# miotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|miotać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲjɔˈtãɲɛ, AS: mʹi ̯otãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. miotać

rzecz. miotacz mrz./mos., miotaczka ż.

Wiktionary

# miotarka

maszyna do sypania piasku i drobnych kamieni na pryzmy i wyrobiska

SJP.pl

# miotelny

miotłowy; dotyczący miotły, podobny do miotły

SJP.pl

# miotełka

zdrobnienie od: miotła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: miotła

(1.2) mała miotła

(1.3) przyrząd do oganiania się od much

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲjɔˈtɛwka, AS: mʹi ̯oteu̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miotła ż., miotlarz mrz., miotlarstwo n., zamiatanie n., zamiecenie n.

czas. zamiatać ndk., zamieść dk.

przym. miotłowy, miotełkowy

Wiktionary

# miotełkowaty

przypominający małą miotłę, podobny do małej miotły

SJP.pl

# miotełkowy

→ miotełka

SJP.pl

#### Patrz:

miotełka

# miotk

nazwisko

SJP.pl

# miotlarz

osoba trudniąca się wyrobem lub sprzedażą mioteł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się zawodowo wyrobem bądź sprzedażą mioteł

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miotła ż., miotełka ż.

czas. zamiatać

przym. miotłowy

Wiktionary

# miotlasty

podobny do miotły, przypominający miotłę; mietlasty; mietlisty

SJP.pl

# miotlisko

1. zgrubienie od: miotła;
2. trzonek, na którym osadzona jest miotła

SJP.pl

# miotnąć

1. rzucić czymś z dużą siłą; cisnąć;
2. zachwiać, zakołysać, zaszamotać;
3. rzadko: miotnąć się - zachwiać się, zakołysać się, zaszamotać się

SJP.pl

# miotom

część somitu stanowiąca zaczątek mięśni szkieletowych

SJP.pl

Miotom – część somitów, stanowiąca zaczątek mięśni szkieletowych.W każdy miotom wrasta odpowiedni neuromer, zapewniając mu unerwienie. Unerwienie to zachowuje się również i wówczas, gdy mięśnie przesuną się daleko od miejsc swojego pierwotnego położenia.Miotomy oddzielone są od siebie przez przegrody (miosepta) i zbudowane z mioblastów (myoblastus), których liczba w piątym tygodniu życia zarodkowego szybko wzrasta. W miarę wzrostu miotomy dzielą się na:

- część grzbietową (epimer), z której powstają mięśnie grzbietu,
- część brzuszno-boczną (hipomer), z której powstają mięśnie klatki piersiowej i brzucha.

Wikipedia

# miotomia

w medycynie: zabieg przecięcia mięśnia lub usunięcia jego części

SJP.pl

# miotonia

skurcz toniczny mięśnia

SJP.pl

# miotoniczny

→ miotonia

SJP.pl

#### Patrz:

miotonia

# miotła

kij z włosami na końcu służący do sprzątania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

(1.2) przen. coś przypominającego kształtem miotłę (1.1)

(1.3) bot. zob. czarcia miotła.

(1.4) bot. zob. miotła zbożowa.

(1.5) środ. inform. uprawnienia administratora w portalu internetowym

Wiktionary

Miotła – proste narzędzie czyszczące służące do usuwania pyłu i śmieci z płaskich powierzchni, przede wszystkim podłóg. Składa się z podłużnej, cylindrycznej rączki (styliska) i umieszczonego na jej końcu aparatu czyszczącego (w tradycyjnych miotłach pęk rózeg). Dawniej miotły powszechnie uznawano za podstawowy atrybut wiedźm i czarownic. Ich rola jako narzędzi umożliwiających latanie osobom uprawiającym czarną magię do dziś przetrwała w baśniach, legendach i popkulturze.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Weź miotłę i pomóż mamie sprzątać.

(1.1) Czynił to zawsze z nader pilną uwagą i jednym rzutem oka odkrywał najmniejsze źdźbło słomy lub ziarenko kurzu, którego nie zgarnęła miotła służącej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲjɔtwa, AS: mʹi ̯otu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mietlica ż., zmiotek m., zmiotka ż., pomiotło n., miotlarz m., zmiotek m.

:: zdrobn. miotełka ż.

:: zgrub. miotlisko n.

czas. zamiatać ndk., zmiatać ndk., wymiatać ndk., obmiatać ndk., zamieść dk., zmieść dk., wymieść dk., obmieść dk., podmiatać ndk., podmieść dk.

przym. miotłowy, miotełkowy

Wiktionary

# miotło-grabie

fraza rzeczownikowa, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ogrod. narzędzie stosowane w ogrodnictwie do grabienia liści, wykonane najczęściej ze stalowych prętów tworzących wachlarz długich sprężystych zębów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲjɔtwɔ‿ˈɡrabʲjɛ, AS: mʹi ̯otu̯o‿grabʹi ̯e

Wiktionary

# miotłowy

miotelny; dotyczący miotły, podobny do miotły

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miotłą, dotyczący miotły

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miotła ż., miotełka ż., miotlarz m.

czas. zamiatać

Wiktionary

# mioza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nienaturalne zwężenie źrenicy oka;

Wiktionary

Mioza (łac. miosis) – objaw medyczny określający zwężenie źrenicy oka. Jest jednym z objawów wchodzących w skład zespołu Hornera, występuje też pod wpływem leków (opiatów, pilokarpiny) i w uszkodzeniu mostu. W starszym wieku zdolność źrenic do rozszerzania się w reakcji na ciemność jest osłabiona lub zniesiona.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) mydriasis

hiperonimy.

(1.1) objaw kliniczny

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|μύω|ωσις.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) miosis

* azerski: (1.1) mioz

* baskijski: (1.1) miosi

* bośniacki: (1.1) mioza ż.

* bułgarski: (1.1) миоза ż.

* chorwacki: (1.1) mioza ż.

* esperanto: (1.1) miozo

* francuski: (1.1) myosis ż.

* hebrajski: (1.1) מיוזיס m.

* hiszpański: (1.1) miosis ż.

* japoński: (1.1) 縮瞳 (しゅくどう)

* kataloński: (1.1) miosi ż.

* niderlandzki: (1.1) miose ż.

* niemiecki: (1.1) Miosis ż.

* portugalski: (1.1) miose ż.

* rosyjski: (1.1) миоз ż.

* rumuński: (1.1) mioză ż.

* serbski: (1.1) миоза ż.

* słowacki: (1.1) mióza ż.

* słoweński: (1.1) mioza ż.

* szwedzki: (1.1) mios

* węgierski: (1.1) miózis

* włoski: (1.1) miosi ż.

źródła.

== mioza (język bośniacki.) ==

thumb|mioza (1.1)

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mioza

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1) mydriasis

hiperonimy.

(1.1) objaw kliniczny

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|μύω|ωσις.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) miosis

* azerski: (1.1) mioz

* baskijski: (1.1) miosi

* bośniacki: (1.1) mioza ż.

* bułgarski: (1.1) миоза ż.

* chorwacki: (1.1) mioza ż.

* esperanto: (1.1) miozo

* francuski: (1.1) myosis ż.

* hebrajski: (1.1) מיוזיס m.

* hiszpański: (1.1) miosis ż.

* japoński: (1.1) 縮瞳 (しゅくどう)

* kataloński: (1.1) miosi ż.

* niderlandzki: (1.1) miose ż.

* niemiecki: (1.1) Miosis ż.

* portugalski: (1.1) miose ż.

* rosyjski: (1.1) миоз ż.

* rumuński: (1.1) mioză ż.

* serbski: (1.1) миоза ż.

* słowacki: (1.1) mióza ż.

* słoweński: (1.1) mioza ż.

* szwedzki: (1.1) mios

* węgierski: (1.1) miózis

* włoski: (1.1) miosi ż.

źródła.

== mioza (język bośniacki.) ==

thumb|mioza (1.1)

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mioza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# miozyn

jedno z białek kurczliwych włókienek mięśniowych; miozyna

SJP.pl

# miozyna

jedno z białek kurczliwych włókienek mięśniowych; miozyn

SJP.pl

Miozyna – białko wchodzące w skład kurczliwych włókien grubych w komórkach, zwłaszcza w mięśniach. Bierze udział w konstrukcji sarkomeru składającego się z włókien cienkich (zawierających aktynę), grubych i elastyny. Miofilamenty grube składają się z cząsteczek miozyny, przy czym jedna pojedyncza cząsteczka jest zróżnicowana na głowę i ogon. Miofilamenty grube są przyczepione do linii M. Równolegle ułożone włókna miozyny, które silnie załamują światło, są widoczne pod mikroskopem w postaci ciemnych fragmentów zwanych prążkami A (anizotropowymi). Odcinki słabiej i mocniej załamujące światło są ułożone regularnie i naprzemiennie, na tym samym poziomie w poszczególnych miofibrylach, stąd wyraźnie widoczne poprzeczne prążkowanie.

Wikipedia

# miozynowy

→ miozyna

SJP.pl

#### Patrz:

miozyna

# mipora

rodzaj lekkiego materiału izolującego, stosowanego do izolacji cieplnej, np. chłodni, samolotów; iporka

SJP.pl

# mips

skrót od: Million Instructions Per Second, w informatyce: jednostka pomiaru szybkości pracy procesora (milion instrukcji na sekundę)

SJP.pl

# mir

1. książkowo: duże uznanie, szacunek, poważanie; respekt, rewerencja, estyma;
2. dawniej: zgoda, pokój;
3. od początku XX wieku w Rosji:
a) terytorialna wspólnota społeczna, pozostałość wspólnoty rodowej;
b) wspólnota sąsiedzka, wiejska lub grodowa;
4. w dawnym prawie polskim: nadzwyczajna ochrona przyznawana osobom (np. duchownym, kupcom) lub określonym miejscom (np. dworom królewskim, kościołom); ręka pańska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. pokój

(1.2) przest. szacunek, poważanie

(1.3) hist. wspólnota terytorialna u Słowian wschodnich

Wiktionary

Mir, mir

- Mir – imię męskie pochodzenia słowiańskiego
- Mir – rosyjska stacja kosmiczna
- MiR – rosyjski satelita badawczy
- Mir – serwer wyświetlania dystrybucji linuksa Ubuntu
- Mir – rosyjski żaglowiec, trzymasztowa fregata szkolna
- mir domowy – pojęcie z dziedziny prawa karnego
- mir (obszczina) – w dawnej Rosji wspólnota terytorialna

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲir, AS: mʹir

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zmir m., mirowe n., miroczyńca m., mirodawca m., mirolubiec m., mirołomca m., Mirosław m.

przym. mirny, mirowy, mirolubny, mirołomny

przysł. mirnie, mirno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) obszczina

Wiktionary

# mira

1. gumożywica z drzew balsamowych; mirra; myrra;
2. rodzaj gwiazdy zmiennej pulsacyjnej długookresowej, o masie 2-3 razy większej od masy Słońca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) poufała forma żeńskich imion Mirosława

(1.3) poufała forma żeńskich imion Sławomira

Wiktionary

geografia

- Mira – miasto w Ekwadorze, w prowincji Carchi
- Mira – kanton w Ekwadorze, w prowincji Carchi
- Mira (Myra) – starożytne miasto w Licji, obecnie stanowisko archeologiczne w tureckiej Anatolii
- Mira – gmina w Hiszpanii
- Mira – miejscowość w Portugalii
- Mira – rzeka w Portugalii
- Mira – rzeka w Kolumbii
- Mira – miejscowość we Włoszech
- Mira Estrela – miasto i gmina w Brazylii, w stanie São Paulo.

kultura

- Mira – imię żeńskie
- Mira (Meera) – irański zespół rockowy
- Mira – album muzyczny Miry Kubasińskiej
- Mira – postać filmowa z Gwiezdnych Wojen

nauka i technika

- mira – punkt odniesienia przy pomiarach azymutu w geodezji i astronomii
- Mira Ceti – gwiazda w gwiazdozbiorze Wieloryba
- Mira – superkomputer
- „Mira” – szwedzki torpedowiec z początku XX wieku
- Mira (Myrrha) – gumożywica z Commiphora molmol.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z okazji urodzin poślemy Mirze kwiaty i bombonierę.

(1.2) Na znaczku z podobizną króla Władysława Łokietka z 1995 roku Kopecki umieścił ukryte wyznanie – „Mira – Moja Miłość".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲira, AS: mʹira

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2)

rzecz. Mirosława ż., Mirka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.2)

rzecz. Mirosława ż., Mirka ż.

frazeologia.

etymologia.

(1.2) etymn|pol|Mirosława.

(1.3) etymn|pol|Sławomira.

uwagi.

zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum zdrobn|Mirosława.

(1.3) zobtłum zdrobn|Sławomira.

* rosyjski: (1.1) Мира ż.

* włoski: (1.1) Mira ż.

źródła.

== Mira (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|chorwacki|ż. Mira

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mirabeau

- Honoré Gabriel Riqueti de Mirabeau
- Mirabeau (Alpy Górnej Prowansji) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
- Mirabeau (Vaucluse) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
- Mirabeau – stacja metra w Paryżu

Wikipedia

# mirabela

mirabelka;
1. śliwa z gatunku lubaszek, o małych, okrągłych, żółtych owocach;
2. owoc tej śliwy; lubaszka

SJP.pl

Śliwa domowa mirabelka, mirabelka, mirabela (Prunus domestica L. subsp. syriaca (Borkh.) Janch. var. cerea) – podgatunek lub odmiana (w zależności od systemu klasyfikacyjnego) rośliny z rodziny różowatych. W Polsce roślina uprawna.

Również owoce śliwy wiśniowej (ałyczy) nazywane są popularnie „mirabelkami”, lecz ich miąższ nie odchodzi łatwo od pestki.

Wikipedia

# mirabeliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mirabeli lub z nią związany

SJP.pl

# mirabelka

mirabela;
1. śliwa z gatunku lubaszek, o małych, okrągłych, żółtych owocach;
2. owoc tej śliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. ogrod. odmiana śliwy domowej o małych żółtych owocach;

(1.2) ogrod. spoż. kulin. owoce śliwy mirabelki (1.1)

Wiktionary

Śliwa domowa mirabelka, mirabelka, mirabela (Prunus domestica L. subsp. syriaca (Borkh.) Janch. var. cerea) – podgatunek lub odmiana (w zależności od systemu klasyfikacyjnego) rośliny z rodziny różowatych. W Polsce roślina uprawna.

Również owoce śliwy wiśniowej (ałyczy) nazywane są popularnie „mirabelkami”, lecz ich miąższ nie odchodzi łatwo od pestki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W owocach mirabelki miąższ łatwo odchodzi od pestki.

(1.2) Nagotowałam kompotu z mirabelek, może skosztujesz?

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mirabelkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mirabela

Wiktionary

# mirabelkowy

→ mirabelka

SJP.pl

#### Patrz:

mirabelka

# mirabilit

minerał, uwodniony siarczan sodu; sól glauberska rodzima

SJP.pl

Mirabilit (sól glauberska) – minerał z gromady siarczanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi. Nazwa pochodzi od sal mirabile Glauberi = niezwykła, cudowna sól Glaubera.

Wikipedia

# mirachowo

W Polsce

- Mirachowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
- Mirachowo – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
- Mirachowo – dawna gromada

Wikipedia

# miracle

średniowieczny dramat religijny przedstawiający cudowne wydarzenia z życia świętych i męczenników; mirakl

SJP.pl

- Miracle – album koreańskiej wokalistki BoA
- Miracle – album kanadyjskiej piosenkarki Céline Dion
- The Miracle – album zespołu Queen
- Miracle – minialbum zespołu Golden Child
- Miracle – minialbum The Original Wailers
- Miracle – singel zespołu Cascada
- Miracle – singel zespołu Foo Fighters
- Miracle – utwór brytyjskiego synth popowego zespołu Hurts
- Miracle – singel zespołu Milk Inc.
- Miracle – utwór rumuńskich piosenkarzy, Paulę Seling i Oviego
- Miracle – singel brytyjskiego piosenkarza Juliana Perretty
- Miracle – singel szkockiego DJ-a Calvina Harrisa i brytyjskiej piosenkarki Ellie Goulding
- The Miracle – singel zespołu Queen

Wikipedia

# miracydium

Wikipedia

# mirador

w architekturze: balkon, wykusz, taras itp. z pięknym widokiem

SJP.pl

Mirador - żeński klub piłki siatkowej z Dominikany. Swoją siedzibę ma w Santo Domingo. Został założony w 1970.

Wikipedia

# miradowo

Miradowo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Zblewo, na Pojezierzu Starogardzkim, przy drodze krajowej nr 22. W pobliżu Miradowa znajdują się jeziora Grygorek i Raduńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# miradż

w islamie: wniebowstąpienie Mahometa

SJP.pl

Wikipedia

# mirafiori

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) mot. włoski samochód, model Fiata 131 w wersji sedan, produkowany w latach siedemdziesiątych XX w.

Wiktionary

- Mirafiori – dzielnica Turynu (Włochy)
- Fiat Mirafiori – zakład produkcyjny przedsiębiorstwa motoryzacyjnego FIAT, oraz jego siedziba, zlokalizowane na terenie powyższej dzielnicy
- Fiat 131 Mirafiori – samochód osobowy produkowany w latach 70. i 80. XX wieku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ragazzo da Napoli zajechał mirafiori – na sam trotuar wjechał kołami.

Wiktionary

# mirage

[czytaj: miraż] myśliwiec marki Mirage

SJP.pl

## Gminy w Stanach Zjednoczonych

- Mirage (ang. Mirage Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Rawlins
- Mirage (ang. Mirage Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Kearney

Wikipedia

# mirakl

średniowieczny dramat religijny przedstawiający cudowne wydarzenia z życia świętych i męczenników; miracle

SJP.pl

Mirakl (fr. miracle – cud) – gatunek dramatu ukształtowany w XII wieku. W scenicznych obrazach ukazuje on wydarzenia z życia męczenników i świętych, wysuwając na plan pierwszy cudowne wydarzenia i boskie interwencje w losy postaci. Przedstawienia te mogły być oparte na apokryfach i opowiadać o cudach Matki Boskiej pomagającej ludziom. Gatunek szczególnie popularny w późnym średniowieczu we Francji, w Niemczech, Niderlandach, Anglii i Hiszpanii.

Wikipedia

# mirakowo

Mirakowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Chełmża, nad jeziorami Chełmżyńskim i Grodzieńskim.

Wikipedia

# mirakulina

glikoproteina zmieniająca smak kwaśny na słodki, obecna w owocach synsepala słodkiego (afrykański krzew)

SJP.pl

Wikipedia

# miralux

urządzenie sprawdzające jakość wyrobów odzieżowych (np. spuszczone oczka, niestarannie zszyte szwy itp.)

SJP.pl

# miranda

niegniotąca się tkanina ze sztucznego włókna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. jeden z księżyców Urana;

Wiktionary

- Miranda – imię
- Miranda – nazwisko
- Miranda – księżyc Urana

- Miranda – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Mato Grosso do Sul
- Miranda de Ebro – miasto w Hiszpanii
- Miranda – miasto w Kolumbii
- Miranda – miejscowość we Włoszech
- Miranda – jednostka osadnicza w USA
- Miranda – stan w Wenezueli
- Miranda – miasto w Wenezueli
- Miranda – zamek w Belgii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Miranda i jestem fotomodelką z Milanówka.

(1.1) Mirandy imieniny obchodzą 11 maja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈrãnda, AS: mʹirãnda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miranda ż.

:: zdrobn. Mirandka ż., Mirandzia ż., Mirandeczka ż., Mirandusia ż., Mirandunia ż., Minda ż., Mira ż., Randa ż.

przym. Mirandzin

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Mirandka, Mirandzia, Mirandeczka, Mirandusia, Mirandunia, Minda, Mira, Randa

Wiktionary

# mirandola

Mirandola – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Modena.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 21 482 osoby, 156,8 os./km².

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Mirandola.

Wikipedia

# mirandyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miastem Miranda do Douro (miasto w północno-wschodniej Portugalii)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język mirandyjski;

Wiktionary

# mirandziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mirandy lub z nią związany

SJP.pl

# miraż

1. zjawisko optyczne polegające na tym, że przedmioty oddalone stają się widoczne na skutek różnego załamywania się światła w nierówno nagrzanych warstwach powietrza; fatamorgana;
2. mamidło, urojenie, złudzenie;
3. potocznie: nieziszczalne marzenie, ułuda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. zob. fatamorgana.;

(1.2) książk. przen. coś nieziszczalnego, złudnego; pozory czegoś

Wiktionary

Miraż, fatamorgana – zjawisko powstania pozornego obrazu odległego przedmiotu w wyniku różnych współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze, a co za tym idzie, gęstości. Początkowo fatamorganą nazywano miraże pojawiające się w Cieśninie Mesyńskiej, gdzie są one najefektowniejsze. W Polsce pojawiają się na Pustyni Błędowskiej oraz na Wyżynie Śląskiej. Miraże dzielą się na 2 rodzaje – miraż dolny i górny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Choć Kanada się słodko uśmiecha, • Australia mirażem kusi, • nie możemy wszyscy wyjechać, • ktoś w tym kraju pozostać musi. (M. Wolski: Emigrantom)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiraʃ, AS: mʹiraš

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mirażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fatamorgana

(1.2) mrzonka, chimera

Wiktionary

# mircen

organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, składnik olejków eterycznych

SJP.pl

Mircen (β-myrcen) – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodórów nienasyconych pochodzenia naturalnego, należący do monoterpenów i stanowi składnik wielu olejków eterycznych. Posiada silne własności zapachowe.

Występuje często u roślin takich jak sosna, kminek, wawrzyn, koper, konopie, szałwia, estragon, imbir. Jest też feromonem kornika drukarza. Jest słabo rozpuszczalny w wodzie, ale za to dobrze w etanolu, chloroformie i eterze. Udało się go po raz pierwszy zsyntetyzować w 1965 w wyniku pirolizy α-pinenu.

Wikipedia

# mircik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od mirt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mirt m.

przym. mirtowy

Wiktionary

# mircze

wieś w Polsce

SJP.pl

Mircze (ukr. Мірче) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 844.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mircze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia

# mirecki

przymiotnik od: Mircze (wieś w województwie lubelskim)

SJP.pl

- Adam Mirecki (1910–1952) – działacz Młodzieży Wszechpolskiej i Stronnictwa Narodowego
- Antoni Sławomir Mirecki (1809–1883) – polski inżynier
- Antoni Mirecki (1901–1984) – nauczyciel, działacz społeczny
- ks. Bronisław Mirecki (1903–1986) – kapłan katolicki, duszpasterz Polaków na terenach wcielonych do ZSRR
- Franciszek Mirecki (1791–1862) – kompozytor
- Józef Montwiłł-Mirecki (1879–1908) – przywódca Organizacji Bojowej PPS
- Kaya Mirecka-Ploss (ur. 1928) – pisarka, projektantka mody, działaczka społeczna
- Kazimierz Mirecki (1910–1999) – działacz SN
- Leon Mirecki (1905–2000) – honorowy prezes SN
- Małgorzata Lewińska-Mirecka (ur. 1971) – aktorka
- Rena Mirecka (ur. 1934) – aktorka
- Wiesław Mirecki (1911–1991) – aktor
- Bartłomiej Mirecki (ur. 1996) – kierowca wyścigowy

Wikipedia

# mireczek

zdrobnienie od: Mirosława (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Mirosław

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wspominałyśmy panu Mireczkowi o skrzypiących drzwiach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mirosław m., Miruś m., Mirek m.

przym. Mirkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Miruś, Mirek

Wiktionary

# mireczka

zdrobnienie od: Mirosława (imię żeńskie)

SJP.pl

# mireille

[czytaj: miREJ] francuskie imię żeńskie

SJP.pl

- Mireille – opera Charles'a Gounoda z 1864
- Mireille Hartuch – francuska piosenkarka

Wikipedia

# mirek

mirka bieszczadzka, mirka alpejska - gatunki owadów prostoskrzydłych z rodziny szarańczowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Mirosław

Wiktionary

- Mirek – zdrobnienie imienia Mirosław

Osoby o tym nazwisku:

- Agata Mirek – polska historyk
- Joanna Mirek – polska siatkarka
- Zbigniew Mirek – polski biolog

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jej wypowiedź nie spodobała się Mirkowi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mirosław m., Miruś m., Mireczek mos., Mirosława m., Mirka ż.

przym. Mirkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Miruś, Mireczek

Wiktionary

# mirela

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Mirela, Mirella – imię żeńskie, pochodzące z dialektu prowansalskiego języka oksytańskiego, od imienia Mirèio. Zostało ono użyte po raz pierwszy w jednym z poematów przez poetę Frédérica Mistrala, który wywiódł Mirèio prawdopodobnie od słowa mirar, w dialekcie prowansalskim oznaczającego „podziwiana” (z łac. mirare „podziwiać”). Mirela może także stanowić skrócenie włoskiego imienia Mirabella.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Mirela i pochodzę ze Stronia Śląskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈrɛla, AS: mʹirela

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: war. Mirella ż.

:: zdrobn. Mirelka ż., Mirelcia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Mirella; zdrobn. Mirelka, Mirelcia

Wiktionary

# mireliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mireli lub z nią związany

SJP.pl

# mirella

imię żeńskie

SJP.pl

Mirela, Mirella – imię żeńskie, pochodzące z dialektu prowansalskiego języka oksytańskiego, od imienia Mirèio. Zostało ono użyte po raz pierwszy w jednym z poematów przez poetę Frédérica Mistrala, który wywiódł Mirèio prawdopodobnie od słowa mirar, w dialekcie prowansalskim oznaczającego „podziwiana” (z łac. mirare „podziwiać”). Mirela może także stanowić skrócenie włoskiego imienia Mirabella.

Wikipedia

# mirewicz

nazwisko

SJP.pl

# miri

Miri – miasto w Malezji, na północnym wybrzeżu Borneo, w stanie Sarawak. Około 239,6 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# miriada

1. grecki liczebnik główny, oznaczający liczbę 10 000;
2. niezliczona ilość, ogromna liczba, mnóstwo; miriady, multum, mrowie, zatrzęsienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. dziesięć tysięcy

(1.2) książk. ogromna ilość czegoś

Wiktionary

Miriada (μῡριάς, dop. μῡριάδος) – grecki liczebnik główny, oznaczający liczbę 10 000.

W liczbie mnogiej używany do wskazania bardzo dużej liczby, niepoliczalnej ilości, np. miriady gwiazd, ludzi, zwierząt.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Aszszur przybył z gór, od północy, przyszedł z miriadami swoich sił zbrojnych, mnóstwo ich obsadziło potoki, a konnica ich okryła wzgórza.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. miriadowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) mnóstwo, mrowie, multum, zatrzęsienie

Wiktionary

# miriady

niezliczona ilość, ogromna liczba, mnóstwo; miriada, multum, mrowie, zatrzęsienie

SJP.pl

# miriagram

jednostka masy równa 10 tysiącom gramów

SJP.pl

# mirialitr

jednostka objętości równa 10 tysiącom litrów

SJP.pl

# miriam

pseudonim literacki Zenona Przesmyckiego (1861-1944) - poety, tłumacza i krytyka literackiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Osoby:

- „Miriam” – pseudonim Zenona Przesmyckiego

Inne:

- (102) Miriam – asteroida
- Miriam – hebrajska postać imienia Maria
- Miriam – postać biblijna
- Miriam C. Schmidt Botanical Garden – ogród botaniczny na wyspie Sint Eustatius

Zobacz też:

- Wszystko o Miriam

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲirʲjãm, AS: mʹirʹi ̯ãm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maria m./ż.

Wiktionary

# miriametr

jednostka długości równa 10 tysiącom metrów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. rzad. jednostka długości równa dziesięciu tysiącom metrów

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. war. myriametr

Wiktionary

# mirinda

napój gazowany marki Mirinda

SJP.pl

Mirinda – gazowany napój produkowany przez koncern PepsiCo o smaku pomarańczowym, arbuzowym, mandarynkowym, czerwonej pomarańczy, a kiedyś również ananasowym, którego produkcja rozpoczęła się w Hiszpanii. Nazwa napoju pochodzi z języka esperanto, w którym oznacza „przedziwny, godzien podziwu, cudowny”.

Głównym rywalem Mirindy na rynku jest Fanta, produkowana przez The Coca-Cola Company.

Wikipedia

# mirisława

imię żeńskie

SJP.pl

# mirka

mirka bieszczadzka, mirka alpejska - gatunki owadów prostoskrzydłych z rodziny szarańczowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego: Mirosława

Wiktionary

Mirka – wieś w Palestynie, w muhafazie Dżanin. Według danych Palestyńskiego Centralnego Biura Statystycznego w 2016 roku liczyła 2002 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ciocia Mirka jest panną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲirka, AS: mʹirka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mirek m., Mira ż., Mirosław m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Mirek m., Mira ż., Mirosław m.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|Mirosława.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Мірка ż.

źródła.

== Mirka (język fiński.) ==

wymowa.

IPA3|ˈmirkɑ.

dzielenie|Mir|ka.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|fiński|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mirkowice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Mirkowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Jasień
- Mirkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bodzechów
- Mirkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Mieścisko

Wikipedia

# mirkowicz

nazwisko

SJP.pl

# mirkowie

Mirek z żoną

SJP.pl

# mirkowski

nazwisko

SJP.pl

# mirkowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Mirka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod sklepem stała Mirkowa kolarzówka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mirek mos., Mirosław mos., Mireczek mos., Miruś mos.

Wiktionary

# mirliton

prymitywny instrument muzyczny z grupy membranofonów dętych, w postaci drewnianej, metalowej lub kartonowej rurki, zamkniętej z jednej strony cienką membraną, nadający głosowi zniekształcone, nosowe brzmienie przy śpiewie mormorando; kazoo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. dęty instrument perkusyjny w postaci drewnianej lub metalowej rurki z membraną;

Wiktionary

Mirlitony – w klasyfikacji naukowej podgrupa instrumentów muzycznych z grupy membranofonów. W mirlitonach, jak we wszystkich membranofonach, podstawowym źródłem dźwięków (wibratorem) jest membrana. Jej drgania pobudzane są zadęciem lub falą akustyczną wywołaną śpiewem, nuceniem, wokalizowaniem lub mówieniem. W klasyfikacji praktycznej mirlitony są instrumentami dętymi. Przykładowymi mirlitonami są kazoo, flet eunucha i grzebień z bibułką.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲirˈlʲitɔ̃n, AS: mʹirlʹitõn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) flet rzezańców

Wiktionary

# mirmekofilia

współżycie stawonogów z mrówkami lub symbioza roślin z mrówkami

SJP.pl

# mirmidoński

przestarzale: malutki, karzełkowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. karzełkowaty, malutki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲirmʲiˈdɔ̃j̃sʲci, AS: mʹirmʹidõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

# mirmillo

typ gladiatora z prostym mieczem, dużą tarczą i charakterystycznym hełmem; murmillo

SJP.pl

Wikipedia

# mirnie

przysłówek

(1.1) daw. przysł. od: mirny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bo są mnie mirnie niektórzy mołwili, a w gniewie ziemskiem mołwiąc lści są myślili.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mir

przym. mirny

przysł. mirno

Wiktionary

# mirnik

roślina z rodziny osoczynowatych; balsamodrzew

SJP.pl

# mirny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto zamknięte w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego;

(1.2) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, ośrodek administracyjny ułusu mirnińskiego;

Wiktionary

Mirny (ros. Мирный), może odnosić się do:

- Maks Mirny – białoruski tenisista
- Mirny – miasto w Rosji, na terenie obwodu archangielskiego
- Mirny – miasto w Rosji, w Jakucji
- Mirnyj – rosyjska stacja antarktyczna

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mirneński, mirniński

Wiktionary

# mirobalana

garbnik otrzymywany z owoców drzew rosnących na Półwyspie Indyjskim i na Cejlonie; myrobalana

SJP.pl

# mirobalanowy

przymiotnik od: mirobalana

SJP.pl

# mirochna

imię żeńskie

SJP.pl

Mirosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Miro- (pokój, spokój, dobro) oraz -sława (sława). Mogło oznaczać ta, która sławi pokój. W źródłach polskich poświadczone od 1222 roku. Anagram tego imienia też jest żeńskim imieniem – Sławomira.

Wikipedia

# mirochniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mirochny lub z nią związany

SJP.pl

# mirocin

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Mirocin – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Przeworsk
- Mirocin – część wsi Runowo Sławieńskie w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica

Wikipedia

# mirogniew

imię męskie

SJP.pl

Mirogniew – staropolskie imię męskie, złożone z członów Miro- (pokój, spokój, dobro) oraz -gniew. Mogło oznaczać: ten, który uśmierza gniew.

Imię występowało od 1218 roku. W XXI wieku nie występuje w publicznie dostępnych danych rejestru PESEL, wśród informacji dotyczących osób żyjących.

Mirogniew imieniny obchodzi 24 stycznia i 30 maja.

Wikipedia

# mirogniewa

imię żeńskie

SJP.pl

Mirogniewa – imię żeńskie pochodzenia słowiańskiego - żeńska forma imienia Mirogniew. Znaczenie imienia: "pokój i gniew". W formie żeńskiej imię nienotowane w źródłach staropolskich.

Wikipedia

# mirogniewiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mirogniewy lub z nią związany

SJP.pl

# mirogniewostwo

Mirogniew z małżonką; Mirogniewowie

SJP.pl

# mirogniewowie

Mirogniew z małżonką; Mirogniewostwo

SJP.pl

# mirogniewowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mirogniewa lub z nim związany

SJP.pl

# mirohład

utwór poetycki złożony z wymyślonych wyrazów

SJP.pl

# miron

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Miron (Myron) – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa myron oznaczającego „wonny olejek, pachnidło”.

Miron imieniny obchodzi 8 sierpnia, 17 sierpnia, 30 sierpnia i 10 grudnia. Żeńskim odpowiednikiem jest imię Mirona.

W Polsce imię rzadkie, o rosnącej popularności, które w 1994 roku nosiło 1513 mężczyzn. W marcu 2001 roku odnotowano 1691 osób. W 2022 roku nosiło je 1861 mężczyzn (294. miejsce w grupie imion męskich).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miał na imię Miron i hodował bernardyny krótkowłose.

(1.1) W Kościele katolickim na 8 sierpnia przypada wspomnienie św. Mirona z Krety.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲirɔ̃n, AS: mʹirõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mirona ż.

przym. Mironowy

Wiktionary

# mirona

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Miron

Wiktionary

Mirona – żeński odpowiednik imienia Miron.

Mirona imieniny obchodzi 8 sierpnia i 17 sierpnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miała na imię Mirona i pochodziła z Rabki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Miron mos.

przym. Mironowy

Wiktionary

# mirończuk

nazwisko

SJP.pl

# mironieg

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Mironieg – staropolskie imię męskie, złożone z członów Miro- (prasłowiańskie mirъ „pokój”, porównaj mir, mier „pokój, bezpieczeństwo, przyjaźń”) i -nieg (prasłowiańskie něga „rozkosz”). Możliwe również, że nazwa pochodzi od Mironek.

Wikipedia

# mironiega

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Mironiega – żeńska forma imienia Mironieg. W tej formie imię nienotowane w źródłach staropolskich.

Mironiega imieniny obchodzi 19 listopada.

Wikipedia

# mironiuk

nazwisko

SJP.pl

# mironostwo

Miron z małżonką; Mironowie

SJP.pl

# mironowa

nazwisko, np. Maria Iwanowna Mironowa, bohaterka "Córki kapitana" Aleksandra Puszkina

SJP.pl

# mironowicz

nazwisko

SJP.pl

# mironowie

Miron z małżonką; Mironostwo

SJP.pl

# mironowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mirona lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Mirona

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wzięła Mironowe kierpce i wystawiła je za próg.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Miron mos., Mirona ż.

Wiktionary

# miroński

nazwisko

SJP.pl

# mirosz

nazwisko

SJP.pl

# miroszowice

Miroszowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Lubin.

Wikipedia

# mirosław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Mirosława

Wiktionary

Mirosław – słowiańskie imię męskie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W grudniu Mirosław opuścił aż trzy treningi.

(1.1) Na kiedy przypadają imieniny Mirosława?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈrɔswaf, AS: mʹirosu̯af

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mirosławowa ż., Mirosławówna ż., Mirosławostwo lm m., Mirkowa ż., Mirkówna ż., Mirka ż., Mirosławki nmos.

:: zdrobn. Mirek mos., Mireczek mos., Miruś mos.

:: fż. Mirosława ż.

przym. Mirosławowy, Mirkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Mirek, Mireczek, Miruś

Wiktionary

# mirosława

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Mirosław

Wiktionary

Mirosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Miro- (pokój, spokój, dobro) oraz -sława (sława). Mogło oznaczać ta, która sławi pokój. W źródłach polskich poświadczone od 1222 roku. Anagram tego imienia też jest żeńskim imieniem – Sławomira.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲirɔˈswava, AS: mʹirosu̯ava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mira ż.

:: fm. Mirosław m.

Wiktionary

# mirosławczanin

mieszkaniec Mirosławca (miasta w Polsce); mirosławianin

SJP.pl

# mirosławczanka

mieszkanka Mirosławca (miasta w Polsce); mirosławianka

SJP.pl

# mirosławianin

mieszkaniec Mirosławca (miasta w Polsce); mirosławczanin

SJP.pl

# mirosławianka

mieszkanka Mirosławca (miasta w Polsce); mirosławczanka

SJP.pl

# mirosławice

W Polsce

- Mirosławice – część miasta Konstantynów Łódzki
- Mirosławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Sobótka
- Mirosławice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Strzelno
- Mirosławice – część wsi Mateuszew w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Mirosławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
- Mirosławice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Trzebiatów
- Mirosławice – dawna gromada

Wikipedia

# mirosławiec

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Mirosławiec (dawniej Frydląd Marchijski, niem. Märkisch Friedland) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mirosławiec. Położone na Pojezierzu Południowopomorskim, na północ od Jeziora Kosiakowo i na wschód od rzeki Korytnicy.

Siedziba nadleśnictwa. Tutejszy kościół parafialny jest siedzibą dekanatu.

Według danych z 31 grudnia 2013 r. miasto miało 3037 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲirɔˈswavʲjɛt͡s, AS: mʹirosu̯avʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mirosławiecki

Wiktionary

# mirosławiecki

przymiotnik od: Mirosławiec

SJP.pl

# mirosławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mirosławy lub z nią związany

SJP.pl

# mirosławostwo

Mirosław z małżonką; Mirosławowie

SJP.pl

# mirosławowie

Mirosław z małżonką; Mirosławostwo

SJP.pl

# mirosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mirosława lub z nim związany

SJP.pl

# mirosławski

nazwisko

SJP.pl

# mirotki

- Mirotki – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gm. Skórcz
- Mirotki – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gm. Polanów
- Mirotki – przystanek kolejowy

Wikipedia

# mirów

1. książkowo: duże uznanie, szacunek, poważanie; respekt, rewerencja, estyma;
2. dawniej: zgoda, pokój;
3. od początku XX wieku w Rosji:
a) terytorialna wspólnota społeczna, pozostałość wspólnoty rodowej;
b) wspólnota sąsiedzka, wiejska lub grodowa;
4. w dawnym prawie polskim: nadzwyczajna ochrona przyznawana osobom (np. duchownym, kupcom) lub określonym miejscom (np. dworom królewskim, kościołom); ręka pańska

SJP.pl

W Polsce

- Mirów – część miasta Częstochowa
- Mirów – część miasta Pińczów
- Mirów – część miasta Warszawa, w dzielnicy Śródmieście
- Mirów – część miasta Warszawa, w dzielnicy Wola
- Mirów – część wsi Siedlec w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
- Mirów – część wsi Wola Dębińska w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w Dębno
- Mirów – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Alwernia
- Mirów – część wsi Rudka w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wojnicz
- Mirów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Przasnysz
- Mirów – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Niegowa
- Mirów – dawna gromada
- Mirów – dawna gmina

Wikipedia

# mirowe

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. podarek na okoliczność zawartego miru, układu

Wiktionary

Myrowe (ukr. Мирове, hist. Hołybisy) – wieś na Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) podarkowe powinności (…). W tym ostatnim przypadku występują (…), swadebne i mirowe od zaręczyn i ślubu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mir

Wiktionary

# mirówek

Mirówek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie szydłowieckim, w gminie Mirów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Boskiej Częstochowskiej w Mirowie Starym.

Wikipedia

# mirowice

3 miejscowości w Polsce:

- Mirowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Pruszcz
- Mirowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Grójec
- Mirowice – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Mikołajki Pomorskie

Wikipedia

# mirowski

przymiotnik od: Mirowo, Mirowo Duże, Mirów, Mirów Nowy, Mirów Stary

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mirowem, dotyczący Mirowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mirów m.

Wiktionary

# mirowy

przymiotnik

(1.1) daw. przym. od: mir

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trzeba nam dalej prowadzić mirową sprawę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mir

Wiktionary

# mirra

gumożywica z drzew balsamowych; mira; myrra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. farm. kosmet. żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wchodzę do mego ogrodu, siostro ma, oblubienico; / zbieram mirrę mą z moim balsamem; / spożywam plaster z miodem moim; / piję wino moje wraz z mlekiem moim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲirːa, AS: mʹi•ra

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mirrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) żywica

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. mirrowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|myrrha. < etym|gr|μύρρα. (mýrra); wyraz ostatecznie zapożyczony z języków semickich, por. etymn|arab|مر. (murr), etymn|hebr|מור. (mur) / etymn|hebr|מר. (mor)

uwagi.

(1.1) inna pisownia mira

tłumaczenia.

* amharski: (1.1) ከርቤ

* angielski: (1.1) myrrh

* baskijski: (1.1) mirra

* białoruski: (1.1) мірра ż. (mìrra)

* czeski: (1.1) myrha ż.

* duński: (1.1) myrra

* esperanto: (1.1) mirho

* estoński: (1.1) mürr

* francuski: (1.1) myrrhe ż.

* hiszpański: (1.1) mirra ż.

* japoński: (1.1) ミルラ (mirura), 没薬 (もつやく, motsuyaku)

* kataloński: (1.1) mirra ż.

* łaciński: (1.1) murra ż., myrra ż., myrrha ż.

* niderlandzki: (1.1) mirre

* niemiecki: (1.1) Myrrhe ż.

* nowogrecki: (1.1) μύρο n. (mýro), μύρρο n. (mýrro)

* portugalski: (1.1) mirra ż.

* rosyjski: (1.1) мирра ż. (mirra)

* starogrecki: (1.1) μύρρα ż. (múrrhā), σμύρνα ż. (smúrna)

* ukraiński: (1.1) мирра ż. (mirra)

* węgierski: (1.1) mirha

* włoski: (1.1) mirra ż.

źródła.

== mirra (język baskijski.) ==

thumb|mirra (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mirra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mirror

w informatyce:
1. serwer, na którym znajduje się kopia części lub całości zasobów innego serwera, używany w celu odciążenia serwerów właściwych lub jako kopia bezpieczeństwa; serwer lustrzany;
2. zapis zasobów na więcej niż jednym nośniku danych w celu zmniejszenia ryzyka ich utraty lub szybszego dostępu

SJP.pl

Mirror (ang. lustro) – kopia strony internetowej lub innych zasobów (np. bazy danych lub plików udostępnianych przez FTP).

Wikipedia

# mirrowy

→ mirra

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mirrą, dotyczący mirry, zawierający mirrę

Wiktionary

#### Patrz:

mirra

#### Powiązane:

rzecz. mirra ż., mira ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mirowy

Wiktionary

# mirsk

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Mirsk (niem. Friedeberg/Queis) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, na Dolnym Śląsku, na pograniczu z Górnymi Łużycami, w powiecie lwóweckim, w województwie dolnośląskim (w latach 1975–1998 w jeleniogórskim, wcześniej we wrocławskim), siedziba gminy Mirsk, nad rzeką Kwisą.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲirsk, AS: mʹirsk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mirski

Wiktionary

# mirski

→ Mirsk

SJP.pl

- Aleksandr Mirski (ur. 1964) – łotewski inżynier i polityk
- Krystjo Mirski (1920-1978) – reżyser bułgarski
- Michał Mirski (1902-1994) – polski literat, działacz komunistyczny i żydowski
- Sergiej Mirski (ur. 1952) – łotewski polityk
- Michał Światopełk-Mirski (1926-1944) – powstaniec warszawski

Wikipedia

#### Patrz:

Mirsk

# mirszczanin

mieszkaniec Mirska (miasta w Polsce)

SJP.pl

# mirszczanka

mieszkanka Mirska (miasta w Polsce)

SJP.pl

# mirt

zimozielony krzew pochodzenia śródziemnomorskiego; mirta (regionalnie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Myrtus|L|ref=tak., rodzaj roślin krzewiastych z rodziny mirtowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju mirt (1.1)

Wiktionary

Mirt (Myrtus L.) – rodzaj roślin z rodziny mirtowatych. Obejmuje tylko dwa gatunki występujące w basenie Morza Śródziemnego (na wschodzie sięgające po Pakistan, na południu po Etiopię), dawniej zaliczano tu wiele gatunków tworzących współcześnie osobne rodzaje, występujące m.in. w Ameryce Południowej i Nowej Zelandii. Rośliny te rosną w naturze w suchych formacjach zaroślowych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|merta, mierta., gw-pl|Śląsk Cieszyński, Poznań|myrta.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) takson

(1.2) roślina

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. mirtowce nmos., mirtowate nmos., mirtówka ż.

:: zdrobn. mircik mrz.

przym. mirtowy, mirtowaty

frazeologia.

przysłowie: gdzie się mirt darzy, tam dziewki starzy

etymologia.

etym|łac|myrtus. < etym|gr|μύρτος.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) myrtle

* białoruski: (1.1) мірт m.

* cerkiewnosłowiański: (1.1) мѷрсіна ż.

* czeski: (1.1) myrta ż.

* esperanto: (1.1) mirto

* hiszpański: (1.1) mirto m., arrayán m.

* łaciński: (1.1) myrtus ż.

* niemiecki: (1.1) Myrte ż.

* nowogrecki: (1.1) μύρτος ż.

* rosyjski: (1.1) мирт m.

* słowacki: (1.1) myrta ż.

* starogrecki: (1.1) μύρτος ż.

* ukraiński: (1.1) мирт m.

* węgierski: (1.1) mirtusz

źródła.

== mirt (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) mirt

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲirt, AS: mʹirt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mirtowce nmos., mirtowate nmos., mirtówka ż.

:: zdrobn. mircik mrz.

przym. mirtowy, mirtowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|merta, mierta., gw-pl|Śląsk Cieszyński, Poznań|myrta.

Wiktionary

# mirta

regionalnie: mirt (krzew lub drzewo z rodziny mirtowatych)

SJP.pl

# mirtowate

rodzina roślin dwuliściennych o skórzastych liściach, występująca głównie w krajach tropikalnych

SJP.pl

Mirtowate (Myrtaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu mirtowców. Obejmuje około 140 rodzajów skupiających około 5,8 tysiąca gatunków. Występują na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej – w Ameryce Środkowej i Południowej, w Afryce subsaharyjskiej, w Azji południowej i wschodniej oraz w Australii i na wyspach Pacyfiku. Jeden rodzaj – mirt (Myrtus) rośnie także w basenie Morza Śródziemnego. Największe zróżnicowanie roślin tej rodziny występuje w Australii i Ameryce Południowej. Do cech charakterystycznych tych roślin należą kuliste zbiorniczki z olejkami eterycznymi powstającymi w wyniku rozpuszczania ścian komórek.

Wikipedia

# mirtowaty

o cechach mirtowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# mirtowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Myrtales|Rchb.|ref=tak., rząd roślin okrytonasiennych z kladu różowych;

Wiktionary

Mirtowce (Myrtales Rchb.) – rząd roślin okrytonasiennych z kladu różowych. Zaliczanych tu 9 rodzin obejmuje 380 rodzajów z ponad 13 tysiącami gatunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do rzędu mirtowców należą również wiesiołkowate.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mirt mrz.

przym. mirtowy

Wiktionary

# mirtowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu różowych

SJP.pl

# mirtowy

→ mirt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mirtem, dotyczący mirtu

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki jak mirt, mający cechy mirtu

Wiktionary

#### Patrz:

mirt

#### Przykłady

(2.1) …dom Winicjusza przybrany był istotnie w zieleń mirtową i bluszcze, z których poczyniono upięcia na ścianach i nad drzwiami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mirt m., mircik m., mirtowiec m., mirtowce nmos., mirtowate nmos., mirtówka ż.

przym. mirtowaty

Wiktionary

# miruna

ryba z rodziny morszczukowatych, o wydłużonym ciele pokrytym drobnymi łuskami cykloidalnymi

SJP.pl

# mirunga

największy przedstawiciel rodziny fok, zamieszkujący obszary polarne; słoń morski

SJP.pl

Mirunga (Mirounga), potocznie słoń morski – rodzaj drapieżnych ssaków z rodziny fokowatych (Phocidae).

Wikipedia

# miruś

zdrobnienie od: Mirosław (imię męskie); Mirek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobnienie od Mirosław

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chrzestny podarował Mirusiowi nowe puzzle.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mirosław m., Mirek m., Mireczek mos.

przym. Mirkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Mirek, Mireczek

Wiktionary

# mirusia

zdrobnienie od: Mirosław (imię męskie); Mirek

SJP.pl

# miryce

Miryce – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Skórcz przy drodze wojewódzkiej nr 231.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# mirystylowy

alkohol mirystylowy - składnik kompozycji zapachowej używany w przemyśle kosmetycznym

SJP.pl

# mirystynowy

kwas mirystynowy - nasycony kwas tłuszczowy występujący w oleju palmowym

SJP.pl

# mirza

[czytaj: mir-za] tytuł wodza perskiego lub tatarskiego, używany także w stosunku do uczonych i urzędników; murza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wódz, książę tatarski; perski i turecki tytuł honorowy, np. uczonych (umieszczany przed nazwiskiem) lub książęcy (wtedy po nazwisku);

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. rodzaj małpiatek z rodziny lemurkowatych;

Wiktionary

Mirza [wym. mir-za], murza [wym. mur-za] początkowo: 'wódz', 'książę', następnie tytuł honorowy używany w krajach islamu:

- tytuł perski odpowiadający godności księcia krwi używany przez Turków, Mongołów, Tatarów, w Indiach Wielkiego Mogoła oraz w innych krajach znajdujących się pod wpływem kultury perskiej;
- u Persów i Tatarów tytuł książęcy używany po nazwisku lub po imieniu (ale już bez nazwiska);
- wymieniany przed imieniem jest odpowiednikiem arabskiego effendi i polskiego słowa "pan" i używany bywa w stosunku do urzędników i uczonych, oznaczał osobę szanowaną z racji posiadanej wiedzy, z czasem stawał się częścią nazwiska;
- tytuł (używany przed imieniem) przysługujący osobom (niekoniecznie muzułmanom), których matka (ale nie ojciec) była sajjida - potomkinią Husajna
- tytuł używany przez szlachtę tatarską w Chanacie Krymskim i w krajach z nim powiązanych, w tym także przez Tatarów polsko-litewskich. W hierarchii godności tytuł "mirza" był niższy od beja i wiązał się z przynależnością do określonego rodu, stąd mirzowie juszyńscy, baryńscy, najmańscy, szyryńscy i inni. Polsko-litewscy Tatarzy nosili ten tytuł przed nazwiskiem, np. Samuel Mirza Korycki, Leon Najman Mirza Kryczyński, Selim Mirza-Juszeński Chazbijewicz, Mirza Mucharscy. Z czasem także mirzowie/murzowie bywali w Rzeczypospolitej tytułowani kniaziami lub książętami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mimo że na ziemie koronne ruszyły stosunkowo niewielkie siły Tatarów, Kantymir mirza i kałga sułtan Dewlet Gerej powrócili bowiem z większością wojowników do swych ułusów, zniszczenia wywołane przez rabusiów były ogromne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲirza, AS: mʹirza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. emirat mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) murza

Wiktionary

# mirzec

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie świętokrzyskim;

Wiktionary

Mirzec – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, w gminie Mirzec, której jest siedzibą.

Prywatna wieś duchowna Mierc, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mirzec. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Leonarda.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przez Mirzec przebiega droga wojewódzka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mirczanin mos., mirczanka ż.

przym. mirzecki

Wiktionary

# mirzecki

przymiotnik od: Mirzec

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Mirca, związany z Mircem, pochodzący z Mirca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak co roku mirzeccy seniorzy spotkali się przy świątecznym stole.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mirzec mrz., mirczanin mos., mirczanka ż.

Wiktionary

# mirzyński

nazwisko

SJP.pl

# miś

1. pieszczotliwie o niedźwiadku; misiek; misio;
2. zabawka dziecięca wyobrażająca niedźwiedzia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|m. Michał

Wiktionary

- miś – popularna zabawka dziecięca w formie niedźwiadka
- miś – alternatywna, wywodząca się z gwary myśliwskiej nazwa niedźwiedzia
- Miś – film komediowy w reżyserii Stanisława Barei
- Miś – czasopismo dla dzieci
- Miś – typ jachtu żaglowego
- LWD Miś – prototyp polskiego samolotu pasażerskiego
- PZL.49 Miś – prototyp polskiego samolotu bombowego
- Miś – polski szybowiec amatorski z 1925 r.
- „Miś” – zakłady wyrobów cukierniczych w Obornikach Śląskich
- „Miś” – bar mleczny przy ulicy Kuźniczej we Wrocławiu

Wikipedia

# misa

1. duża miska
2. o czymś przypominającym to naczynie, zwłaszcza z kształtu zagłębienia
3. dolna część gara wielkiego pieca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia

(1.2) zagłębienie o kształcie przypominającym misę (1.1)

(1.3) techn. część wielkiego pieca, dolna część gara

Wiktionary

Miska – głębokie, okrągłe naczynie z krawędziami zakończonymi w kierunku pionowym. Miska służy do przechowywania bądź podawania różnego rodzaju jedzenia. Najczęściej jest wykonana z porcelany, metalu, tworzyw sztucznych, szkła lub drewna. Szklane lub porcelanowe miski do podawania sałat lub kompotów nazywa się salaterkami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Marek przyniósł wypełnioną po brzegi misę wody.

(1.1) Na stole, w kuchni stała wielka drewniana misa z owocami.

(1.2) Ze wzgórza doskonale widoczna była misa wyschniętego jeziora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲisa, AS: mʹisa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. micha ż.

:: zdrobn. miska ż., miseczka ż.

przym. misowy

Wiktionary

# miscela

roztwór tłuszczu w rozpuszczalniku organicznym, otrzymywany jako produkt przejściowy podczas ekstrakcji tłuszczów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. spoż. roztwór tłuszczów w rozpuszczalniku organicznym, produkt przejściowy w przetwórstwie m.in. olejów roślinnych;

Wiktionary

Miscela – roztwór tłuszczów w rozpuszczalniku organicznym będący produktem przejściowym otrzymywanym w procesach ekstrakcji tłuszczów zarówno z materiałów roślinnych, jak i zwierzęcych. Termin stosowany jest głównie w przetwórstwie olejów roślinnych, w którym jako rozpuszczalnika używa się zazwyczaj heksanu. Uzyskana miscela podlega dalszym procesom, przede wszystkim destylacji w celu oddzielenia tłuszczów od rozpuszczalnika.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Produktem głównym procesu ekstrakcji jest miscela, czyli mieszanina oleju oraz rozpuszczalnika, frakcjonowana na drodze filtracji i destylacji pod zmniejszonym ciśnieniem.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) miscella

źródła.

== miscela (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszanka, mieszanina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# miscellanea

[czytaj: miselejnia] zbiór tekstów o różnorodnej tematyce i różnych autorów; rozmaitości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) liter. zbiór różnych tekstów, utworów, książek różnych autorów

(1.2) liter. kolumna z krótkimi notatkami z różnych dziedzin w czasopiśmie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲist͡sɛlːãˈnɛa, AS: mʹisce•lãnea

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) varia

Wiktionary

# miscellaneum

[czytaj: miselejnium] książka zawierająca teksty o różnorodnej tematyce

SJP.pl

# mischling

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. obraź. mieszaniec rasowy, osoba mająca żydowskich przodków; określenie używane w propagandzie, teorii rasowej i prawie nazistowskim w Niemczech;

Wiktionary

Mischling (z niem. mieszaniec półkrwi, „mieszaniec”, „kundel”, „hybryda”) – niemieckie określenie wykorzystywane głównie do opisu zwierząt powstałych przez skrzyżowanie ras. Niemieccy naziści w ustawach norymberskich z 1935 r. określali tym słowem Niemców mających w swoim drzewie genealogicznym osoby uznane za Żydów. Wprowadzono dwie kategorie rasowe:

- Żyd półkrwi (żydowski mischling I stopnia) – osoba mająca w swoim drzewie genealogicznym dwoje żydowskich dziadków
- Żyd ćwierćkrwi (żydowski mischling II stopnia) – osoba mająca w swoim drzewie genealogicznym jednego żydowskiego dziadka.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Mischling. → kundel, mieszaniec

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mischling, Mischling

* niemiecki: (1.1) Mischling m.

* rosyjski: (1.1) мишлинг m.

źródła.

== mischling (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. obraź. mischling

odmiana.

(1.1) lp. mischling; lm. mischlings

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Mischling. → kundel, mieszaniec

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mischling, Mischling

* niemiecki: (1.1) Mischling m.

* rosyjski: (1.1) мишлинг m.

źródła.

== mischling (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. obraź. mischling

odmiana.

(1.1) lp. mischling; lm. mischlings

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Mischling

Wiktionary

# miseczka

1. mała miska; zawartość tego naczynia; przedmiot przypominający kształtem to naczynie
2. zdrewniała osłona otaczająca owoce niektórych roślin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: miska

(1.2) mała miska

(1.3) zawartość miseczki (1.1-2)

(1.4) coś, co kształtem przypomina miseczkę (1.2)

(1.5) każda z dwóch części stanika osłaniająca pierś

(1.6) bot. zdrewniała osłona niektórych owoców

Wiktionary

- miseczka – rodzaj grzybów
- miseczka (apotecjum) – rodzaj owocnika u grzybów workowych
- kupula – miseczka otaczająca owoc bukowatych oraz miseczki z rozmnóżkami występujące na plechach wątrobowców

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.4) miseczka menstruacyjna

synonimy.

(1.2) czareczka, czarka

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) naczynie

(1.4) biustonosz

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. miska ż., misa ż., półmisek m., micha ż.

przym. miskowaty

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|miska.

* angielski: (1.5) cup

* interlingua: (1.1) bassinetto, scutella

* kaszubski: (1.1) miseczka ż.; (1.2) bôlka ż., miseczka ż.

* łaciński: (1.2) catillus

* niemiecki: (1.2) Schüsselchen n., kleine Schüssel; (1.5) Körbchen n.

* rosyjski: (1.2) ча́шка

* szwedzki: (1.5) kupa w.

* ukraiński: (1.1) мисочка ż.

źródła.

== miseczka (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. miseczka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈsɛt͡ʃka, AS: mʹisečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miska ż., misa ż., półmisek m., micha ż.

przym. miskowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) czareczka, czarka

Wiktionary

# miseczkowaty

mający kształt miseczki; wklęsły

SJP.pl

# miseczniak

grzyb należący do gromady grzybów workowych

SJP.pl

# miseczniaki

klasa grzybów należąca do gromady grzybów workowych

SJP.pl

Miseczniaki (Lecanoromycetes O.E. Erikss. & Winka) – klasa workowców (Ascomycota), której typem nomenklatorycznym jest misecznica (Lecanora).

Wikipedia

# misecznica

Lecanora Ach. (misecznica) – rodzaj grzybów z rodziny misecznicowatych (Lecanoraceae). Jest to rodzaj bardzo liczny w gatunki. Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest do grupy porostów.

Wikipedia

# misecznicowate

rodzina grzybów z rzędu misecznicowców

SJP.pl

Misecznicowate (Lecanoraceae Körb.) – rodzina grzybów z rzędu misecznicowców (Lecanorales).

Wikipedia

# misecznicowaty

o cechach misecznicowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# misecznicowce

rząd grzybów w klasie miseczniaków

SJP.pl

Misecznicowce (Lecanorales Nannf.) – rząd grzybów znajdujący się w klasie miseczniaków (Lecanoromycetes).

Wikipedia

# misecznik

pluskwiak, szkodnik drzew i krzewów liściastych

SJP.pl

Misecznik dwuguzek (Lecanium bituberculatum Targ.) – pluskwiak równoskrzydły (Homoptera) z rodziny misecznikowatych (Lecaniidae). Występuje głównie na jabłoni, gruszy i głogu. Jest łatwy do odróżnienia od innych miseczników, ponieważ na grzbiecie tarczki znajdują się dwa większe i dwa mniejsze guzy; tarczki innych miseczników są gładkie.

Wikipedia

# misecznikowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków

SJP.pl

# misecznikowaty

o cechach misecznikowatych (rodzina pluskwiaków)

SJP.pl

# miserere

z łaciny: zmiłuj się

SJP.pl

Wikipedia

# misgendering

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. społ. forma dyskryminacji i przemocy słownej wobec osób transpłciowych lub niebinarnych, polegająca na stosowaniu form gramatycznych innych niż ich tożsamość płciowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nazywanie Margot Michałem jest misgenderingiem, bo Margot nie czuje się Michałem i nie przedstawia się w ten sposób.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misgenderingowanie n.

czas. misgenderingować ndk.

przym. misgenderingowy

Wiktionary

# misgenderować

[czytaj: misdżenderować] środowiskowo: niepoprawnie identyfikować płeć osoby transseksualnej lub transpłciowej, np. przez użycie nieprawidłowego zaimka

SJP.pl

# misha

Misha, właśc. Michaela Paľová (ur. 6 marca 1975 w Michalovach) – słowacka piosenkarka i kompozytorka.

Wikipedia

# misi

dotyczący misia; misiowy

SJP.pl

# misia

dotyczący misia; misiowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Michalina

Wiktionary

Mísia, właśc. Susana Maria Alfonso de Aguiar (ur. 18 czerwca 1955 w Porto, zm. 27 lipca 2024 w Lizbonie) — portugalska pieśniarka fado.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wysłałem Misi zdjęcie cieszynianki wiosennej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Michalina ż., Michalinka ż., Miśka ż., Michasia ż.

przym. Misiny, Michałowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Michalinka

Wiktionary

# misiaczek

zdrobnienie od: miś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: miś

Wiktionary

- Misiaczek – duński film obyczajowy
- Misiaczek – skała wspinaczkowa w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈɕat͡ʃɛk, AS: mʹiśaček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miś mos./mrz./mzw.

przym. misi, misiowy

Wiktionary

# misiak

miś; potocznie:
1. zabawka dziecięca wyobrażająca niedźwiadka;
2. niedźwiedź lub niedźwiadek;
3. pieszczotliwie o ukochanym

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Misiak (1922–1974) – polski działacz turystyczny
- Bogdan Misiak (ur. 1936) – polski bokser
- Elżbieta Misiak-Bremer (ur. 1939) – polska dziennikarka, inżynier, działaczka opozycji demokratycznej w okresie PRL.
- Henryk Misiak (ur. 1928–2018) – polski piłkarz i trener piłkarski
- Jan Misiak (ur. 1942) – polski inżynier, specjalista w zakresie mechaniki technicznej ciał stałych oraz stateczności konstrukcji, profesor nauk technicznych
- Jerzy Misiak (ur. 1946) – polski leśnik, wieloletni dyrektor Kampinoskiego Parku Narodowego
- Jerzy Stanisław Misiak (1924–2010) – polski działacz podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej oraz powojenny działacz kombatancki
- Józef Misiak (1939–2017) – polski duchowny katolicki
- Krzysztof Misiak (ur. 1966) – polski gitarzysta, kompozytor, producent muzyczny, edukator, dziennikarz
- Leszek Misiak (ur. 1943) – polski malarz i grafik, profesor sztuk plastycznych, nauczyciel akademicki
- Marcin Misiak (ur. 1979) – polski wiolonczelista
- Ryszard Misiak (zm. 2017) – polski bokser
- Sławomir Misiak (ur. 1975) – polski urzędnik konsularny
- Tomasz Misiak (1954–2018) – polski fotograf
- Tomasz Misiak (ur. 1973) – polski przedsiębiorca, ekonomista i polityk, senator VI i VII kadencji
- Krystyna Ruchniewicz-Misiak (ur. 1942) – polska działaczka opozycji demokratycznej w okresie PRL.

Wikipedia

# misiarz

nazwisko

SJP.pl

# misiaszek

nazwisko

SJP.pl

# misiąteczko

ekspresywnie: miś; misiak, misiek, misio, misiątko, misiuch, misiuk, misiulek, misiuleniek

SJP.pl

# misiątko

ekspresywnie: miś; misiak, misiek, misio, misiąteczko, misiuch, misiuk, misiulek, misiuleniek

SJP.pl

# misić

czasownik przechodni

(1.1) gwara. kastrować, trzebić zwierzę

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. miśkować

Wiktionary

# misie-patysie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) neol. liter. dziecięca gra towarzyska o literackiej proweniencji, polegająca na umiejętnym zrzucaniu patyka z mostu tak, aby wypłynął z drugiej strony jako pierwszy;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Otóż pewnego dnia Puchatek, Prosiaczek, Królik i Maleństwo grali w „Misie-patysie” (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiɕɛ paˈtɨɕɛ, AS: mʹiśe patyśe

Wiktionary

# misiejuk

nazwisko

SJP.pl

# misiek

pieszczotliwie o niedźwiedziu lub pluszowej maskotce; misio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od Michał

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Elka pojechała z Miśkiem na narty do Szczyrku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Michał mos.

Wiktionary

# misiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bartłomiej Misiewicz – polski polityk,
- Jan Władysław Misiewicz – polski sędzia, działacz społeczny,
- Jan Misiewicz – polski oficer,
- Jan Misiewicz – polski fizyk,
- Janusz Misiewicz – polski żeglarz i kapitan żeglugi wielkiej,
- Konrad Misiewicz – polski piłkarz ręczny,
- Roman Misiewicz – polski bokser.

Wikipedia

# misiny

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Misi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez przypadek zajrzała do Misinego pamiętnika.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Misia ż., Miśka ż.

Wiktionary

# misio

pieszczotliwie o niedźwiedziu lub pluszowej maskotce; misiek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. zdrobn. od: miś (o zwierzęciu)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pieszcz. zdrobn. od: miś (o mężczyźnie)

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. miś mos./mrz./mzw.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

(1.2) misja

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiɕɔ, AS: mʹiśo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miś mos./mrz./mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. miś mos./mrz./mzw.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

(1.2) misja

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# misiorek

nazwisko

SJP.pl

# misiowaty

pieszczotliwie: przypominający futro niedźwiedzia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cechy misia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miś mzw./mos./mrz.

Wiktionary

# misiowiec

nazwisko

SJP.pl

# misiówka

misiówka gołotka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

SJP.pl

# misiowy

→ miś

SJP.pl

#### Patrz:

miś

# misiu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. zdrobn. niedźwiedź lub niedźwiadek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. żart. o tęgim, często powolnym mężczyźnie, chłopcu

forma rzeczownika.

(3.1) W. lp. od: miś

(3.2) W. lp. od: misio

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ulubionym misiem mojego dzieciństwa był misiu Fozzie.

(2.1) Z Adama zrobił się misiu. Waży teraz setkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miś m., misio m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) misiek, misiaczek, misio, miś

(2.1) misiek, misiaczek, misio, miś

Wiktionary

# misiuch

ekspresywnie: miś; misiak, misiek, misio, misiątko, misiąteczko, misiuk, misiulek, misiuleniek

SJP.pl

# misiuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Misiuk – polski historyk
- Małgorzata Misiuk – polska koszykarka
- Marta Misiuk-Hojło – polska okulistka
- Nikolaj Misiuk – litewski piłkarz
- Teresa Misiuk-Jodłowska – polska prawnik

Wikipedia

# misiula

pieszczotliwie o ukochanej; misiunia, misia

SJP.pl

# misiulek

ekspresywnie: miś; misiak, misiek, misio, misiątko, misiąteczko, misiuk, misiuch, misiuleniek

SJP.pl

# misiuleniek

ekspresywnie: miś; misiak, misiek, misio, misiątko, misiąteczko, misiuk, misiulek, misiuch

SJP.pl

# misiunia

pieszczotliwie o ukochanej; misiula, misia

SJP.pl

# misiura

hełm z blachy i siatki metalowej opadającej na kark i ramiona, używany w Polsce przez lekką i półciężką jazdę od XVI do XVIII wieku; misiurka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. rodzaj hełmu z blachy z siatką metalową opadającą na kark i ramiona, który był używany przez polską jazdę lekką i półciężką od XVI do XVIII wieku

Wiktionary

- Andrzej David Misiura
- Mariusz Misiura

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. misiurka

Wiktionary

# misiurek

hełm z blachy i siatki metalowej opadającej na kark i ramiona, używany w Polsce przez lekką i półciężką jazdę od XVI do XVIII wieku; misiura

SJP.pl

# misiurka

hełm z blachy i siatki metalowej opadającej na kark i ramiona, używany w Polsce przez lekką i półciężką jazdę od XVI do XVIII wieku; misiura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. rodzaj hełmu składającego się z płytkiej miski i kaptura kolczego;

Wiktionary

Misiurka – hełm pochodzenia wschodniego, złożony z dzwonu w formie metalowej płaskiej miski z doczepionym do niego długim kapturem kolczym.

Dzwon misiurki wyścielany był od spodu czepcem lub małym turbanem (watowanym lub filcowym) który amortyzował wstrząsy. Doczepiony do dzwonu kaptur kolczy miał zwykle długość ok. 35 cm i chronił kark, potylicę, czoło, skronie i ramiona.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W siedemnastowiecznej Polsce misiurek używali m.in. pancerni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈɕurka, AS: mʹiśurka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misiura ż.

Wiktionary

# misja

1. zlecenie wykonania zadania
2. nawracanie innowierców
3. budynek misjonarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania

(1.2) adm. przedstawicielstwo państwa albo organizacji delegowane w specjalnym celu do innego państwa

(1.3) adm. siedziba przedstawicielstwa jakiegoś państwa lub organizacji w innym państwie

(1.4) rel. działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców

(1.5) rel. placówka prowadząca działalność mającą na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców

(1.6) rel. w Kościele katolickim: rekolekcje służące pogłębianiu życia religijnego parafian

Wiktionary

- misja – zadanie do spełnienia, np. misja przedsiębiorstwa, misja i cele organizacji
- misja – działalność przedstawicieli jakiejś religii, zobacz też: biskup misyjny
- misja dyplomatyczna – przedstawicielstwo dyplomatyczne państwa, organizacji międzynarodowej
- placówka prowadząca działalność misyjną
- Misja (ang. The Mission) – film produkcji brytyjskiej w reżyserii Rolanda Joffé z roku 1986
- Misja – ścieżka dźwiękowa do filmu pt. Misja z 1986 r.
- Misja – serial telewizyjny produkcji polskiej w reżyserii Pawła Komorowskiego z roku 1980
- Misja – serial telewizyjny z 2021, w reżyserii Jana Jurkowskiego
- Misja – polska gra komputerowa z 1991

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stale mówi się o tym, że telewizja publiczna ma misję.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲisʲja, AS: mʹisʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. misyjny, misjonarski

rzecz. misyjność ż., misje nmos., misjonarz m., misjonarka ż.

Wiktionary

# misje

w Kościele katolickim: rekolekcje mające na celu umocnienie i odnowienie wiary parafian

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rel. seria katolickich nauk mająca wzmocnić wiarę parafian

(1.2) rel. wyjazd do innych krajów w celu propagowania wiary chrześcijańskiej

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: misja

Wiktionary

- misja – zadanie do spełnienia, np. misja przedsiębiorstwa, misja i cele organizacji
- misja – działalność przedstawicieli jakiejś religii, zobacz też: biskup misyjny
- misja dyplomatyczna – przedstawicielstwo dyplomatyczne państwa, organizacji międzynarodowej
- placówka prowadząca działalność misyjną
- Misja (ang. The Mission) – film produkcji brytyjskiej w reżyserii Rolanda Joffé z roku 1986
- Misja – ścieżka dźwiękowa do filmu pt. Misja z 1986 r.
- Misja – serial telewizyjny produkcji polskiej w reżyserii Pawła Komorowskiego z roku 1980
- Misja – serial telewizyjny z 2021, w reżyserii Jana Jurkowskiego
- Misja – polska gra komputerowa z 1991

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kto będzie głosił misje w waszej parafii?

(1.2) Helenka wyjechała na misje w wieku dziewiętnastu lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misja ż., misyjność ż.

przym. misyjny

Wiktionary

# misjolog

teolog zajmujący się misyjną działalnością Kościoła

SJP.pl

# misjologia

nauka teologiczna zajmująca się misyjną działalnością Kościoła

SJP.pl

Misjologia (łac. missio – posłanie; gr. lógos – słowo, nauka) – nauka teologiczna, której przedmiotem jest systematyczne ujęcie wiedzy o rozkrzewianiu wiary: przepowiadaniu Ewangelii i zakładaniu Kościoła wśród ludów nieznających Chrystusa.

Wikipedia

# misjologiczny

→ misjologia

SJP.pl

#### Patrz:

misjologia

# misjonarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta uczestnicząca w działalności misyjnej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego rodzona siostra jest misjonarką w Rwandzie.

(1.1) Kilka misjonarek pochowano obok krzyża.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misjonarskość ż., misjonarstwo n., misjonarzowanie n.

:: fm. misjonarz mos.

czas. misjonarzować ndk.

przym. misjonarski, misyjny

przysł. misjonarsko

Wiktionary

# misjonarski

→ misjonarz, → misjonarstwo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy

Wiktionary

#### Patrz:

misjonarz, → misjonarstwo

#### Powiązane:

rzecz. misjonarzowanie n., misjonarskość ż., misjonarstwo n., misjonarka ż., misjonarz mos., misja ż.

przym. misyjny

przysł. misjonarsko

czas. misjonarzować

Wiktionary

# misjonarsko

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy dla misjonarzy, po misjonarsku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misjonarka ż., misjonarskość ż., misjonarstwo n., misjonarz mos., misjonarzowanie n.

czas. misjonarzować ndk.

przym. misjonarski

Wiktionary

# misjonarskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co misjonarskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misjonarka ż., misjonarstwo n., misjonarz mos., misjonarzowanie n.

czas. misjonarzować ndk.

przym. misjonarski

przysł. misjonarsko

Wiktionary

# misjonarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. działalność misyjna, praca na misjach

(1.2) książk. propagowanie idei lub zachowań

(1.3) pejor. narzucające się przekonywanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W judaizmie nie ma misjonarstwa.

(1.3) Poproś go, żeby unikał zbędnego misjonarstwa w swoich wywodach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misjonarka ż., misjonarskość ż., misjonarz mos., misjonarzowanie n.

czas. misjonarzować ndk.

przym. misjonarski, misyjny

przysł. misjonarsko

Wiktionary

# misjonarz

1. osoba duchowna lub świecka prowadząca działalność misyjną;
2. członek zakonu prowadzącego taką działalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

Wiktionary

Misjonarz (łac. missionarius) – osoba wysłana przez kościół lub związek wyznaniowy w celu szerzenia wiary chrześcijańskiej według słów Jezusa Chrystusa „Idźcie i nauczajcie wszystkie narody" (Mt 28,19).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1622 r. w jednej z publicznych kaźni poniosło śmierć nie tylko kilkadziesięcioro miejscowych konwertytów, lecz także dziewięciu europejskich misjonarzy.

(1.1) Wprawdzie chrystianizacja Słowian trwała kilkaset lat, a do jej celów przygotowywano misjonarzy, czy wręcz całe konwenty czy biskupstwa, nie przyniosło to jednak rezultatu w postaci szerszej charakterystyki zwalczanego kultu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈsʲjɔ̃naʃ, AS: mʹisʹi ̯õnaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misjonarstwo n., misja ż.

:: fż. misjonarka ż.

czas. misjonarzować

przym. misjonarski, misyjny

przysł. misjonarsko, misyjnie

Wiktionary

# misjonarze

1. osoba duchowna lub świecka prowadząca działalność misyjną;
2. członek zakonu prowadzącego taką działalność

SJP.pl

- Misjonarz – prowadzący działalność misyjną

lub w Kościele katolickim członek instytutu życia konsekrowanego, albo stowarzyszenia życia apostolskiego:

- Misjonarze Klaretyni
- Misjonarze Kombonianie
- Misjonarze Krwi Chrystusa
- Misjonarze Oblaci
- Misjonarze z Mariannhill
- Misjonarze Świętej Rodziny
- Stowarzyszenie Misji Afrykańskich
- Zgromadzenie Księży Misjonarzy św. Wincentego a Paulo (Zgromadzenie Misji)
- Zgromadzenie Słowa Bożego
- Zgromadzenie Misjonarzy Serca Maryi

Wikipedia

# misjonarzować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pracować jako misjonarz, krzewić wiarę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Matka Hilda misjonarzowała na Czarnym Lądzie ponad trzydzieści lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misjonarka ż., misjonarskość ż., misjonarstwo n., misjonarz mos., misjonarzowanie n.

przym. misjonarski

przysł. misjonarsko

Wiktionary

# misjonarzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie misjonarzem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misjonarka ż., misjonarskość ż., misjonarstwo n., misjonarz mos.

czas. misjonarzować ndk.

przym. misjonarski

przysł. misjonarsko

Wiktionary

# miska

1. naczynie podobne z kształtu do spłaszczonej półkuli; zawartość tego naczynia
2. o czymś przypominającym to naczynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Michalina

Wiktionary

Miska – głębokie, okrągłe naczynie z krawędziami zakończonymi w kierunku pionowym. Miska służy do przechowywania bądź podawania różnego rodzaju jedzenia. Najczęściej jest wykonana z porcelany, metalu, tworzyw sztucznych, szkła lub drewna. Szklane lub porcelanowe miski do podawania sałat lub kompotów nazywa się salaterkami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oglądam z Miśką zdjęcia z Cypru.

(1.1) Pożyczę Miśce twój globus.

(1.1) Kosiarka Miśki odmawia posłuszenstwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Michalina ż., Michalinka ż., Misia ż.

przym. Misiny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Misia

Wiktionary

# miskal

perska jednostka masy równa 4,6 grama

SJP.pl

Wikipedia

# miskant

rodzaj roślin ozdobnych z rodziny wiechlinowatych

SJP.pl

Miskant (Miscanthus) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych. Należy do niego w zależności od ujęcia systematycznego od 14 do 20 gatunków wieloletnich traw. Centrum zróżnicowania tego rodzaju znajduje się w południowo-wschodniej Azji i na wyspach Pacyfiku. Nieliczne gatunki rosną także na Dalekim Wschodzie oraz w południowej Afryce (tylko M. ecklonii). W Polsce uprawiane są głównie miskant cukrowy i chiński, ten pierwszy uznawany jest już za zadomowionego antropofita.

Wikipedia

# miśkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. roln. osoba zajmująca się miśkowaniem – kastracją knurków

(1.2) środ. zootechn. osoba zajmująca się kastracją zwierząt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiɕkaʃ, AS: mʹiśkaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miśkowanie n., Miśkówka ż., misarz m., mniszarz m., misiarz m., miśkanie n.

czas. miśkować ndk., mnisić ndk., miszyć ndk., miśkać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. misarz m., mniszarz m., misiarz m., gwara. miśkos m.

(1.2) kastrator m., środ. czyściciel m., felczer m., kajstracz m., kastrownik m., gwara. charaszaj m., charasznik m., charaszotnik m., krasaj m., krasak m., kraszajnik m., michar m., misarek m., misek m., misiarz m., misiek m., miskarz m., miszarek m., miszarz m., miszek m., misznik m., miszkar m., miśkar m., miśnik m., mnich m., mnichar m., mnicharz m., mniszarz m., mniszek m., nich m., nisarz m., nisiarz m., tirarc m., węgier m., węgrzyn m., wycinar m., częściowo ogiernik m., wałach m., wałachar m., wałaszajnik m., wałasznik m.

Wiktionary

# miski

1. naczynie podobne z kształtu do spłaszczonej półkuli; zawartość tego naczynia
2. o czymś przypominającym to naczynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) żart. patrol policji drogowej

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) plural|misiek.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za rogiem supermarketu stoją miśki z suszarką.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drogówka, lotna

Wiktionary

# miskiewicz

nazwisko

SJP.pl

# miśkować

czasownik niedokonany

(1.1) środ. roln. kastrować młode knury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiɕˈkɔvat͡ɕ, AS: mʹiśkovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miśkowanie n., miśkarz m., Miśkówka ż., misarz m., mniszarz m., misiarz m., miśkanie n.

czas. misić, miszyć, miśkać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kastrować, trzebić, sterylizować; daw. misić, mnisić, miszyć, miśkać, kleśnić, kleszczyć, rzezać, czyścić

Wiktionary

# miśkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|miśkować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲiɕkɔˈvãɲɛ, AS: mʹiśkovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miśkarz m., Miśkówka ż., misarz m., misiarz m., miśkanie n.

czas. miśkować, miszyć, miśkać

Wiktionary

# miskowaty

podobny do miski, zwłaszcza z kształtu zagłębienia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem miskę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dymówki opuściły więc swoje zaciszne, miskowate gniazda, przylepione często do sufitów wewnątrz gospodarskich budynków na wsiach i obrzeżach miast.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲiskɔˈvatɨ, AS: mʹiskovaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miska, miseczka

Wiktionary

# miśkowiak

nazwisko

SJP.pl

# miśkowiec

nazwisko

SJP.pl

Miśkowiec – potok, prawostronny dopływ Cichej Wody.

Źródła potoku znajdują się z w reglowej dolinie Suchy Żleb w Tatrach Zachodnich. W dolinie tej jednak na powierzchni często wysycha i stąd też pochodzi nazwa doliny. Jednak w okresach większej obfitości wody w górnej części dolinki woda spływająca po skałach tworzy ciekawe wodospady. Po opuszczeniu Tatr spływa w północno-wschodnim kierunku Rowem Zakopiańskim przez osiedle Mraźnica i na wysokości około 832 m n.p.m. uchodzi do Cichej Wody.

Wikipedia

# miśkówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. przysiółek Woli Jasienickiej w województwie podkarpackim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiɕˈkufka, AS: mʹiśkufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miśkarz m., miśkowanie n.

czas. miśkować

Wiktionary

# miskowy

→ miska, np. kafel miskowy, poidło miskowe

SJP.pl

# mismatch

[czytaj: mismecz] w sportach walki: pojedynek między zawodnikami, z których jeden jest wyraźnie silniejszy od drugiego

SJP.pl

# miśnia

miasto w Niemczech słynące przede wszystkim z produkcji przedmiotów porcelanowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Saksonii;

Wiktionary

Miśnia (niem. Meißen; górnołuż. Mišno; łac. Misena) – miasto powiatowe w południowo-wschodniej części Niemiec, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, siedziba powiatu Miśnia. Leży nad Łabą, ok. 26 km od Drezna.

Miśnia słynie z produkcji wina oraz porcelany miśnieńskiej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiɕɲa, AS: mʹiśńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miśnieńczyk mos., miśnienka ż.

przym. miśnieński

Wiktionary

# miśnieńczyk

mieszkaniec Miśni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Miśni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Miśnia ż.

:: fż. miśnienka ż.

przym. miśnieński

Wiktionary

# miśnienka

mieszkanka Miśni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Miśni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Miśnia ż.

:: fm. miśnieńczyk mos.

przym. miśnieński

Wiktionary

# miśnieński

przymiotnik od: Miśnia, miasto w Niemczech

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Miśnią, dotyczący Miśni, pochodzący z Miśni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na wystawie można obejrzeć cenną zastawę stołową oraz bibeloty z miśnieńskiej porcelany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiɕˈɲɛ̇̃j̃sʲci, AS: mʹiśńė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Miśnia ż., miśnieńczyk mos., miśnienka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. mejseński

Wiktionary

# miśnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) półka lub listwa do ustawiania misek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gwara. zootechn. osoba zajmująca się kastracją zwierząt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na miśniku stały cztery miski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miska ż.

Wiktionary

# miso

1. duża miska
2. o czymś przypominającym to naczynie, zwłaszcza z kształtu zagłębienia
3. dolna część gara wielkiego pieca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;

Wiktionary

Miso (jap. 味噌 miso) – japońska, tradycyjna, gęsta pasta, wytwarzana z soi, soli i starterów fermentacyjnych; w niektórych odmianach dodaje się również inne składniki, jak ryż czy jęczmień. Po ich wymieszaniu miso poddaje się fermentacji przez okres od kilku miesięcy do dwóch lat.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|jap|味噌. (miso)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) miso

* arabski: (1.1) ميسو

* baskijski: (1.1) miso

* duński: (1.1) miso w.

* francuski: (1.1) miso m.

* hiszpański: (1.1) miso m.

* japoński: (1.1) furi|味噌|みそ.

* włoski: (1.1) miso m.

źródła.

== miso (język baskijski.) ==

thumb|misoa (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. miso

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲisɔ, AS: mʹiso

Wiktionary

# miso-shiru

[czytaj: miso-sziru] zupa na bazie pasty miso oraz bulionu dashi

SJP.pl

# misowaty

podobny do misy, zwłaszcza z kształtu zagłębienia

SJP.pl

# misowy

→ misa

SJP.pl

#### Patrz:

misa

# miss

1. tytuł nadawany w konkursie piękności;
2. tytuł grzecznościowy w krajach anglosaskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwyciężczyni jakiegoś konkursu lub plebiscytu, zwłaszcza konkursu piękności

(1.2) pot. piękna kobieta

Wiktionary

Konkurs piękności – zawody mające na celu wyłonienie najpiękniejszej osoby. Zazwyczaj oceniana jest nie tylko uroda, lecz także osobowość, zaprezentowane umiejętności oraz odpowiedzi na pytania zadane przez jury konkursowe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲis, AS: mʹis

Wiktionary

# missis

[czytaj: mis-is] anglosaska forma grzecznościowa odpowiadająca polskiemu słowu "pani", używana w stosunku do kobiet niezależnie od ich stanu cywilnego (skrót: Ms - zawsze używany w piśmie)

SJP.pl

# missisipi

[czytaj: mis-is-ipi] Mississippi;
1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w USA;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. stan w południowej części Stanów Zjednoczonych;

Wiktionary

- Missisipi (ang. Mississippi) – rzeka w USA
- Missisipi (ang. Mississippi) – stan w USA

Gminy w USA:

- Mississippi (ang. Mississippi Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Crittenden
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Desha
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Sebastian
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Jersey
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Mississippi

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Popłynęliśmy parostatkiem w dół Missisipi.

(2.1) Na przykład jedynymi dwoma obszarami na świecie, gdzie znajdują się po dziś dzień aligatory (w odróżnieniu od krokodyli), są: basen dolnego Jangcy (…), oraz obszary Missisipi i Florydy, gdzie spotkać można dużo większego aligatora missisipijskiego (Alligator missisippiensis) uwsp..

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲisʲiˈsʲipʲi, AS: mʹisʹisʹipʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. missisipijski

Wiktionary

# missisipijski

→ Missisipi; missisipski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Missisipi, dotyczący Missisipi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) jej ojczulek zwykł mawiać, że nic nie słodzi whisky po missisipijsku bardziej niż rączka missisipijskiej damy (…)

(1.1) Na przykład jedynymi dwoma obszarami na świecie, gdzie znajdują się po dziś dzień aligatory (w odróżnieniu od krokodyli), są: basen dolnego Jangcy (…), oraz obszary Missisipi i Florydy, gdzie spotkać można dużo większego aligatora missisipijskiego (Alligator missisippiensis) uwsp..

(1.1) W Koroszczynie obywatel Białorusi, artysta cyrkowy, wwoził krokodyla kajmana, jedenaście aligatorów missisipijskich, pytona siatkowatego i węża boa dusiciela. Wszystkie były żywe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Missisipi ż./n.

Wiktionary

# missisipski

1. → Missisipi; missisipijski;
2. aligator missisipski - gatunek krokodyla z rodziny aligatorowatych; aligator missisipijski

SJP.pl

# mississippi

[czytaj: mis-is-ipi] Missisipi;
1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

- Missisipi (ang. Mississippi) – rzeka w USA
- Missisipi (ang. Mississippi) – stan w USA

Gminy w USA:

- Mississippi (ang. Mississippi Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Crittenden
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Desha
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Sebastian
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Jersey
- Mississippi (ang.: Mississippi Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Mississippi

Wikipedia

# misska

potocznie o miss

SJP.pl

# missouri

[czytaj: mizuri] rzeka i stan w USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) adm. geogr. jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) geogr. rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi;

Wiktionary

- Missouri – rzeka w Stanach Zjednoczonych
- Missouri – stan w USA
- Missouri – lud indiański w Stanach Zjednoczonych
- Missouri – amerykański western z 1951 roku
- USS Missouri – nazwa trzech okrętów należących do United States Navy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈzurʲi, AS: mʹizurʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Missouryjczyk mos., Missouryjka ż.

przym. missouryjski, missourski

Wiktionary

# missouryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec stanu Missouri

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nikt nie był pewny, czy mrukliwy Missouryjczyk żartuje, czy nie.

(1.1) Opowiedział pobieżnie, co się stało, po czym odezwał się Old Firehand: – Jeśli trampa zabito, to zechcą zamordować Missouryjczyka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Missouri n./ż.

:: fż. Missouryjka ż.

przym. missouryjski

Wiktionary

# missouryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stanem lub rzeką Missouri

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedną powołała do życia w Panamie Wielka Loża stanowa Nowego Meksyku, kolejną centrala oklahomska na będących posiadłością USA Wyspach Dziewiczych, zaś missouryjska na Bermudach, terytorium zależnym Wielkiej Brytanii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Missouri n./ż., Missouryjczyk mos., Missouryjka ż.

Wiktionary

# miśta

nazwisko

SJP.pl

# mistecki

dotyczący Misteków, Indian zamieszkujących Meksyk; mistekijski

SJP.pl

# mistek

członek plemienia indiańskiego zamieszkującego Meksyk; Misztek

SJP.pl

Mistek (cz. Místek, niem. Friedberg, Mistek, w latach Protektoratu Freiberg) – dawne miasto, obecnie część miasta Frydek-Mistek w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek w Czechach w granicach historycznego regionu Moraw. Jest to także gmina katastralna o powierzchni ponad 1214,2564 ha. Populacja w 2001 wynosiła 24343 osób, zaś w 2012 odnotowano 2198 adresów.

Wikipedia

# mistekijka

członkini plemienia indiańskiego zamieszkującego Meksyk

SJP.pl

# mistekijski

dotyczący Misteków, Indian zamieszkujących Meksyk; mistecki

SJP.pl

# mistekowie

plemię indiańskie zamieszkujące Meksyk; Misztekowie

SJP.pl

Mistekowie (Misztekowie, Mixtekowie) – grupa rdzennych mieszkańców Meksyku, zamieszkująca górskie tereny i doliny obecnego stanu Oaxaca, a także stany Guerrero i Puebla, w południowym Meksyku. Region ten tradycyjnie nazywa się La Mixteca. Misteków (oraz ich region) dzieli się zwyczajowo na część wyżynną (mixteca alta, stąd nazwa określająca ich jako „mieszkańców krainy chmur”), nizinną (mixteca baja) oraz przybrzeżną (mixteco de la costa).

Wikipedia

# mistela

sok z winogron (albo lekko sfermentowane białe wino) używany do produkcji innych win

SJP.pl

# mister

tytuł mężczyzny, który zwyciężył w konkursie piękności lub innej konkurencji dla mężczyzn, np. kulturystyce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwycięzca jakiegoś konkursu lub plebiscytu, zwłaszcza konkursu urody męskiej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲistɛr, AS: mʹister

Wiktionary

# misterioso

określenie wykonawcze: tajemniczo

SJP.pl

# misteriowy

→ misterium; misteryjny

SJP.pl

# misterium

1. średniowieczny dramat religijno-dydaktyczny o tematyce zaczerpniętej z Biblii, apokryfów i żywotów świętych, wyrosły z kościelnych obrzędów liturgicznych w XII-XIII wieku, a od XVI wieku bywał odgrywany na placach miejskich;
2. religijne obrzędy starożytnych Greków, Egipcjan, Hindusów dostępne dla wtajemniczonych (tzw. mystów), z których najbardziej znane to orgie dionizyjskie, misteria Kabirów i misteria eleuzyńskie;
3. przenośnie: tajemnicze, niezbadane zjawisko, proces; tajemnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. coś tajemniczego, niezrozumiałe zjawisko

(1.2) kult. tajemny obrzęd lub ryt

(1.3) przen. niezrozumiałe postępowanie, jakby z zachowaniem tajemniczych reguł i zasad

(1.4) kult. hist. antyczny obrządek ku czci pogańskiego bóstwa w kulturze greckiej, hinduskiej lub egipskiej

(1.5) kult. hist. średniowieczny dramat religijny często odgrywany w kościołach

(1.6) kult. rel. współczesna inscenizacja o charakterze religijnym na wzór misterium (1.5)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Także w górach uda ci się zanurzyć w misterium Bożej obecności.

(1.2) Policjanci wyglądali jak spiskowcy lub uczestnicy tajemnego misterium.

(1.3) Każdego dnia Helena odprawiała misterium rozkładania czystego obrusa, choćby ten wczorajszy nie miał jeszcze żadnej plamaamy.

(1.4) W tym miejscu odbywały się misteria ku czci Apollina.

(1.4) Na tradycyjne wierzenia Rzymian nakładają się misteria importowane z Grecji, Egiptu i Azji.

(1.5) Instytut wyda jego studium o średniowiecznych misteriach pasyjnych.

(1.6) Młodzież wystawi „Misterium o Narodzeniu Pańskim”.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. misteryjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tajemnica

(1.2) obrzęd

(1.3) ryt, czary

(1.4) kult

(1.5) dramat, sztuka

(1.6) inscenizacja

Wiktionary

# misterniej

stopień wyższy od przysłówka: misternie

SJP.pl

# misterniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: misterny

SJP.pl

# misterność

dbałość o każdy szczegół; kunsztowność, precyzyjność, precyzja, dokładność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest misterne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. misterny

przysł. misternie

Wiktionary

# misterny

taki, który został wykonany kunsztownie, precyzyjnie, z dbałością o każdy szczegół; delikatny, dokładny, wymyślny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) umiejętnie wykonany

(1.2) starannie zaplanowany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na wierzchu wyobrażone były jakieś postacie filigranowe i misterne, przecież wcale wyraźne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈstɛrnɨ, AS: mʹisterny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misterność ż.

przysł. misternie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kunsztowny, koronkowy, ażurowy

Wiktionary

# misteryjność

→ misteryjny

SJP.pl

#### Patrz:

misteryjny

# misteryjny

1. przenośnie: tajemniczy, niezbadany;
2. dotyczący średniowiecznego dramatu religijno-biblijnego, opartego na motywach biblijnych;
3. dotyczący kultowych obrzędów starożytnych, mających wprowadzić ich uczestników w tajemnice bóstwa; dionizyjski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z misterium

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misterium n.

Wiktionary

# mistewicz

nazwisko

SJP.pl

# mistra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. ufortyfikowane miasto bizantyjskie w Grecji;

Wiktionary

Mistra (gr. Μυστράς, Mistras) – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Lakonia. Historyczna siedziba gminy Sparta. W 2011 roku liczyła 448 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mistra to znany ośrodek turystyczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistryjczyk m., mistryjka ż.

przym. mistryjski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. mistryjczyk m., mistryjka ż.

przym. mistryjski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Mystras

* bułgarski: (1.1) Мистра

* francuski: (1.1) Mistra, Mystrás

* niemiecki: (1.1) Mystras

* nowogrecki: (1.1) Μυστράς m.

* rosyjski: (1.1) Мистра

* rumuński: (1.1) Mystras

źródła.

== Mistra (język asturyjski.) ==

thumb|Mistra (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Mistra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mistral

1. wiatr wiejący głównie w zimie i na wiosnę w dolinie Rodanu i na wybrzeżu śródziemnomorskim Francji
2. deska w klasie Mistral

SJP.pl

Mistral (prowans. wiatr mistrz, od Maestre – mistrz, pan) – suchy, zimny, porywisty wiatr wiejący w południowej Francji poprzez Masyw Centralny. Jest on związany z lokalnym układem cyrkulacji powietrza – pojawia się, gdy nad wschodnim Atlantykiem tworzy się ośrodek wysokiego ciśnienia, a nad Europą Zachodnią przemieszcza się układ niskiego ciśnienia. Kierunek i siła mistralu nad Morzem Śródziemnym są modulowane przez Alpy, Pireneje i Masyw Centralny. Mistral najczęściej pojawia się w okresie zimowym i wiosennym, i stanowi duże zagrożenie dla upraw w tym regionie. Z drugiej strony wiatry mistralowe są znakomite dla windsurfingu.

Wikipedia

# mistress

[czytaj: mistris] forma grzecznościowa używana w odniesieniu do kobiet zamężnych w krajach anglosaskich, zwykle w połączeniu z imieniem lub nazwiskiem; pani (skrót: Mrs - zawsze używany w piśmie)

SJP.pl

# mistrz

1. osoba, która w wyniku jakichś zmagań lub wykonanych zadań okazała się najlepszą wśród wszystkich innych;
2. zwierzchnik w niektórych zakonach i organizacjach, zazwyczaj o charakterze religijnym;
3. dyplomowany rzemieślnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba najlepsza w czymś

(1.2) rzem. najwyższy stopień kształcenia zawodowego;

(1.3) hist. przełożony w niektórych zakonach rycerskich

(1.4) sport. zwycięzca zawodów sportowych, w szczególności mistrzostw

Wiktionary

Mistrz – tytuł przyznawany osobie, która osiągnęła najwyższy stopień wiedzy lub umiejętności w danej dziedzinie; ciesząca się swoistym autorytetem i będąca wzorem do naśladowania (nauczyciel, guru) dzięki czemu posiada pozycję/stanowisko, które wyróżnia ją spośród ogółu.

Odpowiednikiem żeńskiego tytułu jest mistrzyni, rzadziej miss.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Teraz razem ze słoweńskim szkoleniowcem ma zapewnić włocławianom obronę tytułu mistrza Polski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲisṭʃ, AS: mʹisṭš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistrzostwo n.

:: fż. mistrzyni ż.

przym. mistrzowski

przysł. mistrzowsko, po mistrzowsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) as, maestro, koryfeusz

(1.2) majster

Wiktionary

# mistrzejowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mistrzejowicami, dotyczący Mistrzejowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mistrzejowice nmos.

Wiktionary

# mistrzostwa

zawody sportowe o tytuł mistrza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. zawody o tytuł mistrza w jakiejś dyscyplinie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: mistrzostwo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistrz m., mistrzostwo n., mistrzyni ż.

przym. mistrzowski

Wiktionary

# mistrzostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) najwyższa biegłość w czymś

(1.2) sport. tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie

(1.3) sport. w lm. zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W 2002 roku mistrzostwo świata w piłce nożnej zdobyła drużyna Brazylii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈsṭʃɔstfɔ, AS: mʹisṭšostfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistrzostwa nmos., mistrz mos., mistrzyni ż.

przym. mistrzowski

przysł. mistrzowsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kunszt, maestria, wirtuozeria, zawodowstwo

Wiktionary

# mistrzówka

niewielkie pomieszczenie w zakładzie, przy hali produkcyjnej, przeznaczone dla brygadzisty lub mistrza zmiany; kantorek

SJP.pl

# mistrzowski

przymiotnik

(1.1) świetny, wspaniały, doskonały w swojej dziedzinie; doskonale wykonany

(1.2) właściwy mistrzowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój opiekun przepięknie muzykuje na hawajskiej gitarze, nad której strunami panuje po mistrzowsku.

(1.2) Tytuł mistrzowski obroniła Polska.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈsṭʃɔfsʲci, AS: mʹisṭšofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistrzostwa lm nm., mistrzyni ż., mistrz mos., mistrzostwo n., mistrzunio mos.

przysł. mistrzowsko, po mistrzowsku

Wiktionary

# mistrzowsko

przysłówek

(1.1) na sposób mistrzowski, po mistrzowsku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mateusz mistrzowsko rozwiązał wszystkie zadania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistrz mos., mistrzostwo n., mistrzyni ż.

przym. mistrzowski

przysł. po mistrzowsku

Wiktionary

# mistrzowskość

→ mistrzowski

SJP.pl

#### Patrz:

mistrzowski

# mistrzyni

1. kobieta, która w wyniku jakichś zmagań lub wykonanych zadań okazała się najlepszą wśród innych;
2. zwierzchniczka w niektórych zakonach lub organizacjach, zazwyczaj o charakterze religijnym;
3. dyplomowana rzemieślniczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta najlepsza w czymś

(1.2) zwyciężczyni zawodów sportowych, w szczególności mistrzostw;

(1.3) najwyższy stopień kształcenia zawodowego kobiet;

(1.4) techn. kobieta nadzorująca pracę podwładnych w zakładzie produkcyjnym

(1.5) rel. formatorka nowicjuszek

Wiktionary

Mistrz – tytuł przyznawany osobie, która osiągnęła najwyższy stopień wiedzy lub umiejętności w danej dziedzinie; ciesząca się swoistym autorytetem i będąca wzorem do naśladowania (nauczyciel, guru) dzięki czemu posiada pozycję/stanowisko, które wyróżnia ją spośród ogółu.

Odpowiednikiem żeńskiego tytułu jest mistrzyni, rzadziej miss.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.5) Siostra Krystyna była w latach 1978-1989 mistrzynią nowicjatu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈsṭʃɨ̃ɲi, AS: mʹisṭšỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistrzostwo n., mistrzostwa nmos.

:: forma męska mistrz m.

przym. mistrzowski

przysł. mistrzowsko

Wiktionary

# mistycyzm

mistyka;
1. prąd filozoficzno-religijny uznający możliwość łączenia się duszy ludzkiej z Bogiem;
2. postawa, stanowisko wyrażające ten pogląd;
3. pogardliwie: niejasne sądy i systemy doktrynalne;
4. atmosfera tajemniczości i duchowości otaczająca jakieś zjawisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;

Wiktionary

Mistycyzm – wieloznaczny termin opisujący doświadczenie religijne, polegające na bezpośredniej, czyli niezależnej od rytuałów i obrzędów, relacji człowieka z rzeczywistością pozamaterialną, pozazmysłową lub transcendentną. Rzeczywistość ta jest różnie rozumiana przez poszczególne systemy religijno-filozoficzne. W chrześcijaństwie, judaizmie i islamie jest ona tożsama z Bogiem. W buddyzmie i hinduizmie z pozazmysłową Jednią, rozumianą panteistycznie jako prawdziwa rzeczywistość świata. U podstaw mistycyzmu leży wiara w możliwość duchowego obcowania człowieka z bóstwem, w możliwość poznania „tajemnic” bytu w drodze „objawienia” itd.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zależności od miejsca, w którym rozprzestrzeniał się islam, mistycyzm muzułmański wchłaniał elementy różnych religii i kierunków filozoficznych (np. chrześcijańskie, neoplatońskie, irańskie, hinduskie i buddyjskie).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈstɨt͡sɨsm̥, AS: mʹistycysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistyk mos., mistyka ż., mistyczka ż., mistyczność ż.

przym. mistyczny

przysł. mistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mistyka

Wiktionary

# mistycyzować

1. wpadać w mistycyzm lub skłaniać się ku niemu;
2. uważać jakieś zjawisko za mistyczne

SJP.pl

# mistyczka

1. zwolenniczka mistycyzmu;
2. kobieta doznająca stanów mistycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta doznająca stanów mistycznych

(1.2) zwolenniczka mistycyzmu

Wiktionary

Mistycyzm – wieloznaczny termin opisujący doświadczenie religijne, polegające na bezpośredniej, czyli niezależnej od rytuałów i obrzędów, relacji człowieka z rzeczywistością pozamaterialną, pozazmysłową lub transcendentną. Rzeczywistość ta jest różnie rozumiana przez poszczególne systemy religijno-filozoficzne. W chrześcijaństwie, judaizmie i islamie jest ona tożsama z Bogiem. W buddyzmie i hinduizmie z pozazmysłową Jednią, rozumianą panteistycznie jako prawdziwa rzeczywistość świata. U podstaw mistycyzmu leży wiara w możliwość duchowego obcowania człowieka z bóstwem, w możliwość poznania „tajemnic” bytu w drodze „objawienia” itd.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈstɨt͡ʃka, AS: mʹistyčka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistyk m., mistycyzm m., mistyka ż., mistyczność ż.

przym. mistyczny

przysł. mistycznie

Wiktionary

# mistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób mistyczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: mʹistyčʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mistyczny

rzecz. mistycyzm m., mistyka ż., mistyk m., mistyczka ż., mistyczność ż.

Wiktionary

# mistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co mistyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistyczka ż., mistyk m., mistycyzm m., mistyka ż.

przysł. mistycznie

przym. mistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mistyka

Wiktionary

# mistyczny

oparty na wierze w możliwość kontaktu duszy ludzkiej ze światem nadnaturalnym; tajemniczy, niezbadany, niewyjaśniony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z mistyką, mistycyzmem

(1.2) charakteryzujący się tajemniczością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistycyzm m., mistyka ż., mistyk m., mistyczka ż., mistyczność ż.

przysł. mistycznie

Wiktionary

# mistyfikacja

wprowadzanie w błąd przez stworzenie pozorów prawdy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozory prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten rozwód był mistyfikacją, oni nadal żyją szczęśliwie, chodziło tylko o podatki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲistɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: mʹistyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistyfikator m., mistyfikatorka ż.

przym. mistyfikacyjny

czas. mistyfikować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mistykatorstwo

Wiktionary

# mistyfikacyjny

będący wynikiem celowego wprowadzania w błąd przez stwarzanie pozorów prawdy; mistyfikatorski

SJP.pl

# mistyfikator

osoba wprowadzająca kogoś w błąd przez stworzenie pozorów prawdy

SJP.pl

# mistyfikatorka

kobieta wprowadzająca kogoś w błąd przez stworzenie pozorów prawdy

SJP.pl

# mistyfikatorski

będący wynikiem celowego wprowadzania w błąd przez stwarzanie pozorów prawdy; mistyfikacyjny

SJP.pl

# mistyfikatorstwo

celowe wprowadzanie w błąd przez stworzenie pozorów prawdy; mistyfikacja

SJP.pl

# mistyfikować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmistyfikować)

(1.1) książk. w sposób świadomy dokonywać mistyfikacji; działać w taki sposób, żeby ktoś uznał za prawdę coś, co ma tylko jej pozory

(1.2) książk. celowo nadawać czemuś, najczęściej nieprawdziwemu, pozory prawdy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistyfikacja ż., mistyfikator mos., mistyfikatorka ż.

przym. mistyfikacyjny

czas. zmistyfikować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oszukiwać, zwodzić, okłamywać

Wiktionary

# mistyk

1. wyznawca lub zwolennik mistycyzmu;
2. osoba doznająca stanów mistycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba doświadczająca stanów mistycznych

(1.2) wyznawca mistycyzmu

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Franciszek z Asyżu uważany jest za jednego ze średniowiecznych mistyków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistycyzm m., mistyczność ż., mistyka ż.

:: fż. mistyczka ż.

przym. mistyczny

przysł. mistycznie

Wiktionary

# mistyka

1. prąd filozoficzno-religijny uznający możliwość łączenia się duszy ludzkiej z Bogiem; mistycyzm;
2. postawa, stanowisko wyrażające ten pogląd; mistycyzm;
3. religijność oparta na mistycyzmie; mistyczność;
4. pogardliwie: niejasne sądy i systemy doktrynalne; mistycyzm;
5. atmosfera tajemniczości i duchowości otaczająca jakieś zjawisko; mistycyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duchowość opierająca się na mistycyzmie

(1.2) zob. mistycyzm.

(1.3) atmosfera, nastrój tajemniczości

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: zob. mistyk.

Wiktionary

- Mistycyzm
- Mistyka chrześcijańska
- Mistyka Merkawy – najwcześniejsza forma żydowskiej mistyki
- Mistyka nadreńska

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mistyka żydowska przejęła pewne bardzo ważne wątki filozofii greckiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲistɨka, AS: mʹistyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mistyk m., mistyczka ż., mistycyzm m., mistyczność ż.

przym. mistyczny

przysł. mistycznie

Wiktionary

# miswak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) alternatywa szczoteczki do zębów z gałązki drzewa arakowego (nazwa systematyczna|Salvadora persica|L.|ref=tak.);

Wiktionary

Miswak (miswaak, siwak, sewak, السواك) – gałąź z drzewa arakowego łac. Salvadora persica. Jest alternatywą szczoteczek do zębów. Ma długą historię mówiącą o jego leczniczych właściwościach. Koniec gałęzi namaczany jest w gorącej lub różanej wodzie, dzięki czemu ulega ona rozszczepieniu i staje się zdatna do czyszczenia zębów. Obecnie można nabyć pasty do zębów zawierające wyciąg z tej rośliny.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|arab|سواك.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) miswak

* arabski: (1.1) سواك

* bułgarski: (1.1) мисвак

* francuski: (1.1) siwak

* niemiecki: (1.1) Miswak

* rosyjski: (1.1) мисвак

* włoski: (1.1) siwak

źródła.

== miswak (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) miswak

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|arab|سواك.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) miswak

* arabski: (1.1) سواك

* bułgarski: (1.1) мисвак

* francuski: (1.1) siwak

* niemiecki: (1.1) Miswak

* rosyjski: (1.1) мисвак

* włoski: (1.1) siwak

źródła.

== miswak (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) miswak

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|arab|سواك.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) miswak

* arabski: (1.1) سواك

* bułgarski: (1.1) мисвак

* francuski: (1.1) siwak

* niemiecki: (1.1) Miswak

* rosyjski: (1.1) мисвак

* włoski: (1.1) siwak

źródła.

== miswak (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) miswak

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# misyjność

→ misyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co misyjne, misyjny charakter czegoś

Wiktionary

#### Patrz:

misyjny

#### Przykłady

(1.1) Kongres jest dobrą okazją, by podjąć poważną dyskusję o misyjności polskiego Kościoła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. misja ż., misje lm nm.

przym. misyjny

Wiktionary

# misyjny

→ misja, → misje

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z misją, misjami, dotyczący misji

Wiktionary

#### Patrz:

misja, → misje

#### Powiązane:

rzecz. misyjność ż., misje nmos., misja ż., misjonarz mos., misjonarka ż., misjonarstwo n.

przym. misjonarski

Wiktionary

# misz-masz

miszmasz; potocznie:
1. bałagan, nieład, nieporządek;
2. zamęt, chaos;
3. plątanina, mieszanina

SJP.pl

# misza

zdrobnienie od: Michaił (rosyjskie imię męskie)

SJP.pl

- Misza – imię rosyjskie, zdrobnienie od Michaił
- Misza – oficjalna maskotka Letnich Igrzysk Olimpijskich 1980 w Moskwie, brunatny niedźwiadek

Wikipedia

# miszczak

nazwisko

SJP.pl

# miszczuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Miszczuk – polski geograf
- Katarzyna Berenika Miszczuk – polska pisarka
- Marian Miszczuk – polski ekonomista i historyk
- Marek Miszczuk – polski koszykarz
- Piotr Miszczuk – polski polityk, dziennikarz
- Taras Miszczuk – ukraiński kajakarz
- Tomasz Miszczuk – polski samorządowiec i menedżer

Wikipedia

# miszczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Barbara Urbańska-Miszczyk – polska artystka szklarz
- Stanisław Miszczyk – polski tancerz i choreograf

Wikipedia

# miszewko

W Polsce

- Miszewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bodzanów
- Miszewko – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Żukowo
- Miszewko – gromada

Zobacz też
  Miszewko Strzałkowskie, Miszewko-Stefany

Wikipedia

# miszewo

2 miejscowości w Polsce:

- Miszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino
- Miszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Żukowo

Wikipedia

# miszewski

nazwisko

SJP.pl

# miszima

magnetyczny stop lub spiek żelaza, niklu i aluminium

SJP.pl

# miszka

nazwisko

SJP.pl

# miszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# miszkolc

miasto na Węgrzech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej części Węgier;

Wiktionary

Miszkolc (węg. Miskolc, słow. Miškovec) – czwarte co do wielkości miasto Węgier. Obecnie Miszkolc jest stolicą komitatu (odpowiednik województwa) Borsod-Abaúj-Zemplén. W 2015 roku liczba mieszkańców Miszkolca oscylowała wokół 160 tysięcy osób.

Wikipedia

# miszkowice

Miszkowice (przed 1945 niem. Michelsdorf b. Liebau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Lubawka.

Wikipedia

# miszkulancja

1. potrawa z różnych jarzyn i mięsa, zaprawiona śmietaną
2. mieszanina różnych rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. mieszanina

Wiktionary

# miszkurka

nazwisko

SJP.pl

# miszmasz

misz-masz; potocznie:
1. bałagan, nieład, nieporządek;
2. zamęt, chaos;
3. plątanina, mieszanina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. mieszaninafakt.

(1.2) pot. nieład, chaos

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miszmasz brokułowo-marchwiowy.

(1.1) Miasto pełne kulturowego miszmaszu.

(1.1) Muzyczny miszmasz.

(1.2) Czasami życie to straszny miszmasz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiʃmaʃ, AS: mʹišmaš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mieszanina

(1.2) pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy; neutr. bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamęt, zamieszanie; przest. kweres

Wiktionary

# miszna

zbiór praw zwyczajowych i rytualnych w religii żydowskiej

SJP.pl

Wikipedia

# miszpelnik

małe drzewo lub krzew z rodziny różowatych, o jadalnych owocach, występujące od Himalajów po Malezję; nieśplik; niesplik; groniweł

SJP.pl

Miszpelnik, nieśplik (Eriobotrya Lindl.) – rodzaj zimozielonych drzew lub krzewów należących do rodziny różowatych obejmujący od 17 do 30 gatunków. Wszystkie występują we wschodniej Azji, przy czym tylko nieśplik japoński Eriobotrya japonica sięga południowej Japonii, a pozostałe gatunki rosną w południowych Chinach i dalej na południu. Rosną w lasach. Kwitną jesienią i zimą, kwiaty zapylane są przez owady.

Wikipedia

# miszta

nazwisko

SJP.pl

# misztal

nazwisko

SJP.pl

- Bronisław Misztal (ur. 19 maja 1946) – socjolog, profesor UW
- Eugeniusz Misztal (ur. 15 grudnia 1974) – judoka
- Franciszek Misztal (ur. 15 marca 1901, zm. 9 czerwca 1981) – konstruktor lotniczy
- Genowefa Misztal (ur. 5 stycznia 1950, zm. 26 marca 2006) – profesor nauk farmaceutycznych AM w Lublinie
- Henryk Misztal (ur. 1936) – polski ksiądz, profesor, doktor habilitowany.
- Irena Misztal – polska nauczycielka i pisarka
- Roman Misztal (ur. 11 maja 1932, zm. 24 października 2017) – wojskowy i szpieg w PRL, generał dywizji SZ RP
- Piotr Misztal (ur. 19 października 1965) – przedsiębiorca, poseł na Sejm RP V kadencji (od 2005)
- Stanisław Misztal (ur. 28 września 1953) – polski polityk, lekarz, były poseł na Sejm

Wikipedia

# misztek

1. członek plemienia indiańskiego zamieszkującego Meksyk; Mistek;
2. nazwisko

SJP.pl

# misztekowie

1. członek plemienia indiańskiego zamieszkującego Meksyk; Mistek;
2. nazwisko

SJP.pl

Mistekowie (Misztekowie, Mixtekowie) – grupa rdzennych mieszkańców Meksyku, zamieszkująca górskie tereny i doliny obecnego stanu Oaxaca, a także stany Guerrero i Puebla, w południowym Meksyku. Region ten tradycyjnie nazywa się La Mixteca. Misteków (oraz ich region) dzieli się zwyczajowo na część wyżynną (mixteca alta, stąd nazwa określająca ich jako „mieszkańców krainy chmur”), nizinną (mixteca baja) oraz przybrzeżną (mixteco de la costa).

Wikipedia

# misztela

nazwisko

SJP.pl

# mit

1. opowieść o życiu bogów, demonów, legendarnych bohaterów, próbująca wyjaśnić narodziny świata i powstanie człowieka;
2. niezgodna z prawdą opinia o kimś lub o czymś; wymysł, bajka, fantazja, mrzonka;
3. fałszywa historia o jakimś człowieku lub wydarzeniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. rel. baśń, stara opowieść fantastyczna;

(1.2) pot. fałszywy pogląd o czymś, coś zmyślonego

(1.3) socjol. wierzenie porządkujące świat i opowiadające o miejscu w nim człowieka

Wiktionary

Mit (stgr. μῦθος, łac. mythus) – opowieść o bóstwach i istotach nadprzyrodzonych, przekazywana przez daną społeczność, zawierająca w sobie wyjaśnienie sensu świata i ludzi w ich doświadczeniach zbiorowych oraz indywidualnych (według definicji etnoreligijnej) lub wywodzące się z tradycji ustnej ponadczasowe, anonimowe opowiadanie o postaciach nadprzyrodzonych, które trwa w kulturze dzięki ciągłym transformacjom i reinterpretacjom dokonywanym przez pisarzy, przy zachowaniu jednocześnie swojego pierwotnego sensu (według definicji literackiej).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z upodobaniem czytam mity rzymskie i greckie.

(1.2) W zakładzie wszyscy długo wierzyli w mit, że sekretarka jest w ciąży z dyrektorem.

(1.3) Jan III Sobieski jest we współczesnej kulturze polskiej ważnym mitem, do którego chętnie odwołują się politycy, publicyści czy producenci odzieży.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲit, AS: mʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mityczność ż., mitologizacja ż., mitologizowanie n.

przym. mityczny

przysł. mitycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) baśń, podanie

(1.2) nieprawda

Wiktionary

# mit.

skrót od: mityczny, mitologia, mitologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# mitanni

starożytne państwo w Azji Zachodniej

SJP.pl

Mitanni – starożytne państwo założone przez Hurytów w północnej Mezopotamii i północnej Syrii w II tysiącleciu p.n.e. ze stolicą w Waszuganni (dotąd nie zidentyfikowana).

Wikipedia

# mitawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. Jełgawa

Wiktionary

Jełgawa (łot. Jelgava; do 1918 Mitawa, niem. Mitau, ros. Елгава, jidysz מיטאַווע, Mitawe) – miasto na Łotwie, w środkowej części kraju, ok. 45 km na południowy zachód od Rygi, przy ujściu rzeki Drykszny do Lelupy (dawniej Aa), miasto wydzielone.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Jelgava.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mitawski

Wiktionary

# mitchell

[czytaj: miczel] nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Andrew Mitchell of Thainstone – (1708–1771) – brytyjski dyplomata
- David Mitchell (ur. 1969) – brytyjski pisarz
- David Mitchell (ur. 1974) – brytyjski aktor
- Edgar Mitchell (ur. 1930) – astronauta amerykański
- Elizabeth Mitchell (ur. 1970) – amerykańska aktorka
- Joni Mitchell (ur. 1943) – kanadyjska piosenkarka folk rockowa, popowa i jazz rockowa oraz wokalistka jazzowa
- Keith Mitchell (ur. 1946) – premier Grenady
- Leona Mitchell (ur. 1949) – amerykańska śpiewaczka operowa
- Margaret Mitchell (1900–1949) – amerykańska pisarka
- Maria Mitchell (1818–1889) – amerykańska astronom
- Mitch Mitchell (1947–2008) – brytyjski perkusista, członek The Jimi Hendrix Experience
- Peter Mitchell (1824–1899) – kanadyjski polityk
- Radha Mitchell (ur. 1973) – australijska aktorka
- Wesley Clair Mitchell – amerykański ekonomista

Wikipedia

# mitek

nazwisko

SJP.pl

# mitel

stopień czcionki o wielkości 14 punktów typograficznych; średnian

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający czternastu punktom (5,2626 mm)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲitɛl, AS: mʹitel

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) średnian, mytel

Wiktionary

# mitenka

mitynka; damska rękawiczka do połowy palców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rękawiczka bez palców lub przysłaniająca je do połowy;

Wiktionary

Mitenka lub mitynka (od starofranc. mite – rękawiczka) – rękawiczka bez palców lub okrywająca palce tylko w połowie. Mitenki noszono od XVIII wieku jako dodatek do eleganckiego stroju, popularne także w XIX i XX w. Początkowo bardzo zdobne, z jedwabiu lub koronki, mogły być długie lub krótkie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mitenkami nazywa się również rękawiczki bez palców noszone np. przez kierowców lub motocyklistów. (z Wikipedii)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈtɛ̃nka, AS: mʹitẽnka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mitynka

Wiktionary

# mitenki

mitynka; damska rękawiczka do połowy palców

SJP.pl

Mitenka lub mitynka (od starofranc. mite – rękawiczka) – rękawiczka bez palców lub okrywająca palce tylko w połowie. Mitenki noszono od XVIII wieku jako dodatek do eleganckiego stroju, popularne także w XIX i XX w. Początkowo bardzo zdobne, z jedwabiu lub koronki, mogły być długie lub krótkie.

Wikipedia

# mitera

nazwisko

SJP.pl

- Stanisław Mitera (1890–1915), harcerz, działacz niepodległościowy, historyk, nauczyciel, legionista
- Kazimierz Mitera (1897–1936), legionista, malarz, pedagog i krytyk sztuki
- Zygmunt Mitera (1903–1940), doktor inżynier geofizyki stosowanej, przedsiębiorca, wykładowca, oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Maciej Mitera (ur. 1973), polski sędzia

Wikipedia

# miteser

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wągier, pryszcz

Wiktionary

# mitigal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. nazwa handlowa leku na świerzb

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zwieziono do składu w Krakowie znaczne ilości cuprexu, proszków przeciwwszowych, mitigalu, świec siarkowych, środków przeciwmuchowych, jak: flit, lepy oraz około 1000 sztuk hydropultów.

Wiktionary

# miting

mityng, meeting;
1. publiczne zebranie, wiec;
2. zawody sportowe, zwłaszcza lekkoatletyczne

SJP.pl

# mitingowy

→ miting; mityngowy, meetingowy

SJP.pl

# mitka

nazwisko

SJP.pl

# mitkal

bawełniana tkanina wyrabiana na sposób płótna

SJP.pl

# mitkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Mitkowski – polski historyk mediewista
- Stanisław Mitkowski – polski inżynier elektrotechnik
- Władysław Mitkowski – polski działacz harcerski i żołnierz podziemia
- Wojciech Mitkowski – polski automatyk i robotyk

Wikipedia

# mitochondrialny

→ mitochondrium

SJP.pl

#### Patrz:

mitochondrium

# mitochondrium

twór nitkowaty, pałeczkowaty lub ziarnisty, znajdujący się w komórkach roślinnych i zwierzęcych, dostarczający komórce energii, dzięki zachodzącym w nim procesom biochemicznym; chondriosom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe;

Wiktionary

Mitochondrium (w liczbie mnogiej mitochondria) – otoczone dwiema błonami organellum, obecne w większości komórek eukariotycznych. Nazwa pochodzi od greckiego μίτος (mítos) – „nić” oraz χονδρίον (chondríon) – „ziarenko”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mitochondrialny DNA jest dziedziczone tylko po matce, ponieważ główka spermatozoidu nie zawiera mitochondriów.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mitochondrialny

Wiktionary

# mitogen

substancja białkowa pobudzająca komórki do mitozy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. substancja chemiczna wywołująca podział komórki

Wiktionary

Mitogen – związek chemiczny lub inny czynnik indukujący mitozę komórek, w tym zwłaszcza komórek układu odpornościowego. Nazwą równie często funkcjonującą jest aktywator poliklonalny.

Każdy antygen pobudza do proliferacji na ogół bardzo mały odsetek (mniej niż 1%) spośród danej populacji limfocytów. Mitogeny znacznie ten odsetek zwiększają.

Wikipedia

# mitogenny

tworzący mity, będący podstawą do powstawania mitów; mitotwórczy

SJP.pl

# mitograf

człowiek zajmujący się interpretacją i zbieraniem mitów; autor dzieła o mitach

SJP.pl

# mitografia

1. reprezentacja podmiotów mitycznych w sztuce;
2. pisanie mitów

SJP.pl

# mitol.

skrót od: mitologia, mitologiczny

SJP.pl

# mitolog

1. badacz mitów, mitologii;
2. dawniej: opowiadacz mitów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. hist. badacz mitologii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈtɔlɔk, AS: mʹitolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitologem m., mitologia ż., mitologizm m., mitologizacja ż., mitologizowanie n.

przym. mitologiczny

Wiktionary

# mitologem

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) podstawowa jednostka stosowana w opisie mitów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Występuje w nim rozbudowany mitologem oraz dokładnie opisane obrzędy i konieczne akcesoria.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitologia ż., mitolog m.

Wiktionary

# mitologia

1. dziedzina nauki zajmująca się badaniem mitów; mitoznawstwo;
2. zbiór mitów jakiegoś ludu składający się na religię tego ludu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;

(1.2) nauka zajmująca się mitami

Wiktionary

Mitologia – zbiór mitów opowiadanych w danej społeczności lub literacko uporządkowany zbiór opowieści o bóstwach i istotach nadprzyrodzonych, a także nauka zajmująca się zbieraniem, analizą, klasyfikacją i interpretacją mitów.

Mitologię uważa się za dyscyplinę z pogranicza antropologii, etnologii, teorii literatury, historii, socjologii, teologii czy religioznawstwa. Niekiedy wobec nauki badającej mity używa się też określenia mitoznawstwo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chyba pani nie wierzy w tę całą mitologię starych bardów, których zmącony umysł wywoływał zmyślone bóstwa!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲitɔˈlɔɟja, AS: mʹitoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitologem m., mitologizm m., mitolog m., mitologiczność ż., mitologizacja ż., mitologizowanie n.

czas. mitologizować

przym. mitologiczny

przysł. mitologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) religia

meronimy.

(1.1) mit

pokrewne.

rzecz. mitologem m., mitologizm m., mitolog m., mitologiczność ż., mitologizacja ż., mitologizowanie n.

czas. mitologizować

przym. mitologiczny

przysł. mitologicznie

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|μυθολογία.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) mitologji ż.

* angielski: (1.1) mythology; (1.2) mythology

* arabski: (1.1) ميثولوجيا

* azerski: (1.1) mifologiya

* baskijski: (1.1) mitologia; (1.2) mitologia

* białoruski: (1.1) міфалогія ż. (mifalohija); (1.2) міфалогія ż. (mifalohija)

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) міталёгія ż.; (1.2) міталёгія ż.

* bośniacki: (1.1) mitologija ż.

* bułgarski: (1.1) митология ż.; (1.2) митология ż.

* cebuano: (1.1) mitolohiya

* chiński standardowy: (1.1) tradycyjny 神話 / uproszczony 神话 (shénhuà)

* chorwacki: (1.1) mitologija ż.

* czeski: (1.1) bájesloví n., mytologie ż.; (1.2) mytologie ż.

* duński: (1.1) mytologi w.; (1.2) mytologi w.

* esperanto: (1.1) mitologio, mitaro; (1.2) mitologio

* estoński: (1.1) mütoloogia

* fiński: (1.1) mytologia

* francuski: (1.1) mythologie ż.; (1.2) mythologie ż.

* friulski: (1.1) mitologjie; (1.2) mitologjie

* galicyjski: (1.1) mitoloxía ż.

* gruziński: (1.1) მითოლოგია (mit’ologia)

* haitański: (1.1) mitoloji

* hiszpański: (1.1) mitología ż.; (1.2) mitología ż.

* indonezyjski: (1.2) mitologi

* irlandzki: (1.2) miotaseolaíocht ż.

* islandzki: (1.1) goðafræði ż.

* japoński: (1.1) 神話学

* kaszubski: (1.1) mitologiô ż., mitologijô ż.; (1.2) mitologiô ż.

* kataloński: (1.1) mitologia ż.

* koreański: (1.1) 신화학 (sinhwahag)

* litewski: (1.1) mitologija ż.

* luksemburski: (1.1) Mythologie ż.

* łaciński: (1.2) mythologia

* łotewski: (1.1) mitoloģija ż.

* macedoński: (1.1) митологија ż. (mitologija)

* maltański: (1.1) mitoloġija ż.

* niderlandzki: (1.1) mythologie ż.

* niemiecki: (1.1) Mythologie ż.; (1.2) Mythologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) mytologi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) mytologi m.

* nowogrecki: (1.1) μυθολογία ż. (mythología); (1.2) μυθολογία ż. (mythología)

* ormiański: (1.1) առասպելաբանություն (arraspelabanut’yun)

* perski: (1.1) اسطوره شناسی

* portugalski: (1.1) mitologia ż.; (1.2) mitologia ż.

* rosyjski: (1.1) мифология ż.; (1.2) мифология ż.

* rumuński: (1.1) mitologie ż.

* serbski: (1.1) митологија ż. (mitologija)

* słowacki: (1.1) mytológia ż., bájoslovie n.; (1.2) mytológia ż., bájoslovie n.

* słoweński: (1.1) mitologija ż.

* szkocki gaelicki: (1.2) miotas-eòlas m.

* szwedzki: (1.1) mytologi w.; (1.2) mytologi w.

* tadżycki: (1.1) мифология (mifologija)

* tajski: (1.1) ตำนาน (tảnān)

* turecki: (1.1) mitoloji; (1.2) mitoloji

* ukraiński: (1.1) міфологія ż.; (1.2) міфологія ż.

* uzbecki: (1.1) mifologiya

* węgierski: (1.1) mitológia; (1.2) mitológia

* wietnamski: (1.1) chuyện thần thoại

* wilamowski: (1.1) mitologii ż.; (1.2) mitologii ż.

* włoski: (1.1) mitologia ż.; (1.2) mitologia ż.

źródła.

== mitologia (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-mitologia.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mitologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mitologicznie

przysłówek sposobu

(1.1) nawiązując do mitologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitologizowanie n., mitologizacja ż., mitologia ż., mitologiczność ż., mitologizm mrz.

czas. mitologizować

przym. mitologiczny

Wiktionary

# mitologiczność

oparcie na micie, posiadanie cech mitu; mitologizm, mityczność, legendarność

SJP.pl

# mitologiczny

związany z mitologią np.słownik mitologiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z mitologią, dotyczący mitologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W wyobrażeniach mitologicznych niepokalane poczęcie jest bezpośrednio związane z mitami bliźniaczymi, jak też z przesądnym strachem kobiet przed bezpłodnością. Bardzo często jeden z bliźniaków jest zrodzony z ziemskiego ojca, a drugi z ducha lub boga.

(1.1) Ogrom elfów bytuje w mitologicznym tolkienowskim świecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲitɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: mʹitoloǵičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitologia ż., mitolog m., mitologizm m., mitologiczność ż., mitologizacja ż., mitologizowanie n.

czas. mitologizować

przysł. mitologicznie

Wiktionary

# mitologizacja

mityzacja, mitologizowanie;
1. przekształcenie w mit lub legendę, tworzenie mitów lub legend;
2. wprowadzenie do utworu cech mitu lub legendy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. wprowadzanie elementów mitologicznych

(1.2) przekształcenie w mit lub legendę, tworzenie mitów wokół czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitologizm mrz., mitolog m., mitologia ż., mitologizowanie n.

czas. mitologizować ndk.

przym. mitologiczny

przysł. mitologicznie

Wiktionary

# mitologizm

oparcie na micie, posiadanie cech mitu; mitologiczność, mityczność, legendarność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz lub połączenie wyrazów pochodzące z mitologii używane jako przenośnia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W języku polskim występuje wiele biblizmów i mitologizmów.

(1.1) „Adonis”, „faun”, „pięta achillesowa”, „megiera”, „po nitce do kłębka” to przykłady mitologizmów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitolog mos., mitologia ż., mitologiczność ż., mitologizacja ż., mitologizowanie n.

czas. mitologizować

przym. mitologiczny

przysł. mitologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) (częściowo) frazeologizm mitologiczny

Wiktionary

# mitologizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mitologizować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tym jasnym widzeniu historii nie było miejsca na mitologizowanie dulszczyzny. Mitologizowanie to uprawiała szczególnie literatura naturalistyczna, nie wychodząca na ogół poza krąg wyolbrzymionego świata drobnomieszczańskiego.

(1.1) Po zamachu majowym, który również nie osłabił mitologizowania Marszałka, obóz sanacyjny mógł już bez większych przeszkód kreować własną wizję odzyskania niepodległości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitologizm mrz., mitolog m., mitologia ż., mitologizacja ż.

czas. mitologizować ndk.

przym. mitologiczny

przysł. mitologicznie

Wiktionary

# mitoman

człowiek z chorobliwą skłonnością do zmyślania i opowiadania nieprawdziwych historii, zwłaszcza o sobie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) psych. człowiek skłonny do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat

Wiktionary

Pseudologia (inaczej pseudologia fantastica, mitomania, kłamstwo patologiczne, zespół Delbrücka, łac. mitomania, ang. pathological lying) – zaburzenie psychiczne objawiające się patologiczną skłonnością do opowiadania kłamstw najczęściej pod postacią zmyślonych opowiadań przedstawiających opowiadającego w korzystnym świetle.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Honorata nie chce z nim rozmawiać, uważa, że jest mitomanem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitomania ż., mitomaństwo n.

:: fż. mitomanka ż.

przym. mitomański, mitomaniakalny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. mitomania ż., mitomaństwo n.

:: fż. mitomanka ż.

przym. mitomański, mitomaniakalny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|mitomania. < etym|franc|mythomanie. < etym|franc|mythe|mania.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mythomaniac

* francuski: (1.1) mythomane m. ż., mythomaniaque m. ż.

* hiszpański: (1.1) mitómano m.

* słoweński: (1.1) mitoman m.

* włoski: (1.1) mitomane m. ż.

źródła.

== mitoman (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) mitoman

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mitomania

skłonność do zmyślania, opowiadania kłamliwych historii; mitomaństwo

SJP.pl

Pseudologia (inaczej pseudologia fantastica, mitomania, kłamstwo patologiczne, zespół Delbrücka, łac. mitomania, ang. pathological lying) – zaburzenie psychiczne objawiające się patologiczną skłonnością do opowiadania kłamstw najczęściej pod postacią zmyślonych opowiadań przedstawiających opowiadającego w korzystnym świetle.

Wikipedia

# mitomanka

kobieta opowiadająca nieprawdziwe lub wyolbrzymione historie na swój temat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. kobieta skłonna do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Julia to mitomanka, wciąż nawija o swoich wynikach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitomania ż., mitomaństwo n.

:: fm. mitoman m.

przym. mitomański, mitomaniakalny

Wiktionary

# mitomański

dotyczący mitomana, mitomanii

SJP.pl

# mitomaństwo

skłonność do zmyślania, opowiadania kłamliwych historii; mitomania

SJP.pl

# mitomycyna

organiczny związek chemiczny wykazujący działanie przeciwnowotworowe

SJP.pl

Mitomycyna – organiczny związek chemiczny, inhibitor replikacji DNA wiążący się kowalencyjnie z matrycą DNA, co uniemożliwia jej rozplecenie. Lek jest stosowany w ogólnoustrojowym leczeniu nowotworów.

Wikipedia

# mitoraj

nazwisko

SJP.pl

# mitospora

Mitospora – zarodnik roślin lub grzybów wytwarzany bezpłciowo w procesie mitozy.

U grzybów mitospory mogą powstawać w różny sposób i w różnych miejscach, mają też różną budowę. W zależności od tych trzech cech wyróżnia się u grzybów następujące typy mitospor:

- blastospory. Powstają w wyniku pączkowania komórki macierzystej i oddzielenia przegrodą komórki macierzystej od nowo powstałej.
- zoospory lub zarodniki pływkowe, zwane też pływkami lub planosporami. Posiadają jedną lub dwie wici, za pomocą których mogą się w wodzie poruszać. Powstają na końcach strzępek w specjalnych pływkowych zarodniach zwanych zoosporangiami,
- sporangiospory lub zarodniki sporangialne. Są to skupiska cytoplazmy zawierające 1-4 jądra. Powstają w pęcherzykowatych zarodniach znajdujących się na końcach sztywnych strzępek,
- ecjospory. Dwujądrowe zarodniki powstające w ecjach niektórych grzybów,
- urediniospory. Dwujądrowe zarodniki wytwarzane w okresie letnim przez niektóre grzyby,
- teliospory. Dwujądrowe, grubościenne zarodniki przetrwalnikowe niektórych grzybów,
- konidiospory, konidia. Powstają przez dzielenie się strzępki i odcinanie nowo powstałych komórek.

Wikipedia

# mitosporowy

→ mitospora

SJP.pl

#### Patrz:

mitospora

# mitotwórczy

tworzący mity

SJP.pl

# mitotwórstwo

tworzenie mitów, nieprawdziwych, ubarwionych historii o kimś lub o czymś

SJP.pl

# mitotyczny

1. związany z mitozą;
2. powstały na drodze mitozy

SJP.pl

# mitoza

1. podział jądra komórkowego na dwa jądra potomne o takim samym zestawie chromosomów jak komórka macierzysta;
2. podział komórki zachodzący z podziałem jądra; kariokineza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. proces podziału jądra komórkowego, w wyniku którego powstają dwie identyczne komórki;

Wiktionary

Mitoza – proces podziału pośredniego jądra komórkowego, któremu towarzyszy precyzyjne rozdzielenie chromosomów do dwóch komórek potomnych. W jego wyniku powstają komórki, które dysponują materiałem genetycznie identycznym z komórką wyjściową. Jest to najważniejsza z różnic między mitozą a mejozą. Mitoza zachodzi w komórkach somatycznych zwierząt oraz w komórkach somatycznych i generatywnych roślin.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mitotyczny

Wiktionary

# mitoznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o mitach; mitolog

SJP.pl

# mitoznawczy

związany z nauką, wiedzą o mitach; mitologiczny

SJP.pl

# mitoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o mitach

SJP.pl

# mitoznawstwo

nauka, wiedza o mitach; mitologia

SJP.pl

Mitologia – zbiór mitów opowiadanych w danej społeczności lub literacko uporządkowany zbiór opowieści o bóstwach i istotach nadprzyrodzonych, a także nauka zajmująca się zbieraniem, analizą, klasyfikacją i interpretacją mitów.

Mitologię uważa się za dyscyplinę z pogranicza antropologii, etnologii, teorii literatury, historii, socjologii, teologii czy religioznawstwa. Niekiedy wobec nauki badającej mity używa się też określenia mitoznawstwo.

Wikipedia

# mitra

dawne nakrycie głowy książąt lub biskupów wschodnich; infuła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. bóstwo solarne czczone w kulturze indyjskiej, perskiej, greckiej i rzymskiej; patron szczerości, przyjaźni, władców, wojowników;

Wiktionary

- mitra (z łac. przepaska na głowę, turban) – nakrycie głowy:
  - mitra – dwurożna czapka noszona przez władców starożytnej Asyrii, Persji i Frygii
  - mitra – nakrycie głowy wyższego duchowieństwa
  - mitra książęca – szczególny rodzaj nakrycia głowy władców i arystokracji, będący formą czterodzielnej korony bez metalowej obręczy, obszytej gronostajowym futrem; jej przykładem jest kapelusz elektorski, korona Fürsta i oznaki godności kniaziów litewsko-ruskich, a także korony cesarskie Austrii i Rosji
  - mitra – forma grenadierki (czapki grenadierów)

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: ˈmʲitra, AS: mʹitra

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. mitraizm m., mitraita mos.

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) Pan Zobowiązań, Mithra

  Wiktionary

# mitraita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca mitraizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mitra m., mitraizm m., mitreum n.

:: fż. mitraitka ż.

przym. mitraicki

Wiktionary

# mitraizm

system religijny w starożytnym Iranie wyznający wiarę w Mitrę - boga słońca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. kult solarnego boga Mitry

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Mitra m., mitraita mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Mithraism

* azerski: (1.1) mitraizm

* francuski: (1.1) mithraïsme m., culte de Mithra m.

* kataloński: (1.1) mitraisme m.

* perski: (1.1) مهرپرستی

* słoweński: (1.1) mitraizem m.

* ukraiński: (1.1) мітраїзм m.

źródła.

== mitraizm (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. mitraizm

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mitra m., mitraita mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Mitra m., mitraita mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Mithraism

* azerski: (1.1) mitraizm

* francuski: (1.1) mithraïsme m., culte de Mithra m.

* kataloński: (1.1) mitraisme m.

* perski: (1.1) مهرپرستی

* słoweński: (1.1) mitraizem m.

* ukraiński: (1.1) мітраїзм m.

źródła.

== mitraizm (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. mitraizm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mitralieza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. szybkostrzelna odtylcowa wielolufowa broń palna z XIX wieku, strzelająca amunicją karabinową;

(1.2) wojsk. przest. karabin maszynowy

Wiktionary

Kartaczownica, mitralieza (fr. mitrailleuse) – wielolufowa odtylcowa broń palna, uruchamiana ręcznie i przystosowania do strzelania nabojami karabinowymi. Powstała w XIX wieku jako poprzednik ciężkiego karabinu maszynowego.

W praktyce stosowano ją od połowy XIX stulecia do czasu upowszechnienia wynalazku broni maszynowej na początku XX wieku. Pod względem przyjętych rozwiązań technicznych wyróżniano kartaczownice o lufach nieruchomych (np. Nordenfelta, Gardnera) albo ruchomych, wiązkowych (np. Gatlinga), w których zespół luf obracał się wokół wspólnej osi. Napęd broni był ręczny, odbywał się za pomocą dźwigni lub korby, powodującej otwieranie i zamykanie zamka, ładowanie zespolonych nabojów, wyrzucanie łusek, napinanie iglicy i zwalnianie spustu. Zależnie od sprawności obsługi szybkostrzelność teoretyczna mitraliezy mogła dochodzić do 500 strzałów na minutę. W miarę upływu czasu konstrukcja tej broni ulegała uproszczeniu, a jej masa zmniejszeniu; oprócz ognia seryjnego i salwowego możliwe było też prowadzenie ognia pojedynczego. Montowano je zarówno na podstawach kołowych, jak i stałych (trójnożnych, cokołowych).

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) kartaczownica

Wiktionary

# mitralny

1. zastawka mitralna - dwudzielna zastawka w sercu, znajdująca się między lewym przedsionkiem a lewą komorą;
2. wada mitralna - choroba serca, niedomykalność zastawki mitralnej

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. dotyczący zastawki położonej pomiędzy lewym przedsionkiem a lewą komorą serca

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dwudzielny

Wiktionary

# mitrat

duchowny katolicki nie będący biskupem, ale mający prawo noszenia infuły; infułat

SJP.pl

Mitrat – w Cerkwi prawosławnej i Kościele greckokatolickim duchowny wyższego stanu, któremu przysługuje prawo do noszenia mitry.

W języku starogreckim słowo μίτρα mitra (lub jon. μίτρη mitre) oznacza część garderoby noszoną na głowie (zależnie od epoki i kontekstu: ozdobną opaskę damską, opaskę sportowca, turban, nakrycie głowy kapłana). Mitra noszona przez mitratów nie jest jednak zwieńczona krzyżem jak mitra biskupia. Razem z mitrą duchowny otrzymuje „palicę”, czyli wydłużony romb zakładany jako część stroju liturgicznego.

Wikipedia

# mitręga

1. strata, marnowanie czasu; zwłoka, mitrężenie;
2. mozolna, męcząca, zwykle nieefektywna praca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) strata, marnowanie czasu

(1.2) mozolna, męcząca, zwykle nieefektywna praca

Wiktionary

- Mitręga – struga, dopływ Czarnej Przemszy
- Mitręga – wieś w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Łazy

Inne:

- Jan Mitręga – minister energetyki w latach 1959-1974
- Zalew Mitręga – zalew na rzece Mitręga

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈtrɛ̃ŋɡa, AS: mʹitrẽŋga

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mitrężyć

rzecz. mitrężenie n.

Wiktionary

# mitreum

sanktuarium Mitry, miejsce obrzędów kultowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. świątynia Mitry;

Wiktionary

Mitreum (łac. mithraeum) – świątynia poświęcona perskiemu bogu Mitrze, budowana na terytoriach cesarstwa rzymskiego w II–V wieku.

Były to świątynie naśladujące groty skalne, zagłębione poniżej terenu, często kute w skale w postaci hypogeum. Miały kształt podłużnej nawy zakończonej apsydą, w której umieszczano posąg bóstwa albo relief z przedstawieniem Mitry zabijającego byka.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mitraita mos.

Wiktionary

# mitrężenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mitrężyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitręga ż.

czas. mitrężyć

Wiktionary

# mitrężyć

zmitrężać;
1. tracić, marnować coś;
2. zwlekać z czymś; marudzić;
3. dawniej: zaprzątać, utrudzać, np. mitrężyć myśli

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) zwlekać z czymś, marnować czas

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈtrɛ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: mʹitrẽũ̯žyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitręga ż., mitrężenie n.

czas. zmitrężyć dk.

Wiktionary

# mitróweczka

rodzaj grzybów z rzędu tocznikowców

SJP.pl

Mitrula Fr. – rodzaj grzybów z rzędu tocznikowców (Helotiales).

Wikipedia

# mitrowica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnym Kosowie;

(1.2) geogr. adm. region administracyjny w Kosowie;

(1.3) geogr. zob. Mitrowica nad Sawą.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mitrowicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kosowska Mitrowica

Wiktionary

# mitrowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mitrowicą, dotyczący Mitrowicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mitrowica ż.

Wiktionary

# mitrowy

przymiotnik od: mitra

SJP.pl

# mitrus

nazwisko

SJP.pl

# mitrydat

mikstura lecznicza, wynaleziona przez króla Pontu Mitrydatesa, zawierająca ponad 50 składników, m.in. arszenik, zażywana regularnie w celu uodpornienia organizmu na działanie trucizn

SJP.pl

# mitrydates

imię męskie pochodzenia perskiego

SJP.pl

## Królowie

### Armenii

- Mitrydates z Armenii – król Armenii

### Kios

- Mitrydates II (ur. ok. 386, zm. 302 p.n.e.) – władca Kios

Wikipedia

# mitrydatyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabezpieczanie się przed truciznami poprzez przyjmowanie małych nieletalnych dawek trucizny;

Wiktionary

Mitrydatyzm – termin określający zabezpieczanie się przed działaniem trucizny, poprzez stopniowe podawanie dawek trucizny, z których żadna nie jest dawką letalną.

Określenie wywodzi się od króla Pontu Mitrydatesa VI, który jakoby miał regularnie przyjmować niskie dawki różnych trucizn. Jak mówi legenda, w chwili, gdy został pokonany, próbował popełnić samobójstwo z użyciem trucizny, co jednak nie spowodowało oczekiwanego przez niego efektu i zmusiło do zadania śmierci mieczem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲitrɨˈdatɨsm̥, AS: mʹitrydatysm̦

Wiktionary

# mitsubishi

[czytaj: mitsubiszi albo micubiszi] samochód, samolot lub inny produkt marki Mitsubishi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. japońska marka samochodu

Wiktionary

Mitsubishi Corporation (jap. 三菱商事株式会社 Mitsubishi Shōji Kabushiki-gaisha) – japoński konglomerat i marka licznych korporacji należących do grupy Mitsubishi Group, luźno powiązanych ze sobą jako keiretsu, notowana na Tokijskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Firma posiada dziesięć samochodów marki Mitsubishi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitsubishi n./mzw.

Wiktionary

# mitsukurina

gatunek głębinowego rekina; rekin chochlik

SJP.pl

Mitsukurina, rekin chochlik, rekin Owstona (Mitsukurina owstoni) – gatunek głębinowego rekina, jedyny żyjący przedstawiciel rodziny Mitsukurinidae. Charakterystyczną cechą tego gatunku jest nietypowy kształt głowy, z długim, przypominającym kielnię dziobem (rostrum). Ponadto mitsukurina wyróżnia się różowym kolorem całego ciała i wysuwalnymi szczękami.

Wikipedia

# mitterand

[czytaj: miteRAN] nazwisko

SJP.pl

# mitterrand

[czytaj: miteRANT] nazwisko, m.in. François Maurice Mitterrand (1916-1996) - polityk francuski

SJP.pl

# mitura

nazwisko

SJP.pl

- Adam Mitura (ur. 1922) – polski nauczyciel i polityk, poseł na Sejm X kadencji
- Wacław Mitura – więzień obozu koncentracyjnego Stutthof oraz autor wspomnień z życia obozowego

Wikipedia

# mityczno-religijny

mityczny i religijny

SJP.pl

# mityczność

1. oparcie na micie, posiadanie cech mitu; mitologiczność, mitologizm, legendarność;
2. cecha kogoś, czegoś otoczonego legendą lub sławą

SJP.pl

# mityczny

1. dotyczący mitu;
2. otoczony legendą, sławą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z mitem, mitologią

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: mʹityčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mit m., mityczność ż.

przysł. mitycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bajeczny, mitologiczny

Wiktionary

# mitygacja

podejmowanie czynności w celu ograniczenia jakiegoś niekorzystnego zjawiska

SJP.pl

Mitygacja zmian klimatu – ograniczanie zmiany klimatu, ogół działań mających na celu ograniczenie skali lub tempa globalnego ocieplenia oraz jego skutków. Mitygacja obejmuje działania zmierzające do zmniejszania emisji gazów cieplarnianych przez człowieka oraz rozwiązania geoinżynieryjne (ograniczanie ilości promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni Ziemi oraz usuwanie gazów cieplarnianych z atmosfery). Paliwa kopalne odpowiadają za około 70% ogółu emisji gazów cieplarnianych. Głównym wyzwaniem jest zaprzestanie korzystania z paliw kopalnych: węgla, ropy oraz gazu i zastąpienie ich czystymi źródłami energii. Ze względu na duże spadki kosztów instalacji, energia wiatrowa i fotowoltaika mogą coraz częściej konkurować pod względem ekonomicznym z ropą naftową, gazem lub węglem, chociaż wiążą się z koniecznością przechowywania energii i rozbudowy sieci elektroenergetycznych. Ograniczenie lub cofnięcie zmian klimatycznych może również zostać osiągnięte poprzez zastąpienie benzyny i oleju napędowego napędem elektrycznym, zalesianie i ochronę lasów, zmianę praktyk rolniczych, wycofanie się z finansowania paliw kopalnych, demokratyczne reformy ładu korporacyjnego, zmiany w przepisach konsumenckich i wdrażanie ekologicznej gospodarki po pandemii COVID-19. Na chwilę obecną nie zostały opracowane jeszcze bezpieczne technologie usuwania dwutlenku węgla z atmosfery ziemskiej, ani technologie geoinżynierii klimatycznej skuteczne w skali niezbędnej do zmiany klimatu.

Wikipedia

# mitygacyjny

→ mitygacja

SJP.pl

#### Patrz:

mitygacja

# mitygować

powściągać, powstrzymywać, hamować; uśmierzać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) hamować czyjąś zapalczywość, powstrzymywać kogoś

czasownik zwrotny niedokonany mitygować się (dk. brak)

(2.1) hamować się, powstrzymywać się od pochopnych działań, decyzji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mitygowanie n., umitygowanie n., zmitygowanie n.

czas. umitygować dk., zmitygować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łagodzić, powstrzymywać, uspokajać

Wiktionary

# mitygujący

powściągać, powstrzymywać, hamować; uśmierzać

SJP.pl

#### Patrz:

mitygować

# mitylena

Mitylena, Mitylene (gr. Μυτιλήνη – Mitilíni, starogr. Mytilēnē) – miasto w Grecji, na wschodnim brzegu wyspy Lesbos, w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Północne, w jednostce regionalnej Lesbos, siedziba gminy Lesbos. W 2011 roku liczyło 27 871 mieszkańców. Najludniejsze miasto wyspy Lesbos. Siedziba głównego kampusu Uniwersytetu Egejskiego.

Wikipedia

# mityng

miting, meeting;
1. publiczne zebranie, wiec;
2. zawody sportowe, zwłaszcza lekkoatletyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) otwarte zgromadzenie wielu osób

(1.2) sport. zawody w dyscyplinach indywidualnych

(1.3) med. spotkanie anonimowych alkoholików

Wiktionary

- Wiec – zebranie w miejscu publicznym z udziałem wielu osób.

- Zawody sportowe:
  - mityng lekkoatletyczny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 1 marca na Placu Kotwicznym w Kronsztadzie odbył się tradycyjny mityng związany z upamiętnieniem rewolucji lutowej.

(1.3) O której godzinie odbywają się mityngi AA w salce na probostwie?

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mityngowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wiec

Wiktionary

# mityngowy

→ mityng; mitingowy, meetingowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mityngiem, dotyczący mityngu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mityng mrz.

Wiktionary

# mitynka

mitenka; damska rękawiczka do połowy palców

SJP.pl

Mitenka lub mitynka (od starofranc. mite – rękawiczka) – rękawiczka bez palców lub okrywająca palce tylko w połowie. Mitenki noszono od XVIII wieku jako dodatek do eleganckiego stroju, popularne także w XIX i XX w. Początkowo bardzo zdobne, z jedwabiu lub koronki, mogły być długie lub krótkie.

Wikipedia

# mitynki

mitenka; damska rękawiczka do połowy palców

SJP.pl

Mitenka lub mitynka (od starofranc. mite – rękawiczka) – rękawiczka bez palców lub okrywająca palce tylko w połowie. Mitenki noszono od XVIII wieku jako dodatek do eleganckiego stroju, popularne także w XIX i XX w. Początkowo bardzo zdobne, z jedwabiu lub koronki, mogły być długie lub krótkie.

Wikipedia

# mityzacja

mitologizacja, mitologizowanie;
1. przekształcenie w mit lub legendę, tworzenie mitów lub legend;
2. wprowadzenie do utworu cech mitu lub legendy

SJP.pl

Mityzacja – zabieg literacki polegający na kreowaniu świata przedstawionego, aby pokazać jego podobieństwo do obrazów i wyobrażeń mitycznych. Wykreowana tak rzeczywistość jest dynamiczna i dramatyczna, każda rzecz i każde zjawisko w niej ma określoną barwę emocjonalną. Przeciwieństwem do niej jest demityzacja - stan, w którym mit został ośmieszony, wskutek czego stracił swoją powagę i sens.

Wikipedia

# mityzm

wszystko co dotyczy mitów

SJP.pl

# mityzować

przekształcać coś w mit lub w legendę, tworzyć mity na jakiś temat; mitologizować

SJP.pl

# mitzner

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- David Mitzner (1915-2016) – polsko-amerykański przedsiębiorca
- Larysa Mitzner (1918-1987) – polska pisarka
- Piotr Mitzner (ur. 1955) – polski teatrolog, poeta, eseista
- Zbigniew Mitzner (1910-1968) – polski dziennikarz i satyryk

Wikipedia

# miurg

pozaukładowa jednostka oporu, stosowana w górnictwie

SJP.pl

Miurg – pozaukładowa jednostka oporu, jaki stawia wyrobisko kopalniane przepływającemu przez nie powietrzu. Wyrobisko ma opór równy jednemu miurgowi, jeżeli podczas przepływu powietrza o natężeniu 1m3/s spadek hydrauliczny wynosi 0,001mm słupa wody.

Wikipedia

# mix

miks;
1. przejście montażowe w montażu obrazu telewizyjnego;
2. potocznie: mieszanka, coś składającego się z wielu zmieszanych, zmiksowanych składników, elementów

SJP.pl

- MIX – hipotetyczny komputer opisany w książce The Art of Computer Programming (sztuka programowania)
- The Mix – album niemieckiego zespołu Kraftwerk
- Tom Mix (1880–1940) – amerykański gwiazdor z epoki filmu niemego i początków dźwiękowego
- miks tłuszczowy – mieszanka masła i margaryny
- miks energetyczny

Wikipedia

# mixtape

[czytaj: mikstejp] taśma nagrana przez didżeja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieformalny projekt muzyczny;

Wiktionary

Mixtape (mikstejp) – w dzisiejszym przemyśle muzycznym ten termin odnosi się do projektu muzycznego, który zazwyczaj ma luźniejsze ograniczenia niż albumy lub minialbumy. W przeciwieństwie do tradycyjnego albumu lub minialbumu, mixtape’y są projektami, gdzie artysta ma większą swobodę twórczą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaseta magnetofonowa (…) dała słuchaczom możliwość muzycznej kreacji w formie mixtape’u

(1.1) Artysta, który niedawno obchodził swoje 46. urodziny ma na swoim koncie 5 studyjnych albumów i kolejne 10 mixtape'ów

Wiktionary

# miya

[czytaj: mija] mija;
1. japońska świątynia; jinja;
2. pałac członków rodziny cesarskiej;
3. grzecznościowy tytuł książęcy

SJP.pl

Jinja (jap. 神社 jinja, kamiyashiro; chram sintoistyczny) – miejsce kultu w japońskiej religii shintō. Odróżnia się także inne typy i rodzaje tych budowli o nazwach: jingū, miya, taisha, mori, hokora.

Wikipedia

# miyagawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. bot. zielona, bezpestkowa mandarynka, owoc drzewa jednej z odmian gatunku nazwa systematyczna|Citrus unshiu|ref=tak., mandarynki Satsuma

Wiktionary

# miyagi

[czytaj: mijagi]
1. prefektura w Japonii;
2. nazwisko japońskie

SJP.pl

# miyazaki

Miyazaki (jap. 宮崎市 Miyazaki-shi) – miasto i port w Japonii, ośrodek administracyjny prefektury Miyazaki, na wschodnim wybrzeżu wyspy Kiusiu, nad Oceanem Spokojnym.

Wikipedia

# miyazu

[czytaj: mijazu] miasto w Japonii

SJP.pl

Miyazu (jap. 宮津市 Miyazu-shi) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Kioto, nad Morzem Japońskim.

Wikipedia

# miynso

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spoż. mięso

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Owiynzi miynso je zdrowsze jako świński.

Wiktionary

# mizak

nazwisko

SJP.pl

# mizandria

wstręt kobiet do mężczyzn; mizoandryzm; mizoandria

SJP.pl

# mizandryczny

nacechowany patologicznym wstrętem do mężczyzn; mizoandryczny

SJP.pl

# mizantrop

osoba unikająca ludzi, mająca do nich wrogi lub niechętny stosunek; samotnik, odludek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ktoś stroniący od ludzi, czujący do nich niechęć lub wręcz wrogość

Wiktionary

- Mizantrop (dramat Moliera)
- Mizantrop (obraz Bruegla)
- Mizantropia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od tego mizantropa z trzeciego piętra stronią nawet członkowie jego rodziny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizantropia ż., mizantropijność ż.

:: fż. mizantropka ż.

przym. mizantropijny, mizantropiczny

przysł. mizantropijnie, mizantropicznie

Wiktionary

# mizantropia

życie w odosobnieniu, z dala od ludzi; samotnikostwo, samotnictwo, odludztwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

Wiktionary

Mizantropia – niechęć do gatunku ludzkiego. Nie jest to uczucie skierowane do poszczególnych jednostek, ale do ogółu populacji. Słowo mizantropia pochodzi od greckich słów anthropos – człowiek oraz miseo – nienawidzę.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) filantropia

hiperonimy.

(1.1) niechęć, samotnictwo

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. mizantropijność ż., mizantrop m., mizantropka ż.

przym. mizantropijny, mizantropiczny

przysł. mizantropijnie, mizantropicznie

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|μισανθρωπία. < etym|gr|μισέω|ἄνθρωπος. → nienawidzę + człowiek

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) misanthropy

* arabski: (1.1) بغض البشرية m.

* białoruski: (1.1) мізантропія ż., чалавеканенавісніцтва n.

* duński: (1.1) misantropi w.

* francuski: (1.1) misanthropie ż.

* hiszpański: (1.1) misantropía ż.

* łotewski: (1.1) mizantropija ż.

* niemiecki: (1.1) Misanthropie ż.

* nowogrecki: (1.1) μισανθρωπία ż.

* portugalski: (1.1) misantropia ż.

* rosyjski: (1.1) мизантропия ż., человеконенавистничество n.

* słowacki: (1.1) mizantropia ż.

* węgierski: (1.1) mizantrópia, embergyűlölet

* włoski: (1.1) misantropia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲizãnˈtrɔpʲja, AS: mʹizãntropʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizantropijność ż., mizantrop m., mizantropka ż.

przym. mizantropijny, mizantropiczny

przysł. mizantropijnie, mizantropicznie

Wiktionary

# mizantropicznie

przysłówek

(1.1) daw. niechętnie ludziom, zgorzkniale

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizantrop mos., mizantropia ż., mizantropijność ż., mizantropka ż.

przym. mizantropijny, mizantropiczny

przysł. mizantropijnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. mizantropijnie

Wiktionary

# mizantropiczny

→ mizantropia; dawniej: mizantropijny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. mizantropijny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To czyniło ją smutną i budziło mizantropiczne uwagi nad teraźniejszym światem i ludźmi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizantropijność ż., mizantropia ż., mizantrop m., mizantropka ż.

przym. mizantropijny

przysł. mizantropicznie, mizantropijnie

Wiktionary

# mizantropijnie

przysłówek

(1.1) niechętnie ludziom, zgorzkniale

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizantrop mos., mizantropia ż., mizantropijność ż., mizantropka ż.

przym. mizantropijny, mizantropiczny

przysł. mizantropicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. daw. mizantropicznie

Wiktionary

# mizantropijność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co mizantropijne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizantrop mos., mizantropia ż., mizantropka ż.

przym. mizantropiczny, mizantropijny

przysł. mizantropicznie, mizantropijnie

Wiktionary

# mizantropijny

→ mizantropia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

Wiktionary

#### Patrz:

mizantropia

#### Przykłady

(1.1) John jest dość mizantropijny, a ja nie. On jest introwertykiem, a ja wręcz odwrotnie. Sam o sobie mówi, że jest socjopatą, że jest aspołeczny, ja nie. Uwielbiam ludzi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizantropijność ż., mizantropia ż., mizantrop m., mizantropka ż.

przym. mizantropiczny

przysł. mizantropicznie, mizantropijnie

Wiktionary

# mizantropka

kobieta stroniąca od ludzi, niechętna im lub wrogo do nich nastawiona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta stroniąca od ludzi, czująca do nich niechęć lub nawet wrogość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na ostatnim piętrze mieszka taka stara mizantropka, nikt jej nie odwiedza, w ogóle rzadko ją widujemy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizantropia ż., mizantropijność ż.

:: fm. mizantrop mos.

przym. mizantropijny, mizantropiczny

przysł. mizantropijnie, mizantropicznie

Wiktionary

# mizar

cmentarz muzułmański

SJP.pl

- Mizar – gwiazda poczwórna
- system Mizar – system pisania prac matematycznych i automatycznego dowodzenia twierdzeń
- Mizar – nazwa cmentarza muzułmańskiego na ziemiach I Rzeczypospolitej
- Mizar - macedoński zespół muzyczny

Wikipedia

# mizdra

w garbarstwie: wewnętrzna strona skóry, pozbawiona resztek mięsa, żył i przylegających warstw łoju; miazdra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) w garbarstwie i futrzarstwie: odmięsna strona skóry zwierzęcia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲizdra, AS: mʹizdra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizdrownica ż., mizdrownik m., mizdrowanie n.

czas. mizdrować

przym. mizdrowy

Wiktionary

# mizdrować

w garbarstwie: oczyszczać skórę z resztek mięsa, żył i tłuszczu; żyłować

SJP.pl

# mizdrownica

maszyna do mizdrowania skór; odmięsarka

SJP.pl

# mizdrownik

tępy, łukowato wygięty nóż garbarski służący do ręcznego mizdrowania skór

SJP.pl

# mizdrowy

przymiotnik od: mizdra

SJP.pl

# mizdrzyć

mizdrzyć się - kokietować, wdzięczyć się, flirtować, przymilać się w niestosowny sposób

SJP.pl

# mizer

w preferansie: rozgrywka, w której grający zapowiedział niewzięcie żadnej lewy; mizerka

SJP.pl

# mizera

nazwisko

SJP.pl

# mizerabilizm

fascynacja ubóstwem i nieszczęściem, zwłaszcza w utworach literackich lub malarstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fascynacja biedą i nieszczęściem, szczególnie w utworze literackim lub w malarstwie;

Wiktionary

Mizerabilizm – kierunek w sztuce francuskiej lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku. Nazwa pochodzi do francuskiego wyrazu „miserable” – nędzny.

We Francji, wychodzącej z powojennego ubóstwa, sztuka przedstawiająca nędzę i nieszczęście miała epatować zamożnych widzów. Za twórcę tego kierunku uważa się malarza francuskiego Francisa Grubera (1912-1948). Malarze tego kierunku – Bernard Buffet, Alberto Giacometti i Jean Carzou powoływali się na związki ich sztuki z egzystencjalizmem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wystarczy tu przypomnieć słynny termin Przybosia – turpizm, którym określał literaturę kierującą uwagę na rzeczy brzydkie, kalekie, nieskładne, brutalne; ów swoisty mizerabilizm pragnął sprostać prawdzie życia konkretnego (…)

(1.1) Żałosny mizerabilizm na jednym biegunie, a zwodnicza świetność na drugim nie wystarczy Bryllowi na dłuższą metę jako pokarm wyobraźni poetyckiej (…)

Wiktionary

# mizeracki

→ mizerak

SJP.pl

#### Patrz:

mizerak

# mizeraczek

zdrobnienie od: mizerak

SJP.pl

# mizerak

mizerota, mizeractwo; potocznie:
1. wymizerowany, chudy, słaby człowiek; chuderlak, chuchro;
2. człowiek biedny, nędzarz

SJP.pl

# mizeria

1. rodzaj surówki przyrządzonej z surowych ogórków z dodatkiem śmietany i przypraw;
2. zły stan lub niski poziom czegoś; mizeractwo, mizerność, mizerota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. sałatka z krojonych w plasterastry lub tartych surowych ogórków, przyprawionych solą i pieprzem, czasem też cukrem i octem, zazwyczaj ze śmietaną

(1.2) książk. niski poziom, kiepski stan czegoś

Wiktionary

Mizeria – sałatka z ogórków (potartych lub pokrojonych w plasterki). Najczęściej występuje z dodatkiem śmietany, kefiru, jogurtu lub zsiadłego mleka, choć bywają także wersje z olejem i pieprzem lub z sokiem z cytryny i cukrem. Do mizerii bywają także dodawane: pomidor, koperek, szczypiorek, mięta, natka pietruszki lub kwiaty, liście ogórecznika oraz sól.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na drugie danie będzie dziś kurczak z mizerią i młodymi ziemniakami.

(1.2) W ubiegłym roku do dotychczasowej mizerii finansowej szpitali i przychodni, do protestów służby zdrowia dołączyła jeszcze reforma.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈzɛrʲja, AS: mʹizerʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizerność

przym. mizerny

przysł. mizernie

czas. mizernieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ubóstwo, bieda, nędza, mizerność

Wiktionary

# mizerka

1. w preferansie: rozgrywka, w której grający zapowiedział niewzięcie żadnej lewy; mizerka;
2. w wiście: brak atutu

SJP.pl

Mizerka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Mizerka-Stary Żylin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

# mizerkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# mizernie

przysłówek

(1.1) biednie, słabo

(1.2) o stanie zdrowia źle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sieni czekał jakiś charłak, strasznie mizernie wyglądający.

(1.2) Odwiedziłam ciotkę Polę, wygląda już mizernie.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mizernieć ndk.

przym. mizerniutki, mizerny, wymizerowany

przysł. mizerniutko

rzecz. mizeria ż., mizernienie n., mizerność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nędznie, parszywie, wstrętnie, żałośnie; pot. kiepsko

(1.2) cherlawo; pot. kiepsko

Wiktionary

# mizernieć

tracić siły i wagę w czasie choroby

SJP.pl

czasownik

(1.1) wyglądać coraz gorzej; stawać się mizernym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez tę chorobę mizerniał w oczach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈzɛrʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: mʹizerʹńėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizeria ż., mizerota ż., mizernienie n.

przym. mizerny, mizerniutki

przysł. mizernie

Wiktionary

# mizerniej

stopień wyższy od przysłówka: mizernie

SJP.pl

# mizerniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mizerny

SJP.pl

# mizernienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mizernieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mizernieć

przysł. mizernie

Wiktionary

# mizernieńki

zdrobnienie od: mizerny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mizerny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲizɛrʲˈɲɛ̇̃ɲci, AS: mʹizerʹńė̃ńḱi

Wiktionary

# mizerniuteńki

zdrobnienie od: mizerny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mizerny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲizɛrʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: mʹizerʹńutẽńḱi

Wiktionary

# mizerniutki

zdrobnienie od: mizerny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: mizerny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pieniądze wysupłane z budżetu państwa na naukę są mizerniutkie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲizɛrʲˈɲutʲci, AS: mʹizerʹńutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizerność ż., mizerota m./ż.

czas. mizernieć, zmizernieć

przym. mizerny

przysł. mizernie

Wiktionary

# mizerność

1. cecha kogoś wychudzonego, słabego, wyglądającego na chorego;
2. zły stan lub niski poziom czegoś; mizeractwo, mizeria, mizerota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest mizerne; cecha tych, którzy są mizerni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mizerny, mizerniutki

przysł. mizernie

rzecz. mizeria ż.

Wiktionary

# mizerny

1. wychudzony, słaby, wyglądający na chorego;
2. poniżej jakiejś normy, nędzny, lichy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o człowieku: wątły, słaby, wychudzony

(1.2) niewielki, zbyt mały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈzɛrnɨ, AS: mʹizerny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizerność ż., mizeria ż., mizerota ż./mos.

czas. mizernieć, zmizernieć

przym.

:: zdrobn. mizerniutki

przysł. mizernie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. bidny, biedny, godny litości, godny politowania, godny pożałowania, lichy, marny, nędzny, pieski, pożałowania godny, wzbudzający litość, żałosny, anemiczny, blady, cherlawy, chorowity, chory, chucherkowaty, chuchrowaty, cierpiący, niezdrowy, obolały, pot. rozbity, schorowany, słabowity, asteniczny, bezsilny, cherlacki, kruchy, scherlały, schorzały, słabowity, słaby, wątły, wychudzony, zabiedzony, rachityczny, słaby, wątły

(1.2) kiepski, lichy, marny, żałosny, nieobfity, opłakany, skąpy, skromny, szczupły, ubogi, wąski, beznadziejny, cienki, mały, mierny, niski, słaby

Wiktionary

# mizerota

potocznie: schorowany, wynędzniały lub biedny mężczyzna; mizerak, chuchro, mizeractwo

SJP.pl

# mizerotka

zdrobnienie od: mizerota

SJP.pl

# mizerski

nazwisko

SJP.pl

# mizerykordia

krótki sztylet służący do dobijania rannego przeciwnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. sztylet używany w średniowieczu do dobijania konających przeciwników, by przerwać ich cierpienie;

Wiktionary

Mizerykordia (łac. misericordia ‘miłosierdzie’) – krótki, wąski sztylet służący do dobijania rannego lub konającego przeciwnika (stąd nazwa), o mocnym sztychu oraz długiej głowni przystosowanej do pchnięcia przeciwnika (coup de grâce).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lecz Czech wnet wydostał się na wierzch, przez chwilę tłumił jeszcze rozpaczliwe ruchy przeciwnika, wreszcie przycisnął kolanem żelazną siatkę pokrywającą jego brzuch i wydobył zza pasa krótką, trójgranną mizerykordię.

Wiktionary

# mizgalski

nazwisko

SJP.pl

# mizgała

nazwisko

SJP.pl

# miziać

potocznie: pieszczotliwie głaskać, muskać, łaskotać; kiziać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) głaskać, dotykać

czasownik zwrotny niedokonany miziać się

(2.1) dotykać się wzajemnie, pieścić się

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Na ławce w parku siedziała jakaś miziająca się para.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiʑät͡ɕ, AS: mʹiźäć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miziacz m., mizianie n., mizianko n., pomizianie n.

czas. pomiziać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kiziać

Wiktionary

# miziacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. inform. touchpad

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiʑat͡ʃ, AS: mʹiźač

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. miziać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gładzik

Wiktionary

# miziak

potocznie: zwierzę lubiące być pieszczone; przytulaniec

SJP.pl

# mizianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|miziać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈʑä̃ɲɛ, AS: mʹiźä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. miziać ndk.

rzecz. pomizianie n.

Wiktionary

# mizianko

potocznie: pieszczotliwie głaskanie, muskanie, łaskotanie; kizianie, mizianie

SJP.pl

# mizieliński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra i Daniel Mizielińscy – polscy ilustratorzy i graficy
- Bogdan Mizieliński – polski inżynier, dydaktyk akademicki, specjalista z zakresu wentylacji i klimatyzacji
- Leszek Mizieliński – polski polityk i samorządowiec

Wikipedia

# miziołek

nazwisko

SJP.pl

# mizmar

arabski, drewniany instrument muzyczny przypominający flet

SJP.pl

# mizoandria

wstręt kobiet do mężczyzn; mizoandryzm; mizandria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. patologiczny wstręt do mężczyzn;

Wiktionary

Mizoandria lub mizoandryzm, mizandria (st.gr. μῖσος, misos – 'nienawiść'; ἀνδρός, andros dopełniacz od ἀνήρ, anér – 'mężczyzna') – nienawiść lub uprzedzenie w stosunku do mężczyzn.

Działacze na rzecz praw mężczyzn i inni maskuliniści krytykują współczesne przepisy dotyczące rozwodów, przemocy domowej, poboru do wojska, obrzezania (określanego przez przeciwników jako okaleczanie narządów płciowych) oraz sposób, w jaki traktowane są męskie ofiary gwałtu, jako przykłady instytucjonalnej mizandrii.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mizoandryzm m., mizoandryczka ż.

przym. mizoandryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mizoandryzm

Wiktionary

# mizoandryczka

kobieta odczuwająca patologiczny wstręt do mężczyzn

SJP.pl

# mizoandryczny

nacechowany mizoandrią, patologicznym wstrętem do mężczyzn

SJP.pl

# mizoandryzm

wstręt kobiet do mężczyzn; mizoandria; mizandria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. patologiczny wstręt do mężczyzn

Wiktionary

Mizoandria lub mizoandryzm, mizandria (st.gr. μῖσος, misos – 'nienawiść'; ἀνδρός, andros dopełniacz od ἀνήρ, anér – 'mężczyzna') – nienawiść lub uprzedzenie w stosunku do mężczyzn.

Działacze na rzecz praw mężczyzn i inni maskuliniści krytykują współczesne przepisy dotyczące rozwodów, przemocy domowej, poboru do wojska, obrzezania (określanego przez przeciwników jako okaleczanie narządów płciowych) oraz sposób, w jaki traktowane są męskie ofiary gwałtu, jako przykłady instytucjonalnej mizandrii.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mizoandria ż., mizoandryczka ż.

przym. mizoandryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mizoandria

Wiktionary

# mizofob

osoba przejawiająca chorobliwy lęk przed brudem, zarazkami; germofob, zarazkofob

SJP.pl

# mizofobia

chorobliwy lęk przed zabrudzeniami, zanieczyszczeniami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. chorobliwy lęk przed brudem;

Wiktionary

Mizofobia – fobia często nazywana germofobią, bakcylofobią lub bakteriofobią, polegająca na unikaniu zanieczyszczenia, zabrudzenia, czasami również zakażenia się, często towarzyszą jej natręctwa (np. kompulsywne mycie rąk). Pojęcie zostało wprowadzone w 1879 przez Williama A. Hammonda.

Wikipedia

# mizofobiczny

→ mizofobia

SJP.pl

#### Patrz:

mizofobia

# mizofonia

zaburzenie psychiczne objawiające się nadwrażliwością na określone odgłosy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. nadwrażliwość na określone dźwięki objawiająca się złością i lękiem;

Wiktionary

Mizofonia (z gr. misos „nienawiść”, phone „dźwięk”), inaczej SSSS (selective sound sensitivity syndrome) – jeden z rodzajów nadwrażliwości na dźwięki. Chory na mizofonię doznaje silnie negatywnej emocjonalnej reakcji w odpowiedzi na określone odgłosy, szczególnie te wydawane przez innych ludzi, jak np.: głośny oddech, chrapanie, mlaskanie, pociąganie nosem, chrząkanie itp. Reakcję tę opisuje się często jako niemożliwą do opanowania mieszaninę złości i lęku, połączoną z psychicznymi i somatycznymi objawami reakcji walki i ucieczki. Osoba z mizofonią może nie tolerować różnej ilości dźwięków, przy czym najtrudniejsze do zniesienia są z reguły odgłosy wydawane przez najbliższych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brytyjscy badacze dowiedli, że mózgi osób cierpiących na mizofonię wytwarzają nadmierną reakcję emocjonalną na niektóre dźwięki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲizɔˈfɔ̃ɲa, AS: mʹizofõńa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zespół selektywnej wrażliwości na dźwięk, SSSS

Wiktionary

# mizofoniczka

kobieta cierpiąca na zaburzenie psychiczne objawiające się nadwrażliwością na określone odgłosy

SJP.pl

# mizofoniczny

charakterystyczny dla zaburzenia psychicznego objawiającego się nadwrażliwością na określone odgłosy

SJP.pl

# mizofonik

osoba cierpiąca na zaburzenie psychiczne objawiające się nadwrażliwością na określone odgłosy

SJP.pl

# mizogamia

patologiczna niechęć do zawierania związków małżeńskich

SJP.pl

# mizogamista

osoba przejawiająca patologiczną niechęć do zawarcia związku małżeńskiego

SJP.pl

# mizogamistka

→ mizogamista

SJP.pl

#### Patrz:

mizogamista

# mizogin

mężczyzna odczuwający wstręt do kobiet; mizoginista, mizoginik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) psych. mężczyzna czujący wstręt do kobiet

Wiktionary

Mizoginia (stgr. μῖσος mĩsos „nienawiść”, γυνή gynḗ „kobieta”) – nienawiść, pogarda lub uprzedzenie wobec kobiet lub dziewcząt. Mizoginia przejawia się na wiele sposobów, między innymi poprzez wykluczenie społeczne, dyskryminację ze względu na płeć, wrogość, androcentryzm, patriarchat, uprzywilejowanie mężczyzn, poniżanie kobiet, pozbawianie kobiet praw obywatelskich, przemoc wobec kobiet i uprzedmiotowienie seksualne. Mizoginizm można spotkać w świętych tekstach religijnych, mitologiach oraz filozofii zachodniej i wschodniej, w każdych warunkach historycznych i w formach kulturowo utrwalonych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie zamierzam słuchać komentarzy tego cholernego mizogina.

(1.1) JKM jest uważany za mizogina, choć on sam zaprzecza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizoginista m., mizoginizm m., mizoginia ż.

przym. mizoginistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mizoginista

Wiktionary

# mizoginia

wstręt mężczyzn do kobiet; mizoginizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) patologiczne, silne uprzedzenie do kobiet;

Wiktionary

Mizoginia (stgr. μῖσος mĩsos „nienawiść”, γυνή gynḗ „kobieta”) – nienawiść, pogarda lub uprzedzenie wobec kobiet lub dziewcząt. Mizoginia przejawia się na wiele sposobów, między innymi poprzez wykluczenie społeczne, dyskryminację ze względu na płeć, wrogość, androcentryzm, patriarchat, uprzywilejowanie mężczyzn, poniżanie kobiet, pozbawianie kobiet praw obywatelskich, przemoc wobec kobiet i uprzedmiotowienie seksualne. Mizoginizm można spotkać w świętych tekstach religijnych, mitologiach oraz filozofii zachodniej i wschodniej, w każdych warunkach historycznych i w formach kulturowo utrwalonych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲizɔˈɟĩɲja, AS: mʹizoǵĩńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mizoginizm m., mizogin m., mizoginista m.

przym. mizoginiczny, mizoginistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mizoginizm

Wiktionary

# mizoginicznie

→ mizoginiczny

SJP.pl

#### Patrz:

mizoginiczny

# mizoginiczny

wyrażający wstręt do kobiet; mizoginistyczny

SJP.pl

# mizoginik

mężczyzna odczuwający wstręt do kobiet; mizoginista, mizogin

SJP.pl

# mizoginista

mężczyzna odczuwający wstręt do kobiet; mizogin, mizoginik

SJP.pl

Mizoginia (stgr. μῖσος mĩsos „nienawiść”, γυνή gynḗ „kobieta”) – nienawiść, pogarda lub uprzedzenie wobec kobiet lub dziewcząt. Mizoginia przejawia się na wiele sposobów, między innymi poprzez wykluczenie społeczne, dyskryminację ze względu na płeć, wrogość, androcentryzm, patriarchat, uprzywilejowanie mężczyzn, poniżanie kobiet, pozbawianie kobiet praw obywatelskich, przemoc wobec kobiet i uprzedmiotowienie seksualne. Mizoginizm można spotkać w świętych tekstach religijnych, mitologiach oraz filozofii zachodniej i wschodniej, w każdych warunkach historycznych i w formach kulturowo utrwalonych.

Wikipedia

# mizoginistka

kobieta mocno uprzedzona do innych kobiet; mizoginka

SJP.pl

Mizoginia (stgr. μῖσος mĩsos „nienawiść”, γυνή gynḗ „kobieta”) – nienawiść, pogarda lub uprzedzenie wobec kobiet lub dziewcząt. Mizoginia przejawia się na wiele sposobów, między innymi poprzez wykluczenie społeczne, dyskryminację ze względu na płeć, wrogość, androcentryzm, patriarchat, uprzywilejowanie mężczyzn, poniżanie kobiet, pozbawianie kobiet praw obywatelskich, przemoc wobec kobiet i uprzedmiotowienie seksualne. Mizoginizm można spotkać w świętych tekstach religijnych, mitologiach oraz filozofii zachodniej i wschodniej, w każdych warunkach historycznych i w formach kulturowo utrwalonych.

Wikipedia

# mizoginistyczny

wyrażający wstręt do kobiet; mizoginiczny

SJP.pl

# mizoginizm

wstręt mężczyzn do kobiet; mizoginia

SJP.pl

Mizoginia (stgr. μῖσος mĩsos „nienawiść”, γυνή gynḗ „kobieta”) – nienawiść, pogarda lub uprzedzenie wobec kobiet lub dziewcząt. Mizoginia przejawia się na wiele sposobów, między innymi poprzez wykluczenie społeczne, dyskryminację ze względu na płeć, wrogość, androcentryzm, patriarchat, uprzywilejowanie mężczyzn, poniżanie kobiet, pozbawianie kobiet praw obywatelskich, przemoc wobec kobiet i uprzedmiotowienie seksualne. Mizoginizm można spotkać w świętych tekstach religijnych, mitologiach oraz filozofii zachodniej i wschodniej, w każdych warunkach historycznych i w formach kulturowo utrwalonych.

Wikipedia

# mizoginka

kobieta mocno uprzedzona do innych kobiet; mizoginistka

SJP.pl

# mizrach

tablica na wewnętrznej ścianie domu lub synagogi, wskazująca wiernym stronę, gdzie znajduje się Jerozolima, ku której zwracają się żydzi w czasie modlitwy

SJP.pl

- Mizrachijczycy
- Wycinanka żydowska
- Mizrach (album)

Wikipedia

# mizuna

rodzaj sałaty z rodziny krzyżowych

SJP.pl

# mizuńka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka płynąca przez rejon doliński obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, lewy dopływ Świcy;

Wiktionary

Mizuńka (ukr. Мизунка Myzunka) – rzeka płynąca przez rejon doliński obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, lewy dopływ Świcy.

Długość rzeki wynosi 51 km, powierzchnia dorzecza 344 km². Jest uważana za granicę pomiędzy Beskidami a Gorganami. Źródła znajdują się w dolinie pomiędzy szczytami Menczył (1450 m n.p.m.) i Magura (1107 m n.p.m.).

Na rzece znajduje się niewielka elektrownia wodna.

Wikipedia

# miła

ukochana kobieta; milutka, miluchna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Daromiła

(1.2) zdrobn. imię|polski|ż. Ludmiła

Wiktionary

- Miła – imię żeńskie pochodzenia słowiańskiego

- Miła – piosenka Karela Kryla (tłum. polskie Maryna Miklaszewska)

- Miła – część miasta Stąporków
- Miła – dopływ Bystrzycy w dorzeczu Odry
- Miła – dopływ Leska w dorzeczu Bobru
- Miła – rzeka, lewostronny dopływ Baby
- Miła – dawny majątek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Łyntupy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (1.2) Ktoś położył na grobie u Miły bukiet frezji.

(1.1) (1.2) Powiedziałaś wczoraj Mile, by poczekała na mnie w bibliotece?

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. Daromiła ż., Miłka ż.

(1.2)

:: rzecz. Ludmiła ż., Miłka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Miłka

(1.2) Miłka

Wiktionary

# miłak

nazwisko

SJP.pl

# miłakowianin

mieszkaniec Miłakowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# miłakowianka

mieszkanka Miłakowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# miłakowo

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Miłakowo (dawniej Libsztat, niem. Liebstadt) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, nad rzeką Miłakówką, w powiecie ostródzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miłakowo.

Miłakowo leży na obszarze dawnej Pogezanii, we wschodniej części historycznych Prus Górnych zwanej Hockerlandią, a także bywa zaliczane do (szeroko rozumianego) Powiśla. Uzyskało lokację miejską przed 1315 rokiem, zdegradowane w 1945 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1998 roku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲiwaˈkɔvɔ, AS: mʹiu̯akovo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłakowianin m., miłakowianka ż., Miłakówka ż.

przym. miłakowski

Wiktionary

# miłakowski

przymiotnik od: Miłakowo

SJP.pl

# miławczyce

Miławczyce – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Czarnocin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# miławy

przymiotnik

(1.1) dość miły, trochę miły

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. miły, milutki

rzecz. miłość ż., miły m.

czas. miłować ndk.

Wiktionary

# miłecki

przymiotnik od: Miłki

SJP.pl

# miłek

roślina zielna z rodziny jaskrowatych, w Polsce m.in. miłek wiosenny (adonis vernalis), gatunek chroniony, leczniczy (dostarczający glikozydów nasercowych)

SJP.pl

Miłek (Adonis L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Obejmuje 33 gatunki. Rośliny te występują naturalnie w Eurazji oraz Afryce Północnej. W Polsce występują w stanie dzikim trzy gatunki, z czego jako rodzimy tylko miłek wiosenny A. vernalis, kilka innych bywa uprawianych.

Wikipedia

# miłka

miłka abisyńska - roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; teff; tef; trawa abisyńska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma żeńskiego imienia Miłosława

Wiktionary

Miłka (Eragrostis Wolf) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 407 gatunków.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Ludmiła ż., Miłosława ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Miłosława

Wiktionary

# miłki

miłka abisyńska - roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; teff; tef; trawa abisyńska

SJP.pl

Miłki (niem. Milken) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Miłki

Miejscowość leży wzdłuż drogi krajowej nr pomiędzy Giżyckiem a Orzyszem. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Miłki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# miłkowice

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Miłkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Miłkowice
- Miłkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra
- Miłkowice – dawna gromada
- Miłkowice – stacja kolejowa

Zobacz też: Miłkowice-Janki, Miłkowice-Maćki, Miłkowice-Paszki, Miłkowice-Stawki

Wikipedia

# miłkowicki

przymiotnik od: Miłkowice

SJP.pl

# miłkowski

nazwisko

SJP.pl

Miłkowski – polski herb szlachecki.

Wikipedia

# miło

przysłówek

(1.1) od: miły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zobaczył kawał świata, wyszumiał się, a i tak tutaj, w domu, okazało się najlepiej, najbezpieczniej, najmilej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiwɔ, AS: mʹiu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. miły, miluchny, milusi, milusieńki, milutki, miluśki

przysł. mile

:: zdrobn. milutko

rzecz. miły mos., miłość ż., miłowanie n., miłostka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przyjemnie

Wiktionary

# miłobędzki

nazwisko

SJP.pl

# miłobrat

imię męskie

SJP.pl

Miłobrat – staropolskie imię męskie, złożone z członów Miło- ("miły", "miłujący") i -brat ("brat", "członek wspólnoty rodowej", "człowiek bliski"). Mogło oznaczać "tego, który miłuje swoich bliskich".

Miłobrat imieniny obchodzi 18 października.

Wikipedia

# miłobratostwo

Miłobrat z małżonką; Miłobratowie

SJP.pl

# miłobratowie

Miłobrat z małżonką; Miłobratostwo

SJP.pl

# miłobratowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Miłobrata lub z nim związany

SJP.pl

# miłochna

imię żeńskie

SJP.pl

Miłochna – forma pochodna (zdrobnienie) od staropolskich imion żeńskich rozpoczynających się na Miło-, takich jak Miłosława. Poświadczone w źródłach polskich od XIII wieku (1265 rok).

Wikipedia

# miłochniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Miłochny lub z nią związany

SJP.pl

# miłochów

Miłochów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica.

Wikipedia

# miłochowice

Miłochowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

Wikipedia

# miłocice

W Polsce

- Miłocice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
- Miłocice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno
- Miłocice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
- Miłocice – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
- Miłocice – gromada w powiecie miasteckim
- Miłocice – gromada w powiecie oleśnickim
- Miłocice – dawna gmina

Wikipedia

# miłocin

W Polsce

- Miłocin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
- Miłocin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wojciechów
- Miłocin – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Cedry Wielkie
- Miłocin – część miasta Rzeszów
- Miłocin – część wsi Koszwały, w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Cedry Wielkie
- Osiedle Miłocin – św. Huberta – osiedle w Rzeszowie
- Osiedle Miłocin – osiedle w Rzeszowie

Wikipedia

# miłodźwięk

dawniej: zestrój brzmień, głównie językowych; eufonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zob. eufonia.

Wiktionary

# miłogost

imię męskie

SJP.pl

- Miłogost – staropolskie imię męskie
- Miłogost – władca zachodniosłowiańskiego plemienia Wieletów z początku IX wieku

Wikipedia

# miłogostostwo

Miłogost z małżonką; Miłogostowie

SJP.pl

# miłogostowie

Miłogost z małżonką; Miłogostostwo

SJP.pl

# miłogostowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Miłogosta lub z nim związany

SJP.pl

# miłogoszcz

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Miłogoszcz – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gm. Rudna
- Miłogoszcz – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gm. Będzino
- Miłogoszcz – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko
- Miłogoszcz – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gm. Tuczno
- Miłogoszcz – dawna gromada
- Miłogoszcz – stacja kolejowa

Wikipedia

# miłogradzki

kultura miłogradzka - kultura archeologiczna epoki żelaza

SJP.pl

# miłomłyn

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Miłomłyn (dawniej niem. Liebemühl) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, nad Kanałem Elbląskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miłomłyn. Ważny węzeł wodny na Kanale Elbląskim.

Pod względem historycznym Miłomłyn leży na obszarze dawnej ziemi Sasinów, który później wszedł w skład diecezji pomezańskiej i Prus Górnych, a etnograficznie jest zaliczany do Mazur.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈwɔ̃mwɨ̃n, AS: mʹiu̯õmu̯ỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłomłynianin m., miłomłynianka ż.

przym. miłomłyński

Wiktionary

# miłomłynianin

mieszkaniec Miłomłyna (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Miłomłyna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Miłomłyn m.

:: fż. miłomłynianka ż.

przym. miłomłyński

Wiktionary

# miłomłynianka

mieszkanka Miłomłyna (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Miłomłyna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Miłomłyn m.

:: fm. miłomłynianin m.

przym. miłomłyński

Wiktionary

# miłomłyński

→ Miłomłyn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od Miłomłyn

Wiktionary

#### Patrz:

Miłomłyn

#### Powiązane:

rzecz. Miłomłyn m., miłomłynianin m., miłomłynianka ż.

Wiktionary

# miłonia

roślina z rodziny rutowatych; cytrynówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zob. cytrynówka.

Wiktionary

# miłorad

imię męskie

SJP.pl

Miłorad – staropolskie imię męskie złożone z członów Miło- ("miły") i -rad ("być zadowolonym, chętnym, cieszyć się").

Miłorad imieniny obchodzi 9 sierpnia.

Wikipedia

# miłoradostwo

Miłorad z małżonką; Miłoradowie

SJP.pl

# miłoradowie

Miłorad z małżonką; Miłoradostwo

SJP.pl

# miłoradowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Miłorada lub z nim związany

SJP.pl

# miłoradz

wieś w Polsce

SJP.pl

Miłoradz (niem. Mielenz) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Miłoradz na obszarze Wielkich Żuław Malborskich.

Miejscowość jest siedzibą gminy Miłoradz.

Wieś królewska Mielęc położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Mątowy Wielkie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# miłoradzki

przymiotnik od: Miłoradz

SJP.pl

# miłorząb

miłorząb japoński; drzewo rosnące w Chinach; jedyny przedstawiciel klasy drzew kopalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ginkgo|L.|ref=tak., roślina drzewiasta z rodziny miłorzębowatych;

Wiktionary

Miłorząb (Ginkgo) – rodzaj roślin z rodziny miłorzębowatych. Najstarsi znani przedstawiciele tego rodzaju żyli we wczesnej jurze. Jedynym współczesnym gatunkiem jest miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba), uznawany za żywą skamieniałość.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈwɔʒɔ̃mp, AS: mʹiu̯ožõmp

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłorząbik mrz.

przym. miłorzębowy

Wiktionary

# miłorząbik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od miłorząb

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie miłorząb, lecz tylko mały miłorząbik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłorząb m.

Wiktionary

# miłorzębowate

o cechach miłorzębowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# miłorzębowaty

o cechach miłorzębowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# miłorzębowe

klasa roślin nagonasiennych o silnie rozwiniętym sporoficie; gatunki wymarłe, jedyny żyjący - miłorząb

SJP.pl

Wikipedia

# miłorzębowy

przymiotnik

(1.1) składający się z miłorzębu

(1.2) wykonany z drewna lub innej części miłorzębu

(1.3) będący częścią miłorzębu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲiwɔʒɛ̃mˈbɔvɨ, AS: mʹiu̯ožẽmbovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłorząb

Wiktionary

# miłość

głębokie przywiązanie do kogoś lub czegoś; silne, namiętne uczucie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Koziegłowy;

(1.3) geogr. hydron. potok w Polsce, lewy dopływ Raby;

Wiktionary

Miłość – uczucie, typ relacji międzyludzkich, zachowań, postaw. Często jest inspiracją dla dzieł literackich lub malarstwa. Stanowi ważny aspekt psychologii, filozofii (zob. hasło „filozofia miłości”) i religii.

W chrześcijaństwie definiowana jest jako „dążenie bytu do dobra”, uważana jest za najważniejszą cnotę (1 Kor 13,13) oraz sens życia człowieka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Kiedyś Miłość należała administracyjnie do województwa częstochowskiego.

(1.3) Moczyliśmy nogi w Miłości, zajadając lody na patykach.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2)

:: rzecz. miłościanin mos., miłościanka ż., miłość ż.

:: przym. miłoski

Wiktionary

# miłościanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Miłości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Miłość ż.

:: fż. miłościanka ż.

przym. miłoski

Wiktionary

# miłościanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Miłości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Miłość ż.

:: fm. miłościanin mos.

przym. miłoski

Wiktionary

# miłościw

przymiotnik

(1.1) zob. miłościwy. (forma orzecznikowa)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Boże bądź miłościw mnie grzesznemu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. miłościwy

przysł. miłościwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miłościwy

Wiktionary

# miłościwie

przysłówek

(1.1) na sposób miłościwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tegoż roku, dnia 10-go listopada, ojciec święty, papież Urban VI, na prośby i błagania kapituły wrocławskiej, wyniósł miłościwie na opróżnioną od lat siedmiu wrocławską katedrę biskupią, księcia Władysława, biskupa lubuskiego, brata księcia lignickiego, przenosząc go z biskupstwa lubuskiego na wrocławskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. miłościwy, miłościw

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dobrotliwie, łaskawie, miłosiernie

Wiktionary

# miłościwiej

stopień wyższy od przysłówka: miłościwie

SJP.pl

# miłościwość

→ miłościwy

SJP.pl

#### Patrz:

miłościwy

# miłościwszy

stopień wyższy od przymiotnika: miłościwy

SJP.pl

# miłościwy

dawniej:
1. pełen miłości, okazujący miłosierdzie; dobrotliwy, łaskawy;
2. zwrot grzecznościowy wyrażający szacunek; mościwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. książk. pełen dobroci, mający litość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mało już króla miłościwego nie umorzył frasunek, że przez trzy dni żadnej pewnej wieści nie miał.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłostka ż., miłościwość ż., miłość ż.

przysł. miłościwie

przym. miłościw

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) litościwy, daw. miłościw

Wiktionary

# miłosierdzie

dobroć i współczucie okazywane komuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okazywane współczucie, dobroć lub litość

(1.2) teol. przymiot Boga;

Wiktionary

Miłosierdzie – aktywna forma współczucia, wyrażająca się w konkretnym działaniu, polegającym na bezinteresownej pomocy. Samo współczucie, nie przekładające się na działanie, miłosierdziem jeszcze nie jest.

Miłosierdzie (w języku łac. misericordis) - w teologii oznacza postawę obejmującą wewnętrzne przeżycie współczucia, współcierpienia i miłości oraz zewnętrzne akty pomocy wobec potrzebujących, z zachowaniem ich godności osobowej. Miłosierdzie jest głębokim spotkaniem osobowym, jest relacją dwustronną (pomiędzy osobą przyjmującą a osobą udzielającą pomocy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siostry miłosierdzia, których pieczy ją powierzył, położyły ją do łóżka.

(1.1) Ksiądz proboszcz na kazaniu o litości gadał, / I cnotę miłosierdzia nad inne przekładał.

(1.2) Zakonnice odmawiają koronkę do Miłosierdzia bożego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲiwɔˈɕɛrʲd͡ʑɛ, AS: mʹiu̯ośerʹʒ́e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłosierność ż.

przym. miłosierny

przysł. miłosiernie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) zmiłowanie

Wiktionary

# miłosiernie

przysłówek

(1.1) z litością, ze współczuciem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oficer miłosiernie spojrzał na starowinkę i wręczył jej jakąś monetę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłosierdzie n., miłosierność ż.

przym. miłosierny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) litościwie

Wiktionary

# miłosierniej

stopień wyższy od przysłówka: miłosiernie

SJP.pl

# miłosierniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: miłosierny

SJP.pl

# miłosierność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okazywanie miłosierdzia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najlepszą jej cechą była miłosierność względem łamag życiowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłosierdzie n.

przym. miłosierny

przysł. miłosiernie

Wiktionary

# miłosierny

1. okazujący dobroć, zrozumienie i współczucie osobie cierpiącej, poszkodowanej;
2. wyrażający prośbę o okazanie litości, np. "Wysłał miłosierny list do prezydenta o ułaskawienie"

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dlatego musiał się upodobnić pod każdym względem do braci, aby stał się miłosiernym i wiernym arcykapłanem wobec Boga dla przebłagania za grzechy ludu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ, AS: mʹiu̯ośerny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłosierdzie n., miłosierność ż.

przysł. miłosiernie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dobrotliwy, litościwy, pobłażliwy; stpol. lutościwy

Wiktionary

# miłoski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Miłości, związany z Miłością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Babcię pochowaliśmy na miłoskim cmentarzu parafialnym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Miłość ż., miłość ż., miłościanin mos., miłościanka ż.

Wiktionary

# miłosna

roślina górska o wyrastających wprost z kłącza liściach i białych lub purpurowych kwiatach

SJP.pl

- miłosna (Adenostyles) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych; należy do niego miłosna górska (Adenostyles alliariae)

W Polsce

- Miłosna – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Lubin
- Miłosna – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
- Miłosna – osada leśna w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Jemielnica
- Miłosna – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Godkowo
- Miłosna – osiedle w Kwidzynie
- Stara Miłosna – osiedle i obszar w dzielnicy Warszawy Wesołej
- Miłosna – część miasta Sulejówek, w woj. mazowieckim, w pow. mińskim
- Nowa Miłosna – część miasta Sulejówek, w woj. mazowieckim, w pow. mińskim

Wikipedia

# miłośnica

przestarzałe:
1. kobieta rozmiłowana, pasjonująca się w czymś; hobbystka, hobbistka, pasjonatka, miłośniczka, wielbicielka;
2. kobieta pozostająca w stałym i nieformalnym związku z żonatym mężczyzną; utrzymanka, faworyta, metresa, kochanka, kochanica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta w stałym, nieformalnym związku z żonatym mężczyzną; kochanka, kochanica

(1.2) przest. kobieta pasjonująca się czymś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲiwɔɕˈɲit͡sa, AS: mʹiu̯ośńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłośnik m., miłość ż., miłostka ż.

przym. miłosny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. marmuzela, mamzela, daw. lubka

Wiktionary

# miłośnictwo

rozmiłowanie w czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zamiłowanie do czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłośnik m., miłośniczka ż.

Wiktionary

# miłośniczka

książkowo: kobieta rozmiłowana, pasjonująca się w czymś; hobbystka, hobbistka, pasjonatka, amatorka, wielbicielka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: miłośnik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲiwɔɕˈɲit͡ʃka, AS: mʹiu̯ośńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłośnik m., miłość ż., miłowanie n., miłośnictwo n., miłostka ż.

Wiktionary

# miłośniczy

→ miłośnik

SJP.pl

#### Patrz:

miłośnik

# miłośniej

stopień wyższy od przysłówka: miłośnie

SJP.pl

# miłośnik

książkowo: osoba rozmiłowana, pasjonująca się w czymś; hobbysta, hobbista, pasjonat, amator, wielbiciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wielbiciel, amator, fan czegoś

(1.2) daw. kochanek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈwɔɕɲik, AS: mʹiu̯ośńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłość ż., miłowanie n., miłośnictwo n., miłostka ż., miłośnica ż.

:: fż. miłośniczka ż.

przym. miłośniczy

Wiktionary

# miłosny

związany z miłością, np. list miłosny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący miłości, kochania; taki, który jest wynikiem miłości, faktu kochania kogoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈwɔsnɨ, AS: mʹiu̯osny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłośnik mos., miłośnica ż., miłość, miłostka

czas. miłować

przysł. miłośnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kochający

Wiktionary

# miłostka

przelotny romans, przygoda miłosna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. mało istotny, krótkotrwały romans

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Posiadał wysoką szarżę w wojsku i przyjechał niby to na służbę, ale zdawał się tylko zabawiać miłostkami, pokazując się birbantem i zapamiętałym graczem, czym jednał sobie przyjaciół i sławę najmilszego kompaniona. (W. Reymont: Rok 1794)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈwɔstka, AS: mʹiu̯ostka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłość ż., miłośnik m., miłośniczka ż., miłośnica ż., miłowanie n.

czas. miłować / umiłować, przymilać się

przym. miłosny, miły, umiłowany, miłowany, miłościwy

przysł. miło, przymilnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) flirt, romansik, przygoda (miłosna)

Wiktionary

# miłostowo

- Miłostowo – część Poznania
- Miłostowo – wieś w województwie wielkopolskim
- Miłostowo – Cmentarz komunalny nr 1 w Poznaniu
- Miłostowo – pętla tramwajowa; część składowa infrastruktury tramwajowej w Poznaniu

Wikipedia

# miłosz

1. imię męskie;
2. nazwisko, m.in. Czesław Miłosz (1911-2004), polski poeta, prozaik, tłumacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) daw. zdrobn. Miłosław

Wiktionary

Miłosz – męskie imię pochodzenia słowiańskiego oznaczające „tego, który jest miłowany”, będące pierwotnie zdrobnieniem dwuczłonowych imion takich jak: Miłobor, Miłobrat, Miłogost, Miłgost, Miłorad, Miłosław, Miełosław, Miłostryj, Miłowit, Miłwit. Forma Miłosz została zapisana już w 1136 roku w Bulli gnieźnieńskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miłosz kiedyś zapłaci za swoją drapieżność.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiwɔʃ, AS: mʹiu̯oš

Wiktionary

# miłoszek

zdrobnienie od: Miłosz (imię męskie)

SJP.pl

# miłoszewo

Miłoszewo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Miłoszewò) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Linia i nad rzeką Łebą.

Wieś królewska w starostwie mirachowskim w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# miłoszewski

nazwisko

SJP.pl

# miłoszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Miłoszka lub z nim związany

SJP.pl

# miłoszostwo

Miłosz z małżonką; Miłoszowie

SJP.pl

# miłoszowie

Miłosz z małżonką; Miłoszostwo

SJP.pl

# miłoszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Miłosza lub z nim związany

SJP.pl

# miłoszyce

Miłoszyce – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice.

Wikipedia

# miłosław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Miłosław (niem. Liebenau, 1943-1945 Liebenstädt) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, położone na Równinie Wrzesińskiej, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Miłosław. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Według danych z 31 grudnia 2021 miasto liczyło 3497 mieszkańców.

Miłosław uzyskał lokację miejską w 1397 roku, zdegradowany przed 1500 rokiem, ponowne nadanie praw miejskich w 1539 roku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈwɔswaf, AS: mʹiu̯osu̯af

Wiktionary

# miłosława

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Miłosław

Wiktionary

Miłosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Miło- („miły”, „miłujący”) i -sława („sława”). Znaczenie imienia: „miła sławie”. Poświadczone w źródłach polskich jako Miłosława (XII wiek) i Miełosława (XIII–XIV wiek).

Zdrobnienie: Miłka. Forma męska: Miłosław.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Miłka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. Miłka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Miloslava ż.

* górnołużycki: (1.1) Miłosława ż.

* rosyjski: (1.1) Милослава ż.

* słowacki: (1.1) Miloslava ż.

* ukraiński: (1.1) Милослава ż.

źródła.

== Miłosława (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|górnołużycki|ż. Miłosława

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Miłka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Miłka

Wiktionary

# miłosławianin

mieszkaniec Miłosławia

SJP.pl

# miłosławianka

mieszkanka Miłosławia

SJP.pl

# miłosławice

W Polsce

- Miłosławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz
- Miłosławice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Mieścisko
- Miłosławice – gromada

Wikipedia

# miłosławostwo

Miłosław z małżonką; Miłosławowie

SJP.pl

# miłosławowie

Miłosław z małżonką; Miłosławostwo

SJP.pl

# miłosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Miłosława lub z nim związany

SJP.pl

# miłosławski

przymiotnik od: Miłosław

SJP.pl

# miłów

Miłów – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Maszewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# miłować

przestarzałe:
1. darzyć kogoś lub coś miłością; kochać;
2. miłować się - kochać się nawzajem, darzyć się nawzajem miłością

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. umiłować)

(1.1) książk. przest. darzyć kogoś miłością

(1.2) książk. przest. uwielbiać coś, mieć zamiłowanie do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany miłować się (dk. umiłować się)

(2.1) książk. przest. kochać siebie nawzajem, jeden drugiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kaziu, czy ty mnie miłujesz?

(1.1) Przecież mieliście miłować go z całego serca i z całej duszy.

(1.2) Celestyna miłowała wędrowanie połoninami, często uciekając w Bieszczady.

(2.1) To jest moje przykazanie, abyście się wzajemnie miłowali, tak jak Ja was umiłowałem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈwɔvat͡ɕ, AS: mʹiu̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niemiłowanie n., miłostka ż., miłość ż., miłowanie n., umiłowanie n., umiłowany mos., zamiłowanie n.

czas. umiłować dk.

przym. miłosny, miławy, umiłowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kochać

(1.2) kochać

(2.1) kochać się

Wiktionary

# miłowan

imię męskie

SJP.pl

Miłowan – słowiańskie imię męskie jednoczłonowe, utworzone z członu Miło- ("miłować"). Wzmiankowane w dokumentach z 1136 roku. Może oznaczać: miłowany. Popularne zwłaszcza w krajach południowosłowiańskich

Miłowan imieniny obchodzi 25 stycznia.

Wikipedia

# miłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|miłować.

Wiktionary

- Miłowanie – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, rejonie tyśmienickim
- Miłowanie – wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, rejonie lubomelskim

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmʲiwɔˈvãɲɛ, AS: mʹiu̯ovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. miłować (się) ndk., umiłować dk.

rzecz. miłośnik, miłośniczka, miłość

przym. miły

przysł. miło

Wiktionary

# miłowanostwo

Miłowan z małżonką; Miłowanowie

SJP.pl

# miłowanowie

Miłowan z małżonką; Miłowanostwo

SJP.pl

# miłowanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Miłowana lub z nim związany

SJP.pl

# miłowit

imię męskie

SJP.pl

Miłowit, Miłwit – staropolskie imię męskie, złożone z członów Mił(o)- ("miły") i -wit ("pan, władca"). Imię to mogło oznaczać np. "miłujący władcę" albo "umiłowany przez władcę".

Jest to jedno z najwcześniej notowanych w Polsce imion, po raz pierwszy zapisane w 1136 roku, w Bulli gnieźnieńskiej. Nie występuje w innych językach słowiańskich.

Wikipedia

# miłowitostwo

Miłowit z małżonką; Miłowitowie

SJP.pl

# miłowitowie

Miłowit z małżonką; Miłowitostwo

SJP.pl

# miłowitowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Miłowita lub z nim związany

SJP.pl

# miłowój

rodzaj roślin z rzędu goździkowców; jagodnik, wyćwiklin

SJP.pl

# miłowonka

miłowonka trójlistna - gatunek krzewu z rodziny werbenowatych, pochodzący z Argentyny, Chile i Urugwaju; cukrownica trójlistna, lipia trójlistna

SJP.pl

Miłowonka (Aloysia) – rodzaj roślin należących do rodziny werbenowatych (Verbenaceae). Obejmuje 41 gatunków. Rośliny te występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej obu kontynentów amerykańskich od Kalifornii, Utah i Teksasu po północną część Chile i Argentyny. Rośliny te występują zwykle w formacjach suchych, zaroślowych, często rosną na terenach skalistych.

Wikipedia

# miły

1. przyjemny, sympatyczny;
2. drogi, bliski, kochany

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wywołujący przyjemne uczucie

(1.2) uprzejmy, serdeczny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ukochana osoba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedwab jest bardzo miły w dotyku.

(1.2) Jestem miłą, łagodną i taktowną użytkowniczką Wikipedii.

(1.2) Mężczyzna był miły i pomógł mi z bagażami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲiwɨ, AS: mʹiu̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. miłostka ż., miłość ż., miła ż., miłowanie n.

przym. niemiły, miławy, zdrobn. miluchny, milusi, milusieńki, milutki, miluśki

przysł. miło, mile, milutko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błogi, przyjemny, rozkoszny

(1.2) uczynny, dobry, dobrotliwy, sympatyczny

(2.1) luby, kochany

Wiktionary

# mj

skrót od: megadżul

SJP.pl

# mjanma

państwo w Azji; Myanmar, Birma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Południowej Azji, Birma;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mjanma jest członkiem ONZ od 1948 r.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mjanmańczyk m., Mjanmanka ż.

przym. mjanmański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Związku Mjanmy, Birma, przest. Myanmar

Wiktionary

# mjanmańczyk

obywatel Mjanmy (Birmy, Myanmaru); Birmańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Mjanmy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mjanma ż.

:: fż. Mjanmanka ż.

przym. mjanmański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Birmańczyk

Wiktionary

# mjanmanka

→ Mjanmańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Mjanmy

Wiktionary

#### Patrz:

Mjanmańczyk

#### Powiązane:

rzecz. Mjanma ż.

:: fm. Mjanmańczyk mos.

przym. mjanmański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Birmanka

Wiktionary

# mjanmański

związany z Mjanmą (Myanmarem, Birmą, państwem w Azji); myanmarski, birmański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Mjanmą lub Mjanmańczykami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mjanmańczyk mos., Mjanmanka ż., Mjanma ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) birmański

Wiktionary

# mjr

skrót od: major (czytany jako cały odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = wojsk. major

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) mjr Henryk Dobrzański ps. „Hubal” (= major … pseudonim …) (Henryk Dobrzański w Wikipedii)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmajɔr, AS: mai ̯or

Wiktionary

# mk

skrót od: Ewangelia według świętego Marka - jedna z czterech Ewangelii Nowego Testamentu

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) środ. = Miłośnik Kolei

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Polsce istnieje wiele klubów zrzeszających MK.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ˈka, AS: ẽm‿ka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. mikol

Wiktionary

# mkidn

skrót od: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

SJP.pl

# mklik

motyl z rodziny omacnic, groźny szkodnik mąki i kasz; molik; mlik

SJP.pl

# mklikowate

rodzina motyli

SJP.pl

# mklikowaty

o cechach mklikowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# mknąć

przemieszczać się bardzo szybko

SJP.pl

czasownik

(1.1) książk. poruszać się bardzo szybko naprzód

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na autostradzie samochody mkną niczym błyskawice.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: m̥knɔ̃ɲt͡ɕ, AS: m̦knõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mknięcie n., przemykanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pędzić, gnać, lecieć

Wiktionary

# mknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mknąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈm̥ʲcɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: m̦ʹḱńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mknąć

rzecz. przemykanie n.

Wiktionary

# mkol

[czytaj: em-ka-OL] skrót od: Międzynarodowy Komitet Olimpijski

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = sport. Międzynarodowy Komitet Olimpijski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) MKOl powstał w 1894 roku.

(1.1) PKOl jest członkiem MKOl od 1919 roku.

(1.1) PKOl jest członkiem MKOl-u od 1919 roku.

Wiktionary

# mkp

[czytaj: em-ka-PE] skrót od: Miejski Klub Pływacki

SJP.pl

# mks

skrót od:
1. Miejski Klub Sportowy;
2. Młodzieżowy Klub Sportowy;
3. Międzyzakładowy Komitet Strajkowy;
4. Miejska Komunikacja Samochodowa

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Międzynarodowy Kod Sygnałowy;

Wiktionary

# mkw.

skrót od: metr kwadratowy (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); m kw.

SJP.pl

# ml

skrót od: Księga Malachiasza - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = Księga Malachiasza

Wiktionary

- ML – kod przypisany Mali według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  - .ml – domena internetowa przypisana do Mali
- ml – mililitr (zobacz: mili, litr), czyli 10-3 tj. 1/1000 litra
- ML – megalitr (zobacz: mega, litr), czyli 106 tj. milion litrów
- ML, Meta Language – rodzina funkcyjnych języków programowania
- ML, Machine Learning - uczenie maszynowe, dziedzina sztucznej inteligencji
- Ml – siglum biblijne Księgi Malachiasza

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌmalaˈxʲjaʃa, AS: ḱśẽŋga malaχʹi ̯aša

Wiktionary

# mlask

1. potocznie: odgłos mlaśnięcia;
2. głoska powstała na wydechu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos odrywania się języka lub warg od wilgotnego wnętrza ust

(1.2) jęz. spółgłoska zwarta lub zwarto-szczelinowa brzmiąca niczym cmoknięcie, spotykana w językach mlaskowych

Wiktionary

Mlaski (głoski mlaszczące), rzadziej plaski, kliki (ang. clicks, niem. Schnalze) – spółgłoski spotykane w językach mlaskowych, tj. językach rodziny khoisan, niektórych językach bantu (np. w zulu czy xhosa), kilku drobnych językach kuszyckich oraz w języku damin. Polegają na nagłym otwarciu zwarcia przy różnych położeniach warg i języka bez przepływu powietrza z płuc, co wywołuje charakterystyczny „cmokający” dźwięk.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mlaskanie n., mlaskot mrz.

czas. mlaskać ndk.

przym. mlaskowy

Wiktionary

# mlaskać

potocznie:
1. głośno jeść; smoktać, cmoktać, cmokać, glamać, ciamkać;
2. o półpłynnych, najczęściej lepkich substancjach: odrywając się od czegoś lub uderzając o coś wydawać charakterystyczny odgłos

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. mlasnąć)

(1.1) rozdzielając wargi lub odrywając język od podniebienia, wydawać charakterystyczny odgłos

(1.2) odrywając się od czegoś lub uderzając o coś, wydawać charakterystyczny odgłos podobny do mlaskania (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brody im się trzęsły z chciwości, usta mlaskały, jak gdyby nie mogły się doczekać, aż kelner postawi półmisek na stole.

(1.2) Dymy papierosów snuły się chwiejnie i mlaskały kopyta w rozmokłej ziemi, konie siekły zady ogonami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlask m., mlaskanie n.

czas. mlasnąć dk.

przym. mlaskowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciamkać

(1.2) ciamkać

Wiktionary

# mlaskacz

1. osoba, która mlaska;
2. w gwarze uczniowskiej: cukierek

SJP.pl

# mlaskaczka

→ mlaskacz

SJP.pl

#### Patrz:

mlaskacz

# mlaskania

potocznie:
1. głośno jeść; smoktać, cmoktać, cmokać, glamać, ciamkać;
2. o półpłynnych, najczęściej lepkich substancjach: odrywając się od czegoś lub uderzając o coś wydawać charakterystyczny odgłos

SJP.pl

#### Patrz:

mlaskać

# mlaskanie

potocznie:
1. głośno jeść; smoktać, cmoktać, cmokać, glamać, ciamkać;
2. o półpłynnych, najczęściej lepkich substancjach: odrywając się od czegoś lub uderzając o coś wydawać charakterystyczny odgłos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mlaskać.

Wiktionary

#### Patrz:

mlaskać

#### Wymowa:

IPA: mlaˈskãɲɛ, AS: mlaskãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mlaskać ndk.

rzecz. mlask mrz.

Wiktionary

# mlaski

1. potocznie: odgłos mlaśnięcia;
2. głoska powstała na wydechu

SJP.pl

Mlaski (głoski mlaszczące), rzadziej plaski, kliki (ang. clicks, niem. Schnalze) – spółgłoski spotykane w językach mlaskowych, tj. językach rodziny khoisan, niektórych językach bantu (np. w zulu czy xhosa), kilku drobnych językach kuszyckich oraz w języku damin. Polegają na nagłym otwarciu zwarcia przy różnych położeniach warg i języka bez przepływu powietrza z płuc, co wywołuje charakterystyczny „cmokający” dźwięk.

Wikipedia

# mlaskowy

języki mlaskowe - języki, w których występują mlaski (spółgłoski o dźwięku przypominającym cmokanie), np. języki zulu, khosa

SJP.pl

# mlasnąć

potocznie:
1. poruszając wargami i językiem, wydać charakterystyczny odgłos podczas jedzenia; cmoknąć;
2. o półpłynnych, najczęściej lepkich substancjach: odrywając się od czegoś lub uderzając o coś wydać charakterystyczny odgłos

SJP.pl

# mlaśnięcie

potocznie:
1. poruszając wargami i językiem, wydać charakterystyczny odgłos podczas jedzenia; cmoknąć;
2. o półpłynnych, najczęściej lepkich substancjach: odrywając się od czegoś lub uderzając o coś wydać charakterystyczny odgłos

SJP.pl

# mld

skrót od: miliard (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = miliard, miliardy, miliardów

Wiktionary

Miliard (skrót: mld) – liczba o wartości: 1 000 000 000 = 109 (tysiąc milionów), w krajach stosujących długą skalę. Termin miliard nie ma swojego odpowiednika w większości krajów stosujących skalę krótką.

W notacji naukowej miliard zapisuje się w postaci 1e9.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Ziemi żyje ponad 7 mld (=miliardów) ludzi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲilʲjart, AS: mʹilʹi ̯art

Wiktionary

# mleć

kruszyć, rozdrabniać, rozcierać coś na drobne cząsteczki

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

(1.2) powoli coś żuć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Udawała, że jej smakuje, ale kiedy zostawała sama, mełła ziarna cennej kartkowej prawdziwej kawy i parzyła ją sobie w szklance.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mlɛt͡ɕ, AS: mleć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlon mos./mrz., młyn m., młynek m., mielenie n., mielone, mielonka ż., młócka ż.

czas. dk. zemleć, przemleć, mielić

ims. mielony

przym. mielony, młyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mielić, reg. pozn. melić.

(1.2) przeżuwać

Wiktionary

# mlęcin

Mlęcin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Dobre.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Świętej w Wiśniewie, a wierni Kościoła Starokatolickiego Mariawitów należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Wiśniewie.

Wikipedia

# mlecz

1. roślina polna o wysokiej, grubej łodydze i żółtych kwiatach;
2. potocznie: mniszek;
3. nasienie ryb;
4. limfa wydobywająca się z jelit;
5. zawartość żołądka po strawieniu pokarmu przez sok żołądkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Sonchus|L.|ref=tak., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju mleczy (1.1)

(1.3) pot. bot. mniszek lekarski

(1.4) icht. nasienie samców ryb;

Wiktionary

Mlecz (Sonchus L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Należy do niego blisko 100 gatunków. Rośliny te występują na Starym Świecie, w Australii i na wyspach Oceanu Spokojnego, a jako introdukowane także na obu kontynentach amerykańskich. W Polsce rosną dwa gatunki rodzime i dwa szeroko rozprzestrzenione na świecie gatunki introdukowane. Niektóre gatunki są chwastami w uprawach. Młode liście mlecza zwyczajnego (zwanego też warzywnym) S. oleraceus spożywane są w sałatkach (według przekazu Pliniusza miał je spożyć Tezeusz przed walką z Minotaurem).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mlɛt͡ʃ, AS: mleč

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlecznik mrz., mleko n., mleczko n., mleczarnik m., mleczarz m., mleczarka ż., mleczarnia ż., mleczarstwo n., mleczak m.

przym. mleczowy, mleczny, mleczarski, mlekowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) mleczko

Wiktionary

# mleczaj

rodzaj grzyba z klasy podstawczaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. gatunek grzyba;

(1.2) bot. pot. mlecz

Wiktionary

Lactarius Pers. (mleczaj) – rodzaj grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do tego celu najbardziej nadają się mleczaje, a więc mleczaj rydz i mleczaj biel, poza tym najczęściej używane są borowiki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleko n.

Wiktionary

# mleczajowiec

rodzaj grzybów z rodziny gołąbkowatych

SJP.pl

Lactifluus (Pers.) Roussel (mleczajowiec) – rodzaj grzybów z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).

Wikipedia

# mleczajowy

grzybówka mleczajowa - gatunek grzybów z rodziny grzybówkowatych

SJP.pl

# mleczak

1. samiec ryb dojrzały do zapłodnienia nasieniem (mleczem), gotowy do tarła
2. potocznie: ząb mleczny
3. potocznie: młode zwierzę, które jeszcze ssie mleko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. ząb mleczny

Wiktionary

Mleczak – w pełni dojrzały do rozrodu samiec ryby z mleczem (nasieniem w postaci mleczka). Gotowy do odbycia tarła z ikrzycą (ikrzak).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostatni mleczak wypadł mi, gdy miałem dwanaście lat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmlɛt͡ʃak, AS: mlečak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleko n., mleczarnik m., mleczarz m., mlecz mrz., mlecznik mrz.

przym. mleczny, mlekowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ząb mleczny, reg. śl. mlyczok.

Wiktionary

# mleczan

sól lub ester kwasu mlekowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu mlekowego

Wiktionary

Kwas mlekowy, kwas 2-hydroksypropanowy (łac. acidum lacticum), E270 – organiczny związek chemiczny z grupy hydroksykwasów, obecny w skwaśniałym mleku (skąd pochodzi jego nazwa) i innych produktach fermentacji mlekowej oraz powstający w analogicznym procesie biochemicznym w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego. Sole tego kwasu to mleczany.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmlɛt͡ʃãn, AS: mlečãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleko n.

przym. mlekowy

Wiktionary

# mleczanowy

przymiotnik od: mleczan

SJP.pl

# mleczany

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. mlekowy, mlecznyfakt.

forma rzeczownika.

(2.1) plural|mleczan.

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) W organizmie, mleczany są fizjologicznym produktem beztlenowego rozpadu glukozy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mlɛˈt͡ʃãnɨ, AS: mlečãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleko n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mleczny, mlekowy

Wiktionary

# mleczara

1. rodzaj roślin z rodziny toinowatych, liczący 2 gatunki (mleczara olbrzymia i wyniosła);
2. mleczara olbrzymia - gatunek rośliny z rodziny toinowatych, pochodzący z tropikalnych rejonów Azji; kalotropis olbrzymi;
3. potocznie: krowa dająca dużo mleka

SJP.pl

Mleczara (Calotropis R. Br.) – rodzaj roślin z rodziny toinowatych, liczący 2 gatunki. W stanie dzikim występuje w gorących i ciepłych obszarach Azji i Afryki.

Wikipedia

# mleczareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: mleczarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleczarka ż.

Wiktionary

# mleczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roznosicielka lub sprzedawczyni mleka

(1.2) dzbanuszek na mleko

Wiktionary

Mleczarka (niem. Milchmädchen) – dawniej kobiety lub dziewczęta pełniące wiele funkcji związanych z produkcją i przetwarzaniem mleka. Należało do nich dojenie i wyrób masła, ale także w sprzedaż mleka i produktów mlecznych na targu mlecznym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nad ranem mleczarce wypadły butelki z mlekiem na schodach, budząc całą klatkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleko n., mleczko m., mleczarnia ż., mlecznik m.

:: fm. mleczarz m.

przym. mleczarski, mleczny, mlekowy

przysł. mlecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) mlecznik

Wiktionary

# mleczarnia

1. zakład przetwórstwa mleka;
2. dawniej: pomieszczenie do przechowywania nabiału w większych gospodarstwach wiejskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

(1.2) przest. jadłodajnia z przewagą posiłków mlecznych

(1.3) daw. zootechn. pomieszczenie do przechowywania nabiału w dużym gospodarstwie wiejskim

(1.4) żart. pokaźny biust

Wiktionary

Mleczarnia – zakład przemysłu spożywczego przygotowujący mleko konsumpcyjne, mleko w proszku, mleko skondensowane, masło, sery.

Termin ten oznacza również wyodrębnione miejsce w gospodarstwie rolnym, przeznaczone do cedzenia, schładzania i przechowywania mleka z udoju.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mleko odwozimy do mleczarni w Podgórzu.

(1.2) W mleczarni „U Marzenki” zjesz obiad za 10 złotych.

(1.3) Pełne bańki niech Janek postawi w mleczarni.

(1.4) Gdzie ona się tak pcha z tą mleczarnią.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mleczarniany, mleczarski, mleczny

rzecz. mlecz mrz., mleczarka ż., mleczarnik mos., mleczarz mos., mleko n., mleczarstwo n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) bar mleczny

Wiktionary

# mleczarniany

przymiotnik

(1.1) związany z mleczarnią, dotyczący mleczarni, pochodzący z mleczarni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleczarstwo n., mleczarnia ż., mleko n.

Wiktionary

# mleczarnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. osoba zajmująca się mleczarstwem, pracownik mleczarni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleko n., mleczko m., mleczarnia ż., mleczarz m., mleczarka ż., mleczarnictwo n., mleczak m., mlecz m.

:: forma żeńska mleczarniczka ż.

przym. mleczarski, mleczny

przysł. mlecznie

Wiktionary

# mleczarski

dotyczący mleczarza, mleczarstwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mleczarstwem, dotyczący mleczarstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaprezentowane zostaną również różne produkty: mięsne, mleczarskie, piekarnicze oraz niskoalkoholowe, połączone z degustacją.

(1.1) W Unii Europejskiej producenci nie mogą nazywać mleka roślinnego mlekiem, ponieważ przemysł mleczarski posiada patent na to słowo (z wyjątkiem mleka kokosowego).

(1.1) Swoją fermę mleczarską w Bilewie Matka oparła na krowach sprowadzanych z Holandii i Bawarii (rasa algawska).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleczarz m., mleczarka ż., mleczarstwo n., mleczarnia ż., mlecz mrz., mleczarnik mos., mleko n.

Wiktionary

# mleczarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przetwórstwo mleka; skup, składowanie i przerób mleka oraz sprzedaż powstałych przetworów

Wiktionary

Mleczarstwo – dział gospodarki związany z produkcją mleka, jego skupem, magazynowaniem, przerobem i dystrybucją.

W skład branży mlecznej wchodzą:

- producenci mleka,
- przetwórcy mleka,
- producenci pasz i nawozów,
- laboratoria,
- producenci/dystrybutorzy dodatków,
- producenci półproduktów,
- producenci maszyn i urządzeń,
- dystrybutorzy,
- producenci środków higieny,
- usługodawcy z zakresu badań i rozwoju
- oraz inne przedsiębiorstwa i instytucje uczestniczące w łańcuchu funkcjonowania mleczarni.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mleko n., mleczarz mos., mleczarka ż., mleczarnia ż., mlecz mrz.

przym. mleczny, mlekowy, mleczarski, mleczarniany

Wiktionary

# mleczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. roznosiciel lub sprzedawca mleka

(1.2) środ. osoba zajmująca się mleczarstwem

Wiktionary

- mleczarz – osoba dostarczająca mleko
- Mleczarz – brytyjski film mockumentary
- Mleczarz – powieść Anny Burns

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedyś mleczarzowi wypadły butelki z mlekiem na schodach, budząc całą klatkę.

(1.2) Tę tablicę ufundowali mleczarze z całego województwa nowosądeckiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmlɛt͡ʃaʃ, AS: mlečaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleko n., mleczko m., mleczarnia ż., mleczarnik m., mleczarniczka ż., mleczarstwo n., mleczak m., mlecz m.

:: fż. mleczarka ż.

przym. mleczarski, mleczny, mlekowy

przysł. mlecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) warszawa|mleczarnik.

Wiktionary

# mleczek

zdrobnienie od: mleko

SJP.pl

# mleczewo

Mleczewo (niem. Heinrode, Mletzewo) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Targ, przy trasach linii kolejowej Iława–Malbork i drogi wojewódzkiej nr 517. Wieś wchodzi w skład sołectwa Kątki.

Wikipedia

# mleczko

zdrobnienie od: mleko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. mleko

(1.2) ciecz przypominająca wyglądem mleko krowie

Wiktionary

- mleczko – substancja wydzielana przez niektóre grzyby
- mleczko – inna nazwa mleczu (nasienia ryb)

Osoby

- Alina Mleczko (ur. 1969) – polska saksofonistka
- Andrzej Mleczko (ur. 1949) – polski rysownik
- Edward Mleczko (ur. 1948) – polski naukowiec
- Franciszek Mleczko (1905–1990) – polski działacz spółdzielczy i ludowy
- Jan Kazimierz Mleczko (zm. 1661) – podsędek upicki
- Kazimierz Mleczko-Korczak (1900-1967) – polski malarz marynista
- Mikołaj Mleczko (zm. ok. 1645) – marszałek Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego
- Onufry Tadeusz Mleczko (1795-1853) – polski ziemianin, właściciel dóbr, działacz gospodarczy
- Radosław Mleczko (ur. 1959) – polski historyk sztuki
- Robert Mleczko (ur. 1971) – polski operator filmowy
- Rudolf Mleczko (1898-1928) – polski oficer
- Stefan Mleczko (ur. 1957) – polski polityk
- Tadeusz Mleczko (ur. 1939) – polski polityk, działacz sportowy
- Waldemar Mleczko – polski gitarzysta rockowy
- Wiktoryn Konstanty Mleczko (zm. 1678) – starosta generalny żmudzki
- Wojciech Emeryk Mleczko (zm. 1673) – marszałek Trybunału Głównego Koronnego
- Zofia Mleczko (1918-2004) – bibliotekarka polska

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nalejemy mleczka naszemu kiciusiowi.

(1.2) Podczas suchej pogody może nie wydzielać charakterystycznego krwistego mleczka, ale i wówczas jest łatwa do odróżnienia dzięki oszronionemu trzonowi i strzępiastemu zazwyczaj brzegowi kapelusza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlecznik mrz., mleko n., mlecz mrz., mleczarnik mos., mleczarz mos., mleczarka ż.

przym. mleczny, mlekowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|mlycziczko.

Wiktionary

# mleczkowo

3 miejscowości w Polsce:

- Mleczkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
- Mleczkowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
- Mleczkowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn

Wikipedia

# mleczniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od mleczniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleczniak m.

Wiktionary

# mleczniak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. ząb mleczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmlɛt͡ʃʲɲak, AS: mlečʹńak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleko n.

:: zdrobn. mleczniaczek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mleczak

Wiktionary

# mlecznie

przysłówek

(1.1) właściwie dla mleka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeszcze wyszczerzył te swoje mlecznie białe ząbki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlecznik mrz., mleko n., mleczarka ż., mleczarnik mos., mleczarz mos.

przym. mleczny

Wiktionary

# mleczniej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: mlecznie

SJP.pl

# mlecznik

1. roślina z rodziny pierwiosnkowatych;
2. naczynie na mleko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina z gatunku mlecznik nadmorski (nazwa systematyczna|Lysimachia maritima|ref=tak.), z rodziny pierwiosnkowatych

(1.2) przest. dzbanuszek na mleko

Wiktionary

- mlecznik (Glaux L.) – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych
- mlecznik (Lactarius lactarius) – gatunek ryby z rodziny mlecznikowatych
- Mlecznik – wzgórze na Przedgórzu Sudeckim we Wzgórzach Niemczańsko-Strzelińskich

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mleko n., mleczko n., mlecz m., mleczyk m., mleczak m., mleczarka ż., mleczarz m.

przym. mleczny, mlekowy

przysł. mlecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) mleczarka

Wiktionary

# mleczno

Mleczno – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Rudna.

Wikipedia

# mlecznobiało

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem mlecznobiałej barwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W słońcu mlecznobiało jarzyły się kły słonia.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mlecznobiały

Wiktionary

# mlecznobiały

biały jak mleko; mleczny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) biały jak mleko

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmlɛt͡ʃnɔˈbʲjawɨ, AS: mlečnobʹi ̯au̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. mlecznobiało

Wiktionary

# mlecznokawowy

kawowy o mlecznym odcieniu

SJP.pl

# mlecznoniebieski

niebieski o mlecznym odcieniu

SJP.pl

# mlecznoróżowy

różowy o mlecznym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o mlecznym odcieniu

Wiktionary

# mleczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co mleczne

(1.2) zootechn. wymiar wydajności zwierząt hodowanych dla mleka

Wiktionary

Mleczność – termin zootechniczny oznaczający wydajność mleczną u samic ssaków zwierząt gospodarskich o użytkowości mlecznej – bydła, owiec, kóz i innych. Mleczność mierzy się w kilogramach lub litrach w skali rocznej lub w okresie laktacji.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mleko n.

przym. mleczny, mlekowy

Wiktionary

# mlecznozielony

zielony o mlecznym odcieniu

SJP.pl

# mlecznożółty

żółty o mlecznym odcieniu

SJP.pl

# mleczny

1. związany z mlekiem, robiony z mleka;
2. w kolorze mleka;
3. dający dużo mleka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący mleka, otrzymywany, zrobiony z mleka, z dodatkiem mleka

(1.2) w kolorze mleka, biały jak mleko

(1.3) zootechn. o zwierzętach hodowanych dla mleka: wydajny, dający dużo mleka

(1.4) o czasowym zębie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmlɛt͡ʃnɨ, AS: mlečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlecznik mrz., mleko n., mleczko n., mleczarnia ż., mleczarz m., mleczarka ż., mleczak m., mleczarnik mos., mlecz mrz., mleczność ż., mleczarstwo n.

przym. mlekowy

przysł. mlecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) dojny, mlekodajny

Wiktionary

# mleczówka

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce

SJP.pl

Mleczówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lubowidz. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mleczówka, po jej zniesieniu w gromadzie Syberia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# mleko

1. wydzielina gruczołów mlekowych samic ssaków, służąca jako pokarm dla młodych;
2. (potocznie) mleko krowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. wydzielina gruczołów mlecznych samic ssaków służąca jako pokarm dla swojego potomstwa dostępna w okresie laktacji;

(1.2) spoż. wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm

(1.3) pot. porcja, np. butelka, karton mleka (1.2)

(1.4) białawy płyn przypominający mleko (1.2), np. sporządzany z niektórych roślin, wydzielający się ze skał wapiennych itd.

(1.5) książk. przen. gęsta mgła

Wiktionary

Mleko – wydzielina gruczołu mlekowego samic ssaków, pojawiająca się w okresie laktacji. Jako produkt żywnościowy dla człowieka najczęstsze zastosowanie ma mleko krowie.

Mleko jest mieszaniną wieloskładnikową, składająca się z trzech podstawowych faz, będących w ścisłej zależności od siebie:

- emulsyjnej,
- koloidalnej,
- molekularnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli mleko wypływa z piersi zbyt szybko maluch może nie chcieć ssać, może się prężyć, odpychać i płakać, pomimo głodu.

(1.2) Wielu Azjatów nie toleruje mleka.

(1.3) Na stole stały trzy mleka.

(1.4) Napoje roślinne, takie jak mleko owsiane i mleko sojowe, obciążają klimat mniej niż mleko od krowy.

(1.5) Nagle wjechaliśmy w mleko i musieliśmy znacznie zwolnić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmlɛkɔ, AS: mleko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleczarnia ż., mleczarstwo n., mleczarz m., mleczarnik m., mleczarka ż., mleczność ż., mleczak m., mlecz m., mleczaj m., mleczan m.

:: zdrobn. mleczko n.

przym. mlekowy, mleczny, mleczany, mleczarski, mleczarniany

przysł. mlecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

gwara. mliko, gw-pl|Śląsk Cieszyński|mlyko.

Wiktionary

# mlekodajny

1. dostarczający mleka, produkujący mleko;
2. wpływający pozytywnie na mleczność bydła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wydzielający, dający dużo mleka

(1.2) zwiększający wydzielanie mleka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlekodajność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mleczny

Wiktionary

# mlekomat

automat do sprzedaży świeżego mleka

SJP.pl

# mlekomierz

przyrząd służący do pomiaru gęstości mleka; laktometr, laktodensymetr, galaktometr

SJP.pl

# mlekopodobny

mający niektóre właściwości mleka, przypominający mleko

SJP.pl

# mlekowate

rodzina drzew i krzewów z rzędu różowców; morwowate

SJP.pl

# mlekowaty

o cechach mlekowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# mlekowiec

1. drzewo mleczne:
a) południowoamerykańskie drzewo z rodziny morwowatych; pnie zawierają sok o licznych zastosowaniach spożywczych;
b) tropikalne drzewo i krzew z rodziny toinowatych, wydzielające gorzki sok podobny do mleka;
2. rodzaj ciasta deserowego

SJP.pl

Brosimum, mlekowiec (Brosimum Swartz) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych (Moraceae). Obejmuje 15 gatunków. Są to zimozielone drzewa z sokiem mlecznym rosnące w tropikach obu kontynentów amerykańskich – od Meksyku i Kuby na północy po Boliwię, Paragwaj i południową Brazylię. Jako rośliny introdukowane przedstawiciele tego gatunku rosną także na Florydzie i w Wietnamie. Występują one głównie w wilgotnych lasach równikowych.

Wikipedia

# mlekowóz

rodzaj cysterny do przewożenia mleka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd do przewożenia mleka

Wiktionary

# mlekowy

→ mleko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mlekiem, dotyczący mleka

Wiktionary

#### Patrz:

mleko

#### Przykłady

(1.1) Uzyskuje się w ten sposób nadwyżkę tłuszczu mlekowego, z której produkuje się śmietankę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mleko n., mleczko n., mleczan m., mleczarstwo n., mleczność ż., mleczak m., mleczarz m., mleczarka ż., mlecznik m., mlecz m., mleczyk m.

przym. mleczny

Wiktionary

# mlekożerca

żartobliwie: miłośnik mleka

SJP.pl

# mlewne

dawniej: opłata uiszczana w młynie za zmielenie zboża

SJP.pl

# mlewnik

maszyna mieląca zboże

SJP.pl

# mlewny

dawniej:
1. młyński;
2. podatek (przymus) mlewny - opłata uiszczana w młynie za zmielenie zboża; mlewne

SJP.pl

# mlewo

1. zboże przeznaczone do przemiału; mieliwo;
2. dawniej: mielenie zboża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zboże do zmielenia

(1.2) zmielone zboże

(1.3) przest. mielenie zboża

Wiktionary

Mlewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Średni dostał osła Burka, / Co na mlewo nosił zboże.

(1.2) — Gospodarzu, czy to prawda, że dawno, dawno, mieszkał w tym młynie straszny olbrzym, co wyrabiał mlewo z trupich kości?.

(1.1) Ponakładali podatki od mlewa takie, że ubogi człek musi z plewaewą ziarno gryźć, jak bydlę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlew mrz., mlewne n., mlewnik mrz., mlewność ż.

przym. mlewny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) mlew

Wiktionary

# mlik

motyl z rodziny omacnic, groźny szkodnik mąki i kasz; mklik; molik

SJP.pl

# mlle

skrót od: mademoiselle (francuski zwrot grzecznościowy)

SJP.pl

# mln

skrót od: milion; mil.

SJP.pl

skrót

(1.1) = milion

Wiktionary

Milion (polski skrót: mln) – liczba o wartości: 1 000 000 = 106 (tysiąc tysięcy), jak również liczebnik główny.

W układzie SI mnożnikowi 106 odpowiada przedrostek jednostki miary mega o symbolu M, np. MHz – megaherc, a jego odwrotności (jedna milionowa) 10−6 odpowiada mikro o symbolu µ, np. µm – mikrometr.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przez cieśninę Ormuz przepływa ok. 15 statków dziennie, przewożąc 17 mln (=milionów) baryłek ropy naftowej na dobę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲilʲjɔ̃n, AS: mʹilʹi ̯õn

Wiktionary

# mlon

gwarowo: drążek przy żarnach do obracania kamienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. drążek przy żarnach do obracania kamienia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) białystok. nielubiany mężczyzna, gbur

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mleć ndk.

Wiktionary

# mlostek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Poznań. kamienny garnek do mleka, śmietany lub ogórków

Wiktionary

# mlycziczko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. zdrobn. od: mlyko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlyko n., mlyczorz mos., mlyczok mos./mrz.

Wiktionary

# mlyczok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lekcew. młokos

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. ząb mleczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlyko n., mlyczorz mos., mlycziczko n.

Wiktionary

# mlyczorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pracownik mleczarni zwożący mleko z gospodarstw

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlyczok mos./mrz., mlyko n., mlycziczko n.

Wiktionary

# mlyko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spoż. mleko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mlyczok mos./mrz., mlyczorz mos.

:: zdrobn. mlycziczko n.

Wiktionary

# mm

wykrzyknik naśladujący dźwięk mruczenia wyrażającego zadowolenie (np. Mm, jak ładnie pachniesz!); mmm

SJP.pl

skrótowiec, fraza przysłówkowa

(1.1) = między magazynami

Wiktionary

Informatyka:

- MM – Might and Magic – seria gier komputerowych
- MM – MM Moje Miasto – sieć portali społecznościowych
- .mm – domena internetowa przypisana do Mjanmy (Birmy)

Jednostki:

- mm – milimetr – 1 mm = 0,001 metra
- Mm – mila morska – jednostka odległości
- MM – rok 2000 w rzymskim systemie liczbowym
- MM – oznaczenie miesiąca w standardzie ISO 8601

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== MM (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = med. multiple myeloma → szpiczak mnogi (łac. myeloma multiplex)

(1.2) = wojsk. Military Medal → Medal Wojskowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== MM (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = med. multiple myeloma → szpiczak mnogi (łac. myeloma multiplex)

(1.2) = wojsk. Military Medal → Medal Wojskowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== MM (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = med. multiple myeloma → szpiczak mnogi (łac. myeloma multiplex)

(1.2) = wojsk. Military Medal → Medal Wojskowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mma

[czytaj: emema] skrót od: mixed martial arts - mieszane sztuki walki; dyscyplina sportowa dopuszczająca wszystkie techniki walki bez użycia broni

SJP.pl

# mme

skrót zwrotu grzecznościowego "madame", czytany jako cały wyraz [madam]

SJP.pl

# mmm

1. wykrzyknik wyrażający zamyślenie, zwlekanie z odpowiedzią (np. Mmm, a może pójdziemy do kina?); hm, mhm;
2. wykrzyknik naśladujący nucenie;
3. wykrzyknik naśladujący dźwięk mruczenia wyrażającego zadowolenie (np. Mmm, jak ładnie pachniesz!); mm

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …wyrażający zadowolenie

(1.2) …wyrażający zamyślenie

(1.3) dźwięk. …naśladujący nucenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mmm, ale to jest przepyszne!

(1.2) Mmm… zastanówmy się.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hm, hmm, mhm

Wiktionary

# mmo

skrót od: massively multiplayer online game - typ gry wideo rozgrywanej za pośrednictwem internetu

SJP.pl

# mms

[czytaj: ememes] (skrót od angielskiego wyrażenia: Multimedia Messaging Service) wiadomość multimedialna pozwalająca na jednoczesne przesyłanie, odbiór grafiki, animacji, wideoklipów, dźwięków itp. za pomocą telefonu komórkowego; ememes

SJP.pl

- Multimedia Messaging Service – usługa wiadomości multimedialnych
- Microsoft Media Server – protokół sieciowy
- Miracle Mineral Solution
- Małgorzata Mańka-Szulik – polska nauczycielka i działaczka samorządowa, w latach 2006–2024 prezydentka Zabrza

Wikipedia

# mms-ować

[czytaj: ememesować] wysyłać wiadomości multimedialne telefonem komórkowym; ememesować

SJP.pl

# mms-owy

→ MMS (ememes), np. kartka MMS-owa; ememesowy

SJP.pl

# mn

symbol manganu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = muzeum narodowe

(1.2) = mniejszość niemiecka

Wiktionary

Mangan (Mn, łac. manganum) – pierwiastek chemiczny należący do grupy metali przejściowych.

Ma 15 izotopów z przedziału mas 49–62 i izomery jądrowe 51m, 52m, 54m. Trwały jest tylko izotop 55, który stanowi niemal 100% składu izotopowego manganu występującego w naturze.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== MN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = geogr. Minnesota → Minnesota (stan w USA)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ˈɛ̃n, AS: ẽm‿ẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== MN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = geogr. Minnesota → Minnesota (stan w USA)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== MN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = geogr. Minnesota → Minnesota (stan w USA)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mn.

skrót

(1.1) = mnogi, mnoga

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tym zdaniu podmiot jest w 3 os. l. mn. (= trzeciej osobie liczby mnogiej)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmnɔɡa, AS: mnoga

Wiktionary

# mn.w.

skrót

(1.1) mniej więcej

Wiktionary

# mneme

w psychologii: ogół zmian powstających w systemie nerwowym na skutek bodźców świata zewnętrznego i zdobywanego doświadczenia

SJP.pl

Mneme (gr. Μνήμη Mnḗmē, łac. Mneme – 'pamięć') – w mitologii greckiej jedna z trzech oryginalnych (beocjańskich) muz, córek Mnemosyne. Siostra Aoede i Melete. Muza pamięci. Czczone były na Helikonie.

Wikipedia

# mnemiczny

→ mnemotechnika; mnemoniczny, mnemotechniczny

SJP.pl

# mnemizm

kierunek biologiczny głoszący, iż silne bodźce emocjonalne mają trwały wpływ na zmianę sposobu reagowania organizmu przekazywaną dziedzicznie

SJP.pl

# mnemometr

urządzenie do badania pamięci poprzez pokazywanie wielu elementów jako materiał do zapamiętania

SJP.pl

# mnemon

najmniejsza jednostka informacyjna zmagazynowana w mózgu albo w systemie nerwowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) najmniejsza porcja informacji zmagazynowana w mózgu lub w systemie nerwowym

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mnemonowy

Wiktionary

# mnemoniczka

→ mnemonik

SJP.pl

#### Patrz:

mnemonik

# mnemoniczny

→ mnemotechnika; mnemiczny, mnemotechniczny

SJP.pl

# mnemonik

osoba obdarzona fenomenalną pamięcią

SJP.pl

- Mnemonik (informatyka)
- Mnemonik (psychologia)

Wikipedia

# mnemonika

ogół środków i metod ułatwiających mechaniczne zapamiętywanie czegoś; mnemotechnika

SJP.pl

Wikipedia

# mnemosyne

w mitologii greckiej: bogini pamięci, matka muz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini i uosobienie pamięci, matka muz, jedna z tytanid;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 57;

Wiktionary

- Mnemosyne – w mitologii greckiej bogini i uosobienie pamięci
- Mnemosyne – planetoida o numerze katalogowym 57
- Mnemosyne – amerykański film eksperymentalny w reżyserii Beaty Poźniak
- Mnemosyne – płyta Jana Garbarka i The Hilliard Ensemble z 1999 r.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mnemosyne uchodziła za córkę Uranosa i Gai, siostrę Fojbe, Hyperiona, Japeta, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa, Rei, Tei, Temidy i Tetydy oraz kochankę Zeusa.

(1.2) Mnemosyne porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mnemonika ż., mnemonik m., mnemonista m., mnemonistka ż., mnemoniczność ż., mnemizm ż., mnemiczność ż., Mneme ż., Mnemon m.

:: war. Mnemozyna ż., Mnemosyna ż.

przym. mnemoniczny, mnemiczny

przysł. mnemonicznie

temsłow. mnemo-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Mnemozyna, Mnemosyna; Moneta, rzad. Pamięć

Wiktionary

# mnemotechniczny

→ mnemotechnika

SJP.pl

#### Patrz:

mnemotechnika

# mnemotechnika

ogół środków i metod ułatwiających mechaniczne zapamiętywanie czegoś; mnemonika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposoby ułatwiające zapamiętywanie czegoś metodą wolnych skojarzeń, np. poprzez nadanie tekstowi rymowanej formy, wizualizację, itp.;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Odkąd poznałem mnemotechnikę, uczenie się jest przyjemniejsze i zajmuje mi mniej czasu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmnɛ̃mɔˈtɛxʲɲika, AS: mnẽmoteχʹńika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mnemosyne ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mnemonika

Wiktionary

# mnemozyna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Mnemosyne.

Wiktionary

- Mnemosyne – w mitologii greckiej bogini i uosobienie pamięci
- Mnemosyne – planetoida o numerze katalogowym 57
- Mnemosyne – amerykański film eksperymentalny w reżyserii Beaty Poźniak
- Mnemosyne – płyta Jana Garbarka i The Hilliard Ensemble z 1999 r.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmnɛ̃mɔˈzɨ̃na, AS: mnẽmozỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mnemosyne ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Mnemosyne

Wiktionary

# mniam

potocznie: wykrzyknik, zwykle powtórzony, używany w celu ukazania zadowolenia ze smaku spożytej potrawy lub zakomunikowania, że ma się na coś ogromny apetyt; pycha, pychota, pyszota

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) służy do wyrażenia, że mówiącemu coś bardzo smakuje bądź ma na to apetyt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲɲãm, AS: mʹńãm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pycha

Wiktionary

# mnich

członek zakonu o surowej regule

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w polskich Tatrach;

Wiktionary

- mnich – pustelnik
- mnich – budowla hydrotechniczna

W Polsce

- Mnich – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Chybie
- Mnich – część wsi Rywałdzik, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Biskupiec
- Mnich – skała w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
- Mnich – skała w masywie Biakła na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
- Mnich – staw w gminie Czempiń
- Mnich – strumień w powiecie radomskim
- Mnich – szczyt w polskich Tatrach Wysokich
- Mnich – gromada w powiecie cieszyńskim
- Mnich – gromada w powiecie kutnowskim
- Mnich – rzeźba na Sobótce

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie widzieliśmy Mnicha, bo była mgła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mnich m., mniszka ż.

przym. mniszy, mnisi

Wiktionary

# mnicha

1. budowla wodnomelioracyjna do regulowania poziomu przepływu wody, głównie w ogroblowanych stawach rybnych;
2. rodzaj dachówki

SJP.pl

Wikipedia

# mnichowice

W Polsce

- Mnichowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Żórawina
- Mnichowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Bralin
- Mnichowice – gromada

Wikipedia

# mnichówka

- Mnichówka – część miejscowości Witów, polana w Orawicko-Witowskich Wierchach
- mnichówka – rodzaj rośliny z rodziny malpigiowatych

Wikipedia

# mnichowski

przymiotnik od: Mnichowo, Mnichów

SJP.pl

# mniej

stopień wyższy od przysłówka: mało

SJP.pl

## Muzyka

- „Mniej” – singel polskiej piosenkarki Luny
- „Mniej” – singel polskiego zespołu Xxanaxx

## Zobacz też

- Mniej niż zero (ujednoznacznienie)
- „Coraz mniej” – singel polskich wokalistów Patrycji i Grzegorza Markowskich
- „Chcę mniej” – singel polskiego rapera Palucha

Wikipedia

# mniejsza

z wyrażeń: "mniejsza z tym", "mniejsza o to" - nieważne, nieistotne, bez znaczenia

SJP.pl

# mniejszość

1. mniejsza część czegoś w porównaniu z inną częścią;
2. grupa ludności jakiegoś państwa różniąca się od obywateli tego państwa przynależnością narodową, wyznaniem lub innymi cechami charakteryzującymi ludność innych państw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mniejsza część jakiejś całości

(1.2) etn. socjol. grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp.

Wiktionary

Mniejszość to grupa ludności danego państwa różniąca się od większości jego obywateli przynależnością narodową, rasową, wyznaniową, mówiąca innym językiem, różniąca się tradycją, obyczajem lub poglądami na pewne sprawy itp.

- mniejszość etniczna
- mniejszość narodowa
- mniejszości narodowe i etniczne w Polsce
- mniejszość wyznaniowa
- mniejszość parlamentarna
- mniejszość seksualna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wśród zwykłych Amerykanów zaskakująco wielu jest zwolennikami kreacjonizmu, a ewolucjoniści często są w mniejszości.

(1.2) Brutalność policji i jej przemoc, która w nieproporcjonalnie dużym stopniu jest wymierzona w osoby czarne i inne mniejszości, ma swoje korzenie w amerykańskim kapitalizmie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕt͡ɕ, AS: mʹńėi ̯šość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mniejszościowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) mniejszość narodowa

Wiktionary

# mniejszościowy

taki, który bezpośrednio tyczy się grupy ludności jakiegoś państwa różniącej się od obywateli tego państwa przynależnością narodową, wyznaniem lub innymi cechami charakteryzującymi ludność innych państw

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mniejszością, dotyczący mniejszości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polityk wszedł w skład mniejszościowego rządu utworzonego naprędce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mniejszość ż.

Wiktionary

# mniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mały

SJP.pl

# mniemać

1. przypuszczać;
2. wychodzić z założenia;
3. uważać

SJP.pl

czasownik

(1.1) książk. przypuszczać coś, wnioskować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Można mniemać, że ta sprawa nie będzie już przedmiotem rozważań naszej komisji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲɲɛ̃mat͡ɕ, AS: mʹńẽmać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mniemanie n., domniemanie n.

czas. domniemywać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przypuszczać, sądzić, uważać

Wiktionary

# mniemanie

przekonanie, sąd o kimś lub o czymś, często nieuzasadnione

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czyjś subiektywny osąd, opinia, bez względu na prawdziwość

(1.2) odczasownikowy od|mniemać.

Wiktionary

Doksa (stgr. δόξα) – w filozofii starożytnej Grecji mniemanie, złudne lub niepewne przekonanie czy też poznanie, przeciwstawiane prawdzie czy pewnej i niepodważalnej wiedzy (stgr. ἐπιστήμη, episteme).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mʲɲɛ̃ˈmãɲɛ, AS: mʹńẽmãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mniemanologia ż.

czas. mniemać ndk.

Wiktionary

# mniemanolog

żartobliwie: specjalista w zakresie mniemanologii stosowanej - humorystycznej nauki wymyślonej dla celów satyrycznych przez Jana Tadeusza Stanisławskiego

SJP.pl

# mniemanologia

mniemanologia stosowana - humorystyczna nauka wymyślona dla celów satyrycznych przez Jana Tadeusza Stanisławskiego

SJP.pl

# mniewo

Mniewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Olszówka.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi urodził się generał Paweł Jerzmanowski.

Wikipedia

# mników

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Mników – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno
- Mników – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki

Wikipedia

# mnin

Mnin – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Słupia Konecka.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mnin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Tekli.

Wikipedia

# mniów

wieś w Polsce

SJP.pl

Mniów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Mniów. Siedziba gminy Mniów.

Wieś położona w odległości około 20 km na północny zachód od centrum Kielc przy drodze krajowej nr 74.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mniów. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do ówczesnego województwa kieleckiego.

Wikipedia

# mniowski

przymiotnik od: Mniów

SJP.pl

# mnisi

mniszy; dotyczący mnicha, mniszki; zakonny, klasztorny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mnichem lub mniszką, dotyczący mnicha lub mniszki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stary kameduła wiódł swe życie mnisie w całkowitym odosobnieniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mnich m., mniszka ż., Mnich m., mniszek mrz./mos.

przym. mniszy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mniszy, monastyczny

Wiktionary

# mnisw

skrót od: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

SJP.pl

# mniszech

Kończyc III, znany również pod nazwą Mniszech – polski herb szlachecki.

Wikipedia

# mniszek

rodzaj bylin z rodziny astrowatych, liczący ponad 2000 gatunków na całej kuli ziemskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: mnich

(1.2) młody mnich

(1.3) gwara. zootechn. osoba zajmująca się kastracją zwierząt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) bot. nazwa systematyczna|Taraxacum|F.H. Wigg.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

(2.2) bot. roślina z rodzaju mniszek (2.1)

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: mniszka

Wiktionary

## Biologia

- mniszek (Taraxacum) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Należy do niego m.in. gatunek mniszek pospolity (m. lekarski)
- mniszek (Xolmis) – nazwa zwyczajowa rodzaju ptaków z rodziny tyrankowatych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Zjawił się nagle w jurcie młody mniszek i zbliżywszy się z oznakami szacunku do Darambadzara, szepnął mu coś do ucha.

(2.2) Malutki mniszek produkuje nektar do godzin południowych, już około trzynastej kwiat się zamyka.

(3.1) Pięć czy sześć mniszek spowitych szczelnie w swoje czarne, długie szaty śpiewało łagodnymi, słodkimi głosami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲɲiʃɛk, AS: mʹńišek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mnich m., mniszka ż.

przym. mniszkowy, mnisi

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) pot. mlecz, dmuchawiec; gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie|mojiczek.; stpol. fyffa; lud. łocyga polna, męska stałość, pępawa, popia głowa, strzygów pąp, świni pysk

Wiktionary

# mniszka

1. członkini zakonu o surowej regule;
2. w budownictwie: wklęsła dachówka o kształcie półokrągłego korytka, układana z mnichem;
3. brudnica mniszka - brudnica, której gąsienice żywią się liśćmi drzew iglastych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. w chrześcijaństwie: zakonnica z zakonu monastycznego, mniszego

(1.2) zool. nazwa systematyczna|Monachus|ref=tak., zwierzę zaliczane do rodziny fokowatych;

(1.3) ornit. nazwa systematyczna|Lonchura|ref=tak., ptak zaliczany do rodziny astryldowatych;

(1.4) ent. pot. motyl z rodziny brudnicowatych;

(1.5) bud. rodzaj wklęsłej dachówki

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: mniszek

Wiktionary

Mniszka śródziemnomorska (Monachus monachus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny fokowatych (Phocidae). Zamieszkuje wschodnie wody Morza Śródziemnego i wschodni Atlantyk, z niegdyś licznie występującego zwierzęcia pozostało kilka niewielkich, zagrożonych depresją wsobną populacji. Żywi się głowonogami, rybami i innymi zwierzętami morskimi. Samica rodzi młode w jaskini przy plaży. Należy do najbardziej zagrożonych wyginięciem płetwonogich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kilka mniszek pracowało w ogrodzie.

(1.2) Futro mniszek jest ciemnopopielate.

(1.3) Na gałęzi siedzi mała mniszka.

(1.4) U mniszki występuje silny dymorfizm płciowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mnich m., mniszek mrz./mos.

przym. mniszy

Wiktionary

# mniszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Lonchurinae|Steiner., podrodzina ptaków z rodziny astryldowatych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: mniszka

Wiktionary

- mniszki – podrodzina ptaków

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podrodzina mniszek obejmuje gatunki występujące m.in. w Australazji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mniszka ż.

Wiktionary

# mniszków

rodzaj bylin z rodziny astrowatych, liczący ponad 2000 gatunków na całej kuli ziemskiej

SJP.pl

- Mniszków – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Janowice Wielkie
- Mniszków – wieś w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Mniszków – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim
- Mniszków – dawna gromada w powiecie opoczyńskim w województwie kieleckim

Wikipedia

# mniszkówka

muchówka z rodziny rączycowatych, pasożyt brudnicy mniszki i nieparki

SJP.pl

# mniszkowski

przymiotnik od: Mniszków

SJP.pl

# mniszkowy

→ mniszek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mniszkiem, dotyczący mniszka

Wiktionary

#### Patrz:

mniszek

#### Powiązane:

rzecz. mniszek m.

Wiktionary

# mnisztwo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. część miasta Cieszyna;

Wiktionary

Mnisztwo (niem. Mönichhof) – część miasta Cieszyna, do 1973 roku samodzielna wieś na Śląsku Cieszyńskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy tym autobusem dojedziemy na Mnisztwo?

(1.1) Książę Adam Wacław zwrócił folwark na Mnisztwie dominikanom.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mnich mos., mniszka ż.

przym. mniszy

Wiktionary

# mniszy

mnisi;
1. dotyczący mnicha, mniszki; zakonny, klasztorny;
2. taki jak u mnicha, właściwy mnichom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mnichem lub mniszką, dotyczący mnicha lub mniszki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stary cysters wiódł swe życie mnisze w całkowitym odosobnieniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mnich m., mniszka ż., Mnich m., Mnisztwo n.

przym. mnisi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mnisi, monastyczny

Wiktionary

# mnk

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) Muzeum Narodowe w Krakowie;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od października dwa oddziały MHK i MNK łączy nie tylko sąsiedztwo w jednym budynku, ale również porozumienie o sprzedaży wspólnych biletów.

Wiktionary

# mnogdy

przysłówek

(1.1) stpol. często

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmnɔɡdɨ, AS: mnogdy

Wiktionary

# mnogi

liczny, występujący w dużej ilości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. występujący w dużej ilości

(1.2) książk. składający się z dużej liczby czegoś

(1.3) dotyczący jakiejś zbiorowości, mnogości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) u brzegu stał mnogi lud patrząc i przysłuchując się w milczeniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmnɔɟi, AS: mnoǵi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mnogość ż., mnożenie n., mnożna ż., mnożnik m.

czas. mnożyć, pomnożyć, pomnażać, rozmnożyć, rozmnażać

przysł. mnogo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liczny, spory

(1.2) wieloskładnikowy

Wiktionary

# mnogo

przysłówek

(1.1) daw. dużo, wiele

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmnɔɡɔ, AS: mnogo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mnogi

rzecz. mnogość ż.

Wiktionary

# mnogooczak

motyl dzienny z rodziny modraszkowatych, występujący w około 215 gatunkach

SJP.pl

# mnogość

1. duża liczba czegoś; mnóstwo; obfitość;
2. dawniej: wynik mnożenia; iloczyn;
3. dawniej: zbiór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża ilość czegoś

(1.2) mat. zbiór

Wiktionary

Zbiór (mnogość) – jedno z fundamentalnych pojęć w matematyce, określające sposób grupowania danych wartości liczbowych.

Określenie zbiór może też odnosić się do:

- zbiór – pojęcie stosowane w rolnictwie
- zbiór danych – zbiór danych statystycznych
- zbiór Smitha – pojęcie dotyczące wyborów demokratycznych
- zbiór praw sądowych

Inne znaczenia zbioru w dziedzinie matematyki stanowią następujące pojęcia (w kolejności alfabetycznej):

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmnɔɡɔɕt͡ɕ, AS: mnogość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mnogi

przysł. mnogo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liczebność, wielość, obfitość; mnóstwo

Wiktionary

# mnogościowy

związany z teorią mnogości

SJP.pl

# mnóstwo

masa;
1. wielka ilość lub liczba czegoś; mnogość, obfitość;
2. wielka liczba kogoś; tłum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bardzo dużo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Minęło już pół wieku, a przeszłość wciąż była tu widoczna w mnóstwie zaniedbanych, drewnianych domów, mnóstwie koślawych płotów, mnóstwie opadających tynków.

(1.1) Mnóstwo arcydzieł przepada razem z imionami swych twórców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmnustfɔ, AS: mnustfo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dużo, mnogo, wiele, od metra; wulg. w chuj

Wiktionary

# mnożarnia

szklarnia do rozmnażania roślin; mnożarka

SJP.pl

# mnożenie

działanie arytmetyczne polegające na wyznaczaniu iloczynu dwóch czynników: mnożnej i mnożnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem

(1.2) mat. jedno z dwóch działań w pierścieniu, uogólnienie mnożenia (1.1)

(1.3) odczasownikowy od|mnożyć.

Wiktionary

Mnożenie – wspólna nazwa różnych funkcji matematycznych definiowanych osobno; ich najprostszym przykładem jest mnożenie liczb naturalnych – wielokrotne dodawanie liczby do siebie samej. Wynik mnożenia to iloczyn, a mnożone elementy to czynniki, przy czym pierwszy czasem jest znany jako mnożna, a drugi jako mnożnik.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Iloczyn to wynik mnożenia.

(1.2) Pierścień w którym mnożenie jest odwracalne (z wyjątkiem mnożenia przez zero) to ciało.

(1.3) Brzytwa Ockhama to zasada ekonomii myślenia zakazująca mnożenia bytów ponad potrzebę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mnɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: množẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pomnażać ndk., rozmnażać ndk., mnożyć ndk.

rzecz. mnożnik m., mnożna ż., rozmnażanie n.

przym. mnogi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) multiplikacja / multyplikacja

Wiktionary

# mnożna

liczba, którą się mnoży przez inną liczbę, czynnik a w iloczynie a x b

SJP.pl

Mnożenie – wspólna nazwa różnych funkcji matematycznych definiowanych osobno; ich najprostszym przykładem jest mnożenie liczb naturalnych – wielokrotne dodawanie liczby do siebie samej. Wynik mnożenia to iloczyn, a mnożone elementy to czynniki, przy czym pierwszy czasem jest znany jako mnożna, a drugi jako mnożnik.

Wikipedia

# mnożnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. liczba, przez którą się mnoży poprzednią liczbę w działaniu mnożenia

Wiktionary

- mnożnik (ekonomia)
  - mnożnik zatrudnienia
  - mnożnik zrównoważonego budżetu
- mnożnik (matematyka)
- mnożnik (procesor CPU)
- mnożnik mediów

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mnogi

rzecz. mnożenie n.

czas. mnożyć

Wiktionary

# mnożnikowy

→ mnożnik

SJP.pl

#### Patrz:

mnożnik

# mnożny

szybko się rozmnażający, mnożący się licznie; płodny

SJP.pl

# mnożyć

1. powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać;
2. rozpleniać coś (rośliny, zwierzęta);
3. wykonywać działanie matematyczne dające w wyniku iloczyn;
4. mnożyć się:
a) powiększać swą ilość, liczbę;
b) o niektórych organizmach: rozmnażać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać

(1.2) rozpleniać coś (rośliny, zwierzęta)

(1.3) mat. wykonywać działanie matematyczne dające w wyniku iloczyn;

czasownik zwrotny niedokonany mnożyć się

(2.1) powiększać swą ilość, liczbę

(2.2) o niektórych organizmach: rozmnażać się

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Szczęście to jedyna rzecz, która się mnoży, jeśli się ją dzieli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmnɔʒɨt͡ɕ, AS: množyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mnożnik m., mnożenie n., rozmnażanie n.

czas. pomnożyć dk., pomnażać ndk., wymnożyć dk., wymnażać ndk.

przym. mnogi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) przest./stpol. multyplikować, multiplikować

Wiktionary

# mo

symbol molibdenu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) = Milicja Obywatelska

Wiktionary

- Mo – trzydziesty piąty znak japońskich sylabariuszy hiragana i katakana
- Mo (jap. 裳) – rodzaj kimona
- Mo – amerykański serial komediowo-dramatyczny

- MO – Milicja Obywatelska w PRL
- MO – nośnik magneto-optyczny (np. MiniDisc)
- Mo – symbol pierwiastka molibden
- MO – Modus operandi (łac.)
- MØ – duńska piosenkarka i autorka tekstów

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿ˈɔ, AS: ẽm‿o

Wiktionary

# moa

rząd wymarłych ptaków (około 20 gatunków) zamieszkujących niegdyś Nową Zelandię

SJP.pl

Wikipedia

# moab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina w starożytnym Lewancie po wschodniej stronie Morza Martwego;

(1.2) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych Ameryki;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) rzad. imię|polski|m.; jedno z imion biblijnych

Wiktionary

Moab – historyczna kraina położona na wschodnim brzegu Morza Martwego na terenie dzisiejszej Jordanii. W starożytności zamieszkiwał ją lud Moabitów podbity przez wojska izraelskie pod wodzą Dawida. Na północ od Moabu zamieszkiwali Ammonici.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Izrael rozłożył się obozem na stepach Moabu.

(1.2) W Moabie mają stary zabytkowy teatr.

(2.1) To nie spodobało się Moabowi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moabita m., Moabitka ż., moabicki m.

przym. moabicki

Wiktionary

# moabici

starożytny lud zamieszkujący tereny Moabu

SJP.pl

Moabici – starożytny lud zamieszkujący Moab, krainę położoną na wschód od Morza Martwego.

Według przekazów biblijnych, byli potomkami Moaba, kazirodczego syna Lota i jego starszej córki. Moabici wojowali z Izraelitami, zostali pokonani i podbici przez króla Dawida (X w. p.n.e.). Niepodległość odzyskali za panowania króla Meszy (IX w. p.n.e.).

Język moabicki był spokrewniony z językiem hebrajskim. Głównym bóstwem Moabitów był Kemosz.

Wikipedia

# moabicki

przymiotnik od: Moabit, Moabita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. hist. wymarły język semicki z grupy kananejskiej

przymiotnik relacyjny

(2.1) odnoszący się do Moabu lub Moabitów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na kamieniu wyryty był napis w moabickim.

(2.1) Student doskonale znał nazwy moabickich miast.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔaˈbʲit͡sʲci, AS: moabʹicʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moab m., Moabita m., Moabitka ż.

Wiktionary

# moabit

dzielnica Berlina

SJP.pl

Moabit, Berlin-Moabit – dzielnica (Ortsteil) Berlina w okręgu administracyjnym Mitte. Od 1 stycznia 1861 w granicach miasta.

Duża część Moabitu to typowo robotnicze osiedle, ale po zjednoczeniu Berlina teren stał się atrakcyjnym miejscem dla nowych biurowców, także rządowych, np. swoją siedzibę ma tu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

Wikipedia

# moabita

członek starożytnego ludu zamieszkującego tereny Moabu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. bibl. mieszkaniec starożytnego Moabu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Porwane Moabitom córki trafiły do Edomu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moab m., moabicki m.

:: fż. Moabitka ż.

przym. moabicki

Wiktionary

# moabitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. bibl. mieszkanka starożytnego Moabu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy studni nie znalazł żadnej Moabitki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moab m., moabicki m.

:: fm. Moabita m.

przym. moabicki

Wiktionary

# moabski

→ Moab

SJP.pl

#### Patrz:

Moab

# mob

dotyczący mobilizacji, mobilizacyjny, np. magazyn mob

SJP.pl

- Człowiek za burtą – ang. man overboard, w skrócie – MOB
- Bohater niezależny (BN) – postać, w którą nie wciela się żaden z graczy w grach komputerowych

Wikipedia

# mobber

[czytaj: mober] osoba stosująca przemoc psychiczną w miejscu pracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna stosujący mobbing

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mobbing m., mobbowanie n.

:: fż. mobberka ż.

czas. mobbingować, mobbować ndk.

Wiktionary

# mobberka

→ mobber [czytaj: moberka]

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta stosująca mobbing

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mobbing m.

:: fm. mobber m.

Wiktionary

# mobbing

[czytaj: mobing] dręczenie, nękanie lub poniżanie kogoś w pracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;

Wiktionary

Mobbing – prześladowanie, uporczywe nękanie i znęcanie się nad podwładnym lub współpracownikiem w miejscu pracy. Termin wywodzi się od angielskiego czasownika to mob (nagabywać, napadać, zaczepiać) i rzeczownika mob (motłoch, tłum). W języku angielskim termin ma szersze znaczenie, które nie dotyczy wyłącznie miejsca pracy; odpowiednikiem polskiego mobbingu po angielsku jest na ogół workplace bullying lub workplace harassment. Workplace mobbing używany jest w tym znaczeniu jedynie w literaturze naukowej. Terminu mobbing w odniesieniu do zachowań występujących w grupach społecznych użył jako pierwszy szwedzki naukowiec Peter-Paul Heinemann.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Według art. 943 § 2. Kodeksu Pracy mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mobber m., mobberka ż.

przym. mobbingowy

czas. mobbingować, mobbować

Wiktionary

# mobbingować

[czytaj: mobingować] dręczyć, nękać kogoś w pracy; mobbować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) nękać, prześladować, dręczyć kogoś w środowisku pracowniczym lub szkolnym, poddawać mobbingowi;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W mojej poprzedniej pracy szef ustawicznie mobbingował pracowników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mobbing n., mobber m.

przym. mobbingowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mobbować

Wiktionary

# mobbingowy

→ mobbing [czytaj: mobingowy]

SJP.pl

# mobbować

[czytaj: mobować] dręczyć, nękać kogoś w pracy; mobbingować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) nękać, prześladować, dręczyć kogoś w środowisku pracowniczym lub szkolnym, poddawać mobbingowi;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Jeśli oskarży nas pan o mobbing, ostrzegam: będziemy dowodzili, że to pan mobbował nas” – to zdanie zasłyszane w jednym ze znanych polskich przedsiębiorstw.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mobbing n., mobber m., mobbowanie n.

przym. mobbingowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mobbingować

Wiktionary

# mobbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mobbować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mobbować ndk.

rzecz. mobber mos.

Wiktionary

# moberg

Osoby o tym nazwisku:

- Jörgen Moberg – szwedzki piłkarz
- Lars-Erik Moberg – szwedzki kajakarz, olimpijczyk
- Vilhelm Moberg – szwedzki pisarz
- Wilhelm Moberg – szwedzki żeglarz, olimpijczyk

Inne:

- (7360) Moberg – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

# mobik

potocznie: osoba zmobilizowana do wojska

SJP.pl

# mobikieta

etykieta obowiązująca podczas korzystania z urządzeń mobilnych i mobilnego internetu

SJP.pl

# mobil

rodzaj lekkiej, ruchomej rzeźby abstrakcyjnej skonstruowanej z drucików, blaszek, kulek itp.; mobile

SJP.pl

# mobile

[czytaj: mobil] rodzaj lekkiej, ruchomej rzeźby abstrakcyjnej skonstruowanej z drucików, blaszek, kulek itp.; mobil

SJP.pl

Mobile (wym. moʊˈbiːl) – miasto w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, w stanie Alabama, ośrodek administracyjny hrabstwa Mobile. Miasto położone jest nad ujściem rzeki Mobile do zatoki Mobile, odnogi Zatoki Meksykańskiej.

Wikipedia

# mobilek

potocznie: kierowca samochodu

SJP.pl

# mobilizacja

1. wprowadzenie sił zbrojnych państwa na wysoki stopień gotowości bojowej, polegające m.in. na powoływaniu do służby rezerwistów
2. pobudzenie do działania, do szybszego i lepszego wykonania czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej

(1.2) wojsk. postawienie sił zbrojnych na stopie wojennej i przestawienie gospodarki pokojowej na potrzeby wojny

(1.3) bycie w stanie gotowości

Wiktionary

Mobilizacja – przejście sił zbrojnych państwa z etapu pokojowego na organizację stanu wojny, przekształcenie gospodarki pokojowej w gospodarkę wojenną oraz dostosowanie administracji państwowej dla potrzeb wojny. Od daty rozpoczęcia mobilizacji oblicza się czas na osiągnięcie całkowitej lub częściowej gotowości do działań.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔbʲilʲiˈzat͡sʲja, AS: mobʹilʹizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. demobilizować, mobilizować ndk.

przym. mobilizacyjny

Wiktionary

# mobilizacyjny

związany z mobilizacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z mobilizacją, dotyczący mobilizacji

(1.2) związany z mobilizacją; powodujący mobilizację, pobudzający do działania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mobilizacja ż.

czas. mobilizować ndk., zmobilizować dk.

Wiktionary

# mobilizować

1. stawiać siły zbrojne w stan gotowości, prowadzić mobilizację;
2. pobudzać do działania, do szybszego i lepszego zrobienia czegoś; stymulować;
3. mobilizować się - zbierać siły, chęci, motywować się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmobilizować)

(1.1) powoływać do czynnej służby

(1.2) dawać bodźce do działania

czasownik zwrotny niedokonany mobilizować się (dk. zmobilizować się)

(2.1) przygotowywać się do działania; zbierać wszelkie siły

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mobilizacja ż., mobilizowanie n.

przym. mobilizacyjny

czas. demobilizować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) aktywizować, pobudzać, uaktywniać

Wiktionary

# mobilizujący

pobudzający do działania

SJP.pl

# mobilka

potocznie: kierowca samochodu

SJP.pl

# mobilniak

środowiskowo: gra przeznaczona na urządzenia mobilne (np. smartfony, tablety); mobilka

SJP.pl

# mobilnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób mobilny, przenośny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mobilność ż.

przym. mobilny

Wiktionary

# mobilniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: mobilny; bardziej mobilny

SJP.pl

# mobilność

→ mobilny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni; łatwość wprowadzenia w ruch; zdolność do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków

Wiktionary

- Mobilność ludności
- Mobilność zawodowa
- Mobilność kapitału
- Mobilność społeczna

Wikipedia

#### Patrz:

mobilny

#### Przykłady

(1.1) Mobilność, przeludnienie i brak higieny to czynniki, które pozwalały tym wirusom i bakteriom zbierać krwawe żniwo.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mobilny

przysł. mobilnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) manewrowość, przenaszalność, przenośność, ruchomość, transferowalność

Wiktionary

# mobilnościowy

→ mobilność

SJP.pl

#### Patrz:

mobilność

# mobilny

1. łatwo wprowadzalny w ruch; ruchomy
2. zdolny do szybkiego przemieszczenia, dostosowania do nowych warunków, elastyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który można przenosić, używać w różnych miejscach

(1.2) taki, który łatwo daje się wprawić w ruch

(1.3) często zmieniający miejsce pracy lub zamieszkania

(1.4) zdolny do sprawnego, elastycznego działania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mobilność ż.

przysł. mobilnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przenośny, wędrowny

(1.2) ruchomy

(1.4) operatywny, aktywny, ruchliwy

Wiktionary

# mobius

nazwisko

SJP.pl

- Mobius – fikcyjna planeta, z której pochodzi większość postaci ze świata Sonic the Hedgehog,
- August Ferdinand Möbius – niemiecki matematyk i astronom.

Wikipedia

# moblog

blog prowadzony na urządzeniu mobilnym

SJP.pl

Moblog – blog, do którego treść przesyłana jest za pomocą urządzenia mobilnego np. z telefonu komórkowego lub urządzenia typu PDA. Serwisy moblogowe najczęściej wykorzystują do przesyłania danych MMS-y lub e-mail.

Większość moblogów ma formę fotoblogów działających wedle zasady „jeden obraz wart jest tysiąca słów”. Rozpowszechnienie telefonów komórkowych z aparatami fotograficznymi dało blogerom możliwość uwiecznienia każdego momentu na zdjęciu i wysłania go na swój blog z dowolnego miejsca.

Wikipedia

# mobula

ryba płaszczkokształtna o bardzo dużych (rozpiętość do 5 m) i silnie umięśnionych płetwach piersiowych, występująca głównie w północnym Atlantyku, żywiąca się małymi skorupiakami planktonowymi i larwami ryb, które zgarnia do paszczy za pomocą płetw głowowych, pływająca samotnie lub w parach, wykonująca skoki ponad powierzchnię wody

SJP.pl

Mobula (Mobula mobular) – gatunek ryby orleniokształtnej zaliczanej do mantowatych (Mobulidae).

Wikipedia

# moc

1. (wielka) siła (fizyczna lub duchowa), potęga
2. mozliwość, zdolność
3. uprawnienie, prawo do czegoś
4. intensywność, stopień stężenia
5. wielka liczba, masa
6. ważność, obowiązywanie
7. wielkość fiz. (praca wykonana w jednostce czasu)

SJP.pl

czasownik modalny nieprzechodni

(1.1) być w stanie coś wykonać, zrobić

(1.2) mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś

(1.3) mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się

Wiktionary

Moc – skalarna wielkość fizyczna określająca pracę wykonaną w jednostce czasu przez układ fizyczny. Z definicji, moc określa wzór:

    P={\frac {W}{t}},

gdzie:

  P – moc,
  W – praca,
  t – czas.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (Ja) mogę to zrobić, jeśli (ty) chcesz.

(1.1) Nie mógłbym skrzywdzić Zosi.

(1.2) Przepraszam, ale nie może pan tu wejść. To zabronione.

(1.3) (My) możemy jeszcze to kupić, jeśli (my) mamy pieniądze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mut͡s, AS: muc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. możliwość ż., możność ż., możenie n.

czas. ułomny można

przym. możliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wolno

(1.3) może, być może, możliwe że

Wiktionary

# mocarka

→ mocarz; siłaczka, atletka

SJP.pl

# mocarniej

stopień wyższy od przysłówka: mocarnie

SJP.pl

# mocarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mocarny

SJP.pl

# mocarny

bardzo silny, atletyczny, krzepki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mocny, silny, potężny

(1.2) daw. związany z moczarem, podmokły

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. posiadacz gruntu podmokłego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocarz mos., mocarstwo n., moc ż., moczar

przym. mocny, mocarstwowy

czas. mocować

Wiktionary

# mocarski

nazwisko

SJP.pl

# mocarstwo

1. wielkie i potężne państwo; imperium;
2. państwo będące potęgą w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. państwo pełniące kluczową rolę w stosunkach międzynarodowych;

Wiktionary

Mocarstwo – państwo, które ze względu na swój potencjał militarny oraz ekonomiczny odgrywa ważną rolę na świecie, a zarazem siłami wpływów przewyższa inne państwa, wykazuje odpowiednią rolę, kreuje w znacznym stopniu stosunki międzynarodowe we wszelkich dziedzinach, posiada znaczne możliwości wewnętrzne (militarne, ekonomiczne etc.), w obu tych sferach wyraźnie górujące nad innymi państwami.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mocarny mos., supermocarstwo n., mocarz mos., mocarstwowość ż.

przym. mocarstwowy, mocarny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imperium

Wiktionary

# mocarstwowiec

zwolennik mocarstwowości

SJP.pl

# mocarstwowość

bycie wielkim i potężnym państwem, posiadanie cech mocarstwa

SJP.pl

# mocarstwowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odpowiedni mocarstwu, związany z mocarstwem; mający cechy mocarstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Carat był przede wszystkim wyrazicielem interesów warstwy szlachecko-ziemiańskiej, ale Rosja nie mogłaby utrzymać swego mocarstwowego stanowiska bez nowoczesnego przemysłu i stąd wzrost znaczenia burżuazji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocarstwo n., mocarny mos., supermocarstwo n., mocarz mos., mocarstwowość ż.

przym. mocarny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imperialny

Wiktionary

# mocart

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) slang. papieros marki «Mocne»

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kułem przez całą noc do egzaminu i wypaliłem paczkę mocartów. Rano matka o mało co nie zemdlała, gdy weszła do pokoju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔt͡sart, AS: mocart

Wiktionary

# mocarz

1. siłacz, waligóra, goliat;
2. władca, panujący

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) podn. człowiek posiadający wielką siłę fizyczną lub duchową

(1.2) potężny władca

(1.3) człowiek odznaczający się wybitnością w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Błogosławiony jesteś, Wybawicielu Izraela, który natarcie mocarza złamałeś ręką swego sługi Dawida i który obóz filistyński wydałeś w ręce Jonatana, syna Saula, i tego, który broń za nim nosił.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocarny mos., moc ż., mocarność ż., mocarskość ż., mocarstwo n.

przym. mocarny, mocarski, mocny, mocarstwowy

przysł. mocarnie, mocarsko, mocno

czas. mocować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) siłacz, tytan

(1.2) monarcha

(1.3) gigant

Wiktionary

# mocarzewo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Mocarzewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Sanniki
- Mocarzewo – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Sanniki

## Zobacz też

- Mocarze

Wikipedia

# mocca

[czytaj: mokka] mokka;
1. gatunek kawy arabskiej;
2. napój z tej kawy

SJP.pl

Mocca – indonezyjski zespół indiepopowy, który swój styl muzyczny określa jako „inspirowany dźwiękami retro lat 70., z wpływami swingu, bossa novy, szwedzkiego popu i jazzu”. Został założony w 1999 roku w Bandungu.

W skład formacji wchodzą: Arina Ephipania – wokal, Riko Prayitno – gitara, Indra Massad – perkusja, Achmad „Toma” Pratama – gitara basowa. Rozpoznawalność zyskali wraz z wydaniem debiutanckiego albumu pt. My Diary w 2002 roku.

Wikipedia

# moce

1. (wielka) siła (fizyczna lub duchowa), potęga
2. mozliwość, zdolność
3. uprawnienie, prawo do czegoś
4. intensywność, stopień stężenia
5. wielka liczba, masa
6. ważność, obowiązywanie
7. wielkość fiz. (praca wykonana w jednostce czasu)

SJP.pl

Wikipedia

# mocek

nazwisko

SJP.pl

# mocen

przymiotnik

(1.1) przest. mocny: odznaczający się dużą siłą, mocą; znamionujący siłę, moc; silny, potężny, krzepki

(1.2) książk. praw. przest. mocny: mający władzę, uprawniony do czego, będący w stanie co zrobić; władny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kto był tylko żyw, zdrów[,] i mocen, rzucił się do roboty.

(1.1) Sam nie jestem mocen charakterem.

(1.1) Bądź zdrów i mocen.

(1.2) Sąd mocen jest zastosować środki wychowawcze wobec nieletniego, który popełnił z rozeznaniem czyn zabroniony pod groźbą kary, [jeżeli ze względu na okoliczności czynu, charakter nieletniego[,] albo warunki jego życia i otoczenia, umieszczenie go w zakładzie poprawczym nie jest celowe].

(1.2) Burmistrz stanowił najwyższą władzę miasteczka i mocen był nawet wyroki śmierci ferować.

(1.2) [Z czasem poznali wszyscy, iż był użytecznym; i ieszcze sic. więcey sic., niźli miał przedtem, nadali władzy Solonowi; mógł więc, kiedy chciał lud zgromadzić,] rozdawał urzędy, prawa mocen był stanowić nowe, dawne utwierdzać[,] lub znosić, [co też uczynił z Drakonowemi sic. [Drakonowymi, drakońskimi], których dotąd w Atenach używano, a były tak dzikie i okrutne, iż mówiono; że ie sic. krwią pisał.]

Wiktionary

# moch

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. przestępcza, gwara. żołnierska: Rosjanin

Wiktionary

Moch – miasto w Mikronezji, w stanie Chuuk. Według danych szacunkowych na rok 2012 liczyło 871 mieszkańców

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== moch (język irlandzki.) ==

wymowa. dialekty Munster, Connacht IPA|mˠɔx., dialekt Ulster IPA|mˠʌx.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) wczesny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔx, AS: moχ

Wiktionary

# mochi

[czytaj: moci] japońskie ciastka z kleistego ryżu

SJP.pl

Mochi (jap. 餅) – tradycyjne japońskie ciastka robione z kleistego ryżu mochi-gome.

Wikipedia

# mochlodon

rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy iguanodonów; rabdodon, oligozaur, onychozaur, ornitomer

SJP.pl

# mochnacki

nazwisko

SJP.pl

- Bazyli Mochnacki (1777–1844) – powstaniec kościuszkowski, prawnik, publicysta
- Edmund Mochnacki (1836–1902) – prezydent Lwowa, poseł do Rady Państwa w Wiedniu, prawnik
- Kamil Mochnacki (1806–1833) – powstaniec listopadowy, działacz emigracyjny
- Klemens Mochnacki (1811–1883) – rewolucyjny demokrata, spiskowiec
- Maurycy Mochnacki (1803–1834) – polski działacz, publicysta polityczny, pianista
- Mirosław Mochnacki (1904–1970) – polski matematyk, profesor
- Tymoleon Mochnacki (1811–1889) – powstaniec listopadowy, działacz samorządowy

Wikipedia

# mochnatka

gatunek pszenicy, obecnie prawie nieuprawiany; pszenica samopsza

SJP.pl

# mochocki

nazwisko

SJP.pl

# mochowo

wieś w Polsce

SJP.pl

Mochowo – wieś gminna w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mochowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. Od 1864 do 1945 r. Mochowo przynależało administracyjnie do gminy Lisewo.

Wikipedia

# mochowski

przymiotnik od: Mochowo, Mochowo Nowe

SJP.pl

# mocian

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

# mociumpan

staropolski tytuł grzecznościowy; skrót zwrotu: miłościwy pan

SJP.pl

# mocja

1. rozmaitość końcówek gramatycznych pozostająca w związku z rodzajem gramatycznym;
2. dawniej:
a) ruch, ruszanie się;
b) odwołanie się do wyższej instancji; apelacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gram. zmiana rodzaju gramatycznego rzeczownika przy pomocy przyrostka

Wiktionary

Mocja (od łac. motio „poruszanie, ruch”) – zjawisko zmiany rodzaju gramatycznego rzeczownika przez proces słowotwórczy w obrębie jednego leksemu, z reguły z rodzaju męskiego na żeński (feminatywy), występujący w przypadku imion i nazwisk, nazw zawodów i nazw zwierząt. Także różnorodność końcówek gramatycznych z powodu zmiany rodzaju.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔt͡sʲja, AS: mocʹi ̯a

Wiktionary

# moćko

nazwisko

SJP.pl

# mockument

[czytaj: mokument] gatunek filmowy łączący film dokumentalny z fikcją, często w formie satyry lub parodii

SJP.pl

Mockument (ang. mockumentary) – gatunek filmowy i telewizyjny, odmiana paradokumentu. Fikcja udająca film dokumentalny, często przyjmująca formę satyry lub parodii.

Wikipedia

# mockumentalista

[czytaj: mokumentalista] twórca filmów łączących cechy filmu dokumentalnego i fikcji

SJP.pl

# mockumentalny

[czytaj: mokumentalny] mający charakter filmu łączącego cechy filmu dokumentalnego i fikcji lub z nim związany

SJP.pl

# mocniak

nazwisko

SJP.pl

# mocnica

pas blachy stanowiący wzdłużne wiązanie kadłuba statku

SJP.pl

Wikipedia

# mocniej

stopień wyższy od przysłówka: mocno

SJP.pl

# mocniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mocny

SJP.pl

# mocnik

rodzaj kątownika używanego do budowy statków

SJP.pl

# mocno

przysłówek

(1.1) w sposób mocny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Marek mocno uderzył Franciszka podczas wczorajszej bójki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔt͡snɔ, AS: mocno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moc ż., mocarz m.

przym. mocny

czas. mocować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) silnie

Wiktionary

# mocny

1. cechujący się dużą siłą fizyczną lub psychiczną, np. mocna kobieta;
2. świadczący o dużej sile fizycznej lub psychicznej, np. mocny cios;
3. mający duże znaczenie, możliwości, np. mocna drużyna;
4. mający dużą władzę, wpływy, np. mocny rząd;
5. mający odpowiednią wiedzę lub umiejętności, np. mocny z historii;
6. taki, któremu trudno się przeciwstawić, oprzeć, np. mocne alibi;
7. trudny do zniszczenia, np. mocny materiał; solidny, wytrzymały;
8. mający dużą moc, np. mocne oświetlenie;
9. bardzo intensywny, np. mocny zapach, kolor;
10. wywołujący silne wrażenia, np. mocny film;
11. silnie działający, stężony, np. mocny alkohol;
12. o stosunkach międzyludzkich: trwały, nierozerwalny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający dużą siłę fizyczną lub psychiczną

(1.2) charakterystyczny dla kogoś o dużej sile

(1.3) mający dużą moc

(1.4) skuteczny dzięki dostatecznym możliwościom lub wpływom

(1.5) dobrze radzący sobie z czymś dzięki odpowiedniej wiedzy lub umiejętnościom

(1.6) odporny na działanie czynników fizycznych i przez to trudny do zniszczenia

(1.7) mający duże natężenie i wyraźnie widoczny lub wyczuwalny

(1.8) mający w sobie duże stężenie substancji czynnej

(1.9) wywołujący silne wrażenia lub zrodzony pod ich wpływem

(1.10) przest. lub książk. upoważniony prawem lub zezwoleniem do czegoś

(1.11) fonet. o spółgłosce: wymagający większego napięcia mięśni narządów artykulacyjnych i silniejszego wydechu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Milcząco przyjmowane przez czytelniczkę założenie, że człowiek mocny i waleczny musi być gruboskórnym niewrażliwcem, niekoniecznie musi być trafne.

(1.2) — Właź, szelmo! — mruknął kowal wyjmując kołek ze skobla i mocnym kopnięciem drzwi otworzył na oścież, szeroko.

(1.3) Wskutek działania mocnego prądu wody w kilku miejscach te zabezpieczenia znalazły się bliżej koryta, zostały dosłownie odepchnięte na środek potoku.

(1.4) Myśląc o budowaniu mocnego zespołu nie sposób pominąć kwestii zaplecza treningowego.

(1.5) Był bardzo mocny z fizyki i chemii, a matematykę znał już na poziomie uniwersyteckim.

(1.6) Bezpiecznie przebyła rzekę po twardym, mocnym lodzie.

(1.7) Z tą przyprawą trzeba być ostrożnym, bo mocna woń i smak zdominuje łatwo każde danie.

(1.8) Jeden z nich przyniósł przepiękną amforę i nalał puchary posłów, tymczasem drugi nalewał spiesznie wodzom korsarskim poprzednie, mocne wino.

(1.9) To wszystko utrzymane w rytmie bezpretensjonalnej zabawy, oparte na dobrych wzorach współczesnej hollywoodzkiej komedii sensacyjnej i balansujące na granicy pastiszu i mocnego kina akcji.

(1.9) Po pierwszej tercji powiedzieliśmy sobie w szatni parę mocnych słów.

(1.10) W razie zaś gdyby sejmem albo inną potrzebą Rzplitej zatrudnieni, nie mogli przybyć, to byli mocni wysadzić na swe miejsce szlachcica osiadłego i w prawie biegłego.

(1.11) Zmiana spółgłosek mocnych na słabe nie należy w łacinie gminnéj do osobliwości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔt͡snɨ, AS: mocny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moc ż., mocarz m., mocarność ż., niemoc ż., mocowanie n., umacnianie n., umocnienie n.

czas. mocować ndk., umacniać ndk., umocnić dk.

przym. mocarny

przysł. mocarnie, mocno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) silny

(1.5) solidny, wytrzymały

(1.7) intensywny, silny

(1.10) władny

Wiktionary

# mocodawca

osoba udzielająca pełnomocnictwa; mandant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba upoważniająca drugą (plenipotenta) do działania w jej imieniu

Wiktionary

Mocodawca – osoba upoważniająca inną osobę (pełnomocnika) do działania w swoim imieniu poprzez udzielenie jej pełnomocnictwa. Umocowanie innej osoby do działania w imieniu mocodawcy sprawia, że każda czynność pełnomocnika (dokonana w zakresie umocowania) wywołuje skutki bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stawający udziela pełnomocnictwa swojemu synowi do sprzedania domu będącego własnością mocodawcy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔt͡sɔˈdaft͡sa, AS: mocodafca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. mocodawczyni ż.

przym. mocodawczy

Wiktionary

# mocodawczy

→ mocodawca

SJP.pl

#### Patrz:

mocodawca

# mocodawczyni

kobieta udzielająca pełnomocnictwa; mandantka

SJP.pl

# mocować

1. przytwierdzać, instalować coś; umocowywać;
2. przestarzałe: umacniać coś, czynić coś trwałym, mocniejszym;
3. mocować się - zmagać się;
a) walczyć z kimś wręcz;
b) walczyć z przeciwnościami lub własnymi rozterkami;
c) robić coś z wysiłkiem; natężać się

SJP.pl

czasownik

(1.1) przytwierdzać coś do czegoś

czasownik zwrotny mocować się

(2.1) starać się pokonać kogoś w walce wręcz

(2.2) robić coś z dużym wysiłkiem

(2.3) walczyć, zmagać się z przeciwnościami, nie poddając się im

(2.4) zmuszać się do czegoś, pokonując niechęć, obawę, wstyd itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na kiju osadzają skrzynię, a tę mocują do zwierzęcia, które ciągnie.

(2.2) Pani Grażyna promienieje, dzieciaki niemal skaczą z radości, a on zaczął się mocować z zakrętką od kompotu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: mocovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocarny mos., mocowanie n., moc ż., mocarz m., umocowanie n., umocnienie n.

czas. umocować, umocowywać

przym. mocny, mocarny

przysł. mocno

Wiktionary

# mocowanie

1. przytwierdzać, instalować coś; umocowywać;
2. przestarzałe: umacniać coś, czynić coś trwałym, mocniejszym;
3. mocować się - zmagać się;
a) walczyć z kimś wręcz;
b) walczyć z przeciwnościami lub własnymi rozterkami;
c) robić coś z wysiłkiem; natężać się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mocować.

(1.2) techn. element łączący ze sobą jakieś części konstrukcji

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mocować

rzecz. moc ż., umocowanie n.

przym. mocny

Wiktionary

# mocowy

→ moc

SJP.pl

#### Patrz:

moc

# mocz

płyn wydzielany przez nerki i wydalany z organizmu; uryna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: moczyć

Wiktionary

Mocz (łac. urina) – uryna, płyn wytwarzany w nerkach i wydalany z organizmu, zawierający produkty metabolizmu bezużyteczne lub szkodliwe dla ustroju. Powstaje w nerkach podczas filtracji i resorpcji.

Dobowa ilość moczu wydalanego przez zdrowego człowieka waha się od 600 do 2500 ml. Zależy ona od wielu czynników, m.in. ilości spożytych płynów i temperatury otoczenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mocz ma najczęściej barwę żółtą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔt͡ʃ, AS: moč

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mokro n., mocznica ż., mocznik m., moczenie n., zmoczenie n., zamoczenie n., maczanie n., namaczanie n., namoczenie m., maczanka ż., moczan m., moczówka ż., mokradło n.

czas. moczyć ndk., zmoczyć dk., zamoczyć dk., maczać ndk., zamaczać dk., namaczać ndk., namoczyć dk.

przym. moczowy, mokry, mocznikowy, moczanowy

przysł. moczowo, mokro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uryna; pot. siki, siku, siuśki; wulg. szczochy, szczyny

Wiktionary

# moczalec

Moczalec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Brzeziny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

# moczan

sól kwasu moczanowego powodująca dnę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu moczowego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podchloryn może utleniać moczan do allantoiny na drodze reakcji dwuelektronowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. moczanowy, moczowy

rzecz. mocz mrz.

Wiktionary

# moczanowy

przymiotnik od: moczan

SJP.pl

# moczany

grupa związków chemicznych powstałych z kwasu moczowego

SJP.pl

# moczar

dawniej: moczary (podmokły, bagnisty teren); bagno, grzęzawisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. teren podmokły

Wiktionary

- Mokradło vel moczar
- Mieczysław Moczar

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) O poranku nad moczarami unoszą się mgły.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocarny mos., moczara ż., moczarka ż., moczarnia ż., moczary lm nm.

przym. moczarny, moczarowy, moczarowaty, moczarzysty, mocarny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bagno, mokradło, trzęsawisko; daw. moczara; gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzelisko, barzolisko, barzoł, barzyna, barzina, barzysko, barżiny.

Wiktionary

# moczara

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. teren podmokły

Wiktionary

Moczara, żaglik (Dichelyma Myrin) – rodzaj mchu z rodziny zdrojkowatych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed wędrowcami rozciągała się cuchnąca moczara, w której Bóg jeden wie, co mogło się czaić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moczarka ż., moczar mrz., moczary lm nm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) moczar, bagno, mokradło, trzęsawisko; gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzelisko, barzolisko, barzoł, barzyna, barzina, barzysko, barżiny.

Wiktionary

# moczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Elodea|Michx.|ref=tak., roślina wodna z rodziny żabiściekowatych o długich łodygach zwykle ulistnionych okółkowo, pochodząca z Ameryki;

(1.2) techn. w wikliniarstwie: przyrząd do moczenia wikliny

Wiktionary

Moczarka (Elodea Michx.) – rodzaj roślin słodkowodnych należących do rodziny żabiściekowatych (Hydrocharitaceae). Wyróżnia się 5 gatunków, spośród których typowym jest moczarka kanadyjska (Elodea canadensis Michx.). Moczarki pochodzą z Ameryki Północnej i Południowej, jednak jako rośliny inwazyjne rozprzestrzeniły się w Europie, Azji i Australii. W Polsce występują dwa gatunki – moczarka kanadyjska E. canadensis i delikatna E. nuttallii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niektóre gatunki moczarki uprawia się jako rośliny akwariowe.

(1.2) Uzupełniliście wodę w moczarce?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moczarnia ż., moczar mrz., moczara ż., moczary lm nm.

przym. moczarny, moczarowy, moczarowaty

Wiktionary

# moczarnia

pomieszczenie, w którym moczy się len

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. miejsce, w którym moczy się len

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moczar mrz., moczarka ż., moczary lm nm.

przym. moczarny, moczarowy, moczarowaty, moczarzysty

Wiktionary

# moczarnik

rodzaj gryzonia z rodziny chomikowatych

SJP.pl

Moczarnik (Synaptomys) – rodzaj gryzoni z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia

# moczarowaty

przypominający moczary, bagno; bagnisty, podmokły

SJP.pl

# moczarowiec

członek nieformalnej grupy politycznej w PZPR, ukształtowanej na początku lat 60. ub. w. wokół ówczesnego wiceministra spraw wewnętrznych Mieczysława Moczara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek nieformalnej frakcji w obrębie PZPR w latach 60. XX w. skupionej wokół Mieczysława Moczara

Wiktionary

Moczarowiec (Casinycteris) – rodzaj ssaków z podrodziny Rousettinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).

Wikipedia

# moczarowski

taki jak u Mieczysława Moczara, charakterystyczny dla Mieczysława Moczara

SJP.pl

# moczarowy

przymiotnik od: moczar

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący moczarów, żyjący na moczarach

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. moczyć

rzecz. moczarka ż., moczary nmos., moczar mrz., moczarnia ż.

Wiktionary

# moczarski

nazwisko

SJP.pl

# moczary

dawniej: moczary (podmokły, bagnisty teren); bagno, grzęzawisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hydrol. książk. tereny podmokłe

forma rzeczownika.

(2.1) lm. od: moczar

(2.2) daw. lm. od: moczara

Wiktionary

- moczary – obszar łączący cechy siedliska lądowego i wodnego

W Polsce

- Moczary – wieś w woj. podkarpackim, w pow. bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne
- Moczary – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Moczary – część wsi Kłodne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Moczary – przysiółek wsi Grodzisko Górne w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne
- Moczary – część wsi Zmysłówka w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne
- Moczary – przysiółek wsi Dziewięcierz w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Horyniec-Zdrój
- Moczary – część wsi Rozpucie w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Tyrawa Wołoska
- Moczary – część wsi Baryczka w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Niebylec

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W oddali, gdzieś na moczarach, zawył głośno zwierz.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moczara ż., moczar mrz., moczarka ż., moczarnia ż.

przym. moczarny, moczarowy, moczarowaty, moczarzysty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bagno, błota, mokradło, oparzelisko; gw-pl|Górny Śląsk|barz.

Wiktionary

# moczaryzm

polski ruch nacjonalistyczny w latach 60. XX wieku, mający na celu skupienie władzy krajowej w rękach Wodza Ludowego

SJP.pl

# moczarzysko

rozległy, podmokły teren; bagnisko

SJP.pl

# moczenie

1. sprawiać, że coś staje się mokre, polewać;
2. trzymać w płynie, np. tkaninę, w celu zmienienia jakichś jej właściwości, np. miękkości;
3. moczyć się:
a) przebywać w wodzie, w kąpieli (żartobliwe);
b) oddawać mocz podczas snu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|moczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. moczyć

rzecz. mocznik mrz., mocznica ż., mocz mrz., moczka ż., namoczenie n.

przym. mokry, podmokły

Wiktionary

# moczka

śląska potrawa wigilijna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. reg. śląska potrawa wigilijna przyrządzana z piernika, suszonych owoców i bakalii moczonych w ciemnym piwie;

(1.2) dial. flaki i płuca, rozdrobnione w sosie kwaśnym

Wiktionary

Moczka (inaczej bryja) – śląska potrawa przyrządzana na Boże Narodzenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W jednym z wariantów moczki dodaje się jeszcze wywar z płata ryby lub części rybiego korpusu, gotowanego z dodatkiem warzyw […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moczenie n.

czas. moczyć ndk.

Wiktionary

# mocznica

ciężkie zatrucie organizmu produktami przemiany materii, wskutek niewydolności nerek; uremia, uraemia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan zatrucia ustroju produktami przemiany materii (m.in. mocznikiem) jako przejaw zaawansowanej niewydolności nerek, powodujący wiele przykrych objawów, jak np. męczliwość, wymioty, wyniszczenie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwawienia itd.;

Wiktionary

Przewlekła choroba nerek, PChN (łac. insufficientia renum chronica; ang. chronic kidney disease, CKD) – wieloobjawowy zespół chorobowy, który jest następstwem zmniejszenia się liczby czynnych nefronów wskutek procesu toczącego się w miąższu nerki. Według definicji KDIGO 2012 jest to utrzymująca się ponad 3 miesiące nieprawidłowość budowy lub czynności nerki mające znaczenie dla zdrowia. Szacuje się, że dotyka ona nawet 600 milionów ludzi na całym świecie, w tym około 4,3 mln w Polsce, można więc uznać, że jest to choroba cywilizacyjna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mocznica wyniszczała go coraz bardziej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocz mrz., mocznik mrz., moczenie n., zmoczenie n., namoczenie n., wymoczenie n., zamoczenie n., odmoczenie n., przemoczenie n.

czas. moczyć ndk., zmoczyć dk., zamoczyć dk., namoczyć dk., odmoczyć dk.

przym. mocznicowy, moczowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) schyłkowa niewydolność nerek, uremia, przewlekła choroba nerek, PChN

Wiktionary

# mocznik

amid kwasu węglowego, końcowy produkt białkowej przemiany materii, wydalany w moczu i w pocie; karbamid, karbonamid

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego;

Wiktionary

Mocznik (karbamid, E927b), CO(NH
2)
2 – organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oznaczenie stężenia mocznika w surowicy krwi przydatne jest w diagnostyce funkcji nerek i chorób metabolicznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocz mrz., moczenie n., sulfonylomocznik mrz., zmoczenie n., mocznica ż.

czas. moczyć ndk., zmoczyć dk.

przym. mocznicowy, mocznikowy, moczowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) karbamid

Wiktionary

# moczopędność

cecha czegoś wywołującego lub zwiększającego wydzielanie moczu; diuretyczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest moczopędne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. moczopędny

przysł. moczopędnie

Wiktionary

# moczopędny

wywołujący lub zwiększający wydzielanie moczu; diuretyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który wywołuje wydzielanie moczu lub zwiększenie jego objętości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ziele skrzypu jest przykładem naturalnego środka moczopędnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔt͡ʃɔˈpɛ̃ndnɨ, AS: močopẽndny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. moczopędnie

rzecz. moczopędność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) diuretyczny

Wiktionary

# moczopłciowy

dotyczący narządów moczowych i narządów płciowych (np. infekcje dróg moczopłciowych); moczowo-płciowy

SJP.pl

# moczówka

moczówka cukrowa - przewlekła choroba, w której niedobór insuliny powoduje nieprawidłową przemianę węglowodanową; cukrzyca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zespół chorób związanych z cukrzycą, charakteryzujące się nadmiernym wydalaniem moczu i/lub pojawieniem się cukru w moczu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocz mrz.

Wiktionary

# moczownik

przewód w pępowinie łączący się w początkach życia płodowego z pęcherzem moczowym

SJP.pl

Moczownik, inaczej: przewód omoczniowy (łac. urachus) – pasmo tkanki łącznej będące pozostałością omoczni, jednej z błon płodowych, która w pewnym okresie znajduje się wewnątrz sznura pępowinowego. W życiu pozapłodowym struktura ta jest rozpoznawana jako więzadło pępkowe pośrodkowe. Leży ono w przestrzeni Retziusa między powięzią poprzeczną a otrzewną ścienną, która przykrywa je od tyłu (jako fałd pępkowy pośrodkowy). Łączy pępek ze szczytem pęcherza moczowego.

Wikipedia

# moczowo-płciowy

dotyczący narządów moczowych i narządów płciowych (np. infekcje dróg moczowo-płciowych); moczopłciowy

SJP.pl

# moczowód

część dróg moczowych, rozciągliwy, parzysty przewód odprowadzający mocz z miedniczek nerkowych do pęcherza moczowego u człowieka i większości ssaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

(1.2) zool. przewód wyprowadzający mocz do pęcherza moczowego lub steku u kręgowców

Wiktionary

Moczowód (łac. ureter) – część układu moczowego. Moczowody to parzyste przewody biegnące z miedniczek nerkowych do pęcherza moczowego.

U człowieka ich długość (odległość między miedniczką a dnem pęcherza) wynosi około 27–30 cm (wyprostowanego do 35 cm), a szerokość 0,5–0,8 cm.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Elementem budowy ścian moczowodów oraz pęcherza moczowego jest tkanka gładka.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. moczowodowy

Wiktionary

# moczowodowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z moczowodem, dotyczący moczowodu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ujście moczowodowe ulega osłabieniu, co prowadzi do odpływu pęcherzowo-moczowodowego i moczowodowo-nerkowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moczowód mrz.

Wiktionary

# moczowy

przymiotnik od: mocz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z moczem, dotyczący moczu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈt͡ʃɔvɨ, AS: močovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocz m., mocznik m., moczan m., mocznica ż.

przym. mocznikowy, moczanowy

przysł. moczowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) urynowy

Wiktionary

# moczulski

nazwisko

SJP.pl

- Adolf Moczulski – porucznik Armii Krajowej
- Jakub Moczulski – polski urzędnik
- Leszek Aleksander Moczulski – polski poeta
- Leszek Moczulski – polski dziennikarz i publicysta
- Michał Rossler-Moczulski – polski fotograf naukowy
- Wiktor Moczulski – rosyjski entomolog
- Wiktor Moczulski – rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego

Wikipedia

# moczyć

1. sprawiać, że coś staje się mokre, polewać;
2. trzymać w płynie, np. tkaninę, w celu zmienienia jakichś jej właściwości, np. miękkości;
3. moczyć się:
a) przebywać w wodzie, w kąpieli (żartobliwe);
b) oddawać mocz podczas snu

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) powodować, że coś staje się mokre

(1.2) pot. zażywać kąpieli dla relaksu

czasownik zwrotny niedokonany moczyć się

(2.1) moczyć (1.1) samego siebie

(2.2) moczyć (1.1) siebie wzajemnie

(2.3) oddawać mimowolnie mocz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Wiedźminie – Milva przechyliła się w siodle, splunęła na ziemię. – Czas bieży, a deszcz moczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: močyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocznik mrz., moczenie n., maczanie n., mocz m., mocznica ż., moczka ż., namoczenie n.

czas. maczać, zmoczyć, zmaczać, wymoczyć, wymaczać, namoczyć, namaczać, odmoczyć, odmaczać, moknąć, odmoknąć, zmoknąć

przym. moczarowy, mokry, podmokły

Wiktionary

# moczydło

dawniej: sztuczny lub naturalny staw, służący do moczenia lnu, wikliny itp.

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Moczydło – część miasta Libiąż
- Moczydło – część miasta Serock
- Moczydło – część miasta Warszawa, w dzielnicy Ursynów
- Moczydło – osiedle w Warszawie, w dzielnicy Wola
- Moczydło – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
- Moczydło – osada w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Moczydło – osada w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
- Moczydło – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino
- Moczydło – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice
- Moczydło – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Niegowa
- Moczydło – część wsi Goździelin w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bodzechów
- Moczydło – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek

## Jeziora i stawy w Polsce

Wikipedia

# moczydłowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Moczydłowski – polski producent filmowy i kierownik produkcji
- Paweł Moczydłowski – polski socjolog, kryminolog i pułkownik Służby Więziennej
- Piotr Moczydłowski – polski karateka
- Maria Moczydłowska – polska polityk

Wikipedia

# moczygęba

(r. żeński) pospolicie o pijaczce; także o pijaku, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. pogard. lub żart. pijak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie był jeszcze moczygębą, gdy za niego wychodziła.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pijak; pot. moczymorda

Wiktionary

# moczykij

żartobliwie: wędkarz

SJP.pl

# moczymorda

(r. żeński) pospolicie o pijaczce; także o pijaku, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. pogard. lub żart. pijak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie był jeszcze moczymordą, gdy za niego wychodziła.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pijak; pot. moczygęba

Wiktionary

# moczyński

nazwisko

SJP.pl

# mod

ultranowoczesny, awangardowy

SJP.pl

- mod w fizyce ruchu falowego
  - mod w falowodach
  - mod w akustyce pomieszczeń
  - mod w teorii sterowania
- MOD – format pliku
- mod – kongruencja
  - mod, modulo – operacja matematyczna polegająca na dzieleniu z resztą

  Wikipedia

# moda

1. zmienny styl życia, mieszkania, ubioru, obyczaju, historycznie związany z epoką, z zespołem norm obowiązujących w danym kraju, także ze statusem socjalnym określonej warstwy społecznej;
2. w statystyce: liczba, wielkość, cecha występująca najczęściej w danej próbie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

(1.2) mat. wartość o największym prawdopodobieństwie wystąpienia lub wartość najczęściej występująca w próbie

Wiktionary

- moda – styl lub popularność
- moda – pojęcie z dziedziny statystyki
- moda językowa
- Modà – włoski zespół muzyczny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Projektanci orzekli, że moda z lat 40 i 50 powraca do nas w całej swej okazałości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔda, AS: moda

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. modny, modowy

rzecz. modniś m., modnisia ż., modność ż.

przysł. modnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) dominanta

Wiktionary

# modal

włókno celulozowe powstałe na bazie wiskozy, sztuczny materiał o atłasowym połysku

SJP.pl

Modal – włókno celulozowe produkowane z drzew powstałe na bazie wiskozy. Cechuje je duża odporność na uszkodzenia i atłasowy połysk. Materiał pochłania o 50% więcej wilgoci niż bawełna. Jest bardzo przyjazny dla skóry, ponieważ utrzymuje ją suchą i umożliwia jej oddychanie. Ponadto jego włókna mają gładką, delikatną strukturę, która zapobiega naruszeniu powierzchni modalu w trakcie prania, dzięki czemu zawsze zachowuje swoją miękkość i sprężystość.

Wikipedia

# modalista

zwolennik modalizmu (doktryny wczesnochrześcijańskiej)

SJP.pl

# modalistka

→ modalista

SJP.pl

#### Patrz:

modalista

# modalizm

1. struktura muzyczna charakterystyczna dla starożytnego i średniowiecznego systemu modalnego;
2. doktryna religijna rozwinięta pod koniec II wieku, zakładająca jedność Bożej substancji i osoby ontycznej

SJP.pl

- Modalizm – herezja chrześcijańska, istniejąca w II–IV wieku.
- Modalizm – struktura muzyczna dla modalnych skal kościelnych, nawiązująca do chorału gregoriańskiego i muzyki ludowej.

Wikipedia

# modalność

1. w logice: charakterystyka sądów logicznych pod względem stopnia pewności, z jakim sądy te coś orzekają;
2. w językoznawstwie: stosunek osoby mówiącej do treści jej wypowiedzi, wyrażany głównie przez formy trybów czasownika, za pomocą partykuł, intonacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest modalne

Wiktionary

- logika modalna – sposób klasyfikowania zdań
- modalność – charakteryzowanie zjawisk ze względu na to, jak istnieją
- modalność językowa – związek emocjonalny wypowiadającego się z treścią wypowiedzi
- modalność – w muzyce, system oparty na stałych strukturach dźwiękowych, typach skal

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. modalny

przysł. modalnie

Wiktionary

# modalny

1. w logice: odnoszący się do stopnia pewności sądu (np. zdanie modalne)
2. jęz. dotyczący stosunku osoby mówiącej do treści jej wypowiedzi
3. w muzyce: związany z dawnymi skalami
4. w matematyce: najczęstszy lub najbardziej prawdopodobny

SJP.pl

# modalowy

→ modal

SJP.pl

#### Patrz:

modal

# modding

[czytaj: moding] środowiskowo: modyfikowanie elementów komputera lub oprogramowania komputerowego

SJP.pl

Modyfikowanie komputera (ang. modding, case modding) – modyfikowanie obudowy i niektórych elementów komputera w celu poprawy jego walorów estetycznych, a czasem również funkcjonalnych. Modyfikowaniem zajmują się zazwyczaj entuzjaści sprzętu komputerowego, którzy chcą, aby wygląd ich komputera ilustrował jego moc. Zmodyfikowane obudowy często można zobaczyć na różnych LAN party, gdzie są prezentowane przez swoich właścicieli.

Wikipedia

# modecin

Modecin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Dobre.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Pniewniku.

Wikipedia

# model

1. osoba pozująca artyście do obrazu, rzeźby itp.
2. mężczyzna prezentujący ubiory na pokazach mody
3. potocznie o osobie śmieszącej, szokującej swoim zachowaniem lub ubiorem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu

(1.2) kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach

(1.3) mat. stat. ekon. matematyczny opis zachowania jakiegoś układu;

(1.4) mat. zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty;

(1.5) określony typ lub fason czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody

(2.2) mężczyzna pozujący artyście do zdjęcia, obrazu czy rzeźby

(2.3) osoba, która zwraca na siebie uwagę otoczenia

Wiktionary

Model (łać. modulus – miara, wzór) – informacyjna reprezentacja obiektu, osoby lub systemu. Termin ten pierwotnie oznaczał plany budynku w języku angielskim z końca XVI wieku, a za pośrednictwem języka francuskiego i włoskiego wywodzi się ostatecznie z łacińskiego słowa modulus.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasze muzeum może poszczycić się modelami wczesnych lodówek.

(1.2) TT to model pociągu w skali 1:120.

(1.3) Model zachowania konsumentów pozwoli przewidzieć przyszłość gospodarki.

(1.4) Powierzchnia kuli jest najprostszym modelem geometrii eliptycznej.

(2.1) Model przytył i stracił pracę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔdɛl, AS: model

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modeling mrz., modelka ż., modelarstwo n., modelarz m., modelowanie n.

:: zdrobn. modelik m.

czas. modelować

przym. modelowy, modelarski, modowy

przysł. modelowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oryginał

(1.4) struktura matematyczna, przestrzeń

Wiktionary

# modelacja

nadawanie czemuś określonego kształtu; modelowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. techn. nadawanie czemuś określonej formy, kształtu; modelowanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. model m., modelka ż., modelowanie n.

przym. modelowy

czas. modelować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) modelowanie

Wiktionary

# modelarka

1. konstruktorka modeli samolotów, okrętów itp.;
2. specjalistka projektująca i wykonująca modele, np. modele odlewnicze

SJP.pl

# modelarnia

pracownia, w której wykonuje się modele

SJP.pl

# modelarski

odnoszący się do modelarstwa (hobby polegającego na składaniu kilku specjalnych elementów w całość będącą najczęściej samolotem, statkiem lub podobnym modelem), związany z tym hobby (np. sklep modelarski)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z modelarstwem, dotyczący modelarstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. model mos./mrz., modelarz m., modelarstwo n.

Wiktionary

# modelarstwo

1. hobby polegające na składaniu kilku specjalnych elementów w całość będącą najczęściej samolotem, statkiem lub podobnym modelem;
2. dział odlewnictwa sporządzający modele odlewów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odwzorowywanie rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonych modeli;

(1.2) środ. tworzenie modeli statystycznych

Wiktionary

Modelarstwo – działalność człowieka polegająca na odwzorowywaniu rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonych modeli. Najczęściej pojmowane jest jako rozrywka, zabawa (hobby), może być także sportem. Przede wszystkim wiązane jest z modelarstwem redukcyjnym, polegającym na możliwie dokładnym odwzorowaniu wyglądu obiektu, z zachowaniem określonej skali, jednakże inne rodzaje modelarstwa skupiają się na odwzorowaniu funkcjonowania oryginału (np. latający model samolotu), lub łączą odwzorowanie funkcjonowania i wyglądu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdɛˈlarstfɔ, AS: modelarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modelarz m., modelarka ż., model ż., modelarnia ż.

przym. modelarski

czas. modelować ndk. , wymodelować dk., przemodelować dk.

Wiktionary

# modelarz

1. konstruktor modeli samolotów, okrętów itp.;
2. specjalista projektujący i wykonujący modele, np. modele odlewnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. osoba zajmująca się konstrukcją modeli samolotów, statków itp.; odtwarzaniem rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonej

(1.2) techn. specjalista projektujący i wykonujący modele (np. odlewy) do produkcji różnych wyrobów

Wiktionary

Modelarz – miesięcznik wydawany od maja 1955 roku przez Ligę Obrony Kraju. Zajmuje się modelarstwem kołowym, okrętowym, lotniczym i rakietowym oraz makietowym. Zamieszcza plany modelarskie, porady praktyczne dla modelarzy różnych kategorii oraz relacje i reportaże z imprez i zawodów modelarskich w Polsce i na świecie.„Modelarz” w 1984 r. otrzymał honorowe wyróżnienie od Międzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI) za 30 letnią działalność i popularyzację sportu modelarskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od przedszkola zajmowałem się sklejaniem modeli samolotów i czytałem porady dla modelarzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdɛlaʃ, AS: modelaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modelarstwo n., model m.

przym. modelarski

Wiktionary

# modelator

artysta plastyk, zajmujący się zawodowo modelowaniem części dekoracji teatralnej i rekwizytów teatralnych

SJP.pl

# modelatorka

kobieta wykonująca modele

SJP.pl

# modelatornia

pracownia teatralna, gdzie wykonuje się modele obiektów wykorzystywanych w scenografii lub jako rekwizyty

SJP.pl

# modeler

w informatyce: specjalistyczny program komputerowy, przy pomocy którego tworzy się i modyfikuje obiekty trójwymiarowe

SJP.pl

# modelik

zdrobnienie od: model

SJP.pl

# modelina

masa plastyczna używana do lepienia niewielkich przedmiotów, utwardzana przez wypiekanie

SJP.pl

Modelina – popularna nazwa różnych utwardzalnych mas plastycznych, przypominających przed utwardzeniem swoimi właściwościami modelarskimi plastelinę.

Istnieje wiele odmian modeliny, które są utwardzane pod wpływem temperatury, światła lub powietrza. W ich skład wchodzą zwykle sole nienasyconych kwasów tłuszczowych i różnego rodzaju syntetyczne żywice zdolne do sieciowania pod wpływem podwyższonej temperatury, światła, powietrza, wilgoci lub kombinacji tych czynników.

Wikipedia

# modeling

czynności powiązane z zawodem modela lub modelki, np. udział w pokazach, pozowanie do zdjęć itp.; modelling

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. czynności związane z zawodem modelki/modela; pozowanie do zdjęć, udział w pokazach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam już pewne doświadczenia w modelingu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdɛlʲĩŋk, AS: modelʹĩŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modelka ż., model m.

przym. modelingowy, modelowy, modowy

Wiktionary

# modelingowy

→ modeling

SJP.pl

#### Patrz:

modeling

# modelka

1. kobieta prezentująca ubiory na pokazach mody;
2. kobieta pozująca do obrazu, rzeźby lub zdjęcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta prezentująca stroje na pokazach mody

(1.2) kobieta pozująca do zdjęć, obrazów, rzeźb;

Wiktionary

Model (mężczyzna), modelka (kobieta) – osoba zawodowo zajmująca się pozowaniem artyście (fotografowi, malarzowi, rzeźbiarzowi) lub demonstrowaniem strojów podczas pokazów mody.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ania jest ładną, wysoką dziewczyną, ma szansę zostać modelką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdɛlka, AS: modelka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. model m., modeling m., modelacja ż.

przym. modelowy, modowy

czas. modelować

Wiktionary

# modelling

[czytaj: modeling] czynności powiązane z zawodem modela lub modelki, np. udział w pokazach, pozowanie do zdjęć itp.; modeling

SJP.pl

# modelować

1. nadawać czemuś zamierzony kształt lub wygląd; formować, kształtować;
2. w nauce: tworzyć modele rzeczywistych zjawisk w celu ich badania;
3. w sztuce: nadawać utworowi pożądane cech za pomocą środków stylistycznych i kompozytorskich

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) nauk. tworzyć model pewnego obiektu lub zjawiska, czyli tworzyć opis (często matematyczny), który stara się w ogólny sposób wyjaśniać wiele osobnych przypadków

Wiktionary

#### Powiązane:

* rzecz. modelowanie n., model mrz./mos., modelacja ż., modelka ż.

* czas. zamodelować dk., wymodelować dk., umodelować dk.

* przym. modelowy

* przysł. modelowo

Wiktionary

# modelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modelować.

Wiktionary

- modelowanie – w matematyce,
- modelowanie – w grafice komputerowej,
- modelowanie – w psychologii,
- modelowanie molekularne – w chemii.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. modelować ndk.

rzecz. model mos./mrz.

Wiktionary

# modelowo

przysłówek

(1.1) w sposób modelowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. model m., modelowanie n.

przym. modelowy

czas. modelować

Wiktionary

# modelowy

1. stanowiący najlepszy przykład; wzorcowy;
2. charakterystyczny dla czegoś, np. dla koncepcji, stylu;
3. związany z modelem, wzorem, np. modelem odlewniczym

SJP.pl

# modelski

nazwisko

SJP.pl

# modelunek

użycie odpowiednich środków artystycznych w celu wydobycia plastyczności przedmiotu lub postaci w dziele sztuki

SJP.pl

# modem

urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest zamiana danych cyfrowych na analogowe sygnały elektryczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

Wiktionary

Modem (od modulator-demodulator) – urządzenie elektroniczne, które moduluje sygnał w celu zakodowania informacji cyfrowych, tak by mogły być przesyłane w wybranym medium transmisyjnym, a także demoduluje tak zakodowany sygnał w celu dekodowania odbieranych danych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Modem zaczął wydawać dziwne dźwięki, a potem nie chciał już się połączyć do sieci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔdɛ̃m, AS: modẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modulator m., modulacja ż., demodulacja ż., modemiarz m., modemik mrz.

czas. modulować ndk., demodulować ndk.

przym. modemowy, modulowany, demodulowany

Wiktionary

# modemik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od modem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie modem, lecz tylko mały modemik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modem m.

Wiktionary

# modena

rodzaj pisma drukarskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Emilia-Romania; ;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Modena była wówczas jedynym miastem we Włoszech, w którym partia komunistyczna miała bezwzględną większość w radzie miejskiej, komuniści więc rządzili miastem z burmistrzem Rubensem Trivą na czele.

(1.1) W walce gwelfów z gibelinami Modena była po stronie zwolenników cesarza i walczyła z odległą o 40 km Bolonią. Bolońscy gwelfowie zwyciężyli w roku 1249 i Modena poddała się markizowi Ferrary Obizzo II d'Este. Jego następca, Obizzo III, przeniósł się do Modeny z całym dworem i tak zaczęło się panowanie książąt d'Este, które trwało aż do 1796 r.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdɛ̃na, AS: modẽna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modeńczyk mos., modenka ż.

przym. modeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) staroż. Mutyna, Mutina

Wiktionary

# modeńczyk

mieszkaniec Modeny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Modeny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W dwunastu pieśniach oktawą opowiada Tassoni o wojnie między Modeną i Bolonią z powodu drewnianego wiadra, które modeńczycy zabrali swym wrogom podczas najazdu (w 1325 r.).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Modena ż.

:: fż. modenka ż.

przym. modeński

Wiktionary

# modenka

mieszkanka Modeny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Modeny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Modena ż.

:: fm. modeńczyk mos.

przym. modeński

Wiktionary

# modeński

przymiotnik od: Modena (miasto we Włoszech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Modeną, dotyczący Modeny, wywodzący się z Modeny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na jednej ze ścian sanktuarium znajduje się płyta nagrobna upamiętniająca księdza Giuseppe Messoriego, kanonika modeńskiej katedry, który chciał być pochowany pod ufundowaną przez siebie wieżą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Modena ż., modeńczyk mos., modenka ż.

Wiktionary

# moderacja

1. kierowanie dyskusją;
2. dawniej powściągliwość, umiarkowanie

SJP.pl

# moderacyjny

związany z moderacją

SJP.pl

# moderant

dawniej: członek stronnictwa o programie umiarkowanym

SJP.pl

# moderantysta

dawniej: członek stronnictwa o programie umiarkowanym; moderant

SJP.pl

# moderantyzm

dawniej: poglądy umiarkowane, zwłaszcza polityczne

SJP.pl

# moderato

1. określenie wykonawcze: umiarkowanie
2. umiarkowane tempo utworu

SJP.pl

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

Wikipedia

# moderator

1. osoba, która wpływa na postępowanie innych, łagodzi napięcia;
2. osoba prowadząca dyskusje w telewizji, radiu, na forach internetowych itp., dbająca o ich właściwy przebieg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) inform. osoba zarządzająca treścią oraz kontami użytkowników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy, lecz niższym niż administratorzy;

(1.2) osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach

(1.3) fiz. spowalniacz neutronów, mający zastosowanie w reaktorach jądrowych;

(1.4) muz. urządzenie do przyciszania dźwięku w pianinie

Wiktionary

- moderator (fizyka) – inaczej spowalniacz neutronów, mający zastosowanie w reaktorach jądrowych.
- moderator (internet) – osoba dbająca o porządek i przestrzeganie zasad, przeważnie na forach, kanałach IRC lub innych stronach internetowych.
- moderator (psychologia) – czynnik decydujący o zależności lub braku zależności pomiędzy zmiennymi.
- moderator (instrumentoznawstwo) – urządzenie w pianinie służące do tłumienia dźwięku

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdɛˈratɔr, AS: moderator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moderowanie n., moderacja ż.

:: fż. moderatorka

czas. moderować ndk.

przym. moderacyjny

Wiktionary

# moderatorka

kobieta prowadząca dyskusje w telewizji, radiu, na forach internetowych itp., dbająca o ich właściwy przebieg; także kobieta godząca spierające się strony

SJP.pl

# moderatorski

→ moderator

SJP.pl

#### Patrz:

moderator

# moderatorstwo

zajęcie moderatora

SJP.pl

# modern

nowoczesny, współczesny

SJP.pl

Wikipedia

# moderna

1. środowiskowo o modernizmie
2. ugrupowanie artystów (literatów, malarzy itp.) hołdujących poglądom modernistycznym

SJP.pl

Moderna, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo biotechnologiczne z siedzibą w Cambridge pod Bostonem.

Wikipedia

# modernista

artysta lub myśliciel związany z modernizmem

SJP.pl

# modernistka

→ modernista

SJP.pl

#### Patrz:

modernista

# modernistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest modernistyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modernizm m., modernista m., modernistka ż.

przym. modernistyczny

przysł. modernistycznie

Wiktionary

# modernistyczny

→ modernizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z modernizmem, dotyczący modernizmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) podobny do modernizmu, mający cechy modernizmu

Wiktionary

#### Patrz:

modernizm

#### Przykłady

(2.1) Dworzec wzniesiono w stylu eklektyzmu z elementami modernistyczno-secesyjnymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modernizm mrz., modernista mos., modernistka ż., modernistyczność ż.

przysł. modernistycznie

Wiktionary

# modernizacja

unowocześnienie czegoś, ulepszenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej

Wiktionary

## Technika

- modernizacja (technika) – unowocześnienie produktu

## Socjologia

- teoria modernizacji – teoria dotycząca przejścia do społeczeństwa nowoczesnego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Modernizacji ronda Zesłańców Syberyjskich warszawscy kierowcy czekają jak kania dżdżu – codziennie tworzą się tam gigantyczne korki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdɛrʲɲiˈzat͡sʲja, AS: moderʹńizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modernizowanie n.

czas. modernizować ndk., zmodernizować dk.

przym. modernizacyjny

Wiktionary

# modernizacyjny

związany z modernizacją

SJP.pl

# modernizator

osoba dokonująca modernizacji

SJP.pl

# modernizatorka

kobieta dokonująca modernizacji

SJP.pl

# modernizm

zespół kierunków w kulturze i sztuce przełomu XIX i XX wieku, które charakteryzowały się m.in. przeciwstawieniem się pozytywistycznemu realizmowi, kulturze i moralności mieszczańskiej, głoszeniem indywidualizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. szt. ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;

(1.2) teol. katolicki ruch religijny przełomu XIX i XX w. uznający potrzebę dostosowania doktryny do sytuacji w danej epoce dziejów Kościoła;

Wiktionary

- modernizm w sztuce – prądy w kulturze przełomu XIX i XX w.
- modernizm w architekturze – prąd architektoniczny panujący około 1910–1980
- modernizm w literaturze – prąd literacki
- modernizm w muzyce – grupa kierunków muzycznych
- modernizm katolicki – katolicki ruch religijny przełomu XIX i XX w.
- Młoda Polska – polska odmiana modernizmu w literaturze, muzyce i sztuce

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Postmodernizm to kierunek artystyczny, który stawia pod znakiem zapytania podstawowe zasady i idee modernizmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdɛrʲɲism̥, AS: moderʹńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modernistyczność ż., modernista mos., modernistka ż.

przym. modernistyczny

przysł. modernistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. modernistyczność ż., modernista mos., modernistka ż.

przym. modernistyczny

przysł. modernistycznie

frazeologia.

etymologia. etym|franc|modernisme.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) modernism; (1.2) modernism

* białoruski: (1.1) мадэрнізм m. (madèrnìzm)

* bułgarski: (1.1) модернизъм m.

* czeski: (1.1) modernismus m.

* duński: (1.1) modernisme w.; (1.2) modernisme w.

* francuski: (1.1) modernisme m.; (1.2) modernisme m.

* islandzki: (1.1) módernismi m.

* litewski: (1.1) modernizmas m.

* łotewski: (1.1) modernisms m.

* niderlandzki: (1.1) modernisme n.; (1.2) modernisme n.

* niemiecki: (1.1) Modernismus m.

* norweski (bokmål): (1.1) modernisme m.; (1.2) modernisme m.

* norweski (nynorsk): (1.1) modernisme m.; (1.2) modernisme m.

* portugalski: (1.1) modernismo m.

* rosyjski: (1.1) модернизм m. (modernizm)

* słowacki: (1.1) moderna ż.

* słoweński: (1.1) modernizem m.

* szwedzki: (1.1) modernism w.

* turecki: (1.1) modernizm

* ukraiński: (1.1) модернізм m. (modernìzm)

* włoski: (1.1) modernismo m.; (1.2) modernismo m.

źródła.

== modernizm (język turecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) modernizm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) postmodernizm

synonimy.

Wiktionary

# modernizować

czynić współczesnym, nowoczesnym, dostosowywać do współczesności; aktualizować, uaktualniać, unowocześniać, uwspółcześniać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmodernizować)

(1.1) dokonywać modernizacji; czynić bardziej nowoczesnym

czasownik zwrotny niedokonany modernizować się (dk. zmodernizować się)

(2.1) ulegać modernizacji; stawać się nowoczesnym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modernizator mos., modernizowanie n., modernizacja ż.

czas. zmodernizować dk.

przym. modernizacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) unowocześniać, uwspółcześniać

(2.1) unowocześniać się

Wiktionary

# modernizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modernizować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdɛrʲɲizɔˈvãɲɛ, AS: moderʹńizovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. modernizować

rzecz. modernizacja ż.

Wiktionary

# moderować

1. czuwać nad właściwym przebiegiem dyskusji; sterować, kierować dyskusją;
2. łagodzić napięcia pomiędzy ludźmi

SJP.pl

# moderski

nazwisko

SJP.pl

# moderujący

1. czuwać nad właściwym przebiegiem dyskusji; sterować, kierować dyskusją;
2. łagodzić napięcia pomiędzy ludźmi

SJP.pl

#### Patrz:

moderować

# moderunek

przestarzałe: ekwipunek żołnierski

SJP.pl

# modeściny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Modesty lub z nią związany

SJP.pl

# modest

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Modest – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa modestus, -a, -um oznaczającego „umiarkowany, skromny”.

W średniowieczu w Polsce nie było używane, nadal imię rzadkie, o malejącej w XXI wieku popularności. W marcu 2001 roku zanotowano 455 mężczyzn o tym imieniu, natomiast w styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 217 Modestów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podarowałam Modestowi czarny szalik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔdɛst, AS: modest

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Modesta ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Modesta ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Modestus.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Мадэст m.

* łaciński: (1.1) Modestus m.

* rosyjski: (1.1) Модест m.

* słoweński: (1.1) Modest m.

* włoski: (1.1) Modesto m.

źródła.

== Modest (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|słoweński|m. Modest

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# modesta

imię żeńskie

SJP.pl

Modesta – żeński odpowiednik imienia Modest. Patronką tego imienia jest św. Modesta z Trewiru, benedyktynka, zm. ok. 680 r.

Modesta imieniny obchodzi 4 listopada.

Znane osoby o tym imieniu:

- Modesta Vžesniauskaitė (ur. 1983) – litewska kolarka szosowa

Wikipedia

# modestia

dawniej: umiarkowanie, skromność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. skromność

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedni, fałszywej modestii pełni, zwierzają się czytelnikowi (choć ich o to nie prosił), jako pełni wielkiej dystynkcji i niemniejszej doskonałości przyjaciele przymusili ich do wydania na świat tego, co dla własnej satysfakcji napisawszy, chcieli mieć w ukryciu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdɛstʲja, AS: modestʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== modestia (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skromność

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# modestostwo

Modest z małżonką; Modestowie

SJP.pl

# modestowie

Modest z małżonką; Modestostwo

SJP.pl

# modestowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Modesta lub z nim związany

SJP.pl

# modigliani

[czytaj: modiLIAani] nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Amedeo Modigliani (1884–1920) – włoski malarz, rysownik i rzeźbiarz
- Elio Modigliani (1860–1932) – włoski antropolog i zoolog
- Franco Modigliani (1918–2003) – amerykański ekonomista pochodzenia włoskiego, laureat nagrody Nobla w 1985 roku

Inne:

- Modigliani, pasja tworzenia – film biograficzny o życiu Amedeo Modiglianiego

Wikipedia

# modlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modlić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Książkę do modlenia włożyłam do szuflady koło łóżka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modły nmos., pomodlenie n., modlitewnik mrz., modlitwa ż.

czas. wymodlać, wymodlić, wymadlać, modlić ndk.

przym. rozmodlony

przysł. modlitewnie

Wiktionary

# modlibogowice

Modlibogowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Rychwał.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Modlibogowice, po jej zniesieniu w gromadzie Rychwał. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

# modliborzyce

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

Modliborzyce – miasto w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, położone na Równinie Biłgorajskiej.

Miejscowość ta od 1631 do 1869 roku posiadała prawa miejskie. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Od 1 stycznia 2014 ponownie jest miastem.

Wikipedia

# modliborzycki

przymiotnik od: Modliborzyce

SJP.pl

# modliborzyczanin

mieszkaniec Modliborzyc (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

# modliborzyczanka

mieszkanka Modliborzyc (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

# modlić

modlić się - odmawiać modlitwę

SJP.pl

# modlica

2 miejscowości w Polsce:

- Modlica – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn
- Modlica – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Pyzdry

Wikipedia

# modligroszek

podzwrotnikowa roślina pnąca z rodziny motylkowatych

SJP.pl

Modligroszek, paciornik, paciorkowiec, abrus, koralin (Abrus) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (Fabaceae). Obejmuje 19 gatunków. Występują one na wszystkich kontynentach w strefie równikowej.

Wikipedia

# modlikowice

Modlikowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Zagrodno.

Wikipedia

# modlimowo

W Polsce

- Modlimowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Karnice
- Modlimowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
- Modlimowo – gromada
- Modlimowo – przystanek kolejowy

Wikipedia

# modlin

1. dzielnica Nowego Dworu Mazowieckiego;
2. osada w Polsce;
3. kolonia w Polsce

SJP.pl

Modlin – prawobrzeżna część Nowego Dworu Mazowieckiego, miasta w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim. Składa się z oficjalnych części miasta: Modlin Stary i Modlin-Twierdza. Znajduje się tu też modlińskie lotnisko.

Wikipedia

# modlinek

## Miejscowości

- Modlinek – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
- Modlinek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Wąsewo

## Zobacz też

- Modlin

Wikipedia

# modlinianin

mieszkaniec Modlina

SJP.pl

# modlinianka

mieszkanka Modlina

SJP.pl

# modliński

przymiotnik od: Modlin

SJP.pl

# modliszewice

Modliszewice – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie.

Prywatna wieś szlachecka Modliszowice, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie opoczyńskim województwa sandomierskiego.

Wikipedia

# modliszewko

Modliszewko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

We wsi znajduje się kościół parafialny zbudowany w latach 1990–1993 (na miejscu drewnianego, spalonego w 1988), plebania z 1840 (rozbudowana 1926) oraz organistówka z 1912 roku.

Wikipedia

# modliszewo

Modliszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

# modliszka

1. drapieżny owad, którego samica po zapłodnieniu pożera swego partnera;
2. kobieta zdobywająca i wykorzystująca mężczyzn dla własnej satysfakcji, bawiąca się ich uczuciami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Mantodea|ref=tak., drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

(1.2) przen. kobieta, niszcząca kochających ją mężczyzn

Wiktionary

- Modliszki (biol.) – rząd owadów
- Boks modliszki (sztuka walki)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W południowej Polsce występuje modliszka zwyczajna objęta ochroną gatunkową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdlʲiʃka, AS: modlʹiška

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modlitwa ż., modła ż., modlitewnik mrz.

przym. modlitewny, modliszkowy

przysł. modlitewnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kobieta fatalna, femme fatale

Wiktionary

# modliszki

rząd owadów uskrzydlonych

SJP.pl

Modliszki (Mantodea) – rząd owadów, które najliczniej występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Swoją nazwę zawdzięczają pozycji, przypominającej osobę z rękami złożonymi do modlitwy. W południowej Polsce występuje chroniona modliszka zwyczajna (Mantis religiosa). Opisano ponad 2300 gatunków modliszek.

Wikipedia

# modliszkowate

rodzina owadów z rzędu modliszek

SJP.pl

Modliszkowate (Mantidae) – rodzina owadów z rzędu modliszek.

Stanowią one największą, obejmującą około ¼ wszystkich gatunków, rodzinę z tego rzędu. W Polsce występuje tylko jeden gatunek – modliszka zwyczajna (Mantis religiosa).

Rodzina ta dzieli się na 19 podrodzin:

- Amelinae
- Angelinae
- Antemninae
- Choeradodinae
- Chroicopterinae
- Compsothespinae
- Deroplatyinae
- Dystactinae
- Mantinae
- Mellierinae
- Miomantinae
- Orthoderinae
- Oxyothespinae
- Photinainae
- Phyllotheliinae
- Schizocephalinae
- Stagmatopterinae
- Stagmomantinae
- Vatinae

Wikipedia

# modliszkowatość

cecha kobiety zdobywającej i wykorzystującej mężczyzn dla własnej satysfakcji, bawiącej się ich uczuciami

SJP.pl

# modliszkowaty

1. przypominający modliszkę - owada;
2. zachowujący się jak modliszka - kobieta;
3. charakterystyczny dla modliszki - kobiety, np. modliszkowaty charakter;
4. wykorzystujący i niszczący drugą osobę, np. modliszkowaty związek;
5. o cechach modliszkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# modliszkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z modliszką, dotyczący modliszki

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do modliszki, będący jej własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) taki jak u modliszki, charakterystyczny dla modliszki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modła ż., modlitwa ż., modliszka ż.

przym. modlitewnie

przysł. modlitewnie

Wiktionary

# modlitebny

przymiotnik

(1.1) stpol. modlitewny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdlʲiˈtɛbnɨ, AS: modlʹitebny

Wiktionary

# modlitewnie

przysłówek

(1.1) na modlitwie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zgromadziliśmy się na Świętej Górze Grabarce by modlitewnie rozpamiętywać Przemienienie Pańskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modlitwa ż., modlitewnik m., modła ż., modły nmos., modlenie n., pomodlenie n., wymodlenie n., modliszka ż.

czas. modlić się ndk., pomodlić się dk., wymodlić dk.

przym. modlitewny, modliszkowy, rozmodlony

Wiktionary

# modlitewnik

zbiór pieśni religijnych i modlitw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;

Wiktionary

- modlitewnik – książka zawierająca modlitwy
- modlitewnik (sadżadża, musalla, nazamlik) – kobierzec modlitewny muzułmanów
- modlitewnik – ławka do ćwiczeń mięśni rąk (głównie bicepsa)
- Modlitewnik – powieść Joan Didion

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik, AS: modlʹitevʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modlitwa ż., modła ż., modliszka ż., modlenie n.

czas. modlić się

przym. modlitewny, modlitewnie

przysł. modlitewnie

Wiktionary

# modlitewny

przymiotnik

(1.1) związany z modlitwą, dotyczący modlitwy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdlʲiˈtɛvnɨ, AS: modlʹitevny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modlitwa ż., modlitewnik m., modły nmos., modła ż., modliszka ż.

czas. modlić się, wymodlić, pomodlić się

przym. rozmodlony, modlitewnie

przysł. modlitewnie

Wiktionary

# modlitwa

1. skierowanie myśli lub słów do osoby boskiej, będącej przedmiotem kultu religijnego;
2. tekst modlitewny o ustalonej formie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

(1.2) rel. rytualny tekst modlitwy (1.1) – wypowiadany lub napisany

Wiktionary

Modlitwa – czynność kultowa, występująca w wielu religiach. Polega na skierowaniu swoich myśli do istoty lub istot, mogących być lub będących przedmiotem kultu (bogowie, święci, aniołowie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wierni zgromadzili się na wieczorną modlitwę.

(1.2) W pokładowym informatorze zamieszczono modlitwę dla podróżnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdlʲitfa, AS: modlʹitfa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modlitewnik mrz., modła ż., modły lm nm., modlenie n., pomodlenie n., wymodlenie n., modliszka ż.

czas. modlić się ndk., pomodlić się dk., wymodlić dk.

przym. modlitewny, modliszkowy, rozmodlony, modlitewnie

przysł. modlitewnie

Wiktionary

# modlnica

Modlnica – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Wielka Wieś.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Modlnica, po jej zniesieniu przez zmianę siedziby w gromadzie Wielka Wieś. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krakowskiego.

Wikipedia

# modlniczka

Modlniczka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Wielka Wieś, nad potokiem Wędonką. W latach 1975–1998 w województwie krakowskim.

Nazwa Modlniczki, niegdyś zwanej Modlnicą Małą, wywodzi się od Modlnicy zwanej Modlnicą Dużą. Modlniczka zatem była uważana za przysiółek, część Modlnicy. Wieś ma przysiółki: Budzyń, Czcie, Pod Laskiem, Skotnica.

Wikipedia

# modniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. człowiek, który modnie się ubiera

Wiktionary

# modniarka

1. kobieta zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modystka, kapeluszniczka;
2. dawniej:
a) kobieta zajmująca się szyciem i sprzedażą damskich ubiorów;
b) właścicielka damskiego domu mody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta zajmująca się szyciem i sprzedażą ubiorów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wtem w drzwiach pojawiła się modniarka ze swoimi sukniami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modniarstwo n.

:: fm. modniarz m.

przym. modniarski

Wiktionary

# modniarski

→ modniarstwo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący modniarstwa

Wiktionary

#### Patrz:

modniarstwo

#### Powiązane:

rzecz. modniarz m., modniarstwo n., modniarka ż.

Wiktionary

# modniarstwo

1. dawniej: szycie i sprzedaż odzieży;
2. wyroby modniarskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. szycie i sprzedaż ubiorów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W wolnych chwilach Agata zajmowała się modniarstwem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modniarka ż., modniarz m.

przym. modniarski, modowy

Wiktionary

# modniarz

dawniej:
1. człowiek zajmujący się projektowaniem wzorów ubiorów damskich;
2. właściciel damskiego domu mody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. mężczyzna zajmujący się szyciem i sprzedażą ubiorów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Modniarz nie chciał jednak zejść z ceny swojej sukni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modniarstwo n.

:: fż. modniarka ż.

przym. modniarski

Wiktionary

# modnie

przysłówek

(1.1) w sposób modny, zgodnie z modą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moda ż., modniś m., modnisia ż., modność ż.

przym. modny, modowy

Wiktionary

# modniej

stopień wyższy od przysłówka: modnie

SJP.pl

# modniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: modny

SJP.pl

# modniś

mężczyzna ubierający się według najnowszej mody; elegant, strojniś, galant, dandys

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) iron. elegant

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. zob. modnisia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moda ż.

:: fż. modnisia ż.

przym. modny, modowy

przysł. modnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elegancik

Wiktionary

# modnisia

osoba któa ładnie się ubiera; bez oryginalności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) iron. elegantka

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. zob. modniś.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moda ż.

:: fm. modniś m.

przym. modny, modowy

przysł. modnie

Wiktionary

# modność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest modne; cecha tych, którzy są modni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moda ż.

przym. modny

przysł. modnie

Wiktionary

# modny

zgodny z najnowszymi trendami

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) będący w modzie, popularny; powszechny przez jakiś czas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie lubię modnych ras psów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔdnɨ, AS: modny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moda ż., modniś m., modnisia ż., modność ż.

przym. modowy

przysł. modnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) na topie, na fali

Wiktionary

# modoald

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

# modować

środowiskowo: zmieniać elementy gry komputerowej

SJP.pl

# modowy

1. potocznie: związany z modą, dotyczący mody;
2. środowiskowo: związany z modem, dotyczący moda (modyfikacji gry komputerowej)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. związany z modą

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdɔvɨ, AS: modovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moda ż., modniarstwo n., modniś m., modnisia ż., model m., modelka ż., modeling m.

przym. modny

przysł. modnie

Wiktionary

# modraczek

zdrobnienie od: modrak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od modrak

Wiktionary

Modraczek (zwyczajny) (Tarsiger cyanurus) – gatunek małego ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae). Zamieszkuje północną Europę i Azję; sporadycznie zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. modrak m.

Wiktionary

# modrak

1. roślina z rodziny krzyżowych o liściach i łodydze zabarwionych sinawo i białych kwiatach zebranych w grona;
2. regionalnie: chaber, bławatek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych;

(1.2) gw-pl|Poznań. bot. chaber, bławatek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gatunek ptaka z rodziny muchołówkowatych;

Wiktionary

- modrak – gatunek ptaka z rodziny muchołówek
- modrak – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. modraczek m.

przym. modry, modrakowy

przysł. modro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) chaber bławatek

Wiktionary

# modrakowy

→ modrak

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) poznań. niebieski

Wiktionary

#### Patrz:

modrak

#### Przykłady

(1.1) W nowych strojach w kolorze biało-modrakowym drużyna prezentowała się znakomicie. (z Internetu)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modrak m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. niebieski.

Wiktionary

# modraszek

motyl z rodziny o tej samej nazwie

SJP.pl

Modraszkowate (Lycaenidae) − rodzina motyli dziennych, licząca około 6000 gatunków (z czego na terenie Polski wykazano 49 gatunków). Są to motyle małe lub średniej wielkości (od 1,5 cm do 8 cm rozpiętości skrzydeł), występujące we wszystkich zoogeograficznych krainach świata.

Wikipedia

# modraszka

motyl z rodziny o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Parus caeruleus|ref=tak., sikora modra;

Wiktionary

Modraszka (zwyczajna), sikora modra, sikora modraszka (Cyanistes caeruleus) – gatunek małego, częściowo wędrownego ptaka z rodziny sikor (Paridae), zamieszkującego całą Europę z wyjątkiem północnej części Skandynawii i północnej Rosji, a także część zachodniej Azji. Przebywa we wszystkich rodzajach lasów, a także parkach, ogrodach i sadach. Nie jest zagrożona wyginięciem, a w większości krajów (w tym w Polsce) jest nawet liczna.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdraʃka, AS: modraška

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sikora modra

Wiktionary

# modraszkowate

rodzina motyli dziennych, licząca około 6000 gatunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Lycaenidae|ref=tak., rodzina motyli dziennych licząca około 6000 gatunków;

Wiktionary

Modraszkowate (Lycaenidae) − rodzina motyli dziennych, licząca około 6000 gatunków (z czego na terenie Polski wykazano 49 gatunków). Są to motyle małe lub średniej wielkości (od 1,5 cm do 8 cm rozpiętości skrzydeł), występujące we wszystkich zoogeograficznych krainach świata.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Modraszek arion należy do rodziny modraszkowatych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modraszek mzw., modraszki lm. nmos.

Wiktionary

# modraszkowaty

o cechach modraszkowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# modrawy

niezupełnie modry; niebieskawy, błękitnawy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru niezupełnie modrego; niebieskawy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. modry

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błękitnawy

Wiktionary

# modre

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) reg-pl|Poznań. farba do barwienia tkanin

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. modrzyć

Wiktionary

# modroara

rodzaj ptaków z podrodziny papug neotropikalnych

SJP.pl

# modroborowik

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

SJP.pl

Suillellus Murrill (modroborowik) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae).

Wikipedia

# modrobrewy

amazonka modrobrewa, wróbliczka modrobrewa - gatunki ptaków z rodziny papugowatych

SJP.pl

# modroczelny

przymiotnik relacyjny

(1.1) o modrym czole

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebieskoczelny

Wiktionary

# modrodzioby

1. mający modry dziób;
2. mewa modrodzioba - gatunek dużego ptaka wędrownego z rodziny mewowatych; mewa czarnonoga, mewa biała;
3. srebrzanka modrodzioba - gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

# modrogardły

kormoran modrogardły, żołna modrogardła - gatunki ptaków

SJP.pl

# modrogończyk

modrogończyk wędrowiec, modrogończyk białopręgi - gatunki motyla z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

# modrogrzbiecik

modrogrzbiecik tęposterny - gatunek ptaka z rodziny gorzykowatych

SJP.pl

# modrogłówka

gatunek ptaka z rzędu wróblowych

SJP.pl

Modrogłówka (Ifrita kowaldi) – gatunek ptaka z rodziny modrogłówek (Ifritidae), której jest jedynym przedstawicielem. Mały ptak zamieszkujący endemicznie Nową Gwineę, nie jest zagrożony wyginięciem. Modrogłówki należą do drugiego, obok Pitohui, rodzaju, którego przedstawiciele są trujący. Pochodzenie batrachotoksyn znajdujących się w ciele ptaków z obu rodzajów jest niejasne, prawdopodobnie ptaki pozyskują ją z pokarmu.

Wikipedia

# modrolicy

tragopan modrolicy, czapla modrolica - gatunki ptaków

SJP.pl

# modrolotka

rodzaj ptaków z rodziny papug wschodnich

SJP.pl

# modronosy

czapla modronosa - gatunek ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma niebieski nos

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zza szafy powychodziły modronose stworki i pomaszerowały w stronę spiżarki.

Wiktionary

# modrook

rodzaj ryb akwariowych z rzędu aterynokształtnych

SJP.pl

# modrooki

mający ciemnoniebieskie oczy; niebieskooki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) poet. taki, który ma ciemnoniebieskie oczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miał król córkę jedyną, królewnę modrooką, ślicznego była liczka, kochano ją głęboko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdrɔˈːci, AS: modr•oḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modrooczka

Wiktionary

# modropłatkowy

koralnik modropłatkowy - gatunek ptaka z rodziny koralników

SJP.pl

# modroskrzydły

1. mający modre skrzydła;
2. cyranka modroskrzydła - gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;
3. łąkówka modroskrzydła - gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich; łąkówka niebieskoskrzydła;
4. kurtaczek modroskrzydły - gatunek małego ptaka z rodziny kurtaczków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma modre skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdrɔˈskʃɨdwɨ, AS: modroskšydu̯y

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebieskoskrzydły

Wiktionary

# modrosójka

rodzaj ptaków z rodziny krukowatych

SJP.pl

# modrosterny

żołna modrosterna - gatunek ptaka z rodziny żołn

SJP.pl

# modroszary

szary o modrym odcieniu

SJP.pl

# modrowroniec

północnoamerykański ptak z rodziny krukowatych

SJP.pl

Modrowroniec (Gymnorhinus cyanocephalus) – gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Zamieszkuje zachodnią część Ameryki Północnej. Osiadły.

Wikipedia

# modrowronka

rodzaj ptaków z rodziny krukowatych

SJP.pl

# modrozielony

zielony o modrym odcieniu

SJP.pl

# modry

intensywnie niebieski; ciemnoniebieski, ciemnobłękitny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) niebieski o dużej intensywności

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. niebieski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modrak mrz.

przym. modrawy

przysł. modro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciemnoniebieski, ciemnobłękitny

Wiktionary

# modryniec

Modryniec (ukr. Модринець) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 844

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia

# modrzaczek

1. regionalna nazwa grzyba kapeluszowego z rodziny zasłonakowatych; zasłonak, bedłka, gąska;
2. modrzaczek siny - gatunek mchu, mszak z rodziny modrzaczkowatych, tworzący charakterystyczne, wypukłe poduchy, w Polsce pod częściową ochroną

SJP.pl

# modrzak

grzyb z rodziny borowikowatych

SJP.pl

Modrzak (niem. Blauberg, 535 m n.p.m.) – szczyt w Karkonoszach, w obrębie Kowarskiego Grzbietu.

Jest najdalej na północ położonym wzniesieniem Kowarskiego Grzbietu. Leży pomiędzy Krzaczyną a Kowarami.

Zbudowany ze skał metamorficznych wschodniej osłony granitu karkonoskiego – głównie gnejsów.

Szczyt jest zalesiony.

Wikipedia

# modrzeć

dawniej: stawać się ciemnoniebieskim; błękitnieć; niebieścieć; niebieszczeć

SJP.pl

# modrzej

stopień wyższy od przysłówka: modro

SJP.pl

# modrzejewo

3 miejscowości w Polsce

- Modrzejewo – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
- Modrzejewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Tuchomie
- Modrzejewo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk

Wikipedia

# modrzejewski

nazwisko

SJP.pl

# modrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modrzyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈḍʒɛ̃ɲɛ, AS: moḍžẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. modrzyć

Wiktionary

# modrzeniec

fartuch lub zapaska koloru modrego (część śląskiego stroju ludowego); modrzyniec

SJP.pl

# modrzew

1. drzewo iglaste z rodziny sosnowatych (Larix), występujące w kilkunastu gatunkach
2. drewno tego drzewa; modrzewina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Larix|Mill.|ref=tak., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;

(1.2) techn. drewno z modrzewia (1.1)

Wiktionary

Modrzew (Larix Mill.) – rodzaj drzew z rodziny sosnowatych. Obejmuje 10, w niektórych ujęciach kilkanaście gatunków. Występują one na obszarach umiarkowanych i chłodnych półkuli północnej. W strefie umiarkowanej zasiedlają obszary górskie, w strefie chłodnej rosną w lasach borealnych i lasotundrze, będąc najdalej na północ sięgającymi drzewami. W Polsce występuje modrzew europejski typowy L. decidua subsp. decidua rosnący w Tatrach, gdzie sięga do górnej granicy lasu, oraz modrzew europejski polski L. decidua subsp. polonica rosnący w środkowej i południowo-wschodniej części kraju. Poza gatunkami rodzimymi do polskich lasów introdukowane zostały: modrzew japoński L. kaempferi i modrzew eurojapoński L. × marschlinsii. Na rozległych obszarach modrzewie są podstawowymi drzewami leśnymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na podwórzu rósł wielki modrzew.

(1.2) We wsi Nowa Biela stał kiedyś kościółek z modrzewia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔḍʒɛf, AS: moḍžef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modrzewina ż., Modrzew m., Modrzewina ż., Modrzewiec m., Modrzewko n., Modrzewiowa ż., Modrzewie nmos., Modrzewo n., modrzewiowe nmos.

:: zdrobn. modrzewik m.

przym. modrzewiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|świyrk., warmia. cis

(1.2) modrzewina

Wiktionary

# modrzewiaczek

krobnik modrzewiaczek - gatunek motyla, szkodnik modrzewi; Eupista laricella

SJP.pl

# modrzewianeczka

wskaźnica modrzewianeczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych

SJP.pl

# modrzewiec

Modrzewiec – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Rąbino.

Wikipedia

# modrzewina

drewno modrzewia; modrzew

SJP.pl

Modrzewina (niem. Lärchwalde) – dawna podelbląska wieś na której współcześnie powstaje dzielnica Elbląga, stanowiąca główny teren rozwoju miasta. Leży na północ od największych osiedli mieszkaniowych miasta – Nad Jarem i Zawady. 380 ha terenu zostało podzielone na dwie strefy: przemysłową Modrzewina-Południe oraz mieszkaniową Modrzewina-Północ.

Wieś komornictwa zewnętrznego Elbląga w XVII i XVIII wieku.

Wikipedia

# modrzewiowy

przymiotnik

(1.1) składający się z modrzewia

(1.2) wykonany z drewna lub innej części modrzewia

(1.3) będący częścią modrzewia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do cmentarza prowadzi długa, modrzewiowa aleja.

(1.2) Dach, pokryty korą modrzewiową, także przysypany był gliną i ziemią.

(1.3) Pomiędzy dubeltowymi oknami, na przyrudziałej wacie, szyszki jodłowe i modrzewiowe, woń stęchłego drewna szła, cień pod parapetem, też godny uwagi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔḍʒɛˈvʲjɔvɨ, AS: moḍževʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modrzew m., modrzewina ż.

Wiktionary

# modrzewnica

trująca krzewinka z rodziny wrzosowatych o skórzastych, zimotrwałych liściach, dzbaneczkowatych, bladoróżowych kwiatach i drobnych, różowych owocach; andromeda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Andromeda|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;

Wiktionary

Modrzewnica (Andromeda L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wrzosowatych. We współczesnej florze wyróżniany jest jeden gatunek występujący w północnej części Europy, Azji i Ameryki Północnej, należący także do flory Polski – modrzewnica pospolita Andromeda polifolia. Rodzaj ten był jednak znacznie bardziej zróżnicowany w przeszłości. Zaliczano do niego skamieliny datowane już na cenoman, jednak najprawdopodobniej wyewoluował w trzeciorzędzie. Liczne skamieniałości pochodzą np. sprzed 20 milionów lat. Tylko wśród znalezisk w Polsce opisano co najmniej 7 gatunków kopalnych z tego rodzaju.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔḍʒɛvʲˈɲit͡sa, AS: moḍževʹńica

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozmarynek, andromeda

Wiktionary

# modrzewnik

rodzaj drzew z rodziny sosnowatych

SJP.pl

Modrzewnik chiński (Pseudolarix amabilis (J.Nelson) Rehder) – gatunek drzew należących do rodziny sosnowatych. Należy do monotypowego rodzaju Pseudolarix. Rodzimym obszarem występowania jest ograniczony obszar w południowo-wschodnich Chinach (prowincje Fujian, Hunan, Jiangxi, Zhejiang). W naturze jest rzadki i jest gatunkiem zagrożonym. Rośnie w lasach. Eksploatowany jest jako źródło drewna. Jest też uprawiany jako drzewo ozdobne.

Wikipedia

# modrzewo

Modrzewo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Suchań, położona na północny wschód od Suchania (siedziby gminy) i na wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# modrzewski

nazwisko

SJP.pl

Modrzewski (Modrzejewski, Rygisz-Modrzewski, Rygisz-Modrzejewski) – kaszubski herb szlachecki, być może odmiana herbu Rudgis (Rygisz).

Wikipedia

# modrzyć

rzadko: modrzyć się - odróżniać się od tła niebieskim kolorem; błękitnieć, niebieścieć, niebieszczeć, niebieścić się, niebieszczyć się

SJP.pl

czasownik

(1.1) przest. farbować na niebiesko

(1.2) reg-pl|Poznań. barwić (tkaninę) farbką

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modre n., modrzenie n.

Wiktionary

# modrzyk

1. ptak z rodziny chruścieli;
2. rodzaj roślin z rodziny astrowatych

SJP.pl

- modrzyk – ptak z rodziny chruścieli
- modrzyk – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
- Modrzyk – potok w polskich Karkonoszach

Wikipedia

# modrzyniec

fartuch lub zapaska koloru modrego (część śląskiego stroju ludowego); modrzeniec

SJP.pl

# modrzyński

nazwisko

SJP.pl

# mods

przedstawiciel subkultury młodzieżowej popularnej w latach sześćdziesiątych XX wieku

SJP.pl

Mods – subkultura młodzieżowa powstała w Wielkiej Brytanii z końcem lat 50. XX wieku. Modsi wywodzili się głównie ze środowisk robotniczych, jednakże początki ruchu wywodzą się z londyńskiego Soho. Charakteryzowali się pedantycznym sposobem ubioru, nienawiścią do edukacji, zainteresowaniem najnowszymi trendami mody oraz muzyką eksperymentalną. Często nosili bujne włosy – bądź to ścięte na sposób "studencki", bądź też ułożone w ekstrawaganckie fryzury. Lubili szokować pełnym jaskrawych barw, krzykliwym i prowokującym wyglądem. Chętnie opowiadali się za hasłami związanymi z rewolucją seksualną.

Wikipedia

# modulacja

1. dostosowanie siły, wysokości i intonacji głosu do treści wypowiedzi
2. w fizyce: proces, w którym przebieg o jednej formie przekształca się w przebieg o innej formie
3. w muzyce: zmiany w głosie jako element techniki wokalnej

SJP.pl

Modulacja – samorzutna lub celowa zmiana parametrów sygnału. Jeżeli modulowane są sygnały sinusoidalne, to proces ten może powodować zmiany amplitudy, częstotliwości lub fazy drgań. W przypadku fal prostokątnych (często stosowanych w technice cyfrowej) procesowi modulacji podlega szerokość, amplituda, pozycja (układ) oraz gęstość impulsów.

Wikipedia

# modulacyjny

związany z modulacją

SJP.pl

# modulant

w językoznawstwie: nieodmienna część mowy charakteryzująca stosunek treści zdania do rzeczywistości; wyraz modalny

SJP.pl

Modulant, wyraz modalny – nieodmienna część mowy, znaczeniowo samodzielna, lecz niewchodząca w związki składniowe (pozostająca poza strukturą wypowiedzenia lub wykazująca luźny związek z pozostałymi leksemami w zdaniu). Modulanty to klasa wyrazów, do której zaliczamy (szeroko rozumiane) tradycyjne partykuły oraz niektóre przysłówki.

Wikipedia

# modularność

własność obiektów algebraicznych

SJP.pl

Modularność – własność obiektów algebraicznych pierwotnie zaobserwowana w teorii grup przez Richarda Dedekinda, stąd znana też jako prawo modularności Dedekinda, a następnie przeniesiona na grunt teorii pierścieni i teorii modułów. Naturalnym kontekstem okazała się jednak teoria krat – kraty spełniające tę własność nazwano kratami modularnymi.

Wikipedia

# modularny

składający się z modułów; modułowy

SJP.pl

# modularyzacja

podział na moduły

SJP.pl

# modulator

1. w muzyce: przyrząd wskazujący zmiany wysokości dźwięku
2. w technice: przyrząd do modulacji

SJP.pl

Modulator – układ elektroniczny lub optoelektroniczny, który realizuje proces modulacji. Modulator jest urządzeniem o dwóch wejściach: jedno dla sygnału, który nazywa się sygnałem nośnym lub falą nośną (najczęściej, choć niekoniecznie jest to sygnał o wielkiej częstotliwości) oraz drugie wejście dla sygnału modulującego (najczęściej sygnału małej częstotliwości), który bywa również nazywany sygnałem informacyjnym. Na wyjściu modulatora pojawia się sygnał zmodulowany.

Wikipedia

# modulo

operacja wyznaczania reszty z dzielenia jednej liczby przez drugą

SJP.pl

Modulo – operacja wyznaczania reszty z dzielenia jednego typu liczbowego przez drugi. W dalszym ciągu napis a\ {\bmod {\ }}d=r będzie oznaczał, iż r jest resztą z dzielenia a przez d.

Wikipedia

# modulować

1. zmieniać stopień natężenia czegoś, głównie głosu i dźwięku;
2. w muzyce: powodować przejście melodii z jednej tonacji w inną;
3. w fizyce: zmieniać okresowo lub nieokresowo wielkość fizyczną

SJP.pl

# modus

1. w filozofii XVII i XVIII wieku: zmienna cecha przedmiotu w odróżnieniu od jego cechy stałej (atrybutu);
2. w statystyce: wartość liczbowa powtarzająca się najczęściej w wielu pomiarach

SJP.pl

Modus (pl. modi) – pojęcie filozoficzne o wielu znaczeniach.

W filozofii średniowiecznej słowem modus określano sposób bycia określonej rzeczy. W filozofii XVII i XVIII w. była to zmienna cecha przedmiotu lub (jak np. w monistycznej filozofii Spinozy) przemijające stany jednej, wiecznej i nieskończonej substancji powszechnej.

Wikipedia

# moduł

1. jednostka o ustalonych wymiarach i cechach;
2. wartość bezwzględna liczby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

(1.2) mat. wartość bezwzględna liczby

Wiktionary

Moduł – wyraz może oznaczać jedno z poniższych pojęć:

- moduł – w architekturze, budownictwie, rzeźbie, malarstwie, projektowaniu i wzornictwie przemysłowym;
- moduł – struktura algebraiczna;
- moduł – wartość bezwzględna, przede wszystkim liczb zespolonych;
- moduł – w arytmetyce modularnej;
- moduł – w programowaniu modularnym;
- moduł – w grach fabularnych;
- moduł – cyfrowa metoda zapisu muzyki;
- moduł brzmieniowy – element syntezatora muzycznego;
- moduł sprężystości/ściśliwości/odkształcalności – w mechanice i termodynamice, w tym: Younga, Kirchhoffa, Helmholtza;
- moduł wspólnego interfejsu (CI) – w telewizji cyfrowej;
- moduł dostępu warunkowego (CAM) – w telewizji cyfrowej;
- moduł fotowoltaiczny – układ ogniw słonecznych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. modularny, modułowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) blok, podzespół

Wiktionary

# modułowość

→ modułowy

SJP.pl

#### Patrz:

modułowy

# modułowy

składający się z modułów; modularny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z modułów (odrębnych, wymiennych części)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moduł mrz.

Wiktionary

# modyfikacja

1. niewielka zmiana, przeróbka, poprawka czegoś, nienaruszająca istoty rzeczy;
2. efekt takiej zmiany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. przetworzenie, przerobienie

(1.2) książk. zmiana

Wiktionary

- Modyfikacja forum dyskusyjnego
- Modyfikacja gry komputerowej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kalendarz gregoriański jest modyfikacją kalendarza juliańskiego.

(1.2) Klimat obszaru Koszalina kształtują masy powietrza napływające znad Oceanu Atlantyckiego, których cechy ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Morza Bałtyckiego i deniwelacji terenu na granicy Pobrzeża Południowobałtyckiego i Pojezierza Pomorskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modyfikowanie n., modyfikator m.

czas. pomodyfikować, zmodyfikować, modyfikować ndk.

przym. modyfikacyjny, modyfikowalny

Wiktionary

# modyfikacyjny

→ modyfikacja

SJP.pl

#### Patrz:

modyfikacja

# modyfikator

czynnik powodujący niewielką zmianę czegoś lub w czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynnik zmieniający, modyfikujący coś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modyfikowanie n., modyfikacja ż.

czas. pomodyfikować, modyfikować ndk.

Wiktionary

# modyfikatorka

→ modyfikator

SJP.pl

#### Patrz:

modyfikator

# modyfikować

1. wprowadzać zmiany, poprawki, ulepszać;
2. modyfikować się - zmieniać się, przekształcać się częściowo

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmodyfikować)

(1.1) poddawać coś drobnym zmianom

(1.2) daw. czynić coś mniej surowym lub dokuczliwym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Projekt ustawy modyfikuje dotychczasowe przepisy, zwiększając zakres swobody działania Agencji Rynku Rolnego, nadal nie precyzuje jednak zakresu przedmiotowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdɨfʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: modyfʹikovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modyfikacja ż., modyfikowanie n., modyfikator m.

czas. pomodyfikować dk., zmodyfikować dk.

przym. modyfikacyjny, modyfikowalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) łagodzić

Wiktionary

# modyfikowalny

dający się modyfikować

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dający się modyfikować

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modyfikacja ż., modyfikowanie n.

czas. pomodyfikować, modyfikować ndk.

Wiktionary

# modyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modyfikować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔdɨfʲikɔˈvãɲɛ, AS: modyfʹikovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modyfikacja ż., modyfikator m.

czas. modyfikować, zmodyfikować

przym. modyfikowalny

Wiktionary

# modyfikujący

1. wprowadzać zmiany, poprawki, ulepszać;
2. modyfikować się - zmieniać się, przekształcać się częściowo

SJP.pl

#### Patrz:

modyfikować

# modylen

teksturowy materiał syntetyczny

SJP.pl

# modylion

w architekturze starożytnej: wspornik podtrzymujący gzyms wieńczący

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. archit. rodzaj wspornika pod gzymsem w kształcie leżącej konsoli ozdobionej liściem akantu występujący w architekturze antycznej;

Wiktionary

Modylion (fr. modillon, wł. modiglione) – rodzaj ozdobnego wspornika, kroksztynu, w kształcie poziomej wolutowej konsoli lub esownicy ozdobionej liściem akantu oraz ornamentem łuskowym. Modyliony są charakterystyczne dla sztuki antycznej, zwykle podtrzymywały gzyms wieńczący.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wśród zachowanych detali architektonicznych są modyliony podtrzymujące niegdyś gzyms świątyni.

Wiktionary

# modylon

puszysta przędza do wyrobu dzianin

SJP.pl

# modysta

1. osoba zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modniarz;
2. osoba znająca się na modzie i tworząca czyjś wizerunek; stylista;
3. przedstawiciel jednego ze średniowiecznych nurtów filozofii języka

SJP.pl

# modystka

1. kobieta zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modniarka, kapeluszniczka;
2. kobieta znająca się na modzie i tworząca czyjś wizerunek; stylistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. kobieta zajmująca się wyrabianiem damskich kapeluszy;

Wiktionary

Modystka, modniarka (z fr. modiste) – kobieta zajmująca się zawodowo wyrobem i sprzedażą damskich kapeluszy (przeważnie filcowych), oraz ręcznie wyrabianych dodatków takich jak: woalki (np. do ślubu, na pogrzeb), ozdoby i dodatki do sukienek pierwszej komunii świętej (np. białe wianuszki).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Minęły czasy, kiedy kapelusz był obowiązkowym elementem stroju, a dobre modystki były wprost rozrywane.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈdɨstka, AS: modystka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) modniarka

Wiktionary

# modzel

odcisk, zgrubienie na skórze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. odcisk

Wiktionary

Modzel (łac. tyloma, callus) – ograniczone zgrubienie warstwy rogowej naskórka spowodowane przez powtarzalny ucisk, dlatego pojawiający się najczęściej w obrębie strony podeszwowej stopy i strony dłoniowej ręki.

Modzele są nieostro odgraniczone od zdrowej skóry i mają żółtawy odcień. W przypadku ich pęknięcia, wskutek nagromadzenia się wielu warstw, może pojawić się ból. Do ich rozwoju przyczyniają się płaskostopie, zbyt ciasne obuwie, ale także nieleczone reumatoidalne zapalenie stawów czy zaburzenia struktury kostnej.

Wikipedia

# modzelewski

nazwisko

SJP.pl

- Jarosław Modzelewski (ur. 1955) – malarz, profesor ASP w Warszawie
- Jerzy Modzelewski (1905-1986) – biskup
- Karol Modzelewski (1937-2019) – mediewista, polityk
- Kazimierz Modzelewski (1934-2011) – poseł na Sejm
- Stanisław Modzelewski (1929-1969) – morderca
- Stefan Modzelewski (1889-1947) – malarz
- Waldemar Modzelewski (ur. 1967) – poseł na Sejm
- Witold Modzelewski (ur. 1956) – prawnik
- Władysław Modzelewski – polski polityk, prezydent Radomia
- Zenon Modzelewski (1933-1996) – pallotyn
- Zygmunt Modzelewski (1900-1954) – minister spraw zagranicznych

Wikipedia

# modzelowatość

1. znaczne zgrubienie wysuszonego naskórka występujące głównie na stopach; zrogowacenie;
2. zgrubienie błon śluzowych, np. przełyku, żołądka, krtani, świadczące o stanie przedrakowym dotkniętych tym organów

SJP.pl

# modzelowaty

przypominający kształtem modzel (odcisk na skórze); nagniotkowaty

SJP.pl

# modzić

intensywnie myśleć nad czymś, szukać rozwiązania, robić plany

SJP.pl

# modła

1. modlitwa;
2. wzorzec do naśladowania; model; sposób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wzór, wzorzec, model czegoś, norma działania, metoda postępowania

(1.2) daw. modlitwa, prośba

(1.3) daw. bałwan, bożyszcze

Wiktionary

W Polsce

- Modła – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Gromadka
- Modła – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Jerzmanowa
- Modła – przysiółek wsi Pierzaki w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
- Modła – część wsi Stojanów w woj. Łódzkim, w pow. Sieradzkim, w gminie Goszczanów
- Modła – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Słupia
- Modła – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
- Modła – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wiśniewo
- Modła – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
- Modła – przysiółek w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Opatówek
- Modła – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów
- Modła – gromada
- Modła – przystanek kolejowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Twa modła ludu niech strzeże • I ziemię dobrze Ci znaną.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2-3)

rzecz. modlitwa ż., modlitewnik m., modły nmos., modlenie n., pomodlenie n., wymodlenie n., modliszka ż.

czas. modlić się ndk., pomodlić się dk., wymodlić dk.

przym. modlitewny, modliszkowy, modlitewnie

przysł. modlitewnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wzór, model, wzorzec

(1.2) modlitwa, prośba

(1.3) bałwan, bożyszcze

Wiktionary

# modły

podniośle: modlitwy, błagania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. modlitwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ty zaś nie wstawiaj się za tym narodem, nie zanoś za niego błagań ani modłów, ani też nie nalegaj na Mnie, bo cię nie wysłucham.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. modlenie n., modlitwa ż.

czas. modlić się ndk., wymodlić dk.

przym. rozmodlony, modlitewny

przysł. modlitewnie

Wiktionary

# moellon

[czytaj: mwalĄ, w odmianie: moellonu - czytaj: mwaLOnu itd.] uboczny produkt utleniania tranu, służący m.in. do natłuszczania skór; degras

SJP.pl

# mofeta

chłodny wyziew gazów wulkanicznych, złożony głównie z dwutlenku węgla, występujący na terenach wulkanicznych i powulkanicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. chłodny (poniżej 100°C), wyziew wulkaniczny składający się głównie z dwutlenku węgla i azotu;

(1.2) geol. otwór, przez który wydobywa się mofeta (1.1)

Wiktionary

Mofeta – rodzaj ekshalacji wulkanicznych, chłodny wyziew (o temperaturze poniżej 100 °C), zawierający głównie dwutlenek węgla, bez większej obfitości pary wodnej. Także otwór, z którego wydobywają się te ekshalacje.

W Polsce zjawisko można zaobserwować w okolicach Szczawnika, Tylicza i Złockiego (Beskid Sądecki). Największą w Polsce i najbardziej wydajną jest mofeta w Jastrzębiku, uznana za pomnik przyrody nieożywionej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔˈfɛta, AS: mofeta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mofetowy

Wiktionary

# mofetowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mofetą, dotyczący mofety

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mofeta ż.

Wiktionary

# mofussil

jednostka administracyjna w Indiach; mufassal, mufassil

SJP.pl

# mogadiszanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mogadiszu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiˈʃãɲĩn, AS: mogadʹišãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mogadiszu n., mogadiszuanin mos.

:: fż. mogadiszanka ż., mogadiszuanka ż.

przym. mogadiszański, mogadiszuański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mogadiszuanin

Wiktionary

# mogadiszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mogadiszu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiˈʃãŋka, AS: mogadʹišãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mogadiszu n., mogadiszuanka ż.

:: fm. mogadiszuanin mos., mogadiszanin mos.

przym. mogadiszański, mogadiszuański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mogadiszuanka

Wiktionary

# mogadiszański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Mogadiszu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiˈʃãj̃sʲci, AS: mogadʹišãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mogadiszuanka ż., mogadiszuanin mos., mogadiszanka ż., mogadiszanin mos., Mogadiszu n.

przym. mogadiszuański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mogadiszuański

Wiktionary

# mogadiszu

stolica Somalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Somalii;

Wiktionary

Mogadiszu (somal. Muqdisho; arab. ‏مقديشيو‎) – stolica i największe miasto w Somalii, nad Oceanem Indyjskim, także port morski i centrum handlowe. W 2017 roku miasto liczyło 2 590 000 ludności.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔɡaˈdʲiʃu, AS: mogadʹišu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mogadiszanin mos., mogadiszanka ż., mogadiszuanin mos., mogadiszuanka ż.

przym. mogadiszuański, mogadiszański

Wiktionary

# mogadiszuanin

mieszkaniec Mogadiszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mogadiszu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiʃuˈwãɲĩn, AS: mogadʹišuu̯ãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mogadiszu n., mogadiszanin mos.

:: fż. mogadiszuanka ż., mogadiszanka ż.

przym. mogadiszański, mogadiszuański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mogadiszanin

Wiktionary

# mogadiszuanka

mieszkanka Mogadiszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mogadiszu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiʃuˈwãnka, AS: mogadʹišuu̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mogadiszu n., mogadiszanka ż.

:: fm. mogadiszuanin mos., mogadiszanin mos.

przym. mogadiszański, mogadiszuański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mogadiszanka

Wiktionary

# mogadiszuański

przymiotnik od: Mogadiszu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Mogadiszu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔɡadʲiʃuˈwãj̃sʲci, AS: mogadʹišuu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mogadiszuanka ż., mogadiszuanin mos., mogadiszanka ż., mogadiszanin mos., Mogadiszu n.

przym. mogadiszański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mogadiszański

Wiktionary

# mogielica

1. szczyt w Beskidach Zachodnich;
2. nazwa dwóch potoków w Polsce

SJP.pl

Mogielica – najwyższy szczyt Beskidu Wyspowego (1170,2 m). Wierzchołkowa część masywu Mogielicy jest nazywana przez miejscową ludność Kopą, ze względu na charakterystyczny kształt. W starszej literaturze można spotkać błędną nazwę „Mogielnica”. Z punktów widokowych, na szczycie i na polanach, rozpościerają się szerokie widoki na Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki, Pieniny, Gorce, Tatry.

Wikipedia

# mogielnica

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. wieś na Ukrainie;
4. szczyt w Beskidzie Wyspowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔɟɛlʲˈɲit͡sa, AS: moǵelʹńica

Wiktionary

# mogielnicki

przymiotnik od: Mogielnica

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Mogielnicki – polski tekściarz
- Andrzej Mogielnicki – polski farmaceuta

Wikipedia

# mogielniczanin

mieszkaniec Mogielnicy

SJP.pl

# mogielniczanka

mieszkanka Mogielnicy

SJP.pl

# mogilanianin

mieszkaniec wsi: Mogilany

SJP.pl

# mogilanianka

mieszkanka wsi: Mogilany

SJP.pl

# mogilański

przymiotnik od: Mogilany

SJP.pl

# mogilany

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Białorusi

SJP.pl

Mogilany – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany. Jest siedzibą gminy Mogilany.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mogilany. W latach 1975–1998 w województwie krakowskim.

Wikipedia

# mogileński

przymiotnik od: Mogilno

SJP.pl

# mogilica

- Mogilica – wieś w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gm. Dolice
- Mogilica – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie iwacewickim
- Mogilica – rzeka w woj. zachodniopomorskim, dopływ Parsęty

Wikipedia

# mogilnianin

mieszkaniec Mogilna

SJP.pl

# mogilnianka

mieszkanka Mogilna

SJP.pl

# mogilnica

1. wieś w Polsce;
2. rzeka, dopływ Wieprza

SJP.pl

W Polsce

- Mogilnica – wieś w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Siedliszcze
- Mogilnica – gromada
- Mogilnica – rzeka, dopływ Wieprza
- Mogilnica – rzeka, górny bieg Kanału Prutu

Wikipedia

# mogilnice

wieś w Polsce

SJP.pl

Mogilnice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# mogilnicki

→ Mogilnica, → Mogilnice

SJP.pl

Mogilnicki II – herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Wikipedia

#### Patrz:

Mogilnica, → Mogilnice

# mogilnik

dawniej cmentarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) składowisko na odpady najniebezpieczniejszych substancji

(1.2) daw. gwara. cmentarz

(1.3) przest. mogiła, grób

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. gwara. ptak drapieżny z gatunku orlik krzykliwy, nazwa systematyczna|Clanga pomarina|ref=tak.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mogiła ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) orlik, orlik krzykliwy, orlik mogilnik, orzeł czarny, orzeł krzykliwy, orzeł mniejszy, orzeł plamisty

Wiktionary

# mogilno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. jezioro w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Mogilno – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu mogileńskiego i gminy miejsko-wiejskiej Mogilno. Siedziba dekanatu w archidiecezji gnieźnieńskiej. Ośrodek przemysłowy, centrum handlowo-usługowe dla okolicy o wysokiej kulturze rolnej. Ośrodek szkolnictwa i kultury. Według danych GUS z 31 grudnia 2023 roku Mogilno liczyło 10 972 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔˈɟilnɔ, AS: moǵilno

Wiktionary

# mogilny

→ mogiła

SJP.pl

#### Patrz:

mogiła

# mogilski

przymiotnik od: Mogiła (dzielnica Krakowa)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mogiłą, dotyczący Mogiły

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mogiła ż., Mogiła ż.

Wiktionary

# mogiła

miejsce w ziemi, w którym jest chowany zmarły; grób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary

(1.2) pot. przen. fatalna sytuacja, sytuacja bez wyjścia

Wiktionary

mogiła – miejsce, w którym jest chowany zmarły

W Polsce

- Mogiła – część miasta Kraków
- Mogiła – część wsi Honiatyczki w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
- Mogiła – część wsi Rokitno w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek
- Mogiła – część wsi Karwodrza w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
- Mogiła – część wsi Tapin w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Rokietnica

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziadek pokazywał mi w lesie zapomniane mogiły partyzantów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈɟiwa, AS: moǵiu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mogilnik m., Mogiła ż.

:: zdrobn. mogiłka ż.

przym. mogilny, mogiłowy, mogilski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grób

(1.2) kaplica

Wiktionary

# mogiłka

mała mogiła

SJP.pl

- Mogiłka – osada w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski
- Mogiłka – osada leśna w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
- Mogiłka – potok, lewy dopływ Skawinki
- Mogiłka – baśń braci Grimm

Wikipedia

# mogiłki

regionalnie: cmentarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) białystok. cmentarz

Wiktionary

# mogiłowy

→ mogiła

SJP.pl

#### Patrz:

mogiła

# mogolski

→ mogoł

SJP.pl

#### Patrz:

mogoł

# mogot

kopiasty, stromościenny pagórek zbudowany ze skał węglanowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pagór zbudowany ze skał wapiennych o stromych ścianach i kopulastym zwieńczeniu, ostaniec krasowy;

Wiktionary

Mogot (hum, hom) – ostaniec krasowy, w postaci izolowanego, zazwyczaj kopułowatego lub stożkowego wzgórza o bardzo stromych, skalistych zboczach, zbudowanego ze skał krasowiejących, które oparły się procesom denudacji. Mają wysokości względne do kilkuset metrów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mogoty powstają w wyniku procesów krasowych w klimacie gorącym i wilgotnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔɡɔt, AS: mogot

Wiktionary

# mogoł

tytuł władcy w Indiach w XVI wieku; osoba z tym tytułem

SJP.pl

# moguncja

miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech nad Renem;

Wiktionary

Moguncja (niem. Mainz; fr. Mayence, łac. Moguntiacum/Mogontiacum) – miasto na prawach powiatu nad Renem w Niemczech, obecna stolica kraju związkowego Nadrenia-Palatynat, dawna stolica Arcybiskupstwa Moguncji w czasach Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W starożytności Moguncja była twierdzą dominującą na zachodnim brzegu Renu, jako część północnych kresów Cesarstwa Rzymskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stolicą Nadrenii-Palatynatu jest Moguncja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈɡũnt͡sʲja, AS: mogũncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moguncjanin mos., moguncjanka ż.

przym. moguncki

Wiktionary

# moguncjanin

mieszkaniec Moguncji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Moguncji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔɡũnˈt͡sʲjä̃ɲĩn, AS: mogũncʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moguncja ż.

:: fż. moguncjanka ż.

przym. moguncki

Wiktionary

# moguncjanka

mieszkanka Moguncji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Moguncji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔɡũnˈt͡sʲjãnka, AS: mogũncʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moguncja ż.

:: fm. moguncjanin mos.

przym. moguncki

Wiktionary

# moguncki

przymiotnik od: Moguncja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Moguncją, dotyczący Moguncji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moguncja ż., moguncjanin mos., moguncjanka ż.

Wiktionary

# mohacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mohaczem, dotyczący Mohacza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mohacz mrz.

Wiktionary

# mohacz

miasto na Węgrzech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowych Węgrzech, nad Dunajem;

Wiktionary

Mohacz (węg. Mohács, chor., serb. i bun. – Mohač lub Мохач, niem. Mohatsch, tur. Mohaç) – miasto w południowej części Węgier, nad Dunajem, położone 185 km na południe od Budapesztu. Mohacz należy do komitatu Baranya i stanowi ośrodek administracyjny wchodzącego w jego skład powiatu Mohacz.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mohacki

Wiktionary

# mohair

wełna kóz angorskich; moher

SJP.pl

# mohairowy

[czytaj: moherowy] moherowy;
1. zrobiony z moheru (wełny);
2. pogardliwie: dotyczący konserwatywnego nurtu polskiego katolicyzmu, reprezentowanego m.in. przez Radio Maryja

SJP.pl

# mohamed

obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. hist. Mahomet (prorok)

(1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Mahomet mos./mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Mahomet.

źródła.

== Mohamed (slovio.) ==

thumb|Mohamed (1.1)

ortografie. Мохамед

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) rel. hist. Mahomet

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈxãmɛt, AS: moχãmet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mahomet mos./mrz.

Wiktionary

# mohammed

obce imię męskie

SJP.pl

# mohar

roślina pastewna, proso węgierskie

SJP.pl

# moharowy

przymiotnik od: mohar

SJP.pl

# mohel

w judaizmie mężczyzna dokonujący obrzędowego zabiegu obrzezania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. żydowski rytualny rzezak;

Wiktionary

Mohel, mojel (heb. מוהל, obrzezujący) – w judaizmie mężczyzna dokonujący rytualnego obrzezania chłopców.

Mohelami mogą być często lekarze. Dawniej funkcję tę pełnili szojcheci. Mohelowie powinni wykonywać swoje obowiązki bezpłatnie, gdyż obrzezanie jest micwą. W czasie obrzezania mohelowi asystuje sandak.

W Biblii znany jest przypadek dokonywania obrzezania przez kobietę – Seforę, żonę Mojżesza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziecko kładzie się na specjalnym fotelu obrzezań, po czym mohel usuwa napletek.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzezak

Wiktionary

# moher

mohair;
1. wełna kóz angorskich
2. lekka tkanina z tej wełny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wełna z kóz angorskich;

(1.2) pot. pogard. obraź. zob. moherowy beret.

(1.3) slang. pot. zarost na klatce piersiowej

Wiktionary

Moher (ang. mohair) – wełna z kóz angorskich. Pochodzenie nazwy jest sporne. Np. Władysław Kopaliński podaje etymologię z arabskiego muchajjar (‏مخيّر‎, dosł. doborowy, wyborny). The Collaborative International Dictionary of English sugeruje też pochodzenie z fr. moire – przypominający marmur.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Moher na gablocie — git.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔxɛr, AS: moχer

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. moherowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) futro, futerko

Wiktionary

# moherować

1. tworzyć wyroby z moheru;
2. środowiskowo:
a) nawiązywać do treści i stylu wypowiedzi prezentowanych w rozgłośni Radio Maryja i stacji telewizyjnej TV Trwam;
b) moherować się - upodabniać się w poglądach i stylu wypowiedzi do słuchaczy Radia Maryja i widzów TV Trwam

SJP.pl

# moherowy

mohairowy;
1. zrobiony z moheru (wełny);
2. pogardliwie: dotyczący konserwatywnego nurtu polskiego katolicyzmu, reprezentowanego m.in. przez Radio Maryja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z moheru; związany z moherem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moher mrz.

Wiktionary

# mohikanie

plemię Indian Ameryki Północnej z grupy Algonkinów

SJP.pl

Wikipedia

# mohikanin

1. członek jednego z wymarłych już plemion Indian Ameryki Północnej;
2. przenośnie: ostatni Mohikanin -
a) ostatni przedstawiciel jakiejś grupy, rodu itp.;
b) kontynuator ginących tradycji; epigon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na terenach Mohikanów nie zakazano prowadzenia poszukiwań złota.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Mohikanka ż.

przym. mohikański

Wiktionary

# mohikanka

członkini jednego z wymarłych już plemion Indian Ameryki Północnej

SJP.pl

# mohikański

dotyczący Mohikanów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mohikanami, dotyczący Mohikanów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mohikanin mos., Mohikanka ż.

Wiktionary

# mohorycz

1. dawniej: podarek pieniężny lub poczęstunek przy sprzedaży albo kupnie; litkup; borysz
2. dawny zwyczaj picia wódki u rodziny panny podczas pierwszej wizyty kawalera starającego się o jej rękę

SJP.pl

# mohr

Nazwisko Mohr może odnosić się do następujących osób:

- Christian Otto Mohr (1835–1918) niemiecki inżynier
- Georg Mohr (Jørgen Mohr) (1640–1697) – duński matematyk
- Georg Mohr (ur. 1965) – słoweński szachista
- Jay Mohr (ur. 1970) – amerykański aktor komediowy
- Karl Friedrich Mohr (1806–1879) – niemiecki farmaceuta i chemik
- Rafał Mohr (ur. 1975) – polski aktor filmowy i teatralny

Wikipedia

# mohylański

dotyczący Piotra Mohyły, związany z Piotrem Mohyłą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Piotra Mohyły, związany z Piotrem Mohyłą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Litografia przedstawia alegorię Akademii Mohylańskiej w Kijowie.

Wiktionary

# mohylew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Białorusi, siedziba administracyjna rejonu mohylewskiego;

Wiktionary

Mohylew (biał. Магілёў, Mahiloŭ; ros. Могилёв, Mogilow; jid. מאָלעוו, Molew) – miasto we wschodniej części Białorusi, nad Dnieprem, blisko granicy z Rosją, siedziba administracyjna obwodu mohylewskiego i rejonu mohylewskiego. Liczący ok. 357 tys. mieszkańców (2020) Mohylew jest czwartym pod względem liczby ludności miastem białoruskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1561 r. król Zygmunt August ustanowił w Mohylewie wójta i czterech setników oraz określił powinności, ilość i rodzaj podatków, pozostawiając też niektóre wolności mieszkańców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mohylewianin m., mohylewianka ż., Mohylewszczyzna ż.

przym. mohylewski

Wiktionary

# mohylewski

przymiotnik od: Mohylew (miasto na Białorusi)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Mohylewa, związany z Mohylewem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W mohylewskim herbie widnieje rycerz w zbroi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mohylew m., mohylewianin m., mohylewianka ż., Mohylewszczyzna ż.

Wiktionary

# mohylewszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region wokół Mohylewa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy tylko stało się to możliwe, wrócił na Mohylewszczyznę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mohylew mrz.

przym. mohylewski

Wiktionary

# mohylów

miasto na Ukrainie

SJP.pl

- Mohylów Podolski − miasto na Ukrainie
- Dynamo Mohylów Podolski − ukraiński klub piłkarski
- Powiat mohylowski − rosyjska struktura administracyjna
- Rejon mohylowski − ukraińska struktura administracyjna

Zobacz też:

- Mohylew − miasto na Białorusi

Wikipedia

# mohylowski

przymiotnik od: Mohylów Podolski (miasto na Ukrainie)

SJP.pl

# mohyła

- Mohyła (herb) rum. Movilă, pol. mogiła – herb, m.in. hospodarów wołoskich Mohyłów, inny niż polski Mogiła (herb szlachecki)
- Piotr Mohyła – biskup, prawosławny metropolita kijowski, święty.
- Jeremi Mohyła – książę, hospodar wołoski,
- Szymon Mohyła – hospodar wołoski
- konstantyn Mohyła – hospodar wołoski
- Raina Mohylanka – księżniczka wołoska, żona Michała Wiśniowieckiego, matka m.in. Jeremiego Wiśniowieckiego
- Maria Mohylanka – księżniczka wołoska, żona Stefana Potockiego
- Anna Mohylanka – księżniczka wołoska, żona Stanisława Rewery Potockiego
- Kamiana Mohyła – stanowisko archeologiczne nad rzeką Mołoczna w obwodzie zaporoskim na Ukrainie.

Wikipedia

# moi

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"

SJP.pl

# moiściewy

poufały okrzyk wyrażający zdziwienie, podziw

SJP.pl

# mój

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"

SJP.pl

zaimek dzierżawczy

(1.1) 1. os. lp.

Wiktionary

Mój (niem. Moy - See) – jezioro położone na wschód od Kętrzyna w gminie Kętrzyn, w powiecie kętrzyńskim województwa warmińsko-mazurskiego, w dorzeczu rzeki Guber.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moi rodzice poprosili moją nauczycielkę, aby zwracała większą uwagę na moje problemy z ortografią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: muj, AS: mui ̯

Wiktionary

# moja

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"

SJP.pl

zaimek dzierżawczy

(1.1) M. lp. ż. od: mój

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie moja sprawa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔja, AS: moi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) my

* esperanto: (1.1) mia

* wilamowski: (1.1) majny

źródła.

== moja (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zakonnica

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) lekaime

Wiktionary

# mojak

nazwisko

SJP.pl

# mojave

[czytaj: mohawi]
1. pustynia w Stanach Zjednoczonych;
2. plemię północnoamerykańskich Indian

SJP.pl

- Mojave – pustynia (Kalifornia i Nevada, Arizona, Utah, Stany Zjednoczone)
- Mojave – jednostka osadnicza (Kalifornia, Stany Zjednoczone)
- Mojave – okresowa rzeka w górach San Bernardino (hrab. San Bernardino, Kalifornia, Stany Zjednoczone)
- Mojave – plemię północnoamerykańskich Indian w Stanach Zjednoczonych

Wikipedia

# moje

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"

SJP.pl

# mojęcice

Mojęcice (niem. Mondschütz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Mojęcice. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mojęcice, po jej zniesieniu w gromadzie Wołów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

# mojero

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Kraju Krasnodarskim, prawy dopływ Kotuja

Wiktionary

# mojiczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mniszek lekarski

Wiktionary

# mojito

[czytaj: mohito] kubański koktajl alkoholowy na bazie białego rumu z dodatkiem mięty i limonki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

Wiktionary

Mojito (wym. /moˈxito/) – koktajl alkoholowy, pochodzenia kubańskiego na bazie białego rumu o orzeźwiającym słodko-kwaśno-miętowym smaku. Podstawowymi składnikami są:

- 40 ml białego rumu
- 20 ml syropu cukrowego lub cukier biały / brązowy cukier trzcinowy
- 2 ćwiartki limonki
- 6 liści mięty
- 40 ml wody gazowanej
- kruszony lód

Wikipedia

# mojka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. złodziejska: żyletka używana przez kieszonkowców do rozcinania kieszeni lub ubrań swoich ofiar

(1.2) gwara. przestępcza: nóż

Wiktionary

Mojka (ros. Мойка) – skanalizowana rzeka o długości 5 km i szerokości 40 m, będąca odnogą Fontanki, przepływająca przez centrum Petersburga. Początkowo znana była pod iżorską nazwą Mja oznaczającą muł, błoto.

Wypływa z rzeki Fontanka, nieopodal Ogrodu Letniego; przepływa obok Pola Marsowego, przecina Newski Prospekt i Kanał Kriukowa, aby ostatecznie zakończyć swój bieg wpadając do Newy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔjka, AS: moi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mojkarz

Wiktionary

# mojkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. złodziejska: kieszonkowiec, który za pomocą żyletki rozcina kieszenie swoich ofiar

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔjkaʃ, AS: moi ̯kaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mojka ż.

Wiktionary

# mojmir

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Mojmir – imię męskie
- Mojmir I (czes. i słow. Mojmír I) – władca Państwa Wielkomorawskiego od 820 do 846
- Mojmir II (czes. i słow. Mojmír II) – władca Państwa Wielkomorawskiego od 894 prawdopodobnie do 906
- Mojmir (Mojmír) – planetoida o numerze katalogowym 53285
- „Mojmir” (Wojciech Czerwiński) – polski nauczyciel, działacz społeczny i kulturalny, związany ze Śląskiem, żołnierz AK
- Hermann Mojmir – polski lekarz i działacz społeczny, twórca słownika języka wilamowskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój nauczyciel czeskiego ma na imię Mojmir.

(1.1) Mojmirowie imieniny obchodzą 10 stycznia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔjmʲir, AS: moi ̯mʹir

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mojmirowic mos., Mojmirowice mos.

:: zdrobn. Mojmirek mos.

:: fż. Mojmira ż.

przym. Mojmirowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Mojmirek

Wiktionary

# mojmira

imię żeńskie

SJP.pl

Mojmira – żeński odpowiednik imienia Mojmir. Znaczenie imienia: "mój pokój", "mój skarb". W tej formie imię nienotowane w źródłach staropolskich.

Wikipedia

# mojmirostwo

Mojmir z małżonką; Mojmirowie

SJP.pl

# mojmirowie

Mojmir z małżonką; Mojmirostwo

SJP.pl

# mojmirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojmira lub z nim związany

SJP.pl

# mojmirzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojmiry lub z nią związany

SJP.pl

# mojnowo

Mojnowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin.Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# mojr

potocznie, żartobliwie: strach; zwykle w zwrocie "mieć mojra" - bać się; mieć stracha, mieć boja

SJP.pl

# mojra

przenośnie: przeznaczenie, los, fatum

SJP.pl

Mojry (gr. Μοῖραι Moirai) – w mitologii greckiej boginie losu, w wierzeniach Rzymian utożsamiane z Parkami.

W różnych literackich przekazach wywodzono odmienne ich pochodzenie. U Homera jest jedna Mojra, natomiast według Theogonii Hezjoda były one trzema córkami Zeusa i Temidy, noszącymi imiona: Kloto („Prządka” nici żywota), Lachesis („Udzielająca”, która tej nici strzeże) i Atropos („Nieodwracalna”, która ją przecina). Według innych źródeł były one córkami Nocy i Erebu lub Kronosa, albo Gai i Okeanosa. Symbolizowały starogreckie pojęcia filozoficzno-mitologiczne dotyczące losu ludzkiego i porządku świata. Ich siostrami były Hory i Charyty. Były boginiami życia i śmierci oraz znały przyszłość ludzi i bogów. Jako jedyne nie podlegały też władzy bogów olimpijskich.

Wikipedia

# mojsa

nazwisko

SJP.pl

# mojsak

nazwisko

SJP.pl

# mojsiewicz

nazwisko

SJP.pl

# mojsiki

Mojsiki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły.

Wieś była własnością starosty guzowskiego i nowomiejskiego Stanisława Opalińskiego, leżała w województwie podlaskim w 1673 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Waniewie.

Wikipedia

# mojski

nazwisko

SJP.pl

# mojsław

imię męskie

SJP.pl

Mojsław – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, złożone z członów Moj- ("mój") i -sław ("sława"). Imię to zostało zanotowane tylko w ruskiej kronice Nestora; mogło ono stanowić odmianę imion Masław i Miecisław.

Mojsław imieniny obchodzi 1 stycznia.

Wikipedia

# mojsławice

Mojsławice (ukr. Мойславичі) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Uchanie. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 844.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mojsławice, po jej zniesieniu w gromadzie Teratyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia

# mojsławostwo

Mojsław z małżonką; Mojsławowie

SJP.pl

# mojsławowie

Mojsław z małżonką; Mojsławostwo

SJP.pl

# mojsławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojsława lub z nim związany

SJP.pl

# mojż.

skrót

(1.1) = bibl. Księga Mojżeszowa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌmɔjʒɛˈʃɔva, AS: ḱśẽŋga moi ̯žešova

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Rdz, Wyj, Kpł, Lb, Pwt

Wiktionary

# mojzesowicz

nazwisko

SJP.pl

# mojżesz

biblijny wódz i prawodawca narodu izraelskiego (XIII w. p.n.e.), prorok który wyprowadził Żydów z Egiptu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. bibl. starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;

(1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Drogi swoje objawił Mojżeszowi, / dzieła swoje synom Izraela.

(1.2) Mam na imię Mojżesz i jestem zakonnikem z Pragi.

(1.2) Abraham Mojżesz Kalisz pochowany jest w ohelu na cmentarzu żydowskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔjʒɛʃ, AS: moi ̯žeš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mojżeszów mrz.

:: zdrobn. Mojżeszek mos.

przym. mojżeszowy, Mojżeszowy, przedmojżeszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) zdrobn. Mojżeszek

Wiktionary

# mojżeszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Mojżesz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mojżeszek poszedł w nowych spodenkach do synagogi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mojżesz m., Mojżeszów m.

przym. mojżeszowy, Mojżeszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Mojżesz

Wiktionary

# mojżeszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: Mojżesz

Wiktionary

Mojżeszów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Żeleźnicy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ich pole znajduje się przy granicy z Mojżeszowem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔjʒɛʃuf, AS: moi ̯žešuf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mojżesz m., Mojżeszek m.

przym. mojżeszowy, Mojżeszowy

Wiktionary

# mojżeszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojżesza lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Mojżesza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mojżesz mos., Mojżeszek mos., Mojżeszów mrz.

przym. mojżeszowy, przedmojżeszowy

Wiktionary

# mok

skrót od: Miejski Ośrodek Kultury

SJP.pl

# moka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włoski ekspres do kawy

(1.2) środ. przestępcze kawa

Wiktionary

Miejscowości

- Moka (Finlandia) – wieś w Finlandii
- Moka (Japonia) – miasto w Japonii
- Moka – dystrykt Mauritius
- Moka – miasto na Mauritiusie
- Moka – wieś w Estonii, prowincji Rapla, w gminie Märjamaa

Inne

- moka – ekspres do kawy
- Moka – rasa uniwersum Star Trek

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zrobisz nam kawy w tej nowej moce?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔka, AS: moka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kafeterka, kawiarka, kafetierka, kupres, makinetka

Wiktionary

# mokait

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. Windalia Radiolarite, odmiana jaspisu o czekoladowej, czerwonej, żółtej lub kremowej barwie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam przepiękną zawieszkę z mokaitu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈkajit, AS: mokai ̯it

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mokaitowy

Wiktionary

# mokasyn

1. but z dwóch płatów jeleniej skóry, bez obcasu, noszony przez Indian z Ameryki Północnej;
2. płytki pantofel skórzany na niskim obcasie, wzorowany na obuwiu indiańskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. tradycyjny, skórzany indiański but o miękkiej cholewie;

(1.2) obuw. krótki but wzorowany na indiańskim mokasynie (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Agkistrodon|ref=tak., rodzaj węży z podrodziny grzechotnikowatych

(2.2) zool. wąż z rodzaju mokasyn (2.1)

Wiktionary

- mokasyn błotny – gatunek węża z podrodziny grzechotnikowatych
- mokasyny – rodzaj obuwia

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mokasynowy

Wiktionary

# mokasyny

1. but z dwóch płatów jeleniej skóry, bez obcasu, noszony przez Indian z Ameryki Północnej;
2. płytki pantofel skórzany na niskim obcasie, wzorowany na obuwiu indiańskim

SJP.pl

Mokasyny – rodzaj obuwia. Słowo mokasyn pochodzi od algonkiańskiego słowa oznaczającego "but" lub "obuwie", a zapisywanego rozmaicie, np.: Mockasin lub Mawhcasum, Mocussinass, Mockussinchass. Zakłada się, że właśnie noszone przez, zamieszkujących rozległe tereny Ameryki Północnej, plemiona rdzennych Indian buty dały początek współczesnym mokasynom, które to dalej przyczyniły się do powstania i dynamicznego. Może oznaczać:

- współcześnie produkowany typ obuwia
- tradycyjne obuwie Indian

Wikipedia

# mokiet

wzorzysta tkanina pluszowa używana na pokrycie mebli lub jako dywan

SJP.pl

# mokietowy

przymiotnik: od mokiet (tkanina pluszowa)

SJP.pl

# mokij

imię męskie

SJP.pl

# mokka

mocca;
1. gatunek kawy arabskiej;
2. napój z tej kawy

SJP.pl

Mokka – miasto w Jemenie, port nad Morzem Czerwonym, który do XIX wieku obsługiwał Sanę; później stracił znaczenie, a jego funkcje przejęły Al-Hudajda i Aden. Od nazwy miasta kawa mokka.

Wikipedia

# moknąć

stawać się mokrym, zwykle od deszczu

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) stawać się mokrym, zazwyczaj od deszczu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moknąc na deszczu, można się przeziębić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. moczyć

przym. mokry

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemakać, nasiąkać, wilgotnieć

Wiktionary

# mokobody

wieś w Polsce

SJP.pl

Mokobody – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Mokobody.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa Mokobody I i Mokobody II.

Wieś leży nad rzeką Liwiec. Siedziba gminy Mokobody, oraz rzymskokatolickiej parafii św. Jadwigi. Dawniej miasto prywatne, posiadało prawo chełmińskie, w 1496 roku położone było w ziemi drohickiej województwa podlaskiego, prawa miejskie utraciło w 1870 roku.

Wikipedia

# mokobodzki

przymiotnik od: Mokobody (wieś w województwie mazowieckim)

SJP.pl

# mokosz

mokosz cierniowiak - motyl z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitsłow. bogini słowiańska, interpretowana jako bogini płodności, wód i ziemi, słowiańska Bogini Matka;

Wiktionary

Mokosz – bogini słowiańska. Według rekonstrukcji etymologicznej, Mokosz była boginią ziemi, wód i płodności, a później, według większości badaczy, była odzwierciedlana w bylinach i zamowach jako Matka Ziemia Wilgotna. Innej rekonstrukcji dokonano na podstawie etnografii: pod koniec XIX wieku na Rosyjskiej Północy odnotowano takie nazwy kikimory jak Mokusza lub Mokosza. Zbieżność tę tłumaczy fakt, że kikimora jest zdemonizowaną wersją bogini, a poprzez zbliżenie między nimi badacze przedstawili Mokosz jako boginię miłości i narodzin, mającą związek z nocą, księżycem, przędzeniem, hodowlą owiec i gospodarką kobiet. Przędzenie było zajęciem różnych europejskich bogiń losu, co doprowadziło do scharakteryzowania Mokoszy jako bóstwa kontrolującego los. Ta rekonstrukcja nie zgadza się z danymi dotyczącymi jej etymologii, z których wynika, że funkcja przędzenia nie mogła być główną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) No, i można byłoby posuwać jeszcze tę listę dalej, obejmując nią np. bóstwo żeńskie Mokosz, która przędzie len, pomaga przy gospodarstwie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔkɔʃ, AS: mokoš

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Mokoszy

Wiktionary

# mokoszy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mitsłow. związany z Mokoszą, pochodzący od Mokoszy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈkɔʃɨ, AS: mokošy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mokosz ż.

Wiktionary

# mokotów

dzielnica Warszawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

(1.2) geogr. część wsi Ulów, w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Klwów

Wiktionary

Mokotów – dawna wieś, obecnie dzielnica Warszawy. Jedna z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy, największa pod względem liczby ludności.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czytam świetną monografię o Mokotowie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mokotowski

rzecz. Mokotowo n., mokotowianin mos., mokotowianka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Mokotowo

Wiktionary

# mokotowianin

mieszkaniec Mokotowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mokotowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niewielu mokotowian korzysta z parkingu na Czerniakowskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mokotów mrz.

:: fż. mokotowianka ż.

przym. mokotowski

Wiktionary

# mokotowianka

mieszkanka Mokotowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mokotowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mokotowianki wystrzegają się tego lasku wieczorami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mokotów mrz.

:: fm. mokotowianin mos.

przym. mokotowski

Wiktionary

# mokotowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. Mokotów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mokotów mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Mokotów

Wiktionary

# mokotowski

dotyczący Mokotowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Mokotowa, związany z Mokotowem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Film był wyświetlany w jednym z mokotowskich kin.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mokotowianin mos., mokotowianka ż., Mokotów mrz.

Wiktionary

# mokówko

Mokówko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.

Wikipedia

# mokowo

Mokowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.

Wikipedia

# mokra

1. pokryty po wierzchu, przesiąknięty lub ociekający wodą albo inną cieczą (np. mokra bielizna);
2. charakteryzujący się dużą ilością opadów atmosferycznych (np. mokry dzień);
3. pokryty potem; spocony;
4. jeszcze niestwardniały, niezaschły (np. mokry tynk); świeży

SJP.pl

W Polsce

- Mokra – część miasta Wrocław
- Mokra – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko
- Mokra – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Skierniewice
- Mokra – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Skierniewice
- Mokra – część wsi Mstów w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Mokra – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
- Mokra – część wsi Jankowice w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Chłopice
- Mokra – przysiółek wsi Widna Góra w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pawłosiów
- Mokra – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Roźwienica
- Mokra – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Miedźno
- Mokra – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Stąporków
- Mokra – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kazimierz Biskupi

Wikipedia

# mokradełko

zdrobnienie od: mokradło

SJP.pl

# mokradlany

przymiotnik od: mokradło

SJP.pl

# mokradlica

mokradlica miedzianka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

SJP.pl

# mokradła

podmokły teren; grzęzawisko, bagno, moczary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hydrol. grząskie i podmokłe tereny

forma rzeczownika.

(2.1) lm. od: mokradło

Wiktionary

- mokradło – teren podmokły, siedlisko hydrogeniczne

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Las stał nieruchomy, przewiany niebieskawem powietrzem, tylko nad mokradłami tłukły się nisko szkliste opary.

(1.1) Na podłodze, gdzie ci grubjanie zasiadali, pijąc lub naradzając się po włóczędze po mokradłach wokół obozowiska, spoczywała gruba warstwa błota.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mokradło mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bagna

Wiktionary

# mokradło

podmokły teren; grzęzawisko, bagno, moczary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obszar o grząskiej ziemi, częściowo zalany wodą;

Wiktionary

Mokradło (teren podmokły, bagno, błoto, moczary, trzęsawisko, bajoro, grzęzawisko, topiel, topielisko) – obszar łączący cechy siedliska lądowego i wodnego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔˈkradwɔ, AS: mokradu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mokry, mokrawy

przysł. mokro, mokrawo

rzecz. mokradła nmos., mokro n., mocz mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) teren podmokły, bagno, błota, moczary, trzęsawisko, bajoro, grzęzawisko, topiel, topielisko, rojst

Wiktionary

# mokradłosz

mech bagienny z rzędu rokietowców, w Polsce prawnie chroniony; mokradłosz żmijowaty, bagiennik żmijowaty

SJP.pl

# mokradłoszka

rodzaj mchów z rodziny rokietkowatych

SJP.pl

Mokradłoszka (Calliergonella Loeske) – rodzaj mchu należący do rodziny rokietkowatych (Hypnaceae). Gatunkiem typowym jest mokradłoszka zaostrzona Calliergonella cuspidata (Hedw.) Loeske.

Wikipedia

# mokradłowy

1. → mokradło;
2. fiołek mokradłowy - roślina zielna z rodziny fiołkowatych;
3. podbródnik mokradłowy - północnoamerykański gatunek nietoperza z rodziny straszaków;
4. myszoryjek mokradłowy - gatunek ssaka z rodziny ryjówkowatych

SJP.pl

# mokrawica

Mokrawica – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.Mokrawica liczy ok. 73 mieszkańców.

Wikipedia

# mokrawy

nieco mokry; wilgotny, wilgotnawy

SJP.pl

# mokre

potocznie: mokry, wilgotny teren, grunt

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

- Mokre – część miasta Mikołów
- Mokre – część miasta Toruń
- Mokre – część miasta Trzebiatów
- Mokre – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Grudziądz
- Mokre – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą
- Mokre – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Dąbrowa
- Mokre – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
- Mokre – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Zamość
- Mokre – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
- Mokre – część wsi Dąbrówka w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
- Mokre – część wsi Juliopol w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn
- Mokre – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Radzymin
- Mokre – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Głubczyce
- Mokre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Żyraków
- Mokre – część wsi Miękisz Nowy w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Laszki
- Mokre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zagórz
- Mokre – część wsi Cygany w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Nowa Dęba
- Mokre – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Bielsk Podlaski
- Mokre – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
- Mokre – zniesiona nazwa osady w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce
- Mokre – część wsi Mnin w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Słupia Konecka
- Mokre – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
- Mokre – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Grodziec
- Mokre – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo
- Mokre – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Sianów

Wikipedia

# mokro

1. pokryty po wierzchu, przesiąknięty lub ociekający wodą albo inną cieczą (np. mokra bielizna);
2. charakteryzujący się dużą ilością opadów atmosferycznych (np. mokry dzień);
3. pokryty potem; spocony;
4. jeszcze niestwardniały, niezaschły (np. mokry tynk); świeży

SJP.pl

przysłówek

(1.1) będąc przesiąkniętym czy pokrytym wodą lub inną cieczą

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) odczucie wilgotności

Wiktionary

- Mokro – wieś w Czarnogórze, w gminie Šavnik
- Mokro – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie hercegowińsko-neretwiańskim, w gminie Konjic
- Mokro – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie zachodniohercegowińskim, w mieście Široki Brijeg
- Mokro – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w mieście Sarajewo Wschodnie, w gminie Pale

Zobacz też

- Mokre

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W lesie było mokro, więc nogawki potem wyglądały jak po praniu.

(2.1) Czujesz to mokro na plecyecach?

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mokry, mokruteńki, mokrutki, mokrzuteńki, mokrzutki

rzecz. mokradło n., mocz mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wilgotnie, wilgotno

Wiktionary

# mokrosiński

nazwisko

SJP.pl

# mokrski

przymiotnik od: Mokrsko, Mokrsko Dolne, Mokrsko Górne, Mokrsko Rządowe

SJP.pl

# mokrsko

przymiotnik od: Mokrsko, Mokrsko Dolne, Mokrsko Górne, Mokrsko Rządowe

SJP.pl

Mokrsko – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Mokrsko. Miejscowość położona jest przy szosie z Byczyny do Wielunia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Mokrsko.

Wikipedia

# mokrusieńki

zdrobnienie od: mokry; mokrzuteńki, mokrzusieńki, mokruteńki, mokrzutki, mokruśki

SJP.pl

# mokruśki

zdrobnienie od: mokry; mokrutki, mokrzutki

SJP.pl

# mokruteńki

zdrobnienie od: mokrutki; mokrzuteńki, mokrzusieńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mokry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wybrałem ten środkowy, bo był wprost przede mną, a tu nagle chlup i cały byłem mokruteńki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔkruˈtɛ̃ɲci, AS: mokrutẽńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mokry, mokrutki, mokrzuteńki, mokrzutki

przysł. mokro

rzecz. mokro n.

Wiktionary

# mokrutki

zdrobnienie od: mokry; mokrzutki, mokruśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: mokry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wywracam kurtkę na drugą stronę – niech podeschnie, ściągam kapelusz, mam mokrutkie włosy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈkrutʲci, AS: mokrutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mokry, mokruteńki, mokrzuteńki, mokrzutki

przysł. mokro

rzecz. mokro n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mokrzutki

Wiktionary

# mokry

1. pokryty po wierzchu, przesiąknięty lub ociekający wodą albo inną cieczą (np. mokra bielizna);
2. charakteryzujący się dużą ilością opadów atmosferycznych (np. mokry dzień);
3. pokryty potem; spocony;
4. jeszcze niestwardniały, niezaschły (np. mokry tynk); świeży

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

(1.2) obfity w deszcze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mokre ubrania suszyły się przy kominku.

(1.2) Tegoroczne lato było wyjątkowo mokre i paskudne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔkrɨ, AS: mokry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocz mrz., mokro n., mokradło n., moczenie n., zmoczenie n., moknięcie n., zmoknięcie n., Mokra ż., Mokre n.

czas. moczyć ndk., zmoczyć dk., moknąć ndk., zmoknąć dk.

przym. mokrawy

:: zdrobn. mokruteńki, mokrutki, mokrzuteńki, mokrzutki

przysł. mokro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wilgotny (zob. uwagi)

(1.2) deszczowy, dżdżysty

Wiktionary

# mokrzec

## W Polsce

- Mokrzec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
- Mokrzec – część wsi Kamianki-Czabaje, w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Przesmyki
- Mokrzec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Pilzno
- Mokrzec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Wielichowo
- Mokrzec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód
- Mokrzec – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód

Wikipedia

# mokrzej

stopień wyższy od przysłówka: mokro; bardziej mokro

SJP.pl

# mokrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mokry; bardziej mokry

SJP.pl

# mokrzeszów

Mokrzeszów (niem. Kunzendorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica.

Wikipedia

# mokrzusieńki

zdrobnienie od: mokrutki; mokrzuteńki, mokruteńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mokry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy drugim okrążeniu Szprycha była mokrzusieńka do samej koszuli i czerwona z wysiłku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔkʃuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: mokšuśė̃ńḱi

Wiktionary

# mokrzuteńki

zdrobnienie od: mokrutki; mokruteńki, mokrzusieńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mokry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Smagany wiatrem i deszczem, ostatnie dwieście metrów przemierzył biegnąc. Mokrzuteńki i zgrzany, zatrzymał się przed kamienicą Wioletty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔkʃuˈtɛ̃ɲci, AS: mokšutẽńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mokry, mokruteńki, mokrutki, mokrzutki

przysł. mokro

rzecz. mokro n.

Wiktionary

# mokrzutki

zdrobnienie od: mokry; mokrutki, mokruśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: mokry

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈkʃutʲci, AS: mokšutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mokry, mokruteńki, mokrutki, mokrzuteńki

przysł. mokro

rzecz. mokro n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mokrutki

Wiktionary

# mokrzyca

roślina z rodziny goździkowatych

SJP.pl

- mokrzyca – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych

W Polsce

- Mokrzyca – część miasta Stargard
- Mokrzyca – część miasta Ustka
- Mokrzyca – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
- Mokrzyca – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gm. Chociwel
- Mokrzyca – część wsi Żarowo w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard

Wikipedia

# mokrzycki

nazwisko

SJP.pl

# mokrzycznik

pospolita roślina z rodziny goździkowatych, rosnąca na suchych łąkach, na zboczach i brzegach dróg

SJP.pl

Mokrzycznik (Holosteum L.) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych. Obejmuje cztery gatunki. Rodzaj występuje w Europie (tu tylko jeden gatunek i bez północnej części kontynentu), w północno-zachodniej Afryce oraz w Etiopii, a także w południowo-zachodniej Azji po Pakistan, zachodnie Chiny i Kazachstan. Do flory Polski należy jeden gatunek – mokrzycznik baldaszkowy H. umbellatum. Gatunek ten rośnie też introdukowany w Ameryce Północnej i Południowej oraz w Południowej Afryce.

Wikipedia

# mokrzyn

Mokrzyn (kaszub. Mòkrzëno; niem. Petersdorf) – wieś kaszubska w Polsce na pograniczu Pojezierzy Kaszubskiego i Bytowskiego położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Bytów, przy drodze krajowej nr 20 Stargard - Szczecinek - Gdynia. Na północ od Mokrzyna znajdują się otoczone lasami jeziora wytopiskowe Cechyńskie Małe (rezerwat przyrody) i Cechyńskie Wielkie. Obecna urzędowa nazwa miejscowości to nazwa utworzona przez Komisję Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych po II wojnie światowej w ramach polonizowania nazw na terenach przyłączonych do Polski.

Wikipedia

# moksa

moxa;
1.
a) odmiana termopunktury, chińska metoda leczenia polegająca na ogrzewaniu odpowiednich punktów ciała, zwykle za pomocą specjalnego cygara;
b) pojedynczy zabieg leczniczy z wykorzystaniem tej metody;
2. roślina, z której przygotowuje się cygara, kulki itp. do zabiegów o tej samej nazwie

SJP.pl

Termopunktura – technika leczenia przy pomocy przyżegań, stosowana w medycynie dalekowschodniej.

Termopunktura, podobnie jak akupunktura, oparta jest na oddziaływaniu na odpowiednie punkty na ciele. Miejsca te nie są jednak, jak w akupunkturze, nakłuwane, lecz przypalane patyczkiem owiniętym watą nasączoną substancją leczniczą. Do praktyk tych używane są również papierosy, wypełnione m.in. suszonymi liśćmi bylicy pospolitej. Termopunktura tradycyjnie stosowana była w przypadkach cięższych, gdy akupunktura nie dawała rezultatów.

Wikipedia

# moksoterapia

chińska metoda leczenia polegająca na ogrzewaniu odpowiednich punktów ciała, zwykle za pomocą specjalnego cygara; moksa, moxa

SJP.pl

# moksza

w filozofii indyjskiej: zbawienie wykluczające ponowne narodziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, prawy dopływ Oki;

Wiktionary

- Moksza – pojęcie z zakresu filozofii indyjskiej (wyzwolenie)
- Moksza – rzeka w Rosji

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. moksza

Wiktionary

# mol

1. jednostka ilości materii, podstawowa jednostka międzynarodowego układu jednostek miar;
2. liczba gramów substancji równa jej masie cząsteczkowej; gramodrobina; gramocząsteczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

Wiktionary

Mol (skrót od molekuła) – podstawowa w układzie SI jednostka liczności materii o symbolu (oznaczeniu) mol.

Jeden mol zawiera dokładnie 6{,}02214076\cdot 10^{23} obiektów elementarnych. Liczba ta jest nazywana liczbą Avogadra.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mole futro zjadły, wierzch zniszczony…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mul, AS: mul

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. molowate nmos.

przym. molowy, molowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|mola.

Wiktionary

# mola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. mól

Wiktionary

- Mola Koelreuter, 1766 – rodzaj morskich ryb z rodziny samogłowowatych (Molidae)
- mola – inna nazwa samogłowa (Mola mola)
- mola – część narządów gębowych stawonogów
- mola – tkanina wytwarzana przez Indian Kuna w Panamie
- Mola – indonezyjska platforma strumieniowa

Osoby o nazwisku Mola:

- Emilio Mola
- Pier Francesco Mola
- Mola – Sebastião Paiva Gomes

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|mól.

źródła.

== mola (esperanto.) ==

morfologia. morfeo|mol|a.

wymowa.

IPA|'mola.

audio|LL-Q143 (epo)-Lepticed7-mola.wav. audio|LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mola.wav.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) miękki

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# molak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adolf Molak − polski pedagog, socjolog, historyk oświaty
- Beata Molak − polska piosenkarka solowa i sesyjna
- Marek Molak − polski wokalista i aktor dubbingowy
- Wiesław Molak − polski dziennikarz radiowy

Wikipedia

# molalność

molalność roztworu - liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 kg roztworu; molarność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. stężenie molalne

Wiktionary

Stężenie molalne (molalność) – jeden ze sposobów wyrażenia stężenia substancji w mieszaninie (roztworze), zdefiniowany jako stosunek liczby moli substancji rozpuszczonej do masy rozpuszczalnika:

    m_{A}={\frac {n_{A}}{m_{rozp}}}

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zadaniu należało obliczyć molalność 0,8-molowego roztworu kwasu siarkowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. molalny

Wiktionary

# molalny

stężenie molalne - liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 kg rozpuszczalnika

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. odnoszący się do stężenia molalnego, określający stężenie molalne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Studenci użyli roztworu 0,5-molalnego zamiast jednomolalnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. molalność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miar. mol/kg

Wiktionary

# molarność

molarność roztworu - liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 kg roztworu; molalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. stężenie molowe

Wiktionary

Stężenie molowe (molowość, molarność) – jeden ze sposobów wyrażenia stężenia substancji w mieszaninie (roztworze), zdefiniowany jako stosunek liczby moli substancji do objętości całej mieszaniny:

  c_{B}={\frac {n_{B}}{V}}={\frac {m_{B}}{M_{B}V}}
  gdzie: cB – stężenie molowe składnika B; nB – liczba moli składnika B; V – objętość mieszaniny (roztworu); mB – masa składnika B; MB – masa molowa składnika B

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Student użył kwasu siarkowego o niewłaściwej molarności, przez co nie udało się mu otrzymać odpowiedniego produktu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. molarny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stężenie molowe, molowość, symbol. M

Wiktionary

# molarny

o roztworze: mierzony liczbą moli substancji rozpuszczonej w 1 kg roztworu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. związany z molem

(1.2) chem. dotyczący stężenia molowego, określający stężenie molowe

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Do syntezy wykorzystano 0,1-molarny roztwór substratu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mol mrz., molarność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) molowy

Wiktionary

# molasa

morski lub lądowy osad o wielkiej miąższości

SJP.pl

Molasa – ogólna nazwa kompleksu skał osadowych wypełniających zapadliska powstające na przedpolu świeżo wypiętrzonego górotworu fałdowego w schyłkowym stadium orogenezy, zwykle o grubości wielu kilometrów.

Głównym składnikiem molas są skały okruchowe pochodzące z niszczenia gór, zwykle zlepieńce i piaskowce. należą do nich np. mioceńskie i plioceńskie utwory osadowe na przedpolu Alp - w Szwajcarii i południowej Bawarii.

Wikipedia

# mole

rodzaj sosu

SJP.pl

- mole – Tineidae, rodzina niewielkich owadów z rzędu motyli
- mole spożywcze – Plodia interpunctella, motyle nocne (ćmy) z rodziny omacnicowatych
- Mole – rzeka w Anglii, w hrabstwach Surrey i West Sussex
- Mole – rzeka w Anglii, w hrabstwie Devon
- mole – meksykańska potrawa; rodzaj sosu.

Wikipedia

# molęda

nazwisko

SJP.pl

# molek

nazwisko

SJP.pl

# molekularny

dotyczący molekuł, cząsteczek; cząsteczkowy, drobinowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) fizyka molekularna / genetyka molekularna / kuchnia molekularna / masa molekularna / obłok molekularny / orbital molekularny / siła molekularna

synonimy.

(1.1) cząsteczkowy, drobinowy, korpuskularny

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. molekuła ż.

przym. molekułowy

przysł. molekularnie

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|molekuła|-arny.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) molekular

* angielski: (1.1) molecular

* arabski: (1.1) جزيئي

* azerski: (1.1) molekulyar

* białoruski: (1.1) малекулярны

* bośniacki: (1.1) molekularan

* bułgarski: (1.1) молекулен

* chiński standardowy: (1.1) 分子 (fēnzǐ)

* chorwacki: (1.1) molekularan

* czeski: (1.1) molekulární

* duński: (1.1) molekylær

* estoński: (1.1) molekulaarne

* fiński: (1.1) molekyyli-

* francuski: (1.1) moléculaire

* galicyjski: (1.1) molecular

* górnołużycki: (1.1) molekularny

* hiszpański: (1.1) molecular

* indonezyjski: (1.1) molekuler

* irlandzki: (1.1) mhóilíneach

* japoński: (1.1) 分子の

* kataloński: (1.1) molecular

* kazachski: (1.1) молекулярлық (molekwlyarlıq)

* kirgiski: (1.1) молекулярдык (molekulyardık)

* koreański: (1.1) 분자의 (bunjaui)

* litewski: (1.1) molekulinė

* łaciński: (1.1) molecularis

* łotewski: (1.1) molekulārs

* niderlandzki: (1.1) moleculair

* niemiecki: (1.1) molekular, Molekular-

* norweski (bokmål): (1.1) molekylær

* norweski (nynorsk): (1.1) molekylær

* nowogrecki: (1.1) μοριακός (moriakós)

* ormiański: (1.1) մոլեկուլային (molekulayin)

* perski: (1.1) مولکولی

* portugalski: (1.1) molecular

* rosyjski: (1.1) молекулярный

* rumuński: (1.1) molecular

* serbski: (1.1) молекуларан

* słowacki: (1.1) molekulárny

* szwedzki: (1.1) molekylar, molekyl-

* tagalski: (1.1) molekular

* turecki: (1.1) moleküler

* ukraiński: (1.1) молекулярний

* walijski: (1.1) moleciwlaidd

* węgierski: (1.1) molekuláris

* włoski: (1.1) molecolare

źródła.

== molekularny (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik relacyjny

(1.1) molekularny, drobinowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. molekuła ż.

przym. molekułowy

przysł. molekularnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cząsteczkowy, drobinowy, korpuskularny

Wiktionary

# molekuła

grupa dwóch lub więcej atomów związanych chemicznie; cząsteczka; drobina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

Wiktionary

Cząsteczka, molekuła – neutralna elektrycznie grupa dwóch lub więcej atomów utrzymywanych razem kowalencyjnym wiązaniem chemicznym.

Cząsteczki różnią się od innych cząstek chemicznych (np. jonów) brakiem ładunku elektrycznego – jednak w fizyce kwantowej, chemii organicznej i biochemii pojęcie cząsteczka jest zwyczajowo używane do określania jonów wieloatomowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Molekuła wody zawiera trzy atomy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔlɛˈkuwa, AS: molekuu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. molekularny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cząsteczka

Wiktionary

# molenda

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Molenda – polski wojskowy
- Danuta Molenda – polska historyk i archeolog
- Jan Molenda – polski historyk
- Jarosław Molenda – polski pisarz, publicysta i podróżnik
- Jolanta Molenda – polska siatkarka
- Julian Molenda – polski inżynier budowlany i polityk
- Karol Molenda – polski wojskowy, generał dywizji
- Leszek Molenda – polski siatkarz, olimpijczyk
- Marian Molenda – polski rzeźbiarz
- Piotr Molenda – polski tenisista stołowy, olimpijczyk
- Szymon Molenda – polski poeta, krytyk literacki, publicysta, regionalista
- Tadeusz Molenda (1911–1975) – polski leśnik, profesor WSR w Poznaniu
- Tadeusz Molenda (1921–1944) – polski żołnierz, powstaniec warszawski

Wikipedia

# molendowski

nazwisko

SJP.pl

# molenna

dom modlitwy bezpopowców

SJP.pl

Molenna – dom modlitwy bezpopowców.

Wikipedia

# moleskin

gruba, mocna tkanina bawełniana

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) włók. tkanina bawełniana imitująca skórę;

Wiktionary

Etymologia: ang. mole – kret, skin – skóra.

- moleskin – odzież
- moleskin – tkanina

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. moleskinowy

Wiktionary

# moleskinowy

→ moleskin

SJP.pl

#### Patrz:

moleskin

# molesmes

- Molesme – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Côte-d’Or.
- Molesmes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Yonne.

Wikipedia

# molestacja

przestarzałe:
1. nudzenie kogoś prośbami, naprzykrzanie się; molestowanie;
2. narzekanie, ubolewanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. naprzykrzanie się, nudzenie prośbami

(1.2) przest. narzekanie, ubolewanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak na złość, żona przyszła tu też z molestacjami o auto.

(1.1) Nie puszczę waszmościów bez strzemiennego! – wołał, buchając śmiechem. Na nic się zdały wykręty i molestacje.

Wiktionary

# molestant

osoba molestująca kogoś seksualnie; molestator

SJP.pl

# molestantka

kobieta molestująca kogoś seksualnie; molestatorka

SJP.pl

# molestator

osoba molestująca kogoś seksualnie; molestant

SJP.pl

# molestatorka

kobieta molestująca kogoś seksualnie; molestantka

SJP.pl

# molestować

1. nawiązywać z kimś kontakt o charakterze seksualnym wbrew jego woli;
2. natrętnie o coś prosić, uporczywie domagać się czegoś; naprzykrzać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) naprzykrzać się, natrętnie prosić

(1.2) nakłaniać kogoś do kontaktów seksualnych wbrew woli tej osoby przy wykorzystywaniu własnej przewagi, wyższości

(1.3) praw. w polskim prawie pracy: prezentować zachowanie nieakceptowane i o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności lub poniżenie albo upokorzenie pracownika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. molestowanie n.

Wiktionary

# molestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|molestować.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. molestować ndk.

Wiktionary

# molestowice

Molestowice (niem. Mullwitz)– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Niemodlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

# moleta

1. narzędzie do rozcierania farb malarskich
2. stalowy walec do wytłaczania ornamentów na metalu

SJP.pl

# moletka

mała moleta

SJP.pl

# moletować

wytłaczać moletą ozdobne wzory na przedmiotach metalowych

SJP.pl

# moletownik

osoba zajmująca się zdobieniem przedmiotów metodą moletowania

SJP.pl

# molex

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. inform. standard elektrycznego złącza zasilającego 5 V i 12 V stosowanego w urządzeniach komputerowych i technice motoryzacyjnej;

Wiktionary

Molex – potoczna nazwa typu złącza rastrowego, rozpowszechnionego w wielu urządzeniach, wywodząca się od nazwy producenta Molex. Znajduje zastosowanie m.in. w komputerach oraz samochodowych instalacjach elektrycznych.

Wikipedia

# molibden

pierwiastek chemiczny o symbolu Mo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

Wiktionary

Molibden (Mo, łac. molybdenum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych. Nazwa pochodzi od greckiego μόλυβδος molybdos ‘ołów’, dosłownie oznaczając „podobny do ołowiu”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma molibden?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔˈlʲibdɛ̃n, AS: molʹibdẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. molibdenit m., molibdenian m.

przym. molibdenowy, molibdenitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Mo

Wiktionary

# molibdenian

sól kwasu molibdenowego

SJP.pl

# molibdeniany

sól kwasu molibdenowego

SJP.pl

# molibdenit

rzadki minerał z gromady siarczków; błyszcz molibdenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

Wiktionary

Molibdenit (błyszcz molibdenu) – minerał z gromady siarczków. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od greckiego słowa „molybdos” = grafit, z którym był często mylony, obecnie nawiązuje do składu chemicznego tego minerału.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) minerał

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) molibden, siarka

pokrewne.

rzecz. molibden n., molibdenian m.

przym. molibdenowy, molibdenitowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|molibden|-it.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) molybdenite

* białoruski: (1.1) малібдэніт m.

* czeski: (1.1) molybdenit m.

* estoński: (1.1) molübdeniit

* francuski: (1.1) molybdénite ż.

* hiszpański: (1.1) molibdenita ż.

* litewski: (1.1) molibdenitas m.

* niemiecki: (1.1) Molybdänit m.

* nowogrecki: (1.1) μολυβδαινίτης m.

* rosyjski: (1.1) молибденит m.

* rumuński: (1.1) molibdenit m.

* słowacki: (1.1) molybdenit m.

* słoweński: (1.1) molibdenit m.

* szwedzki: (1.1) molybdenglans, molybdenit

* ukraiński: (1.1) молібденіт m.

* węgierski: (1.1) molibdenit

* włoski: (1.1) molibdenite ż.

źródła.

== molibdenit (język rumuński.) ==

thumb|molibdenit (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) miner. molibdenit

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. molibden n., molibdenian m.

przym. molibdenowy, molibdenitowy

Wiktionary

# molibdenowy

→ molibden

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z molibdenem, dotyczący molibdenu, zrobiony z molibdenu

Wiktionary

#### Patrz:

molibden

#### Powiązane:

rzecz. molibden m., molibdenit m., molibdenian m.

przym. molibdenitowy

Wiktionary

# molienizja

drobna ryba żyworodna z rodziny piękniczkowatych, hodowana jako ryba akwariowa; molinezja (częściej)

SJP.pl

# molier

francuski komediopisarz (1622-1673); Molière

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) spolszczona wersja przydomka XVII-wiecznego francuskiego komediopisarza Jeana Baptiste'a Poquelina;

Wiktionary

Molière (pisownia spolszczona: Molier), właśc. Jean Baptiste Poquelin (ur. 15 stycznia 1622 w Paryżu, zm. 17 lutego 1673 tamże) – francuski komediopisarz.

Wikipedia

# molierowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Moliera lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Moliera

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aktorkę znamy już z inscenizacji Molierowskiego „Świętoszka”.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. molierowski, pomolierowski, przedmolierowski

Wiktionary

# molierysta

znawca, miłośnik dzieł Moliera

SJP.pl

# molierystka

→ molierysta

SJP.pl

#### Patrz:

molierysta

# molik

motyl z rodziny omacnic, groźny szkodnik mąki i kasz; mlik; mklik

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Alicia Molik – australijska tenisistka
- Bartosz Molik – polski fizjoterapeuta
- Patrycja Molik – polska tenisistka stołowa
- Zygmunt Molik – polski aktor teatralny i filmowy, teoretyk teatru, pedagog i aktor

Wikipedia

# molinezja

drobna ryba żyworodna z rodziny piękniczkowatych, hodowana jako ryba akwariowa; molienizja (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa kilku gatunków małych ryb z rodzaju Poecilia; popularna ryba akwariowa;

Wiktionary

Molinezja – nazwa kilku gatunków ryb z rodzaju Poecilia, do którego należą też między innymi gupiki:

- podrodzaj Mollienesia
  - molinezja meksykańska (Poecilia formosa)
  - molinezja ostrousta (Poecilia sphenops)
    - molinezja "Black Molly" – odmiana hodowlana, krzyżówka z molinezją ostroustą (Poecilia sphenops)
  - molinezja szerokokropkowana (Poecilia latipunctata)
  - molinezja szerokopłetwa (Poecilia latipinna)
  - molinezja żaglopłetwa (Poecilia velifera)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔlʲĩˈnɛzʲja, AS: molʹĩnezʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. molienizja

Wiktionary

# molinizm

Molinizm – poglądy głoszone przez hiszpańskiego jezuitę, Luisa de Molinę (1535–1600) o wzajemnej relacji między wolną wolą a łaską.

Molina zajął się tym tematem w nawiązaniu do problemów wyostrzonych przez reformację, zwłaszcza kalwińskiej teorii predestynacji.

Wikipedia

# molino

miękkie, cienkie płótno bawełniane; używane na sukienki i pościel

SJP.pl

Molino – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Escambia.

Wikipedia

# moliński

nazwisko

SJP.pl

# molise

[czytaj: moLIze] region we Włoszech

SJP.pl

Molise [moˈli.ze] – region administracyjny we Włoszech, leżący w centralnej części Półwyspu Apenińskiego, o powierzchni 4 438 km² i 322 tys. mieszkańców ze stolicą w Campobasso (52 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 75 os./km². Graniczy z następującymi regionami: Abruzja, Lacjum, Kampania i Apulia.

Wikipedia

# moliza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w środkowych Włoszech, stanowiła od średniowiecza okręg administracyjny

(1.2) geogr. rzad. Molise, region administracyjny we Włoszech

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. molizański

Wiktionary

# molizański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Molizą, dotyczący Molizy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moliza ż.

Wiktionary

# molka

nazwisko

SJP.pl

# moll

w muzyce: skala diatoniczna oparta na małej tercji; minor

SJP.pl

- skala molowa – siedmiostopniowa skala muzyczna

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Moll – polski lekarz
- Jadwiga Moll – polska lekarka
- Kurt Moll – niemiecki śpiewak operowy
- Otto Moll – niemiecki zbrodniarz wojenny

Wikipedia

# möller

[czytaj: myler] nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Möller:

- Andreas Möller – piłkarz niemiecki
- Anton Möller – malarz gdański
- Bartłomiej Möller – jezuita, superior w Świętej Lipce, budowniczy sanktuarium maryjnego w Świętej Lipce
- Frank Möller – wschodnioniemiecki, a potem niemiecki judoka, dwukrotny olimpijczyk
- Frans Möller – szwedzki pływak, olimpijczyk z Igrzysk Olimpijskich w Antwerpii
- David Möller – saneczkarz niemiecki
- Erich Möller – niemiecki kolarz torowy i szosowy, trzykrotny medalista torowych mistrzostw świata
- Friedrich Alfred Möller – niemiecki botanik i mykolog
- Fritz Möller – niemiecki zbrodniarz nazistowski
- Gert Möller – szwedzki lekkoatleta, płotkarz, halowy mistrz Europy z 1974
- Gösta Möller – szwedzki lekkoatleta specjalizujący się w biegach sprinterskich, uczestnik igrzysk olimpijskich
- Hermann Möller – duński językoznawca, profesor Uniwersytetu Kopenhaskiego
- Irmgard Möller – niemiecka członkini Frakcji Czerwonej Armii (RAF)
- Ivan Möller – szwedzki lekkoatleta (sprinter i płotkarz), wicemistrz olimpijski z 1912
- Jan Möller – szwedzki piłkarz
- Kurt Möller – niemiecki zbrodniarz nazistowski
- Malte Möller – szwedzki zapaśnik walczący w stylu klasycznym. Olimpijczyk z Londynu 1948, gdzie zajął czwarte miejsce w kategorii do 52 kg
- Oscar Möller – szwedzki hokeista, reprezentant Szwecji, olimpijczyk
- Ralf Möller – niemiecki kulturysta i aktor
- Silke Möller – wschodnioniemiecka sprinterka
- Steffen Möller – niemiecki aktor i kabareciarz, mieszkający i występujący w Polsce

Wikipedia

# mollikut

mikroorganizm, rodzaj małej bakterii bez ścianki komórkowej

SJP.pl

# mollikuty

typ mikroorganizmów, bakterii z miękką błoną zamiast ścianki komórkowej; mykoplazma

SJP.pl

# mollisole

gleby o głębokim poziomie próchnicy, dużej zasobności, dobre w uprawie, np. czarnoziemy, czarne ziemie

SJP.pl

# mollowość

cecha czegoś opartego na gamie z małą tercją między pierwszym a trzecim stopniem; minorowość

SJP.pl

# mollowy

w tonacji moll; minorowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. w skali muzycznej opartej na gamie z małą tercją między pierwszym a trzecim stopniem

(1.2) książk. wynikający z przygnębienia i niechęci do działania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lutni "młodych" braknie mollowych akordów, tych pełnych, rzewnych dźwięków, które przemawiają do serca, do uczucia.

(1.1) Szeregi są ułożone według koła kwintowego, dwa pierwsze rzędy wydobywają dźwięki pojedyncze, rząd trzeci akordy durowe, czwarty akordy mollowe, piąty czterodźwięki septymowe, szósty trójdźwięki zmniejszone, siódmy trójdźwięki zwiększone.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) molowy

(1.1) przym. muz. minor (oparty na gamie z małą tercją między pierwszym a trzecim stopniem); minorowy; przym. muz. moll (oparty na gamie z małą tercją między pierwszym a trzecim stopniem)

(1.2) minorowy

Wiktionary

# molly

Molly – polsko-brytyjski serial dla młodzieży z 1994 nakręcony przez Nicka Laughlanda.

Serial emitowały kanały Telewizji Polskiej: TVP1 i TVP2. Serial emitowany jest w godzinach porannych w TVP Polonia.

Zdjęcia do serialu powstały w Gdańsku

Wikipedia

# molnar

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Brižitka Molnar – serbska siatkarka
- Cornelia Molnar – chorwacka tenisistka stołowa
- Lajos Molnar – węgierski judoka
- Miklos Molnar – duński piłkarz

Zobacz też:

- Molnár

Wikipedia

# molo

1. sztuczne nabrzeże w porcie;
2. pomost spacerowy, przy którym można też cumować łodzie; pirs

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pomost spacerowy wychodzący w morze;

Wiktionary

Molo – budowla hydrotechniczna - pomost albo nasyp ziemny obramowany nabrzeżami, wysunięty w morze (a także rzekę lub inny zbiornik wodny) prostopadle albo ukośnie do brzegu, przystosowany do obsługi statków oraz ruchu pojazdów albo ruchu pieszego lub do obsługi jednostek sportowych i statków pasażerskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wędkując z molo (mola), złowiłem kilka sandaczy.

(1.1) Wieczorem spacerowałam z Patrykiem po molo i, przytulona, oglądałam zachód słońca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔlɔ, AS: molo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. molowy

Wiktionary

# molobójczy

zabijający mole

SJP.pl

# moloch

1. rodzaj australijskiej jaszczurki;
2. przenośnie:
a) istota zachłanna;
b) coś olbrzymiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) rel. chtoniczne bóstwo semickie, któremu składano ofiary z ludzi, czczone głównie przez Kananejczyków i Fenicjan;

Wiktionary

Moloch, Molech – chtoniczne bóstwo fenickie i kananejskie. Nazwa wywodzi się od hebr. ‏מלך‎ „Melech” – król, bóg (gr. Molóch). Identyfikowany z Adramelechem. Molochowi miano składać ofiary z dzieci. Wzmianka o nim pojawia się w Biblii (2 Krl 23,10). Czczony jakoby pod postacią byka. Średniowieczna demonologia uznaje Molocha za jednego z demonów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mów do Izraelitów: Ktokolwiek spośród synów Izraela albo spośród przybyszów, którzy osiedlili się w Izraelu, da jedno ze swoich dzieci Molochowi, będzie ukarany śmiercią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmoːlɔχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moloch m.

przym. molochowy, molochowaty

Wiktionary

# molochowaty

molochowy; potocznie:
1. olbrzymi, ogromny;
2. potężny, złowieszczy i przerażający;
3. przypominający Molocha - mitologicznego boga

SJP.pl

# molochowy

molochowaty; potocznie:
1. olbrzymi, ogromny;
2. potężny, złowieszczy i przerażający;
3. przypominający Molocha - mitologicznego boga

SJP.pl

# moloodporny

odporny na działanie moli

SJP.pl

# molos

1. duży pies obronny i myśliwski, hodowany w starożytnej Grecji;
2. stopa metryczna złożona z trzech długich lub akcentowanych sylab; molossus, trymakr

SJP.pl

- molos – bardzo duży pies bojowy, obronny lub myśliwski
- molos (Molossus) – rodzaj ssaków
- molosek europejski, molos europejski (Tadarida teniotis) – nietoperz z rodziny molosowatych (Molossidae)
- Moloss – członek greckiego plemienia Molossów

Wikipedia

# molosek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Tadarida|Rafinesque|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny molosowatych;

(1.2) pot. zool. nietoperz z rodzaju molosków (1.1)

Wiktionary

Molosek (Tadarida) – rodzaj ssaków z podrodziny molosów (Molossinae) w obrębie rodziny molosowatych (Molossidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Chyba żaden molosek nie pogardzi karaluchem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. molos mzw.

Wiktionary

# molosowate

1. o psach: silnie umięśniony, o ciężkiej, zwartej budowie, zwykle o krótkim pysku;
2. o cechach molosowatych (rodzina nietoperzy)

SJP.pl

Molosowate, molosy (Molossidae) – rodzina ssaków z podrzędu mroczkokształtnych (Verspetillioniformes) w obrębie rzędu nietoperzy (Chiroptera) charakteryzujących się ogonem wystającym z błony lotnej i przeciwstawnym pierwszym palcem stopy.

Wikipedia

# molosowaty

1. o psach: silnie umięśniony, o ciężkiej, zwartej budowie, zwykle o krótkim pysku;
2. o cechach molosowatych (rodzina nietoperzy)

SJP.pl

# molossus

stopa metryczna złożona z trzech długich lub akcentowanych sylab; molos, trymakr

SJP.pl

Molos (Molossus) – rodzaj ssaków z podrodziny molosów (Molossinae) w obrębie rodziny molosowatych (Molossidae).

Wikipedia

# molowate

kosmopolityczna rodzina owadów z rzędu motyli, niewielkich rozmiarów ciała, których larwy żyją w domkach zbudowanych z wydzieliny gruczołów przędnych i cząstek pokarmowych; należą do niej między innymi: mól kożusznik, mól pospolity, mól ziarniak

SJP.pl

Molowate (Tineidae) – rodzina niewielkich owadów z rzędu motyli. Liczy ok. 3000 gatunków.

Rodzina rozprzestrzeniona we wszystkich strefach klimatycznych. Osobniki dorosłe posiadają smukłe, gęsto owłosione ciało o barwie od białawej, poprzez żółtą po szarobrunatną. Rozpiętość skrzydeł wynosi 12–25 mm. Larwy żyją w rurkowatych osłonkach, które składają się z resztek pożywienia i wydzieliny gruczołów przędnych. Żywią się m.in. wyrobami włókienniczymi, grzybami i nasionami.

Wikipedia

# molowaty

o cechach molowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# molowce

jedna z największych grup motyli; motyle mniejsze

SJP.pl

Molowce zwane też motylami mniejszymi (Microlepidoptera) – jedna z największych grup motyli, obejmująca kilka rodzin.

W samej Europie Środkowej występuje około 3000 gatunków. Jest to grupa bardzo niejednorodna, złożona z wielu różnych bezpośrednio niespokrewnionych rodzin. Należy tu wiele bardzo małych gatunków, które jednak ze względu na swą specjalizację pokarmową i zdolność do szybkiego rozmnażania się mają istotne znaczenie gospodarcze. Wśród molowców znajdują się też formy przejściowe między motylami a chruścikami, ich najbliższymi krewniakami.

Wikipedia

# molowiec

przedstawiciel jednej z największych grup motyli nazywanej też motylami mniejszymi

SJP.pl

# molowość

w chemii: wielkość określająca zawartość danego składnika w roztworze; stężenie molowe, molarność, molalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. stężenie molowe

Wiktionary

Stężenie molowe (molowość, molarność) – jeden ze sposobów wyrażenia stężenia substancji w mieszaninie (roztworze), zdefiniowany jako stosunek liczby moli substancji do objętości całej mieszaniny:

  c_{B}={\frac {n_{B}}{V}}={\frac {m_{B}}{M_{B}V}}
  gdzie: cB – stężenie molowe składnika B; nB – liczba moli składnika B; V – objętość mieszaniny (roztworu); mB – masa składnika B; MB – masa molowa składnika B

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na półce stały butelki z kwasem siarkowym różniące się jego molowością.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. molowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stężenie molowe, molarność, symbol. M

Wiktionary

# molowy

1. przymiotnik od: mol, np. masa molowa;
2. przymiotnik od: moll, np. skala molowa;
3. przymiotnik od: mól, np. molowe skrzydełka;
4. przymiotnik od: molo, np. molowe wybrzeże

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. związany z molem, jednostką ilości materii

(1.2) chem. dotyczący stężenia molowego, określający stężenie molowe

(1.3) muz. dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji opartej na małej tercji

(1.4) odnoszący się do molo

(1.5) ent. dotyczący owada mola

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Na stole stała butelka z 2-molowym kwasem siarkowym.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2)

rzecz. mol m., molowość ż.

przym. molarny

(1.4)

rzecz. molo n.

(1.5)

rzecz. mól m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) molarny

(1.3) minorowy

Wiktionary

# molski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bogusław Molski – polski botanik
- Eugeniusz Molski – polski plastyk, ceramik i podróżnik
- Józef Molski – polski urzędnik
- Marcin Molski – polski wojskowy, poeta satyryczny
- Rafał Molski – polski matematyk i filozof matematyki

Wikipedia

# molto

określenie wykonawcze: bardzo; występuje razem z innymi określeniami tempa i charakteru utworu, np. molto vivace, allegro molto

SJP.pl

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

Wikipedia

# molton

bawełniana lub lniana tkanina podobna do flaneli

SJP.pl

- Molton – rodzaj bawełnianej tkaniny, która jest dwustronnie drapana. Tkaninę molton wyrabia się o splocie skośnym bądź płóciennym. Tkanina ta jest podobna do flaneli.
- Molton – (flanda) bielizna stołowa, płat tkaniny kładziony pod obrus, bezpośrednio na blacie stołu. Chroni blat, zapobiega przesuwaniu się obrusa, tłumi odgłosy przestawiania naczyń.
- North Molton – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Devon
- South Molton – miasto w Anglii, w hrabstwie Devon

Wikipedia

# moltonowy

wykonany z moltonu - tkaniny (np. nakładka moltonowa)

SJP.pl

# molucki

przymiotnik od: Moluki (grupa wysp w Indonezji); molukański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Molukami, dotyczący Moluków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Molukańczyk mos., Moluki nmos., Molukanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) molukański

Wiktionary

# molukańczyk

mieszkaniec Moluków (grupy wysp indonezyjskich)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Moluków;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Terroryści molukańscy opanowali w marcu 1977 roku pociąg i szkołę podstawową niedaleko holenderskiego miasteczka Bovensmilde – po dwóch tygodniach BBE odbiła oba obiekty, uwalniając przetrzymywanych przez Molukańczyków ludzi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moluki nmos.

:: fż. Molukanka ż.

przym. molucki, molukański

Wiktionary

# molukanka

mieszkanka Moluków (wysp w Indonezji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Moluków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moluki nmos.

:: fm. Molukańczyk mos.

przym. molucki

Wiktionary

# molukański

→ Moluki (grupa wysp w Indonezji); molucki

SJP.pl

# moluki

grupa wysp w Archipelagu Malajskim należąca do Indonezji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji;

(1.2) geogr. prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);

Wiktionary

Moluki (Wyspy Korzenne, indonez. Kepulauan Maluku) − grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji. Otoczone są wodami mórz Banda, Seram, Moluckiego, Halmahera i Arafura. Największymi wyspami są Halmahera, Seram (Ceram) i Buru.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasie ostatniej wojny, tak jak Moluki, wyspy znalazły się pod okupacją japońską (…)

(1.1) Następnie na krótko zawinęli do Mindanao na Filipinach, po czym popłynęli na legendarne Wyspy Korzenne, czyli Moluki.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. molucki

rzecz. Molukańczyk mos., Molukanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Maluku, Wyspy Korzenne

Wiktionary

# moluskocyd

Moluskocydy, środki mięczakobójcze, środki ślimakobójcze, limacydy (łac. molluscus – miękki, caedo – zabijam) – to substancje syntetyczne lub naturalne stosowane do zwalczania mięczaków, ślimaków, używane głównie do ochrony roślin uprawnych.

Wikipedia

# molwa

ryba z rodziny dorszowatych

SJP.pl

Molwa pospolita, molwa (Molva molva) – gatunek dużej, morskiej ryby z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jest poławiana gospodarczo na niedużą skalę.

Wikipedia

# moly

ziele mityczne zastosowane przez Odyseusza jako odtrutka

SJP.pl

# mom

skrótowiec

(1.1) = spoż. mięso oddzielane mechanicznie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃m, AS: mõm

Wiktionary

# moma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Indygirki;

Wiktionary

- Moma – rzeka w Jakucji
- MoMA – Museum of Modern Art w Nowym Jorku
- Moma – bóstwo

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. momski

Wiktionary

# mombasa

drugie co do wielkości miasto w Kenii

SJP.pl

Mombasa – drugie co do wielkości miasto w Kenii. Położone w południowo-wschodniej części kraju, na wybrzeżu Oceanu Indyjskiego; jest centrum turystycznym. W Mombasie znajduje się największy port Kenii – Kilindini, obsługujący także sąsiednie państwa bez dostępu do morza, a w pobliżu znajduje się ważny port lotniczy Mombasa-Moi. Liczba mieszkańców w 2019 roku przekroczyła 1,2 mln.

Wikipedia

# mombaski

→ Mombasa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mombasą, dotyczący Mombasy

Wiktionary

#### Patrz:

Mombasa

#### Powiązane:

rzecz. Mombasa ż.

Wiktionary

# mombasyjczyk

mieszkaniec Mombasy

SJP.pl

# mombasyjka

mieszkanka Mombasy

SJP.pl

# momencik

chwilka, drobna cząstka czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od moment

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nawet nie moment, lecz tylko mały momencik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moment m.

przym. momentalny

Wiktionary

# moment

chwila, krótki odcinek czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótki odcinek czasu

(1.2) fiz. pierwszy człon nazw wielkości stosowanych w fizyce;

(1.3) stat. pierwszy człon nazw parametrów stosowanych w statystyce; ;

Wiktionary

- moment w fizyce
  - moment bezwładności
  - moment elektromagnetyczny
  - moment pędu
  - moment siły
  - moment skręcający
  - moment zginający
- moment w geologii
- moment – średniowieczna jednostka czasu
- moment zwykły (w statystyce)
- moment centralny (w statystyce)

- Moment – studyjny album szwedzkiego zespołu melodic deathmetalowego Dark Tranquillity
- Moment – singel belgijskiej piosenkarki Blanche

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wpadnę tylko na moment do domu, żeby zabrać strój kąpielowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃mɛ̃nt, AS: mõmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. momentalność ż.

:: zdrobn. momencik m.

przym. momentalny

przysł. momentalnie, momentami

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chwila

Wiktionary

# momentalnie

przysłówek

(1.1) w sposób momentalny, szybko, błyskawicznie, nagle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy konkurencja została wyrzucona z rynku, momentalnie ceny poszły w górę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃mɛ̃nˈtalʲɲɛ, AS: mõmẽntalʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. momentalny

rzecz. moment m.

Wiktionary

# momentalny

przymiotnik

(1.1) nagły, błyskawiczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moment m., momencik m., momentalność ż.

przysł. momentalnie

Wiktionary

# momentami

co pewien czas, od czasu do czasu

SJP.pl

przysłówek

(1.1) od czasu do czasu, co pewien czas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ten wietrzny i pochmurny dzień, słońce tylko momentami wyglądało zza chmur.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃mɛ̃nˈtãmʲi, AS: mõmẽntãmʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moment m.

Wiktionary

# momentometr

urządzenie służące do pomiaru momentu obrotowego np. silników, maszyn roboczych itp.

SJP.pl

# momentowy

→ moment

SJP.pl

#### Patrz:

moment

# momentum

Momentum (ang. pęd, impet, rozmach)

- Momentum – wielkość fizyczna
- Momentum – wskaźnik analizy technicznej
- Ruch Momentum (węg. Momentum Mozgalom) – węgierska liberalna partia polityczna
- Momentum – album Neala Morse’a
- Momentum – album węgierskiej grupy Pokolgép
- Momentum – singiel Dona Diablo
- Momentum – film z 2015
- Momentum – w zarządzaniu narastająca energia i zapał umożliwiające wykonanie zadania, siła przebicia.

Wikipedia

# momenty

potocznie: sceny erotyczne w filmie lub w powieści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) żart. sceny erotyczne w filmie lub w powieści

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: moment

Wiktionary

- Momenty – album Mariki z 2012 roku
- Momenty – album Grzegorza Hyżego z 2017 roku
- Momenty – singel Wersow
- Momenty – singel Kamila Bednarka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Fajny film wczoraj widziałem. • A momenty były?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈmɛ̃ntɨ, AS: mõmẽnty

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. moment.

Wiktionary

# momo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) kulin. rodzaj tybetańskiego pierożka mięsnego;

Wiktionary

Geografia

- Momo – departament w Kamerunie
- Momo – miejscowość we Włoszech
- Momo – miejscowość w Gabonie

Muzyka

- Momo – polski zespół muzyczny
- MoMo – debiutancki album studyjny zespołu Momo z 2013 roku

Inne

- Momo – rzeźba japońska o której głośno było w 2018 z powodu profilu na komunikatorze WhatsApp, który rzekomo należał do lalki Momo i zmuszał nieletnich do złych czynów.
- Momo – powieść niemieckiego pisarza Michaela Endego
- Momo – lemur, postać serialu Awatar: Legenda Aanga
- momo – pierożki tybetańskie
- Momo – firma

Wikipedia

# momos

w mitologii greckiej i rzymskiej: bóg i uosobienie sarkazmu, żartów; Momus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg drwin i ironii, uosobienie sarkazmu, żartów i kpin;

Wiktionary

Momos (gr. Μῶμος Mō̂mos, łac. Momus, Querella) – w mitologii greckiej i rzymskiej bóstwo drwin i ironii oraz uosobienie sarkazmu, żartów i kpin, a także niezasłużonej krytyki.

Według teogonii Hezjoda był synem Nyks. Początkowo doradca bogów olimpijskich, lecz z powodu przesadnych drwin i ciągłego ich krytykowania (ośmielił się drwić nawet z Zeusa) ostatecznie wygnany z Olimpu i strącony na ziemię.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|Μῶμος.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Momus

* fiński: (1.1) Momos

* francuski: (1.1) Momus m.

* łaciński: (1.1) Momos m.

* niemiecki: (1.1) Momos m.

* nowogrecki: (1.1) Μώμος m.

* starogrecki: (1.1) Μῶμος m.

źródła.

== Momos (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mitgr. Momos

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|Μῶμος.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Momus

* fiński: (1.1) Momos

* francuski: (1.1) Momus m.

* łaciński: (1.1) Momos m.

* niemiecki: (1.1) Momos m.

* nowogrecki: (1.1) Μώμος m.

* starogrecki: (1.1) Μῶμος m.

źródła.

== Momos (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mitgr. Momos

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# momot

nazwisko

SJP.pl

Biberstein (Bibersztein, Bibersztajn, Bibersztyn, Bieberstein, Momot, Wiberszten) – polski herb szlachecki pochodzenia niemieckiego, związany z zawołaniami Bibersztyn i Momot. Posługiwano się nim głównie w ziemiach: krakowskiej i sandomierskiej.

Wikipedia

# momski

przymiotnik

(1.1) związany z Momą (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Moma ż.

Wiktionary

# momus

złośliwy, niesprawiedliwy krytyk; zoil

SJP.pl

- Momos – bóg żartów w mitologiach greckiej i rzymskiej
- Momus – artysta brytyjski
- Momus – kabaret warszawski z 1909 roku założony przez Arnolda Szyfmana
- Momus – kawiarnia w operze Cyganeria (La Bohème) Giacomo Puccini

Wikipedia

# mon

koczkodan z rodziny makakowatych

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub rzad. nijaki

(1.1) = wojsk. adm. ministerstwo obrony narodowej;

Wiktionary

Dania:

- Møn – wyspa

Mjanma:

- Mon – stan

Szwajcaria:

- Mon – miejscowość w gminie Albula/Alvra, w kantonie Gryzonia, w regionie Albula

Inne:

- Mon Mothma – fikcyjna postać z Gwiezdnych Wojen
- mon-khmer – grupa językowa
- Mon – japoński herb rodowy
- Mon Plaisir
- Mon Repos

Zobacz też:

- MON

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) MON jest obok MSWiA jednym z resortów siłowych.

(1.1) Brytyjski MON ocenia, że Kreml próbuje zatuszować zakres ostatnich strat wojennych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃n, AS: mõn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monowski

Wiktionary

# mon-owski

→ MON (Ministerstwo Obrony Narodowej); monowski

SJP.pl

# mona

koczkodan z rodziny makakowatych

SJP.pl

- Mona – amerykańska rockowa grupa muzyczna
    Mona – debiutancki album zespołu Mona
- Mona Lisa – obraz Leonarda da Vinci
- Mona – szanta
- Mona – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Juab w USA
- Mona (ang. Mona Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Ford w USA
- mona (Cercopithecus mona) – małpa z rodziny makakowatych
- Mona – jedna z wysp Portoryko
- Mona – cieśnina między wyspami Portoryko a Haiti
- Mona – statek ratowniczy bazujący w Broughty Ferry w Szkocji

Wikipedia

# monachijczyk

mieszkaniec Monachium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Monachium

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈxʲijt͡ʃɨk, AS: mõnaχʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monachium n.

:: fż. monachijka ż.

przym. monachijski

Wiktionary

# monachijka

mieszkanka Monachium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Monachium

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈxʲijka, AS: mõnaχʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monachium n.

:: fm. monachijczyk mos.

przym. monachijski

Wiktionary

# monachijski

związany z Monachium (miasto w Niemczech)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Monachium, dotyczący Monachium, pochodzący z Monachium

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈxʲijsʲci, AS: mõnaχʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monachium n., monachijczyk mos., monachijka ż.

Wiktionary

# monachium

miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Wiktionary

Monachium (niem. München, [ˈmʏnçən]; baw. Minga) – miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, stolica kraju związkowego Bawaria, siedziba rejencji Górna Bawaria, regionu Monachium, powiatu Landkreis München (do którego jednak miasto nie należy) oraz Stowarzyszenia Krajowego (Landesverband) Technisches Hilfswerk, trzecie pod względem liczby ludności miasto Niemiec, zamieszkiwane pod koniec 2019 roku przez niemal 1,5 mln osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym roku pojadę do Monachium na Oktoberfest!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnaxʲjũm, AS: mõnaχʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monachijczyk mos., monachijka ż.

przym. monachijski, przedmonachijski

Wiktionary

# monachomachia

wojna mnichów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wojna, walka mnichów

Wiktionary

Monachomachia, czyli Wojna mnichów (z gr. monachos – mnich, machia – walka) – poemat heroikomiczny o wojnie mnichów autorstwa Ignacego Krasickiego. Wydany po raz pierwszy anonimowo w roku 1778 w Lipsku, wywołał oburzenie hierarchii kościelnej i uznanie u twórców epoki oświecenia.

Wikipedia

# monaco

[czytaj: monako] państwo-miasto w Europie; Monako, Księstwo Monako

SJP.pl

- Monako (fr. Monaco) – państwo w Europie
- Monaco – brytyjski zespół muzyczny
- Monaco – krój pisma
- Dodge Monaco – samochód osobowy

Wikipedia

# monacyt

minerał, fosforan ceru, lantanu i innych lantanowców z domieszką toru

SJP.pl

Monacyt – minerał, mieszana sól kwasu fosforowego, ceru i kilku lantanowców. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od gr. monazeis = jedyny lub monaxo = być samotnym; nawiązując do rzadkości występowania.

Wikipedia

# monada

indywidualna, prosta substancja, elementarny składnik rzeczywistości

SJP.pl

- monada – w filozofii
- monada – w algebrze
- monada – w teorii kategorii
- monada – w programowaniu funkcyjnym
- monada – w biologii

Wikipedia

# monadnok

odosobnione wzgórze powstałe przez zniszczenie otaczających mas skalnych, ostałe dzięki większej odporności skał; twardzielec

SJP.pl

Twardzielec, twardziel (monadnok, inselberg) – forma ukształtowania powierzchni Ziemi – odosobnione wzgórze, zbudowane ze skał twardszych (tzn. odporniejszych na procesy niszczące powierzchnię Ziemi) niż skały je otaczające.

Wikipedia

# monadologia

teoria filozoficzna stworzona przez Leibniza, według której rzeczywistość jest ciągłym zbiorem monad; monadyzm

SJP.pl

Monadologia – książka niemieckiego polihistora Gottfrieda Wilhelma Leibniza przedstawiająca podstawy jego systemu ontologicznego. Napisana w 1714 roku i wydana w 1720 roku.

Leibniz przedstawiał w niej tezę, że cała rzeczywistość składa się z nieprzeliczonych cząstek, monad, które są szczelne i niezależne od siebie, a rozwijają się tylko w miarę swych z góry określonych możliwości.

Wikipedia

# monadyczny

→ monada

SJP.pl

#### Patrz:

monada

# monadyzm

teoria filozoficzna stworzona przez Leibniza, według której rzeczywistość jest ciągłym zbiorem monad; monadologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. zob. monadologia.

Wiktionary

Monada (gr. μονάδα z μονάς, μονάδος „jednostka” od μόνος „jedyny”) – w pewnych systemach filozoficznych jest substancją prostą, podstawową jednostką. Monady – byty duchowe; nie mają charakteru czasowego (nie mogą powstawać w sposób naturalny drogą złożenia ani rozkładać się, ale mogą być w jednej chwili w całości unicestwione lub stworzone) ani przestrzennego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnadɨsm̥, AS: mõnadysm̦

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monadologia

Wiktionary

# monakijczyk

mieszkaniec Monako

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Monako

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈcijt͡ʃɨk, AS: mõnaḱii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monako n., monakijczyk m., monakijka ż.

:: fż. Monakijka

przym. monakijski

Wiktionary

# monakijka

mieszkanka Monako

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Monako

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈcijka, AS: mõnaḱii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monako n., monakijczyk m., monakijka ż.

:: fm. Monakijczyk

przym. monakijski

Wiktionary

# monakijski

związany z Monako

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Monako

(1.2) odnoszący się do miasta Monako

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃naˈcijsʲci, AS: mõnaḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monako n., monakijczyk m., monakijka ż., Monakijczyk m., Monakijka ż.

Wiktionary

# monako

1. Księstwo Monako; państwo-miasto w Europie;
2. dzielnica państwa-miasta Monako

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

(1.2) geogr. stolica Monako (1.1)

Wiktionary

Monako (fr. i wł. Monaco, moneg. Mùnegu), oficjalnie Księstwo Monako (fr. Principauté de Monaco, wł. Principato di Monaco, moneg. Prinçipatu de Mùnegu) – miasto-państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery Francuskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stolica Monako nazywa się tak, jak samo państwo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnakɔ, AS: mõnako

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monakijczyk m., Monakijka ż., monakijczyk m., monakijka ż.

przym. monakijski, promonakijski, antymonakijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) urz. Księstwo Monako

Wiktionary

# monar

polskie stowarzyszenie zajmujące się osobami uzależnionymi od narkotyków, bezdomnymi i chorymi na AIDS

SJP.pl

Monar – zintegrowany system przeciwdziałania narkomanii, bezdomności i zagrożeniom społecznym oraz niesienia szeroko rozumianej pomocy osobom pozostającym w trudnej sytuacji życiowej – samotnym, chorym na AIDS, skrzywdzonym przez los. Monar to apolityczna organizacja pozarządowa, stowarzyszenie, zarejestrowane w 1981 r. i działające na terenie całej Polski. Udziela pomocy rocznie ponad 20 tysiącom osób w 135 placówkach różnego typu.

Wikipedia

# monarch

trujący motyl z rodziny danaidowatych; danaid wędrowny

SJP.pl

Danaus plexippus, monarszka księżna – wędrowny motyl z rodziny Nymphalidae nazywany danaidem wędrownym, monarchem lub monarchą. Występuje na obszarze od Kanady po Argentynę, a także na Hawajach, w Indonezji, Australii i Europie. Długość od głowy do końca odwłoka: do 3 cm. Rozpiętość skrzydeł: maksymalnie 10 cm. Długość życia: 3–4 tygodnie, u pokolenia zimującego: 7–8 miesięcy.

Wikipedia

# monarcha

osoba sprawująca władzę w państwie o ustroju monarchii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ent. pot. nazwa systematyczna|Danaus plexippus|ref=tak., motyl z gatunku

Wiktionary

Monarcha – osoba będąca głową państwa w państwie o ustroju monarchicznym. Sprawowanie urzędu monarchy, nazywane oficjalnie panowaniem, trwa, co do zasady do śmierci monarchy. Możliwe jest jednak zrzeczenie się władzy przez monarchę poprzez akt abdykacji. Monarcha może być również pozbawiony władzy poprzez detronizację. Urząd monarchy zazwyczaj jest dziedziczny (monarchia dziedziczna, po zakończeniu panowania tron przekazywany jest następcy tronu), rzadziej pochodzi z wyboru (monarchia elekcyjna, np. Państwo Kościelne, Rzeczpospolita w XVI–XVIII w.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podobnie jak w przypadku pozostałych monarchów (z wyjątkiem grobu Kazimierza Wielkiego), nagrobek stanowi swojego rodzaju kenotafium – ciało Kazimierza Jagiellończyka, nie spoczywa we wnętrzu tumby, ale pochowane jest pod posadzką kaplicy.

(1.1) Surowy odwet ze strony monarchy stłumił zamiary ludowego buntu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnarxa, AS: mõnarχa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monarchia m., monarchizm m., monarchista m., monarchistka ż.

:: fż. monarchini ż.

przym. monarszy, monarchistyczny, monarchiczny

przysł. monarszo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) władca, koronowana głowa, jedynowładca, samodzierżca

(2.1) danaid wędrowny, monarch

Wiktionary

# monarchia

forma rządów, w której monarcha (król, cesarz, sułtan), stoi na czele kraju jako reprezentant władzy suwerennej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

(1.2) polit. państwo o ustroju monarchii (1.1)

Wiktionary

Monarchia (łac. monarchia, ze stgr. μοναρχία, monarchía „jedynowładztwo”, od μόναρχος „jedyny władca”, od μόνος monos „jeden” i ἀρχός archós „początek”) – forma rządów, w której głową państwa jest jedna osoba, nazywana monarchą, niewybierana w sposób republikański. Zazwyczaj:

- monarcha sprawuje władzę dożywotnio (z wyjątkiem Andory, Malezji, Samoa oraz Zjednoczonych Emiratów Arabskich);
- jego funkcja jest często dziedziczna (z wyjątkiem monarchii elekcyjnych);
- jego stanowisko jest nieusuwalne.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1-2) monarchia stanowa • monarchia despotyczna • monarchia absolutna • monarchia konstytucyjna • monarchia parlamentarna

synonimy.

antonimy.

(1.1-2) republika

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1-2) carstwo, cesarstwo, królestwo, księstwo, sułtanat

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. monarcha m., monarchini ż., monarchizm m., monarchista m., monarchistka ż., monarchiczność ż.

przym. monarszy, monarchiczny, monarchistyczny

przysł. monarchicznie

frazeologia.

etymologia. etym|gr|μόνος|ἄρχω. → jeden + panować

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monarchy

* arabski: (1.1) ملكية

* baskijski: (1.1) monarkia

* białoruski: (1.1) манархія ż.

* bułgarski: (1.1) монархия ż.

* chiński standardowy: (1.1) 君主制

* duński: (1.1) monarki n.

* esperanto: (1.1) monarkio

* francuski: (1.1) monarchie ż.

* hiszpański: (1.1) monarquía ż.

* interlingua: (1.1) monarchia

* islandzki: (1.1) konungsveldi n.

* japoński: (1.1) 君主制

* karpatorusiński: (1.1) монархія ż.

* kataloński: (1.1) monarquia ż.

* litewski: (1.1) monarchija

* łotewski: (1.1) monarhija

* niemiecki: (1.1) Monarchie ż.

* nowogrecki: (1.1) μοναρχία ż.

* rosyjski: (1.1) монархия ż.

* rumuński: (1.1) monarhie ż.

* słowacki: (1.1) monarchia ż.

* sycylijski: (1.1) munarchìa ż.

* szwedzki: (1.1) monarki w.

* ukraiński: (1.1) монархія ż.

* węgierski: (1.1) monarchia; (1.2) monarchia

* włoski: (1.1) monarchia

źródła.

== monarchia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) polit. monarchia

(1.2) jedynowładztwo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnarxʲja, AS: mõnarχʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monarcha m., monarchini ż., monarchizm m., monarchista m., monarchistka ż., monarchiczność ż.

przym. monarszy, monarchiczny, monarchistyczny

przysł. monarchicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1-2) republika

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1-2) carstwo, cesarstwo, królestwo, księstwo, sułtanat

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. monarcha m., monarchini ż., monarchizm m., monarchista m., monarchistka ż., monarchiczność ż.

przym. monarszy, monarchiczny, monarchistyczny

przysł. monarchicznie

frazeologia.

etymologia. etym|gr|μόνος|ἄρχω. → jeden + panować

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monarchy

* arabski: (1.1) ملكية

* baskijski: (1.1) monarkia

* białoruski: (1.1) манархія ż.

* bułgarski: (1.1) монархия ż.

* chiński standardowy: (1.1) 君主制

* duński: (1.1) monarki n.

* esperanto: (1.1) monarkio

* francuski: (1.1) monarchie ż.

* hiszpański: (1.1) monarquía ż.

* interlingua: (1.1) monarchia

* islandzki: (1.1) konungsveldi n.

* japoński: (1.1) 君主制

* karpatorusiński: (1.1) монархія ż.

* kataloński: (1.1) monarquia ż.

* litewski: (1.1) monarchija

* łotewski: (1.1) monarhija

* niemiecki: (1.1) Monarchie ż.

* nowogrecki: (1.1) μοναρχία ż.

* rosyjski: (1.1) монархия ż.

* rumuński: (1.1) monarhie ż.

* słowacki: (1.1) monarchia ż.

* sycylijski: (1.1) munarchìa ż.

* szwedzki: (1.1) monarki w.

* ukraiński: (1.1) монархія ż.

* węgierski: (1.1) monarchia; (1.2) monarchia

* włoski: (1.1) monarchia

źródła.

== monarchia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) polit. monarchia

(1.2) jedynowładztwo

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# monarchiczny

związany z monarchią - ustrojem państwowym, w którym władza sprawowana jest przez monarchę pełniącego swoją funkcję dożywotnio; monarchistyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monarcha mos., monarchini ż., monarchia ż., monarchista mos., monarchistka ż.

przym. monarszy, monarchistyczny

przysł. monarchicznie

Wiktionary

# monarchini

kobieta rządząca monarchią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. forma żeńska od: monarcha

(1.2) książk. żona monarchy

Wiktionary

Królowa (królowa panująca) (analogicznie cesarzowa, wielka księżna) – kobieta będąca samodzielną monarchinią – głową państwa i której przysługuje związana z tym władza polityczna. Identyczny tytuł, jak w powyższej sytuacji, przysługuje również małżonce panującego monarchy. W polskiej terminologii nie ma bowiem wyraźnego rozróżnienia pomiędzy tymi dwiema odmiennymi funkcjami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Anna była pierwszą brytyjską monarchinią, która przewodniczyła wspólnemu parlamentowi Anglii i Szkocji. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃narˈxʲĩɲi, AS: mõnarχʹĩńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monarcha m., monarchia ż., monarchista m., monarchiczność ż.

przym. monarchiczny, monarszy, monarchistyczny

przysł. monarchicznie

Wiktionary

# monarchista

zwolennik monarchii, osoba o poglądach monarchistycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik monarchizmu

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃narˈxʲista, AS: mõnarχʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monarchizm m., monarcha m., monarchini ż., monarchia ż.

:: fż. monarchistka ż.

przym. monarszy, monarchiczny, monarchistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) regalista, rojalista

Wiktionary

# monarchistka

→ monarchista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka monarchizmu

Wiktionary

#### Patrz:

monarchista

#### Powiązane:

rzecz. monarchia ż., monarcha m., monarchizm m.

:: fm. monarchista m.

przym. monarszy, monarchiczny, monarchistyczny

Wiktionary

# monarchistyczny

1. związany z monarchizmem - ustrojem państwowym, w którym władza sprawowana jest przez monarchę pełniącego swoją funkcję dożywotnio; monarchiczny;
2. związany z opowiadaniem się za monarchią jako formą rządów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z monarchizmem lub monarchistami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monarcha mos., monarchini ż., monarchia ż., monarchizm m., monarchista m., monarchistka ż.

przym. monarszy, monarchiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rojalistyczny

Wiktionary

# monarchizm

1. ustrój monarchistyczny; monarchia
2. popieranie monarchii jako ustroju państwa, wyznawanie poglądów monarchistycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. pogląd, według którego władza państwowa powinna należeć do monarchy – dziedzicznego lub ustanowionego – jako głowy państwa;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. monarcha mzw./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rojalizm

Wiktionary

# monarchofaszysta

osoba wyznająca ideologię rządów w Bułgarii sprzed 9 września 1944 roku

SJP.pl

# monarchofaszystowski

związany z systemem rządów w Bułgarii sprzed 9 września 1944 roku

SJP.pl

# monarchomacha

we Francji, Hiszpanii i Holandii w XVI-XVII wieku: pisarz występujący przeciw absolutyzmowi

SJP.pl

# monarchomachowie

we Francji, Hiszpanii i Holandii w XVI-XVII wieku: pisarz występujący przeciw absolutyzmowi

SJP.pl

Monarchomachowie (tyranobójcy) – zwolennicy doktryny politycznej, obecnej w myśli politycznej XVI wieku, wzywający do oporu – albo nawet tyranobójstwa – władcy (szczególnie absolutnego), który wskutek swego postępowania, a w szczególności łamania prawa boskiego i prawa natury uważany był za osobę, która utraciła status prawowitego monarchy i stała się tyranem. W myśleniu ówczesnych nie wolno było obalić prawowicie panującego monarchy, ale można było pozbawić tronu tyrana. Tyran sam siebie pozbawiał bowiem prawa do zasiadania na tronie. Dlatego też należało tak postrzegać władcę, aby znaleźć uzasadnienie dla pozbycia się go. Myśl ta reprezentowana była zarówno przez kalwińskich protestantów w ogarniętej walkami religijnymi Francji, jak i katolickich radykałów, wpisujących tę ideę w działania kontrreformacyjne, zmierzające do usuwania heretyckich władców.

Wikipedia

# monarda

roślina z rodziny wargowych; pysznogłówka

SJP.pl

Pysznogłówka (Monarda L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych. Obejmuje w zależności od źródła od ok. 12, 16 do 22 gatunków. Wszystkie te rośliny rosną dziko w Ameryce Północnej na obszarze od Kanady po Meksyk. Zasiedlają lasy, prerie i suche pola. Szereg gatunków został rozprzestrzeniony jako uprawne, także spotykane w uprawie w Polsce.

Wikipedia

# monarka

przedstawiciel rodziny ptaków z podrzędu śpiewających

SJP.pl

# monarowiec

członek lub pacjent ośrodka dla narkomanów prowadzonego przez Monar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek Monaru

(1.2) pensjonariusz ośrodka dla narkomanów prowadzonego przez stowarzyszenie Monar

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Monarowiec jest już człowiekiem skoncentrowanym na innych niż narkotyki obszarach rzeczywistości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monar m.

przym. monarowski

Wiktionary

# monarowski

przymiotnik od: Monar

SJP.pl

# monarszy

→ monarcha

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający związek z monarchą

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do monarchy, będący własnością monarchy

przymiotnik jakościowy

(3.1) właściwy monarsze, godny monarchy

Wiktionary

#### Patrz:

monarcha

#### Przykłady

(1.1) Władca zaprezentował się w stroju monarszym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monarcha m., monarchini ż., monarchia ż., monarchista mos., monarchistka ż.

przym. monarchistyczny, monarchiczny

Wiktionary

# monarszyk

monarszyk hiacyntowy - gatunek ptaka z rodziny monarek

SJP.pl

# monaster

klasztor w Kościele prawosławnym lub greckokatolickim; monastyr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Münster, miasto w Niemczech;

Wiktionary

Monaster albo monastyr (ze staroruskiego od gr. μοναστήριον monasterion) – tradycyjna nazwa klasztoru w Kościołach wschodnich.

Pierwotnie monaster oznaczał zespół oddzielnych pomieszczeń mieszkalnych mnichów objętych klauzurą, w późniejszym okresie termin ten nabrał znaczenia odpowiadającemu klasztorowi w chrześcijaństwie zachodnim.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. monasterski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Monastyr

Wiktionary

# monasterski

1. związany z monasterem (monastyrem), wywodzący się z monasteru (monastyru), np. śpiew monasterski, nabożeństwo monasterskie;
2. przymiotnik od: Monaster (Münster; miasto w zachodnich Niemczech); münsterski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Monasterem (Münsterem), dotyczący Monasteru (Münsteru)

(1.2) rel. związany z monasterem (monastyrem), dotyczący monasteru (monastyru)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do tego układu przystąpił biskup monasterski, Maksymilian Droste-Vischering, trewirski, Jerzy Hommer, paderborneński, Klemens Ledebur i polecali proboszczom błogosławić małżeństwa mieszane bez żądania gwarancji, przepisanych prawem kanonicznym.

(1.1) Potępienie przez cały obóz polskiej reformacji wielkiej wojny chłopskiej (1525) czy komuny monasterskiej (1534) przechodzi w debatę nad tym, czy protestantyzm naprawdę prowadzi do podważenia istniejących struktur państwowych i społeczno-politycznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monaster mrz., monaster mrz., monastyr mrz.

Wiktionary

# monastycyzm

ruch zakonny mający na celu służbę Bogu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;

(1.2) rel. w buddyzmie: życie ascetyczne we wspólnocie mnisiej;

Wiktionary

Monastycyzm (z łac. monasticus, od gr. monastērion – cela pustelnika, z monachos – samotny) – forma życia religijnego, której podstawą jest życie zgodne z regułą zakonną, we wspólnocie zakonnej (klasztor); w chrześcijaństwie, a także m.in. w religiach pogańskich (westalki), w judaizmie (qumrańczycy), w buddyzmie (sangha) i in.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kolebki monastycyzmu chrześcijańskiego szukałbym w Egipcie.

(1.2) Oglądałem dokument o monastycyzmie tybetańskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monaster m., monastyr m.

przym. monastyczny

przysł. monastycznie

Wiktionary

# monastycznie

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy dla monastycyzmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wskazuje się na monastycznie zabarwioną atmosferę, w jakiej Luter żył podczas swoich studiów (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monastycyzm mrz.

przym. monastyczny

Wiktionary

# monastyczny

1. dotyczący zakonu albo zakonników; klasztorny;
2. odnoszący się do życia wspólnotowego lub pustelniczego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monastycyzmem lub monasterem, dotyczący monastycyzmu lub monasteru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na sympozjum o życiu monastycznym przyjechali mnisi z Irlandii i Brazylii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monastycyzm m., monaster m., monastyr m.

przysł. monastycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mniszy, mnisi

Wiktionary

# monastyr

klasztor w Kościele prawosławnym lub greckokatolickim; monaster

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. przest. klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;

Wiktionary

Niemcy:

- Monastyr – tradycyjna polska nazwa niemieckiego miasta Münster, wywodząca się z łaciny,

Białoruś:

- Monastyr – wieś w rejonie tołoczyńskim w obwodzie witebskim
- Monastyr – wieś w rejonie brasławskim w obwodzie witebskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W podziemiach monastyru pochowani zostali miejscowi szlachcice.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monaster m., monastycyzm mrz.

przym. monasterski, monastyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monaster

Wiktionary

# monastyrka

wódka śliwowa

SJP.pl

# monastyrski

→ monastyr; monasterski

SJP.pl

Monastyrski (ukr. Монастирський, ros. Монастырский) – nazwisko

- Andriej Wiktorowicz Monastyrski (* 1949) – rosyjski artysta i autor
- Boris Sawieljewicz Monastyrski (1903–1977) – radziecki operator filmowy
- Denys Anatolijowycz Monastyrski (1980–2023) – ukraiński polityk
- Moisiej Solomonowicz Monastyrski (1879–1919) – polityk, rewolucjonista
- Piotr Lwowicz Monastyrski (1915–2013) – radziecki i rosyjski reżyser teatralny, aktor, pedagog, publicysta

Wikipedia

# mönchengladbach

[czytaj: menchienglatbach] miasto w Niemczech

SJP.pl

Mönchengladbach (do 1960 München-Gladbach, M. Gladbach) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf. Leży 70 m n.p.m.

Wikipedia

# monchikit

magmowa skała żyłowa z grupy lamprofirów

SJP.pl

# monciak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) pot. reg. ulica Bohaterów Monte Cassino w Sopocie;

Wiktionary

Ulica Bohaterów Monte Cassino (tzw. Monciak, w okresie Wolnego Miasta Gdańska Seestraße, 1945–1956 ul. Konstantego Rokossowskiego) – reprezentacyjna ulica w Sopocie, prowadząca od al. Niepodległości do pl. Zdrojowego. Jest strefą pieszą, w całości wyłączoną z ruchu samochodowego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ɲt͡ɕak, AS: mõńćak

Wiktionary

# mondamina

delikatna mąka kukurydziana

SJP.pl

# mondel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński. 16 snopów

Wiktionary

# mondeo

samochód typu Ford Mondeo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. samochód osobowy typu Ford Mondeo;

Wiktionary

Ford Mondeo – samochód osobowy klasy średniej, a następnie klasy wyższej produkowany pod amerykańską marką Ford od 1992 roku. Od 2022 roku produkowana jest szósta generacja modelu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prym w wykroczeniach drogowych wiódł kierowca forda mondeo, który najpierw wyprzedził nieoznakowaną skodę, wcisnął gaz do dechy, a po zatrzymaniu jego okazało się, że w wydychanym powietrzu ma 0,6 promila alkoholu.

Wiktionary

# mondializm

proces zwiększania się współzależności i podobieństw między różnymi krajami całego świata, wynikający z postępu technicznego w zakresie transportu towarów, przepływu ludzi i kapitału, wymiany informacji; globalizacja, globalizm

SJP.pl

# mondry

nazwisko

SJP.pl

# moneciarstwo

rzadkie: bicie monet

SJP.pl

# monel

stop niklu z miedzią z dodatkiem manganu, krzemu i żelaza używany do wyrabiania aparatury laboratoryjnej

SJP.pl

Monel – srebrzystobiały stop miedzi i niklu z domieszką żelaza i manganu, charakteryzujący się dużą odpornością na korozję.

Wikipedia

# monellina

proteina otrzymywana z jagody afrykańskiej, o smaku 30 tysięcy razy słodszym od cukru stołowego (cząsteczkowo)

SJP.pl

Wikipedia

# monelowy

wykonany z monelu (srebrzystobiałego metalu będącego stopem niklu i miedzi)

SJP.pl

# monepigraficzny

w numizmatyce: moneta monepigraficzna - moneta bez wizerunku, mająca tylko napisy

SJP.pl

# monera

starogrecki statek wodny z jednym rzędem wioseł; wiosłowiec jednorzędowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mar. galera o jednym rzędzie wioseł, początkowo tylko wiosłowa, później także wiosłowo-żaglowa;

Wiktionary

Monera (gr. monḗrēs – samotny, pojedynczy; łac. ūnĭrĕmă) – ogólne określenie wczesnogreckich statków i okrętów wyposażonych w jeden rząd wioseł.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) jednorzędowiec, monorema

Wiktionary

# monergol

paliwo rakietowe

SJP.pl

Monergol – paliwo rakietowe będące ciekłą mieszaniną utleniacza i paliwa właściwego lub związkiem chemicznym zawierającym w każdej cząsteczce elementy paliwa i utleniacza.

Wikipedia

# monero

rzeczownik

(1.1) kryptowaluta o symbolu XMR stawiająca nacisk na anonimowość transakcji

Wiktionary

Monero – kryptowaluta typu open-source stworzona w kwietniu 2014 r., Która koncentruje się na prywatności i decentralizacji. Monero używa zaciemnionej księgi publicznej, co oznacza, że każdy może wysyłać transakcje, ale żaden zewnętrzny obserwator nie może poznać źródła, kwoty lub miejsca przeznaczenia. Monero używa mechanizmu Proof of Work do wydawania nowych monet i zachęcania górników do zabezpieczenia sieci i sprawdzania poprawności transakcji.

Wikipedia

# monessa

specjalnie impregnowana tkanina papierowa, używana na damskie suknie do jednorazowego lub parokrotnego użycia

SJP.pl

Święta Monessa (zm. 456) – święta chrześcijańska, żyła w V wieku.

Według tradycji Monessa była córką irlandzkiego wodza. Została nawrócona przez świętego Patryka. Zmarła zaraz po tym, jak udzielił jej chrztu.Jej wspomnienie obchodzone jest 4 września.

Wikipedia

# monet

metalowy pieniądz

SJP.pl

Oscar Claude Monet (wym. [klod mɔnɛ]; ur. 14 listopada 1840 w Paryżu, zm. 5 grudnia 1926 w Giverny) – francuski malarz, jeden z twórców i czołowych przedstawicieli impresjonizmu.

Wikipedia

# monet.

skrót od: monetarny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# moneta

metalowy pieniądz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

Wiktionary

Moneta – przeważnie metalowy znak pieniężny o określonej formie, opatrzony znakiem emitenta gwarantującego umowną wartość monety. Pierwotnie zbliżona była ona do rynkowej wartości kruszcu zawartego w monecie.

Pierwsze monety powstały w VII w. p.n.e. w Lidii (dzis. Turcja), wykonane z elektrum (naturalnie występującego w niektórych rzekach Azji Mniejszej), i miały kształt owalny. Rozpowszechnione zostały w basenie Morza Śródziemnego przez Fenicjan oraz Greków. Metalowy pieniądz wykształcił się też niezależnie na wschodzie – w Chinach i Indiach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cesarz kazał bić monety ze swoją podobizną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɛta, AS: mõneta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monetnik m., monetaryzm m., monetarysta m.

:: zdrobn. monetka ż.

przym. monetowy, monetarny, monetarystyczny

przysł. monetarnie

czas. monetyzować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bilon, drobne, żeton

Wiktionary

# monetarny

dotyczący spraw związanych z pieniędzmi; pieniężny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. dotyczący pieniędzy, ich emisji, obiegu, pokrycia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wilson zainicjował także ważną reformę amerykańskiego systemu bankowego i monetarnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monetyzacja ż., moneta ż., monetka ż., monetnik m., monetaryzm m., monetarysta m., monetarystka ż.

przym. monetowy, monetny, monetarystyczny

przysł. monetarnie

czas. monetyzować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pieniężny, walutowy

Wiktionary

# monetarysta

1. zwolennik teorii ekonomicznej uznającej centralną rolę polityki pieniężnej w gospodarce i konieczność kontrolowania podaży pieniądza w obiegu;
2. ekspert w zakresie polityki finansowej

SJP.pl

# monetarystka

1. zwolenniczka teorii ekonomicznej uznającej centralną rolę polityki pieniężnej w gospodarce i konieczność kontrolowania podaży pieniądza w obiegu;
2. ekspertka w zakresie polityki finansowej

SJP.pl

# monetarystyczny

→ monetaryzm

SJP.pl

#### Patrz:

monetaryzm

# monetaryzacja

1. przekształcenie czegoś w coś przynoszącego dochód; monetyzacja;
2. zwiększenie podaży pieniądza w obiegu;
3. stosunek ilości gotówki w danym kraju do PKB; monetyzacja;
4. podporządkowanie czegoś chęci zysku

SJP.pl

# monetaryzm

teoria ekonomiczna uznająca centralną rolę polityki pieniężnej w gospodarce i konieczność kontrolowania podaży pieniądza w obiegu

SJP.pl

Monetaryzm – szkoła myśli ekonomicznej zajmująca się badaniem wpływu polityki pieniężnej państwa na dochód narodowy. W obrębie tego działu ekonomii istnieje szereg rozbieżności teoretycznych i ideologicznych. Monetarystą nazywa się w tym sensie każdego ekonomistę zajmującego się tą dziedziną, niezależnie od jego poglądów w tej sprawie. Monetaryzm podkreśla długookresową neutralność pieniądza, brak krótkookresowej neutralności pieniądza, różnicę pomiędzy realnymi i nominalnymi stopami procentowymi oraz znaczenie podaży pieniądza przy analizie polityki makroekonomicznej. Głównymi przedstawicielami tego nurtu w ekonomii są Milton Friedman, Anna Schwartz, Karl Brunner, Allan Meltzer, David Laidler, Michael Parkin i Alan Walters.

Wikipedia

# monetaryzować

przekształcać w coś przynoszącego dochód; monetyzować

SJP.pl

# monetka

1. zdrobnienie od: moneta;
2. drobny ślimak z rodziny porcelanek, o jajowatej muszli ze szczelinowym otworem, używanej dawniej jako środek płatniczy; kauri;
3. rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych

SJP.pl

Oudemansiella Speg. (monetka) – rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae).

Wikipedia

# monetnica

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców

SJP.pl

Rhodocollybia Singer (monetnica) – rodzaj grzybów należący do rodziny Omphalotaceae.

Wikipedia

# monetnik

1. pojemnik na monety;
2. kieszonkowa torebka na bilon; portmonetka;
3. urządzenie przyjmujące monety

SJP.pl

# monetomat

automat do wymiany monet na banknoty lub wpłacania monet na konto bankowe

SJP.pl

# monetowy

→ moneta, np. system monetowy, automat monetowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monetą, dotyczący monety

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monetyzacja ż., moneta ż.

przym. monetarny

czas. monetyzować

Wiktionary

# monetyzacja

1. przekształcenie czegoś w coś przynoszącego dochód; monetaryzacja;
2. zamiana zasobów majątkowych na pieniądze;
3. stosunek ilości gotówki w danym kraju do PKB; monetaryzacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czerpanie korzyści finansowych ze świadczenia usług lub udostępniania zasobów

Wiktionary

Monetyzacja (ang. monetization) – oznacza zamianę aktywów rzeczowych lub finansowych na prawny środek płatniczy. Zazwyczaj odnosi się do wybijania monet lub drukowania banknotów przez banki centralne. Potocznie – przekształcanie czegoś w pieniądz.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. moneta ż., monetka ż., portmonetka ż., monetarysta ż., monetarystka ż., monetaryzm m., monetyzowanie n., zmonetyzowanie n., monetnik m.

czas. monetyzować ndk., zmonetyzować dk.

przym. monetowy, monetyzacyjny, monetarny, monetarystyczny

przysł. monetarnie

Wiktionary

# monetyzacyjny

→ monetyzacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monetyzacją, dotyczący monetyzacji

Wiktionary

#### Patrz:

monetyzacja

#### Powiązane:

rzecz. monetyzacja ż.

Wiktionary

# monetyzować

1. przekształcać w coś przynoszącego dochód; monetaryzować;
2. zamieniać zasoby majątkowe na pieniądze

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmonetyzować)

(1.1) ekon. zamieniać aktywa rzeczowe lub finansowe na środki płatnicze

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. moneta ż., monetka ż., monetyzacja ż., monetaryzm m., monetarysta m., monetarystka ż., monetyzowanie n., zmonetyzowanie m., monetnik m., monetowiec m., demonetyzacja ż., demonetyzowanie n., zdemonetyzowanie n.

czas. zmonetyzować dk., demonetyzować ndk., zdemonetyzować dk.

przym. monetarny, monetowy, monetarystyczny

przysł. monetarnie, monetarystycznie

Wiktionary

# mong.

skrót od: mongolski

SJP.pl

Wikipedia

# mongo

zdawkowa moneta mongolska (100 mongów = 1 tugrik)

SJP.pl

- Mongo – miasto w Czadzie
- mongo – zdawkowa jednostka monetarna w Mongolii
- Mongo – grupa etniczna w Demokratycznej Republice Konga

Wikipedia

# mongoidalny

o człowieku: mający cechy typowe dla rasy żółtej; mongoloidalny

SJP.pl

# mongolia

państwo w Azji ze stolicą w Ułan Bator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji Środkowej;

Wiktionary

Mongolia (mong. Монгол улс, trb.: Mongol uls; pismo mongolskie: ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ, trb.: Monggol Ulus) – państwo śródlądowe w środkowowschodniej Azji. Od północy graniczy z Rosją, a od wschodu, zachodu i południa z Chinami. Stolicą i największym miastem jest Ułan Bator, gdzie zamieszkuje ok. 47% populacji całego kraju. Mongolia jest republiką parlamentarną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mongolia jest bardzo dużym krajem, ale ma mało mieszkańców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ŋˈɡɔlʲja, AS: mõŋgolʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mongolski mrz., mongolista m., mongolistka ż., mongolistyka ż., Mongoł m., Mongołka ż., mongolszczyzna ż., mongolskość ż., mongołowatość ż., mongolizm m., mongoł m.

przym. mongolski, antymongolski, promongolski, mongolistyczny

Wiktionary

# mongolista

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) specjalista w dziedzinie mongolistyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mongołka ż., Mongoł mos., Mongolia ż., mongolistyka ż.

:: fż. mongolistka ż.

przym. mongolistyczny

Wiktionary

# mongolistka

specjalistka w dziedzinie mongolistyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka w dziedzinie mongolistyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mongołka ż., Mongoł mos., Mongolia ż., mongolistyka ż.

:: fm. mongolista m.

przym. mongolistyczny

Wiktionary

# mongolistyczny

związany z mongolistyką, dotyczący mongolistyki (np. literatura mongolistyczna, biblioteka mongolistyczna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący mongolistyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mongoł mos., Mongolia ż., mongolistyka ż., mongolistka ż., mongolista m.

Wiktionary

# mongolistyka

nauka badająca kulturę, historię i język Mongolii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o języku i kulturze mongolskiej;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Mongołka ż., mongolista m., mongolistka ż., mongolski mrz., Mongoł mos., Mongolia ż.

przym. mongolski, mongolistyczny

Wiktionary

# mongolizm

zespół Downa (wrodzony niedorozwój umysłowy, połączony z charakterystycznymi zmianami fizycznymi); trisomia 21

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. med. zespół Downa

(1.2) daw. zob. mongolszczyzna.

Wiktionary

Zespół Downa (ang. Down syndrome), trisomia 21, dawniej nazywany mongolizmem – zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego materiału genetycznego chromosomu 21. Eponim pochodzi od nazwiska Johna Langdona Downa. Występowanie trisomii chromosomu 21 opisane zostało po raz pierwszy w 1959 r. przez francuskiego genetyka Jerome'a Lejeune'a.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zespół Downa dawniej nazywany był mongolizmem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mongolski mrz., Mongolia ż., mongolszczyzna ż., Mongoł mos., Mongołka ż., mongołowatość ż.

przym. mongolski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mongołowatość, zespół Downa

Wiktionary

# mongolizować

nadawać cechy mongolskie, czynić mongolskim

SJP.pl

# mongoloid

1. przedstawiciel żółtej odmiany człowieka, mający żółtawą, śniadą skórę, szeroką twarz, czarne oczy oraz czarne i proste włosy;
2. potocznie: osoba dotknięta mongolizmem

SJP.pl

# mongoloidalny

o cechach mongoloida, charakterystyczny dla mongoloida (np. rysy mongoloidalne)

SJP.pl

# mongoloidka

→ mongoloid

SJP.pl

#### Patrz:

mongoloid

# mongolski

związany z Mongolią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Mongolii;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci, AS: mõŋgolsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mongolistyka ż., Mongolia ż., Mongołka ż., Mongoł m., mongolszczyzna ż., mongolskość ż., mongołowatość ż., mongolizm m., mongoł m.

przym. mongołowaty

Wiktionary

# mongolskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem mongolskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem mongolskim

(1.3) spisany, stworzony w języku mongolskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ŋˈɡɔlskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: mõŋgolskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# mongolskość

zespół cech charakterystycznych dla Mongolii

SJP.pl

# mongolszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co mongolskie

(1.2) przest. rzad. Mongołowie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mongolski mrz., mongolizm mrz., Mongolia ż., Mongoł mos., Mongołka ż.

przym. mongolski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. mongolizm

Wiktionary

# mongoz

małpiatka z rodziny lemurów

SJP.pl

# mongoł

obraźliwie:
1. mężczyzna dotknięty mongolizmem;
2. mężczyzna mało inteligentny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Mongolii, członek nacji mongolskiej

Wiktionary

Mongołowie (mong. Mongolčuud ᠮᠣᠩᠭᠣᠯᠴᠤᠳ, w cyrylicy Монголчууд) – środkowoazjatycka grupa etnograficzna zamieszkująca głównie tereny Wyżyny Mongolskiej, ich ojczyzna jest obecnie podzielona między Mongolię oraz kontrolowaną przez Chińską Republikę Ludową Mongolię Wewnętrzną. Posługują się językiem mongolskim i jego licznymi dialektami, tradycyjnie prowadzą koczowniczy tryb życia związany z hodowlą zwierząt (głównie Chałchasi oraz Ojraci), jednak coraz większa część populacji zaczyna przechodzić na tryb osiadły.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ataki Mongołów na Polskę miały miejsce w średniowieczu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ŋɡɔw, AS: mõŋgou̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mongolia ż., mongolski m., mongolistyka ż., mongolista m., mongolistka ż., mongoł m., mongolizm m., mongołowatość ż.

:: fż. Mongołka ż.

przym. mongolski, mongolistyczny

Wiktionary

# mongołka

obraźliwie:
1. kobieta z zespołem Downa;
2. kobieta mało inteligentna; debilka, idiotka, kretynka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta narodowości mongolskiej, obywatelka Mongolii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ŋˈɡɔwka, AS: mõŋgou̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mongolia ż., mongolszczyzna ż., mongolskość ż., mongołowatość ż., mongolizm m., mongoł m., mongolistyka ż., mongolista m., mongolistka ż.

:: fm. Mongoł m.

przym. mongolski

Wiktionary

# mongołowatość

wrodzony niedorozwój umysłowy, połączony z charakterystycznymi zmianami fizycznymi; mongolizm, zespół Downa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. mongolizm.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mongolski mrz., mongoł mos., Mongolia ż., Mongoł mos., Mongołka ż., mongolizm mrz.

przym. mongolski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mongolizm

Wiktionary

# mongołowaty

potocznie: mało inteligentny; głupi, infantylny

SJP.pl

# monia

zdrobnienie od: Monika (imię żeńskie); Moniczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Monika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wiem, czy Moni uda się wyrwać wcześniej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monika ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Monika, zdrobn. Moniczka, Monisia, Isia

Wiktionary

# moniak

1. potocznie: moneta o niskim nominale; drobniak, groszak;
2. dawniej: guzik metalowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. moneta o niskim nominale

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W życiu jest jak w banku. Są pieniądze wartościowe i moniaki. Jedne bez drugich nie mogą istnieć.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bilon

Wiktionary

# monica

[czytaj: monika] obce imię żeńskie

SJP.pl

Monica, właśc. Monica Denise Arnold (ur. 24 października 1980 w Atlancie) – amerykańska wokalistka R&B i pop, autorka tekstów i aktorka. Wydała pięć albumów studyjnych i jedną kompilację. Jej najbardziej znany przebój to „The Boy is Mine” w duecie z wokalistką Brandy.

Wikipedia

# moniczka

zdrobnienie od: Monika (imię żeńskie); Monia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Monika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Małej Moniczce wyrzyna się ząbek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monika ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Monika, zdrobn. Monia, Monisia

Wiktionary

# moniczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Moniki lub z nią związany

SJP.pl

# monidło

wyretuszowane, podkolorowane zdjęcie, zwykle ślubne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. depr. barwiona i retuszowana fotografia okolicznościowa lub portret (zazwyczaj ślubny) wykonany na podstawie zdjęcia przez miernego artystę;

Wiktionary

Monidło – rodzaj portretowego wizerunku realistycznego, najczęściej malowanego na podstawie zdjęcia ślubnego. Charakterystyczną cechą tego zazwyczaj czarno-białego obrazu były podkolorowania ust (na czerwono) oraz oczu (lazurowoniebieskich); inne detale retuszowano. Portretowanym postaciom często dodawano okazalsze stroje.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyszykuję panu, panie młody, takie monidło, że nawet małżonka się na nim pozna!

Wiktionary

# moniecki

przymiotnik od: Mońki; mońkowski

SJP.pl

# monijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej birmański stan Szan oraz wzdłuż południowego odcinka granicy birmańsko-tajlandzkiej;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Mon mos.

przym. moński

Wiktionary

# monika

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Monika – imię żeńskie o znaczeniu i pochodzeniu trudnym do objaśnienia. Według niektórych badaczy imię pochodzi od greckiego słowa „monos” oznaczającego jeden, sam, pojedynczy, jedynak i jedynaczka. Z tego samego rdzenia pochodzą takie słowa jak: monogamia, monoteizm, monaster (klasztor). Inne źródło podaje, że imię to wywodzi się od greckiego „monaché”, co znaczy samotna, odosobniona; we Włoszech zakonnica zwana jest monaca, a w niektórych dialektach wręcz monica.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Monika i jestem zegarmistrzynią z Cieszyna.

(1.1) Matka Moniki chce jej kupić świnkę morską.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈɲika, AS: mõńika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Monisia ż., Moniczka ż., Monia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Monia, Moniczka, Monisia

Wiktionary

# moników

Moników – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

# moniliaza

grzybica wywoływana przez grzyby chorobotwórcze, powodująca zmiany w skórze, na błonach śluzowych, paznokciach oraz w narządach wewnętrznych; drożdżyca

SJP.pl

Kandydoza, drożdżyca, kandydiaza, kandydioza, dawniej bielnica lub moniliaza (łac. candidiasis, candidosis) – grzybicza, oportunistyczna infekcja skóry, błon śluzowych, paznokci lub rzadziej infekcja uogólniona. Choroba ta najczęściej jest wywoływana przez grzyby chorobotwórcze z rodzaju Candida (zwłaszcza Candida albicans), zwane potocznie drożdżakami. Rozpoznaje się ją głównie poprzez badania mikroskopowe i hodowlane.

Wikipedia

# monilinia

Monilinia Honey (paciornica) – rodzaj grzybów z rodziny twardnicowatych (Sclerotiniaceae).

Wikipedia

# monilioza

Monilioza – grupa chorób roślinnych wywołanych przez pasożytnicze grzyby z rodzaju Monilinia:

- brunatna zgnilizna drzew pestkowych – choroba wywołana przez Monilinia laxa i Monilinia fructigena
- brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych – choroba wywołana przez Monilinia fructigena

Wikipedia

# moniputer

prototyp niewielkiego komputera, w którym monitor został zintegrowany z jednostką centralną komputera

SJP.pl

# monisia

zdrobnienie od: Monika (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Monika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj zobaczyliśmy naszą Monisię w telewizji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monika ż., Isia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Monika, zdrobn. Monia, Moniczka, Isia

Wiktionary

# monisiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Monisi lub z nią związany

SJP.pl

# monista

zwolennik monizmu, osoba przeświadczona o jednorodności natury

SJP.pl

# monistka

→ monista

SJP.pl

#### Patrz:

monista

# monistyczny

dotyczący monizmu, związany z monizmem

SJP.pl

# monit

urzędowe (zwłaszcza pisemne) ponaglenie do wykonania czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urz. przypomnienie, że należy wypełnić jakiś zaległy obowiązek

Wiktionary

Monit – dwutygodnik Federacji Młodzieży Walczącej Region Gdańsk. Pierwszy numer ukazał się w grudniu 1984. Monit był pierwszym w Gdańsku i trzecim w Polsce (po warszawskich Buncie i Serwisie Informacyjnym CZI FMW), pismem Federacji Młodzieży Walczącej, drugim wydawanym w sposób cykliczny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Otrzymałeś kolejny monit z urzędu miasta.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zmonitować, monitować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ponaglenie, upomnienie

Wiktionary

# monitor

1. urządzenie wyposażone w ekran, służące do wyświetlania informacji;
2. czasopismo urzędowe lub program informacyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

(1.2) czasopismo mające w tytule słowo monitor

(1.3) żegl. mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;

(1.4) muz. zob. odsłuch.

Wiktionary

## Komputery

- monitor komputera
- monitor ekranowy
- monitor CRT
- monitor LCD
- monitor (program)
- monitor (programowanie współbieżne)
- Monitor – program komputerowy zawarty w pamięci stałej komputera Meritum I
- Monitor – program komputerowy zawarty w pamięci stałej komputera Cobra 1

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie, tego komputera nie można kupić bez monitora.

(1.3) Lądujący desant wspierały działa dwóch monitorów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈɲitɔr, AS: mõńitor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monitoring m., monitorowanie n.

czas. zmonitować, monitorować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) telewizor, telewizorek, ekran

Wiktionary

# monitorek

monitor niewielkich rozmiarów

SJP.pl

# monitoring

1. stała obserwacja i kontrola jakichś procesów lub zjawisk;
2. stały nadzór nad jakimś obiektem chronionym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stała obserwacja ochranianego obiektu

(1.2) stałe nadzorowanie i kontrolowanie poczynań, procesów

(1.3) system telewizyjny, dzięki któremu prowadzony jest monitoring (1.2)

Wiktionary

Monitoring – oznacza regularne jakościowe i ilościowe pomiary lub obserwacje zjawiska czy obecności np. substancji, przeprowadzane przez z góry określony czas.

Programy monitoringu są często stosowane w celu gromadzenia informacji na temat stanu ilościowego oraz jakościowego atmosfery i hydrosfery lub rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w czasie i przestrzeni. Zgromadzone dane ułatwiają wybór właściwych działań w przypadku szkodliwego wpływu tego stanu na życie i mienie człowieka czy stan środowiska. Pozwalają także na podjęcie akcji naprawczych lub usuwania skutków w już istniejącej sytuacji np. zagrożenia powodziowego czy ekologicznego.Celem monitoringu jest obserwacja zmiany stanu obserwowanego czynnika (zmienności), poprzez porównanie wielkości aktualnej do poprzednio obserwowanych (w odróżnieniu od kontroli, której celem jest stwierdzenie wielkości mierzonego czynnika – pomiar punktowy, jednorazowy) oraz umożliwienie działań doskonalących (zapobiegawczych), w przypadku gdy wielkość/wartość czynnika przekracza określone (dopuszczalne) wartości (minimum i/lub maksimum).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W złapaniu przestępcy bardzo pomógł dostęp do monitoringu miejskiego i kamer w komunikacji.

(1.2) Mamy podgląd z monitoringu wszystkich projektów i obiektów jednocześnie?

(1.3) Jest sprytna, zagląda nie przekraczając linii drzwi, bo wie, że w pokoju jest monitoring.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃ɲiˈtɔrʲĩŋk, AS: mõńitorʹĩŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monitor m.

czas. monitorować ndk.

przym. monitoringowy

Wiktionary

# monitoringowy

przymiotnik od: monitoring (np. system monitoringowy, raport monitoringowy)

SJP.pl

# monitorium

dawniej: napomnienie, zwłaszcza pisemne; monit

SJP.pl

# monitorować

nadzorować w ciągły sposób jakiś proces, zjawisko lub miejsce

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) obserwować obiekt w celu jego nadzoru, zwłaszcza przy użyciu systemu przeznaczonych do tego urządzeń

(1.2) systematycznie kontrolować stan czegoś lub przebieg jakichś procesów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do końca lipca system kamer monitorujących miasto powiększy się o co najmniej trzy dodatkowe urządzenia.

(1.2) Jakość wody monitorujemy na bieżąco i jej ewentualne zanieczyszczenie nie uszłoby naszej uwadze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monitor m., monitorowy m., monitoring mrz.

przym. monitorowy

Wiktionary

# monitorowy

przymiotnik od: monitor

SJP.pl

# monitorujący

nadzorować w ciągły sposób jakiś proces, zjawisko lub miejsce

SJP.pl

# monitorzysta

potocznie: osoba obsługująca monitor; monitorowy

SJP.pl

# monitować

słownie lub pisemnie przypominać o czymś niezałatwionym; ponaglać; wysyłać monit

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) urz. słownie lub pisemnie przypominać o czymś niezałatwionym, wysyłać monit, ponaglać

(1.2) daw. karcić kogoś za niewłaściwe postępowanie/zachowanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wydział finansowy otrzymując z wydziału zakupu rachunki powinien zwrócić uwagę na kolejny numer wpływu, a w razie braku któregokolwiek kolejnego numeru - monitować o brakujący rachunek wydział zakupu.

(1.2) Cóż, u diabła, monitujecie mnie jak dzieciaka?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monit mrz.

czas. zmonitować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ponaglać

(1.2) strofować, napominać

Wiktionary

# monitum

ostrzeżenie skierowane przez watykańską Kongregację nauki wiary do księdza lub zakonnika, który postępuje niezgodnie z katolicką doktryną lub moralnością

SJP.pl

# moniuszko

Stanisław Moniuszko (1819-72), kompozytor polski

SJP.pl

- Stanisław Moniuszko (1819–1872) – polski kompozytor i dyrygent
- Stanisław Moniuszko (harcmistrz) (1905–1993) – współtwórca powojennego harcerstwa w Białymstoku
- Justyna Moniuszko (1985–2010) – stewardesa, inżynier lotnictwa
- Moniuszko – nazwisko polskie i ukraińskie
- Moniuszko – samolot Ił-62 o numerach bocznych SP-LBE
- Moniuszko – statek uzbrojony Polskiej Żeglugi Państwowej, zatopiony ok. 1920 r.

Wikipedia

# moniuszkowiec

potocznie: badacz, znawca muzyki Moniuszki

SJP.pl

# moniuszkowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Moniuszki lub z nim związany

SJP.pl

# monizm

koncepcja filozoficzna, według której natura wszelakiego bytu jest jednorodna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pogląd głoszący jednorodność materii i rzeczywistości;

Wiktionary

Monizm (gr. mónos „jedyny”) – filozoficzny pogląd według wąskiej definicji uznający naturę wszelkiego bytu za jednorodną: materialną (materializm, monizm materialistyczny), duchową (spirytyzm, monizm spirytystyczny) lub materialno-duchową (np. panteizm, choć nie tylko). Taki monizm jest poglądem przeciwstawnym do dualizmu i pluralizmu.

Wikipedia

# monk

- Monk – stacja metra w Montrealu

Osoby

- Thelonious Monk (1917–1982) – amerykański pianista jazzowy, kompozytor
- Meredith Monk (ur. 1942) – amerykańska kompozytorka, artystka, reżyserka
- Sophie Monk (ur. 1979) – australijska aktorka i piosenkarka

Wikipedia

# mońka

nazwisko

SJP.pl

# mońki

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Mońki – miasto w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mońki. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ɲci, AS: mõńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mończanin mos., mończanka ż.

przym. moniecki, mońkowski

Wiktionary

# monkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# monkonozaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu stegozaurów

SJP.pl

Wikipedia

# mońkowianin

mieszkaniec Moniek

SJP.pl

# mońkowianka

mieszkanka Moniek

SJP.pl

# mońkowski

przymiotnik od: Mońki; moniecki

SJP.pl

# monnet

hipotetyczna europejska jednostka monetarna, pierwowzór euro

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Carole Monnet – francuska tenisistka
- Charles Monnet – francuski malarz, rysownik i ilustrator
- Jean Monnet – francuski polityk i ekonomista,

Wikipedia

# mono

dotyczący jednokanałowego przekazywania dźwięku; monofoniczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) monofoniczny

przysłówek

(2.1) monofonicznie

forma rzeczownika.

(3.1) W. lp. od mona

Wiktionary

Geografia

- Mono – miejscowość w Kanadzie, w prowincji Ontario, w hrabstwie Dufferin
- Mono – departament w Beninie
- Mono – port lotniczy na wyspie Mono
- Mono – wyspa wchodząca w skład Wysp Salomona
- Mono – rzeka w Togo
- Mono Lake – słone jezioro w Kalifornii

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃nɔ, AS: mõno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monofonia ż.

przym. monofoniczny

przysł. monofonicznie

przedr. mono-

Wiktionary

# mono-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: jeden, pojedynczy

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) zaczynające się od|polski|mono-.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. mono

przysł. mono

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|μονο-. < etym|gr|μόνος. (mónos) → jedyny

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mono-

* arabski: (1.1) أحادي (ʾaḥādī)

* francuski: (1.1) mono-

* hiszpański: (1.1) mono-

* kataloński: (1.1) mono-

* portugalski: (1.1) mono-

* włoski: (1.1) mono-

źródła.

== mono- (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Persent101-mono-.wav.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) mono-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mono

przysł. mono

Wiktionary

# mono-poste

[czytaj: monoPOST] jednomiejscowy samochód wyścigowy; monoposto

SJP.pl

# monobaktamy

Monobaktamy, antybiotyki monobaktamowe (ATC J 01 DF) – grupa antybiotyków β-laktamowych z pojedynczym pierścieniem. Mają działanie bakteriobójcze.

Mechanizm ich działania polega na blokowaniu aktywności transpeptydaz PBP biorących udział w ostatnim etapie syntezy peptydoglikanu ściany komórki bakteryjnej.

Przedstawicielami monobaktamów są m.in. aztreonam (ATC J01 DF01; jedyny dostępny jako lek w Polsce – stan na rok 2013), karumonam (ATC J01 DF02) i tigemonam.

Wikipedia

# monobank

bank powstały przez połączenie banku centralnego i banków komercyjnych

SJP.pl

# monoblok

konstrukcja integrująca silnik i skrzynię biegów w jednej obudowie, stosowana w samochodach popularnych

SJP.pl

PSA X – silnik o wewnętrznym spalaniu, wykorzystywany do napędu samochodów firm Citroën, Peugeot, Talbot i Renault. Stosowany do napędu samochodów klasy A, B, C/D.Silnik został skonstruowany w 1972 roku i po raz pierwszy zastosowany w samochodzie Peugeot 104. Popularnie nazywany "monoblok", "leżak".

Konstrukcja zastąpiona w 1988 roku przez linię silników TU

Wikipedia

# monoblokowy

→ monoblok

SJP.pl

#### Patrz:

monoblok

# monobob

jednoosobowe sanie wyścigowe

SJP.pl

# monobrandowy

dotyczący jednego brandu (marki)

SJP.pl

# monobrew

zrośnięte brwi

SJP.pl

# monocentryczny

→ monocentryzm

SJP.pl

#### Patrz:

monocentryzm

# monocentryzm

1. teoria zakładająca istnienie ośrodka, punktu centralnego dla zachodzenia określonych zjawisk;
2. pogląd przyjmujący jeden ograniczony obszar jako praojczyznę człowieka, skąd odbyła się ekspansja na inne kontynenty

SJP.pl

# monochord

przyrząd i instrument muzyczny wyposażony w jedną strunę, używany w starożytności i w średniowieczu, głównie do pomiaru interwałów

SJP.pl

Monochord (z greki: monos – jeden, chordé – struna) – w starożytnej Grecji instrument muzyczny i jednocześnie przyrząd mierniczy służący do określania stosunków długości struny do wysokości dźwięku. Jego wynalezienie przypisuje się Pitagorasowi ok. połowy VI w. p.n.e.

Wikipedia

# monochrom

obraz, fotogram lub grafika jednobarwna lub w różnych odcieniach jednego koloru

SJP.pl

# monochromacja

genetyczna niezdolność do rozpoznawania barw; monochromia, monochromatyzm

SJP.pl

Monochromatyzm, także: monochromacja (ang. monochromacy) – całkowita niezdolność do rozpoznawania barw - całkowitym zniesieniem widzenia barw.Monochromatyzm występuje w trzech formach:

- Monochromacja czopków, gdzie działa jedynie pojedynczy system czopków – nie ma możliwości rozróżniania barw, ale wizja jest w miarę normalna.
- Achromatopsja lub monochromacja stożków - siatkówka oka nie zawiera żadnych czopków (lub zawiera ich bardzo mało), w wyniku czego poza niezdolnością do rozpoznawania barw występuje również trudności w widzeniu przy normalnym świetle. Achromatopsja, normalnie występująca rzadko, jest bardzo powszechna na wyspie Pingelap, części stanu Pohnpei (Mikronezja), gdzie nazywana jest maskun: posiada ją około 1/12 tamtejszej populacji (wyspę zniszczył sztorm w XVIII wieku i jeden z kilku ocalałych mężczyzn był nosicielem genu achromatopsji) aktualnie liczebność populacji wynosi kilka tysięcy, z czego około 30% nosi ten gen.
- Agnozja barw albo „achromatopsja centralna”, gdzie osoba nie dostrzega kolorów, nawet jeśli oczy są zdolne do ich rozpoznawania. Niektórzy nie zaliczają tej wady do prawdziwych zaburzeń widzenia barw, gdyż dotyczy ona zaburzeń percepcji, a nie zaburzeń wizji. Jest formą agnozji wizualnej.

Wikipedia

# monochromat

obraz, fotogram lub grafika jednobarwna lub w różnych odcieniach jednego koloru; monochrom

SJP.pl

# monochromator

urządzenie optyczne służące do separacji jednej barwy z szerszego widma świetlnego

SJP.pl

Monochromator – przyrząd optyczny rozszczepiający światło w celu otrzymania jedynie niewielkiego fragmentu z jego widma. Monochromatory mogą służyć do określania współczynnika pochłaniania światła przez filtry oraz do badań, w których używane jest światło monochromatyczne - np. w fotoluminescencji.

Elementami rozszczepiającymi światło w monochromatorze są pryzmaty lub siatki dyfrakcyjne. Monochromator jest częścią spektrofotometru.

Wikipedia

# monochromatyczność

1. jednobarwność, jednolitość koloru; jednokolorowość;
2. w malarstwie: jednolitość użytych przy malowaniu barw, zróżnicowanych jedynie odcieniami; jednokolorowość;
3. w fizyce: określona, jednolita długość fali świetlnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co monochromatyczne

Wiktionary

Monochromatyczność (łac. mono – jeden, chroma – kolor) – promieniowanie elektromagnetyczne o ściśle określonej częstotliwości (długości fali). Idealnie monochromatyczna jest fala o niezmieniającej się częstotliwości i stałej amplitudzie, dlatego tak idealnej monochromatycznej fali nie można uzyskać w praktyce.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. monochromatyczny

Wiktionary

# monochromatyczny

1. jednobarwny, jednokolorowy;
2. w sztuce: stosujący jeden kolor w różnych odcieniach;
3. światło monochromatyczne - światło o jednej długości fali

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szt. jednej barwy (choć mogący być w różnych jej odcieniach)

(1.2) fiz. mający jednakową długość fal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monochromatyczność ż., monochromatyzm mrz., monochromia ż.

przysł. monochromatycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednobarwny

Wiktionary

# monochromatyk

stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyzm, monochromia

SJP.pl

# monochromatyka

stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyzm, monochromia

SJP.pl

# monochromatyzm

monochromia;
1. genetyczna niezdolność do rozpoznawania barw; monochromacja;
2. stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyka

SJP.pl

- monochromatyzm (okulistyka) – całkowita niezdolność do rozpoznawania barw.
- monochromatyzm (sztuka) – użycie w obrazie tylko jednej barwy o różnych odcieniach.
- monochromatyzm (grafika) – przedstawienie elementu graficznego w odcieniach jednej barwy.

Wikipedia

# monochromia

1. genetyczna niezdolność do rozpoznawania barw; monochromacja, monochromatyzm;
2. stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyzm, monochromatyka;
3. jednobarwne malowidło naścienne; monochrom

SJP.pl

# monocukier

węglowodan zawierający 3-7 atomów węgla; cukier prosty, jednocukier, monosacharyd

SJP.pl

# monocukry

węglowodan zawierający 3-7 atomów węgla; cukier prosty, jednocukier, monosacharyd

SJP.pl

# monocykl

rower o jednym kole, bez kierownicy, używany w cyrku do jazdy figurowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rower z jednym kołem

Wiktionary

Rower jednokołowy, monocykl (mono- + gr. κύκλος „koło”) – pojazd jednokołowy napędzany siłą ludzkich mięśni. Jest podobny do roweru, jednak nie posiada wielu charakterystycznych dla niego części (np. kierownicy) i w ocenie Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji nie jest dopuszczony do ruchu drogowego w Polsce.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔt͡sɨkl̥, AS: mõnocykl̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monocyklista m., monocyklistka ż., monocykliczność ż.

przym. monocykliczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rower jednokołowy

Wiktionary

# monocykliczny

w chemii: zawierający tylko jeden pierścień

SJP.pl

# monocyt

rodzaj dużego leukocytu, ciała obronnego krwi

SJP.pl

Wikipedia

# monocytoza

nadmierne stężenie monocytów we krwi

SJP.pl

Monocytoza – zwiększenie liczby monocytów w rozmazie krwi powyżej 800/μl.

Niektóre z przyczyn monocytozy:

- zakażenia bakteryjne i wirusowe
- zakażenia pierwotniakami
- nowotwory: choroba Hodgkina i niektóre białaczki, takie jak przewlekła białaczka mielomonocytowa (CMML) i monocytarna, ziarnica złośliwa
- choroby autoimmunologiczne i naczyń: toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów i choroby zapalne jelit.
- choroby układowe tkanki łącznej (kolagenozy)
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- choroby spichrzeniowe
- po splenektomii
- inne przyczyny: sarkoidoza i choroba magazynowania lipidów
- przyczyny związane z krwią i układem odpornościowym: przewlekła neutropenia i zaburzenia mieloproliferacyjne.

Wikipedia

# monodia

śpiew solowy jednogłosowy (głównie w chorałach gregoriańskich)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. liter. solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym

(1.2) muz. gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

Wiktionary

Monodia (gr. μονωδία – solowy śpiew) to:

1. solowa melorecytacja w dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym,
2. gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i akompaniamentem.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. monodysta m.

przym. monodyczny

przysł. monodycznie

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|gr|μονῳδία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monody; (1.2) monody

* czeski: (1.1) monodie ż.; (1.2) monodie ż.

* duński: (1.1) monodi; (1.2) monodi

* esperanto: (1.1) monodio; (1.2) monodio

* fiński: (1.1) monodia; (1.2) monodia

* francuski: (1.1) monodie ż.; (1.2) monodie ż.

* hiszpański: (1.1) monodia ż.; (1.2) monodia ż.

* kataloński: (1.1) monodia ż.; (1.2) monodia ż.

* łaciński: (1.1) monodia ż.; (1.2) monodia ż.

* niderlandzki: (1.1) monodie ż.; (1.2) monodie ż.

* niemiecki: (1.1) Monodie ż.; (1.2) Monodie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) monodi; (1.2) monodi

* norweski (nynorsk): (1.1) monodi; (1.2) monodi

* nowogrecki: (1.1) μονωδία ż.; (1.2) μονωδία ż.

* portugalski: (1.1) monodia ż.; (1.2) monodia ż.

* rosyjski: (1.1) монодия ż.; (1.2) монодия ż.

* słowacki: (1.1) monódia ż.; (1.2) monódia ż.

* starogrecki: (1.1) μονῳδία ż.

* szwedzki: (1.1) monodi; (1.2) monodi

* ukraiński: (1.1) монодія ż.; (1.2) монодія ż.

* węgierski: (1.1) monódia; (1.2) monódia

* włoski: (1.1) monodia ż.; (1.2) monodia ż.

źródła.

== monodia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. liter. monodia

(1.2) muz. monodia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔdʲja, AS: mõnodʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monodysta m.

przym. monodyczny

przysł. monodycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. monodysta m.

przym. monodyczny

przysł. monodycznie

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|gr|μονῳδία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monody; (1.2) monody

* czeski: (1.1) monodie ż.; (1.2) monodie ż.

* duński: (1.1) monodi; (1.2) monodi

* esperanto: (1.1) monodio; (1.2) monodio

* fiński: (1.1) monodia; (1.2) monodia

* francuski: (1.1) monodie ż.; (1.2) monodie ż.

* hiszpański: (1.1) monodia ż.; (1.2) monodia ż.

* kataloński: (1.1) monodia ż.; (1.2) monodia ż.

* łaciński: (1.1) monodia ż.; (1.2) monodia ż.

* niderlandzki: (1.1) monodie ż.; (1.2) monodie ż.

* niemiecki: (1.1) Monodie ż.; (1.2) Monodie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) monodi; (1.2) monodi

* norweski (nynorsk): (1.1) monodi; (1.2) monodi

* nowogrecki: (1.1) μονωδία ż.; (1.2) μονωδία ż.

* portugalski: (1.1) monodia ż.; (1.2) monodia ż.

* rosyjski: (1.1) монодия ż.; (1.2) монодия ż.

* słowacki: (1.1) monódia ż.; (1.2) monódia ż.

* starogrecki: (1.1) μονῳδία ż.

* szwedzki: (1.1) monodi; (1.2) monodi

* ukraiński: (1.1) монодія ż.; (1.2) монодія ż.

* węgierski: (1.1) monódia; (1.2) monódia

* włoski: (1.1) monodia ż.; (1.2) monodia ż.

źródła.

== monodia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. liter. monodia

(1.2) muz. monodia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# monodieta

dieta jednostajna, nieurozmaicona, oparta ciągle na tych samych składnikach

SJP.pl

# monodram

utwór dramatyczny, w którym występuje tylko jeden aktor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. dramat, w którym występuje tylko jeden aktor;

Wiktionary

Monodram (gr. mónos – jedyny; dráma – działanie) – utwór dramatyczny, w którym występuje tylko jeden bohater.

Monolog bohatera może być skierowany do publiczności teatralnej lub do wyimaginowanego odbiorcy - nieobecnego na scenie. Monolog jest mocno zdialogizowany, bohater cytuje cudze wypowiedzi, imituje rozmowę odpowiadając na przytoczone bądź domniemane pytania postaci, o których mówi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) O popularności monodramu decydują stosunkowo niskie koszty produkcji i łatwość dotarcia do widza – nazywany był przecież „teatrem w walizce”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monodramat m.

przym. monodramatyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monodramat

Wiktionary

# monodramat

utwór dramatyczny, w którym występuje tylko jeden aktor; monodram

SJP.pl

Monodramat - gatunek dramatu, w którym głos przyznawano jednej postaci. Jeśli w tekście pojawiali się inni bohaterowie, mogli zabrać głos, lecz ogromna większość tekstu przypadała protagoniście. Monodramat zwykle kończył się śmiercią monologującego bohatera. Rozkwit monodramatu przypada na epokę romantyzmu.

Wikipedia

# monodramatyczny

→ monodram, → monodramat

SJP.pl

#### Patrz:

monodram, → monodramat

# monodramista

aktor występujący w monodramach

SJP.pl

# monoeksportowy

eksportujący tylko jeden rodzaj towarów

SJP.pl

# monoestralny

o samicy zwierzęcia: taka, która ma ruję tylko raz w roku; jednorujowy

SJP.pl

# monofag

w zoologii: zwierzę odżywiające się tylko jednym rodzajem pokarmu, np. gąsienica jedwabnika morwowego, mrówkojad; zwierzę jednożerne, zwierzę monofagiczne

SJP.pl

Monofagizm (gr. mónos – jedyny, phageín – jeść), jednożerność – najwyższa forma specjalizacji pokarmowej organizmów, polegająca na spożywaniu jako pokarmu – we wszystkich lub przynajmniej w jednym stadium rozwoju – organizmów jednego tylko gatunku lub kilku gatunków spokrewnionych. Np. koala (Phascolarctos cinereus) je wyłącznie liście eukaliptusów (Eucalyptus).

Wikipedia

# monofagiczny

w zoologii: mający związek z monofagiem lub monofagizmem, odżywiający się tylko jednym rodzajem pokarmu; jednożerny

SJP.pl

# monofagizm

w zoologii: żywienie się zwierząt tylko jednym rodzajem pokarmu; jednożerność

SJP.pl

Monofagizm (gr. mónos – jedyny, phageín – jeść), jednożerność – najwyższa forma specjalizacji pokarmowej organizmów, polegająca na spożywaniu jako pokarmu – we wszystkich lub przynajmniej w jednym stadium rozwoju – organizmów jednego tylko gatunku lub kilku gatunków spokrewnionych. Np. koala (Phascolarctos cinereus) je wyłącznie liście eukaliptusów (Eucalyptus).

Wikipedia

# monofazowy

charakteryzujący się jedną fazą, mający jedną fazę

SJP.pl

# monofiletyczny

pochodzący od wspólnego przodka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy monofiletyzmowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monofiletyzm m., monofiletyczność ż.

Wiktionary

# monofiletyzm

Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków ostatniego wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładem są ssaki.

Za kryterium monofiletyzmu przyjmuje się posiadanie przez wszystkich członków grupy (np. wszystkie gatunki) przynajmniej jednej cechy apomorficznej odziedziczonej po ich wspólnym przodku.

Wikipedia

# monofilia

potrzeba bycia samotnym

SJP.pl

# monofizycki

odnoszący się do monofizyty, właściwy monofizytom

SJP.pl

# monofizyta

wyznawca tylko boskiej natury Chrystusa

SJP.pl

# monofizytka

→ monofizyta

SJP.pl

#### Patrz:

monofizyta

# monofizytyzm

doktryna z V wieku mówiąca o jednej, boskiej naturze Chrystusa; eutychianizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;

Wiktionary

Monofizytyzm, eutychianizm – doktryna teologiczna, według której Chrystus ma jedną złączoną naturę bosko-ludzką i nie istnieje w dwóch naturach, tj. boskiej i ludzkiej. Natura boska Chrystusa wchłonęła jego naturę ludzką. Doktryna została ogłoszona przez archimandrytę konstantynopolitańskiego Eutychesa i poparta przez duchownych aleksandryjskich w pierwszej połowie V wieku. Eutyches, głosząc swoje poglądy na naturę Chrystusa, dążył do obalenia nestorianizmu, który został potępiony na soborze efeskim w 431 roku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔfʲiˈzɨtɨsm̥, AS: mõnofʹizytysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monofizyta m., monofizytka ż.

przym. monofizycki, monofizytystyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) eutychianizm

Wiktionary

# monofobia

lęk przed samotnością

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed samotnością

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. monofobiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|mono-|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Monophobie ż.

* słowacki: (1.1) monofóbia ż.

* włoski: (1.1) monofobia ż.

źródła.

== monofobia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|monofoˈbia.

dzielenie|mo|no|fo|bi|a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. monofobia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈfɔbʲja, AS: mõnofobʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monofobiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. monofobiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|mono-|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Monophobie ż.

* słowacki: (1.1) monofóbia ż.

* włoski: (1.1) monofobia ż.

źródła.

== monofobia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|monofoˈbia.

dzielenie|mo|no|fo|bi|a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. monofobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# monofonia

- monofonia – faktura w muzyce
- monofonia – system zapisu i odtwarzania nagrań dźwiękowych

Wikipedia

# monofoniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest monofoniczne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monofoniczny

przysł. monofonicznie

Wiktionary

# monofoto

1. rodzaj fotoskładu, technika składania tekstu metodą naświetlania błon światłoczułych;
2. maszyna do takiego składu

SJP.pl

# monoftong

w językoznawstwie: pojedyncza samogłoska (w odróżnieniu od dyftongu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. prosty dźwięk samogłoskowy

Wiktionary

Monoftong (gr. mono „jeden” i phthóngos „dźwięk”) – prosta samogłoska bez zmiany jakości (np. „u”, „a”) w przeciwieństwie do dyftongów (np. niemieckie „au”, „ei”) i tryftongów.

Między monoftongami mogą istnieć różnice ilościowe (krótkie i długie samogłoski) i jakościowe (stopień otwarcia, zaokrąglenie warg). Dwuwymiarowego przedstawienia dostarcza trójkąt samogłosek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W historii języka niemieckiego miała miejsce dyftongizacja monoftongów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk, AS: mõnoftõŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monoftongiczny

rzecz. monoftongizacja, monoftongizowanie

czas. monoftongizować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) samogłoska

Wiktionary

# monoftongizacja

proces przekształcania się dyftongu w monoftong

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

Wiktionary

Monoftongizacja (od stgr. μονόφθογγος monophthongos „jednobrzmiący”) – proces fonetyczny polegający na przekształcaniu się dyftongów w pojedyncze samogłoski (monoftongi). Monoftongizacja zaszła między innymi w łacinie i języku prasłowiańskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Drugim procesem prasłowiańskim była tzw. monoftongizacja dyftongów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzat͡sʲja, AS: mõnoftõŋʹǵizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monoftong m., monoftongizowanie n.

czas. monoftongizować ndk.

przym. monoftongiczny

Wiktionary

# monofunkcyjny

mający jedną funkcję; jednofunkcyjny

SJP.pl

# monogamia

1. małżeństwo jednego mężczyzny z jedną kobietą; monoginia, jednożeństwo;
2. w biologii: współżycie jednego samca z tylko jedną samicą w określonym czasie lub podczas całego życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. życie w związku małżeńskim z tylko jednym partnerem

(1.2) zool. współżycie jednego samca z jedną samicą

Wiktionary

Monogamia (stgr. μονογαμία, od μόνος: monos – jeden i γάμος: gamos – małżeństwo) – najbardziej rozpowszechniony typ związku małżeńskiego, w którym jedna osoba związana jest trwale z jednym partnerem. Monogamiczność związku oznacza ich wyłączną relację małżeńską na wszystkich płaszczyznach: społecznej, prawnej, duchowej, emocjonalnej, jak i biologicznej, seksualnej.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) jednożeństwo

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. monogamiczność ż., monogamista m., monogamistka ż.

przym. monogamiczny

przysł. monogamicznie

frazeologia.

etymologia.

etym|greka|μόνος|γάμος. (= jeden, małżeństwo)

uwagi.

zoblistę|bigamia|jednożeństwo|poliandria|poligamia|poligynia|poliginia|wielomęstwo|wielożeństwo.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monogamy

* arabski: (1.1) الزواج الأحادي m. (az-zawāğ al-ʾaḥādī)

* baskijski: (1.1) monogamia

* białoruski: (1.1) манагамія ż.

* chorwacki: (1.1) monogamija ż.

* francuski: (1.1) monogamie ż.

* gudźarati: (1.1) એકપત્નીત્વ n. (ēkapatnītva)

* hiszpański: (1.1) monogamia ż.; (1.2) monogamia ż.

* kataloński: (1.1) monogàmia ż.

* niemiecki: (1.1) Monogamie ż.

* rosyjski: (1.1) моногамия ż.

* słowacki: (1.1) monogamia ż.

* słoweński: (1.1) monogamija ż.

* ukraiński: (1.1) моногамія ż.

* węgierski: (1.1) monogámia

źródła.

== monogamia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monogamia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja, AS: mõnogãmʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monogamiczność ż., monogamista m., monogamistka ż.

przym. monogamiczny

przysł. monogamicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednożeństwo

Wiktionary

# monogamiczny

1. mający charakter monogamii, czyli małżeństwa między jednym mężczyzną i jedną kobietą;
2. w zoologii: polegający na współżyciu jednego samca z tylko jedną samicą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) socjol. biol. związany z monogamią, mający charakter monogamii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie znaczy to jednak wcale, że ptasie pary – teoretycznie monogamiczne – problemów z wiernością nie mają.

(1.1) Mniej niż 5% ssaków jest zwyczajowo monogamicznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monogamia ż., monogamista m., monogamistka ż.

Wiktionary

# monogamista

mężczyzna posiadający tylko jedną partnerkę (żonę)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna żyjący w monogamii

(1.2) samiec współżyjący z jedną partnerką

Wiktionary

Monogamia (stgr. μονογαμία, od μόνος: monos – jeden i γάμος: gamos – małżeństwo) – najbardziej rozpowszechniony typ związku małżeńskiego, w którym jedna osoba związana jest trwale z jednym partnerem. Monogamiczność związku oznacza ich wyłączną relację małżeńską na wszystkich płaszczyznach: społecznej, prawnej, duchowej, emocjonalnej, jak i biologicznej, seksualnej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔɡãˈmʲista, AS: mõnogãmʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monogamia ż.

:: fż. monogamistka ż.

przym. monogamiczny

przysł. monogamicznie

Wiktionary

# monogamistka

kobieta posiadająca tylko jednego partnera (męża)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta żyjąca w monogamii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔɡãˈmʲistka, AS: mõnogãmʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monogamia ż.

:: fm. monogamista m.

przym. monogamiczny

przysł. monogamicznie

Wiktionary

# monogastryczny

przymiotnik

(1.1) anat. (o zwierzęciu) posiadający jednokomorowy żołądek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Natomiast człowiek oraz zwierzęta monogastryczne nie wytwarzają pewnych aminokwasów i muszą otrzymywać je z zewnątrz w formie pożywienia.

Wiktionary

# monogatari

rodzaj tradycyjnej japońskiej prozy narracyjnej

SJP.pl

Monogatari (jap. 物語 mono-gatari; opowiadanie [o rzeczach, sprawach]) – forma literacka w tradycyjnej literaturze japońskiej, opowieść, forma narracyjna wykształcona w okresie Heian. Termin obecnie szerszy, obejmujący znaczeniowo gatunki epickie (powieść, opowiadanie, czy nowelę).

Wikipedia

# monogenetyczny

→ monogeneza

SJP.pl

#### Patrz:

monogeneza

# monogenistka

→ monogenista

SJP.pl

#### Patrz:

monogenista

# monogenowy

kontrolowany przez jeden gen

SJP.pl

# monoginia

1. małżeństwo jednego mężczyzny z jedną kobietą; monogamia, jednożeństwo;
2. w botanice: występowania u roślin w kwiecie tylko jednego słupka i znamienia, z możliwością wykształcenia się wielu owoców

SJP.pl

Wikipedia

# monograf

autor monografii; monografista

SJP.pl

# monografia

praca naukowa w pełni wyczerpująca jakieś zagadnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. nauk. rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

(1.2) farm. opis leków i surowców farmaceutycznych w farmakopeach

Wiktionary

Monografia – praca naukowa omawiająca jakieś zagadnienie w sposób wyczerpujący. Zebranie i omówienie wszystkich dostępnych informacji dotyczących bezpośrednio danego zagadnienia.

Zazwyczaj wydawana jest w postaci publikacji wydanej w całości (np. książka), ale monografią może być również artykuł, jeżeli spełni określone kryteria, np. właściwy aparat naukowy i metoda naukowa, prawidłowe udokumentowanie, wyczerpanie tematu. Monografie dotyczące nauk humanistycznych na ogół są dużo większe od prac z nauk ścisłych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. monograficzny

przysł. monograficznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monograph

* baskijski: (1.1) monografia

* czeski: (1.1) monografie ż.

* francuski: (1.1) monographie ż.

* gruziński: (1.1) მონოგრაფია

* hiszpański: (1.1) monografía ż.

* interlingua: (1.1) monographia

* kataloński: (1.1) monografia ż.

* niemiecki: (1.1) Monografie ż.

* nowogrecki: (1.1) μονογραφία ż.

* portugalski: (1.1) monografia ż.

* rosyjski: (1.1) монография ż.; (1.2) монография ż.

* słowacki: (1.1) monografia ż.

* turecki: (1.1) monografi

* ukraiński: (1.1) монографія ż.

* węgierski: (1.1) monográfia

* włoski: (1.1) monografia ż.

źródła.

== monografia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) liter. nauk. monografia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja, AS: mõnografʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monograficzny

przysł. monograficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. monograficzny

przysł. monograficznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monograph

* baskijski: (1.1) monografia

* czeski: (1.1) monografie ż.

* francuski: (1.1) monographie ż.

* gruziński: (1.1) მონოგრაფია

* hiszpański: (1.1) monografía ż.

* interlingua: (1.1) monographia

* kataloński: (1.1) monografia ż.

* niemiecki: (1.1) Monografie ż.

* nowogrecki: (1.1) μονογραφία ż.

* portugalski: (1.1) monografia ż.

* rosyjski: (1.1) монография ż.; (1.2) монография ż.

* słowacki: (1.1) monografia ż.

* turecki: (1.1) monografi

* ukraiński: (1.1) монографія ż.

* węgierski: (1.1) monográfia

* włoski: (1.1) monografia ż.

źródła.

== monografia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) liter. nauk. monografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# monograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monografią, dotyczący monografii; będący monografią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monografia ż.

przysł. monograficznie

Wiktionary

# monografijka

zdrobnienie od: monografia

SJP.pl

# monografistka

→ monografista

SJP.pl

#### Patrz:

monografista

# monografka

→ monograf

SJP.pl

#### Patrz:

monograf

# monogram

znak graficzny powstały z ozdobnego powiązania liter, używany jako podpis lub znak własności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter;

Wiktionary

Monogram (stgr. μονός – „pojedynczy”, stgr. γράμμα – „znak, litera”) – litera lub kilka liter powiązanych kompozycyjnie, stosowanych jako podpis lub znak własności.

Monogramy mogły być haftowane np. na pościeli i ubraniach, rysowane, ryte, nanoszone na sprzętach, drukowane.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔɡrãm, AS: mõnogrãm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monogramowy

Wiktionary

# monogramistka

→ monogramista

SJP.pl

#### Patrz:

monogramista

# monoi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) olej z kwiatów lub pąków gardenii tahitańskiej macerowanych w oleju kokosowym;

Wiktionary

Olej monoi-tiare – olej przygotowywany z kwiatów bądź pąków gardenii tahitańskiej (Gardenia taitensis) macerowanych w oleju kokosowym. W temperaturze poniżej 22 °C olej zastyga, ma białawy kolor i przyjemny zapach. Zawiera duże ilości kwasu laurynowego, kwasu mirystynowego oraz kwasy: palmitynowy, olejowy i kaprylowy.

Wikipedia

# monoid

w matematyce: półgrupa, której działanie ma element neutralny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. półgrupa, której działanie ma element neutralny;

Wiktionary

Monoid (z gr. μονοειδές od μόνος monos „jedyny” i εἶδος eîdos „wygląd, postać, kształt”) – półgrupa, której działanie ma element neutralny. Formalnie monoid to algebra (S,e,*), sygnatury (0,2), gdzie S jest niepustym zbiorem, natomiast

  *\colon S\times S\to S

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monoid

źródła.

== monoid (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-monoid.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mat. monoid

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monoid

źródła.

== monoid (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-monoid.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mat. monoid

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# monoidalny

→ monoid

SJP.pl

#### Patrz:

monoid

# monoideizm

stan świadomości, w którym umysł człowieka pochłonięty jest jedną ideą wyznaczającą zachowanie i cel działania; monoideowość, obsesja, obsesyjność

SJP.pl

# monoideowość

stan świadomości, w którym umysł człowieka pochłonięty jest jedną ideą wyznaczającą zachowanie i cel działania; monoideizm, obsesja, obsesyjność

SJP.pl

# monokarpiczny

o roślinach: kwitnący i owocujący jeden raz w ciągu ontogenezy

SJP.pl

# monokina

organiczny czynnik regulacyjny wytwarzany przez makrofagi, powodujący uaktywnienie procesów odpornościowych organizmu

SJP.pl

# monokini

damski jednoczęściowy strój kąpielowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bardzo mocno wycięty jednoczęściowy strój kąpielowy przypominający bikini, zazwyczaj połączony tylko na brzuchu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bardzo podobają mi się stroje kąpielowe typu monokini, ale nie wiem, czy nadają się one do niezbyt idealnej sylwetki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈcĩɲi, AS: mõnoḱĩńi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) unikini

Wiktionary

# monokl

soczewka na jedno oko, wkładana do oczodołu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) soczewka zakładana na jedno oko, popularna w XIX wieku

(1.2) fot. obiektyw jednosoczewkowy

Wiktionary

Monokl – przyrząd optyczny służący do korekty wad wzroku lub uzyskania określonego wyglądu, rodzaj ozdoby. Jest to rodzaj okularów na jedno oko, utrzymywanych na miejscu i we właściwej pozycji dzięki ciasnemu osadzeniu w okolicy oczodołów, tak, że górna krawędź monokla oparta jest o łuk brwiowy od jego wewnętrznej strony, zaś dolna podtrzymywana jest przez fałdek skóry oczodołu. Monokl często bywał przymocowany na łańcuszku do kieszeni kamizelki fraka, tzw. wizytki.

Wikipedia

# monoklina

zespół warstw skalnych nachylonych w jednym kierunku na dużej przestrzeni

SJP.pl

Monoklina (od gr. mónos „jedyny”, klínō „pochylam”) – rozległy obszar, zbudowany z warstw skalnych nachylonych w jednym kierunku i pod mniej więcej jednakowym kątem (zazwyczaj niedużym).

W Polsce obszar o budowie monokliny występuje w postaci szerokiego pasa ciągnącego się od okolic Zielonej Góry po Kraków (tzw. monoklina przedsudecka na zachodzie oraz monoklina śląsko-krakowska na wschodzie).

Monokliny budują czasem asymetryczne progi nazywane kuestami.

Wikipedia

# monoklonalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. zwłaszcza o białku lub przeciwciele: genetycznie zmodyfikowany z pojedynczego klonu

Wiktionary

# monoklonius

rodzaj dinozaura z rodziny ceratopsów

SJP.pl

Monoklonius (Monoclonius) – rodzaj dinozaura z rodziny ceratopsów (Ceratopsidae).

Żył w okresie późnej kredy (ok. 78–74 mln lat temu) na terenach Ameryki Północnej. Długość ciała do 6 m. Jego szczątki znaleziono w USA (stan Montana) w formacji Judith River.

Wikipedia

# monokok

część bolidu chroniąca kierowcę; skorupa

SJP.pl

# monokratyczny

w prawie: jednoosobowy, np. organ monokratyczny

SJP.pl

# monokrotofos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. skrajnie toksyczny fosforoorganiczny insektycyd o wzorze sumarycznym C7H14NO5P

Wiktionary

# monokrystalizacja

technika wytwarzania sztucznych monokryształów

SJP.pl

# monokryształ

ciało stałe o uporządkowanej strukturze wewnętrznej, zbudowane z pojedynczego kryształu

SJP.pl

Monokryształ – materiał będący w całości jednym kryształem (na przykład cukru, soli, półprzewodnika). Monokryształ może zawierać w całej swej objętości niewielką liczbę defektów tejże struktury, a jego zewnętrzna forma nie musi odzwierciedlać struktury krystalicznej.

Wikipedia

# monokseniczny

pasożyt monokseniczny - organizm pasożytujący na osobnikach należących do jednego gatunku; pasożyt jednodomowy

SJP.pl

# monokular

niewielki przyrząd optyczny stosowany do przybliżenia obrazu dla jednego oka

SJP.pl

# monokularowy

→ monokular

SJP.pl

#### Patrz:

monokular

# monokultura

1. system uprawy ziemi polegający na wieloletnim uprawianiu na tym samym obszarze roślin jednego gatunku;
2. roślina uprawiana w takim systemie;
3. obszar takiej uprawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) system wieloletniego uprawiania tego samego gatunku roślin na określonym gruncie;

(1.2) bot. roślina uprawiana w systemie monokultury (1.1)

Wiktionary

Monokultura – system rolniczy lub leśny, polegający na wieloletnim uprawianiu na tym samym obszarze roślin jednego gatunku, bądź o podobnych wymaganiach glebowych, np. bawełny, trzciny cukrowej, świerku. Powoduje to szybkie wyjałowienie gleb nawet bardzo żyznych oraz zmianę ich struktury.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔkulˈtura, AS: mõnokultura

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monokulturowy

Wiktionary

# monolatria

oddawanie wyłącznej czci jednemu bóstwu lokalnemu bez negacji bóstw czczonych przez inne ludy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. czczenie jednego, lokalnego bóstwa bez negowania istnienia także obcych bóstw;

Wiktionary

Monolatria (z gr. monos – „jedyny” + latreía – „służba bogu”) – oddawanie czci boskiej wyłącznie jednemu bóstwu bez zaprzeczania istnieniu bóstw czczonych przez innych. Jest to pośredni etap rozwoju religii między politeizmem a monoteizmem. Monolatria występowała w kulturach Wschodu od starożytności.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wśród Żydów monolatria istniała od czasów Abrahama i mimo starań proroków o wprowadzenie monoteizmu ostatecznie cywilizacja żydowska zatrzymała się na monolatrii.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monolatryczny

Wiktionary

# monolatryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monolatrią; taki, którego cechuje monolatria

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielu wie coś o postaci faraona Achenatona (…), który rzekomo usiłował wprowadzić w Egipcie reformę monoteistyczną i przepadł z nią. W istocie była to reforma monolatryczna: jeden Bóg‑Aton dla Egiptu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monolatria ż.

Wiktionary

# monolit

1. jednolity blok kamienny;
2. element architektoniczny wykonany z tego bloku;
3. coś stanowiącego jednolitą, zwartą i spójną całość

SJP.pl

Monolit – geologiczny lub technologiczny twór (np. góra lub obelisk) składający się z pojedynczego bloku skalnego. Formacje takie zazwyczaj ujawniane są na skutek erozji. Najczęściej stworzone są z niezwykle twardej skały metamorficznej.

Nazwa pochodzi od gr. μονόλιθος (monolithos) pochodzącego od słów μόνος („jeden” lub „samotny”) oraz λίθος („głaz, kamień”).

Wikipedia

# monolitowość

monolityczność;
1. cecha czegoś, co zostało wykonane z monolitu lub wygląda jak monolit;
2. przenośnie: cecha czegoś, co tworzy zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolitość, jedność, jednia;
3. przenośnie: cecha kogoś, kto odznacza się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu

SJP.pl

# monolitowy

monolityczny;
1. wykonany z monolitu lub wyglądający jak monolit;
2. przenośnie: tworzący zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolity;
3. przenośnie: odznaczający się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu

SJP.pl

# monolityczność

monolitowość;
1. cecha czegoś, co zostało wykonane z monolitu lub wygląda jak monolit;
2. przenośnie: cecha czegoś, co tworzy zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolitość, jedność, jednia;
3. przenośnie: cecha kogoś, kto odznacza się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu

SJP.pl

# monolityczny

monolitowy;
1. wykonany z monolitu lub wyglądający jak monolit;
2. przenośnie: tworzący zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolity;
3. przenośnie: odznaczający się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z jednej części, stanowiący jedną całość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielki Sfinks w Gizie to monolityczny posąg.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monolit m., monolityczność ż., monolitowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednolity, lity

Wiktionary

# monolofozaur

rodzaj niewielkiego, późnojurajskiego dinozaura z podrzędu teropodów

SJP.pl

Monolofozaur (Monolophosaurus) to niewielki późnojurajski teropod, którego nazwa oznacza „jaszczur z jednym grzebieniem”. Żył on ok. 170 mln lat temu w Chinach. Mógł osiągać 5,71 m długości, 1,8 m wysokości i 700 kg wagi. Posiadał niewielki grzebień na czaszce (stąd nazwa). Osady w których został pochowany zdradzają obecność wody, co może świadczyć, że monolofozaur żył na brzegu jeziora lub oceanu. Jego klasyfikacja jest niepewna.

Wikipedia

# monolog

dłuższa wypowiedź jednej osoby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dłuższa wypowiedź jednej osoby, szczególnie na scenie lub w utworze dramatycznym

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Iw starała się nie słuchać matczynych monologów, ale było to właściwie niemożliwe, bo Julia wykorzystywała każdą chwilę, by pouczać, doszkalać i instruować Iw, jak ma postępować, kogo warto poznawać, a do kogo odwracać się plecyecami.

(1.1) Wiesław nie przerywał monologu żony. W milczeniu jadł zupę, ale chyba nawet nie spostrzegł, że to ulubiona ogórkowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔlɔk, AS: mõnolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monologia ż., monologista mos., monologistka ż., monologowanie n.

czas. monologować

przym. monologowy

Wiktionary

# monologiczny

→ monolog; monologowy

SJP.pl

# monologistka

→ monologista

SJP.pl

#### Patrz:

monologista

# monologizować

monologować;
1. wygłaszać monolog;
2. mówić przez długi czas, nie dopuszczając innych do głosu

SJP.pl

# monologować

monologizować;
1. wygłaszać monolog;
2. mówić przez długi czas, nie dopuszczając innych do głosu

SJP.pl

# monomach

nazwisko

SJP.pl

# monomachia

walka dwóch osób ze sobą w układzie jeden na jeden

SJP.pl

# monoman

osoba dotknięta monomanią (chorobliwym skupieniu na jednej idei), ogarnięta przez monoideę; maniak, pasjonat, obsesjonat

SJP.pl

# monomania

w psychologii: chorobliwe zawładnięcie umysłu przez jedną ideę, myśl, której podporządkowuje się swoje zachowanie; mania, obsesja, pasja, monoideizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. chorobliwe opanowanie umysłu przez jedną myśl

Wiktionary

Monomania (gr. monos – jeden i mania – mania, szał) – chorobliwe opanowanie umysłu przez jedną myśl lub ideę, obsesyjne chorobliwe zainteresowanie tylko jedną sprawą, przedmiotem lub ideą. Emocjonalna monomania jest wtedy, gdy pacjent jest opanowany tylko jednym uczuciem lub kilkoma z nim związanymi. Intelektualna monomania jest wtedy, gdy ktoś opanowany jest wyłącznie jedną ideą.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔ̃ˈmãɲja, AS: mõnõmãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monoman m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obsesja

Wiktionary

# monomanka

kobieta dotknięta monomanią (chorobliwym skupieniu na jednej idei), ogarnięta przez monoideę; maniaczka, pasjonatka, obsesjonatka

SJP.pl

# monomer

związek chemiczny, którego cząsteczki mogą łączyć się w polimery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. cząsteczka składowa polimeru;

Wiktionary

Monomery – cząsteczki tego samego lub kilku różnych związków chemicznych o stosunkowo niedużej masie cząsteczkowej, z których w wyniku reakcji polimeryzacji, mogą powstawać różnej długości polimery. Fragmenty monomerów w strukturze polimeru noszą nazwę merów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Fragmenty monomerów w strukturze polimeru noszą nazwę merów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔ̃mɛr, AS: mõnõmer

Wiktionary

# monomeryczny

→ monomer

SJP.pl

#### Patrz:

monomer

# monometalizm

system pieniężny, w którym środkiem płatniczym jest jeden kruszec (złoto lub srebro)

SJP.pl

Monometalizm – system monetarny, w którym jeden metal (złoto lub srebro) jest prawnym środkiem obiegowym, pośrednikiem wymiany i miernikiem wartości. Występuje on (metal szlachetny) zarówno jako towar, jak i pieniądz. Konieczne jest jednak spełnienie warunku: cena danego dobra jako towaru musi się równać jego cenie jako środka obiegowego. Monometalizm złoty był najbardziej rozpowszechniony w Europie, srebrny - w krajach Wschodu. Przeciwieństwem monometalizmu jest bimetalizm.

Wikipedia

# monomim

rodzaj monodramu, w którym treść przedstawia mim, pantomima odgrywana przez jednego aktora

SJP.pl

# monomit

w mitologii: rodzaj struktury narracyjnej

SJP.pl

Monomit – w mitologii oznacza podróż lub zadanie podejmowane przez mitycznego bohatera, który przechodzi przez szereg etapów, do których należą: Odejście z domu, Przygoda w nieznanym świecie i Powrót z nowym zrozumieniem. Życie bohatera często rozpoczyna się poprzez cudowne poczęcie i narodziny, często z dziewicy, po czym nowy bohater prawie natychmiast staje w obliczu zagrożenia.

Wikipedia

# monomityczny

1. → monomit;
2. monomityczny system strzępkowy - struktura grzybni, w której owocnik zbudowany jest wyłącznie ze strzępek generatywnych

SJP.pl

# monomorfizm

Monomorfizm – w teorii kategorii morfizm f\colon X\to Y mający lewostronną własność skracania w tym sensie, że dla wszystkich morfizmów g_{1},g_{2}\colon Z\to X zachodzi:

  f\circ g_{1}=f\circ g_{2}\Rightarrow g_{1}=g_{2}.

Wikipedia

# mononukleoza

ostra choroba zakaźna przenoszona drogą kropelkową, występująca głównie wśród dzieci i młodzieży, spowodowana przez wirus Epstein-Barr (EBV), objawiająca się bólem gardła, obrzękiem węzłów chłonnych, śledziony i wysoką gorączką; choroba pocałunków; gorączka gruczołowa; angina monocytowa; choroba Pfeiffera

SJP.pl

Wikipedia

# monopartia

jedyna lub dominująca partia polityczna w państwie totalitarnym, sprawująca pełnię władzy

SJP.pl

System jednopartyjny (monopartyjny) – system partyjny charakteryzujący się tym, że w danym państwie władzę sprawują członkowie jedynej legalnej partii politycznej, a działalność opozycji jest zakazana.

Carl Friedrich, Zbigniew Brzeziński i Hannah Arendt za punkt odniesienia do systemu jednopartyjnego przyjmowali totalitarne reżimy w III Rzeszy i w państwach komunistycznych. Państwem z systemem jednopartyjnym były także Włochy Benita Mussoliniego, aczkolwiek według Arendt faszystowskie Włochy były państwem wykazującym cechy autorytarne.

Wikipedia

# monopartyjność

system rządów, w którym jedna partia sprawuje władzę; jednopartyjność

SJP.pl

System jednopartyjny (monopartyjny) – system partyjny charakteryzujący się tym, że w danym państwie władzę sprawują członkowie jedynej legalnej partii politycznej, a działalność opozycji jest zakazana.

Carl Friedrich, Zbigniew Brzeziński i Hannah Arendt za punkt odniesienia do systemu jednopartyjnego przyjmowali totalitarne reżimy w III Rzeszy i w państwach komunistycznych. Państwem z systemem jednopartyjnym były także Włochy Benita Mussoliniego, aczkolwiek według Arendt faszystowskie Włochy były państwem wykazującym cechy autorytarne.

Wikipedia

# monoplan

dawniej: samolot z jednym płatem nośnym, z jedną parą skrzydeł; jednopłat

SJP.pl

# monoplegia

porażenie ograniczone do jednej części ciała lub obszaru unerwionego przez jeden nerw

SJP.pl

# monoploid

organizm o pojedynczym zespole chromosomów w jądrach komórek, np. jednokomórkowy glon; haplont, haploid

SJP.pl

Monoploid – organizm, w którego komórkach somatycznych występuje jeden zespół chromosomów niehomologicznych, nazywany podstawowym zespołem chromosomów. Liczbę chromosomów zespołu podstawowego określa się liczbą podstawową (x). U monoploidów jest ona równa liczbie haploidalnej (n), ale u innych haploidów n jest wielokrotnością x.

Wikipedia

# monopod

forma statywu na jednej rurce, dla aparatu fotograficznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. rodzaj statywu składający się z jednej nogi, stabilizujący całkowicie aparat fotograficzny tylko w osi pionowej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mit. fantastyczna postać ze starożytnych mitów mająca jedną nogę

Wiktionary

Monopod (gr.>łac. mono – pojedynczy, pod – stopa, noga) – najprostszy rodzaj statywu fotograficznego, składający się tylko z jednej nogi.

Monopod stabilizuje całkowicie aparat fotograficzny tylko w jednej, pionowej płaszczyźnie. Mimo to jest jednak przyrządem wygodnym, gdyż znacznie ułatwia fotografującemu ręczne stabilizowanie aparatu w pozostałych płaszczyznach. Podstawową wadą monopodu jest konieczność podtrzymywania aparatu przez cały czas fotografowania, gdyż nawet dobre zablokowanie dolnej części nogi monopodu (np. pomiędzy kamieniami) nie zapewnia sztywności całości.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔpɔt, AS: mõnopot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monopodia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) skiapod, skopoid

Wiktionary

# monopodia

jednostopowa miara wierszowa; jednostopowiec

SJP.pl

Monopodia – wers będący jedną stopą metryczną. W wierszu polskim monopodie nie występują z reguły samodzielnie, ale w przeplocie z dłuższymi wersami.

Wikipedia

# monopodialny

rozgałęzienie monopodialne - typ rozgałęzienia występującego u drzew szpilkowych oraz niektórych drzew liściastych

SJP.pl

# monopodowy

→ monopod

SJP.pl

#### Patrz:

monopod

# monopol

1. wyłączne prawo przedsiębiorstwa do produkcji lub handlu w jakiejś dziedzinie; przedsiębiorstwo posiadające taką wyłączność;
2. czyjeś wyłączne prawo do czegoś;
3. klasyczna gra planszowa polegająca na handlu nieruchomościami;
4. potocznie: sklep z napojami alkoholowymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; także. przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

(1.2) czyjeś wyłączne prawo do czegoś

(1.3) pot. spoż. wódka, szczególnie kupiona w sklepie (w odróżnieniu od samogonu)

(1.4) pot. hand. sklep z napojami alkoholowymi

Wiktionary

Monopol (z gr. monos – jeden i poleo – sprzedaję) – rynek, na którym produkuje i sprzedaje produkt tylko jedno przedsiębiorstwo (monopolista). Posiada ono pozycję monopolistyczną, czyli dla innych przedsiębiorstw istnieją bariery wejścia na ten rynek uniemożliwiające podjęcie konkurencji. Realizuje ono politykę monopolistyczną prowadzącą do zdobycia i utrzymania pozycji monopolistycznej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnɔpɔl, AS: mõnopol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monopolowy m., monopolka ż., monopolizacja ż., monopolizm m., monopolizowanie n., monopolik mrz.

czas. monopolizować ndk.

przym. monopolowy, monopolistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. jednokupstwo, samokupstwo

(1.4) neutr. sklep monopolowy; pot. monopolowy

Wiktionary

# monopolik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od monopol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monopol m.

Wiktionary

# monopolista

przedsiębiorstwo zajmujące dominującą pozycję na rynku

SJP.pl

Monopol (z gr. monos – jeden i poleo – sprzedaję) – rynek, na którym produkuje i sprzedaje produkt tylko jedno przedsiębiorstwo (monopolista). Posiada ono pozycję monopolistyczną, czyli dla innych przedsiębiorstw istnieją bariery wejścia na ten rynek uniemożliwiające podjęcie konkurencji. Realizuje ono politykę monopolistyczną prowadzącą do zdobycia i utrzymania pozycji monopolistycznej.

Wikipedia

# monopolistka

producentka mająca na coś monopol, prawo wyłączności

SJP.pl

# monopolistyczny

związany z dominującą pozycją jakiegoś podmiotu na rynku albo z tymże podmiotem

SJP.pl

# monopolizacja

1. wprowadzanie monopolu, wyłącznego prawa do produkcji lub dystrybucji czegoś;
2. zdominowanie rynku przez jeden podmiot

SJP.pl

Monopolizacja - proces powstawania monopoli w wysoko rozwiniętej gospodarce kapitalistycznej, będący efektem koncentracji kapitału i produkcji.

Głównymi skutkami monopolizacji są: z jednej strony - zwiększenie, usprawnienie i unowocześnienie produkcji, z drugiej zaś - ograniczenie wolnorynkowej konkurencji; przejawiającej się m.in. dyktowaniem cen przez monopolistów; ograniczeniu negatywnych rezultatów koncentracji w gospodarce służą prawa i instytucje antymonopolowe.

Wikipedia

# monopolizacyjny

→ monopolizacja

SJP.pl

#### Patrz:

monopolizacja

# monopolizm

monopolizacja;
1. wprowadzanie monopolu, wyłącznego prawa do produkcji lub dystrybucji czegoś;
2. zdominowanie rynku przez jeden podmiot

SJP.pl

# monopolizować

1. wprowadzać wyłączność na produkcję lub dystrybucję czegoś;
2. mieć na coś wyłączność lub dominować w jakiejś dziedzinie, np. w jakiejś branży gospodarki;
3. wpływać na coś w decydujący sposób dzięki posiadaniu dominującej pozycji

SJP.pl

# monopolka

potocznie: wódka, zwłaszcza kupowana w sklepie (w odróżnieniu od samogonu pędzonego nielegalnie); monopolowa, monopolówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warszawa. wódka, zwłaszcza pochodząca ze sklepu (monopolowego)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monopol m., monopolowy m., monopolówka ż.

czas. monopolizować ndk., zmonopolizować dk.

przym. monopolowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monopolówka, monopolowa

Wiktionary

# monopolowa

przymiotnik od: monopol

SJP.pl

# monopolówka

potocznie: wódka, zwłaszcza kupowana w sklepie (w odróżnieniu od samogonu pędzonego nielegalnie); monopolowa, monopolka

SJP.pl

# monopolowy

przymiotnik od: monopol

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z monopolem, dotyczący monopolu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) sklep z alkoholem

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Zaraz będziemy mieli gości, wskocz do monopolowego po butelkę żubrówki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ, AS: mõnopolovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monopol m., monopolista m., monopolistka ż., monopolka ż., monopolizowanie n., zmonopolizowanie n., monopolizacja ż.

czas. monopolizować ndk., zmonopolizować dk.

przysł. monopolowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) sklep monopolowy, monopol

Wiktionary

# monopoly

ekonomiczna gra planszowa

SJP.pl

Monopoly – gra planszowa polegająca na handlu nieruchomościami, opatentowana w 1935 roku. Zestawy do gry produkowane są przez amerykańskie przedsiębiorstwo Hasbro (pierwotnie przez Parker Brothers). Na przestrzeni lat sprzedanych zostało blisko 300 milionów jej egzemplarzy, co czyni ją jedną z najlepiej sprzedających się gier planszowych w historii – ustępuje pod tym względem jedynie szachom, warcabom i tryktrakowi. Opublikowanych zostało ponad 300 edycji gry w 47 językach.

Wikipedia

# monoposto

jednomiejscowy samochód wyścigowy; mono-poste

SJP.pl

# monopson

forma rynku charakteryzująca się występowaniem tylko jednego podmiotu po stronie popytu

SJP.pl

Monopson – forma rynku, na którym istnieje tylko jeden odbiorca (monopsonista) oraz wielu dostawców pewnego towaru lub usługi.

Monopsonistami są bardzo często przedsiębiorstwa państwowe. Posiadają siłę rynkową umożliwiającą ustalanie cen.

Wikipedia

# monopter

Monopter, monopteros (gr. monópteros) – typ świątyni greckiej lub rzymskiej zbudowany na ogół na planie koła, otoczony kolumnadą, przykryty dachem. Wewnątrz nie budowano celli. Ten typ budowli rozpowszechnił się szczególnie w rzymskiej architekturze sakralnej. Świątynie tego typu należą do najrzadziej spotykanych (w Grecji). W architekturze nowożytnej stosowany zwłaszcza przy projektowaniu budowli ogrodowych (pawilonów, kiosków itp.).

Wikipedia

# monopteros

w architekturze antycznej: budowla na planie koła otoczona kolumnadą wspierającą dach

SJP.pl

Monopter, monopteros (gr. monópteros) – typ świątyni greckiej lub rzymskiej zbudowany na ogół na planie koła, otoczony kolumnadą, przykryty dachem. Wewnątrz nie budowano celli. Ten typ budowli rozpowszechnił się szczególnie w rzymskiej architekturze sakralnej. Świątynie tego typu należą do najrzadziej spotykanych (w Grecji). W architekturze nowożytnej stosowany zwłaszcza przy projektowaniu budowli ogrodowych (pawilonów, kiosków itp.).

Wikipedia

# monopłetwa

płetwa pływacka mocowana jednocześnie na obie stopy

SJP.pl

Monopłetwa – rodzaj płetwy pływackiej. W odróżnieniu od płetw tradycyjnych, ma jedną płaszczyznę mocowaną do obu stóp jednocześnie. Ma lepszą sprawność niż dwie płetwy, gdyż unika się zawirowań (turbulencji) wody w przestrzeni między płetwami. Ze względu na połączenie stóp, nie pozwala na wykonywanie ruchów nożycowych (kraulowych) nogami, pozwalając pływać jedynie „delfinem”. Pływak lub płetwonurek mający założoną monopłetwę nie może też chodzić. Z powyższych względów, a także dlatego, że opanowanie techniki „delfina” wymaga większej wprawy niż pływanie kraulem, monopłetwy są używane głównie przez osoby pływające wyczynowo. Stosuje się je we freedivingu i finswimmingu.

Wikipedia

# monorema

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mar. zob. monera.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednorzędowiec, monera

Wiktionary

# monorym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. wiersz lub fragment dzieła literackiego, w którym występuje ten sam rym

Wiktionary

Wikipedia

# monorymowy

taki, w którym występuje jeden rym

SJP.pl

# monosacharyd

związek organiczny będący bezbarwną, krystaliczną substancją tworzoną przez rośliny w procesie fotosyntezy; cukier prosty; monoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;

Wiktionary

Monosacharydy, cukry proste – węglowodany nieulegające hydrolizie na mniejsze podjednostki pod wpływem rozcieńczonych kwasów. Cząsteczka zawiera umownie co najmniej 3 atomy węgla. W rodzinie tych związków wyróżnia się tzw. monosacharydy macierzyste, czyli polihydroksyaldehydy o wzorze ogólnym H–[CHOH] n–CHO (aldozy) lub polihydroksyketony o wzorze H–[CHOH]m–CO–[CHOH]n–H (ketozy). Spełniają one zasadniczy wzór sumaryczny węglowodanów Cn(H2O)n.Ogólny termin „monosacharydy” należy traktować jako przeciwstawny do oligo- i polisacharydów, to znaczy jako określający pojedynczą jednostkę bez wiązań glikozydowych z innymi takimi samymi lub podobnymi jednostkami. Obejmuje on nie tylko aldozy i ketozy, lecz także pochodne tych związków, które nie spełniają powyższych wzorów stechiometrycznych, jak na przykład:

- deoksycukry powstające przez zastąpienie jednej lub więcej grup hydroksylowych atomem wodoru. Są one najprostszymi pochodnymi monosacharydów macierzystych.
- aminocukry powstające przez zastąpienie grupy hydroksylowej (w biochemii zwykle atomu C2) grupą aminową –NH2.
- estry powstające przez zastąpienie atomu wodoru grupy hydroksylowej resztą kwasu, przy czym w zasadzie każda grupa hydroksylowa może brać udział w tworzeniu wiązania estrowego. W przyrodzie najczęściej występują estry z kwasem ortofosforowym, który zazwyczaj łączy się tylko z grupami hydroksylowymi pierwszego lub ostatniego atomu węgla cząsteczki monosacharydu macierzystego. Obok fosforanów monosacharydów znaczenie biologiczne mają również estry z kwasem siarkowym.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) cukier prosty

Wiktionary

# monosacharydowy

→ monosacharyd

SJP.pl

#### Patrz:

monosacharyd

# monosacharydy

związek organiczny będący bezbarwną, krystaliczną substancją tworzoną przez rośliny w procesie fotosyntezy; cukier prosty; monoza

SJP.pl

Monosacharydy, cukry proste – węglowodany nieulegające hydrolizie na mniejsze podjednostki pod wpływem rozcieńczonych kwasów. Cząsteczka zawiera umownie co najmniej 3 atomy węgla. W rodzinie tych związków wyróżnia się tzw. monosacharydy macierzyste, czyli polihydroksyaldehydy o wzorze ogólnym H–[CHOH] n–CHO (aldozy) lub polihydroksyketony o wzorze H–[CHOH]m–CO–[CHOH]n–H (ketozy). Spełniają one zasadniczy wzór sumaryczny węglowodanów Cn(H2O)n.Ogólny termin „monosacharydy” należy traktować jako przeciwstawny do oligo- i polisacharydów, to znaczy jako określający pojedynczą jednostkę bez wiązań glikozydowych z innymi takimi samymi lub podobnymi jednostkami. Obejmuje on nie tylko aldozy i ketozy, lecz także pochodne tych związków, które nie spełniają powyższych wzorów stechiometrycznych, jak na przykład:

- deoksycukry powstające przez zastąpienie jednej lub więcej grup hydroksylowych atomem wodoru. Są one najprostszymi pochodnymi monosacharydów macierzystych.
- aminocukry powstające przez zastąpienie grupy hydroksylowej (w biochemii zwykle atomu C2) grupą aminową –NH2.
- estry powstające przez zastąpienie atomu wodoru grupy hydroksylowej resztą kwasu, przy czym w zasadzie każda grupa hydroksylowa może brać udział w tworzeniu wiązania estrowego. W przyrodzie najczęściej występują estry z kwasem ortofosforowym, który zazwyczaj łączy się tylko z grupami hydroksylowymi pierwszego lub ostatniego atomu węgla cząsteczki monosacharydu macierzystego. Obok fosforanów monosacharydów znaczenie biologiczne mają również estry z kwasem siarkowym.

Wikipedia

# monosemia

posiadanie przez wyraz lub połączenie wyrazów wyłącznie jednego znaczenia; jednoznaczność

SJP.pl

# monoski

pojedyncza deska narciarska, podobna do snowboardowej

SJP.pl

# monosomia

mutacja genetyczna, w której następuje utrata jednego z chromosomów, co powoduje występowanie jednego chromosomu bez pary, wada śmiertelna

SJP.pl

Monosomia – utrata jednego chromosomu z pary homologicznej, która wtedy zawiera tylko jeden chromosom zamiast dwóch. Rodzaj aneuploidalnej mutacji chromosomowej. Wszystkie tego typu mutacje wśród autosomów są śmiertelne. Natomiast mutacja chromosomów płci, czyli obecność tylko jednego chromosomu X, objawia się jako zespół Turnera.

Wikipedia

# monospace

rzeczownik

(1.1) typogr. odmiana kroju, w którym pola wszystkich znaków mają jednakową szerokość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Monospace był szeroko stosowany w maszynach do pisania.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pismo nieproporcjonalne

Wiktionary

# monospermia

Monospermia – powszechne zjawisko (w przeciwieństwie do polispermii) polegające na wniknięciu tylko 1 plemnika do komórki jajowej.

Wikipedia

# monostabilność

→ monostabilny

SJP.pl

#### Patrz:

monostabilny

# monostych

myśl, sentencja wyrażona w jednym wersie; jednowiersz

SJP.pl

# monosylaba

wyraz składający się tylko z jednej sylaby, zgłoski

SJP.pl

# monosylabik

wyraz złożony z jednej sylaby; jednozgłoskowiec, jednosylabowiec, wyraz jednozgłoskowy (jednosylabowy, monosylabowy, monosylabiczny)

SJP.pl

# monotechnika

ograniczenie rozwoju technicznego do jednej dziedziny lub jednej wybranej technologii

SJP.pl

# monoteista

wierzący w jednego boga; zwolennik monoteizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. rel. wyznawca jednego, jedynego boga

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔtɛˈjista, AS: mõnotei ̯ista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monoteizm m.

:: fż. monoteistka ż.

przym. monoteistyczny

Wiktionary

# monoteistka

kobieta wierząca w jednego boga; zwolenniczka monoteizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. rel. wyznawczyni jednego, jedynego boga

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) politeistka

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. monoteizm m.

:: fm. monoteista m.

przym. monoteistyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) توحيدية ż.

* białoruski: (1.1) монатэістка ż.

* hiszpański: (1.1) monoteísta ż.

* niemiecki: (1.1) Monotheistin ż.

* rosyjski: (1.1) монотеистка ż.

* słowacki: (1.1) monoteistka ż.

* ukraiński: (1.1) монотеїстка ż.

* włoski: (1.1) monoteista ż.

źródła.

== monoteistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. rel. monoteistka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔtɛˈjistka, AS: mõnotei ̯istka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monoteizm m.

:: fm. monoteista m.

przym. monoteistyczny

Wiktionary

# monoteistyczny

→ monoteizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom

Wiktionary

#### Patrz:

monoteizm

#### Przykłady

(1.1) Chrześcijaństwo i islam to religie monoteistyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔtɛjiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: mõnotei ̯istyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monoteizm m., monoteista m., monoteistka ż.

przysł. monoteistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednobożny, daw. jednobogi, jednobożeński

Wiktionary

# monoteizm

wyznawanie istnienia tylko jednego boga; jedynobóstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wiara w jednego boga;

Wiktionary

Monoteizm, jedynobóstwo (monoteizm z stgr. μόνος monos – „jedyny” + θεός theos – „bóg”) – wiara w istnienie tylko jednego Boga i w przeciwieństwie do henoteizmu wykluczająca istnienie jakichkolwiek innych istot boskich. Przeciwieństwem monoteizmu jest politeizm.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Judaizm, chrześcijaństwo i islam charakteryzuje monoteizm.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈtɛjism̥, AS: mõnotei ̯ism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monoteistka ż., monoteista m., monoteistka ż.

przym. monoteistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jedynobóstwo

Wiktionary

# monoteleta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teol. hist. zwolennik monoteletyzmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Imperator ten popierał monoteletów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monoteletyzm mrz.

Wiktionary

# monoteletyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. pogląd teologiczny, według którego Chrystus w obu naturach kierował się jedną wolą;

Wiktionary

Monoteletyzm (od stgr. μόνος monos „jedyny” i θέλω thelo „chcę, mam wolę”) – pogląd w teologii chrześcijańskiej z VII w., według którego Chrystus, zarówno w swojej naturze boskiej, jak i ludzkiej, kierował się jedną wolą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwalczany przez papieża Marcina I monoteletyzm został ostatecznie potępiony na III soborze konstantynopolitańskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monoteleta m.

przym. monoteletyczny

Wiktionary

# monotemat

jeden jedyny temat

SJP.pl

# monotematowość

ograniczenie treści, np. utworu literackiego lub dzieła naukowego, do jednego, zasadniczego tematu; monotematyczność

SJP.pl

# monotematowy

→ monotemat

SJP.pl

#### Patrz:

monotemat

# monotematyczność

nieustanne dotyczenie jednego zagadnienia; jednotematowość

SJP.pl

# monotematyczny

1. związany z jednym tematem;
2. pejoratywnie: mówiący ciągle o tym samym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący jednego tematu

(1.2) mówiący ciągle na jeden temat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W takim sensie twórczość Poego jest swoiście monotematyczna, a jednocześnie niepowtarzalna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monotematyczność ż.

przysł. monotematycznie

Wiktionary

# monoterapia

terapia z zastosowaniem wyłącznie jednego leku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. terapia tylko jednym lekiem

Wiktionary

Monoterapia – określenie, które może być stosowane do różnych form oddziaływań leczniczych i terapeutycznych, ale najczęściej oznacza stosowanie pojedynczego leku. Monoterapia pozwala ograniczyć skutki uboczne leczenia, a także umożliwia precyzyjne określenie oddziaływania danego leku na organizm. Przeciwieństwo politerapii.

Wikipedia

# monoterpenoid

związek z grupy związków chemicznych, do której należą m.in. cytral, linalool

SJP.pl

# monoterpenoidy

związek z grupy związków chemicznych, do której należą m.in. cytral, linalool

SJP.pl

# monoterpeny

Monoterpeny – grupa organicznych związków chemicznych, podgrupa terpenów, posiadające silne własności zapachowe.

Związki te są w temperaturze pokojowej cieczami lub ciałami stałymi o intensywnym zapachu. Dobrze rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych i tłuszczach. Są nierozpuszczalne w wodzie.

Wikipedia

# monotlenek

związek chemiczny pierwiastka chemicznego z jedną cząsteczką tlenu

SJP.pl

# monotonia

niezmienność, brak urozmaicenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wiedzieli, co wymyślić, by przerwać tę monotonię. (J. Verne: Zielony promień)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲja, AS: mõnotõńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monotonny

przysł. monotonnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monotonność, szarość

Wiktionary

# monotoniczność

w matematyce: zgodność porządku w zbiorze argumentów jakiejś funkcji i w zbiorze jej wartości, np. monotoniczność funkcji, ciągu, miary

SJP.pl

Funkcja monotoniczna – funkcja, która zachowuje określony rodzaj porządku zbiorów. Pojęcie powstałe pierwotnie na gruncie analizy zostało uogólnione na gruncie teorii porządku.

Wyróżnia się odmiany funkcji monotonicznych jak niemalejące, nierosnące, rosnące i malejące. W szczególności pojęcie stosuje się do niektórych ciągów, które są funkcjami na podzbiorach zbioru liczb naturalnych. Przez to wyróżnia się ciągi niemalejące, nierosnące, rosnące i malejące.

Wikipedia

# monotoniczny

1. w fizyce: oparty na jednym tonie, dźwięku;
2. w matematyce: mający zgodny porządek w zbiorze argumentów funkcji i w zbiorze jej wartości;
3. w matematyce: ciąg monotoniczny - ciąg rosnący lub malejący, nierosnący lub niemalejący;
4. w matematyce: funkcja monotoniczna - funkcja rosnąca lub malejąca, nierosnąca lub niemalejąca

SJP.pl

# monotonizować

rzadko: czynić coś monotonnym

SJP.pl

# monotonnie

przysłówek

(1.1) w sposób monotonny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wykładowca mówił tak monotonnie i cicho, że zasnąłem po dziesięciu minutach jego prelekcji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲːɛ, AS: mõnotõ•ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monotonia ż., monotonność ż.

przym. monotonny

Wiktionary

# monotonniej

stopień wyższy od przysłówka: monotonnie

SJP.pl

# monotonniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: monotonny

SJP.pl

# monotonność

niezmienność, brak urozmaicenia; monotonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest monotonne; cecha tych, którzy są monotonni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monotonny

przysł. monotonnie

Wiktionary

# monotonny

nudny, jednostajny, bezbarwny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ciągle taki sam, bez urozmaicenia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃nːɨ, AS: mõnotõ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monotonia ż., monotonność ż.

przysł. monotonnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednostajny

Wiktionary

# monotron

mikrofalowa lampa generacyjna

SJP.pl

# monotropia

szczególny przypadek alotropii lub polimorfizmu

SJP.pl

# monotropizm

Monotropizm to strategia poznawcza uważana za główną cechę leżącą u podstaw autyzmu. Umysł monotropowy to taki, który w dowolnym momencie skupia swoją uwagę na niewielkiej liczbie zainteresowań, mając tendencję do pomijania rzeczy poza tym tunelem uwagi. Teoria monotropizmu została opracowana przez Dinah Murray, Wenn Lawson i Mike Lesser w latach 90. i opublikowana w czasopiśmie Autism w 2005 roku. Dalsze prace Wenna Lawsona nad teorią stanowiły podstawę jego doktoratu, Single Attention and Associated Cognition in Autism oraz książki The Passionate Mind (Lawson, 2011).

Wikipedia

# monotyp

maszyna drukarska służąca do odlewania i składania czcionek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. syst. takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy;

(1.2) druk. poligraficzna maszyna odlewnicza umożliwiająca skład tekstu i odlewanie czcionek;

(1.3) żegl. jacht tej samej klasy;

Wiktionary

- monotyp (biologia)
- monotyp (zecerstwo)
- monotyp (żeglarstwo)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Maszyną podobną do monotypu, ale odlewającą od razu całe wiersze tekstu, był linotyp.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monotypowość ż.

przym. monotypowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) takson monotypowy

Wiktionary

# monotypia

1. technika odbijania, polegająca na odciśnięciu na papierowym podłożu świeżo namalowanego obrazu (np. na szklanej płycie);
2. odbitka wykonana tą techniką

SJP.pl

Monotypia (gr. monos – jeden, typos – odbicie) – artystyczna technika graficzna, należąca do druku płaskiego, wyróżniająca się tym, że pozwala na uzyskanie tylko jednej odbitki. Wynalezienie monotypii przypisuje się włoskiemu malarzowi Giovanni Benedetto Castiglione, zw. Il Grechetto.

Wikipedia

# monotypistka

→ monotypista

SJP.pl

#### Patrz:

monotypista

# monotypowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co monotypowe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monotyp mrz.

przym. monotypowy

Wiktionary

# monotypowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. syst. związany z monotypem, dotyczący monotypu

(1.2) druk. związany z monotypem, dotyczący monotypu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kolczatka australijska jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju kolczatka.

(1.1) Pogląd ten uzasadniany bywa badaniami antropologicznymi wskazującymi, że gatunek Homo sapiens jest monotypowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monotyp mrz., monotypowość ż.

Wiktionary

# monowski

przymiotnik od: MON (Ministerstwo Obrony Narodowej); MON-owski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z MON-em, dotyczący MON-u

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. MON m./n.

Wiktionary

# monowtrysk

pojedynczy wtrysk w układzie paliwowym samochodu

SJP.pl

# monoza

monosacharyd, cukier prosty

SJP.pl

# monozygotyczny

identyczne genetycznie

SJP.pl

# monroe

[czytaj: monROŁ] nazwisko, m.in. James Monroe (1758-1831) - polityk amerykański

SJP.pl

## Osoby

- Bill Monroe, muzyk
- Earl Monroe, koszykarz
- James Monroe, Prezydent Stanów Zjednoczonych
- Marilyn Monroe, amerykańska aktorka
- Robert Monroe, biznesmen, pisarz, założyciel Monroe Instytut

## Telewizja

- Monroe – brytyjski serial telewizyjny z Jamesem Nesbittem w roli tytułowej

## Miejsca

Wikipedia

# monrovia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Liberii;

Wiktionary

Monrovia (dawne spolszczenie: Monrowia) – największe miasto i stolica Liberii. Położone u ujścia rzeki St. Paul do Oceanu Atlantyckiego (Wybrzeże Pieprzowe). Okręg stołeczny liczy sobie ponad milion mieszkańców, czyli 29% populacji całej Liberii, według spisu ludności z 2008 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Monrovia jest jednym z portów Wybrzeża Pieprzowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈrɔvʲja, AS: mõnrovʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monrowijczyk mos., monrowijka ż.

przym. monrowijski

Wiktionary

# monrowia

stolica Liberii

SJP.pl

Monrovia (dawne spolszczenie: Monrowia) – największe miasto i stolica Liberii. Położone u ujścia rzeki St. Paul do Oceanu Atlantyckiego (Wybrzeże Pieprzowe). Okręg stołeczny liczy sobie ponad milion mieszkańców, czyli 29% populacji całej Liberii, według spisu ludności z 2008 roku.

Wikipedia

# monrowijczyk

mieszkaniec Monrowii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Monrovii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nrɔˈvʲijt͡ʃɨk, AS: mõnrovʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monrovia ż.

:: fż. monrowijka ż.

przym. monrowijski

Wiktionary

# monrowijka

mieszkanka Monrowii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Monrovii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nrɔˈvʲijka, AS: mõnrovʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monrovia ż.

:: fm. monrowijczyk mos.

przym. monrowijski

Wiktionary

# monrowijski

→ Monrowia (stolica Liberii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Monrovia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nrɔˈvʲijsʲci, AS: mõnrovʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Monrovia ż., monrowijczyk mos., monrowijka ż.

Wiktionary

# mons.

skrót od: monsignore, monsinior; Msgr.

SJP.pl

# monsalwat

zamek świętego Graala w legendach o Parsifalu i Lohengrinie; Monsalvat

SJP.pl

# monseigneur

[czytaj: mąseNIOR] francuski zwrot odpowiadający polskiemu: Wasza Wysokość, Wasza Świątobliwość

SJP.pl

# monsieur

[czytaj: meSJE] we Francji: zwrot grzecznościowy stosowany w odniesieniu do mężczyzn; pan

SJP.pl

# monsignor

[czytaj: mons-iNIOR] we Włoszech: tytuł dostojnika kościelnego; monsignore, monsinior

SJP.pl

# monsignore

[czytaj: mons-iniore] we Włoszech: tytuł dostojnika kościelnego; monsinior, monsignor

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) tytuł kapelanów, szambelanów i prałatów papieskich

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Nie sprzedaję mojej córki - odrzekła - ale przyjmę każdy podarunek, który zechcesz mi, monsignore, ofiarować.” (J. Potocki: Rękopis znaleziony w Saragossie)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monsinior, msgr

Wiktionary

# monsinior

[czytaj: mons-iNIOR] we Włoszech: tytuł dostojnika kościelnego; monsignore, monsignor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) monsignore

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Świrski, który znał cały Rzym i wszystkich monsiniorów, zaręczył, że potrafi to z łatwością przeprowadzić. (H. Sienkiewicz: Rodzina Połanieckich)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃w̃ˈɕĩɲɔr, AS: mõũ̯śĩńor

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monsignore, msgr

Wiktionary

# moński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Monami, dotyczący Monów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język moński

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mon mos., Monijka ż.

Wiktionary

# monstera

tropikalne pnącze z rodziny obrazkowatych; popularna roślina ozdobna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Monstera|Adans.|ref=tak., pnącze z rodziny obrazkowatych o dużych, skórzastych liściach z głębokimi wcięciami;

Wiktionary

Monstera (Monstera Adans.) – rodzaj pnączy z rodziny obrazkowatych, obejmujący 37 gatunków pochodzących z Ameryki Środkowej i Południowej, od Meksyku do Boliwii i Brazylii. Monstera Adansona została introdukowana do Portoryko, a monstera dziurawa na Seszelach i Wyspach Towarzystwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie rośliny najczęściej chorują? Okazuje się, że przede wszystkim te popularne: palmy, fikusy, monstery, bluszcze, paprocie.

Wiktionary

# monsterek

potocznie: napój energetyzujący marki Monster Energy

SJP.pl

# monstrancja

naczynie liturgiczne wykonane ze złota lub srebra służące do wystawiania hostii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; Gloger.

Wiktionary

Monstrancja (z łac. monstrare − pokazywać) − naczynie liturgiczne służące w liturgii katolickiej do umieszczania w nim konsekrowanej hostii, celem wystawiania na ołtarz podczas nabożeństw, adoracji, błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem oraz w czasie procesji teoforycznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pielgrzymi z Polski ofiarowali Janowi Pawłowi II monstrancję, która trafi do jednego z afrykańskich kościołów.

(1.1) Gloria wokół monstrancji była wulkanicznego, szarego koloru.

(1.1) Diakon miał problem, melchizedek nie pasował do monstrancji.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ostensorium

Wiktionary

# monstre

[czytaj mąstr] rzadko:
1. olbrzymi, ogromny, gigantyczny; monstrualny;
2. uroczysty, okazały, wystawny

SJP.pl

# monstrualny

1. olbrzymi, wielki, dużych rozmiarów;
2. straszliwy, potworny, odrażający

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wyjątkowo brzydki

(1.2) wyjątkowo dużych rozmiarów lub natężenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Setki tysięcy zdementowanych i obśmianych chipów w szczepionkach było widać do czegoś potrzebnych. Usypuje się z nich monstrualnych rozmiarów chochoła, którego następnie trzeba obalić tylko po to, żeby zbudować go od nowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monstrualność ż., monstrum n.

przysł. monstrualnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obrzydliwy, odpychający, odrażający, ohydny, okropny, potworny

(1.2) gigantyczny, olbrzymi, kolosalny, wielki

Wiktionary

# monstrum

ktoś lub coś brzydkiego; szkarada; straszydło; maszkara; poczwara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) potwór

Wiktionary

- monstrum – inaczej potwór
- grupa monstrum – w matematyce jedna z grup sporadycznych
- Monstrum – polski zespół muzyczny
- Monstrum – film z 2014 roku w reżyserii Bretta Simmonsa.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) dziwne / groteskowe / karykaturalne monstrum

synonimy.

(1.1) potwór, poczwara, maszkara, dziwoląg

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. monstrualność ż.

przym. monstrualny

przysł. monstrualnie

frazeologia.

etymologia.

od etym|łac|monstrum.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) монстр m.

* łaciński: (1.1) monstrum n.

* niemiecki: (1.1) Monster n., Monstrum n.

* rosyjski: (1.1) монстр m.

* ukraiński: (1.1) монстр m.

* węgierski: (1.1) monstrum

źródła.

== monstrum (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|mǒnstrum.

dzielenie|mon|strum.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) potwór

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃w̃strũm, AS: mõũ̯strũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monstrualność ż.

przym. monstrualny

przysł. monstrualnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) potwór, poczwara, maszkara, dziwoląg

Wiktionary

# monsun

zmienny wiatr wiejący głównie na obszarach podzwrotnikowych latem od oceanu, w zimie od lądu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. meteorol. wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

Wiktionary

Monsun – układ wiatrów, które zmieniają swój kierunek na przeciwny w zależności od pory roku. Są to wiatry sezonowe między oceanem a lądem.

Rozróżnia się:

- monsun letni (morski) z pogodą deszczową, związaną z niskim ciśnieniem nad lądem i wysokim nad morzem,
- monsun zimowy (lądowy) z pogodą suchą, spowodowaną wysokim ciśnieniem nad lądem i niskim nad morzem.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) monsun letni (morski) / zimowy (lądowy) / azjatycki

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. monsunowy

frazeologia.

etymologia.

etym|arab|موسم. (mawsim) lub etym|gr|μουσώνες.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monsoon

* bułgarski: (1.1) мусон m.

* chorwacki: (1.1) monsun m.

* czeski: (1.1) monzun m.

* esperanto: (1.1) musono

* francuski: (1.1) mousson ż.

* hiszpański: (1.1) monzón m.

* interlingua: (1.1) monson

* łaciński: (1.1) hippalus m., ventus monsonius m.

* niderlandzki: (1.1) moesson m.

* niemiecki: (1.1) Monsun m.

* portugalski: (1.1) monção m.

* rosyjski: (1.1) муссон m.

* węgierski: (1.1) monszun

źródła.

== monsun (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|mǒnsuːn.

dzielenie|mon|sun.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) monsun

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃w̃sũn, AS: mõũ̯sũn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monsunowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. monsunowy

frazeologia.

etymologia.

etym|arab|موسم. (mawsim) lub etym|gr|μουσώνες.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) monsoon

* bułgarski: (1.1) мусон m.

* chorwacki: (1.1) monsun m.

* czeski: (1.1) monzun m.

* esperanto: (1.1) musono

* francuski: (1.1) mousson ż.

* hiszpański: (1.1) monzón m.

* interlingua: (1.1) monson

* łaciński: (1.1) hippalus m., ventus monsonius m.

* niderlandzki: (1.1) moesson m.

* niemiecki: (1.1) Monsun m.

* portugalski: (1.1) monção m.

* rosyjski: (1.1) муссон m.

* węgierski: (1.1) monszun

źródła.

== monsun (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|mǒnsuːn.

dzielenie|mon|sun.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) monsun

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# monsunowy

1. mający charakter monsunu;
2. klimat monsunowy - gorący klimat strefy podzwrotnikowej, w którym latem pojawiają się monsuny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z monsunem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Kambodży panuje klimat zwrotnikowy monsunowy z wyraźnym podziałem na dwie główne pory roku: suchą i deszczową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃w̃sũˈnɔvɨ, AS: mõũ̯sũnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monsun m.

Wiktionary

# mont-joie

rzeczownik

(1.1) alternatywna pisownia dla: montjoie

wykrzyknik

(2.1) alternatywna pisownia dla: montjoie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1-2) montjoie

Wiktionary

# mont-saint-michel

[czytaj: mą sę miSZEL] skalista wysepka u północno-zachodnich wybrzeży Francji

SJP.pl

- Mont Saint-Michel – wyspa we Francji, w zatoce Mont-Saint-Michel
- Mont-Saint-Michel (baie du Mont-Saint-Michel) – zatoka kanału La Manche
- Le Mont-Saint-Michel – gmina we Francji, obejmująca m.in. tę wyspę
- Mont-Saint-Michel (abbaye du Mont-Saint-Michel) – opactwo na tejże wyspie

Wikipedia

# montaigne

[czytaj: mąTEŃ lub monTEŃ] nazwisko francuskie, m.in. Michel Eyquem de Montaigne (1533-1592) - pisarz francuski, sceptyk i moralista

SJP.pl

Wikipedia

# montale

Montale – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Pistoia.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 10 133 osoby, 316,7 os./km².

W pobliżu miejscowości położona jest stacja kolejowa Montale-Agliana.

Wikipedia

# montana

stan w USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w USA ze stolicą w Helena;

(1.2) geogr. miasto w Bułgarii

(1.3) geogr. adm. obwód administracyjny w Bułgarii

Wiktionary

Montana (wymowa:/mɒnˈtænə/) – stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych, przy granicy z Kanadą. W 2012 roku osiągnął 1 milion mieszkańców i jest jednym z najsłabiej zaludnionych. W Montanie jest ponad dwukrotnie więcej krów niż ludzi (dane z 2019). Z powierzchnią nieco większą od powierzchni Polski, jest czwartym co do wielkości stanem USA.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈtãna, AS: mõntãna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Montańczyk mos., Montanka ż.

przym. montański

Wiktionary

# montańczyk

mieszkaniec Montany (stanu w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Montany

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Montana ż.

:: fż. Montanka ż.

przym. montański

Wiktionary

# montand

[czytaj: mąTON] nazwisko

SJP.pl

# montania

kraina w Peru

SJP.pl

Montania (hiszp.: La Montaña) – pagórkowata kraina we wschodnim Peru, u wschodnich podnóży Andów Północnych; zachodnia część Niziny Amazonki. Obejmuje szereg niskich gór i pagórków, zbudowanych ze skał kredowych i paleogenicznych, których wysokość nie przekracza 1500 m n.p.m. Roczna suma opadów wynosi ponad 3000 mm. Region porośnięty gęstym wilgotnym lasem równikowym (selvas). Obszar wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego oraz eksploatacja lasów.

Wikipedia

# montanista

zwolennik montanizmu (charyzmatycznego ruchu religijnego powstałego w II w. we Frygii)

SJP.pl

# montanistka

→ montanista

SJP.pl

#### Patrz:

montanista

# montanizm

ruch religijny z II w.; głosił rychłe przyjście Chrystusa; krytykowany przez Kościół przez skrajne rozumienie pobożności

SJP.pl

Montaniści – chrześcijański ruch religijny powstały ok. 150 we Frygii.

Nazwa ta pochodzi z IV wieku, od imienia Montana (Montanusa) – najwybitniejszego propagatora i organizatora. Początkowo mówiono o herezji Frygijczyków, a ich inna spotykana nazwa to kata-frygowie (od Dolnej Frygii).

Wikipedia

# montanka

mieszkanka Montany (stanu w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Montany

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Montana ż.

:: fm. Montańczyk mos.

przym. montański

Wiktionary

# montanoceratops

późnokredowy dinozaur z infrarzędu ceratopsów

SJP.pl

Montanoceratops (Montanoceratops) – rodzaj późnokredowego dinozaura z rodziny leptoceratopsów, którego szczątki znaleziono w skałach kampańskich i mastrychckich sześciu różnych formacji w Ameryce Północnej. Osiągał 3 m długości. Szyję okrywała kostna kryza, nie wykształcał kopyt charakterystycznych dla bardziej zaawansowanych ceratopsów.

Wikipedia

# montański

przymiotnik od: Montana, miasto w USA

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Montaną, dotyczący Montany

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Montana ż., Montańczyk mos., Montanka ż.

Wiktionary

# montauban

[czytaj: mątoBĄ] miasto we Francji

SJP.pl

Wikipedia

# montaż

1. składanie urządzeń z gotowych części;
2. zakładanie, instalowanie urządzeń technicznych;
3. łączenie oddzielnych części filmu, audycji itp. w jedną harmonijną całość;
4. film, słuchowisko lub przedstawienie teatralne składające się z fragmentów większych utworów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) masz. techn. czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

(1.2) bud. techn. czynność, procedura zamocowania danego elementu konstrukcyjnego lub urządzenia i ewentualne podłączenie go do źródła zasilania, jeżeli takowe jest konieczne

(1.3) film. zob. montaż filmowy.;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) (…) montaż dla wytrawnego dziennikarza był papierkiem lakmusowym, łatwo było poznać, kto montuje, tak, jak rodzaj ściegu przy robótkach ręcznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ntaʃ, AS: mõntaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zamontowanie n., montażownia ż., montażysta m., montażystka ż., monter m., montownia ż., montowanie n.

czas. remontować, montować ndk., zamontować dk., zamontowywać ndk., zmontować dk.

przym. monterski, montażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) montowanie

(1.2) wstawianie / wstawienie

Wiktionary

# montażowiec

specjalista w dziedzinie montażu różnorodnych urządzeń, maszyn itp.

SJP.pl

# montażownia

dział fabryki, w którym odbywa się montaż

SJP.pl

# montażownica

urządzenie do montowania opon samochodowych na felgi

SJP.pl

Montażownica jest to jedno z urządzeń wchodzących w skład wyposażenia warsztatów samochodowych oraz wulkanizacji. Służy do ściągania i nakładania (montowania) opon samochodowych na felgi. Wyróżniamy montażownice półautomatyczne i automatyczne.

Montażownice mogą być wyposażone w szereg dodatkowych elementów, na przykład:

- przystawka Leverless (eliminuje konieczność użycia łyżki montażowej)[1],
- przystawka do opon typu Run-Flat.

Wikipedia

# montażowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący montażu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. montaż mrz., monter mos., montownia ż.

czas. montować

Wiktionary

# montażysta

specjalista od montażu filmów, montaży scenicznych, radiowych itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba dokonująca montażu filmów

Wiktionary

Montaż filmowy – techniczna operacja filmowa polegająca na połączeniu co najmniej dwóch kadrów (a dokładniej dwóch oddzielnych ujęć), przy którym ostatni kadr ujęcia poprzedzającego zostaje sklejony z pierwszym kadrem kolejnego ujęcia. Montaż stanowi istotny kreatywny wkład w finalne dzieło filmowe i jest bezpośrednio związany ze zdjęciami i reżyserią. Montaż filmowy jest uznawany za sztukę i umiejętność odrębną od produkcji filmowej, pomimo że artyzm montażu pozostaje dla wielu niewidoczny.

- Tradycyjnie, montażem filmowym zajmuje się specjalista zwany montażystą. Obecnie, wiele osób hobbystycznie montuje filmy na prywatny użytek, w związku z popularnością wideo jako formy wyrazu w Internecie. Jest to możliwe dzięki szeroko dostępnym, darmowym i płatnym, programom do montowania.
- Montaż prowadzony jest zwykle w okresie postprodukcji filmu, gdy zostaną już nagrane zdjęcia, dialogi, postsynchrony, dźwięki efektów, dubbing.
- Oscary za najlepszy montaż – przyznawane są od 1934 roku.
- Montaż organizuje sekwencje scen w czasie, wpływa na tempo filmu, jego nastrój i dynamikę.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. montaż mrz., monter mos., montownia ż.

czas. montować

Wiktionary

# montażystka

specjalistka od montażu filmów, montaży scenicznych, radiowych itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta dokonująca montażu filmów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. montaż mrz., monter mos., montownia ż.

czas. montować

Wiktionary

# montbeliard

rasa bydła mlecznego z Jury na pograniczu Francji i Szwajcarii; montbeliarde

SJP.pl

# montbeliarde

[czytaj: mąbeliard] rasa bydła mlecznego z Jury na pograniczu Francji i Szwajcarii; montbeliard

SJP.pl

# montbrecja

roślina ozdobna z rodziny kosaćcowatych; krokosmia, cynobrówka

SJP.pl

# montecchi

[czytaj: monteki] nazwisko rodowe bohaterów sztuki W. Szekspira; Monteki

SJP.pl

# montejus

aparat ciśnieniowy do okresowego przetłaczania cieczy; przetłaczarka

SJP.pl

# monteki

nazwisko rodowe bohaterów sztuki W. Szekspira; Montecchi

SJP.pl

# montelupi

Montelupi (Wilczogórski) – polski herb szlachecki.

Wikipedia

# monter

wykwalifikowany robotnik pracujący przy montażu i naprawie maszyn, instalacji itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik zajmujący się montowaniem i naprawą maszyn i instalacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po zgłoszonej interwencji na miejsce pojechała ekipa monterów, by podwiesić nowe kable – nie została jednak dopuszczona na miejsce, ponieważ nie wyraził na to zgody jeden z mieszkańców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ntɛr, AS: mõnter

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. montownia ż., montaż m., montażowiec m., montażownia ż., montażysta m., montażystka ż., monterka ż., montowanie n., zamontowanie dk.

czas. montować ndk., zamontować dk., zamontowywać ndk.

przym. montażowy, monterski

Wiktionary

# monterey

[czytaj: monterej] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Monterey – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Monterey
- Monterey – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Pulaski
- Monterey – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Owen
- Monterey – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Concordia
- Monterey – miejscowość w stanie Massachusetts, w hrabstwie Berkshire
- Monterey – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Putnam
- Monterey – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Highland

Wikipedia

# monterka

Monterka (tyt. oryg. Montatorja) – albański film krótkometrażowy z roku 1970 w reżyserii Muharrema Fejzo.

Wikipedia

# monterrey

[czytaj: monterREJ] miasto w Meksyku

SJP.pl

Wikipedia

# monterski

przymiotnik

(1.1) dotyczący montera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. montaż mrz., monter mos., montownia ż.

czas. montować

Wiktionary

# monteseracki

→ Montserrat; montserracki

SJP.pl

# monteskiusz

Charles Louis de Secondat (1689-1755) - francuski filozof, prawnik, wolnomularz i pisarz; Montesquieu

SJP.pl

Monteskiusz (fr. Montesquieu), właśc. Charles Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu (ur. 18 stycznia 1689 w La Brède, zm. 10 lutego 1755 w Paryżu) – francuski filozof, prawnik, wolnomularz i pisarz doby Oświecenia, członek Akademii Francuskiej od 1728 r. (fotel 2), członek zagraniczny Akademii Stanisława w Nancy od 1751 roku.

Wikipedia

# monteskiuszowski

taki jak u Monteskiusza, zgodny z jego koncepcjami, wywodzący się z nich

SJP.pl

# montesquieu

[czytaj: mątesKJU] Charles Louis de Secondat (1689-1755) - francuski filozof, prawnik, wolnomularz i pisarz; Monteskiusz

SJP.pl

- Montesquieu (Lot i Garonna) – francuska gmina w regionie Akwitania
- Montesquieu (Hérault) – francuska gmina w regionie Langwedocja-Roussillon
- Montesquieu (Tarn i Garonna) – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
- Monteskiusz (Charles Louis de Secondat baron de la Brede et de Montesquieu), osiemnastowieczny francuski filozof.

Wikipedia

# montessori

nazwisko włoskie, np. Maria Montessori (1870 - 1952), włoska lekarka i pedagog, twórczyni systemu wychowania dzieci

SJP.pl

- Metoda Montessori
- Maria Montessori

Wikipedia

# monteverdi

Claudio Giovanni Crettinnieo Antonio Monteverdi (ur. 15 maja 1567 w Cremonie, zm. 29 listopada 1643 w Wenecji) – włoski kompozytor, wiolista (grał na violi da braccio), śpiewak i ksiądz katolicki. Jeden z pierwszych twórców oper.

Wikipedia

# montevideo

1. stolica Urugwaju;
2. miasto w USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Urugwaju;

Wiktionary

Montevideo – największe miasto, stolica oraz główny port Urugwaju. Według spisu z 2011 roku liczy 1 319 108 mieszkańców i posiada powierzchnię 201 km². Jest najbardziej wysuniętą na południe stolicą obu Ameryk. Montevideo znajduje się na południowym wybrzeżu kraju, na północno-wschodnim brzegu La Platy.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Montevideo|Ms=Montevideo.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

Nazw mieszkańców i przymiotnika nie tworzy się.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Montevideo

* arabski: (1.1) مونتيفيديو

* baskijski: (1.1) Montevideo

* czeski: (1.1) Montevideo

* hiszpański: (1.1) Montevideo m.

* niemiecki: (1.1) Montevideo n.

* nowogrecki: (1.1) Μοντεβίδεο n., Μοντεβιδέο n.

* rosyjski: (1.1) Монтевидео m.

* słowacki: (1.1) Montevideo n.

* szwedzki: (1.1) Montevideo

* włoski: (1.1) Montevideo ż.

źródła.

== Montevideo (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Montevideo.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Montevideo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃ntɛvʲiˈdɛɔ, AS: mõntevʹideo

Wiktionary

# montewski

nazwisko

SJP.pl

# montezuma

1. władca imperium azteckiego;
2. nazwa kilku miast w USA;
3. miasto i gmina w Brazylii

SJP.pl

Władcy Azteków:

- Montezuma I – władca Azteków w latach 1440 – 1468
- Montezuma II – władca Azteków w latach 1502 – 1520

Miejscowości w USA:

- Montezuma – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Summit
- Montezuma – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Macon
- Montezuma – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Parke
- Montezuma – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Poweshiek
- Montezuma – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga
- Montezuma – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Gray
- Montezuma – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Mercer

Wikipedia

# montforiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katolickim kultem świętego Ludwika Grignion de Montfort, dotyczący tego kultu

Wiktionary

# montgolfier

Osoby:

- Bracia Montgolfier – francuscy wynalazcy

Astronomia:

- (5864) Montgolfier – planetoida

Technika:

- „Montgolfier” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia

# montgomery

[czytaj: montGOmery] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

## Osoby

- Anthony Montgomery – amerykański aktor
- Bernard Law Montgomery – marszałek brytyjski
- Flora Montgomery – irlandzka aktorka filmowa
- Gabriel de Montgomery – francuski szlachcic
- Janet Montgomery − brytyjska aktorka filmowa i telewizyjna
- Jeremy Montgomery – amerykański koszykarz
- Jim Montgomery – amerykański pływak
- John Montgomery – polityk i prawnik amerykański
- John Warwick Montgomery – prawnik i publicysta pochodzenia amerykańskiego
- Jon Montgomery – kanadyjski skeletonista
- Katarzyna Montgomery – polska dziennikarka
- Lucy Maud Montgomery – pisarka kanadyjska
- Matt Montgomery – amerykański muzyk rockowy
- Nick Montgomery – szkocki piłkarz
- Percy Montgomery – rugbysta południowoafrykański
- Poppy Montgomery – australijska aktorka filmowa
- Richard Montgomery – generał armii kontynentalnej w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych
- Robert Montgomery − amerykański aktor
- Tim Montgomery – amerykański lekkoatleta – sprinter
- Wes Montgomery – amerykański gitarzysta, kompozytor

Wikipedia

# montherlant

Montherlant – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise. W 2008 roku liczba ludności wynosiła 124 mieszkańców.

1 stycznia 2015 roku połączono dwie wcześniejsze gminy: Montherlant oraz Saint-Crépin-Ibouvillers. Siedzibą gminy została miejscowość Saint-Crépin-Ibouvillers, a nowa gmina przyjęła jej nazwę.

Wikipedia

# montjoie

rzeczownik

(1.1) stos kamieni, pomnik poświęcony jakiemuś zdarzeniu

wykrzyknik

(2.1) hist. okrzyk wojenny Francuzów z czasów średniowiecza

Wiktionary

Montjoie (z fr. „Góra chwały”) – na wpół legendarny, bojowy proporzec Karola Wielkiego. Jest to również okrzyk bojowy cesarza, później królów Francji, a właściwie skrócona wersja pełnego zawołania – Montjoie Saint Denis (fr. – „Góra chwały św. Dionizego”).

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Na te słowa Francuzi wydają okrzyk wojenny. Ktoby ich usłyszał jak krzyczą: Montjoie! ten miałby pojęcie o ich pięknem męstwie. Potem jadą, o Boże! jakże dumni!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1-2) mont-joie

Wiktionary

# montmartre

[czytaj: mąMARTR] dzielnica w północnej części Paryża, niegdyś cyganerii artystycznej, dziś głównie rozrywkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wzgórze w Paryżu;

(1.2) geogr. tradycyjna dzielnica Paryża na wzgórzu Montmartre (1.1)

(1.3) geogr. wieś w Kanadzie w prowincji Saskatchewan

Wiktionary

Montmartre – historyczna dzielnica (quartier) Paryża, położona na wzgórzu o tej samej nazwie, znajdująca się w XVIII dzielnicy miasta.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wciąż wspominam to bistro na Montmartre i jego niepowtarzalną atmosferę.

Wiktionary

# montmorency

[czytaj: mąmorąS-I] miasto we Francji

SJP.pl

Montmorency – miasto i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, stolica kantonu w departamencie Dolina Oise. Montmorency znajduje się około 13 km na północ od obwodnicy Paryża i 21 km od portu lotniczego Paryż-Charles de Gaulle. Montmorency liczy około 21 381 mieszkańców (dane z 2007 roku).

Wikipedia

# montmorillonit

minerał ilasty, wodny krzemian glinu; montmorylonit

SJP.pl

Montmorylonit, montmorillonit – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych (grupa smektytów). Nazwa pochodzi od miejscowości Montmorillon we Francji.

Wikipedia

# montmorylonit

minerał ilasty, wodny krzemian glinu; montmorillonit

SJP.pl

Montmorylonit, montmorillonit – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych (grupa smektytów). Nazwa pochodzi od miejscowości Montmorillon we Francji.

Wikipedia

# montować

1. składać coś z gotowych części;
2. zakładać, instalować urządzenie;
3. łączyć oddzielne części filmu lub audycji w całość;
4. przenośnie: przygotowywać, organizować, inicjować coś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) budować coś z części

(1.2) instalować, zakładać, umocowywać

(1.3) łączyć części filmu, audycji w całość

(1.4) przen. organizować, urządzać

(1.5) przest. ekwipować, zaopatrywać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.4) Syn szacha zaczął montować opozycję wśród arystokracji i magów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: mõntovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zamontowanie n., monter m., monterka ż., montaż m., montażowiec m., montażysta m., montażystka ż., montażownia ż., montownia ż., montowanie n.

czas. zamontować dk., wymontować dk., zmontować dk., zamontowywać ndk.

przym. montażowy, monterski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budować, konstruować, zbijać

(1.2) instalować, zakładać, umocowywać, mocować, ciągnąć

(1.4) organizować, urządzać, przygotowywać, inicjować

Wiktionary

# montowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|montować.

Wiktionary

Montowanie – w systemach operacyjnych z rodziny Unix przyporządkowanie konkretnej partycji z systemem plików położenia w drzewie katalogów – zazwyczaj jest to katalog /mnt (lub /media) i w nim podkatalogi konkretnych urządzeń – co umożliwia korzystanie z systemu plików systemowi operacyjnemu i użytkownikowi.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: mõntovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. montować

rzecz. monter mos., zamontowanie n., montaż mrz., montownia ż.

Wiktionary

# montówka

mąka lub bułka montowa

SJP.pl

# montownia

dział fabryki, w którym montuje się urządzenia, maszyny itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fabryka lub jej część, w której odbywa się proces montażu produktów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈtɔvʲɲa, AS: mõntovʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. montaż m., montowanie n., monter m., monterka ż., montażysta m., montażystka ż.

czas. montować, zmontować, zamontować, zdemontować

przym. monterski, montażowy

Wiktionary

# montowo

Montowo (niem. Montaw) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Grodziczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Montowo zamieszkuje 463 osoby (140 rodzin), z czego 48,2% stanowią kobiety, a 51,8% mężczyźni.

Wikipedia

# montowy

dawniej:
1. mąka montowa - mąka pszenna najlepszego gatunku;
2. bułka montowa - bułka wypieczona z mąki montowej

SJP.pl

# montparnasse

[czytaj: mąparNAS] dzielnica Paryża

SJP.pl

Montparnasse -– południowo-zachodnia dzielnica (quartier) Paryża, położona głównie na terenie XIV dzielnicy tego miasta. Rejon ten rozpoczyna się od granic ogrodu Luksemburskiego i rozciąga się w kierunku południowo-zachodnim, aż do granic administracyjnych ścisłego Paryża.

Wikipedia

# montpellier

[czytaj: mąpelJE] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na południu Francji, w regionie Oksytania;

Wiktionary

Montpellier (wymowa, oksyt. Montpelhièr) – miasto w południowej Francji, w regionie Oksytania, stolica departamentu Hérault. Jest siódmym co do wielkości miastem w kraju, w granicach administracyjnych gminy liczy 302 454 mieszkańców, natomiast okręg Montpellier liczy łącznie 723 978 mieszkańców. Położone jest nad rzeką Lez, kilka kilometrów od Morza Śródziemnego, jest trzecim co do wielkości francuskim miastem na wybrzeżu, po Marsylii i Nicei. Leży 50 km na południowy zachód od Nîmes, z którym jest połączony koleją dużych prędkości TGV oraz autostradą A9.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. montpellierski

Wiktionary

# montpellierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Montpellier, dotyczący Montpellier

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W XIII wieku znaczna już ilość szkolarzy polskich studiowała w uniwersytetach zachodnich: paryskim, padewskim, bolońskim, montpellierskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Montpellier n.

Wiktionary

# montrachet

[czytaj: mątrasze] białe wino burgundzkie

SJP.pl

# montreal

miasto w Kanadzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec;

Wiktionary

Montreal (fr. Montréal [mɔ̃ʁeˈal]) – miasto w Kanadzie, nad Rzeką Świętego Wawrzyńca w prowincji Quebec. W latach 1844–1849 Montreal był stolicą Prowincji Kanady.

Jest to drugie co do wielkości miasto Kanady, największy port morski wschodniej części kraju oraz główny ośrodek gospodarczy i kulturalny francuskojęzycznej części Kanady. Powstał jako niewielka osada francuska na cześć królewską nazwany Mont Royal – „Wzgórze królewskie” – stąd obecna nazwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W letnich Igrzyskach Olimpijskich w Montrealu w 1976 r. polska ekipa liczyła 207 olimpijczyków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈtrɛal, AS: mõntreal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. montrealczyk mos., montrealka ż.

przym. montrealski

Wiktionary

# montrealczyk

mieszkaniec Montrealu (miasta w Kanadzie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Montrealu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Montreal mrz.

:: fż. montrealka ż.

przym. montrealski

Wiktionary

# montrealka

mieszkanka Montrealu (miasta w Kanadzie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Montrealu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Montreal mrz.

:: fm. montrealczyk mos.

przym. montrealski

Wiktionary

# montrealski

przymiotnik od: Montreal (miasto w Kanadzie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Montrealem, dotyczący Montrealu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Montreal mrz., montrealczyk mos., montrealka ż.

Wiktionary

# montreux

[czytaj: mątRÖ albo mątRE] miasto w zachodniej Szwajcarii

SJP.pl

Montreux (hist. Muchtern) – miasto i gmina uzdrowiskowa (commune) w zachodniej Szwajcarii, w kantonie Vaud, w okręgu (district) Riviera-Pays-d’Enhaut. Leży na wschodnim brzegu Jeziora Genewskiego.

Latem 1936 r. w Montreux odbywała się konferencja międzynarodowa dotycząca swobody żeglugi w cieśninach czarnomorskich (Bosfor i Dardanele). 20 lipca 1936 r. podpisana tu została tzw. Konwencja z Montreux, której postanowienia obowiązują do czasów obecnych.

Wikipedia

# montserracki

→ Montserrat [czytaj: monseracki]; monteseracki

SJP.pl

# montserrat

[czytaj: monseRAT]
1. terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej;
2. grupa górska w Górach Katalońskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. masyw górski w Katalonii;

(1.2) klasztor benedyktynów w masywie górskim Montserrat (1.1) w Katalonii;

(1.3) geogr. wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Wiktionary

Montserrat – terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na wyspie Montserrat w archipelagu Małych Antyli, w basenie Morza Karaibskiego. Na skutek wybuchu wulkanu Soufrière Hills w latach 1995–1997 blisko 2/3 ludności musiało być ewakuowane.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Montserratczyk m., Montserratka ż.

przym. montserracki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.3) zobacz też: Indeks:Polski - kraje Ameryki Północnej

tłumaczenia.

* angielski: (1.3) Montserrat

* arabski: (1.3) مونتسرات

* francuski: (1.1) Montserrat m.; (1.2) Montserrat m.; (1.3) Montserrat m.

* hiszpański: (1.1) Montserrat m.; (1.2) Montserrat m.; (1.3) Montserrat m.

* kataloński: (1.1) Montserrat ż.; (1.2) Montserrat ż.

* nowogrecki: (1.3) Μοντσερράτ n., Μοντσεράτ n.

* rosyjski: (1.3) Монтсеррат m.

* słowacki: (1.3) Montserrat

* szwedzki: (1.3) Montserrat n.

* ukraiński: (1.3) Монтсеррат m.

* węgierski: (1.1) Montserrat; (1.2) Montserrat; (1.3) Montserrat

źródła.

== Montserrat (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|mɒntsəˈræt.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Montserrat.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Montserrat

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Montserratczyk m., Montserratka ż.

przym. montserracki

Wiktionary

# montserratczyk

[czytaj: montseratczyk] mieszkaniec Montserratu (terytorium zależnego Wielkiej Brytanii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Montserratu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Montserrat mrz.

:: fm. Montserratka ż.

przym. montserracki

Wiktionary

# montserratka

[czytaj: montseratka] mieszkanka Montserratu, terytorium zależnego Wielkiej Brytanii

SJP.pl

# monumencik

zdrobnienie od: monument

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od monument

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie monument, lecz tylko mały monumencik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monument m.

Wiktionary

# monument

1. posąg, rzeźba, obelisk wystawiony na pamiątkę jakiegoś wydarzenia lub ku czci zasłużonego człowieka;
2. coś ogromnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego

(1.2) książk. przen. pozostałość po czymś, co ma dużą wartość, zasługuje na pamięci

Wiktionary

- Monument – posąg, rzeźba, obelisk, pomnik, zwykle dużych rozmiarów, imponujący, wspaniały, wystawiony ku czci osoby (osób) albo na pamiątkę jakiegoś wydarzenia.

Miejscowości w USA:

- Monument – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie El Paso
- Monument – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Grant
- Monument – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Lea
- Monument – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃ˈnũmɛ̃nt, AS: mõnũmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. monumentalność ż.

:: zdrobn. monumencik mrz.

przym. monumentalny, monumentowy

przysł. monumentalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomnik

(1.2) pomnik, świadectwo

Wiktionary

# monumentalizacja

nadawanie czemuś cech monumentalnych, posągowych

SJP.pl

Monumentalizacja (łac. monumentalis - pomnikowy) - w literaturze i sztuce zabieg wyolbrzymienia cech opisywanych przedmiotów i postaci, mający na celu ukazanie ich szczególnego znaczenia w określonym kontekście.

Wikipedia

# monumentalizm

1. styl w sztuce, którego dążeniem jest tworzenie dzieł monumentalnych;
2. wielkość i monumentalność dzieła sztuki

SJP.pl

# monumentalnie

przysłówek

(1.1) w sposób monumentalny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɔ̃nũmɛ̃nˈtalʲɲɛ, AS: mõnũmẽntalʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. monumentalny

rzecz. monumentalizm m., monument m., monumentalność ż.

Wiktionary

# monumentalniej

stopień wyższy od przysłówka: monumentalnie

SJP.pl