; powrozek, powrozik

SJP.pl

# powrózkowaty

przypominający powrózek, podobny do powrózka

SJP.pl

# powroźnictwo

wyrób sznurów i lin włókiennych

SJP.pl

Powroźnictwo – rzemiosło wykonywane przez powroźnika, polegające na produkcji lin i powrozów poprzez splatanie lub skręcanie kilku oddzielnych sznurów; najczęściej z pasów skóry lub włókien konopi, sizalu, manili, juty i innych.

Wikipedia

# powroźniczka

→ powroźnik

SJP.pl

#### Patrz:

powroźnik

# powroźniczy

dotyczący powroźnictwa albo powrozu

SJP.pl

# powroźnik

rzemieślnik wyrabiający powrozy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wytwarzający liny i powrozy

Wiktionary

Powroźnik (j. łemkowski Поворозник) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Muszyna.

Leży pomiędzy Krynicą-Zdrojem a Muszyną. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. powróz mrz., powroźnictwo n.

Wiktionary

# powściągać

1. wstrzymywać bieg konia poprzez ściągnięcie cugli;
2. powstrzymywać, hamować kogoś przed czymś, nie dopuszczać do czegoś;
3. powściągać się - hamować się, nie pozwalać sobie na coś

SJP.pl

# powściągliwiej

stopień wyższy od przysłówka: powściągliwie

SJP.pl

# powściągliwość

powstrzymywanie się od jakiegoś działania lub okazywania uczuć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umiejętność panowania nad sobą

(1.2) stonowanie, umiarkowanie

Wiktionary

- powściągliwość – umiejętność panowania nad sobą, zob. samokontrola i umiarkowanie
- Powściągliwość – karta tarota

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chyba po raz pierwszy Anglicy wyzbyli się snobistycznej powściągliwości i oto pokazywali Londyn nowoczesny, pogodny, barwny, hej, niemalże parysko roześmiany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔfʲɕt͡ɕɔ̃ŋɡˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: pofʹśćõŋglʹivość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. powściągliwy

przysł. powściągliwie

czas. powściągnąć dk., powściągać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ascetyzm, wstrzemięźliwość, samokontrola, stoickość

(1.2) rezerwa, spokój, umiar

Wiktionary

# powściągliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: powściągliwy

SJP.pl

# powściągliwy

panujący nad swoimi emocjami i zachowaniami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) potrafiący zachować opanowanie, mający umiar

(1.2) świadczący o powściągliwości, dokonany z rozwagą

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powściągać, powściągnąć

rzecz. powściągliwość

przysł. powściągliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dyplomatyczny, oględny, opanowany, ostrożny, rozważny, wstrzemięźliwy, wyważony

(1.2) dyplomatyczny, ostrożny, skromny, stonowany, umiarkowany, wyważony

Wiktionary

# powściągnąć

1. wstrzymać bieg konia poprzez ściągnięcie lejcy;
2. powstrzymać, pohamować kogoś od czegoś, nie dopuścić do czegoś;
3. powściągnąć się - pohamować się, nie pozwolić sobie na coś

SJP.pl

# powściekać

powściekać się - spędzić pewien czas na wściekaniu się

SJP.pl

# powsiadać

o grupie ludzi: zająć miejsce w środku lokomocji

SJP.pl

# powsiewać

wsiać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powsin

osiedle w Warszawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. osiedle w Warszawie, znajdujące się w administracyjnych granicach dzielnicy Wilanów około 4 km na południe od właściwego Wilanowa;

Wiktionary

Powsin – obszar Miejskiego Systemu Informacji i osiedle w dzielnicy Wilanów w Warszawie.

Wikipedia

# powsinoga

potocznie: kobieta lubiąca się włóczyć; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym); łazęga, włóczęga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskozwierzęcy

(1.1) ktoś, kto nie lubi przebywać w domu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wieśniaczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) latawiec, łapikura, biegus

Wiktionary

# powsiński

przymiotnik od: Powsin

SJP.pl

# powspinać

powspinać się - spędzić pewien czas na wspinaniu się

SJP.pl

# powspółczuć

współczuć komuś przez pewien czas

SJP.pl

# powspółpracować

spędzić pewien czas na współpracy z kimś

SJP.pl

# powstać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. powstawać)

(1.1) dokonany od|powstawać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔfstat͡ɕ, AS: pofstać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powstanie n., powstaniec m., powstawanie n.

czas. powstawać, postawić

przym. powstańczy, powstały

Wiktionary

# powstańczy

przymiotnik

(1.1) związany z powstaniem, dotyczący powstania

(1.2) związany z powstańcami, dotyczący powstańców

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powstanie n., powstawanie n., powstaniec mos.

czas. powstać dk., powstawać ndk.

przym. powstaniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powstaniowy, insurekcyjny

Wiktionary

# powstańczyni

uczestniczka powstania; powstanka

SJP.pl

# powstanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

(1.2) odczasownikowy od|powstać.

Wiktionary

Powstanie, rebelia (dawniej insurekcja) – zbrojne wystąpienie dużej grupy ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, toczone w celu uzyskania lub obronienia wolności, z reguły skierowane przeciw władzy zaborczej lub okupacyjnej.

Powstania często dążyły do uzyskania niepodległości państwa, autonomii obszaru lub przyłączenia obszaru do innego państwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najbardziej interesują go dzieła poświęcone polskim powstaniom.

(1.1) Według niemieckiego raportu w powstaniu w getcie warszawskim ginęła cywilna ludność getta.

(1.2) Powstanie wszechświata to bardzo interesujące zagadnienie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈfstãɲɛ, AS: pofstãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powstaniec m., powstawanie n.

czas. postawić, powstawać ndk., powstać dk.

przym. powstaniowy, powstańczy, powstały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) insurekcja, rebelia

Wiktionary

# powstaniec

uczestnik powstania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik powstania zbrojnego, insurekcji

(1.2) daw. gwara więz. chłopiec-żebrak

(1.3) daw. gwara więz. nowicjusz w rzemiośle złodziejskim

Wiktionary

Powstanie, rebelia (dawniej insurekcja) – zbrojne wystąpienie dużej grupy ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, toczone w celu uzyskania lub obronienia wolności, z reguły skierowane przeciw władzy zaborczej lub okupacyjnej.

Powstania często dążyły do uzyskania niepodległości państwa, autonomii obszaru lub przyłączenia obszaru do innego państwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pomnik „Mały powstaniec” to symbol udziału dzieci i młodzieży walczących w powstaniu warszawskim.

(1.1) Był powstańcem styczniowym i w ramach represji odebrano mu majątek i zesłano na Syberię.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈfstãɲɛt͡s, AS: pofstãńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powstanie n., powstawanie n.

czas. powstawać ndk., powstać dk.

przym. powstańczy, powstaniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) insurgent

(1.2) pętak

(1.3) pętak

Wiktionary

# powstanka

uczestniczka powstania; powstańczyni

SJP.pl

# powstawać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. powstać)

(1.1) zaczynać istnieć, być utworzonym, rozpoczętym

(1.2) wzniecać powstanie, rozpoczynać walkę zbrojną

(1.3) wstawać, podnosić się, stawać na nogi

(1.4) wynikać z czegoś, być konsekwencją

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Już dziś jest pełna jachtów, a przecież żeglarstwo w Japonii dopiero powstaje.

(1.2) Potem znów trach - osiemnasty rok - Niemcy rozbite, Polska powstaje!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈfstavat͡ɕ, AS: pofstavać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powstać, postawić

rzecz. powstanie n., powstawanie n., powstaniec m.

przym. powstańczy, powstały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tworzyć się, formować się

(1.4) wynikać, pojawiać się

Wiktionary

# powstawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powstawać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔfstaˈvãɲɛ, AS: pofstavãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postawić, powstawać ndk., powstać dk.

rzecz. powstanie n., powstaniec m.

przym. powstańczy

Wiktionary

# powstały

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który zaczął istnieć

(1.2) taki, który zmienił pozycję na stojącą

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oznajm. od powstać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bardzo ciekawym przykładem miasta powstałego na podłożu przypuszczalnej osady targowej jest, leżący nad Prosną, Bolesławiec.

(1.2) Nie wierzyła w opowieści o powstałych z grobu, na wpół zgniłych nieboszczykach, przychodzących nie wiadomo dlaczego o dwunastej w nocy, żeby straszyć śpiących.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powstanie n.

czas. powstać dk., powstawać ndk.

Wiktionary

# powstrząsać

wstrząsnąć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powstrzymać

czasownik przechodni dokonany (ndk. powstrzymywać)

(1.1) dokonany od|powstrzymywać.

czasownik zwrotny dokonany powstrzymać się (ndk. powstrzymywać się)

(2.1) dokonany od|powstrzymywać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powstrzymywać, trzymać

rzecz. powstrzymanie n., powstrzymywanie n.

Wiktionary

# powstrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powstrzymać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmãɲɛ, AS: pofsṭšỹmãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powstrzymać, powstrzymywać, trzymać

rzecz. powstrzymywanie n.

Wiktionary

# powstrzymujący

→ powstrzymywać

SJP.pl

#### Patrz:

powstrzymywać

# powstrzymywać

czasownik niedokonany (dk. powstrzymać)

(1.1) zatrzymywać coś lub kogoś w miejscu

(1.2) pohamowywać kogoś lub coś zapobiegając czemuś

(1.3) przerywać jakieś działanie

czasownik zwrotny niedokonany powstrzymywać się (dk. powstrzymać się)

(2.1) rezygnować ze zrobienia czegoś, nie pozwalać sobie na coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Często bywa tak, że jakiś drobiazg może stać się tą kroplą, która przepełnia czarę i powstrzymywane przez kogoś uczucia dają swój wyraz w sposób wybuchowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvat͡ɕ, AS: pofsṭšỹmyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powstrzymanie, powstrzymywanie

czas. powstrzymać, trzymać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zatrzymywać, wstrzymywać, hamować, blokować

(1.2) zapobiegać, tłumić, dusić, dławić

(1.3) wstrzymywać

(2.1) pohamowywać się

Wiktionary

# powstrzymywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powstrzymywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔfsṭʃɨ̃mɨˈvãɲɛ, AS: pofsṭšỹmyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powstrzymać, powstrzymywać, trzymać

rzecz. powstrzymanie n.

Wiktionary

# powsuwać

wsunąć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powszechniak

potocznie: szkoła podstawowa

SJP.pl

# powszechnianka

miniarka powszechnianka - gatunek muchówki z rodziny miniarkowatych

SJP.pl

# powszechnie

przysłówek

(1.1) w sposób powszechny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] wdychany przez użytkowników e-papierosów aerozol nie jest, jak się powszechnie uważa, całkowicie neutralny dla zdrowia – może zawierać szkodliwe, rakotwórcze związki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈfʃɛxʲɲɛ, AS: pofšeχʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powszechność ż., powszechniak m., powszechnik m., powszechnia ż., powszechnienie n.

czas. powszechnieć

przym. powszechny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) generalnie

Wiktionary

# powszechniej

stopień wyższy od przysłówka: powszechnie

SJP.pl

# powszechniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: powszechny

SJP.pl

# powszechnik

"uniwersale", to, do czego odnosi się dana nazwa ogólna lub dane pojęcie ogólne

SJP.pl

Powszechnik (łac. universale, l.mn. universalia) – w metafizyce to, co jest (realnie lub w jakimś możliwym świecie) posiadane przez wiele różnych jednostkowych rzeczy. Uniwersalia podzielić można na rodzaje/gatunki (np. ssak, człowiek), cechy (np. czerwony, krótki) i relacje (np. znajdowanie się obok, bycie dłuższym).

Wikipedia

# powszechność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co powszechne

Wiktionary

- powszechność wyborów
- Kościół powszechny

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. powszechniak m., powszechnik m., powszechnia ż., powszechnienie n.

czas. powszechnieć

przym. powszechny

przysł. powszechnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uniwersalność

Wiktionary

# powszechny

przymiotnik

(1.1) dotyczący większości osób, spraw; publiczny, ogólny

(1.2) ogólnie stosowany, często używany; codzienny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W powszechnym użyciu były krosna, a przędzalnictwo i tkactwo osiągnęły taki poziom, że gobeliny i ubiory, jakie oglądali hiszpańscy przybysze, przewyższały wszystko, co można było wówczas zobaczyć w Europie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈfʃɛxnɨ, AS: pofšeχny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powszechność ż., powszechniak m., powszechnik m., powszechnia ż., powszechnienie n.

czas. powszechnieć

przysł. powszechnie

Wiktionary

# powszedni

przymiotnik

(1.1) codzienny, pospolity, zwykły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj. (modlitwa Ojcze Nasz)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈfʃɛdʲɲi, AS: pofšedʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powszedniość ż.

przysł. powszednio

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) codzienny, pospolity, zwykły

Wiktionary

# powszednieć

stawać się zwykłym, codziennym; pospolicieć

SJP.pl

# powszedniość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co powszednie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. powszedni

przysł. powszednie

Wiktionary

# powszelatek

rodzaj motyla dziennego z rodziny powszelatkowatych

SJP.pl

# powszelatkowate

rodzina motyli dziennych; warcabnikowate, karłątkowate

SJP.pl

Powszelatkowate, warcabnikowate, karłątkowate (Hesperiidae) – rodzina owadów z rzędu motyli.

Wikipedia

# powszelatkowaty

o cechach powszelatkowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# powszywać

wszyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powt.

skrót od: powtórka

SJP.pl

# powtajemniczać

wtajemniczyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powtarzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. powtórzyć)

(1.1) mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

(1.2) dziać się, zdarzać się po raz kolejny

(1.3) ponownie przyswajać jakiś materiał, wiedzę; uczyć się do sprawdzianu, testu, egzaminu

(1.4) mówić to samo, co przed chwilą się usłyszało

czasownik zwrotny powtarzać się

(2.1) mówić lub robić po raz kolejny to samo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Możesz powtórzyć? Nie zrozumiałam co powiedziałeś.

(1.1) Ile razy mam ci powtarzać, żebyś mył ręce przed jedzeniem?

(1.4) Kochanie, po prostu powtarzaj po mnie: "Moja żona jest wspaniała!"

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈftaʒat͡ɕ, AS: poftažać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powtórzenie n., powtarzanie n., powtórka ż., powtarzalność ż.

czas. powtórzyć dk.

przym. powtarzalny, powtórzeniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) repetować, ponawiać

Wiktionary

# powtarzacz

Sygnalizator powtarzający, pot. powtarzacz – kolejowe urządzenie sygnalizacyjne informujące o tym, jaki sygnał jest wyświetlany przez następny semafor.

Powtarzacze stosuje się tam, gdzie sam sygnał semafora mógłby być niewidoczny z wymaganej odległości – na szlaku najczęściej z powodu łuku przed semaforem, na stacji natomiast głównie ze względu na zasłonięcie semafora przez wiatę peronową (na przykład na stacjach Kraków Główny i Piła Główna), lub z powodu długiego łuku przed semaforem wyjazdowym (np. na stacjach Zaklików i Rzeczyca). Jeden semafor może mieć od jednego do trzech powtarzaczy. Powtarzacze są umieszczane po tej samej stronie toru co właściwy semafor. Sygnalizatorów powtarzających nie stosuje się na szlakach wyposażonych w SBL.

Wikipedia

# powtarzaczka

→ powtarzacz

SJP.pl

#### Patrz:

powtarzacz

# powtarzalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co powtarzalne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powtórka ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

przym. powtarzalny, powtórny, powtórkowy

przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary

# powtarzalny

mogący być powtórzonym; powtarzający się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który się powtarza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powtarzalność ż., powtórka ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

przym. powtórny, powtórkowy

przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary

# powtarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ponowne wykonywanie czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powtórzenie n., powtórka ż., powtarzalność n.

czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

przym. powtórny, powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ponawianie, dublowanie

Wiktionary

# powtórka

1. ponowne pokazanie lub wykonanie czegoś;
2. przypomnienie sobie materiału już przerobionego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ponowne wykonanie lub wydarzenie się czegoś

(1.2) pot. eduk. przypomnienie sobie materiału edukacyjnego już przerobionego

Wiktionary

Powtórka – zbiór dzieł Stanisława Lema. Po raz pierwszy wydany nakładem wydawnictwa „Iskry” w roku 1979 w ramach serii „Fantastyka-Przygoda”.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

rzecz. powtarzalność ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

czas. powtarzać, powtórzyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nawrót, powtórzenie

Wiktionary

# powtórnie

przysłówek sposobu

(1.1) ponownie, znowu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtórnik mrz., wtórność ż., powtarzalność ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

czas. powtórzyć

przym. powtórny, wtórny, powtarzalny, wtóry

przysł. wtórnie

licz. wtóry

Wiktionary

# powtórny

przymiotnik

(1.1) będący lub zrobiony po raz drugi

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. powtórnie

rzecz. wtórnik mrz., powtórzenie n., powtarzanie n., powtarzalność ż.

przym. powtarzalny, wtóry

czas. powtórzyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ponowny, powtórzony

Wiktionary

# powtórzenie

zrobić lub powiedzieć coś ponownie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonanie czegoś powtórnie

(1.2) program telewizyjny, audycja radiowa lub film emitowane po raz drugi

(1.3) powtarzający się fragment tekstu, wypowiedzi

(1.4) liter. figura retoryczna, zabieg stylistyczny polegający na dwu- lub wielokrotnym użyciu tego samego elementu językowego (wyrazu, grupy wyrazów, wersów lub strof) w celu nadania wypowiedzi mocniejszego zabarwienia emocjonalnego, podkreślenia znaczenia jakiegoś motywu, uzyskania rytmizacji

(1.5) ponowne przejrzenie materiału do nauki

(1.6) wypowiedzenie tego samego tekstu, który się właśnie usłyszało

Wiktionary

Powtórzenie (łac. repetitio) – figura retoryczna, zabieg stylistyczny polegający na wielokrotnym użyciu tego samego elementu językowego (wyrazu, zespołu wyrazów, wersów lub zwrotek) celem uzyskania rytmizacji, podkreślenia znaczenia, zwiększenia ekspresji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sąd nakazał powtórzenie wyborów w części gminy Olsztyn.

(1.2) W wakacje w telewizji są same powtórzenia.

(1.3) Przmówienie trwało 10 minut, ale tylko dlatego, że było w nim mnóstwo powtórzeń.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powtarzanie n., powtarzalność ż., powtórka ż.

czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

przym. powtórny, powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) powtórka

(1.3) powtórka, reduplikacja

(1.4) repetycja

Wiktionary

# powtórzeniowy

przymiotnik

(1.1) taki, który jest powtórzeniem czegoś lub umożliwia powtórzenie czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powtórka ż., powtórzenie n., powtarzanie n.

czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

Wiktionary

# powtórzyć

zrobić lub powiedzieć coś ponownie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. powtarzać)

(1.1) dokonany od|powtarzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈftuʒɨt͡ɕ, AS: poftužyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powtórzenie n., powtarzanie n., powtarzalność ż., powtórka ż.

czas. powtarzać ndk.

przym. powtórny, powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary

# powtłaczać

wtłoczyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powybieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powybierać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powybierać dk.

Wiktionary

# powybijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powybijać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powybijać dk.

Wiktionary

# powyborczy

dotyczący okresu po wyborach, odbywający się po wyborach

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się, odbywający się po wyborach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy umiarkowani politycy Prawa i Sprawiedliwości, którzy odpowiadali za kampanię prezydencką Jarosława Kaczyńskiego, zobaczyli powyborczy wywiad swojego szefa dla „Gazety Polskiej”, byli załamani. (Onet.pl)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔvɨˈbɔrt͡ʃɨ, AS: povyborčy

Wiktionary

# powybuchowy

odnoszący się do okresu po wybuchu, mający miejsce po wybuchu

SJP.pl

# powyć

1. wyć przez pewien czas;
2. potocznie: płakać przez pewien czas; poryczeć

SJP.pl

# powychwytywać

wychwycić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powycinać

1. tnąc porobić cięcia lub otwory;
2. wykroić lub pousuwać jakieś elementy

SJP.pl

# powyciosywać

wyciosać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powyciszać

wyciszyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powydalać

wydalić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powydurniać

powydurniać się - spędzić pewien czas na wydurnianiu się

SJP.pl

# powyglądać

spędzić pewien czas na wyglądaniu (spoglądaniu zza czegoś)

SJP.pl

# powykonawczy

sporządzony po wykonaniu, wyprodukowaniu czegoś

SJP.pl

# powykręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powykręcać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powykręcać dk.

Wiktionary

# powykupować

wykupić wiele czegoś kolejno, jedno po drugim; powykupywać

SJP.pl

# powykładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powykładać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powykładać dk.

Wiktionary

# powylęgany

taki, który się powylęgał

SJP.pl

# powylegiwać

1. pospłaszczać coś przez długie leżenie na czymś;
2. powylegiwać się - spędzić pewien czas na wylegiwaniu się

SJP.pl

# powylepiać

wylepić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powylewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powylewać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. lać, olać, powylewać dk.

Wiktionary

# powymachiwać

spędzić pewien czas na wymachiwaniu

SJP.pl

# powyorywać

porobić wgłębienia

SJP.pl

# powypieprzać

wulgarnie: wypieprzyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powypinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powypinać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powypinać dk.

Wiktionary

# powypoczywać

spędzić pewien czas na wypoczywaniu

SJP.pl

# powypominać

wypomnieć wiele razy

SJP.pl

# powyrażać

1. wyrazić po kolei, wiele razy;
2. powyrażać się - wyrazić się jeden po drugim

SJP.pl

# powyrysowywać

wyrysować po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powyrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powyrywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powyrywać dk.

Wiktionary

# powyrzynać

1. tnąc porobić cięcia lub otwory;
2. wykroić lub pousuwać jakieś elementy;
3. potocznie: pozbawić życia wiele osób lub zwierząt

SJP.pl

# powysiadać

o grupie osób: opuścić miejsce zajmowane w środku lokomocji

SJP.pl

# powysiewać

wysiać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powysilać

powysilać się - wysilać się przez pewien czas

SJP.pl

# powyśledzać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) rzad. znaleźć wiele kogoś lub czegoś albo uzyskać informacje o wielu ludziach, zwierzętach, zjawiskach itp., uważnie i potajemnie obserwując

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O! raczéj pchnij się tam w odległe światy, / Tam ujrzysz słońca, przemierzysz ich jazdę, / Tam nocnych tajni powyśledzasz czaty, / Tam promyk światła każdą wyda gwiazdę!

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wyśledzać ndk., wyśledzić dk.

Wiktionary

# powyśmiewać

spędzić pewien czas na wyśmiewaniu; ponaśmiewać się, ponabijać się

SJP.pl

# powystawowy

pozostały po wystawie, następujący po wystawie

SJP.pl

# powyszczerbiać

1. wyszczerbić w wielu miejscach lub wiele czegoś;
2. powyszczerbiać się - wyszczerbić się w wielu miejscach lub wielokrotnie

SJP.pl

# powyszywać

spędzić pewien czas na wyszywaniu

SJP.pl

# powytłukać

potocznie: powytłukać się - zabić się wzajemnie w czasie walki; wytłuc się, powytłukiwać się

SJP.pl

# powytłukiwać

1. wytłuc, wybić po kolei, wiele razy;
2. powytłukiwać się - zabić się wzajemnie w czasie walki; wytłuc się, powytłukać się

SJP.pl

# powywalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powywalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powywalać dk.

Wiktionary

# powywieszać

wieszając, poumieszczać wiele czegoś na zewnątrz

SJP.pl

# powywieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|powywieszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. powywieszać dk.

Wiktionary

# powywijać

wywinąć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powywłóczyć

dawniej: powywlekać

SJP.pl

# powyżej

przyimek

(1.1) znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś

(1.2) więcej niż określona wartość liczbowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zadziwiający przypadek braku kompetencji miał miejsce w Hiszpanii, gdzie budowniczowie 47-piętrowego drapacza chmur zapomnieli zaprojektować windy działające powyżej dolnych 20 pięter.

(1.2) Dieta z wystarczającą zawartością witaminy D i wapnia zmniejsza ryzyko złamań osteoporotycznych u osób w wieku powyżej 60 lat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvɨʒɛj, AS: povyžei ̯

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ponad

Wiktionary

# powyższe

to, o czym dopiero co mówiono lub pisano

SJP.pl

# powyższy

przymiotnik

(1.1) podn. dopiero co wskazany; wcześniej przytoczony

(1.2) znajdujący się wyżej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednak dzieci przychodzące do przedszkola często różnią się pod względem dojrzałości przedszkolnej, co wynika z systemu wychowawczego w rodzinie. Dlatego też do realizacji powyższych wymagań i kształtowania umiejętności konieczna jest ścisła współpraca pomiędzy środowiskiem rodzinnym i przedszkolnym.

Wiktionary

# powyzywać

wyzwać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powyłamywać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) wyłamać wiele czegoś lub wyłamać coś w wielu miejscach

czasownik zwrotny dokonany powyłamywać się (ndk. brak)

(2.1) wyłamać się bądź powypadać, wyłamawszy się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod koniec kwietnia wandale powyłamywali barierki chroniące wchodzących na schody ludzi przed upadkiem z wysokiej skarpy.

Wiktionary

# powyławiać

spędzić pewien czas na wyławianiu; wyłowić dużo czegoś

SJP.pl

# powziąć

zdecydować o czymś

SJP.pl

# powzorować

powzorować się - brać kogoś, coś za wzór przez pewien czas

SJP.pl

# powzywać

wezwać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powłączać

włączyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# powłóczyć

1. wyrównać pole uprawne włóką;
2. potocznie: poprowadzić kogoś w wiele miejsc; pociągać;
3. powłóczyć się - potocznie: spędzić pewien czas na włóczeniu się; powałęsać się

SJP.pl

# powłóczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co powłóczyste

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powłóczenie n.

czas. powłóczyć się

przym. powłóczysty

przysł. powłóczyście, powłóczysto

Wiktionary

# powłóczysty

1. taki długi, że ciągnie się po ziemi;
2. o ruchach: powolny, miękki, posuwisty

SJP.pl

# powłoka

1. to, co okrywa, powleka jakiś przedmiot, np. powłoka balonu;
2. warstwa tkanek między powierzchnią ciała a narządami wewnętrznymi, np. powłoka brzuszna;
3. powłoka elektronowa - przynależne do atomu elektrony krążące dokoła jądra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co okrywa, powleka jakiś przedmiot

(1.2) anat. warstwa tkanek między powierzchnią ciała a narządami wewnętrznymi

Wiktionary

- powłoka konstrukcyjna (łupina) – w mechanice konstrukcji,
- powłoka – warstwa naturalnie lub sztucznie wytworzona na powierzchni materiału,
- powłoka galwaniczna – powłoka wykonana z metalu lub stopu, nałożona na inny metal lub stop,
- powłoka liniowa – w algebrze liniowej, dziale matematyki,
- powłoka elektronowa – w chemii i fizyce,
- powłoka systemowa – w informatyce,
- Powłoka – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈvwɔka, AS: povu̯oka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. powłoczka

czas. powlekać, powlec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osłonka, skórka, warstewka

Wiktionary

# powłokotwórczy

sprzyjający powstawaniu powłoki na powierzchni emalii, lakierów lub innych rodzajów farb; błonkotwórczy

SJP.pl

# poz.

skrót od pozycja, pozycje

SJP.pl

skrót

(1.1) = poznański

(1.2) = pozycja

Wiktionary

# poza

1. postawa, układ postaci, ułożenie ciała;
2. sztuczne zachowanie, przesada w zachowaniu, maniera, nienaturalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) postawa, stan ciała w danej chwili

(1.2) przen. stanowisko lub zachowanie w danej sytuacji, zwykle mające na celu demonstracyjne okazanie niechęci lub niezadowolenia

przyimek

(2.1) oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz

(2.2) zob. oprócz.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czemu przy jedzeniu zawsze przyjmujesz takie dziwne pozy?

(1.2) Premiera zaskoczyła butna poza lidera opozycji.

(2.1) Dziś zjem obiad poza domem.

(2.2) Wszystkie dzieci odrobiły pracę domową, poza Markiem i Dorotą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔza, AS: poza

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2)

rzecz. pozycja ż., pozycjonowanie n., wypozycjonowanie n., pozer m., pozerka ż.

czas. pozować ndk., upozować dk., pozycjonować ndk., wypozycjonować dk.

przym. pozerski, pozycyjny

przysł. pozersko, pozycyjnie

(2.1-2)

formsłow. poza-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) postawa, sylwetka, wygląd

(1.2) postawa, zachowanie

(2.1) na zewnątrz

(2.2) oprócz, prócz daw. krom

Wiktionary

# pozaabstrakcyjny

wykraczający poza granice abstrakcji, daleki od abstrakcji, także: abstrakcyjnego myślenia, pojęć odległych od rzeczywistości (np. byt pozaabstrakcyjny)

SJP.pl

# pozaafrykański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do obszarów poza Afryką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Badania porównawcze DNA sugerują, że wszystkie pozaafrykańskie populacje człowieka to potomkowie jednej grupy, która opuściła Czarny Ląd.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. afrykański

Wiktionary

# pozaakademicki

nieobjęty działaniami akademii (szczególnie w znaczeniu uczelni wyższej), lecz związany z nią w jakiś sposób, nieprowadzony przez żaden z organów akademickich (np. oddział pozaakademicki)

SJP.pl

# pozaartystyczny

taki, do którego nie stosują się jakiekolwiek kryteria artystyczne, inny, odmienny od pojęć związanych ze sztuką, tworzeniem

SJP.pl

# pozaatmosferyczny

wykraczający poza atmosferę lub związany w jakiś sposób z przestrzenią znajdującą się nad górną powłoką atmosfery (np. czynnik pozaatmosferyczny)

SJP.pl

# pozaawangardowy

malarstwo pozaawangardowe - ekspresjonistyczne malarstwo w latach 70. i 80. XX wieku, odrzucające eksperymentatorskie postawy w sztuce i korzystające z tradycji kulturowej; transawangarda

SJP.pl

# pozabankowy

odbywający się poza systemem bankowym, niedotyczący systemu bankowego

SJP.pl

# pozabawiać

spędzić pewien czas na zabawianiu

SJP.pl

# pozabijać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) zabić wielu ludzi lub wiele zwierząt

(1.2) zabić (np. deskami i gwoździami) wiele otworów

czasownik zwrotny dokonany pozabijać się (ndk. brak)

(2.1) pot. o grupie osób: zabić siebie nawzajem

(2.2) pot. o grupie osób: zginąć lub odebrać sobie życie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas domowej awantury groził domownikom, że ich pozabija.

(1.2) Okna ktoś pozabijał deskami i musiał zapalić zapałkę.

(2.1) Najlepiej byłoby dla nas, gdyby pozabijali się wzajemnie.

(2.2) O ile drogowcy nie wezmą się natychmiast do roboty, kolarze pozabijają się zanim dojadą do mety.

Wiktionary

#### Powiązane:

ims. zabity

rzecz. zabity mos., zabójczyni ż.

Wiktionary

# pozabilansowo

→ pozabilansowy

SJP.pl

#### Patrz:

pozabilansowy

# pozabilansowy

odnotowany poza bilansem, nieumieszczony w zestawieniu pasywów i aktywów

SJP.pl

# pozabiurowy

odbywający się poza zajęciami biurowymi, niewchodzący w zakres zajęć biurowych; ekstrabiurowy

SJP.pl

# pozabiznesowy

dotyczący spraw niezwiązanych z biznesem

SJP.pl

# pożąć

spędzić pewien czas na żęciu (ścinaniu zboża lub trawy), a także: naścinać większych ilości zbóż lub trawy, niekoniecznie w większym przedziale czasu

SJP.pl

# pozachwalać

spędzić pewien czas na zachwalaniu

SJP.pl

# pozaciekany

taki, który pozaciekał

SJP.pl

# pozacieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozacierać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozacierać dk.

Wiktionary

# pozaczasowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pozaczasowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pozaczasowy

Wiktionary

# pozaczaszkowy

znajdujący się poza czaszką

SJP.pl

# pożądać

1. bardzo czegoś pragnąć
2. czuć fizyczny pociąg w stosunku do kogoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć

(1.2) czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kobieta miała zachwyt w twarzy, musiała tej ozdoby od dawna pożądać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɔ̃ndat͡ɕ, AS: požõndać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożądliwość ż., pożądanie

przym. pożądliwy, pożądany

ims. pożądany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) pragnąć

Wiktionary

# pożądanie

1. bardzo czegoś pragnąć
2. czuć fizyczny pociąg w stosunku do kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś

Wiktionary

Pożądanie – silne pragnienie czegoś lub fizyczny pociąg do kogoś (np. pożądać snu, spokoju, osoby).

Pożądanie jest emocją związaną z działaniem układu dopaminergicznego (zob. mezolimbiczny szlak dopaminergiczny). Najbardziej wnikliwe naukowe badania neurochemii tej emocji dotyczyły narkomanii i związanych z nią zaburzeń wydzielania dopaminy (zob. też układ nagrody). Podobne do głodu narkotycznego objawy pożądania występują również w przypadkach innych uzależnień, np. od hazardu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ, AS: požõndãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. żądanie n., pożądliwość ż., pożądaność ż.

czas. pożądać ndk.

przym. pożądliwy, pożądany

przysł. pożądliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żądza, chuć

Wiktionary

# pożądaność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pożądane; cecha tych, którzy są pożądani

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pożądany

przysł. pożądanie

rzecz. pożądanie n.

Wiktionary

# pożądańszy

przestarzały stopień wyższy od przymiotnika: pożądany; bardziej pożądany

SJP.pl

# pożądany

oficjalnie: mile widziany, odpowiadający wymaganiom

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika pożądać

przymiotnik

(2.1) taki, jakiego ktoś oczekuje

(2.2) taki, którego komuś sprawia przyjemność

(2.3) taki, do którego ktoś odczuwa pociąg seksualny

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Zbyt liczna rodzina nie należy do rzeczy pożądanych.

(2.2) Przywitawszy więc z należytym uszanowaniem pożądanego gościa, podałem na kolej zdrowie jaśnie wielmożnego wuja (…).

(2.3) Anielka była spokojna, tylko za każdym błyskiem wydawała mi się bardziej pożądana.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożądanie n., pożądaność ż.

czas. pożądać ndk.

przym. pożądliwy

przysł. pożądliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) oczekiwany, stpol. żaducy

Wiktionary

# pożądawczy

dotyczący pożądania, odnoszący się do pożądania

SJP.pl

# pożądlić

o samicach niektórych błonkówek: użądlić wiele razy, parokrotnie zaatakować przy użyciu żądła

SJP.pl

# pożądliwiej

stopień wyższy od przysłówka: pożądliwie

SJP.pl

# pożądliwość

ogół cech wyrażających pożądanie, silne pragnienie kogoś lub czegoś, a dawniej także: zachłanność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pożądliwe; cecha tych, którzy są pożądliwi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Świat zaś przemija, a z nim jego pożądliwość; kto zaś wypełnia wolę Bożą, ten trwa na wieki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożądanie n.

czas. pożądać

przym. pożądliwy

przysł. pożądliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chuć, rozwiązłość; przest. chutliwość

Wiktionary

# pożądliwy

będący wyrazem pożądania, silnego pragnienia czegoś lub pociągu fizycznego do kogoś (np. pożądliwy uśmiech), a dawniej także: zachłanny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący wyrazem pożądania

(1.2) pejor. pełen pożądania czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożądanie n., pożądliwość ż., żądanie n.

czas. pożądać ndk.

przysł. pożądliwie

przym. pożądany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) chciwy, zachłanny

Wiktionary

# pozadyplomatyczny

przymiotnik od: poza dyplomacją

SJP.pl

# pozadzieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozadzierać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozadzierać dk.

Wiktionary

# pozadźwiękowy

przymiotnik od: poza dźwiękiem

SJP.pl

# pozaestetyczny

1. niewchodzący w zakres estetyki jako nauki;
2. niepodlegający kryteriom estetycznym

SJP.pl

# pozaetyczny

niewchodzący w zakres etyki, niebiorący pod uwagę zasad etyki

SJP.pl

# pozaeuropejski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do obszarów lub państw poza Europą, leżący poza Europą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podział na starożytność, średniowiecze i nowożytność znajduje zastosowanie przede wszystkim w historii Europy, choć jest wykorzystywany także w badaniach nad krajami pozaeuropejskimi, szczególnie w opracowaniach syntetycznych.

(1.1) Cesarz zamierza odwiedzić szereg krajów pozaeuropejskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. europejski

Wiktionary

# pozafinansowy

niezwiązany z finansami lub wynagrodzeniem

SJP.pl

# pozafioletowy

przestarzałe: nadfioletowy, ultrafioletowy

SJP.pl

# pozafiskalny

niezwiązany ze skarbem państwa; nieskarbowy, niepodatkowy

SJP.pl

# pozagabarytowy

środowiskowo: mający nietypowe wymiary, nietypowy rozmiar; pozawymiarowy

SJP.pl

# pozagalaktyczny

taki, który znajduje się poza galaktyką; ekstragalaktyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) astr. pochodzący z / położony poza galaktyką lub w innej galaktyce

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozagalaktyczność

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekstragalaktyczny

Wiktionary

# pozagałkowo

→ pozagałkowy

SJP.pl

#### Patrz:

pozagałkowy

# pozagiełdowy

będący, odbywający się poza giełdą, niedotyczący giełdy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) finans. odbywający się bez pośrednictwa giełdy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Eksperci OECD postulują rozszerzanie możliwości pozagiełdowego obrotu akcjami firm, co ułatwi szybszą koncentrację własności i pojawienie się nowych inwestorów.

Wiktionary

# pozagimnazjalny

taki, który nie dotyczy gimnazjum, ma miejsce poza gimnazjum

SJP.pl

# pozagraniczny

taki, który znajduje się poza granicami państwa

SJP.pl

# pozagważdżać

zagwoździć wiele czegoś; pozagwożdżać, pozatykać

SJP.pl

# pozagwożdżać

zagwoździć wiele czegoś; pozagważdżać, pozatykać

SJP.pl

# pozajączkować

potocznie: pozajączkować się - pomieszać się, pomylić się, pogmatwać się; pokiełbasić się, pokręcić się

SJP.pl

# pozajelitowy

przymiotnik

(1.1) med. taki, który pomija jelita, zachodzi poza nimi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) parenteralny

Wiktionary

# pozajęzykowy

przymiotnik

(1.1) jęz. taki, który nie dotyczy języka, istnieje poza nim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W mediach pojawiają się formy perswazyjne, które przekształcają się w manipulację, zniekształcającą obraz prawdy o rzeczywistości pozajęzykowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzajɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: pozai ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

# pozajutrze

dawniej: pojutrze (następnego dnia po dniu jutrzejszym)

SJP.pl

# pozakańczać

zakończyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pozakartkowy

taki, który jest sprzedawany poza systemem reglamentacji

SJP.pl

# pozaklinać

spędzić pewien czas na zaklinaniu

SJP.pl

# pozakodeksowy

dotyczący spraw nieobjętych przez kodeks

SJP.pl

# pozakomórkowy

znajdujący się poza obrębem komórki

SJP.pl

# pozakoniunkturalny

niezależny od koniunktury; nonkonformistyczny

SJP.pl

# pozakonkursowy

przymiotnik

(1.1) odbywający się poza konkursem

Wiktionary

# pozakonny

przymiotnik

(1.1) taki, który kiedyś należał do zakonników lub zakonnic

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za rzeką zobaczyliśmy zabudowania pozakonne i kilka starych drzew.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zakon m., zakonnik m., zakonnica ż., zakonność ż.

przym. zakonny

Wiktionary

# pozakonstytucyjny

dotyczący spraw nieobjętych przez konstytucję

SJP.pl

# pozakostny

umiejscowiony poza kością

SJP.pl

# pozakredytowy

niezwiązany z kredytem i jego spłatą

SJP.pl

# pozaksięgowy

taki, który nie jest wpisany do księgi rachunkowej, nie istnieje w dokumentacji księgowej

SJP.pl

# pozakupowy

dziejący się po zakupie

SJP.pl

# pozakwitać

zakwitnąć w większej liczbie, w wielu miejscach

SJP.pl

# pozalecać

1. zalecić po kolei, wiele razy;
2. pozalecać się - spędzić jakiś czas na zalecaniu się

SJP.pl

# pozalegać

zalec po kolei, w wielu miejscach

SJP.pl

# pozalęgany

taki, który pozalęgał

SJP.pl

# pozalekarski

niedotyczący lekarzy, wykraczający poza obowiązki lekarzy

SJP.pl

# pozalepiać

zalepić wiele czegoś lub zalepić coś w wielu miejscach

SJP.pl

# pożalić

pożalić się: poskarżyć się, wypowiedzieć swój żal, smutek, szukając pocieszenia, a dawniej także: ulitować się nad kimś lub nad czymś, pożałować

SJP.pl

# pozaliniowy

leżący, znajdujący się poza linią

SJP.pl

# pozaliteracki

inny niż literacki, niewchodzący w zakres literatury

SJP.pl

# pozamaciczny

przymiotnik

(1.1) med. dziejący się/mający miejsce poza macicą

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzãmaˈt͡ɕit͡ʃnɨ, AS: pozãmaćičny

Wiktionary

# pozamartwiać

pozamartwiać się - spędzić pewien czas na zamartwianiu się

SJP.pl

# pozamarzać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) na skutek mrozu stwardnieć w dużej ilości lub w wielu miejscach

(1.2) o wielu ludziach lub zwierzętach: umrzeć z powodu wychłodzenia organizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W bruzdach woda pozamarzała, ale kiedy się po nich stąpało, nogi grzęzły w lodowatej mazi.

(1.2) Na palcach wylicza kolegów, którzy pozamarzali zeszłej zimy, większość z nich była pod wpływem alkoholu.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zamarzać ndk., zamarznąć ndk.

przym. pozamarzany, zamarznięty

Wiktionary

# pozamaterialny

1. będący poza sferą dóbr materialnych;
2. będący poza materią; duchowy

SJP.pl

# pozamałżeński

przymiotnik

(1.1) odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, także. będący rezultatem takiego działania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Główną składową Przejścia była przemiana wzorca płodności (spadek liczby dzieci, szczególnie drugiej i następnych kolejności, opóźnienie momentu posiadania dzieci i wzrost przeciętnego wieku macierzyństwa oraz przesunięcie dominanty wieku rodzenia dzieci ku starszym rocznikom, zwiększenie częstości występowania intencjonalnej bezdzietności) oraz przekształcenia w procesie tworzenia i rozpadu rodzin (malejąca skłonność do zawierania małżeństw i pojawianie się nowego typu związków, takich jak kohabitacja, radykalny wzrost odsetka urodzeń pozamałżeńskich, rosnąca częstość rozwodów).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci, AS: pozãmau̯žẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

# pozamęczać

zamęczyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pozamiatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozamiatać.

Wiktionary

# pozamiejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się poza miastem, wywodzący się spoza miasta

Wiktionary

# pozamienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozamieniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozamieniać dk.

Wiktionary

# pozamieszczać

zamieścić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pozamieszkiwać

o wielu: zacząć gdzieś mieszkać kolejno, jeden po drugim

SJP.pl

# pozamykać

czasownik dokonany

(1.1) zamknąć wiele otwartych rzeczy

(1.2) zamknąć, zagrodzić wiele przejść, ulic

(1.3) zamknąć wiele osób (np. w więzieniu)

(1.4) przerwać działalność wielu placówkaacówek

(1.5) wyłączyć dopływ z wielu źródeł (jak gaz, woda, itp.)

(1.6) inform. zakończyć pracę wielu programów

czasownik zwrotny

(2.1) pozamykać się → zamknąć się na wiele zamków

(2.2) pozamykać się → o wielu osobach: zamknąć się gdzieś

(2.3) pozamykać się → o wielu rzeczach: stać się zamkniętymi, zatrzaśniętymi, złożonymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pozamykaj wszystkie okna i jedziemy do cioci na grilla.

(1.3) Szeryf ogłosił, że pozamyka wszystkich bandytów na Dzikim Zachodzie.

(1.4) W roku 1939 okupanci natychmiast pozamykali polskie szkoły wyższe, w tym także Uniwersytet Poznański.

(1.6) Przed wyjściem pozamykał wszystkie programy i wyłączył komputer.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzãˈmɨkat͡ɕ, AS: pozãmykać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozamykanie n., zamek mrz.

Wiktionary

# pozamykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozamykać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozamykać dk.

rzecz. zamek mrz.

Wiktionary

# pozanaczyniowo

→ pozanaczyniowy

SJP.pl

#### Patrz:

pozanaczyniowy

# pozanatowski

przymiotnik

(1.1) odbywający się, dokonywany poza NATO

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzãnaˈtɔfsʲci, AS: pozãnatofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

skr. NATO

Wiktionary

# pozaniżać

zaniżyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pozaodsetkowy

nieobejmujący odsetek, dotyczący innych form opłat lub zysków

SJP.pl

# pozaoficjalny

niemający oficjalnego charakteru

SJP.pl

# pozaorywać

orząc, poprzewracać warstwy ziemi na drugą stronę

SJP.pl

# pozapalny

będący następstwem zapalenia

SJP.pl

# pozaparlamentarny

istniejący, działający poza parlamentem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. dziejący się, działający poza parlamentem

Wiktionary

# pozapierać

1. poopierać coś o coś i silnie nacisnąć;
2. pozapierać się -
a) poodpychać się od jakiegoś punktu oparcia;
b) wielokrotnie nie przyznać się do czegoś

SJP.pl

# pozapierdalać

wulgarnie: spędzić pewien czas na zapierdalaniu

SJP.pl

# pozapinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozapinać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozapinać dk.

Wiktionary

# pozaplanowy

wykraczający poza plan; nadplanowy

SJP.pl

# pozapolityczny

niezwiązany z polityką

SJP.pl

# pozapominanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozapominać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozapominać dk.

Wiktionary

# pozaprawnie

→ pozaprawny

SJP.pl

#### Patrz:

pozaprawny

# pozaprogramowy

taki, który nie został ujęty w programie, odbywający się poza programem; nadobowiązkowy, fakultatywny, pozaplanowy

SJP.pl

# pozaprzyrodniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekol. pochodzący spoza przyrody, istniejący poza nią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdający formułuje problemy wynikające z eksploatowania zasobów odnawialnych i nieodnawialnych; potrafi przewidzieć przyrodnicze i pozaprzyrodnicze przyczyny i skutki zakłóceń równowagi ekologicznej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. przyrodniczy

rzecz. przyroda ż.

Wiktionary

# pożar

niekontrolowane, samoczynne rozprzestrzenianie się ognia, stwarzające zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

(1.2) gwałtowne uczucie miłości

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pięć osób zginęło we wczorajszym pożarze w Łodzi.

(1.1) Polacy gaszą pożary na południu Turcji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔʒar, AS: požar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożarnictwo n., pożarnik mos., pożarowość ż.

:: zdrobn. pożarek mrz.

czas. żarzyć ndk., żec ndk.

przym. pożarny, pożarowy, pożarniczy, przeciwpożarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ogień

(1.2) ogień

Wiktionary

# pozaracjonalny

niedający się racjonalnie uzasadnić

SJP.pl

# pozarażać

1. zarazić wiele osób lub zwierząt; zarazić jednego po drugim;
2. wywołać u wielu osób poglądy, zainteresowania itp. podobne do własnych

SJP.pl

# pozaredakcyjny

niedotyczący redakcji, znajdujący się poza obrębem redakcji itp.

SJP.pl

# pożarek

niewielki, niegroźny pożar

SJP.pl

# pożarnictwo

działalność związana z gaszeniem pożarów i zabezpieczeniami przeciwpożarowymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) działalność związana z zabezpieczaniem się przed pożarami

Wiktionary

Pożarnictwo – ogół działań mających na celu zapobiegania pożarom i bezpośrednią walkę z nimi.

Najstarsze ślady takiej działalności sięgają roku 2000 p.n.e. Spotykamy je zapisane na egipskich papirusach. Dzisiaj pojęcie pożarnictwo ma jednak dużo szersze znaczenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W swojej kolekcji posiadam wiele eksponatów związanych z pożarnictwem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒarʲˈɲit͡stfɔ, AS: požarʹńictfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożar m.

przym. pożarniczy, pożarny

Wiktionary

# pożarniczka

→ pożarnik

SJP.pl

#### Patrz:

pożarnik

# pożarniczy

używany do gaszenia pożaru (głównie przez straż pożarną), np. sprzęt pożarniczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) używany przez straż pożarną, używany przy gaszeniu pożarów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒarʲˈɲit͡ʃɨ, AS: požarʹńičy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożar m., pożarzysko n., pożarnictwo n., pożarnik m., pożarowość ż., pożarność ż.

przym. pożarny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeciwpożarowy

Wiktionary

# pożarnik

1. przestarzale: strażak;
2. dawniej: podpalacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. strażak

(1.2) daw. podpalacz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożar m.

przym. pożarniczy, pożarny

Wiktionary

# pożarny

dawniej: związany z pożarem, odnoszący się w jakiś sposób do pożaru lub pożarnictwa, dziś tylko w wyrażeniu: straż pożarna (organizacja państwowa, komunalna lub społeczna, powołana do wykonywania zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. związany z pożarem lub pożarnictwem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożar m., pożarek m., pożarnictwo n., pożarnik m., pożarowość ż.

czas. żarzyć, żec

przym. pożarowy, pożarniczy

Wiktionary

# pozaroboczy

nieobejmujący czasu pracy; wolny, nieroboczy

SJP.pl

# pozarolniczy

niemający związku z rolnictwem

SJP.pl

# pożarowo

dotyczący pożaru (np. ryzyko pożarowe, czujnik pożarowy)

SJP.pl

Pożarowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Wronki.

Wikipedia

# pożarowość

rzadko: ogół właściwości jakiegoś przedmiotu lub otoczenia, sprzyjających powstawaniu pożarów i ich rozprzestrzenianiu się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pożarowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pożarowy, pożarniczy, pożarny

rzecz. pożar mrz.

Wiktionary

# pożarowy

dotyczący pożaru (np. ryzyko pożarowe, czujnik pożarowy)

SJP.pl

# pozarozumowy

nieoparty na rozumie, irracjonalny, intuicyjny

SJP.pl

# pożarski

kotlet pożarski - kotlet z mięsa drobiowego lub mieszanego kurzego i cielęcego

SJP.pl

- Osoby
  - Dmitrij Pożarski – kniaź i bojar rosyjski
  - Nikołaj Pożarski – radziecki dowódca wojskowy
  - Robert Pożarski – polski muzyk i śpiewak
- Inne
  - Kotlet pożarski – rodzaj kotleta mielonego
  - Kniaź Pożarskij – pociąg pancerny

Wikipedia

# pożartować

żartować przez chwilę, przeznaczyć pewien czas na żarty, także w znaczeniu postępowania będącego oznaką lekceważenia kogoś lub czegoś

SJP.pl

# pożaryski

nazwisko

SJP.pl

# pozarywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozarywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozarywać dk.

Wiktionary

# pozarządówka

potocznie: organizacja pozarządowa

SJP.pl

# pozarządowy

przymiotnik

(1.1) działający poza rządem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyjęto założenie, że sektor niezależny - organizacje pozarządowe (NGO = Non-Governmental Organization) będzie prowadził w Brazylii niezależną konferencję.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔvɨ, AS: pozažõndovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) społeczny

Wiktionary

# pożarzyce

Pożarzyce (niem. Poseritz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski.

Wikipedia

# pozarzyn

Pozarzyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Wyszogród.

Wieś szlachecka Pożarzyno położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi wyszogrodzkiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# pozarzynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozarzynać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. przerżnąć, przerzynać, dorżnąć, pozarzynać dk.

rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary

# pożarzysko

miejsce po ognisku lub pożarze; pogorzelisko, zgliszcze, popielisko, spalenisko

SJP.pl

Pożarzysko – wieś w Polsce położona na wzniesieniu należącym do Przedgórza Sudeckiego w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Żarów.

Wikipedia

# pozasądownie

bez udziału sądu

SJP.pl

# pozasądowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odbywający się bez udziału sądu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Możliwość żądania świadczenia od wybranego przez siebie dłużnika przysługuje wierzycielowi zarówno w toku postępowania pozasądowego jak i sądowego, nie wyłączając etapu egzekucji.

Wiktionary

# pozasejmowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) istniejący, mający miejsce lub pracujący poza Sejmem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyglądając się pozasejmowej aktywności posłów można dostrzec kilka prawidłowości.

Wiktionary

# pozasiadać

o grupie osób: usiąść kolejno, jeden po drugim

SJP.pl

# pozasklepiać

spowodować zabliźnienie wielu ran

SJP.pl

# pozastanawiać

pozastanawiać się - spędzić pewien czas na zastanawianiu się

SJP.pl

# pozastygany

taki, który pozastygał

SJP.pl

# pozasychany

taki, który pozasychał

SJP.pl

# pozasystemowy

odbywający się poza jakimś systemem, niedotyczący jakiegoś systemu

SJP.pl

# pozaszczytowy

dotyczący czasu poza szczytem

SJP.pl

# pozaszkolnie

→ pozaszkolny

SJP.pl

#### Patrz:

pozaszkolny

# pozaszkolny

przymiotnik

(1.1) odbywający się poza szkołą

(1.2) odbywający się nie w ramach nauki szkolnej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szkoła ż.

przym. szkolny

czas. przeszkalać, przeszkolić

Wiktionary

# pozasłoneczny

znajdujący się poza Układem Słonecznym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) astr. znajdujący się poza Układem Słonecznym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trzynaście lat temu prof. Aleksander Wolszczan znalazł pierwszy pozasłoneczny układ planetarny.

Wiktionary

# pozasłowny

przymiotnik relacyjny

(1.1) psych. wyrażony innymi środkami niż słowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. słownikarz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niewerbalny

Wiktionary

# pozateatralny

1. odbywający się poza teatrem, wykraczający poza działania teatru;
2. niezwiązany z teatrem - formą działalności artystycznej

SJP.pl

# pozaukładowy

znajdujący się poza układem, np. jednostka pozaukładowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który funkcjonuje poza standardowym układem jednostek, miar

(1.2) taki, który istnieje na zewnątrz określonego układu

Wiktionary

# pozaustawowo

→ pozaustawowy

SJP.pl

#### Patrz:

pozaustawowy

# pozawczora

przysłówek

(1.1) kresy. zob. pozawczoraj.

Wiktionary

# pozawczoraj

dawniej: przedwczoraj, onegdaj

SJP.pl

przysłówek

(1.1) daw. dziś kresy. przedwczoraj

rzeczownik

(2.1) daw. dzień przedwczorajszy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzafˈt͡ʃɔraj, AS: pozafčorai ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pozawczorajszy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) reg. pozawczorzu

Wiktionary

# pozawerbalny

wyrażony za pomocą innych środków niż słowo

SJP.pl

# pozawieszać

zawiesić wiele czegoś

SJP.pl

# pozawieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozawieszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozawieszać dk.

Wiktionary

# pozawiewać

o wietrze: wiejąc, pokryć czymś wiele czegoś lub coś w wielu miejscach

SJP.pl

# pozawirtualny

istniejący poza rzeczywistością wirtualną

SJP.pl

# pozawymiarowy

środowiskowo: mający nietypowe wymiary, nietypowy rozmiar; pozagabarytowy

SJP.pl

# pozawyżać

zawyżyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pozazawodowy

niezwiązany z zawodem

SJP.pl

# pozazdaniowy

niewchodzący w zakres zdania

SJP.pl

# pozazdrościć

poczuć zazdrość

SJP.pl

# pozaziemski

przymiotnik relacyjny

(1.1) pochodzący spoza Ziemi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naukowcy wciąż nie wiedzą, czy istnieją pozaziemskie cywilizacje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ziemianin mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kosmiczny

Wiktionary

# pozazmysłowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pozazmysłowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pozazmysłowy

przysł. pozazmysłowo

Wiktionary

# pozazmysłowy

niedający się poznać zmysłami; nadzmysłowy, ponadzmysłowy

SJP.pl

# pożałować

1. okazać komuś współczucie, ulitować się nad kimś
2. poczuć żal za czymś lub za kimś
3. poskąpić komuś czegoś

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. poskarżyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. żal mrz.

wykrz. żal

czas. żałować

Wiktionary

# pozbadnąć

regionalnie:
1. dopaść, dorwać się do czegoś;
2. pojąć, zrozumieć;
3. stracić do kogoś szacunek

SJP.pl

# pozbawiać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zabierać, odbierać coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozmowa z profesorem pozbawiła Adama pewności siebie.

(1.1) Krach na giełdzie pozbawił go wszystkich oszczędności.

(1.1) Z rynku wycofano zabawki pozbawione atestów.

(1.1) Pustynia to obszar pozbawiony roślinności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzbavʲjät͡ɕ, AS: pozbavʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozbawienie dk., pozbawianie ndk.

czas. pozbawić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odbierać

Wiktionary

# pozbawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozbawiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzbaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: pozbavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozbawienie dk.

czas. pozbawić dk., pozbawiać ndk.

Wiktionary

# pozbawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. pozbawiać)

(1.1) sprawić, że ktoś lub coś nie posiada danej rzeczy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzbavʲit͡ɕ, AS: pozbavʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozbawienie dk., pozbawianie ndk.

czas. pozbawiać

Wiktionary

# pozbawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sprawienie, że ktoś lub coś nie posiada danej rzeczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nowotarżanin aresztowany za stalking, groźby i pozbawienie wolności kobiety

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzbaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pozbavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozbawianie n.

czas. pozbawić dk., pozbawiać ndk.

Wiktionary

# pozbierać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) zgromadzić znaczne ilości czegoś, zbierając z wielu miejsc, jedno po drugim

(1.2) usunąć skądś pewne przedmioty

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zbierać ndk.

rzecz. zbieractwo n.

Wiktionary

# pozbierany

potocznie o człowieku: uporządkowany, zorganizowany

SJP.pl

# pozbyć

pozbyć się - uwolnić się od czegoś; wyzbyć się czegoś, opuścić to, oddać itp.

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pozbywać)

(1.1) (daw.) dokonany od|pozbywać.

czasownik zwrotny dokonany pozbyć się (ndk. pozbywać się)

(2.1) dokonany od|pozbywać się.

Wiktionary

# pozbycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. odczasownikowy od|pozbyć.; zob. pozbycie się.

Wiktionary

# pozbywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pozbyć)

(1.1) daw. uwalniać się od czego lub kogo (współcześnie stosowane w formie zwrotnej)

(1.2) daw. być pozbawionym

czasownik zwrotny pozbywać się (dk. pozbyć się)

(2.1) odsuwać od siebie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozbywanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pozbywać się

(2.1) gubić, rozstawać się, usuwać, uwalniać się, wyzwalać się, wyzbywać się, daw. pozbywać

Wiktionary

# pozbywalność

→ pozbywalny

SJP.pl

#### Patrz:

pozbywalny

# pozbywalny

taki, którego można się pozbyć

SJP.pl

# pozdować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spodziewać

Wiktionary

# pozdrawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pozdrowić)

(1.1) witać

(1.2) przesyłać wyrazy szacunku, życzenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Muszę również wspomnieć, że nasz pluton składał się jeszcze z pokoju 101, którego skład na łamach tej strony pozdrawiam.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzdravʲjät͡ɕ, AS: pozdravʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozdrowienie n., pozdrawianie n.

Wiktionary

# pozdrawiam

forma grzecznościowa używana na zakończenie listu lub w celu uhonorowania czyjejś obecności

SJP.pl

# pozdrawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozdrawiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzdraˈvʲjä̃ɲɛ, AS: pozdravʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozdrawiać

rzecz. pozdrowienie n.

Wiktionary

# pozdro

młodzieżowo: pozdrowienia, pozdrawiam

SJP.pl

# pozdrowić

czasownik przechodni dokonany (ndk. pozdrawiać)

(1.1) dokonany od|pozdrawiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzdrɔvʲit͡ɕ, AS: pozdrovʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

wykrz. zdrówko

rzecz. pozdrowienie n.

Wiktionary

# pozdrowienia

formułka lub gest podczas powitania lub żegnania kogoś

SJP.pl

# pozdrowienie

formułka lub gest podczas powitania lub żegnania kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie

(1.2) odczasownikowy od|pozdrowić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: pozdrovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozdrawianie n.

czas. pozdrawiać ndk., pozdrowić dk.

przym. pozdrowieniowy

Wiktionary

# pozdrowionka

zdrobnienie od: pozdrowienia

SJP.pl

# pozdrowionko

potoczne zdrobnienie od: pozdrowienie

SJP.pl

# pozdrzyć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zajrzeć

Wiktionary

# pożdżenice

Pożdżenice – wieś położona w gminie Zelów, w powiecie bełchatowskim, w województwie łódzkim, w Polsce.

Wikipedia

# pozdzieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozdzierać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozdzierać dk.

Wiktionary

# poździyrgać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sfastrygować

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niestarannie zeszyć

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pomarszczyć

Wiktionary

# pożebrać

utrzymywać się z jałmużny przez jakiś czas, prosić o jałmużnę, a także: usilnie, pokornie prosić o coś, błagać

SJP.pl

# pożeglować

spędzić pewien czas na żeglowaniu, żeglując oddalić się do jakiegoś miejsca, popłynąć gdzieś

SJP.pl

# pożegnać

pożegnać (się): wykonać gest pożegnania, rozstając się z kimś ukłonić się, podać rękę lub wypowiedzieć formułę grzecznościową

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. żegnać)

(1.1) dokonany od|żegnać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak co roku jeleniogórzanie zebrali się na Placu Ratuszowym, by pożegnać stary rok, tym razem pożegnali również województwo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɛɡnat͡ɕ, AS: požegnać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. żegnać

przym. pożegnalny

wykrz. żegnam

Wiktionary

# pożegnalny

wypowiadany, odprawiany, dawany w chwili pożegnania (np. list pożegnalny, spotkanie pożegnalne) lub w jakiś inny sposób związany z tą chwilą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący chwili pożegnania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Paktofonikę zamknęliśmy w 2003 roku, kiedy to w Spodku zagraliśmy pożegnalny koncert i definitywnie rozwiązaliśmy zespół - wspomina Rahim

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożegnanie n.

czas. żegnać, pożegnać dk.

Wiktionary

# pożegnani

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. błogosławieństwo

Wiktionary

# pożegnanie

gest pożegnalny lub formuła grzecznościowa wypowiadana w chwili rozstania, a niekiedy także: sama chwila rozstania, rozstanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pożegnać.

Wiktionary

- Pożegnanie – wiersz Andrzeja Kotuli
- Pożegnanie – niemiecki film z 1930 roku w reżyserii Roberta Siodmaka
- Pożegnanie – film produkcji polsko-niemieckiej z 2000 roku w reżyserii Jana Schüttego
- Pożegnanie – film telewizyjny z 2010
- Pożegnanie – brytyjsko-francuski dramat filmowy z 2015 roku w reżyserii Andrew Steggalla

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. żegnać

przym. pożegnalny

wykrz. żegnam

Wiktionary

# pożegnaniowy

→ pożegnanie

SJP.pl

#### Patrz:

pożegnanie

# pożenić

1. zeswatać, doprowadzić do małżeństwa wielu mężczyzn;
2. pożenić się: o wielu mężczyznach: ożenić się, zawrzeć związek małżeński, pobrać się

SJP.pl

# pozer

człowiek pozujący na kogoś, chcący wydawać się innym niż jest; efekciarz, kabotyn, komediant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. ktoś nieudolnie charakteryzujący się na coś lub kogoś; imitator wzbudzający zażenowanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten pozer udający gangstera nic ci nie zrobi, nigdy nikogo nie obrabował.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔzɛr, AS: pozer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozerstwo n., poza ż., pozowanie n.

:: fż. pozerka ż.

czas. pozować

przym. pozerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) aktor, imitator, zgrywus, efekciarz, komediant

Wiktionary

# pożerać

1. o zwierzętach, także z pogardą lub żartobliwie o ludziach: zjadać coś łapczywie, żreć, a o niektórych przedmiotach: pochłaniać olbrzymie ilości czegoś;
2. pożerać się: o zwierzętach: pożerać wzajemnie jedno drugie

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. o zwierzętach drapieżnych: zjadać coś

(1.2) pot. o ludziach: jeść łapczywie

(1.3) pot. zużywać dużą ilość czegoś, pochłaniać

(1.4) przen. być pochłanianym przez coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lwy często pożerają antylopy.

(1.2) Pożerał ogromne ilości bigosu.

(1.3) Jego pomysły pożerały dużo pieniędzy.

(1.4) Bo gorliwość o dom Twój mnie pożera / i spadły na mnie obelgi uwłaczających Tobie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɛrat͡ɕ, AS: požerać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożeranie n., pożeracz mos./mzw., żer n.

czas. pożreć dk.

Wiktionary

# pożeracz

1. zwierzę jedzące coś w dużych ilościach;
2. coś, co pochłania olbrzymie zasoby czegoś;
3. pożeracz czarny - gatunek morskiej ryby głębinowej; okoń głębinowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto pożera

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) coś, co pożera

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Telewizja jest okropnym pożeraczem czasu.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pożerać ndk., pożreć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) pochłaniacz

Wiktionary

# pożeraczka

żartobliwie:
1. kobieta jedząca dużo i łapczywie;
2. pożeraczka książek - kobieta czytająca dużo książek; bibliomanka;
3. pożeraczka męskich serc - uwodzicielka

SJP.pl

# pożeranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pożerać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pożerać ndk.

Wiktionary

# pozerka

pejoratywnie:
1. kobieta udająca kogoś innego, niż jest w rzeczywistości;
2. udawanie kogoś innego, niż się jest w rzeczywistości

SJP.pl

# pożerować

o zwierzętach: spędzić pewien czas na żerowaniu, zdobyć trochę pożywienia, a o ludziach: powykorzystywać kogoś lub sytuację, w jakiej ktoś się znalazł

SJP.pl

# pozerstwo

udawanie kogoś innego niż się jest w rzeczywistości; sztuczność w sposobie bycia

SJP.pl

# pozestalać

zestalić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pozestrzelać

zestrzelić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pozew

pismo procesowe wszczynające procew cywilny zawierające skonkretyzowane żądanie określonego zachowania wysunięte przez składającego - powoda przeciwko określonej osobie - pozwanemu (Wikipedia)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;

Wiktionary

Pozew – pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające powództwo (skonkretyzowane żądanie określonego zachowania wysunięte przez składającego – powoda przeciwko określonej osobie – pozwanemu) oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa. Pozew nie musi zawierać podstawy prawnej przyszłego rozstrzygnięcia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sąd odrzucił pozew bez rozprawy, ponieważ uznał, że droga sądowa jest niedopuszczalna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔzɛf, AS: pozef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozwanie dk., pozywanie ndk., pozwany m., pozwana ż., powództwo n., pozewne n.

czas. nazywać, pozywać ndk., pozwać dk.

Wiktionary

# pozezdrski

przymiotnik od: Pozezdrze (wieś); pozezdyrski

SJP.pl

# pozezdrzański

→ Pozezdrze

SJP.pl

#### Patrz:

Pozezdrze

# pozezdrze

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce

SJP.pl

Pozezdrze (niem. Possessern, w latach 1938–1945 Großgarten) – wieś w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Pozezdrze. Pozezdrze z przysiółkiem Zofiówka położone jest przy drodze krajowej numer 63 (Perły – Sławatycze – Domaczewo) i jest siedzibą gminy Pozezdrze.

W pobliżu wsi jest jezioro Pozezdrze.

Wikipedia

# pozezdyrski

przymiotnik od: Pozezdrze (wieś); pozezdrski

SJP.pl

# poźgać

pokaleczyć lub pozabijać, uderzając, godząc w kogoś czymś ostrym, kłującym, pokłuć; podźgać; pożgać

SJP.pl

# pozgadywać

spędzić pewien czas na zgadywaniu

SJP.pl

# pozgrywać

zgrać po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pozgrzewać

zgrzać (połączyć termicznie) wiele czegoś

SJP.pl

# pozielenieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zielenieć)

(1.1) nabrać zielonej barwy

(1.2) o produktach spożywczych: zepsuć się, nabierając zielonkawego odcienia

(1.3) o ludziach: bardzo zblednąć, aż do zielonkawego odcienia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pozieleniał bruk na placu wokół fontanny i piski zabytkowy ratusz.

(1.3) Wszyscy pozielenieją z zazdrości na sam zapach tych placekacków!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʑɛˈlɛ̃ɲɛ̇t͡ɕ, AS: poźelẽńėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zielone nmos./n., ziele n., zielsko n., zioło n., zieleń ż., zieleniec mrz., zielonka ż., zielenica ż., zielenina ż., zielenizna ż., zieleniatka ż., zieleniak m., zieloność ż., zielnik ż., Zieleniec m., Zielona ż., Zielone, Zielonki nmos., Zieloni nmos., zielarz mos., zielarka ż., zieleniarstwo n., zielnictwo n., zielenienie n., zazielenienie n., zzielenienie n.

czas. zielenić ndk., zazielenić dk., zielenieć ndk., zazielenieć dk., zzielenieć dk.

przym. zielony, zielonawy, zielonkawy, zielenisty, zielny, zieloniutki, zieloniuchny, zieleniutki, zieleniuchny

przysł. zielono, zielonkawo, zieleniście

temsłow. zielono-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zzielenieć

(1.2) zzielenieć

(1.3) zzielenieć

Wiktionary

# poziewnik

roślina o białych kwiatach, rosnąca w przydrożnych zaroślach

SJP.pl

Poziewnik (Galeopsis L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje 10 gatunków. Rośliny te występują w strefie umiarkowanej Eurazji – w niemal całej Europie, bez jej południowych i północnych krańców, oraz w środkowej, północnej i wschodniej Azji po Japonię na wschodzie i Himalaje na południu. Centrum zróżnicowania stanowi Europa, w której rośnie 9 gatunków. W Polsce występują cztery gatunki rodzime: poziewnik dwudzielny G. bifida, miękkowłosy G. pubescens, pstry G. speciosa i szorstki G. tetrahit, dwa są introdukowane i zadomowione (poziewnik wąskolistny G. angustifolia i polny G. ladanum), a jeden przejściowo dziczejący (poziewnik piaskowy G. segetum), aczkolwiek ostatni bywa też uznawany za lokalnie już zadomowionego.

Wikipedia

# poziewnikolistny

przymiotnik

(1.1) bot. mający liście jak poziewnik

Wiktionary

# pozimek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. i gwara. wiosna, początek wiosny

Wiktionary

# pozimnowojenny

taki, który nastąpił po okresie zimnej wojny; postzimnowojenny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który dzieje się po zimnej wojnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Napisał książkę o pozimnowojennych relacjach amerykańsko-rosyjskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. zimnowojenny

Wiktionary

# pozimowy

przymiotnik

(1.1) taki, który występuje bądź zostaje po zimie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Elblągu trwa pozimowe oczyszczanie ulic i chodników z piasku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zima ż.

przym. zimowy

przysł. zimą, zimowo

Wiktionary

# poziom

1. położenie płaszczyzny prostopadłej w stosunku do pionu;
2. stopień czegoś, faza rozwoju;
3. kondygnacja, piętro;

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny

(1.2) stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju

(1.3) stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy

(1.4) wartość jakiejś mierzalnej wielkości

(1.5) kondygnacja budynku

(1.6) etap gry komputerowej

Wiktionary

Poziom (płaszczyzna pozioma) – płaszczyzna prostopadła do kierunku działania siły ciężkości na powierzchni ciała niebieskiego lub w jej pobliżu.

W geofizyce rozróżnia się poziom jako płaszczyznę, a powierzchnia prostopadłą do kierunku pola grawitacyjnego Ziemi nazywa się geoidą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Człowiek na poziomie nigdy nie da odczuć prostaczkowi swojej przewagi intelektualnej.

(1.4) Według ekonomistów złoty może do końca tygodnia zejść poniżej poziomu 3,86 za euro.

(1.6) Gracz musi doprowadzić bohatera do końca poziomu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔʑɔ̃m, AS: poźõm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poziomica ż., poziomnica ż., poziomowanie n., wypoziomowanie n.

czas. poziomować ndk., wypoziomować dk.

przym. poziomy

przysł. poziomo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stopień

(1.5) kondygnacja, piętro

(1.6) etap

Wiktionary

# poziomczak

plusknia poziomczak - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych

SJP.pl

# poziomeczka

zdrobnienie od: poziomka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: poziomka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʑɔ̃ˈmɛt͡ʃka, AS: poźõmečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poziomka

przym. poziomkowy

Wiktionary

# poziomica

1. linia na mapie łącząca punkty o jednakowej wysokości względem przyjętego poziomu odniesienia; izohipsa, warstwica
2. przyrząd wyznaczający poziome położenie płaszczyzn; poziomnica, libella, waserwaga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. przyrząd do wyznaczania poziomu lub pionu;

(1.2) kartogr. linia na mapie łącząca punkty znajdujące się na tym samym poziomie;

Wiktionary

Poziomica (również poziomnica, waserwaga) utożsamiana czasem niezbyt precyzyjnie z libellą – przyrząd pomiarowy z wbudowanymi jedną lub wieloma (wtedy pod różnymi kątami) libellami rurkowymi, wykorzystujący siłę grawitacji ziemskiej do wyznaczania (z niewielką dokładnością) poziomości lub pionowości płaszczyzn w budownictwie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʑɔ̃ˈmʲit͡sa, AS: poźõmʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poziom m., poziomowanie n., wypoziomowanie n., poziomość ż., poziomnica ż.

czas. poziomować ndk., wypoziomować dk.

przym. poziomy, poziomowy

przysł. poziomo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) libella, łata; gw-pl|Górny Śląsk|waserwoga, waserwaśka., reg. pozn. waserwaga, mądre drzewo.

(1.2) warstwica, izohipsa

Wiktionary

# poziomka

roślina z rodziny różowatych występująca w kilku gatunkach o jadalnych, czerwonych owocach; owoc tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Fragaria|ref=tak., roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;

(1.2) spoż. kulin. owoc poziomki (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Wiem, pamiętam, ty lubiłeś poziomki. / Pełną garścią wybierałeś z koszyka. / W tamtym lesie, gdzie gałęzie się plączą, / gdzie się drzewo z drugim drzewem dotyka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʑɔ̃mka, AS: poźõmka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poziomkówka ż.

:: zdrobn. poziomeczka ż.

przym. poziomkowy, poziomkówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lud. czerwona jagoda, podziemka

(1.2) reg-pl|Poznań|czerwone jagody.

Wiktionary

# poziomkowiec

Chruścina jagodna, chróścina jagodna, poziomkowiec, poziomkowe drzewo, drzewo truskawkowe (Arbutus unedo L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Rośnie w regionie śródziemnomorskim, w zachodniej Europie i Azji.

Wikipedia

# poziomkówka

krasopani poziomkówka - gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych

SJP.pl

# poziomkowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący poziomek (krzaków i owoców)

(1.2) przyrządzony z poziomek, z dodatkiem poziomek

(1.3) mający kolor dojrzałego owocu poziomki, czerwony

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʑɔ̃mˈkɔvɨ, AS: poźõmkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poziomka ż., poziomeczka ż.

Wiktionary

# poziomnica

przyrząd wyznaczający poziome położenie płaszczyzn; poziomica, libella, waserwaga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. poziomica.

Wiktionary

Poziomica (również poziomnica, waserwaga) utożsamiana czasem niezbyt precyzyjnie z libellą – przyrząd pomiarowy z wbudowanymi jedną lub wieloma (wtedy pod różnymi kątami) libellami rurkowymi, wykorzystujący siłę grawitacji ziemskiej do wyznaczania (z niewielką dokładnością) poziomości lub pionowości płaszczyzn w budownictwie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʑɔ̃mʲˈɲit͡sa, AS: poźõmʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poziomica ż., poziom mrz.

przysł. poziomo

Wiktionary

# poziomo

przysłówek sposobu

(1.1) równolegle do podłoża

(1.2) przen. bez polotu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Napisy zostały umieszczone poziomo na tle błękitnego nieba.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poziom mrz., poziomica ż., poziomnica ż., poziomomierz mrz., poziomość ż., poziomowanie n., poziomowskaz mrz., wypoziomowanie n.

czas. poziomować ndk., wypoziomować dk.

przym. poziomy, poziomowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książk. horyzontalnie

(1.2) pospolicie

Wiktionary

# poziomopis

miernik poziomu z urządzeniem do samoczynnego zapisu poziomu w funkcji częstotliwości; hipsograf

SJP.pl

# poziomość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co poziome

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poziomy

rzecz. poziomica ż.

przysł. poziomo

Wiktionary

# poziomować

ustawiać coś poziomo, wyznaczać poziom czegoś

SJP.pl

# poziomowskaz

Poziomowskaz – urządzenie pomiarowe przeznaczone do ciągłego pomiaru lub monitorowania poziomu cieczy lub materiałów sypkich. Spotykanych jest kilkadziesiąt typów rozwiązań poziomowskazów wykorzystujących wiele zjawisk fizycznych jako zasadę działania. Najpopularniejsze metody pomiaru lub sygnalizacji poziomu to:

- Hydrostatyczna - pomiar ciśnienia hydrostatycznego słupa cieczy
- Radarowa - pomiar czasu przelotu fali elektromagnetycznej
- Ultradźwiękowa - pomiar czasu przelotu fali ultradźwiękowej
- Izotopowa - pomiar pochłaniania promieniowania jonizującego
- Pojemnościowa - pomiar pojemności elektrycznej
- Przewodnościowa - pomiar impedancji elektrycznej
- Magnetostrykcyjna - efekt Halla
- Sondująca - serwomechanizmy nadążne lub pomiar długości taśmy pomiarowej
- Wibracyjna - pomiar tłumienia częstotliwości drgań widełek sondujących
- Wirnikowa - tłumienie ruchu łopatek wirnika
- Optyczna - odczyt wzrokowy, poziomowskazy szklane
- Pływakowa - wypór elementu pływającego (pływaka) aktywującego dźwignię mechaniczną lub styk elektryczny
- Nurnikowa - pomiar siły wyporu nurnika

Wikipedia

# poziomy

1. równoległy do podstawy;
2. przestarzale: przeciętny, pospolity, przyziemny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) prostopadły do kierunku siły grawitacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdyby podłoga była pozioma, to śrubokręt nie wtoczyłby się pod szafę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʑɔ̃mɨ, AS: poźõmy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poziom mrz., poziomica ż., poziomość ż.

czas. poziomować ndk., wypoziomować dk.

przysł. poziomo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) horyzontalny

Wiktionary

# pozjednoczeniowy

występujący po zjednoczeniu, wywołany przez zjednoczenie

SJP.pl

# pozlepiać

zlepić wiele rzeczy lub zlepić coś w wielu miejscach

SJP.pl

# pozliczać

wykonać sumowanie

SJP.pl

# pozmagać

pozmagać się - powalczyć z jakimiś przeciwnościami

SJP.pl

# pozmarzać

1. zmarznąć jeden po drugim;
2. pozamieniać się w lód

SJP.pl

# pozn.

skrót od: poznański

SJP.pl

skrót

(1.1) = poznański

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poznań mrz.

przysł. poznańsko

przym. poznański

Wiktionary

# poznać

1. zdobyć wiadomości o czymś;
2. doświadczyć czegoś, przekonać się o czymś;
3. rozpoznać kogoś, coś po indywidualnych cechach;
4. zawrzeć znajomość z kimś; przedstawić kogoś komuś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. poznawać)

(1.1) zdobyć wiedzę o czymś zwłaszcza poprzez bezpośrednie doświadczenie

(1.2) nawiązać znajomość z kimś

(1.3) rozpoznać kogoś lub coś

(1.4) domyślić się czegoś, przejrzeć kogoś

(1.5) zapoznać kogoś z kimś

czasownik zwrotny dokonany poznać się (ndk. poznawać się)

(2.1) zawrzeć znajomość

(2.2) dojść do dogłębnej wzajemnej znajomości

(2.3) właściwie kogoś lub coś ocenić

(2.4) rozpoznać się wzajemnie

Wiktionary

#### Przykłady

(2.3) — Co mnie jednak dziwi najmocniej, — prawiła — to okoliczność, że na podobnych lalkach nie poznają się mężczyźni. Dla żadnej kobiety, począwszy od Wąsowskiej, kończąc na mojej pokojówce, nie jest to sekret, że w Ewelinie nie zbudził się jeszcze ani rozum, ani serce; wszystko w niej śpi…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔznat͡ɕ, AS: poznać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. znać, rozpoznawać, zaznajomić

rzecz. poznanie n., znajomość ż., znawstwo n., zapoznanie n.

przysł. poznawczo

przym. poznawczy

Wiktionary

# poznaka

1. dawniej: znak, objaw, oznaka;
2. w związku frazeologicznym: zmienić się nie do poznaki - zmienić się całkowicie, zmienić się tak, że trudno coś czy kogoś poznać

SJP.pl

# poznań

1. zdobyć wiadomości o czymś;
2. doświadczyć czegoś, przekonać się o czymś;
3. rozpoznać kogoś, coś po indywidualnych cechach;
4. zawrzeć znajomość z kimś; przedstawić kogoś komuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Wiktionary

Poznań (niem. Posen, łac. Posnania) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad rzeką Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dwa lata temu przeprowadziłem się z Warszawy do Poznania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔznãɲ, AS: poznãń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poznanianin mos., Poznaniak mos., Poznański mos., poznaniak m., poznanianin mos., poznanianka ż., poznańczyk mos., Poznańskie n., poznańskość ż., posnaniana nmos.

przym. poznański, podpoznański

skr. pozn.

przysł. poznańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) peryfr. gród Przemysła

Wiktionary

# poznańczyk

potocznie o poznanianinie (mieszkańcu Poznania); poznaniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. mieszkaniec Poznania

Wiktionary

Pociąg Pancerny „Poznańczyk” (Nr 11 od 1918 do 1921, Nr 9 od 1921 do 1939, Nr 12 w 1939) – polski pociąg pancerny z okresu powstania wielkopolskiego i wojny polsko-bolszewickiej, a po ponownej mobilizacji, II wojny światowej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈznãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: poznãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poznanianin mos., Poznaniak mos., poznanianin m., poznanianka ż., poznaniak m., poznaniaczka ż., Poznań m., poznańskość ż.

przym. poznański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poznanianin; pot. poznaniak, pyra

Wiktionary

# poznaniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od poznaniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poznaniak m.

Wiktionary

# poznaniak

potocznie o poznanianinie (mieszkańcu Poznania); poznańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mieszkaniec Poznańskiego

Wiktionary

- Poznaniak – mieszkaniec Poznańskiego
- poznaniak – mieszkaniec Poznania
- Poznaniak Poznań – szkółka piłkarska
- Wojciech Poznaniak – dr hab., prof. nadzw. psychologii

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: pɔˈznãɲak, AS: poznãńak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poznań m., Poznańskie n., poznanianin m., poznanianka ż., poznańczyk m., poznaniak m., Poznanianin m., Poznanianka ż., poznańskość ż.

przym. poznański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Poznanianin

Wiktionary

# poznanianin

mieszkaniec Poznania; potocznie: poznaniak, poznańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Poznańskiego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔznãˈɲä̃ɲĩn, AS: poznãńä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poznań m., Poznańskie n., poznanianin m., poznanianka ż., poznańczyk mos., poznaniak mos., Poznaniak m., poznańskość ż.

:: fż. Poznanianka ż.

przym. poznański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Poznaniak

Wiktionary

# poznanianka

mieszkanka Poznania; poznanka (potocznie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Poznania

(1.2) kobieta pochodząca z Poznania, urodzona w Poznaniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔznãˈɲãnka, AS: poznãńãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poznań m., Poznaniak m., poznaniak m., Poznanianin m., Poznanianka m., poznańczyk m., Poznańskie n., posnaniana nmos., poznańskość ż.

:: fm. poznanianin m.

przym. poznański, podpoznański

Wiktionary

# poznanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poznać.

Wiktionary

Poznanie – termin filozoficzny oznaczający odkrywanie (przedmiotu czy zagadnienia). Poznanie najczęściej dotyczy bytu, zjawiska lub konkretnych zagadnień filozoficznych. Teoria poznania jako zagadnienie filozoficzne jest dziś rozwijana przez teologów i filozofów w ramach działu filozofii o nazwie epistemologia.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. poznać

rzecz. znawstwo n., zapoznanie n.

przysł. poznawczo

przym. poznawczy

Wiktionary

# poznanka

potocznie o mieszkance Poznania; poznanianka

SJP.pl

# poznański

przymiotnik od: Poznań, Poznańskie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Poznaniem, dotyczący Poznania

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Poznania lub poznaniaków, mający cechy lub właściwości przypisywane Poznaniowi lub poznaniakom

Wiktionary

- poznański – kultywar, odmiana mieszańcowa, ogórka konserwowego, grubobrodawkowego

osoby o nazwisku Poznański:

- Alfred Poznański (1883-1934) – francuski komediopisarz
- Chaim Lajb Poznański (1879–1940) – nauczyciel żydowski i działacz oświatowy oraz polityczny i społeczny w Łodzi
- Edward Poznański (1901–1974) – filozof nauki, matematyk, znawca operacjonizmu
- Grzegorz Marek Poznański (ur. 1971) – polski dyplomata
- Henryk Poznański (1916–1944) – kapral pochodzenia żydowskiego, uczestnik powstania w getcie w 1943 i powstania warszawskiego w 1944 roku
- Izrael Poznański (1833–1900) – przedsiębiorca łódzki pochodzenia żydowskiego
- Ignacy (Izaak) Poznański (1852-1908) – przemysłowiec, najstarszy syn Izraela Poznańskiego
- Jan Poznański (-1940) – nauczyciel, poseł na Sejm II RP, burmistrz Kamionki Strumiłowej
- Jan Poznański (1918-1943) – oficer, cichociemny
- Józef Poznański (właśc. Izaak Topfer, ur. 1920) – kapitan Wojska Polskiego, oficer polityczny, pracownik polskiego wywiadu wojskowego
- Karol Poznański (1859-1928) – doktor chemii
- Karol Poznański (ur. 1931) – pedagog, historyk wychowania
- Kazimierz Z. Poznański (ur. 1947) – polski i amerykański ekonomista
- Kazimierz Poznański (ur. 1962) – polski polityk, poseł
- Marek Poznański (ur. 1984) – polski archeolog i polityk
- Maurycy Poznański (1868–1937) – przemysłowiec łódzki pochodzenia żydowskiego, działacz społeczny
- Mieczysław Poznański (1923-2006) – operator polskich filmów animowanych, współzałożyciel Studia Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej
- Samuel Poznański (1864–1921) – polski rabin postępowy, doktor filozofii, orientalista, historyk, publicysta
- Stanisław Poznański (1909-1996) – polski malarz, grafik
- Zenon Poznański (ur. 1942) – generał brygady Wojska Polskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kornel przywiózł poznańskie smakołyki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈznãj̃sʲci, AS: poznãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poznanianin mos., Poznaniak mos., poznańskość ż., poznaniak m., poznanianka ż., poznanianin m., poznańczyk m., Poznań m., Poznańskie n., posnaniana nmos.

przym. podpoznański

przysł. poznańsko

skr. pozn.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. pozn.

(2.1) skr. pozn.

Wiktionary

# poznańskie

przymiotnik od: Poznań, Poznańskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) województwo poznańskie, region poznański

Wiktionary

Poznańskie – region etnograficzny w zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej i dolnej Warty; zachodnia część Wielkopolski właściwej, na wschodzie granicząca z Kaliskiem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasi rozbili w Poznańskiem sto czołgów, siedemdziesiąt samolotów strącono.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈznãj̃sʲcɛ, AS: poznãĩ ̯sʹḱe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poznanianin mos., poznaniak mos., poznańskość ż., poznanianka ż., Poznań mrz., Poznanianin mos., Poznanianka ż., Poznaniak mos., Poznańczyk mos., Poznański mos., Poznańska ż.

przym. poznański

Wiktionary

# poznańsko

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób poznański, po poznańsku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaszlochała na widok poznańsko wyglądających dachów kamieniczek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poznań mrz.

przym. poznański

skr. pozn.

Wiktionary

# poznańskość

→ poznański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół cech charakterystycznych dla Poznania i poznaniaków

Wiktionary

#### Patrz:

poznański

#### Wymowa:

IPA: pɔˈznãj̃skɔɕt͡ɕ, AS: poznãĩ ̯skość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Poznań, Poznaniak, poznaniak, Poznanianin, poznanianin, Poznanianka, poznanianka, poznańczyk, Poznańskie

przym. poznański, podpoznański

Wiktionary

# poznawać

czasownik niedokonany

(1.1) dowiadywać się w wyniku doświadczenia lub obserwacji

(1.2) przekonywać się o czymś lub doświadczać czegoś

(1.3) nauczyć się czegoś

(1.4) domyślać się lub zauważać coś

(1.5) rozpoznawać coś po konkretnych cechach lub właściwościach

(1.6) rozpoczynać z kimś znajomość

(1.7) umożliwiać komuś znajomość z kimś drugim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W lipcu adepci taternictwa poznawali rozmaite warianty wejść na Świnicę.

(1.2) Poznawali, czym są jej humory, spędzając z nią odrobinę czasu każdego dnia.

(1.3) Poznawałem grę na akordeonie, gdy miałem osiem lat.

(1.4) Poznawał jej pragnienia, bo uwidoczniały się one na jej obolałej twarzy.

(1.5) Poznawała go zawsze po tym jego charakterystycznym stąpaniu.

(1.6) Morderca poznawał swoje ofiary przypadkowo.

(1.7) Będę poznawał cię z nimi jeden po drugim, gdy tylko zaczną przychodzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. uznawać, znać, rozpoznawać, zaznajomić

rzecz. znajomość ż., poznawanie n., znawstwo n., zapoznanie n.

przysł. poznawczo

przym. poznawczy

Wiktionary

# poznawalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) możliwość zrozumienia, poznania czegoś lub kogoś

Wiktionary

# poznawalny

dający się poznać

SJP.pl

# poznawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|poznawać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poznawać ndk.

rzecz. znawstwo n.

przysł. poznawczo

przym. poznawczy

Wiktionary

# poznawczo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób poznawczy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poznanie n., poznawanie n.

czas. poznać dk., poznawać ndk.

przym. poznawczy

Wiktionary

# poznawczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co poznawcze

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. poznawczy

Wiktionary

# poznawczy

związany ze zdobywaniem wiadomości o czymś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący poznania, zdobywania wiedzy o czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Geografia poznawcza próbuje odpowiedzieć na pytania typu: Dlaczego Kopenhaga jest postrzegana jako centrum, skoro miasto jest fizycznie i geograficznie położone na peryferiach?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poznanie n., poznawanie n., poznawczość ż. dysonans poznawczy (n)

czas. poznać dk., poznawać ndk.

przysł. poznawczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kognitywny

Wiktionary

# późnawy

potocznie: dosyć późny

SJP.pl

# poźniak

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. dziecko urodzone po terminie prawidłowego rozwiązania ciąży

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. młody cietrzew

Wiktionary

Poźniak – nazwisko rozpowszechnione w Polsce i na Białorusi (według polskiej transkrypcji z języka białoruskiego: Pazniak lub Paźniak, z języka rosyjskiego: Pozniak).

Także herb szlachecki.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. spóźnianie n., spóźnienie n., spóźnialski m., spóźnialska ż., późność ż., opóźnianie n., opóźnienie n.

czas. spóźniać ndk., spóźnić dk., spaźniać ndk., opóźniać ndk., opóźnić dk.

przym. późny

przysł. późno

Wiktionary

# późnić

o zegarku: spóźniać się

SJP.pl

# poźniczek

nazwisko

SJP.pl

# później

stopień wyższy od przysłówka: późno

SJP.pl

przysłówek

(1.1) stopień wyższy od późno

(1.2) potem, następnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Często robimy lub mówimy rzeczy, których później żałujemy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpuʑɲɛ̇j, AS: puźńėi ̯

Wiktionary

# późniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: późny

SJP.pl

# poznikać

poniknąć; o wielu osobach, rzeczach:
1. stać się niewidocznym, przestać istnieć;
2. podziać się nie wiadomo gdzie

SJP.pl

# poźnikiewicz

nazwisko

SJP.pl

# pożniwny

taki, który następuje zaraz po żniwach, stanowi następstwo żniw (np. okres pożniwny) lub pozostaje po żniwach (np. uprawy pożniwne); pożniwowy

SJP.pl

# pożniwowy

taki, który następuje zaraz po żniwach, stanowi następstwo żniw (np. okres pożniwowy) lub pozostaje po żniwach (np. uprawy pożniwowe); pożniwny

SJP.pl

# późno

przysłówek

(1.1) pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

(1.2) po upływie czasu dłuższego niż zwykle lub niż oczekiwano

(1.3) wieczorem lub w nocy

(1.4) będąc w stosunkowo zaawansowanym wieku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zabrałeś się do tego zbyt późno. Już nie zdążysz oddać tego na czas.

(1.2) Napiszę później.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpuʑnɔ, AS: puźno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. późniak mzw./mos., późność ż., spóźnienie n., opóźnienie n.

czas. opóźnić dk., opóźniać ndk.

przym. późny, opóźniony

temsłow. późno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) nocą

Wiktionary

# późno-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na późną, końcową fazę okresu nazwanego drugim członem złożenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cennym zabytkiem kościoła jest późnorenesansowy ołtarz wykonany z marmuru.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpuʑnɔ, AS: puźno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. późność ż., spóźnienie n., opóźnienie n.

czas. późnić się

przym. późny, opóźniony

przysł. późno

Wiktionary

# późnoantyczny

należący do okresu późnego antyku, pochodzący z okresu późnego antyku

SJP.pl

# późnogotycki

należący do okresu późnego gotyku, pochodzący z okresu późnego gotyku (od XV do początku XVI wieku)

SJP.pl

# późnoklasycystyczny

odnoszący się do późnego klasycyzmu

SJP.pl

# późnoletni

związany z późnym latem

SJP.pl

# późnomezozoiczny

przymiotnik

(1.1) geol. paleont. związany z późnym mezozoikiem, występujący w późnym mezozoiku lub pochodzący z tego okresu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Geologia badanego obszaru charakteryzuje się występowaniem późnomezozoicznych skał wulkanicznych.

(1.1) Z tej głębokości, pod naciskiem warstw nadległych, dyslokacjami późnomezozoicznymi lub trzeciorzędowymi sól przedziera się w wielu miejscach ku górze w postaci wielkich pni lub słupów o mocno skomplikowanej budowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpuʑnɔ̃mɛzɔzɔˈjit͡ʃnɨ, AS: puźnõmezozoi ̯ičny

Wiktionary

# późnopopołudniowy

dotyczący późnego popołudnia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z późnym popołudniem, charakterystyczny dla późnego popołudnia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pan Oliwier potwierdził nasz późnopopołudniowy wypad do Katowic.

(1.1) Imprezy późnopopołudniowe cieszą się największą popularnością.

Wiktionary

# późnorenesansowy

należący do okresu późnego renesansu, pochodzący z okresu późnego renesansu

SJP.pl

# późnoromantyczny

odnoszący się do późnego romantyzmu

SJP.pl

# późnorozwojowiec

osoba, której talent ujawnia się później niż u innych

SJP.pl

# późność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co późne; cecha tych, którzy są późni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. późny

przysł. późno

temsłow. późno-

rzecz. późniak mzw./mos.

Wiktionary

# późnośredniowieczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) pochodzący z późnego średniowiecza, związany z późnym średniowieczem, dotyczący późnego średniowiecza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na fresku w pałacu papieskim widniała późnośredniowieczna mapa świata.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. średniowieczny

Wiktionary

# późnostarożytny

przymiotnik relacyjny

(1.1) pochodzący z późnej starożytności, związany z późną starożytnością, dotyczący późnej starożytności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przede wszystkim zaś późnostarożytne pojęcie filozofa wytworzyło się pod wpływem cyników. "Prawdziwy filozof" miał ich rysy; był ubogi, a szczęśliwy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. starożytny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) późnoantyczny

Wiktionary

# późnosłowiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. pochodzący z końcowego okresu osadnictwa słowiańskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. słowiański, pansłowiański

Wiktionary

# późny

1. o porach dnia, roku, życia: końcowy
2. tyle co: spóźniony
3. będący kimś lub czymś w przyszłości
4. występujący potem
5. o roślinach: powoli rosnący, dojrzewający; późno siany, sadzony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów

(1.2) następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa

(1.3) przeszły, ale najmniej oddalony od teraźniejszości

(1.4) o kwiatach, warzywach, owocach późno dojrzewający, kwitnący

(1.5) o roślinach późno siany, sadzony

(1.6) zrealizowany przez osobę lub osoby w zaawansowanym wieku

(1.7) (tylko w stopniu wyższym: późniejszy) będący w przyszłości innym, niż poprzednio; przyszły

(1.8) (tylko w stopniu wyższym: późniejszy) następujący po czymś, co miało miejsce wcześniej; dalszy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Była późna noc, a on jeszcze ciągle siedział przy komputerze.

(1.2) Często podczas grupowych wycieczek jada się późny obiad, nazywany obiadokolacją, czyli obiad jedzony w porze kolacji.

(1.6) Późne macierzyństwo to dzisiaj codzienność. Ciągle się słyszy w telewizji, że kobiety po sześćdziesiątce rodzą zdrowe dzieci.

(1.8) Palcowanie, napisane w nutach, jest najczęściej elementem późniejszym, dopisanym przez redaktora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpuʑnɨ, AS: puźny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. późniak mzw./mos., późność ż., spóźnienie n., opóźnienie n.

czas. późnić się

przym. opóźniony

przysł. późno

temsłow. późno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.7) przyszły, in spe

Wiktionary

# pozoblykać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. poubierać

Wiktionary

# pozobuwać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. poubierać buty

Wiktionary

# pozodbywać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nakarmić wszystkie zwierzęta

Wiktionary

# pożoga

1. wielki ogień, wielki pożar;
2. przenośnie: dramatyczne wydarzenia, zwykle działania wojenne, niosące wielkie zniszczenia i cierpienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wielki ogień szerzący się na znacznej przestrzeni, wielki pożar

Wiktionary

- Pożoga – potok, dopływ rzeki Skawa
- Pożoga – powieść Zofii Kossak
- Pożoga – powieść Orsona Scotta Carda i Aarona Johnstona
- Władysław Pożoga

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. żec

Wiktionary

# pozór

zewnętrzny, mylący wygląd czegoś, powierzchowne, łudzące wrażenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co jest widoczne na zewnątrz, nierzadko udane

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. uwaga

(1.3) stpol. wygląd

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kaśka wydaje się być radosna, ale to tylko pozory. Śmierć przyjaciela bardzo ją przybiła.

(1.2) Dej se pozór. → Uważaj.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔzur, AS: pozur

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozornik mzw., pozorność ż., pozoracja ż., pozoranctwo n., pozorant m., pozorantka ż., pozorowanie n., upozorowanie n.

czas. pozorować ndk., upozorować dk.

przym. pozorny, pozoracyjny

przysł. pozornie, pozoracyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symulacja, udawanie, płaszczyk, pretekst, mina

Wiktionary

# pozoracja

stwarzanie złudzenia, pozorów czegoś

SJP.pl

# pozoracyjny

dotyczący pozoracji

SJP.pl

# pozorancki

→ pozorant

SJP.pl

#### Patrz:

pozorant

# pozorant

człowiek, który udaje, symuluje; symulant, udawacz, pozer

SJP.pl

# pozorantka

→ pozorant

SJP.pl

#### Patrz:

pozorant

# pozornie

przysłówek

(1.1) sprawiając wrażenie prawdziwego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozornik mzw., pozoranctwo n., pozorant mos., pozorantka ż., pozorowanie n., pozór mrz., upozorowanie n.

czas. pozorować ndk., upozorować dk.

przym. pozorancki, pozorny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) na pierwszy rzut oka, na pozór, niby, niczym, podobno, ponoć, rzekomo, widać, z pozoru

Wiktionary

# pozorniej

stopień wyższy od przysłówka: pozornie

SJP.pl

# pozornik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Trachys|Fabricius|ref=tak., chrząszcz z rodziny bogatkowatych

Wiktionary

Pozornik (Trachys) – rodzaj chrząszczy z rodziny bogatkowatych i podrodziny Agrilinae. Obejmuje około 640 opisanych gatunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spod liścia wygramolił się błyszczący pozornik i zaczął czyścić swe czułki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozór mrz., pozorność ż., pozorowanie n.

czas. pozorować ndk., upozorować dk., zapozorować dk.

przym. pozorny

przysł. pozornie

Wiktionary

# pozorność

cecha czegoś sprawiającego wrażenie prawdziwego; złudność, iluzoryczność, ułudność

SJP.pl

# pozorny

niebędący tym, czym się wydaje

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego

(1.2) stpol. okazały

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ostrożny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jako specjalista w zakresie pozornych przeżyć idol zachęca innych do utożsamienia się z życiem pozornym i płytkim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzɔrnɨ, AS: pozorny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozornik mzw., pozór m., pozorność ż., pozoracja ż., pozoranctwo n., pozorant m., pozorantka ż., pozorowanie n., upozorowanie n.

czas. pozorować ndk., upozorować dk.

przym. pozoracyjny

przysł. pozornie, pozoracyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fałszywy, iluzoryczny, nierealny, nierzeczywisty, rzekomy, sztuczny, trefny, złudny

Wiktionary

# pozorować

tworzyć pozory czegoś

SJP.pl

# pozorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozorować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozornik mzw., upozorowanie n., pozór m., pozorność ż., pozoracja ż., pozoranctwo n., pozorant m., pozorantka ż.

czas. pozorować ndk., upozorować dk.

przym. pozorny, pozoracyjny

przysł. pozornie, pozoracyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) markowanie, fingowanie

Wiktionary

# pozorowany

tworzyć pozory czegoś

SJP.pl

# pozorski

nazwisko

SJP.pl

# pozory

zewnętrzny, mylący wygląd czegoś, powierzchowne, łudzące wrażenie

SJP.pl

# pozostać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pozostawać)

(1.1) dokonany od|pozostawać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzɔstat͡ɕ, AS: pozostać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozostanie n., pozostałość

przym. pozostały

czas. postawić

Wiktionary

# pozostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozostać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postawić, pozostać dk.

przym. pozostały

rzecz. pozostałość ż.

Wiktionary

# pozostawać

o wielu osobach: zostać w jakimś miejscu

SJP.pl

czasownik (dk. pozostać)

(1.1) zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś

(1.2) być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się

(1.3) być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli na ciało nie działa żadna siła lub siły działające równoważą się, to ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzɔˈstavat͡ɕ, AS: pozostavać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozostawanie n., pozostałość

czas. zostawać, postawić

przym. pozostały

Wiktionary

# pozostawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozostawać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzɔstaˈvãɲɛ, AS: pozostavãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozostałość

czas. postawić, pozostawać ndk.

przym. pozostały

Wiktionary

# pozostawiać

zostawić wiele czegoś

SJP.pl

czasownik

(1.1) zostawiać tak jak jest; nie zmieniać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po godzinie prowadzimy bezapelacyjnie, pozostawiając konkurentów poza rufą.

(1.1) Gdziekolwiek ów człowiek szedł, pozostawiał podwójne ślady stóp.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzɔˈstavʲjät͡ɕ, AS: pozostavʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozostawianie n., pozostawienie

czas. pozostawić, zostawiać, postawić

Wiktionary

# pozostawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozostawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postawić, pozostawić, pozostawiać ndk.

rzecz. pozostawienie n.

Wiktionary

# pozostawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. pozostawiać)

(1.1) zob. pozostawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozostawianie n., pozostawienie n.

czas. postawić, pozostawiać ndk.

Wiktionary

# pozostałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, co zostało w danym miejscu po czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pomimo dysponowania najnowocześniejszymi przyrządami, przez dłuższy czas nie mogli znaleźć pozostałości po wraku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzɔˈstawɔɕt͡ɕ, AS: pozostau̯ość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozostawanie n., pozostanie n., pozostałek m., pozostałka ż.

czas. pozostawać ndk., pozostać dk.

przym. pozostały, pozostałościowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) resztka

Wiktionary

# pozostały

forma czasownika.

(1.1) ims. od pozostać; taki, który pozostał

przymiotnik relacyjny

(2.1) taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Ten mały egoista sam zjadł wszystkie ciastka nie myśląc o pozostałych dzieciach.

(2.1) Okolicę dworca oświetlała wieczorem tylko jedna latarnia, wszystkie pozostałe były zepsute.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzɔˈstawɨ, AS: pozostau̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozostałość ż., pozostałek m., pozostałka ż., pozostanie n., pozostawanie n.

czas. pozostać dk., pozostawać ndk.

przym. pozostałościowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) inny

Wiktionary

# pozotwierać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pootwierać

Wiktionary

# pozować

1. słuzyć jako model malarzowi, fotografowi, rzeźbiarzowi itp.;
2. udawać kogoś, coś, zachowywać się sztucznie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przyjmować nieruchomą pozycję do zdjęcia lub obrazu

(1.2) udawać kogoś, kim się nie jest

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzɔvat͡ɕ, AS: pozovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozowanie n., pozer m., pozerka ż., pozerstwo n., poza ż.

czas. upozować dk.

przym. pozerski, pozowany

Wiktionary

# pozowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzɔˈvãɲɛ, AS: pozovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozować

rzecz. pozer mos.

Wiktionary

# pozowany

zdjęcie pozowane, fotografia pozowana - zdjęcie, fotografia, do których ktoś przybrał odpowiednią pozę

SJP.pl

# pozowice

Wikipedia

# pożółciały

taki, który pożółciał

SJP.pl

# pożółknąć

nabrać żółtego koloru; zżółknąć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) nabrać żółtego koloru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszystkie ściany wyklejono dużymi kserograficznymi powiększeniami kartek ze starej encyklopedii Larousse'a. Większość już pożółkła, ale znakomicie komponuje się z czarnym jak smoła sufitem i drewnianym rusztowaniem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pożółkły, żółciuchny, żółtawy, żółty

czas. żółknąć

temsłow. żółto-

rzecz. żółty n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zżółknąć; daw. pożółcieć

Wiktionary

# pożółknięty

rzadko: taki, który nabrał żółtego koloru; zżółkły, pożółkły, zżółknięty

SJP.pl

# pożółkły

taki, który nabrał żółtego koloru; zżółkły, zżółknięty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który nabrał żółtego koloru

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oznajm. od pożółknąć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znany był z tego, że pali nieustannie, jego nieduża, ciemna głowa zawsze była spowita chmurką dymu, palce miał pożółkłe od nikotyny, cerę bladą, głos często zachrypnięty.

(1.1) Niełatwo odczytać pożółkły rękopis, zwłaszcza w tych miejscach, gdzie autor pośpiesznie kreślił zdania.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pożółknąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zżółkły, zżółknięty

Wiktionary

# pożołnierski

stanowiący pozostałość po żołnierzach, szczególnie po ośrodkach wojskowych (np. strzelnica pożołnierska) lub działaniach zbrojnych

SJP.pl

# pozrastany

1. taki, który się pozrastał;
2. łysostopek pozrastany - gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców

SJP.pl

# pozraszać

zrosić po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pożreć

1. o zwierzętach, także z pogardą lub żartobliwie o ludziach: zjeść coś łapczywie, a o niektórych przedmiotach: pochłonąć olbrzymie ilości czegoś;
2. pożreć się: o zwierzętach: pożreć wzajemnie jedno drugie, a o ludziach: pokłócić się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pożerać)

(1.1) dokonany od|pożerać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożarcie n., żarcie n., pożeracz mzw./mos.

czas. pożerać ndk.

Wiktionary

# pozrobiać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zrobić kilka rzeczy

Wiktionary

# pozsiadać

o grupie osób: zejść z konia, motoru lub innego pojazdu

SJP.pl

# pożuć

1. żując, rozdrobnić; zżuć, przeżuć;
2. żuć przez pewien czas

SJP.pl

# pozumierać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o wielu ludziach poumierać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ci starzi pozumiyrali, a młodzi tego nie pamiyntajóm. → Starzy poumierali, a młodzi nie pamiętają.

Wiktionary

# pozużywać

zużyć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pozwać

1. wezwać kogoś do stawienia się na procesie w charakterze oskarżonego lub świadka;
2. wnieść do sądu skargę przeciwko komuś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pozywać)

(1.1) zob. pozywać.

czasownik przechodni dokonany

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaprosić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uznała, że zaniżyli jej wyniki z matury i pozwała komisję.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔzvat͡ɕ, AS: pozvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozwany m., pozew mrz., pozwanie n., pozywanie n.

czas. pozywać ndk., przypozwać dk., przypozywać ndk., dopozwać dk.

Wiktionary

# pozwalać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pozwolić)

(1.1) zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

(1.2) umożliwiać, sprawiać, że coś staje się możliwe, wykonalne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mama nie pozwala mi wracać tak późno.

(1.2) Ten kurs pozwala nabrać biegłości w obsłudze komputera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzvalat͡ɕ, AS: pozvalać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozwolenie n., pozwalanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zezwalać, przyzwalać

Wiktionary

# pozwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozwalać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzvaˈlãɲɛ, AS: pozvalãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozwalać ndk., pozwolić dk.

rzecz. pozwolenie n.

Wiktionary

# pozwalnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozwalniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozwalniać dk.

temsłow. wolno-

przym. wolny

Wiktionary

# pozwana

1. wezwać kogoś do stawienia się na procesie w charakterze oskarżonego lub świadka;
2. wnieść do sądu skargę przeciwko komuś

SJP.pl

# pozwanie

1. wezwać kogoś do stawienia się na procesie w charakterze oskarżonego lub świadka;
2. wnieść do sądu skargę przeciwko komuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozywanie n., pozew m., pozwany m., pozewne n.

czas. pozwać dk., pozywać ndk.

Wiktionary

# pozwany

1. wezwać kogoś do stawienia się na procesie w charakterze oskarżonego lub świadka;
2. wnieść do sądu skargę przeciwko komuś

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: pozwać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) praw. osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo

Wiktionary

Pozwany (łac. reus) — strona bierna procesu cywilnego, przeciwko której skierowane zostało powództwo.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Pozwany zeznał, że powódka umyślnie go sprowokowała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzvãnɨ, AS: pozvãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozew mrz.

:: fż. pozwana ż.

czas. pozwać dk., pozywać ndk.

Wiktionary

# pozwierzać

pozwierzać się - poopowiadać komuś swoje tajemnice

SJP.pl

# pozwieszać

poopuszczać ku dołowi

SJP.pl

# pozwiewać

1. zwiać po kolei, wiele razy;
2. potocznie: szybko uciekać przez pewien czas

SJP.pl

# pozwolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgoda na coś lub uprawnienie dotyczące jakiejś czynności lub rzeczy

Wiktionary

Pozwolenie w sensie prawnym zwane niekiedy również zezwoleniem to możliwość indywidualnego uchylenia generalnego zakazu podejmowania danej działalności. Uznaje się bowiem, że pewne działalności nie mogą być, z różnych względów, powszechnie dostępne dla wszystkich podmiotów, wymagają one reglamentowania przez państwo (np. pozwolenie na budowę, pozwolenie na broń).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Otrzymałem pozwolenie na broń.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzvɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: pozvolẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozwalać ndk., zezwalać ndk.

rzecz. pozwalanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zezwolenie

Wiktionary

# pozwolić

czasownik przechodni dokonany (ndk. pozwalać)

(1.1) zob. pozwalać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Nie możemy pozwolić na dalszą sowietyzację - oświadczyła któregoś dnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzvɔlʲit͡ɕ, AS: pozvolʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozwalanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie|niechać.

Wiktionary

# pożyć

1. przeżyć pewien czas, pokonując trudności; pociągnąć, poegzystować;
2. spędzić pewien czas, żyjąc w określony sposób;
3. potocznie: funkcjonować przez pewien czas

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) pobyć przy życiu, pozostać przy nim przez pewien czas

(1.2) przeżyć z kimś, pobyć gdzieś, spędzić jakiś okres życia w pewien sposób

(1.3) pot. przeżyć życie szczęśliwie, dostatnio, wykorzystać je ciesząc się jego urokami

(2.2) daw. spożyć coś, zjeść, posilić się

(2.3) daw. użyć czegoś, skorzystać z czegoś; doznać czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Choć liczbą znacznie go przemagali, hetman w jednej bitwie ich pożył i od granic precz przepędził.

(2.1) Ubogi w radę, chociaż strojny w złoto, / Pożywszy drugich, i sam siebie pożył.

(2.2) Skoro pożył już co mu w kuchni dano, tylko nisko skłonił się i bez słowa ich opuścił.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożywanie n.

czas. pożywić dk.

przym. pożywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) złamać, zniszczyć

(2.2) skonsumować

Wiktionary

# pożycie

1. przeżyć pewien czas, pokonując trudności; pociągnąć, poegzystować;
2. spędzić pewien czas, żyjąc w określony sposób;
3. potocznie: funkcjonować przez pewien czas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wspólne życie z kimś

(1.2) obcowanie cielesne dwojga ludzi

(1.3) przest. rodzaj, tryb życia

Wiktionary

Pożycie – wspólnota osób mająca wymiar cielesny, emocjonalny i gospodarczy o charakterze trwałym.

Cielesność pożycia wyraża się w zachowaniach seksualnych, emocjonalność w szczególnym, silnym i pozytywnym zaangażowaniu emocjonalnym do osoby pozostającej we wspólnocie, a gospodarczość we wspólnym dysponowaniu majątkiem partnerów (np. prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego).

W znaczeniu węższym pożycie odnosi się jedynie do sfery cielesnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W bliższym pożyciu z ludźmi, których szanował i lubił, był on zawsze pełen prostoty, swobody i naturalności.

(1.2) Nie wyobrażała sobie pożycia dwojga ludzi, gdy już nic ich nie łączy.

(1.3) Z dobrze wychowanego, towarzyskiemu pożyciu oddanego człowieka przemienił się w rozpustnika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɨt͡ɕɛ, AS: požyće

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mieszkanie

(1.2) seks, współżycie

Wiktionary

# pozycja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) konkretne ułożenie ludzkiego ciała

(1.2) położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów

(1.3) o urządzeniu: odpowiednie ustawienie działania, tryb działania

(1.4) miejsce w jakimś spisie

(1.5) sport. miejsce zawodnika

(1.6) ranga kogoś w stosunku do innych osób w grupie

(1.7) pot. film, książka

(1.8) ekon. stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych

(1.9) w warcabach i szach. ułożenie bierek na szachownicy w danym momencie gry

Wiktionary

Pozycja – termin może odnosić się do jednego z następujących pojęć:

- pozycja anatomiczna
- pozycja geograficzna
- pozycja seksualna
- pozycja społeczna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siedzenie w pozycji wyprostowanej pozwala nam swobodniej oddychać.

(1.2) Radar pokazuje pozycję samolotu względem lotniska.

(1.3) To urządzenie musi pracować w pozycji poziomej lub pod kątem maksymalnie 5° (= pięć stopni) do poziomu.

(1.3) Przed włączeniem urządzenia należy sprawdzić, czy włącznik jest w pozycji „0” (= zero).

(1.4) Twoje nazwisko jest na pierwszej pozycji.

(1.4) Niektóre pozycje w tym wykazie są błędne.

(1.5) Ten piłkarz gra na pozycji obrońcy.

(1.5) Jeden z zawodników grający na pozycji skrzydłowego ma ponad 210 cm (= centymetrów) wzrostu.

(1.6) Umacniamy na rynku naszą pozycję lidera.

(1.6) Tomek zastąpi Krzysztofa na pozycji kierownika naszej firmy.

(1.7) Internetowy katalog naszej biblioteki zawiera ponad 10 000 pozycji.

(1.8) Inwestor przeczuwając spadki na jutrzejszej sesji zajął krótką pozycję.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzɨt͡sʲja, AS: pozycʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozycjonowanie n., opozycja ż.

czas. pozycjonować ndk.

przym. pozycyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poza, postawa

(1.2) usytuowanie, umiejscowienie, położenie, ustawienie

(1.6) ranga, znaczenie, status

Wiktionary

# pozycjonalny

dobra pozycjonalne - produkty lub usługi, których wartość jest oceniana w stosunku do innych

SJP.pl

# pozycjoner

1. urządzenie do ułożenia kogoś lub czegoś we właściwej pozycji;
2. nadajnik w pojeździe monitorujący jego pozycję

SJP.pl

Ustawnik pozycyjny (pozycjoner) – urządzenie sterujące stosowane w siłowniku (pneumatycznym, elektrycznym, hydraulicznym).

Wikipedia

# pozycjonerka

→ pozycjoner

SJP.pl

#### Patrz:

pozycjoner

# pozycjonerski

→ pozycjoner

SJP.pl

#### Patrz:

pozycjoner

# pozycjonować

1. w informatyce: poprawiać pozycję strony internetowej w wynikach wyszukiwania;
2. w informatyce: rozmieszczać elementy graficzne na stronie internetowej;
3. określać miejsce, w którym znajduje się jakiś obiekt;
4. ustawiać w określonej pozycji;
5. ustalać pozycję firmy lub towaru na rynku w stosunku do konkurencji

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) środ. inform. poprawiać pozycję strony internetowej na listach wyników wyszukiwarek internetowych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opozycja ż., pozycjonowanie n., wypozycjonowanie n., pozycja ż.

czas. wypozycjonować dk.

przym. pozycyjny

Wiktionary

# pozycjonowanie

pozycjonowanie produktu - działania mające na celu wytworzenie u konsumentów pożądanego przez przedsiębiorstwo wizerunku produktu; plasowanie produktu

SJP.pl

- pozycjonowanie w marketingu
- pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych

Wikipedia

# pozycyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pozycyjne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pozycyjny

Wiktionary

# pozycyjny

przymiotnik od: pozycja

SJP.pl

# pożyczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pożyczyć)

(1.1) dawać coś komuś na pewien czas

(1.2) brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą

(1.3) eufem. ukraść coś komuś, często bez jego wiedzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciągle muszę pożyczać ci temperówkę!

(1.2) Nie mam, sam właśnie pożyczyłem temperówkę od kolegi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɨt͡ʃat͡ɕ, AS: požyčać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożyczka ż., pożyczanie n., pożyczenie n.

czas. pożyczyć dk., wypożyczać ndk., wypożyczyć dk.

przym. pożyczkowy

Wiktionary

# pożyczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pożyczać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Denerwuje mnie to twoje ciągłe pożyczanie pieniędzy od znajomych. Czy nie możesz lepiej gospodarować tym, co masz?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɨˈt͡ʃãɲɛ, AS: požyčãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożyczka ż.

czas. pożyczać, pożyczyć

przym. pożyczkowy

Wiktionary

# pożyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pożyczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɨˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: požyčẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pożyczyć, pożyczać

rzecz. pożyczka ż.

Wiktionary

# pożyczka

1. danie komuś albo wzięcie od kogoś pieniędzy lub jakichś rzeczy na pewien czas, z zastrzeżeniem zwrotu w określonym terminie;
2. to, co zostało pożyczone;
3. pasmo włosów zaczesane z boku głowy na łysinę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) danie albo wzięcie na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; także. to, co zostało pożyczone;

(1.2) pot. żart. pasmo włosów zaczesane z jednego z boków na część głowy objętej łysiną

(1.3) jęz. wyraz, związek wyrazowy lub struktura składniowa przejęte z innego języka lub wzorowane na nim

Wiktionary

Pożyczka – potocznie operacja polegająca na udzieleniu przez osobę fizyczną lub instytucję określonej kwoty środków pieniężnych lub określonych przedmiotów do dyspozycji pożyczkobiorcy, na czas oznaczony lub nieoznaczony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bank udzielił mi pożyczki przy bardzo wysokich odsetkach.

(1.1) Marian wziął tysiąc złotych pożyczki na nowy telefon.

(1.1) Zenek w dwa dni przepuścił całą pożyczkę, z której miał opłacić remont dachu.

(1.2) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca.

(1.3) Słowo „szwagier” to pożyczka z niemieckiego (od słowa „Schwager”).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɨt͡ʃka, AS: požyčka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożyczanie n., pożyczenie n., zapożyczenie n.

czas. pożyczyć dk., pożyczać ndk., wypożyczyć dk., wypożyczać ndk., zapożyczyć dk., zapożyczać ndk.

przym. pożyczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) zaczeska

(1.3) zapożyczenie

Wiktionary

# pożyczkobiorczyni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. kobieta biorąca pożyczkę

(1.2) praw. bank. kobieta, która wzięła pożyczkę; kobieta, której udzielono pożyczki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. pożyczkobiorca m.

Wiktionary

# pożyczkodawczyni

→ pożyczkodawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. kobieta udzielająca pożyczki

Wiktionary

#### Patrz:

pożyczkodawca

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. pożyczkodawca m.

Wiktionary

# pożyczkomat

automat umożliwiający wzięcie małej pożyczki na podstawie dowodu osobistego; gotówkomat

SJP.pl

# pożyczkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pożyczką, dotyczący pożyczki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zapożyczenie n., pożyczanie n., pożyczka ż.

czas. pożyczać, pożyczyć

Wiktionary

# pożyczyć

1. dać coś komuś na określony czas, zobowiązując go do zwrotu; pozwolić komuś na używanie czegoś;
2. wziąć coś od kogoś, deklarując zwrot w określonym terminie; zaciągnąć pożyczkę;
3. złożyć życzenia

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pożyczać)

(1.1) dać coś komuś na pewien czas

(1.2) wziąć coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą

(1.3) eufem. ukraść

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) rzad. złożyć życzenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ale teraz, zwracając pożyczone książki, spotykałem się z niezwykłą życzliwością.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɨt͡ʃɨt͡ɕ, AS: požyčyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożyczka ż., pożyczanie n., pożyczenie n.

czas. pożyczać ndk., wypożyczać ndk., wypożyczyć dk.

przym. pożyczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|pojczoć.

Wiktionary

# pożydzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. udzielenie nikłego wsparcia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zżydzenie n., żyd mos., Żyd mos., żydowszczyzna ż., żydzenie n.

czas. pożydzić dk., żydzić ndk., żydzieć ndk., zażydzić dk., zżydzieć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poskąpienie

Wiktionary

# pożydzić

potocznie: poskąpić, pożałować czegoś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. żydzić)

(1.1) pot. udzielić słabego wsparcia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożydzenie n., zażydzenie n., zażydzanie n., zżydzenie n., żyd mos., Żyd mos., żydowszczyzna ż., żydzenie n.

czas. zażydzać, żydzić ndk., żydzieć ndk., zażydzić dk., zżydzieć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poskąpić

Wiktionary

# pozyskać

czasownik przechodni dokonany (ndk. pozyskiwać)

(1.1) dokonany od|pozyskiwać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dniami i nocami głowiła się, jak odwrócić nieszczęście i pokierować sprawą w ten sposób, by pozyskać dla Jakuba prawo pierworództwa.

(1.1) Możesz radzić się, konsultować lub pozyskać informacje i wyjaśnienia, które ułatwią Ci twórcze rozwiązanie problemu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈzɨskat͡ɕ, AS: pozyskać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozyskanie n., zysk

czas. pozyskiwać

Wiktionary

# pozyskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozyskać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozyskiwać, pozyskać dk.

Wiktionary

# pozyskaniowy

związany z pozyskaniem

SJP.pl

# pozyskiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pozyskać)

(1.1) przekonywać do siebie

(1.2) stawać się posiadaczem czego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Nasz organizm nie jest w stanie samodzielnie wytwarzać aminokwasów egzogennych, dlatego ważne jest, abyśmy pozyskiwali je poprzez dietę lub suplementy diety takie jak odżywka białkowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozyskanie n., pozyskiwanie n.

czas. pozyskać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zjednywać, werbować

(1.2) zdobywać, uzyskiwać

Wiktionary

# pozyskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozyskiwać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój wujek i ciocia uważają, że pozyskiwanie wełny z owiec to prymitywne barbarzyństwo; dlatego noszą wyłącznie ubrania z bawełny.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozyskiwać ndk.

Wiktionary

# pozystor

rezystor półprzewodnikowy, którego rezystencja wzrasta wraz ze wzrostem temperatury

SJP.pl

Pozystor – rodzaj termistora, który zwiększa swą rezystancję (oporność) pod wpływem wzrostu temperatury; termistor typu PTC (Positive Temperature Coefficient).

Wikipedia

# pozystorowy

→ pozystor

SJP.pl

#### Patrz:

pozystor

# pożytecznie

przysłówek

(1.1) w sposób pożyteczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzieci mogły w ten sposób przyjemnie i pożytecznie spędzić pierwszy dzień wiosny zwany też dniem wagarowicza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɨˈtɛt͡ʃʲɲɛ, AS: požytečʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pożyteczny

rzecz. pożytek m., pożyteczność ż.

Wiktionary

# pożyteczniej

stopień wyższy od przysłówka: pożytecznie

SJP.pl

# pożyteczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pożyteczny

SJP.pl

# pożyteczny

przymiotnik

(1.1) przynoszący pożytek lub przydatny do czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɨˈtɛt͡ʃnɨ, AS: požytečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożytek m., pożyteczność ż.

czas. pożytkować ndk.; spożytkować dk.

przysł. pożytecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) użyteczny, przydatny, potrzebny

Wiktionary

# pożytek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) korzyść

(1.2) pszcz. nektar, pyłek lub spadź zbierane przez pszczoły

Wiktionary

- wszelka korzyść
- pożytki według prawa cywilnego
- beneficjum w średniowieczu
- pożytek pszczeli – przedmiot lub obszar pracy pszczoły-zbieraczki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Internet to duży pożytek dla ludzkości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɨtɛk, AS: požytek

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. spożytkować dk.

przym. pożyteczny, pożytkowy

przysł. pożytecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) korzyść, zysk, profit; gw-pl|Śląsk Cieszyński|osóg.

Wiktionary

# pożytkowy

→ pożytek

SJP.pl

#### Patrz:

pożytek

# pozyton

krótko trwająca cząstka elementarna, elektron o ładunku elektrycznym dodatnim; antyelektron; pozytron

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. cząstka elementarna będąca antycząstką elektronu;

Wiktionary

Pozyton, antyelektron (nazywany też pozytronem wskutek kalkowania ang. nazwy positron) – elementarna cząstka antymaterii oznaczana symbolem e+, będąca antycząstką elektronu. Należy do grupy leptonów.

Jej ładunek elektryczny jest równy +1 (jednostce ładunku elementarnego), masa jest równa masie elektronu. Spin pozytonu jest połówkowy.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) antyelektron

Wiktionary

# pozytonium

Pozytonium (pozyt, pozytronium, symbol Ps) – quasi-stabilny atom egzotyczny złożony z elektronu e⁻ i jego antycząstki – pozytonu e+. Orbity obu cząstek i dostępne poziomy energetyczne są podobne jak dla atomu wodoru (czyli elektronu i protonu).

Wikipedia

# pozytonowy

→ pozyton; pozytronowy

SJP.pl

# pozytron

krótko trwająca cząstka elementarna, elektron o ładunku elektrycznym dodatnim; antyelektron; pozyton

SJP.pl

Pozyton, antyelektron (nazywany też pozytronem wskutek kalkowania ang. nazwy positron) – elementarna cząstka antymaterii oznaczana symbolem e+, będąca antycząstką elektronu. Należy do grupy leptonów.

Jej ładunek elektryczny jest równy +1 (jednostce ładunku elementarnego), masa jest równa masie elektronu. Spin pozytonu jest połówkowy.

Wikipedia

# pozytronowy

→ pozytron; pozytonowy

SJP.pl

# pozytura

przestarzałe: postawa, poza

SJP.pl

# pozytyw

1. dodatnia strona czegoś;
2. odbitka fotograficzna otrzymywana z negatywu;
3. dawny rodzaj małych organów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu

(1.2) poligr. w rotograwiurze i offsecie: nie odwrócona kopia obrazu służąca do dalszej reprodukcji

(1.3) poligr. w autotypii: kopia uzyskana na płycie metalowej przez naświetlanie negatywu

Wiktionary

Pozytyw – odwrotność negatywu. W filmie, pozytywowa kopia pokazowa filmu na błonie fotograficznej do wyświetlania w kinie.

W fotografii, pozytyw jest obrazem fotograficznym odwzorowującym prawidłowo (zgodnie z rzeczywistością) obraz istniejący w naturze, a mówiąc dokładniej: odzwierciedla wprost proporcjonalnie różnice pomiędzy jasnością i barwą poszczególnych miejsc w fotografowanym obrazie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. pozytywność ż., pozytywka ż.

przym. pozytywny, pozytywowy, pozytywkowy

przysł. pozytywnie

Wiktionary

# pozytywista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) artysta tworzący dzieła oparte na filozofii pozytywizmu

(1.2) zwolennik pozytywizmu

Wiktionary

Pozytywizm – kierunek w filozofii i literaturze zainicjowany przez Augusta Comte'a w drugiej połowie XIX wieku (Kurs filozofii pozytywnej). Został rozwinięty przez J.S. Milla oraz H. Spencera. Był kontynuowany w XIX w. jako empiriokrytycyzm (II fala) i w XX w. jako pozytywizm logiczny (III fala). Podstawowa teza pozytywizmu głosi, że jedyną pewną wiedzą jest wiedza naukowa. Ta może być zdobyta tylko dzięki pozytywnej weryfikacji teorii za pomocą empirycznej metody naukowej. Pozytywizm podkreśla znaczenie wiedzy empirycznej i naukowości, a wzorem są w nim nauki przyrodnicze. Odrzuca przez to teologię oraz klasyczną metafizykę jako nieuprawnione spekulacje (ale nie zawsze ontologię jako ogólną naukę o bytach). Elementami pozytywizmu jest/są naturalizm, często też fizykalizm i ateizm, rzadziej materializm. Pozytywizm przeważnie odrzuca istniejące religie jako zabobony oparte na fikcjach, choć sam Comte proponował zastąpienie ich przez humanistyczną religię ludzkości. Prekursorem pozytywizmu był brytyjski empirysta i sceptyk David Hume.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Romantycy za źródło odrodzenia uważali uczucie, a pozytywiści rozum i wiedzę.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pozytywistyczny

rzecz. pozytywizm mrz., pozytywność ż.

Wiktionary

# pozytywistka

→ pozytywista

SJP.pl

#### Patrz:

pozytywista

# pozytywistyczny

→ pozytywizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z pozytywizmem, właściwy pozytywizmowi

Wiktionary

#### Patrz:

pozytywizm

#### Powiązane:

rzecz. pozytywizm m., pozytywista m., pozytywistka ż., pozytywność ż.

Wiktionary

# pozytywizm

nurt literacki występujący w okresie od powstania styczniowego do lat dziewiećdziesiątych XIX w , głoszący wiarę w postęp, zdobycze nauki, postulujący kulturalną i gospodarczą odbudowę państwa przez pracę u podstaw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego

(1.2) liter. socjol. prąd umysłowy, literacki i społeczny w Polsce w latach 1863–1890, krytykujący romantyzm, propagujący zdobycze nauki i kult pracy

Wiktionary

Pozytywizm – kierunek w filozofii i literaturze zainicjowany przez Augusta Comte'a w drugiej połowie XIX wieku (Kurs filozofii pozytywnej). Został rozwinięty przez J.S. Milla oraz H. Spencera. Był kontynuowany w XIX w. jako empiriokrytycyzm (II fala) i w XX w. jako pozytywizm logiczny (III fala). Podstawowa teza pozytywizmu głosi, że jedyną pewną wiedzą jest wiedza naukowa. Ta może być zdobyta tylko dzięki pozytywnej weryfikacji teorii za pomocą empirycznej metody naukowej. Pozytywizm podkreśla znaczenie wiedzy empirycznej i naukowości, a wzorem są w nim nauki przyrodnicze. Odrzuca przez to teologię oraz klasyczną metafizykę jako nieuprawnione spekulacje (ale nie zawsze ontologię jako ogólną naukę o bytach). Elementami pozytywizmu jest/są naturalizm, często też fizykalizm i ateizm, rzadziej materializm. Pozytywizm przeważnie odrzuca istniejące religie jako zabobony oparte na fikcjach, choć sam Comte proponował zastąpienie ich przez humanistyczną religię ludzkości. Prekursorem pozytywizmu był brytyjski empirysta i sceptyk David Hume.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. pozytywność ż., pozytywista mos., pozytywistka

przym. pozytywistyczny, pozytywny

Wiktionary

# pozytywka

urządzenie mechaniczne grające po nakręceniu jakąś melodię, umieszczane w zegarach, puzderkach, zabawkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pudełko lub skrzynka z nakręcanym, mechanicznym instrumentem muzycznym odtwarzającym dźwięki dzięki wypustkom na obrotowym elemencie szarpiącym o zęby metalowego grzebienia;

Wiktionary

Pozytywka – mechaniczny instrument muzyczny, z grupy idiofonów wydający dźwięki wskutek zaczepiania metalowymi wypustkami umieszczonymi na obrotowym wałku o zęby odpowiednio nastrojonego metalowego grzebienia. Wałek, który mógł być wymienny, wprowadzano w ruch głównie za pomocą sprężynowego mechanizmu napędowego. Układ wypustek definiuje melodię.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. pozytyw m., pozytywność ż.

przym. pozytywkowy, pozytywowy, pozytywny

przysł. pozytywnie

Wiktionary

# pozytywkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pozytywką, dotyczący pozytywki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozytyw mrz., pozytywka ż.

Wiktionary

# pozytywniak

środowiskowo: człowiek zasługujący na pozytywną opinię; człowiek pozytywny

SJP.pl

# pozytywnie

przysłówek

(1.1) w sposób pozytywny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozytywka ż., pozytyw m., pozytywność ż.

przym. pozytywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dobrze

Wiktionary

# pozytywniej

stopień wyższy od przysłówka: pozytywnie

SJP.pl

# pozytywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pozytywny

SJP.pl

# pozytywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pozytywne; cecha tych, którzy są pozytywni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozytywka ż., pozytyw m., pozytywista ż., pozytywistka ż., pozytywistyczność ż., pozytywizm m.

przym. pozytywny, pozytywistyczny

przysł. pozytywnie, pozytywistycznie

Wiktionary

# pozytywny

przymiotnik

(1.1) przynoszący korzyści

(1.2) przychylnie nastawiony

(1.3) kierujący się wartościami budzącymi szacunek; o wysokich walorach

(1.4) z potwierdzoną obecnością w badaniu

Wiktionary

Pozytywny – utwór zespołu IRA pochodzący z szóstej płyty Ogrody. Piosenka została zamieszczona na dziewiątym miejscu na krążku, trwa 4 minuty i 36 sekund i należy do jednego z dłuższych utworów znajdujących się na płycie.

Tekst utworu opowiada o przezwyciężeniu strachu. Autorem tekstu, jak i kompozytorem utworu jest gitarzysta Piotr Łukaszewski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kraje Ameryki Środkowej zdały sobie sprawę, że program rozwoju zielonej turystyki w Świecie Majów przyniesie pozytywne skutki i korzyści.

(1.2) Na podstawie pozytywnej opinii KSUS gen. bryg. T. Kasprzycki 29.04.1935 r. zatwierdził aparat centralny typu PZO-Lev dla artylerii przeciwlotniczej (załącznik 4).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔzɨˈtɨvnɨ, AS: pozytyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozytywka ż., pozytywność ż., pozytyw m., pozytywizm m.

przysł. pozytywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dobry, konstruktywny, korzystny, owocny

(1.2) aprobujący, optymistyczny, przychylny

(1.3) chwalebny, godny pochwały, godny polecenia, przykładny, wartościowy, wzorowy

(1.4) dodatni

Wiktionary

# pozytywowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pozytywem, dotyczący pozytywu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozytyw m., pozytywka ż.

Wiktionary

# pozywać

czasownik niedokonany

(1.1) wzywać kogoś do stawienia się na procesie jako oskarżony lub świadek

(1.2) wnosić przeciwko komuś skargę do sądu

(1.3) daw. wołać, przyzywać, wzywać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Asia wbiła wzrok w podłogę i usłyszała tym razem już wyraźnie: Twój ojciec i twój wujek tego nie darują, pozywamy, kurde!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozwany m., pozew m., pozwanie n., pozywanie n.

czas. nazywać, pozwać dk.

Wiktionary

# pozywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozwanie n., pozew m., pozwany m., pozewne n.

czas. pozywać ndk., pozwać dk.

Wiktionary

# pożywiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pożywić)

(1.1) dawać jeść komuś

czasownik zwrotny niedokonany pożywiać się (dk. pożywić się)

(2.1) jeść coś

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Na dworcu zaś nie chciałem się pożywiać, gdyż są to miejsca, w które – z różnych powodów – wkracza często policja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɨvʲjät͡ɕ, AS: požyvʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożywienie n., pożywianie n., pożywność ż.

czas. pożywić, spożywać ndk., spożyć dk.

przym. pożywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) karmić, posilać

(2.1) spożywać, jeść, posilać się

Wiktionary

# pożywianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pożywiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pożywiać, pożywić

rzecz. pożywność ż.

Wiktionary

# pożywić

czasownik przechodni dokonany (ndk. pożywiać)

(1.1) dokonany od|pożywiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożywianie n., pożywienie n., pożywność ż., żywność ż.

czas. pożyć, pożywiać ndk.

przym. pożywny

Wiktionary

# pożywienie

to, czym się żywią organizmy żywe; pokarm, żywność, jedzenie, jadło, strawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jedzenie, pokarm, strawa

Wiktionary

Pokarm – pożywka dostarczająca substancji chemicznych ważnych dla zachowania zdrowia i rozwoju organizmu. Są to tzw. składniki odżywcze spełniające wiele funkcji w organizmie:

- dostarczają budulca do tworzenia, odbudowy lub utrzymania tkanek;
- pomagają regulować procesy zachodzące w ciele;
- służą jako „paliwo” dostarczające energii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szkliwo to wysoce zmineralizowana substancja chroniąca nasze zęby. Działa jak bariera ochronna. Może ulec degradacji pod wpływem kwasów obecnych w pożywieniach i napojach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: požyvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pożywić się, żywić, pożywiać, pożywić

rzecz. pożywka ż., spożywanie n., żywność ż., pożywność ż.

przym. pożywny

Wiktionary

# pożywka

- pożywka hodowlana
  - pożywka LB – do mikrobiologicznej hodowli bakterii
  - pożywka YPD (YEPD) – do mikrobiologicznej hodowli drożdży
  - pożywka MS (Murashige & Skoog) – zestaw minerałów i witamin do hodowli roślinnych

Wikipedia

# pożywniej

stopień wyższy od przysłówka: pożywnie

SJP.pl

# pożywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pożywny

SJP.pl

# pożywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pożywne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pożywienie n., pożywianie n., żywienie n.

czas. pożywiać ndk., pożywić dk.

przym. pożywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sytność

Wiktionary

# pożywny

wzmacniający, posilny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posilny, wzmacniający, sycący

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Soczewica jest bardzo pożywna i jak podają źródła (…) strawniejsza od mięsa, dlatego w krajach chrześcijańskich często była jadana w dni postne.

(1.1) Zjedli pożywne śniadanie. Kawa i przekąski miały ich wzmocnić w ciągu dnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈʒɨvnɨ, AS: požyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pożyć, spożywać ndk., pożywiać ndk., spożyć dk., pożywić dk.

rzecz. pożywienie n., żywienie n., żywność ż., pożywność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sycący, posilny, odżywczy, treściwy

Wiktionary

# pozzuwać

zzuć po kolei, wiele razy

SJP.pl

# pozłacać

czasownik niedokonany

(1.1) pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie patrzyłem na cenę i kupiłem miedziane kubki z misami, wszystko pozłacane i rzeźbione.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. złocić, pozłocić dk.

rzecz. złoto n., pozłacanie n., złoty mzw., złocień mrz., pozłotnik mos.

przysł. złoto

przym. złoty, pozłacany, złotówkowy

wykrz. złociutka

Wiktionary

# pozłacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pozłacać.

Wiktionary

Złocenie (pozłacanie) – pokrywanie powierzchni przedmiotu cienką warstwą złota. W przypadku podłoży metalicznych złocenie jest procesem elektrolitycznym lub chemicznym.

Chemiczne osadzanie złota zachodzi poprzez reakcje wymiany, na drodze kontaktowej, na drodze katalitycznej. Wykonuje się także złocenie tamponowe (technika selektywnego pokrycia).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. pozłota ż., pozłotka ż., pozłotek m., pozłotko n., pozłocistość ż., pozłotnictwo n., pozłotnik m., złoto n., złoty mzw., złocień mrz.

czas. pozłacać ndk., pozłocić dk.

przym. pozłocisty, złoty, złotówkowy

przysł. pozłocisto, złoto

wykrz. złociutka

Wiktionary

# pozłacany

przymiotnik

(1.1) taki, który został pokryty warstwą złota

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: pozłacać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nad obu orszakami: tym, którego wozy i konie stały jak w ziemię wryte, i tym, który, w barwistych strojach, jak łan ściętych kwiatów na pozłacanej ziemi leżał, świeciło w górze, jasne, ale łagodne słońce i z woniami ambry, sandału, cynamonu, piżma, aloesu, przeciągały obłoki kadzidłowego dymu.

(1.1) Moja siostra nosi pozłacany naszyjnik.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pozłacać ndk., pozłocić dk.

Wiktionary

# pożłobić

porobić wgłębienia w jakiejś powierzchni, przesuwając się po niej lub spadając bezpośrednio na nią

SJP.pl

# pozłocistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pozłociste

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pozłocisty

rzecz. pozłacanie n.

Wiktionary

# pozłocisty

poetycko: złoty, złocisty, pozłacany

SJP.pl

# pożłopać

spędzić pewien czas na żłopaniu, głośnym, bardzo niechlujnym piciu, popić większych ilości czegoś, napić się

SJP.pl

# pozłota

1. warstewka złota, którą powleka się inny materiał;
2. pozorna świetność;
3. dawniej:
a) pozłacanie, pozłocenie;
b) w kulinariach: żółte oczka tłuszczu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) warstwa żółtego tłuszczu (np. w rosole)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pozłacanie n., pozłotnik mos.

Wiktionary

# pozłotka

1. cienka folia pokryta warstewką metalu w kolorze złota lub srebra, używana głównie do pakowania artykułów spożywczych; pazłotko, pozłotko, sreberko, cynfolia, staniol;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; eszolcja, maczek

SJP.pl

- pozłotka (Eschscholzia) – rodzaj roślin z rodziny makowatych
- pozłotka (Callicera) – rodzaj muchówek z rodziny bzygowatych

Wikipedia

# pozłotko

cienka folia pokryta warstewką metalu w kolorze złota lub srebra, używana głównie do pakowania artykułów spożywczych; pozłotka, pazłotko, sreberko, cynfolia, staniol

SJP.pl

# pozłotnictwo

Pozłotnictwo – rzemiosło artystyczne zajmujące się pokrywaniem podłoża metalami, zwykle szlachetnymi.

Do pozłotnictwa nie zalicza się technik stosowanych w jubilerstwie i metaloplastyce, np. złocenia ogniowego, galwanicznego czy platerowania. Również stosowane współcześnie złote farby w sprayu i w płynie nie zaliczają się do klasycznego pozłotnictwa.

Wikipedia

# pozłotniczka

→ pozłotnik

SJP.pl

#### Patrz:

pozłotnik

# pozłotnik

rzemieślnik zajmujący się pozłacaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik pokrywający przedmioty metalami szlachetnymi

Wiktionary

Pozłotnictwo – rzemiosło artystyczne zajmujące się pokrywaniem podłoża metalami, zwykle szlachetnymi.

Do pozłotnictwa nie zalicza się technik stosowanych w jubilerstwie i metaloplastyce, np. złocenia ogniowego, galwanicznego czy platerowania. Również stosowane współcześnie złote farby w sprayu i w płynie nie zaliczają się do klasycznego pozłotnictwa.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. pozłacanie n., pozłotnictwo n., pozłota ż., złoto n., złotnik mos.

czas. pozłacać ndk., pozłocić dk.

Wiktionary

# pół

połowa

SJP.pl

liczebnik ułamkowy

(1.1) jedna z dwóch równych części całości

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: poła

Wiktionary

Ułamek – wyrażenie arytmetyczne lub algebraiczne postaci {\tfrac {a}{b}}, gdzie a i b są dowolnymi wyrażeniami tego typu. Wielkość a jest znana jako licznik, b jako mianownik, a oddzielająca je linia jako kreska ułamkowa. Wartością ułamka jest iloraz licznika przez mianownik, dlatego wartość ta istnieje tylko dla mianowników różnych od zera – dzielenie {\tfrac {a}{0}} nie jest określone.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Potrzebuję pół szklanki cukru.

(1.1) Rozmowa trwała ponad pół godziny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: puw, AS: puu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poła ż., połowinki nmos., połowa ż., połówka ż., połóweczka ż., połowica ż.

przym. połówkowy

przysł. wpół

licz. półtora, półtorej

temsłow. pół-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) połowa, połówka; daw. połowica

Wiktionary

# pół-

temat słowotwórczy

(1.1) …pierwszy człon wyrazów złożonych wnoszący znaczenie niecałkowitości lub połowiczności tego, co wyraża drugi człon złożenia

Wiktionary

#### Powiązane:

licz. pół

zaim. pół

Wiktionary

# pół-amerykanin

osoba, której matka albo ojciec jest Amerykaninem

SJP.pl

# pół-beduin

osoba, której matka albo ojciec jest Beduinem

SJP.pl

# pół-cygan

osoba, której matka albo ojciec jest Cyganem

SJP.pl

# pół-eskimos

osoba, której matka albo ojciec jest Eskimosem

SJP.pl

# pół-francuz

osoba, której matka albo ojciec jest Francuzem

SJP.pl

# pół-francuzka

kobieta, której matka albo ojciec jest Francuzem

SJP.pl

# pół-meksykanin

osoba, której matka albo ojciec jest Meksykaninem

SJP.pl

# pół-mulat

osoba, której matka albo ojciec jest Mulatem

SJP.pl

# pół-murzyn

osoba, której matka albo ojciec jest Murzynem

SJP.pl

# pół-niemiec

osoba, której matka albo ojciec jest Niemcem

SJP.pl

# pół-polak

osoba, której matka albo ojciec jest Polakiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek, którego polskość budzi wątpliwości; połowiczny Polak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On mówi z takim śmiesznym akcentem, uważam go za pół-Polaka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: puw‿ˈpɔlak, AS: puu̯‿polak

Wiktionary

#### Powiązane:

fż. pół-Polka

rzecz. Polak mos., pół Polak, pół Polka

Wiktionary

# pół-polka

kobieta, której matka albo ojciec jest Polakiem

SJP.pl

# pół-rosjanin

osoba, której matka albo ojciec jest Rosjaninem

SJP.pl

# pół-słowianin

osoba, której matka albo ojciec jest Słowianinem

SJP.pl

# pół-żyd

osoba, której matka albo ojciec jest Żydem

SJP.pl

# poł.

skrót od: połowa

SJP.pl

skrót

(1.1) = połowa

Wiktionary

# poła

dolna część jednej połowy ubioru rozpinającego się z przodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północno-zachodniej Rosji europejskiej, w obwodach twerskim i nowogrodzkim, uchodzi do jeziora Ilmen

Wiktionary

Phowa, phoła (tyb. འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག, Wylie: ’pho ba grong ’jug, ZWPY: Powa Chongjug), Joga Przeniesienia Świadomości – jedna z praktyk buddyzmu Diamentowej Drogi. Przynależy do zbioru Sześciu Jog Naropy. Ma pozwolić praktykującemu po śmierci odrodzić się w Czystej Krainie Buddy Nieograniczonego Światła, gdzie zapewniane są wszystkie warunki do dalszego rozwoju. Znakiem powodzenia jest niewielki fizyczny otwór na czubku głowy, często też kropelka krwi, powstała w wyniku praktyki.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje rzeka|D=Poły|N=Połą.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rzeka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) Пола ż.

źródła.

== Poła (język wilamowski.) ==

ortografie.

Pöła • Pȫła

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) Polak (obywatel Polski)

(1.2) etn. Polak

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rzeka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) Пола ż.

źródła.

== Poła (język wilamowski.) ==

ortografie.

Pöła • Pȫła

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) Polak (obywatel Polski)

(1.2) etn. Polak

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# połabianin

mieszkaniec Połabia

SJP.pl

# połabianka

mieszkanka Połabia

SJP.pl

# połabie

teren pomiędzy rzekami Łabą i Odrą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna położona pomiędzy rzekami Łabą i Soławą na zachodzie, Odrą na wschodzie, Morzem Bałtyckim na północy i Rudawami na południu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Połabianin mos., Połabianka ż., połabszczyzna ż., Łaba ż., połabski mrz.

przym. połabski

Wiktionary

# połabski

przymiotnik od: Połabie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Połabiem i Połabianami, dotyczący Połabia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język połabski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Łaba ż., Połabie n., Połabian mos., Połabianka ż.

przym. nadłabski, łabski

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) skr. połab.

Wiktionary

# połabskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem połabskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem połabskim

(1.3) spisany, stworzony w języku połabskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈwapskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: pou̯apskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# połabszczyzna

Wikipedia

# połać

część jakiegoś obszaru, jakiejś przestrzeni; szmat, płat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. duża część jakiegoś obszaru lub jakiejś przestrzeni

(1.2) bud. archit. część dachu stanowiąca jedną płaszczyznę

Wiktionary

## Integralne części wsi w Polsce

Wg TERYT jest ich 9

- Połać – część wsi Zaburze w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Radecznica
- Połać – część wsi Mniszków w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Połać – część wsi Podlipie w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Bolesław
- Połać – część wsi Wola Żelichowska w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Gręboszów
- Połać – część wsi Borek w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Gniewoszów
- Połać – część wsi Piątkowa w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
- Połać – część wsi Koliszowy w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Ruda Maleniecka
- Połać – część wsi Lubienia w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Brody
- Połać – część wsi Czarzyzna w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowski, w gminie Łubnice

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znaczne połacie lasu zaatakowały korniki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈpɔwat͡ɕ, AS: pou̯ać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. połaciówka ż., połeć m.

przym. połaciowy

Wiktionary

# półacetal

organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania alkoholi na aldehydy lub ketony; hemiacetal

SJP.pl

Wikipedia

# półacetalowy

dotyczący atomu węgla w konfiguracjach stereoizomerycznych, przy którym znajdują się grupy hydroksylowe i alkoksylowe; hemiacetalowy

SJP.pl

# połachotać

regionalnie: połaskotać

SJP.pl

# połacica

połacica leszczynówka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

SJP.pl

# połaciowy

→ połać

SJP.pl

#### Patrz:

połać

# połączać

dawniej:
1. łączyć, zespalać, jednoczyć;
2. połączać się - łączyć się; być łączonym

SJP.pl

# połączalność

→ połączalny

SJP.pl

#### Patrz:

połączalny

# połączalny

dający się połączyć

SJP.pl

# połączenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|połączyć.

(1.2) zestawienie przedmiotów, pojęć lub zjawisk w pewną całość

(1.3) techn. fragment konstrukcji, w którym poszczególne części zespolone są ze sobą mechanicznie

(1.4) łączność pomiędzy jakimiś miejscami utrzymywana za pomocą publicznych środków lokomocji

(1.5) elektr. zestawienie przewodników elektrycznych, które umożliwia przepływ prądu

(1.6) ekon. zespolenie przedsiębiorstw w jedno

(1.7) możliwość rozmowy telefonicznej lub sama rozmowa

Wiktionary

## Połączenia mechaniczne

- połączenie cierne
- połączenie gwintowe
- połączenie klejone
- połączenie klinowe
- połączenie kołkowe
- połączenie lutowane
- połączenie nitowe
- połączenie ruchowe
- połączenie spawane
- połączenie spoczynkowe
- połączenie sprężyste
- połączenie sworzniowe
- połączenie wciskowe
- połączenie wielowypustowe
- połączenie wpustowe
- połączenie zgrzewane

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Połączenie terapii i pigułek antydepresyjnych może wyleczyć do jednej trzeciej tych, którzy wmawiają sobie, że są chorzy.

(1.4) Z naszych szacunków wynika, że lotniczym połączeniem między Warszawą a Zieloną Górą może być zainteresowanych co najwyżej 10 tys. osób rocznie.

(1.7) Nie pozwolono mi korzystać z telefonu komórkowego, nie pozwolono mi odebrać tego telefonu, który dzwonił non stop. Jak się później okazało, było to 55 nieodebranych połączeń ze strony mamy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔwɔ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pou̯õṇčẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. złączanie n., łącze n., łączność ż., łącznik m., łączówka ż., złącze n., łączenie n., złączenie n.

czas. przyłączyć, łączyć ndk., połączyć dk., złączyć dk.

przym. połączeniowy, łącznikowy, połączony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.6) fuzja

Wiktionary

# połącznik

Połącznik (ang. two-position switching device) – łącznik elektryczny przeznaczony do załączania lub wyłączania torów prądowych w jednym jednobiegunowym lub wielobiegunowym obwodzie.

Wikipedia

# połączony

forma czasownika.

(1.1) ims. przym. bierny od połączyć

przymiotnik

(2.1) będący na łączach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. połączenie n.

czas. połączyć dk.

przym. połączeniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) scalony, zespolony, złączony

Wiktionary

# połączyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. łączyć)

(1.1) dokonać połączenia kilku elementów, przymocować je do siebie, zespolić lub zjednoczyć

czasownik zwrotny dokonany połączyć się (ndk. łączyć się)

(2.1) dokonać wzajemnego połączenia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: pɔˈwɔ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: pou̯õṇčyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. łączność, łącze, złącze, łącznik, łączniczka, połączenie, łączenie, przyłącze, złączka

czas. łączyć, dołączać, przełączać, przyłączać, włączać, wyłączać, złączyć, przyłączyć

przysł. łącznie

przym. połączony, łącznikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) zjednoczyć się

Wiktionary

# poładować

spędzić pewien czas na ładowaniu

SJP.pl

# połąga

miasto na Litwie

SJP.pl

Połąga (lit. Palanga wymowa, żmudz. Palonga, łot. Palanga, niem. Polangen) – miasto w zachodniej części Litwy, nad Morzem Bałtyckim. Największy i najbardziej znany litewski kurort.

Wikipedia

# połajanka

łajanie; wymyślanie komuś; obelżywy zwrot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obraza, obelga, obraźliwy zwrot, uwaga

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy muszę pokutować za cudze grzechy i słuchać tych połajanek?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔwaˈjãnka, AS: pou̯ai ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. połajanie n., łajanie n.

czas. łajać ndk., połajać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bura, reprymenda; przest. admonicja, paternoster; eufem. pot. opeer; pot. ochrzan, opieprz, wygawor; wulg. opierdol

Wiktionary

# połajdaczyć

połajdaczyć się - spędzić pewien czas na łajdaczeniu się

SJP.pl

# połajewko

Połajewko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Połajewo.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie pilskim.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 178.

Wikipedia

# połajewo

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Połajewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
- Połajewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Połajewo

- Połajewo – dawna gromada w pow. czarnkowskim
- Połajewo – dawna gromada w pow. radziejowskim
- Połajewo – dawna towarowa stacja kolejowa w Połajewku, w województwie wielkopolskim

Wikipedia

# połajewski

przymiotnik od: Połajewo

SJP.pl

# półakord

niepełny akord, współbrzmienie dwóch dźwięków o różnej wysokości i nazwie, najczęściej w obrębie jednej gamy, stanowiące przejściówkę pomiędzy pełnymi akordami

SJP.pl

# półakt

rzeźba lub obraz przedstawiający połowę nagiej postaci ludzkiej

SJP.pl

# połamaniec

potocznie: człowiek kaleki, wykrzywiony chorobą; człowiek o połamanych kończynach

SJP.pl

# półanalfabeta

osoba czytająca, ale nie umiejąca pisać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek dorosły, który słabo czyta i pisze

(1.2) osoba, która umie czytać, ale nie potrafi pisać

(1.3) pogard. nieuk, ignorant

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Osoby, które czerpią wiedzę o świecie wyłącznie z telewizji, mimo woli stają się półanalfabetami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpuwãnalfaˈbɛta, AS: puu̯ãnalfabeta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. półanalfabetyzm m.

:: fż. półanalfabetka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) niepiśmienny, niegramotny

(1.3) ciemniak, laik, niekumaty, nieczytaty i niepisaty, profan

Wiktionary

# półanalfabetka

kobieta czytająca, ale nie umiejąca pisać

SJP.pl

# połańczanin

mieszkaniec Połańca (miasta w Polsce)

SJP.pl

# połańczanka

mieszkanka Połańca (miasta w Polsce)

SJP.pl

# połaniec

miasto w Polsce

SJP.pl

Wikipedia

# połaniecki

przymiotnik od: Połaniec

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Połaniec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na miejsce łowiska wybrali okolice Turska, nieopodal połanieckiej elektrowni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌpɔwãˈɲɛt͡sʲci, AS: pou̯ãńecʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Połaniec

Wiktionary

# połapać

1. połapać się - potocznie: zrozumieć;
2. spędzić czas na łapaniu czegoś

SJP.pl

# połapin

Połapin – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Kiwity.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

# połapkowate

o cechach połapkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

# połapkowaty

o cechach połapkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl