# opały

trudne położenie

SJP.pl

# opchać

1. nakarmić zbyt obficie, przekarmić;
2. opchać się - zjeść zbyt wiele

SJP.pl

# opcja

1. możliwość wyboru, prawo do skorzystania z jednej z wielu możliwości;
2. wybór jednej z możliwości, np. sposobu działania programu komputerowego;
3. stanowisko w jakiejś sprawie, przychylność względem jednego z poglądów, którejś z wielu koncepcji;
4. prawo swobodnego wyboru obywatelstwa w przypadku zmiany władzy nad jakimś terytorium;
5. w morskim prawie handlowym: prawo zmiany portu przeznaczenia, rodzaju lub ilości transportowanego ładunku;
6. zastrzeżone prawo wydawnictwa do publikowania jakiegoś dzieła;
7. pochodny instrument finansowy uprawniający do kupna lub sprzedaży instrumentu bazowego, np. towarów, dewiz, papierów wartościowych, po z góry ustalonej cenie;
8. oficjalne zezwolenie na robienie czegoś, zwykle na prowadzenie jakiegoś rodzaju działalności gospodarczej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z możliwości do wyboru

(1.2) finans. instrument pochodny w formie prawa do kupna lub sprzedaży określonej ilości danej waluty w ustalonym czasie i cenie;

Wiktionary

Opcja – pochodny instrument finansowy o niesymetrycznym profilu wypłaty, dający prawo zakupu lub sprzedaży instrumentu bazowego, po ustalonej cenie, zwanej ceną wykonania opcji, w ustalonym okresie, zwanym terminem wykonania opcji. Opcja może mieć charakter umowy zawartej na rynku nieregulowanym (ang. over the counter, OTC) lub przedmiotem obrotu na giełdzie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɔpt͡sʲja, AS: opcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. optować

przym. opcjonalny, opcyjny

Wiktionary

# opcjonalność

cecha logicznych związków pomiędzy encjami, informująca o możeniu lub muszeniu równoczesnego występowania jednej encji z inną

SJP.pl

# opcjonalny

pozostawiony do wyboru, do czyjejś decyzji; fakultatywny, nieobowiązkowy, dowolny, możliwy

SJP.pl

# opcyjny

→ opcja; opcjonalny

SJP.pl

# opd

skrót od:
1. Oddział Pomocy Doraźnej;
2. Obywatelska Partia Demokratyczna - prawicowa partia polityczna w Czechach

SJP.pl

# opec

skrót od: Organization of the Petroleum Exporting Countries - Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową

SJP.pl

# opęczniały

rzadko: taki, który opęczniał, napęczniał; napęczniały

SJP.pl

# opęcznieć

powiększyć się na skutek wypełnienia czymś; napęcznieć

SJP.pl

# opędzić

1. odgonić owady, natrętów;
2. zaspokoić pilne potrzeby, wydatki

SJP.pl

# opędzlować

potocznie:
1. zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, wszamać;
2. sprzedać coś, pozbyć się czegoś, często w sposób nielegalny; opchnąć, opylić, spylić;
3. okraść coś lub kogoś;
4. w medycynie: pokryć coś płynem rozprowadzanym za pomocą pędzla; wypędzlować

SJP.pl

# opędzlowywać

1. potocznie: jeść dużo i łapczywie; wsuwać, wtranżalać, pałaszować, wtrajać, szamać;
2. sprzedawać coś, pozbywać się czegoś, często w sposób nielegalny; opychać, opylać, spylać;
3. okradać coś lub kogoś;
4. w medycynie: pokrywać coś płynem rozprowadzanym za pomocą pędzla

SJP.pl

# opeel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. żołnierska: obrona przeciwlotnicza

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpɛːl, AS: op•el

Wiktionary

# opeer

pospolicie: ostre upomnienie, reprymenda; opierdol, opiernicz, opieprz, ochrzan

SJP.pl

# opękać

czasownik

(1.1) poznań. obywać się bez czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opękanie n.

Wiktionary

# opękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opękać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opękać ndk.

Wiktionary

# opel

samochód marki Opel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mot. samochód marki Opel

Wiktionary

Opel Automobile GmbH – niemiecki producent samochodów osobowych, sportowych i dostawczych z siedzibą w Rüsselsheim am Main działający od 1862 roku. Należy do międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) auto, pojazd, samochód

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) opel m.

źródła.

== opel (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) mot. opel

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) auto, pojazd, samochód

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) opel m.

źródła.

== opel (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) mot. opel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# opelotka

środowiskowo: pododdział obrony przeciwlotniczej

SJP.pl

# open

[czytaj: ołpen]
1. o zawodach sportowych: otwarte dla zawodników z różnych krajów lub bez ściśle określonego limitu wagi;
2. o bilecie, np. lotniczym: bez określonej daty powrotu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. otwarty, bez ograniczonej ilości wstępu

(1.2) pot. lotn. otwarty, bez narzuconego terminu

Wiktionary

Open – szósty album studyjny angielskiego gitarzysty sceny Canterbury Steve’a Hillage’a, wydany w 1979 roku nakładem wytwórni płytowej Virgin Records.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłam karnet open i mogę chodzić na siłownię siedem dni w tygodniu.

(1.2) Jeszcze nie wiem, kiedy będę wracać z Londynu, więc kupiłam bilet open.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔwpɛ̃n, AS: ou̯pẽn

Wiktionary

# openoffice

darmowy pakiet aplikacji biurowych rozpowszechniany na licencji OpenSource

SJP.pl

Apache OpenOffice, AOO (dawniej OpenOffice.org, OOo; powszechnie znany jako OpenOffice, OO) – pakiet oprogramowania biurowego Open Source. W 2011 r. Oracle przekazała kod źródłowy pakietu biurowego OpenOffice.org i wszystkie inne materiały dot. pakietu do dyspozycji Apache Software Foundation. Od tej pory rozwijany jest pod nazwą Apache OpenOffice.

Wikipedia

# opera

1. sceniczny dramat muzyczny składający się z partii wokalnych, instrumentalnych, baletowych, rzadziej także mówionych;
2. pot.
a) przedstawienie operowe;
b) miejsce jego odgrywania;
c) artyści je wykonujący;
3. żart. śmieszne zdarzenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;

(1.2) budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);

Wiktionary

Opera (wł. opera < łac. opera „dzieło”, „utwór”, „praca”, „wysiłek”) – sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współdziała z akcją dramatyczną (libretto). Istotą tego gatunku muzycznego jest synteza sztuk, czyli połączenie słowa, muzyki, plastyki, ruchu, gestu oraz gry aktorskiej. Podobnie jak balet, wywodzi się z włoskich renesansowych maskarad karnawałowych, które przerodziły się w widowiska dramatyczne. Opera składa się z aktów, które podzielone są na sceny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moją ulubioną operą jest „Wesele Figara” Mozarta.

(1.2) Stałym punktem życia towarzyskiego Wiednia jest coroczny bal w operze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔpɛra, AS: opera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operetka ż., operalnia ż.

przym. operowy, przyoperowy, wokółoperowy, operetkowy

przysł. operowo

Wiktionary

# opéra-ballet

gatunek francuskiego teatru lirycznego, popularny w baroku

SJP.pl

# operacja

1. zabieg chirurgiczny polegający na przecięciu skóry i tkanek, dotarciu do chorego narządu w celu przywrócenia mu prawidłowych czynności lub jego usunięcia;
2. zbrojna akcja o specjalnym charakterze; ogół działań bojowych prowadzonych dla osiągnięcia określonego celu;
3. w matematyce: zespół działań wykonanych na pewnym wyrażeniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg chirurgiczny;

(1.2) działania skierowane na wykonanie określonego zadania

(1.3) wojsk. ogół działań bojowych prowadzonych dla osiągnięcia określonego celu;

(1.4) wojsk. zbrojna akcja o charakterze specjalnym

Wiktionary

- operacja (medycyna)
- operacja wojskowa
- operacja algebraiczna
- operacja (logika)
- operacja (nauka)
- operacja ratunkowa
- operacja specjalna
- operacja (pożarnictwo)
- operacja poszukiwawcza
- operacja porządkowa
- operacja połączona
- operacja (technologia)
- operacja (finanse)
- operacje strukturalne

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To była bardzo skomplikowana i poważna operacja wszczepienia panewki biodrowej.

(1.1) Agnieszka zrobiła sobie drogą operację oczu.

(1.3) Operacje militarne należą do działań wojennych, natomiast stabilizacyjne wspierają pokój.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɛˈrat͡sʲja, AS: operacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operator m., operatorka ż., operowanie n., operat m., operacyjność ż.

czas. operować ndk., zoperować dk.

przym. operacyjny, przedoperacyjny

przysł. operacyjnie

Wiktionary

# operacjonalizacja

w metodzie naukowej: doprowadzanie wskaźników i zmiennych do postaci dającej się precyzyjnie wyrazić

SJP.pl

Operacjonalizacja problemu badawczego jest najobszerniejszym etapem przygotowania badań.

Obejmuje ona następujące kroki:

- rozstrzygnięcia dotyczące pojęć i ich zdefiniowania
- dobór i zdefiniowanie wskaźników i zmiennych
- wskazanie zbiorowości, w której będą realizowane badania i dokonanie w niej zwiadu terenowego
- decyzja co do wykorzystywanych metod i technik badawczych i wybór bazy źródłowej
- decyzja co do zasady analizy uzyskanego materiału empirycznego

Wikipedia

# operacjonalizować

opracowywać procedurę, technologię lub algorytm do rozwiązania jakiegoś problemu

SJP.pl

# operacjonistyczny

→ operacjonalizm, → operacjonizm

SJP.pl

#### Patrz:

operacjonalizm, → operacjonizm

# operacjonizm

kierunek w filozofii i metodologii nauk, według którego terminy i pojęcia naukowe mają sens jedynie wówczas, gdy można je zdefiniować przez podanie opisu testujących je operacji

SJP.pl

Operacjonizm – ruch w filozofii nauki, którego tezy zostały sformułowane i były bronione przez Bridgmana.

Definicje operacyjne były używane już przez Newtona w jego Principiach i zalecane przez Lorda Kelvina. Mimo to właściwy operacjonizm wyrósł, dopiero gdy tworzyła się teoria względności i mechanika kwantowa – na gruncie tego, co było traktowane jako praktyka i poglądy fizyków. Podobnie jak pozytywizm logiczny, operacjonizm kładł nacisk na ścisły związek z eksperymentem jako rzeczą konieczną do obiektywnych rozważań. Mimo to skupia się raczej na pojęciach niż na zdaniach. Szuka dla nich zabezpieczenia przed bezsensownością, definiowaniując je wyłącznie przez precyzyjnie zdefiniowane operacje eksperymentalne.

Wikipedia

# operacyjka

zdrobnienie od: operacja

SJP.pl

# operacyjnie

przysłówek

(1.1) dzięki operacji, drogą operacyjną, z zastosowaniem operacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operatorka ż., operacja ż., operowanie n., operator m., operacyjność ż.

czas. operować ndk.

przym. operacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chirurgicznie

Wiktionary

# operacyjność

1. możliwość funkcjonowania, sprawność działania;
2. możliwość poddania się operacji chirurgicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest operacyjne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operacja ż., operator m.

przym. operacyjny

przysł. operacyjnie

czas. operować

Wiktionary

# operacyjny

związany z operacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z zabiegiem chirurgicznym, używany przy operacjach

(1.2) związany z wykonaniem określonych zadań

(1.3) wojsk. związany z określonymi działaniami wojskowymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Panie doktorze, na stole operacyjnym leży pacjent w stanie ciężkim, proszę natychmiast przerwać obchód!

(1.3) W związku z tym postawiono przed oddziałami operacyjnymi wywiadu wojskowego zadanie sformułowania koncepcji utrzymania bezpiecznej łączności między centralą a agenturą działającą w krajach zachodnich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɛraˈt͡sɨjnɨ, AS: operacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operacja ż., operowanie n., operator m., operatorka ż., operatywka ż., operacyjność ż.

czas. operować, zoperować

przysł. operacyjnie

Wiktionary

# operacz

nazwisko

SJP.pl

# operand

1. liczba, dane itp., na których dokonuje się operacji;
2. w informatyce: adres w instrukcji komputerowej, na którym ma zostać przeprowadzona operacja

SJP.pl

Operand – w matematyce argument operatora, tj. funkcji danej przestrzeni w siebie (tzw. endomorfizm). Przykładowo dla działania dodawania +, będącego operatorem w ustalonym ciele (np. liczb rzeczywistych) postaci

  3+6=9

Wikipedia

# operat

pisemny raport o stanie zagospodarowania lasu

SJP.pl

Operat – pisemne opracowanie danego zagadnienia technicznego.

Przykładowe operaty

- ewidencyjny
- geodezyjny
- gleboznawczej klasyfikacji gruntów
- gospodarki odpadami
- hydrologiczny
- kolaudacyjny
- leśny
- losowania
- rybacki
- szacunkowy (określający wartość nieruchomości)
- środowiskowy
- techniczny
- wodnoprawny
- zimowego utrzymania dróg
- przeciwpożarowy

Wikipedia

# operator

1. autor zdjęć do filmu;
2. specjalista obsługujący jakąś maszynę lub urządzenie;
3. chirurg przeprowadzający operację

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) film. autor zdjęć do filmu

(1.2) człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie

(1.3) telekom. przedsiębiorstwo świadczące usługi telekomunikacyjne

(1.4) med. chirurg przeprowadzający operację

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) mat. funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję

(2.2) biol. jeden z genów wchodzących w skład operonu, regulujący aktywność jego struktury;

Wiktionary

Operator może odnosić się do (w kolejności alfabetycznej):

- operator filmowy
- operator kamery
- operator – osoba obsługująca maszynę
- operator telekomunikacyjny
- operator wirtualny
- Operator – singel promujący album Backstreet Dreams zespołu Blue System

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Mój wujek jest operatorem żurawia budowlanego.

(1.3) Nie jestem zadowolony z usług mojego operatora, bo przez ostatni miesiąc dwa razy podnieśli ceny.

(2.1) Całka nieoznaczona jest operatorem, gdyż jej argumentem i wynikiem jest funkcja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɛˈratɔr, AS: operator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operacja ż., operatornia ż., operant m., operatywka ż., operatywność ż.

:: fż. operatorka ż.

czas. operować, zoperować

przym. operatorski, operatorowy, operacyjny, operatywny

przysł. operatywnie, operacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) chirurg

Wiktionary

# operatorka

1. autorka zdjęć do filmu;
2. specjalistka obsługująca jakąś maszynę lub urządzenie;
3. kobieta przeprowadzająca operację chirurgiczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. autorka zdjęć do filmu

(1.2) kobieta obsługująca maszynę lub urządzenie

(1.3) med. kobieta chirurg przeprowadzająca operację

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Łódzcy śledczy, którzy przejęli sprawę Blidy od prokuratorów z Gliwic, twierdzą, że film nie ma istotnej wartości dowodowej w ustalaniu przebiegu zdarzenia. Rzeczywiście niewiele widać, bo operatorka kamery stała za płotem posesji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operacja ż., operatornia ż., operant m., operatywka ż., operatywność ż.

:: fm. operator mos.

czas. operować ndk., zoperować dk.

przym. operatorski, operatorowy, operacyjny, operatywny

przysł. operatywnie, operacyjnie

Wiktionary

# operatornia

pomieszczenie, w którym znajdują się urządzenia do projekcji filmów

SJP.pl

# operatorstwo

zajęcie operatora filmowego

SJP.pl

# operatywka

krótka narada na temat bieżących spraw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. krótka odprawa dla pracowników

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szef mówił na operatywce, że podniosą stawki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operator mrz., operatorka ż., operatywność ż.

przym. operatywny, operacyjny

przysł. operatywnie

Wiktionary

# operatywniej

stopień wyższy od przysłówka: operatywnie

SJP.pl

# operatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: operatywny

SJP.pl

# operatywność

działanie skuteczne, sprawne i energiczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest operatywne; cecha tych, którzy są operatywni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operatorka ż., operator m., operatywka ż.

przym. operatywny

przysł. operatywnie

Wiktionary

# operatywny

taki, który działa skutecznie, sprawnie, energicznie i efektywnie; wydajny, produktywny

SJP.pl

# operetka

1. muzyczny utwór sceniczny z komediową akcją i lekką muzyką;
2. instytucja wystawiająca takie przedstawienia;
3. zespół ludzi w niej zatrudnionych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze

(1.2) miejsce wystawiania operetki (1.1)

Wiktionary

Operetka (wł. operetta) – sceniczny utwór muzyczny z dialogami mówionymi, zbliżony do opery, charakteryzujący się lekką, melodyjną muzyką i komediową akcją.

Operetka jako gatunek spokrewniona jest z wodewilem, singspielem oraz z operą komiczną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Operetka czy balet są bardziej autoteliczne niż literatura społecznie zaangażowana.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. operetkowy, operowy

rzecz. opera ż.

Wiktionary

# operetkowy

1. dotyczący operetki;
2. przypominający operetkę; niepoważny, komiczny lub groteskowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z operetką, dotyczący operetki

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający cechy operetki: groteskowość, komizm, brak powagi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operetka ż., opera ż.

przym. operowy

Wiktionary

# operka

potocznie: młoda kobieta, najczęściej cudzoziemka, zatrudniona do opieki nad dzieckiem i drobnych prac domowych; au-pair, au pair

SJP.pl

# operlać

poetycko:
1. pokrywać perłami lub czymś podobnym do pereł;
2. operlać się - operlać samego siebie

SJP.pl

# operoman

miłośnik sztuki operowej

SJP.pl

# operomanka

miłośniczka sztuki operowej

SJP.pl

# operon

jednostka regulacji aktywności genów, zespół genów strukturalnych biorących udział w regulacji powstających komórek prokariotycznych

SJP.pl

- operon – pojęcie biologiczne
- Operon – wydawnictwo

Wikipedia

# operować

przeprowadzać, przeprowadzić zabieg chirurgiczny

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zoperować)

(1.1) med. przeprowadzać operację chirurgiczną

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) posługiwać się czymś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(3.1) działać w jakimś miejscu, na jakimś terenie

(3.2) finans. dokonywać transakcji finansowych

(3.3) wojsk. przeprowadzać akcję bojową

(3.4) o słońcu: grzać, oświetlać jakieś miejsce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kloss zapytał o doktora Kowalskiego. Wacław wyjaśnił, że właśnie operuje, i natychmiast udzielił dodatkowych informacji.

(2.1) Cichym, dobitnym głosem, operując faktami i statystyką, rzeczowo udzielił informacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɛˈrɔvat͡ɕ, AS: operovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. operacja ż., operacyjka ż., operatornia ż., operator m., operatorka ż., kooperacja ż., operacyjność ż., operowanie n.

czas. kooperować ndk., zoperować dk.

przym. operacyjny, bezoperacyjny, międzyoperacyjny, operatorowy, operatorski, pooperacyjny

przysł. operacyjnie

Wiktionary

# operowalny

możliwy do zoperowania

SJP.pl

# operowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|operować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɛrɔˈvãɲɛ, AS: operovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. operować

rzecz. operacja ż.

przym. operacyjny

przysł. operacyjnie

Wiktionary

# operowy

przymiotnik od: opera

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z operą, dotyczący opery

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Informację tę znalazłam w przewodniku operowym sprzed kilku lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opera ż., operetka ż.

przym. operetkowy, przyoperowy

przysł. operowo, operetkowo

Wiktionary

# operzysta

dawniej: śpiewak operowy

SJP.pl

# opętać

uzyskać nad kimś władzę, przejmując kontrolę nad jego umysłem, uczuciami, doprowadzając go do zachowań przypominających szaleństwo

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. opętywać)

(1.1) uzależnić kogoś, coś od siebie

(1.2) o uczuciach: ogarnąć kogoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpɛ̃ntat͡ɕ, AS: opẽntać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pętla ż., opętana ż., opętany mos., opętanie n., opętywanie n.

czas. opętywać ndk., pętać ndk.

przym. opętany

Wiktionary

# opętana

uzyskać nad kimś władzę, przejmując kontrolę nad jego umysłem, uczuciami, doprowadzając go do zachowań przypominających szaleństwo

SJP.pl

Opętana (ang. Possessed) – amerykański film z 1947 roku w reżyserii Curtisa Bernhardta.

Wikipedia

# opętanie

1. stan obłąkania, psychozy, paranoi; obłęd;
2. dawniej: stan osoby owładniętej przez siły nieczyste, nawiedzonej przez diabła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uzależnienie kogoś od siebie w sensie negatywnym

(1.2) ogarnięcie kogoś, zmieniając jego uczucia i wpływając na jego postępowanie

(1.3) rel. stan bycia owładniętym przez demona;

Wiktionary

Opętanie – stan umysłu, w którym poszczególny człowiek (indywiduum) odczuwa, że znajduje się pod wpływem zewnętrznej, niefizycznej, najczęściej osobowej siły, lub zachowuje się w sposób sugerujący taki stan osobom trzecim. Według wielu religii oraz wierzeń ludowych opętanie może być formą zawładnięcia ciałem przez duchy lub demony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Kapłan zapytany między innymi o częstotliwość występowania opętań ekspiacyjnych, zwraca uwagę na zaskakująco dużą skalę tego zjawiska.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pętla ż., opętana ż., opętany mos.

czas. opętać dk., opętywać ndk.

przym. opętany

Wiktionary

# opętaniec

1. człowiek ogarnięty jakąś pasją; zapaleniec;
2. człowiek opętany przez diabła

SJP.pl

# opętany

szalony, gwałtowny, nieopanowany, obłędny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) o człowieku: taki, który zachowuje się nieobliczalnie

(1.2) o zjawiskach, uczuciach itp.: szalony, gwałtowny

(2.2) rel. osoba, której ciałem zawładnął zły duch

forma czasownika.

(3.1) imiesłów przymiotnikowy od: opętać

Wiktionary

Opętany (oryg. ukr. Юродивий, Jurodywyj) – niedokończony poemat Tarasa Szewczenki z 1857.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.2) Dla opętanych jedynym ratunkiem jest egzorcyzm.

(3.1) Ludzie opętani przez hazard odczuwają tylko dwa rodzaje emocji – radość i złość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɛ̃nˈtãnɨ, AS: opẽntãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opętanie n., opętywanie n.

:: fż. opętana ż.

czas. opętać dk., opętywać ndk.

Wiktionary

# opętnik

oprawa otworu w pokładzie, przez który przechodzi maszt

SJP.pl

Wikipedia

# opętywać

czasownik niedokonany (dk. opętać)

(1.1) niedokonany od|opętać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɛ̃nˈtɨvat͡ɕ, AS: opẽntyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opętać dk.

rzecz. opętany m., opętanie n., opętywanie n.

:: fż. opętana

przym. opętany

Wiktionary

# opełzać

rzadko:
1. blaknąć, płowieć;
2. pełzając, otaczać, pokrywać

SJP.pl

# opiąć

1. ściśle przylegać, być obcisłym, trochę za ciasnym;
2. otoczyć, okryć czymś ściśle przylegającym

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opinać)

(1.1) ściśle do czegoś przylgnąć

(1.2) okryć czym przywierającym

czasownik zwrotny dokonany opiąć się (ndk. opinać się)

(2.1) ciasno przylgnąć

przysłówek

(3.1) stpol. znów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sukienka opięła mnie aż za mocno.

(3.1) I opiąć powiedział Pan Bog: Nie jest dobrze być człowieku samemu, uczyńmy jemu wspomożenie podobne k niemu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔpʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: opʹi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opiąć się, opinać

przym. opięty

Wiktionary

# opiankować

uszczelnić pianką montażową

SJP.pl

# opiat

1. środek zawierający opium lub jego pochodne (morfinę, heroinę);
2. narkotyk robiony z opioidu - substancji występującej w maku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. psychoaktywny alkaloid opium (np. morfina i kodeina);

Wiktionary

Opiaty – substancje psychoaktywne pochodzące z opium. Najważniejsze z nich to morfina, kodeina, tebaina, narkotyna i papaweryna. Są to naturalne alkaloidy otrzymywane z soku mlecznego uzyskiwanego z niedojrzałych makówek. Z opiatów mogą być następnie otrzymywane chemicznie dalsze ich pochodne posiadające również aktywność farmakologiczną.

Termin ten często błędnie jest używany w odniesieniu do substancji leczniczych oddziałujących na receptory opioidowe, czyli opioidów.

Wikipedia

# opiatowiec

osoba uzależniona od opiatu - narkotyku z opioidu

SJP.pl

# opić

1. pijąc alkohol, uczcić jakieś wydarzenie; oblać;
2. opić się - wypić za dużo; upić się

SJP.pl

# opiec

upiec coś, obsmażając dookoła

SJP.pl

przysłówek

(1.1) stpol. znowu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: opʹi ̯ė̃ńć

Wiktionary

# opieka

dawanie oparcia, wsparcia, zaspokajanie potrzeb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dbanie o kogoś lub coś;

(1.2) praw. nadzór prawny nad osobą małoletnią

(1.3) pot. opieka społeczna

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp., ter., oznajm. od opiekać

Wiktionary

Opieka – dawanie oparcia, wsparcia, zaspokajanie potrzeb (właściwości ludzkich, będących potrzebą), których jednostka nie umie, nie może lub nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić, żeby zachować równowagę biologiczną i psychiczną, przeżyć, zachować zdrowie, jakość życia, zapewnić prawidłowy rozwój (doprowadzić jednostkę do dojrzałości) i ciągłość gatunku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Małe dzieci bardzo potrzebują opieki.

(1.2) Po rozwodzie sąd przyznał Frankowi opiekę nad dziećmi.

(1.3) Franek chodzi co miesiąc do opieki po zasiłek.

(2.1) Franek opieka kiełbaski i bakłażany na grillu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛka, AS: opʹi ̯eka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opiekun mos., opiekunka ż., opiekuńczość ż., nadopiekuńczość ż., opiekuństwo n., opiekowanie n., zaopiekowanie n., podopieczny m., podopieczna ż.

czas. opiekować się ndk., zaopiekować się dk.

przym. opiekuńczy, nadopiekuńczy

przysł. opiekuńczo, nadopiekuńczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ochrona, dbanie, dbałość

(1.2) kuratela, piecza

Wiktionary

# opiekać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) powodować zarumienienie z wierzchu, poprzez pieczenie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. piec mrz.

czas. piec

Wiktionary

# opiekacz

urządzenie do opiekania pieczywa i robienia grzanek; toster

SJP.pl

- minipiekarnik
- tostownica – urządzenie kuchenne do opiekania kanapek (sandwiczów)
- toster – urządzenie kuchenne do wypiekania obustronnego chleba, do robienia tostów (grzanek)

Wikipedia

# opiekun

osoba, która się kimś lub czymś opiekuje; kurator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która się kimś lub czymś opiekuje

(1.2) praw. urz. osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem

(1.3) pracownik ogrodu zoologicznego zajmujący się zwierzętami

Wiktionary

Opiekun (opiekun prawny) – osoba powołana do ochrony interesów osobistych i majątkowych innej osoby, gdy ta takiej opieki potrzebuje (małoletni, osoba całkowicie ubezwłasnowolniona). Opiekun powinien zadbać o potrzeby życiowe osoby oddanej mu pod opiekę, powinien dbać także o jej majątek. Opiekun jest również przedstawicielem ustawowym swojego podopiecznego, czyli może dokonywać czynności prawnych w jego imieniu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niech żyje wiecznie pan nasz, Ramzes XIII, opiekun uciśnionych!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛkũn, AS: opʹi ̯ekũn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opieka ż., opiekuńczość ż., podopieczny m., podopieczna ż.

:: fż. opiekunka ż.

czas. opiekować się ndk.

przym. opiekuńczy

Wiktionary

#### Synonimy:

obrońca

Wiktionary

# opiekuńczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co opiekuńcze; cecha tych, którzy są opiekuńczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Opiekuńczość państwa okresu międzywojennego dotyczyła kontroli nierówności społecznych i empirycznego rozstrzygania napięć.

(1.1) Mężczyzna – mówię o prawdziwych mężczyznach, a nie o zapitych bydlakach – nastawiony winien być, i to też jest atawizm, na ochronę kobiety, na opiekuńczość. Opiekuńczość kobiety wyraża się w dyktowaniu: ona wie lepiej, co dla jej chłopa jest dobre, co powinien jeść, jak się ubierać, nawet co czytać, modeluje go na swój sposób.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opieka ż., opiekun m., opiekunka ż., opiekuństwo n., opiekowanie n., zaopiekowanie n., nadopiekuńczość ż., podopieczny m., podopieczna ż.

czas. opiekować się ndk., zaopiekować się dk.

przym. opiekuńczy, nadopiekuńczy

przysł. opiekuńczo, nadopiekuńczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) troskliwość, dbałość

Wiktionary

# opiekuńczy

przymiotnik

(1.1) sprawujący opiekę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opieka ż., opiekun mos., opiekunka ż., opiekuńczość ż.

czas. opiekować się

przysł. opiekuńczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dbały, troskliwy

Wiktionary

# opiekunka

kobieta, która się kimś lub czymś opiekuje; kuratorka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna, która czymś, kimś opiekuje się

Wiktionary

- niania
- Opiekunka – amerykański horror z 1990 roku
- Opiekunka – amerykański thriller z 1995 roku
- Opiekunka – amerykańska komedia z 1999 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ponad połowa polskich rodziców musi zostawiać swoje dziecko z opiekunką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opieka ż., opiekun mos., opiekuńczość ż.

czas. opiekować się

przym. opiekuńczy

Wiktionary

# opiekły

upiec coś, obsmażając dookoła

SJP.pl

# opiela

nazwisko

SJP.pl

# opielać

czasownik

(1.1) oczyszczać z chwastów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛlat͡ɕ, AS: opʹi ̯elać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pielenie n., opielanie n., opielenie n.

czas. pleć ndk., pielić ndk., opielić dk.

Wiktionary

# opielacz

narzędzie ogrodnicze slużące do usuwania chwastów i spulchniania gleby

SJP.pl

# opielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opielać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pielić, opielać ndk.

Wiktionary

# opielanka

wieś w Polsce

SJP.pl

Opielanka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Topólka. Opielanka należy do sołectwa Głuszynek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wikipedia

# opielić

oczyścić przeznaczoną pod uprawy ziemię z trawy, koniczyny i chwastów, przygotować tę ziemię do uprawy; opleć (rzadziej)

SJP.pl

# opieniek

jadalny grzyb z klasy pieczarniaków, pasożyt tworzący kępy na pniakach i korzeniach drzew, głównie iglastych; opieńka, podpieniek, podpieńka

SJP.pl

# opieńka

jadalny grzyb z klasy pieczarniaków, pasożyt tworzący kępy na pniakach i korzeniach drzew, głównie iglastych; opieniek, podpieniek, podpieńka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikol. nazwa systematyczna|Armillaria|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych;

Wiktionary

Armillaria (Fr.) Staude (opieńka) – rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opieńka jest największym organizmem na ziemi. Może pokrywać ogromne obszary i żyć nawet do 1500 lat.

Wiktionary

# opieńkowy

→ opieniek, → opieńka

SJP.pl

#### Patrz:

opieniek, → opieńka

# opieprz

pospolicie: ostre upomnienie, reprymenda; opierdol, opiernicz, opeer, ochrzan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posp. ostre zwymyślanie kogoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opieprzanie n., opieprzenie n.

czas. opieprzać ndk., opieprzyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bura, ochrzan, połajanka, nagana, reprymenda, opieprzanie, opieprzenie

Wiktionary

# opieprzać

1. wulgarnie: ganić, krytykować;
2. opieprzać się - lenić się, zaniedbywać obowiązki, nic nie robić

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. przyprawiać pieprzem

(1.2) pot. wulg. skrzyczeć, zwymyślać, besztać

czasownik zwrotny opieprzać się

(2.1) pot. wulg. obijać się, lenić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Nie wiedzieli, w jaki sposób mnie traktować: czy z dystansem, czy po prostu mnie opieprzać, kiedy coś źle robię.

(2.1) Jak perfekcyjnie opieprzać się w pracy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opieprzanie n., opieprzenie n., pieprz m., pieprzenie n., opieprz mrz.

czas. opieprzyć dk., pieprzyć ndk.

przym. pieprznięty

Wiktionary

# opieprzyć

1. obsypać, przyprawić pieprzem; popieprzyć;
2. potocznie: skarcić, zganić kogoś; opierniczyć, ochrzanić, zbesztać, opierwiastkować

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opieprzać)

(1.1) wulg. zob. opieprzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opieprzenie n., opieprzanie n., opieprz mrz.

czas. pieprzyć, opieprzać ndk.

przym. pieprznięty

Wiktionary

# opierać

1. podpierać
2. uzasadniać coś czymś
3. prać ubranie
4. opierać się:
a) wspierać się na czymś
b) traktować coś za podstawę
c) uzyskiwać pomoc
d) stawiać opór
e) rzadko: docierać dokądś
f) być zbudowanym na podporach
g) prać sobie ubranie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oprać)

(1.1) prać komuś ubrania, bieliznę

(1.2) przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać

(1.3) przen. brać coś za podstawę, uzasadniać coś czymś

czasownik zwrotny niedokonany opierać się (dk. oprzeć się)

(2.1) spocząć całym ciężarem na jakiejś podporze lub oparciu

(2.2) przen. mieć podstawę lub uzasadnienie w czymś

(2.3) przeciwstawiać się, stawiać opór

czasownik zwrotny niedokonany opierać się (dk. oprać się)

(3.1) prać sobie ubrania

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Ta budowla opiera się na solidnych fundamentach.

(2.1) Opierał się o ścianę i patrzył w dół.

(2.2) Moja strategia życiowa opiera się na założeniach filozoficznych.

(2.3) Obrońcy ogromnej twierdzy znajdującej się na szczycie góry długo opierali się atakom wrogów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛrat͡ɕ, AS: opʹi ̯erać

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) (3.1)

rzecz. pranie n., opierunek m., pracz m., praczka ż.

czas. oprać, uprać, wyprać, doprać, dopierać, sprać, spierać

przym. pralniczy

(1.2-3) (2.1-2)

rzecz. opór m., oparcie

czas. oprzeć, przeć, podeprzeć, podpierać

przym. oporowy

Wiktionary

# opieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opierać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛˈrãɲɛ, AS: opʹi ̯erãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opierać

rzecz. opornik mrz., pranie n., oparcie n., opora ż.

Wiktionary

# opierdal

wulgarnie: ostre upomnienie, reprymenda; opierdol, opiernicz, opierdziel, opeer, ochrzan

SJP.pl

# opierdalać

opierdzielać; wulgarnie:
1. karcić, ganić kogoś; opieprzać, opierniczać, ochrzaniać;
2. jeść; wpieprzać, wtranżalać;
3. sprzedawać;
4. okradać, obrabowywać;
5. ścinać, skracać włosy

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wulg. besztać

(1.2) wulg. czyścić, opróżniać

(1.3) wulg. rzad. okradać

(1.4) wulg. zjadać

(1.5) wulg. strzyc

czasownik zwrotny niedokonany opierdalać się

(2.1) wulg. leniuchować, wymigiwać się od pracy

(2.2) wulg. ostrzyc się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mama przez pół godziny opierdalała mnie za bałagan w pokoju.

(1.2) Karol zawsze opierdalał talerz ziemniaków w pięć minut, a dziś coś mu wyraźnie nie podchodziło.

(1.3) Ktoś mi opierdolił piwnicę.

(1.4) Opierdoliłem całą bułę z makiem.

(1.5) Kaśka opierdoliła mnie na krótko.

(2.1) Mam lenia i opierdalam się dziś od rana do wieczora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: opʹi ̯erdalać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opierdalanie n., pierdoła m.

czas. zapierdalać, pierdolić ndk.

przym. pierdolony

Wiktionary

#### Synonimy:

opieprzać

(1.1) ochrzaniać

(1.2) opędzlować

(2.1) obijać się

Wiktionary

# opierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. besztanie, strofowanie

(1.2) wulg. czyszczenie, opróżnianie

(1.3) wulg. rzad. okradanie

(1.4) wulg. zjadanie

(1.5) wulg. strzyżenie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛrdaˈlãɲɛ, AS: opʹi ̯erdalãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opierdolenie n., pierdoła mos./ż.

czas. zapierdalać, pierdolić, opierdalać ndk., opierdolić dk.

Wiktionary

# opierdol

wulgarnie: ostre upomnienie, reprymenda; opieprz, opiernicz, opeer, ochrzan

SJP.pl

# opierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opierdolić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: opʹi ̯erdolẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opierdolić

rzecz. pierdoła ż./mos.

Wiktionary

# opierdolić

opierdzielić; wulgarnie:
1. skarcić, zganić kogoś; opieprzyć, opierniczyć, ochrzanić;
2. zjeść; wpieprzyć, wtranżolić;
3. sprzedać;
4. okraść, obrabować;
5. ściąć, skrócić włosy

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opierdalać)

(1.1) dokonany od|opierdalać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Marek wstał z biurka i opierdolił sekretarkę, która dopiero teraz przyniosła kawę i kanapki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛrˈdɔlʲit͡ɕ, AS: opʹi ̯erdolʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opierdolenie n., pierdoła ż./mos.

Wiktionary

# opierdziel

opierdolić; nieco wulgarnie:
1. skarcić, zganić kogoś; opieprzyć, opierniczyć, ochrzanić;
2. zjeść; wpieprzyć, wtranżolić;
3. sprzedać;
4. okraść, obrabować;
5. ściąć, skrócić włosy

SJP.pl

# opierdzielać

opierdalać; nieco wulgarnie:
1. karcić, ganić kogoś; opieprzać, opierniczać, ochrzaniać;
2. jeść; wpieprzać, wtranżalać;
3. sprzedawać;
4. okradać, obrabowywać;
5. ścinać, skracać włosy

SJP.pl

# opierdzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opierdzielać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opierdzielać ndk.

Wiktionary

# opierdzielić

opierdolić; nieco wulgarnie:
1. skarcić, zganić kogoś; opieprzyć, opierniczyć, ochrzanić;
2. zjeść; wpieprzyć, wtranżolić;
3. sprzedać;
4. okraść, obrabować;
5. ściąć, skrócić włosy

SJP.pl

# opierniczyć

potocznie: skarcić, zganić, zwymyślać kogoś; ochrzanić, opieprzyć, zbesztać, opierwiastkować

SJP.pl

# opierścienić

otoczyć tak jak pierścieniem

SJP.pl

# opierunek

1. przestarzale: pranie czyjejś odzieży i bielizny; opieranie;
2. wikt i opierunek - ogół oferowanych środków materialnych niezbędnych do życia

SJP.pl

# opierwiastkować

potocznie: skarcić, zganić, zwymyślać kogoś; ochrzanić, opierniczyć, opieprzyć, zbesztać

SJP.pl

# opierzać

opierzać się - pokrywać się pierzem

SJP.pl

# opierzchać

o skórze: stawać się szorstkim, twardym, chropowatym

SJP.pl

# opierzchnąć

o skórze: stać się suchym, szorstkim, popękanym, wskutek choroby lub czynników atmosferycznych

SJP.pl

# opierzchnięty

o skórze: suchy, szorstki, popękany, wskutek choroby lub czynników atmosferycznych; opierzchły

SJP.pl

# opierzchły

o skórze: suchy, szorstki, popękany, wskutek choroby lub czynników atmosferycznych; opierzchnięty

SJP.pl

# opierzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opierzyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: opʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opierzyć, opierzać

rzecz. opierzanie n., pierze n., upierzenie n., pióro n.

ims. opierzony

przym. pierzasty

Wiktionary

# opierzony

1. o ptakach: pokryty, porosły piórami;
2. o człowieku: świeżo, ledwie opierzony - taki, który dopiero co osiągnął dojrzałość

SJP.pl

# opierzyć

opierzyć się - pokryć się pierzem

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) bud. oszalować

(1.2) łow. odstrzelić ptakowi część piór

(1.3) daw. pokryć pierzem

(1.4) żart. wzbogacić się, osiągnąć status majętnego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Hrabia trochę opierzył głuszca, ale ptaszysko uciekło.

(1.3) Kilka opierzonych perliczek biegało obok studni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opierzenie n., pierze n.

przym. pierzasty

Wiktionary

# opiesin

2 miejscowości w Polsce:

- Opiesin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Daszyna
- Opiesin – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola

Wikipedia

# opieszale

przysłówek sposobu

(1.1) ociągając się ze zrobieniem czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szybko, szybko, zwłoka może okazać się fatalna. Jeślibym działał opieszale, a wskutek mojej powolności sytuacja uległaby niekorzystnej zmianie, to kto wie, czy sam na siebie nie wydałbym wyroku?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opieszałość ż.

przym. opieszały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ślamazarnie, niespiesznie

Wiktionary

# opieszalec

człowiek powolny, flegmatyczny

SJP.pl

# opieszalej

stopień wyższy od przysłówka: opieszale

SJP.pl

# opieszalszy

stopień wyższy od przymiotnika: opieszały

SJP.pl

# opieszałość

powolne wykonywanie pewnych czynności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ociąganie się z wykonaniem pracy, z terminowym wypełnieniem obowiązków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Opieszałość w wykonywaniu obowiązków to główna wada Pawła jako pracownika – nigdy nie wykona żadnego zadania na czas!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛˈʃawɔɕt͡ɕ, AS: opʹi ̯ešau̯ość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. opieszały

przysł. opieszale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) apatyczność, flegmatyczność, gnuśność, maruderstwo, niemrawość, nieruchliwość, nieterminowość, ociężałość, ospałość, powolność, rozlazłość, ślamazarność; pot. rozmamłanie

Wiktionary

# opieszały

powolny w wykonywaniu pewnych czynności

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) powolny w wykonywaniu pewnych czynności

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjɛˈʃawɨ, AS: opʹi ̯ešau̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. opieszale

rzecz. opieszałość

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niemrawy, ociężały, powolny, ślamazarny, bezczynny, książk. gnuśny, leniwy, niemrawy, nieruchliwy, niespieszny, ociężały, ospały, powolny, ślamazarny, ślimaczy, żółwi, nieprędki, nierychliwy, nieskory, nieśpieszny, żart. zwłoczny

Wiktionary

# opieszczać

poetycko: obejmując, pieścić

SJP.pl

# opiętek

opiętek dwuplamy, opiętek malinowiec - gatunki chrząszczy z rodziny bogatkowatych

SJP.pl

# opięty

ściśle przylegający do ciała, uwydatniający kształty, nieco za ciasny

SJP.pl

# opiewać

1. wychwalać, sławić, wywyższać kogoś lub coś
2. wynosić, zawierać jakąś kwotę

SJP.pl

czasownik

(1.1) wychwalać, zachwycać się (najczęściej w utworze literackim, muzycznym)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɛvat͡ɕ, AS: opʹi ̯evać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opiewanie n., opiewacz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sławić, rozsławiać, wychwalać, gloryfikować, wysławiać, chwalić

Wiktionary

# opiewacz

osoba rozsławiająca, wychwalająca kogoś albo coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. także. żart. osoba opiewająca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opiewanie n.

czas. opiewać ndk.

Wiktionary

# opiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opiewać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opiewać ndk.

rzecz. opiewacz mos.

Wiktionary

# opijać

świętować spożywając alkohol

SJP.pl

# opijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spożywanie alkoholu z jakiejś szczególnej okazji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲiˈjä̃ɲɛ, AS: opʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opicie n., opilstwo n., opijus m., opilec m., opilca m., picie n., pijus mos.

czas. opijać ndk., opić dk.

przym. opilczy

Wiktionary

# opijus

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. osoba nałogowo pijąca alkohol w nadmiernych ilościach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wiem jak w Lubinie, ale niestety, takie zachowania są typowe dla naszego Lublina. Opijusy, bez praw jazdy, z zakazami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opicie n., opijanie n.

czas. opić dk., opijać ndk.

przym. opity

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pijak; pot. chlor, gazownik, ochlaptus, ochlapus; pot. pogard. obszczymur, ochlaj, pijaczyna, pijanica, pijus; żart. moczymorda; pot. żart. oliwa; przest. opilca; przest. żart. moczygęba; środ. kizior

Wiktionary

# opilca

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus

SJP.pl

# opilczy

→ opilec, → opilca

SJP.pl

#### Patrz:

opilec, → opilca

# opilec

przestarzałe: człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus

SJP.pl

# opilśń

grzybnia otaczająca ściśle korzeń rośliny wyższej

SJP.pl

Opilśń (ang. hyphal sheath) – wytwarzana przez grzyby gęsta, wojłokowata warstwa grzybni pokrywająca powierzchnię podłoża. Opilśń na korzeniach roślin tworzą np. grzyby biorące udział w ektomykoryzie. Opilśń często tworzą także grzyby pasożytnicze na powierzchniach porażonych roślin, np. mączniakowce wywołujące chorobę zwaną mączniakiem prawdziwym, czy Rhizoctonia solani (Thanatephorus cucumeris) na podstawach łodyg u ziemniaków porażonych przez rizoktoniozę ziemniaka.

Wikipedia

# opilstwo

1. nałogowe upijanie się;
2. pijatyka; libacja; pijaństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. psych. nałogowe picie alkoholu, upijanie się

(1.2) pijatyka, libacja alkoholowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opijanie n.

Wiktionary

# opin

Opin (niem. Open) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Orneta.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

We wsi kościół z murach z XIV wieku i przebudowanych w XIX w. bezstylowych elewacjach, wystrój barokowo-neogotycki.

We wsi była stacja kolejowa Opin.

Wikipedia

# opinać

1. opasać, okrywać czymś ściśle przylegającym;
2. opinać się - być opiętym

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. opiąć)

(1.1) otaczać coś czymś przywierającym

(1.2) przylegać ciasno

czasownik zwrotny niedokonany opinać się (dk. opiąć się)

(2.1) ściśle przylegać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opięcie n., opinanie n., opinacz mrz.

czas. opiąć dk.

przysł. opiąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obejmować, opasywać, otaczać, ściskać

(1.2) obciskać, przylegać, przywierać

(2.1) przylegać

Wiktionary

# opinacz

potocznie: polski trzewik wojskowy ze skórzanym, szerokim pasem przyszytym do cholewki, używany w czasach PRL-u

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górna część buta zapinanego na sprzączki, która opina nogę i usztywnia ją w kostce

(1.2) pot. trzewik wzoru wojskowego, mający opinacz (1.1);

Wiktionary

Opinacze – potoczna nazwa polskich trzewików wojskowych, używanych w okresie PRL-u i w pierwszej połowie lat 90. Nazwa wywodzi się od przekręconej nazwy spinacz oznaczającej szeroki pas spinający dół nogawki nad cholewką trzewika i zachodzący na nią. W opinaczach jest on skórzany i przyszyty do cholewki. Trzewiki te były wzorowane na M-1943 Combat Service Boots używanych przez armię amerykańską podczas II Wojny Światowej i Wojny Koreańskiej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpʲĩnat͡ʃ, AS: opʹĩnač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opinanie n.

czas. opinać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kamasz

Wiktionary

# opindalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eufem. posp. agresywne wyrażanie swojej opinii w stosunku do kogoś

(1.2) eufem. posp. nierobienie niczego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale też uważam, że takie zwracanie uwagi i opindalanie publiczne nie przyniesie żadnego efektu sic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opindolenie n., opindol mrz.

czas. opindalać ndk., opindolić dk.

Wiktionary

# opindol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eufem. posp. ostra nagana

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: opindolić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Minąłem nawet skuterzystę, który dostawał opindol od szlifierkowca. Prawdopodobnie za swoją jakże "bezpieczną" jazdę.

(2.1) Zgadzam się z Łukaszem te twoje destrukty nie wiele są wart, no bo co może w takim zgniłku cieszyć? Lepiej opindol je i kup cos sensownego. sic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opindalanie n., opindolenie n.

czas. opindalać ndk., opindolić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posp. opindolenie

Wiktionary

# opindolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eufem. posp. agresywne wyrażenie swojej opinii w stosunku do kogoś

(1.2) posp. sprzedanie czegoś, pozbycie się czegoś

(1.3) posp. okradzenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czyli: tak i tak opindolenie mu sie nalezalo. sic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opindalanie n., opindol mrz.

czas. opindalać ndk., opindolić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posp. opindol

Wiktionary

# opinia

1. czyjeś zdanie o kimś lub o czymś; sąd; osąd; zdanie; pogląd;
2. renoma, reputacja;
3. ocena kogoś lub czegoś wyrażona ustnie lub pisemnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sąd, zdanie na jakiś temat

(1.2) zdanie innych ludzi na temat danej osoby, renoma, reputacja

(1.3) orzeczenie fachowca na jakiś temat

Wiktionary

- Opinia – czasopismo wydawane w 1927–1930
- Opinia – pismo wydawane w PRL
- Opinia – pogląd
- Opinia prawna
- Opinia publiczna
- Opinia specjalisty lub ekspertyza
- Opinia Unii Europejskiej – akt prawny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jaka jest twoja opinia na temat tej najnowszej książki?

(1.2) Obecny prezydent nie cieszy się dobrą opinią.

(1.3) Wychowawca wystąpił o wydanie opinii psychologiczno-pedagogicznej o uczniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpʲĩɲja, AS: opʹĩńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opiniowanie n.

czas. opiniować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mniemanie, ocena, osąd, pogląd, przekonanie, przeświadczenie, punkt widzenia, stanowisko, zdanie

(1.2) cześć, sława, marka, renoma, reputacja, imię

(1.3) ekspertyza, orzeczenie

Wiktionary

# opiniodawca

osoba wydająca opinię, przedstawiająca swój osąd, swój pogląd na jakiś temat

SJP.pl

# opiniodawczy

→ opiniodawca

SJP.pl

#### Patrz:

opiniodawca

# opiniodawczyni

→ opiniodawca

SJP.pl

#### Patrz:

opiniodawca

# opiniotwórca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto z racji swego autorytetu tworzy i upowszechnia opinie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Inteligencja polska schyłku XVIII w. widziała się już po trosze w roli opiniotwórcy, doradcy klas posiadających, a społeczność traktowała jako ciało o podziale z pewnością nie dychotomicznym.

(1.1) Bo inteligent polski zawsze pragnął emancypacji ludu. Ale wyobrażał ją sobie na własny sposób. Sądził, że nią pokieruje. Bądź jako decydent przesądzający o tym, co dopuszczalne, bądź jako opiniotwórca kształtujący publiczny gust i określający granice tego, co jeszcze jest kulturą, a co już nie.

(1.1) Tacy właśnie, jak ona, są opiniotwórcami uchodzącymi za ekspertów od żywienia. To oni mają ostatnie słowo[,] i to oni kreują trendy żywieniowe[,] jako jedynie słuszne i uzasadnione naukowo.

(1.1) Nie znaczy to oczywiście, że komentatorzy i opiniotwórcy mogą się czuć zwolnieni od krytyki tego rodzaju negatywnych zachowań. Wręcz przeciwnie, ich wysiłki muszą ulec zwielokrotnieniu, gdyż kulturalnego zachowania nauczyć można relatywnie szybko, natomiast kultura polityczna zmienia się bardzo, bardzo powoli.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opiniotwórczyni ż.

przym. opiniotwórczy

przysł. opiniotwórczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) autorytet

Wiktionary

# opiniotwórczość

→ opiniotwórczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest opiniotwórcze; cecha tych, którzy są opiniotwórczy

Wiktionary

#### Patrz:

opiniotwórczy

#### Powiązane:

przym. opiniotwórczy

przysł. opiniotwórczo

Wiktionary

# opiniotwórczy

mający wpływ na kształtowanie się opinii

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. tworzący i upowszechniający opinie, mający wpływ na opinię publiczną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ważne jest, by dotrzeć do świadomości rosyjskich środowisk opiniotwórczych, które wypowiadają się na temat tej wojny w sposób pokrętny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲĩɲɔˈtfurt͡ʃɨ, AS: opʹĩńotfurčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opiniotwórca m., opiniotwórczość ż.

przysł. opiniotwórczo

Wiktionary

# opiniotwórczyni

→ opiniotwórca

SJP.pl

#### Patrz:

opiniotwórca

# opiniować

przedstawiać swoją opinię, swoją ocenę kogoś lub czegoś

SJP.pl

# opinka

w górnictwie: okładziny założone dla zabezpieczenia wyrobiska przed obrywaniem się i odpadaniem kawałków skalnych

SJP.pl

# opinogóra

1. Opinogóra Górna - wieś w Polsce;
2. Opinogóra Dolna - wieś w Polsce

SJP.pl

- Opinogóra Górna (powiat ciechanowski)
- Opinogóra Dolna (powiat ciechanowski)

Wikipedia

# opinogórski

przymiotnik od: Opinogóra, Opinogóra Dolna, Opinogóra Górna

SJP.pl

# opinogórzanin

1. mieszkaniec Opinogóry Dolnej (wsi w Polsce);
2. mieszkaniec Opinogóry Górnej (wsi w Polsce)

SJP.pl

# opinogórzanka

1. mieszkanka Opinogóry Dolnej (wsi w Polsce);
2. mieszkanka Opinogóry Górnej (wsi w Polsce)

SJP.pl

# opiofagia

nałogowe zażywanie opium; opiomania

SJP.pl

# opioid

substancja występująca w maku lub wytwarzana w organizmie ludzkim, pobudzająca receptory w mózgu i w tkankach lub porażająca je; używana jako narkotyk oraz jako silny lek przeciwbólowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) farm. substancja działająca na receptory opioidowe;

Wiktionary

Opioidy – grupa substancji naturalnych lub syntetycznych wiążących się z receptorami opioidowymi. Przykładowe substancje opioidowe to kodeina, morfina i heroina. Dwie pierwsze są opiatami, trzecia to produkt modyfikacji chemicznej morfiny. Niektóre opioidy występują naturalnie w organizmie człowieka (np. endorfiny, dynorfiny i enkefaliny).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpʲjɔjit, AS: opʹi ̯oi ̯it

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. opioidowy

Wiktionary

# opiomania

nałogowe zażywanie opium; opiofagia

SJP.pl

# opioła

nazwisko

SJP.pl

# opis

opisanie, scharakteryzowanie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) określenie podstawowych cech czegoś

(1.2) relacja z jakichś wydarzeń

Wiktionary

Opis – w epice obok opowiadania jeden z dwóch podstawowych elementów narracji, w liryce komponent monologu lirycznego.

Stanisław Sierotwiński w swoim Słowniku terminów literackich zdefiniował opis jako "jedną z form podwaczych w utworze literackim; strukturalne powiązanie motywów statycznych". Opis na zwykle konkretny temat, limit czasowy, i logiczne powiązanie motywów (opis prestrzenny, ogólny, skontrastowanie różnych punktów widzenia, itp.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego opis nie pozwalał stwierdzić, o kogo chodzi.

(1.1) Tu masz opis stanowiska, potrzebujemy jak najszybciej znaleźć kandydatów.

(1.2) Z opisu świadków wypadku wynikało, że wina leży po stronie kierowcy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔpʲis, AS: opʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opisać dk., opisywać ndk.

rzecz. pisanina ż., opisanie n., opisywanie n., opisowość ż., opisik mrz.

przym. opisowy, opisywalny

przysł. opisowo

Wiktionary

# opisać

1. pisząc przedstawić szczegóły wyglądu lub funkcji czegoś;
2. scharakteryzować kogoś słowami

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opisywać)

(1.1) dokonany od|opisywać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pogląd na świat jest z konieczności jakąś syntezą metafizyczną, gdyż obejmuje całość istnienia i stara się wytłumaczyć, albo tylko opisać, wszystkie zjawiska rzeczywistości zewnętrznej, wywierającej wpływ na życie człowieka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpʲisat͡ɕ, AS: opʹisać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opisywanie n., pismo n., opisywacz m., opis mrz., pisanie n., pisanina ż.

czas. opisywać, pisać

przym. opisowy, opisywalny, nieopisany

Wiktionary

# opisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opisać.

(1.2) książk. opis

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. opisywanie n., opis mrz., pisanie n., pisanina ż.

czas. opisywać

przym. opisowy, opisywalny, nieopisany

frazeologia. nie do opisania

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) describing

źródła.

== opisanie (slovio.) ==

ortografie. описание

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) opis

odmiana.

(1.1) lm. opisanies

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲiˈsãɲɛ, AS: opʹisãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opisywanie n., opis mrz., pisanie n., pisanina ż.

czas. opisywać

przym. opisowy, opisywalny, nieopisany

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. opisywanie n., opis mrz., pisanie n., pisanina ż.

czas. opisywać

przym. opisowy, opisywalny, nieopisany

frazeologia. nie do opisania

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) describing

źródła.

== opisanie (slovio.) ==

ortografie. описание

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) opis

odmiana.

(1.1) lm. opisanies

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# opisik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od opis

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opis m.

Wiktionary

# opisówka

w gwarze studenckiej: gramatyka opisowa języka polskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. stud. gramatyka opisowa języka polskiego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲiˈsufka, AS: opʹisufka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opisywać

rzecz. pisanina ż.

Wiktionary

# opisowo

przysłówek

(1.1) w sposób opisowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opis mrz., opisowość ż.

przym. opisowy

Wiktionary

# opisowość

1. umiejętność opisywania, tworzenia czytelnych i plastycznych opisów;
2. cecha tekstu, zwłaszcza literackiego, opisującego coś w klarowny i plastyczny sposób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest opisowe; cecha tych, którzy są opisowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. opisowy

przysł. opisowo

rzecz. opis mrz., pisanina ż.

Wiktionary

# opisowy

związany z opisem, charakteryzujący kogoś lub coś; opisujący

SJP.pl

przymiotnik odrzeczownikowy

(1.1) mający charakter opisu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opis mrz., opisanie n., opisowość ż., opisywanie n., pisanina ż.

czas. opisać dk., opisywać ndk.

przysł. opisowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) deskrypcyjny, deskryptywny, epicki, ilustracyjny, narracyjny, wykreślny

Wiktionary

# opistodomos

Opistodomos – pomieszczenie w świątyni greckiej pełniące czasem funkcję skarbca. Znajdowało się na tyłach świątyni, z przodu otwarte z kolumnadą, po bokach zamknięte dwiema ścianami zakończonymi pilastrami. Tworzyło jedną całość ze świątynią.

Wikipedia

# opistograf

papirus zapisany po obu stronach, zwinięty na zwoju

SJP.pl

# opistosoma

tylna tagma (segment) w ciele szczękoczułkowców

SJP.pl

Opistosoma (łac. opisthosoma) − tylna tagma budująca ciało wielu szczękoczułkowców oraz końcowy region ciała rurkoczułkowców. U szczękoczułkowców określana bywa też jako odwłok, jednak nazwa ta uważana jest za niesłuszną.

Wymarłe Aglaspida miały opistosomę złożoną z 11 lub 12 segmentów i wyposażoną w odnóża kroczne. Czasem 2–3 końcowe segmenty były ze sobą zlane. U wymarłych wielkoraków na opistosomę składało się 12 segmentów. Pierwsze 7 tworzyło mezosomę, na której przekształcone odnóża tworzyły wieczko płciowe, narząd płciowy i 4 pary płytek skrzelowych. Pozostałe segmenty tworzyły pozbawioną odnóży, zakończoną telsonem metasomę.

Wikipedia

# opistotonus

kurcz mięśni prostowników karku i grzbietu, występujący w różnych chorobach i w zatruciach strychniną

SJP.pl

Opistotonus (z gr. ópisthen 'z tyłu, na tyle' + tónos 'naprężenie') – jeden z objawów oponowych, polegający na sztywnieniu kręgosłupa i wygięciu go łukowato ku tyłowi z głową odgiętą do tyłu.

Jedną z przyczyn jest tężec wywoływany przez laseczkę tężca (Clostridium tetani), podczas której występuje nadmierny skurcz wszystkich mięśni. Najsilniejszymi mięśniami są mięśnie grzbietu, stąd pacjent wygięty jest łukowato do tyłu.

Nadmierny objaw może spowodować zmiażdżenie kręgów.

Wikipedia

# opisywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opisać)

(1.1) przekazywać informacje w sposób słowny, dawać opis

(1.2) zaopatrywać coś w opis

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Książka opisuje życie we francuskiej prowincji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: opʹisyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pismo n., opis m., opisywanie n., opisanie n., opisówka ż., pisanie n., pisanina ż.

czas. pisać ndk., opisać dk.

przym. opisowy, opisywalny, nieopisany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opowiadać, przekazywać, przedstawiać, prezentować

Wiktionary

# opisywacz

przestarzale: autor opisu, kronikarz

SJP.pl

# opisywaczka

przestarzale: autorka opisu, kronikarka

SJP.pl

# opisywalny

dający się opisać

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dający się opisać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opis m., opisanie n., opisywanie n.

czas. opisać dk., opisywać ndk.

rzecz. opisanie n., opis mrz., opisywanie n., pisanina ż.

Wiktionary

# opisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opisywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲisɨˈvãɲɛ, AS: opʹisyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pisanina ż., pisanie n., opis m., ndk., opisanie n. dk.

czas. opisywać ndk., opisać dk.

przym. opisowy, opisywalny

Wiktionary

# opity

1. taki, który dużo wypił;
2. rzadko: pijany

SJP.pl

# opium

substancja otrzymywana z wysuszonego soku niedojrzałych makówek maku lekarskiego, stosowana w medycynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek;

Wiktionary

Opium – substancja otrzymywana przez wysuszenie soku mlecznego z niedojrzałych makówek maku lekarskiego (Papaver somniferum). Zawiera około 20 alkaloidów (według niektórych źródeł znacznie więcej), które można podzielić na dwa rodzaje:

- pochodne fenantrenu (morfina, kodeina)
- pochodne izochinoliny (papaweryna).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opium było dawniej używane jako środek przeciwbólowy, uspokajający, nasenny i odurzający.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔpʲjũm, AS: opʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opiumista m., opiumistka ż., opiumowanie n.

czas. opiumować ndk.

przym. opiumowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. opiumista m., opiumistka ż., opiumowanie n.

czas. opiumować ndk.

przym. opiumowy

frazeologia.

etymologia.

etym|gr. ópion

uwagi.

wikicytaty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) opium

* arabski: (1.1) أفيون m.

* baskijski: (1.1) opio

* białoruski: (1.1) опіум m., опій m.

* duński: (1.1) opium w. / n.

* esperanto: (1.1) opio

* estoński: (1.1) oopium

* fiński: (1.1) oopiumi

* francuski: (1.1) opium m.

* gruziński: (1.1) ოპიუმი

* gudźarati: (1.1) અફીણ n. (aphīṇa)

* hindi: (1.1) अफीम

* hiszpański: (1.1) opio m.

* interlingua: (1.1) opium

* islandzki: (1.1) ópíum

* jidysz: (1.1) אָפּיום m. (opjum)

* kataloński: (1.1) opi m.

* litewski: (1.1) opijus

* malajski: (1.1) افيون

* niemiecki: (1.1) Opium n.

* nowogrecki: (1.1) όπιο n.

* ormiański: (1.1) ափիոն

* paszto: (1.1) اپيم

* pendżabski: (1.1) ਅਫ਼ੀਮ ż. (afīma), ਅਫੀਮ ż. (aphīma)

* rosyjski: (1.1) опиум m., опий m.

* rumuński: (1.1) opiu

* sanskryt: (1.1) आफीन n.

* słowacki: (1.1) ópium n.

* tatarski: (1.1) äfiün

* telugu: (1.1) అభిని

* turecki: (1.1) afyon

* ujgurski: (1.1) ئەپيۇن

* ukraiński: (1.1) опіум m.

* uzbecki: (1.1) afyun

* węgierski: (1.1) ópium, mákony

* wietnamski: (1.1) á phiện, thuốc phiện, nha phiến

* włoski: (1.1) oppio

źródła.

== opium (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-opium.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) opium

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# opiumista

osoba zażywająca opium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) narkoman uzależniony od opium

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stał się opiumistą podczas pobytu w Chinach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjũˈmʲista, AS: opʹi ̯ũmʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opium n., opiumowanie n.

:: fż. opiumistka ż.

czas. opiumować ndk.

przym. opiumowy

Wiktionary

# opiumistka

kobieta nałogowo paląca lub zażywająca opium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narkomanka uzależniona od opium

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opium n., opiumowanie n.

:: fm. opiumista m.

czas. opiumować ndk.

przym. opiumowy

Wiktionary

# opiumować

1. nasycać opium, środkiem o działaniu narkotycznym;
2. opiumować się - zażywać opium lub jego pochodne w charakterze narkotyku

SJP.pl

# opiumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nasycanie czegoś opium; mieszanie czegoś z opium

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲjũmɔˈvãɲɛ, AS: opʹi ̯ũmovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opiumistka ż., opium, opiumista

przym. opiumowy

czas. opiumować

Wiktionary

# opiumowy

→ opium

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z opium, dotyczący opium; zawierający opium

Wiktionary

#### Patrz:

opium

#### Powiązane:

rzecz. opium n., opiumowanie n., opiumistka ż., opiumista mos.

czas. opiumować ndk.

Wiktionary

# opiłek

mały kawałek metalu, który powstaje podczas piłowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały kawałek metalu powstający podczas piłowania za pomocą pilnika lub piły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Magnes przyciąga opiłki żelaza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpʲiwɛk, AS: opʹiu̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. piła ż., pilnik m., pilniczek m.

czas. opiłowywać dk., opiłować dk., piłować ndk.

Wiktionary

# opiłować

czasownik przechodni dokonany (ndk. opiłowywać)

(1.1) obciąć piłą lub wygładzić powierzchnię pilnikiem

(1.2) przen. ukrócić, utemperować coś lub kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Źli ludzie opiłowali róg naszego nosorożca.

(1.1) — Moje dziecko, proszę cię — masz pilnik i opiłuj sobie równo paznogcie.

(1.2) — A! mistrzu! toć to gbury, potrzeba ich opiłować, ociosać, obrębać, przekuć, przerobić i umyć, bo do ludzi niepodobni, a co dopiero do żaków!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opiłek mrz., opiłowanie n., pilniczek mrz.

czas. piłować ndk., opiłowywać ndk.

Wiktionary

# opiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opiłować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opiłowywać, opiłować dk.

Wiktionary

# opiłowywać

czasownik

(1.1) wyrównywać pilnikiem krawędzie czegoś

(1.2) wyrównywać pilnikiem coś dookoła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niektórzy próbują domowym sposobem opiłowywać pilnikiem krawędzie takich ramek do powiększalnika, aby zwiększyć wymiar okienka.

(1.1) Po czym obcinamy cążkami lub nożyczkami w linii prostej paznokcie i opiłowujemy wszelkie nierówności (w ten sposób zabezpiecza się paznokcie przed wrastaniem).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʲiwɔˈvɨvat͡ɕ, AS: opʹiu̯ovyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. piła ż., pilnik m., opiłowanie n., opiłowywanie n., opiłka ż., opiłek m.

czas. opiłować, piłować

przym. opiłkowy

Wiktionary

# opiłowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opiłowywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opiłowywać ndk.

Wiktionary

# opiły

przestarzale: pijany, odurzony alkoholem; opity

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osoba nietrzeźwa

Wiktionary

# opl

[czytaj: o-pe-EL] obrona przeciwlotnicza; OPL

SJP.pl

# oplakatowywać

pokrywać plakatami

SJP.pl

# opląt

włókna ochronne niektórych poczwarek

SJP.pl

Opląt – pętla utworzona z nici przędnej podtrzymująca larwę podczas procesu przepoczwarczania. Opląt pozostaje później na poczwarce, ale u owadów ukrywających poczwarkę w kokonie staje się niewidoczny.

Wikipedia

# oplatanka

butelka oplatana

SJP.pl

# oplątwa

rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny bromeliowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Tillandsia|L.|ref=tak., rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny bromeliowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju oplątwa (1.1)

Wiktionary

Oplątwa (Tillandsia L.) – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). Występuje w tropikalnych obszarach Ameryki Północnej i Ameryki Południowej. Do rodzaju należy ok. 690 gatunków, ale w tradycyjnym, szerokim ujęciu jest to takson polifiletyczny.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. plątanie n., oplątywanie n., oplątanie n.

czas. plątać ndk., oplątywać ndk., oplątać dk.

Wiktionary

# oplażać

dawniej: uderzać batem, rózgą; chłostać

SJP.pl

# opleć

oczyścić ziemię uprawną z chwastów; opielić

SJP.pl

# opleologia

żartobliwie: bełkot naukowy chcący uchodzić za naukę

SJP.pl

# opleść

1. owinąć coś wokół kogoś lub czegoś; omotać czymś;
2. owinąć się wokół kogoś lub czegoś; otoczyć coś sobą

SJP.pl

# oplewiać

regionalnie: opielać

SJP.pl

# oplot

1. oplecenie czegoś; to, co się oplata wokół czegoś
2. ochronna warstwa izolacyjna przewodu elektrycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś, co owija się wokół kogoś lub czegoś i do niego ściśle przylega

(1.2) elektr. siatka spleciona z drutu bądź nici chroniąca przewód elektryczny przed uszkodzeniami mechanicznymi

Wiktionary

Oplot – gmina w Czechach, w powiecie Pilzno Południe, w kraju pilzneńskim. Według danych z dnia 1 stycznia 2013 liczyła 331 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sparaliżowani grozą, widzieli teraz dokładnie jego łup, czterech zbójców, wiszących w oplocie gałęzi.

(1.2) Telekomunikacja Polska SA straciła tam 100 m przewodu telekomunikacyjnego w miedzianym oplocie. Wartość skradzionego kabla wynosi 600 zł.

Wiktionary

# opluć

wypluć ślinę na kogoś; napluć

SJP.pl

# opluskwiać

potocznie: oczerniać, szkalować kogoś

SJP.pl

# opluskwić

potocznie: oczernić, oszkalować kogoś

SJP.pl

# opluwać

1. wyrzucać na kogoś lub coś ślinę z ust;
2. w przenośni: szkalować, oczerniać, mieszać z błotem

SJP.pl

# opluwaczka

→ opluwacz

SJP.pl

#### Patrz:

opluwacz

# oplwać

1. opluć
2. przenośnie: zbezcześcić; obrzucić obelgami

SJP.pl

# opocznianin

mieszkaniec Opoczna

SJP.pl

# opocznianka

mieszkanka Opoczna

SJP.pl

Opocznianka (Pogorzelec, Młynek) – struga dorzecza Pilicy, lewy dopływ Wąglanki o długości 18,1 km.

Wikipedia

# opocznik

chroniony ptak z rodziny muchołówek; białorzytka, białogon

SJP.pl

# opoczno

miasto w Polsce

SJP.pl

Opoczno (ros. Опочно, jid. ‏אפאטשנא‎, hebr. ‏אופוצ'נו‎) – miasto w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Opoczno. Położone nad rzekami Wąglanką i Drzewiczką, na krańcu Wyżyny Przedborskiej, historycznie w Małopolsce a dokładnie w Ziemi Radomskiej. Stare Opoczno i Nowe Opoczno były miastami królewskimi Korony Królestwa Polskiego. Miasto królewskie w powiecie opoczyńskim województwa sandomierskiego w drugiej połowie XVI wieku.

Wikipedia

# opoczyński

przymiotnik od: Opoczno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Opocznem, dotyczący Opoczna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Opoczno n., opocznianin m., opocznianka ż.

Wiktionary

# opoczysty

przymiotnik

(1.1) stpol. skalisty

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈt͡ʃɨstɨ, AS: opočysty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opoka ż.

Wiktionary

# opodal

w pobliżu, obok, niedaleko; nie opodal, nieopodal

SJP.pl

przyimek

(1.1) …komunikujący o małej odległości przedmiotu lub zdarzenia od danego miejsca

przysłówek

(2.1) …komunikujący, że coś znajduje się lub dzieje się w małej odległości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konie pasły się opodal lasu.

(2.1) Mieszkam opodal.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obok

(2.1) blisko

Wiktionary

# opodatkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. opodatkowywać)

(1.1) ekon. nałożyć podatek, obłożyć, obciążyć podatkiem

czasownik zwrotny dokonany opodatkować się (ndk. opodatkowywać się)

(2.1) ekon. nałożyć na siebie dobrowolnie podatek, obciążyć się dobrowolnie podatkiem; zobowiązać się do wnoszenia stałych składek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opodatkowanie n., opodatkowywanie n., podatek mrz., podatki nmos., podatkobiorca mos., podatkowanie n., podatkowicz mos., podatniczka ż., podatnik mos.

czas. opodatkowywać ndk., podatkować ndk.

przym. podatkowy, podatniczy

Wiktionary

# opodatkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. nałożenie podatku lub podatków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. podatek m., podatnik m., podatniczka ż., opodatkowywanie n.

czas. opodatkować dk., opodatkowywać ndk.

przym. podatkowy, podatniczy

Wiktionary

# opodatkowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opodatkować)

(1.1) niedokonany od|opodatkować.

czasownik zwrotny niedokonany opodatkowywać się (dk. opodatkować się)

(2.1) niedokonany od|opodatkować się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opodatkowanie n., opodatkowywanie n., podatek mrz., podatki nmos., podatkobiorca mos., podatkowanie n., podatkowicz mos., podatniczka ż., podatnik mos.

czas. opodatkować ndk., podatkować ndk.

przym. podatkowy, podatniczy

Wiktionary

# opodatkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nakładanie podatków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. podatek m., podatnik m., podatniczka ż., opodatkowanie n.

czas. opodatkować dk., opodatkowywać ndk.

przym. podatkowy, podatniczy

Wiktionary

# opodeldok

mazidło mydlano-kamforowe z amoniakiem i olejkami eterycznymi, lek przeciwgośćcowy wynaleziony przez Paracelsusa

SJP.pl

# opoić

1. dawniej: upić kogoś; opić;
2. opoić się - środowiskowo: upić się; opić się, upoić się

SJP.pl

# opój

1. wychodzące z użycia: człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus;
2. w weterynarii: opuchlizna powstała w okolicy stawu skokowego lub pęcinowego u młodych lub starych koni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek upijający się, opijający się alkoholem, nadużywający alkoholu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W dramacie o Henryku V oberżystka opowiada o ostatniej chorobie jednego z najsłynniejszych Szekspirowskich bohaterów, grubego Falstaffa, wielkiego opoja i łgarza, w duszy prostego jak dziecko […].

(1.1) Brak perspektywy porównawczej sprawia, iż o pijaństwo zwykliśmy oskarżać samych tylko Polaków, gdy tymczasem w Europie XVI wieku za największych opojów uchodzili Niemcy, w następnym stuleciu zaczęli z nimi konkurować Rosjanie, w XVIII wieku zaś gorszono się dość powszechnie skłonnością Anglików do ginu i tak dalej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pijalnia ż., pijany mos.

przym. pijany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pijak

Wiktionary

# opojowice

Opojowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Czarnożyły.

Wikipedia

# opoka

1. w petrografii: twarda skała osadowa, składająca się głównie z węglanu wapnia i krzemionki, używana jako materiał budowlany oraz do produkcji materiałów ściernych i izolacyjnych;
2. potocznie o skale lub kamieniu;
3. przenośnie: solidna podstawa, fundament czegoś, podwalina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. przen. to, co daje komuś lub czemuś przetrwanie, wsparcie

(1.2) książk. geogr. skaliste podłoże

(1.3) geol. skała mieszana, zbudowana głównie z krzemionki i węglanu wapnia;

Wiktionary

Opoka – skała mieszana, zbudowana z organogenicznej krzemionki (opal, chalcedon, przeważnie pochodzącej z krzemionkowych gąbek) i węglanu wapnia. Może zawierać niewielkie ilości glaukonitu i substancji ilastych. W wyniku wietrzenia chemicznego może ulec odwapnieniu, powstaje wtedy tak zwana opoka lekka.

W Polsce opoki są pospolite w osadach górnej kredy pozakarpackiej, zaś opoki lekkie występują na Wyżynie Lubelskiej i w obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pana rodzice byli drogowskazami i opoką dla swoich wychowanków

(1.3) W Polsce opoki są pospolite w osadach górnej kredy pozakarpackiej, zaś opoki lekkie występują na Wyżynie Lubelskiej i w obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. opokowy, opoczysty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ostoja, podpora, oparcie, filar, bastion

Wiktionary

# opolanie

mieszkaniec Opola, Opola Lubelskiego

SJP.pl

- Opolanie – plemię zachodniosłowiańskie
- Opolanie – grupa etnograficzna na Śląsku Opolskim
- opolanie – mieszkańcy miasta Opole

Wikipedia

# opolanin

mieszkaniec Opola, Opola Lubelskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Opolszczyzny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈlãɲĩn, AS: opolãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Opolskie n., Opole n., opolanka ż., opolanin mos., Opolanka ż., Opolszczyzna ż.

przym. opolski

Wiktionary

# opolanka

mieszkanka Opola, Opola Lubelskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Opolszczyzny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈlãnka, AS: opolãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Opolskie n., Opole, opolanin, opolanka, Opolanin, Opolszczyzna

przym. opolski

Wiktionary

# opolczyk

nazwisko

SJP.pl

# opole

jednostka administracyjna w Polsce średniowiecznej obejmująca kilkanaście wsi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto wojewódzkie na południowej Polsce;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

(1.3) geogr. zob. Opole Lubelskie.

(1.4) geogr. wyżyna na zachodniej Ukrainie, część Wyżyny Podolskiej;

Wiktionary

Opole (niem. Oppeln, śl. Ôpole, dś. Uppeln, łac. Oppolia) – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej Polsce, siedziba władz województwa opolskiego i powiatu opolskiego. Historyczna stolica Górnego Śląska. Dwudzieste siódme co do wielkości populacji miasto w Polsce (125 492 mieszkańców na 31 grudnia 2024 roku). Pod względem powierzchni szesnaste (149,03 km²) (za Jaworznem (152,42 km²) oraz przed Rybnikiem (148,27 km²)).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Gienek i jestem księgowym z Opola.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpɔlɛ, AS: opole

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opolanin mos., opolanka ż., opolczyk mos., Opolanin mos., Opolanka ż., Opolszczyzna ż., Opolskie n.

przym. opolski, podopolski

Wiktionary

# opolnica

Opolnica (niem. Giersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Bardo.

Wikipedia

# opolny

dotyczący opola, tworzący opole, zarządzający opolem

SJP.pl

# opolski

przymiotnik od: Opole, Opole Lubelskie, Opolskie (Opolszczyzna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Opole

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po 1280 książę opolski Bolesław I sprowadził tu z Rud Wielkich zakon cystersów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpɔlsʲci, AS: opolsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Opole n., opole n., opolanin m., opolanka ż., Opolanin m., Opolanka ż., Opolszczyzna ż., Opolskie n.

Wiktionary

# opolskie

przymiotnik od: Opole, Opole Lubelskie, Opolskie (Opolszczyzna)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region w południowej Polsce

Wiktionary

Województwo opolskie – jedno z 16 województw w Polsce leżące w południowej części kraju. Obejmując obszar o powierzchni 9412 km² jest obecnie najmniejszym województwem w Polsce. Według danych z 30 czerwca 2020 r. było też województwem z najmniejszą liczbą mieszkańców – 980 771 mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Opole.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Burze wystąpiły w Opolskiem i na Dolnym Śląsku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opolanin mos., Opolanin mos., opolanka ż., Opolanka ż., opolczyk mos., Opole n., Opolszczyzna ż.

przym. opolski, podopolski

Wiktionary

# opolskolubelski

przymiotnik od: Opole Lubelskie; opolski

SJP.pl

# opolszczyzna

region w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. okolice Opola;

Wiktionary

Śląsk Opolski, Opolskie, Opolszczyzna (śl. Ôpolski Ślōnsk, niem. Oppelner Schlesien, cz. Opolské Slezsko) – niejednoznaczne określenia regionu administracyjnego, którego głównym miastem jest historyczna stolica Górnego Śląska – Opole.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Opolszczyźnie mieszka liczna społeczność niemiecka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔlˈʃt͡ʃɨzna, AS: opolščyzna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Opole n., Opolskie n., opolanin mos., opolanka ż., Opolanin mos., Opolanka ż.

przym. opolski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Opolskie, Śląsk Opolski

Wiktionary

# opona

1. zewnętrzna, gumowa część koła pojazdu;
2. dawniej: ozdobna zasłona, pokrowiec, powłoka;
3. opona mózgowo-rdzeniowa - błona z tkanki łącznej, otaczająca mózg i rdzeń kręgowy;
4. opona pajęcza - opona mózgowo-rdzeniowa otaczająca mózg; pajęczynówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

(1.2) anat. błona tkanki łącznej, otaczająca mózg i rdzeń kręgowy; zob. opony mózgowo-rdzeniowe.

(1.3) przest. ozdobna tkanina na ścianę

(1.4) pot. fałdy tkanki tłuszczowej na brzuchu

Wiktionary

W technice:

- opona pneumatyczna – zewnętrzna część koła pojazdu
- Opona – powłoka zewnętrzna zabezpieczająca ośrodek kabla przez wpływem czynników zewnętrznych

W sztuce:

- opona – tkanina dekoracyjna, tapiseria inaczej gobelin

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy zmieniłaś opony na zimowe?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpɔ̃na, AS: opõna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oponiarstwo n., oponiarz m.

:: zdrobn. oponka ż.

przym. oponowy, podoponowy, oponiarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) gobelin, tapiseria

Wiktionary

# opończa

1. przykrycie skrzyni ładunkowej samochodu lub przyczepy, wykonane z materiału wodoszczelnego; plandeka;
2. płaszcz z kapturem noszony dawniej jako strój podróżny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obszerny płaszcz z kapturem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpɔ̃j̃n͇t͡ʃa, AS: opõĩ ̯ṇča

Wiktionary

# oponent

przeciwnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto się przeciwstawia komuś lub czemuś, ma odmienną opinię

Wiktionary

Antagonista (dosł. „oponent, przeciwnik, adwersarz” ) – postać literacka, istotna dla fabuły utworu, która jest przeciwnikiem głównego bohatera, określanego mianem protagonisty .

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpɔ̃nɛ̃nt, AS: opõnẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oponowanie n.

:: fż. oponentka ż.

czas. oponować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeciwnik, antagonista, opozycjonista

Wiktionary

# oponentka

→ oponent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która nie zgadzać się z czymś, oponuje

Wiktionary

#### Patrz:

oponent

#### Powiązane:

rzecz. opozycja ż., oponowanie n.

:: fm. oponent ż.

czas. oponować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) antagonistka, opozycjonistka

Wiktionary

# oponiak

niezłośliwy nowotwór mózgowo-rdzeniowej opony twardej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) med. niezłośliwy nowotwór opon mózgowo-rdzeniowych;

Wiktionary

Oponiak (łac. meningioma) – zazwyczaj łagodny (w 90% I° według WHO) nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, zwykle łatwy do zoperowania, umiejscowiony w oponach mózgowo-rdzeniowych mózgowia lub rdzenia kręgowego. Oponiaki są najczęstszymi łagodnymi nowotworami mózgu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oponiaki są najczęstszymi łagodnymi nowotworami mózgu.

Wiktionary

# oponiarz

osoba zajmująca się handlem oponami lub ich wulkanizacją; wulkanizator

SJP.pl

# oponka

1. zdrobnienie od: opona (część ogumienia pojazdu);
2. środkowa część oprzędu jedwabnika;
3. glon należący do typu sinic, występujący w około 40 gatunkach, najczęściej na wilgotnych głazach, murach, płotach;
4. pączek w kształcie krążka z dziurką w środku; donut, donat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: opona

(1.2) kulin. okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Och, muszę zmienić oponkę w moim autku.

(1.2) Babcia usmażyła całą stertę oponek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpɔ̃nka, AS: opõnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opona ż., oponiarstwo n., oponiarz m.

przym. oponowy, podoponowy, oponiarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pączek wiedeński, pączek serowy, gniazdko, donut

Wiktionary

# oponować

1. manifestować sprzeciw;
2. mieć inne zdanie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przeciwstawiać się, mieć odmienne zdanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ze swej strony i prawnicy z Ministerstwa Sprawiedliwości oponowali po cichu przeciw przemocy wszechwładnej policji politycznej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: opõnovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opozycja ż., opozycjonistka ż., oponowanie n., oponent m., oponentka ż.

Wiktionary

# oponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oponować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: opõnovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oponować

rzecz. opozycja ż., opozycjonistka ż., oponent mos., oponentka ż.

Wiktionary

# oponowy

→ opona

SJP.pl

#### Patrz:

opona

# opopielać

dawniej: obsypywać, przykrywać popiołem

SJP.pl

# opór

1. przeciwstawianie się czyjeś woli lub przemocy, nieuleganie jakiejś sile;
2. zjawisko polegające na przeciwstawianiu się przepływowi prądu elektrycznego; rezystancja
3. siła powstająca przy wprawianiu ciał w ruch lub wywołana ruchem tych ciał i skierowana przeciwnie do kierunku ruchu;
4. sposób hamowania polegający na zbliżeniu ku sobie dziobów nart i oddaleniu piętek; pług

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Stryja;

Wiktionary

- Opór – rzeka na Ukrainie w obwodzie lwowskim
- Opór – amerykański film wojenny w reżyserii Edwarda Zwicka
- opór (psychologia)
  - bierny opór
- bierny opór w naukach politycznych
- opór (elektryczność, Impedancja)
  - opór czynny (rezystancja)
  - opór bierny (reaktancja)
- opory ruchu
- opór cieplny

Wikipedia

# opora

w budownictwie: belka podpierająca konstrukcje z innych belek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. osoba, na której można się wesprzeć w trudnej sytuacji

(1.2) daw. rzecz, na której coś lub ktoś się opiera

(1.3) daw. coś będące przeszkodą, trudnością stojącą na drodze do czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jesteś władcą i oporą moją i wszystkich Fenicjan w tym kraju, ale… bądź miłosierny…

(1.3) Wszystko szło temu Królowi z oporą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. parcie n., opór mrz., oparcie n., opieranie n., opieranie się n.

czas. opierać się ndk., oprzeć się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oparcie, opoka, ostoja

(1.3) przeszkoda, zawada

Wiktionary

# opornica

nieruchoma, zewnętrzna szyna zwrotnicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. dwójnik wprowadzający do obwodu rezystancję, której wartość można zmieniać bez rozłączania elementów układu;

Wiktionary

Opornica (cyr. Опорница) – wieś w Serbii, w okręgu szumadijskim, w mieście Kragujevac. W 2011 roku liczyła 603 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do elektrod […] przyłożyć napięcie 100 mV pobrane z zasilacza (2 V) oraz dzielnika napięcia zestawionego z dwóch opornic dekadowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opornik mrz., opór mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reostat

Wiktionary

# oporniej

stopień wyższy od przysłówka: opornie

SJP.pl

# oporniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: oporny; bardziej oporny

SJP.pl

# opornik

urządzenie włączane do obwodu elektrycznego w celu zmniejszenia natężenia prądu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. elektron. element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;

(1.2) wojsk. element działa, którego zadaniem jest wyhamowanie zespołu odrzutowego poprzez przekształcenie jego energii kinetycznej w energię cieplną

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpɔrʲɲik, AS: oporʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opór m., oporność ż., opornica ż., opieranie n.

:: zdrobn. oporniczek m.

czas. opierać ndk.

przym. oporowy, opornikowy, opornościowy, oporny

przysł. opornie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rezystor

Wiktionary

# opornikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z opornikiem, dotyczący opornika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opornik m., opór mrz.

Wiktionary

# oporność

1. niepoddawanie się działaniu czynników zewnętrznych;
2. skłonność do przeciwstawiania się czyimś poleceniom;
3. opór elektryczny

SJP.pl

- oporność – opór elektryczny, impedancja
- oporność na antybiotyki

Wikipedia

# oporny

1. stawiający opór, niepoddający się działaniu czegoś
2. o drobnoustrojach i wirusach: niewrażliwy na leki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niepoddający się żadnym wpływom

(1.2) taki, który stawia opór

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opornik mrz., oporność ż., opór mrz.

czas. opierać ndk., oprzeć dk.

przym. oporowy

przysł. opornie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krnąbrny, nieposłuszny, odporny, trudny, uparty, wytrzymały

(1.2) kłopotliwy, odporny, zacinający się

Wiktionary

# oporopowrotnik

urządzenie w działach strzelniczych powodujące powrót lufy po wystrzale do pozycji początkowej

SJP.pl

Wikipedia

# oporów

1. przeciwstawianie się czyjeś woli lub przemocy, nieuleganie jakiejś sile;
2. zjawisko polegające na przeciwstawianiu się przepływowi prądu elektrycznego; rezystancja
3. siła powstająca przy wprawianiu ciał w ruch lub wywołana ruchem tych ciał i skierowana przeciwnie do kierunku ruchu;
4. sposób hamowania polegający na zbliżeniu ku sobie dziobów nart i oddaleniu piętek; pług

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle we Wrocławiu;

(1.2) geogr. wieś w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim;

(1.3) geogr. gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim;

(1.4) daw. geogr. gromada w powiecie kutnowskim w województwie łódzkim;

(1.5) geogr. część wsi Ujazd w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Iwaniska

Wiktionary

- Oporów – osiedle we Wrocławiu
- Oporów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Oporów
- Oporów – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim
- Oporów – dawna gromada w powiecie kutnowskim w województwie łódzkim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tym tramwajem dojedzie pan do Oporowa.

(1.2) W lesie pod Oporowem nazbieraliśmy grzybów.

(1.5) Mamy trzy morgi w Oporowie, które dostaliśmy po babce.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. oporowski

rzecz. oporowianin mos., oporowianka ż., Oporówek mrz., Oporówko n.

Wiktionary

# oporować

ustawiać narty pod kątem względem siebie i względem kierunku jazdy rozsuwając piętki w celu wykonania skrętu lub hamowania

SJP.pl

# oporówek

2 miejscowości w Polsce:

- Oporówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
- Oporówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn

Zobacz też: Oporowo

Wikipedia

# oporowianin

mieszkaniec Oporowa (wsi w Polsce)

SJP.pl

# oporowianka

mieszkanka Oporowa (wsi w Polsce)

SJP.pl

# oporówko

Oporówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo.

Wieś szlachecka Oporowko położona była w 1580 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Wikipedia

# oporowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Oporowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn
- Oporowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo
- Oporowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Ostroróg

Wikipedia

# oporowski

przymiotnik od: Oporowo

SJP.pl

# oporowy

stawiający opór; mający opór; działający na zasadzie oporu

SJP.pl

# oporski

nazwisko

SJP.pl

# oportunista

człowiek bierny, ugodowy, przystosowujący się do okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔrtũˈɲista, AS: oportũńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oportunizm m.

:: fż. oportunistka ż.

przym. oportunistyczny

przysł. oportunistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konformista, koniunkturalista, potakiewicz; pot. prostytutka

Wiktionary

# oportunistka

kobieta bierna, ugodowa, przystosowująca się do okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: oportunista

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) konformistka, koniunkturalistka

antonimy.

(1.1) nonkonformistka

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) karierowiczka

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. oportunizm m.

:: fm. oportunista m.

przym. oportunistyczny

przysł. oportunistycznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

zobtłum rodz|oportunista.

* białoruski: (1.1) апартуністка ż.

* hiszpański: (1.1) oportunista ż.

* nowogrecki: (1.1) οπορτουνίστρια ż.

* rosyjski: (1.1) оппортунистка ż.

* słoweński: (1.1) oportunistka ż.

* ukraiński: (1.1) опортуністка ż.

* włoski: (1.1) opportunista ż.

źródła.

== oportunistka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oportunistka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔrtũˈɲistka, AS: oportũńistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oportunizm m.

:: fm. oportunista m.

przym. oportunistyczny

przysł. oportunistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konformistka, koniunkturalistka

Wiktionary

# oportunistyczniej

stopień wyższy od przysłówka: oportunistycznie

SJP.pl

# oportunistyczność

dostosowywanie się do sytuacji w celu osiągnięcia jak największych korzyści; oportunizm

SJP.pl

# oportunistyczny

cechujący się brakiem stałych zasad, przystosowujący się do danej sytuacji dla uzyskania osobistych korzyści

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z oportunizmem, charakteryzujący się oportunizmem

(1.2) med. związany z zakażeniem u osobników z obniżoną odpornością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oportunizm m., oportunista m., oportunistka ż.

przysł. oportunistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konformistyczny, koniunkturalny, kompromisowy, ugodowy

Wiktionary

# oportunizm

dostosowywanie się do sytuacji w celu osiągnięcia jak największych korzyści; oportunistyczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;

(1.2) polit. przest. uleganie naciskowi burżuazji, polityka uchylania się od walki klasowej

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Po 1956 r. (PZPR) zeszła na pozycje oportunizmu i rewizjonizmu, przez co straciła poparcie proletariatu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔrˈtũɲism̥, AS: oportũńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oportunista mos., oportunistka ż.

przym. oportunistyczny

przysł. oportunistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konformizm, koniunkturalizm, koniunkturalność

Wiktionary

# opory

przeszkody o podłożu psychicznym

SJP.pl

# oporządzenie

ogół przedmiotów składających się na umundurowanie i uzbrojenie

SJP.pl

# oporządzić

1. wykonać rutynowe czynności gospodarskie lub porządkowe; zadbać o kogoś lub o coś;
2. oczyścić zabite zwierzę; oprawić;
3. oporządzić się - doprowadzić się do porządku, zadbać o siebie; ogarnąć się

SJP.pl

# oporzyn

Oporzyn (niem. Spiegel) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wągrowiec, w pobliżu jeziora Oporzyńskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

# opos

nieduży ssak drapieżny z rodziny dydelfów, torbacz żyjący w lasach Ameryki Północnej i Środkowej; opossum, dydelf, szczur workowaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Philander|Brisson|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny dydelfów;

(1.2) zool. ssak z rodzaju opos (1.1)

Wiktionary

Opos (Philander) – rodzaj ssaków z podrodziny dydelfów (Didelphinae) w obrębie rodziny dydelfowatych (Didelphidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Nasza suka upolowała oposa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oposy lm. nmos.

przym. oposowy

Wiktionary

# oposik

rodzaj ssaków z podrodziny dydelfów

SJP.pl

Oposik (Gracilinanus) – rodzaj ssaków z podrodziny dydelfów (Didelphinae) w obrębie rodziny dydelfowatych (Didelphidae).

Wikipedia

# oposowy

→ opos, → oposy

SJP.pl

#### Patrz:

opos, → oposy

# opossum

1. rasa królików charakteryzująca się piękną okrywą włosową o stalowopopielatym odcieniu;
2. nieduży ssak drapieżny z rodziny dydelfów, torbacz żyjący w lasach Ameryki Północnej i Środkowej; dydelf, opos, szczur workowaty

SJP.pl

# oposy

1. futro ze skórek oposów
2. rodzina niewielkich (największe są wielkości kota) ssaków z rzędu torbaczy, zamieszkujących Amerykę Środkową i Południową, o długim, chwytnym ogonie, cenione dla futra; dydelfy; dydelfowate; szczury workowate

SJP.pl

Dydelfowate, szczury workowate (Didelphidae) – rodzina ssaków z rzędu dydelfokształtnych (Didelphimorphia). Obejmuje gatunki wszystkożernych, niewielkich ssaków podobnych do szczura. W zapisach kopalnych są znane z pokładów górnej kredy.

Wikipedia

# opowiadać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opowiedzieć)

(1.1) mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

czasownik zwrotny niedokonany opowiadać się (dk. opowiedzieć się)

(2.1) być za czymś, popierać coś, być zwolennikiem jakiegoś poglądu, działania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mama opowiada dziecku bajkę.

(1.1) Mamo, opowiedz mi, jak poznałaś tatę.

(1.1) Przeorysza uwielbia opowiadać o życiu klasztoru.

(2.1) Opowiadam się za internacjonalizmem i równością.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈvʲjadat͡ɕ, AS: opovʹi ̯adać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opowiadanie n., opowieść ż., opowiedzenie n., opowiastka ż.

czas. opowiedzieć dk., poopowiadać dk., powiadać ndk., powiedzieć dk.

przym. opowieściowy, powieściowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) snuć opowieść (opowieści); gw-pl|Górny Śląsk|łosprawiać, berać.

(2.1) popierać

Wiktionary

# opowiadaczka

kobieta, która opowiada; narratorka; bajarka

SJP.pl

# opowiadanie

1. to, co jest opowiadane; opowieść;
2. w literaturze: krótki utwór literacki pisany prozą, tematycznie ograniczony do jednego wątku fabularnego, różniący się od noweli brakiem wyraźnej konstrukcji, luźnym układem akcji, często wzbogaconej epizodami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liter. krótki utwór epicki;

(1.2) coś, co zostało opowiedziane

Wiktionary

Opowiadanie – krótki utwór literacki o prostej akcji, niewielkich rozmiarach, najczęściej jednowątkowej fabule, pisany prozą (epika). Jeden z podstawowych gatunków literackich.

Należy rozróżnić, w kontekście literaturoznawczym, pojęcie opowiadania jako podstawowej formy wypowiedzi narracyjnej, opowiadanie jako pojęcie gatunku epickiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z przyjemnością czytam opowiadania Polesława Prusa.

(1.2) Z zapartym tchem słuchaliśmy opowiadań starego gajowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ, AS: opovʹi ̯adãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opowiedzenie n., opowiastka ż., opowiadacz mos., opowiadaczka ż.

:: zdrobn. opowiadanko n.

czas. opowiadać ndk., opowiedzieć dk., powiedzieć dk.

przym. opowieściowy, opowiadawczy

Wiktionary

# opowiadanko

zdrobnienie od: opowiadanie

SJP.pl

# opowiastka

krótkie opowiadanie o treści moralistycznej; powiastka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: opowieść

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈvʲjastka, AS: opovʹi ̯astka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opowieść ż., opowiadanie n.

przym. opowieściowy

czas. powiedzieć, opowiadać ndk.

Wiktionary

# opowiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opowiedzieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔvʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: opovʹi ̯eʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opowiedzieć, opowiadać, powiedzieć

rzecz. opowiadanie, opowieść

Wiktionary

# opowiedzieć

czasownik przechodni dokonany (ndk. opowiadać)

(1.1) zob. opowiadać.

czasownik zwrotny dokonany opowiedzieć się (ndk. opowiadać się)

(2.1) zob. opowiadać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poprosiłem dziadka, żeby mi opowiedział o wojnie.

(2.1) Część Katalończyków opowiedziało się w referendum za niepodległością regionu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: opovʹi ̯ėʒ́ėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opowieść ż., opowiedzenie n., opowiadacz m., opowiadanie n., opowiadanko n.

czas. opowiadać ndk., powiedzieć dk.

przym. powieściowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. zwykłodać.

Wiktionary

# opowieść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opowiadana historia

(1.2) liter. utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści

(1.3) przen. pejor. coś, co zostało powiedziane

Wiktionary

Opowieść – w literaturoznastwie, utwór dłuższy od opowiadania ale któtszy od powieści.

- Opowieść – płyta Wojciecha Majewskiego, z roku 2009
- Opowieść – amerykański dramat filmowy z 2018 roku w reżyserii Jennifer Fox
- Opowieść – singiel Edyty Bartosiewicz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Długo snuł swą opowieść, a my siedzieliśmy zasłuchani.

(1.2) „Kamienna wioska” to nostalgiczna opowieść Xiaolu Guo, autorki chińskiego pochodzenia.

(1.3) Jakoś nie wierzę w tę opowieść.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: opovʹi ̯ėść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opowiedzenie n., opowiadanie n., opowiadanko n., opowiadacz m., opowiadaczka ż.

:: zdrobn. opowiastka ż.

czas. powiedzieć, opowiadać ndk., opowiedzieć dk.

przym. opowieściowy, opowiadawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bajanie, bajka, baśń, gawęda, historia, klechda, legenda, mit, podanie; gw-pl|Górny Śląsk|bera.

(1.2) opowiadanie

(1.3) bajka

Wiktionary

# opowijać

dawniej: owijać w coś; spowijać

SJP.pl

# opowoga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. odwaga

Wiktionary

# opóźniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opóźnić)

(1.1) powodować zwolnienie tempa robienia lub osiągnięcia czego

czasownik zwrotny niedokonany opóźniać się (dk. opóźnić się)

(2.1) wykonywać nie na czas

(2.2) pojawiać się później, niż należy

(2.3) wskazywać godzinę wcześniejszą niż rzeczywista

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brak środków frustruje lekarzy i opóźnia leczenie, a czas oczekiwania na wizytę wynosi już nawet do sześciu lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opóźnianie n., opóźnienie n., późniak mzw./mos.

przym. opóźniony

przysł. późno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spowalniać, zwalniać, reg. opaźniać

(2.1) odwlekać, spóźniać się, zwlekać

(2.2) spóźniać się

(2.3) spóźniać się

Wiktionary

# opóźniacz

Opóźniacz – część składowa zapalnika ze zwłoką, która powoduje, że wybuch pocisku, bomby, granatu jest opóźniony.

Opóźniacze dzielą się na:

- pirotechniczne – wykonane w postaci słupka ze sprasowanego prochu czarnego, albo z mieszaniny pirotechnicznej. Zapalenie się spłonki zapalającej w zapalniku np. wskutek uderzenia o przeszkodę pocisku lub bomby wywołuje zapalenie opóźniacza pirotechnicznego, który zapewnia odpowiedni czas zwłoki, który jest wymagany na przejście ognia do innych elementów ogniowych oraz detonacyjnych zapalnika.
- mechaniczne – wykonane w postaci różnych mechanizmów, między innymi mechanizmów zegarowych działających z chwilą, kiedy pocisk uderza o przeszkodę.
- gazodynamiczne – wykonane w kształcie krążka posiadającego kalibrowane otwory, który jest umieszczony w zapalniku na drodze płomienia (gazów) od spłonki zapalającej do innych elementów ogniowych zapalnika, utrudniając przenikanie gazów i powodując zwłokę w działaniu zapalnika.

Wikipedia

# opóźniający

→ opóźniać

SJP.pl

#### Patrz:

opóźniać

# opóźnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odsuwanie zdarzenia w czasie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opóźnienie n., późniak mzw./mos.

czas. opóźniać ndk., opóźnić dk.

Wiktionary

# opóźnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. opóźniać)

(1.1) dokonany od|opóźniać.

czasownik zwrotny dokonany opóźnić się (ndk. opóźniać się)

(2.1) dokonany od|opóźniać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opóźnienie n., opóźnianie n., późniak mzw./mos.

przysł. późno

przym. opóźniony

Wiktionary

# opóźnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odsunięcie zdarzenia w czasie

(1.2) różnica w czasie między zależnymi od siebie zdarzeniami

(1.3) stan umysłowy będący efektem zbyt wolnego rozwoju

Wiktionary

- opóźnienie w informatyce
- opóźnienie w prawie
- retardacja

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opóźnienie pociągu wzrosło do czterdziestu minut.

(1.2) Transmisja ma stałe opóźnienie trzech sekund.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: opuźńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opóźnić dk., opóźniać ndk.

rzecz. opóźnianie n., późniak mzw./mos.

przysł. późno

przym. późny, opóźniony

temsłow. późno-

Wiktionary

# opóźniony

przymiotnik

(1.1) będący nie na czas

(1.2) taki, który nie zdążył z wykonaniem czegoś w wyznaczonym czasie

(1.3) pot. nieprawidłowo rozwinięty umysłowo

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od opóźnić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opóźnienie n.

czas. opóźniać, opóźnić dk.

przysł. późno

temsłow. późno-

przym. późny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spóźniony

(1.3) niedorozwinięty, upośledzony umysłowo

Wiktionary

# opozycja

1. przeciwstawienie się komuś lub czemuś;
2. ugrupowanie lub grupa ugrupowań będąca przeciwna polityce rządu;
3. przeciwieństwo dwóch pojęć, idei itp.;
4. położenie, w którym planeta obserwowana z Ziemi znajduje się po przeciwnej stronie sfery niebieskiej niż Słońce i zarazem najbliżej Ziemi;
5. w szermierce: zabezpieczenie ręki gardą;
6. w szachach: takie położenie królów, że dzieli ich odległość dokładnie jednego pola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeciwstawienie, przeciwdziałanie

(1.2) polit. partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej;

(1.3) astr. przeciwstawne położenie ciał niebieskich względem obserwatora na Ziemi;

(1.4) szach. przeciwstawne położenie króli na jednej linii lub przekątnej, kiedy oddziela je jedno pole

(1.5) sport. zabezpieczenie ręki gardą w szermierce

(1.6) jęz. zestawienie przeciwstawnych sobie elementów języka;

Wiktionary

- opozycja – w polityce, rodzaj ugrupowania lub grupy ugrupowań
- opozycja – w astronomii, pojęcie z zakresu mechaniki nieba
- opozycja – w językoznawstwie, zestawienie przeciwstawnych sobie elementów języka
- Opozycja – polski zespół muzyczny
- Opozycja polityczna w PRL – opozycja antykomunistyczna w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Opozycja może liczyć na 50 miejsc w parlamencie.

(1.3) Mars i Słońce są dzisiaj w opozycji.

(1.4) W końcówkach z pojedynczym pionem uzyskanie opozycji jest jedynym środkiem obronnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpɔˈzɨt͡sʲja, AS: opozycʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opozycyjność ż., opozycjonista m., opozycjonistka ż., oponent m., oponentka ż., oponowanie n., pozycja ż., pozycjonowanie n., supozycja ż.

:: zdrobn. opozycyjka ż.

czas. oponować ndk., pozycjonować ndk.

przym. opozycyjny, pozycyjny

przysł. opozycyjnie, pozycyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeciwstawienie, przeciwdziałanie, antagonizm

Wiktionary

# opozycjonista

działacz polityczny, w parlamencie lub poza nim, mający poglądy odmienne niż rząd i broniący ich wszelkimi środkami

SJP.pl

# opozycjonistka

→ opozycjonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. członkini opozycji

Wiktionary

#### Patrz:

opozycjonista

#### Powiązane:

rzecz. opozycyjność ż., opozycja ż., oponowanie n.

czas. oponować ndk.

:: fm. opozycjonista mos.

przym. opozycyjny

Wiktionary

# opozycjonizm

sprzeciwianie się polityce państwowej; opozycyjność

SJP.pl

# opozycyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest opozycyjne; cecha tych, którzy są opozycyjni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opozycja ż., opozycjonista m., opozycjonistka ż.

przym. opozycyjny

przysł. opozycyjnie

Wiktionary

# opozycyjny

związany z opozycją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. dotyczący grupy opozycji względem władzy

(1.2) sprzeciwiający się, oponujący

(1.3) przeciwstawny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opozycjonistka ż., opozycja ż., opozycyjność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) antagonistyczny

Wiktionary

# opół

skrajna deska z kloca z jednej strony płaska, z drugiej półokrągła; okorek; oblader; okrajka

SJP.pl

# opp

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = praw. społ. organizacja pożytku publicznego;

(1.2) = transp. odcinkowy pomiar prędkości;

(1.3) = adm. oddział prewencji policji;

(1.4) = żegl. sport. optymist,

Wiktionary

# oppenheimer

- Oppenheimer – nazwisko
- Oppenheimer – amerykańsko-brytyjski film biograficzny z 2023 roku w reżyserii Christophera Nolana o Robercie Oppenheimerze
- Oppenheimer – krater księżycowy
- Oppenheimer – północnoirlandzki zespół muzyczny

Wikipedia

# oppidum

ufortyfikowane osiedle zakładane w miejscach strategicznych od połowy II wieku p.n.e. do połowy I wieku p.n.e.

SJP.pl

Oppidum – miejsce obwarowane, osiedle obronne zakładane najczęściej w miejscu chronionym ukształtowaniem terenu.

Oppida istniały od połowy II w. p.n.e. do połowy I w. p.n.e. (na terenach Brytanii do połowy I w. n.e.). Terminu używa się do określenia celtyckich osad obronnych. Największe z odkrytych oppidów znajduje się w pobliżu miejscowości Grabenstetten w Wirtembergii, zajmuje ono powierzchnię 1400 ha i ma długość wałów równą 30 km. Każde oppidum było otoczone wałami ziemnymi lub drewniano-ziemnymi (murus gallicus), czasami wzmocnione kamieniem. Wokół wałów głębiono rów. Według opisu Gajusza Juliusza Cezara bramy i mury oppidum Avaricum były wzmocnione wieżami.

Wikipedia

# opr.

skrót od: opracował; oprac.

SJP.pl

# oprać

1. wyprać komuś wszystkie brudne ubrania;
2. oprać się - wyprać sobie wszystkie brudne ubrania

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opierać)

(1.1) dokonany od|opierać.

czasownik zwrotny dokonany oprać się (ndk. opierać się)

(2.1) dokonany od|opierać się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔprat͡ɕ, AS: oprać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opranie n., pranie n.

czas. opierać

Wiktionary

# oprac.

skrót od: opracował; opr.

SJP.pl

skrót

(1.1) = opracowanie

(1.2) = opracował, opracowali, opracowała, opracowały

Wiktionary

# opracować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|opracowywać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odkąd Freud pod koniec XIX wieku opracował metodę psychoterapeutyczną, którą nazwał psychoanalizą, bardzo wiele się wydarzyło w tej dziedzinie.

(1.1) Opracowano szczegółowe mapy odległych obszarów zlodowaconych stosując najpierw fotogrametrię naziemną […], a następnie organizując misje lotnicze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpraˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: opracovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pracować

rzecz. opracowanie n.

przym. zapracowany

Wiktionary

# opracowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opracować.

Wiktionary

- opracowanie utworu
- opracowanie lektury szkolnej
- źródło wtórne

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. pracować, opracować dk.

rzecz. praca ż.

przym. zapracowany

Wiktionary

# opracowanko

żartobliwie, ironicznie: niezbyt obszerne, niezwykle dokładne i zazwyczaj nudne pisemne opracowanie jakiegoś tematu, zagadnienia; wypracowanko, elaboracik

SJP.pl

# opracowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opracować)

(1.1) zgłębiać zagadnienie, dokonywać szczegółowej analizy

(1.2) przygotowywać do ostatecznego kształtu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Drodzy studenci, opracujcie w domu problem równowagi biocenozy w Morzu Bałtyckim.

(1.2) Mój zespół opracowuje modele zwierzęce, na których można by przeprowadzić wcześniej omawiane eksperymenty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔprat͡sɔˈvɨvat͡ɕ, AS: opracovyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. praca ż., opracowywanie n.

czas. pracować

przym. zapracowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) analizować

(1.2) edytować, obrabiać, redagować

Wiktionary

# opracowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opracowywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔprat͡sɔvɨˈvãɲɛ, AS: opracovyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opracowywać, pracować

przym. zapracowany

Wiktionary

# opraem

skót od: Moniales Ordinis Praemonstratensis - zakon norbertanek

SJP.pl

# oprah

[czytaj: opra] imię żeńskie

SJP.pl

# opranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oprać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈprãɲɛ, AS: oprãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oprać

Wiktionary

# oprata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hipol. lejce

Wiktionary

# oprawa

1. okładka książki;
2. zrobienie okładki książki, ramy do fotografii lub obrazu;
3. elementy artystyczne i efekty specjalne towarzyszące jakiemuś wydarzeniu;
4. to w czym osadzony jest jakiś przedmiot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okładka książki, zeszytu itp.

(1.2) to, w czym dany przedmiot jest osadzony

(1.3) elementy towarzyszące czemuś (np. wydarzeniu) i uatrakcyjniające je

(1.4) to, co otacza oczy: brwi, rzęsy itd.

(1.5) zrobienie oprawy (1.1)

(1.6) łow. postępowanie z upolowaną zwierzyną

Wiktionary

- Oprawa (poligrafia) – sposób wykończenia publikacji poligraficznej
- Oprawa oświetleniowa – urządzenie elektryczne
- Oprawa obrazu – rama obrazu
- Oprawa wdowia – zabezpieczenie dla żony
- Oprawa okularowa – część okularów
- Oprawa liturgiczna – elementy liturgii
- Oprawa meczu – widowisko tworzone na trybunach przez kibiców

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta książka podoba mi się szczególnie ze względu na jej piękną oprawę.

(1.2) Wiadomo, że w Polsce do wyrobu opraw rękojeści, jej ozdób i okuć pochew dosyć często używano mosiądzu.

(1.3) Niestety, popularności McClane′a nie dorównuje grafika. Mimo wykorzystania akceleratorów 3D, oprawa wizualna prezentuje się bardzo bladziutko.

(1.4) Ładna brunetka o długich włosach i bardzo ciemnej oprawie oczu gromadziła wokół siebie wiele osób spośród dzieci przedstawicieli kręgów dawnej i obecnej władzy […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oprawka ż., oprawiacz m., oprawca m., oprawczyni ż., oprawianie n., oprawienie n.

czas. oprawiać ndk., oprawić dk.

przym. oprawny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) okładka

(1.2) rama, obramowanie

Wiktionary

# oprawca

bandyta, pozostający na czyichś usługach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia

(1.2) hist. urzędnik powołany do ścigania przestępców w XIV i XV wieku w Polsce;

Wiktionary

Oprawca (justycjariusz, maleficorum iudices) – w XIV i XV wieku w Polsce urzędnik powołany do ścigania, przeprowadzenia śledztwa i sądzenia zawodowych złodziei oraz rabujących na drogach bez względu na ich przynależność stanową.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpraft͡sa, AS: oprafca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oprawa ż., oprawianie n.

:: fż. oprawczyni ż.

czas. oprawiać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kat, rakarz, rzeźnik

(1.2) justycjariusz

Wiktionary

# oprawczyni

→ oprawca

SJP.pl

#### Patrz:

oprawca

# oprawiać

zaopatrywać w okładkę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oprawić)

(1.1) zaopatrywać książkę, zeszyt w okładki

(1.2) wkładać obraz w ramy

(1.3) szykować zabite zwierzę na mięso

(1.4) wyposażać narzędzie w trzonek lub rękojeść

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Niektóre domy aukcyjne podają nawet informacje o zachowanych nalepkach firmy ramiarskiej, w której obraz był oprawiany.

(1.3) Kilku marynarzy zostało i poczęło oprawiać upolowaną zwierzynę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oprawa ż., oprawka ż., oprawiacz m., oprawca m., oprawczyni ż., oprawianie n., oprawienie n.

czas. oprawić dk.

przym. oprawny, oprawkowy, oprawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) sprawiać

Wiktionary

# oprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oprawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oprawiać, oprawić

rzecz. oprawca mos., oprawa ż.

Wiktionary

# oprawić

zaopatrzyć w okładkę

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|oprawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oprawa ż., oprawianie n., oprawienie n., oprawka ż.

czas. oprawiać

Wiktionary

# oprawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oprawić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oprawiać, oprawić

rzecz. oprawa ż.

Wiktionary

# oprawioczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nóż do zdejmowania skóry ze zwierzęcia

Wiktionary

# oprawka

to, w czym osadzony jest mały przedmiot; oprawa

SJP.pl

# oprawki

to, w czym osadzony jest mały przedmiot; oprawa

SJP.pl

# oprawny

1. ujęty w ramy, osadzony w ramach; oprawiony;
2. o książkach: mający twardą okładkę;
3. dobra oprawne - dobra dziedziczone przez małżonkę na mocy zapisu

SJP.pl

# oprawy

1. okładka książki;
2. zrobienie okładki książki, ramy do fotografii lub obrazu;
3. elementy artystyczne i efekty specjalne towarzyszące jakiemuś wydarzeniu;
4. to w czym osadzony jest jakiś przedmiot

SJP.pl

# opresja

1. trudna, czasami niebezpieczna sytuacja;
2. dawniej: prześladowanie, uciemiężenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) trudna sytuacja

Wiktionary

Opresja społeczna (łac. oppressio – ucisk) – wykluczanie, marginalizowanie, a nawet unicestwianie danych grup społecznych głównie w celu podkreślenia wyższości opresora, uprzywilejowania go i utrzymania go u władzy.

Opresja społeczna nie potrzebuje formalnie ustanowionego wsparcia instytucjonalnego do uzyskania pożądanego efektu – może odbywać się w sposób nieformalny, na gruncie indywidualnym. Stanowi ona metodę wzmocnienia grupowej tożsamości opresora poprzez zdefiniowanie go jako lepszego, bardziej wartościowego i stojącego na wyższym poziomie od wykluczonej grupy (zob. Inny).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wreszcie Buffalo Bill wybawił przyjaciela z opresji, ogłaszając wszem i wobec, że Nick... posiada 5 żon.

(1.1) Lokalista znowu wyszedł obronną ręką z opresji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opresyjność ż.

przym. opresyjny

przysł. opresyjnie

czas. oprymować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uciemiężenie, ucisk

Wiktionary

# opresyj

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. kłopot

Wiktionary

# opresyjność

→ opresyjny; opresywność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest opresyjne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opresja ż.

przym. opresyjny

przysł. opresyjnie

Wiktionary

# opresyjny

ograniczający czyjeś prawa, czyjąś wolność; opresywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z opresją, stawiący kogoś w kłopotliwym położeniu, powodujący ucisk, uciemiężenie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opresja ż., opresyjność ż.

przysł. opresyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tyraniczny, ciemiężczy

Wiktionary

# opresywność

→ opresywny

SJP.pl

#### Patrz:

opresywny

# opricznina

system sprawowania władzy w państwie moskiewskim, polegający na wydzieleniu części terytorium kraju z odrębnym aparatem administracyjnym i wojskiem podległymi bezpośrednio carowi; oprycznina

SJP.pl

Wikipedia

# oprocentować

wyznaczyć procent, według którego naliczane będą odsetki od jakiejś kwoty

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. oprocentowywać)

(1.1) wyznaczyć procent od sumy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔprɔt͡sɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: oprocẽntovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. procent m., oprocentowanie n., procentowość ż.

:: zdrobn. procencik m.

czas. procentować ndk., oprocentowywać ndk., zaprocentować dk.

przym. procentowy

przysł. procentowo

licz. procent

Wiktionary

# oprocentowanie

1. stopa, według której naliczane są odsetki od kredytu lub depozytu;
2. kwota odsetek naliczona według tej stopy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bank. ekon. procentowa wysokość odsetek od pożyczki lub lokaty w stosunku rocznym

Wiktionary

Stopa procentowa – koszt kapitału albo inaczej cena, jaka przysługuje posiadaczowi kapitału z racji udostępnienia go innym na określony czas. Koszt ten wyrażony jest zazwyczaj jako procent od pożyczonej sumy i mierzony jest w ujęciu rocznym.

Mówiąc o stopach procentowych, można mieć na myśli wiele różnych cen. Przykładowo: stopy banku centralnego (w Polsce są to: stopa referencyjna, stopa lombardowa, stopa depozytowa oraz stopa redyskonta weksli – ich wysokość ustala Rada Polityki Pieniężnej), stopy rynkowe (tak określa się oprocentowanie kredytów i depozytów na rynku międzybankowym), czy też oprocentowanie kredytów i depozytów udzielanych albo przyjmowanych przez banki klientom albo od klientów spoza sektora bankowego. Najczęściej odnosi się do nominalnych stóp procentowych, czyli kosztu kapitału wyrażonego w bieżących jednostkach pieniężnych. Czasem posługuje się także pojęciem realnej stopy procentowej (czyli stopy nominalnej pomniejszonej o wartość inflacji) oraz efektywnej stopy procentowej (uwzględniającej częstotliwość naliczania odsetek oraz stopę podatku od zysków kapitałowych).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli bank oferuje oprocentowanie 5% rocznie, oznacza to, że po roku od kwoty 1000 zł uzyskamy 50 zł odsetek.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oprocentować

licz. procent

rzecz. procent mrz.

Wiktionary

# oprócz

1. przyimek wyłączający z zakresu odniesienia zdania element, którego nazwa użyta jest po tym przyimku;
2. przyimek włączający do zakresu odniesienia zdania element, którego nazwa użyta jest po tym przyimku

SJP.pl

przyimek

(1.1) oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ktoś z nas dwóch musiał zdradzić, bo tajne hasło oprócz ciebie znałem tylko ja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔprut͡ʃ, AS: opruč

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poza, prócz, z wyjątkiem, z wyłączeniem, wyjąwszy

Wiktionary

# oprogramowanie

całość informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. ogół programów komputerowych

(1.2) odczasownikowy od|oprogramować.

Wiktionary

Oprogramowanie (ang. software) – ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów. Celem oprogramowania jest przetwarzanie danych w wyznaczonym przez twórcę zakresie. Określenie „oprogramowanie” może funkcjonować jako synonim terminów „program komputerowy” oraz „aplikacja”, przy czym stosuje się je zazwyczaj na oznaczenie większych programów oraz ich zbiorów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Właśnie mój program antywirusowy wyświetlił komunikat, że na moim komputerze wykryto oprogramowanie szpiegowskie. Co mam robić?

(1.1) W związku z kryzysem finansowym najwięksi producenci oprogramowania zapowiedzieli zwolnienia.

(1.2) Oprogramowanie wszystkich historii użytkownika zajmie trochę czasu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ, AS: oprogrãmovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. programowanie n., programista mos.

czas. programować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) software

Wiktionary

# oprosić

oprosić się: urodzić prosięta jako samica świni lub dzika, stać się maciorą, lochą

SJP.pl

# oprószać

czasownik przechodni niedokonany (dk. oprószyć)

(1.1) posypując, pokrywać cienką warstewką czegoś drobnego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oprószanie n., oprószenie n.

czas. prószyć, zaprószyć, oprószyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obsypywać, posypywać, przyprószać

Wiktionary

# oprószanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oprószać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. prószyć, zaprószyć, oprószyć, oprószać ndk.

Wiktionary

# oprószyć

delikatnie posypać

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. oprószać)

(1.1) dokonany od|oprószać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oprószanie n., oprószenie n.

czas. prószyć, zaprószyć, oprószać ndk.

Wiktionary

# oprotestować

zgłosić protest przeciwko jakiemuś zarządzeniu, jakiejś decyzji itp.; zakwestionować, przeciwstawić się, zaprotestować, sprzeciwić się

SJP.pl

czasownik

(1.1) zgłosić sprzeciw wobec jakiejś decyzji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. protest m., protestowanie n.

czas. protestować ndk.

Wiktionary

# oprotestowywać

zgłaszać protest przeciwko jakiemuś zarządzeniu, jakiejś decyzji itp.; kwestionować, przeciwstawiać się, protestować, sprzeciwiać się

SJP.pl

# oprotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sznur, powrozek

Wiktionary

# oprowadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. oprowadzić)

(1.1) prowadzić kogoś z miejsca na miejsce pokazując coś

Wiktionary

# oprowadzaczka

→ oprowadzacz

SJP.pl

#### Patrz:

oprowadzacz

# oprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oprowadzać.

Wiktionary

# oprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oprowadzić.

Wiktionary

# oprowka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. dodatek do pokarmu dla bydła w postaci np. zmielonego ziarna

Wiktionary

# opróżniać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) usuwać zawartość czegoś, czynić coś pustym

czasownik zwrotny opróżniać się

(2.1) stawać się pustym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie umiem opróżniać tego nowego worka do odkurzacza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpruʒʲɲät͡ɕ, AS: opružʹńäć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opróżnienie n., próżnia ż., opróżnianie n.

przym. próżniowy

czas. opróżnić

Wiktionary

# opróżnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opróżniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpruʒʲˈɲä̃ɲɛ, AS: opružʹńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. próżnia ż., opróżnienie n., próżność ż., próżniaczość ż.

czas. opróżniać ndk., opróżnić dk.

przym. próżniowy, próżniaczy

przysł. próżno

Wiktionary

# opróżnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. opróżniać)

(1.1) dokonany od|opróżniać.

czasownik zwrotny dokonany opróżnić się (ndk. opróżniać się)

(2.1) dokonany od|opróżniać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opróżniać ndk.

rzecz. opróżnianie n., opróżnienie n., próżnia ż.

przym. próżniowy

Wiktionary

# oprych

zakapior, zbój, chuligan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. pot. bandyta, drobny przestępca, chuligan, awanturnik, zbir

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opryszek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kobzacz

Wiktionary

# oprychówka

potocznie: męska czapka z daszkiem

SJP.pl

# opryczniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z opryczniną, dotyczący opryczniny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oprycznina ż.

Wiktionary

# oprycznik

zwolennik systemu sprawowania władzy (opryczniny) w Carstwie Rosyjskim przez Iwana IV Groźnego w latach 1565-1572

SJP.pl

# oprycznina

system sprawowania władzy w państwie moskiewskim, polegający na wydzieleniu części terytorium kraju z odrębnym aparatem administracyjnym i wojskiem podległymi bezpośrednio carowi; opricznina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. carski aparat terroru w XVI w. za panowania Iwana IV Groźnego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. oprycznik m., opricznina ż.

przym. opryczniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opricznina

Wiktionary

# oprymować

przestarzałe: prześladować, ciemiężyć kogoś; gnębić, uciskać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. gnębić, uciskać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podhorski z przyjaciółmi runęli w pomoc oprymowanemu, rozpoczęła się szarpanina, cała izba porwała się z miejsc.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opresja ż.

Wiktionary

# oprysk

pokrycie czegoś rozpylonym płynnym środkiem chemicznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynność lub proces opryskiwania

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔprɨsk, AS: oprysk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opryskiwanie n., opryskanie n., opryskliwość

czas. opryskać, opryskiwać, pryskać

przym. opryskliwy, opryskowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opryskiwanie

Wiktionary

# opryskiwać

pokrywać coś rozpylonym płynnym środkiem chemicznym

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) moczyć coś drobnymi kropelkami cieczy

czasownik zwrotny niedokonany opryskiwać się

(2.1) moczyć drobnymi kropelkami cieczy samego siebie

(2.2) moczyć drobnymi kropelkami cieczy siebie wzajemnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔprɨˈsʲcivat͡ɕ, AS: oprysʹḱivać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oprysk m., opryskiwacz m., opryskiwarka ż., opryskiwanie n.

czas. opryskać, pryskać

przym. opryskowy, opryskliwy

przysł. opryskliwie

Wiktionary

# opryskiwacz

urządzenie do rozpylania substancji ciekłych, stosowane przy ochronie chemicznej oraz nawożeniu roślin uprawnych, drzew i krzewów

SJP.pl

Opryskiwacz – urządzenie do opryskiwania, stosowane przy ochronie chemicznej i nawożeniu roślin uprawnych oraz drzew i krzewów. W podstawowej wersji składa się ze zbiornika na ciecz roboczą, pompy oraz końcówki rozpylającej lub zestawu rozpylaczy umieszczonych na lancy opryskiwacza.

Wikipedia

# opryskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opryskiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieopryskiwanie n., oprysk mrz.

czas. opryskiwać ndk.

Wiktionary

# opryskliwie

przysłówek

(1.1) nieuprzejmie, szorstko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opryskliwość ż.

czas. opryskać dk., opryskiwać ndk.

przym. opryskliwy

Wiktionary

# opryskliwiej

stopień wyższy od przysłówka: opryskliwie

SJP.pl

# opryskliwość

niemiłe nastawienie do rozmówcy, cecha charakteryzująca kogoś, kto odpowiada nieuprzejmie, nieżyczliwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha osoby, która prowadzi rozmowy w sposób nieuprzejmy, burkliwy, używając półsłówek

(1.2) cecha wypowiedzi nieuprzejmej i burkliwej

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. opryskliwy

przysł. opryskliwie

rzecz. oprysk mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) burkliwość, warkliwość, gburowatość, gruboskórność, szorstkość

Wiktionary

# opryskliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: opryskliwy

SJP.pl

# opryskliwy

rozmawiający bez miłego nastawienia do rozmówcy, odpowiadający nieuprzejmie, nieżyczliwie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odpowiadający nieuprzejmie

(1.2) brzmiący nieuprzejmie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opryskliwość ż., oprysk mrz.

czas. opryskać dk., opryskiwać ndk.

przysł. opryskliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arogancki, gburowaty, humorzasty, impertynencki, obcesowy, niegrzeczny, nieuprzejmy, odpychający, oschły, szorstki, warkliwy, zgryźliwy, zrzędny

Wiktionary

# opryskowy

przymiotnik od: oprysk

SJP.pl

# opryszczać

pokrywać pryszczami

SJP.pl

# opryszczka

choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

(1.2) med. wysypka złożona z pęcherzyków z zawartością płynu surowiczego

Wiktionary

Opryszczka zwykła lub opryszczka pospolita, potocznie zimno lub febra (łac. Herpes simplex) – choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2 (Herpes simplex virus).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. opryszczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opryszczka pospolita, opryszczka zwykła, pot. zimno, pot. febra

Wiktionary

# opryszek

ktoś, kto grabi, rabuje; rabuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. oprych.

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. urwis, wesołek

(1.3) reg. zbójnik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) W Karpatach Wschodnich zbójnicy nazywani byli opryszkami, zaś na terenach południowokarpackich i bałkańskich Imperium Osmańskiego hajdukami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oprych mos.

Wiktionary

# oprzątać

potocznie: wykonywać codzienne prace gospodarskie, szczególnie związane z hodowlą zwierząt domowych; obrządzać

SJP.pl

# oprzątnąć

potocznie: wykonać codzienne prace gospodarskie, szczególnie związane z hodowlą zwierząt domowych; obrządzić

SJP.pl

# oprzały

rzadko: taki, który się oprzał (odparzył się)

SJP.pl

# oprzeć

1. wesprzeć, podeprzeć
2. uzasadnić coś czymś
3. oprzeć się:
a) wesprzeć się na czymś
b) potraktować coś za podstawę
c) uzyskać pomoc, wsparcie
d) stawić opór
e) rzadko: dotrzeć dokądś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opierać)

(1.1) dokonany od|opierać.

czasownik zwrotny dokonany oprzeć się (ndk. opierać się)

(2.1) dokonany od|opierać się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔpʃɛt͡ɕ, AS: opšeć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opierać ndk.

rzecz. oparcie n., opór mrz.

przym. oporny

Wiktionary

# oprzęd

osłona z cienkich niteczek, wytwarzana z wydzieliny gruczołów gębowych larw wielu owadów

SJP.pl

Oprzęd – luźna, włóknista struktura wykorzystywana w celu ochrony przed niekorzystnymi warunkami środowiska lub jako sieci łowne, utworzona z cienkich, jedwabistych nici przędnych powstających z wydzieliny gruczołów przędnych wielu stawonogów lub gruczołu bisiorowego małży.

Wikipedia

# oprzędać

oplatać coś oprzędem; oprzędzać, oprzędywać

SJP.pl

# oprzędnica

oprzędnica jesienna - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

SJP.pl

# oprzędywać

oplatać coś oprzędem; oprzędzać, oprzędać

SJP.pl

# oprzędzać

oplatać coś oprzędem; oprzędywać, oprzędać

SJP.pl

# oprzędzik

oprzędzik pręgowany - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# oprzewodowanie

Oprzewodowanie (ang. wiring system) – przewód (kabel) lub zespół przewodów (kabli) oraz przewodów szynowych wraz z elementami mocującymi, a także osłonami przewodów (kabli) i przewodów szynowych.

Wikipedia

# oprzężów

- Oprzężów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
- Oprzężów – kolonia w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska

Wikipedia

# oprzyrządowanie

zestaw przyrządów wspomagających lub służących do obsługi określonego urządzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. masz. akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do maszyny dołączono bardzo bogate oprzyrządowanie fabryczne.

(1.1) Przykładowe elementy oprzyrządowania frezarki narzędziowej to głowica dłutująca, podzielnica, tulejki, stół obrotowy i uchylny, podtrzymka do poziomów oraz wibroizolatory.

(1.1) Maszyna posiada kompletne oprzyrządowanie: główkę podwójnie skrętną, główkę do dłutowania, dwa okulary, podzielnicę, konik do podzielnicy, gitarę, imadło, trzpienie i tulejki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpʃɨʒɔ̃ndɔˈvãɲɛ, AS: opšyžõndovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przyrząd mrz.

czas. przyrządzać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) akcesoria, instrumentarium, narzędzia, osprzęt, przybory, sprzęt, wyposażenie

Wiktionary

# oprzyrządowywać

zaopatrywać w potrzebne przyrządy

SJP.pl

# oprzysięgać

dawniej: zaprzysięgać (składać przysięgę)

SJP.pl

# oprzytamniać

przywracać do przytomności

SJP.pl

# oprzytomniały

1. odzyskać przytomność, wrócić do przytomności; ocknąć się;
2. odzyskać zdolność oceny sytuacji, logicznego myślenia; opamiętać się

SJP.pl

# oprzytomnieć

1. odzyskać przytomność, wrócić do przytomności; ocknąć się;
2. odzyskać zdolność oceny sytuacji, logicznego myślenia; opamiętać się

SJP.pl

# ops

1. skrót od: Open Profile Standard, w informatyce: standard ochrony danych osobowych użytkowników Internetu;
2. skrót od: Ośrodek Pomocy Społecznej

SJP.pl

Ops, Ops Consivia – staroitalska bogini włączona do religii Rzymian jako uosobienie obfitości, bóstwo urodzaju i dostatku, bogatych żniw i płodności ziemi, będące opiekunką rolnictwa.

Pierwotnie sabińska, potem wprowadzona do panteonu rzymskiego przez Tytusa Tacjusza, podobnie jak inne bóstwa plonów. Do jej sanktuarium w pałacu królewskim dostęp miały jedynie westalki z arcykapłanem.

Wikipedia

# opsnąć

opsnąć się - zsunąć się, obsunąć się

SJP.pl

# opsonina

substancja wchodząca w skład normalnej surowicy krwi, osłabiająca działanie zarazków i ułatwiająca tym samym niszczenie ich przez fagocyty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przeciwciało w krwi

Wiktionary

Opsoniny – substancje, które po przyłączeniu się do antygenu ułatwiają zajście fagocytozy. Taka usprawniona dzięki opsoninom fagocytoza nosi nazwę immunofagocytozy, zaś proces i stan opłaszczenia antygenu przez opsoniny nazywamy opsonizacją.

Najważniejszymi opsoninami są składniki dopełniacza (C3b, C4b, iC3b, C3dg i C3d) oraz przeciwciała klasy IgG. Niemniej jednak funkcję opsonin mogą pełnić także inne substancje, na przykład białko C-reaktywne, fibrynogen, fibronektyna.

Wikipedia

# opsoniny

substancja wchodząca w skład normalnej surowicy krwi, osłabiająca działanie zarazków i ułatwiająca tym samym niszczenie ich przez fagocyty

SJP.pl

Opsoniny – substancje, które po przyłączeniu się do antygenu ułatwiają zajście fagocytozy. Taka usprawniona dzięki opsoninom fagocytoza nosi nazwę immunofagocytozy, zaś proces i stan opłaszczenia antygenu przez opsoniny nazywamy opsonizacją.

Najważniejszymi opsoninami są składniki dopełniacza (C3b, C4b, iC3b, C3dg i C3d) oraz przeciwciała klasy IgG. Niemniej jednak funkcję opsonin mogą pełnić także inne substancje, na przykład białko C-reaktywne, fibrynogen, fibronektyna.

Wikipedia

# opsyna

glikoproteina będąca składnikiem światłoczułych barwników siatkówki oka; bierze udział w procesie barwnego widzenia dziennego; wrodzony brak opsyny powoduje daltonizm

SJP.pl

Wikipedia

# opsyny

glikoproteina będąca składnikiem światłoczułych barwników siatkówki oka; bierze udział w procesie barwnego widzenia dziennego; wrodzony brak opsyny powoduje daltonizm

SJP.pl

Wikipedia

# optant

osoba uprawniona do wyboru obywatelstwa

SJP.pl

Optant (łac. optans, optantis = wybierający) – osoba korzystająca z prawa do wyboru obywatelstwa.

Prawo wyboru przynależności państwowej udzielane jest traktatowo w przypadku aneksji, względnie cesji, pewnego terytorium. Optanci z reguły zachowują swe dobra ruchome i nieruchome, znajdujące się w państwie, z obywatelstwa którego zrezygnowali. Wyjeżdżając z kraju, mogą wywieźć dobra ruchome, które nie podlegają wówczas cłom ani innym opłatom.

Wikipedia

# optat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Optat – imię męskie pochodzenia łacińskiego, od optatus – „upragniony, pożądany”. Imię takie nadawane było dziecku, które było długo oczekiwane przez rodziców. Istnieje trzech świętych o tym imieniu.

W Polsce było nadawane w przeszłości, od XX wieku imię nie jest używane. W 2024 nie występuje w publicznie dostępnych danych, dotyczących osób żyjących, rejestru PESEL.

Optat imieniny obchodzi 16 kwietnia, 4 czerwca, w dzień wspomnienia św. Optata z Mileve, i 31 sierpnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jednym z biskupów w Numidii był święty Optat, autor „Traktatu przeciw donatystom”.

Wiktionary

# optativus

w językoznawstwie: tryb czasownika wyrażający życzenie urzeczywistnienia treści słów osoby mówiącej; optatiwus; optatyw

SJP.pl

Optativus (tryb życzący) – tryb czasownika występujący w niektórych językach. Wyraża życzenie, nadzieję lub możliwość. Znany jest m.in. w klasycznej grece i sanskrycie, a z żywych języków w farerskim, tureckim, rumuńskim, łotewskim, litewskim, albańskim i innych. Optativus rekonstruowany jest też dla języka praindoeuropejskiego.

Wikipedia

# optatiwus

w językoznawstwie: tryb czasownika wyrażający życzenie urzeczywistnienia treści słów osoby mówiącej; optativus; optatyw

SJP.pl

# optatyw

w językoznawstwie: tryb czasownika wyrażający życzenie urzeczywistnienia treści słów osoby mówiącej; optativus; optatiwus

SJP.pl

Wypowiedź optatywna (optatyw) – wypowiedź, która wskazuje na to, jaki stan rzeczy byłby pożądany w przyszłości (zawiera w sobie życzenie) – np. „obym był bogaty”, „żeby w lipcu było ciepło”.

Wikipedia

# optatywny

w językoznawstwie: wyrażający życzenie, np. zdanie optatywne, tryb optatywny

SJP.pl

# opteron

Opteron to linia procesorów serwerowych produkcji AMD.

Od listopada 2009, superkomputer jaguar – Cray XT5 pracował na Opteronach, stając się najszybszą wtedy maszyną.

Wikipedia

# optimetr

przyrząd czujnikowy do bardzo dokładnego pomiaru długości

SJP.pl

Optimetr – czujnik optyczno-mechaniczny, służący do dokładnych pomiarów długości metodą porównawczą z wykorzystaniem płytek wzorcowych. Pomysł budowy optimetru polega na wykorzystaniu wychylanego przez trzpień pomiarowy lustra do zmiany położenia obrazu podzielni na tle nieruchomego wskaźnika.

Wikipedia

# optimum

1. ogół warunków najbardziej sprzyjających czemuś;
2. najkorzystniejszy etap, faza czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) najbardziej sprzyjające warunki, najkorzystniejsze stadium lub faza czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔpˈtʲĩmũm, AS: optʹĩmũm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. optymalny

przysł. optymalnie

rzecz. optymalizowanie n., zoptymalizowanie n.

Wiktionary

# optimus

urządzenie marki Optimus

SJP.pl

CD Projekt SA (do 25 lipca 2011 Optimus SA) – polska spółka akcyjna zajmująca się produkcją i dystrybucją gier komputerowych za pośrednictwem swoich jednostek zależnych. Podmiot dominujący grupy kapitałowej CD Projekt.

Spółka istniała pod swoją pierwotną nazwą w okresie 1988–2011. W latach 90. była jednym z największych producentów komputerów klasy PC w Polsce, następnie poszerzyła działalność na produkcję kas fiskalnych, dostarczanie zintegrowanych rozwiązań informatycznych dla urzędów i dużych przedsiębiorstw oraz stworzyła jeden z wiodących polskich portali internetowych Onet.pl.

Wikipedia

# optochip

[czytaj: optoczip] mikroelement zamieniający sygnały elektryczne na fale świetlne; optoczip

SJP.pl

# optoelektroniczny

→ optoelektronika

SJP.pl

#### Patrz:

optoelektronika

# optoelektronika

dział techniki wykorzystujący optykę i elektronikę do przetwarzania informacji

SJP.pl

Optoelektronika – dziedzina techniki, która wykorzystuje specyficzne właściwości światła w celu pozyskiwania, gromadzenia, przesyłania, przetwarzania i prezentacji informacji. Optoelektronika zajmuje się także konstrukcją i zastosowaniem urządzeń i aparatów do emisji i detekcji światła. Zastosowania obejmują różne dziedziny techniki, a także medycyny.Światło cechuje bardzo wysoka częstotliwość (kilkaset THz), zaś długości fal z obszaru widzialnego (VIS) znajdują się w zakresie od 380 nm do 780 nm. Ta akurat cecha przyczynia się do szybkości transferu (szerokość pasma).

Wikipedia

# optofon

przyrząd do akustycznego odczytywania pisma dla niewidomych

SJP.pl

# optoizolator

Transoptor, także optoizolator – półprzewodnikowy przyrząd optoelektroniczny składający się z co najmniej jednego fotoemitera i co najmniej jednego fotodetektora umieszczonych we wspólnej obudowie.

Sprzężenie optyczne może być stałe (w przypadku obudowy zamkniętej izolującej optycznie od otoczenia) lub zmienne, modulowane z zewnątrz poprzez zmianę współczynnika transmisji lub odbicia światła (w przypadku obudowy optycznie otwartej).

Wikipedia

# optometr

przyrząd do mierzenia siły wzroku

SJP.pl

# optometria

dziedzina wiedzy zajmująca się procesem widzenia, m.in. jego ochroną i usprawnianiem

SJP.pl

Optometria (gr. optos – widziany i metreo – mierzenie) – dziedzina wiedzy stosowanej, zajmująca się procesem widzenia, a szczególnie ochroną, usprawnieniem, zachowaniem i rozwojem tego procesu.

Wikipedia

# optometryczny

→ optometria

SJP.pl

#### Patrz:

optometria

# optometrysta

specjalista w dziedzinie optometrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. mężczyzna, specjalista medyczny wykonujący pomiary parametrów układu wzrokowego

Wiktionary

Optometria (gr. optos – widziany i metreo – mierzenie) – dziedzina wiedzy stosowanej, zajmująca się procesem widzenia, a szczególnie ochroną, usprawnieniem, zachowaniem i rozwojem tego procesu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. optometria ż., optometr m.

:: fż. optometrystka ż.

przym. optometryczny

przysł. optometrycznie

Wiktionary

# optometrystka

→ optometrysta

SJP.pl

#### Patrz:

optometrysta

# opton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. czytnik e-booków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Książki to były kryształki z utrwaloną treścią. Czytać można je było przy pomocy optonu. Był nawet podobny do książki, ale o jednej, jedynej stronicy między okładkami. Za dotknięciem pojawiały się na niej kolejne karty tekstu.

Wiktionary

# optotyp

tablica do badania ostrości wzroku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. tablica z ciągiem znaków różnej wielkości służąca do badania ostrości wzroku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Okulista kazał mi spojrzeć na optotyp i przeczytać zapisane znaki.

Wiktionary

# optować

wybrać, wybierać coś, głosować, zagłosować na coś, korzystać, skorzystać z prawa opcji

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wybierać coś, opowiadać się za czymś, głosować na kogoś lub coś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔpˈtɔvat͡ɕ, AS: optovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. optowanie n., opcja ż.

Wiktionary

# optowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|optować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. optować ndk.

Wiktionary

# optron

półprzewodnikowy przyrząd optoelektroniczny przenoszący sygnały elektryczne za pośrednictwem promieniowania optycznego

SJP.pl

# optyczka

→ optyk

SJP.pl

#### Patrz:

optyk

# optyczny

dotyczący optyki, wzroku lub światła

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z optyką, dotyczący optyki – działu fizyki traktującego o świetle

(1.2) związany ze wzrokiem, zjawiskami świetlnymi, wykorzystujący takie zjawiska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Założony poziom złoża zawieszonego utrzymuje sonda optyczna, zmieniając płynnie stopień recyrkulacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔpˈtɨt͡ʃnɨ, AS: optyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. optyka ż., optyk mos.

przysł. optycznie

Wiktionary

# optyk

1. lekarz będący specjalistą w dziedzinie optyki;
2. pot. osoba wyrabiająca, sprzedająca przyrządy optyczne, np. okulary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki

(1.2) rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary

(1.3) sprzedawca okularów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔptɨk, AS: optyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. optyka ż.

przym. optyczny

przysł. optycznie

Wiktionary

# optyka

dział fizyki zajmujący się badaniem natury światła, prawami opisującymi jego emisję, rozchodzenie się, oddziaływanie z materią oraz pochłanianie przez materię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. fiz. dział fizyki będący nauką o świetle

(1.2) sposób postrzegania czego

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: optyk

Wiktionary

Optyka – dział fizyki, zajmujący się badaniem natury światła, prawami opisującymi jego emisję, rozchodzenie się, oddziaływanie z materią oraz pochłanianie przez materię. Optyka wypracowała specyficzne metody pierwotnie przeznaczone do badania światła widzialnego, stosowane obecnie także do badania rozchodzenia się innych zakresów promieniowania elektromagnetycznego - podczerwieni i ultrafioletu - zwane światłem niewidzialnym.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. krystalooptyka ż., optyk mos.

przym. optyczny

przysł. optycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) perspektywa, punkt widzenia

Wiktionary

# optymaci

członek konserwatywnego ugrupowania politycznego w starożytnym Rzymie, zwalczającego popularów

SJP.pl

Optymaci (łac. optimates, od optimus – „najlepszy”) – konserwatywne ugrupowanie polityczne w starożytnym Rzymie, powstałe w drugiej połowie II wieku p.n.e. Jego najwybitniejsi przedstawiciele to Sulla i Pompejusz Wielki oraz ród Scypionów.

Wikipedia

# optymacki

związany z optymatem

SJP.pl

# optymalista

osoba dążąca do uzyskania najlepszych możliwych wyników, do optymalnego wykorzystania posiadanych środków

SJP.pl

# optymalistka

→ optymalista

SJP.pl

#### Patrz:

optymalista

# optymalizacja

znalezienie optymalnego, najlepszego rozwiązania

SJP.pl

Optymalizacja – metoda wyznaczania najlepszego (optymalnego) rozwiązania (poszukiwanie ekstremum funkcji) z punktu widzenia określonego kryterium (wskaźnika) jakości (np. kosztu, drogi, wydajności).

Stosuje się optymalizacje jedno i wielokryterialne. Optymalizacja wielokryterialna występuje w wielu różnych dziedzinach: w projektowaniu produktu i procesu produkcji, finansów, projektowaniu samolotów, w przemyśle chemicznym, projektowaniu samochodów, wszędzie tam gdzie optymalne decyzje muszą być podjęte w obecności kompromisów pomiędzy dwoma lub więcej sprzecznymi celami. Przykładem wielokryterialnej optymalizacji jest maksymalizacja zysków i minimalizacji kosztów produktu, maksymalizacja wydajności przy ograniczaniu zużycia paliwa pojazdu, czy też obniżenie masy urządzenia przy jednoczesnej maksymalizacji wytrzymałości poszczególnych jego komponentów.

Wikipedia

# optymalizacyjny

związany z optymalizacją

SJP.pl

# optymalizm

dążenie do uzyskania najlepszych możliwych wyników, optymalnego wykorzystania posiadanych środków

SJP.pl

# optymalizować

ulepszać; zwiększać efektywność

SJP.pl

# optymalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|optymalizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zoptymalizowanie n., optimum n., optymalność ż.

czas. optymalizować ndk., zoptymalizować dk.

przym. optymalny

przysł. optymalnie

Wiktionary

# optymalnie

przysłówek

(1.1) w sposób optymalny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔptɨ̃ˈmalʲɲɛ, AS: optỹmalʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. optymalny

rzecz. optymalizacja ż., optimum n., optymalność ż., optymalizowanie n., zoptymalizowanie n.

Wiktionary

# optymalniej

stopień wyższy od przysłówka: optymalnie

SJP.pl

# optymalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: optymalny; bardziej optymalny

SJP.pl

# optymalność

stan najlepszy z możliwych do osiągnięcia w danych warunkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest optymalne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. optymalizowanie n., optymalizacja ż., zoptymalizowanie n.

czas. optymalizować ndk.

przym. optymalny

przysł. optymalnie

Wiktionary

# optymalny

najlepszy z możliwych w jakichś warunkach

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) najlepszy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To jest w tej chwili optymalne wyjście z sytuacji.

(1.1) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔptɨ̃ˈmalnɨ, AS: optỹmalny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. optymalnie

rzecz. optimum n., optymalizacja ż., optymalność ż., optymalizowanie n., zoptymalizowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) najlepszy

Wiktionary

# optymat

członek konserwatywnego ugrupowania politycznego w starożytnym Rzymie, zwalczającego popularów

SJP.pl

Optymaci (łac. optimates, od optimus – „najlepszy”) – konserwatywne ugrupowanie polityczne w starożytnym Rzymie, powstałe w drugiej połowie II wieku p.n.e. Jego najwybitniejsi przedstawiciele to Sulla i Pompejusz Wielki oraz ród Scypionów.

Wikipedia

# optymista

człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

Wiktionary

Optymizm (z łac. optimum – najlepiej) – pogląd filozoficzny, według którego istniejący świat jest najlepszy z możliwych i racjonalnie urządzony, a życie jest dobre, można więc osiągnąć w nim szczęście i doskonałość moralną. Podkreśla stosunek do życia, w którym świat postrzegamy przede wszystkim jako pozytywne miejsce, jako coś dobrego. Przeciwieństwem optymizmu jest pesymizm.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔptɨ̃ˈmʲista, AS: optỹmʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. optymizm m.

:: fż. optymistka ż.

przym. optymistyczny

przysł. optymistycznie

Wiktionary

# optymistka

→ optymista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta przeniknięta skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

Wiktionary

#### Patrz:

optymista

#### Wymowa:

IPA: ˌɔptɨ̃ˈmʲistka, AS: optỹmʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. optymizm m.

:: fm. optymista m.

przym. optymistyczny

przysł. optymistycznie

Wiktionary

# optymistycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób optymistyczny; budząc optymizm

Wiktionary

Optymistycznie – album wspólny polskich raperów Buki i Rahima. Wydawnictwo ukazało się nakładem wytwórni MaxFloRec 30 października 2015 roku. Za produkcję nagrań odpowiedzialni są między innymi Vixen, Greg, Kris, DonDe, DiNO czy EljotSounds oraz DJ BRK. Wśród gości wystąpili AbradAb Kleszcz, Natalia Nykiel, Vixen, K2 oraz Masia & Fokus.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spójrzmy na rozwój naszej Kasi optymistycznie - my takiej szansy nie mieliśmy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. optymista mos., optymistka ż., optymizm mrz.

przym. optymistyczny

Wiktionary

# optymistyczniej

stopień wyższy od przysłówka: optymistycznie

SJP.pl

# optymistyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: optymistyczny; bardziej optymistyczny

SJP.pl

# optymistyczność

rzadko: optymizm

SJP.pl

# optymistyczny

→ optymizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

Wiktionary

#### Patrz:

optymizm

#### Przykłady

(1.1) Ludzie urodzeni pod znakiem Strzelca są optymistyczni i otwarci.

(1.1) Jeśli uda mi się wykazać, że w ludzkim mózgu znajdują się optymistyczne i pesymistyczne komórki mózgowe, […] będzie to stanowiło dużą zmianę w naszym rozumieniu układu dopaminowego.

(1.1) Zwykle po takich spotkaniach prezydent i uczestnicy konferencji składali optymistyczne oświadczenia, zapowiadając szybką poprawę koniunktury. Były to jednak słowa bez pokrycia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: optỹmʹistyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. optymizm m., optymista m., optymistka ż.

przysł. optymistycznie

Wiktionary

# optymizacja

dawniej: optymalizacja; ustalenie najlepszego z możliwych rozwiązań przy założonych warunkach

SJP.pl

Optymalizacja – metoda wyznaczania najlepszego (optymalnego) rozwiązania (poszukiwanie ekstremum funkcji) z punktu widzenia określonego kryterium (wskaźnika) jakości (np. kosztu, drogi, wydajności).

Stosuje się optymalizacje jedno i wielokryterialne. Optymalizacja wielokryterialna występuje w wielu różnych dziedzinach: w projektowaniu produktu i procesu produkcji, finansów, projektowaniu samolotów, w przemyśle chemicznym, projektowaniu samochodów, wszędzie tam gdzie optymalne decyzje muszą być podjęte w obecności kompromisów pomiędzy dwoma lub więcej sprzecznymi celami. Przykładem wielokryterialnej optymalizacji jest maksymalizacja zysków i minimalizacji kosztów produktu, maksymalizacja wydajności przy ograniczaniu zużycia paliwa pojazdu, czy też obniżenie masy urządzenia przy jednoczesnej maksymalizacji wytrzymałości poszczególnych jego komponentów.

Wikipedia

# optymizm

1. skłonność do dostrzegania jedynie dobrych stron wszystkich zjawisk, połączona z wiarą w pomyślny rozwój jakichś wydarzeń;
2. pogląd filozoficzny, według którego istniejący świat jest najlepszy ze wszystkich możliwych, pełny szczęścia, radości i doskonałości moralnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

Wiktionary

Optymizm (z łac. optimum – najlepiej) – pogląd filozoficzny, według którego istniejący świat jest najlepszy z możliwych i racjonalnie urządzony, a życie jest dobre, można więc osiągnąć w nim szczęście i doskonałość moralną. Podkreśla stosunek do życia, w którym świat postrzegamy przede wszystkim jako pozytywne miejsce, jako coś dobrego. Przeciwieństwem optymizmu jest pesymizm.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozśmiesza mnie Twój przesadny optymizm.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔpˈtɨ̃mʲism̥, AS: optỹmʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. optymista m., optymistka ż.

przym. optymistyczny

przysł. optymistycznie

Wiktionary

# opublikować

podać do publicznej wiadomości, zwłaszcza w postaci drukowanego wydawnictwa; obwieścić

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) ogłosić publicznie jakiś tekst

(1.2) wydać dzieło drukiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Pani Roosevelt napisała nawet artykuł o Polsce, opublikowany przez paręset dzienników.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. publikować ndk.

rzecz. publiczność ż., opublikowanie n., publikowanie n., publikacja ż., publikator mos.

przym. publicystyczny

Wiktionary

# opublikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podanie czegoś do publicznej wiadomości drukiem albo przez Internet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Opublikowanie tych intymnych listów byłoby niewłaściwe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpublʲikɔˈvãɲɛ, AS: opublʹikovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. publikowanie n., publikacja ż., publikator m.

czas. publikować ndk., opublikować dk.

przym. publikacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wydanie, wydrukowanie

Wiktionary

# opuchlak

rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

Opuchlak, nadrach (Otiorhynchus) – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Entiminae.

Wikipedia

# opuchlina

nabrzmienie tkanki ciała; obrzęk; miejsce opuchnięte; opuchlizna

SJP.pl

# opuchlinowy

→ opuchlina

SJP.pl

#### Patrz:

opuchlina

# opuchlizna

nabrzmienie tkanki ciała; obrzęk; miejsce opuchnięte; opuchlina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. med. miejsce obrzmiałe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opuchnięcie n.

czas. spuchnąć, opuchnąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obrzęk, obrzmienie

Wiktionary

# opuchnąć

nabrzmieć na skutek nagromadzenia się płynu surowiczego w tkankach ciała

SJP.pl

# opuchnięcie

nabrzmieć na skutek nagromadzenia się płynu surowiczego w tkankach ciała

SJP.pl

# opuchnięty

spuchnięty wskutek nagromadzenia się płynu w tkankach ciała; obrzękły, obrzmiały, opuchły

SJP.pl

# opuchły

spuchnięty wskutek nagromadzenia się płynu w tkankach ciała; obrzękły, obrzmiały, opuchnięty

SJP.pl

# opucować

1. bardzo dokładnie coś oczyścić;
2. potocznie: zjeść dużo czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. oczyścić

Wiktionary

# opuczorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. zbieracz węgla na hałdzie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opuka ż.

Wiktionary

# opuka

forma czasownika.

(1.1) 3. os. lp. przysz. od: opukać

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) gw-pl|Zaolzie. węgiel zbierany na hałdzie

(2.2) gw-pl|Zaolzie. gorszej jakości węgiel kamienny

(2.3) gw-pl|Zaolzie. górn. skała odpadowa wydobywana razem z węglem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opuczorz mos.

Wiktionary

# opukać

wykonać czynność pukania po powierzchni czegoś w celu sprawdzenia lub ustalenia czegoś

SJP.pl

# opukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opukiwać.

Wiktionary

Opukiwanie (łac. percussio) – jeden ze sposobów badania fizykalnego (przedmiotowego). Polega na przyłożeniu lewej ręki z rozpostartymi palcami w opukiwanym miejscu i stukaniu zgiętym palcem trzecim ręki prawej w trzeci palec lewej ręki.

Wikipedia

# opuklina

przestrzeń powstała pomiędzy słojami drewna z powodu zniszczenia przez grzyby

SJP.pl

# opukowy

polegający na opukiwaniu, mający związek z opukiwaniem (np. badanie opukowe)

SJP.pl

# opuncja

roślina z rodziny kaktusowatych, pochodząca z Ameryki Środkowej, o zielonych, soczystych pędach, okazałych kwiatach i jadalnych u niektórych gatunków owocach; żygadło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Opuntia|ref=tak., roślina z rodziny kaktusowatych o okazałych kwiatach i zielonych soczystych pędach i często jadalnych owocach;

(1.2) owoc opuncji (1.1)

Wiktionary

Opuncja (Opuntia Mill.) – rodzaj roślin (sukulentów) z rodziny kaktusowatych (Cactaceae). Około 150 gatunków występuje w Ameryce Północnej i Południowej: od Kanady po południową Argentynę, niektóre zostały introdukowane na inne kontynenty. Opuntia stricta uznana została za jeden ze 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpũnt͡sʲja, AS: opũncʹi ̯a

Wiktionary

# opuncjowy

→ opuncja

SJP.pl

#### Patrz:

opuncja

# opunim

niebezpośrednie określenie autora dzieła poprzez wymienienie jego innych prac, bez podania jego imienia i nazwiska

SJP.pl

Opunim – rodzaj pseudonimu o charakterze omownym, w którym autor utworu nie podaje wprost swojego imienia i nazwiska, określając się jedynie jako twórca innego własnego dzieła, np. Promethidion... przez autora Pieśni społecznej czterech stron (Cyprian Kamil Norwid) albo Rozbiory dzieł obejmujących albo dzieje albo rzeczy polskie przez autora Dziejów polskich (Joachim Lelewel)

Wikipedia

# opus

utwór (zbiór utworów) danego kompozytora, ponumerowany wg kolejności pierwszych wydań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. oznaczenie w kolejności chronologicznej dzieła danego kompozytora

Wiktionary

- opus – chronologiczne oznaczenie dzieła jednego kompozytora
- Opus – miasto w starożytnej Grecji
- Opus – nazwa rodzajowa w sztuce antycznej
- Opus – słowacka wytwórnia muzyczna
- Opus – austriacka grupa muzyczna
- Opus – format plików audio
- Opus – emigracyjna tajna organizacja rosyjska
- Opus – manga autorstwa Satoshiego Kona

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pianista zagrał sonatę b-moll opus trzydzieste piąte Chopina. (nie: źle|opus trzydziesty piąty Chopina.)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔpus, AS: opus

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. op.

Wiktionary

# opuścić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|opuszczać.

(1.2) stpol. pustoszyć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kilka osób w pośpiechu opuściło cukiernię (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: opuśćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opust m., opuszczanie n., opuszczenie n.

czas. opuszczać ndk.

przym. opuszczony

Wiktionary

# opusculum

[czytaj: opuskulum] niewielkie dzieło, rozprawka, drobne studium

SJP.pl

# opusiak

1. żartobliwie: członek organizacji Opus Dei;
2. środowiskowo: absolwent Uniwersytetu Świętego Krzyża w Rzymie prowadzonego przez Opus Dei

SJP.pl

# opusowanie

1. podział zbioru utworów muzycznych na opusy;
2. system numerowania, porządkowania dzieł muzycznych jednego kompozytora

SJP.pl

# opusowy

→ opus

SJP.pl

#### Patrz:

opus

# opust

1. obniżka ceny czegoś; upust, rabat;
2. ruch kończyn lub tułowia ku dołowi w ćwiczeniach gimnastycznych

SJP.pl

Rabat (wł. rabatto – potrącić) – procentowe obniżenie przez sprzedającego ustalonej ceny określonego towaru lub usługi.

Udzielany jest najczęściej nabywcom płacącym gotówką, kupującym duże ilości towaru jednorazowo lub w określonym czasie.

Wikipedia

# opustaszać

1. czynić pustym; opróżniać;
2. czynić bezludnym; wyludniać;
3. powodować ogromne zniszczenia; pustoszyć

SJP.pl

# opustka

część tekstu opuszczona przez zecera w składzie

SJP.pl

# opustoszały

wypustoszały;
1. o obszarze, terenie: opuszczony przez ludzi; pusty, bezludny, wyludniony;
2. pozbawiony jakiejś zawartości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o obszarze, regionie, budynku itd.: który został opuszczony przez ludzi i pozostaje niezamieszkały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Władze Wysp Kanaryjskich poinformowały, że w związku z rosnącą na ulicach liczbą afrykańskich imigrantów podjęły decyzję o skierowaniu 200 nielegalnych przybyszów do hoteli i ośrodków turystycznych, które są opustoszałe wskutek epidemii koronawirusa.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pusty

Wiktionary

# opustoszeć

wypustoszeć;
1. stać się opuszczonym przez ludzi lub zwierzęta;
2. stać się pozbawionym jakiejś zawartości

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. pustoszeć)

(1.1) stać się pustym, bezludnym, nie zamieszkanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ulice opustoszały po zmroku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opustoszenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opróżnić się, wyludnić się, wymrzeć

Wiktionary

# opuszczać

czasownik

(1.1) zniżać coś, spuścić coś, przesunąć coś w dół

(1.2) zostawiać coś, odchodzić od czegoś / kogoś

(1.3) pomijać

czasownik zwrotny opuszczać się

(2.1) o osobie przen. zniżać swój poziom umiejętności

(2.2) schodzić niżej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Działdowianin podejrzany za przestępstwa narkotykowe i kradzieże z włamaniem nie może opuszczać kraju

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpuʃt͡ʃat͡ɕ, AS: opuščać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opuszczoność ż., opuszczenie n., opuszczanie n.

czas. opuścić dk.

przym. opuszczony, opuszczały, pusty

przysł. opuszczono

Wiktionary

# opuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opuszczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opuszczać, opuścić

przym. opuszczony

Wiktionary

# opuszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opuścić.

Wiktionary

Opuszczenie, pominięcie, paralipsa (gr. παράλειψις paráleipsis), praeteritio – figura retoryczna polegająca na zwróceniu uwagi na obiekt poprzez pozorne pominięcie go.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. opuszczać, opuścić

przym. opuszczony

Wiktionary

# opuszczony

przymiotnik

(1.1) taki, którego opuszczono

(1.2) zniszczony wskutek zaniedbania

forma czasownika.

(2.1) ims. od czas. opuszczać (obniżać)

(2.2) ims. od czas. opuszczać (pomijać)

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opuszczać, opuścić

rzecz. opuszczanie n., opuszczenie n.

przym. pusty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osamotniony, bez opieki, porzucony, pozostawiony

(1.2) bezpański, opustoszały, pozostawiony, pusty, zaniedbany, zapuszczony, zdewastowany, zniszczony

(2.2) ominięty, pominięty

Wiktionary

# opuszek

opuszek;
1. wypukła, końcowa część palca u ludzi i łap niektórych zwierząt;
2. okrągła wypukłość w niektórych narządach ciała

SJP.pl

# opuszka

opuszek;
1. wypukła, końcowa część palca u ludzi i łap niektórych zwierząt;
2. okrągła wypukłość w niektórych narządach ciała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kuliste wydęcie na przebiegu jakiegoś długiego tworu

(1.2) anat. końcowa, zaokrąglona część palca

(1.3) anat. okrągłe wydęcie naczynia krwionośnego

(1.4) anat. zgrubienie w obrębie narządu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opuszek m.

przym. opuszkowy

Wiktionary

# opuszkowy

przymiotnik od: opuszka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z opuszką, dotyczący opuszki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opuszka ż.

Wiktionary

# opusznica

opusznica piórówka - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych

SJP.pl

# opuszyć

1. rzadko: pokryć puchem;
2. dawniej: obszyć, obramować futrem

SJP.pl

# opws

skrótowiec

(1.1) = Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔ‿pɛ‿vu‿ˈɛs, AS: o‿pe‿vu‿es

Wiktionary

# opych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. jedzenie

Wiktionary

# opykać

potocznie: ograć kogoś

SJP.pl

# opylać

1. pokrywać, obsypywać coś jakimś proszkiem, zwłaszcza hodowane rośliny odpowiednimi substancjami chemicznymi;
2. pospolicie: sprzedawać (coś); spylać, opędzlowywać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. opylić)

(1.1) ogrod. roln. pokrywać rośliny sproszkowanym preparatem owadobójczym, grzybobójczym itd.

(1.2) pokrywać coś pyłem lub kurzem

(1.3) slang. sprzedawać coś; zbywać coś

(1.4) slang. zjadać coś

czasownik zwrotny niedokonany opylać się

(2.1) slang. być wartym określonych kosztów; opłacać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.4) Ej, co dzisiaj będziemy opylać na obiad?

(2.1) (rozmowa w sklepie) – Nad czym się tak pan zastanawia? – Myślę o tym, czy opyla mi się kupić ten prezent.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opylanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) opychać

Wiktionary

# opylacz

urządzenie do opylania roślin preparatami chemicznymi w celu pobudzenia ich rozwoju lub zwalczania chwastów, szkodników itp.

SJP.pl

- Opylacz (górnictwo) –
- Opylacz (rolnictwo) –

Wikipedia

# opylak

chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# opylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opylać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opylać ndk.

Wiktionary

# opylarka

górnicze urządzenie przewoźne do opylania

SJP.pl

# opylarz

w górnictwie: robotnik zajmujący się opylaniem i odpowiedzialny za stan zabezpieczeń przeciw pyłowi węglowemu

SJP.pl

# opylić

1. pokryć, obsypać coś jakimś proszkiem, zwłaszcza hodowane rośliny odpowiednimi substancjami chemicznymi;
2. pospolicie: sprzedać (coś); spylić, opchnąć, opędzlować

SJP.pl

# opypy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce znajdująca się w województwie mazowieckim, w gminie Grodzisk Mazowiecki;

Wiktionary

Opypy – wieś sołectwo w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) daw. Opipy

Wiktionary

# opypłaniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poznań. pogard. niedbaluch, brudas

Wiktionary

# opyrskać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ochlapać

Wiktionary

# opytać

potocznie: zadać komuś szereg pytań; wypytać

SJP.pl

# opytywać

potocznie: zadawać komuś szereg pytań; wypytywać, spytywać

SJP.pl

# opył

1. opylenie roślin środkami owadobójczymi;
2. dawniej, poetycko: pył dookoła czegoś, mgiełka

SJP.pl

# opz

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. opis przedmiotu zamówienia (do przetargu)

Wiktionary

# opzz

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = polit. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) OPZZ zrzeszał w szczytowym okresie około 7 milionów członków, w tym 60-70 procent b. członków "Solidarności".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔ‿pɛ‿zɛd‿ˈzɛt, AS: o‿pe‿zed‿zet

Wiktionary

# opzz-owski

→ OPZZ

SJP.pl

#### Patrz:

OPZZ

# opłacać

1. dokonywać zapłaty za coś;
2. osiągać jedno kosztem drugiego, ponosić konsekwencje czegoś;
3. opłacać się - przynosić korzyść, zysk

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. opłacić)

(1.1) przez pewien czas (lub kilkakrotnie) płacić za coś

czasownik zwrotny niedokonany opłacać się (dk. opłacić się)

(2.1) być wartym określonych kosztów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do końca tego roku muszę opłacać korepetytora dla mojego syna.

(2.1) Ten interes zupełnie nam się nie opłaca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔpˈwat͡sat͡ɕ, AS: opu̯acać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłata ż., opłacanie n., opłacenie n., opłacalność ż.

przym. opłacalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) kalkulować się, slang. opylać się

Wiktionary

# opłacalniej

stopień wyższy od przysłówka: opłacalnie

SJP.pl

# opłacalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. cecha, tego co przynosi zysk i jest opłacalne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielkość stada świń przekłada się na opłacalność.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłata ż., opłacanie n., opłacenie n.

czas. opłacać ndk., opłacić dk.

przym. opłacalny, opłatny

przysł. opłacalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dochodowość, intratność, lukratywność, popłatność, przychodowość, rentowność, zyskowność, kasowość, złotodajność

Wiktionary

# opłacalny

przynoszący zysk; intratny, rentowny, zyskowny, dochodowy, popłatny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który się opłaca i przynosi zysk albo oszczędność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłacalność ż., opłata ż.

czas. opłacać ndk., opłacić dk.

przysł. opłacalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dochodowy, intratny, lukratywny, popłatny, rentowny, zyskowny

Wiktionary

# opłacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opłacać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpwaˈt͡sãɲɛ, AS: opu̯acãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opłacać

rzecz. opłacalność ż., opłacenie n.

Wiktionary

# opłacić

1. dokonać zapłaty za coś;
2. osiągnąć jedno kosztem drugiego, ponieść konsekwencje czegoś;
3. opłacić się - przynieść korzyść, zysk

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. opłacać)

(1.1) dokonany od|opłacać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpwat͡ɕit͡ɕ, AS: opu̯aćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłata ż., opłacalność ż., opłacenie n.

przym. opłacalny

Wiktionary

# opłakać

czasownik przechodni dokonany (ndk. opłakiwać)

(1.1) dokonany od|opłakiwać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpwakat͡ɕ, AS: opu̯akać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłakanie n., opłakiwanie n., płacz m., płaczek m., płaczka ż.

przym. opłakany

przysł. opłakanie

czas. opłakiwać, płakać

Wiktionary

# opłakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opłakać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opłakiwać, opłakać dk.

przym. opłakany

Wiktionary

# opłakańszy

stopień wyższy od przymiotnika: opłakany

SJP.pl

# opłakany

nędzny, godny politowania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żałosny, tragiczny, zasmucający

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpwaˈkãnɨ, AS: opu̯akãny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. płakać, opłakać, opłakiwać

przysł. opłakanie

rzecz. opłakanie n.

Wiktionary

# opłakiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opłakać)

(1.1) płakać, doznawać bólu, wyrażać go po utracie kogoś lub czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak długo i boleśnie opłakiwał śmierć ukochanej i już nigdy się potem z nikim nie ożenił.

(1.1) Chcę żyć tak, by nie opłakiwać na starość swojej minionej młodości, by czuć, że posmakowałem zawczasu życia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpwaˈcivat͡ɕ, AS: opu̯aḱivać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłakanie n., opłakiwanie n., płacz m., płaczek m., płaczka ż.

przym. opłakany

przysł. opłakanie

czas. opłakać, płakać

Wiktionary

# opłakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|opłakiwać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔpwaciˈvãɲɛ, AS: opu̯aḱivãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opłakiwać, opłakać

Wiktionary

# opłata

1. opłacenie czegoś;
2. kwota należna za usługi itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kwota płacona za usługę, świadczenie

Wiktionary

Opłata – kategoria finansowa oznaczająca każdą pobraną należność za świadczone usługi. Opłata jest jednostronnie określonym i odpłatnym świadczeniem pieniężnym (w przeciwieństwie do podatku, który jest nieodpłatny) o charakterze ogólnym, pobieranym od osób fizycznych i prawnych. W związku z ich odmiennością istnieje potrzeba odróżnienia opłat pobieranych w sektorze prywatnym (gdzie stanowią cenę za usługi, np. opłata bankowa, opłata pocztowa) od tych w sektorze publicznym – jako świadczeń nieekwiwalentnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Możesz pobierać opłatę za fizyczną czynność przekazania kopii i według własnej decyzji możesz za opłatą proponować ochronę gwarancyjną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpwata, AS: opu̯ata

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dopłata ż., opłacenie n., opłacalność

przym. opłacalny

czas. opłacać ndk., opłacić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapłata, taksa, płatność

Wiktionary

# opłatczany

dawniej: opłatkowy

SJP.pl

# opłatek

1. cienki płatek pszennego ciasta używany w liturgii chrześcijańskiej i przy wieczerzy wigilijnej; hostia;
2. uroczystość dzielenia się opłatkiem;
3. krążek z cienkiego ciasta zawierający lekarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;

(1.2) rytuał dzielenia się opłatkiem (1.1)

(1.3) środ. przestępcze chleb

Wiktionary

Opłatek (z łac. oblatum „dar ofiarny”) – bardzo cienki biały płatek chlebowy, przaśny (czyli niekwaszony i niesolony), wypiekany z białej mąki i wody bez dodatku drożdży, którym dzielą się chrześcijanie, zgromadzeni przy stole wigilijnym, składając sobie życzenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W naszej parafii dystrybucją opłatków zajmuje się organista.

(1.2) W ostatnim dniu przed przerwą świąteczną szef zaprosił nas wszystkich na opłatek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈpwatɛk, AS: opu̯atek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. opłatkowy

Wiktionary

# opłatkorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rel. kościelny roznoszący opłatki przed Bożym Narodzeniem

Wiktionary

# opłatkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z opłatkiem, dotyczący opłatka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłatek m., płatek m.

Wiktionary

# opłatowy

→ opłata

SJP.pl

#### Patrz:

opłata

# opławiec

osiedle w Bydgoszczy

SJP.pl

Opławiec − jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego północno-zachodniej części nad Brdą.

Wikipedia

# opłomka

rura w kotle parowym

SJP.pl

# opłonka

opłonka stogowica - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

SJP.pl

# opłotek

opłotki;
1. wiejski płot z drewnianych żerdzi lub pędów wikliny; opłotki;
2. ograniczenie kulturowe, społeczne itp. utrudniające działanie w jakiejś sprawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. wąska droga lub przejście przebiegające między dwoma płotami

(1.2) rzad. miejsce ogrodzone płotem

(1.3) rzad. łow. ogrodzone miejsce do którego zwabia się zwierzynę, w szczególności wilki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.4) Gdy ojciec odszedł po psa o podwójnym wzroku, a znużona matka na progu przysiadła, ochrypła od wołania i przemarznięta od nocnego chłodu, przez opłotek przeskoczył obcy, ten sam, który wczoraj tak nagle na przedwieczerz wpadł do chaty.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. opłotkowy

rzecz. opłotkowość ż., opłotki nmos.

Wiktionary

# opłotki

opłotki;
1. wiejski płot z drewnianych żerdzi lub pędów wikliny; opłotki;
2. ograniczenie kulturowe, społeczne itp. utrudniające działanie w jakiejś sprawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) drewniany płot z chrustu lub żerdzi

(1.2) wąskie przejście między sąsiednimi płotami

(1.3) miejsce ogrodzone płotem

(1.4) przen. ograniczony zakres czegoś

(1.5) daw. odchylane części wejściowe dużego namiotu

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B., i W. plural|opłotek.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poza nędznymi opłotkami niespodziewanie pyszniły się okazałe słoneczniki.

(1.2) Dotarłszy do wsi, starając się zbytnio nie rzucać w oczy, nieznacznie przemykał się opłotkami.

(1.3) Tylko usychające w ogrodach konopie wychylały zza opłotków swe rozczochrane głowy albo kura głośno zagdakała.

(1.5) Zebrzydowski, zamknięty w namiocie, jak w więzieniu, podnosił opłotki, wyglądał i czekał z coraz większym rozdrażnieniem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłotek mrz.

Wiktionary

# opłucna

błona wyściełająca wewnętrzną ściankę klatki piersiowej i pokrywająca płuca; pleura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej;

Wiktionary

Opłucna (łac. pleura) – surowicza błona, w której zamknięte są płuca. Każde z płuc jest otoczone osobnym workiem opłucnej. Jest cienką i błyszczącą stale zwilżaną błoną, która ułatwia ruch płuc w czasie oddechu.

Składa się z dwóch blaszek:

- ściennej (łac. pleura parietalis), która bezpośrednio styka się z powięzią wewnątrzpiersiową, śródpiersiem i przeponą
- trzewnej (łac. pleura visceralis) pokrywającej płuco i ściśle do niego przylegającej, nazywanej także opłucną płucną (łac. pleura pulmonalis).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. płuco n.

przym. opłucnowy, płucny, opłucny

Wiktionary

# opłucnowy

związany z opłucną (np. jama opłucnowa)

SJP.pl

# opłucny

w medycynie: okalający płuca (np. błona opłucna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z opłucną, dotyczący opłucnej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłucna ż.

Wiktionary

# opłukać

1. płucząc, obmyć;
2. opłukać się -
a) opłukać samego siebie;
b) opłukać siebie nawzajem

SJP.pl

# opłukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) usunięcie zabrudzenia lub detergentu poprzez polanie wodą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ile zajmie wam opłukanie brudnych talerzy przed włożeniem ich do zmywarki?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłukiwanie n.

czas. opłukać dk., opłukiwać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obmycie, przepłukanie, zmycie

Wiktionary

# opłukiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. opłukać)

(1.1) umywać przez polewanie cieczą

(1.2) zalewać falami

czasownik zwrotny niedokonany opłukiwać się (dk. opłukać się)

(2.1) obmywać cieczą z zabrudzenia lub detergentu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wskazał na sklep tandeciarza obok nas, gdzie woda opłukiwała rdzę żelaznych rupieci, tworząc brązowo-czerwone kałuże.

(1.2) Miało im wkrótce zabraknąć podstawy, opłukiwanej cieplejszemi wodami, podobnie jak to się dzieje z lodowemi górami na morzu północnem lodowatem.

(2.1) Po kąpieli w oceanie opłukiwali się pod natryskami zlokalizowanymi na plażaaży.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłukanie n., opłukiwanie n., płukanka ż.

czas. opłukać dk., opłukać się dk., płukać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obmywać, zmywać

(2.1) obmywać się, zmywać się

Wiktionary

# opłukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) umywanie przez polewanie cieczą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Misa ta służy do opłukiwania liści i łodyg z piachu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opłukanie n.

czas. opłukać dk., opłukiwać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obmywanie, zmywanie

Wiktionary

# opłuknąć

dawniej: opłukać

SJP.pl

# opłużać

zaopatrywać, wyposażać w pługi do odgarniania błota i śniegu

SJP.pl

# opłużyć

zaopatrzyć w pługi do zgarniania śniegu

SJP.pl

# opłynąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. opływać)

(1.1) okrążyć płynąc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) James Cook opłynął Antarktykę i ostatecznie rozwiązał problem istnienia poszukiwanego kontynentu południowego, stwierdzając, że w szerokościach umiarkowanych takowy nie istnieje.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. płynąć, opływać

przym. opływowy

Wiktionary

# opływ

ruch cieczy wokół zanurzonego w nim ciała stałego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. ruch cieczy względem zanurzonego w niej ciała

(1.2) lotn. ruch cząstek powietrza stykających się z płaszczyznami nośnymi lub sterowymi

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. opływać

rzecz. opływanie

przym. opływowy

Wiktionary

# opływać

potocznie: pływając dotrzeć do wielu miejsc

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. opłynąć)

(1.1) okrążać coś, płynąc

(1.2) otoczyć coś, spowić kogoś lub coś

(1.3) obfitować w coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kuter opływał cypel z latarnią, gdy zagrzmiało.

(1.2) We drzwiach stanęła pani Emilia, białym, długim, koronkami okrytym peniuarem opłynięta i w szczególny sposób ożywiona.

(1.3) Więc król Bobo w sławie jaśniał, w skarby opływał, / Wszelkiego bożego dobra wesół używał.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opływanie n., opływ mrz.

czas. pływać, opłynąć dk.

przym. opływowy

Wiktionary

# opływowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest opływowe; cecha tych, którzy są opływowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. opływowy

przysł. opływowo

Wiktionary

# opływowy

łagodnie zaokrąglony, wydłużony

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający lekko zaokrąglony kształt zmniejszający opór wody lub powietrza przy poruszaniu się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Samochód posiada opływową, a równocześnie elegancką linię nadwozia oraz komfortowe, przestronne i przyjazne wnętrze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opływ m., opływacz m., opływowość ż.

czas. pływać, opłynąć dk., opływać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) aerodynamiczny

Wiktionary

# or

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i wschodniej Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Uralu w zlewisku Morza Kaspijskiego;

Wiktionary

- Or – rzeka w Kazachstanie i Rosji
- OR – stosowane jako oznaczenie alternatywy
- Uri Or – izraelski generał i polityk

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Orsk m.

przym. orski

Wiktionary

# or-ot

pseudonim Artura Oppmana

SJP.pl

Artur Franciszek Michał Oppman, ps. Or-Ot (ur. 14 sierpnia 1867 w Warszawie, zm. 4 listopada 1931 tamże) – polski poeta okresu Młodej Polski, publicysta, varsavianista, w latach 1901–1905 redaktor tygodnika „Wędrowiec”, w latach 1918–1920 redaktor „Tygodnika Ilustrowanego”.

Wikipedia

# orać

1. przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez tworzenie w niej bruzd i jednoczesne odkładanie skib za pomocą stosownych narzędzi, maszyn;
2. potocznie: ciężko pracować, harować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) roln. przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

(1.2) pot. przen. ciężko pracować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chłop wyruszył orać pole.

(1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

(1.2) Przestań tak orać, bo niedługo się wykończysz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrat͡ɕ, AS: orać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oraczka ż., orzba ż., samozaoranie n., oranie n., orka ż., oracz m., podorywka ż.

czas. rozorać, zaorać, przeorać, rozorać, podorywać

przym. orny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) harować

Wiktionary

# oracja

1. uroczysta mowa; długie przemówienie wygłaszane z powagą
2. w liturgii rzymskiej: uroczysta modlitwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. kwieciste przemówienie;

(1.2) liter. żart. perora moralizatorska, mówka

(1.3) typ modlitwy wieńczącej część liturgii lub nabożeństwa;

Wiktionary

Oracja (łac. oratio od orare: mówić, rozprawiać) to:

- zwykle długie i kwieciste przemówienie w bardzo uroczystym tonie;
- żartobliwe określenie umoralniającej mowy;
- uroczysta modlitwa w liturgii rzymskokatolickiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tekst oracji, którą wygłosił prezes, wyszedł spod pióra jego asystentki.

(1.2) Na apelu nie obyło się bez oracji dyrektorki.

(1.3) Przewodniczący liturgii wybrał orację z uroczystości Zesłania Ducha Świętego.

(1.3) Po oracji usiedliśmy w ławkach od strony ambony.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orator m., orant m., orantka ż., oratorium n., oralizm mrz., oralność ż.

przym. oratorski, oralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) perora, alokucja

Wiktionary

# oracle

jeden z najpopularniejszych systemów zarządzania relacyjnymi bazami danych

SJP.pl

- Oracle – amerykańskie przedsiębiorstwo zajmujące się tworzeniem oprogramowania
- Oracle – relacyjny system baz danych
- Oracle – jednostka osadnicza w USA, w stanie Arizona
- Oracle – postać z komiksów o Batmanie

Wikipedia

# oracyjny

→ oracyjny

SJP.pl

#### Patrz:

oracyjny

# oracz

człowiek orzący ziemię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto orze pole

Wiktionary

Oracz (bułg. Орач) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Tyrgowiszte, w gminie Antonowo. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 czerwca 2020 roku miejscowość liczyła 100 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. oranie n., orka ż., orzba ż.

:: fż. oraczka ż.

czas. orać ndk., zaorać dk.

przym. orny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|orocz.

Wiktionary

# oraczewice

Oraczewice (niem. Helmersruh) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 wieś liczyła 78 mieszkańców. Wieś wchodzi w skład sołectwa Sulino.

Wikipedia

# oraczewski

nazwisko

SJP.pl

# oraczka

→ oracz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. reg. czynność orania ziemi

(1.2) żona oracza

Wiktionary

#### Patrz:

oracz

#### Powiązane:

rzecz. orka ż., oracz m., oraczyna ż., oranie n.

czas. orać ndk.

przym. orny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) orka, oranie

(1.4) oraczyna

Wiktionary

# oraczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaorane pole

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oraczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oraczka

Wiktionary

# oradea

[czytaj: oRADja] miasto w Rumunii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północno-zachodniej części Rumunii;

Wiktionary

Oradea (węg. Nagyvárad) – miasto w Rumunii w okręgu Bihor, stolica krainy historycznej Kriszana. Miasto liczy, zgodnie ze spisem ludności z 2002 roku, 206 614 mieszkańców. Natomiast liczba mieszkańców całego zespołu miejskiego wynosi ok. 241 tys. Oradea należy do najlepiej rozwiniętych miast w Rumunii. Merem miasta jest Florin Birta.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oradea to miasto w okręgu Bihor.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔraˈdɛa, AS: oradea

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. oradejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Wielki Waradyn

Wiktionary

# oradejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Oradeą, dotyczący Oradei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oradea ż.

Wiktionary

# oral

potocznie: seks oralny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. pot. seksualny stosunek oralny

Wiktionary

- Orał – miasto w Kazachstanie
- potocznie – seks oralny
- Tomáš Oral

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mieliśmy wczoraj mały oral z Maćkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔral, AS: oral

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oralizm mrz., oratorium n., orator m.

przym. oralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stosunek oralny, seks oralny, miłość francuska

Wiktionary

# oralista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pedag. zwolennik doktryny oralizmu, zakazującej głuchym używania języka migowego w imię lepszego opanowania przez nich mowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔraˈlʲista, AS: oralʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oralizm mrz.

:: fż. oralistka ż.

przym. oralny

Wiktionary

# oralizm

1. erotyczne pieszczoty ustami; seks oralny;
2. doktryna pedagogiczna, według której głusi powinni uczyć się mówić i czytać z ust, a język migowy przeszkadza w nauce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. dysfunkcja polegająca na uwarunkowaniu na osiąganie orgazmu jedynie przez pobudzanie genitaliów ustami

(1.2) seks. pieszczoty ustami, seks oralny;

(1.3) pedag. doktryna, zgodnie z którą osoba głucha powinna uczyć się mówić, czytać z ust, a posługiwanie się językiem migowym przeszkadza w tym

Wiktionary

Seks oralny, miłość francuska – zachowanie seksualne polegające na pieszczeniu ciała partnerki lub partnera, a w szczególności narządów płciowych oraz innych stref erogennych, z użyciem języka i ust. Seks oralny występuje we wszystkich orientacjach seksualnych. Rozróżniane jest fellatio (oralne pieszczenie męskich narządów płciowych) oraz cunnilingus (oralne pieszczenie żeńskich narządów płciowych).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) I oto jesteśmy u źródeł doktryny oralizmu, która skierowała nauczanie głuchych na ślepy tor.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈralʲism̥, AS: oralʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oralista m., oralistka ż., orator m., oratorka ż., oracja ż., oral m.

przym. oralny, oratorski

przysł. oralnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) seks oralny, oral, miłość francuska

Wiktionary

# oralność

cecha tego, co ma związek z ustnym przekazywaniem informacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co oralne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oracja ż., orator m., oratorium n.

przym. oralny, oratorski, oratoryjny

przysł. oralnie, oratorsko

Wiktionary

# oralny

1. związany z ustnym przekazywaniem informacji;
2. sex oralny - zachowanie seksualne polegające na pieszczeniu ciała partnerki lub partnera, a w szczególności narządów płciowych oraz innych stref erogennych, z użyciem języka i ust

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ustny, przekazywany za pomocą mowy

(1.2) o zachowaniu seksualnym z użyciem języka i ust

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzieje były książką najpierw opowiedzianą, wówczas dominowała jeszcze kultura oralna, kiedy przekaz następuje za pomocą słowa mówionego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈralnɨ, AS: oralny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oracja ż., oral m., oralność ż., oralizm mrz., oralista mos.

przym. aboralny, oracyjny

przysł. oralnie

Wiktionary

# oramić

rzadko: obramować

SJP.pl

# oran

miasto w Algierii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Algierii;

Wiktionary

Oran (arab. وهران, Wahrān) – miasto w północno-zachodniej Algierii, nad Morzem Śródziemnym, ośrodek administracyjny wilajetu Oran. W 2008 roku liczyło ok. 610 tys. mieszkańców. Ważny port handlowy i pasażerski, ośrodek przemysłu rybnego, włókienniczego, chemicznego, cementowego i metalowego. Ośrodek kulturalno-naukowy z muzeami, bibliotekami, uniwersytetem i politechniką. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji orańskiej. Miejsce akcji powieści Dżuma Alberta Camusa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poznali się w Oranie, ale obaj byli algierczykami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrãn, AS: orãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orańczyk mos., oranka ż.

przym. orański

Wiktionary

# orańczyk

mieszkaniec Oranu (miasta w Algierii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Oranu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oran mrz.

:: fż. oranka ż.

przym. orański

Wiktionary

# orange

[czytaj: orendż]
1. jedno z wielu miast w USA;
2. jedna z wielu gmin w USA;
3. międzynarodowa marka telefonii komórkowej;
4. [czytaj: oRANŻ] miasto na południu Francji;
5. rzeka w Lesotho, RPA i Namibii; Oranje

SJP.pl

Australia:

- Orange – miasto w stanie Nowa Południowa Walia

Francja:

- Orange – miasto

Stany Zjednoczone:

- Orange – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Orange
- Orange – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie New Haven
- Orange – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Franklin
- Orange – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Franklin
- Orange – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Grafton
- Orange – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Essex
- Orange – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Schuyler
- Orange – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Cuyahoga
- Orange – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Orange
- Orange – miejscowość w stanie Vermont, w hrabstwie Orange
- Orange – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Orange
- Orange – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Juneau
- Orange (ang. Orange Town) – gmina w stanie Connecticut, w hrabstwie New Haven
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Clark
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Knox
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Fayette
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Noble
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Rush
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Black Hawk
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Clinton
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Guthrie
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Lincoln
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Pawnee
- Orange (ang. Orange Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Franklin
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Ionia
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Kalkaska
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Douglas
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie New Jersey, w hrabstwie Essex
- Orange (ang. Orange Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Grafton
- Orange (ang. Orange Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Schuyler
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Adams
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Ashland
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Carroll
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Delaware
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Hancock
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Meigs
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Shelby
- Orange (ang. Orange Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Columbia
- Orange (ang. Orange Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Orange
- Orange (ang. Orange Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Juneau
- hrabstwo Orange (ang. Orange County) – w stanie Kalifornia
- hrabstwo Orange (ang. Orange County) – w stanie Floryda
- hrabstwo Orange (ang. Orange County) – w stanie Indiana
- hrabstwo Orange (ang. Orange County) – w stanie Nowy Jork
- hrabstwo Orange (ang. Orange County) – w stanie Karolina Północna
- hrabstwo Orange (ang. Orange County) – w stanie Teksas
- hrabstwo Orange (ang. Orange County) – w stanie Vermont
- hrabstwo Orange (ang. Orange County) – w stanie Wirginia

Wikipedia

# orangowate

podrodzina małp człekokształtnych

SJP.pl

Orangowate (Ponginae) – podrodzina ssaków naczelnych z rodziny człowiekowatych (Hominidae) do której zalicza się orangutany oraz wymarłe ankarapiteki, gigantopiteki i siwapiteki.

Wikipedia

# orangowaty

o cechach orangowatych (podrodzina małp)

SJP.pl

# orangutan

małpa człekokształtna prowadząca nadrzewny tryb życia, objęta ochroną z powodu ryzyka wyginięcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

(1.2) pot. osoba nieobyta

Wiktionary

Orangutan (Pongo) – rodzaj dużych ssaków naczelnych z podrodziny orangowatych (Ponginae) w obrębie rodziny człowiekowatych (Hominidae). IUCN wszystkie orangutany klasyfikuje jako krytycznie zagrożone.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mówiono, iż czarnucha przywieziono wprost z Afryki, gdzie się urodził w okolicy pełnej świętojańskiego chleba, wśród krokodylów i orangutanów, papug i pieprzojadów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrãŋˈɡutãn, AS: orãŋgutãn

Wiktionary

# orangutani

przymiotnik

(1.1) związany z orangutanem, dotyczący orangutana

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrãŋɡuˈtãɲi, AS: orãŋgutãńi

Wiktionary

# orania

1. przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez tworzenie w niej bruzd i jednoczesne odkładanie skib za pomocą stosownych narzędzi, maszyn;
2. potocznie: ciężko pracować, harować

SJP.pl

Księstwo Oranii (pot. Orania; nazwa od miasta Orange) – lenno króla Francji, początkowo hrabstwo, a od 1171 księstwo. Rządzone było przez przedstawicieli różnych rodów, nazywanych od nazwy księstwa orańskimi. Przedstawiciele ostatniego z tych rodów (dynastia Orańska-Nassau) byli w XVI i XVII wieku m.in. namiestnikami różnych prowincji niderlandzkich. W 1702 wygasła starsza linia orańska owego rodu na Wilhelmie III. W 1712 król Ludwik XIV uznał Oranię za lenno francuskie i mianował jego władcą Ludwika Armanda II, księcia Conti. Księstwo w pokoju utrechckim utrzymało się przy Francji, a tytuł przypadł królowi Prus Fryderykowi Wilhelmowi I. Tytuł zatrzymali też przedstawiciele rodu orańskiego. Od 1702 roku, począwszy od Jana Wilhelma Friso zachowali tytularną godność księcia Oranii.

Wikipedia

# oranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|orać.

Wiktionary

- orka (rolnictwo)
- Oranje – rzeka
- Wolne Państwo Orania – historyczne państwo burskie
- Wolne Państwo Orania – prowincja RPA, obecnie pod nazwą Wolne Państwo
- Oranie – wieś na Ukrainie w rejonie włodzimierskim

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈrãɲjɛ, AS: orãńi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. orać

rzecz. oraczka ż., samozaoranie n., orka ż., orzba ż., oracz mos.

przym. orny

Wiktionary

# oranienbaum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Łomonosow (nazwa oficjalna do 1948 r.);

Wiktionary

Niemcy:

- Oranienbaum – dzielnica Oranienbaum-Wörlitz
- Oranienbaum – pałac

Rosja:

- Oranienbaum – zespół pałacowy
- Oranienbaum – dawna nazwa miejscowości Łomonosow
- Oranienbaum – stacja kolejowa w miejscowości Łomonosow

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. oranienbaumski

Wiktionary

# oranienbaumski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Oranienbaumem, dotyczący Oranienbaumu (współcz. Łomonosow)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oranienbaum mrz.

Wiktionary

# oranienburg

miasto w Niemczech

SJP.pl

Oranienburg – miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, siedziba powiatu Oberhavel. Leży ok. 35 km na północ od centrum Berlina, dziś część berlińskiej aglomeracji. Według danych z 31 grudnia 2008 r. miasto zamieszkiwało 41 577 osób.

Wikipedia

# oranienburski

przymiotnik od: Oranienburg (miasto w Niemczech)

SJP.pl

# oranje

rzeka w Lesotho, RPA i Namibii; Orange

SJP.pl

Oranje (Orange, ang. Orange River, afr. Oranjerivier) – rzeka w Afryce, płynąca przez terytorium Lesotho, Południowej Afryki i Namibii.

Źródła rzeki Oranje znajdują się w Górach Smoczych w Lesotho, we wschodniej części Afryki południowej, uchodzi natomiast do Oceanu Atlantyckiego na wybrzeżu zachodnim. Na rzece znajdują się progi i wodospady (np. Augrabiesval). Występują duże wahania stanów wód i częste są powodzie letnie. Rzeka wykorzystywana jest do nawadniania.

Wikipedia

# oranjestad

stolica Aruby

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Aruby;

(1.2) geogr. stolica wyspy Sint Eustatius;

Wiktionary

Oranjestad – stolica i największe miasto kraju autonomicznego Aruba, należącego do Holandii, w Ameryce Południowej. 1 stycznia 2020 r. liczyło 28 658 mieszkańców, należy do dwóch regionów Oranjestad-Oost i Oranjestad-West. Leży na zachodnim brzegu wyspy,

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. oranjestadczyk mos., oranjestadka ż.

przym. oranjestadzki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* szwedzki: (1.1) Oranjestad n.

źródła.

== Oranjestad (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. Oranjestad

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈrãnʲjɛstat, AS: orãnʹi ̯estat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oranjestadczyk mos., oranjestadka ż.

przym. oranjestadzki

Wiktionary

# oranjestadczyk

mieszkaniec Oranjestadu (stolicy Aruby)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Oranjestadu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrãnʲjɛˈstaṭt͡ʃɨk, AS: orãnʹi ̯estaṭčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oranjestad m.

:: fż. oranjestadka ż.

przym. oranjestadzki

Wiktionary

# oranjestadka

mieszkanka Oranjestadu (stolicy Aruby)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Oranjestadu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrãnʲjɛˈstatka, AS: orãnʹi ̯estatka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oranjestad, oranjestadczyk

przym. oranjestadzki

Wiktionary

# oranjestadzki

dotyczący Oranjestadu, stolicy Aruby

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Oranjestadem, stolicą Aruby

(1.2) związany z Oranjestadem, stolicą wyspy Sint Eustatius

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oranjestad mrz., oranjestadczyk mos., oranjestadka ż.

Wiktionary

# oranka

mieszkanka Oranu (miasta w Algierii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Oranu

Wiktionary

- Oranka (rzeka)
- Oranka (jezioro)
- Oranka (miejscowość)

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Oran mrz.

:: fm. orańczyk mos.

przym. orański

Wiktionary

# orański

przymiotnik od: Oran

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Oranu, związany z Oranem (miastem w Algierii)

(1.2) dotyczący Oranii, związany z Oranią

(1.3) dotyczący Oran, związany z Oranami (miastem na Litwie)

Wiktionary

Siestrzeńcewicz (Siestrzeniec) – polski herb szlachecki, według K. Niesieckiego i J. Ostrowskiego odmiana herbu Strzała.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Oran mrz., orańczyk mos., oranka ż.

Wiktionary

# orant

w sztuce: postać stojąca w pozie modlitewnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. rel. kanoniczne przedstawienie modlącej się postaci męskiej ze wzniesionymi, rozłożonymi rękami;

Wiktionary

Orant, orantka (łac. orans, orantis od orare – modlić się) – w sztukach plastycznych przedstawienie postaci (zazwyczaj kobiecej) modlącej się, na stojąco, ustawionej frontalnie, ze wzniesionymi ku górze rękami i rozwartymi dłońmi, ubranej w długą szatę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na fresku widniał orant z wzniesionymi do góry rękami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrãnt, AS: orãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oracja ż.

:: fż. orantka ż.

Wiktionary

# orantka

w sztuce: postać kobieca stojąca w pozie modlitewnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. rel. kanoniczne przedstawienie modlącej się postaci żeńskiej ze wzniesionymi, rozłożonymi rękami

Wiktionary

Orant, orantka (łac. orans, orantis od orare – modlić się) – w sztukach plastycznych przedstawienie postaci (zazwyczaj kobiecej) modlącej się, na stojąco, ustawionej frontalnie, ze wzniesionymi ku górze rękami i rozwartymi dłońmi, ubranej w długą szatę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Autor fresku przedstawił orantkę w białej szacie chrzcielnej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oracja ż.

:: fm. orant mos.

Wiktionary

# oranż

1. barwa pomarańczowa; pomarańcz;
2. oranż metylowy - barwnik syntetyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolor pomarańczowy

Wiktionary

Barwa pomarańczowa (pomarańcz, oranż) – kolor zaliczany do rodziny kolorów jaskrawych z palety barw podrzędnych. Powstaje po zmieszaniu dwóch podstawowych barw: czerwonej i żółtej. Nazwa koloru pomarańczowego wzięła się od nazwy owocu pomarańczy (franc. pomme orange – pomme – owoc, a orange – z arab. narandj).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zachód słońca lśnił oranżem, słoneczna tarcza niknęła za horyzontem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. oranżowy

rzecz. oranżeria ż., oranżada ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomarańcz

Wiktionary

# oranżada

napój musujący

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat

(1.2) butelka oranżady (1.1)

Wiktionary

Oranżada – chłodzący gazowany napój bezalkoholowy, tradycyjnie o intensywnie słodkim, pomarańczowym smaku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zimna oranżada jest dobra w upał.

(1.2) Kupiłem po dwie oranżady dla każdego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrãw̃ˈʒada, AS: orãũ̯žada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. oranżadka ż.

:: oranż m., oranżysta m., oranżowiec m., oranżówka ż., oranżeria ż.

przym. oranżadowy, oranżowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sok pomarańczowy, reg. śl. brauza.

Wiktionary

# oranżeria

budynek ogrodowy z dużymi oknami, służący do hodowania roślin tropikalnych lub zabaw towarzyskich; pomarańczarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. ogrod. szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;

Wiktionary

Oranżeria (również pomarańczarnia) – budowla ogrodowa, parterowa, wolno stojąca lub połączona z tarasem, ogrzewana.

Oranżerie służyły do uprawy roślin egzotycznych (pomarańcze, cytryny, granaty itp.), a także do przechowywania roślin, które nie mogą w strefie umiarkowanej zimować w gruncie. Pełniły też funkcję ogrodów zimowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za najpiękniejszą w Europie uchodzi oranżeria w Wersalu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrãw̃ˈʒɛrʲja, AS: orãũ̯žerʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oranż m., oranżada ż., oranżadka ż., oranżysta m., oranżystka ż., oranżowiec m., oranżówka ż.

przym. oranżeryjny, oranżadowy, oranżowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomarańczarnia, cieplarnia, ogród zimowy

Wiktionary

# oranżerium

dawna nazwa oranżerii

SJP.pl

# oranżeryjny

związany z oranżerią; hodowany w oranżeriach; cieplarniany

SJP.pl

# oranżowy

1. pomarańczowy lub żółtoczerwony;
2. związany z pomarańczą, np. konfitura oranżowa, drzewo oranżowe

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) koloru pomarańczowego

Wiktionary

Barwa pomarańczowa (pomarańcz, oranż) – kolor zaliczany do rodziny kolorów jaskrawych z palety barw podrzędnych. Powstaje po zmieszaniu dwóch podstawowych barw: czerwonej i żółtej. Nazwa koloru pomarańczowego wzięła się od nazwy owocu pomarańczy (franc. pomme orange – pomme – owoc, a orange – z arab. narandj).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. oranż m., oranżada ż., oranżeria ż.

Wiktionary

# oranżyści

członek protestanckiego bractwa w Irlandii Północnej

SJP.pl

- Oranżyści – zwolennicy dynastii orańskiej (patrz: Orania): np. Laurens Pieter van de Spiegel. Zwolennicy zwiększenia wpływów stadhoudera w Holandii (XVI-XIX w.)
- Oranżyści – założone w roku 1795 stowarzyszenie protestantów w Irlandii

Wikipedia

# oranżysta

członek protestanckiego bractwa w Irlandii Północnej

SJP.pl

# orator

człowiek, który potrafi wygłaszać przemówienia, chętnie głosi oracje, zabiera głos publicznie; krasomówca, retor, mówca

SJP.pl

Orator, inaczej retor (z gr. rhetor, łac. orator) – mówca, który opanował sztukę retoryki, potrafi przemawiać publicznie i przekonywać słuchaczy do swoich racji.

W kulturze starożytnej Grecji i Rzymu nazwy rhetor, orator odnosiły się m.in. do mówcy na zgromadzeniu, polityka, nauczyciela wymowy. Od mówcy wymagano nie tylko doskonałej wymowy, lecz także intelektu, wiedzy filozoficznej i właściwej postawy moralnej. Upowszechniła się formuła Katona Starszego: Orator est vir bonus, dicendi peritus (Mówca to człowiek prawy, biegły w mówieniu). Liczne podręczniki retoryki proponowały wskazówki i ćwiczenia, dzięki którym mówca mógł doskonalić umiejętność przemawiania. Wysokie wymagania wiązały się z faktem, że kultura grecko-rzymska była kulturą żywego słowa, a wygłoszona mowa mogła zadecydować o sukcesie politycznym lub sądowym.

Wikipedia

# oratorianie

członek stowarzyszenia religijnego skupiającego osoby duchowne i świeckie bez obowiązku składania ślubów zakonnych

SJP.pl

Filipini, inaczej oratorianie, łac. Congregatio Oratorii Sancti Philippi Neri (COr) – stowarzyszenie życia apostolskiego założone w 1551 przez św. Filipa Neri w Rzymie i zatwierdzone przez papieża Grzegorza XIII w 1575 r. bullą Copiosus in misericordia Deus.

Wikipedia

# oratorianin

członek stowarzyszenia religijnego skupiającego osoby duchowne i świeckie bez obowiązku składania ślubów zakonnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Filipa Nereusza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W niedzielę poszliśmy na mszę do oratorianów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oratorium n., orator m., oratorka ż.

przym. oratoriański, oratoryjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) filipin

Wiktionary

# oratorianka

→ oratorianin

SJP.pl

#### Patrz:

oratorianin

# oratoriański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z oratorianami, dotyczący oratorianów

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do oratorianów, będący ich własnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odbył studia nad charyzmatem oratoriańskim.

(2.1) Kto założył pierwszy dom oratoriański w Polsce?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oratorianin m.

Wiktionary

# oratorium

1. miejsce przeznaczone na modlitwę, najczęściej kaplica
2. forma wokalno-instrumentalna o tematyce biblijnej lub religijnej, śpiewana przez solistę, chór lub wykonywana przez orkiestrę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna, pozbawiona akcji scenicznej, o tematyce głównie religijnej;

(1.2) archit. rel. część klasztoru przeznaczona na modlitwę;

(1.3) pedag. rel. miejsce spotkań wychowawczych z dziećmi i młodzieżą w placówkach salezjańskich;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szczególnym gatunkiem oratorium jest pasja.

(1.1) Bach napisał kilka oratoriów.

(1.2) Nieszpory odmówimy jak zawsze w oratorium na drugim piętrze.

(1.3) Władze zamknęły oratorium salezjańskie w Tarnowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔraˈtɔrʲjũm, AS: oratorʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oral mrz., oratorianin m., oratoria ż., oracja ż., oralność ż.

przym. oratoryjny

Wiktionary

# oratorka

kobieta mająca zdolność krasomówstwa; mówczyni

SJP.pl

# oratorski

taki, który dotyczy oratora, ma zdolności krasomówcze; retoryczny, krasomówczy, elokwentny, wymowny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) potrafiący wypowiedzieć się w sposób właściwy dla oratora, krasomówczo, także: świadczący o takiej umiejętności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Całą tą sic. rozmowę uważał za popis oratorski, nie przyjmował poważnie.

(1.1) Talent oratorski nie każdemu jest dany i dlatego, gdy charakter przyjęcia nie wymaga toastu, a okoliczności nie skłaniają kandydata na Demostenesa do wygłoszenia mowy, lepiej nie szukać laurów na tym polu.

(1.1) Pamiętają też jego imponujący styl oratorski, ale już nie to, co właściwie mówił.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oralność ż., oralizm mrz., oracja ż., orator mos., oratorka ż.

przysł. oratorsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krasomówczy

Wiktionary

# oratorstwo

umiejętność sprawnego, jasnego wyrażania swoich myśli, sztuka pięknego mówienia; retoryka, krasomówstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) umiejętność jasnego wyrażania myśli

Wiktionary

Orator, inaczej retor (z gr. rhetor, łac. orator) – mówca, który opanował sztukę retoryki, potrafi przemawiać publicznie i przekonywać słuchaczy do swoich racji.

W kulturze starożytnej Grecji i Rzymu nazwy rhetor, orator odnosiły się m.in. do mówcy na zgromadzeniu, polityka, nauczyciela wymowy. Od mówcy wymagano nie tylko doskonałej wymowy, lecz także intelektu, wiedzy filozoficznej i właściwej postawy moralnej. Upowszechniła się formuła Katona Starszego: Orator est vir bonus, dicendi peritus (Mówca to człowiek prawy, biegły w mówieniu). Liczne podręczniki retoryki proponowały wskazówki i ćwiczenia, dzięki którym mówca mógł doskonalić umiejętność przemawiania. Wysokie wymagania wiązały się z faktem, że kultura grecko-rzymska była kulturą żywego słowa, a wygłoszona mowa mogła zadecydować o sukcesie politycznym lub sądowym.

Wikipedia

# oratoryjny

dotyczący oratorium (utworu muzycznego), np. koncert oratoryjny, muzyka oratoryjna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z oratorium, dotyczący oratorium

(1.2) posiadający cechy oratorium

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W filharmonii odbył się koncert oratoryjny.

(1.2) Koncerty oratoryjne jego autorstwa zasługują na uznanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oratorium n., oratorianin m., oralność ż.

Wiktionary

# orawa

kraina historyczno-geograficzna w Polsce i na Słowacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północnej Słowacji;

(1.2) etn. hist. geogr. region etnograficzny w Słowacji i częściowo w Polsce, w dorzeczu Orawy (1.1);

Wiktionary

- Orawa – rzeka na Słowacji
- Orawa – kraina historyczno-etnograficzna na Słowacji i w Polsce
- Orawa – wieś na Ukrainie
  - Orawa – dawna gmina
- Orawa – utwór skomponowany przez Wojciecha Kilara
- Orava – wieś w Estonii
- Orawa – poemat symfoniczny na kameralną orkiestrę smyczkową Wojciecha Kilara
- MS Orawa – masowiec Polskiej Żeglugi Morskiej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈrava, AS: orava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orawianin m., Orawianka ż.

przym. orawski

Wiktionary

# orawianin

mieszkaniec Orawy (krainy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Orawy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔraˈvʲjä̃ɲĩn, AS: oravʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orawa ż., Orawianka ż.

przym. orawski

Wiktionary

# orawianka

mieszkanka Orawy (krainy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Orawy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔraˈvʲjãŋka, AS: oravʹi ̯ãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orawa ż., Orawianin m.

przym. orawski

Wiktionary

# orawiec

nazwisko

SJP.pl

# orawka

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce

SJP.pl

- Orawka – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Jabłonka
- Orawka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
- Orawka – potok, dopływ Czarnej Orawy

Wikipedia

# orawski

przymiotnik od: Orawa (kraina historyczna i rzeka na Słowacji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Orawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orawa ż., Orawianin m., Orawianka ż.

Wiktionary

# oraz

spójnik łączący współrzędne części zdania; i; a także

SJP.pl

spójnik

(1.1) …łączący słowa i zdania równorzędne, wskazując je jako występujące równocześnie

przysłówek

(2.1) śrpol. jednocześnie; zarazem, w tym samym czasie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wikipedia oraz Wikisłownik działają na oprogramowaniu Mediawiki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔras, AS: oras

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. raz mrz.

licz. raz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) i; (a) także; też; również, tudzież

Wiktionary

# orban

nazwisko

SJP.pl

Orban – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Tarn.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 246 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 28 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Orban plasuje się na 817. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1183.).

Wikipedia

# orbanizacja

przejmowanie sposobu sprawowania rządów na wzór Viktora Orbána, węgierskiego premiera

SJP.pl

# orbis

1. polskie przedsiębiorstwo branży hotelarskiej;
2. miejscowość i gmina w Niemczech

SJP.pl

Essendi (do 2025 Orbis) – przedsiębiorstwo z branży nieruchomości, inwestujące w infrastrukturę hotelową. Założone w Polsce w 1920, obecnie należy do francuskiej grupy Accor. Do 2019 prowadziło działalność hotelarską i turystyczną.

Wikipedia

# orbisowski

przymiotnik od: Orbis (biuro podróży)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orbisem, dotyczący Orbisu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Celina wróciła z wycieczki orbisowskiej na Teneryfę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orbis mrz.

przysł. orbisowsko

Wiktionary

# orbita

1. tor, po którym porusza się, pod wpływem przyciągania, jedno ciało wokół innego (np. elektron wokół jądra atomowego, Mars wokół Słońca)
2. krąg czyichś wpływów, zainteresowań
3. w anatomii: oczodół

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;

(1.2) anat. oczodół

(1.3) krąg, sfera, zasięg

Wiktionary

Orbita – tor ciała poruszającego się pod wpływem ciążenia, np. ciała niebieskiego lub sztucznego satelity. W Układzie Słonecznym Ziemia, inne planety, planetoidy, komety i mniejsze ciała poruszają się po swoich orbitach wokół Słońca. Z kolei księżyce krążą po orbitach wokół planet macierzystych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przypadku dwóch ciał, orbita jest krzywą stożkową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈbʲita, AS: orbʹita

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orbiter m., orbitowanie n.

czas. orbitować ndk.

przym. orbitalny

Wiktionary

# orbital

funkcja falowa charakteryzująca stan energetyczny elektronu znajdującego się w atomie, cząsteczce lub ciele stałym obliczona jakąkolwiek metodą w przybliżeniu jednoelektronowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. chem. rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce

(1.2) fiz. chem. pot. obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce

Wiktionary

Orbital – funkcja falowa będącą rozwiązaniem równania Schrödingera dla szczególnego przypadku układu jednego elektronu znajdującego się na jednej z powłok atomowych lub tworzących wiązanie chemiczne. Orbital jest funkcją falową jednego elektronu, a jej kwadrat modułu (zgodnie z postulatem Maxa Borna) określa gęstość prawdopodobieństwa napotkania elektronu w danym punkcie przestrzeni.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈbʲital, AS: orbʹital

Wiktionary

# orbitalny

1. przymiotnik od: orbita (w znaczeniu toru lotu), np. ruch orbitalny, lot orbitalny
2. orbitalna liczba kwantowa - wielkość określająca kształt orbitalu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) astr. dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orbita ż.

czas. orbitować

Wiktionary

# orbiter

statek kosmiczny lub jego część krążąca wokół ciała niebieskiego; sztuczny satelita

SJP.pl

Orbiter – część sondy kosmicznej, która pozostaje na orbicie wokółplanetarnej po oddzieleniu lądownika i służy jako satelita komunikacyjny, przekazujący sygnał z lądownika na Ziemię. Orbiter spełnia również rolę satelity zwiadowczego fotografującego powierzchnię planety, dokonuje także analizy widma i analizy termicznej.

Wikipedia

# orbitoid

pierwotniak kopalny z górnych warstw pokładów kredowych

SJP.pl

# orbitolina

kopalny pierwotniak ze średnich i najgłębszych warstw złóż kredowych

SJP.pl

# orbitować

1. poruszać się w kosmosie po orbicie;
2. o kimś, kto nadużył alkoholu: zataczać się, poruszać się bardzo chwiejnym krokiem

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) krążyć po orbicie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dwaj ostatni mieli 20 lipca dostąpić zaszczytu zejścia na powierzchnię Księżyca, Collins orbitował, oczekując na powrót kolegów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrbʲiˈtɔvat͡ɕ, AS: orbʹitovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orbita ż., orbiter m., orbitowanie n.

przym. orbitalny

Wiktionary

# orbitowanie

1. znajdowanie się kosmonauty poza statkiem kosmicznym, w jego pobliżu
2. ruch ciała niebieskiego lub pojazdu kosmicznego po orbicie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|orbitować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrbʲitɔˈvãɲɛ, AS: orbʹitovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. orbitować

rzecz. orbita ż.

Wiktionary

# orbitowski

nazwisko

SJP.pl

# orbitrek

urządzenie do treningu aerobowego, wyposażone w funkcje roweru stacjonarnego, steppera i bieżni elektrycznej; trenażer eliptyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) sport. urządzenie do treningu, na którym nogi imitują chód, jazdę na nartach lub jazdę na rowerze, a ręce poruszają naprzemiennie uchwytami

Wiktionary

Orbitrek eliptyczny, trenażer eliptyczny, crosstrainer – stacjonarne urządzenie treningowe do ćwiczeń kardio.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzięki płynności i eliptycznemu przebiegowi ruchów trening na orbitreku nie jest szkodliwy dla stawów.

(1.1) Ćwiczenia na orbitreku angażują dolne i górne partie ciała.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trenażer eliptyczny, crosstrainer

Wiktionary

# orbora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. praw. czynsz płacony z hut i kopalni do skarbu królewskiego

Wiktionary

Wikipedia

# orceina

karminowy barwnik otrzymywany z niektórych porostów; orseina, orselia

SJP.pl

# orchestra

w starożytnym teatrze greckim i rzymskim: okrągły (wcześniej w kształcie trapezu) placyk przeznaczony dla chóru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. teatr. centralna, najczęściej okrągła część starożytnego teatru;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈxɛstra, AS: orχestra

Wiktionary

# orchestrion

mechaniczny instrument muzyczny; orkiestrion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. muz. rodzaj mechanicznej szafy grającej;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) orkiestron

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) orchestrion

* czeski: (1.1) orchestrion m.

* hiszpański: (1.1) orquestrión

* kataloński: (1.1) orchestrion

* niemiecki: (1.1) Orchestrion n.

* rosyjski: (1.1) оркестрион

* szwedzki: (1.1) orchestrion

* ukraiński: (1.1) оркестріон

źródła.

== orchestrion (język angielski.) ==

thumb|orchestrion (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) orchestrion

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈxɛstrʲjɔ̃n, AS: orχestrʹi ̯õn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) orkiestron

Wiktionary

# orchidea

roślina z rodziny storczykowatych, hodowana jako ozdobna, o pięknych kwiatach; storczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. egzotyczny storczyk;

Wiktionary

Orchidea – potoczna nazwa roślin z rodziny storczykowatych, w szczególności stosowana w odniesieniu do roślin o efektownych kwiatach, uprawianych w warunkach szklarniowych. Odnoszona jest do wielu gatunków i mieszańców np. z rodzaju katleja, falenopsis, cymbidium.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niejeden kwiat polny, wiotki i wątły, subtelnością przewyższa wspaniałość cieplarnianych orchidei (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrxʲiˈdɛa, AS: orχʹidea

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. orchideowy

Wiktionary

# orchidektomia

chirurgiczne usunięcie jądra lub jąder

SJP.pl

Wikipedia

# orchideowy

→ orchidea

SJP.pl

#### Patrz:

orchidea

# orchomenos

starożytnie miasto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. greckie miasto w zachodniej Beocji;

(1.2) geogr. hist. dawne greckie miasto, współcześnie wieś w Arkadii

Wiktionary

- Orchomenos – starożytne miasto w Arkadii
- Orchomenos – starożytne miasto w Beocji
- Orchomenos – gmina w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Tesalia-Grecja Środkowa

W mitologii

- Orchomenos – syn Likaona, władcy Arkadii, założyciel arkadyjskiego Orchomenos

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tu dziwię się, że Salustiusz mówi, jakoby wtedy po raz pierwszy Rzymianie zobaczyli wielbłądy – jakby myślał, że pierwej nie widzieli wielbłąda ani ci, co pod Scypionem pobili Antiocha, ani ci, co niedawno walczyli z Archelaosem koło Orchomenosu czy Cheronei.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrxɔ̃ˈmɛ̃nɔs, AS: orχõmẽnos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orchomeńczyk m., orchomenka ż.

przym. orchomejski

Wiktionary

# orchoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orchonem, dotyczący Orchonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orchon mrz.

Wiktionary

# orchówek

W Polsce

- Orchówek – w l. 1973–1992 dzielnica Włodawy, obecnie wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Włodawa
- Orchówek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Orchowo
- Orchówek – dawna gromada

Zobacz też
  Orchowo

Wikipedia

# orchowiec

Orchowiec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Gorzków.

Za Królestwa Polskiego istniała gmina Orchowiec. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Orchowiec, po jej zniesieniu w gromadzie Gorzków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia

# orchowo

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Białorusi

SJP.pl

Orchowo – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Orchowo.

Orchowo uzyskało lokację miejską w 1506 roku, zdegradowane około 1620 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Orchowo.

Wikipedia

# orchowski

przymiotnik od: Orchowo, Orchów

SJP.pl

# orcio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. rzad. zdrobn. Jerzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bogu dzięki, że już raz się odbędzie ten obrządek, że Orcio nasz zupełnie chrześcijaninem się stanie — bo, choć już chrzczony z wody, zdawało mi się zawsze, że mu niedostaje czegoś.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerzy mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jerzyk, Jureczek, Jurek, Juruś, Jurcyś

Wiktionary

# orcyna

1. krystaliczna substancja rozpuszczalna w wodzie, alkoholu i eterze, otrzymywana z porostów, toluenu oraz aloesu; fenol diwodorotlenowy;
2. gwarowo: grunt orny

SJP.pl

# orczy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) rzad. środ. należący do orka, będący jego własnością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ork m.

przym. orkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) orkowy

Wiktionary

# orczyca

w dwukonnym wozie: nieruchoma belka z hakami na orczyki; stelwaga, sztelwaga

SJP.pl

Orczyca (waga, sztelwaga) – poprzeczna belka w pojeździe zaprzęgowym, do której montuje się orczyki. Zawieszona luźno na haku u nasady dyszla zwana wagą lub przytwierdzona nieruchomo nazywana sztelwagą.

Wikipedia

# orczyk

1. drążek zawieszony na dwóch linach, służący do ćwiczeń gimnastycznych
2. pozioma dźwignia dwuramienna służąca do wychylania steru kierunku płatowca
3. drążek drewniany przyczepiony do orczycy, narzędzia rolniczego lub wozu konnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. drążek, zwykle stalowy, będący częścią maszyny

(1.2) środ. sport. zob. wyciąg orczykowy.

(1.3) sport. sprzęt do ćwiczeń gimnastycznych w postaci drążka zawieszonego na dwóch linach

(1.4) lotn. urządzenie sterujące służące do wychylania steru kierunku statku powietrznego, mające kształt poziomej dźwigni dwuramiennej, uruchamiane nogami;

(1.5) roln. drewniany drążek przy maszynie rolniczej albo wozie, przyczepiony do orczycy lub bezpośrednio do wozu, służący do zaczepienia uprzęży (pasów, postronków lub łańcuchów)

Wiktionary

- orczyk – poziomy drążek służący do połączenia uprzęży zwierzęcia pociągowego z pojazdem lub maszyną rolniczą
- orczyk w lotnictwie – nożna dźwignia napędzająca stery kierunkowe samolotu
- orczyk w żeglarstwie – dźwignia napędzająca ster
- orczyk – drążek trapezu – przyrządu sportowego lub cyrkowego
- orczyk – techn – dźwignia dwustronna, najczęściej symetryczna tzn. Lo = Ln
- orczyk – kolokw. – wyciąg narciarski o zaczepach orczykowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Stałem piętnaście minut w kolejce do orczyka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrt͡ʃɨk, AS: orčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orczyca ż.

przym. orczykowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński|bierco.

Wiktionary

# orczykowski

nazwisko

SJP.pl

# orda

horda;
1. obóz armii tatarskiej; dawniej o całym wojsku Tatarów;
2. siedziba władcy tureckiego lub mongolskiego;
3. feudalne państwo mongolskie lub tureckie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsko tatarskie

(1.2) hist. państwo mongolskie lub tureckie o ustroju feudalnym

Wiktionary

Orda – pierwotnie wśród ludów ałtajskich określenie namiotu lub bardziej ogólnie kwatery władcy, w językach europejskich rozciągnięte na całe państwo (np. Złota Orda), w Polsce stosowane również jako nazwa ogółu wojsk koczowniczych, zwłaszcza Tatarów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Występowanie w nich inhumacji i kremacji świadczy o etnicznej niejednolitości huńskiej ordy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) horda

(1.2) horda

Wiktionary

# ordalia

dawniej: środek dowodowy w postępowaniu sądowym polegający na poddaniu oskarżonego próbie mającej wykazać winę lub niewinność; inaczej: sąd boży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. Sąd Boży;

Wiktionary

Ordalia (sąd boży) – środek dowodowy w średniowiecznym procesie, szczególnie karnym, ale czasami również cywilnym. „Dowody” takie stosowane były już w czasach starożytnych . Najstarszym zapewne przykładem jest Kodeks Ur-Nammu, który w artykule 10 mówi o „próbie rzeki” w razie oskarżenia o czary. Zabytek zachowany jest fragmentarycznie, brak danych na czym ta próba polegała. Późniejszy Kodeks Hammurabiego w artykule 2 precyzuje, że oskarżony o czary w Rzece się zanurzy, jeśli Rzeka dosięgnie go, oskarżyciel jego domostwo jego zabierze. W tej próbie winy „dowodziło” tonięcie, na odwrót niż w czasach późniejszych. W Europie źródłem sądów bożych były głównie wierzenia ludów przedchrześcijańskich, ale także Biblia. Jedynym sądem bożym, o którym wspomina Biblia, jest próba czystości. Żonę podejrzaną o cudzołóstwo należało przyprowadzić do kapłana, który po odpowiednich ceremoniach podawał jej do wypicia wodę zmieszaną z odrobiną pyłu znajdującego się na podłodze przybytku, posądzona bezzasadnie miała wyjść bez szkody (Księga Liczb 5, 11 – 31).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈdalʲja, AS: ordalʹi ̯a

Wiktionary

# ordeka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. strop sufitu betonowego na podkładzie z desek

Wiktionary

# order

1. odznaka orderowa, forma uznania zasług danej osoby lub organizacji; medal, odznaczenie;
2. dawniej: organizacja honorowa, przyznająca odznaki orderowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wysokiej rangi odznaczenie, wywodzące się z dawnych zakonów rycerskich (religijnych i świeckich);

Wiktionary

Order (z łac. dosł. „zakon”) – forma uznania zasług danej osoby lub organizacji. Tradycja orderowa opiera się na dziejach struktur rycerskich lub arystokratycznych, a więc obrzędowość z nią związana wskazuje na realną lub pozorowaną organizację orderu, na czele której stoi Kapituła pod przewodnictwem Wielkiego Mistrza (w Polsce jest nim w przypadku wszystkich orderów Prezydent RP). Potocznie używa się określenia order dla samej odznaki orderowej. Nauka, badająca ordery jako znaki zaszczytne, nazywa się falerystyką.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przyznając ten order liczę, że będzie pan w dalszym ciągu budował pokój i porozumienie pomiędzy naszymi narodami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrdɛr, AS: order

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. orderowy

Wiktionary

# orderomania

nadmierna chęć posiadania wielu orderów

SJP.pl

# orderować

dawniej: odznaczać orderem, ozdabiać orderami; uorderzać

SJP.pl

# orderowy

przymiotnik od: order

SJP.pl

# ordnung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. porządek

Wiktionary

# ordoliberalizm

Ordoliberalizm (od łac. ordo „porządek”) – nurt zbliżony do liberalizmu, wykształcony w Niemczech w latach 30. i 40. XX wieku. Głównymi teoretykami ordoliberalizmu byli Franz Böhm, Alexander Rüstow, Wilhelm Röpke, Walter Eucken. Związani z tym nurtem byli także: Ludwig Erhard i Alfred Müller-Armack.

Wikipedia

# ordon

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Emil Ordon – polski prawnik, brat Konstantego Juliana
- Konstanty Julian Ordon – polski oficer, brat Emila
- Lech Ordon – polski aktor
- Hanka Ordonówna - polska aktorka, piosenkarka, tancerka

Inne:

- Ordon – rzeka w województwie śląskim

Wikipedia

# ordonans

rozporządzenie władz, rozkaz służbowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. praw. akt prawotwórczy we Francji, którego wydawanie przysługiwało wyłącznie królowi;

Wiktionary

Ordonans – akt normatywny znany przede wszystkim z dawnej Francji, wydawanie którego przysługiwało wyłącznie królowi. Ordonanse wydawane były od czasów rządów dynastii Kapetyngów do końca monarchii. Odróżniano je od edyktów, listów patentowych, postanowień wydanych na Radzie Królewskiej, przywilejów i innych aktów monarszych. Zawierały bowiem normy generalne i abstrakcyjne, oraz obowiązywały na obszarze całego Królestwa. Nie wymagały ponownego zatwierdzenia przez kolejnego monarchę. Wraz z prawem zwyczajowym kształtowały system prawny ówczesnej Francji. Co bardzo ważne: ordonans, aby mógł wejść w życie musiał zostać zarejestrowany przez sąd w Paryżu - parlament paryski. Parlamentowi przysługiwało w tej mierze prawo remonstracji, czyli odmowy zarejestrowania aktu królewskiego.

Wikipedia

# ordonansowy

→ ordonans

SJP.pl

#### Patrz:

ordonans

# ordonka

Hanka Ordonówna, właściwie Maria Anna Tyszkiewicz, (1902 - 1950), polska artystka estradowa

SJP.pl

Ordonka (Ordon) – struga w powiecie myszkowskim, prawy dopływ Warty o długości 6,83 km. Źródło znajduje się niedaleko Przybynowa, ujście w Masłońskim.

Wikipedia

# ordoska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka mongolskiej grupy etnicznej zamieszkującej Mongolię Wewnętrzną

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Ordos mos.

przym. ordoski

Wiktionary

# ordoski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ordosami, dotyczący Ordosów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ordos mos., Ordoska ż.

Wiktionary

# ordowicki

→ ordowik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. dotyczący ordowiku, występujący, powstały w ordowiku

Wiktionary

#### Patrz:

ordowik

#### Przykłady

(1.1) Porządek ordowickiego świata załamał się 440 milionów lat temu.

(1.1) Zdarzenie to, określane jako ordowickie wymieranie, uważane jest za drugą największą katastrofę w historii życia na Ziemi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrdɔˈvʲit͡sʲci, AS: ordovʹicʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ordowik m.

Wiktionary

# ordowik

okres ery paleozoicznej (między kambrem a sylurem) trwający od około 500 do 435 milionów lat temu, w którym pojawiły się pierwsze kręgowce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. drugi okres geologiczny paleozoiku;

Wiktionary

Ordowik (ang. Ordovician)

- w sensie geochronologicznym – drugi okres ery paleozoicznej. Trwał około 42 miliony lat (od 485,4 ± 1,9 do 443,4 ± 1,5 milionów lat temu). Ordowik dzieli się na trzy epoki: ordowik wczesny, ordowik środkowy i ordowik późny.

- w sensie chronostratygraficznym – drugi system eratemu paleozoicznego, wyższy od kambru, niższy od syluru. Dzieli się na trzy oddziały: ordowik dolny, ordowik środkowy i ordowik górny. Międzynarodowy stratotyp granicy kambr/ordowik znajduje się na Green Point (zachodnie wybrzeże Nowej Fundlandii, Kanada). Dolną granicę ordowiku wyznacza pierwsze pojawienie się konodonta Iapetognathus fluctivagus.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pod koniec ordowiku nastąpiło globalne zlodowacenie części Gondwany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈdɔvʲik, AS: ordovʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ordowicki

Wiktionary

# ordunek

usystematyzowanie prawa górniczego

SJP.pl

# ordynacja

1. całokształt przepisów i zarządzeń prawnych w jakiejś dziedzinie; ustawa, regulamin (np. ordynacja wyborcza);
2. w Kościele katolickim: święcenia uprawniające do wykonywania określonych czynności liturgicznych;
3. w dawnym prawie: majątek rodowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zbiór przepisów dotyczących określonej dziedziny

(1.2) hist. wielka, niepodzielna posiadłość ziemska, przechodząca w całości na jednego spadkobiercę, najczęściej najstarszego syna;

(1.3) hist. ustawa spadkowa, która reguluje sposób dziedziczenia ordynacji (1.2)

Wiktionary

Ordynacja rodowa, powiernictwo rodowe, fideikomis familijny (łac. fidei commissum „w wiarygodne ręce oddaje”) – majątek ziemski rządzący się swoimi własnymi prawami dotyczącymi dziedziczenia, posiadający swój własny statut (akt fundacyjny), zapobiegający rozdrobnieniu dóbr.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃ˈnat͡sʲja, AS: ordỹnacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ordynariusz mos.

czas. ordynować ndk.

przym. ordynacyjny

Wiktionary

# ordynacki

związany z ordynacją (w znaczeniu majątku rodowego) lub ordynatem, np. dobra ordynackie, majątek ordynacki

SJP.pl

# ordynacyjny

przymiotnik od: ordynacja (np. komisja ordynacyjna, msza ordynacyjna)

SJP.pl

# ordynans

żołnierz pełniący służbę przy oficerze; foryś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz posługujący oficerowi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przest. wojsk. rozkaz lub zarządzenie

(2.2) daw. służba, dyżurowanie

Wiktionary

Ordynans – żołnierz, zazwyczaj szeregowy lub podoficer, pozostający w dyspozycji oficera, do wszelkiego rodzaju posług pomocniczych (na przykład utrzymanie w czystości munduru i butów, przenoszenie przedmiotów, sprzątanie kwatery i tym podobne).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zawiadom ordynansa pana porucznika.

(2.1) Kapitan przywiózł nowe ordynanse ze sztabu.

(2.2) A więc jesteś pan na ordynansach u Odrowążów?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. ordynantka ż.

przym. ordynansowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) luzak, lozak, daw. foryś; gwara. wojskowa fajfus, lwów|fajfus.

Wiktionary

# ordynansowy

przymiotnik od: ordynans (w znaczeniu osoby), np. oficer ordynansowy, służba ordynansowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ordynansem, dotyczący ordynansa

(1.2) związany z ordynansem (rozkazu, służby), dotyczący ordynansa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ordynans mos./mrz.

Wiktionary

# ordynaria

wypłacana w naturze część zarobków robotników rolnych w folwarku albo oficjalistów dworskich

SJP.pl

# ordynariat

urząd lub zakres władzy ordynariusza

SJP.pl

# ordynariusz

1. w Kościele katolickim: zwierzchnik kościelny mający jurysdykcję kościelną na danym obszarze, np. diecezji
2. robotnik rolny pracujący w folwarku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;

(1.2) pot. biskup diecezjalny

(1.3) daw. robotnik rolny w folwarku otrzymujący ordynarię

Wiktionary

Ordynariusz – w Kościele rzymskokatolickim każdy wyższy przełożony – oprócz biskupa rzymskiego, także biskup diecezjalny oraz inni, którzy – choćby tylko czasowo – są przełożonymi Kościoła partykularnego lub wspólnoty do niego przyrównanej, jak również ci, którzy w nich posiadają ogólną wykonawczą władzę zwyczajną, mianowicie wikariusze generalni i wikariusz biskupi, a także – dla własnych członków – wyżsi przełożeni kleryckich instytutów zakonnych na prawie papieskim i kleryckich stowarzyszeń życia apostolskiego na prawie papieskim, którzy posiadają przynajmniej zwyczajną władzę wykonawczą. Jego odpowiednikiem w katolickich Kościołach wschodnich jest hierarcha.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zgodnie z prawem kanonicznym ojciec prowincjał jest ordynariuszem dla podległych mu zakonników.

(1.2) Naszego ordynariusza nie obchodzą problemy społeczne jego własnych diecezjan.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ordynariat m., ordynaria ż., ordynacja ż.

:: fż. ordynariuszka ż.

przym. ordynariuszowski

czas. ordynować

Wiktionary

# ordynariuszka

→ ordynariusz

SJP.pl

#### Patrz:

ordynariusz

# ordynarnie

przysłówek

(1.1) w sposób ordynarny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ordynus mos., ordynarność ż.

przym. ordynarny

Wiktionary

# ordynarniej

stopień wyższy od przysłówka: ordynarnie

SJP.pl

# ordynarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ordynarny

SJP.pl

# ordynarność

bycie wulgarnym i prostackim, a także pospolitym, w złym guście

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ordynarne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃ˈnarnɔɕt͡ɕ, AS: ordỹnarność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ordynarny

przysł. ordynarnie

rzecz. ordynus mos.

Wiktionary

# ordynarny

wulgarny, chamski

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wulgarny, prostacki, budzący zgorszenie

(1.2) pospolity, marny, tandetny, w złym guście

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wbrew mojej woli zmusiła mnie do obejrzenia ordynarnej i poniżającej sceny porno.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃ˈnarnɨ, AS: ordỹnarny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ordynarność ż., ordynus m.

przysł. ordynarnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prostacki, grubiański, niesmaczny, chamski

(1.2) pospolity

Wiktionary

# ordynaryjnie

→ ordynaryjny

SJP.pl

#### Patrz:

ordynaryjny

# ordynaryjniej

stopień wyższy od przysłówka: ordynaryjnie

SJP.pl

# ordynaryjny

1. przymiotnik od: ordynaria;
2. przestarzałe: ordynarny
a) wulgarny, trywialny, prostacki;
b) zwyczajny, pospolity, tandetny;
3. dawniej: przypadający w przypisanym terminie; normalny; zwyczajny; aktualny

SJP.pl

# ordynat

właściciel ordynacji (w znaczeniu otrzymywanego w spadku majątku rodowego)

SJP.pl

Ordynacja rodowa, powiernictwo rodowe, fideikomis familijny (łac. fidei commissum „w wiarygodne ręce oddaje”) – majątek ziemski rządzący się swoimi własnymi prawami dotyczącymi dziedziczenia, posiadający swój własny statut (akt fundacyjny), zapobiegający rozdrobnieniu dóbr.

Wikipedia

# ordynatka

→ ordynat

SJP.pl

#### Patrz:

ordynat

# ordynator

lekarz będący kierownikiem oddziału szpitalnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz, który kieruje oddziałem szpitala

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka, która kieruje oddziałem szpitala

Wiktionary

Ordynator – lekarz, lekarz dentysta lub psycholog z ukończoną specjalizacją kliniczną i/lub szkołą terapeutyczną kierujący pracą oddziału szpitalnego.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2000 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać osoby na stanowiskach kierowniczych w zakładach opieki zdrowotnej określonego rodzaju, ordynatorem oddziału szpitala i jego zastępcą może być lekarz, lekarz dentysta posiadający prawo wykonywania zawodu w Rzeczypospolitej Polskiej i mający tytuł specjalisty w określonej dziedzinie medycyny lub specjalizację II stopnia w odpowiedniej dziedzinie medycyny oraz co najmniej ośmioletni staż pracy w zawodzie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Są szpitale, w których ordynatorzy są zatrudnieni na podstawie umów cywilnoprawnych i oficjalnie są koordynatorami oddziałów.

(1.1) W czasie obchodu trzeba było przy setce pacjentów opowiadać ordynatorowi o swoich problemach.

(2.1) Oddziałem pediatrii kieruje młoda ordynator z niewielkim stażem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃ˈnatɔr, AS: ordỹnator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. ordynatorka ż.

przym. ordynatorski

rzecz. ordynatura

czas. ordynować

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) pot. ordynatorka

Wiktionary

# ordynatorka

→ ordynator

SJP.pl

#### Patrz:

ordynator

# ordynatorski

przymiotnik

(1.1) dotyczący ordynatora, związany z ordynatorem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zmiany na stanowiskach ordynatorskich dokonały się też w niedługim czasie na oddziałach chirurgii ogólnej i ortopedii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃naˈtɔrsʲci, AS: ordỹnatorsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ordynator m., ordynatorka ż., ordynatura ż.

przym. ordynować ndk.

czas. ordynować

Wiktionary

# ordynatowa

żona ordynata

SJP.pl

# ordynatura

stanowisko ordynatora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stanowisko ordynatora

(1.2) pełnienie funkcji ordynatora

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrdɨ̃naˈtura, AS: ordỹnatura

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ordynatorski

rzecz. ordynator

Wiktionary

# ordynek

szyk wojskowy

SJP.pl

# ordyniec

członek ordy

SJP.pl

# ordynka

rodzaj zakrzywionej szabli tatarskiej z XVII wieku; ormianka

SJP.pl

Wikipedia

# ordynkiem

szyk wojskowy

SJP.pl

# ordynować

1. przepisywać, aplikować komuś leki, kurację;
2. wykonywać obowiązki ordynatora;
3. udzielać porad lekarskich pacjentom, leczyć

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zaordynować)

(1.1) med. przepisywać leki, kurację itp.

(1.2) dyktować sposób postępowania

(1.3) pełnić obowiązki ordynatora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ordynator mos., ordynariusz mos., ordynacja ż.

przym. ordynacyjny, ordynatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przepisywać, preskrybować

(1.2) zarządzać, polecać, preskrybować

Wiktionary

# ordyński

dotyczący ordy (np. wachmistrz ordyński)

SJP.pl

# ordynus

cham, gbur, człowiek wulgarny, nieokrzesany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zachowująca się ordynarnie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ordynarność ż.

przym. ordynarny

przysł. ordynarnie

rzecz. ordynarność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prostak, chamisko, chamidło, cham, burak, ćwok, buc

Wiktionary

# ordzin

Ordzin – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Obrzycko.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

# ordżonikidze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Władykaukaz, nazwa oficjalna w latach 1931–1944 oraz 1954–1990;

Wiktionary

- Ordżonikidze – osiedle typu miejskiego na Krymie
- Pokrow (d. Ordżonikidze) – miasto na Ukrainie
- Ordżonikidze – radziecki, następnie indonezyjski krążownik lekki projektu 68bis

Osoby noszące nazwisko Ordżonikidze

- Iza Ordżonikidze (1938-2010) – gruzińska poetka
- Sergo Ordżonikidze (1886-1937) – sowiecki działacz partyjny i państwowy
- Siergiej Ordżonikidze (ur. 1946) – radziecki i rosyjski dyplomata

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) współcz. Władykaukaz, hist. Dzaudżikau (1944-1954)

Wiktionary

# oreada

w mitologii greckiej: nimfa gór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. nimfa zamieszkująca góry i jaskinie, którymi opiekuje się i które ochrania;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɛˈada, AS: oreada

Wiktionary

# oreas

oreas wielki - gatunek afrykańskiej antylopy; antylopa Derbiego

SJP.pl

Oreas wielki, oreas, antylopa Derbiego (Tragelaphus derbianus) – gatunek ssaka z rodziny wołowatych (Bovidae). Waży do 900 kg, a długość jej ciała bez ogona sięga przeważnie 2,2–2,9 m. Wraz z elandem są uważane za największe wśród antylop.

Wikipedia

# oreczka

rodzaj waleni z rodziny delfinowatych

SJP.pl

Oreczka (Orcaella) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Globicephalinae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Wikipedia

# orędować

wstawiać się w czyjejś sprawie, udzielać poparcia

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wstawiać się za kimś lub za czymś u kogoś; przyczyniać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za pokojem szczególnie mocno orędował palatyn Władysława II, Piotr Włostowic (Wikipedia)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɛ̃nˈdɔvat͡ɕ, AS: orẽndovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orędowanie n., orędownictwo, orędownik, orędowniczka

Wiktionary

# orędowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|orędować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. orędować ndk.

Wiktionary

# orędownica

dawniej: orędowniczka

SJP.pl

# orędownictwo

wstawianie się za kimś lub za czymś

SJP.pl

# orędowniczka

1. kobieta wstawiająca się za kimś lub za czymś, popierająca jakąś osobę lub ideę;
2. dawniej: kobieta, której powierzono wykonanie określonego zadania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: orędownik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɛ̃ndɔvʲˈɲit͡ʃka, AS: orẽndovʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orędownik, orędownictwo

czas. orędować

Wiktionary

# orędownik

1. osoba wstawiająca się za kimś lub za czymś, popierająca jakąś osobę lub ideę;
2. dawniej: osoba, której powierzono wykonanie określonego zadania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba orędująca, popierająca bądź wstawiająca się za kimś lub czymś

(1.2) daw. poseł, wysłannik

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na prawo od niego wyrzeźbiono Tomasza Jeffersona, trzeciego z kolei prezydenta USA, wielkiego orędownika ekspansji na zachód i autora Deklaracji Niepodległości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orędownictwo n.

:: fż. orędowniczka ż.

czas. orędować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obrońca, zwolennik, rzecznik

Wiktionary

# orędzie

uroczysta odezwa głowy państwa do narodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uroczyste przemówienie osobistości

(1.2) daw. powiadomienie, przekazanie rozporządzenia

Wiktionary

Orędzie (inaczej apel, odezwa, posłanie) – uroczyste przemówienie ważnej osoby w państwie skierowane do ogółu. Zwykle dotyczy bieżącej sytuacji politycznej w kraju, może dotyczyć także kwestii społecznych oraz gospodarczych. Często orędzia pojawiają się przed i po wyborach, a także w trakcie uroczystych wizyt polityków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W orędziu znalazły się odniesienia do katastrofy smoleńskiej.

(1.1) Burgrabia przysłał orędzie z napomnieniem.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przesłanie

Wiktionary

# oregano

1. wieloletnia roślina zielna z rodziny wargowych (jasnotowatych), o drobnych liściach i różowych lub białych kwiatach zebranych w podbaldachy, rosnąca w Europie i Azji, używana jako ziele lecznicze i przyprawa; origanum, lebiodka pospolita, dziki majeranek;
2. ziele lecznicze lub przyprawa z wysuszonych liści i łodyg tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, nazwa systematyczna|Origanum vulgare|L.|ref=tak.

(1.2) kulin. liście lebiodki stosowane jako przyprawa

Wiktionary

Lebiodka pospolita (Origanum vulgare L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych. Rośnie w Afryce Północnej, Europie i Azji. W Polsce występuje na całym terytorium i jest pospolity. Inna nazwa: dziki majeranek. Roślina jest silnie aromatyczna i wykorzystywana jako przyprawa pod nazwą oregano.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɛˈɡãnɔ, AS: oregãno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dziki majeranek; lud. ptasia mięta

Wiktionary

# oregon

stan w USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Wiktionary

Oregon (wymowa:/ˈɔrɪɡən/ OR-ə-gən) – stan w północno-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, na wybrzeżu Pacyfiku. Jest jednym ze słabiej zaludnionych stanów w kraju, a około połowy obszaru porastają lasy. Na słabe zaludnienie wpływają także rozległe obszary górzyste. Znaczna część populacji koncentruje się w Willamette Valley.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oregon graniczy od południa z Kalifornią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈrɛɡɔ̃n, AS: oregõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oregończyk mos., Oregonka ż.

przym. oregoński

Wiktionary

# oregończyk

mieszkaniec Oregonu (stanu w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Oregonu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ponieważ Oregończycy są przeciwni elektrowniom atomowym, Chip Carter zapewnił ich, że tata jest też przeciwny budowaniu elektrowni atomowych tam wszędzie, gdzie istnieją inne źródła energii (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oregon mrz.

:: fż. Oregonka ż.

przym. oregoński

Wiktionary

# oregonka

mieszkanka Oregonu (stanu w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Oregonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oregon mrz.

:: fm. Oregończyk mos.

przym. oregoński

Wiktionary

# oregoński

→ Oregon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Oregonem, dotyczący Oregonu

Wiktionary

#### Patrz:

Oregon

#### Przykłady

(1.1) Przeciętna oregońska krowa daje 178 galonów mleka na rok, podczas gdy przeciętna krowa w całych Stanach Zjednoczonych daje tylko 108 galonów.

(1.1) W 1996 roku Hemlock Society zgłosiło projekt modelowej ustawy stanowej legalizującej i regulującej – na wzór regulacji oregońskiej - wspomagane przez lekarza samobójstwo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oregon mrz., Oregończyk mos., Oregonka ż.

Wiktionary

# oreid

stop miedzi (90%) i cynku (10%)

SJP.pl

# oreksyna

neuropeptyd wytwarzany przez komórki nerwowe podwzgórza i pnia mózgu

SJP.pl

Hipokretyna, oreksyna – neuropeptyd wytwarzany przez grupę neuronów znajdujących się w podwzgórzu i pniu mózgu a jej receptory znajdują się w różnych regionach mózgu. Jej zadaniem jest regulacja, kiedy stan snu oraz czuwania jest stosowny dla organizmu w interakcji z systemem regulującym emocje (unikanie zagrożenia), nagrodę i równowagę energetyczną organizmu. Utrata neuronów produkujących ten neuroprzekaźnik prowadzi do zaburzeń koncentracji uwagi oraz narkolepsji.

Wikipedia

# oreksynowy

→ oreksyna

SJP.pl

#### Patrz:

oreksyna

# orelec

Orelec (w latach 1977–1981 Orle) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Olszanica.

Wikipedia

# orenburczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Orenburga; osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wreszcie, po dobrej półgodzinie, z kurzawy zaczęli wypadać pojedynczo, a później całymi gromadami orenburczycy, gnając ku swoim pozycjom. Na ich karkach jechali nasi ułani, kłując i rąbiąc uciekających.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orenburg m.

:: fż. orenburka ż.

przym. orenburski

Wiktionary

# orenburg

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;

Wiktionary

Orenburg (ros. Оренбург, w latach 1938–1957 Czkałow) – miasto obwodowe w zachodniej Rosji. Położone nad rzeką Ural, w jej środkowym biegu przy ujściu Sakmary, na granicy dwóch kontynentów: Europy oraz Azji.

Miasto zostało założone w 1743 jako twierdza. W latach 1938–1957 na cześć Walerego Czkałowa nosiło nazwę Czkałow.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Orenburga|Ms=Orenburgu.

synonimy.

(1.1) hist. Czkałow (1938-1957)

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. orenburczyk mos.

przym. orenburski

frazeologia.

etymologia.

etym|ros|Оренбург. < etym|ros|Орь. + etym|niem|Burg. → Or (rzeka) + gród, zamek

pierwotnie nazwę Orenburg nadano innej fortecy, powstałemu w 1735 Orskowi, leżącemu u zbiegu rzek Or i Ural; później, w 1743 roku, przeniesiono tę nazwę na obecne miasto Orenburg

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Orenburg

* baszkirski: (1.1) Ырымбур

* białoruski: (1.1) Арэнбург m.

* bułgarski: (1.1) Оренбург m.

* francuski: (1.1) Orenbourg m.

* hiszpański: (1.1) Oremburgo m.

* kazachski: (1.1) Орынбор

* litewski: (1.1) Orenburgas m.

* łaciński: (1.1) Orenburgum n.

* łotewski: (1.1) Orenburga m.

* macedoński: (1.1) Оренбург m.

* niemiecki: (1.1) Orenburg n.

* nowogrecki: (1.1) Ορενμπούργκ

* portugalski: (1.1) Oremburgo m.

* rosyjski: (1.1) Оренбург m.

* słowacki: (1.1) Orenburg m.

* szwedzki: (1.1) Orenburg

* ukraiński: (1.1) Оренбург m.

źródła.

== Orenburg (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny, nazwa własna

(1.1) geogr. Orenburg

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orenburczyk mos.

przym. orenburski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Czkałow (1938-1957)

Wiktionary

# orenburski

przymiotnik od: Orenburg (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orenburgiem, dotyczący Orenburga

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dopiero trzecia szarża rosyjska, przeprowadzona przez pułk orenburskich ułanów, doprowadziła do gwałtownego starcia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orenburg m., orenburczyk mos.

Wiktionary

# orencja

imię żeńskie

SJP.pl

# orencjusz

imię męskie

SJP.pl

Orencjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające "modlący się". Istnieje trzech świętych patronów tego imienia.

Orencjusz imieniny obchodzi 1 maja.

Wikipedia

# orenda

wg wierzeń Indian Irokezów: nadzwyczajna, niewidzialna potęga, która przepaja z różną intensywnością całą ożywioną i nieożywioną przyrodę w postaci energii duchowej, mogącej wywierać wpływ zgodnie z wolą jej posiadacza

SJP.pl

# orenice

Orenice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# oreo

pejoratywne określenie Murzyna, który wrósł w środowisko białych

SJP.pl

Oreo – ciastko typu markiza, złożone z dwóch okrągłych czekoladowych herbatników przełożonych słodkim kremem. Ciastka Oreo zostały po raz pierwszy wyprodukowane przez National Biscuit Company w 1912 roku w Nowym Jorku.

Oreo są najlepiej sprzedającymi się ciasteczkami w Stanach Zjednoczonych. Od 1912 do 2015 roku sprzedano ich 362 miliardy sztuk.

Wikipedia

# oreofit

roślina wysokogórska

SJP.pl

Oreofit, orofit (gr. óros ‘góra’, phytón ‘roślina’) – roślina wysokogórska, mająca centrum swojego występowania w górach powyżej górnej granicy lasu. Rośliny te posiadają szereg przystosowań, umożliwiających im przetrwanie w trudnych warunkach wysokogórskich.

Wikipedia

# oreopitek

małpa wąskonosa z okresu wczesnego pliocenu

SJP.pl

Oreopithecus bambolii, też Oreopitek – wymarły ssak naczelny, którego skamieniałości odkryto we Włoszech (Sardynia i Toskania) oraz w Afryce Wschodniej.

Wikipedia

# oreściny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Oresty lub z nią związany

SJP.pl

# oressa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie mińskim i homelskim Białorusi, prawy dopływ Ptyczy;

Wiktionary

Oressa (biał. Арэса, Раса, ros. Ореса, Оресса) – rzeka w obwodzie mińskim i homelskim Białorusi, prawy dopływ Ptycza w zlewisku Morza Czarnego. Długość – 128 km, powierzchnia zlewni – 3620 km², średni przepływ u ujścia – 16,7 m³/s, spadek – 32,7 m, nachylenie – 0,26‰.

Wikipedia

# orest

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Orestes – imię
- Orestes – postać w mitologii
- Orestes – patriarcha Jerozolimy
- Orestes – ojciec Romulusa Augustulusa, naczelnik wojsk
- Orestes – dramat Eurypidesa
- Orestes – miasto w USA, w stanie Indiana, w hrabstwie Madison

Wikipedia

# oresta

imię żeńskie

SJP.pl

# orestes

w mitologii greckiej: syn Agamemnona i Klitajmestry; Orest

SJP.pl

- Orestes – imię
- Orestes – postać w mitologii
- Orestes – patriarcha Jerozolimy
- Orestes – ojciec Romulusa Augustulusa, naczelnik wojsk
- Orestes – dramat Eurypidesa
- Orestes – miasto w USA, w stanie Indiana, w hrabstwie Madison

Wikipedia

# orestowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Oresta lub z nim związany

SJP.pl

# oręż

narzędzie walki; broń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzędzie lub środek walki

Wiktionary

Oręż, oręże – to według słownika języka polskiego PWN

- broń
- uzbrojenie
- siły zbrojne
- środki wykorzystywane do pokonania kogoś lub czegoś
- poroże samca jelenia (w języku łowieckim)
- szable i fajki dzika (w języku łowieckim)

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) broń

Wiktionary

# oręże

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. oręż

Wiktionary

Oręż, oręże – to według słownika języka polskiego PWN

- broń
- uzbrojenie
- siły zbrojne
- środki wykorzystywane do pokonania kogoś lub czegoś
- poroże samca jelenia (w języku łowieckim)
- szable i fajki dzika (w języku łowieckim)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈrɛ̃w̃ʒɛ, AS: orẽũ̯že

Wiktionary

# oręziak

nazwisko

SJP.pl

# orężny

zbrojny, zaopatrzony w broń

SJP.pl

# orężówka

miniarka ogrodówka - gatunek muchówki z rodziny miniarkowatych

SJP.pl

# orfa

ryba, ozdobna odmiana jazia; jaź złoty

SJP.pl

Złota orfa, złoty jaź, orfa, jaź złoty (Leuciscus idus v. orpha) – barwna odmiana jazia (Leuciscus idus) o złocisto-czerwonym lub pomarańczowym ubarwieniu. Hodowana jest jako ryba ozdobna w oczkach wodnych i stawach parkowych. Osiąga długość około 40 cm. Odżywia się drobnymi zwierzętami wodnymi i owadami.

Wikipedia

# orfeon

stowarzyszenie śpiewacze

SJP.pl

# orfeusz

mit. gr. syn muzy Kaliope, mąż Eurydyki

SJP.pl

Orfeusz (gr. Ὀρφεύς Orpheús, łac. Orpheus) – w mitologii greckiej tracki śpiewak i poeta, twórca orfizmu.

Uchodził za syna boga Apollina albo trackiego boga Ojagrosa i muzy Kalliope. Wymienia się go niekiedy jako władcę jednego z ludów tej górzystej krainy. Uważany za największego śpiewaka, muzyka i poetę greckiego. Wtórował on swej pieśni grą na lirze lub kitarze, którą ulepszył, powiększając liczbę jej strun z siedmiu do dziewięciu.

Wikipedia

# orficki

orficzny;
1. dotyczący orfizmu (kierunku w malarstwie);
2. związany z misteriami na cześć Orfeusza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mitgr. związany z Orfeuszem, dotyczący Orfeusza lub misteriów na jego cześć

(1.2) rel. filoz. związany z orfizmem, dotyczący orfizmu (doktryny filozoficzno-religijnej)

(1.3) szt. związany z orfizmem, dotyczący orfizmu (stylu w malarstwie)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orfeusz m., orfizm m., orfik m., orfeon m.

przym. orficzny

Wiktionary

# orficzny

orficki;
1. dotyczący orfizmu (kierunku w malarstwie);
2. związany z misteriami na cześć Orfeusza

SJP.pl

# orfik

zwolennik (wyznawca) orfizmu

SJP.pl

Orfizm (Orficyzm) – nurt religijny w starożytnej Grecji powstały w VII wieku p.n.e. Jest on związany z kultem Dionizosa, cechuje się wiarą w wędrówkę dusz i ich wyższości nad ciałem.

Najszerszy rozwój orfizmu datuje się na VI w. p.n.e.

Wikipedia

# orfika

instrument klawiszowy popularny w XIX wieku

SJP.pl

# orfizm

nurt religijny w starożytnej Grecji, związany z kultem Dionizosa-Zagreusa

SJP.pl

Orfizm (Orficyzm) – nurt religijny w starożytnej Grecji powstały w VII wieku p.n.e. Jest on związany z kultem Dionizosa, cechuje się wiarą w wędrówkę dusz i ich wyższości nad ciałem.

Najszerszy rozwój orfizmu datuje się na VI w. p.n.e.

Wikipedia

# org.

skrót od: organiczny, organizacja, organizacyjny

SJP.pl

# organ

1. część organizmu człowieka o określonej budowie i funkcji; narząd;
2. część układu automatycznego sterowania i regulacji, spełniająca określoną funkcję;
3. dziennik lub czasopismo reprezentujące poglądy organizacji politycznej, naukowej itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego

(1.2) praw. instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;

(1.3) zob. organy.

Wiktionary

- organ – funkcjonalnie wyodrębniona część rośliny lub zwierzęcia
- organ – podmiot wyodrębniony w celu wykonywania określonych zadań
  - organ państwowy
- organ – gazeta lub inny publikator wydawany przez partię polityczną, organizację społeczną, grupę artystyczną lub instytucję naukową w celu propagowania celów i sposobów jej działania oraz opinii jej zarządu i członków
- organ – przest. organy
- Organ – miejscowość spisowa w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Doña Ana
- Organ – miejscowość i gmina we Francji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ludzie rzadko zgadzają się na bycie dawcami organów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrɡãn, AS: orgãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organista m., organistka ż., organella nmos., organizm m., organy nmos.

:: zdrobn. organek m., organki nmos.

przym. organowy, wewnątrzorganowy, organiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) narząd

(1.2) instytucja, urząd, agencja

Wiktionary

# organdyna

cienka, sztywna, bawełniana tkanina; organtyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. cienka, sztywna, prześwitująca tkanina bawełniana;

Wiktionary

Organdyna, organtyna (z fr. organdi za pośrednictwem niem. Organdin) – rodzaj rzadkiej, lekkiej i cienkiej, ale sztywnej tkaniny bawełnianej, niekiedy przewiewnej lub wręcz przezroczystej, określanej również jako odmiana połyskliwego batystu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. organdynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) organtyna

Wiktionary

# organdynowy

→ organdyna

SJP.pl

#### Patrz:

organdyna

# organecznik

przedstawiciel rodziny ośmiopromiennych koralowców; organkowiec

SJP.pl

# organek

przyrząd do formowania i przenoszenia na nim szpalt zecerskich

SJP.pl

Ørganek, zapisywane również jako Organek – polski zespół muzyczny wykonujący rock alternatywny. Został założony przez Tomasza Organka w 2013 roku. Skład formacji tworzą ponadto basista Adam Staszewski, perkusista Robert Markiewicz oraz klawiszowiec Tomasz Lewandowski.

Wikipedia

# organella

organoid;
1. struktura cytoplazmatyczna komórek roślinnych i zwierzęcych;
2. element strukturalny ciała pierwotniaków, np. nibynóżka, rzęska, wić, wykonujący niezbędne dla życia komórki funkcje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikrobiol. struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;

Wiktionary

Organellum – każda oddzielona od cytozolu błoną plazmatyczną struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji. Komórka prokariotyczna nie zawiera organellów komórkowych, co odróżnia ją od komórki eukariotycznej. Genofory (nukleoidy) i rybosomy nie są organellami, gdyż nie są oddzielone od otoczenia błoną komórkową. Komórki eukariotyczne zawierają podstawowy zestaw organellów błonowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do organelli zalicza się m.in. mitochondria, plastydy i retikulum endoplazmatyczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. organellowy

rzecz. organ mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) organellum, organoid

Wiktionary

# organellowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do organelli, związany z organellą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organella ż.

Wiktionary

# organellum

wewnątrzkomórkowa struktura oddzielona błoną komórkową od cytoplazmy; organella

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. organella.

Wiktionary

Organellum – każda oddzielona od cytozolu błoną plazmatyczną struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji. Komórka prokariotyczna nie zawiera organellów komórkowych, co odróżnia ją od komórki eukariotycznej. Genofory (nukleoidy) i rybosomy nie są organellami, gdyż nie są oddzielone od otoczenia błoną komórkową. Komórki eukariotyczne zawierają podstawowy zestaw organellów błonowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niektóre organella komórek eukariotycznych (mitochondria oraz plastydy) pochodzą od endosymbiotycznych bakterii.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. organiczny

rzecz. organizm mrz., organy nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) organella, organoid

Wiktionary

# organiarz

robotnik wyspecjalizowany w budowaniu organów

SJP.pl

# organicystyczny

→ organicyzm

SJP.pl

#### Patrz:

organicyzm

# organicyzm

1. pogląd filozoficzny zakładający rozwój i funkcjonowanie całej natury oraz jej różnych dziedzin w strukturach rozwijających się na wzór żywego organizmu;
2. kierunek w socjologii XIX i początku XX wieku

SJP.pl

Organicyzm – pogląd filozoficzny i nurt w socjologii zakładający, że społeczeństwo funkcjonuje i rozwija się jak żywy organizm, a instytucje społeczne są ze sobą powiązane tak, jak części organizmu (od ich współpracy zależy sprawne funkcjonowanie społeczeństwa).

Wikipedia

# organicznik

zwolennik pozytywizmu, pracy organicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) społ. zwolennik pozytywistycznej idei pracy organicznej

Wiktionary

# organicznikostwo

rzadko: postawa właściwa organicznikom, czyli zwolennikom hasła pracy organicznej

SJP.pl

# organicznikowski

rzadko: związany z hasłami organiczników (zwolennikami hasła pracy organicznej)

SJP.pl

# organiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest organiczne

Wiktionary

Zaburzenia psychoorganiczne – zaburzenia funkcji psychicznych, wywołane uszkodzeniem mózgu.

Wyrażenie „zaburzenia psychoorganiczne” jest terminem psychiatrycznym, znajdującym zastosowanie także w neurologii. Termin „zespół psychoorganiczny” (syndroma psychoorganicum) określa różne zaburzenia psychiczne, których przyczyną są zmiany organiczne.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. organ m., organizm m.

przym. organiczny

Wiktionary

# organiczny

1. przynależny do organizmów żywych, związany ze światem roślinnym lub zwierzęcym;
2. w chemii: związek, w którego skład wchodzi węgiel;
3. ściśle, nierozerwalnie związany;
4. o negatywnych uczuciach: bardzo silny, nieuzasadniony i nieusuwalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. chem. będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący

(1.2) ściśle ze sobą lub z czymś związany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Glukoza jest związkiem organicznym.

(1.2) Organizm kobiety w ciąży tworzy z płodem organiczną całość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãˈɲit͡ʃnɨ, AS: orgãńičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organizm m., organ m., organy nmos., organellum n., organika ż., organki nmos., organiczność ż.

przym. organowy

przysł. organicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) nierozerwalny

Wiktionary

# organik

potocznie: specjalista w dziedzinie chemii organicznej

SJP.pl

Organik – trzeci album studyjny włoskiego producenta muzycznego Roberta Milesa.Album został wydany 11 czerwca 2001 roku. Składa się z dwunastu utworów.

Wikipedia

# organiściak

nazwisko

SJP.pl

# organiścina

przestarzałe określenie na żonę organisty kościelnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona organisty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W lipcu brałyśmy jajka od organiściny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organistka ż., organista mos., organistówka ż., organy lm. nmos., organ mrz.

przym. organistowski, organowy

Wiktionary

# organista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. pracownik kościelny odpowiedzialny za prowadzenie śpiewu i zwykle przygrywający na organach

(1.2) muz. muzyk grający na organach;

Wiktionary

Organista – muzyk grający na organach. Najczęściej organista jest zarazem akompaniatorem liturgicznym w kościele katolickim lub akompaniatorem pieśni w kościołach protestanckich. Dobry organista powinien mieć opanowaną sztukę improwizacji, kompozycji i czytania nut a vista. Bardzo często w codziennej pracy organisty te umiejętności okazują się niezbędne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tę niedzielę Jasiek będzie kalikował organiście.

(1.2) W filharmonii odbedzie się koncert wybitnego organisty pochodzącego z Paryża.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãˈɲista, AS: orgãńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organ mrz., organistostwo n., organistowskość ż., organy lm nm., organki lm nm., organistówka ż., organiścina ż.

:: fż. organistka ż.

czas. organistować ndk.

przym. organistowski, organowy

przysł. organistowsko, organowo

ims. organistujący

Wiktionary

# organistka

→ organista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na organach

Wiktionary

#### Patrz:

organista

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) instrumentalistka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. organ m., organy nmos., organistówka ż., organiścina ż.

:: fm. organista m.

przym. organowy

przysł. organowo

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

zobtłum rodz|organista.

* białoruski: (1.1) арганістка ż.

* kataloński: (1.1) organista ż.

* niemiecki: (1.1) Orgelspielerin ż., Organistin ż.

* rosyjski: (1.1) органистка ż.

* słoweński: (1.1) organistka ż.

* ukraiński: (1.1) органістка ż.

* włoski: (1.1) organista ż.

źródła.

== organistka (język słoweński.) ==

thumb|organistka (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) organistka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãˈɲistka, AS: orgãńistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organ m., organy nmos., organistówka ż., organiścina ż.

:: fm. organista m.

przym. organowy

przysł. organowo

Wiktionary

# organistówka

dom, w którym mieszka organista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dom lub mieszkanie kościelnego organisty

Wiktionary

Organistówka – budynek mieszkalny będący własnością parafii, zazwyczaj ulokowany w pobliżu kościoła, przeznaczony najczęściej na mieszkanie dla pracowników świeckich parafii, np. organisty lub rektoratu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ogródku przed starą organistówką rosły malwy i piwonie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. organowy

rzecz. organista mos., organistka ż., organiścina ż., organy lm. nmos.

Wiktionary

# organistrum

lira korbowa, rodzaj katarynki

SJP.pl

# organistyczny

1. odnoszący się do żywego organizmu; organiczny;
2. związany z organicyzmem, poglądem, według którego cała natura i jej poszczególne części działają na podobieństwo organizmu żywego

SJP.pl

# organizacja

1. sposób zorganizowania czegoś;
2. grupa osób działająca razem dla osiągnięcia wspólnych celów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów

(1.2) sposób przygotowywania czegoś, planowaćanowania

(1.3) świadomy, przemyślany i celowy typ współpracy między ludźmi, a zwłaszcza system świadomie koordynowanej działalności dwóch lub więcej osób

Wiktionary

Organizacja (od gr. organon, łac. organum – wyspecjalizowana część pełniąca jakąś funkcję w całości) – wieloznaczne i interdyscyplinarne pojęcie z zakresu nauk społecznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ulotka zawiera adresy organizacji ekologicznych.

(1.2) Nasza firma zajmuje się profesjonalną organizacją przyjęć i bankietów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãɲiˈzat͡sʲja, AS: orgãńizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organizator m., organizatorka ż., organizm mrz., organizer mrz., organizowanie n., zorganizowanie n.

czas. organizować ndk., zorganizować dk.

przym. organizacyjny

przysł. organizacyjnie

Wiktionary

# organizacyjny

przymiotnik

(1.1) dotyczący organizacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Strukturalne podobieństwa składu osobowego, form organizacyjnych czy faz rozwojowych nie muszą bynajmniej przesądzać o zbieżnościach pod innymi względami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organizer mrz., organizatorka ż., organizator mos., organizacja ż., organizowanie n., zorganizowanie n.

czas. organizować ndk., zorgnizować dk.

Wiktionary

# organizator

osoba, która planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) instytucja lub osoba, do której należy zorganizowanie czegoś (np. wydarzenia)

Wiktionary

- Organizator (oprogramowanie)
- Organizator (stopień instruktorski)

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) organizator imprezy / meczu / koncertu

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) realizator

hiponimy.

(1.1) koordynator, wodzirej, współorganizator

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. organizer mrz., organizacja ż., organizowanie n., zorganizowanie n.

:: fż. organizatorka ż.

czas. organizować ndk., zorganizować dk.

przym. organizacyjny, organizatorski

przysł. organizacyjnie

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|organizować|-ator.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) organizer, organiser

* baskijski: (1.1) antolatzaile

* białoruski: (1.1) арганізатар m.

* duński: (1.1) organisator w., arrangør w.

* francuski: (1.1) organisateur m.

* hiszpański: (1.1) organizador m.

* kazachski: (1.1) жұмылдырушы, ұйымдастырушы

* nowogrecki: (1.1) οργανωτής m.

* rosyjski: (1.1) организатор m.

* słoweński: (1.1) organizator m.

* szwedzki: (1.1) organisatör w.

* ukraiński: (1.1) організатор m.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãɲiˈzatɔr, AS: orgãńizator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organizer mrz., organizacja ż., organizowanie n., zorganizowanie n.

:: fż. organizatorka ż.

czas. organizować ndk., zorganizować dk.

przym. organizacyjny, organizatorski

przysł. organizacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) realizator

hiponimy.

(1.1) koordynator, wodzirej, współorganizator

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. organizer mrz., organizacja ż., organizowanie n., zorganizowanie n.

:: fż. organizatorka ż.

czas. organizować ndk., zorganizować dk.

przym. organizacyjny, organizatorski

przysł. organizacyjnie

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|organizować|-ator.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) organizer, organiser

* baskijski: (1.1) antolatzaile

* białoruski: (1.1) арганізатар m.

* duński: (1.1) organisator w., arrangør w.

* francuski: (1.1) organisateur m.

* hiszpański: (1.1) organizador m.

* kazachski: (1.1) жұмылдырушы, ұйымдастырушы

* nowogrecki: (1.1) οργανωτής m.

* rosyjski: (1.1) организатор m.

* słoweński: (1.1) organizator m.

* szwedzki: (1.1) organisatör w.

* ukraiński: (1.1) організатор m.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# organizatorka

kobieta, która planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: organizator

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. organizator m., organizacja ż., organizowanie n., zorganizowanie n., organizer mrz.

czas. organizować ndk., zorganizować dk.

przym. organizatorski, organizacyjny

przysł. organizacyjnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

zobtłum rodz|organizator.

* białoruski: (1.1) арганізатарка ż.

* hiszpański: (1.1) organizadora ż.

* nowogrecki: (1.1) οργανώτρια ż.

* rosyjski: (1.1) организаторка ż.

* słoweński: (1.1) organizatorka ż.

* ukraiński: (1.1) організаторка ż.

źródła.

== organizatorka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) organizatorka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãɲizaˈtɔrka, AS: orgãńizatorka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organizator m., organizacja ż., organizowanie n., zorganizowanie n., organizer mrz.

czas. organizować ndk., zorganizować dk.

przym. organizatorski, organizacyjny

przysł. organizacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. organizator m., organizacja ż., organizowanie n., zorganizowanie n., organizer mrz.

czas. organizować ndk., zorganizować dk.

przym. organizatorski, organizacyjny

przysł. organizacyjnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

zobtłum rodz|organizator.

* białoruski: (1.1) арганізатарка ż.

* hiszpański: (1.1) organizadora ż.

* nowogrecki: (1.1) οργανώτρια ż.

* rosyjski: (1.1) организаторка ż.

* słoweński: (1.1) organizatorka ż.

* ukraiński: (1.1) організаторка ż.

źródła.

== organizatorka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) organizatorka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# organizatory

osoba, która planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie

SJP.pl

# organizer

1. kalendarz z notatnikiem; organizator;
2. notes elektroniczny; organizator;
3. twarda okładka z klamerkami do wpinania kartek; segregator;
4. rzecz z szufladkami lub przegródkami do przechowywania posegregowanych elementów; segregator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podręczny notes z kalendarzem i skorowidzem kontaktów, który pomaga w zarządzaniu własnym czasem

(1.2) plastikowy pojemnik z przegródkami do uporządkowanego przechowywania drobiazgów

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. organizm mrz., organizacja ż., organizator m., organizatorka ż., organizowanie n., zorganizowanie n.

czas. organizować ndk., zorganizować dk.

przym. organizacyjny, organizatorski

przysł. organizacyjnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== organizer (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vininn126-organizer.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) organizator, organizatorka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãˈɲizɛr, AS: orgãńizer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organizm mrz., organizacja ż., organizator m., organizatorka ż., organizowanie n., zorganizowanie n.

czas. organizować ndk., zorganizować dk.

przym. organizacyjny, organizatorski

przysł. organizacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. organizm mrz., organizacja ż., organizator m., organizatorka ż., organizowanie n., zorganizowanie n.

czas. organizować ndk., zorganizować dk.

przym. organizacyjny, organizatorski

przysł. organizacyjnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== organizer (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vininn126-organizer.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) organizator, organizatorka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# organizm

1. istota żywa;
2. ciało człowieka lub zwierzęcia rozumiane jako funkcjonalna całość;
3. zespół współpracujących elementów stanowiących jedną całość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;

(1.2) med. cielesny ustrój człowieka

(1.3) przen. pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów

Wiktionary

Organizm – istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi (przede wszystkim przemianą materii), której części składowe tworzą funkcjonalną całość (indywiduum) zdolną do samodzielnego życia. Badaniem różnorodności organizmów i ich klasyfikowaniem zajmuje się systematyka organizmów. Szczątki organizmów wymarłych w odpowiednich warunkach tworzą skamieniałości. Zespół cech organizmu, na które wpływają czynniki środowiskowe i genotyp, nazywa się fenotypem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Energia słoneczna jest bardzo ważna dla organizmów żywych.

(1.2) Na starość nasz organizm zaczyna niestety szwankować.

(1.3) Służby oczyszczania to ważny element organizmu miasta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈɡãɲism̥, AS: orgãńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organiczność ż., organ m., organizacja ż., organy m. lm., organellum n., organicyzm m., organizer m., organik m., organista m., organistka ż.

czas. organizować, zorganizować

przym. organistyczny, organiczny, organicystyczny, organistowski

przysł. organicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ciało

Wiktionary

# organizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zorganizować)

(1.1) porządkować coś w określony sposób, nadawać strukturę

(1.2) podejmować szereg działań, aby określone zdarzenie mogło mieć miejsce

czasownik zwrotny niedokonany organizować się (dk. zorganizować się)

(2.1) tworzyć organizację lub zespół, jednoczyć ludzi wokół celu; zrzeszać się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɡãɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: orgãńizovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organizm mrz., organizacja ż., organizator m., organizatorka ż., organizer mrz., organizowanie n., zorganizowanie n.

czas. zorganizować dk.

przym. organizacyjny, organizatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) porządkować

(1.2) urządzać, aranżować

Wiktionary

# organizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|organizować.

Wiktionary

Organizowanie – jeden z procesów, czyli ciąg następujących po sobie celowo uzależnionych faz (etapów). Funkcja organizowania, jako jedna z czterech charakterystycznych funkcji procesu zarządzania (inne to: planowanie, motywowanie i kontrolowanie) obejmuje, m.in.:

- ustalenie niezbędnego zakresu pracy, którego wykonanie jest warunkiem realizacji wytyczonych celów;
- podział zadań całościowych na zadania i na czynności szczegółowe;
- łączenie stanowisk organizacyjnych w grupy;
- ustalenie mechanizmów koordynacji części składowych organizacji;
- kontrola rozwiązań organizacyjnych i ich korygowanie w celu utrzymania lub zwiększenia poziomu jej sprawności.
- w innym ujęciu jest to proces porządkowania, przydzielania, koordynowania działań i zasobów poszczególnym członkom organizacji.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. organizować ndk.

przym. organizacyjny

rzecz. organizator mos., organizatorka ż., organizer mrz., organizacja ż.

Wiktionary

# organka

rodzaj ptaków z rodziny łuszczakowatych

SJP.pl

# organki

1. mały, ustny instrument muzyczny; harmonijka ustna, harmonika
2. broń palna wielolufowa, używana w XVI i XVII wieku; śmignica

SJP.pl

- organki w znaczeniu instrumentu muzycznego
- organki w znaczeniu broni
- Organki – podrodzina ptaków z rodziny łuszczakowatych

Wikipedia

# organkowiec

rodzaj koralowca ośmiopromiennego; Tubipora

SJP.pl

# organmistrz

osoba wytwarzająca organy (instrument) lub zajmująca się nimi - konserwująca je, strojąca; organomistrz (rzadsze)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. rzem. rzemieślnik budujący lub naprawiający organy

Wiktionary

Organmistrz (niem. Orgelbauer) − budowniczy, a także często projektant, konstruktor i konserwator organów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈɡãnmʲisṭʃ, AS: orgãnmʹisṭš

Wiktionary

# organmistrzyni

→ organmistrz

SJP.pl

#### Patrz:

organmistrz

# organogeneza

tworzenie się narządów w zarodkach ludzkich i zwierzęcych

SJP.pl

Organogeneza – proces tworzenia się i rozwoju narządów, zachodzący w wyniku różnicowania się poszczególnych komórek i tkanek.

U zwierząt proces ten może zachodzić zarówno w trakcie rozwoju zarodkowego, jak i larwalnego.

U roślin narządy (organy) powstają z merystematycznych zawiązków.

Wikipedia

# organografia

dziedzina morfologii roślin zajmująca się budową, rozmieszczeniem, czynnościami i rozwojem organów roślin

SJP.pl

Organografia – dział botaniki łączący dwie dziedziny wiedzy: anatomię oraz morfologię roślin, zajmujący się badaniem budowy, ukształtowania, rozmieszczenia i rozwoju narządów (organów) roślinnych oraz ich funkcji.

Z morfologii roślin jako osobna nauka została wyodrębniona w 1930 roku przez K. Goebla.

Wikipedia

# organograficzny

przymiotnik od: organografia

SJP.pl

# organoid

organella;
1. struktura cytoplazmatyczna komórek roślinnych i zwierzęcych;
2. element strukturalny ciała pierwotniaków, np. nibynóżka, rzęska, wić, wykonujący niezbędne dla życia komórki funkcje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mikrobiol. struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji

(1.2) med. nowotwór na narządach wewnętrznych

Wiktionary

Organoid – struktura komórkowa lub tkankowa skonstruowana w warunkach in vitro z różnych typów komórek macierzystych przypominająca fizjologiczny narząd badanego w ten sposób zwierzęcia (lub człowieka). Niewielka wymiarowo struktura powstaje wskutek sterowanego, przestrzennego różnicowania i samoorganizowania się komórek. Wytwarzanie i badanie organoidów jest jednym z obszarów zainteresowania inżynierii tkankowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pod mikroskopem obserwowaliśmy organoidy u pantofelka.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) organella, organellum

Wiktionary

# organoleptyczny

zrozumiany, oceniony dzięki zmysłom

SJP.pl

# organoleptyka

Organoleptyka – metoda badawcza polegająca na sprawdzeniu właściwości badanego obiektu za pomocą zmysłów.

Metoda organoleptyczna jest metodą bazująca na zmysłach:

- wzrokowym;
- węchowym;
- smakowym;
- słuchowym;
- dotykowym.

Wikipedia

# organolog

1. specjalista zajmujący się typami, pochodzeniem, budową i rozwojem narządów;
2. specjalista zajmujący się historią, budową i własnościami instrumentów muzycznych; instrumentolog, instrumentoznawca

SJP.pl

# organologia

1. dział biologii zajmujący się typami, pochodzeniem, budową i rozwojem narządów;
2. dział muzykologii zajmujący się historią, budową i własnościami instrumentów muzycznych; instrumentologia, instrumentarstwo, instrumentoznawstwo

SJP.pl

# organologiczny

1. dotyczący dziedziny nauki zajmującej się instrumentami muzycznymi; instrumentoznawczy, instrumentologiczny;
2. dotyczący działu biologii zajmującego się typami, pochodzeniem, budową i rozwojem narządów

SJP.pl

# organomistrz

osoba wytwarzająca organy (instrument) lub zajmująca się nimi - konserwująca je, strojąca; organmistrz

SJP.pl

Organmistrz (niem. Orgelbauer) − budowniczy, a także często projektant, konstruktor i konserwator organów.

Wikipedia

# organowy

przeznaczony na organy, przygotowany do wykonania na organach (np. fuga organowa, utwór organowy) lub stanowiący część tego instrumentu (np. manuał organowy, piszczałki organowe)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z organami (instrumentem), dotyczący organów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chciał kontynuować studia w zakresie muzyki organowej, ale na pomoc rodziny nie mógł liczyć, bo ojca stracił w roku 1942 w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organ m., organy nmos., organista m., organistka ż., organiścina ż., organistówka ż., organki nmos.

przym. organiczny

Wiktionary

# organożel

żel, w którym fazą rozpraszającą jest ciecz organiczna

SJP.pl

# organozol

układ koloidalny, w którym ośrodek rozpraszający stanowi rozpuszczalnik organiczny

SJP.pl

# organtyna

cienka, sztywna, bawełniana tkanina; organdyna

SJP.pl

Organtyna – cienka, prześwitująca tkanina wykonana z poliestru lub mieszanki poliestru z poliamidami; o splocie włosowo-wątkowym; używana w branży dekoracyjnej, np. firanki lub odzieżowej, np. sukienki.

Jednym z nowszych rodzajów organtyny jest semiorgantyna, różniąca się głównie teksturą i rozstawem nitek.

Wikipedia

# organum

1. jeden z najstarszych typów w muzyce średniowiecznej Europy, będący przykładem wykorzystania techniki wielogłosowej;
2. instrument muzyczny skonstruowany w III wielu p.n.e. przez Ktesibiosa z Aleksandrii; organy wodne, hydraulos

SJP.pl

Organum (gr. ὄργανον – organon "instrument") – gatunek średniowiecznej heterofonii, a następnie polifonii. Początkowo znaczenie terminu organum związane było z instrumentem – organami, później jednak tylko z muzyką harmonijnie zestrojoną w konsonansach. Od XII wieku organum oznaczało zwłaszcza utwory z długonutowym głosem tenorowym (zwykle jako cantus prius factus zaczerpniętym z chorału) i znajdującymi się nad nim bardziej ruchliwymi głosami.

Wikipedia

# organy

duży instrument muzyczny, klawiszowy, dęty, wydający dźwięk z szeregu piszczałek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) muz. instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

(1.2) pot. geol. forma skał bazaltowych przypominająca organy (1.1)

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: organ

Wiktionary

Organy – klawiszowy, dęty instrument muzyczny z grupy aerofonów, umieszczany najczęściej w kościołach, salach koncertowych, synagogach reformowanych i aulach.

Dźwięk w organach wytwarzany jest w wielu podzielonych na grupy (tzw. głosy) piszczałkach, przez które przepływa sprężone powietrze wytwarzane w urządzeniach do tłoczenia powietrza: miechach lub dmuchawach elektrycznych. Muzyk grający na organach (organista) siedzi przy stole gry, którego głównymi elementami są jedna lub kilka klawiatur ręcznych (manuały), klawiatura nożna (pedał) oraz przyciski (włączniki rejestrowe). Stół gry, jeśli jest umieszczony poza głównym korpusem instrumentu, nazywany jest kontuarem; umiejscowiony jest zazwyczaj przed prospektem organowym – najbardziej widoczną, ozdobną, ale i funkcjonalną, frontową częścią obudowy instrumentu (szafy organowej).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W katedrze znajdują się zabytkowe organy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. organista mos., organistka ż., organiścina ż., organistówka ż., organ mrz., organellum n., organizm mrz.

:: zdrobn. organki nmos.

przym. organowy, organkowy, organiczny

przysł. organowo, organicznie

Wiktionary

# organza

rodzaj cienkiej, przejrzystej tkaniny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. cienka, przezroczysta, lekko sztywna tkanina z nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji sukni ślubnych i wieczorowych oraz firanek i zasłon;

Wiktionary

Organza – cienka, przejrzysta tkanina tradycyjnie wykonywana z przędzy jedwabnej. Obecnie tkana również z bawełny i włókien syntetycznych, takich jak poliester lub nylon.

Jej nazwa pochodzi od miasta Urgencz w Turkiestanie.

Najbardziej luksusowe tkaniny typu organza są wciąż tkane z jedwabiu. Jedwabna organza produkowana jest w zakładach położonych na terenach wzdłuż rzeki Jangcy w prowincji Zhejiang w Chinach, a jej bardziej szorstka odmiana w okolicy Bengaluru w Indiach. Luksusowe odmiany tej tkaniny są produkowane we Francji i we Włoszech.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W oknie wisiał lambrekin z organzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈɡãw̃za, AS: orgãũ̯za

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. por|organtyna|woal|szyfon|muślin|tiul|tafta.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) organza

* rosyjski: (1.1) органза́

źródła.

== organza (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) organza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# organzowy

→ organza

SJP.pl

#### Patrz:

organza

# organzyna

przędza nitkowana otrzymywana z kilku nitek skręconej greży

SJP.pl

# orgastyczny

→ orgazm; orgazmiczny

SJP.pl

# orgatechniczny

→ orgatechnika

SJP.pl

#### Patrz:

orgatechnika

# orgatechnika

ogół środków technicznych do automatyzacji zarządzania przedsiębiorstwem, zwłaszcza w zakresie przepływu informacji

SJP.pl

# orgazm

moment najsilniejszego podniecenia płciowego i towarzyszącego mu równie silnego uczucia rozkoszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

Wiktionary

Orgazm, (od starogreckiego ὀργασμός orgasmós „gwałtowne podniecenie”, od ὀργάω orgáō „pękać, świecić, gwałtownie pragnąć”), także: klimaks (od starogreckiego κλῖμαξ klîmax „wzrost”), szczytowanie – moment najsilniejszego podniecenia seksualnego i towarzyszącego mu silnego uczucia rozkoszy podczas seksu lub masturbacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Był niezmordowanym kochankiem i sposób, w jaki uprawiał miłość, zdawał się Donnie tak wytrwały, jego orgazmy tak częste, jego sperma tak obfita, że nigdy nie wątpiła, iż jest jej wierny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrɡasm̥, AS: orgasm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. paraorgazm m., anorgazmia ż.

przym. orgazmowy, orgazmiczny, preorgazmiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szczytowanie

Wiktionary

# orgazmiczny

→ orgazm; orgastyczny, orgazmowy

SJP.pl

# orgazmowy

→ orgazm; orgastyczny, orgazmiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący orgazmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orgazm m.

Wiktionary

# orgelbrand

- Bolesław Orgelbrand (1884-1957), inżynier mechanik, profesor Politechniki Poznańskiej, wnuk Samuela, syn Hipolita
- Hipolit Orgelbrand (1843-1920), wydawca, drukarz, księgarz, syn Samuela, brat Mieczysława, ojciec Bolesława
- Jan Orgelbrand (ur. 1948), prawnik, dziennikarz i wydawca, działacz harcerski, praprawnuk Samuela, prawnuk Hipolita, wnuk Bolesława
- Maurycy Orgelbrand (1826-1904), wydawca, księgarz, brat Samuela
- Mieczysław Orgelbrand (1847-1903), wydawca, drukarz, księgarz, syn Samuela, brat Hipolita
- Samuel Orgelbrand (1810-1868), wydawca, drukarz, księgarz, encyklopedysta, brat Maurycego, ojciec Hipolita i Mieczysława, dziad Bolesława

Wikipedia

# orgetoryks

arystokrata helwecki dążący w 61 r. p.n.e. do władzy królewskiej; Orgetorix

SJP.pl

Wikipedia

# orgia

rozwiązła zabawa; spotkanie towarzyskie o wysokim stopniu swobody seksualnej; hulanka; pijatyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia

(1.2) hist. początkowo muzyczny, z czasem ekstatyczny obrzęd ku czci bóstw;

(1.3) przen. przesadzona, rozbuchana różnorodność

Wiktionary

Orgia (gr. όργιον) – obrzędy ku czci starożytnych bogów, zwłaszcza Dionizosa (Bachusa), połączone z ekstatycznymi śpiewami i tańcami. Praktykowane m.in. w starożytnej Grecji, Egipcie i Rzymie, w kulturze masowej kojarzone także z wyuzdaniem seksualnym i libacją alkoholową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) W weselącej się gromadzie tej czuć było zbliżanie się orgii (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrʲɟja, AS: orʹǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orgiastyczność ż.

:: zdrobn. orgietka ż.

przym. orgiastyczny

przysł. orgiastycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bachanalia / bachanalie

(1.3) różnorodność, bogactwo

Wiktionary

# orgiastyczny

→ orgia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z orgią (grupową zabawą seksualną)

(1.2) książk. związany z orgią (głośną, pijacką, narkotykową zabawą)

(1.3) książk. związany z orgią (przesadzoną, rozbuchaną różnorodnością)

(1.4) przen. związany z orgią (przesadzonym zachowaniem)

(1.5) hist. związany z orgią (ekstatycznymi obrzędami ku czci bogów, w szczególności Dionizosa)

Wiktionary

#### Patrz:

orgia

#### Przykłady

(1.1) Z mojego doświadczenia terapeutycznego wynika jednak, że seks ludyczny, seks orgiastyczny, to nie jest seks docelowy.

(1.2) Będzie to zwykła, uporczywa praca i zabawa - nie jakaś szaleńcza, orgiastyczna, lecz zwyczajna, wpleciona w rytm zajęć…

(1.3) Lecz nie ma na tych mapach rąbanisk zadyszanych gwarem owadów, malińców, w które lepiej nie wchodzić, tyle tam pierwotnej bujności, żmijowisk kwiatów podobnych do zwierząt, kwietników, gdzie przyroda daje w skrócie orgiastyczny obraz swych praw, okrucieństw i cudów.

(1.4) Piekielny galop zaskoczył paryżan swoją żywiołowością, jak na tamte czasy był wręcz orgiastyczny.

(1.5) Wprowadził w Rzymie kult orgiastyczny bożka syryjskiego Elagabala, którego był kapłanem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrʲɟjaˈstɨt͡ʃnɨ, AS: orʹǵi ̯astyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orgia ż., orgiastyczność ż.

:: zdrobn. orgietka ż.

przysł. orgiastycznie

Wiktionary

# orgiazm

psychoza objawiająca się stanami ekstatycznego podniecenia

SJP.pl

# orgie

rozwiązła zabawa; spotkanie towarzyskie o wysokim stopniu swobody seksualnej; hulanka; pijatyka

SJP.pl

# orgiejów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodniej Mołdawii;

Wiktionary

Orgiejów (rum. Orhei, rum. cyrylica Орхэи) – miasto we wschodniej Mołdawii, stolica rejonu Orgiejów; liczy 24,1 tys. mieszk. (2005), sobór z XVII wieku, pozostałości zamku (XIV-XV w.).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. orgiejowski

Wiktionary

# orgiejowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orgiejowem, dotyczący Orgiejowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orgiejów mrz.

Wiktionary

# orgietka

spotkanie towarzyskie o wysokim stopniu swobody seksualnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od orgia

(1.2) przen. żart. pot. frywolna zabawa w małym gronie osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wchodzi adiutant z zapytaniem czy na zamówioną orgietkę dla senatorów to tylko dziewczynki, czy chłopcy też.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrʲˈɟɛtka, AS: orʹǵetka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orgia ż., orgiastyczność ż.

przym. orgiastyczny

przysł. orgiastycznie

Wiktionary

# orgon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ezot. mistyczna energia stanowiąca uniwersalną siłę życiową wpływającą na organizmy i zjawiska kosmiczne;

Wiktionary

- Orgon – miejscowość i gmina we Francji
- orgon – pseudonaukowa i hipotetyczna forma "podstawowej energii kosmicznej", której odkrycie postulował Wilhelm Reich w latach trzydziestych XX wieku
- Orgon – postać komedii Moliera pt. Świętoszek

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. orgonomia ż., orgonit m.

przym. orgonowy, orgonistyczny

Wiktionary

# orhan

Orchan, także Orhan lub Urchan (ur. 1281, zm. w 1362 – drugi władca Imperium Osmańskiego z dynastii Osmanów panujący w latach ok. 1324/1326 – 1362. Syn i następca Osmana I. Władzę po nim objął jego syn Murad I.

Wikipedia

# oriana

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Oriana – ukraiński tercet bandurystek (www)
- Oriana – wenezuelski film z 1985 roku
- Oriana – imię żeńskie
  - Oriana Fallaci – włoska pisarka i dziennikarka
  - Oriana Małachowska – polska judoczka
  - Oriana Rene Small – amerykańska aktorka filmowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do pani Oriany przyszła paczka z Włoch.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oriano m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Orianna

Wiktionary

# oribi

rodzaj afrykańskich antylop

SJP.pl

Oribi smukłonogi (Ourebia ourebi) – smukła, bardzo szybko biegająca afrykańska antylopa z rodziny wołowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju oribi (Ourebia) Laurillard, 1842.

Wikipedia

# orienburg

miasto w Federacji Rosyjskiej; Orenburg

SJP.pl

Orenburg (ros. Оренбург, w latach 1938–1957 Czkałow) – miasto obwodowe w zachodniej Rosji. Położone nad rzeką Ural, w jej środkowym biegu przy ujściu Sakmary, na granicy dwóch kontynentów: Europy oraz Azji.

Miasto zostało założone w 1743 jako twierdza. W latach 1938–1957 na cześć Walerego Czkałowa nosiło nazwę Czkałow.

Wikipedia

# orienburski

przymiotnik od: Orienburg (miasto w Rosji)

SJP.pl

# orient

kraje wschodnie; Wschód, Orient

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. kraje wschodnie, w odniesieniu do Azji i północno-wschodniej Afryki

Wiktionary

Orient (łac. wschód) – określenie oznaczające tereny leżące na wschód od Europy. Pierwotnie oznaczał wschodnią część cesarstwa rzymskiego. Współcześnie może odnosić się do samego Bliskiego Wschodu, bądź Bliskiego Wschodu, Maghrebu i całego świata muzułmańskiego po Indonezję; bądź do całej Azji, niejednokrotnie wraz z Afryką. Przedmiot badań orientalistyki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Długoletnie kontakty, na dobre i na złe, z imperium osmańskim sprawiły, że przez długie stulecia na świat arabski patrzyliśmy jako na część tureckiego Orientu, podczas gdy dla wielu Arabów był to okres bez mała obcej okupacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrʲjɛ̃nt, AS: orʹi ̯ẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orientalistyka ż., orientalista m., orientalistka ż.

przym. orientalny, orientalistyczny

przysł. orientalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wschód

Wiktionary

# orientacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umiejętność rozpoznawania określonych miejsc i kierunków w terenie

(1.2) ustawienie, pozycja względem jakiegoś punktu odniesienia

(1.3) rozeznanie w sytuacji, jakimś zagadnieniu oraz umiejętność ich oceny

(1.4) określone poglądy polityczne lub preferencje seksualne

Wiktionary

- orientacja kościołów – pojęcie architektoniczne,
- orientacja mapy – relacja między kierunkami mapy i kompasu,
- orientacja seksualna – ukierunkowanie seksualności osobnika w stosunku do jednostek, które uważa ona za atrakcyjne seksualnie,

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. orientowanie się n.

czas. orientować się, orientować

przym. orientacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozeznanie, orientowanie się

(1.2) ustawienie, ukierunkowanie

(1.3) orientowanie się, znajomość rzeczy, rozumienie

(1.4) ukierunkowanie, tendencja, linia

Wiktionary

# orientacyjny

1. dotyczący orientacji - rozpoznawania terenu (np. znaki orientacyjne);
2. określający coś w przybliżeniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący orientacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orientacja ż.

czas. orientować

Wiktionary

# orientalista

znawca języków i kultur ludów Północnej Afryki, Bliskiego i Dalekiego Wschodu

SJP.pl

Wikipedia

# orientalistka

→ orientalista

SJP.pl

#### Patrz:

orientalista

# orientalistyczny

związany z nauką o językach i kulturze ludów Orientu; wschodoznawstwo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący orientalistyki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrʲjɛ̃ntalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: orʹi ̯ẽntalʹistyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orientalistyka ż., Orient m., orientalista m., orientalistka ż.

przym. orientalny

Wiktionary

# orientalistyka

1. nauka o językach i kulturze ludów Północnej Afryki, Bliskiego i Dalekiego Wschodu;
2. wydział na uniwersytecie zajmujący się tą nauką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. nauka o kulturach Orientu;

(1.2) pot. wydział na uniwersytecie zajmujący się orientalistyką (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrʲjɛ̃ntaˈlʲistɨka, AS: orʹi ̯ẽntalʹistyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orient m., orientalista m., orientalistka ż., orientalizm m.

przym. orientalny, orientalistyczny

przysł. orientalnie

Wiktionary

# orientalizacja

nadawanie cech orientalnych; uleganie wpływom orientalnym; orientalizowanie

SJP.pl

# orientalizm

1. zapożyczenie przejęte z języków orientalnych;
2. cechy charakterystyczne dla kultury Wschodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz lub zwrot zapożyczony z języków orientalnych

Wiktionary

Orientalizm (z łac. orientalis – „wschodni”) – szczególnie utrwalona w kulturze Zachodu forma egzotyzmu polegająca na uzewnętrznieniu i akcentowaniu w tworach kultury fascynacji kulturami Wschodu, szczególnie hinduską, japońską, arabską, perską, chińską.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. orientalistyka ż.

przym. orientalny

Wiktionary

# orientalny

wschodni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Orientem, dotyczący Orientu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jakże oryginalnie wygląda on w tym stroju orientalnym, z długą brodą!.

(1.1) Nagrania przepełnione są orientalnym klimatem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrʲjɛ̃nˈtalnɨ, AS: orʹi ̯ẽntalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orient m., orientalistyka ż., orientalista m., orientalistka ż., orientalizm m.

przym. orientalistyczny

przysł. orientalnie, orientalistycznie

Wiktionary

# orientarium

rozległy teren hodowlano-wystawienniczy z elementami kultury strefy orientalnej

SJP.pl

# orienteering

bieg na orientację

SJP.pl

Bieg na orientację (BnO, ang. foot orienteering) – nieolimpijska dyscyplina sportowa, w której zawodnik, posługując się mapą i kompasem, ma za zadanie w jak najkrótszym czasie przebiec określoną trasę wyznaczoną w terenie (zazwyczaj jest to las) przez punkty kontrolne. Przebieg pomiędzy punktami kontrolnymi jest dowolny i właśnie wybór wariantu przebiegu stanowi istotę biegu na orientację.

Wikipedia

# orientować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zorientować)

(1.1) pomagać w rozeznaniu w czymś

(1.2) nadawać określone położenie, kierunek

czasownik zwrotny niedokonany orientować się (dk. zorientować się)

(2.1) mieć rozeznanie w czymś

(2.2) potrafić określić własne położenie

(2.3) wybierać daną orientację

(2.4) podporządkowywać swoje działania pewnym celom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orientacja ż.

przym. orientacyjny

przysł. orientacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) informować, wyjaśniać, zapoznawać

(1.2) ukierunkowywać, ustawiać

(2.3) kierować się, skłaniać się

(2.4) skupiać się, ukierunkowywać się

Wiktionary

# oriflama

chorągiew, sztandar, znaki będące symbolem oddania sprawie; oriflamme

SJP.pl

Oriflamme (łac. aurea flamma – „złoty płomień”) – nazwa bojowego proporca królów Francji.

Pierwotnie był to kościelny proporzec opactwa Saint Denis. Ze względu na szczególną rolę św. Dionizego jako patrona Francji i znaczenie symboliczne samego opactwa od XII wieku przyjęty przez królów Francji jako bojowy proporzec. Pierwszy raz Oriflamme jako bojowego proporca użył Ludwik VI w 1121 roku w wojnie z cesarzem Henrykiem V. Niektórzy autorzy uważają jednak, że był to ten sam proporzec co gonfanon Karola Wielkiego, znany jako Montjoie.

Wikipedia

# oriflame

[czytaj: oriflejm]
1. firma kosmetyczna;
2. marka kosmetyków

SJP.pl

Wikipedia

# oriflamme

[czytaj: oriflam] chorągiew, sztandar, znaki będące symbolem oddania sprawie; oriflama

SJP.pl

Oriflamme (łac. aurea flamma – „złoty płomień”) – nazwa bojowego proporca królów Francji.

Pierwotnie był to kościelny proporzec opactwa Saint Denis. Ze względu na szczególną rolę św. Dionizego jako patrona Francji i znaczenie symboliczne samego opactwa od XII wieku przyjęty przez królów Francji jako bojowy proporzec. Pierwszy raz Oriflamme jako bojowego proporca użył Ludwik VI w 1121 roku w wojnie z cesarzem Henrykiem V. Niektórzy autorzy uważają jednak, że był to ten sam proporzec co gonfanon Karola Wielkiego, znany jako Montjoie.

Wikipedia

# origami

japońska sztuka składania papieru w różnorodne kształty, bez używania kleju i cięcia papieru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii;

(1.2) pot. artefakt wykonany w technice origami (1.1)

przymiotnik

(2.1) taki, który jest zrobiony w technice origami (1.1)

Wiktionary

Origami (jap. 折り紙 ori-gami; (1) składany papier, (2) kolorowy papier używany do składania figur) – sztuka składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii i dlatego uważa się ją za tradycyjną sztukę japońską. W XX w. ostatecznie ustalono, że w procesie robienia klasycznego origami nie należy ciąć, kleić i dodatkowo ozdabiać.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrʲiˈɡãmʲi, AS: orʹigãmʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. origamista m.

Wiktionary

# origamista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się origami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Plener jest spotkaniem organizowanym przez origamistów dla origamistów, imprezą non-profit.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. origami n.

:: fż. origamistka ż.

przym. origami

Wiktionary

# origan

zapachowa kompozycja kwiatowa z przewagą goździka i kwiatu pomarańczy

SJP.pl

# origanum

wieloletnia roślina zielna z rodziny wargowych (jasnotowatych), o drobnych liściach i różowych lub białych kwiatach zebranych w podbaldachy, rosnąca w Europie i Azji, używana jako ziele lecznicze i przyprawa; oregano, lebiodka pospolita, dziki majeranek

SJP.pl

Wikipedia

# orija

język nowoindoaryjski używany we wschodnich Indiach; odri; utkali

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) jęz. język indoaryjski używany w indyjskim stanie Orisa;

Wiktionary

Język orija (ଓଡ଼ିଆ, trl. oṛiā; ang. Odia, uprzednio Oriya; hindi ओड़िया, trb. orija, trl. oṛiyā, uprzednio उड़िया, trb. urija, trl. uṛiyā) – język z podgrupy wschodniej grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich. Posługuje się nim ok. 32 mln osób zamieszkujących indyjski stan Orisa, gdzie jest językiem urzędowym. Ma własny system pisma, tzw. alfabet sylabiczny orija.

Wikipedia

# oring

uszczelka w kształcie torusa

SJP.pl

O-ring, pierścień uszczelniający o przekroju kołowym – rodzaj uszczelki w kształcie torusa. O-ringi wulkanizowane są w dowolnych wymiarach, określonych odpowiednią normą. Wymiary średnicy sznura zawierają się w przedziale od około 0,35 do 12 mm, natomiast średnicy wewnętrznej wynoszą do 5000 mm.

Wikipedia

# oringowy

→ oring

SJP.pl

#### Patrz:

oring

# orinoko

rzeka w Wenezueli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;

Wiktionary

Orinoko (hiszp. Río Orinoco) – rzeka w Wenezueli, na krótkim odcinku wyznaczająca granicę tego kraju z Kolumbią.

Wypływa z gór południowej Wenezueli (pasmo Serranía de Parima w Parku Narodowym Parima-Tapirapecó) i zatacza wielkie półkole wokół Wyżyny Gujańskiej, uchodząc deltą do Atlantyku naprzeciw Trynidadu. Środkowa część wylewa w porze deszczowej tworząc jedne z największych bagien na świecie i zróżnicowanych ekoregionów na Ziemi – llanos. W porze deszczowej Orinoko przelewa się poprzez rzeki Casiquiare i Rio Negro do Amazonki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rzeki te płyną, jak Orinoko, przez gęste lasy, ale niema tu wcale komarów, ani krokodyli.

Wiktionary

# orion

1. samochód typu Ford Orion;
2. modraszek orion - motyl z rodziny modraszkowatych, chroniony w Polsce; modraszek rozchodnikowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. gwiazdozbiór równikowy;

Wiktionary

- Orion – postać mitologiczna
- Orion – konstelacja położona w obszarze równika niebieskiego
- Orion – model Forda
- Orion – amerykańska wytwórnia filmowa
- Orion – statek kosmiczny
- Orion – typ jachtów
- Orion – giga coaster w parku rozrywki Kings Island w Stanach Zjednoczonych
- Orion – brazylijski producent talerzy perkusyjnych
- Orion – amerykański program budowy rakiet z nuklearnym silnikiem pulsacyjnym
- Orion – utwór instrumentalny zespołu Metallica z albumu "Master of Puppets"
- „orion” – singel Kenshiego Yonezu
- Orion – imię męskie
- Lockheed P-3 Orion – amerykański morski samolot rozpoznawczy i patrolowy
- Orion Electric – japoński producent sprzętu RTV
- Orion International – kanadyjski producent autobusów
- Orion Business Tower – biurowiec w Łodzi
- Orion – poemat romantycznego angielskiego poety Richarda Henry’ego (Hongista) Horne’a
- Orion – rodzina rosyjskich dronów uderzeniowych
- modraszek orion (Scolitantides orion) − gatunek motyla z rodziny modraszkowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Skorpion bywa w legendach identyfikowany ze skorpionem, który na polecenie Artemidy uśmiercił Oriona.

(2.1) Z całą pewnością ozdobą zimowego nieba jest Orion z powodu swej wielkości i pięknych jasnych gwiazd: wspomnianego już Pasa Oriona oraz czerwonawej Betelgezy i bardzo jasnego Rigela.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrʲjɔ̃n, AS: orʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orionidy nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) skr. Ori

Wiktionary

# orione

„Orione” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez kilka okrętów Regia Marina i Marina Militare:

- „Orione” – torpedowiec typu Aldebaran z lat 80. XIX wieku, od 1886 roku nosił oznaczenie 35T
- „Orione” – krążownik pomocniczy z okresu I wojny światowej
- „Orione” – torpedowiec typu Orione z początku XX wieku i I wojny światowej
- „Orione” – torpedowiec typu Orsa z okresu międzywojennego i II wojny światowej
- „Orione” (P410) – okręt patrolowy typu Sirio z początku XXI wieku

Wikipedia

# orionidy

rój meteorów związanych z kometą Halleya

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) astr. rój meteorów związany z kometą Halleya, którego radiant znajduje się na pograniczu konstelacji Oriona i Bliźniąt, obserwowany rokrocznie około 21 października;

Wiktionary

Orionidy (008 ORI) – rój meteorów związany z kometą Halleya (tak jak Eta Akwarydy). Radiant znajduje się na pograniczu konstelacji Oriona i Bliźniąt. Rój jest widoczny pomiędzy 2 października a 7 listopada. Maksimum ma miejsce 21 października. W jego trakcie możemy obserwować ok. 20-30 meteorów na godzinę. Prędkość roju wynosi 66 km/s.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Orion mos./mzw., orionista m.

przym. Orionowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. ORI

Wiktionary

# orionista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia zakonnego Małe Dzieło Boskiej Opatrzności

Wiktionary

Orioniści, Małe Dzieło Boskiej Opatrzności, Parvum Opus Divinae Providentiae (Filii Divinae Providentiae, FDP) – katolickie zgromadzenie zakonne założone przez ks. Alojzego Orione w 1893 r. w Tortonie we Włoszech, z siedzibą władz generalnych w Rzymie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: orʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orionidy nmos.

Wiktionary

# orionistka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Małych Misjonarek Miłosierdzia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia zakonnego Siostry Małe Misjonarki Miłosierdzia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrʲjɔ̇̃ˈɲistka, AS: orʹi ̯o̊̃ńistka

Wiktionary

# orisa

stan w Indiach

SJP.pl

Orisa (hindi ओड़िशा, trb.: Oriśa, trl.: Oṛiśā; orija ଓଡ଼ିଶା, trb.: Oriśa, trl.: Oṛiśā; ang. Odisha; do 2011 hindi उड़ीसा, trb.: Urisa, trl.: Uṛīsā; ang. Orissa) – jeden ze stanów Indii położony we wschodniej części kraju, nad Zatoką Bengalską. Głównymi miastami poza stolicą są: Katak i Puri.

Wikipedia

# orisul

lek syntetyczny z grupy sulfonamidów, o przedłużonym i szerokim zakresie działania; stosowany głównie w stanach zapalnych płuc, oskrzeli, zatok przynosowych, ucha środkowego i migdałków

SJP.pl

# orisza

nazwa zbiorcza bóstw w wierzeniach Jorubów

SJP.pl

Orisza (w języku joruba òrìṣà) – siły natury wyznawane w tradycji Joruby, bezpośrednia manifestacja najwyższego boga, nazywanego Olóòrun (Olódumàrè). Orisza miały powstać z ciała Obatali.

Wikipedia

# orizaba

wulkan w Meksyku

SJP.pl

- Pico de Orizaba – wulkan w Meksyku, najwyższy szczyt pasma Kordyliera Wulkaniczna
- Orizaba – miasto w Meksyku

Wikipedia

# ork

potworny olbrzym mityczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) liter. fant. rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) przen. pogard. rosyjski żołnierz, okupant

Wiktionary

Orkowie (ang. Orcs) – rodzaj humanoidalnych ras występujących w wielu utworach fantastycznych (głównie fantasy). Pierwotnie wykreowani przez J.R.R. Tolkiena w jego autorskim legendarium, pojawili się następnie w szeregu innych fikcyjnych uniwersów. Zazwyczaj orkowie przedstawiani są jako rasa agresywnych i brutalnych antagonistów, jednak nie jest to regułą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za goblinami szli orkowie, a za orkami cała chmara innych obrzydliwych stworów.

(2.1) W przerwach między bitwami pijane orki wychodziły z opancerzonych transporterów. Chodzili po domach z karabinami maszynowymi i straszyli bezbronnych cywilów!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrk, AS: ork

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orkus m.

przym. orczy, orkowy

Wiktionary

# orka

1. oranie; przenośnie: harówka;
2. drapieżny ssak morski z rodziny delfinów; miecznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Orcinus orca|L.|ref=tak., drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamaamy;

(1.2) roln. czynność rozdrabniania i odwracania wierzchniej warstwy gleby;

(1.3) pot. przen. ciężka bądź wyczerpująca praca

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: ork

Wiktionary

- orka – zabieg uprawowy
- Orka – rodzaj wodnych ssaków z rodziny delfinowatych
- orka (Orcinus orca) – gatunek walenia z rodziny delfinowatych
- EM-11 Orka – polski samolot dwusilnikowy
- Orka – obraz Józefa Chełmońskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Orki polują stadnie, żywiąc się rybami i mniejszymi ssakami morskimi.

(1.2) Okopać by to trzeba, wody spuścić, pnie wywalić, kamienie wywieźć, chaszcze wyrąbać i dopiero się do orki zabrać!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrka, AS: orka

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

przym. orkowy

(1.2)

rzecz. oracz m., oranie n., podorywka ż., zaoranie n.

czas. orać ndk., zaorać dk.

przym. oraczy, orny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miecznik

(1.2) oranie

(1.3) harówka

Wiktionary

# orkady

archipelag na Oceanie Atlantyckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na północ od wybrzeży Szkocji, na granicy Morza Północnego i otwartego Oceanu Atlantyckiego;

Wiktionary

Orkady (ang. Orkney Islands, wym. [ˌɔːknɪˈaɪləndz]; gael. Àrcaibh) – archipelag na północ od wybrzeży Szkocji, na granicy Morza Północnego i otwartego Oceanu Atlantyckiego. W jego skład wchodzi 67 wysp o łącznej powierzchni 990 km². Około 20 z nich jest zamieszkanych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Orkadyjczyk mos., Orkadyjka ż.

przym. orkadzki

Wiktionary

# orkadyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Orkadów; osoba z tego archipelagu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieszkańcy hrabstwa Kumbria - gdzie dawniej znajdowało się celtyckie królestwo Gogledd Rheged - również tworzą odrębny klaster. Podobnie Orkadyjczycy, ale to ze względu na ich domieszkę norweską.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orkady nmos.

:: fż. Orkadyjka ż.

przym. orkadzki

Wiktionary

# orkadyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Orkadów; kobieta z tych wysp

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orkady nmos.

:: fm. Orkadyjczyk mos.

przym. orkadzki

Wiktionary

# orkadzki

→ Orkady (grupy wysp)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orkadami, dotyczący Orkadów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wulgata i Mgły Avalonu podają inną wersję: Lot zginął w walce z Sasami, broniąc kraju przed najazdem. Wszyscy jego synowie byli ważnymi rycerzami Okrągłego Stołu. Wymieniam ich w genealogicznym drzewie dynastii orkadzkiej.

(1.1) Vidar niejednokrotnie był świadkiem, jak syn konunga na czele garstki wojów wpędzał w zasadzki i rozbijał wielokrotnie liczniejsze kupy rabusiów bądź hirdy zbuntowanych jarlów, a raz nawet towarzyszył mu w zwycięskiej wyprawie na orkadzkich piratów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orkady nmos., Orkadyjczyk mos., Orkadyjka ż.

Wiktionary

# orkan

gwałtowny, silny wicher, zwykle połączony z burzą; huragan, nawałnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. silny wiatr połączony z burzą

(1.2) geogr. cyklon tropikalny formujący się w pewnych rejonach Oceanu Indyjskiego

Wiktionary

- orkan – odmiana huraganu

Osoby

- Władysław Orkan – polski pisarz
- Kazimierz Kardaś ps. Orkan – żołnierz Armii Krajowej

Statki

- „Orkan” – szwedzki torpedowiec z końca XIX wieku
- ORP "Orkan" (w służbie 1942–1943) – polski niszczyciel typu M, ex brytyjski HMS "Myrmidon", uczestnik II wojny światowej
- ORP "Orkan" (w służbie od 1992) – polski okręt rakietowy projektu 660
- Imię ORP "Orkan" miał nosić także planowany niszczyciel, którego budowę przerwano w 1939
- „Orkan” – polski holownik, wodowany w 1920 roku, używany przez armatora Żegluga Wisła – Bałtyk"Orkan – polski holownik, wodowany w 1958 roku
- „Orkan” – polski statek ratowniczy typu SAR-3000 w służbie od 2011 roku
- „Orkan II” – polski dwumasztowy jacht żaglowy, pływał jako jacht Orkan II w latach 1957-1970.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) huragan, wichura, nawałnica, sztorm, szkwał

antonimy.

hiperonimy.

(1.2) cyklon

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

zoblistę|cyklon|huragan|tornado|tajfun.

tłumaczenia.

* nowopruski: (1.1) urkāns m.

źródła.

== orkan (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|ǒrkaːn.

dzielenie|or|kan.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) huragan

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrkãn, AS: orkãn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) huragan, wichura, nawałnica, sztorm, szkwał

Wiktionary

# orkanowy

→ orkan

SJP.pl

#### Patrz:

orkan

# orkiestra

wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje różnorodne utwory muzyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;

Wiktionary

Orkiestra – duży zespół instrumentalny, liczący zazwyczaj od kilkunastu do kilkudziesięciu, a nawet ponad stu instrumentalistów. W celu synchronizacji gry takiej liczby wykonawców w orkiestrze potrzebny jest dyrygent.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy pociąg wtoczył się na taszkiencki dworzec, okazało się, że nikt nie miał zamiaru ich witać. Ani orkiestry, ani szwadronu, ani nic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrʲˈcɛstra, AS: orʹḱestra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orkiestrówka ż., orkiestron n., orkiestracja ż., orkiestrowanie n., orkiestrantka ż.

przym. orkiestrowy, orkiestralny

Wiktionary

# orkiestracja

opis partyturowy użycia poszczególnych instrumentów w utworze orkiestrowym

SJP.pl

Instrumentacja (też orkiestracja) – pojęcie używane w muzyce, zwłaszcza w kompozycji; ma wiele znaczeń:

- dyscyplina naukowa, wyjaśniająca możliwości techniczne i wyrazowe poszczególnych instrumentów oraz zasady ich współdziałania.

Wikipedia

# orkiestralny

→ orkiestra; orkiestrowy

SJP.pl

# orkiestrant

muzyk grający w orkiestrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. członek orkiestry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. orkiestrantka ż.

Wiktionary

# orkiestrantka

→ orkiestrant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta grająca w orkiestrze

Wiktionary

#### Patrz:

orkiestrant

#### Powiązane:

rzecz. orkiestra ż., orkiestrant m.

Wiktionary

# orkiestrator

kompozytor tworzący utwory dla orkiestry

SJP.pl

# orkiestratorka

→ orkiestrator

SJP.pl

#### Patrz:

orkiestrator

# orkiestrion

mechaniczny instrument muzyczny; orchestrion

SJP.pl

# orkiestron

wydzielone miejsce w teatrze, operze itp., przeznaczone dla orkiestry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. wydzielone miejsce w teatrze, operze itp., przeznaczone dla orkiestry;

Wiktionary

Orkiestron, podscenie – w operze i teatrze, zwłaszcza muzycznym, miejsce przeznaczone dla orkiestry. Inne nazwy to fosa orkiestrowa, kanał dla orkiestry.

Orkiestrony bywają różnej wielkości, zazwyczaj jednak są wystarczająco duże, by pomieścić orkiestrę lub zespół instrumentalistów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) orkiestron nie pomieścił wszystkich muzyków i zająć musieli też obie boczne galerie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrʲˈcɛstrɔ̃n, AS: orʹḱestrõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orkiestra ż.

przym. orkiestrowy, orkiestralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fosa orkiestrowa

Wiktionary

# orkiestrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|orkiestrować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orkiestra ż.

czas. orkiestrować ndk.

przym. orkiestrowy

Wiktionary

# orkiestrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. muz. nuty utworu wykonywanego przez orkiestrę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orkiestra

przym. orkiestrowy

Wiktionary

# orkiestrowy

→ orkiestra; orkiestralny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z orkiestrą, wchodzący w jej skład; przeznaczony na orkiestrę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prócz dzieł z fortepianem jako solistą Chopin nie napisał żadnego utworu orkiestrowego.

(1.1) Kanał orkiestrowy Teatru Operowego w Bayreuth mieści się w większej części pod sceną przykryty nią jak dachem, dlatego widzowie praktycznie nie widzą orkiestry.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orkiestrówka ż., orkiestra ż., orkiestron mrz., orkiestrowanie n.

przym. orkiestralny

czas. orkiestrować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) orkiestralny

Wiktionary

# orkisz

1. gatunek jęczmienia nagoziarnistego
2. gatunek pszenicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. nieokresowa, jednopojawieniowa kometa o numerze C/1925 G1;

Wiktionary

Pszenica orkisz, orkisz, szpelc (Triticum aestivum subsp. spelta) – gatunek zboża z rodziny wiechlinowatych). Roślina popularna w średniowieczu, współcześnie rzadko uprawiana.

Wikipedia

# orkiszowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący orkiszu (Triticum spelta L.)

(1.2) wykonany z ziarna orkiszu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orkisz

Wiktionary

# orkowo

Orkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś położona 11 km na północ od Śremu, przy drodze powiatowej nr 2464 z Świątnik do Zbrudzewa, nad rozlewiskami i starorzeczami Warty.

Wikipedia

# orkowski

nazwisko

SJP.pl

# orkowy

odnoszący się do orka (potwornego, mitycznego olbrzyma), np. orkowe spojrzenie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z orkiem, dotyczący orka

(1.2) związany z orką / oraniem, dotyczący orki / orania

(1.3) związany z orką (delfinem), dotyczący orki (delfina)

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do orka, będący jego własnością

(2.2) należący do orki (delfina), będący jej własnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zobaczyli łunę od strony orkowych stanic.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) (2.1)

rzecz. ork m.

przym. orczy

(1.2)

rzecz. orka ż., oracz m., podorywka ż., oranie n., zaoranie n., wyoranie n., przeoranie n., podorywanie n., podoranie n.

czas. orać ndk., zaorać dk., wyorać dk., przeorać dk., podorywać ndk., podorać dk.

przym. oraczy, orny

(1.3) (2.2)

rzecz. orka ż., orkarium n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) orczy

Wiktionary

# orkus

w mitologii rzymskiej: bóstwo śmierci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. demon śmierci z mitologii Starożytnego Rzymu;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) astr. duża planetoida transneptunowa obiegająca Słońce w pasie Kuipera;

Wiktionary

Orkus – w mitologii rzymskiej demon śmierci. Utożsamiany z Tanatosem, Plutonem, Dis Paterem i w mniejszym stopniu, z Hadesem. Imię to dotyczy karzącego aspektu bóstwa, w szczególności karania śmiercią i dręczenia po śmierci grzeszników łamiących dane słowo, kłamców, zdrajców. Jego imieniem określano także świat podziemny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powiedzie mnie Orkus w noc, w świat ciemny wichrów, burz; • nie zaznam słońca już, nie zaznam twoich ust, twych ócz. sic.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Orkusowy

rzecz. ork mzw./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) symbol. 🝿

Wiktionary

# orla

charakterystyczny dla orła, pochodzący od orła

SJP.pl

## Białoruś

- Orla – wieś (dawniej miasteczko) w obwodzie grodzieńskim, w rejonie szczuczyńskim, w sielsowiecie Orla
- Orla – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie kamienieckim, w sielsowiecie Wołczyn

Wikipedia

# orlab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. urlop

Wiktionary

# orland

[czytaj: orlend] nazwa kilku miejscowości i gmin w USA

SJP.pl

- Ørland – gmina w Norwegii

Miejscowości w USA:

- Orland – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Glenn
- Orland – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Steuben
- Orland – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Hancock

Wikipedia

# orlando

1. miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Orange;
2. miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Logan;
3. Orlando Bloom - brytyjski aktor filmowy;
4. piłkarz brazylijski, mistrz świata z 1958 roku;
5. melodramat z 1992 r. w reż. Sally Potter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa kilku miast w USA

Wiktionary

Orlando – miasto leżące w regionie usianym jeziorami, w południowej części Stanów Zjednoczonych, w stanie Floryda, siedziba hrabstwa Orange. Według spisu z 2020 roku liczy 307,6 tys. mieszkańców i jest czwartym co do wielkości miastem Florydy. Obszar metropolitalny Orlando–Kissimmee–Sanford obejmuje 2,7 mln mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Orlandyna ż.

przym. Orlandowy

Wiktionary

# orlański

przymiotnik od: Orla

SJP.pl

# orlap

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. urlop

Wiktionary

# orlątko

1. pisklę orła; orlę;
2. potocznie:
a) nowoczesne boisko ze sztuczną nawierzchnią, przeznaczone dla dzieci w wieku przedszkolnym;
b) osoba należąca do Orląt Lwowskich - młodych obrońców polskiego Lwowa z lat 1918-1920

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pisklak orła

Wiktionary

- Orlątko (L’Aiglon) – przydomek Napoleona II
- Orlątko (L’Aiglon) – sztuka Edmonda Rostanda z 1900
- Orlątko – rocznik szkolny Gimnazjum Żeńskiego Janiny Steinbokówny we Włocławku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Młodych orlątek matka nie musiała namawiać do zjedzenia suma, którego przyniosła do gniazda.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orlę n., orzeł mzw., orlik m.

przym. orli, orłowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) orlę, orlik, orzełek

Wiktionary

# orlę

pisklę orła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. pisklak orła

(1.2) przen. hist. młody obrońca polskiego Lwowa z lat 1918–1920;

Wiktionary

Orlę – polski film niemy z 1927 roku. Film nie zachował się do naszych czasów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W gnieździe siedziały trzy orlęta, wciąż głodne.

(1.2) Do powstania legendy Orląt Lwowskich przyczyniła się także postawa harcerek i harcerzy, zarówno lwowskich, jak i z całego kraju, którzy masowo wzięli udział w obronie Lwowa i Galicji Wschodniej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzeł mzw., orlik m., orlątko n.

przym. orli, orłowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) orlątko, orlik, orzełek

Wiktionary

# orlean

1. gatunek niewielkiego, okrytozalążkowego drzewa z rodziny arnotowatych, rosnącego w Ameryce Środkowej i na Hawajach; drzewko orleańskie, arnota właściwa;
2. pomarańczowy barwnik wydobywany z miąższu owoców tej rośliny;
3. lekka tkanina półwełniana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

(1.2) geogr. zob. Nowy Orlean.

Wiktionary

Orlean (fr. Orléans, wymowa) – miasto i gmina w środkowej Francji, położone nad Loarą. Stolica Regionu Centralnego-Doliny Loary i departamentu Loiret. Ważny ośrodek przemysłowy i usługowy. Według danych na rok 2008 gminę zamieszkiwało 116 515 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 4239 osób/km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wcześniej, bo już od 1940 r., w północnej strefie okupowanej działało siedem placówkaacówek gestapo: w Paryżu, Nancy, Dijonie, Orleanie, Rouen, Rennes, Bordeaux.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orleania ż., orleańczyk mos., orleanka ż., Orleański m., Orleańska ż., orlean m., Orleańczyk mos., Orleanka ż.

przym. orleański, nowoorleański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. staroż. Aurelian

Wiktionary

# orleańczyk

mieszkaniec Orleanu (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Orleanii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orlean mrz., Orleania ż., orleańczyk mos., orleanka ż.

:: fż. Orleanka ż.

przym. orleański

Wiktionary

# orleania

kraina historyczna we Francji; Orlean

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Regionie Centralnym we Francji, położona w dolinie Loary, jej głównym ośrodkiem jest Orlean;

Wiktionary

Orleania (Orlean lub z fr. Orléanais) – kraina historyczna w Regionie Centralnym we Francji, położona w dolinie Loary, w granicach departamentów Loiret, Loir-et-Cher i Eure-et-Loir. Jest częścią płaskowyżu Beauce. Głównym jej miastem i stolicą jest Orlean. Zabytkami są liczne zamki gotycko-renesansowe (m.in. zamek w Blois).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Orleańczyk mos., Orleanka ż., Orlean mrz.

przym. orleański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Orlean

Wiktionary

# orleanistka

→ orleanista

SJP.pl

#### Patrz:

orleanista

# orleanka

mieszkanka Orleanu (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Orleanii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orleania ż., Orlean mrz., orleańczyk mos., orleanka ż.

:: fm. Orleańczyk mos.

przym. orleański

Wiktionary

# orleański

przymiotnik od: Orlean

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orleanem, dotyczący Orleanu

(1.2) związany z Orleanią, dotyczący Orleanii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orlean m., Orleania ż., orleańczyk m., orleanka ż., Orleański m., Orleańska ż., orlean m., Orleańczyk m., Orleanka ż., orleanizm mrz., orleanista mos., orleanistka ż.

przym. nowoorleański, orleanistyczny

Wiktionary

# orlęcy

→ orlę

SJP.pl

#### Patrz:

orlę

# orlen

Polski Koncern Naftowy Orlen SA - polska firma paliwowa, jeden z największych europejskich dystrybutorów produktów ropopochodnych

SJP.pl

Orlen Spółka Akcyjna (dawniej Polski Koncern Naftowy Orlen Spółka Akcyjna, PKN Orlen) – polski koncern wielobranżowy, operujący na rynkach biopaliw, gazownictwa (poszukiwania i wydobycie, logistyka i dystrybucja oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna gazu ziemnego), energii elektrycznej i cieplnej, petrochemii, prasowym, produkcji nawozów sztucznych, poszukiwań, wydobycia i przerobu ropy naftowej oraz sprzedaży detalicznej. W grupie kapitałowej w 2022 roku zatrudnionych było około 65 tysięcy pracowników. W roku 2022 w zakresie przychodów koncern sytuował się na 155. pozycji na świecie. W 2022 roku nastąpiło znaczące zwiększenie skali działalności koncernu w wyniku przejęcia przez połączenie ze spółkami Grupa Lotos oraz Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo. Zrealizowane przejęcia wpisują się w strategiczną politykę koncernu, dążącego do budowy dużej, zdywersyfikowanej w zakresie źródeł przychodów organizacji, rozwijającej w szczególności niskoemisyjne i zeroemisyjne źródła energii elektrycznej, podobnie jak inne duże podmioty europejskie i globalne, operujące pierwotnie głównie na rynku oil&gas. Spółka deklaruje osiągnięcie neutralności emisyjnej do 2050 roku.

Wikipedia

# orleniokształtne

rząd ryb chrzęstnoszkieletowych zaliczany do płaszczek

SJP.pl

Orleniokształtne (Myliobatiformes) – rząd płaszczek z gromady ryb chrzęstnoszkieletowych (Elasmobranchii), obejmujący między innymi manty, ogończe, orlenie i płaszczki słodkowodne.

Wikipedia

# orleniowate

rodzina morskich ryb z rzędu orleniokształtnych

SJP.pl

Orleniowate (Myliobatidae) – rodzina morskich ryb chrzęstnoszkieletowych zaliczana do rzędu orleniokształtnych (Myliobatiformes).

Wikipedia

# orlenowski

→ Orlen

SJP.pl

#### Patrz:

Orlen

# orli

charakterystyczny dla orła, pochodzący od orła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z orłem, dotyczący orła

(1.2) charakterystyczny dla orła, podobny do orła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrlʲi, AS: orlʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. półorzeł mzw., orzeł m., orlica ż., orlę n., orlątko n., orzełek m., orlik m.

przym. orłowski, orlicki

Wiktionary

# orlica

1. samica orła;
2. wysoka paproć z rodziny paprotkowatych;
3. potocznie: odważna kobieta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. samica orła

(1.2) ornit. nazwa systematyczna|Ichthyaetus ichthyaetus|Pallas|ref=tak., duży ptak wodny z rodziny mewowatych;

(1.3) bot. paproć z rodzaju nazwa systematyczna|Pteridium||ref=nie.;

(1.4) przen. odważna kobieta

(1.5) peryfr. kobieta kierująca samolotem

Wiktionary

- orlica (Ichthyaetus ichthyaetus) – gatunek ptaka z rodziny mew
- orlica (Pteridium) – rodzaj paproci
- Orlica (1084 m) – najwyższy szczyt polskiej części Gór Orlickich
- Orlica – rzeka we wschodnich Czechach
- „Orlica” – schronisko turystyczne w Zieleńcu (Góry Orlickie)
- „Orlica” – schronisko górskie w Szczawnicy (Pieniny)
- Orlica (Pół Orła) – polski herb szlachecki
- Orlica – wieś w Bułgarii
- Orlica – szczyt górski we Wschodnich Rodopach, w Bułgarii
- Orlica – szczyt górski w Starej Płaninie, w Bułgarii
- „Orlica” („Орлица”) – rosyjski transportowiec lotniczy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siedząc w gnieździe, orlica zaczęła trzepotać skrzydłami.

(1.2) Wierzch ciała i skrzydeł orlicy są popielate.

(1.3) Kłącze orlicy i młode pastorałowate liście po przetworzeniu są jadalne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzeł mzw., orlik m.

przym. orli, orlicki, orłowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) mewa orlica

Wiktionary

# orlicja

gatunek żółwia z rodziny batagurowatych; żółw malajski olbrzymi

SJP.pl

Orlicja, żółw malajski olbrzymi (Orlitia borneensis) – gatunek żółwia z rodziny batagurowatych (Geoemydidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Orlitia Gray, 1873. Krytycznie zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

# orlicki

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rzeką Orlicą, dotyczący rzeki Orlicy

(1.2) związany z górą Orlicą, dotyczący góry Orlicy

(1.3) związany z wsią Orlice, dotyczący wsi Orlice

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Eugeniusz Orlicki – polski basista
- Edward Orlicki − polski księgarz
- Marcin Orlicki − polski prawnik

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Orlik mzw./mrz., Orlica ż., Poorlicze n., Orlice nmos., orlik m., orzeł m., orlica ż.

przym. podorlicki, poorlicki, orli, orlikowy

Wiktionary

# orlicz

nazwisko

SJP.pl

- Gustaw Orlicz-Dreszer (1889-1936) – polski generał brygady
- Helena Orlicz-Garlikowska (1876-1934) – polska artystka dramatyczna (w latach 1896—1900), powieściopisarka i tłumaczka
- Kazimierz Orlicz (1899-1945) – polski inżynier
- Jerzy Orlicz (1930-2004) - polski działacz kulturalny
- Tomasz Orlicz (ur. 1950) – dziennikarz
- Władysław Orlicz (1909-1990) – matematyk
- Zofia Orliczowa (1898-1999) – nauczycielka

Wikipedia

# orliczka

kosmopolityczna paproć z rodziny paprotkowatych, rosnąca na obszarach zwrotnikowych i śródziemnomorskich; uprawiana często jako pokojowa roślina doniczkowa; zgasiewka

SJP.pl

- orliczka – rodzaj paproci
- Orliczka – rzeka, dopływ Białej Lądeckiej

Wikipedia

# orliczkowate

o cechach orliczkowatych (rodzina paproci)

SJP.pl

Wikipedia

# orliczkowaty

o cechach orliczkowatych (rodzina paproci)

SJP.pl

# orlik

1. młody orzeł; orlę;
2. kwiat z rodziny jaskrowatych;
3. ptak drapieżny z rodziny orłów;
4. w sporcie: rodzaj sekcji młodzieżowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) lotn. marka samolotu produkowanego przez Państwowe Zakłady Lotnicze;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Brusy;

(2.2) geogr. osada leśna w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Łukta;

(2.3) geogr. szczyt w Sudetach;

Wiktionary

Geografia

- Orlik – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
- Orlik – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta
- Orlik – szczyt w Sudetach Wschodnich w Górach Bialskich
- Orlík – szczyt w Sudetach Wschodnich w Wysokim Jesioniku
- Orlik – skała w Szczytnej
- Orlik – wieś w Rosji, w Buriacji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aeroklub zakupi samoloty marki Orlik w listopadzie.

(2.1) Gienia mieszka w Orliku na Kaszubach.

(2.3) Zboczach Orlika porastają lasy świerkowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orliczanin mos., orliczanka ż., orlik m.

przym. orlicki

Wiktionary

# orlikowiec

roślina z rodziny baldaszkowatych

SJP.pl

# orlikowo

Orlikowo – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Jedwabne

Orlikowo położone jest ok. 6 km na północny zachód od Jedwabnego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jakuba Apostoła w Jedwabnem.

Wikipedia

# orlikowski

nazwisko

SJP.pl

Orlikowski (Raduń-Orlikowski, Nowina odmienny) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Nowina.

Wikipedia

# orlikowy

→ orlik

SJP.pl

#### Patrz:

orlik

# orlinek

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Orlinek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
- Orlinek – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Krasnopol

## Inne

- Orlinek – skocznia narciarska w Karpaczu.
- Orlinek – góra w Karpaczu, znana z wyścigów kolarskich.

Wikipedia

# orliniec

3 miejscowości w Polsce:

- Orliniec – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
- Orliniec – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Dubeninki
- Orliniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk

Wikipedia

# orliński

nazwisko

SJP.pl

- Bolesław Orliński – pilot
- Jakub Józef Orliński – polski śpiewak (kontratenor)
- Marcin Orliński – poeta i krytyk literacki
- Piotr Orliński – piłkarz
- Wincenty Broniwój-Orliński – prawnik i polityk
- Wojciech Orliński – dziennikarz i publicysta

Wikipedia

# orlog

szwedzki, żaglowy okręt wojenny używany w wojnach polsko-szwedzkich w XVI i XVII wieku

SJP.pl

# orlon

sztuczne włókno akrylowe do wyrobu dzianin i tkanin dekoracyjnych

SJP.pl

Poliakrylonitryl (PAN) – polimer otrzymywany w wyniku polimeryzacji akrylonitrylu.

Wikipedia

# orlooki

mający doskonały wzrok; obdarzony przenikliwym spojrzeniem

SJP.pl

# orlop

w żeglarstwie: zbiorowe pomieszczenie mieszkalne załogi na statku; kubryk, lawiza

SJP.pl

# orlowski

nazwisko

SJP.pl

# orly

port lotniczy Paryża

SJP.pl

Orly – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Dolina Marny. Przez miejscowość przepływa Sekwana.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 21 646 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 3236 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Orly plasuje się na 131. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 569.).

Wikipedia

# orm.

skrót od: ormiański

SJP.pl

# orman

nazwisko

SJP.pl

Orman (maced. Орман) – wieś w południowo-zachodniej Macedonii Północnej, w gminie Ochryda.

Wikipedia

# ormesson

nazwisko

SJP.pl

Ormesson – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Sekwana i Marna.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 203 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 53 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Ormesson plasuje się na 989. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 764.).

Wikipedia

# ormianie

naród zamieszkujący na terenach Armenii

SJP.pl

Wikipedia

# ormianin

obywatel Armenii; Armeńczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) osoba narodowości ormiańskiej

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ormianie to jedna z dziewięciu mniejszości narodowych w Polsce.

(1.1) Największe skupiska polskich Ormian znajdują się w Warszawie, Poznaniu i Krakowie. Ważnym centrum kulturalnym mniejszości ormiańskiej są też Gliwice.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈmʲjä̃ɲĩn, AS: ormʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Armenia ż.

:: fż. Ormianka ż.

przym. ormiański

Wiktionary

# ormianka

rodzaj zakrzywionej szabli tatarskiej z XVII wieku; ordynka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. kobieta narodowości ormiańskiej

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Armenia ż.

:: fm. Ormianin mos.

przym. ormiański

Wiktionary

# ormiański

→ Ormianie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Ormianami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Armenii;

Wiktionary

Język ormiański, język armeński (orm. Հայերեն trb. hajeren) – język z rodziny języków indoeuropejskich z grupy satem, stanowiący w niej samodzielną gałąź (patrz: języki ormiańskie). Język narodu Ormian. Obecnie używany jest w Republice Armenii, gdzie jest językiem urzędowym, a także w Gruzji, Iranie, Syrii, Rosji, w Libanie i w 24 innych państwach przez 6 milionów ludzi. Był także, obok rosyjskiego, jednym z dwóch języków urzędowych nieistniejącej już Republiki Górskiego Karabachu – separatystycznego państwa, które przestało istnieć 1 stycznia 2024 r. w wyniku przegrania walk z Azerbejdżanem.

Wikipedia

#### Patrz:

Ormianie

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci, AS: ormʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ormianin m., Ormianka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) język armeński, armeński

Wiktionary

# ormiańsko-polski

dotyczący Armenii i Polski

SJP.pl

# ormiańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem ormiańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem ormiańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku ormiańskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈmʲjä̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ormʹi ̯ä̃ĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# ormiańskość

→ ormiański

SJP.pl

#### Patrz:

ormiański

# ormo

skrót od: Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej - paramilitarna organizacja w PRL-u

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = hist. Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Politycy opozycji często porównują WOT do ORMO, czy ZOMO twierdząc, że będą one wykorzystywane do tłumienia antyrządowych protestów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrmɔ, AS: ormo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ORMO-wiec mos., ormowiec mos.

przym. ORMO-wski, ormowski

Wiktionary

# ormo-wiec

funkcjonariusz ORMO (Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej); ormowiec

SJP.pl

# ormo-wski

przymiotnik od: ORMO (Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej); ormowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ORMO, charakterystyczny dla funkcjonariuszy ORMO

Wiktionary

#### Powiązane:

skr. ORMO

rzecz. ORMO-wiec mos., ormowiec mos.

przym. ormowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ormowski

Wiktionary

# ormowiec

funkcjonariusz ORMO (Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej); ORMO-wiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek ORMO

Wiktionary

Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej (ORMO) – paramilitarna organizacja społeczna wspierająca Milicję Obywatelską, powołana uchwałą Rady Ministrów z 21 lutego 1946 i, wydanego na podstawie tej uchwały – zarządzenia ministra bezpieczeństwa publicznego z 22 lutego 1946, zaś rozwiązana ustawą uchwaloną przez Sejm 23 listopada 1989.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ormowski, ORMO-wski

skr. ORMO

Wiktionary

# ormowski

przymiotnik od: ORMO (Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej); ORMO-wski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ORMO, charakterystyczny dla funkcjonariuszy ORMO

Wiktionary

#### Powiązane:

skr. ORMO

rzecz. ORMO-wiec mos., ormowiec mos.

przym. ORMO-wski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ORMO-wski

Wiktionary

# ormuski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. lub rzad. związany z Ormuzem, dotyczący Ormuzu (miasta, cieśniny lub wyspy)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) Ijezd leżał na skrzyżowaniu dróg handlowych: jedna szła z północno-zachodniego Iranu przez Kerman do portu ormuskiego, druga od Chorasanu do Basry na północnym krańcu Zatoki Perskiej.

(1.1) Powiedziawszy o cudzoziemszczyźnie w ogóle, przejdźmy do szczegółów, oznaczając cośmy od kogo przejmowali. Od Persów atłasy, czamary, pasy, perły ormuskie (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ormuz mrz.

Wiktionary

# ormuz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. cieśnina Oceanu Indyjskiego pomiędzy Zatoką Perską od zachodu a Zatoką Omańską od wschodu, której północne wybrzeże należy do Iranu, a południowe do Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Omanu

(1.2) geogr. wyspa w Iranie, w ostanie Hormozgan, w cieśninie Ormuz (1.1)

(1.3) geogr. adm. miasto w południowym Iranie, w ostanie Hormozgan, na wyspie Ormuz (1.2);

Wiktionary

- Ormuz – cieśnina Oceanu Indyjskiego
- Ormuz – wyspa w cieśninie Ormuz
- Ormuz – miasto w Iranie na wyspie Ormuz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) […] należy się spodziewać, że w odpowiedzi na naloty Iran zacznie niszczyć tankowce kursujące przez cieśninę Ormuz. Przepływa tędy około 15 statków dziennie, przewożąc 17 mln baryłek na dobę, co stanowi 40 proc. całej ropy przewożonej drogą morską i 20 proc. całości światowej konsumpcji tego surowca. Blokada cieśniny oznacza, że na rynek nie trafi większość ropy m.in. z Kuwejtu i Arabii Saudyjskiej.

(1.2) Na wyspie Ormuz mieszka około trzech tysięcy osób.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrmus, AS: ormus

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ormuski

Wiktionary

# ormuzd

w mazdaizmie i zaratusztrianizmie: bóg dobra, światła, mądrości i prawdy, walczący z Arymanem, bogiem zła; Ahura Mazda

SJP.pl

Wikipedia

# ornacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ornat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie ornat, lecz tylko mały ornacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ornat m.

przym. ornatowy

Wiktionary

# ornak

- Ornak – grzbiet w polskich Tatrach Zachodnich
- Ornak – szczyt w grzbiecie Ornaku
- Hala Ornak – hala w polskich Tatrach Zachodnich
- Ornak – miejscowość typu schronisko turystyczne w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Kościelisko.
- schronisko PTTK na Hali Ornak
- MS Ornak – masowiec Polskiej Żeglugi Morskiej

Wikipedia

# ornamencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ornament

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie ornament, lecz tylko mały ornamencik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ornament m.

Wiktionary

# ornamencistka

→ ornamencista

SJP.pl

#### Patrz:

ornamencista

# ornament

motyw zdobniczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. motyw zdobniczy stosowany w architekturze, sztuce, rzemiośle artystycznym;

(1.2) muz. dźwięk lub grupa dźwięków służących do urozmaicenia i ożywienia melodii

(1.3) typogr. rodzaj czcionki dającej w druku odbitkę elementu zdobniczego;

Wiktionary

Ornament – ozdobnik

- ornament (sztuka)
- ornament (muzyka)
- ornament (poligrafia)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ornament roślinny nie zjawia się tedy sam przez się z prostego wyboru lub natchnienia artysty, lecz jest wynikiem olbrzymiej społecznej przemiany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈnãmɛ̃nt, AS: ornãmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ornamentacja ż., ornamentyka ż., ornamentator m., ornamencik mrz.

przym. ornamentowy, ornamentalny

Wiktionary

# ornamentacja

1. motywy zdobnicze w danym dziele sztuki lub stylu;
2. sposób zdobienia za pomocą ornamentów;
3. środki stylistyczne ożywiające utwór literacki

SJP.pl

# ornamentacyjny

→ ornamentacja

SJP.pl

#### Patrz:

ornamentacja

# ornamentalny

1. → ornament; ornamentowy;
2. odnoszący się do ornamentyki w muzyce

SJP.pl

# ornamentowy

→ ornament; ornamentalny

SJP.pl

# ornamentyka

motywy zdobnicze, stosowane w sztukach plastycznych; zdobnictwo

SJP.pl

# ornat

w liturgii katolickiej: wierzchnia szata noszona przez księdza podczas mszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. wierzchnia szata liturgiczna prezbiterów;

(1.2) daw. środ. polit. worek na materiały agitacyjne (bibułę)

(1.3) daw. środ. polit. broń noszona pod wierzchnim ubraniem

Wiktionary

Ornat (łac. „ornare” – ozdabiać; „ornatus” – ubiór ozdobiony, wspaniały, strojny, ozdoba) – w liturgii rzymskokatolickiej, starokatolickiej, luterańskiej i anglikańskiej główna szata liturgiczna, zakładana przez duchownego do mszy świętej i czynności, które łączą się z nią bezpośrednio. W obrządku bizantyjskim odpowiednikiem ornatu jest felonion (fiełoń).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Proboszcz wyszedł do ołtarza w fioletowym ornacie.

(1.1) W okresie zwykłym kapłan nosi ornat koloru zielonego.

(1.1) Odprawiał bez ornatu, w samej stule.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ornacik mrz.

przym. ornatowy

Wiktionary

# ornatotol

rodzaj dinozaura z podrzędu cerapodów

SJP.pl

Ornatotol (Ornatotholus) – rodzaj dinozaura należący do grupy pachycefalozaurów. Prawdopodobnie reprezentuje młodocianą formę Stegoceras.

Wikipedia

# ornatowice

Ornatowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Grabowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Grabowiec. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 197 mieszkańców.

Wikipedia

# ornatowski

nazwisko

SJP.pl

# ornatowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ornatwm, dotyczący ornatu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ornat mrz., ornacik mrz.

Wiktionary

# ornecianin

mieszkaniec Ornety

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ornety

(1.2) osoba pochodząca z Ornety, urodzona w Ornecie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orneta ż.

:: fż. ornecianka ż.

przym. ornecki

Wiktionary

# ornecianka

mieszkanka Ornety

SJP.pl

# ornecki

→ Orneta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ornetą, dotyczący Ornety

Wiktionary

#### Patrz:

Orneta

#### Powiązane:

rzecz. Orneta ż., ornecianin m., ornecianka ż.

Wiktionary

# orneta

miasto w Polsce

SJP.pl

Orneta (niem. Wormditt, prus. Wurmedītin) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Orneta, położone na Równinie Orneckiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa elbląskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Orneta liczyła 8007 mieszkańców.

Wikipedia

# ornito-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ptakami

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) ornitofauna • ornitofobia • ornitogamia • ornitologia

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ὄρνις., ὄρνιθος → ptak

uwagi.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) орнито-

* włoski: (1.1) ornito-

źródła.

== ornito- (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|or.ˈni.to.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) ornito-

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrʲˈɲitɔ, AS: orʹńito

Wiktionary

# ornitochoria

rozsiewanie diaspor (np. nasion, zarodników) za pośrednictwem ptaków

SJP.pl

Ornitochoria (ptakosiewność) – rozsiewanie diaspor przez ptaki. Ornitochoria jest jednym z rodzajów zoochorii, czyli zwierzęcosiewności. Rozprzestrzenianie przez ptaki ma najczęściej formę endozoochorii, możliwe jest także ektozoochoria (epizoochoria) i synzoochoria.

Wikipedia

# ornitochoryczny

dotyczący ornitochorii

SJP.pl

# ornitodesm

rodzaj dinozaura z podrzędu teropodów

SJP.pl

Ornitodesm (Ornithodesmus cluniculus) – niewielki teropod z rodziny ornitodesmów (Ornithodesmidae).

Żył w epoce wczesnej kredy (ok. 130 mln lat temu) na terenach współczesnej Europy. Jego szczątki znaleziono Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

# ornitodir

przedstawiciel kladu archozaurów obejmującego m.in. dinozaury

SJP.pl

# ornitodiry

przedstawiciel kladu archozaurów obejmującego m.in. dinozaury

SJP.pl

# ornitofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. awifauna.

Wiktionary

Awifauna (ornitofauna) – ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, rodzaj środowiska (biotop) lub żyjących w określonym okresie geologicznym. Opisem awifauny zajmuje się działornitologii nazywany awifaunistyką.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lotnisko wywiera ogromny wpływ na okoliczną ornitofaunę.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) awifauna, ptactwo

Wiktionary

# ornitofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lęk przed ptakami

Wiktionary

# ornitogamia

Ornitogamia – jest jednym z zoogamicznych sposobów zapylania i oznacza zapylanie kwiatów przez ptaki. Dotyczy około 2000 gatunków należących do 50 rodzin, żyjących w tropikach i subtropikach, które odżywiają się produktami kwiatów, a głównie nektarem np. kolibry, nektarniki, szlarniki, drepanisy, lory, miodojady, czerwonki.

Wikipedia

# ornitoid

rodzaj dinozaura z rodziny troodonów

SJP.pl

Zaurornitoid (Saurornithoides) – dinozaur z rodziny troodonów.

Wikipedia

# ornitolog

specjalista w zakresie ornitologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) biol. specjalista w zakresie ornitologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) biol. specjalistka w dziedzinie ornitologii

Wiktionary

- Ornitolog – człowiek zajmujący się ornitologią
- Ornitolog – XIV wieczna bizantyńska opowieść o zwierzętach

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wolontariusze pod czujnym okiem ornitologów podjęli akcję liczenia bocianów.

(2.1) Beata chce zostać ornitologiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk, AS: orʹńitolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ornitologia ż.

:: fż. ornitolożka ż.

przym. ornitologiczny

przysł. ornitologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) pot. ornitolożka

Wiktionary

# ornitologia

gałąź zoologii zajmująca się badaniem ptaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. dział zoologii, nauka o ptakach;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) zoologia

meronimy.

(1.1) oologia

pokrewne.

rzecz. ornitolog m., ornitolożka ż.

przym. ornitologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|ornito-|-logia.

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ornithology

* arabski: (1.1) علم الطيور m.

* baskijski: (1.1) ornitologia

* białoruski: (1.1) арніталогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) арніталёгія ż.

* czeski: (1.1) ornitologie ż.

* duński: (1.1) ornitologi w.

* farerski: (1.1) fuglafrøði ż.

* francuski: (1.1) ornithologie ż.

* hiszpański: (1.1) ornitología ż.

* islandzki: (1.1) fuglafræði ż.

* kataloński: (1.1) ornitologia ż.

* niemiecki: (1.1) Ornithologie ż.

* nowogrecki: (1.1) ορνιθολογία ż.

* portugalski: (1.1) ornitologia ż.

* rosyjski: (1.1) орнитология ż.

* słowacki: (1.1) ornitológia ż.

* turecki: (1.1) kuş bilimi

* ukraiński: (1.1) орнітологія ż.

* węgierski: (1.1) ornitológia, madártan

* włoski: (1.1) ornitologia ż.

źródła.

== ornitologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. ornitologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja, AS: orʹńitoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ornitolog m., ornitolożka ż.

przym. ornitologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) zoologia

meronimy.

(1.1) oologia

pokrewne.

rzecz. ornitolog m., ornitolożka ż.

przym. ornitologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|ornito-|-logia.

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ornithology

* arabski: (1.1) علم الطيور m.

* baskijski: (1.1) ornitologia

* białoruski: (1.1) арніталогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) арніталёгія ż.

* czeski: (1.1) ornitologie ż.

* duński: (1.1) ornitologi w.

* farerski: (1.1) fuglafrøði ż.

* francuski: (1.1) ornithologie ż.

* hiszpański: (1.1) ornitología ż.

* islandzki: (1.1) fuglafræði ż.

* kataloński: (1.1) ornitologia ż.

* niemiecki: (1.1) Ornithologie ż.

* nowogrecki: (1.1) ορνιθολογία ż.

* portugalski: (1.1) ornitologia ż.

* rosyjski: (1.1) орнитология ż.

* słowacki: (1.1) ornitológia ż.

* turecki: (1.1) kuş bilimi

* ukraiński: (1.1) орнітологія ż.

* węgierski: (1.1) ornitológia, madártan

* włoski: (1.1) ornitologia ż.

źródła.

== ornitologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. ornitologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ornitologiczny

dotyczący ornitologii lub ornitologów (np. atlas ornitologiczny, rezerwat ornitologiczny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z ornitologią, dotyczący ornitologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bartek wrócił z kongresu ornitologicznego w Katowicach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrʲɲitɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: orʹńitoloǵičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ornitologia ż., ornitolog m.

Wiktionary

# ornitolożka

→ ornitolog

SJP.pl

#### Patrz:

ornitolog

# ornitomancja

wróżenie z lotu ptaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżenie z zachowań ptaków

Wiktionary

Ornitomancja (z gr. ornis „ptak” i manteja „wieszczenie, wyrocznia”) – wróżenie z lotu ptaków. Ornitomancja była najbardziej znana na terenie Fenicji oraz w antycznym Rzymie. W Rzymie nadano jej niemal religijną rangę. W religii Hurytów i Hetytów odgrywała bardzo ważną rolę.

Wikipedia

# ornitomer

rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy iguanodonów; mochlodon, oligozaur, onychozaur, rabdodon

SJP.pl

# ornitomimus

dwunożny, podobny do strusia dinozaur z podrzędu teropodów, żyjący w późnej kredzie

SJP.pl

# ornitopod

przedstawiciel grupy dinozaurów z rzędu ptasiomiednicznych

SJP.pl

Wikipedia

# ornitopody

podrząd ptasiomiednicznych dinozaurów, żyjących w okresie kredowym i jurajskim; ptasionogie

SJP.pl

Wikipedia

# ornitopter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. statek powietrzny zdolny do latania poprzez trzepotanie skrzydłami;

Wiktionary

Skrzydłowiec (ornitopter) – aerodyna napędzana ruchem powierzchni nośnych pracujących tak, jak skrzydła u ptaków. Poza modelami, jedna z nielicznych praktycznych realizacji została dokonana przez profesora Jamesa DeLauriera z Uniwersytetu Toronto Institute for Aerospace Studies w 2006.

Pierwszy polski skrzydłowiec, Ornitopter Boratiniego, powstał w 1648.

Wikipedia

# ornitoza

wirusowa choroba odzwierzęca objawiająca się zapaleniem płuc, przenoszona przez ptaki (głównie papugi); choroba papuzia; papuzica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. odzwierzęca choroba zakaźna wywołana przez bakterie Chlamydia psittaci;

Wiktionary

Ornitoza, zwana także papuzicą – odzwierzęca choroba zakaźna, wywołana przez drobnoustrój Chlamydia psittaci.Człowiek zaraża się najczęściej od ptactwa domowego i gospodarskiego (papugi, kanarki, indyki, kaczki, gołębie) wskutek wdychania (droga kropelkowa) pyłu, cząsteczek zawierających drobiny wysuszonego kału. Opisywane są również zakażenia od chorego człowieka, które charakteryzują się cięższym przebiegiem.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ornitozowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) choroba papuzia, choroba ptasia

Wiktionary

# ornitozowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ornitozą, dotyczący ornitozy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ornitoza ż.

Wiktionary

# ornitozuch

rodzaj drapieżnego gada naczelnego

SJP.pl

Ornitozuch (Ornithosuchus) – drapieżny wymarły archozaur z grupy Crurotarsi (obejmującej krokodyle i archozaury bliżej spokrewnione z nimi niż z ptakami). Żył w triasie około 220 mln lat temu na terenie dzisiejszej Szkocji. Długość ciała ok. 2,2 metrów.

Wikipedia

# ornityna

aminokwas nie wchodzący w skład białek, produkt przemiany argininy oraz kwasu glutaminowego

SJP.pl

Ornityna – organiczny związek chemiczny z grupy α-aminokwasów, nienależący do 20 podstawowych α-aminokwasów budujących białka, lecz pełniący ważną rolę w cyklu ornitynowym (mocznikowym cyklu Krebsa). Należy do aminokwasów zasadowych (posiada dwie grupy aminowe).Występuje w organizmach żywych, bierze udział w metabolizmie, tworzy się z argininy pod wpływem arginazy.

Wikipedia

# ornontowice

gmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś gminna w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim;

Wiktionary

Ornontowice (niem. Ornontowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim, w gminie Ornontowice.

Miejscowość wzmiankowana na początku XIV wieku (prawdopodobnie 1305) jako Renoltowitz, 30 lat później istniała tu parafia. W 1634 założono warzelnię soli wielickiej, a w 1680 szkołę. Pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Ornontowicach powstała w 1798 pod nazwą Leopold. W lutym 1811 roku wybuchł tu bunt chłopski przeciwko utrzymywaniu pańszczyzny w wyniku którego splądrowano dwór. Wiek XIX, to dalsze uprzemysłowienie miejscowości. Powstaje wielki piec (1860) oraz filia gliwickiej Fabryki Drutów, Łańcuchów i Gwoździ Hegenscheidta (1884, w przysiółku Kolonia Graniczna). W 1888 doprowadzono linię kolejową na potrzeby miejscowego przemysłu, w miejscowości był przystanek kolejowy Ornontowice.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ornontowicki

Wiktionary

# ornontowicki

→ Ornontowice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ornontowicami, dotyczący Ornontowic

Wiktionary

#### Patrz:

Ornontowice

#### Powiązane:

rzecz. Ornontowice nmos.

Wiktionary

# ornowo

- Ornowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gm. Ostróda
- Ornowo – pol. nazwa wsi Marjino w obwodzie królewieckim Federacji Rosyjskiej, w rejonie gurjewskim

Wikipedia

# ornowski

nazwisko

SJP.pl

# orny

nadający się pod uprawę; uprawny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) roln. przeznaczony i wykorzystywany pod orkę

Wiktionary

Francja:

- Orny – gmina

Szwajcaria:

- Orny – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Morges

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrnɨ, AS: orny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orka ż., oraczka ż., oracz m., oranie n., zaoranie n.

czas. orać ndk., zaorać dk.

przym. oraczy

Wiktionary

# oro

południowosłowiański taniec ludowy o zmiennym tempie, w którym tancerze, trzymając się za ręce (w szeregu pojedynczym lub podwójnym, w tym drugim przypadku splatając ręce poza plecami) formują półokrąg otwarty; choro, kolo

SJP.pl

- oro – południowosłowiański zespołowy taniec ludowy; inaczej kolo lub choro
- oro- – przedrostek tworzący wyrazy mające związek z górami, ruchami górotwórczymi, rzeźbą terenu
- Oro – prowincja Papui-Nowej Gwinei
- Oro – książka Snerga
- „Oro” – singiel Jeleny Tomašević z 2008 roku
- Orø – wyspa w Danii
- Oro – książka Marcela A. Marcela
- Oro – wieś w Estonii
- Oro – peruwiańska marka napoju bezalkoholowego

Wikipedia

# oro-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z górami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) oro- + geneza = orogeneza

Wiktionary

# orocki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orokami, dotyczący Oroków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język orocki;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orok mos., Oroczka ż.

Wiktionary

# orocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. oracz

Wiktionary

# oroczański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Oroczanami, dotyczący Oroczanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język oroczański;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oroczanin mos., Oroczanka ż.

Wiktionary

# orodrom

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny hipsylofodontów

SJP.pl

Wikipedia

# orogen

górotwór

SJP.pl

Górotwór (orogen) – obszar sfałdowany i wypiętrzony w wyniku ruchów górotwórczych (orogenez). Oznacza zespół warstw skalnych poddanych razem ruchom górotwórczym.

Wikipedia

# orogeneza

proces tworzenia się gór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych;

(1.2) geol. epoka, w której zachodziła orogeneza (1.1)

Wiktionary

Orogeneza (gr. ὄρος– „góra” i γένεσις– „tworzenie, początek”) – ruchy orogeniczne, górotwórczość, ruchy górotwórcze, fałdowanie.

1. Powstanie gór wskutek ruchów tektonicznych.

2. Intensywne, krótkotrwałe i nieodwracalne ruchy skorupy ziemskiej obejmujące dość ograniczone obszary. Zwykle orogenezie towarzyszy plutonizm. Jest to definicja klasyczna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Karpaty powstały w wyniku orogenezy alpejskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza, AS: orogẽneza

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. orogeniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ruchy górotwórcze, ruchy orogeniczne, górotwórczość

(1.2) fałdowanie

Wiktionary

# orogeniczny

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący orogenezy, górotwórczości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orogeneza ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) górotwórczy

Wiktionary

# orognozja

nauka o górach; orologia

SJP.pl

# orograf

urządzenie do pomiarów topograficznych

SJP.pl

# orografia

mormografia, dział geografii zajmujący się opisywaniem form rzeźby powierzchni Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. nauk. nauka o górach

Wiktionary

Orografia (gr. ὄρος „góra”, grafía „opis”) to:

- dział geomorfologii zajmujący się charakterystyką form rzeźby powierzchni Ziemi,
- dział geografii zajmujący się rozmieszczeniem, opisem i klasyfikacją gór.

W odniesieniu do rzek, strumieni, potoków, dolin, żlebów itp. używa się terminu orograficznie do określenia prawej lub lewej strony (patrząc w kierunku biegu rzeki, strumienia czy w kierunku spadku doliny, żlebu).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nauka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|orographia. < etym|gr|ὄρος|-γραφία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) orography

* esperanto: (1.1) orografio

* niemiecki: (1.1) Orografie ż.

źródła.

== orografia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. nauk. orografia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɔˈɡrafʲja, AS: orografʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nauka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|orographia. < etym|gr|ὄρος|-γραφία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) orography

* esperanto: (1.1) orografio

* niemiecki: (1.1) Orografie ż.

źródła.

== orografia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. nauk. orografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# orograficznie

→ orograficzny

SJP.pl

#### Patrz:

orograficzny

# orograficzny

→ orografia

SJP.pl

#### Patrz:

orografia

# orokański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orokami, dotyczący Oroków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język orokański;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orokowie lm m .

Wiktionary

# orologia

nauka o górach; orognozja

SJP.pl

# oromo

język kuszycki używany głównie w Etiopii; język oromski

SJP.pl

Oromowie (Oromo) – grupa plemion kuszyckich, zamieszkujących głównie południową Etiopię i przyległe tereny północnej Kenii. Ich pierwotną siedzibą były tereny dzisiejszej Somalii, skąd wywędrowali w XV wieku. Podstawą gospodarki jest hodowla zwierząt, u wschodnich plemion także rolnictwo.

Oromowie posługują się językiem oromo należącym do języków kuszyckich. W 1983 roku ich liczebność wynosiła ok. 14,5 mln.

Wikipedia

# oromski

język oromski - język kuszycki używany głównie w Etiopii; oromo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Oromami, dotyczący Oromów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język oromski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oromowie lm m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) oromo

Wiktionary

# oronim

w językoznawstwie: nazwa góry lub innych rzeczy związanych z górami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa góry, łańcucha górskiego lub innego wzniesienia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈrɔ̃ɲĩm, AS: orõńĩm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oronimia ż.

przym. oronimiczny

Wiktionary

# oronimia

dział toponomastyki zajmujący się nazwami gór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. dział onomastyki obejmujący badanie nazw gór

Wiktionary

Oronimia (gr. óros „góra”) – dział toponimii obejmujący przede wszystkim nazwy gór. Subdyscyplina ta jest szczególnie rozwinięta w górzystych krajach Europy Zachodniej (starsza kultura piśmiennicza), np. we Francji, we Włoszech. Polska onomastyka nie ma tak rozwiniętej oronimii, należy wziąć pod uwagę fakt, że kraj jest mało górzysty (pasma górskie występują na południu kraju), a kultura piśmiennicza dosyć młoda. W polskiej części Karpat osady ludzkie pojawiły się w okresie historycznym, stąd też oronimy nazywające ich szczytów i pasm są późnego pochodzenia. Z kolei nazwy tatrzańskie są późne, sztuczne (nieludowe), a ich pochodzenie nie jest jasne. Podobnie rzecz się ma z oronimami Beskid, Karpat – nazwy sztuczne, nieludowe, wprowadzone i rozpowszechnione przez geografów. Natomiast naukowcy są zgodni co do faktu, że nazwa „Tatry” na pewno jest stara (jednocześnie ma niejasną etymologię).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. oronim mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) oronimia ż.

źródła.

== oronimia (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|o.ɾo.ˈnĩ.mja.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. oronimia

odmiana.

(1) blm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: o.ɾo.ˈnĩ.mja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oronim mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. oronim mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) oronimia ż.

źródła.

== oronimia (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|o.ɾo.ˈnĩ.mja.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. oronimia

odmiana.

(1) blm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# oroński

→ Orońsko

SJP.pl

#### Patrz:

Orońsko

# orońsko

→ Orońsko

SJP.pl

Orońsko – wieś w Polsce położona na terenie Równiny Radomskiej (po jej południowej stronie) w województwie mazowieckim, w powiecie szydłowieckim, w gminie Orońsko. Ma status sołectwa. Leży w dolinie rzeki Oronki w jej dolnym biegu, przy drodze krajowej nr 7 – 15 km na południe od Radomia.

Wikipedia

#### Patrz:

Orońsko

# orońszczanin

mieszkaniec Orońska (wsi w Polsce)

SJP.pl

# orońszczanka

mieszkanka Orońska (wsi w Polsce)

SJP.pl

# orontes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w zachodniej Azji, przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję;

Wiktionary

Orontes (arab. ‏العاصي‎, tur. Asi, stgr. Ὀρόντης, Oróntēs) – rzeka przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję. Długość – 540 km (niektóre źródła podają 400 km). Najważniejsze dopływy – Kara Su i Odi Meidani. Nad Orontesem leżą między innymi Hims, Hama i Antiochia Syryjska, a u ujścia – portowe miasto Samandağ. Rzeka nie jest żeglowna ani spławna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dolina Orontesu od starożytności stanowi korytarz komunikacyjny między Azją Mniejszą a Egiptem.

Wiktionary

# orosiały

pokryć się rosą

SJP.pl

# orosić

potocznie: zmoczyć rosą, zrosić

SJP.pl

# orosieć

pokryć się rosą

SJP.pl

# orotan

sól kwasu orotowego

SJP.pl

# orotowy

kwas orotowy - organiczny związek chemiczny, pochodna uracylu

SJP.pl

# orowiecki

nazwisko

SJP.pl

# oroz

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. natychmiast

Wiktionary

# orp

skrót od: Okręt Rzeczypospolitej Polskiej; używane przed nazwą własną polskiego okrętu wojennego, np. ORP "Błyskawica"

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Okręt Rzeczypospolitej Polskiej;

Wiktionary

Belgia:

- Orp-Jauche – gmina w Regionie Walońskim, w prowincji Brabancja Walońska, w okręgu Nivelles
- Orp-le-Grand – dzielnica (section) gminy Orp-Jauche w Regionie Walońskim, w prowincji Brabancja Walońska, w okręgu Nivelles
  - Orp – dawna stacja kolejowa w Orp-le-Grand

Zobacz też:

- ORP

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do bazy wpłynął ORP "Jastrząb".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔ‿ɛr‿ˈpɛ, AS: o‿er‿pe

Wiktionary

# orpant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. srebrny naszyjnik w wałaskim ludowym stroju kobiecym

Wiktionary

# orpelów

Orpelów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Dobroń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego. Liczba ludności wynosiła 855 osób w 2021 roku.

Wikipedia

# orpington

Orpington – miasto Londynu, leżąca w gminie London Borough of Bromley. W 2011 miasto liczyło 15311 mieszkańców. Orpington jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Orpinton/Orpintun.

Wikipedia

# orpingtony

angielska rasa kur i kaczek typu ogólnoużytkowego

SJP.pl

# orsay

Orsay – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Essonne.Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 14 863 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 1860 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Orsay plasuje się na 191. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 489).

W Orsay znajduje się campus Université Paris-Saclay.

Wikipedia

# orseina

karminowy barwnik otrzymywany z niektórych gatunków porostu orselki; orselia

SJP.pl

# orselia

karminowy barwnik otrzymywany z niektórych gatunków porostu orselki; orseina

SJP.pl

# orselka

porost rosnący u wybrzeży Morza Śródziemnego, Oceanu Atl. i Ind.

SJP.pl

# orsk

1. miasto w Federacji Rosyjskiej;
2. wieś na Dolnym Śląsku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na wschodzie europejskiej części Rosji, w obwodzie orenburskim, w południowej części Uralu, nad rzeką Ural;

Wiktionary

## Lokalizacje

### Polska

- Orsk – wieś w województwie dolnośląskim
  - Orsk – lądowisko w Orsku

### Rosja

- Orsk – miasto
  - Orsk – port lotniczy w Orsku

## Inne

- Orsk − rosyjski duży okręt desantowy projektu 1171/II

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Or mrz.

przym. orski

Wiktionary

# orski

przymiotnik od miejscowości: Orsk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orskiem, dotyczący Orska

Wiktionary

Orski, Orska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 350 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Jadwiga Orska (ur. 8 marca 1923, zm. 28 stycznia 2004 w Warszawie) – polska geolog, petrograf, specjalista geologii złóż surowców chemicznych, a zwłaszcza soli, współodkrywca złoża soli polihalitowych w rejonie Zatoki Puckiej
- Jerzy Orski (ur. 25 marca 1894 we Lwowie, zm. ?) – generał brygady Wojska Polskiego
- Joanna Orska (ur. 1973) – krytyk i historyk literatury
- Marek Orski (ur. 5 stycznia 1955 r. w Gdańsku, zm. 10 kwietnia 2011 r) – Prof. UG, dr hab., polski historyk, politolog, badacz systemu obozów koncentracyjnych
- Maria Orska (ur. 16 marca 1896 w Mikołajowie, zm. 16 maja 1930 w Wiedniu) – aktorka
- Mariusz Orski – polski reżyser; absolwent Akademii Teatralnej w Warszawie
- Ryszard Orski (ur. 1935 w Zakopanem) – polsko-amerykański rzeźbiarz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiele ulg w swojej krótkiej, bo zaledwie dwuletniej służbie na linii orenburskiej (w twierdzy orskiej) otrzymał wspominany już wielokrotnie Walerian Staniszewski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orsk mrz., Or mrz.

Wiktionary

# orson

obce imię męskie

SJP.pl

## Osoby

- Orson Hodge – postać fikcyjna, bohater serialu Gotowe na wszystko
- Orson Hyde – członek Kworum Dwunastu Apostołów
- Orson Scott Card – współczesny autor science fiction i fantasy
- George Orson Welles – amerykański reżyser, producent, scenarzysta i aktor filmowy

Wikipedia

# orstew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żerdź ze szczeblami do suszenia siana

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orstewka ż.

Wiktionary

# orstewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zob. orstew.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orstew mrz.

Wiktionary

# orsza

Orsza (biał. Орша (Orsza), lub Ворша (Vorsza)) – miasto w północno-wschodniej części Białorusi, nad Dnieprem, u ujścia Orszycy, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu orszańskiego; około 114 tys. mieszkańców (2019).

Miasto należało do Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz do I Rzeczypospolitej. Do I rozbioru było miastem królewskim i stolicą powiatu orszańskiego w województwie witebskim. Stanowiło ważną litewsko-polską twierdzę Bramy Smoleńskiej.

Wikipedia

# orszaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od orszak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orszak m.

przym. orszakowy

Wiktionary

# orszada

napój chłodzący produkowany z cukru, wody lub mleka i utartych migdałów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. napój chłodzący z utartych migdałów, cukru i wody lub mleka;

Wiktionary

Orszada, syrop orszadowy (z fr. orgeade od orge, jęczmień) – słodki napój chłodzący sporządzany zazwyczaj z migdałów, cukru i wody (różanej, pomarańczowej) lub mleka.

Wytwarzany był pierwotnie z mieszanki jęczmienia i migdałów. Ma wyraźny, migdałowy smak i jest składnikiem wielu koktajli, jednym z szerzej znanych jest Mai Tai.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Emma chciała wyjść; (…) z palpitującym sercem, łapiąc powietrze, opadła na fotel. Karol, przerażony, że mu zemdleje, pobiegł do bufetu po szklankę orszady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. orszadowy

Wiktionary

# orszagh

[czytaj: ORsak lub ORszak] nazwisko

SJP.pl

# orszak

1. grono ludzi towarzyszących komuś lub czemuś; asysta; świta;
2. dawniej: tłum, oddział

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grupa ludzi uroczyście towarzyszących komuś

(1.2) daw. gromada, tłum, oddział

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Orszak weselny już oczekiwał pana młodego, z orkiestrą złożoną z skrzypiec, flecika i tamburyna…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrʃak, AS: oršak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. orszaczek m.

przym. orszakowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) asysta, świta, poczet

Wiktionary

# orszański

przymiotnik od: Orsza (miasto na Białorusi)

SJP.pl

# orszał

gatunek owada z rodziny żukowatych z rzędu chrząszczy

SJP.pl

# orszelina

rodzaj drzew i krzewów z rzędu wrzosowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Clethra|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny orszelinowatych o owłosionych liściach i kwiatach wyrastających w gronach;

Wiktionary

Orszelina (Clethra) – rodzaj krzewów i niskich drzew z rodziny orszelinowatych. Należy do niego 81 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej i południowej części Ameryki Północnej, w Ameryce Środkowej, w północnej części Ameryki Południowej, we wschodniej i południowo-wschodniej Azji oraz na Maderze (jeden gatunek – orszelina drzewiasta C. arborea). Rosną w lasach, na skalistych zboczach i na terenach bagnistych. C. arborea występuje w lasach wawrzynolistnych. Kwiaty są zwykle wonne i zapylane są przez owady.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na biało zakwitły chińskie krzewy heptakodium, japońskie orszeliny, a kilkumetrowej wysokości aralie chińskie mają już pąki, które rozwiną się w ciągu tygodnia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orszelinowate nmos.

przym. orszelinowy

Wiktionary

# orszewice

Orszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty.

Ojrzyszewice (Orszewice) były wsią dóbr prestymonialnych kapituły kolegiaty łęczyckiej w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# orszowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rumunii nad Dunajem;

Wiktionary

Orszowa (także: Orszawa, dawniej Orschawa; rum. Orșova, węg. Orsova, serb. Rušava) – miasto w Rumunii nad Dunajem, w okręgu Mehedinți.

Miasto wspomniane było pod łacińską nazwą Ursoua w roku 1150. W okresie panowania rzymskiego położone było w historycznej krainie zwanej Dacją, a następnie Banatem. Po wyparciu przez wojska węgierskie tatarskich Połowców weszło w skład Królestwa Węgier. W okresie wojen z Turcją w Orszowie w roku 1444 przebywał król Polski i Węgier Władysław III Warneńczyk. Od 1552 do 1718 należała do Turcji. W roku 1687 Orszowa na krótko weszła w skład Monarchii Habsburskiej. Do roku 1918 była w składzie Austro-Węgier.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. orszowianin mos., orszowianka ż.

przym. orszowski

Wiktionary

# orszowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orszową, dotyczący Orszowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orszowa ż.

Wiktionary

# orszoł

orszoł paskowany, orszoł prążkowany - gatunki chrząszczy z rodziny poświętnikowatych

SJP.pl

Orszoł (Trichius) – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych i podrodziny kruszczycowatych.

Wikipedia

# orsztyn

nieprzepuszczalna warstwa gleb podmokłych; rudawiec

SJP.pl

Orsztyn - forma konkrecji występująca w silnie zbielicowanych glebach bielicowych, bielicach i glejobielicach. Jest to scementowana ciemnobrunatna forma poziomu iluwialnego, powstała przy szczególnie intensywnym i długotrwałym procesie bielicowania. Wytrącenia amorficznych form glinu, żelaza i próchnicy tworzą warstwę trudną do sforsowania dla wody i korzeni drzew.

Wikipedia

# orszulak

nazwisko

SJP.pl

# orszulik

nazwisko

SJP.pl

# orszulski

nazwisko

SJP.pl

# orszymowo

Orszymowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Mała Wieś.

Wieś Orszumow należała do starostwa wyszogrodzkiego w 1617 roku.

W latach 1954–1958 wieś była siedzibą gromady Orszymowo, po jej zniesieniu w gromadzie Orszymowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wieś jest siedzibą parafii pw. św. Floriana.

Wikipedia

# ort

drobna moneta srebrna bita w wielu krajach europejskich (również w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. numizm. srebrny pieniądz europejski będący w obiegu w XVI-XVIII wieku;

(1.2) górn. typ poziomego chodnika w górnictwie;

Wiktionary

## Geografia

### Austria

- Ort im Innkreis – gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Ried im Innkreis

### Niemcy

- Ort – dzielnica Freyung

## Inne

- ort – moneta
- ort – wyrobisko

## Zobacz też

- Fette Ort
- ORT
- Orth

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Słowo ort w języku staroniemieckim na obszarach Nadrenii, północnych Niemiec i Skandynawii oznaczało czwartą część jakiejś całości, a w obiegu pieniężnym ćwierć talara.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrt, AS: ort

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ćwierćtalar

Wiktionary

# ort.

skrót

(1.1) = eduk. błąd ortograficzny, ortograf

Wiktionary

# ortalion

1. rodzaj cienkiej, nieprzemakalnej tkaniny;
2. płaszcz z takiej tkaniny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj sportowej, nieprzemakalnej tkaniny z syntetycznego włókna;

(1.2) pot. okrycie wierzchnie z ortalionu (1.1)

Wiktionary

Ortalion – tkanina z włókna poliamid-6 (znanego jako nylon-6) wykorzystywana do szycia odzieży wierzchniej: kurtek i płaszczy, a także używana do celów dekoracyjnych. Jest nieprzepuszczalna oraz chroni przed wiatrem i zimnem. Nazwa jest znakiem towarowym używanym na terenie Włoch przez niemiecką firmę Bemberg.

Materiał został wspomniany w piosence zespołu Perfect Chcemy być sobą, a także piosenkach Taco Hemingwaya "35" i “Ortalion”.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈtalʲjɔ̃n, AS: ortalʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortalionowiec m., ortalionówka ż., ortalionik mrz.

przym. ortalionowy

Wiktionary

# ortalionik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ortalion

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortalion m.

Wiktionary

# ortalionowy

→ ortalion

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) uszyty z ortalionu

Wiktionary

#### Patrz:

ortalion

#### Przykłady

(1.1) Zimą nosił ortalionową czapkę z daszkiem, latem chodził z gołą głową, zeschnięty od słońca i nieprzemakalny.

(1.1) Ubrany był w ortalionową kurtkę koloru granatowego z napisem na plecyecach Adidas.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortalion m.

Wiktionary

# ortęć

stop jakiegoś metalu z rtęcią; amalgamat, amalgam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) met. zob. amalgamat.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do wypełnień w zębach przednich używane będą cementy krzemianowe […], w tylnych ortęć (amalgam) srebra.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɾtɛɲt͡ɕ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortęcianie n., ortęciowanie n., rtęciówka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. amalgamat.

Wiktionary

# ortel

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. wyrok, dekret, sentencja

Wiktionary

Miejscowości w Polsce:

- Ortel Królewski Pierwszy
- Ortel Książęcy Drugi
- Ortel Książęcy Pierwszy

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) hortyl, ortyl

Wiktionary

# orteza

aparat zastępujący lub kompensujący naturalną funkcję stawów

SJP.pl

Orteza (od ortopedyczna proteza) – aparat ortopedyczny stabilizujący stawy lub odcinek ciała, zwykle zastępujący opatrunek gipsowy. Jego głównym zadaniem jest unieruchomienie stawów kończyn, które uległy urazom np. skręcenia, zwichnięcia lub zerwania więzadeł. Niektóre ortezy mogą być stosowane w leczeniu złamań, zwłaszcza kości płaskich i krótkich. Ze względu na konstrukcję ortezy podzielić można na sztywne, półsztywne (półelastyczne) i miękkie (elastyczne). Ze względu na pełnioną funkcję ortezy dzieli się na: kompresyjne, stabilizujące, kompensacyjne i korekcyjne.

Wikipedia

# ortikon

Ortikon – jeden z rodzajów lampy analizującej.

Wybieranie wiązką elektronów w tego typu lampie odbywa się ortogonalnie (prostopadle) do płytki światłoczułej. Strumień elektronów był wolniejszy niż w ikonoskopie i superikonoskopie, lampa nie generowała zatem sygnałów fałszywych (ciemnych plam w obrazie).

Wikipedia

# ortocentrum

miejsce geometryczne, gdzie przecinają się wysokości trójkąta

SJP.pl

Wysokość trójkąta – najkrótszy odcinek łączący jeden z wierzchołków trójkąta z prostą zawierającą przeciwległy bok trójkąta, zwany podstawą. Słowem wysokość określa się również długość tego odcinka.

Wysokość jest zawsze prostopadła do prostej zawierającej podstawę. Punkt przecięcia wysokości z podstawą nazywa się spodkiem wysokości. Powstaje on w wyniku rzutu prostokątnego wierzchołka na podstawę.

Wikipedia

# ortochromatyczny

wykazujący niską czułość na barwę czerwoną

SJP.pl

# ortochromatyzacja

ortochromatyzacja kliszy - uczynienie kliszy fotograficznej ortochromatyczną

SJP.pl

# ortodiagram

rysunek uwidaczniający organy wewnętrzne człowieka prześwietlonego promieniami Roentgena

SJP.pl

# ortodoks

osoba ściśle przestrzegająca zasad wiary, ideologii; ortodoksa; prawowierny

SJP.pl

# ortodoksa

osoba, która jest gorliwym wyznawcą jakiejś doktryny, idei, zwykle religijnej; ortodoks

SJP.pl

# ortodoksalny

1. zakładający ścisłe przestrzeganie jakiegoś kodeksu zasad;
2. rygorystycznie przestrzegający jakiejś doktryny, zwłaszcza religijnej; ortodoksyjny

SJP.pl

# ortodoksja

wierne przestrzeganie praw religii; prawowierność

SJP.pl

Wikipedia

# ortodoksyjność

ścisłe przestrzeganie określonego kredo; prawowierność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ortodoksyjne; cecha tych, którzy są ortodoksyjni

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ortodoksja ż., ortodoks m., ortodoksa m.

przym. ortodoksyjny

przysł. ortodoksyjnie

Wiktionary

# ortodoksyjny

1. zakładający ścisłe przestrzeganie jakiegoś kodeksu zasad;
2. rygorystycznie przestrzegający jakiejś doktryny, zwłaszcza religijnej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) (o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom

(1.2) rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W "ortodoksyjnej" wersji behawioryzmu najpierw występuje reakcja, następnie zaś bodziec.

(1.2) – PZPN jest ostatnim ortodoksyjnym bastionem komuny w Polsce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔdɔˈksɨjnɨ, AS: ortodoksyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortodoksyjność ż., ortodoksja ż., ortodoks m., ortodoksa m.

przym. ortodoksalny

przysł. ortodoksalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prawowierny, ortodoksalny

Wiktionary

# ortodoncja

dział stomatologii, nauka zajmująca się diagnozowaniem i leczeniem nieprawidłowości zębowo-zgryzowych (nabytych lub wrodzonych) oraz zapobieganiem im; ortopedia szczękowo-twarzowa

SJP.pl

Ortodoncja – dziedzina stomatologii, która zajmuje się leczeniem wad zgryzu, wad szczękowo-twarzowych oraz korygowaniem nieprawidłowości zębowych. Leczenie ortodontyczne przeprowadza się u pacjentów w każdym wieku z powodów profilaktycznych i estetycznych. W Polsce leczenie ortodontyczne jest częściowo refundowane do 12 roku (nie są refundowane aparaty stałe), po 13 roku życia wszystkie usługi ortodontyczne są odpłatne. Ortodonta to lekarz specjalista, który zajmuje się profilaktyką, diagnozowaniem i leczeniem wszystkich wad zębowych i zgryzowych.

Wikipedia

# ortodonta

lekarz stomatolog specjalizujący się w dziedzinie ortodoncji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stomat. stomatolog, specjalista w zakresie ortodoncji (leczenia wad zgryzu)

Wiktionary

Ortodoncja – dziedzina stomatologii, która zajmuje się leczeniem wad zgryzu, wad szczękowo-twarzowych oraz korygowaniem nieprawidłowości zębowych. Leczenie ortodontyczne przeprowadza się u pacjentów w każdym wieku z powodów profilaktycznych i estetycznych. W Polsce leczenie ortodontyczne jest częściowo refundowane do 12 roku (nie są refundowane aparaty stałe), po 13 roku życia wszystkie usługi ortodontyczne są odpłatne. Ortodonta to lekarz specjalista, który zajmuje się profilaktyką, diagnozowaniem i leczeniem wszystkich wad zębowych i zgryzowych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ortodoncja ż.

:: fż. ortodontka ż.

przym. ortodontyczny

Wiktionary

# ortodontka

dentystka specjalizująca się w zakresie ortodoncji

SJP.pl

# ortodontyczny

→ ortodoncja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z ortodoncją

Wiktionary

#### Patrz:

ortodoncja

#### Powiązane:

rzecz. ortodoncja ż., ortodonta m., ortodontka ż.

Wiktionary

# ortodontyka

rzadko: ortodoncja (dział stomatologii)

SJP.pl

# ortodroma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nawig. żegl. najkrótsza droga pomiędzy dwoma punktami na powierzchni kuli biegnąca po jej powierzchni; fragment koła wielkiego;

Wiktionary

Ortodroma (st.gr. ὀρθόs, orthos – prosty, prawidłowy; δρόμος, dromos – droga, przebieg) – najkrótsza droga pomiędzy dwoma punktami na powierzchni kuli biegnąca po jej powierzchni. Stanowi ona zawsze fragment koła wielkiego. Linię ortodromy otrzymuje się przez przecięcie kuli płaszczyzną przechodzącą przez punkty A,B na powierzchni tej kuli oraz przez środek kuli.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ortodromiczny

Wiktionary

# ortoepia

dział językoznawstwa zajmujący się oceną poprawności tekstów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nauka o normach wymowy

(1.2) poprawne wysłowienie, wysławianie się

Wiktionary

Ortoepia (gr. ὀρθός, orthos „poprawny”; ἔπος, épos „słowo, mowa”) – unormowany system wymowy konkretnego języka, w szczególności odmiany literackiej (standardowej). Mianem ortoepii określa się również dyscyplinę, której przedmiotem zainteresowań są normy wymowy; jest to dział blisko związany z fonetyką i fonologią.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kultura języka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. ortoepiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ὀρθοέπεια. < etym|gr|ὀρθός|ἔπος.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) orthoepy

* fiński: (1.1) ortoepia

* francuski: (1.1) orthoépie ż.

* niemiecki: (1.1) Orthoepie ż.

* włoski: (1.1) ortoepia ż.

źródła.

== ortoepia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. ortoepia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔˈɛpʲja, AS: ortoepʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ortoepiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kultura języka

Wiktionary

# ortoepiczny

→ ortoepia

SJP.pl

#### Patrz:

ortoepia

# ortofaszysta

środowiskowo: internetowy purysta językowy; grammar nazi

SJP.pl

# ortofonia

zasady poprawnej wymowy wyrazów danego języka, nauka poprawnego wymawiania

SJP.pl

Ortofonia (z gr. orthós ‘poprawny’ i phōné ‘dźwięk’) – proces uczenia oraz nauka o poprawnej wymowie i brzmieniu wyrazów oraz ich połączeń. Ustala ona zasady prawidłowej wymowy danego języka.

Wikipedia

# ortofoniczny

→ ortofonia

SJP.pl

#### Patrz:

ortofonia

# ortofosforan

sól lub ester kwasu fosforowego(V)

SJP.pl

# ortofosforowy

kwas ortofosforowy - związek nieorganiczny, kwas tlenowy; kwas fosforowy

SJP.pl

# ortofotomapa

mapa przedstawiona za pomocą zdjęć aerofotograficznych, np. Google Earth

SJP.pl

Ortofotomapa, mapa fotograficzna – mapa, której treść przedstawiona jest obrazem aerofotograficznym (zwykle zdjęcia lotnicze lub satelitarne powierzchni ziemskiej) przetworzonym metodą różniczkową oraz przedstawiona w nawiązaniu do układu współrzędnych przyjętego odwzorowania kartograficznego. Inaczej zespół przetworzonych zdjęć lotniczych, dopasowanych do jednolitej skali i wpasowanych na punkty osnowy geodezyjnej (fotogrametrycznej).

Wikipedia

# ortofrenia

pedagogika lecznicza zajmująca się korygowaniem psychicznych odchyleń od normy

SJP.pl

# ortogenetyczny

→ ortogeneza

SJP.pl

#### Patrz:

ortogeneza

# ortogeneza

teoria rozwoju kierunkowego, według której ewolucja dokonuje się według określonej linii, bez istotnego wpływu doboru naturalnego i czynników środowiska; ortoewolucja

SJP.pl

Wikipedia

# ortognatyzm

pionowy zarys profilu twarzoczaszki charakterystyczny głównie dla współczesnego białego człowieka

SJP.pl

Ortognatyzm – cecha budowy twarzoczaszki polegająca na tym, że kości twarzowe są nieco wysunięte ku przodowi w stosunku do powierzchni całej twarzy (tworzą pionowy zarys profilu). Cecha ta jest charakterystyczna dla białej odmiany człowieka.

Przeciwieństwem ortognatyzmu jest prognatyzm.

Wikipedia

# ortognejs

Ortognejs – gnejs o składzie granitoidu, powstały z jego przeobrażenia.

Nazwa orthogneiss została wprowadzona w 1891 przez Karla Heinricha Ferdinanda Rosenbuscha.

Wikipedia

# ortogonalność

cecha elementów ortogonalnych

SJP.pl

Wikipedia

# ortogonalny

prostopadły, tworzący kąt prosty

SJP.pl

# ortograf

językoznawca specjalizujący się w ortografii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. uczn. błąd ortograficzny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) specjalista w zakresie ortografii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortografia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błąd ortograficzny, pot. środ. byk

Wiktionary

# ortografia

1. zbiór zasad i przepisów obowiązujących w danym języku, dotyczących poprawnej pisowni;
2. sposób pisania wyrazów; grafia, pisownia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) system pisma, reprezentacji języka w formie piśmiennej

(1.2) zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

Wiktionary

Ortografia (z gr. ορθο-, ortho- „poprawny”, γραφος, grafos „piszący”), inaczej pisownia (dawniej prawopis) – zbiór przepisów regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu lub innych symboli.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Moi rodzice poprosili moją nauczycielkę, aby zwracała większą uwagę na moje problemy z ortografią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔˈɡrafʲja, AS: ortografʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortograf m.

przym. ortograficzny

przysł. ortograficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pisownia, daw. prawopis

Wiktionary

# ortograficznie

przysłówek

(1.1) poprawnie pod względem ortograficznym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Zrezygnować ze stosowania polskich znaków diakrytycznych - takie rozwiązanie posiada wiele zalet: niezależnie od systemu zawsze widać znaki, a poza tym wyrazy nie są podzielone dziwnymi znakami. Może słowa nie są poprawne ortograficznie, ale względnie czytelne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔɡraˈfʲit͡ʃʲɲɛ, AS: ortografʹičʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortografia ż.

przym. ortograficzny

Wiktionary

# ortograficzny

związany z ortografią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: ortografʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortografia ż.

przysł. ortograficznie

Wiktionary

# ortokineza

ruch postępowy organizmów żywych, będący reakcją na zewnętrzny bodziec

SJP.pl

# ortoklaz

glinokrzemian potasu, minerał z grupy skaleni

SJP.pl

Ortoklaz – minerał z gromady krzemianów, jedna z trzech (oprócz mikroklinu i sanidynu) odmian polimorficznych skalenia potasowego.

Nazwa pochodzi od gr. orthos = prosty oraz klao = łamię (klan = łamać; klasis = łupliwy) – nazwa nawiązuje do prostego kąta między płaszczyznami łupliwości w tym minerale.

Wikipedia

# ortokrezol

produkt otrzymywany ze smoły koksowniczej lub węgla kamiennego, używany do wyrobu środków farmaceutycznych i dezynfekcyjnych

SJP.pl

# ortokrzemowy

kwas ortokrzemowy - nieorganiczny związek chemiczny powstały z połączenia krzemu, tlenu i wodoru; kwas krzemowy

SJP.pl

# ortolan

ptak śpiewający, gatunek trznadla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Emberiza hortulana|Linnaeus|ref=tak., gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;

(1.2) ornit. ptak z gatunku ortolan (1.1)

Wiktionary

Ortolan, trznadel ortolan (Emberiza hortulana) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli (Emberizidae), zamieszkujący większość Europy oraz zachodnią i środkową Azję. Zimuje w Afryce Subsaharyjskiej. Jego liczebność spada, ale nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Starożytni Rzymianie łapali i jedli ortolany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔrˈtɔlãn, AS: ortolãn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trznadel ortolan

Wiktionary

# ortonormalność

cecha elementów ortonormalnych

SJP.pl

Ortonormalność – ortogonalność wraz z dodanym warunkiem unormowania, tzn. wymagania, aby elementy ortogonalne miały długość jednostkową (były wersorami). Jest to podstawowa własność wektorów bazy ortonormalnej danej przestrzeni unitarnej.

Wikipedia

# ortonormalny

ortogonalny o długości jednostkowej

SJP.pl

# ortopeda

1. lekarz specjalizujący się w ortopedii;
2. specjalista zajmujący się wykonaniem obuwia lub aparatu ortopedycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

Wiktionary

Ortopedia – jedna z podstawowych specjalności lekarskich. Skupia się na diagnostyce i leczeniu operacyjnym i zachowawczym schorzeń, wad wrodzonych i nabytych, zapaleń, zakażeń, nowotworów oraz uszkodzeń i zmian pourazowych narządu ruchu: szkieletu (z wyjątkiem kości czaszki), układu więzadłowo-stawowego oraz mięśni, nerwów i naczyń.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ortopedzi bywają nazywani chirurgami „twardymi”, w odróżnieniu do pozostałych chirurgów, nazywanych „miękkimi”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔˈpɛda, AS: ortopeda

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ortopedyczny

rzecz. ortopedia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) chirurg

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. ortopedyczny

rzecz. ortopedia ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) orthopedist, orthopaedist

* duński: (1.1) ortopæd w.

* esperanto: (1.1) ortopediisto

* francuski: (1.1) orthopédiste m. ż.

* hiszpański: (1.1) ortopeda

* kornijski: (1.1) orthopedydh m.

* łotewski: (1.1) ortopēds m.

* niemiecki: (1.1) Orthopäde m.

* portugalski: (1.1) ortopedista

* rosyjski: (1.1) ортопед m.

* szwedzki: (1.1) ortoped w.

* włoski: (1.1) ortopedico m.

źródła.

== ortopeda (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|oɾ.to.ˈpe.ða.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) ortopeda

odmiana.

(1.1) lm. ortopedas

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ortopedia

1. dział medycyny, nauka zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem urazów i wad (wrodzonych lub nabytych) narządu ruchu;
2. oddział ortopedyczny w szpitalu

SJP.pl

Ortopedia – jedna z podstawowych specjalności lekarskich. Skupia się na diagnostyce i leczeniu operacyjnym i zachowawczym schorzeń, wad wrodzonych i nabytych, zapaleń, zakażeń, nowotworów oraz uszkodzeń i zmian pourazowych narządu ruchu: szkieletu (z wyjątkiem kości czaszki), układu więzadłowo-stawowego oraz mięśni, nerwów i naczyń.

Wikipedia

# ortopedka

→ ortopeda; ortopedystka

SJP.pl

# ortopedyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ortopedią lub ortopedami

(1.2) związany z leczeniem urazów układu kostnego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔpɛˈdɨt͡ʃnɨ, AS: ortopedyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortopeda m., ortopedia ż.

Wiktionary

# ortopedysta

dawniej: ortopeda

SJP.pl

# ortopedystka

→ ortopedysta

SJP.pl

#### Patrz:

ortopedysta

# ortopiroksen

piroksen o rombowej strukturze krystalicznej

SJP.pl

Ortopirokseny – podgrupa minerałów zwanych piroksenami o wzorze ogólnym XY(Si,Al)2O6, gdzie X oznacza wapń, magnez, sód lub żelazo2+ (rzadziej cynk, lit lub mangan), natomiast Y – jony zwykle mniejszych rozmiarów: chromu, glinu, żelaza3+, magnezu, manganu, skandu, tytanu czy wanadu. Cechą wyróżniającą ortopirokseny jest rombowa struktura krystaliczna.

Przykładowe minerały należące do ortopiroksenów to hipersten, enstatyt, bronzyt i ferrosilit.

Wikipedia

# ortopsychiatria

dział medycyny zajmujący się leczeniem lekkich zaburzeń psychicznych oraz zapobieganiem chorobom psychicznym

SJP.pl

# ortopsychiatryczny

→ ortopsychiatria

SJP.pl

#### Patrz:

ortopsychiatria

# ortoptyczny

→ ortoptyka

SJP.pl

#### Patrz:

ortoptyka

# ortoptyka

dział okulistyki zajmujący się diagnozą i leczeniem zaburzeń widzenia obuocznego oraz ruchomości gałki ocznej, w szczególności zezem oraz niedowidzeniem

SJP.pl

# ortoptysta

specjalista zajmujący się diagnozą i rehabilitacją wybranych funkcji wzrokowych, głównie zaburzeń widzenia obuocznego

SJP.pl

# ortoptystka

→ ortoptysta

SJP.pl

#### Patrz:

ortoptysta

# ortoreksja

obsesja na punkcie zdrowej żywności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. obsesja na punkcie spożywania zdrowej żywności;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co więcej, dla niektórych zdrowe odżywianie staje się prawdziwą obsesją, którą należy leczyć. Do takich osób należał Amerykanin, doktor Steven Bratman. W 1997 roku stworzył termin „ortoreksja" na określenie przypadłości, na którą cierpiał.

Wiktionary

# ortorektyczka

kobieta z obsesją na punkcie zdrowej żywności

SJP.pl

# ortorektyczny

związany z obsesją na punkcie zdrowej żywności

SJP.pl

# ortorektyk

osoba z obsesją na punkcie zdrowej żywności

SJP.pl

# ortoskop

przyrząd do badania ciał krystalicznych w spolaryzowanym świetle równoległym

SJP.pl

# ortostat

Wikipedia

# ortostatyczny

1. hipotensja ortostatyczna - szybki spadek ciśnienia tętniczego po przyjęciu pozycji stojącej; hipotonia ortostatyczna, niedociśnienie ortostatyczne;
2. białkomocz ortostatyczny - występowanie białka w moczu po przyjęciu pozycji stojącej

SJP.pl

# ortotanazja

zaniechanie dalszego sztucznego podtrzymywania życia pacjenta; eutanazja bierna

SJP.pl

Ortotanazja (z gre. ὀρθός orthos – „słuszny” + θάνατος thanatos – „śmierć”) – zaniechanie dalszego sztucznego podtrzymywania życia pacjenta; zaniechanie dystanazji.

Pojęcie ortotanazji odnosi się do pewnych szczególnych sytuacji. Niekiedy pacjent znajduje się w tak ciężkim stanie zdrowia, że niezastosowanie leczenia doprowadzi niechybnie do jego śmierci. Jednakże wszystkie dostępne metody nie doprowadzą do żadnej poprawy stanu pacjenta, w szczególności zaś nie wyleczą go. Obecnie istnieją metody utrzymywania umierającego chorego przy życiu, których jedynym skutkiem jest przedłużanie jego życia. Jednakże zalicza się je do środków nadzwyczajnych. Wymienić tu można użycie respiratora. Postępowanie takie określa się mianem dystanazji. Zaprzestanie takiego postępowania nazywa się właśnie ortotanazją. Część autorów nie dostrzega różnicy pomiędzy ortotanazją a eutanazją, inni zaś utożsamiają ją z zaprzestaniem terapii uporczywej.

Wikipedia

# ortotoniczny

w językoznawstwie, o wyrazie: posiadający swój samodzielny akcent, akcentowaną zgłoskę

SJP.pl

# ortotropowy

przymiotnik

(1.1) taki, którego dłuższa oś jest pionowa

(1.2) inform. w metodach komputerowych rozwiązywania problemów kontinuum posiadający symetryczną macierz wektorów własnych

(1.3) bot. o roślinach, których część naziemna jest prostopadła do podłoża

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrtɔtrɔˈpɔvɨ, AS: ortotropovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ortotropizm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. wyprostowany

Wiktionary

# ortotyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. specjalność medyczna zajmująca się protezami dla osób ze schorzeniami i dysfunkcjami narządów ruchu

Wiktionary

# ortowodór

Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Wodór jest najczęściej występującym pierwiastkiem chemicznym we Wszechświecie i jednym z najczęściej spotykanych pierwiastków na Ziemi. Ma najmniejszą masę atomową, wynoszącą 1,00794 u. Najczęściej występującym izotopem wodoru jest prot (1
H), którego atom ma najprostszą możliwą budowę – składa się z jednego protonu i jednego elektronu.

Wikipedia

# ortwin

Ostap Ortwin - pseudonim polskiego dziennikarza i krytyka literackiego Oskara Katzenellenbogena

SJP.pl

# ortyl

dawniej: pouczenie prawne udzielane przez sądy większych miast sądom miast mniejszych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. wyrok

Wiktionary

Ortyl z niemieckiego Urteil czyli wyrok. Każde orzeczenie (wyrok, sentencja) sądu prawa niemieckiego.

Sprawę zakładano w sądzie właściwym pozwanemu (wyjątkiem było złapanie na gorącym uczynku, ten wyjątek w stosunku do szlachty zlikwidowano na początku XVI w. ). Poza przypadkami gdy sąd odbywał się między osobami podległymi jednemu panu (na wsi, wobec swoich poddanych sądy sprawował wyłącznie sołtys i jako wyższa instancja pan) sprawy trafiały do miejscowych sądów właściwych, zależnie od stanu skarżonego był to sąd ziemski (dla szlachty) lub sąd grodzki (dla wolnych kmieci i mieszczan). Od wyroków można było składać apelację do sądu wyższej instancji, najprzedniejszego miasta danej prowincji, na przykład dla całej Rusi był to sąd miejski we Lwowie. Jeśli strony były w dalszym ciągu niezadowolone, apelację składano do miasta z którego brano wzór lokacji a od czasów Kazimierza Wielkiego do sądu prawa wyższego magdeburskiego na zamku w Krakowie a dalej do majestatu królewskiego w którego imieniu działali komisarze 6 miast. Znaczenie historyczne mają orzeczenia sądów najwyższych np. Sądu Sześciu Miast które potwierdzane przez króla jako edykty obowiązywały w całej Polsce.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrtɨl, AS: ortyl

Wiktionary

# ortylia

rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych; gruszynka, gruszyczka, ortylia

SJP.pl

# ortyt

minerał z grupy epidotów (minerałów krzemianowych); źródło metali ziem rzadkich i pierwiastków promieniotwórczych np. uranu; allanit

SJP.pl

Allanit (ortyt) – minerał z grupy krzemianów, odmiana epidotu. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska szkockiego bankiera i mineraloga Thomasa Allana (1777–1833), który go odkrył.

Wikipedia

# orunia

dzielnica Gdańska

SJP.pl

Orunia (kaszub. Òruniô, niem. Ohra, inne warianty nazewnicze: Oruń, Orania, Orana, Ore) – osiedle mieszkaniowo-przemysłowe w Gdańsku, część dzielnicy Orunia-Św. Wojciech-Lipce.

Wikipedia

# oruński

przymiotnik od: Orunia

SJP.pl

# orurkować

zamontować rurki

SJP.pl

# orurkowanie

zamontować rurki

SJP.pl

# orurować

obudować rurami

SJP.pl

# orurowanie

obudować rurami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) suma wszystkich rur w instalacji (np. chemicznej lub samochodowej)

(1.2) jedna z dyscyplin inżynierii chemicznej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dobrze dobrane orurowanie jest ważnym elementem instalacji.

(1.2) Ci ludzie zajmują się orurowaniem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrurɔˈvãɲɛ, AS: orurovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rura ż.

:: zdrobn. rurka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) owężowanie

Wiktionary

# orvieto

miasto i gmina we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Terni;

Wiktionary

Orvieto – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Terni.

W roku 2004 gminę zamieszkiwały 20 692 osoby (73,6 os./km²).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na temat początków miasta toczą się żywe dyskusje naukowe. Dość powszechne do niedawna były poglądy, że Orvieto (po łacinie «urbs vetus», czyli Stare Miasto) zbudowane zostało na gruzach etruskiego miasta Wolsinia.

(1.1) Jeśli lekarz podejmujący w Orvieto pracę był w stanie nauczyć innych zawodu, jego płaca wzrastała o 100%. Ogólnie po zarazie lekarze zarabiali w Orvieto 4 razy więcej aniżeli przed zarazą.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. orwietański

Wiktionary

# orwat

nazwisko

SJP.pl

# orwell

George Orwell (właśc. Eric Arthur Blair) (1903-50), angielski powieściopisarz i publicysta

SJP.pl

- George Orwell – angielski pisarz i publicysta

Wikipedia

# orwellizm

[czytaj: orłelizm] manipulowanie faktami, zniekształcanie prawdy dla celów propagandowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) manipulowanie społeczeństwem w celu osiągnięcia nad nim kontroli

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. orwellowski, Orwellowski

Wiktionary

# orwellowski

[czytaj: orłelowski] taki jak u Orwella, charakterystyczny dla dzieł Orwella

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do George'a Orwella

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orwellizm m.

przym. orwellowski

Wiktionary

# orwietański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orvieto, dotyczący Orvieto

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W orwietańskim muzeum katedralnym zachowały się dwa pergaminy (zżółkłe, uszkodzone, jakby z wolna obracał je ogień), które roznamiętniają historyków sztuki zgłębiających niełatwy „Fasadenproblem”. Oba rysunki przedstawiają tę samą fasadę orwietańskiej katedry i stanowią kapitalny przykład ewolucji gustów.

(1.1) Potem drugie na nią spojrzenie z belwederu, który otwiera Umbrię w dole, subtelną w kolorach, przyprószoną światłem słonecznym, odgrodzoną od świata spokojem i ciszą. Umbrię, która w tej dolinie odbija niby w jeziorze Koronę orwietańskiego wzgórza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orvieto n.

Wiktionary

# orychtować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. doprowadzić do porządku

Wiktionary

# oryg.

skrót od:
1. oryginał;
2. oryginalny

SJP.pl

# orygenes

filozof i teolog wczesnochrześcijański, pisarz kościelny

SJP.pl

Wikipedia

# oryginalnie

przysłówek

(1.1) w sposób oryginalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oryginalność ż., oryginał mos./mrz.

przym. oryginalny

Wiktionary

# oryginalniej

stopień wyższy od przysłówka: oryginalnie

SJP.pl

# oryginalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: oryginalny; bardziej oryginalny

SJP.pl

# oryginalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest oryginalne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oryginał m.

przym. oryginalny

przysł. oryginalny, oryginalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomysłowość

Wiktionary

# oryginalny

jedyny w swoim rodzaju

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest naśladowaniem lub przeróbką czegoś innego

(1.2) o człowieku: tworzący we własnym stylu, samodzielnie

(1.3) niezwykły, ekscentryczny

(1.4) niebędący kopią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój kolega Robert posiada oryginalny, policyjny motocykl BMW sprzed wojny.

(1.4) Moja koleżanka instaluje tylko oryginalne programy, mimo że sporo ją to kosztuje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɨɟĩˈnalnɨ, AS: oryǵĩnalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oryginał m., oryginalność ż.

przysł. oryginalnie

Wiktionary

# oryginał

pierwotna forma, niebędąca kopią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzecz powstała jako pierwsza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. osoba o ekscentrycznym wyglądzie lub zachowaniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Musi mi pani dać oryginał swojego dowodu osobistego do skserowania.

(2.1) Z Baśki to trochę oryginał z tym wchodzeniem z gitarą na dachy bloków i muzykowaniem stamtąd.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔrɨˈɟĩnaw, AS: oryǵĩnau̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oryginalność

przym. oryginalny

przysł. oryginalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) autentyk, pierwowzór, matka, prototyp, macierz, matryca

(2.1) ekscentryk, gwiazda, dziwak, dziwoląg

Wiktionary

# oryginałka

→ oryginał

SJP.pl

#### Patrz:

oryginał

# oryglowywać

w górnictwie: wzmacniać tamę przy pomocy rygli lub zastrzałów

SJP.pl

# oryks

antylopa z rodziny krętorogich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. afrykańska antylopa o krępej budowie i długich rogach;

Wiktionary

Oryks (Oryx) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae). Oryksy znane były już starożytnym Egipcjanom, którzy często przedstawiali ich wizerunki na reliefach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na ścianie wisiały rogi oryksa przywiezione przez lorda z wakacji w Afryce.

Wiktionary

# oryl

flisak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. człowiek zajmujący się spławianiem rzeką drewna, zboża i innych towarów; flisak

(1.2) daw. pot. prostak, grubianin, cham

Wiktionary

Flisak (oryl, flis) – przedstawiciel grupy zawodowej zajmującej się w dawnej Polsce flisem, czyli rzecznym spławem (transportem) towarów.

Jednym z tradycyjnych zajęć w górach było flisactwo. Flis, czyli rzeczny spław, był częstą formą transportu w górzystych regionach Słowacji i odbywał się przy pomocy tratw. Przewożono, czyli spławiano różnego rodzaju towary, np. drewno, piasek czy żywność. Najczęściej do spławu wykorzystywano takie rzeki jak Orawa, Wag, Poprad czy Dunajec.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po drodze Toruń, gościnny Toruń witał oryla – do dziś mam w oczach ten piękny widok w zachodu chwile….

(1.1) Cisza w komnacie trwała. Za oknem królewskiej świetlicy płynął w tej chwili żagiel. Nawoływali się oryle.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrɨl, AS: oryl

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) flis, włóczek

Wiktionary

# orylion

wysunięta część dawnych budowli obronnych, chroniąca przed ogniem ukośnym; ucho

SJP.pl

# oryncz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obręcz z korzenia drzewa

Wiktionary

# oryngle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kolczyki

Wiktionary

# oryniacki

dotyczący okresu młodszego paleolitu

SJP.pl

# orynnowanie

system rynien do odprowadzania wody z dachu; system rynnowy

SJP.pl

# orzacha

roślina jednoroczna z rodziny bobowatych; orzech ziemny

SJP.pl

Orzacha (Arachis L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje 82 gatunki występujące w tropikalnej części Ameryki Południowej. Ważną rośliną użytkową jest orzacha podziemna Arachis hypogaea, uprawiana dla jadalnych nasion zwanych „orzeszkami ziemnymi”. Gatunek ten jest szeroko rozprzestrzeniony na świecie. W Polsce zarejestrowany został jako przejściowo dziczejący efemerofit.

Wikipedia

# orzast

rodzaj grzybów z rodziny obrostowatych, zaliczany do porostów

SJP.pl

Phaeophyscia Moberg (orzast) – rodzaj grzybów z rodziny obrostowatych (Physciaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do porostów.

Wikipedia

# orzba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. orka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔʒba, AS: ožba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orka, oranie, oracz

czas. orać ndk.

Wiktionary

# orzec

orzeknąć;
1. wyrazić rozstrzygającą opinię w jakiejś sprawie;
2. wydać wyrok, postanowienie, decyzję na podstawie obowiązujących przepisów prawnych

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|orzekać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Trybunał Konstytucyjny nie mógł orzec inaczej”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzekanie n., orzeczenie n., orzecznik mos./mrz.

czas. orzekać ndk.

Wiktionary

# orzech

owoc o zdrewniałej łupinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) suchy owoc o zdrewniałej łupinie;

(1.2) roślina, której owoce to orzechy (1.1);

(1.3) drewno drzewa z rodziny orzechowatych;

(1.4) kolor złocistobrązowy

(1.5) gatunek węgla;

(1.6) pot. owoc orzecha (1.2) włoskiego;

(1.7) element układu spustowego kuszy;

Wiktionary

## Botanika i sztuka kulinarna

- orzech Juglans – bot. rodzaj roślin z rodziny orzechowatych
- orzech – bot. typ owocu suchego, niepękającego
- orzechy – kulin. jadalne nasiona i owoce, mające jadalne jądro zamknięte w twardej skorupie lub łupinie
- kotewka orzech wodny Trapa natans – gatunek rośliny z rodziny krwawnicowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Owocem leszczyny jest orzech zwany orzechem laskowym.

(1.2) Na podwórzu pod wielkim orzechem stał stół z czterema krzesłami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔʒɛx, AS: ožeχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzechowiec m., orzesznik m., orzesznica ż., orzeszyna ż., orzechówka ż., orzeszki nmos.

:: zdrobn. orzeszek m.

przym. orzechowy, orzechowaty

przysł. orzechowo

Wiktionary

# orzechodajny

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. taki, który daje orzechy

Wiktionary

# orzechowate

o cechach orzechowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Orzechowate (Juglandaceae) – rodzina roślin z rzędu bukowców (Fagales). Zalicza się do niej 9 rodzajów z 51–62 gatunkami. Są to drzewa i krzewy rosnące w Ameryce Północnej i Południowej (wzdłuż Andów), w Azji Wschodniej między Himalajami, Japonią i Nową Gwineą. Jeden gatunek – orzech włoski Juglans regia sięga od Azji poprzez Kaukaz do południowo-wschodniej Europy. Są to rośliny wiatropylne, z drobnymi jednopłciowymi kwiatami, zwykle jednopienne. Występują w strefie umiarkowanej w lasach zrzucających liście na zimę, a w strefie międzyzwrotnikowej w lasach górskich. Często rosną w lasach nadrzecznych.

Wikipedia

# orzechowaty

o cechach orzechowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# orzechowce

1. ciasto orzechowe;
2. przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych;
3. słonik orzechowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

Orzechowce (Juglandales Dumort.) – monotypowy rząd roślin wyróżniany w niektórych systemach klasyfikacyjnych roślin okrytonasiennych, zawierający jedną tylko rodzinę – orzechowatych (Juglandaceae).

Wikipedia

# orzechowiec

1. ciasto orzechowe;
2. przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych;
3. słonik orzechowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto z orzechami

Wiktionary

Orzechowiec – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Mokrsko.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. orzech mzw./mrz.

Wiktionary

# orzechówka

ptak z rodziny krukowatych, o czekoladowo-brązowym ubarwieniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na niedojrzałych owocach orzecha włoskiego;

(1.2) ornit. nazwa systematyczna|Nucifraga caryocatactes|ref=tak., ptak o długim, mocnym dziobie, czekoladowobrązowym upierzeniu w białe plamkaamki i ogonie czarnym z zielonkawym lub niebieskawym połyskiem, żywiący się orzechami laskowymi, żołędziami, jarzębiną itp.;

Wiktionary

* orzechówka – ptak z rodziny krukowatych

- - orzechówka zwyczajna (Nucifraga caryocatactes)
  - orzechówka popielata (Nucifraga columbiana)
  - orzechówka południowa (Nucifraga multipunctata)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛˈxufka, AS: ožeχufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzech m., orzeszek m., orzeszyna ż.

przym. orzechowy

Wiktionary

# orzechowo

1. dotyczący orzecha (rośliny);
2. zrobiony z nasion orzechów (owoców), mający smak nasion orzechów, zapach nasion orzechów;
3. mający kolor orzecha, złocistobrązowy

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Orzechowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Wąbrzeźno
- Orzechowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec
- Orzechowo – część wsi Sumowo w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Sejny
- Orzechowo – osada w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
- Orzechowo – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
- Orzechowo – część wsi Warzno w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Szemud
- Orzechowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Stare Juchy
- Orzechowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto
- Orzechowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
- Orzechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław
- Orzechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard

Wikipedia

# orzechowski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Orzechowski (ujednoznacznienie)
- Emil Orzechowski – profesor teatrologii, kulturoznawca
- Jan Orzechowski (ujednoznacznienie)
- Jerzy Orzechowski – pilot WP i RAF
- Kazimierz Orzechowski (ujednoznacznienie)
- Konstanty Orzechowski – kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Virtuti Militari, poległ 27 lipca 1920 pod Białowieżą, jako oficer 2 Pułku Piechoty Legionów
- Krzysztof Orzechowski – aktor i reżyser teatralny
- Maciej Orzechowski – polski polityk, lekarz, poseł na Sejm VI kadencji
- Marian Orzechowski – polski polityk
- Mirosław Orzechowski – polski polityk
- Paweł Orzechowski (ujednoznacznienie)
- Remigiusz Orzechowski – polski prawnik, radca prawny oraz sędzia Trybunału Konstytucyjnego
- Sławomir Orzechowski (ur. 1958) – polski aktor
- Stanisław Orzechowski (ujednoznacznienie)
- Stefan Orzechowski (ujednoznacznienie)
- Tadeusz Oksza-Orzechowski – działacz polityczny, lekarz, przedsiębiorca
- Teodor Konstanty Orzechowski – działacz kalwiński i parlamentarny
- Walenty Orzechowski – poseł, sędzia ziemski przemyski
- Władysław Oksza-Orzechowski – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego

Wikipedia

# orzechowy

1. dotyczący orzecha (rośliny);
2. zrobiony z nasion orzechów (owoców), mający smak nasion orzechów, zapach nasion orzechów;
3. mający kolor orzecha, złocistobrązowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący orzecha (roślin i owocu)

(1.2) przyrządzony, zrobiony z orzechów, z dodatkiem orzechów

(1.3) zrobiony z drewna drzewa orzechowego (1.1)

(1.4) złocistobrązowy, taki jak kolor orzecha

(1.5) smakujący lub pachnący orzechami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Mama upiekła na urodziny Marty tort orzechowy.

(1.4) Jego orzechowe tęczówki były tak duże, że ledwo mogłem dostrzec białkówki.

(1.5) Zarówno białe, jak i brązowe podblaszki są ładnymi, małymi grzybami o łagodnym, orzechowym smaku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛˈxɔvɨ, AS: ožeχovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzech m., orzeszek m., orzechówka ż., orzeszyna ż.

Wiktionary

# orzecki

→ Orzk

SJP.pl

#### Patrz:

Orzk

# orzeczenie

1. część zdania orzekająca o czynności lub stanie podmiotu;
2. postanowienie lub wyrok wydany przez sąd lub inny organ na podstawie obowiązującego prawa;
3. osąd, ocena czegoś lub decyzja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu

(1.2) jakaś opinia, osąd, ekspertyza

(1.3) praw. rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji

Wiktionary

- orzeczenie (gramatyka) – główna część zdania ukazująca zachowanie lub właściwości podmiotu; osobowa forma czasownika.
- orzeczenie (medycyna) – opinia lekarska na temat stanu zdrowia przebadanej osoby, zwana orzeczeniem lekarskim.

Prawo:

- orzeczenie dyscyplinarne – decyzja rozstrzygająca o winie obwinionego o dokonanie przewinienia dyscyplinarnego wydana przez organ dyscyplinarny.
- orzeczenie sądu – władcze rozstrzygnięcie sądu dotyczące istoty sprawy sądowej lub innych kwestii związanych z jej rozpoznaniem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Orzeczenie złożone składa się z łącznika i orzecznika.

(1.2) Budynek był w tak złym stanie technicznym, że administrator wystąpił do eksperta o orzeczenie techniczne, aby zadecydować o remoncie albo nawet o rozbiórce.

(1.3) Od orzeczeń wydanych w pierwszej instancji można się odwołać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ožečẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzecznictwo n., orzecznik m., orzeczniczka ż., orzekanie n., rzeczenie n.

czas. orzekać ndk., orzec dk., rzec dk.

przym. orzeczeniowy, orzecznikowy, orzeczniczy, rzeczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) opinia, osąd, ekspertyza

Wiktionary

# orzecznictwo

działalność sądów i innych organów wydających orzeczenia w różnych sprawach

SJP.pl

Orzecznictwo, judykatura (łac. iudex – sędzia, iudicare – osądzać) – ogół decyzji jednego bądź wielu sądów i innych organów państwa. Przy czym pod pojęciem orzeczenia rozumie się tu zarówno stan faktyczny i prawny rozstrzygniętej sprawy, jak i sentencję wyroku oraz samo jej uzasadnienie.

Wikipedia

# orzeczniczka

→ orzecznik

SJP.pl

#### Patrz:

orzecznik

# orzeczniczy

związany z wydanymi wyrokami lub postanowieniami sądowymi

SJP.pl

# orzecznik

część orzeczenia imiennego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. med. lekarz, który orzeka o stanie zdrowia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. nieczasownikowa część orzeczenia imiennego;

Wiktionary

Orzecznik – część orzeczenia imiennego stanowiąca dopełnienie zdaniowe łącznika i orzekająca o podmiocie.

Orzecznik najczęściej występuje jako:

- rzeczownik (Kazik jest pracusiem)
- przymiotnik (Kazik jest pracowity)
- przysłówek (Na koncercie było głośno)
- zaimek (Kazik nie jest z tobą).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy jesteś na zwolnieniu lekarskim, musisz liczyć się z możliwością wezwania do orzecznika ZUS.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈʒɛt͡ʃʲɲik, AS: ožečʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzeczenie n.

:: fż. orzeczniczka ż.

przym. orzecznikowy

czas. orzekać ndk., orzec dk.

przysł. orzecznikowo

Wiktionary

# orzecznikowo

przysłówek

(1.1) gram. na sposób orzecznikowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaimki te używane są orzecznikowo w krótkich odpowiedziach, zwłaszcza w mowie potocznej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzecznik mrz.

przym. orzecznikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) predykatywnie

Wiktionary

# orzecznikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. związany z orzecznikiem, dotyczący orzecznika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzecznik mrz., orzeczenie n.

przysł. orzecznikowo

Wiktionary

# orzekać

wypowiadać, wyrażać sąd, opinię, zdanie o czymś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. orzec, orzeknąć)

(1.1) wyrażać opinię w jakiejś sprawie

(1.2) praw. wydawać postanowienie lub wyrok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzekanie n., orzeczenie n., orzecznik mos./mrz.

przym. orzekający

czas. orzec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) głosić, stwierdzać

(1.2) postanawiać, wyrokować, zasądzać

Wiktionary

# orzekający

wypowiadać, wyrażać sąd, opinię, zdanie o czymś

SJP.pl

# orzeknąć

orzec;
1. wyrazić rozstrzygającą opinię w jakiejś sprawie;
2. wydać wyrok, postanowienie, decyzję na podstawie obowiązujących przepisów prawnych

SJP.pl

# orzelski

przymiotnik od: Orły

SJP.pl

# orzęsek

typ pierwotniaka, żyjący w wodzie, w glebie lub pasożytujący w innych organizmach; wymoczek

SJP.pl

Orzęski (Ciliata), dawniej wymoczki – typ organizmów z królestwa Protista, tradycyjnie zaliczany do protistów zwierzęcych. W nowszych systemach włączane wraz z niektórymi innymi pierwotniakami i glonami do supergrupy Chromalveolata.

Wikipedia

# orzęsić

rzadko: orzęsić się - pokryć się włoskami, rzęskami; urzęsić się

SJP.pl

# orzęsica

orzęsica długoroga - gatunek chruścika (owada wodnego)

SJP.pl

# orzęsiony

mający rzęski; orzęszony

SJP.pl

# orzeski

związany z miastem Orzesze, dotyczący miasta Orzesze

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orzeszem, dotyczący Orzesza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orzesze n.

Wiktionary

# orzęskowy

→ orzęsek

SJP.pl

#### Patrz:

orzęsek

# orzeszanin

mieszkaniec Orzesza (miasta w województwie śląskim)

SJP.pl

# orzeszanka

mieszkanka Orzesza (miasta w województwie śląskim)

SJP.pl

# orzesze

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, na Górnym Śląsku;

Wiktionary

Orzesze (niem. Orzesche, śl. Uorzesze) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim.

Według danych z 31 grudnia 2023 r. miasto miało 21 986 mieszkańców.

Według rankingu IQAir Orzesze jest 428. na świecie, co przekłada się na pierwsze miejsce w Polsce pod względem zanieczyszczeń.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzieciństwo spędziłam w Orzeszu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈʒɛʃɛ, AS: ožeše

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzeszanin m., orzeszanka ż.

przym. orzeski

Wiktionary

# orzeszek

zdrobnienie od: orzech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. orzech

(1.2) spoż. mały orzech

(1.3) pot. kask motocyklowy osłaniający jedynie górną część głowy

(1.4) zob. orzeszki.

Wiktionary

Orzech (nux) – rodzaj suchych owoców zamkniętych (niepękających), jednonasiennych (rzadko dwunasiennych), odpadających od rośliny matecznej w całości. Często dla owoców o niewielkich rozmiarach używa się równoważnej nazwy orzeszek. Mają one twardą, zdrewniałą owocnię, niezrośniętą z nasieniem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈʒɛʃɛk, AS: ožešek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzech m., orzechówka ż., orzeszki nmos.

przym. orzechowy, orzeszkowy

Wiktionary

# orzeszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przen. żart. eufem. męskie jądra

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B., i W. plural|orzeszek.

Wiktionary

Orzeszki (dawniej Zielonygrund, w latach 1933–1945 Schützengrund) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Rozogi, znajdująca się między wsiami: Klon a Księży Lasek. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Miejscowość powstała w 1739 r. w ramach osadnictwa szkatułowego jako mała osada na dwóch włókach. Szkołę zbudowano w 1912 r. W 1939 r. wieś liczyła 47 gospodarstw.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. orzech mrz./mzw.

Wiktionary

# orzeszkomat

automat do karmienia wiewiórek orzeszkami

SJP.pl

# orzeszkowo

W Polsce

- Orzeszkowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Hajnówka
- Orzeszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Kwilcz
- Orzeszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Dominowo
- Orzeszkowo – przysiółek wsi Iglice w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko
- Orzeszkowo – dawna gromada
- Orzeszkowo – przystanek kolejowy

Wikipedia

# orzesznica

1. gryzoń z rodziny pilchowatych;
2. gatunek drzewa z rodziny czaszniowatych; orzesznica wyniosła, orzesznica brazylijska, bertolecja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Muscardinus|Kaup|ref=tak., rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;

(1.2) zool. gryzoń z rodzaju orzesznica (1.1)

(1.3) syst. bot. nazwa systematyczna|Bertholletia excelsa||ref=tak., gatunek drzewa z rodziny czaszniowatych, występującego w Ameryce Południowej;

(1.4) bot. roślina z gatunku orzesznica (1.3)

Wiktionary

- orzesznica (Muscardinus) – rodzaj gryzoni z podrodziny koszatek (Leithiinae) w obrębie rodziny popielicowatych (Gliridae)
- orzesznica leszczynowa (Muscardinus avellanarius) – gatunek gryzonia z podrodziny koszatek (Leithiinae) w obrębie rodziny popielicowatych (Gliridae)
- orzesznica (Lygeum) – rodzaj traw
- orzesznica (Bertholletia) – rodzaj drzew z rodziny czaszniowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Spód ciała orzesznic jest kremowy.

(1.4) Za ścięcie orzesznicy grożą w Brazylii surowe kary.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzech mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) bertolecja, orzesznica brazylijska, orzesznica wyniosła

Wiktionary

# orzesznik

wysokie drzewo o jadalnych nasionach i twardym drewnie; przeorzech; hikora

SJP.pl

Orzesznik zwany także przeorzechem, hikorą i karią (Carya Nutt.) – rodzaj roślin z rodziny orzechowatych (Juglandaceae). Obejmuje 18 gatunków, choć w niektórych ujęciach wykazywanych jest ich od 17 do 25.

Największe zróżnicowanie gatunkowe orzeszników jest w południowej części Stanów Zjednoczonych i w północnym Meksyku, cztery gatunki rosną także we wschodniej części Ameryki Północnej, kilka w Ameryce Środkowej, 6 gatunków rośnie w Azji Południowo-Wschodniej, z czego trzy są endemitami Chin. W Polsce uprawiane najczęściej są orzesznik gorzki C. cordiformis i pięciolistkowy C. ovata, rzadziej orzesznik siedmiolistkowy Carya laciniosa. Pierwsze dwa gatunki mają status już zadomowionych antropofitów.

Wikipedia

# orzesznikowate

rodzina roślin z rzędu ślazowców; zatwarowate

SJP.pl

# orzesznikowaty

o cechach orzesznikowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# orzęszony

mający rzęski; orzęsiony

SJP.pl

# orzeszówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Orzeszówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Miedzna. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Miedzanką.

Do połowy XIX wieku Orzeszówka była dużym folwarkiem, którym zarządzał administrator mieszkający w tamtejszym dworze. Folwark wchodził w skład dóbr miedzeńskich. Orzeszówka stała się faktyczną wsią dopiero po utworzeniu tam osad na mocy ukazu carskiego. W 1864 roku, na mocy ukazu carskiego o uwłaszczeniu z Dóbr Orzeszówka wydzielono 1319 mórg 17 prętów ziemi dla 48 osad chłopskich. W Orzeszówce utworzono 14 osad chłopskich na 56 morgach i 180 prętach ziemi. W 1868 roku Józef Wyszomierski rozparcelował pozostałą część majątku pomiędzy kilkudziesięciu włościan.

Wikipedia

# orzeszyna

1. krzew orzecha laskowego, leszczyna
2. lasek leszczynowy
3. wierzchnia, zielona łupina orzechów

SJP.pl

# orzeźwiać

1. czynić kogoś rzeźwym, rześkim - pełnym chęci do życia, wypoczętym, świeżym; regenerować, odświeżać;
2. orzeźwiać się - czynić siebie rzeźwym, rześkim - pełnym chęci do życia, wypoczętym, świeżym; regenerować się, odświeżać się

SJP.pl

czasownik

(1.1) czynić rzeźwym, odświeżać, ochładzać

czasownik zwrotny orzeźwiać się

(2.1) sprawiać sobie uczucie rześkości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈʒɛʑvʲjät͡ɕ, AS: ožeźvʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. orzeźwić dk.

przym. orzeźwiający, rzeźwy

przysł. orzeźwiająco

rzecz. orzeźwianie n., orzeźwienie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzeźwy

Wiktionary

# orzeźwiająco

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób orzeźwiający

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzeźwianie n.

czas. orzeźwiać ndk., orzeźwić dk.

przym. orzeźwiający

Wiktionary

# orzeźwiający

dający orzeźwienie, ochłodę; ożywczy

SJP.pl

# orzeźwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|orzeźwiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛʑˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ožeźvʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. orzeźwiać ndk., orzeźwić dk.

przym. orzeźwiający

rzecz. orzeźwienie

przysł. orzeźwiająco

Wiktionary

# orzeźwić

1. uczynić kogoś rzeźwym, rześkim - pełnym chęci do życia, wypoczętym, świeżym; zregenerować, odświeżyć;
2. orzeźwić się - uczynić siebie rzeźwym, rześkim - pełnym chęci do życia, wypoczętym, świeżym; zregenerować się, odświeżyć się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. orzeźwiać)

(1.1) dokonany od|orzeźwiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzeźwianie n., orzeźwienie n.

czas. orzeźwiać ndk.

przysł. orzeźwiająco

przym. rzeźwy

Wiktionary

# orzeźwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|orzeźwić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zasypiam na stojąco, potrzebuję czegoś na orzeźwienie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔʒɛʑˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ožeźvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. orzeźwić dk., orzeźwiać ndk.

przym. orzeźwiający

rzecz. orzeźwianie

Wiktionary

# orzeł

1. ptak z rodziny sokołów, o masywnej budowie, długich skrzydłach i dużym zakrzywionym dziobie, występuje w wielu gatunkach w Europie, Azji, Ameryce i Afryce;
2. znak w kształcie tego ptaka, używany jako godło lub znak na sztandarach, mundurach, monetach itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;

(1.2) geogr. miasto w zachodniej części Rosji, nad Oką;

Wiktionary

orzeł – nazwa zwyczajowa kilkunastu gatunków ptaków drapieżnych z rodzaju Aquila, Hieraaetus i Harpagornis z rodziny jastrzębiowatych;

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Orła jest Altair.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔʒɛw, AS: ožeu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzeł mzw., orzełek mzw.

przym. orłowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Aql

Wiktionary

# orzełek

1. rewers monety polskiej;
2. mały znak w kształcie orła, np. na nakryciach głowy polskich żołnierzy;
3. ptak drapieżny z rodziny orłów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mały orzeł

(1.2) orle pisklę

(1.3) ornit. drapieżny ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Hieraaetus|Kaup|ref=tak.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) symbol orła na monecie, medalu lub guziku

Wiktionary

geografia Polski

- miejscowości:
  - Orzełek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Kamień Krajeński
  - Orzełek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Sadowne
  - Orzełek – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Sadowne

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.2) — Ach! — zawołał Władek. — Stare uczą młode orzełki sztuki latania!

  (2.1) Czasem orzełek był otoczony srebrnym laurem i miał na piersiach numer pułku.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. orzeł mrz., Orzeł mzw., orlik m., półorzeł mzw.

  przym. orli, orłowski

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.2) orlątko, orlę, orlik

  Wiktionary

# orzk

wieś w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim

SJP.pl

Orzk – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Dłutów.

Między wsią Orzk a wsią Świerczyna znajduje się linia zachowanych okopów przeciwczołgowych z czasów II wojny światowej.

W Orzku istniała filia szkoły podstawowej w Dłutowie – zlikwidowana w wyniku reformy szkolnictwa.

Wikipedia

# orznąć

orżnąć; potocznie:
1. ograć kogoś w grze hazardowej; obębnić;
2. oszukać (na jakąś kwotę)

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. oszukać kogoś (najczęściej w transakcjach finansowych, przy załatwianiu interesów)

(1.2) pot. pokonać kogoś w grze karcianej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔrʒnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: oržnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. orzynać ndk., dorżnąć dk., przerzynać ndk., przerżnąć dk.

rzecz. orżnięcie n., dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrobić

(1.2) ograć

Wiktionary

# orżnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|orżnąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. orżnąć, dorżnąć, przerzynać, przerżnąć

rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary

# orznóć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. okłamać

Wiktionary

# orzo

[czytaj: or-zo] rodzaj makaronu do zup, wielkością i kształtem przypominający ryż

SJP.pl

Wikipedia

# orzoł

nazwisko

SJP.pl

Orzoł – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Baranowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętego Bartłomieja Apostoła w Baranowie.

Wikipedia

# orzyc

rzeka w Polsce, dopływ Narwi

SJP.pl

Orzyc (Orzycz, Orzyca) – rzeka, prawy dopływ Narwi o długości 142,52 km i powierzchni dorzecza 2 077 km².

Wikipedia

# orzygać

obrzygać;
1. wulgarnie: pobrudzić wymiocinami; zarzygać;
2. potocznie: pobrudzić czymś bryzgającym; opryskać

SJP.pl

# orzyski

przymiotnik od: Orzysz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orzyszem, pochodzący z Orzysza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orzysz mrz., orzyszanin mos., orzyszanka ż.

Wiktionary

# orzysz

1. miasto w Polsce;
2. jezioro w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Orzysz (niem. Arys, prus. Aris) – miasto w Polsce, położone w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, nad rzeką Orzyszą, między jeziorami Sajno i Orzysz. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Orzysz. W latach 1975–1998 miasto należało administracyjnie do województwa suwalskiego. Orzysz leży na Mazurach, na obszarze historycznej Jaćwieży.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Orzysz liczył 5279 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tej nocy śniło mi się, że wysłano mnie do jednostki karnej w Orzyszu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. orzyszanin mos., orzyszanka ż.

przym. orzyski

Wiktionary

# orzyszanin

mieszkaniec Orzysza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Orzysza

(1.2) osoba pochodząca z Orzysza, urodzona w Orzyszu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tego wieczora dwóch amerykańskich żołnierzy chwiejnym krokiem wyszło z baru, skatowało do nieprzytomności orzyszanina i zabrało mu forda focusa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orzysz mrz.

:: fż. orzyszanka ż.

przym. orzyski

Wiktionary

# orzyszanka

mieszkanka Orzysza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszanka Orzysza

(1.2) kobieta pochodząca z Orzysza, urodzona w Orzyszu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W półfinale orzyszanki zostały pokonane przez piłkarki z Korsz.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orzysz mrz.

:: fm. orzyszanin mos.

przym. orzyski

Wiktionary

# orłan

rodzaj ptaków z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

- orłan – rodzaj ptaka z rodziny jastrzębiowatych
- Orłan – seria rosyjskich skafandrów kosmicznych
- Orłan – seria rosyjskich bezzałogowych statków powietrznych: Orłan-1, Orłan-3M, Orłan-10, Orłan-30

Wikipedia

# orłoryb

drapieżna ryba z rodziny kulbinowatych; kulbin; scjena

SJP.pl

Kulbin, orłoryb (Argyrosomus regius) – gatunek morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny kulbinowatych (Sciaenidae).

Wikipedia

# orłoś

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Orłoś (1934-2018) – polski jeździec, olimpijczyk
- Henryk Orłoś (1896-1983) – polski leśnik i mykolog
- Karol Orłoś (1894-1931) – polski pilot
- Kazimierz Orłoś (ur. 1935) – polski pisarz
- Maciej Orłoś (ur. 1960) – polski aktor, dziennikarz
- Teresa Zofia Orłoś (1930-2009) – polska językoznawczyni

Wikipedia

# orłosęp

duży ptak z podrodziny sępów zamieszkujący wysokie góry Afryki i Eurazji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Gypaetus|Storr|ref=tak., rodzaj ptaka z rodziny jastrzębiowatych, którego opisują cechy pośrednie między orłem a sępem: mocny dziób, sposób lotu jak u orła, ale padlinożerność jak u sępa

(1.2) ornit. nazwa systematyczna|Gypaetus barbatus|Linnaeus|ref=tak., gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych, żywiący się głównie kośćmi;

Wiktionary

Orłosęp, orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus) – gatunek dużego ptaka padlinożernego z podrodziny orłosępów (Gypaetinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Gypaetus.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.2) orłosęp brodaty

Wiktionary

# orłowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina na Śląsku Cieszyńskim;

Wiktionary

Orłowa (dawniej też Orłów, cz. Orlová, niem. Orlau) – miasto położone w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach, na Śląsku Cieszyńskim, ok. 10 km od granicy z Polską. Orłowa leży pośrodku Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego, ok. 10 km na wschód od centrum Ostrawy i 8 km na zachód od centrum Karwiny.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. orłowski

Wiktionary

# orłowice

Orłowice – wieś łańcuchowa w południowo-zachodniej Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Mirsk.

Wikipedia

# orłowicz

nazwisko

SJP.pl

# orłowiec

Orłowiec (niem. Schönau bei Bad Landeck) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój.

Wikipedia

# orłowo

dzielnica mieszkaniowa i rekreacyjna w Gdyni

SJP.pl

W Polsce

- Orłowo – część miasta Gdynia
- Orłowo – część miasta Starachowice
- Orłowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Płużnica
- Orłowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
- Orłowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
- Orłowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Rzewnie
- Orłowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
- Orłowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo
- Orłowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
- Orłowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Wydminy
- Orłowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
- Orłowo – część wsi Bagno w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Nowe Miasto Lubawskie
- Orłowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Biała Piska
- Orłowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Ryczywół

Wikipedia

# orłowski

1. przymiotnik od: Orzeł (miasto w Federacji Rosyjskiej);
2. przymiotnik od: Orłowo (dzielnica Gdyni)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Orłem, dotyczący Orła, miasta w Rosji

(1.2) związany z Orłem, dotyczący Orła, osady w Polsce

(1.3) związany z Orłowem, dotyczący Orłowa

(1.4) związany z Orłową, dotyczący Orłowej

Wiktionary

Osoby o nazwisku Orłowski

- Cecylia Czesława Orłowska 1906–1937 – działaczka komunistyczna
- Aleksander Orłowski – osoby o tym imieniu i nazwisku
- Alina Orłowska – polska rusycystka
- Andrzej Orłowski – polski architekt, ilustrator
- Andrzej Jan Orłowski 1731–1789 – lekarz polski
- Antoni Orłowski 1811–1861 – skrzypek; pianista; dyrygent; pedagog; kompozytor
- Antoni Orłowski 1869–1921 – dziennikarz; humorysta; satyryk; wydawca
- Bolesław Kamil Orłowski 1887–1921 – romanista; pedagog
- Franciszek Orłowski 1835–1879 – prowizor; doktor medycyny
- Hubert Orłowski (ur. 1937) – germanista
- Jacek Orłowski (ur. 1965) – reżyser i pedagog
- Jan Orłowski (2 poł. XVIII w.) – trynitarz; architekt
- Jan Onufry Orłowski d. „po 1793” – łowczy koronny; poseł; targowiczanin
- Józef Augustyn Orłowski 1716–1794 – pijar; tłumacz; pedagog; rektor
- Józef Orłowski 1742–1807 – generał; komendant; powstaniec kościuszkowski
- Józef Orłowski 1819–1880 – architekt; budowniczy
- Józef Kazimierz Orłowski 1862–1943 – dziennikarz; literat; działacz polityczny
- Wawrzyniec Józef Orłowski d. 1769 – konfederat barski
- Kalikst Orłowski 1818–1881 – ziemianin; spiskowiec; filantrop
- Ksawery Franciszek Orłowski 1862–1926 – dyplomata
- Leon Orłowski 1891–1976 – dyplomata; poseł
- Łukasz Orłowski (1715–1765) – malarz
- Michał Orłowski 1710–1780 – jezuita
- Paweł Orłowski (ur. 1976) – polski polityk
- Stanisław Orłowski 1839–1895 – działacz gospodarczy
- Stanisław Orłowski (1868–1923) – doktor medycyny
- Stanisław Orłowski (1892–) – doktor medycyny, oficer
- Stanisław Orłowski (1893–1944) – oficer dyplomowany
- Stanisław Orłowski (1934–) – artysta fotograf
- Stefan Orłowski 1887–1969 – ppłk dypl. Wojska Polskiego
- Tadeusz Orłowski (1917–2008) – lekarz, wspinacz, profesor
- Tadeusz Orłowski (1922–2016) – oficer Wojska Polskiego
- Tadeusz Orłowski – scenograf
- Teofil Feliks Orłowski d. „ok. 1944/5” – chemik; współtwórca przemysłu fotochemicznego
- Tomasz Orłowski (ur. 1956) – ambasador RP we Francji
- Witold Jan Orłowski (1918–1988) – polski okulista
- Witold Orłowski (ur. 1965) – ekonomista
- Wacław Orłowski (ur. 1965) – polski zapaśnik
- Walerian Hildegard Orłowski 1893–1940 – major Wojska Polskiego
- Witold Eugeniusz Orłowski 1874–1966 – profesor chorób wewnętrznych
- Władysław Orłowski 1835–1889 – lekarz chirurg
- Zenon Orłowski 1871–1948 – lekarz; profesor chorób wewnętrznych
- Zygmunt Orłowski 1926–1984 – pułkownik

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziad miał kilka majątków: dwa powiaty w guberni orłowskiej należały do niego prawie w całości — to tak zwany powiat siewski i trubczewski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Orzeł m., orzeł m., orlica ż., orlątko n., orlę n., orzełek m., orlik m., Orłowa ż., Orłowo n., Orłowiec m., Orłowice nmos., Orłów m.

przym. orli

Wiktionary

# orły

1. ptak z rodziny sokołów, o masywnej budowie, długich skrzydłach i dużym zakrzywionym dziobie, występuje w wielu gatunkach w Europie, Azji, Ameryce i Afryce;
2. znak w kształcie tego ptaka, używany jako godło lub znak na sztandarach, mundurach, monetach itp.

SJP.pl

- orły – nazwa kilkunastu gatunków ptaków drapieżnych z rodzaju Aquila i Hieraaetus, z rodziny jastrzębiowatych

W Polsce

- Orły – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
- Orły – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki
- Orły – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Orły
- Orły – niestandaryzowana nazwa przysiółka wsi Niedźwiedź w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim

Wikipedia

# os

1. owad błonkoskrzydły o charakterystycznym czarnym ubarwieniu w żółte paski;
2. osoba uszczypliwa, zjadliwa, dokuczliwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) centralna linia danego układu

(1.2) przen. główny punkt czegoś; rdzeń, istota czegoś

(1.3) techn. element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;

(1.4) mat. prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy;

Wiktionary

Skrót Os może oznaczać:

- Os – Osm (Pierwiastek chemiczny)

Ponadto słowo Os ma następujące znaczenia:

- Os w Hedmark – gmina w Norwegii
- Os w Hordaland – miasto i gmina w Norwegii
- Os – rzeka w Andorze i Hiszpanii

Osoby o nazwisku Os:

- Alexander Os – norweski biathlonista

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Początek układu współrzędnych to punkt przecięcia jego osi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕ, AS: oś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośka ż., osiowość ż.

czas. osiować

przym. osiowy

przysł. osiowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) piasta

Wiktionary

# os-owy

→ OS [czytaj: oesowy]; oesowy

SJP.pl

# os.

skrót od: osoba; osiedle; osada (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = osiedle

(1.2) = osoba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Autobus ma końcowy przystanek na os. Słonecznym.

(1.2) Gęstość zaludnienia prowincji Azuay w Ekwadorze to 81,4 os./km² (= osób na kilometr kwadratowy).

(1.2) W tym zdaniu podmiot jest w 3 os. l. poj. (= trzeciej osobie liczby pojedynczej).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕɛdlɛ|ɔˈsɔba, AS: ośedle|osoba

Wiktionary

# osa

1. owad błonkoskrzydły o charakterystycznym czarnym ubarwieniu w żółte paski;
2. osoba uszczypliwa, zjadliwa, dokuczliwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Vespula|ref=tak., uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

(1.2) osoba dokuczliwa, złośliwa, uszczypliwa

(1.3) stpol. osika, osina

Wiktionary

Zoologia

- osa – owad błonkoskrzydły, zwykle o czarnym ubarwieniu w żółte pasy; nazwa osa lub osy jest stosowana w odniesieniu do przedstawicieli:
  - nadrodziny Vespoidea
  - rodziny osowatych (Vespidae)
  - rodzaju Vespula
    - gatunek Osa pospolita (Vespula vulgaris)

    Wikipedia

    #### Przykłady

    (1.1) Osa użądliła ją w udo.

    Wiktionary

    #### Wymowa:

    IPA: ˈɔsa, AS: osa

    Wiktionary

    #### Powiązane:

    rzecz.

    :: zdrobn. oska ż.

    przym. osi

    Wiktionary

# osaczać

otoczyć, okrążyć ze wszystkich stron, nie pozwolić wydostać się

SJP.pl

# osączarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. podstawka do samoczynnego osączania mokrych naczyń po ich umyciu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osączanie n., osączenie n.

czas. osączać ndk., osączyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ociekacz, suszarka do naczyń

Wiktionary

# osacznik

osoba uczestnicząca w nagance na zwierzynę, osaczająca zwierza; osocznik, obławnik

SJP.pl

# osaczyć

1. otoczyć, wpędzić w zasadzkę;
2. o psach na polowaniu: zatrzymać zwierzynę do przybycia myśliwego

SJP.pl

# osad

1. substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;
2. wszystko, co osadza się na dnie naczyń, zbiorników itp.;
3. utwór powstający na powierzchni Ziemi na skutek nagromadzenia materiału przez różne czynniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opinia o czymś lub o kimś

Wiktionary

- osad – ogólne określenie utworów luźnych zgromadzonych na powierzchni Ziemi, powstałych wskutek gromadzenia się materiału w procesie sedymentacji
- osad (precypitat) – stała, dająca się łatwo oddzielić mechanicznie część ciekłej mieszaniny niejednorodnej, nietworząca trwałego układu koloidalnego
- Osad – minialbum polskiego rapera Włodiego
- Osad atmosferyczny

Podobne słowa:

- Osady (ujednoznacznienie)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prezydent poddał się osądowi wyborców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔsɔ̃nt, AS: osõnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osądziciel m., osądzanie n., osądzenie n., sąd mrz., sędzia mos./ż.

czas. osądzać ndk., osądzić dk.

przym. sędziowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ocena, sąd, wyrok, opinia

Wiktionary

# osada

1. niemająca praw osiedla ani miasta, niewielka miejscowość skupiająca ludzi trudniących się jedną dziedziną gospodarki, ale nie rolnictwem; ludność takiej miejscowości;
2. sport: załoga, zwłaszcza łodzi wioślarskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielkie, odosobnione skupisko zabudowań mieszkalnych

(1.2) ogół mieszkańców osady (1.1)

(1.3) sport. załoga łodzi sportowej, sanek lub bobsleja

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsada, AS: osada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osadnik m., osadzanie n.

czas. osadzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kolonia

Wiktionary

# osadawiać

dawniej: osiedlać

SJP.pl

# osadczuk

nazwisko

SJP.pl

# osadczy

taki, w którym lub na którym zbiera się osad, np. basen osadczy

SJP.pl

# osadka

1. oś kwiatostanu, na której osadzone są kwiaty lub odgałęzienia boczne w kwiatostanach złożonych;
2. u liści złożonych: przedłużenie ogonka, na którym znajdują się listki;
3. u roślin kwiatowych: podstawa zalążka znajdująca się naprzeciw okienka; chalaza, chalazon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od osada

(1.2) bot. dno kwiatowe

Wiktionary

Wikipedia

# osadnictwo

1. osiedlanie się na mało zaludnionych terenach;
2. siedziby ludzkie i ich mieszkańcy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archeol. całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym;

(1.2) zespół osiedli ludzkich

Wiktionary

Osadnictwo – całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym. Obejmuje ono proces zajmowania, podziału i użytkowania terenu wraz ze wszystkimi wytworami powstałymi w ramach tej działalności i służącymi jej. (według Z. Woźniaka)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zmiany te zachodziły w gospodarce, osadnictwie, kulturze materialnej, jak i przede wszystkim w obrządku pogrzebowym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osadnik mos./mrz.

czas. osadnikować ndk.

przym. osadniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kolonizowanie, osadzanie, zasiedlanie

Wiktionary

# osadniczek

kobieta, która osiedliła się lub którą osiedlono na terenach objętych osadnictwem; kolonistka

SJP.pl

Osadniczek goły (Discelium nudum Hedw.) – gatunek mchu należący do monotypowej rodziny osadniczkowatych (Disceliaceae). Ma zasięg wokółbiegunowy na półkuli północnej, schodzi na południe do strefy umiarkowanej, gdzie rośnie głównie na obszarach górskich. W Europie jest rzadki na obszarze od Hiszpanii po Skandynawię. W Polsce znany był z udokumentowanego na początku XIX wieku jednego stanowiska z Górnego Śląska (z Chorzowa), którego nigdy później nie odnaleziono. Gatunek odkryty został ponownie w 1996 w Katowicach-Brynowie w wyrobisku starej cegielni przy parku im. Tadeusza Kościuszki.

Wikipedia

# osadniczka

kobieta, która osiedliła się lub którą osiedlono na terenach objętych osadnictwem; kolonistka

SJP.pl

# osadniczkowate

rodzina mchów

SJP.pl

Osadniczek goły (Discelium nudum Hedw.) – gatunek mchu należący do monotypowej rodziny osadniczkowatych (Disceliaceae). Ma zasięg wokółbiegunowy na półkuli północnej, schodzi na południe do strefy umiarkowanej, gdzie rośnie głównie na obszarach górskich. W Europie jest rzadki na obszarze od Hiszpanii po Skandynawię. W Polsce znany był z udokumentowanego na początku XIX wieku jednego stanowiska z Górnego Śląska (z Chorzowa), którego nigdy później nie odnaleziono. Gatunek odkryty został ponownie w 1996 w Katowicach-Brynowie w wyrobisku starej cegielni przy parku im. Tadeusza Kościuszki.

Wikipedia

# osadniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osadnictwem, dotyczący osadnictwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zasadnicza ekspansja osadnicza przypada na schyłek panowania króla Kazimierza Wielkiego oraz królowej Jadwigi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osad mrz., osadnik mos./mrz.

czas. osadzić dk., osadzać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osiedleńczy

Wiktionary

# osadnik

człowiek, który osiedlił się lub którego osiedlono na terenach objętych osadnictwem; kolonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osiedlający się na mało zaludnionych terenach; także.: taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) zbiornik, w którym grawitacyjnie gromadzą się substancje stałe niesione przez płyn

Wiktionary

Osadnik – osoba pochodząca z innego regionu kraju, innego kraju lub kontynentu zakładająca (w grupie) osady (lub miasta) na terenach słabo rozwiniętych, słabo zaludnionych lub niezamieszkanych, albo też przejętych od innego państwa czy właściciela na drodze zbrojnej (wojna) lub pokojowej (traktat pokojowy, nabycie). Osadników nazywano także kolonistami lub pionierami.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Ścieki przepływają przez osadnik w celu usunięcia piasku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsadʲɲik, AS: osadʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osada ż., osadnictwo n., osadzanie n., osadzenie n., osad m.

:: fż. osadniczka ż.

czas. osadzać ndk., osadzić dk.

przym. osadniczy, osadowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kolonista, pionier

(2.1) odstojnik

Wiktionary

# osadnikować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zajmować się osadnictwem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osadnikowanie n., osadnictwo n.

Wiktionary

# osadnikowy

→ osadnik (sztuczny zbiornik wodny); odstojnikowy

SJP.pl

# osadowy

1. powstały przez osadzenie się;
2. związany z osadami (utworami geologicznymi), np. skała osadowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osadem lub powstały w wyniku osadzania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osad mrz., osadnik mos./mrz.

czas. osadzić

Wiktionary

# osady

pokłady powstałe na powierzchni ziemi w wyniku nagromadzenia się produktów wietrzenia skał litych, różnego rodzaju szczątków i okruchów dostarczanych przez organizmy żywe, materiałów naniesionych przez wodę, lodowce, wiatr; skały osadowe

SJP.pl

Osady – ogólne określenie utworów luźnych zgromadzonych na powierzchni Ziemi, powstałych wskutek gromadzenia się materiału w procesie sedymentacji. Geneza osadów jest zróżnicowana, może je tworzyć materiał, będący efektem m.in.:

- wietrzenia skał,
- procesów erozji degradujących powierzchnię Ziemi,
- procesów wulkanicznych,
- procesów chemicznych i biochemicznych,
- pochodzenia organicznego,
- pochodzenia kosmicznego.

Wikipedia

# osadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. osądzić)

(1.1) praw. zob. osądzić.

(1.2) książk. zob. osądzić. (wydać opinię)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sędzia zawsze surowo osądzał gwałcicieli.

(1.2) Nie osądzaj go, on naprawdę jest w trudnej sytuacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsɔ̃nd͡zat͡ɕ, AS: osõnʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

aspekt dokonany osądzić

rzecz. osądzanie n., osądzenie n., osąd m., sądownictwo n.

czas. sądzić

Wiktionary

# osądzająco

→ osadzać

SJP.pl

#### Patrz:

osadzać

# osadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|osądzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sądzić, osądzić, osądzać ndk.

rzecz. osąd mrz., sądownictwo n.

Wiktionary

# osadzarka

Osadzarka – maszyna do wzbogacania urobku, w której wskutek np. pulsującego działania wody urobek rozdziela się na warstwy ziaren. Ziarna węgla układają się w warstwie najwyższej, w dolnej – ziarna skały płonnej.

Wikipedia

# osadźca

dawniej: osoba, która sprowadzała osadników na jakiś teren, zasiedlała ludźmi ten teren; założyciel

SJP.pl

# osądzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|osądzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. osądzić, osądzać

rzecz. osąd mrz., sąd mrz., sędzia ż./mos.

Wiktionary

# osadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. osądzać)

(1.1) praw. rozpatrzyć sprawę i wydać wyrok

(1.2) książk. wydać opinię o czymś lub o kimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sędzia osądził mężczyznę zgodnie z prawem

(1.2) Nawet jej nie znasz, a już ją osądziłaś.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: osõńʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

aspekt niedokonany osądzać

rzecz. osądzenie n., osądzanie n., osąd m., sąd m., sędzia ż./mos.

Wiktionary

# osadzona

umiejscowiony, znajdujący się gdzieś

SJP.pl

# osadzony

umiejscowiony, znajdujący się gdzieś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. tkwiący w czymś, umiejscowiony gdzieś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) praw. osoba odbywająca karę w więzieniu

forma czasownika.

(3.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: osadzić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Michał miał głęboko osadzone oczy.

(1.1) Witają nas pierwsze promienie słońca, które powoli topią szron osadzony na szybie.

(2.1) Kierownictwo zakładu karnego zleciło pracownikom przygotowanie specjalnego programu resocjalizacyjnego dla osadzonych.

(3.1) Broszka składała się z rubinów osadzonych w złocie.

(3.1) Indianie osadzeni w rezerwacie nienawidzili białych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsaˈd͡zɔ̃nɨ, AS: osaʒõny

Wiktionary

#### Powiązane:

(2.1) forma żeńska osadzona

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) więzień

Wiktionary

# osak

nazwisko

SJP.pl

# osaka

miasto w Japonii, na wyspie Honsiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;

Wiktionary

Osaka (jap. 大阪市 Ōsaka-shi) – trzecie co do wielkości miasto w Japonii. Leży w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki (Kansai), nad zatoką Osaka na styku Morza Wewnętrznego i Oceanu Spokojnego, u ujścia rzeki Yodo. Jest stolicą prefektury o tej samej nazwie i częścią obszaru metropolitalnego Keihanshin zamieszkiwanego przez około 18 mln osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy ten pociąg jedzie do Osaki?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsaka, AS: osaka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osakijczyk mos., osakijka ż.

przym. osakijski

Wiktionary

# osakijczyk

mieszkaniec Osaki (miasta w Japonii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Osaki; osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osaka ż.

:: fż. osakijka ż.

przym. osakijski

Wiktionary

# osakijka

mieszkanka Osaki (miasta w Japonii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Osaki; kobieta z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osaka ż.

:: fm. osakijczyk mos.

przym. osakijski

Wiktionary

# osakijski

przymiotnik od: Osaka (miasto w Japonii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Osaką, dotyczący Osaki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dania kuchni osakijskiej są bardzo różnorodne: poczynając od wykwintniejszych jak hari-hari nabe z mięsa wieloryba lub tetchiri z ryby fugu, a kończąc na popularnych jak konamon.

(1.1) Warto podkreślić, że najwięcej filii swoich banków w Stanach Zjednoczonych posiadały właśnie banki tokijskie, a w dalszej kolejności osakijskie, torontyjskie oraz paryskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osaka ż., osakijczyk mos., osakijka ż.

Wiktionary

# osama

imię męskie

SJP.pl

Osama – afgańsko-irlandzko-japoński film fabularny z 2003 roku w reżyserii Siddiqa Barmaka. Obraz zdobył Złoty Glob za najlepszy film nieanglojęzyczny.

Historia kobiety, żyjącej z podeszłą matką i nastoletnią córką. Gdy władzę w Afganistanie przejmują talibowie i wprowadzają ostre restrykcje wobec kobiet, panie tracą możliwość utrzymania się. Postanawiają przebrać dziewczynkę za chłopca.

Wikipedia

# osamotniały

przymiotnik

(1.1) opuszczony przez innych, żyjący w samotności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Patrzyłam na Franciszka i serce mi pękało na widok przybitego, osamotniałego mężczyzny, któremu nasza ojczyzna tak wiele zawdzięcza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osamotnienie n.

czas. osamotniać ndk., osamotnić dk.

przym. osamotniony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. osamotniony

Wiktionary

# osamotnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brak towarzystwa, uczucie samotności

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. samotność ż.

przym. samotny, osamotniony, osamotniały

przysł. samotnie

Wiktionary

# osantowski

nazwisko

SJP.pl

# osarek

osarek murarkowy - gatunek błonkówki z rodziny osarkowatych

SJP.pl

# osarkowate

o cechach osarkowatych (rodzina błonkówek)

SJP.pl

Osarkowate (Leucospidae) – rodzina błonkówek z nadrodziny bleskotek.

Wikipedia

# osarkowaty

o cechach osarkowatych (rodzina błonkówek)

SJP.pl

# osasuna

Club Atlético Osasuna (bask. Osasuna futbol kluba) – hiszpański klub piłkarski z siedzibą w mieście Pampeluna w Nawarze. Słowo „Osasuna” pochodzi z języka baskijskiego i oznacza „zdrowie”. Klub jednak nie jest typową organizacją narodową baskijską, tak jak Athletic Bilbao.

Wikipedia

# osaug

skrót od: Congregatio Sororum Sancti Augustini in Polonia - zakon augustianek

SJP.pl

# osazon

produkt reakcji fenylohydrazyny z cukrami

SJP.pl

# osb

skrót od: Ordo Sancti Benedicti - zakon benedyktynów

SJP.pl

# osbm

skrót od: Ordo Basilianus Sancti Josafat - zakon bazylianów

SJP.pl

# osborne

Miejscowości w USA:

- Osborne – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Osborne
- Osborne – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny

Gminy w USA:

- Osborne (ang. Osborne Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Sumner
- Osborne (ang. Osborne Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pipestone

Wikipedia

# ość

część szkieletu kostnego ryby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. mała kość u ryb;

(1.2) bot. ostry, sztywny wyrostek u plewkaewki ziaren kłosa

Wiktionary

Ości, kości międzymięśniowe, kostki mięsne – cienkie skostnienia ścięgien występujące w szeregach pomiędzy mięśniami szkieletowymi ryb kostnoszkieletowych. Przyjmują kształt pojedynczych szpilek lub rozdwajają się na kształt litery Y. Nie występują u innych kręgowców. Liczba szeregów ości jest zależna od gatunku ryby.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zrobiłam dzisiaj dorsza i omal się nie udławiłam ością.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕt͡ɕ, AS: ość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ościstość ż., kość ż., oścień m.

:: zdrobn. ostka ż.

przym. ościsty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ostka, wąs

Wiktionary

# oscar

[czytaj: oskar] nagroda filmowa corocznie przyznawana w wielu kategoriach przez amerykańską Akademię Nauk i Sztuk Filmowych; Oscar

SJP.pl

Nagroda Akademii Filmowej (ang. Academy Award), znana powszechnie jako Oscar – amerykańska nagroda filmowa, przyznawana corocznie od 1929 roku przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS). Uznawana za najważniejsze i najbardziej prestiżowe wyróżnienie przemysłu filmowego.

Wikipedia

# oscarowicz

→ oskarowicz

SJP.pl

#### Patrz:

oskarowicz

# oscarowy

[czytaj: oskarowy] przymiotnik od: Oscar (nagroda filmowa przyznawana corocznie w wielu kategoriach przez amerykańską Akademię Nauk i Sztuk Filmowych), np. gala oscarowa; oskarowy

SJP.pl

# oschle

przysłówek

(1.1) chłodno, bez uczuć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego traktujesz go tak oschle?

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oschnąć dk.

przym. oschły

rzecz. oschnięcie n., oschłość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ozięble

Wiktionary

# oschlej

stopień wyższy od przysłówka: oschle

SJP.pl

# oschlejszy

stopień wyższy od przymiotnika: oschły

SJP.pl

# oschnąć

stać się suchym z wierzchu; obeschnąć

SJP.pl

# oschłość

→ oschły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak wrażliwości uczuciowej

Wiktionary

#### Patrz:

oschły

#### Wymowa:

IPA: ˈɔsxwɔɕt͡ɕ, AS: osχu̯ość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. oschły

przysł. oschle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) beznamiętność, chłód, dystans, nieczułość, niewrażliwość, obojętność, oficjalność, oziębłość, suchość, sztywność

Wiktionary

# oschły

niemający skłonności do wzruszeń; pozbawiony uczuć

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieskłonny do przeżywania i okazywania uczuć

(1.2) świadczący o braku skłonności do przeżywania i okazywania uczuć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oschłość ż.

przysł. oschle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieczuły, surowy, zdystansowany

(1.2) chłodny

Wiktionary

# ościał

krzew z rodziny berberysowatych; mahonia

SJP.pl

Mahonia, ościał (Mahonia Nutt.) – rodzaj roślin z rodziny berberysowatych o problematycznej pozycji taksonomicznej. Przez wielu taksonomów bywa często łączony z rodzajem berberys Berberis, ale wciąż jest zwykle wyróżniany przez ogrodników, wciąż też pojawiają się w piśmiennictwie naukowym koncepcje zachowania tego rodzaju. Gdy jest wyodrębniany zalicza się do niego ok. 45 do 60 gatunków. Obejmuje krzewy i niskie drzewa występujące naturalnie w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej, w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej. W Polsce uprawiana i dziczejąca jest mahonia pospolita Mahonia aquifolium (= Berberis aquifolium). Jako zdziczały i już zadomowiony podawany jest także mieszaniec Mahonia × decumbens.

Wikipedia

# ościca

roślina z rodziny traw

SJP.pl

# ościęgna

w anatomii: łącznotkankowa błona otaczająca ścięgno

SJP.pl

# oścień

1. narzędzie - ostre widełki osadzone na drewnianym trzonku - służące do połowu ryb
2. skaza fizyczna lub emocjonalna

SJP.pl

Oścień (inna nazwa: ość) – rodzaj narzędzia w postaci ostrych stalowych widełek osadzonych na drewnianym trzonku, służącego do kłucia ryb przy połowie;dawniej ościeniem zwano także spiczasty kij (kostur) do popędzania bydła.

Wikipedia

# ościenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ościenne; cecha tych, którzy są ościenni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ościenny

przysł. ościennie

Wiktionary

# ościenny

sąsiadujący

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) położony po drugiej stronie granicy; taki, który sąsiaduje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W latach po zjednoczeniu Niemiec kanclerz wprowadził Realpolitik, która oznaczała liczne – często tajne – sojusze z państwami ościennymi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕt͡ɕɛ̃nːɨ, AS: ośćẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ościenność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sąsiedni

Wiktionary

# oścież

dawniej: ościeże - wewnętrzna powierzchnia otworu okiennego lub drzwiowego; roścież; rozcież

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) daw. zob. na oścież.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ościeże nmos., ościeżnica ż.

przysł. na oścież

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roścież, rozcież

Wiktionary

# ościeże

wewnętrzna powierzchnia otworu okiennego lub drzwiowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. wewnętrzna powierzchnia otworu okiennego lub drzwiowego;

Wiktionary

Ościeże – powierzchnie poprzeczne do płaszczyzny muru przy otworze okiennym lub drzwiowym. Mogą być to powierzchnie boczne (pionowe), górna (pozioma, ukośna lub w kształcie łuku) zamykająca od góry otwór. Powierzchnia poprzeczna może być prowadzona prostopadle do lica ściany lub ukośnie (glif).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ościeżnica ż.

przysł. oścież

Wiktionary

# ościeżnica

rama przylegająca do ościeża drzwiowego lub okiennego; futryna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rama okna lub drzwi zamontowana w otworze ściany;

Wiktionary

Ościeżnica – nieruchoma rama osadzona w ościeży, czyli wewnętrznej krawędzi otworu ściany budynku – w otworze okiennym lub drzwiowym. Ościeżnica drzwiowa różni się od okiennej tym, że ma tylko trzy boki: dwa stojaki i nadproże. Czwarty bok tworzy tzw. ślepy próg. Do ościeżnicy montuje się na zawiasach skrzydła drzwiowe, okienne lub bramowe, rzadziej bezpośrednio przeszklenie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ościeże nmos., oścież

przysł. oścież, na oścież

Wiktionary

# ościstość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ościste

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ościsty

rzecz. ostka ż., ość ż.

Wiktionary

# ościsty

1. mający wiele rybich ości;
2. o roślinach: pokryty kolcami, plewami; kłujący, kolący;
3. o pieczywie: zawierający ości, plewy itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) icht. o rybie: mająca dużo ości

(1.2) bot. o kłosie: mający dużo ości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Flądra jest bardzo oścista, ale też bardzo smaczna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕˈt͡ɕistɨ, AS: ośćisty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ość ż., ostka ż., oścień m., ościstość ż.

przym. kościsty

Wiktionary

# ościsłowo

W Polsce

- Ościsłowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
- Ościsłowo (SIMC 0114784) – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
- Ościsłowo (SIMC 0114790) – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
- Ościsłowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wilczyn

- Ościsłowo – dawna gromada

Wikipedia

# oscl

skrót od: Ordo Sanctae Clarae - zakon klarysek

SJP.pl

# oścowate

o cechach oścowatych (rodzina błonkówek)

SJP.pl

Oścowate (Aphelinidae) – rodzina błonkówek z nadrodziny bleskotek (Chalcidoidea).

Wikipedia

# oścowaty

o cechach oścowatych (rodzina błonkówek)

SJP.pl

# oscylacja

1. wahanie się przy wyborze między dwoma możliwościami
2. wahania zasięgu lodowca związane ze zmiennym położeniem jego czoła
3. jedna z teorii wyjaśniająca przyczyny fałdowań i tworzenia się gór
4. ruch wahadłowy drgający

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wahanie, drganie, falowanie, kołysanie; ruch wahadłowy

Wiktionary

Drgania, oscylacje (z łac. oscillatio – kołysanie, wahanie), czasem wibracje – procesy, w trakcie których pewne wielkości fizyczne na przemian rosną i maleją w czasie. Czasem nakłada się dwa dodatkowe warunki na te zmiany:

- są okresowe lub prawie okresowe;
- przechodzą przez stan równowagi.

Układ drgający to inaczej oscylator.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔst͡sɨˈlat͡sʲja, AS: oscylacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oscylować

rzecz. oscylowanie, oscylator

przym. oscylacyjny

Wiktionary

# oscylacyjny

dotyczący oscylacji

SJP.pl

# oscylator

w mechanice układ mechaniczny, wykonujący drgania wokół położenia równowagi

SJP.pl

Oscylator – urządzenie lub układ fizyczny wykonujący ruch drgający lub (w technice) generujący mechanicznie, elektrycznie, elektronicznie itp. oscylacje, czyli drgania. Często termin „oscylator” często utożsamia się z oscylatorem harmonicznym, to znaczy układem wykonującym drgania harmoniczne, zaś w wypadku kiedy chodzi o inne rodzaje drgań dodaje się wówczas przymiotnik – anharmoniczny.

Wikipedia

# oscylatoria

nitkowaty glon z rzędu Hormogonales; drgalnica

SJP.pl

# oscylograf

przyrząd do badania i rejestrowania wahadłowego, drgającego przebiegu różnych zjawisk, np. w medycynie - tętna krwi

SJP.pl

# oscylografia

1. dział metrologii elektr. stosującej oscyloskopy i oscylografy do obserwacji i rejestracji różnych zjawisk, np. zmian napięcia elektrycznego
2. med. badanie polegające na zapisywaniu w formie wykresu fali tętna i amplitudy ciśnienia krwi

SJP.pl

# oscylogram

zapis przebiegu zmian jakiejś wielkości fiz., np. ciśnienia, temperatury

SJP.pl

# oscylometria

Oscylometria – jedna z niespecyficznych elektrochemicznych metod analitycznych, polega na pośrednim pomiarze admitancji lub impedancji naczynia pomiarowego w zależności od stężenia roztworu. Brak jest reakcji elektrodowych, a elektrody stanowią okładki kondensatora

Wikipedia

# oscyloskop

przyrząd służący do obserwacji i badania przebiegów zależności pomiędzy dwiema wielkościami fizycznymi reprezentowanymi w postaci elektrycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji;

Wiktionary

Oscyloskop – przyrząd elektroniczny służący do obserwowania, obrazowania napięcia w zależności od czasu i badania zależności pomiędzy dwiema wielkościami elektrycznymi, bądź innymi wielkościami fizycznymi reprezentowanymi w postaci elektrycznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na obrazie z oscyloskopu naukowiec zauważył niepokojące piki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔst͡sɨˈlɔskɔp, AS: oscyloskop

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. oscyloskopowy

Wiktionary

# oscylować

1. skłaniać się raz w jedną, raz w drugą stronę, wahać się
2. wykonywać ruchy wahadłowe; drgać, kołysać się, falować

SJP.pl

# oscypek

wędzony ser, wyrabiany przez górali z mleka owczego; oszczypek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) etn. kulin. wędzony ser z mleka owczego o wrzecionowatym kształcie, wyrabiany przez podhalańskich górali;

Wiktionary

Oscypek, oszczypek (słow. oštiepok) – twardy, wędzony ser, przygotowywany z mleka owczego, charakterystyczny dla polskich gór, szczególnie Podhala. Spopularyzowany w Polsce oraz w innych krajach Europy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔsˈt͡sɨpɛk, AS: oscypek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oscypiorka ż.

Wiktionary

# oscypkowy

→ oscypek

SJP.pl

#### Patrz:

oscypek

# osd

skrót od: On Screen Display, w informatyce:
1. menu wyświetlane na ekranie, umożliwiające sterowanie wszystkimi funkcjami monitora;
2. menu aplikacji wyświetlane na pulpicie, umożliwiające sterowanie jej funkcjami

SJP.pl

# osecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od oset

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oset m.

Wiktionary

# osedż

członek plemienia indiańskiego

SJP.pl

# osędzielina

regionalnie: biały osad powstający z marznących kropelek mgły; sadź

SJP.pl

# osedżowie

plemię indiańskie

SJP.pl

Osedżowie (ang. Osage; osage Ni Okašką, 𐓁𐓣 𐓂𐓤𐓘𐓯𐓤𐓘͘) – plemię Indian północnoamerykańskich, używające języka z grupy siouańskich, zaliczane do grupy Siuksów Południowych.

Wikipedia

# osedżyjka

członkini plemienia indiańskiego

SJP.pl

# oseina

substancja organiczna występująca w kościach, nadająca im elastyczność; osseina

SJP.pl

# osęk

długi drąg zakończony metalowym hakiem, używany do łowienia ryb lub jako sprzęt ratowniczy; bosak, osęka

SJP.pl

# osęka

długi drąg zakończony metalowym hakiem, używany do łowienia ryb lub jako sprzęt ratowniczy; bosak, osęk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w gminie Strachówka;

Wiktionary

Osęka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Strachówka. Ma status sołectwa. Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Osownica, dopływ Liwca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Strachówce.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. osęka ż.

przym. osękowy

Wiktionary

# osękowski

nazwisko

SJP.pl

# oseltamiwir

organiczny związek chemiczny stosowany jako środek przeciwwirusowy

SJP.pl

Oseltamiwir – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy będący selektywnym inhibitorem neuraminidazy – enzymu wirusa grypy. Jest stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy A i B.

Lek podawany jest doustnie w postaci kapsułek lub zawiesiny uzyskiwanej przez rozpuszczenie proszku w wodzie.

Wikipedia

# ósemeczka

zdrobnienie od: ósemka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: ósemka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ósemka ż.

Wiktionary

# ósemka

1. cyfra oznaczająca liczbę osiem;
2. przedmiot lub rysunek przypominający wyglądem cyfrę osiem; ewolucja w kształcie cyfry osiem, wykonywana przez lotników lub łyżwiarzy;
3. grupa ośmiu osób lub przedmiotów;
4. nuta określająca długość trwania dźwięku równą ósmej części całej nuty;
5. potocznie: budynek lub pojazd oznaczony cyfrą osiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa cyfry 8

(1.2) kształt cyfry 8

(1.3) bila, zawodnik, tramwaj, autobus, dom, mieszkanie oznaczony cyfrą 8

(1.4) grupa ośmiu osób

(1.5) muz. dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty;

(1.6) wspinaczka, żegl. rodzaj węzła;

(1.7) wspinaczka asekuracyjny przyrząd;

(1.8) trzeci ząb trzonowy u człowieka

(1.9) sport. odmiana bilarda;

(1.10) jedna ósma, 1/8

Wiktionary

- ósemka – rodzaj gry w bilard
- ósemka – karta do gry
- ósemka – w notacji muzycznej wartość rytmiczna dźwięku równego połowie ćwierćnuty
- ósemka (łac. octavo) – pot. w typografii arkusz papieru trzykrotnie złożony
- ósemka – potoczne określenie zęba mądrości
- ósemka – w wioślarstwie ośmiu wioślarzy plus sternik
- ósemka – sposób wiązania np. sznurowadeł
- ósemka – przyrząd asekuracyjno-zjazdowy używany podczas wspinaczki
- Ósemka – jaskinia w Wąwozie Kraków w Tatrach Zachodnich
- Ósemka – jezioro wytopiskowe, należące do grupy pięciu jezior Babskich, zlokalizowanych na pograniczu Pojezierza Gnieźnieńskiego i Równiny Wrzesińskiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W dzisiejszym losowaniu znów padła ósemka.

(1.2) Jakaś natrętna mucha kreśli mi ósemki nad głową.

(1.3) Na uniwersytet dojechać można ósemką.

(1.4) Wybieramy się w ósemkę na wyjazd do Pragi.

(1.5) W drugim takcie zamiast ósemki wpisz dwie szesnastki.

(1.6) Zawiązana na linie ósemka zapobiega wyśliźnięciu się jej z oczka.

(1.8) Często ósemki nie wyrastają nam nawet do dwudziestki.

(1.10) Pokrój gruszkę w ósemki, posyp serem pleśniowym, podawaj na rukoli z miodowym sosem winegret.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: uˈsɛ̃mka, AS: usẽmka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ósmak m., ósma ż.

:: zdrobn. ósemeczka ż.

przym. ósemkowy, ósmy

licz. osiem, ośmioro

temsłow. ośmio-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) ♫ ♪

(1.8) ząb mądrości

Wiktionary

# ósemki

1. cyfra oznaczająca liczbę osiem;
2. przedmiot lub rysunek przypominający wyglądem cyfrę osiem; ewolucja w kształcie cyfry osiem, wykonywana przez lotników lub łyżwiarzy;
3. grupa ośmiu osób lub przedmiotów;
4. nuta określająca długość trwania dźwięku równą ósmej części całej nuty;
5. potocznie: budynek lub pojazd oznaczony cyfrą osiem

SJP.pl

# ósemkować

potocznie:
1. powodować wygięcie się obręczy koła rowerowego w ósemkę na skutek uderzenia;
2. ósemkować się - o kole rowerowym: wyginać się w ósemkę

SJP.pl

# ósemkowy

przymiotnik od: ósemka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą osiem, dotyczący liczby osiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ósemka ż.

Wiktionary

# osep

dawny podatek feudalny płacony w zbożu; osyp

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. w dawnej Polsce: danina składana przez chłopów w ziarnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔsɛp, AS: osep

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osepny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sep

Wiktionary

# oserdów

Oserdów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ulhówek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Ulhówek. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 41 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Królowej Polski w Machnówku.

Wikipedia

# osesek

niemowlę lub małe zwierzę odżywiające się mlekiem matki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. małe dziecko karmione jeszcze mlekiem matki

(1.2) pieszcz. młode zwierzęcia karmione mlekiem matki

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ssać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niemowlak, niemowlaczek

(1.2) młode

Wiktionary

# oset

oset kędzierzawy - pospolity chwast polny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Carduus|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju ostów (1.1)

(1.3) bot. pot. ostrożeń polny, nazwa systematyczna|Cirsium arvesne.

Wiktionary

Oset (Carduus L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 92 gatunki. Zasięg rodzaju obejmuje Europę, Azję i Afrykę, z czego 5 rośnie naturalnie w Polsce. Przedstawiciele rodzaju rozprzestrzenieni zostali także na innych kontynentach, także w Polsce rosną dwa gatunki obce zadomowione i cztery przejściowo dziczejące.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɔsɛt, AS: oset

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osetnik m., osecik m.

przym. ostowaty

Wiktionary

# osetia

historyczna kraina na północnym Kaukazie, obecnie podzielona między Gruzję i Rosję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;

Wiktionary

Osetia – kraina historyczna na północnym Kaukazie, zamieszkana przez Osetyjczyków. Obecnie tereny jej wchodzą w skład Rosji (autonomiczna republika Osetii Północnej) oraz Gruzji – Osetia Południowa, która od września 2008 jest uznawana za niepodległe państwo przez Rosję, Nikaraguę, Naddniestrze (nieuznawane przez nikogo), Autonomię Palestyńską i Abchazję (drugą autonomiczną część Gruzji).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. osetyjski mrz., Osetyjczyk m., Osetyjka ż.

przym. osetyjski

Wiktionary

# osetnica

Osetnica – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Chojnów.

Wikipedia

# osetnik

duży, czerwono-czarny motyl dzienny, którego gąsienica żeruje głównie na oście i pokrzywie; rusałka osetnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Carduelis citrinella|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny łuszczakowatych;

(1.2) ornit. ptak z gatunku osetnik (1.1)

Wiktionary

Gatunek ptaka z rodziny łuszczaków:

- osetnik (Carduelis citrinella syn. Serinus citrinella)
- osetnik korsykański (Carduelis corsicana)

Gatunek motyla:

- rusałka osetnik (Vanessa cardui)

Miejscowości w Polsce:

- Osetnik – kolonia wsi Sasino w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Choczewo
- Osetnik – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Orneta

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Upierzenie samca osetnika jest gładkie, bez kreskowania.

(1.2) Na alpejskich łąkach spotyka się liczne osetniki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oset m.

Wiktionary

# osetyjczyk

1. mieszkaniec Osetii;
2. mieszkaniec Osetii Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Osetii

(1.2) mieszkaniec Osetii Południowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Historiografia osetyjska podkreśla z kolei, że południowokaukaskie osadnictwo Osetyjczyków było związane z ich aktywnym uczestnictwem w ochronie Gruzji od wrogów zewnętrznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osetia ż., osetyjski mrz.

:: fż. Osetyjka ż.

przym. osetyjski

Wiktionary

# osetyjka

1. mieszkanka Osetii;
2. mieszkanka Osetii Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Osetii

(1.2) mieszkanka Osetii Południowej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osetia ż., osetyjski mrz.

:: fm. Osetyjczyk mos.

przym. osetyjski

Wiktionary

# osetyjski

→ Osetia; osetyński

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od Osetia, Osetyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język osetyjski;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Historiografia osetyjska podkreśla z kolei, że południowokaukaskie osadnictwo Osetyjczyków było związane z ich aktywnym uczestnictwem w ochronie Gruzji od wrogów zewnętrznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsɛˈtɨjsʲci, AS: osetyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osetia ż., Osetyjczyk m., Osetyjka ż.

Wiktionary

# osetyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem osetyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem osetyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku osetyjskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsɛˈtɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: osetyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# osetyniec

dawniej: Osetyjczyk

SJP.pl

# osetyński

→ Osetia; osetyjski

SJP.pl

# oseł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. poseł

Wiktionary

# osełeczka

zdrobnienie od: osełka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: osełka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsɛˈwɛt͡ʃka, AS: oseu̯ečka

Wiktionary

# osełedec

kosmyk włosów na czubku wygolonej głowy, noszony przez Kozaków zaporoskich; sełedec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. u Kozaków kosmyk na czubku ogolonej głowy;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) icht. ryba z rodziny karpiowatych

Wiktionary

Osełedec albo czupryna (ukr. оселедець lub чуприна) – czub, wąski kosmyk włosów na czubku ogolonej głowy, spleciony w warkocz lub rozpuszczony, noszony przez Kozaków zaporoskich, szczególnie w XVII wieku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsɛˈwɛdɛt͡s, AS: oseu̯edec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sełedec

Wiktionary

# osełka

1. kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi metalowych; brus, toczak, toczydło, szlifierka;
2. owalna bryłka masła; gomółka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi

(1.2) etn. owalna bryłka masła

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. med. zewnętrzna oznaka przepukliny

Wiktionary

Osełka, brus, pilnik ścierny – narzędzie ścierne służące do szlifowania i obróbki wykańczającej.

Osełki mają kształt podłużnej bryły o przekroju prostokątnym lub innym dostosowanym do kształtu szlifowanej powierzchni (np. okrągłe, trójkątne, soczewkowate). Są wytwarzane z naturalnych kamieni ściernych (np. z piaskowca) lub z ziaren ściernych połączonych spoiwem ceramicznym. Ziarna ścierne mogą być naturalne (diament, korund, kwarc) lub syntetyczne (elektrokorund, węglik krzemu, węglik boru).Osełki diamentowe mają postać stalowej płytki z osadzoną na powierzchni warstwą ziaren diamentowych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. osełkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ostrzałka, marmurek

Wiktionary

# osełkowy

→ osełka

SJP.pl

#### Patrz:

osełka

# osf

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = wojsk. ośrodek sprawności fizycznej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔ‿ɛs‿ˈɛf, AS: o‿es‿ef

Wiktionary

# osfald

imię męskie

SJP.pl

# osgood

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. pot. choroba Osgooda-Schlattera;

Wiktionary

Miejscowości w USA:

- Osgood – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Ripley
- Osgood – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Sullivan
- Osgood – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Darke

Osoby:

- Wilfred Hudson Osgood – amerykański zoolog
- Frances Sargent Osgood – amerykańska poetka
- Samuel Stillman Osgood – amerykański malarz

Inne:

- choroba Osgooda-Schlattera

Wikipedia

# osh

skrót od: Okręgowa Składnica Harcerska

SJP.pl

# osi

przymiotnik od: osa

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do osy

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z osą, dotyczący osy

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla osy, mający cechy osy

forma rzeczownika.

(4.1) D. C. Ms. lp., D. lm. od: oś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Krzywd dawno przebaczonych puste gniazda osie / w kłębki się bibulaste pozwijały w kątach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oska ż., osa ż.

Wiktionary

# osiać

1. oczyścić, przesiewając przez sito; odsiać;
2. zasiać; obsiać

SJP.pl

# osiadać

opadając, pokrywać coś warstwą

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. osiąść)

(1.1) obierać sobie miejsce zamieszkania, siedzibę

(1.2) zbierać się na czym poprzez opadanie nań

(1.3) iść w dół pod własnym ciężarem

(1.4) zatrzymywać się na jakimś miejscu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiadanie n., siad mrz.

czas. siadać, osiąść dk.

przym. osiadły

wykrz. siad

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osiedlać się, zamieszkiwać

(1.2) osadzać się, pokrywać, przykrywać

(1.3) zapadać się

(1.4) lądować, spoczywać, stawać, zatrzymywać się

Wiktionary

# osiadacz

nazwisko

SJP.pl

# osiadłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest osiadłe; cecha tych, którzy są osiadli

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiadły

przysł. osiadle

czas. osiąść

Wiktionary

# osiadły

1. zamieszkały na stałe;
2. o zwierzętach: niezmieniający miejsca pobytu; niewędrowny, nieprzelotny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mieszkający gdzieś na stałe

(1.2) biol. mający stałe miejsce życia, nieprzemieszczający się gdzie indziej

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przeszły przymiotnikowy czynny od osiąść

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. osiadać, osiąść

rzecz. osiadłość ż.

Wiktionary

# osiąg

1. zwykle w liczbie mnogiej: największe możliwości techniczne urządzenia, maszyny lub pojazdu;
2. dawniej: wybitne osiągnięcie; wyczyn

SJP.pl

# osiągać

czasownik przechodni

(1.1) realizować pewien cel

(1.2) docierać do określonego miejsca

(1.3) uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy

(1.4) docierać lub doprowadzać coś do pewnego punktu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Osiągasz łatwiej cele, o których pozytywnie myślisz.

(1.2) Prawie osiągaliśmy Kraków, kiedy zepsuł się samochód.

(1.3) Ten wóz osiąga dwieście km/h!

(1.3) Ceny osiągają horrendalne wartości.

(1.4) Długo osiągał tytuł profesora, ale mówi, że warto było.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕɔ̃ŋɡat͡ɕ, AS: ośõŋgać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. osiągnąć dk.

rzecz. osiąg m., osiągalność ż., osiągnięcie n., osiąganie n.

przym. osiągalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uzyskiwać, zdobywać, dochodzić do czegoś

(1.2) dobiegać, dochodzić, docierać

Wiktionary

# osiągalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest osiągalne

Wiktionary

Osiągalność – termin używany w teorii sterowania.

Stan x_{k}\in R^{n} liniowego, dyskretnego układu regulacji nazywamy osiągalnym w q krokach, jeżeli istnieje ciąg wymuszeń \{u_{0},u_{1},\dots ,u_{q-1}\}, który przeprowadza ten układ z zerowego stanu początkowego x_{0} do zadanego stanu końcowego x_{k}. Czyli dla x_{0}=0, x_{q}=x_{k}.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. osiąg m., osiągnięcie n., osiąganie n.

czas. osiągać ndk., osiągnąć dk.

przym. osiągalny, nieosiągalny

przysł. osiągalnie

Wiktionary

# osiągalny

dający się zdobyć, uzyskać

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) możliwy do osiągnięcia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ambicja oznacza wysoki poziom aspiracji, zwłaszcza wobec celów trudno osiągalnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ, AS: ośõŋgalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiągnięcie n., osiąganie n., osiągalność ż.

czas. osiągać ndk., osiągnąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dostępny

Wiktionary

# osiąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|osiągać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɔ̃ŋˈɡãɲɛ, AS: ośõŋgãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiąg m., osiągnięcie n., osiągalność ż.

czas. osiągać ndk., osiągnąć dk.

przym. osiągalny

Wiktionary

# osiągnąć

1. uzyskać coś, zdobyć, otrzymać;
2. dojść, dobiec, dojechać itp. do zamierzonego celu

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. osiągać)

(1.1) dokonany od|osiągać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ośõŋgnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiąg m., osiągalność ż., osiągnięcie n., osiąganie n.

czas. osiągać ndk.

przym. osiągalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdobyć, uzyskać

Wiktionary

# osiągnięcie

1. uzyskać coś, zdobyć, otrzymać;
2. dojść, dobiec, dojechać itp. do zamierzonego celu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|osiągnąć.

(1.2) coś, co zostało osiągnięte

(1.3) grykomp. wyróżnienie za wykonanie zadania w grze;

Wiktionary

Osiągnięcie (ang. credit) – wyodrębniony zestaw efektów uczenia się/kształcenia się – stanowiących składnik wymagań dla kwalifikacji, których uzyskanie zostało potwierdzone na podstawie przeprowadzonej walidacji.

Definicja odnosi się do projektu Polskiej Ramy Kwalifikacji, realizowanego przez Instytut Badań Edukacyjnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Osiągnięcie tak dobrego wyniku wymagało wiele wysiłku.

(1.2) Do jego osiągnięć należy rekord świata w biegu na sto metrów.

(1.3) Dostałem osiągnięcie za ukończenie gry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ośõŋʹǵńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiąg m., osiągalność ż., osiąganie n.

czas. osiągać ndk., osiągnąć dk.

przym. osiągalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdobycie

(1.2) dokonanie, sukces, sztuka, wyczyn, zdobycz

(1.3) trofeum, achievement

Wiktionary

# osiak

nazwisko

SJP.pl

# osiąkać

1. ociekać, obsychać;
2. osiadać na mieliźnie;
3. grzęznąć, więznąć

SJP.pl

# osiąknąć

1. ociec, obeschnąć;
2. osiąść na mieliźnie;
3. ugrzęznąć, uwięznąć

SJP.pl

# osiąkły

1. ociec, obeschnąć;
2. osiąść na mieliźnie;
3. ugrzęznąć, uwięznąć

SJP.pl

# osiąść

opadając, pokryć coś warstwą

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. osiadać)

(1.1) opadając, pokryć coś warstwą

(1.2) zamieszkać gdzieś na stałe

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Drobinki kurzu osiadły na powierzchni monitora.

(1.2) Potem jeździło z nami po całej Polsce, gdy szukali miejsca, w którym mogliby osiąść, zapuścić korzenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔɕɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: ośõũ̯ść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. siad mrz., osiadłość ż.

czas. siadać ndk., osiadać ndk.

przym. osiadły

wykrz. siad

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) osiedlić się

Wiktionary

# osiatkować

otoczyć siatką

SJP.pl

# osiatkowywać

otaczać, grodzić siatką

SJP.pl

# osiatyński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Osiatyński – polski polityk, ekonomista
- Wiktor Osiatyński – polski pisarz i wykładowca, prawnik, działacz społeczny

Wikipedia

# osicki

nazwisko

SJP.pl

# osiczanka

barczatka osiczanka - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych

SJP.pl

# osiczyna

osina;
1. drzewo z rodziny wierzbowatych; osika, topola osika;
2. drewno z tego drzewa; osika;
3. miejsce porośnięte osikami

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Osiczyna – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
- Osiczyna – część wsi Udrycze-Wola w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Stary Zamość
- Osiczyna – część wsi Połom Duży w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz
- Osiczyna – część wsi Zygodowice w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Tomice
- Osiczyna – przysiółek wsi Wysoka Głogowska w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Głogów Małopolski
- Osiczyna – część wsi Oblęgór w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Strawczyn

Wikipedia

# osie

1. część maszyny, pojazdu itp., na której osadzone są inne części, obracające się dokoła niej lub wraz z nią
2. prosta będąca centralną linią jakiegoś układu

SJP.pl

Osie – wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Osie przy trasie linii kolejowej Laskowice Pomorskie-Szlachta-Czersk. Wieś jest siedzibą Wdeckiego Parku Krajobrazowego. Miejscowość jest siedzibą gminy Osie oraz przedsiębiorstwa przemysłu mięsnego Sokołów.

Wikipedia

# osiec

błonkówka z nadrodziny bleskotek

SJP.pl

# osiecczanin

mieszkaniec Osiecka (miasta w Polsce)

SJP.pl

# osiecczanka

mieszkanka Osiecka (miasta w Polsce)

SJP.pl

# osięciński

przymiotnik od: Osięciny

SJP.pl

# osięciny

wieś w Polsce

SJP.pl

Osięciny – wieś (dawne miasto) w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, na Kujawach, powiecie radziejowskim, w gminie Osięciny. Siedziba gminy Osięciny.

Dawniej wieś była siedzibą władz gminy Osięciny. W latach 1954–1972 wieś była siedzibą władz gromady Osięciny. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

We wsi była stacja kolejowa kolei wąskotorowej Osięciny.

Wikipedia

# osieck

miasto w Polsce

SJP.pl

Osieck – miasto w Polsce, położone w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w miejsko-wiejskiej gminie Osieck. Siedziba gminy, Dekanatu Osieck oraz parafii św. Bartłomieja Apostoła.

Admnistracyjnie Osieck ma status sołectwa.

Osieck uzyskał lokację miejską w 1558 roku. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego, w drugiej połowie XVI wieku położonym w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. Został pozbawiony praw miejskich 13 października 1870 i włączony do gminy Osieck w powiecie garwolińskim. W latach 1867–1954 siedziba wiejskiej gminy Osieck, 1954–1972 gromady Osieck (od 1958 w powiecie otwockim), a od 1973 reaktywowanej gminy Osieck. W latach 1975–1998 należał administracyjnie do województwa siedleckiego. 1 stycznia 2024 odzyskał status miasta.

Wikipedia

# osiecki

1. przymiotnik od: Osieck, Osiek, Osiek Jasielski, Osiek Mały
2. przymiotnik od: Osieczna; osieczeński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Osiekiem, dotyczący Osieka

(1.2) związany z Osieckiem, dotyczący Osiecka

(1.3) związany z Osiekami, dotyczący Osieków

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Osiecki – polski projektant mody
- Jan Wojciech Osiecki – polski inżynier mechanik
- Julian Osiecki – polski polityk i samorządowiec
- Maciej Osiecki – polski fotograf
- Piotr Osiecki – polski rugbysta i samorządowiec
- Stanisław Osiecki – polski polityk
- Stefan Osiecki – polski architekt i wspinacz
- Teofil Osiecki – polski uczestnik walk narodowowyzwoleńczych w XIX wieku
- Tomasz Osiecki – polski muzyk
- Wiktor Osiecki – polski pianista i kompozytor
- Wiktor Osiecki – polski nauczyciel i działacz społeczny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕɛt͡sʲci, AS: ośecʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osiek m., osieczanin m., osieczanka ż., Osiecko n., Osieki nmos., osieczenie n., zasieki nmos.

czas. osieczyć ndk.

Wiktionary

# osieczanin

mieszkaniec Osieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Osieka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛˈt͡ʃãɲĩn, AS: ośečãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osiek m.

:: fż. osieczanka ż.

przym. osiecki

Wiktionary

# osieczanka

mieszkanka Osieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Osieka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛˈt͡ʃãnka, AS: ośečãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osiek m.

:: fm. osieczanin m.

przym. osiecki

Wiktionary

# osieczański

→ Osieczany

SJP.pl

#### Patrz:

Osieczany

# osieczany

mieszkaniec Osieka

SJP.pl

Osieczany – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Myślenice.

Wikipedia

# osieczek

nazwisko

SJP.pl

W Polsce

- Osieczek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Rojewo
- Osieczek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Książki
- Osieczek – osada w woj. lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
- Osieczek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Pniewy
- Osieczek – dawna gromada

Wikipedia

# osieczeński

przymiotnik od: Osieczna; osiecki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Osieczną, dotyczący Osiecznej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osieczna ż.

Wiktionary

# osieczna

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

Osieczna (niem. Storchnest ) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, przy drodze Leszno – Śrem, nad Jeziorem Łoniewskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Osieczna.

Wikipedia

# osiecznianin

mieszkaniec Osiecznej

SJP.pl

# osiecznianka

mieszkanka Osiecznej

SJP.pl

# osiecznica

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. rzeka, dopływ Warty

SJP.pl

- Osiecznica – rzeka, dopływ Warty

W Polsce

- Osiecznica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Osiecznica
- Osiecznica – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie
- Osiecznica – gromada w powiecie bolesławieckim
- Osiecznica – gromada w powiecie krośnieńskim

Wikipedia

# osiecznicki

przymiotnik od: Osiecznica

SJP.pl

# osieczów

Osieczów (niem. Aschitzau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Osiecznica.

Wikipedia

# osieczyce

Osieczyce (niem. Posersfelde, od 1945 Psieczyce, nazwa oboczna Piekiełko) – dawna osada położona 2,5 km na płd.-wsch. od Glisna w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Lubniewice. Należy do sołectwa Glisno.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie gorzowskim.

Wikipedia

# osiedlać

czasownik przechodni niedokonany (dk. osiedlić)

(1.1) niedokonany od|osiedlić.

czasownik zwrotny niedokonany osiedlać się (dk. osiedlić się)

(2.1) niedokonany od|osiedlić się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiedle n., osiedlanie n., osiedlenie n., osiedleniec mos., osiedliny nmos., dosiedlanie n., dosiedlenie n., poosiedlanie n., powysiedlanie n., pozasiedlanie n., przesiedlanie n., przesiedlenie n., przesiedleniec mos., rozsiedlanie n., rozsiedlenie n., wysiedlanie n., wysiedlenie n., wysiedleniec mos., wysiedlona ż., wysiedlony mos., zasiedlanie n., zasiedlenie n., zasiedleniec mos., zasiedliny nmos.

czas. osiedlić dk., dosiedlać ndk., dosiedlić dk., poosiedlać dk., powysiedlać dk., pozasiedlać dk., przesiedlać ndk., przesiedlić dk., rozsiedlać ndk., rozsiedlić dk., wysiedlać ndk., wysiedlić dk., zasiedlać ndk., zasiedlić dk.

przym. osiedleniowy, osiedleńczy, osiedlowy, przesiedleńczy, wysiedleńczy, zasiedleniowy

Wiktionary

# osiedle

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. archit. nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

Wiktionary

## Znaczenia terminu "osiedle"

Termin osiedle ma kilka znaczeń:

1. osiedle – zespół mieszkaniowy stanowiący integralną część miasta lub wsi.
   (Podstawa prawna: art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).
2. osiedle – rodzaj miejscowości.
   (Podstawa prawna: art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).
3. osiedle – jednostka pomocnicza gminy.
   (Podstawa prawna: ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym).
4. osiedle – w ogólnym znaczeniu, w geografii osadnictwa: określenie każdej jednostki osadniczej, np. miasta, wsi, kolonii.
5. osiedle mieszkaniowe – jednostka urbanistyczna charakteryzująca się ujednoliconą zabudową mieszkaniową, z uzupełnieniem w postaci infrastruktury usługowo-handlowej.
6. osiedle (1954–1972) – w administracji, w kontekście polskim: dawna jednostka podziału administracyjnego Polski w latach 1954–1972, pośrednia między gromadą (jednostką wiejską) a miastem. W praktyce była to miejscowość o charakterze miejskim, ale niebędąca miastem. W 1973 r. część osiedli przekształcono w miasta (np. Szczyrk), inne zaliczono do wsi (np. Andrespol), jeszcze inne przyłączono do istniejących miast jako ich dzielnice (np. Turoszów przyłaczony do Bogatyni).
7. osiedle typu miejskiego – w administracji, w kontekście międzynarodowym: typ jednostki osadniczej w dawnych krajach socjalistycznych; występuje nadal m.in. na Białorusi, na Ukrainie i w Rosji.
8. osiedla żydowskie – umocnione kompleksy mieszkaniowe budowane przez Izrael na terenach przez niego okupowanych po wojnie sześciodniowej.

## Osiedla na podstawie ustawy o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mieszkam na moim osiedlu od 10 lat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕɛdlɛ, AS: ośedle

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiedlowy, wokółosiedlowy, przyosiedlowy

czas. osiedlać się, osiedlać ndk., osiedlić dk.

rzecz. osiedlanie n., osiedlenie n., wysiedlenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|zidlóng.

Wiktionary

# osiedleńczy

dotyczący osiedlenia lub osiedleńców (np. plany osiedleńcze, transport osiedleńczy); osiedleniowy

SJP.pl

# osiedleniec

osoba osiedlona na nowym terenie; osadnik

SJP.pl

# osiedleniowy

dotyczący osiedlenia lub osiedleńców (np. plany osiedleniowe); osiedleńczy

SJP.pl

# osiedlić

czasownik przechodni dokonany (ndk. osiedlać)

(1.1) pozwolić komuś gdzieś zamieszkać

czasownik zwrotny dokonany osiedlić się (ndk. osiedlać się)

(2.1) zamieszkać gdzieś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiedle n., osiedlanie n., osiedlenie n., osiedleniec mos., osiedliny nmos., dosiedlanie n., dosiedlenie n., poosiedlanie n., powysiedlanie n., pozasiedlanie n., przesiedlanie n., przesiedlenie n., przesiedleniec mos., rozsiedlanie n., rozsiedlenie n., wysiedlanie n., wysiedlenie n., wysiedleniec mos., wysiedlona ż., wysiedlony mos., zasiedlanie n., zasiedlenie n., zasiedleniec mos., zasiedliny nmos.

czas. osiedlać ndk., dosiedlać ndk., dosiedlić dk., poosiedlać dk., powysiedlać dk., pozasiedlać dk., przesiedlać ndk., przesiedlić dk., rozsiedlać ndk., rozsiedlić dk., wysiedlać ndk., wysiedlić dk., zasiedlać ndk., zasiedlić dk.

przym. osiedleniowy, osiedleńczy, osiedlowy, przesiedleńczy, wysiedleńczy, zasiedleniowy

Wiktionary

# osiedliny

przyjęcie z okazji wprowadzenia się do nowego mieszkania; inkrutowiny

SJP.pl

# osiedlisko

przestarzale: osiedle

SJP.pl

# osiedlowy

taki, który ma związek z osiedlem, np. sklep osiedlowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osiedlem, dotyczący osiedla

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiesz, kto wystąpił w naszym osiedlowym domu kultury?

(1.1) Czy powiadomił pan Szafranów o zebraniu rady osiedlowej?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiedle n., osiedlenie n., osiedlanie n.

czas. osiedlić dk., osiedlać ndk.

przym. przyosiedlowy

Wiktionary

# osięgnąć

dawniej: osiągnąć

SJP.pl

# osiek

zdrobnienie od: oś (część urządzenia)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. nazwa kilkudziesięciu miejscowości w Polsce

(1.2) geogr. jezioro w zachodniej Polsce, na Pojezierzu Dobiegniewskim;

Wiktionary

- Osiek – w języku staropolskim zasiekę czyli leśne umocnienie lub warownię w lesie utworzoną z nagromadzonych i zespojonych ze sobą ściętych czyli zsieczonych pni drzewnych, której zadaniem była ochrona leśnego osiedla lub wyznaczonej granicy. Termin stosowany w średniowieczu, notowany od XIII wieku. Słowo osiek oznaczało zarówno przesiekę, zasiekę jak również umocnienie obronne wznoszone ze ściętych drzew. Wywód taki podaje Słownik staropolski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego oraz słowniki Nazwy miejscowe Polski i "Nazwy miast Polski" pod red. Kazimierza Rymuta .

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɔɕɛk, AS: ośek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osieczanin, osieczanka

przym. osiecki

Wiktionary

# osiekać

przestarzale: obsiekać; obrąbać, obić, obciąć

SJP.pl

# osiękla

1. rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców;
2. osiękla nierówna - gatunek grzybów podstawkowych z rodziny Niaceae

SJP.pl

Merismodes Earle (osiękla) – rodzaj grzybów z rodziny Niaceae.

Wikipedia

# osiekowo

Osiekowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

We wsi znajduje się cmentarz wojenny, na którym spoczywa 302 żołnierzy niemieckich i 103 żołnierzy rosyjskich, poległych 26 sierpnia 1914 r. w walkach toczących się w pobliżu wsi.

Wikipedia

# osielec

Osielec – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Jordanów, nad rzeką Skawą.

W latach 1954–1972 wieś była siedzibą gromady Osielec. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

# osielski

przymiotnik od: Osielsko

SJP.pl

# osielsko

przymiotnik od: Osielsko

SJP.pl

Osielsko (niem. Osielsk) – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko (siedziba władz gminy), przylegająca od północy do miasta Bydgoszcz.

Wikipedia

# osielstwo

przestarzale: głupota, tępota, upór i inne cechy tradycyjnie przypisywane osłu

SJP.pl

# osiem

liczebnik oznaczający liczbę 8

SJP.pl

liczebnik główny

(1.1) liczba 8

(1.2) cyfra 8

Wiktionary

- 8 – liczba naturalna
- 8 – rok naszej ery
- 8 – rok przed naszą erą

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W teleturnieju udział brało ośmiu panów i osiem pań.

(1.2) Osiemdziesiąt jest zapisywane jako osiem-zero.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔɕɛ̃m, AS: ośẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ósmy mrz., ósma ż., ósemka ż., ósmak m.

przym. ósmy

licz. ośmioro; daw. ośm

temsłow. ośmio-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapis arabski 8, zapis rzymski VIII

Wiktionary

# osiemborów

Osiemborów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Magnuszew.

Wieś szlachecka Osiemborowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wareckim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 736.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Magnuszewie.

Wikipedia

# osiemdziesiąt

liczebnik oznaczający liczbę 80

SJP.pl

liczebnik główny

(1.1) liczba 80

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Działa obrócone o sto osiemdziesiąt stopni wkopaliśmy głęboko ogonami w ziemię i biliśmy stromo ze środka lasu, wśród zamieci coraz celniej eksplodujących nieprzyjacielskich granatów.

(1.1) Uczestniczyło osiemdziesięciu dziewięciu przedstawicieli z dwudziestu dwu krajów oraz dwudziestoczteroosobowa delegacja Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" pod przewodnictwem prof. Stelmachowskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt, AS: ośẽmʹʒ́ėśõnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesiątka ż.

przym. osiemdziesiąty

licz. osiemdziesięcioro

Wiktionary

# osiemdziesiątak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 80

SJP.pl

# osiemdziesiątka

1. grupa osiemdziesięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 80;
3. osiemdziesiąt lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba 80

(1.2) wiek 80 lat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Moi rodzice są po osiemdziesiątce, ale wciąż są sprawni.

(1.2) Nasz nauczyciel z podstawówki przekroczył osiemdziesiątkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesiąty

licz. osiemdziesiąt, osiemdziesięcioro

Wiktionary

# osiemdziesiątkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą osiemdziesiąt, dotyczący liczby osiemdziesiąt

Wiktionary

# osiemdziesiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 80

SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od osiemdziesiąt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nasza osiemdziesiąta rocznica ślubu – czy to nie wspaniałe?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ, AS: ośẽmʹʒ́ėśõnty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesiątka ż.

licz. osiemdziesiąt, osiemdziesięcioro

Wiktionary

# osiemdziesięcioczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemdziesięcioczterolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćočterolatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięcioczteroletni

rzecz. osiemdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięcioczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt cztery lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemdziesięcioczterolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćočterolatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięcioczteroletni

rzecz. osiemdziesięcioczterolatek m.

Wiktionary

# osiemdziesięcioczteroletni

przymiotnik

(1.1) mający osiemdziesiąt cztery lata

(1.2) trwający osiemdziesiąt cztery lata

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sześćdziesięcioletnia Fisher, aktorka, scenarzystka i pisarka, zmarła na skutek zawału serca pod koniec 2016 roku, jakiego doznała podczas lotu z Londynu do Los Angeles. Zaledwie dzień później odeszła jej osiemdziesięcioczteroletnia matka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćočteroletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięcioczterolatek m., osiemdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciodniowy

mający osiemdziesiąt dni, trwający osiemdziesiąt dni itp.

SJP.pl

# osiemdziesięciodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemdziesięciodwulatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćodvulatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciodwuletni

rzecz. osiemdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt dwa lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciodwulatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćodvulatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciodwuletni

rzecz. osiemdziesięciodwulatek m.

Wiktionary

# osiemdziesięciodwuletni

mający osiemdziesiąt dwa lata, trwający osiemdziesiąt dwa lata itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiemdziesiąt dwa lata

(1.2) trwający osiemdziesiąt dwa lata

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Wie pani, on miał wizję Polski – mówi pan Wincenty, osiemdziesięciodwuletni elegancki pan w muszce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćodvuletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciodwulatek m., osiemdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciodziewięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemdziesięciodziewięciolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciodziewięcioletni

rzecz. osiemdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt dziewięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciodziewięciolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciodziewięcioletni

rzecz. osiemdziesięciodziewięciolatek m.

Wiktionary

# osiemdziesięciodziewięcioletni

mający osiemdziesiąt dziewięć lat, trwający osiemdziesiąt dziewięć lat itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiemdziesiąt dziewięć lat

(1.2) trwający osiemdziesiąt dziewięć lat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciodziewięciolatek m., osiemdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciogodzinny

trwający osiemdziesiąt godzin

SJP.pl

# osiemdziesięciojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt jeden lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemdziesięciojednolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciojednoletni

rzecz. osiemdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt jeden lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciojednolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciojednoletni

rzecz. osiemdziesięciojednolatek m.

Wiktionary

# osiemdziesięciojednoletni

mający osiemdziesiąt jeden lat, trwający osiemdziesiąt jeden lat itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiemdziesiąt jeden lat

(1.2) trwający osiemdziesiąt jeden lat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Senior rodu - osiemdziesięciojednoletni Teodor przypomniał rodzinną historię.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednoletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciojednolatek m., osiemdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciokilkuletni

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający osiemdziesiąt kilka lat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeden z wytypowanych, osiemdziesięciokilkuletni biegacz maratończyk, ogłosił, że dla uczczenia okazji przebiegnie dystans maratoński po Monte Cassino.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇cilkuˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯḱilkuletʹńi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osiemdziesięcioparoletni

Wiktionary

# osiemdziesięciokilogramowy

1. ważący 80 kilogramów;
2. przeznaczony na 80 kilogramów czegoś

SJP.pl

# osiemdziesięciokrotny

powtarzający się osiemdziesiąt razy

SJP.pl

# osiemdziesięciolatek

mężczyzna osiemdziesięcioletni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w wieku 80-89 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 80-89 lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemdziesięciolatka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na parkiecie bawiło się dwoje osiemdziesięciolatków, wuj Leon i babcia Halinka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćolatek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciolecie n.

:: fż. osiemdziesięciolatka ż.

przym. osiemdziesięcioletni

Wiktionary

# osiemdziesięciolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca osiemdziesiąt lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćolatka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciolecie n.

:: fm. osiemdziesięciolatek m.

przym. osiemdziesięcioletni

Wiktionary

# osiemdziesięciolatki

osoby różnej płci mające od osiemdziesięciu do dziewięćdziesięciu lat

SJP.pl

# osiemdziesięciolecie

1. okres osiemdziesięciu lat;
2. osiemdziesiąta rocznica czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres osiemdziesięciu lat

(1.2) osiemdziesiąta rocznica

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wczoraj obchodziliśmy jubileusz osiemdziesięciolecia urodzin babci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoleće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciolatek m., osiemdziesięciolatka ż.

przym. osiemdziesięcioletni

Wiktionary

# osiemdziesięcioletni

mający osiemdziesiąt lat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiemdziesiąt lat

(1.2) trwający osiemdziesiąt lat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Blisko osiemdziesięcioletni książę eks-podkomorzy w spokoju dożywa późnych dni.

(1.2) Osiemdziesięcioletni okres panowania Wazów w Rzeczypospolitej jest niezwykle zróżnicowany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciolatek m., osiemdziesięciolatka ż., osiemdziesięciolecie n., osiemdziesięcioletniość ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający osiemdziesiąt minut

Wiktionary

# osiemdziesięcioośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemdziesięcioośmiolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięcioośmioletni

rzecz. osiemdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięcioośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt osiem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemdziesięcioośmiolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięcioośmioletni

rzecz. osiemdziesięcioośmiolatek m.

Wiktionary

# osiemdziesięcioośmioletni

przymiotnik

(1.1) mający osiemdziesiąt osiem lat

(1.2) trwający osiemdziesiąt osiem lat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięcioośmiolatek m., osiemdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięcioosobowy

1. składający się z osiemdziesięciu osób;
2. przeznaczony dla osiemdziesięciu osób

SJP.pl

# osiemdziesięcioparoletni

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający osiemdziesiąt kilka lat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoparoletʹńi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osiemdziesięciokilkuletni

Wiktionary

# osiemdziesięciopięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemdziesięciopięciolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciopięcioletni

rzecz. osiemdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciopięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt pięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciopięciolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciopięcioletni

rzecz. osiemdziesięciopięciolatek m.

Wiktionary

# osiemdziesięciopięciolecie

1. okres osiemdziesięciu pięciu lat;
2. osiemdziesiąta piąta rocznica czegoś

SJP.pl

# osiemdziesięciopięcioletni

1. trwający osiemdziesiąt pięć lat; przypadający za osiemdziesiąt pięć lat;
2. będący w wieku osiemdziesięciu pięciu lat, mający osiemdziesiąt pięć lat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiemdziesiąt pięć lat

(1.2) trwający osiemdziesiąt pięć lat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Razem z małżonką Anną, osiemdziesięciopięcioletni Aleksander Sosnkowski, odwiedzi jeszcze Poznań i Kraków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciopięciolatek m., osiemdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 80, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

SJP.pl

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 80

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tym roku stypendia otrzymało osiemdziesięcioro uczniów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoro

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesiątka ż.

przym. osiemdziesiąty

licz. osiemdziesiąt

Wiktionary

# osiemdziesięciosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemdziesięciosiedmiolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciosiedmioletni

rzecz. osiemdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt siedem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciosiedmiolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciosiedmioletni

rzecz. osiemdziesięciosiedmiolatek m.

Wiktionary

# osiemdziesięciosiedmioletni

mający osiemdziesiąt siedem lat, trwający osiemdziesiąt siedem lat itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiemdziesiąt siedem lat

(1.2) trwający osiemdziesiąt siedem lat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sędziwa, bo już osiemdziesięciosiedmioletnia, hrabina Zofia kazała wnuczce Annie opisać sobie dokładnie strój i wygląd panny młodej oraz innych osób z weselnego orszaku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciosiedmiolatek m., osiemdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemdziesięciosześciolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćošeśćolatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciosześcioletni

rzecz. osiemdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt sześć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciosześciolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćošeśćolatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciosześcioletni

rzecz. osiemdziesięciosześciolatek m.

Wiktionary

# osiemdziesięciosześcioletni

mający osiemdziesiąt sześć lat, trwający osiemdziesiąt sześć lat itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiemdziesiąt sześć lat

(1.2) trwający osiemdziesiąt sześć lat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zwolniono z piwnic AVH osiemdziesięciosześcioletnią chłopkę, bo nie odstawiła w terminie mleka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćošeśćoletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciosześciolatek m., osiemdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający osiemdziesiąt trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemdziesięciotrzylatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatɛk, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoṭšylatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciotrzyletni

rzecz. osiemdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary

# osiemdziesięciotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemdziesiąt trzy lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemdziesięciotrzylatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatka, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoṭšylatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemdziesięciotrzyletni

rzecz. osiemdziesięciotrzylatek m.

Wiktionary

# osiemdziesięciotrzyletni

1. mający osiemdziesiąt trzy lata;
2. trwający osiemdziesiąt trzy lata

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiemdziesiąt trzy lata

(1.2) trwający osiemdziesiąt trzy lata

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmʹʒ́ėśė̃ńćoṭšyletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemdziesięciotrzylatek m., osiemdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary

# osiemkroć

przestarzale: osiem razy, ośmiokrotnie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) przest. osiem razy

liczebnik główny

(2.1) przest. 800 000

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiokrotność ż.

przym. ośmiokrotny

przysł. ośmiokrotnie, ośmiokroć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ośmiokroć, ośmiokrotnie

Wiktionary

# osiemnaście

liczebnik oznaczający liczbę 18

SJP.pl

liczebnik główny

(1.1) 18

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jutro kończę osiemnaście lat!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈnaɕt͡ɕɛ, AS: ośẽmnaśće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemnastak mzw./mos., osiemnasta ż., osiemnastka ż.

przym. osiemnasty

licz. osiemnaścioro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|osiymnost., gw-pl|Śląsk Cieszyński|osimnost.

Wiktionary

# osiemnaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 18, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

SJP.pl

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 18

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Osiemnaścioro uczniów z naszej klasy (siedmiu chłopców i jedenaście dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: ośẽmnaśćoro

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemnastka ż.

przym. osiemnasty

licz. osiemnaście

Wiktionary

# osiemnasta

godzina osiemnasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 18, godzina szósta wieczorem

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: osiemnasty

Wiktionary

#### Powiązane:

licz. osiemnaście

przym. osiemnasty

rzecz. osiemnastak mzw./mos.

Wiktionary

# osiemnastak

jeleń mający osiemnaście odnóg w porożu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś z osiemnastego pułku lub drużyny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. jeleń z osiemnastoma odnogami poroża

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Którzy osiemnastacy nie stawili się na apelu?

(2.1) Sułtan ustrzelił osiemnastaka w lasach Anatolii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemnasta ż., osiemnastka ż., osiemnasty mrz.

licz. osiemnaście

przym. osiemnasty, osiemnastokrotny

przysł. osiemnastokrotnie

Wiktionary

# osiemnastka

1. potocznie: liczba 18;
2. budynek, tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem osiemnastym;
3. potocznie: dziewczyna w wieku 18 lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 18

(1.2) pot. osiemnaste urodziny

(1.3) pot. przyjęcie z okazji osiemnastki (1.2)

(1.4) pot. osiemnastoletnia dziewczyna

(1.5) pot. coś lub ktoś z numerem osiemnaście

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na przystanku była naklejona osiemnastka, ale ktoś zdrapał kawałek i wydaje się, że to trzynastka.

(1.2) Paweł zrobił prawo jazdy jeszcze przed osiemnastką.

(1.3) Magda zaprosiła bardzo dużo znajomych na osiemnastkę, dlatego robi ją w knajpie, a nie w domu.

(1.4) Wszyscy byli zgorszeni, kiedy wujek przyszedł na wesele z jakąś osiemnastką.

(1.5) Jako pierwsza, metę przekroczyła osiemnastka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈnastka, AS: ośẽmnastka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemnasty

licz. osiemnaście, osiemnaścioro

rzecz. osiemnastak mzw./mos.

Wiktionary

# osiemnastkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą osiemnaście, dotyczący liczby osiemnaście

Wiktionary

# osiemnastoczęściowy

składający się z osiemnastu części

SJP.pl

# osiemnastodniowy

mający osiemnaście dni, trwający osiemnaście dni itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający osiemnaście dni

(1.2) będący w wieku osiemnastu dni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ośẽmnastodʹńovy

Wiktionary

# osiemnastogodzinny

trwający osiemnaście godzin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający osiemnaście godzin

(1.2) będący w wieku osiemnastu godzin

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednak i tak osiemnastogodzinne pensum należy do najniższych na świecie.

(1.1) Dziś o północy zakończyła się osiemnastogodzinna akcja "Pomiar", przeprowadzana przez Referat Ruchu Drogowego KPP w Olkuszu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ośẽmnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

# osiemnastoipółletni

będący w wieku osiemnastu lat i pół roku

SJP.pl

# osiemnastokąt

figura płaska mająca 18 kątów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. figura geometryczna, która ma osiemnaście boków i osiemnaście kątów

Wiktionary

Osiemnastokąt – wielokąt, który ma 18 boków. Suma jego kątów wewnętrznych wynosi 2880°.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Osiemnastokąt to wielokąt, którego suma kątów wewnętrznych wynosi 2880°.

Wiktionary

# osiemnastokrotnie

przysłówek

(1.1) osiemnaście razy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ośẽmnastokrotʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemnastak mzw./mos., osiemnastokrotność ż.

przym. osiemnastokrotny

Wiktionary

# osiemnastokrotność

→ osiemnastokrotny

SJP.pl

#### Patrz:

osiemnastokrotny

# osiemnastokrotny

powtarzający się osiemnaście razy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się osiemnaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś osiemnaście razy

(1.3) osiemnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈkrɔtnɨ, AS: ośẽmnastokrotny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemnastak mzw./mos., osiemnastokrotność ż.

przysł. osiemnastokrotnie

Wiktionary

# osiemnastolatek

chłopiec osiemnastoletni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający osiemnaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiemnaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od osiemnastolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlatɛk, AS: ośẽmnastolatek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemnastolecie ż.

:: fż. osiemnastolatka ż.

przym. osiemnastoletni

Wiktionary

# osiemnastolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca osiemnaście lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca osiemnaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiemnaście lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od osiemnastolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlatka, AS: ośẽmnastolatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemnastoletni

rzecz. osiemnastolatek m.

Wiktionary

# osiemnastolatki

kobieta albo samica zwierząt mająca osiemnaście lat

SJP.pl

# osiemnastolecie

1. okres osiemnastu lat;
2. osiemnasta rocznica czegoś

SJP.pl

# osiemnastoletni

1. trwający osiemnaście lat; przypadający za osiemnaście lat;
2. będący w wieku osiemnastu lat, mający osiemnaście lat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiemnaście lat

(1.2) trwający osiemnaście lat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmnastoletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemnastolecie n., osiemnastolatek m., osiemnastolatka ż.

Wiktionary

# osiemnastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z osiemnastu liter

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słowo „antropolingwistyka” jest osiemnastoliterowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ośẽmnastolʹiterovy

Wiktionary

# osiemnastomiesięczny

mający osiemnaście miesięcy, trwający osiemnaście miesięcy itp.

SJP.pl

# osiemnastominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający osiemnaście minut

Wiktionary

# osiemnastoosobowy

1. składający się z osiemnastu osób;
2. przeznaczony dla osiemnastu osób

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla osiemnastu osób, mogący pomieścić osiemnaście osób

(1.2) złożony z osiemnastu osób, wykonywany przez osiemnaście osób

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: ośẽmnast•osobovy

Wiktionary

# osiemnastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i osiemnastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary

# osiemnastościan

wielościan o 18 ścianach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o osiemnastu ścianach

Wiktionary

# osiemnastostopniowy

1. mający osiemnaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający osiemnaście stopni, etapów

SJP.pl

# osiemnastotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z osiemnastu tomów, zawarty w osiemnastu tomach, wydany w osiemnastu tomach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ośẽmnastotõmovy

Wiktionary

# osiemnastotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający osiemnaście tygodni

(1.2) będący w wieku osiemnastu tygodni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ośẽmnastotygodʹńovy

Wiktionary

# osiemnastowieczny

dotyczący osiemnastego wieku, pochodzący z osiemnastego wieku, żyjący w osiemnastym wieku, dziejący się w osiemnastym wieku itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w osiemnastym wieku; taki, który pochodzi z osiemnastego wieku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trzynastowieczne Bielsko i osiemnastowieczna Biała złączone zostały w 1951 w jeden organizm miejski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: ośẽmnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemnastowiecze n.

Wiktionary

# osiemnasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 18

SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 18

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po siedemnastym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) osiemnasta: godzina osiemnasta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈnastɨ, AS: ośẽmnasty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemnastak mzw./mos., osiemnasta ż., osiemnastka ż.

licz. osiemnaścioro, osiemnaście

Wiktionary

# osiemset

liczebnik oznaczający liczbę 800

SJP.pl

liczebnik główny

(1.1) liczba 800

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔɕɛ̃msɛt, AS: ośẽmset

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemsetka ż.

przym. osiemsetny

Wiktionary

# osiemsetka

1. liczba 800;
2. całość składająca się z ośmiuset części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 800

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 800 (osiemset)

(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 800

(1.3) całość składająca się z ośmiuset części, elementów lub jednostek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Nowa na rynku osiemsetka nie jest ani lepsza ani gorsza od poprzedniczek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈsɛtka, AS: ośẽmsetka

Wiktionary

#### Powiązane:

licz. osiemset

przym. osiemsetny

Wiktionary

# osiemsetkilowy

potocznie: osiemsetkilogramowy

SJP.pl

# osiemsetlecie

1. okres ośmiuset lat;
2. osiemsetna rocznica czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres ośmiuset lat

(1.2) osiemsetna rocznica

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃msɛtˈlɛt͡ɕɛ, AS: ośẽmsetleće

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiemsetletni

Wiktionary

# osiemsetletni

mający osiemset lat, trwający osiemset lat itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiemset lat

(1.2) trwający osiemset lat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃msɛtˈlɛtʲɲi, AS: ośẽmsetletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemsetlecie n.

Wiktionary

# osiemsetny

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 800

SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od osiemset

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Linię mety przekroczył osiemsetny zawodnik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛ̃mˈsɛtnɨ, AS: ośẽmsetny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiemsetka ż.

licz. osiemset

Wiktionary

# osieński

→ Ośno Lubuskie; ośnieński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ośnem Lubuskim, dotyczący Ośna Lubuskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ośno Lubuskie n.

Wiktionary

# osierdzie

dwuścienna, workowatego kształtu błona surowicza obejmująca serce kręgowców; worek osierdziowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. worek surowiczy ochraniający serce;

Wiktionary

Osierdzie (worek osierdziowy, worek okołosercowy) (łac. saccus pericardiacus) – podwójna błona surowicza workowatego kształtu, obejmująca w postaci dwuściennego worka serce kręgowców i zdecydowanej większości mięczaków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z jakiego listka zarodkowego rozwija się osierdzie?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕɛrʲd͡ʑɛ, AS: ośerʹʒ́e

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osierdziowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) worek osierdziowy

Wiktionary

# osierdziowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący osierdzia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tej próbce mamy żółtawy płyn osierdziowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɛrʲˈd͡ʑɔvɨ, AS: ośerʹʒ́ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osierdzie

Wiktionary

# osierocać

czasownik niedokonany

(1.1) umierając, czynić kogoś sierotą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osierocenie n., sierociniec mrz., sierota m./ż.

czas. osierocić dk.

przym. sierocy

Wiktionary

# osierociały

taki, który stał się sierotą, stracił rodziców

SJP.pl

# osierocieć

stać się sierotą, stracić rodziców

SJP.pl

# osiewać

1. oczyszczać, przesiewając przez sito; odsiewać;
2. zasiewać; obsiewać

SJP.pl

# osiewicz

nazwisko

SJP.pl

# osiewnik

niewielki chrząszcz z rodziny sprężykowatych, larwy uważane są za szkodniki

SJP.pl

# osijecki

przymiotnik od: Osijek (miasto w Chorwacji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Osijekiem, dotyczący Osijeka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osijek mrz.

Wiktionary

# osijek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą;

Wiktionary

Osijek (węg. Eszék, niem. Esseg, Essegg) – miasto we wschodniej Chorwacji, stolica żupanii osijecko-barańskiej, siedziba miasta Osijek. Leży w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą. W 2011 roku liczyło 84 104 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. osijecki

Wiktionary

# osik

1. drzewo z rodziny wierzbowatych (Populus tremula), gatunek topoli; topola drżąca; osina; trzepocina;
2. drewno osikowe; osina

SJP.pl

# osika

1. drzewo z rodziny wierzbowatych (Populus tremula), gatunek topoli; topola drżąca; osina; trzepocina;
2. drewno osikowe; osina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

(1.2) drewno osiki (1.1)

forma czasownika.

(2.1) 3 os. lp. przysz. zob. osikać.

Wiktionary

Topola osika, osika, topola drżąca (Populus tremula L.) – gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych (Salicaceae). Najpospolitszy gatunek topoli w Polsce. Nie należy go mylić z topolą osikową (Populus tremuloides Michx.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za moim oknem rośnie pięć osik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕika, AS: ośika

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osikowy

Wiktionary

# osikać

1. opryskać, polać coś; obsikać;
2. opryskać moczem, obsiusiać

SJP.pl

# osikiwać

obsikiwać; potocznie:
1. opryskiwać moczem;
2. opryskiwać jakąś cieczą

SJP.pl

# osikowy

wykonany z drewna osiki; osinowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z osiki

(1.2) wykonany z drewna lub innej części osiki

(1.3) będący częścią osiki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Tutaj mieszkańcy zawsze mieli ciągotki do handlu i wytwarzania jarmarcznych wyrobów. Kiedyś były to ozdoby z wiórów osikowych, teraz produkują choinki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕiˈkɔvɨ, AS: ośikovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osika

czas. osika

Wiktionary

# osimnost

liczebnik główny

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osiemnaście

Wiktionary

# osina

1. drzewo z rodziny wierzbowatych; osika, topola osika;
2. drewno z tego drzewa; osika;
3. miejsce porośnięte osikami

SJP.pl

osina – drewno topoli drżącej

Wikipedia

# osiniak

nazwisko

SJP.pl

# osiniec

Miejscowości w Polsce w tym 2 części miast

- Osiniec – osada leśna w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Popów
- Osiniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Trzcianka
- Osiniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
- Osiniec – osiedle Gniezna
- Osiniec – część Wrocławia

Wikipedia

# osinniki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim;

Wiktionary

Osinniki (ros. Осинники) – miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego wchodzący w skład Kuźnieckiego Zagłębia Węglowego. Ossinniki położone są wzdłuż linii kolejowej pomiędzy stacją Kandalep (Кандалеп) i Nowokuźnieck. W mieście znajdują się dwie linie tramwajowe.

Wikipedia

# osinobus

samochód ciężarowy przystosowany do przewożenia pasażerów

SJP.pl

Osinobus – polski samochód do przewozu większej liczby osób na nieduże odległości, produkowany przez ZBM Osiny na bazie kolejnych modeli samochodu ciężarowego Star 28/29, z zabudowaną kabiną pasażerską w miejsce skrzyni ładunkowej.

Pierwszy autobus został zmontowany w jednym z wydziałów Kopalni Rud Żelaza „Osiny” na własne potrzeby – transportu. Ponieważ na rynku brakowało podobnych pojazdów, konstrukcja spotkała się z dużym zainteresowaniem. Produkcja „Osinobusów” szybko stała się jedną z ważniejszych w przedsiębiorstwie przekształconym w Zakład Budowy Maszyn „Osiny” w Poraju. Było to wynikiem sukcesywnego zamykania kopalń rudy żelaza. W ZBM „Osiny” oprócz „Osinobusów” produkowano także na podwoziach samochodów ciężarowych uproszczone samochody strażackie, jak również samochody taktyczne dla Milicji. Produkcja w dużej części odbywała się na Wydziale W-33 w Nowej Wsi.

Wikipedia

# osinowiec

szkodnik drzew liściastych (motyl lub chrząszcz)

SJP.pl

# osinówka

motyl nocny

SJP.pl

- Osinówka − wieś na Litwie, w rejonie solecznickim

na Białorusi

- Osinówka – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Worniany
- Osinówka – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Nowosiółki.
- Osinówka − dawniej kolonia, obecnie część Dorgiszek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany.
- Osinówka – dawny folwark w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Krewo.
- Osinówka – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Soły.
- Osinówka – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Żuprany.
- Osinówka – dawna leśniczówka w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Miadzioł
- Osinówka – dawny folwark w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Krzywicze
- Osinówka – dawny folwark w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Raków.
- Osinówka – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Osipowicze
- Osinówka – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Chocieńczyce
- Osinówka – dawna kolonia w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Chocieńczyce
- Osinówka – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Porpliszcze
- Osinówka – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Łużki
- Osinówka – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Przebrodzie
- Osinówka – dawna kolonia. Tereny, na których leżała, znajdują się obecnie w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Zaucie
- Osinówka – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany
- Osinówka – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Psuja
- Osinówka – dawna osada w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Juńki
- Osinówka − wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Korzenie

Wikipedia

# osinowy

wykonany z drewna osikowego; osikowy

SJP.pl

# osiński

przymiotnik od: Osiny

SJP.pl

- Aleksander Osiński – generał
- Antoni Osiński – rzeźbiarz
- Balcer Osiński – powstaniec styczniowy
- Bohdan Osiński – inżynier chemik
- Dobromir Osiński – urzędnik pocztowy, samorządowiec
- Jerzy Osiński – dziennikarz, redaktor, pilot balonowy
- Jerzy Osiński – rolnik i polityk, poseł
- Józef Herman Osiński – pedagog, autor i tłumacz
- Ludwik Osiński – krytyk literacki
- Marcin Osiński – kolarz
- Marian Osiński – architekt
- Michał Osiński – piłkarz
- Michał Tadeusz Brzęk-Osiński – piłsudczyk
- Samuel Osiński – podczaszy oszmiański
- Stanisław Osiński – żołnierz WP
- Wiesław Osiński – specjalista teorii wychowania fizycznego
- Winand Osiński – maratończyk
- Zbigniew Osiński – artysta plastyk
- Zbigniew Osiński – teatrolog

Wikipedia

# osiny

1. drzewo z rodziny wierzbowatych; osika, topola osika;
2. drewno z tego drzewa; osika;
3. miejsce porośnięte osikami

SJP.pl

W Polsce

Administracja

- Osiny – gromada w powiecie kępińskim
- Osiny – gromada w powiecie puławskim

Zobacz też

- Nowe Osiny, Osiny Dolne, Osiny Górne, Osiny-Kolonia

Wikipedia

# osiodłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|osiodłać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. osiodłać dk.

rzecz. siodlarz mos., Siodłowice nmos., siodło n.

Wiktionary

# osiomierz

przyrząd okulistyczny do pomiaru osi oka; aksometr

SJP.pl

# osiować

ustawiać na jednej osi; środkować; centrować

SJP.pl

# osiowce

roślina lądowa, której ciało jest zróżnicowane na łodygę, liście i korzeń; kormofit, roślina osiowa

SJP.pl

Rośliny telomowe, rośliny wyższe, zarodkowe, rośliny osiowe, osiowce, organowce, rośliny lądowe (Telomophyta, Embryophyta, Cormophyta) – grupa roślin o różnej randze systematycznej w zależności od ujęcia. Do roślin telomowych należą rośliny z linii rozwojowej wyodrębnionej z zielenic w erze paleozoicznej. Na podstawie zegara molekularnego ich powstanie datowane jest na 515 milionów lat temu (kambr). Ze względu na wspólne pochodzenie rośliny telomowe tworzą wraz z zielenicami klad roślin zielonych.

Wikipedia

# osiowe

dodatkowa opłata za postój nierozładowanego w określonym czasie wagonu

SJP.pl

# osiowiec

roślina lądowa, której ciało jest zróżnicowane na łodygę, liście i korzeń; kormofit, roślina osiowa

SJP.pl

# osiowość

symetria osiowa jakiegoś obiektu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest osiowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osiowy

przysł. osiowo

rzecz. oś ż., ośka ż.

Wiktionary

# osiowy

ciągnący się wzdłuż osi, obracający się dookoła osi (np. symetria osiowa); symetryczny

SJP.pl

# osioł

1. gatunek ssaka z rodziny koniowatych, używany jako zwierzę pociągowe i juczne;
2. potocznie: człowiek uparty i głupi, zły uczeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Equus asinus|Linnaeus|ref=tak., zwierzę domowe z rodziny koniowatych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. uparty człowiek

(2.2) pot. głupi człowiek

Wiktionary

Osioł zwyczajny (Equus asinus) – udomowiony gatunek ssaka z rodziny koniowatych (Equidae). Charakteryzuje się dużą głową, długimi uszami, cienkim ogonem z kitą na końcu, małymi wymaganiami pokarmowymi i odpornością na brak wody.

W stanie dzikim występuje osioł nubijski (Equus africanus) z podgatunkami (osioł nubijski i osioł somalijski). W wielu regionach świata użytkowana przez człowieka jest jego udomowiona forma – osioł zwyczajny (Equus asinus). Wyselekcjonowano 78 ras, m.in.: osioł kataloński, osioł poitou, osioł asinara, osioł andaluzyjski, osioł krapass, osioł ponui, osioł prowansalski, American mammoth donkey.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cóż za dziwak, w środku miasta trzyma na działce osła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔɕɔw, AS: ośou̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oślę n., oślak mzw., oślina ż.

:: zdrobn. osiołek mzw.

:: fż. oślica ż.

przym. ośli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żart. eufem. koń Pana Jezusa; daw. osieł

(2.1) uparciuch

(2.2) głupek, dureń

Wiktionary

# osiołek

1. pogardliwie o kimś naiwnym, nierozgarniętym;
2. pieszczotliwie o ośle;
3. potocznie o nieudaczniku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: osioł

(1.2) młody osioł

(1.3) zabawka w kształcie osła

Wiktionary

- Osiołek – jezioro w pobliżu wsi Talki w województwie warmińsko-mazurskim
- Osiołek (Das Eselein) – baśń braci Grimm

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Osiołkowi w żłoby dano / W jeden owies, w drugi siano.

(1.3) Pluszowemu osiołkowi Krzysiu urwał ogonek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕɔwɛk, AS: ośou̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oślarz mos., oślę n., oślak mzw., oślątko n., osioł mzw., oślica ż., oślina mzw./ż.

przym. ośli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) oślątko

Wiktionary

# osipiuk

nazwisko

SJP.pl

# osipowicz

nazwisko

SJP.pl

# osir

[czytaj: os-ir] skrót od: Ośrodek Sportu i Rekreacji

SJP.pl

# osiwiały

stać się siwym

SJP.pl

# osiwić

dawniej: uczynić siwym, pokryć siwizną; zsiwić

SJP.pl

# osiwieć

stać się siwym

SJP.pl

# osiwnóć

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. posiwieć

Wiktionary

# osiymnost

liczebnik główny

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osiemnaście

Wiktionary

# osiłek

człowiek silny, dobrze zbudowany; siłacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek dobrze zbudowany i silny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Panie z biura potrzebują właśnie dwóch osiłków do przeniesienia kilku sporych pudeł do archiwum.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. siła ż., siłka ż., siłowanie n., silnik m., siłacz m., siłaczka ż., siłownia ż., siłownik m., silnia ż., silenie n., usiłowanie n.

czas. siłować ndk., silić ndk., usiłować ndk.

przym. silny, siłowy, silnikowy, siłaczy, usilny

przysł. silnie, siłowo, usilnie

licz. siła

Wiktionary

# osiłkowaty

przypominający budową osiłka

SJP.pl

# osjaków

miasto w Polsce

SJP.pl

Osjaków – miasto w Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Osjaków. Leży nad Wartą, przy drodze krajowej nr 74 z Wielunia do Piotrkowa Trybunalskiego. Jest miejscem etapowym spływów kajakowych.

Wikipedia

# osjakowianin

mieszkaniec Osjakowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# osjakowianka

mieszkanka Osjakowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# osjakowski

przymiotnik od: Osjaków

SJP.pl

# osjan

legendarny wojownik i bard celtycki

SJP.pl

- Osjan – bohater i rzekomy twórca Pieśni Osjana Jamesa Macphersona
- Oisín (Osjan) – wojownik i bard w mitologii celtyckiej, pierwowzór Osjana
- Osjan – polska grupa muzyczna
- Oddział Osjan – oddział AK walczący w powstaniu warszawskim

Wikipedia

# osjanizm

nurt literacki z przełomu XVIII i XIX wieku opierający się na naśladownictwie "Pieśni Osjana", dzieła Jamesa Macphersona

SJP.pl

Osjanizm – zespół tendencji literackich występujących na przełomie XVIII i XIX wieku zapoczątkowanych publikacją tzw. Pieśni Osjana, utworów szkockiego pisarza Jamesa Macphersona, który swoje teksty wzorował na dawnych przekazach celtyckich; ogłosił je drukiem jako angielskie tłumaczenie odnalezionych dzieł Osjana, legendarnego barda. Mimo raportu specjalnej komisji ogłoszonej przez Highland Society w Edynburgu w 1805 r., która podważyła autentyczność pieśni osjanicznych, większość ludzi należących do elity intelektualnej Europy uważała Pieśni Osjana za autentyczny zabytek dawnej poezji celtyckiej, a zarazem za dokument historyczny. W miarę upływu lat Osjan stał się przede wszystkim przodkiem literatury ludów germańskich, do którego szczególnie chętnie przyznawali się Niemcy i Skandynawowie. Mistyfikacja Macphersona zapoczątkowała prąd literacki w wielu krajach europejskich, przejawiający się nawiązywaniem do zainteresowań, atmosfery poetyckiej, konstrukcji bohaterów oraz zabiegów stylistyczno-kompozycyjnych cyklu Osjana.

Wikipedia

# osk.

skrót od: oskarżony, oskarżona (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# ośka

zdrobnienie od: oś (część urządzenia)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: oś

(1.2) mała oś

Wiktionary

- Ośka (OŚKa) – Ośrodek Informacji Środowisk Kobiecych Ośka
- Ośka (O$ka, właściwie Michał Ośka) – polski raper, producent muzyczny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɔɕka, AS: ośka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oś ż., osiowość ż.

czas. osiować, wyosiować

przym. osiowy

przysł. osiowo

Wiktionary

# oskalpować

zdjąć skalp, czyli płat skóry na wierzchu głowy wraz z włosami (obyczaj wojenny niegdyś znany wśród północnoamerykańskich Indian)

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. skalpować)

(1.1) zedrzeć skórę z głowy pokonanego przeciwnika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Alvastra, w Szwecji, ślady nierównego cięcia na czaszce młodego, oskalpowanego mężczyzny świadczą, że skórę z włosami zdarto prawdopodobnie tuż przed lub zaraz po śmierci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. skalp m.

czas. skalpować ndk.

Wiktionary

# oskar

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Oskar – imię męskie pochodzenia germańskiego, szerzej spopularyzowane przez szkockiego poetę Jamesa Macphersona
- św. Oskar – „apostoł północy”, arcybiskup Hamburga-Bremen
- Oskar – spektakl Teatru Telewizji z 2005 r. na podstawie książki Oskar i pani Róża
- Oskar – film francuski
- Oskar I ur. jako fr. Joseph François Oscar Bernadotte – król Szwecji i Norwegii w latach 1844–1859
- Oskar II, Oskar Fryderyk – król Szwecji w latach 1872–1907 i Norwegii w latach 1872–1905
- Oskar Bernadotte – do 1888 książę Szwecji i Norwegii, książę Gotlandii
- Oskar – postać Disneya
- Oskar – postać literacka
- (750) Oskar - planetoida z pasa głównego asteroid
- Nagroda Akademii Filmowej
- Oskar – kot, maskotka okrętowa na niemieckim okręcie liniowym „Bismarck”

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój brat ma na imię Oskar.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔskar, AS: oskar

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* kataloński: (1.1) Òscar m.

* rosyjski: (1.1) Оскар m.

* szwedzki: (1.1) Oskar, Oscar

* węgierski: (1.1) Oszkár

* włoski: (1.1) Oscar m.

źródła.

== Oskar (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# oskard

rodzaj kilofa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górn. bud. ręczne narzędzie złożone z trzonka i osadzonych na nim dwóch ostrzy: jednym spłaszczonym, a drugim ostrym i spiczastym; rodzaj kilofa, używany głównie w kopalniach i budownictwie, dawniej także jako broń;

Wiktionary

Oskard – narzędzie składające się z obucha w kształcie pojedynczego ostrza (żeleźca), oraz styliska, na którego końcu ten obuch jest osadzony. Wykorzystywane najczęściej do robót ziemnych i odłupywania skał (np. w górnictwie albo budownictwie). To żeleźce, czyli głowica robocza oskarda, współcześnie zazwyczaj stalowe, waży kilka kilogramów, a stylisko ma długość około jednego metra. W oskardzie płaszczyzna ostrza nie jest równoległa do styliska (jak w siekierze), tylko prostopadła.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɔskart, AS: oskart

Wiktionary

# oskardnik

maszyna używana przy naprawach nawierzchni drogowych, zrywająca górną warstwę tłucznia

SJP.pl

# oskarek

zdrobnienie od: Oskar (imię męskie)

SJP.pl

# oskarkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Oskarka lub z nim związany

SJP.pl

# oskarostwo

Oskar z małżonką; Oskarowie

SJP.pl

# oskarowicz

1. twórca filmu będący laureatem Oscara;
2. film będący laureatem Oscara

SJP.pl

# oskarowiczka

→ oskarowicz

SJP.pl

#### Patrz:

oskarowicz

# oskarowie

Oskar z małżonką; Oskarostwo

SJP.pl

# oskarowy

przymiotnik od: Oscar (nagroda filmowa przyznawana corocznie w wielu kategoriach przez amerykańską Akademię Nauk i Sztuk Filmowych), np. oskarowe nominacje; oscarowy

SJP.pl

# oskarpowywać

otaczać skarpą

SJP.pl

# oskarżać

1. obwiniać kogoś o coś;
2. składać na kogoś skargę do sądu;
3. być oskarżycielem w procesie sądowym

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oskarżyć)

(1.1) obwiniać kogoś o coś

(1.2) praw. wnosić oskarżenie (do sądu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈskarʒat͡ɕ, AS: oskaržać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oskarżona ż., oskarżyciel m., oskarżycielka ż., oskarżony m., oskarżenie n., oskarżanie n.

czas. uskarżać się, zaskarżyć, oskarżyć dk.

Wiktionary

# oskarżający

1. obwiniać kogoś o coś;
2. składać na kogoś skargę do sądu;
3. być oskarżycielem w procesie sądowym

SJP.pl

#### Patrz:

oskarżać

# oskarżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oskarżać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔskarˈʒãɲɛ, AS: oskaržãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oskarżać, oskarżyć

rzecz. oskarżenie n., oskarżona ż.

Wiktionary

# oskarżenie

wnieść przeciw komuś oskarżenie; osądzić; posądzić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

(1.2) praw. skarga wnoszona do sądu, akt oskarżenia

Wiktionary

Akt oskarżenia – pismo procesowe (skarga oskarżycielska) wnoszone do sądu w postępowaniu karnym przez uprawniony podmiot, w którym domaga się on od sądu wydania orzeczenia o winie i karze lub środkach karnych wobec osoby wskazanej w tym piśmie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oni wysuwali bezpodstawne oskarżenia o kradzieże pod jej adresem.

(1.1) Powiecie: Po cóż nalegać? / Czyż powód oskarżeń znajdziemy?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ, AS: oskaržẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oskarżony m., oskarżona ż., oskarżyciel m., oskarżycielka ż., oskarżanie n.

czas. oskarżać ndk., oskarżyć dk.

przym. oskarżycielski

przysł. oskarżycielsko

Wiktionary

# oskarżona

wnieść przeciw komuś oskarżenie; osądzić; posądzić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. kobieta, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne

(1.2) pot. kobieta, której zarzucono popełnienie czynu uznawanego za naganny

forma czasownika.

(2.1) ims. przym. bierny od: oskarżyć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Proszę wyprowadzić oskarżoną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oskarżającość ż., oskarżanie n., oskarżenie n., oskarżyciel mos., oskarżycielka ż., oskarżycielskość ż., oskarżycielstwo n.

:: fm. oskarżony mos.

czas. oskarżać ndk., oskarżyć dk.

przym. oskarżający, oskarżony, oskarżycielski

przysł. oskarżycielsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) winna

Wiktionary

# oskarżony

wnieść przeciw komuś oskarżenie; osądzić; posądzić

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: oskarżyć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) praw. osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne

(2.2) pot. osoba, której zarzucono popełnienie czynu uznawanego za naganny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sąd w uzasadnieniu stwierdził, że oskarżony de facto przyznał się do winy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ, AS: oskaržõny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oskarżać, oskarżyć

rzecz. oskarżenie n., oskarżyciel m., oskarżycielka ż.

:: fż. oskarżona ż.

przym. oskarżycielski

Wiktionary

# oskarżyć

wnieść przeciw komuś oskarżenie; osądzić; posądzić

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. oskarżać)

(1.1) obwinić kogoś o coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oskarżono go o gospodarczy sabotaż i w następnym roku zgładzono.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈskarʒɨt͡ɕ, AS: oskaržyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oskarżona ż., oskarżyciel m., oskarżycielka ż., oskarżony m., oskarżanie n., oskarżenie n.

czas. uskarżać się, zaskarżyć, oskarżać ndk.

przym. oskarżycielski

Wiktionary

# oskarżyciel

osoba, która oskarża kogoś, wnosi skargę na kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który oskarża

(1.2) praw. w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś

Wiktionary

Akt oskarżenia – pismo procesowe (skarga oskarżycielska) wnoszone do sądu w postępowaniu karnym przez uprawniony podmiot, w którym domaga się on od sądu wydania orzeczenia o winie i karze lub środkach karnych wobec osoby wskazanej w tym piśmie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. oskarżycielstwo n., oskarżenie n., oskarżony mos.

:: fż. oskarżycielka ż.

przym. oskarżycielski

przysł. oskarżycielsko

czas. oskarżać, oskarżyć

Wiktionary

# oskarżycielka

kobieta, która oskarża kogoś, wnosi skargę na kogoś

SJP.pl

# oskarżycielsko

przysłówek sposobu

(1.1) wyrażając oskarżenie, zarzut lub sugerując winę drugiej osoby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spojrzała na Jarka oskarżycielsko, jakby to była jego wina.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oskarżona ż., oskarżenie n., oskarżyciel mos., oskarżycielka ż.

przym. oskarżycielski

Wiktionary

# oskałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) umocnienie brzegu morskiego polegające na obrzuceniu plażaaży i dna kamieniem lub blokami betonowymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do wieczora ekipa budowlana wykonała oskałowanie jeszcze 20 metrów plażaaży.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔskawɔˈvãɲɛ, AS: oskau̯ovãńe

Wiktionary

# oski

przymiotnik od: Osie (wieś w Bydgoskiem), Osz (miasto w Kirgistanie)

SJP.pl

# oskijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Oskami, dotyczący Osków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język oskijski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osk mos.

Wiktionary

# osklepek

1. jedna z łusek osłaniających ujście rurki kwiatowej
2. osklepek opłucnej - odcinek opłucnej ściennej ograniczający jamę opłucnową od góry
3. osklepek ślimaka - część składowa ucha wewnętrznego

SJP.pl

# oskoma

1. apetyt na coś, chęć, chętka zjedzenia czegoś;
2. potocznie: cierpnięcie, drętwienie zębów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wielka ochota na coś

Wiktionary

# oskomian

1. niskie, wiecznie zielone drzewo owocowe z rodziny szczawikowatych, uprawiane w strefie tropikalnej; aweroa, karambola;
2. owoc tego drzewa

SJP.pl

Oskomian, aweroa (Averrhoa L.) – rodzaj roślin z rodziny szczawikowatych (Oxalidaceae). Obejmuje dwa gatunki, czasem rozbijane na cztery lub pięć. Oba gatunki, zarówno oskomian pospolity, znany też pod nazwą karambola, jak i oskomian bilimbi, zwany bilimbi, zostały rozpowszechnione w strefie tropikalnej jako drzewa owocowe już w czasach przedkolonialnych. Z tego powodu niejasne jest ich pochodzenie. Jako ich ojczyznę wskazuje się południowo-wschodnią Azję, w szczególności Malezję, albo wschodnią Brazylię.

Wikipedia

# oskomik

rodzaj ptaków z podrodziny dzięciołów

SJP.pl

# oskomina

dawniej: apetyt na coś; chętka; oskoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. ślina

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔskɔ̃ˈmʲĩna, AS: oskõmʹĩna

Wiktionary

# oskór

rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych

SJP.pl

# oskórek

zewnętrzna warstwa ciała licznych bezkręgowców oraz niższych strunowców, zbudowana z chityny lub kutyny, pełniąca głównie rolę ochronną; kutykula; kutikula

SJP.pl

Oskórek, kutykula, kutikula (łac. cuticula) – wytwór nabłonka pokrywający ciało wielu bezkręgowców (m.in. nicieni, pierścienic, stawonogów) oraz osłonic. Niekiedy wyściela także ich ektodermalne narządy wewnętrzne. Chroni ciało przed urazami, utratą wody oraz drobnoustrojami. Jego budowa różni się pomiędzy poszczególnymi grupami zwierząt. U nicieni i pierścienic w jego skład wchodzą głównie elastyczne białka. U stawonogów natomiast jest on zbudowany w dużej części z chityny (połączonej z węglanem wapnia oraz fosforanem wapnia), stanowiąc sztywny zewnętrzny szkielet.

Wikipedia

# oskórkowy

→ oskórek

SJP.pl

#### Patrz:

oskórek

# oskórnia

rzadko: warstwa tkanek zbudowanych z komórek korkowych, pokrywająca pędy roślin drzewiastych

SJP.pl

# oskorupiony

przymiotnik

(1.1) posiadający skorupę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Winniczki należą do ślimaków oskorupionych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. skorupa ż.

przym. nieoskorupiony

Wiktionary

# oskowie

plemię italskie zamieszkujące część Lacjum, Samnium i Kampanii; Opikowie

SJP.pl

Oskowie, Opikowie – grupa ludów starożytnej Italii. Kulturowo ulegali wpływom greckim. Uzależnieni byli od Etrusków. Pod koniec IV w. p.n.e. zostali podbici przez Rzym.

Wikipedia

# oskoł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na południowym zachodzie europejskiej części Rosji i na Ukrainie, lewy dopływ Dońca;

Wiktionary

Oskoł (ros. Оскол Oskoł, ukr. Оскіл Oskił) – rzeka na południowym zachodzie europejskiej części Rosji i na Ukrainie, lewy dopływ Dońca o długości 472 km i powierzchni dorzecza 14 800 km².

Wikipedia

# oskoła

sok wydzielający się wiosną z niektórych drzew po nacięciu kory

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. sok z brzozy;

Wiktionary

Oskoła – staropolska nazwa soku brzozowego (Succus Betulae) o słodkawym smaku. Był to napój chłodzący i leczniczy stosowany na całej Słowiańszczyźnie.

Otrzymuje się go przez głębokie (ale nie głębsze niż 4 cm) nacięcie pnia lub gałęzi brzozy wczesną wiosną. Z małego drzewa o średnicy pnia ok. 15 cm można pozyskać do 5 litrów soku dziennie, z większych okazów (średnica ok. 30 cm) nawet do 15 litrów. Należy go przechowywać w szklanych lub emaliowanych naczyniach.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. oskołowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzowina

Wiktionary

# oskroba

nazwisko

SJP.pl

# oskrobek

rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

Oskrobek (Cionus) – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych. W jej obrębie zalicza się go do podrodziny Curculioninae i plemienia Cionini. Obejmuje ponad 80 opisanych gatunków. Zamieszkują one krainy: palearktyczną, etiopską i orientalną. Są fitofagami. Larwy żerują ukryte w śluzowatej wydzielinie lub włoskach rośliny żywicielskiej. Poczwarki schowane są w kokonie utworzonym z wydzieliny.

Wikipedia

# oskromia

roślina z rodziny nanerczowatych

SJP.pl

# oskrzela

część układu oddechowego, położona pomiędzy tchawicą a oskrzelikami

SJP.pl

Wikipedia

# oskrzele

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Donald miał zajęte całe oskrzela, nie mógł przyjść do roboty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oskrzelik mrz.

przym. oskrzelowy

Wiktionary

# oskrzelik

część rozgałęzienia oskrzeli w formie cienkiej rurki zakończonej pęcherzykiem płucnym

SJP.pl

Oskrzeliki (łac. bronchioli) – część układu oddechowego położona między oskrzelami a pęcherzykami płucnymi. To cienkie przewody o średnicy mniejszej niż 0,85 mm.

Są rozgałęzieniami oskrzeli od 11. do 16. rzędu. Płuca człowieka zawierają ok. 30 tys. oskrzelików. Są najmniejszym elementem układu oddechowego, który pełni wyłącznie funkcje transportowe (tzn. nie zachodzi w nich wymiana gazowa).

Wikipedia

# oskrzelowy

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący oskrzeli

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oskrzele n., oskrzelik m.

Wiktionary

# oskrzynia

element konstrukcyjny mebli szkieletowych

SJP.pl

Oskrzynia – element konstrukcyjny mebli szkieletowych. Funkcją oskrzyń jest połączenie górnej części nóg np. stołu, krzesła lub taboretu w podzespół konstrukcyjny, umożliwiający następnie przymocowanie do niego blatu lub siedziska.

Oskrzynie najczęściej są wykonane z drewna litego, płyty wiórowej lub sklejki. Mogą być wykonane także np. z metalu czy plastiku, jeżeli mebel jest wykonany również z tego rodzaju materiału.

Wikipedia

# oskulum

twór wyrzutowy u gąbek znajdujący się na górnym biegunie ciała

SJP.pl

Oskulum (łac. osculum), otwór wypustowy – otwór wyrzutowy u gąbek znajdujący się na górnym biegunie ciała. Nie odpowiada on jednak pragębie. Biegunem pragęby gąbki przyrastają do podłoża (ta w konsekwencji zarasta). Oskulum powstaje wtórnie na biegunie przeciwległym do pragęby. Jego funkcją jest wyprowadzanie z wnętrza gąbek wody napływającej ostiami lub porami.

Wikipedia

# oskwarzać

dawniej: oparzać, opiekać

SJP.pl

# oskładkować

nałożyć obowiązek płacenia składki

SJP.pl

# oślada

1. dawniej: trop, ślad;
2. w łowiectwie: ślad kuny na śniegu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. ślad, trop

(1.2) łow. ślad kuny na śniegu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pies ruszył po ośladzie a myśliwy za nim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ślad mrz.

Wiktionary

# oślak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. młody osioł

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oślarzowi kazano wyprowadzić także młode oślaki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osioł mzw., osiołek mzw., oślarz mos., oślę mzw., oślica ż., oślina ż., oślątko n.

przym. ośli

Wiktionary

# oślarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zootechn. mężczyzna pasący osły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Droga na pastwisko zajęła oślarzowi pół godziny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oślak mzw., osioł mzw., osiołek mzw., oślę mzw., oślica ż., oślina ż., oślątko n.

:: fż. oślarka ż.

przym. ośli

Wiktionary

# oślątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: oślę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. oślę, młode osła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oślarz delikatnie oczyścił oślątku kopytko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiołek mzw., oślak mzw., osioł mzw., oślarz mos., oślica ż., oślę n.

przym. ośli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oślę

Wiktionary

# oślę

źrebię osła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. młode osła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za oślicą dreptało oślę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oślarz mos., oślak mzw., osioł mzw., osiołek mzw., oślica ż., oślina ż., oślątko n.

przym. ośli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oślątko

Wiktionary

# oślepiać

pozbawiać zdolności widzenia

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oślepić)

(1.1) pozbawiać wzroku

(1.2) poprzez silne świecenie czy blask uniemożliwiać patrzenie

(1.3) pozbawiać rozumu, uniemożliwiać panowanie nad sobą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Nagle reflektor rozbłysł światłem o sile ponad siedemnastu tysięcy luksów, całkowicie oślepiając zgromadzonych.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oślepianie n., oślepić dk., oślepienie n., oślepnąć dk.

przym. oślepiający

przysł. oślepiająco

rzecz. ślep mrz., ślepak mos./mrz./mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) razić

(1.3) zaślepiać

Wiktionary

# oślepiający

pozbawiać zdolności widzenia

SJP.pl

# oślepić

pozbawić zdolności widzenia

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. oślepiać)

(1.1) dokonany od|oślepiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oślepiać

rzecz. ślep mrz., ślepak mos./mrz./mzw.

Wiktionary

# oślepnąć

stracić wzrok, zdolność widzenia; ociemnieć, zaniewidzieć

SJP.pl

# oślepły

taki, który przestał widzieć; niewidomy

SJP.pl

# ośli

związany z osłem, charakterystyczny dla osła

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do osła

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący osła, określający osła, używany przy ośle

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla osła, mający cechy osła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔɕlʲi, AS: oślʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oślarz mos., oślak mzw., oślę n., osioł mos./mzw., osiołek mzw., oślica ż., oślina ż., oślątko n.

Wiktionary

# oślica

1. samica osła;
2. potocznie: kobieta niezbyt inteligentna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica osła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dam rozkaz osiodłania oślicy, wsiądę na nią i pójdę wraz z królem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕˈlʲit͡sa, AS: oślʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oślarz mos., oślak mzw., osioł mzw., osiołek mzw., oślę n., oślina ż., oślątko n.

przym. ośli

Wiktionary

# ośliczka

1. zdrobnienie od: oślica (samica osła);
2. słodkowodny skorupiak

SJP.pl

Ośliczka wodna, ośliczka pospolita (Asellus aquaticus) – skorupiak z rzędu równonogów (Isopoda). Ciało spłaszczone, zbudowane z prawie jednorodnych segmentów. Posiada siedem par odnóży i długie czułki. Samiec długości około 13 mm, samica 8 mm. Występuje w wodach stojących z obumarłą warstwą roślin na dnie. Żywi się szczątkami organicznymi. Rozwój, w zależności od temperatury wody, trwa od 18 do 30 dni. Jaja, a później młode samica nosi w jaśniejszej kieszeni na spodzie ciała.

Wikipedia

# oślik

bezpłodny mieszaniec powstały ze skrzyżowania konia i oślicy; osłomuł

SJP.pl

Osłomuł lub oślik – mieszaniec międzygatunkowy ogiera konia domowego z klaczą osła. Całkowicie bezpłodny. Zewnętrznie podobny bardziej do matki. Sierść szarej maści, na brzuchu jasna, posiada typowo ośle uszy oraz cienki zakończony pęczkiem ogon. Jest niższy i słabszy od muła i dlatego jest dużo rzadziej hodowany. Czasami wykorzystywany w zastępstwie osła w onoterapii.

Wikipedia

# oślina

mięso z osła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso osła

(1.2) pobłażliwie o ośle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Salami produkuje się z ośliny.

(1.2) Aż nareszcie przyszła pora, że oślina pośród jadła z głodu padła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕlʲĩna, AS: oślʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiołek mzw., oślarz mos., oślę n., oślak mzw., osioł mzw., oślica ż.

przym. ośli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) osiołek

Wiktionary

# ośliniać

ślinić, obśliniać;
1. brudzić lub zwilżać śliną;
2. ośliniać się -
a) brudzić się własną śliną;
b) brudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazywać ochotę na coś

SJP.pl

# oślinić

obślinić;
1. pobrudzić lub zwilżyć śliną;
2. oślinić się -
a) pobrudzić się własną śliną;
b) pobrudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś

SJP.pl

# ośliniony

obślinić;
1. pobrudzić lub zwilżyć śliną;
2. oślinić się -
a) pobrudzić się własną śliną;
b) pobrudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś

SJP.pl

# oślisko

zgrubienie od: osioł; pogardliwie o starym lub brzydkim ośle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. osioł

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do płotu przywiązał swoje oślisko i pomaszerował do tawerny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osioł mzw.

przym. ośli

Wiktionary

# oślizgać

dawniej: spowodować pośliźnięcie się

SJP.pl

# oślizgiwać

oślizgiwać się - zsuwać się po czymś śliskim; obślizgiwać się

SJP.pl

# oślizgnięty

obślizgły, obślizły, oślizgły, oślizły, obślizgnięty (rzadko), obśliźnięty (rzadko), ośliznięty (rzadko); rzadko:
1. śliski na skutek wilgoci;
2. pokryty czymś śliskim i lepkim

SJP.pl

# oślizgłość

1. mokra, lepka gładkość;
2. właściwość skóry ryb i niektórych płazów, np. węgorza, żaby

SJP.pl

# oślizgły

obślizgły, obślizły, oślizły, obślizgnięty (rzadko), obśliźnięty (rzadko), oślizgnięty (rzadko), ośliznięty (rzadko);
1. śliski na skutek wilgoci;
2. pokryty czymś śliskim i lepkim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o śliskiej, gładkiej i wilgotnej powierzchni

(1.2) przen. budzący obrzydzenie, odrazę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sromotnik smrodliwy rozprzestrzenia swoje zarodniki za pośrednictwem much, przyciąganych przez jego cuchnącą i oślizgłą zieloną warstwę zarodnikową.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wstrętny, odrażający

Wiktionary

# ośliznięty

obślizgły, obślizły, oślizgły, oślizły, obślizgnięty (rzadko), obśliźnięty (rzadko), oślizgnięty (rzadko); rzadko:
1. śliski na skutek wilgoci;
2. pokryty czymś śliskim i lepkim

SJP.pl

# oślizłość

→ oślizły

SJP.pl

#### Patrz:

oślizły

# oślizły

obślizgły, obślizły, oślizgły, obślizgnięty (rzadko), obśliźnięty (rzadko), oślizgnięty (rzadko), ośliznięty (rzadko);
1. śliski na skutek wilgoci;
2. pokryty czymś śliskim i lepkim

SJP.pl

# oslo

stolica Norwegii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Norwegii;

Wiktionary

Oslo (wym. norw. [ˈuʂˈlu], [ˈusˈlu], 1624–1877 Christiania, 1877–1924 Kristiania) – stolica i największe miasto Norwegii, gmina na prawach okręgu oraz siedziba władz sąsiedniego okręgu Viken. Oslo jest położone na południowym wschodzie kraju, w środkowej części regionu Østlandet, u ujścia rzek Lysaker, Aker, Alna i Gjersjø oraz kilku mniejszych cieków do zatoki Oslofjorden. Miasto Oslo liczy w swoich granicach administracyjnych 709 037 mieszkańców (2023), podczas gdy obszar zurbanizowany (tettsted) Oslo, obejmujący także tereny sąsiednich gmin, 942 084 mieszkańców (2014). Miasto zajmuje powierzchnię 454,12 km², a obszar zurbanizowany — 266,16 km²

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Większość uczniów marzy o tym, żeby studiować na Uniwersytecie w Oslo.

(1.1) On pracuje na oddziale chirurgicznym szpitala w Oslo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔslɔ, AS: oslo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. oslowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Christiania, Kristiania

Wiktionary

# oslowianin

mieszkaniec Oslo (stolicy Norwegii)

SJP.pl

# oslowianka

mieszkanka Oslo (stolicy Norwegii)

SJP.pl

# oslowski

→ Oslo (stolica Norwegii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Oslo, dotyczący Oslo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oslo n., oslowianin mos., oslowianka ż.

Wiktionary

# osm

pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76, metal należący do grupy żelazowców, wykorzystywany m.in. do produkcji stopów z irydem

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska

Wiktionary

Osm (Os, łac. osmium) – pierwiastek chemiczny z grupy żelazowców (triada platynowców ciężkich). Nazwa pochodzi od greckiego słowa osme oznaczającego zapach.

Gęstość osmu wynosi ok. 22,5–22,6 g/cm³. Teoretycznie jest to największa gęstość spośród wszystkich znanych pierwiastków, jednak według niektórych pomiarów większą wartość stwierdzono dla irydu. W efekcie pierwszeństwo co do największej gęstości nie zostało ustalone (2007 r.).

Wikipedia

# osm.

skrót od: osmański

SJP.pl

# osm.-tur.

skrót od: osmańsko-turecki

SJP.pl

# ósma

godzina ósma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 8 rano lub wieczorem

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: ósmy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Nie idę dalej — oświadczyłem kategorycznie — teraz jest godzina piąta, a o ósmej muszę już być na pokładzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

licz. osiem

przym. ósmy

rzecz. ósmy mrz., ósemka ż.

Wiktionary

# ósmaczek

zdrobnienie od: ósmak (uczeń klasy ósmej)

SJP.pl

# osmaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dawna polska miara objętości ciał sypkich, odpowiadająca jednej ósmej części korca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Głód między nimi, i chleba i soli nie mają. Moskwa im osmaczkę soli po talarze przedawała.

Wiktionary

# osmagać

wysmagać;
1. obić dotkliwie batem, biczem, rzemieniem itp.; zesmagać, posmagać, wychłostać, wysiec, wysiekać, zsiec;
2. o wietrze: owiać silnymi podmuchami

SJP.pl

# osmaganek

osmaganek plamek - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# ósmak

potocznie: uczeń klasy ósmej

SJP.pl

# osmalać

opalać coś z wierzchu lub okopcać dymem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. osmalić)

(1.1) paląc pokrywać się czarnym nalotem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Płomyk lizał szczapki, strzelał przez krążki fajerek, osmalał brzuchaty czajnik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osmalanie n.

Wiktionary

# osmalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opalanie lub poddawanie czegoś działaniu dymu

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. osmalać ndk., osmolić dk.

Wiktionary

# osmalić

opalić coś z wierzchu lub okopcić dymem

SJP.pl

# osmalony

opalić coś z wierzchu lub okopcić dymem

SJP.pl

# osman

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię władców państwa osmańskiego

Wiktionary

Osman – epos siedemnastowiecznego dubrownickiego poety Ivana Gundulicia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bizantyjczycy utracili na rzecz Osmana kontrolę nad Bitynią.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osmański mrz., Osmanin mos., osmanista mos., osmanistyka ż., Osmanka ż.

przym. osmanistyczny, osmański

Wiktionary

# osmańczyk

nazwisko

SJP.pl

# osmanista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) badacz kultury Turków osmańskich

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osmański mrz., Osman mos., Osmanin mos., osmanistyka ż., Osmanka ż.

przym. osmanistyczny, osmański

Wiktionary

# osmanowie

imię męskie

SJP.pl

Osmanowie (tur. Osmanlı Hanedanı) – turecka dynastia, panująca w imperium osmańskim w latach 1299–1922.

Dynastia Osmanów wywodziła się z rodu Söğüt, za pierwszego przedstawiciela Osmanów uznawany jest Osman I, syn Ertuğrula. Początkowo władcy osmańscy tytułowali się bejami, pierwszy tytułem sułtana zaczął posługiwać się syn Osmana, Orchan, ale oficjalnie wprowadzono go do tytulatury za rządów Murada I.

Wikipedia

# osmański

dotyczący Imperium Osmańskiego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Imperium Osmańskiego, związany z Imperium Osmańskim

(1.2) dotyczący dynastii Osmanów, związany z dynastią Osmanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. wymarły, oficjalny język Imperium Osmańskiego, wywodzący się z grupy języków tureckich;

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Osmański – polski sportowiec, trener hokejowy
- Władysław Osmański – katolicki kleryk

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔsˈmãj̃sʲci, AS: osmãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osman mos., osmanista mos., osmanistyka ż., Osmanin mos., Osmanka ż.

przym. osmanistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) otomański

(2.1) język osmańskoturecki

Wiktionary

# osmarować

obsmarować;
1. zabrudzić coś z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym; usmarować;
2. przenośnie: oczernić kogoś, popsuć komuś reputację; oplotkować, obmówić;
3. osmarować się:
a) zabrudzić się z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym;
b) przenośnie: wzajemnie rzucić na siebie oskarżenia

SJP.pl

# osmarowywać

obsmarowywać;
1. zabrudzać coś z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym; usmarować;
2. przenośnie: oczerniać kogoś, psuć komuś reputację; oplotkowywać, obmawiać;
3. osmarowywać się:
a) zabrudzać się z wierzchu, zwłaszcza czymś lepkim, płynnym;
b) przenośnie: wzajemnie rzucać na siebie oskarżenia

SJP.pl

# osmęta

gatunek pnącza z rodziny mydleńcowatych, z którego wytwarza się guaranę; paulinia guarana

SJP.pl

Paulinia guarana (Paullinia cupana), pot. guarana lub gwarana – gatunek pnącza z rodziny mydleńcowatych. Występuje w całym dorzeczu Amazonki i Pary (Brazylia). Bywa nazywany zwyczajowo guaraną od nazwy gorzko-kwaśnego napoju, sporządzanego z jej nasion. Nazwa napoju zaś pochodzi od plemienia Guarani.

Wikipedia

# ośmiać

obśmiać, wyśmiać;
1. wydrwić, ośmieszyć kogoś lub coś;
2. ośmiać się - śmiejąc się, ubawić się

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roześmiać

Wiktionary

# ośmiał

roślina z rodziny astrowatych

SJP.pl

Ośmiał (Cerinthe) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae). Obejmuje około 10 gatunków. Występują one w Europie (4 gatunki) i basenie Morza Śródziemnego po Kaukaz, Iran i Kazachstan na wschodzie. W Polsce występują w naturze dwa gatunki: ośmiał mniejszy C. minor i alpejski C. glabra. Pierwszy uznany jest za gatunek rodzimy, a drugi występuje tylko jako efemerofit (przejściowo dziczejący z upraw).

Wikipedia

# ośmielający

→ ośmielać

SJP.pl

#### Patrz:

ośmielać

# ośmielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ośmielać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɛˈlãɲɛ, AS: ośmʹi ̯elãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ośmielać ndk., ośmielić dk., onieśmielać ndk., onieśmielić dk.

rzecz. ośmielenie n., onieśmielanie n., onieśmielenie n., śmiałek mos./mrz.

Wiktionary

# ośmielić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ośmielać)

(1.1) dodać śmiałości

czasownik zwrotny dokonany ośmielić się (ndk. ośmielać się)

(2.1) stać się śmielszym; nabrać otuchy

(2.2) zdecydować się na zrobienie czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmielenie n., ośmielanie n., śmiałek mos./mrz.

czas. ośmielać ndk.

przym. ośmielony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zachęcić

Wiktionary

# ośmieszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ośmieszyć)

(1.1) czynić przedmiotem śmiechu; wystawiać na pośmiewisko

czasownik zwrotny niedokonany ośmieszać się (dk. ośmieszyć się)

(2.1) wystawiać siebie na pośmiewisko; stawać się przedmiotem śmiechu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmieszanie n., uśmiech mrz.

przym. śmieszny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kompromitować, wykpiwać

(2.1) blamować się, błaźnić się, kompromitować się, wygłupiać się

Wiktionary

# ośmieszająco

→ ośmieszać

SJP.pl

#### Patrz:

ośmieszać

# ośmieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powodowanie, że ktoś lub coś staje się przedmiotem śmiechu i drwin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɛˈʃãɲɛ, AS: ośmʹi ̯ešãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmieszenie n., uśmiech mrz.

czas. ośmieszać ndk., ośmieszyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kompromitowanie

Wiktionary

# ośmieszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. ośmieszać)

(1.1) uczynić przedmiotem śmiechu; wystawić na pośmiewisko

czasownik zwrotny dokonany ośmieszyć się (ndk. ośmieszać się)

(2.1) wystawić siebie na pośmiewisko; stać się przedmiotem śmiechu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmieszenie n., ośmieszanie n., uśmiech mrz.

przym. śmieszny

Wiktionary

# ośmiewać

wydrwiwać, ośmieszać kogoś lub coś; obśmiewać

SJP.pl

# ośmina

dawna rosyjska miara pojemności; 32 garnce

SJP.pl

# ośmioabonentowy

dotyczący ośmiu abonentów

SJP.pl

# ośmioaktowy

o utworze scenicznym: mający osiem aktów

SJP.pl

# ośmioarkuszowy

składający się z ośmiu arkuszy

SJP.pl

# ośmioarowy

mający powierzchnię ośmiu arów

SJP.pl

# ośmioatomowy

złożony z ośmiu atomów

SJP.pl

# ośmiobarwny

składający się z ośmiu barw; ośmiokolorowy

SJP.pl

# ośmiobiegowy

mający osiem biegów

SJP.pl

# ośmiobiegunowy

mający osiem biegunów

SJP.pl

# ośmiobitowy

w informatyce:
1. zawierający osiem bitów;
2. działający w oparciu o rozkazy, dane długości ośmiu bitów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) inform. taki, który zawiera osiem bitów

(1.2) inform. taki, który działa w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości ośmiu bitów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔbʲiˈtɔvɨ, AS: ośmʹi ̯obʹitovy

Wiktionary

# ośmioboczność

→ ośmioboczny

SJP.pl

#### Patrz:

ośmioboczny

# ośmioboczny

dotyczący ośmioboku, mający osiem boków, ograniczony ośmioma płaszczyznami itp.

SJP.pl

# ośmiobok

figura geometryczna płaska ograniczona ośmioma liniami prostymi; ośmiokąt

SJP.pl

Ośmiokąt, ośmiobok, oktagon – wielokąt o ośmiu bokach.

Wikipedia

# ośmiobramkowy

charakteryzujący się strzeleniem ośmiu bramek

SJP.pl

# ośmiocalowy

mający długość ośmiu cali

SJP.pl

# ośmiocyfrowy

złożony z ośmiu cyfr

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z ośmiu cyfr, mający osiem cyfr

Wiktionary

# ośmiocylindrowy

mający osiem cylindrów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. mający osiem cylindrów

Wiktionary

# ośmioczęściowy

mający osiem części

SJP.pl

# ośmioczłonowy

składający się z ośmiu członów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący osiem członów, składający się z ośmiu członów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ośmʹi ̯oču̯õnovy

Wiktionary

# ośmiodaniowy

składający się z ośmiu dań

SJP.pl

# ośmiodniowy

mający osiem dni, trwający osiem dni itp.

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający osiem dni

(1.2) będący w wieku ośmiu dni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Młodzież pojedzie na ośmiodniowy obóz do Okuninki w województwie lubelskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ośmʹi ̯odʹńovy

Wiktionary

# ośmiodolarowy

mający wartość ośmiu dolarów

SJP.pl

# ośmiodrzwiowy

przymiotnik

(1.1) mający ośmioro drzwi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na chodniku stał długi, srebrzysty ośmiodrzwiowy samochód z ciemnymi szybami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: ośmʹi ̯oḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary

# ośmiodzielny

dzielący się na osiem części

SJP.pl

# ośmioelementowy

składający się z ośmiu elementów

SJP.pl

# ośmioetapowo

przysłówek

(1.1) w ośmiu etapach, fazach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔɛtaˈpɔvɔ, AS: ośmʹi ̯oetapovo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ośmioetapowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ośmiofazowo, ośmiostopniowo

Wiktionary

# ośmioetapowy

składający się z ośmiu etapów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z ośmiu stopni, etapów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Jordanowie dobiegł końca ośmioetapowy turniej brydża sportowego o Puchar Burmistrza Miasta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔɛtaˈpɔvɨ, AS: ośmʹi ̯oetapovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. ośmioetapowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ośmiostopniowy, ośmiofazowy

Wiktionary

# ośmiofazowo

przysłówek

(1.1) w ośmiu fazach, etapach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔfaˈzɔvɔ, AS: ośmʹi ̯ofazovo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ośmiofazowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ośmioetapowo, ośmiostopniowo

Wiktionary

# ośmiofazowy

1. składający się z ośmiu faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich ośmiu prądów przemiennych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z ośmiu stopni, faz, etapów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔfaˈzɔvɨ, AS: ośmʹi ̯ofazovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. ośmiofazowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ośmiostopniowy, ośmioetapowy

Wiktionary

# ośmiofrankowy

mający wartość ośmiu franków

SJP.pl

# ośmiofunkcyjny

mający osiem funkcji

SJP.pl

# ośmiofuntowy

mający wartość ośmiu funtów

SJP.pl

# ośmiogodzinny

trwający osiem godzin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający osiem godzin

(1.2) będący w wieku ośmiu godzin

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przypomnę, że poprzedni strajk w Bełchatowie – ostrzegawczy, ośmiogodzinny – wiązał się z nierównościami płac w kopalniach i elektrowniach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ośmʹi ̯ogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

# ośmiogramowy

ważący osiem gramów

SJP.pl

# ośmiogroszowy

mający wartość ośmiu groszy

SJP.pl

# ośmiogwiazdkowy

oceniony na osiem gwiazdek

SJP.pl

# ośmiogłosowy

złożony z ośmiu głosów, skomponowany na osiem głosów, wykonywany przez osiem głosów itp.

SJP.pl

# ośmiogłowy

mający osiem głów

SJP.pl

# ośmiohektarowy

mający powierzchnię ośmiu hektarów

SJP.pl

# ośmioipółgodzinny

trwający osiem i pół godziny

SJP.pl

# ośmioipółletni

mający osiem lat i pół roku

SJP.pl

# ośmioipółmilionowy

liczący osiem i pół miliona czegoś

SJP.pl

# ośmioizbowy

mający osiem izb

SJP.pl

# ośmiojajeczny

mający w składzie osiem jajek

SJP.pl

# ośmiojęzyczny

1. posługujący się ośmioma językami;
2. napisany w ośmiu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się ośmioma językami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się ośmioma językami

(1.2) napisany w ośmiu językach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ośmʹi ̯ȯi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# ośmiokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ośmiokąt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie ośmiokąt, lecz tylko mały ośmiokącik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiokąt m.

przym. ośmiokątny

Wiktionary

# ośmiokanałowy

mający osiem kanałów

SJP.pl

# ośmiokaratowy

ważący osiem karatów

SJP.pl

# ośmiokartkowy

mający osiem kartek

SJP.pl

# ośmiokąt

wielokąt płaski o ośmiu bokach; ośmiobok, oktagon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. figura geometryczna mająca osiem kątów;

Wiktionary

Ośmiokąt, ośmiobok, oktagon – wielokąt o ośmiu bokach.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ośmiokącik m.

przym. ośmiokątny

przysł. ośmiokątnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ośmiobok, oktagon

Wiktionary

# ośmiokątność

→ ośmiokątny

SJP.pl

#### Patrz:

ośmiokątny

# ośmiokątny

mający osiem kątów; oktagonalny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma osiem kątów; mający kształt ośmiokąta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Krzyżowcy zamienili ośmiokątny meczet Omara na kościół (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiokąt m., ośmiokącik m., ośmiokątność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oktagonalny

Wiktionary

# ośmiokierunkowy

prowadzony w ośmiu kierunkach

SJP.pl

# ośmiokilogramowy

1. ważący 8 kilogramów;
2. przeznaczony na 8 kilogramów czegoś

SJP.pl

# ośmiokilometrowy

mający długość ośmiu kilometrów, wynoszący osiem kilometrów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wielkość (długość) ośmiu kilometrów

Wiktionary

# ośmiokilowy

potocznie: ośmiokilogramowy

SJP.pl

# ośmioklasista

ktoś, kto ukończył osiem klas

SJP.pl

# ośmioklasistka

→ ośmioklasista

SJP.pl

#### Patrz:

ośmioklasista

# ośmioklasówka

potocznie: szkoła mająca osiem klas

SJP.pl

# ośmioklasowy

obejmujący osiem klas, mający osiem klas

SJP.pl

# ośmiokolorowy

składający się z ośmiu kolorów; ośmiobarwny

SJP.pl

# ośmiokolumnowy

mający osiem kolumn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z ośmiu kolumn

Wiktionary

# ośmiokomórkowy

składający się z ośmiu komórek

SJP.pl

# ośmiokomorowy

mający osiem komór

SJP.pl

# ośmiokondygnacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma osiem kondygnacji

Wiktionary

# ośmiokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w osiem koni;
2. o silniku: mający moc ośmiu koni mechanicznych

SJP.pl

# ośmiokołowy

mający osiem kół

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma osiem kół

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔkɔˈwɔvɨ, AS: ośmʹi ̯okou̯ovy

Wiktionary

# ośmiokrotnie

przysłówek

(1.1) osiem razy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Raport stwierdzał, że między listopadem a końcem maja „szok systemu” powtarzał się ośmiokrotnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: ośmʹi ̯okrotʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiokrotność ż.

przym. ośmiokrotny

przysł. osiemkroć, ośmiokroć

liczgł. osiemkroć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. ośmiokroć, osiemkroć

Wiktionary

# ośmiokrotność

→ ośmiokrotny

SJP.pl

#### Patrz:

ośmiokrotny

# ośmiokrotny

powtarzający się osiem razy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się osiem razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś osiem razy

(1.3) osiem razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈkrɔtnɨ, AS: ośmʹi ̯okrotny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiokrotność ż.

przysł. ośmiokrotnie, ośmiokroć, osiemkroć

liczgł. osiemkroć

Wiktionary

# ośmioksiąg

cykl ośmiu utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie

SJP.pl

# ośmiolatek

chłopiec ośmioletni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec mający osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca osiem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od ośmiolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈlatɛk, AS: ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ośmioletni

rzecz. ośmiolatka ż.

Wiktionary

# ośmiolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca osiem lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca osiem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca osiem lat

(1.3) eduk. ośmioletnia szkoła podstawowa

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od ośmiolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈlatka, AS: ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiolatek m.

przym. ośmioletni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) ośmioklasówka

Wiktionary

# ośmiolatki

dziewczynka albo samica zwierząt mająca osiem lat

SJP.pl

# ośmiolecie

1. okres ośmiu lat;
2. ósma rocznica czegoś

SJP.pl

# ośmioletni

1. trwający osiem lat; przypadający za osiem lat;
2. będący w wieku ośmiu lat, mający osiem lat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiem lat

(1.2) trwający osiem lat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ośmioletni Sylwek był dzieckiem adoptowanym, znalezionym w czasie wojny w lesie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiolecie n., ośmiolatek m., ośmiolatka ż.

Wiktionary

# ośmioliniowy

mający osiem linii

SJP.pl

# ośmiolistkowy

mający osiem listków

SJP.pl

# ośmiolistny

mający osiem liści

SJP.pl

# ośmioliterowy

złożony z ośmiu liter

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z ośmiu liter

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moje imię jest ośmioliterowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ośmʹi ̯olʹiterovy

Wiktionary

# ośmiolitrowy

mający objętość ośmiu litrów

SJP.pl

# ośmiolufowy

mający osiem luf

SJP.pl

# ośmiomandatowy

ośmiomandatowy okręg wyborczy - okręg, w którym do objęcia jest osiem mandatów poselskich

SJP.pl

# ośmiomasztowy

mający osiem masztów

SJP.pl

# ośmiomecz

spotkanie rozgrywane z udziałem ośmiu drużyn jednocześnie

SJP.pl

# ośmiometrowy

mający długość ośmiu metrów, wynoszący osiem metrów

SJP.pl

# ośmiomiejscowy

mający osiem miejsc

SJP.pl

# ośmiomiesięczny

mający osiem miesięcy, trwający osiem miesięcy itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający osiem miesięcy

(1.2) będący w wieku ośmiu miesięcy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyjątek stanowiła Francja, która udzielała Polakom dziesięciu stypendiów ośmiomiesięcznych.

(1.2) Ma na imię Tadeusz i wychowywany jest w polskiej tradycji. Drugi, ośmiomiesięczny, został z dziadkiem, nosi imię japońskie, kimonka i chowany jest z zachowaniem obyczaju japońskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ośmʹi ̯õmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

# ośmiomiliardowy

liczący osiem miliardów czegoś

SJP.pl

# ośmiomilionowy

liczący osiem milionów czegoś

SJP.pl

# ośmiomilowy

mierzący osiem mil

SJP.pl

# ośmiominutowy

trwający osiem minut

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający osiem minut

Wiktionary

# ośmiomorgowy

mający powierzchnię ośmiu mórg

SJP.pl

# ośmionabojowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie osiem nabojów; ośmiostrzałowy

SJP.pl

# ośmionitkowy

mający osiem nitek

SJP.pl

# ośmionogi

mający osiem nóg

SJP.pl

# ośmionożny

mający osiem nóg

SJP.pl

# ośmioodcinkowy

składający się z ośmiu odcinków

SJP.pl

# ośmiooddziałowy

mający osiem oddziałów

SJP.pl

# ośmioodsłonowy

mający osiem odsłon

SJP.pl

# ośmiooktawowy

mający rozpiętość ośmiu oktaw

SJP.pl

# ośmioosiowy

mający osiem osi

SJP.pl

# ośmioosobowy

1. składający się z ośmiu osób;
2. przeznaczony dla ośmiu osób

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla ośmiu osób, mogący pomieścić osiem osób

(1.2) złożony z ośmiu osób, wykonywany przez osiem osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ośmioosobowym finale znalazło się dwóch szermierzy AZS Bydgoszcz.

(1.2) Wczoraj w Gdyni gościła ośmioosobowa delegacja z Karlskrony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔːsɔˈbɔvɨ, AS: ośmʹi ̯•osobovy

Wiktionary

# ośmioostrzowy

mający osiem par ostrzy

SJP.pl

# ośmiootworowy

mający osiem otworów

SJP.pl

# ośmiopak

1. zgrzewka zawierająca osiem jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; sześciopak, ABS, six-pack, kaloryfer, kratka, dziesięciopak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. paczka zbiorcza po osiem sztuk towaru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kup ze dwa ośmiopaki taśmy izolacyjnej.

Wiktionary

# ośmiopalnikowy

mający osiem palników

SJP.pl

# ośmiopartyjny

składający się z ośmiu partii

SJP.pl

# ośmiopasmowy

składający się z ośmiu pasm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma osiem pasm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiopasmówka ż.

Wiktionary

# ośmiopiętrowy

mający osiem pięter

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i ośmiu wyższych kondygnacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z trzech budynków, które są właśnie w trakcie realizacji, dwa będą czterokondygnacyjne, a jeden ośmiopiętrowy.

Wiktionary

# ośmiopokojowy

złożony z ośmiu pokojów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) z ośmioma pokojami

Wiktionary

# ośmiopokładowy

mający osiem pokładów

SJP.pl

# ośmiopolowy

mający osiem pól

SJP.pl

# ośmiopoziomowy

mający osiem poziomów

SJP.pl

# ośmiopołaciowy

mający osiem połaci dachowych

SJP.pl

# ośmiopręcikowy

mający osiem pręcików

SJP.pl

# ośmioprocentowy

stanowiący osiem procent czegoś

SJP.pl

# ośmiopromienny

o czymś mającym kształt gwiazdy: mający osiem promieni; ośmioramienny

SJP.pl

# ośmiopromilowy

mający osiem promili

SJP.pl

# ośmioprzęsłowy

mający osiem przęseł

SJP.pl

# ośmioprzewodowy

mający osiem przewodów elektrycznych

SJP.pl

# ośmiopunktowy

1. składający się z ośmiu punktów;
2. mający wymiar ośmiu punktów (np. czcionka)

SJP.pl

# ośmiopłaszczyznowy

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony na ośmiu płaszczyznach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: ośmʹi ̯opu̯aščyznovy

Wiktionary

# ośmiopłatkowy

1. mający osiem płatków;
2. dębik ośmiopłatkowy - gatunek z rodziny różowatych, roślina o białych lub biało-żółtych kwiatach składających się z ośmiu płatków

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. mający osiem płatków

Wiktionary

# ośmiopłytowy

składający się z ośmiu płyt

SJP.pl

# ośmioraczek

dziewczynka wśród ośmioraczków

SJP.pl

# ośmioraczka

dziewczynka wśród ośmioraczków

SJP.pl

# ośmioraczki

ośmioro dzieci z jednej ciąży

SJP.pl

# ośmioraki

występujący w ośmiu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.

SJP.pl

liczebnik wieloraki

(1.1) dotyczący ośmiu typów, rodzajów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈraci, AS: ośmʹi ̯oraḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. ośmiorako

Wiktionary

# ośmiorako

przysłówek

(1.1) przysł. od przymiotnika → ośmioraki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈrakɔ, AS: ośmʹi ̯orako

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ośmioraki

licz. ośmioraki

Wiktionary

# ośmioramienny

mający osiem ramion, odnóg itp.

SJP.pl

# ośmiordzeniowy

mający osiem rdzeni, np. ośmiordzeniowy procesor

SJP.pl

# ośmiornica

1. ośmioramienny morski głowonóg;
2. mięso z tego głowonoga;
3. zorganizowana grupa przestępcza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

(1.2) kulin. danie z ośmiornicy (1.1)

(1.3) przen. mafia lub podobna organizacja przestępcza

Wiktionary

Ośmiornice (Octopoda) – rząd głowonogów, ośmioramiennych mięczaków, do którego zaliczono około 300 gatunków. Są to zwierzęta dwubocznie symetryczne, mają dwoje oczu i dziób oraz otwór gębowy usytuowany w centralnym punkcie względem ramion. Ich gibkie ciało odznacza się ogromnymi możliwościami, jeśli chodzi o zakres ruchu. Do przemieszczania się odrzutem zwierzę wykorzystuje syfon, przez który wyrzuca wodę; głowa podczas pływania znajduje się na przodzie, wzniesiona. Syfon służy także wymianie gazowej. Ośmiornice mają złożony układ nerwowy, a większość gatunków odznacza się świetnym wzrokiem. Należą też do najinteligentniejszych bezkręgowców, prezentujących najbardziej złożone zachowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bo straszna to przecie myśl dla ludzkiego rozumu i nieznośne czucie dla serca matki sierocej, iż jej syn wałęsa się na dnie morza, nie mogąc znaleźć spoczynku, miotany i targany, z miejsca na miejsce przez tajemnicze i straszliwe oceanu potwory, jakoby w duszy szatana wyśnione – przez diabły morskie i rekiny, przez głowonogi ośmiornice, przez gruboskorupe langusty, ohydne kraby, oślizgłe mięczaki, ukwiały i jeżowce.

(1.2) Kiedy jest okazja do świętowania, jak zdanie egzaminu czy ukończenie eseju, schodzą, żeby zjeść musakę, okrę, taramosalatę, łatę jagnięcą czy ośmiornicę przy drewnianych, lakierowanych stołach, które wyglądają, jakby przyniesiono je tu prosto ze starego żaglowca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲit͡sa, AS: ośmʹi ̯orʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiornik m.

:: zdrobn. ośmiorniczka ż.

przym. ośmiorniczy

licz. ośmioro

Wiktionary

# ośmiornice

1. ośmioramienny morski głowonóg;
2. mięso z tego głowonoga;
3. zorganizowana grupa przestępcza

SJP.pl

Ośmiornice (Octopoda) – rząd głowonogów, ośmioramiennych mięczaków, do którego zaliczono około 300 gatunków. Są to zwierzęta dwubocznie symetryczne, mają dwoje oczu i dziób oraz otwór gębowy usytuowany w centralnym punkcie względem ramion. Ich gibkie ciało odznacza się ogromnymi możliwościami, jeśli chodzi o zakres ruchu. Do przemieszczania się odrzutem zwierzę wykorzystuje syfon, przez który wyrzuca wodę; głowa podczas pływania znajduje się na przodzie, wzniesiona. Syfon służy także wymianie gazowej. Ośmiornice mają złożony układ nerwowy, a większość gatunków odznacza się świetnym wzrokiem. Należą też do najinteligentniejszych bezkręgowców, prezentujących najbardziej złożone zachowania.

Wikipedia

# ośmiorniczka

1. mała ośmiornica;
2. potocznie: przyrząd do przepompowywania gazu z butli do cystern

SJP.pl

- Ośmiorniczka – zbiór opowiadań Iana Felminga z 1966 roku
  - Ośmiorniczka – tytułowe opowiadanie ze zbioru Fleminga znane też pod tytułem Ośmiornica
- Ośmiorniczka – film z 1983 roku

Wikipedia

# ośmiorniczy

→ ośmiornica

SJP.pl

#### Patrz:

ośmiornica

# ośmioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 8, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

SJP.pl

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 8

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ośmioro uczniów z naszej klasy (sześciu chłopców i dwie dziewczynki) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕˈmʲjɔrɔ, AS: ośmʹi ̯oro

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ósmy mrz., ósemka ż., ośmiornica ż.

przym. ósmy

licz. osiem

Wiktionary

# ośmiorodzinny

składający się z ośmiu rodzin

SJP.pl

# ośmiorundowy

trwający osiem rund

SJP.pl

# ośmiosalowy

mający osiem sal

SJP.pl

# ośmiościan

bryła geometryczna ograniczona ośmioma ścianami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o ośmiu ścianach

Wiktionary

Ośmiościan foremny a. oktaedr (z gr.) – wielościan foremny o 8 ścianach w kształcie przystających trójkątów równobocznych. Ma 12 krawędzi, 6 wierzchołków i 3 przekątne.Ośmiościan foremny jest także antygraniastosłupem.Ośmiościan foremny ma cztery pary ścian do siebie równoległych.

Wikipedia

# ośmiościenny

mający osiem ścian

SJP.pl

# ośmiościeżkowy

mający osiem ścieżek, np. magnetofon ośmiościeżkowy

SJP.pl

# ośmiosekcyjny

mający osiem sekcji

SJP.pl

# ośmiosekundowy

trwający osiem sekund

SJP.pl

# ośmiosesyjny

składający się z ośmiu sesji

SJP.pl

# ośmiosezonowy

o serialu: mający osiem sezonów

SJP.pl

# ośmiosilnikowy

mający osiem silników

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który jest wyposażony w osiem silników

Wiktionary

# ośmioskibowy

związany z ośmioma skibami, np. pług ośmioskibowy

SJP.pl

# ośmiostopniowo

przysłówek

(1.1) w ośmiu etapach, fazach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: ośmʹi ̯ostopʹńovo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ośmiostopniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ośmioetapowo, ośmiofazowo

Wiktionary

# ośmiostopniowy

1. mający osiem stopni (w jakiejś skali);
2. mający osiem stopni, etapów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z ośmiu stopni, schodków

(1.2) składający się z ośmiu stopni, etapów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Mogą być bardzo różne w zależności od modelu, niektóre wyposażone są w ośmiostopniowy czy siedmiostopniowy system filtracji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: ośmʹi ̯ostopʹńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. ośmiostopniowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ośmioetapowy, ośmiofazowy

Wiktionary

# ośmiostopowiec

wiersz składający się z ośmiu stóp

SJP.pl

# ośmiostopowy

składający się z ośmiu stóp

SJP.pl

# ośmiostrefowy

związany z ośmioma strefami

SJP.pl

# ośmiostrofowy

składający się z ośmiu strof; ośmiozwrotkowy

SJP.pl

# ośmiostronicowy

składający się z ośmiu stronic

SJP.pl

# ośmiostronny

mający osiem stron

SJP.pl

# ośmiostrunny

mający osiem strun; ośmiostrunowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiem strun

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Muzyk grał na ośmiostrunnej lutni.

Wiktionary

# ośmiostrunowy

mający osiem strun; ośmiostrunny

SJP.pl

# ośmiostrzałowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie osiem nabojów; ośmionabojowy

SJP.pl

# ośmioświecowy

mający osiem świec

SJP.pl

# ośmiosylabowy

złożony z ośmiu sylab (zgłosek); ośmiozgłoskowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący osiem sylab, składający się z ośmiu sylab

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: ośmʹi ̯osylabovy

Wiktionary

# ośmiotaktowy

złożony z ośmiu taktów

SJP.pl

# ośmiotomowy

składający się z ośmiu tomów, zawarty w ośmiu tomach

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z ośmiu tomów, zawarty w ośmiu tomach, wydany w ośmiu tomach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ośmʹi ̯otõmovy

Wiktionary

# ośmiotonowy

ważący osiem ton

SJP.pl

# ośmiotorowy

mający osiem torów

SJP.pl

# ośmiotygodniowy

mający osiem tygodni, trwający osiem tygodni itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający osiem tygodni

(1.2) będący w wieku ośmiu tygodni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ośmʹi ̯otygodʹńovy

Wiktionary

# ośmiotysięcznik

górski szczyt o wysokości ponad ośmiu tysięcy metrów nad poziomem morza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) góra o wysokości przekraczającej osiem tysięcy metrów n.p.m.;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) wędk. ryba o wadze przekraczającej osiem kilogramów

Wiktionary

Ośmiotysięcznik – popularne wśród himalaistów, jak również miłośników gór i geografów, określenie szczytu, którego wierzchołek wznosi się na 8000 lub więcej metrów nad poziom morza. Ze względu na zastosowane kryterium minimalnej deniwelacji względnej wynoszące minimum 500 metrów przyjmuje się, że na Ziemi znajduje się czternaście głównych ośmiotysięczników – 10 w Himalajach i 4 w Karakorum. Wśród nich wyróżnia się pięć tak zwanych wysokich ośmiotysięczników, czyli Mount Everest, K2, Kanczendzonga, Lhotse i Makalu, mających ponad lub prawie 8500 metrów. Niezwykłe znaczenie 8000 metrów występuje tylko w układzie metrycznym miar. W anglosaskim układzie miar wysokości szczytów podaje się w stopach i wtedy pojawiają się dwudziesto- i dwudziestopięciotysięczniki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polski himalaista zdobył kolejny ośmiotysięcznik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔtɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃʲɲik, AS: ośmʹi ̯otyśẽṇčʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ośmiotysięczny

Wiktionary

# ośmiotysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) liczący osiem tysięcy

(1.2) będący ostatnim elementem zbioru wielkości ośmiu tysięcy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Blisko ośmiotysięczny tłum górników stawił się przed katowickim urzędem.

(1.2) Przewoźnik zafundowała ośmiotysięcznemu klientowi niezwykłą niespodziankę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiotysięcznik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielotysięczny

(1.2) enty

Wiktionary

# ośmiotłokowy

mający osiem tłoków

SJP.pl

# ośmiouncjowy

1. ważący 8 uncji;
2. przeznaczony na 8 uncji czegoś

SJP.pl

# ośmiowarstwowy

składający się z ośmiu warstw

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący osiem warstw, składający się z ośmiu warstw

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕmʲjɔvarˈstfɔvɨ, AS: ośmʹi ̯ovarstfovy

Wiktionary

# ośmiowatowy

mający moc ośmiu watów

SJP.pl

# ośmiowęglowy

mający osiem atomów węgla w cząsteczce

SJP.pl

# ośmiowiekowy

mający osiem wieków, trwający osiem wieków

SJP.pl

# ośmiowiersz

strofa ośmiowierszowa lub utwór ośmiowierszowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. utwór literacki składający się z ośmiu wersów

(1.2) liter. strofa o ośmiu wersach, w której sześć pierwszych rymują naprzemiennie i siódmy z ósmym

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ośmiowierszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oktostych

(1.2) oktawa

Wiktionary

# ośmiowierszowy

składający się z ośmiu wierszy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający osiem wierszy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmiowiersz mrz.

Wiktionary

# ośmiowiosłówka

łódź o ośmiu wiosłach

SJP.pl

# ośmiowodny

w chemii: zawierający 8 cząsteczek wody

SJP.pl

# ośmiowyrazowy

składający się z ośmiu wyrazów

SJP.pl

# ośmiozakresowy

obejmujący osiem zakresów

SJP.pl

# ośmiozaworowy

mający osiem zaworów

SJP.pl

# ośmiozdaniowy

składający się z ośmiu zdań

SJP.pl

# ośmiozębny

mający osiem zębów

SJP.pl

# ośmiozębowy

mający osiem zębów

SJP.pl

# ośmiozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z ośmiu zgłosek

SJP.pl

Ośmiozgłoskowiec – popularny w polskiej poezji krótki format wiersza sylabicznego: 8-zgłoskowy wers bez średniówki, z akcentem wyrazowym w klauzuli. Podzielony średniówką (4+4, 5+3, 3+5) łatwo staje się formatem wiersza sylabotonicznego. Często jest wiązany w strofy. Ośmiozgłoskowiec występuje w liryce i takich gatunkach, jak fraszka, bajka, ballada, rzadziej zaś w epice i w dramacie. Odgrywa istotną rolę w poezji ludowej i w wierszach dla dzieci.

Wikipedia

# ośmiozgłoskowy

złożony z ośmiu zgłosek (sylab); ośmiosylabowy

SJP.pl

# ośmiozwrotkowy

mający osiem zwrotek; ośmiostrofowy

SJP.pl

# ośmiożyłowy

o kablu: mający osiem żył

SJP.pl

# ośmiozłotowy

mający wartość ośmiu złotych

SJP.pl

# ośmiołóżkowy

mający osiem łóżek

SJP.pl

# osmo-

temat słowotwórczy

(1.1) med. pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z węchem

(1.2) biol. pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z ciśnieniem osmotycznym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) osmo- + -logia = osmologia

(1.2) osmo- + regulacja = osmoregulacja

Wiktionary

# ósmoklasista

uczeń klasy ósmej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. uczeń klasy ósmej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Każdy przeciętny ósmoklasista powinien wiedzieć, co to znaczy „inwentaryzacja”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌusmɔklaˈɕista, AS: usmoklaśista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośmioklasista mos.

:: fż. ósmoklasistka ż.

przym. ośmioklasowy

Wiktionary

# ósmoklasistka

uczennica uczęszczająca do ósmej klasy; ośmioklasistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. uczennica klasy ósmej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌusmɔklaˈɕistka, AS: usmoklaśistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. ósmoklasista m.

przym. ośmioklasowy

Wiktionary

# osmolin

W Polsce

- Osmolin – część miasta Zduńska Wola
- Osmolin – część wsi Charłupia Mała w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
- Osmolin – część wsi Dzierlin w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
- Osmolin – część wsi Janów w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Osmolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Sanniki
- Osmolin – gromada

Wikipedia

# osmolog

specjalista w zakresie osmologii

SJP.pl

# osmologia

Osmologia (gr.osmé - zapach, węch + lógos - nauka) jest to dział nauki zajmujący się badaniem właściwości i funkcjonowaniem zmysłu węchu oraz jego patologiami czy nieprawidłowym działaniem.

W kryminalistyce – dział techniki kryminalistycznej zajmujący się pobieraniem, przechowywaniem i badaniem śladów zapachowych ludzi z wykorzystaniem specjalnie wyszkolonych w tym zakresie psów, których zadaniem jest ustalenie zgodności zapachowej z materiałem dowodowym (pobranym na miejscu zdarzenia), a materiałem porównawczym pobranym od osób. Badania śladów zapachowych ludzi zmierzające do ustalenia tożsamości osoby (sprawcy czynu przestępnego) są młodą dyscypliną w polskiej kryminalistyce.

Wikipedia

# osmologiczny

→ osmologia

SJP.pl

#### Patrz:

osmologia

# osmolski

nazwisko

SJP.pl

# osmometr

przyrząd do mierzenia ciśnienia osmotycznego roztworów

SJP.pl

Osmometr – (gr. osmós "ciśnienie" + metreín "mierzyć") fiz. przyrząd do pomiaru ciśnienia osmotycznego roztworów.

Wikipedia

# osmoreceptor

Osmoreceptor (osmodetektor) – receptor wrażliwy na zmianę ciśnienia osmotycznego w organizmie, które znajdują się w podwzgórzu.

Wzrost ciśnienia osmotycznego w płynach ustrojowych (głównie we krwi) powoduje pobudzenie osmoreceptorów, w wyniku czego następuje wyzwolenie uczucia pragnienia oraz wzmożone wydzielanie hormonu wazopresyny, który przyczynia się do zwiększonego wchłaniania zwrotnego wody w kanalikach nerkowych, zapobiegając nadmiernemu jej wydalaniu z moczem.

Wikipedia

# osmoregulacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. regulacja ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych organizmu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ponadto u roztoczy udział w osmoregulacji biorą organy pachwinowe i papille genitalne.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osmoregulacyjny

Wiktionary

# osmoregulacyjny

dotyczący osmoregulacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z osmoregulacją, dotyczący osmoregulacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Układ nerwowy, osmoregulacyjny i rozrodczy mają budowę podobną do odpowiednich układów pijawek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osmoregulacja ż.

Wiktionary

# osmotyczny

oparty na procesie osmozy, wynikający z procesu osmozy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) oparty na procesie osmozy; dotyczący osmozy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Regulują gospodarkę wodną organizmu - sód zatrzymuje wodę, zaś potas zwiększa jej wydalanie - poza tym wpływają one na równowagę kwasowo-zasadową i utrzymują właściwe ciśnienie osmotyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsmɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: osmotyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osmoza ż.

Wiktionary

# osmowiec

ogólna nazwa jednego z pierwiastków należącego do triady platynowców ciężkich: osmu, irydu lub platyny

SJP.pl

# osmowy

przymiotnik od: osm (pierwiastek chemiczny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący osmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osm m.

Wiktionary

# osmoza

przenikanie rozpuszczalnika przez półprzepuszczalną błonę z roztworu o mniejszym stężeniu do roztworu o stężeniu większym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. fiz. ruch cząsteczek rozpuszczalnika z obszaru o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do obszaru o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonej przez częściowo przepuszczalną membranę;

(1.2) kult. przenikanie wpływów kulturowych itp. z jednego obszaru na drugi

Wiktionary

Osmoza – dyfuzja rozpuszczalnika przez membranę półprzepuszczalną rozdzielającą dwa roztwory o różnym stężeniu.

Osmoza zachodzi spontanicznie w wyniku przenikania rozpuszczalnika (np. wody) przez membranę półprzepuszczalną z roztworu o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do roztworu o stężeniu wyższym, czyli prowadzi do wyrównania stężeń obu roztworów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U zwierząt zjawiska osmozy są elementem procesów homeostazy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osmotyczny

przysł. osmotycznie

rzecz. osm mrz.

Wiktionary

# osmół

choroba sosen wywołana przez grzyb; rdza kory sosny, rdza pęcherzykowata, obwar

SJP.pl

Rdza kory sosny (znana także pod nazwami: obwar, obar, osmół, rdza pęcherzykowata, suchoczób) – grzybowa choroba roślin z grupy rdzy wywołana przez Cronartium pini (dawniej opisywany jako Cronartium flaccidum). Występuje głównie na sośnie zwyczajnej, ale także innych sosnach dwuigielnych: sośnie czarnej, nadmorskiej, alepskiej, kosodrzewinie. Drugim domownikiem mogą być przedstawiciele dziesięciu rodzin okrytonasiennych. Atakuje gałęzie i strzałę. Występuje na całym niżu europejskim, ponadto w Wielkiej Brytanii i Skandynawii.

Wikipedia

# osmołować

posmarować lub nasycić smołą; nasmołować, wysmołować, zasmołować

SJP.pl

# osmołowszczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

Osmołowszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka. W latach 1919–1944 (de jure do 1950) dzielnica Dąbrowy Białostockiej.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Dąbrowie Białostockiej.

Wikipedia

# osmucić

dawniej: zasmucić; osmutnić

SJP.pl

# osmulski

nazwisko

SJP.pl

# osmutnić

dawniej: zasmucić; osmucić

SJP.pl

# osmużać

1. rzucać smugę światła; oświetlać coś smugą;
2. zdejmować skórę z zająca lub królika

SJP.pl

# osmużyć

1. rzucić smugę światła; oświetlić coś smugą;
2. ściągnąć skórę z zająca lub królika

SJP.pl

# ósmy

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 8

SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 8

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po siódmym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) ósma: godzina ósma

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Krzysztof był ósmy na liście.

(2.1) Ósmego wyjeżdżam na wczasy.

(3.1) Zegar wybił ósmą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈusmɨ, AS: usmy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ósma ż., ósemka ż.

licz. ośmioro, osiem

temsłow. ośmio-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) 8.

Wiktionary

# osmyczkować

środowiskowo: dodać do jakiegoś utworu muzycznego instrumenty smyczkowe

SJP.pl

# osmyk

1. w łowiectwie: ogon zająca; kosmyk, omyk;
2. błonkówka z rodziny grzebaczowatych

SJP.pl

# osnabrück

Osnabrück (dolnoniem. Ossenbrügge) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, położone w północno-zachodniej części kraju, nad rzeką Hase w regionie Osnabrücker Land, między północną częścią Lasu Teutoburskiego i gór Wiehengebirge, ok. 80 km na północ od Dortmundu, ok. 45 km od Münster i ok. 100 na zachód od Hanoweru. Miasto jest siedzibą powiatu Osnabrück, do którego jednak nie należy. W 2023 roku miasto liczyło ok. 166,6 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# ośnianin

mieszkaniec Ośna Lubuskiego (miasta w Polsce)

SJP.pl

# ośnianka

mieszkanka Ośna Lubuskiego (miasta w Polsce)

SJP.pl

# ośniedziały

rzadko: pokryć się śniedzią; pośniedzieć

SJP.pl

# ośniedzieć

rzadko: pokryć się śniedzią; pośniedzieć

SJP.pl

# ośnieński

→ Ośno Lubuskie; osieński

SJP.pl

# ośnieża

krzew lub drzewo z rodziny styrakowatych; halezja

SJP.pl

Ośnieża (Halesia J. Ellis ex L.) – rodzaj drzew i krzewów z rodziny styrakowatych. Wyróżniano w jego obrębie (w zależności od ujęcia taksonomicznego) od dwóch do pięciu gatunków. Współcześnie liczba ta redukowana jest do dwóch gatunków występujących tylko we wschodniej części Ameryki Północnej (zaliczany dawniej do tego rodzaju gatunek chiński przeniesiony został do rodzaju Perkinsiodendron).

Wikipedia

# ośnieżać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ośnieżyć)

(1.1) zob. ośnieżyć.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Armatki ośnieżają stok od rana i może już jutro znów będziemy mogli zjeżdżać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕˈɲɛʒat͡ɕ, AS: ośńežać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośnieżanie n., ośnieżenie n.

czas. ośnieżyć

Wiktionary

# ośnieżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pokrywanie powierzchni śniegiem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɲɛˈʒãɲɛ, AS: ośńežãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośnieżenie n.

czas. ośnieżać ndk., ośnieżyć dk.

Wiktionary

# ośnieżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pokrycie powierzchni śniegiem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕɲɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ośńežẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ośnieżanie n.

czas. zaśnieżyć, ośnieżyć dk., ośnieżać ndk.

Wiktionary

# ośnieżyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. ośnieżać)

(1.1) pokryć śniegiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ośnieżyło nam ogród i nie możemy znaleźć zabawek córki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕɲɛʒɨt͡ɕ, AS: ośńežyć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ośnieżać ndk., śnieżyć ndk., zaśnieżać ndk., zaśnieżyć dk., naśnieżać ndk., naśnieżyć dk., odśnieżać ndk., odśnieżyć dk.

przym. ośnieżony, zaśnieżony

rzecz. ośnieżenie n., ośnieżanie n.

Wiktionary

# ośnik

nóż do drewna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ręczne narzędzie do strugania i korowania drewna,

Wiktionary

Ośnik – ręczne narzędzie do strugania i korowania drewna. Ma dwie rękojeści i stalowe ostrze. Ruch roboczy jest w kierunku do siebie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W muzeum znajduje się kolekcja starych ośników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔɕɲik, AS: ośńik

Wiktionary

# ośno

1. wieś w województwie dolnośląskim;
2. wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim;
3. wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim;
4. wieś w województwie pomorskim

SJP.pl

W Polsce

- Ośno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
- Ośno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
- Ośno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski
- Ośno – osada w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Kwidzyn

- Ośno – gromada w powiecie aleksandrowskim
- Ośno – gromada w powiecie oławskim

- Ośno - zlikwidowany przystanek wąskotorowy

Wikipedia

# osnowa

1. układ nitek tworzących tkaninę, przeplatający się z poprzecznie biegnącym wątkiem;
2. przędza przeznaczona na układ nitek biegnących wzdłuż tkaniny;
3. sytuacja przedstawiona w utworach fabularnych, na której tle rozgrywa się akcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;

(1.2) w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym – tło wydarzeń

(1.3) przen. książk. baza, podstawa

(1.4) geod. wybrany zestaw punktów w terenie, podstawa konstrukcji mapy;

(1.5) praw. zasadnicza treść wniosku, dokładnie określone żądanie

(1.6) środ. sport. strzelectwo konspekt zajęć strzeleckich

Wiktionary

## Technika

- osnowa – jeden z dwóch układów nitek tworzących tkaninę
- osnowa opony – niegumowy składnik strukturalny opony pneumatycznej utrzymujący jej kształt
- osnowa stopu – składnik strukturalny stopów niejednorodnych, np. łożyskowych
- osnowa tłuszczowa – zdefiniowana mieszanina tłuszczów wykorzystywana do produkcji mydeł i margaryn

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ręce pani Pauliny (…) z wielką zręcznością i wprawą przerzucały pomiędzy osnową klocki również nićmi owinięte.

(1.3) Na wsi, lubo także strój i zabawa stanowiły główną osnowę mego życia, bywały jednak całe dnie ciszy, godziny rozmyślań.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔsˈnɔva, AS: osnova

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osnowowy

Wiktionary

# osnówka

tkanka okrywająca nasiona niektórych roślin; arylus

SJP.pl

- osnówka – u niektórych gatunków roślin twór w różnym stopniu obrastający nasiona
- Osnówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Perlejewo

Wikipedia

# osnowny

osnowowy

SJP.pl

# osnuć

1. otoczyć coś snując nić;
2. oprzeć dzieło literackie lub muzyczne na jakiejś podstawie;
3. dawniej: upleść

SJP.pl

# osnuja

błonkówka z rodziny niesnujowatych, szkodnik sosny

SJP.pl

# osnujka

zasnuja świerkowa; osnujka świerkowa - błonkówka z rodziny niesnujowatych, której larwy żyją w oprzędach na świerku i żywią się igłami; groźny szkodnik

SJP.pl

# osnujowate

rodzina owadów z rzędu błonkówek; niesnujowate

SJP.pl

Niesnujowate, osnujowate (Pamphiliidae) – rodzina owadów z rzędu błonkówek, z podrzędu rośliniarek.

Wikipedia

# osnujowaty

o cechach osnujowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# osnutka

dawniej: wysypka

SJP.pl

# osnuwik

rodzaj pająka z rodziny osnuwikowatych o ciemno ubarwionym spodzie

SJP.pl

# osnuwikowate

rodzina pająków licząca ponad 4450 gatunków

SJP.pl

Osnuwikowate (Linyphiidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothela. Liczy ponad 4450 gatunków podzielonych na ponad 580 rodzajów, co czyni ją drugą najliczniejszą rodziną po skakunowatych. Rodzina słabo poznana, ciągle odkrywane są nowe gatunki. Występują problemy z systematyką. W Polsce występuje ok. 300 gatunków, głównie z rodzajów: Centromerus, Porrhomma, czy Walckenaeria (zobacz: osnuwikowate Polski).

Wikipedia

# osnuwikowaty

o cechach osnukikowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

# osoba

1. człowiek, postać;
2. postać literacka występująca zwłaszcza w utworze dramatycznym;
3. forma czasownika użytego jako orzeczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pojedynczy człowiek, ktoś

(1.2) gram. pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności

(1.3) bohater dramatu

(1.4) praw. podmiot czynności prawnych

(1.5) rel. w chrześcijańskiej doktrynie Trójcy Świętej: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (Ja) jestem osobą dość praktyczną.

(1.2) Drugiej osobie liczby mnogiej odpowiada zaimek „wy”.

(1.3) Rosenkranz to jedna z osób dramatu „Hamlet”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsɔba, AS: osoba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osobistość ż., osobnik mos., osobowość ż., osobowy m.

:: zdrobn. osóbka ż.

przym. osobowy, osobisty, osobniczy, osobny

przysł. osobowo, osobiście, osobniczo, osobnie, osobno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) postać, człowiek, persona

(1.5) rel. hypostaza

Wiktionary

# osobatyw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. socjol. wyrażenie słowne niewskazujące na płeć kogoś, o kim się mówi, składające się z wyrazu „osoba” oraz imiesłowu przymiotnikowego lub przymiotnika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osobowy mrz., osoba ż., osóbka ż., osobistość ż., osobowość ż., uosabianie n., uosobienie n.

czas. uosabiać ndk., uosobić dk.

przym. osobowy, osobisty

przysł. osobowo, osobiście

Wiktionary

# osobiście

przysłówek

(1.1) we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa

(1.2) w odniesieniu do siebie samego / konkretnej osoby

Wiktionary

Osobiście – pierwszy solowy album Onara, członka zespołu Płomień 81. Za produkcję odpowiadają Kociołek, Rx, Scoop, Camey i Szogun. Gościnnie pojawili się Lerek i Pezet.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po odbiór dokumentów należy zgłosić się osobiście.

(1.2) Nie traktuj tego tak osobiście!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbʲiɕt͡ɕɛ, AS: osobʹiśće

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osobisty

rzecz. osobatyw mrz., osoba ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) samodzielnie

Wiktionary

# osobistość

osoba wybitna, ważna, wpływowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba wybitna, ważna i wpływowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na całej ulicy Marszałkowskiej zamknięto ruch, bo będzie przejeżdżać jakaś osobistość z zagranicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbʲistɔɕt͡ɕ, AS: osobʹistość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osobatyw mrz., osoba ż., osobówka ż., osobowy m.

przym. osobisty, osobowy

przysł. osobowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent, VIP; pot. gruba ryba, figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha, ważniak; przest. oficjał

Wiktionary

# osobistszy

stopień wyższy od przymiotnika: osobisty; bardziej osobisty

SJP.pl

# osobisty

1. dotyczący danej osoby;
2. wykonywany przez daną osobę bez niczyjego pośrednictwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do pojedynczej osoby

(1.2) stanowiący własność danej osoby

(1.3) intymny, dostępny tylko dla najbliższych

(1.4) dokonany przez daną osobę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dowód osobisty jest dokumentem identyfikującym pojedynczą osobę.

(1.2) To mój osobisty laptop, nie firmowy.

(1.3) Nie odpowiem na to pytanie, wysokość zarobków to moja osobista sprawa.

(1.4) Jego osobiste dokonania stawiają go wśród największych umysłów epoki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbʲistɨ, AS: osobʹisty

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osobowy

rzecz. osobatyw mrz., osoba ż., osobistość ż., osobowy m.

przysł. osobiście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2-3) prywatny

(1.3) intymny

(1.2,4) własny, swój

Wiktionary

# osóbka

zdrobnienie od: osoba

SJP.pl

# osóbka-morawski

nazwisko, np. Edward Osóbka-Morawski (właściwie Edward Osóbka, 1909-1997), działacz polityczny

SJP.pl

# osobliwie

przysłówek

(1.1) w sposób osobliwy

(1.2) daw. w sposób szczególny, w większym stopniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Człowiek ten był ubrany dosyć osobliwie i zaraz zwrócił na siebie uwagę zebranych.

(1.2) Psalm ten osobliwie służy człowiekowi miłosiernemu a dobrotliwemu: a niesie proroctwo o męce Pana Chrystusa, i o jego zmartwychwstaniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osobliwość ż.

przym. osobliwy

Wiktionary

# osobliwiej

stopień wyższy od przysłówka: osobliwie

SJP.pl

# osobliwość

1. co, co stanowi o wyjątkowości czegoś; niezwykłość, niepospolitość, oryginalność;
2. rzecz niepowtarzalna, rzadka, niezwykła, zadziwiająca; fenomen, rarytas, unikat, rzadkość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna

(1.2) immanentny, niezwykły, oryginalny charakter kogoś lub czegoś

(1.3) fiz. stan układu, w którym przynajmniej jeden z parametrów, który go określa, przyjmuje wartości nieskończone

(1.4) mat. zob. punkt osobliwy.

(1.5) mat. zob. macierz osobliwa.

(1.6) techn. zob. technologiczna osobliwość.

Wiktionary

- punkt osobliwy w matematyce
- macierz osobliwa w matematyce
- osobliwość w astronomii
- osobliwość technologiczna w futurologii
- konfiguracje osobliwe w robotyce
- Osobliwość – film z 2022 roku w reżyserii Sebastiána Lelio

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. osobliwy

przysł. osobliwie

Wiktionary

# osobliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: osobliwy

SJP.pl

# osobliwy

odbiegający w jakiś sposób od powszechnie przyjętych norm; dziwaczny, szczególny, niezwykły, wyjątkowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obecnie prześcigają się w rezerwowaniu z wielomiesięcznym wyprzedzeniem osobliwych gości do swoich programów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osobliwość ż.

przysł. osobliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyjątkowy, dziwny, szczególny, niespotykany, kuriozalny, ekscentryczny, unikatowy, rzadki, nadzwyczajny, ekstrawagancki, egzotyczny

Wiktionary

# osobniak

głaz większych rozmiarów

SJP.pl

# osobnica

wieś w województwie podkarpackim, położona koło Jasła

SJP.pl

Osobnica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Jasło.

Miejscowość jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej św. Stanisława Biskupa, należącej do dekanatu Dębowiec, diecezji rzeszowskiej.

W Osobnicy od 1953 istnieje kopalnia ropy naftowej.

Wikipedia

# osobniczka

→ osobnik

SJP.pl

#### Patrz:

osobnik

# osobniczy

1. odnoszący się do jednego człowieka lub jednego przedstawiciela gatunku; indywidualny, jednostkowy;
2. osobniczy rozwój - rozwój obejmujący wszystkie zmiany organizmu, jakie w nim zachodzą od powstania osobnika do jego naturalnej śmierci; ontogeneza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. właściwy osobnikowi, odnoszący się do osobnika jako okazowi danego gatunku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pomiędzy pacjentami istnieją indywidualne, osobnicze, wieku, stanu choroby itp. różnice w reakcji na podany lek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osobnik m., osoba ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) indywidualny

Wiktionary

# osobnik

osoba, człowiek (zwykle z odcieniem ujemnym); indywiduum, typ

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) biol. jednostkowy okaz gatunku;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba, człowiek

Wiktionary

Osobnik – jednostkowy organizm, jednostkowy okaz (przedstawiciel) gatunku, żyjący samodzielnie lub w grupie, np. w stadzie bądź kolonii, stanowiący podstawowy element populacji. Ogólnie przyjęto zasadę, że cechą charakterystyczną osobnika jest oddziaływanie na inne osobniki własnego gatunku, inne organizmy oraz środowisko.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsɔbʲɲik, AS: osobʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osoba ż., osobniczość ż.

przym. osobny, osobniczy

Wiktionary

# osobno

przysłówek

(1.1) oddzielnie, nie razem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Te punkty omówimy później osobno.

(1.1) Wyspa Wielkanocna jest osobno położoną wyspą na południowo-wschodnim Pacyfiku.

(1.1) Pasły się one czasem osobno, czasem pomieszane razem: gnu, pufu, ariele, antylopy, krowy, bubale, kozły skaczące i wielkie kudu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osoba ż., osobność ż.

przym. osobny

Wiktionary

# osobny

1. oddzielny;
2. mający specjalne przeznaczenie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) oddzielony, oddalony od innych, mający specjalne przeznaczenie

(1.2) daw. szczególny, wyjątkowy, osobliwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Każde z nas ma już teraz świat osobny, zupełnie inny.

(1.1) Odnajmuje małą izdebkę z alkierzem, z osobnym wejściem od tyłu.

(1.2) Wspominana powieściopisarka przejawia osobną predylekcję do opisów piękna przyrody.

(1.2) Dostrzegam u Ciebie talent osobny do czytania mej poezji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsɔbnɨ, AS: osobny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osoba ż., osobnik m., osobność ż.

przysł. osobno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oddzielny, odrębny

Wiktionary

# osobodoba

miara odpowiadająca wielkości zasobów zużywanych lub wytwarzanych przez jednego człowieka w ciągu doby

SJP.pl

# osobodzień

środowiskowo: jednostka obliczeniowa równa jednemu dniowi przebytemu gdzieś przez jedną osobę

SJP.pl

Osobodzień – jednostkowa miara służąca do sprawozdawania świadczeń medycznych przez placówkę medyczną celem rozliczenia jej z płatnikiem, np. NFZ. Osobodzień odnosi się do pobytu pacjenta na oddziale stacjonarnym lub dziennym.

Wikipedia

# osobogodzina

Roboczogodzina (osobogodzina) – jednostka miary robocizny. Najbardziej poprawnie oznacza się ją skrótem rg., choć dopuszczalne są również inne formy. Wyraża ona normę ilościową wykonania przez jednego robotnika w czasie jednej godziny określonego zakresu robót. Normę tę określa się w odniesieniu do wybranej jednostki obmiarowej danej roboty.

Wikipedia

# osobokilometr

jednostka obliczeniowa do obliczenia kosztów przewozu osób, równa jednemu kilometrowi przejechanemu przez jedną osobę

SJP.pl

# osobówka

potocznie: samochód lub pociąg osobowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. szoferska: samochód osobowy

(1.2) gwara. kolejowa: pociąg osobowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbufka, AS: osobufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osobistość ż.

Wiktionary

# osobowość

1. tylko w liczbie pojedynczej
a) zespół cech psychicznych właściwych danemu człowiekowi;
b) osobowość prawna - zdolność nabywania praw i zaciągania zobowiązań, nadana przez ustawę jakimś organizacjom;
2. człowiek o wyrazistych cechach wyróżniających go spośród innych ludzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

Wiktionary

Osobowość – wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności). Jest to zespół względnie trwałych cech lub dyspozycji psychicznych jednostki, różniących ją od innych jednostek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Minione wydarzenia wyciskają piętno na osobowościach ludzi i narodów, zostają oni naznaczeni stygmatem czasu.

(1.1) Antropolodzy przetestowali cechy osobowości i zużycie papieru toaletowego u 1000 osób.

(1.1) Nadużywanie alkoholu ma destrukcyjny wpływ na osobowość człowieka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbɔvɔɕt͡ɕ, AS: osobovość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osobowy mrz., osobatyw mrz., osoba ż.

przym. osobowościowy, osobowy

przysł. osobowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) indywidualność, jaźń, jestestwo

Wiktionary

# osobowościowy

przymiotnik

(1.1) psych. związany z osobowością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osobowość ż.

Wiktionary

# osobowy

1. związany z osobą lub osobami;
2. przystosowany do przewożenia ludzi;
3. w językoznawstwie: związany z osobą - kategorią gramatyczną, np. zaimek osobowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący osoby

(1.2) służący do transportu ludzi

(1.3) gram. związany z kategorią gramatyczną osoby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rodzaj pociągu pasażerskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na podstawie analizy i opisu stanowiska pracy buduje się profil osobowy pracownika i wymogi stawiane mu przez organizację (z Internetu)

(1.1) Stan osobowy i etatowy w naszych warsztatach pracy pozostawia wiele do życzenia.

(1.2) Na parkingu naliczyłem sto samochodów osobowych.

(2.1) Znowu spóźnisz się na osobowy!

(2.1) Lubię podróżować po Polsce osobowymi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsɔˈbɔvɨ, AS: osobovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osobowość ż., osobatyw mrz., osoba ż., osobistość ż.

przym. osobisty

przysł. osobowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) personalny

(1.2) pasażerski

(2.1) osobówka

Wiktionary

# osobłoga

rzeka w Polsce, dopływ Odry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Czechach i Polsce, lewy dopływ Odry;

(1.2) geogr. wieś gminna w Czechach w województwie morawsko-śląskim, w powiecie Bruntal;

Wiktionary

Osobłoga (też Osa, dawniej Ossobłoka, cz. Osoblaha, niem. Hotzenplotz, przez Austriaków nazywana Ossą) – rzeka w północno-wschodnich Czechach i południowo-zachodniej Polsce, lewobrzeżny dopływ Odry, długości 65,5 km i powierzchni zlewni 993 km² (z tego 745 km² w Polsce).

Przepływa przez kraj morawsko-śląski (powiat Bruntál) i województwo opolskie (powiaty: prudnicki, krapkowicki).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. osobłoski, osobłożański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. Osa ż.

(1.2) przest. Osobłaga ż.

Wiktionary

# osobłoski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do rzeki Osobłoga

(1.2) odnoszący się do wsi Osobłoga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osobłoga ż.

(1.1) przym. nadosobłoski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osobłożański

(1.2) osobłożański

Wiktionary

# osoczać

gwarowo: osaczać

SJP.pl

# osocze

płynna substancja krwi, w której znajdują się krwinki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. zasadniczy płynny składnik krwi, w którym zawieszone są krwinki

Wiktionary

Osocze krwi (plazma) – zasadniczy płynny składnik krwi, w którym są zawieszone elementy morfotyczne (komórkowe). Stanowi ok. 55% objętości krwi. Osocze uzyskuje się z krwi pobranej po odwirowaniu elementów morfotycznych lub za pomocą zabiegu plazmaferezy Gdy dojdzie do krzepnięcia osocza, wydziela się skrzep, a pozostały płyn to surowica.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zespół Hioba objawia się nawracającymi zakażeniami gronkowcowymi, wypryskami skórnymi, ciężkimi zapaleniami płuc i podwyższonym poziomem IgE w osoczu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) plazma

Wiktionary

# osocznik

osoba uczestnicząca w nagance na zwierzynę, osaczająca zwierza; osacznik, obławnik

SJP.pl

Osocznik – zarządca królewski od XVI do XVIII w. Obławnik biorący udział w osaczaniu zwierza.

Wikipedia

# osoczowy

→ osocze

SJP.pl

#### Patrz:

osocze

# osoczynowate

rodzina roślin dwuliściennych z rzędu rutowców

SJP.pl

Wikipedia

# osoczynowaty

o cechach osoczynowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# osóg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pożytek

Wiktionary

# osoka

roślina wodna z rodziny żabiściekowatych

SJP.pl

- osoka aloesowata – gatunek byliny wodnej z rodziny żabiściekowatych
- Osoka – struga, dopływ Gwdy

Wikipedia

# osolić

dodać soli do potrawy, posypać solą w celu uzyskania pożądanego smaku

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) dodać soli do potrawy, najczęściej posypując

Wiktionary

# osolin

Osolin (niem. Esdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie.

Wikipedia

# osoryja

polski herb szlachecki; Ossoria

SJP.pl

# osów

## Miejscowości i ich części

w Polsce wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Osów – część miasta Szczecin
- Osów – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, gminie Drezdenko

Wikipedia

# osowa

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Gdańska

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 10, w tym 7 podstawowych

- Osowa – część miasta Gdańsk
- Osowa – część miasta Gdynia
- Osowa – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bychawa
- Osowa – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
- Osowa – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
- Osowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Galewice
- Osowa – część wsi Zbydniów w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Osowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Kuczbork-Osada
- Osowa – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Suwałki
- Osowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sobków

Wikipedia

# osowate

1. podobny do osy;
2. potocznie: złośliwy, uszczypliwy

SJP.pl

Osowate (Vespidae) – rodzina owadów błonkoskrzydłych (Hymenoptera) z grupy żądłówek, z nadrodziny os (Vespoidea), czasami również określana nazwą osy.

Wikipedia

# osowaty

1. podobny do osy;
2. potocznie: złośliwy, uszczypliwy

SJP.pl

# osowiałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest osowiałe; cecha tych, którzy są osowiali

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sowa ż., sówka ż., osowienie n.

czas. osowieć dk.

przym. osowiały

przysł. osowiale

Wiktionary

# osowiały

pozbawiony energii; smutny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przygnębiony czymś

(1.2) będący wyrazem czyjegoś przygnębienia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osowiałość ż.

przysł. osowiale

czas. osowieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przygnębiony

Wiktionary

# osowiec

przeziernik osowiec - motyl z rodziny przeziernikowatych

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) popaść w melancholię

Wiktionary

W Polsce

- Osowiec – przysiółek wsi Ligota Rybińska w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Międzybórz
- Osowiec – przysiółek wsi Toruń w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec Fabryczny
- Osowiec – osada w woj. lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
- Osowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
- Osowiec – część wsi Brudzew w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Osowiec – część wsi Bliźniew w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Wróblew
- Osowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
- Osowiec – kolonia wsi Tończa w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Liw
- Osowiec – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Turawa
- Osowiec – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Zbójna
- Osowiec – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Zbójna
- Osowiec – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Goniądz
- Osowiec – wieś w woj. podlaskim, w pow. zambrowskim, w gminie Zambrów
- Osowiec – osada w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Cewice
- Osowiec – osada w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pszczyna
- Osowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Lubawa
- Osowiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Zakrzewo

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. osowiałość ż., sowa ż., sówka ż.

przym. osowiały, sowi

Wiktionary

# osowiecki

nazwisko

SJP.pl

# osowiński

nazwisko

SJP.pl

# osówka

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Osówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Czernikowo
- Osówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Niemce
- Osówka – część wsi Wola Władysławowska w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Garwolin
- Osówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Sienno
- Osówka – część wsi Nowe Miasto w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Nowe Miasto
- Osówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Sierpc
- Osówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Lubowidz
- Osówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Wyszki
- Osówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Czyże
- Osówka – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino
- Osówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
- Osówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Tarnówka

Wikipedia

# osowo

W Polsce

- Osowo – część miasta Chojna
- Osowo – przysiółek wsi Kłączno w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice
- Osowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin
- Osowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Osowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
- Osowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
- Osowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
- Osowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka
- Osowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
- Osowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin
- Osowo – potoczna nazwa osiedla mieszkaniowego Osów w Szczecinie (część dzielnicy Zachód)
- Osowo – dawna gromada
- Osowo – dawna gmina
- Osowo – jezioro w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew.

Wikipedia

# osowski

nazwisko

SJP.pl

Osowski (forma żeńska: Osowska) – polskie nazwisko.

Osoby o tym nazwisku:

- Karol Osowski – polski urzędnik państwowy
- Michał Osowski – polski pilot samolotowy

Wikipedia

# osp

1. wirusowa choroba zakaźna;
2. regionalnie: karma z otrębów zbożowych

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = ochotnicza straż pożarna;

(1.2) = ekon. techn. operator systemu przesyłowego

(1.3) = eduk. wojsk. Oficerska Szkoła Piechoty

Wiktionary

Osp – wieś w Słowenii, w gminie miejskiej Koper. 1 stycznia 2018 liczyła 181 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdyby nie druhowie z miejscowej OSP, zabytkowy kościół w Ptaszkowej strawiłby pożar wzniecony przez podpalaczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔ‿ɛs‿ˈpɛ, AS: o‿es‿pe

Wiktionary

# ospa

1. wirusowa choroba zakaźna;
2. regionalnie: karma z otrębów zbożowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. wspólna nazwa kilku różnych wirusowych chorób zakaźnych objawiających się wysypką

(1.2) roln. reg. karma z otrębów zbożowych

(1.3) geol. zob. ospa krasowa.

Wiktionary

- ospa krowia
- ospa małpia
- ospa owiec i kóz
- ospa ptaków (ospobłonica)
- ospa prawdziwa
- ospa wietrzna
- OSPA – Ogólnopolskie Spotkania z Piosenką Kabaretową

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ospówka ż.

przym. ospowy, ospowaty

Wiktionary

# ospa-party

spotkanie dzieci zdrowych z dziećmi chorymi na ospę, zorganizowane w celu ich zarażenia i uodpornienia na tę chorobę; ospa party

SJP.pl

# ospalec

1. osoba senna;
2. leń; próżniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek ospały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔsˈpalɛt͡s, AS: ospalec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ospałość ż.

przym. ospały

przysł. ospale

Wiktionary

# ospalej

stopień wyższy od przysłówka: ospale

SJP.pl

# ospalstwo

rzadko: brak ochoty do działania, nieróbstwo, opieszałość; lenistwo, ospałość, ociężałość, leniwość

SJP.pl

# ospalszy

stopień wyższy od przymiotnika: ospały

SJP.pl

# ospaluch

ospalec;
1. osoba senna;
2. leń, próżniak

SJP.pl

# ospałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chęć zaśnięcia, potrzeba snu

(1.2) przen. właściwość tego, co ospałe; cecha tych, którzy są ospali

Wiktionary

Somnolencja – patologiczna senność, postać łagodnych ilościowych zaburzeń świadomości.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ospalstwo n., ospalec m., ospaluch m.

przym. ospały

przysł. ospale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) senność; przest. senliwość

(1.2) gnuśność, niemrawość, ociężałość, opieszałość, powolność; pot. maruderstwo, rozmamłanie, rozmemłanie, ślamazarność

Wiktionary

# ospały

senny, śpiący, zbudzony po śnie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma potrzebę snu

(1.2) powolny, pozbawiony energii, ociężały

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ospałość ż., ospalec m.

przysł. ospale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) apatyczny

Wiktionary

# ospianka

łagodna forma ospy prawdziwej, powstała na skutek zakażenia osoby szczepionej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ospa o łagdonym przebiegu

Wiktionary

# ospica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przest. zob. ospianka.

Wiktionary

# ospielica

roślina doniczkowa pochodząca z Japonii; aukuba

SJP.pl

# ośpiewać

obśpiewać;
1. zaśpiewać piosenkę wychwalającą kogoś;
2. zaśpiewać dookoła kogoś lub czegoś;
3. ośpiewać się - nasycić się śpiewaniem

SJP.pl

# ośpiewany

obśpiewać;
1. zaśpiewać piosenkę wychwalającą kogoś;
2. zaśpiewać dookoła kogoś lub czegoś;
3. ośpiewać się - nasycić się śpiewaniem

SJP.pl

# ośpiewywać

1. śpiewać piosenkę wychwalającą kogoś;
2. śpiewać dookoła kogoś lub czegoś;
3. ośpiewywać się - nasycać się śpiewaniem

SJP.pl

# ospobłonica

choroba zakaźna ptaków; ospodyfteria

SJP.pl

# ospodyfteria

choroba zakaźna ptaków; ospobłonica

SJP.pl

# ospowaty

1. pokryty bliznami po przebytej chorobie;
2. dawniej: zarażony ospą

SJP.pl

# ospowy

1. przymiotnik od: ospa;
2. przymiotnik od: osep

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z ospą, dotyczący ospy

(1.2) hist. związany z ospem (daniną)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. chory na ospę

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1, 2.1)

:: rzecz. ospa ż., ospówka ż.

:: przym. ospowaty

(1.2)

rzecz. osep mrz.

Wiktionary

# osppe

skrót od: Ordo Sancti Pauli Primi Eremitae - zakon paulinów

SJP.pl

# osprzęt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. pomocnicze elementy urządzeń, maszyn i instalacji, bez których te nie mogą działać poprawnie lub nie wykorzystują w pełni swojego potencjału;

(1.2) żegl. zob. takielunek.

Wiktionary

Osprzęt, armatura – pomocnicze elementy instalacji, maszyn i urządzeń niezbędne do ich prawidłowego działania albo zwiększające lub zmieniające ich funkcjonalność, np. osprzęt elektryczny, hydrauliczny, gazowy, rowerowy, budowlany.

W znaczeniach szczególnych:

- osprzęt żaglowca – elementy żaglowca przenoszące siłę wiatru na kadłub: omasztowanie, olinowanie, ożaglowanie,
- osprzęt pokładowy,
- osprzęt kablowy,
- osprzęt kotła,
- osprzęt maszyny – wymienne elementy pozwalające zmienić funkcjonalność maszyny, np.:
  - osprzęt koparki: łyżka, chwytak, kafar itp.,
  - osprzęt spycharki,

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Choć najmniej wykształcony spośród chińskich milionerów, wykazał się niezwykłą smykałką do interesów, gdy z ulicznego sprzedawcy kukurydzy przeobraził się w producenta opakowań plastikowych, a w 1986 r. przerzucił się na części i osprzęt do motocykli.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. sprzęt mrz.

  przym. sprzętowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) armatura

  Wiktionary

# osps

[czytaj: o-es-pe-ES] skrót od: Oficjalny Słownik Polskiego Scrabblisty

SJP.pl

# osrać

(wulgarne) obsrać; obesrać;
1. oddając kał, zabrudzić coś;
2. obgadać kogoś;
3. zignorować coś lub kogoś

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. osrywać)

(1.1) wulg. zabrudzić coś lub kogoś kałem

(1.2) wulg. zignorować coś lub kogoś

(1.3) wulg. przen. obgadać kogoś

czasownik zwrotny dokonany osrać się (ndk. osrywać się)

(2.1) wulg. zabrudzić się własnym kałem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Osrałem kibel.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osranie n., obsranie n., obesranie n., obsrywanie n.

czas. srać, obsrać dk., obesrać dk., obsrywać ndk.

przym. szaraczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wulg. obsrać, obesrać; pot. zafajdać

Wiktionary

# osram

(wulgarne) obsrać; obesrać;
1. oddając kał, zabrudzić coś;
2. obgadać kogoś;
3. zignorować coś lub kogoś

SJP.pl

Osram Licht AG (Osram) – niemieckie przedsiębiorstwo produkujące sprzęt oraz akcesoria oświetleniowe. Siedziba przedsiębiorstwa znajduje się w Monachium, w Bawarii.

Wikipedia

# osranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. zanieczyszczenie czegoś własnym kałem

(1.2) wulg. przen. obmówienie kogoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. obsranie n., obesranie n., obsrywanie n.

czas. srać, osrać dk., obsrać dk., obesrać dk., obsrywać ndk.

przym. szaraczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wulg. obsranie, obesranie; pot. zafajdanie

Wiktionary

# ośrodek

1. środek, centralny punkt czegoś, np. ośrodek nerwowy, ośrodek trzęsienia ziemi; centrum;
2. charakterystyczne miejsce, środowisko, w którym dzieje się coś znaczącego, wokół którego coś się skupia, np. ośrodek przemysłowy, gospodarczy; centrum;
3. instytucja zajmująca się kompleksową działalnością w określonej dziedzinie i na określonym terenie, np. ośrodek hodowlany, rolny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środkowy, centralny punkt czegoś

(1.2) środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia

(1.3) instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie

Wiktionary

Ośrodek oznacza w naukach ścisłych środowisko o określonych właściwościach fizycznych, które mogą wpływać na przebieg procesów przebiegających w nim. Ośrodkiem jest każda substancja fizyczna. Szczególnym rodzajem ośrodka jest próżnia. Ośrodek może być jednorodny lub niejednorodny. Ze względu na podobieństwo niektórych cech ośrodków można je klasyfikować, np. na ośrodki sprężyste, ciągłe, izotropowy, nieliniowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Turyn jest ważnym europejskim ośrodkiem produkcji czekolady.

(1.3) Dzięki albańskim jeżom, które zjadły żmije, można było wybudować ośrodek wypoczynkowy w Złotych Piaskach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕrɔdɛk, AS: ośrodek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ośrodkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) środek, centrum

(1.2) środek, centrum

(1.3) centrum

Wiktionary

# ośródka

wewnętrzna część, środek

SJP.pl

Ośródka – typ skamieniałości, będący formą naturalnego odlewu pustych przestrzeni po wytrawionych elementach twardych skamieniałości właściwych lub po częściach miękkich organizmów. Warunkiem powstawania ośródek jest wcześniejsza lityfikacja skały otaczającej skamieniałość. Puste przestrzenie wypełnione mogą być drobnoziarnistym osadem lub, wykrystalizowanymi w tych przestrzeniach, minerałami (np. kalcytem).

Wikipedia

# ośrodkowość

→ ośrodkowy

SJP.pl

Przestrzeń topologiczna ośrodkowa – przestrzeń topologiczna (X,\tau ) zawierająca taki podzbiór, który jest przeliczalny i gęsty. Podzbiór ten nazywany jest ośrodkiem.

Ten sam zbiór X może tworzyć przestrzeń ośrodkową lub nie – zależy to od doboru topologii \tau . Np. zbiór liczb rzeczywistych

- tworzy przestrzenią ośrodkową z topologią generowaną przez metrykę euklidesową – ośrodkiem jest zbiór liczb wymiernych,
- nie tworzy przestrzeni ośrodkowej z topologią dyskretną (każdy punkt w tej topologii jest zbiorem otwartym).

Wikipedia

#### Patrz:

ośrodkowy

# ośrodkowy

1. taki, który ma cechy ośrodka, np. kompozycja o charakterze ośrodkowym;
2. taki, który skupia się wokół ośrodka, np. ośrodkowy (centralny) układ nerwowy - zasadnicze części układu nerwowego człowieka i wyższych zwierząt: mózg, móżdżek, rdzeń przedłużony i rdzeń kręgowy

SJP.pl

# osroena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. starożytne królestwo ze stolicą w Edessie, założone przez nabatejskie lub arabskie plemięemiona w północnej Syrii, istniejące między II w. p.n.e. a III w. n.e.;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Osroeńczyk m., Osroenka ż., Osroene n.

przym. osroeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Osroene

Wiktionary

# osroeńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. obywatel starożytnego królestwa Osroene

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sulla nazywał zatem Komageńczyka Epifanesem, a Osroeńczyka Filoromajosem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osroene n., Osroena ż.

:: fż. Osroenka ż.

przym. osroeński

Wiktionary

# osroene

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. starożytne królestwo ze stolicą w Edessie, założone przez nabatejskie lub arabskie plemięemiona w północnej Syrii, istniejące między II w. p.n.e. a III w. n.e.;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Osroena

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Osroeńczyk m., Osroenka ż., Osroena ż.

przym. osroeński

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|Ὀσροηνή.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Osroene

* francuski: (1.1) Osroène ż.

* nowogrecki: (1.1) Οσροηνή ż.

* starogrecki: (1.1) Ὀσροηνή ż.

źródła.

== Osroene (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. Osroene

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osroeńczyk m., Osroenka ż., Osroena ż.

przym. osroeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Osroena

Wiktionary

# osroenka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. obywatelka starożytnego królestwa Osroene

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osroene n., Osroena ż.

:: fm. Osroeńczyk m.

przym. osroeński

Wiktionary

# osroeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Osroene, dotyczący Osroene

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Osroena ż., Osroene n., Osroeńczyk m., Osroenka ż.

Wiktionary

# osrywać

obsrywać, obesrywać; wulgarnie:
1. oddając kał, brudzić coś;
2. przenośnie: obgadywać kogoś

SJP.pl

# ossarium

popielnica, krypta, urna zawierająca prochy zmarłego; kostnica, ossuarium

SJP.pl

# osseina

substancja organiczna występująca w kościach, nadająca im elastyczność; oseina

SJP.pl

Osseina, osseomukoid (ang. osteoid) – organiczna substancja międzykomórkowa tkanki kostnej, zapewniająca kości elastyczność i wytrzymałość. Jest wydzielana przez osteoblasty. Zawiera włókna kolagenu (I typu), białka niekolagenowe (osteonektyna, osteokalcyna), proteoglikany i mukopolisacharydy.

Jest przesycona solami mineralnymi (głównie wapnia, fosforu i magnezu). W procesie mineralizacji przekształca się w blaszki kostne.

Wikipedia

# ossendowski

nazwisko

SJP.pl

Ferdynand Antoni Ossendowski, ps. „Feranto”, „Mark Czertwan” (ur. 15 maja?/27 maja 1878 w Lucynie, zm. 3 stycznia 1945 w Grodzisku Mazowieckim) – polski pisarz, dziennikarz, podróżnik, antykomunista, nauczyciel akademicki, działacz społeczny, polityczny i naukowy.

Wikipedia

# osseointegracja

strukturalny zrost endoprotezy z tkanką kostną; osteointegracja

SJP.pl

Osseointegracja (osteointegracja) – bezpośrednie strukturalne i czynnościowe połączenie pomiędzy uporządkowaną, żywą kością i powierzchnią obciążonego wszczepu. Zjawisko to zostało opisane po raz pierwszy w roku 1977, a sam termin „osseointegracja” zdefiniowano w roku 1981.

Wikipedia

# ossi

były mieszkaniec komunistycznych Niemiec Wschodnich

SJP.pl

- Ossi – miasto i gmina we Włoszech
- Ossi Reichert – niemiecka narciarka
- Ossi – określenie mieszkańców NRD

Wikipedia

# ossia

[czytaj: oss-ija] określenie wykonawcze: dowolnie, według upodobania

SJP.pl

# ossietzky

Carl von Ossietzky (ur. 3 października 1889 w Hamburgu, zm. 4 maja 1938 w Berlinie) – niemiecki dziennikarz, pisarz i pacyfista.

Wikipedia

# ossikon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. zool. cylindryczna lub stożkowa, pokryta skórą struktura kostna na głowach żyraf, samców okapi i niektórych ich wymarłych krewnych

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ossikonowy

Wiktionary

# ossikonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ossikonem, dotyczący ossikonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ossikon m.

Wiktionary

# ossobolin

preparat zawierający wodny i olejowy wyciąg z kości młodych zwierząt oraz związki wapnia, stosowany w niedorozwojach układu kostnego, niedoborach masy ciała i profilaktycznie w zaburzeniach kostnienia u dzieci oraz po złamaniach kości i operacjach ortopedycznych

SJP.pl

# ossobuco

potrawa mediolańska: kolanko cielęce w sosie z wina lub z pomidorami

SJP.pl

Wikipedia

# ossolin

W Polsce:

- Ossolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Liw
- Ossolin – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Siemiatycze
- Ossolin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów

- Ossolin – dawna gromada

Wikipedia

# ossolineum

instytut polskiej nauki i kultury ufundowany w 1817 roku przez Józefa Ossolińskiego we Lwowie, obecnie mający siedzibę we Wrocławiu; Zakład Narodowy im. Ossolińskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) kult. polski instytut naukowy i kulturalny we Wrocławiu;

Wiktionary

Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO), Ossolineum – polski instytut naukowy i kulturalny we Wrocławiu.

Jest jednym z najważniejszych i najstarszych ośrodków kultury polskiej, o czym decydują przede wszystkim bogate zbiory biblioteczne, obejmujące ważne dla kultury polskiej starodruki (m.in. De revolutionibus... Mikołaja Kopernika z 1543 r. czy Pieśni Jana Kochanowskiego z 1586 r.) i rękopisy, w tym m.in. rękopis poematu Pan Tadeusz (1834) Adama Mickiewicza. W 2023 roku do Ossolineum trafiło dzieło barokowego artysty Alessandro Turchiego Madonna z dzieciątkiem. Obraz zaginął w czasie wojny, po latach odnalazł się w Japonii, skąd trafił do Wrocławia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W gmachu obecnego Ossolineum mieściło się gimnazjum katolickie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ZNiO

Wiktionary

# ossoliński

nazwisko

SJP.pl

# ossów

Ossów – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Wołomin. Ma status sołectwa.

Wieś znajduje się na Równinie Wołomińskiej, 22 km od centrum Warszawy. Przepływa przez nią rzeka Długa wraz z dopływem Czarną Strugą. Ciągnie się wzdłuż drogi powiatowej 01134 (Turów – Majdan – Mostówka – granica gminy Wołomin), która w Ossowie nosi nazwę Stanisława Matarewicza.

Wikipedia

# ossowice

Ossowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Cielądz.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. W latach 1954–1959 wieś była siedzibą Ossowice, po jej zniesieniu Rawa Mazowiecka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

# ossówno

Ossówno – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Wierzbno. Ma status sołectwa.

Do 1954 r. wieś była siedzibą gminy Ossówno, następnie do 1959 – gromady Ossówno, po jej zniesieniu w gromadzie Wierzbno, następnie gminy Wierzbno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# ossowski

nazwisko

SJP.pl

Ossowski (Leliwa odmienny, Księżyc odmienny) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Leliwa lub Księżyc.

Wikipedia

# ossr

skrót od: Ordo Sanctissimi Redemptoris - zakon redemptorystek

SJP.pl

# osss

skrót od: Ordo Sanctissimi Salvatoris - zakon brygidek

SJP.pl

# osst

skrót od: Ordo Sanctissimae Trinitas - zakon trynitarzy

SJP.pl

# ossuarium

popielnica, krypta, urna zawierająca prochy zmarłego; kostnica, ossarium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) naczynie służące do przechowywania szczątków zmarłego;

(1.2) budowla lub pomieszczenie ze szczątkami zmarłych, często w obrębie cmentarza

Wiktionary

Ossuarium (łac. ossuarius, także ossarium) – naczynie lub inny pojemnik służący do przechowywania kości, albo prochów zmarłego, którego poddano kremacji.

Nazwa ta obejmuje również pomieszczenia lub wolno stojące budowle wznoszone w obrębie cmentarzy. W przypadku, gdy w miejscu starego zakładano nowy cmentarz, umieszczano w nich ekshumowane szczątki zmarłych.

Ossuaria tworzono też w miejscach wielkich bitew, po epidemiach lub klęskach głodu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ossuarium, w którym pochowano Jakuba, jest dość proste i pozbawione ozdób.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsːuˈwarʲjũm, AS: o•suu̯arʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) urna

(1.2) karner, mauzoleum

Wiktionary

# ossyfikacja

proces powstawania i mineralizacji kości polegający na przekształcaniu się tkanki chrzęstnej w tkankę kostną; kostnienie, osyfikacja

SJP.pl

# ostać

przestarzałe: zostać, pozostać, przetrwać; ostać się

SJP.pl

# ostachowicz

nazwisko

SJP.pl

# ostajnica

rodzaj jaszczurek z rodziny scynkowatych

SJP.pl

# ostalgia

tęsknota za czasami NRD

SJP.pl

Ostalgie (z niem. Ostalgia od słów Ost (wschód) oraz Nostalgie (nostalgia)) – termin określający zjawisko tęsknoty za czasami Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD). Użycie tego określenia po raz pierwszy przypisuje się drezdeńskiemu kabareciście i aktorowi Uwe Steimle.

Wikipedia

# ostan

jednostka administracyjna w Iranie

SJP.pl

Wikipedia

# ostańcowy

→ ostaniec

SJP.pl

#### Patrz:

ostaniec

# ostaniec

samotne wzniesienie pozostałe po nierównomiernym niszczeniu powierzchni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. odosobnione wzniesienie będące pozostałością dawnej powierzchni zniszczonej w wyniku wietrzenia, erozji i denudacji;

Wiktionary

Ostaniec – wzniesienie powstałe w wyniku procesów wietrzenia i erozji (a także denudacji terenów przyległych, co powoduje odsłonięcie i pozostawienie ostańca). Ostańce występują jako wyizolowane formy terenu, często o stromych, skalistych stokach, będące pozostałością większego masywu skalnego. Niekiedy ostańcami są całe wzniesienia, jak np. Szczeliniec Wielki w Górach Stołowych i Maczuga Herkulesa.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstãɲɛt͡s, AS: ostãńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostanie n., zostanie n., zostawanie n.

czas. ostać się dk., zostać dk., zostawać ndk.

przym. ostańcowy

Wiktionary

# ostankino

- Ostankino a właściwie "Ostankinskij" – rejon w Północno-wschodnim okręgu administracyjnym Moskwy
- Wieża telewizyjna Ostankino
- Pierwyj Kanał Ostankino – nazwa głównego kanału telewizji publicznej w Rosji w okresie 1991-1995, noszącego obecnie nazwę "Pierwyj kanał"
- Pałac Ostankino w Moskwie
- Ostankino – planowana stacja metra moskiewskiego linii Liublińskiej
- Ostankino – przystanek kolejowy w Moskwie.

Wikipedia

# ostapczuk

nazwisko

SJP.pl

- Bartłomiej Ostapczuk
- Dmytro Ostapczuk
- Jacko Ostapczuk

Wikipedia

# ostapiuk

nazwisko

SJP.pl

# ostapowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Ostapowicz (1887–1940) – kapitan piechoty Wojska Polskiego
- Barbara Ostapowicz (ur. 1950) – polska scenograf filmowa i dekorator wnętrz
- Gustaw Ostapowicz (1863–1941) – generał major Armii Imperium Rosyjskiego, generał dywizji Wojska Polskiego
- Jakub Ostapowicz, ps. „Kuba O.”, „₪” – producent muzyczny, członek Hewry i JWP
- Władysław Ostapowicz (1928–2013) – major Wojska Polskiego
- Włodzimierz Ostapowicz (1907–1979) – działacz komunistyczny

Wikipedia

# ostasz

nazwisko

SJP.pl

Ostaš (niem. Wostasch, Ostasch, pol. Ostasz) – szczyt (700 m n.p.m.) w czeskiej części Gór Stołowych. Wzniesienie położone jest około 3,0 km na północny zachód od centrum Police nad Metují, w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Broumovsko.

Wikipedia

# ostaszewo

wieś w Polsce, położona niedaleko Torunia

SJP.pl

W Polsce

- Ostaszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łysomice
- Ostaszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Sońsk
- Ostaszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Ostaszewo
- Ostaszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno

Wikipedia

# ostaszewski

przymiotnik od: Ostaszewo

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bronisław Ostaszewski – polski adwokat i wojskowy
- Jacek Ostaszewski – polski muzyk, kompozytor, reżyser teatralny
- Krzysztof Ostaszewski – polski matematyk
- Paweł Ostaszewski – polski psycholog
- Piotr Ostaszewski – profesor nauk humanistycznych, ambasador RP w Korei Południowej
- Piotr Ostaszewski (pilot) – uczestnik Bitwy o Anglię
- Piotr Witold Ostaszewski – profesor nauk weterynaryjnych
- Teofil Wojciech Ostaszewski – polski ziemianin, pisarz, działacz społeczny i gospodarczy

Wikipedia

# ostaszków

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie twerskim;

Wiktionary

Ostaszków (ros. Осташков, Ostaszkow) – miasto w Rosji założone w 1587 roku, w obwodzie twerskim, ok. 190 km na zachód od Tweru, położone nad jeziorem Seliger (ros. Селигер) przy linii kolejowej Wielkie Łuki–Bołogoje.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ostaszkowski

Wiktionary

# ostaszkowski

przymiotnik od: Ostaszków

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ostaszkowem, dotyczący Ostaszkowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostaszków mrz.

Wiktionary

# ostatecznie

przysłówek

(1.1) całkowicie, zupełnie, w sposób ostateczny lub do końca

(1.2) wreszcie, w końcu

(1.3) w ostatecznym razie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Geniusz przestał się pojawiać, jakby pojął, że wyrok zapadł ostatecznie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstaˈtɛt͡ʃʲɲɛ, AS: ostatečʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostateczność ż., ostatni m., ostatek mrz.

przym. ostateczny, ostatni, przedostatni

przysł. ostatnio

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) definitywnie

(1.2) w końcu

(1.3) w ostateczności

Wiktionary

# ostateczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sytuacja ostateczna

(1.2) cecha tego, co ostateczne

(1.3) daw. koniec, kres

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostatek mrz., ostatni mos.

przym. ostateczny, ostatni

przysł. ostatecznie

Wiktionary

# ostateczny

przymiotnik

(1.1) książk. kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny

(1.2) książk. o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Według konstytucji orzeczenia TK są ostateczne, żaden urzędnik nie ma prawa ich odrzucać, zawieszać czy kwestionować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstaˈtɛt͡ʃnɨ, AS: ostatečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostatni mos., ostatek mrz., ostateczność ż.

przym. ostatni, przedostatni

przysł. ostatecznie, ostatnio

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ostatni, definitywny, nieodwołalny, nieodwracalny, peremptoryczny

(1.2) skrajny

Wiktionary

# ostatek

1. pozostałość, reszta, koniec;
2. dawniej: granica, kraniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co pozostało

(1.2) zob. ostatki.

(1.3) karc. ostatnia lewa w rozdaniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstatɛk, AS: ostatek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostatni mos., ostatki nmos., ostateczność ż.

przym. ostatni, ostatkowy, przedostatni, ostateczny

przysł. ostatnio, ostatecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pozostałość, reszta, resztka

(1.3) ultimo

Wiktionary

# ostatki

1. ostatnie dni karnawału (okresu od święta Trzech Króli do Środy Popielcowej); zapusty, mięsopusty, mięsopust, kusaki, kuse dni;
2. zabawy związane z obchodzeniem tego karnawału;
3. wtorek przed Środą Popielcową;
4. końcowa część jakiegoś wydarzenia, okresu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ostatnie dni karnawału

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) M. B. W. lm. zob. ostatek.

Wiktionary

Ostatki, zapusty (lud. mięsopust, śląs. kozelek, odpowiednik prawosławnej maslenicy) – ostatnie dni karnawału zaczynające się w tłusty czwartek, a kończące się zawsze we wtorek, zwany w Polsce „śledzikiem” (w Wielkopolsce jest to tzw. „podkoziołek”). Następny dzień – Środa Popielcowa – oznacza początek wielkiego postu i oczekiwania na Wielkanoc. Obydwa święta są świętami ruchomymi. W ostatki urządza się ostatnie huczne zabawy, bale przed nadchodzącym okresem wstrzemięźliwości.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstatʲci, AS: ostatʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostatek m., ostatni mos.

przym. ostatni, ostatkowy, przedostatni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mięsopust, zapusty, zimne zapusty, bachusy, kusaki, kuse dni

Wiktionary

# ostatni

1. będący na samym końcu;
2. taki, po którym nie będzie następnego;
3. najniższy pod względem wartości; najgorszy;
4. najmniej prawdopodobny lub odpowiedni;
5. najbliższy dniu dzisiejszemu spośród minionych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) znajdujący się na końcu listy, kolejności

(1.2) taki, który pozostał, gdy innych już nie ma

(1.3) najgorszy według zalet, wartości

(1.4) mający miejsce niedawno, jako pierwszy z przeszłych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś ostatni (1.1-2)

(2.2) człowiek najbardziej niemoralny

Wiktionary

Ostatni – poemat Zygmunta Krasińskiego napisany w 1847.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dotarłem do mety jako ostatni.

(1.1) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

(1.4) Ostatnia z tych podróży trwała ponad rok i dzięki temu miałem niejedną sposobność, by z bliska przyjrzeć się politycznej rzeczywistości Zachodu.

(1.4) Kościejny szedł drogą i nie czuł zmęczenia, chociaż ostatniej nocy nie zaznał snu ani odpoczynku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstatʲɲi, AS: ostatʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostatek mrz., ostatki lm nm., ostateczność ż., ostatnia ż.

przym. najostatniejszy, ostateczny, przedostatni

przysł. ostatnio, ostatecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) końcowy; gw-pl|Górny Śląsk|pośledni.

Wiktionary

# ostatnia

1. kobieta, która jest ostatnim (jedynym) fachowcem, specjalistką w jakiejś dziedzinie;
2. kobieta stojąca najniżej pod względem wartości moralnych

SJP.pl

- Ostatnia – album polskiego wokalisty Marka Dyjaka
- Ostatnia – ostaniec skalny w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Olkuskiej
- Ostatnia – ostaniec skalny w grupie Skał Rzędkowickich na Wyżynie Częstochowskiej
- Ostatnia – ostaniec skalny w grupie Słonecznych Skał w Dolinie Szklarki na Wyżynie Olkuskiej
- Ostatnia – skała w rezerwacie przyrody Pazurek w pobliżu kolonii Pazurek w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Olkusz

Wikipedia

# ostatnio

przysłówek czasu

(1.1) w niedalekiej przeszłości

(1.2) ostatnim razem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bardzo modnym kierunkiem jest ostatnio prezentowanie trików „od stolika do stolika”.

(1.2) Sprowadź mi dwadzieścia funtów drutu miedzianego, takiego, jaki był ostatnio.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstatʲɲɔ, AS: ostatʹńo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ostatni, przedostatni, ostateczny, najostatniejszy

rzecz. ostatni mos., ostatek

przysł. przedostatnio, ostatecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) w nieodległych czasach, niedawno, w ostatnim czasie, ostatnimi czasy

(1.2) poprzednio, ostatnim razem

Wiktionary

# ostawać

przestarzałe: zostawać, pozostawać; ostawać się

SJP.pl

# ostawiać

dawniej, dziś poetycko: odchodzić od kogoś, od czegoś, opuszczać, porzucać kogoś lub coś; zostawiać, pozostawiać

SJP.pl

# ostawić

dawniej, dziś poetycko: odejść od kogoś, od czegoś, opuścić, porzucić kogoś lub coś; zostawić, pozostawić

SJP.pl

# ostawość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ostawe; cecha tych, którzy są ostawi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ostawy

Wiktionary

# ostałów

2 miejscowości w Polsce:

- Ostałów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
- Ostałów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Chlewiska

Wikipedia

# ostałówek

Ostałówek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie szydłowieckim, w gminie Chlewiska. Ma status sołectwa.

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1440 roku, gdy wspominana była pod nazwą Ostalow Minor (Ostałów Mniejszy.) Dziedzicem był wtedy Mikołaj Dzik. W 1609 roku z fundacji dziedzica Jana Rudzkiego we wsi Ostałówek powstał kościół pw. Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela Przy nim bp Piotr Tylicki w początku XVII w. erygował parafię, która funkcjonowała z przerwami do połowy XVIII w. Zniszczony kościół został rozebrany pod koniec XIX w.Według spisu z 1827 roku było tu 17 domów z 122 mieszkańcami.

Wikipedia

# ostałowski

nazwisko

SJP.pl

Ryszard Ostałowski (ur. 11 maja 1934 w Warszawie, zm. 2 listopada 1998 w Drewnicy) – polski aktor filmowy i teatralny. Ojciec aktorki Dominiki Ostałowskiej.

W 1956 ukończył studia na PWST w Warszawie. Był aktorem wielu teatrów, głównie warszawskich. W kolejnych latach występował w:

- 1956-1959 - Teatr Dramatyczny w Warszawie
- 1959-1962 - Teatr Narodowy w Warszawie
- 1962-1965 - Teatr Polski w Poznaniu
- 1965-1966 - Teatr Ludowy w Warszawie
- 1966-1988 - Teatr Współczesny w Warszawie

Wikipedia

# ostały

1. taki, który się ostał (pozostał, ocalał, przetrwał);
2. przestarzale: taki, który się ostał (ustał się, sklarował się); sklarowany

SJP.pl

# ostemplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opatrzenie czegoś odciskiem pieczęci

(1.2) górn. bud. zabezpieczenie tunelu, pomieszczenia itp. przed zawaleniem przy pomocy podpór (stempli)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. stempel m., stempelek m., stemplownica ż., stemplownik m., stemplowanie n., podstemplowanie n.

czas. ostemplować dk., stemplować ndk., podstemplować

przym. stemplowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opieczętowanie

Wiktionary

# ostemplowywać

1. odciskać na czymś stempel;
2. naznaczać coś stemplem;
3. zabezpieczać odpowiednimi podporami przed zawaleniem

SJP.pl

# ostenda

miasto w Belgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Belgii, na wybrzeżu Morza Północnego, w prowincji Flandria Zachodnia;

Wiktionary

Ostenda (niderl. Oostende, fr. Ostende, niem. Ostende) – miasto uzdrowiskowe w północno-zachodniej Belgii, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Zachodnia, siedziba administracyjna okręgu Ostenda. Leży na Wybrzeżu Belgijskim, nad Morzem Północnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na przełomie XIX i XX wieku Sienkiewicz podróżuje między Odessą a Ostendą, telegrafuje do Warszawy, do którego banku mają przysłać mu pieniądze […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostendczyk mos., ostendka ż.

przym. ostendzki

Wiktionary

# ostendczyk

mieszkaniec Ostendy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ostendy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ostendczyk wskoczył bez namysłu w wodę, ale rychło już dał znak, aby go wyciągnięto.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostenda ż.

:: fż. ostendka ż.

przym. ostendzki

Wiktionary

# ostendka

mieszkanka Ostendy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ostendy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostenda ż.

:: fm. ostendczyk mos.

przym. ostendzki

Wiktionary

# ostendzki

przymiotnik od: Ostenda (miasto w Belgii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ostendą, dotyczący Ostendy, pochodzący z Ostendy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mający wiele wariantów geograficznych kierunek zachodni - w tym ostendzki (rzadziej nawiedzany) czy paryski (częściej) - odegra również ważną rolę w życiu i twórczości znakomitego pisarza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostenda ż., ostendczyk mos., ostendka ż.

Wiktionary

# ostensja

prezentacja, ukazanie

SJP.pl

# ostensorium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ostensorium upodobniło się do trójdzielnego retabulum ołtarzowego w oprawie architektonicznej.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monstrancja

Wiktionary

# ostensywny

dający się bezpośrednio wykazać lub dowieść

SJP.pl

# ostentacja

książkowo: prowokacyjny, demonstracyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, zamanifestowanie swojej obecności; ostentacyjność, manifestacyjność, demonstracyjność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. demonstracyjny, manifestacyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, na pokaz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stronnictwo radziwiłłowskie z porywczością swą, butą, ostentacją potęgi i popularności, uchodziło w kraju za daleko mniej zręczne i w polityce nie mogące się mierzyć ze stronnictwem Familii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: ostẽntacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostentacyjność ż.

przym. ostentacyjny

przysł. ostentacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ostentacyjność, manifestacyjność

Wiktionary

# ostentacyjnie

przysłówek

(1.1) książk. przysł. od przymiotnika → ostentacyjny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Generał był Polakiem i ostentacyjnie zawsze mówił po polsku, nawet w urzędach. Znać było w jego wymowie pewne zacięcie i akcent rosyjski, ale ów akcent pasował jakoś do jego wyniosłej figury, do grubej kurty szczególnego kroju, okrągłej czapki z czerwonym lampasem i niebywałej wielkości daszkiem, do sukiennych kamaszów i siwych podkręconych wąsów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstɛ̃ntaˈt͡sɨjɲɛ, AS: ostẽntacyi ̯ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostentacja ż., ostentacyjność ż.

przym. ostentacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) demonstracyjnie, manifestacyjnie, na pokaz

Wiktionary

# ostentacyjniej

stopień wyższy od przysłówka: ostentacyjnie

SJP.pl

# ostentacyjność

książkowo: prowokacyjny, demonstracyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, zamanifestowanie swojej obecności; ostentacyjność, manifestacyjność, demonstracyjność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ostentacyjne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostentacja ż.

przym. ostentacyjny

przysł. ostentacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) demonstracyjność, manifestacyjność

Wiktionary

# ostentacyjny

książkowo: zachowujący się tak, aby zwracać na siebie uwagę, rzucać się w oczy, manifestować swoją obecność; demonstracyjny, manifestacyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. robiony na pokaz, w sposób mający zwrócić czyjąś uwagę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) …książę widział matkę swoją wesoło rozmawiającą z ministrem i przekonywał się, że w ostentacyjny sposób nie patrzą w jego stronę, jakby mu chcieli okazać lekceważenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstɛ̃ntaˈt͡sɨjnɨ, AS: ostẽntacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostentacja ż., ostentacyjność ż.

przysł. ostentacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) demonstracyjny, manifestacyjny, na pokaz, paradny, wystawny

Wiktionary

# osteo-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kością, kośćcem, tkanką kostną

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) osteoblast • osteodystrofia • osteogeneza • osteokondukcja • osteologia • osteomalacja • osteopatologia • osteoporoza • osteoskleroza • osteosynteza • osteotomia

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ὀστέον. → kość

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) osteo-

* czeski: (1.1) osteo-

* hiszpański: (1.1) osteo-

* rosyjski: (1.1) остео-

* słowacki: (1.1) osteo-

* włoski: (1.1) osteo-

źródła.

== osteo- (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|oș.te.o.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) osteo-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstɛɔ, AS: osteo

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ὀστέον. → kość

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) osteo-

* czeski: (1.1) osteo-

* hiszpański: (1.1) osteo-

* rosyjski: (1.1) остео-

* słowacki: (1.1) osteo-

* włoski: (1.1) osteo-

źródła.

== osteo- (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|oș.te.o.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) osteo-

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# osteoblast

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. komórka wytwarzająca osseinę i kontrolująca jej mineralizację;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Udowodniono, że zestaw białek macierzy jądrowej zmienia się w sposób specyficzny podczas dojrzewania osteoblastów w osteocyty, dostarczając znaczników dla poszczególnych stadiów tego procesu różnicowania […]

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osteoblastyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) komórka kościotwórcza

Wiktionary

# osteocyt

podstawowa komórka budulcowa tkanki kostnej znajdująca się w jamce kostnej, powstająca z osteoblastu

SJP.pl

Osteocyty (osteocytus) – dojrzałe komórki kostne powstające z osteoblastów w wyniku ich mineralizacji. Są całkowicie otoczone zmineralizowaną częścią kości – znajdują się w tzw. jamkach kostnych, a ich wypustki cytoplazmatyczne, dzięki którym kontaktują się z innymi osteocytami i zachowują funkcje życiowe, są położone w kanalikach kostnych.

Wikipedia

# osteodystrofia

Osteodystrofia (z greckiego osteo – kości, dys – źle, trophe – pożywienie) – medyczne określenie kilku jednostek chorobowych układu kostnego, dla których wspólną cechą jest zwyrodnienie włóknisto-torbielowate kości i ich odwapnienie.

Wikipedia

# osteogeneza

proces powstawania tkanki kostnej oraz rozwój kości

SJP.pl

Osteogeneza, osyfikacja, kostnienie – powstawanie kości w rozwoju osobniczym. Może zachodzić na dwa sposoby: kostnienia na podłożu błoniastym lub kostnienia na podłożu chrzęstnym.

Kostnienie na podłożu błoniastym rozpoczyna się w punktach kostnienia, czyli obszarach, w których komórki osteoprogenitorowe (pochodzące z komórek mezenchymy) powstają i proliferują (dzielą się) oraz tworzone są warstwy osteoblastów wokół sieci rozwijających się włosowatych naczyń krwionośnych. Osteoblasty wydzielają osteoid, który ulega uwapnieniu, tworząc obszary kości splotowatej (zwanej pierwotną czy grubowłóknistą), z której powstaje kość dojrzała. W ten sposób powstaje większość kości płaskich.

Wikipedia

# osteografia

opis kości szkieletu

SJP.pl

# osteoid

substancja organiczna wystepująca w kościach, nadająca im elastyczność; oseina, osseina

SJP.pl

Osseina, osseomukoid (ang. osteoid) – organiczna substancja międzykomórkowa tkanki kostnej, zapewniająca kości elastyczność i wytrzymałość. Jest wydzielana przez osteoblasty. Zawiera włókna kolagenu (I typu), białka niekolagenowe (osteonektyna, osteokalcyna), proteoglikany i mukopolisacharydy.

Jest przesycona solami mineralnymi (głównie wapnia, fosforu i magnezu). W procesie mineralizacji przekształca się w blaszki kostne.

Wikipedia

# osteointegracja

strukturalny zrost endoprotezy z tkanką kostną; osseointegracja

SJP.pl

Osseointegracja (osteointegracja) – bezpośrednie strukturalne i czynnościowe połączenie pomiędzy uporządkowaną, żywą kością i powierzchnią obciążonego wszczepu. Zjawisko to zostało opisane po raz pierwszy w roku 1977, a sam termin „osseointegracja” zdefiniowano w roku 1981.

Wikipedia

# osteoklast

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. wielojądrzasta komórka zdolna do resorpcji tkanki kostnej;

Wiktionary

Osteoklasty, komórki kościogubne – wielojądrzaste komórki zwierzęce mające zdolność rozpuszczania i resorpcji tkanki kostnej. Mają istotne znaczenie w warunkach prawidłowego kształtowania się kości, procesów zrostu po złamaniach oraz w chorobach kości (np. osteoporozie). Są rodzajem makrofagów – powstają przez fuzję makrofagów jednojądrowych pobudzaną przez witaminę D. W nadmiernej ilości prowadzą do osteoporozy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W kościach kalcytonina hamuje aktywność osteoklastów oraz osteolizę osteocytową, natomiast pobudza biosyntezę macierzy kostnej przez osteoblasty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osteoklastogeneza ż.

przym. osteoklastyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) komórka kościogubna

Wiktionary

# osteoklastogeneza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. proces powstawania osteoklastów w szpiku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Estrogeny i SERM hamują osteoklastogenezę oraz aktywność resorpcyjną osteoklastów pośrednio (poprzez osteoblasty) lub bezpośrednio.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osteoklast m.

przym. osteoklastyczny

Wiktionary

# osteoklastyczny

→ osteoklast

SJP.pl

#### Patrz:

osteoklast

# osteolit

ziemista odmiana fosforytu, wypełniająca szczeliny bazaltu lub dolerytu

SJP.pl

# osteolityczny

→ osteoliza

SJP.pl

#### Patrz:

osteoliza

# osteoliza

rozpuszczanie i resorpcja kości, spowodowane najczęściej procesem nowotworowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. patologiczna resorpcja tkanki kostnej przez osteoklasty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Osteolizę powodują przerzuty nowotworowe do kości, które obok narządów miąższowych, takich jak płuca i wątroba, są najczęstszym miejscem ich występowania.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osteolityczny

Wiktionary

# osteolog

specjalista w zakresie osteologii

SJP.pl

# osteologia

dział anatomii człowieka i zwierząt zajmujący się układem kostnym

SJP.pl

Osteologia (gr. ostéon – kość) – nauka o układzie kostnym, nauka o kościach, dział anatomii.

Termin był użyty przez A. Schopenhauera jako przenośnia określająca podstawową konstrukcję, szkielet każdej dyskusji w kontekście erystyki.

Wikipedia

# osteologiczny

związany z osteologią, odnoszący się do osteologii

SJP.pl

# osteoma

niezłośliwy nowotwór w postaci guza wywodzący się z tkanki kostnej, umiejscowiony zwykle w kościach lub częściach miękkich do nich przylegających; kostniak

SJP.pl

# osteomalacja

schorzenie kości wywołane niedoborem witaminy D i zaburzeniami w gospodarce wapniowej, stanowiące u osób dorosłych odpowiednik krzywicy dziecięcej; rozmiękanie kości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;

Wiktionary

Osteomalacja – choroba metaboliczna kości, polegająca na niedostatecznej mineralizacji i zmniejszeniu gęstości kości wskutek niedoboru witaminy D lub jej metabolitów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U dziadka nie rozpoznano osteoporozy a osteomalację.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstɛɔ̃maˈlat͡sʲja, AS: osteõmalacʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozmiękanie kości, odpowiednik u dzieci: krzywica

Wiktionary

# osteometria

dział antropometrii zajmujący się pomiarem kości szkieletu ludzkiego, z wyłączeniem czaszki; oteoskopia

SJP.pl

# osteomyelitis

w medycynie: zapalenie szpiku kostnego

SJP.pl

Zapalenie kości i szpiku (łac. osteomyelitis) – zróżnicowana grupa chorób spowodowanych rozwojem reakcji zapalnej w zakresie tkanki kostnej. Samo zapalenie oznacza zaburzenie równowagi fizykochemicznej komórek i tkanek o charakterze swoistym lub nieswoistym. W przypadku osteomyelitis dotyczy ono kości oraz szpiku kostnego. Znane jest od starożytności i pozostaje jedną z najtrudniejszych do wyleczenia chorób zakaźnych. Charakterystycznymi elementami obrazu jest postępująca degradacja kości i przebiegający podokostnowo proces wtórnego kostnienia. Drobnoustroje mogą dotrzeć do kości przez ciągłość z przyległych tkanek, wniknąć drogą krwionośną, albo zostać przeniesione w konsekwencji urazu lub zabiegu chirurgicznego.

Wikipedia

# osteon

w anatomii: podstawowy element budowy tkanki kostnej w kształcie nieregularnego cylindra, którego ścianę tworzą koncentrycznie ułożone wokół naczynia krwionośnego blaszki kostne

SJP.pl

Osteon (łac. osteonum), system Haversa – podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna tkanki kostnej zbitej.

Jest to układ 4–20 (zwykle 6 lub mniej) blaszek kostnych (tzw. blaszki systemowe), podobnych do rurek, które leżą jedna w drugiej. Wewnątrz osteonu znajduje się kanał zwany kanałem Haversa.

Osteony występują u ssaków i dinozaurów, różnią się jednak szczegółami budowy i nie są ze sobą homologiczne.

Wikipedia

# osteopata

osoba cierpiąca na osteopatię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) terapeuta narządów ruchu

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. osteopatyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) osteopath

źródła.

== osteopata (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) osteopata

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osteopatyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. osteopatyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) osteopath

źródła.

== osteopata (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) osteopata

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# osteopatia

1. ogólne określenie chorób kości i układu kostnego;
2. sposób diagnozowania i leczenia za pomocą technik manualnych (zamiast leków i zabiegów chirurgicznych), stosowany w zwalczaniu zaburzeń funkcjonalnych organizmu, a w szczególności zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metoda medycyny alternatywnej zajmująca się leczeniem zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego

(1.2) ogół chorób kości i układu kostnego

Wiktionary

- osteopatia – określenie ogółu chorób kości
- osteopatia – rodzaj terapii z dziedziny medycyny niekonwencjonalnej

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. osteopatyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) osteopathy

* asturyjski: (1.1) osteopatía ż.

* baskijski: (1.1) osteopatia

* duński: (1.1) osteopati w.

* esperanto: (1.1) osteopatio

* francuski: (1.1) ostéopathie ż.; (1.2) ostéopathie ż.

* hindi: (1.1) अस्थिचिकित्सा (asthicikitsā)

* hiszpański: (1.1) osteopatía ż.; (1.2) osteopatía ż.

* japoński: (1.1) オステオパシー (osuteopashī)

* kataloński: (1.1) osteopatia ż.

* koreański: (1.1) 정골의학 (chŏnggorŭihak)

* macedoński: (1.1) остеопатија ż.

* nowogrecki: (1.1) οστεοπάθεια ż.

* portugalski: (1.1) osteopatia ż.

* słowacki: (1.1) osteopatia ż.

* słoweński: (1.1) osteopatija ż.; (1.2) osteopatija ż.

* włoski: (1.1) osteopatia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. osteopatyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. osteopatyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) osteopathy

* asturyjski: (1.1) osteopatía ż.

* baskijski: (1.1) osteopatia

* duński: (1.1) osteopati w.

* esperanto: (1.1) osteopatio

* francuski: (1.1) ostéopathie ż.; (1.2) ostéopathie ż.

* hindi: (1.1) अस्थिचिकित्सा (asthicikitsā)

* hiszpański: (1.1) osteopatía ż.; (1.2) osteopatía ż.

* japoński: (1.1) オステオパシー (osuteopashī)

* kataloński: (1.1) osteopatia ż.

* koreański: (1.1) 정골의학 (chŏnggorŭihak)

* macedoński: (1.1) остеопатија ż.

* nowogrecki: (1.1) οστεοπάθεια ż.

* portugalski: (1.1) osteopatia ż.

* słowacki: (1.1) osteopatia ż.

* słoweński: (1.1) osteopatija ż.; (1.2) osteopatija ż.

* włoski: (1.1) osteopatia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# osteopatka

→ osteopata

SJP.pl

#### Patrz:

osteopata

# osteopatologia

nauka zajmująca się schorzeniami kości

SJP.pl

Osteopatologia – dział patologii zajmujący się zmianami chorobowymi układu kostnego i kości.

Wikipedia

# osteopatyczny

→ osteopatia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z osteopatią, dotyczący osteopatii

Wiktionary

#### Patrz:

osteopatia

#### Powiązane:

rzecz. osteopatia ż., osteopata m.

Wiktionary

# osteopenia

ubytek masy kostnej postępujący z wiekiem

SJP.pl

Osteopenia – stan, w którym gęstość mineralna kości jest niższa niż normalnie,

Zwykle uznawana jest za początek osteoporozy, która jednak nie u każdej osoby z osteopenią się rozwinie. Stan ten rozpoznaje się, gdy T-Score wynosi od -1.0 do -2.5.

Osteopenia charakteryzuje się zmniejszaniem masy tkanek kostnych przy zachowaniu zdolności do właściwej mineralizacji, czyli odkładania się w kościach fosforanów wapnia.

Wikipedia

# osteoporotyczny

→ osteoporoza

SJP.pl

#### Patrz:

osteoporoza

# osteoporoza

przewlekła choroba kośćca polegająca na postępującym ubytku masy kostnej oraz uszkodzeniu architektury kości, ich odwapnieniu wskutek zaburzeń hormonalnych i po urazach; zrzeszotnienie kości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

Wiktionary

Osteoporoza (łac. osteoporosis, dawna nazwa zrzeszotnienie kości) – stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury przestrzennej kości oraz zwiększoną podatnością na złamania. Osteoporoza występuje najczęściej u kobiet po menopauzie (osteoporoza pomenopauzalna). Osteoporoza jest uogólnioną chorobą metaboliczną kości, charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i podatnością na złamania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konsumpcja mleka, palenie papierosów i picie alkoholu należą do grupy czynników przyczyniających się do powstawania osteoporozy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstɛɔpɔˈrɔza, AS: osteoporoza

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. zrzeszotnienie kości

Wiktionary

# osteoskleroza

marmurowa choroba kości

SJP.pl

Osteoskleroza – patologiczne zwiększenie gęstości kości, charakteryzujące się nadmiernym odkładaniem tkanki kostnej. W przeciwieństwie do osteoporozy, gdzie dochodzi do zmniejszenia masy kostnej, osteoskleroza prowadzi do twardszych i gęstszych kości, które mogą być bardziej kruche i podatne na złamania.

Wikipedia

# osteoskopia

1. sposób oceny pracy aparatu rentgenowskiego na podstawie zdjęć wzorcowego preparatu z kości;
2. dział antropometrii zajmujący się pomiarem kości szkieletu ludzkiego, z wyłączeniem czaszki; oteometria

SJP.pl

# osteosynteza

zabieg operacyjny polegający na połączeniu i unieruchomieniu złamanych kości za pomocą elementów metalowych lub przeszczepów kostnych; zespolenie kości

SJP.pl

Osteosynteza – redukcja i zespolenie złamania kości przy użyciu elementów implantacyjnych, zwykle wykonanych z metalu biologicznie obojętnego. Jest to procedura chirurgiczna, którą można wykonać przez skórę lub w otwarty sposób. Głównym celem osteosyntezy jest połączenie ze sobą końców kości i ustabilizowanie miejsca złamania.

Wikipedia

# osteotom

przyrząd chirurgiczny służący do przecinania kości

SJP.pl

Osteotom lub dłuto kostne – narzędzie chirurgiczne w kształcie dłuta z obustronnie ściętym ostrzem, służące do przecinania kości.

Wikipedia

# osteotomia

zabieg chirurgiczny lub ortopedyczny polegający na przecięciu kości w celu korekcji osi kończyny lub nadania jej prawidłowego ustawienia

SJP.pl

Osteotomia – w ortopedii i chirurgii urazowej działanie polegające na przecięciu kości. Może ono mieć na celu poprawę kształtu kości, jej skrócenie lub wydłużenie (np. w aparacie Ilizarowa lub orthofix), poprawę mechaniki znajdującego się w pobliżu stawu lub korekcję osi kończyny.

Wikipedia

# ostęp

1. trudno dostępne miejsce w puszczy; matecznik;
2. jednostka podziału w lasach, ograniczona liniami ostępowymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. podstawowa jednostka systematyzacji lasu, wykorzystywana przy zrębie

(1.2) książk. trudno dostępne miejsce w lesie

Wiktionary

Ostęp – podstawowa jednostka systematyzacji lasu, w którym prowadzi się prace zrębowe. W ostępach stosuje się jeden kierunek cięć. Jest to powiązany ze sobą szereg drzewostanów. Poszczególne ostępy rozdzielają linie ostępowe. Przebieg linii ostępowych uzależniony jest od typu podziału powierzchniowego oraz dominujących w regionie wiatrów.

Ostęp oznacza też trudno dostępne miejsce w puszczy, gdzie dzikie zwierzęta mają swoje legowiska.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Do ataku niedźwiedzia doszło w głębi lasu, w ostępach leśnych, z dala od głównych szlaków.

Wiktionary

# ostępowy

1. przymiotnik od: ostęp;
2. linia ostępowa - prosta droga w lesie powstała przez wycięcie drzew; przesieka, tryba, dukt

SJP.pl

# ostępy

1. trudno dostępne miejsce w puszczy; matecznik;
2. jednostka podziału w lasach, ograniczona liniami ostępowymi

SJP.pl

Ostępy (do 1945 niem. Karlsfelde) – nieistniejąca już śródleśna osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Mieszkowice.

W 1904 osadę zamieszkiwało 4 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# oster

## Geografia

### Ukraina

- Oster – miasto
- Oster – rzeka, dopływ Desny

### Niemcy

- Oster – rzeka, dopływ Blies

## Osoby

- Emily Oster – amerykańska ekonomistka
- Grigorij Oster – rosyjski pisarz i scenarzysta
- Hans Oster – niemiecki generał
- Harry Oster – amerykański folklorysta
- John Oster – walijski piłkarz
- Nicolaus Oster – francuski ksiądz
- Stefan Oster – niemiecki biskup

Wikipedia

# osteria

przestarzale: austeria (zajazd, szynk, gospoda)

SJP.pl

Karczma (również austeria, oberża, zajazd, gospoda, gościniec) – budynek służący jako miejsce spotkań i wyszynku oraz czasami jako dom zajezdny przeznaczony dla podróżnych.

Wikipedia

# osterwa

Osterwa (słow. Ostrva, niem. Osterwa, Osterva, węg. Oszterva) – szczyt o wysokości 1980 m lub 1984 m n.p.m., położony w Tatrach Wysokich, po stronie słowackiej, w grzbiecie rozdzielającym Dolinę Mięguszowiecką i Dolinę Wielkiej Huczawy.

Wikipedia

# osterwina

nazwisko

SJP.pl

# ostew

słup z żerdkami, na których układa się i suszy siano; ostrew, ostrewka, ostwica, suszak

SJP.pl

Ostew – tyczka z odgałęzieniami służąca do suszenia siana, głównie w rejonach górskich.

W różnych rejonach Polski różnie nazywana, np. na Śląsku Cieszyńskim łorstwia, w Małopolsce i na Roztoczu kozioł.

Dzięki ostwi siano zgrabione w kopkę nie jest porywane przez wiatr. Ostew zrobiona jest zwykle z młodego świerka, który jest okorowany i ma odpowiednio przycięte gałęzie.

Wikipedia

# ostfalia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Niemczech, wschodnia część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Leine a Soławą i Łabą

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ostfalski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Astwalia

Wiktionary

# ostfalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ostfalią, dotyczący Ostfalii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostfalia ż.

Wiktionary

# ostia

parzysty otwór serca stawonogów, przez który przedostaje się hemolimfa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Wiktionary

- Ostia (Lido di Ostia), frakcja (frazione) w Rzymie, w gminie X Rzymu (Municipio Roma X)
- Lido di Ostia Ponente (Ostia Nord), część gminy Municipio Roma X w Rzymie, część Lido di Ostia
- Lido di Ostia Levante (Ostia Sud), część gminy Municipio Roma X w Rzymie, część Lido di Ostia
- Ostia Antica, strefa (Zone di Roma) w Rzymie, część gminy Municipio Roma X
- Ostia, starożytne miasto, obecnie stanowisko archeologiczne w Rzymie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiadomo było w Rzymie, że cezar chce odwiedzić po drodze Ostię, a raczej największy statek na świecie, który świeżo przywiózł był zboże z Aleksandrii (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostyjczyk mos., ostyjka ż.

przym. ostyjski

Wiktionary

# ostiacki

przymiotnik od: Ostia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. związany z Ostiakami, dotyczący Ostiaków (Chantów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przest. jęz. język ostiacki;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostiak mos., Ostiaczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chantyjski

(2.1) chantyjski

Wiktionary

# ostiacy

dawniej: Chantowie - lud zamieszkujący zachodnią Syberię

SJP.pl

Chantowie (dawniej: Ostiacy, w staroruskich kronikach: Jugrowie, nazwy własne Chanti, Chande, Kantek) – lud ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię, na wschód od rzeki Ob. Posługują się językiem chantyjskim, należącym do języków ugryjskich, oraz – coraz częściej – językiem rosyjskim.

Wikipedia

# ostiaczka

dawniej: Chantyjka - członkini ludu zamieszkującego zachodnią Syberię

SJP.pl

# ostiak

dawniej: Chanta - członek ludu zamieszkującego zachodnią Syberię

SJP.pl

# ostialny

→ ostium

SJP.pl

#### Patrz:

ostium

# ostiariusz

Ostiariusz – chrześcijanin, któremu poprzez ustanowienie powierzono sprawowanie pieczy nad świątynią oraz dzwonienie na nabożeństwa.

W Starym Testamencie zostali opisani wyznaczeni stróże, którzy otwierali o świcie bramy świątyni, pilnowali do niej wchodzących. W pierwotnym Kościele wprowadzono taką posługę w miejscach gromadzenia się wyznawców Chrystusa. Czuwali oni, by na zgromadzenie nie przychodzili nieochrzczeni, w razie niebezpieczeństwa ostrzegali, a po homilii pilnowali, by pomieszczenie, w którym sprawowana była liturgia opuścili katechumeni oraz pokutnicy. Pełnili też funkcje posłów biskupich. Nałożono na nich również obowiązek dzwonienia na nabożeństwa.

Wikipedia

# ostiepok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) etn. kulin. słowacki odpowiednik oscypka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstʲjɛpɔk, AS: ostʹi ̯epok

Wiktionary

# ostinato

wyrazisty motyw powtarzający się w utworze wielokrotnie

SJP.pl

Wikipedia

# ostitis

w medycynie: zapalenie tkanki kostnej

SJP.pl

# ostium

parzysty otwór serca stawonogów, przez który przedostaje się hemolimfa

SJP.pl

Ostium – drzwi do pomieszczeń mieszkalnych w domu rzymskim.

Najczęściej dwuskrzydłowe, wąskie i wysokie, otwierane do wewnątrz pomieszczenia; od zewnątrz wyposażano je w kołatkę. W górnej części ram drzwiowych często umieszczano przeziernik w postaci ozdobnej kraty z brązu. Skrzydła drzwiowe zdobione były profilowaniem, czworoboczne płyciny dekorowano brązowymi aplikami.

Wikipedia

# ostka

pszenica o ościstym kłosie, występująca w kilku odmianach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: ość

(1.2) mała ość rybia

(1.3) bot. ostry, sztywny wyrostek u plewkaewki ziaren kłosa

(1.4) bot. gatunek pszenicy o ościstych kłosach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔstka, AS: ostka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ość ż., oścień m., ościstość ż.

przym. ościsty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) ość, wąs

Wiktionary

# ostnica

roślina z rodziny wiechlinowatych, czyli traw, występująca w 200 gatunkach rosnących na stepach i sawannach strefy umiarkowanej i podzwrotnikowej

SJP.pl

Ostnica (Stipa L.) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych (Poaceae). W tradycyjnym ujęciu był to szeroko ujmowany rodzaj, obejmujący około 300 gatunków szeroko rozprzestrzenionych na obu półkulach. Współcześnie ujęcie rodzaju jest węższe – zaliczanych jest tu ok. 150 gatunków występujące w Europie, Azji i północnej Afryce. Do flory Polski należy pięć gatunków: ostnica włosowata Stipa capillata, ostnica powabna Stipa pulcherrima, ostnica piórkowata Stipa pennata, ostnica piaskowa Stipa borysthenica i ostnica murawowa Stipa eriocaulis (wg bazy taksonomicznej POWO Stipa pennata). Wszystkie są w Polsce rzadkie i objęte na stanowiskach naturalnych ochroną gatunkową.

Wikipedia

# ostnicowe

1. → ostnica;
2. o cechach ostnicowych (podrodzina i plemię roślin)

SJP.pl

Ostnicowe – podrodzina (Stipoideae Burmeist.) i plemię (Stipeae Dumort.) roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Oba taksony noszą tę samą nazwę polską. Typem nomenklatorycznym jest ostnica (Stipa L.).

Wikipedia

# ostnicowy

1. → ostnica;
2. o cechach ostnicowych (podrodzina i plemię roślin)

SJP.pl

# ostoja

1. coś na czym można się oprzeć; oparcie; podpora;
2. obszar wyróżniający się pod względem przyrodniczym, na którym występują rzadkie, ginące, zagrożone gatunki roślin lub zwierząt czy zanikające typy ekosystemów;
3. rama pojazdu szynowego (np. lokomotywy, wagonu);
4. bezpieczne miejsce; schronienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ten lub to, co nie zawodzi, stanowi podporę, oparcie dla kogoś lub czegoś

(1.2) coś, co zapewnia trwanie temu, co jest w jakiś sposób zagrożone

(1.3) osoba lub rzecz, która zapewnia komuś poczucie bezpieczeństwa

(1.4) obszar, w którym przebywa zwierzyna, znajdująca w nim dogodne warunki do przetrwania

Wiktionary

- ostoja (refugium) – pojęcie z zakresu ekologii i biogeografii
- ostoja – pojęcie z zakresu kolejnictwa – rama pojazdu szynowego
- Ostoja – polski herb szlachecki
- Ostoja – polski ród szlachecki
- Ostoja – szczyt w Sudetach Środkowych, w Górach Suchych
- Ostoja – pseudonim Tadeusza Klimowskiego
- Ostoja – pseudonim Wacława Rejmaka
- Ostoja – pseudonim Józefy Sawickiej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstɔja, AS: ostoi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fundament, podpora

Wiktionary

# ostojnica

Ostojnica – główna podłużna część ostoi. Mianem ostojnic nazywamy dwie główne podłużne belki (profile stalowe lub drewniane, lub ich zespół) przenoszące większość obciążeń pionowych i podłużnych działających na ostoję.

W wagonach 2 i 3 osiowych starszej budowy do ostojnic przymocowane są widły maźnicze lub inne elementy prowadzące zestawy kołowe.

Wikipedia

# ostojski

nazwisko

SJP.pl

# ostokrzew

dawniej: rodzaj z rodziny motylkowatych, czyli bobowatych, obejmujący siedem gatunków silnie ciernistych krzewów o zielonych, bruzdowatych gałązkach, które występują głównie w Europie; kolcolist

SJP.pl

# ostolski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Ostolski – polski socjolog, publicysta i tłumacz
- Robert Ostolski – polski aktor

Wikipedia

# ostowaty

przypominający oset, podobny do ostu

SJP.pl

# ostowiec

szarek ostowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# ostowy

→ oset

SJP.pl

#### Patrz:

oset

# ostpolitik

polityka rządu RFN, prowadzona głównie w latach siedemdziesiątych, mająca na celu doprowadzenie do normalizacji stosunków politycznych i handlowych z krajami socjalistycznymi środkowej i wschodniej Europy

SJP.pl

Ostpolitik (z niem. polityka wschodnia) – określenie używane m.in. w stosunku do polityki socjaldemokratycznego kanclerza RFN Willy’ego Brandta (1969–1974) wobec komunistycznych państw Europy Środkowej i Wschodniej.

W 1969 r. kanclerzem RFN został Willy Brandt, który wcześniej sprawował funkcję ministra spraw zagranicznych Republiki Federalnej. W ramach Ostpolitik Brandt zerwał z dotychczasową polityką zagraniczną CDU. W 1970 r. doprowadził do normalizacji w relacjach z ZSRR. W sierpniu 1970 w Moskwie podpisano układ ZSRR-RFN. W grudniu tego samego roku Brandt przyleciał do Warszawy w ramach pierwszej oficjalnej wizyty kanclerza Niemiec Zachodnich od zakończenia II wojny światowej. Celem wizyty było podpisanie układu między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec o podstawach normalizacji ich wzajemnych stosunków. W trakcie wizyty Brandt wykonał słynny gest uklęknięcia pod pomnikiem Bohaterów Getta.

Wikipedia

# ostracyzm

1. bojkot towarzyski;
2. w starożytnej Grecji: skazanie obywatela na długoletnie wygnanie przez sąd skorupkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykluczenie, bojkot kogoś z danej grupy lub z danego środowiska

(1.2) hist. w starożytnych Atenach rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat;

Wiktionary

Ostracyzm (od gr. ὄστρακον ostrakon – skorupa) – praktyka polityczna w starożytnej Grecji, rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat. Wygnana osoba nie traciła praw obywatelskich ani posiadanego majątku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstrat͡sɨsm̥, AS: ostracysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrak mrz., ostrakon mrz.

czas. ostracyzować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) sąd skorupkowy • wykluczenie • bojkot

Wiktionary

# ostracyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wykluczać z pewnego środowiska osobę, która naraziła się jego członkom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przemówień jego w izbie parów słuchano, dziwiąc się cynicznej odwadze, z jaką ostracyzowany magnat żądał reformy dziedzicznego ciała prawodawczego [...]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstrat͡sɨˈzɔvat͡ɕ, AS: ostracyzovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostracyzm m., ostracyzowanie n.

Wiktionary

# ostracyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ostracyzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ostracyzować ndk.

Wiktionary

# ostradać

czasownik

(1.1) stpol. stracić

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstradat͡ɕ, AS: ostradać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostradanie n.

Wiktionary

# ostradanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ostradać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ostradać ndk.

Wiktionary

# ostrak

skorupka gliniana służąca w starożytności do krótkich notatek; ostrakon

SJP.pl

# ostrakon

skorupka gliniana służąca w starożytności do krótkich notatek; ostrak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archeol. hist. skorupa ceramiczna lub odłamek kamienny, służące w starożytności jako materiał piśmienniczy, w szczególności jako swoista karta do głosowania podczas sądów skorupkowych

Wiktionary

Ostrakon (z gr.; l.poj. ὄστρακον, trl. ostrakon – skorupa; l.mn. ὄστρακα, trl. ostraka) – skorupa naczynia ceramicznego lub odłamek kamienny, służące jako materiał piśmienniczy, głównie w starożytnym Egipcie i Grecji.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ostracyzm m., ostrak m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ostrak

Wiktionary

# ostrawa

trochę ostry, nieco ostry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Republice Czeskiej;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w gminie Wąsosz;

Wiktionary

Ostrawa (cz. Ostrava, niem. Ostrau) – miasto w Czechach przy północnym krańcu Bramy Morawskiej, na granicy Śląska Cieszyńskiego, Śląska Opawskiego i Moraw, u ujścia do Odry dwóch rzek: Opawy i Ostrawicy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostrawa jest podzielona między Śląsk a Morawy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstrava, AS: ostrava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrawianin m., ostrawianka ż., Ostrawszczyzna ż., Ostrawica ż.

przym. ostrawski

Wiktionary

# ostrawianin

mieszkaniec Ostrawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ostrawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrawa ż.

:: fż. ostrawianka ż.

przym. ostrawski

Wiktionary

# ostrawianka

mieszkanka Ostrawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ostrawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrawa ż.

:: fm. ostrawianin

przym. ostrawski

Wiktionary

# ostrawica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we wschodnich Czechach, prawy dopływ górnej Odry;

(1.2) geogr. wieś w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek

Wiktionary

Ostrawica (cz. Ostravice, niem. Ostrawitz(a)) – rzeka we wschodnich Czechach w kraju morawsko-śląskim, prawy dopływ górnej Odry.

Wypływa z gór Beskidu Morawsko-Śląskiego jako Bílá Ostravice (Biała Ostrawica) i Černá Ostravice (Czarna Ostrawica). Oba potoki (Biała uznawana za główny) łączą się we wsi Stare Hamry i płyną dalej już jako Ostrawica m.in. przez Frydek-Mistek i Ostrawę, gdzie uchodzi do Odry.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głównymi rzekami Śląska Cieszyńskiego są: Olza, Wisła, Ostrawica, Odra i Biała.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrawa ż.

przym. ostrawicki

Wiktionary

# ostrawski

→ Ostrawa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Ostrawa

Wiktionary

#### Patrz:

Ostrawa

#### Powiązane:

rzecz. Ostrawa ż., ostrawianin mos., ostrawianka ż., Ostrawszczyzna ż.

przym. ostrawicki

Wiktionary

# ostrawy

trochę ostry, nieco ostry

SJP.pl

# ostrek

oś, na której obraca się igła magnetyczna busoli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. oś, na której obraca się ostrze magnetyczne busoli

Wiktionary

# ostrew

1. słup z żerdkami, na których układa się i suszy siano; ostew, ostwica, ostrewka, suszak;
2. rodzaj drabiny w postaci słupa, do którego z obydwu jego stron przymocowane są krótkie żerdzie służące jako szczeble

SJP.pl

Ostrew (gwar.), ostrzew, zdrobniale ostrewka – pień drzewa z ociosanymi gałęziami po bokach, służący jako drabina, bariera, lub stojak na siano.

By wykonać ostrzew używano świerka lub jodły o gęstych gałęziach, przycinając je by uzyskać długie sęki. Tak przygotowana ostrzew mogła służyć jako drabina, np. podczas ataku na mury. W fortyfikacji, ostrwie o ostro zaciosanych gałęziach używano do budowy kobyleń.

Wikipedia

# ostrewka

słup z żerdkami, na których układa się i suszy siano; ostew, ostrew, ostwica, suszak

SJP.pl

- Ostrewka – boczny grzbiet w Tatrach Zachodnich
- Ostrewka – stojak do suszenia siana z pnia drzewa z częściowo ociosanymi gałęziami

Wikipedia

# ostrężnica

regionalnie: ostrężyna; ożyna;
1. krzew z rodziny różowatych, wyróżniający się soczystymi, smacznymi, czarnymi owocami, kształtem przypominającymi nieco maliny; jeżyna fałdowana;
2. owoc tej rośliny; jeżyna

SJP.pl

Ostrężnica – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Krzeszowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

We wsi mieści się szkoła podstawowa i boisko LKS Jutrzenka.

Wikipedia

# ostrężyna

ostrężnica;
1. krzew z rodziny różowatych, wyróżniający się soczystymi, smacznymi, czarnymi owocami, kształtem przypominającymi nieco maliny; jeżyna fałdowana;
2. owoc tej rośliny; jeżyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. zob. jeżyna.

Wiktionary

Jeżyna, ożyna a. ostrężyna (Rubus L.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. Część przedstawicieli określana jest zwyczajowo w języku polskim malinami (gatunki o różnej przynależności w obrębie podrodzajów, które łączy czerwona barwa owoców i odpadanie ich od dna kwiatowego po dojrzeniu).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ostrężynowy

Wiktionary

# ostrężyniec

zieleńczyk ostrężyniec - motyl z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

# ostria

drzewo z rodziny leszczynowatych lub brzozowatych (w zależności od ujęcia systematycznego), obejmujący 7 gatunków drzew, których liście są bardzo podobne do liści grabu, natomiast owocostany do szyszek chmielu; drzewo chmielowe, chmielograb

SJP.pl

Chmielograb, ostria (Ostrya Scop.) – rodzaj drzew i krzewów klasyfikowany do rodziny brzozowatych (dawniej często do wyodrębnianej rodziny leszczynowatych). Obejmuje 8–9 gatunków. Rośliny te występują w strefie umiarkowanej na półkuli północnej – jeden gatunek, chmielograb europejski (O. carpinifolia), rośnie w południowej Europie, dwa lub trzy rosną w Ameryce Północnej na południu sięgając po Meksyk, pozostałe gatunki rosną w Azji Wschodniej, głównie w Chinach, tylko chmielograb japoński (O. japonica) poza tym krajem sięga do Korei i Japonii. Gatunki te rosną w lasach, zwykle w miejscach suchych i skalistych.

Wikipedia

# ostro

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny dla ostrych przedmiotów

(1.2) groźnie, twardo, bezpardonowo, nieprzychylnie

(1.3) bez rozmycia, wyraźnie

(1.4) za pomocą ostrych przypraw

(1.5) ciężko, z trudnościami

(1.6) dotkliwie, przenikliwie, dokuczliwie

(1.7) pot. bardzo mocno

(1.8) pot. intensywnie, z dużą ilością wrażeń

Wiktionary

## Niemcy

- Ostro – dzielnica gminy Panschwitz-Kuckau, w powiecie Budziszyn, w kraju związkowym Saksonia

## Słowacja

- Ostrô – szczyt w Tatrach Niżnych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.6) Ostro wieje wiatr.

(1.7) Ten reflektor ostro daje po oczach.

(1.8) Jak było na rajdzie? O, stary, było ostro!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔstrɔ, AS: ostro

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ostry, ostrzowy

rzecz. ostrzyciel mos., ostrość, ostrzenie, obostrzenie, naostrzenie, wyostrzenie, ostrak

czas. ostrzyć, naostrzyć, wyostrzyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) ciężko

Wiktionary

# ostro-kwaśny

ostry i kwaśny

SJP.pl

# ostrobok

ryba morska z pasem ostrych łusek wzdłuż boku

SJP.pl

# ostrobokowate

rodzina ryb okoniokształtnych

SJP.pl

Ostrobokowate (Carangidae) – rodzina głównie morskich ryb okoniokształtnych. Poławiane gospodarczo.

Wikipedia

# ostrobokowaty

o cechach ostrobokowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# ostrobotnia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region historyczny w środkowej Finlandii

(1.2) geogr. adm. region w Finlandii, położony w prowincji Finlandia Zachodnia;

Wiktionary

- Ostrobotnia – region historyczny w Finlandii
- Ostrobotnia – współczesny region administracyjny w Finlandii

Wikipedia

# ostrobramski

przymiotnik od: Ostra Brama

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ostrą Bramą, dotyczący Ostrej Bramy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej wisiał u babci Augusty nad łóżkiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostra Brama ż.

Wiktionary

# ostroczepek

ostroczepek łuskowaty - gatunek mszaków z rodziny ostroczepkowatych

SJP.pl

# ostroczepkowate

rodzina wątrobowców

SJP.pl

# ostroczuby

turak ostroczuby - gatunek ptaka z rodziny turakowatych

SJP.pl

# ostróda

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Ostróda (niem. Osterode in Ostpreußen, prus. Austrāti) – miasto w Polsce położone w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu ostródzkiego oraz gminy wiejskiej Ostróda. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 31 336 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przez Ostródę przepływa rzeka Drwęca.

(1.1) W herbie Ostródy widnieje święty Jerzy zabijający włócznią smoka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostródzianin mos., ostródzianka ż.

przym. ostródzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Ostród

Wiktionary

# ostrodamski

przymiotnik

(1.1) stpol. amsterdamski, z Amsterdamu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔˈdãmsʲci, AS: ostrodãmsʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ostrodomski

Wiktionary

# ostrodomski

przymiotnik

(1.1) stpol. amsterdamski, z Amsterdamu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔˈdɔ̃msʲci, AS: ostrodõmsʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ostrodamski

Wiktionary

# ostródzianin

mieszkaniec Ostródy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ostródy

(1.2) osoba pochodząca z Ostródy, urodzona w Ostródzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Morążanie pokonali ostródzian 3:2.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostróda ż.

:: fż. ostródzianka ż.

przym. ostródzki

Wiktionary

# ostródzianka

mieszkanka Ostródy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ostródy

(1.2) kobieta pochodząca z Ostródy, urodzona w Ostródzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ostródziankom nie udało się pokonać morążanek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostróda ż.

:: fm. ostródzianin mos.

przym. ostródzki

Wiktionary

# ostrodziób

ptak z rodziny ostrodziobów, zamieszkujący lasy deszczowe Ameryki Południowej

SJP.pl

Ostrodziób (Oxyruncus cristatus) – gatunek małego ptaka z rodziny ostrodziobów (Oxyruncidae), której jest jedynym przedstawicielem. Występuje plamowo w Ameryce Centralnej i Południowej – od Kostaryki do południowo-wschodniej Brazylii i skrajnie północno-wschodniej Argentyny.

Wikipedia

# ostrodzioby

ptak z rodziny ostrodziobów, zamieszkujący lasy deszczowe Ameryki Południowej

SJP.pl

Ostrodziób (Oxyruncus cristatus) – gatunek małego ptaka z rodziny ostrodziobów (Oxyruncidae), której jest jedynym przedstawicielem. Występuje plamowo w Ameryce Centralnej i Południowej – od Kostaryki do południowo-wschodniej Brazylii i skrajnie północno-wschodniej Argentyny.

Wikipedia

# ostródzki

przymiotnik od: Ostróda

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ostródą, dotyczący Ostródy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostródzianka ż., ostródzianin mos., Ostróda ż.

Wiktionary

# ostróg

dawna czworokątna, drewniana budowla obronna, z narożnymi basztami, otoczona palisadą, wałem ziemnym i rowem, typowa dla krajów słowiańskich

SJP.pl

- ostróg – mała budowla obronna
  - ostróg bramny „Bielany”
  - ostróg bramny „Wola Justowska”
- Ostróg – dzielnica Raciborza
- Ostróg – miasto na Ukrainie
- Ostróg – góra w Sudetach Środkowych
- Ostróg – szczyt w Sudetach Wschodnich
- „Ostróg” – batalion Korpusu Ochrony Pogranicza
- Ostróg – stacja kolejowa w miejscowości Ożenin, w rejonie rówieńskim, w obwodzie rówieńskim, na Ukrainie

Wikipedia

# ostroga

1. metalowy kabłąk z kolcem lub zębatym kółkiem, przypinany do butów, ułatwiający jeźdźcom prowadzenie konia;
2. bodziec, zachęta do działania;
3. wyrostek kostny pokryty warstwą rogową, znajdujący się na tylnej stronie kości śródstopia niektórych ptaków;
4. budowla morska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeźdz. ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;

(1.2) środ. sport. strzelectwo część broni opierana o bark

(1.3) anat. ornit. ostry wyrostek z tyłu odnóży kuraków

(1.4) bot. ostro zakończony, podługowaty twór występujący w budowie morfologicznej niektórych kwiatów;

Wiktionary

- ostroga – akcesorium jeździeckie
- ostroga – część kwiatu niektórych roślin
- ostroga – długa chrząstka biegnąca między ogonem a piętą stanowiąca zakończenie błony lotnej nietoperzy
- ostroga – formacja skalna, fragment ściany wcinający się niżej od reszty tej ściany
- ostroga – zmodyfikowane szczeciny na odnóżach błonkówek
- ostroga – zrogowaciały wyrostek kostny kości śródstopia (tylna część) niektórych ptaków
- Ostroga – skała wspinaczkowa na Wyżynie Częstochowskiej
- Ostroga – szczyt w Karkonoszach

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ostrogarz mos.

przym. ostrogowy

Wiktionary

# ostrogarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący ostrogi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostroga ż.

Wiktionary

# ostrogi

1. metalowy kabłąk z kolcem lub zębatym kółkiem, przypinany do butów, ułatwiający jeźdźcom prowadzenie konia;
2. bodziec, zachęta do działania;
3. wyrostek kostny pokryty warstwą rogową, znajdujący się na tylnej stronie kości śródstopia niektórych ptaków;
4. budowla morska

SJP.pl

Ostrogi – w jeździectwie metalowe kabłąki zakończone tzw. szenklami (ramionami o różnych zakończeniach i różnej długości) przypinane do butów, wspomagające w określonych przypadkach działanie naturalnych pomocy jeździeckich, zwłaszcza łydek. Ostrogi mocowane są do butów za pomocą pasków. Należą do tzw. dodatkowych (sztucznych) pomocy jeździeckich o silnym działaniu.

Wikipedia

# ostrogoci

lud germański

SJP.pl

Wikipedia

# ostrogocja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. rzad. Östergötland (używane zwykle w kontekście tytulatury monarszej)

Wiktionary

# ostrogocki

dotyczący Ostrogotów (ludu germańskiego), charakterystyczny dla Ostrogotów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. etn. związany z Ostrogotami, dotyczący Ostrogotów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrogot mos.

Wiktionary

# ostrogon

1. ryba z rodziny guramiowatych;
2. żyjący do dziś, starożytny skorupiak z gromady staroraków

SJP.pl

- Ostrogon – przedstawiciel rzędu (łac. Xiphosura) z gromady staroraków; inaczej: mieczogon.
- Ostrogon (łac. Pseudosphromenus) – rodzaj ryb z rodziny guramiowatych; inaczej: wielkopłetw, pseudowielkopłetw lub pseudogurami.

Wikipedia

# ostrogonek

rodzaj ptaków z rodziny garncarzowatych

SJP.pl

# ostrogony

1. ryba z rodziny guramiowatych;
2. żyjący do dziś, starożytny skorupiak z gromady staroraków

SJP.pl

Ostrogony (Xiphosura) – gromada morskich, wszystkożernych stawonogów z grupy szczękoczułkowców właściwych (Euchelicerata). Dawniej uznawane były razem z wymarłymi wielkorakami i skorpionami jako rząd wliczany do gromady staroraków (Merostomata). Współcześnie żyją 4 gatunki skupione w rodzinie skrzypłoczy (Limulidae). Prosoma o podkowiastym, kanciastym kształcie, z zestawem oczu prostych i złożonych. Opistosoma jest zakończona długim i ostrym kolcem, który działa jak ster. Odnóża znajdują się pod pancerzem, pomiędzy którym jest otwór gębowy. Rozmiarami dochodzą do 60, maks. 85 cm długości. W okresie rozrodczym gromadzą się przy brzegach wód i strefie pływów na lądzie.

Wikipedia

# ostrogot

członek ludu germańskiego będącego wschodnim odłamem Gotów

SJP.pl

Wikipedia

# ostrogowiec

śródziemnomorska bylina o czerwonych kwiatach, należąca do rodziny kozłkowatych; biedrzynek

SJP.pl

Wikipedia

# ostrogowy

→ ostroga

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ostrogą, dotyczący ostrogi

Wiktionary

#### Patrz:

ostroga

#### Powiązane:

rzecz. ostroga ż.

Wiktionary

# ostrogski

przymiotnik od: Ostróg (miasto na Ukrainie)

SJP.pl

Ostrogski I (Baklay, Ostrogski I Książę) – polski herb książęcy, uważany za odmianę herbu Leliwa i herbu Ogończyk.

Wikipedia

# ostrogłów

1. gatunek rekina z grupy koleniokształtnych, o silnie wydłużonym, wąskim pysku; koleń kolcobrody;
2. ostrogłów polny - popularny, niewielki pluskwiak z rodziny skoczkowatych

SJP.pl

# ostroja

roślina z rodziny ostrojowatych, pospolita w Ameryce Południowej, w Polsce hodowana jako roślina doniczkowa

SJP.pl

# ostrojebiec

mężczyzna lubiący uprawiać seks i robiący to w sposób agresywny

SJP.pl

# ostrojęzyczny

dawniej: złośliwy, zjadliwy

SJP.pl

# ostrojowate

rodzina roślin z rzędu jasnotowców

SJP.pl

Wikipedia

# ostrojowaty

o cechach ostrojowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# ostrokanciasty

mający ostre kanty, krawędzie; ostrokrawędzisty

SJP.pl

# ostrokąt

1. trójkąt, którego wszystkie kąty są ostre;
2. przestarzałe: kąt ostry

SJP.pl

# ostrokątny

mający kąty ostre

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kąt ostry

Wiktionary

# ostrokończasty

dawniej: ostro, spiczasto zakończony; ostrokończysty

SJP.pl

# ostrokół

płot, ogrodzenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. element dawnych fortyfikacji w formie ogrodzenia z zaostrzonych pali

Wiktionary

Ostrokół – polowa budowla obronna, wznoszona na przedpolu, służąca jako przeszkoda lub stanowisko obronne. Tworzono ją, wbijając w ziemię dwa rzędy zaostrzonych pali, tak by krzyżowały się u góry, tworząc „X”. Utworzona podwójna linia zaostrzonych kołów tworzyła przeszkodę. Dolne części pali można było opleść wikliną, tworząc ciągłą ochronę – wówczas ostrokół mógł służyć jako stanowisko.

Niekiedy określenia „ostrokół” używa się jako synonimu częstokołu (palisady).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstrɔkuw, AS: ostrokuu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ostrokołowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) palisada, częstokół

Wiktionary

# ostrokołowiec

potocznie: osoba jeżdżąca na rowerze z jednobiegowym napędem pozbawionym wolnobiegu

SJP.pl

# ostrokołowy

związany z rowerem o jednobiegowym napędzie pozbawionym wolnobiegu

SJP.pl

# ostrokrawędzisty

mający ostre kanty, krawędzie; ostrokanciasty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający ostre krawędzie, boki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skała wykształcona jest w postaci nieregularnych, ostrokrawędzistych lub w różnym stopniu ogładzonych okruchów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔkravɛ̃ɲˈd͡ʑistɨ, AS: ostrokravẽńʒ́isty

Wiktionary

# ostrokrywka

ostrokrywka nieparka - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

SJP.pl

# ostrokrzew

krzew lub drzewko o wiecznie zielonych, skórzastych, błyszczących liściach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Ilex|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;

Wiktionary

Ostrokrzew (Ilex L.) – rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych (Aquifoliaceae Bartl.). Liczy ponad 600 gatunków. Występują głównie w subtropikalnych strefach obydwu półkul na wszystkich kontynentach, przy czym centra zróżnicowania mają w Ameryce Południowej i Azji Południowo-Wschodniej. W Chinach występuje ponad 200 gatunków (w tym 170 endemitów), w Europie trzy gatunki (żaden z nich naturalnie nie rośnie w Polsce), 15 gatunków jest w Ameryce Północnej, a dwa w Australii. W naturze rośliny te zasiedlają najczęściej podmokłe lasy, często mokradła. Ich kwiaty zapylane są przez owady. Liczne gatunki zostały rozpowszechnione jako uprawne. W strefie klimatu umiarkowanego uprawianych jest ponad 50 gatunków i liczne ich kultywary.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstrɔkʃɛf, AS: ostrokšef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrokrzewowiec m., ostrokrzewowate nmos.

przym. ostrokrzewowy, ostrokrzewowaty

Wiktionary

# ostrokrzewowate

rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu ostrokrzewowców

SJP.pl

Wikipedia

# ostrokrzewowaty

o cechach ostrokrzewowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# ostrokrzewowce

ogończyk ostrokrzewowiec - motyl z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

Ostrokrzewowce (Aquifoliales Senft) – rząd roślin z kladu astrowych (ang. asterids) czy też szeroko ujmowanego nadrzędu astropodobnych Asteranae. Należy tu 5 rodzin, 21 rodzajów z 536 gatunkami. Większość rodzajów występuje w strefie równikowej, jedynie jeden rodzaj – ostrokrzew ma przedstawicieli w strefie klimatu umiarkowanego.

Wikipedia

# ostrokrzewowiec

ogończyk ostrokrzewowiec - motyl z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

# ostrolistny

przymiotnik

(1.1) taki, który ma liście ostro zakończone

Wiktionary

# ostrolot

1. przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych;
2. ostrolot muszlowiak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

- ostrolot (Artamus) – rodzaj ptaka z rodziny ostrolotów
- ostrolot – człon rodzajowy zwyczajowych nazw gatunkowych niektórych motyli z rodziny miernikowcowatych:
  - ostrolot muszlowiak (Campaea margaritata)
  - ostrolot kreskowiak, ostrolot świerczyniak (Hylaea fasciaria)

Wikipedia

# ostroloty

1. przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych;
2. ostrolot muszlowiak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

Ostroloty (Artamidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

# ostromęczyn

Ostromęczyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Platerów.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha w Górkach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

W Ostromęczynie urodził się Bronisław Sawicki (1860-1931) – polski chirurg.

Wikipedia

# ostromice

Ostromice (do 1945 niem. Wustermitz) – wieś w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin. Wieś ma formę ulicówki. W centrum wsi (działka nr 45) rośnie topola czarna o obwodzie 550 cm, która została uznana za pomnik przyrody. W miejscowości znajduje się zabytek: ruina wiatraka holenderskiego, wybudowanego w XIX wieku. Po wiatraku została tylko ceglana skorupa, brak dachu i jakiegokolwiek wyposażenia.

Wikipedia

# ostromlecz

roślina zielna lub drzewiasta z rodziny wilczomleczowatych, zawierająca w pędach sok mleczny, uprawiana w celach ozdobnych; euforbia, wilczomlecz

SJP.pl

# ostromleczowate

rodzina roślin z rzędu malpigiowców; wilczomleczowate

SJP.pl

# ostromleczowaty

o cechach ostromleczowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# ostronóg

ostronóg nektarowy - ssak przypominający mysz, odżywiający się nektarem i pyłkiem kwiatowym

SJP.pl

Ostronóg nektarowy (Tarsipes rostratus) – gatunek ssaka, jedynego przedstawiciela rodziny ostronogowatych (Tarsipedidae) i rodzaju ostronóg (Tarsipes). Jeden z nielicznych ssaków odżywiający się nektarem i pyłkiem kwiatowym.

Wikipedia

# ostronogowate

o cechach ostronogowatych (rodzina torbaczy)

SJP.pl

Ostronóg nektarowy (Tarsipes rostratus) – gatunek ssaka, jedynego przedstawiciela rodziny ostronogowatych (Tarsipedidae) i rodzaju ostronóg (Tarsipes). Jeden z nielicznych ssaków odżywiający się nektarem i pyłkiem kwiatowym.

Wikipedia

# ostronogowaty

o cechach ostronogowatych (rodzina torbaczy)

SJP.pl

# ostronos

ssak z rodziny szopów; zdeb

SJP.pl

Ostronos może oznaczać:

- rybę z rodziny lamnowatych:
  - ostronos atlantycki (Isurus oxyrinchus), rekin ostronosy
  - ostronos długopłetwy (Isurus paucus)

- rybę z rodziny rozdymkowatych
  - ostronos czarnoplamy (Canthigaster solandri), inaczej rozdymka ostronosa
  - ostronos walentynek (Canthigaster valentini), inaczej rozdymka walentynka
  - ostronos hawajski (Canthigaster jactator)
  - ostronos koroniasty (Canthigaster coronata)

  Wikipedia

# ostroogonowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma szpiczasty ogon

Wiktionary

# ostropest

ostropest plamisty - roślina zielna z rodziny złożonych; pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego, uprawiana na jarzynę lub jako roślina ozdobna; pstrok

SJP.pl

Wikipedia

# ostropyski

buszowiec ostropyski - gatunek ryby z rodziny łaźcowatych

SJP.pl

# ostropłetwcowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych; ostropłetwowate

SJP.pl

Ostropłetwcowate, ostropłetwowate (Pholidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych.

Wikipedia

# ostropłetwiec

Ostropłetwiec (Pholis gunnellus) – gatunek morskiej ryby z rodziny ostropłetwcowatych (Pholidae).

Wikipedia

# ostropłetwowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych; ostropłetwcowate

SJP.pl

Ostropłetwcowate, ostropłetwowate (Pholidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych.

Wikipedia

# ostropłetwowaty

o cechach ostropłetwowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# ostroróg

miasto w Polsce

SJP.pl

Ostroróg (niem. Scharfenort) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, położone nad Jeziorem Wielkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ostroróg. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Wikipedia

# ostroroski

przymiotnik od: Ostroróg

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ostrorogiem, dotyczący Ostroroga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostroróg mrz.

Wiktionary

# ostrorożanin

mieszkaniec Ostroroga (miasta w Polsce)

SJP.pl

# ostrorożanka

mieszkanka Ostroroga (miasta w Polsce)

SJP.pl

# ostrość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przejaw bycia ostrym (jak nóż)

(1.2) fot. wyrazistość szczegółów obrazu

(1.3) wyrazistość widzenia, słuchu, węchu

(1.4) surowość sądów

(1.5) wyrazistość rysów twarzy

Wiktionary

- Ostrość w logice
- Ostrość w fotografii
- Ostrość widzenia

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ostrze n., ostrzenie n., ostrzyciel m., ostrzałka ż.

czas. ostrzyć ndk., naostrzać ndk., zaostrzać ndk., zaostrzyć dk., naostrzyć dk.

przym. ostry, ostrawy, ostrzowy

przysł. ostro

Wiktionary

# ostrosterny

1. preriokur ostrosterny - gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych; głuszec ostrosterny;
2. biegus ostrosterny - gatunek wędrownego ptaka z rodziny bekasowatych;
3. wydrzyk ostrosterny - gatunek wędrownego ptaka z rodziny wydrzyków; wydrzyk pasożytny

SJP.pl

# ostrostożkowaty

mający kształt ostrego stożka; ostrostożkowy

SJP.pl

# ostrostożkowy

mający kształt ostrego stożka; ostrostożkowaty

SJP.pl

# ostrosz

ryba z rodziny żmijkowatych; smocznik kolczak

SJP.pl

- Ostrosz – szczyt w Karkonoszach, w obrębie Pogórza Karkonoskiego
- Ostrosz – szczyt (360 m n.p.m.) we Wzgórzach Dębowych koło Niemczy
- ostrosz, ostrosz drakon – ryba z rodziny ostroszowatych
- ostrosz (Piezodorus) – rodzaj pluskwiaków z rodziny tarczówkowatych
  - Ostrosz, ostrosz rączycowaty (Piezodorus lituratus) – gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych

Wikipedia

# ostroszowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych

SJP.pl

Ostroszowate (Trachinidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes).

Wikipedia

# ostroszowaty

o cechach ostroszowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# ostroszowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Ostroszowice (niem. Weigelsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, na Przedgórzu Sudeckim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W maju 1945 roku Ostroszowice zostały zajęte przez wojska radzieckie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostroszowiczanin m., ostroszowiczanka ż.

przym. ostroszowicki

Wiktionary

# ostroszowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ostroszowic

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 2011 roku w Ostroszowicach mieszkało 1845 ostroszowiczan.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostroszowice lm nm.

:: fż. ostroszowiczanka ż.

przym. ostroszowicki

Wiktionary

# ostrosłup

bryła geometryczna, której podstawą jest wielokąt, a ścianami bocznymi są trójkąty o wspólnym wierzchołku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach bocznych zbiegających się w jednym punkcie;

Wiktionary

Ostrosłup – wielościan, w którym tylko jeden wierzchołek leży poza wspólną płaszczyzną; jest nazywana płaszczyzną podstawy, a nienależący do niej wierzchołek – wierzchołkiem ostrosłupa. Równoważnie: jedna ze ścian to dowolny wielokąt, a pozostałe to trójkąty ze wspólnym wierzchołkiem. Trójkąty te są znane jako ściany boczne, a pozostała ściana jako podstawa, przy czym ona też może być trójkątem, czyniąc ten podział umownym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostrosłup o trójkątnej podstawie ma cztery ściany i nazywany jest czworościanem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstrɔswup, AS: ostrosu̯up

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ostrosłupowy

Wiktionary

# ostrosłupowy

→ ostrosłup

SJP.pl

#### Patrz:

ostrosłup

# ostrouchy

mający krótkie, stojące uszy

SJP.pl

# ostrouszny

nocek ostrouszny - gatunek nietoperza; nocek wschodni, nocek ostrouchy

SJP.pl

# ostrów

porośnięta wyspa rzeczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto Ostrów Wielkopolski;

(1.2) geogr. nazwa kilkudziesięciu miast, ich części i miejscowości w Polsce;

(1.3) geogr. nazwa kilku wsi na Ukrainie;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto Ostrów Mazowiecka;

(2.2) geogr. nazwa kilkudziesięciu miast i miejscowości w Polsce;

Wiktionary

- ostrów – rodzaj wyspy rzecznej otoczonej ramionami cieku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupujemy mieszkanie w Ostrowie.

(2.1) Kupujemy mieszkanie w Ostrowi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrowiec mrz., ostrowieckość ż., ostrowie n., ostrowczanka ż., ostrowczanin mos., ostrów ż., ostrowianin mos., ostrowianka ż.

przym. ostrowski

Wiktionary

# ostrowczanin

mieszkaniec Ostrowca Świętokrzyskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ostrowca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W niedzielę ostrowczanie pójdą do urn.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrowie n., Ostrowie n., Ostrowiec mrz., Ostrowiecka ż., Ostrowiecki mos., ostrowieckość ż., ostrów ż., Ostrów ż.

:: fż. ostrowczanka ż.

przym. ostrowiecki

przysł. ostrowiecko

Wiktionary

# ostrowczanka

mieszkanka Ostrowca Świętokrzyskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ostrowca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiele ostrowczanek korzysta z programu bezpłatnych badań.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrowie n., Ostrowie n., Ostrowiec mrz., Ostrowiecka ż., Ostrowiecki mos., ostrowieckość ż., ostrów ż., Ostrów ż.

:: fm. ostrowczanin mos.

przym. ostrowiecki

przysł. ostrowiecko

Wiktionary

# ostrówecki

przymiotnik od: Ostrówek

SJP.pl

# ostrówek

1. gwarowo: zarośla nad brzegiem rzeki;
2. dawniej: niewielki ostrów, wysepka, kępa

SJP.pl

## Miejscowości i ich integralne części

### W Polsce

### Na Białorusi

- Ostrówek – dawna kolonia w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim
- Ostrówek 1 – wieś w rejonie grodzieńskim
- Ostrówek 2 – wieś włączona w 2008 w granice Grodna

Wikipedia

# ostrowianin

mieszkaniec Ostrowa (Mazowieckiego, Lubelskiego i in.), Ostrowi Mazowieckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ostrowa lub Ostrowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W niedzielę ostrowianie pójdą do urn.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrów ż., Ostrów mrz./ż.

:: fż. ostrowianka ż.

przym. ostrowski

Wiktionary

# ostrowianka

mieszkanka Ostrowa (Wielkopolskiego, Lubelskiego i in.), Ostrowi Mazowieckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ostrowa lub Ostrowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrów ż., Ostrów mrz./ż.

:: fm. ostrowianin mos.

przym. ostrowski

Wiktionary

# ostrowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Ostrowice (niem. Wusterwitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie. W latach 1945–1954 i 1973–2018 siedziba zlikwidowanej w 2019 roku gminy Ostrowice. W 2007 wieś liczyła 487 mieszkańców., a 31 grudnia 2017 – 489.

Wikipedia

# ostrowicki

przymiotnik od: Ostrowice, Ostrowite

SJP.pl

# ostrowidz

1. człowiek mający dobry wzrok;
2. dawniej: ryś

SJP.pl

# ostrowie

1. wyspa
2. krata u okien w dawnych budowlach obronnych
3. kępa porosła roślinnością

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka;

(1.3) geogr. część wsi Olchowiec, w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Wierzbica

(1.4) geogr. część wsi Kondrajec, w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Sochocin

(1.5) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie szackim

Wiktionary

W Polsce

- Ostrowie – część wsi Olchowiec, w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Wierzbica
- Ostrowie – część wsi Kondrajec, w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Sochocin
- Ostrowie – wieś w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin
- Ostrowie – wieś w województwie podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mirka pochodzi z Ostrowia na Podlasiu.

(1.4) Zenon urodził się w Ostrowiu na Mazowszu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrowiec mrz., ostrowieckość ż., ostrowie n., ostrowczanka ż., ostrowczanin mos., ostrowianin mos., ostrowianka ż.

przym. ostrowski

Wiktionary

# ostrowiec

1. miasto na Białorusi;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. nazwa kilku jezior w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto Ostrowiec Świętokrzyski w województwie świętokrzyskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości w Polsce;

(1.3) geogr. miasto na Białorusi;

(1.4) geogr. nazwa kilku jezior w Polsce

Wiktionary

W Polsce

- Ostrowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
- Ostrowiec – osada w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
- Ostrowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
- Ostrowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
- Ostrowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Repki
- Ostrowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno
- Ostrowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
- Ostrowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz
- Ostrowiec – część miasta Lubaczów, do 1934 samodzielna wieś

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1613 Ostrowcowi nadano prawa miejskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrowczanin mos., ostrowczanka ż., ostrowie n., Ostrowie n., Ostrowiecka ż., Ostrowiecki mos., ostrowieckość ż., Ostrowo n., ostrów ż., Ostrów ż.

przym. ostrowiecki

przysł. ostrowiecko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Ostrowiec Świętokrzyski

Wiktionary

# ostrowiecki

przymiotnik od: Ostrowiec Świętokrzyski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ostrowcem Świętokrzyskim, dotyczący Ostrowca Świętokrzyskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrowieckość ż., ostrowie n., Ostrowiec mrz., ostrowczanin mos., ostrowczanka ż.

Wiktionary

# ostrowieckość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ostrowieckie, typowe dla Ostrowca lub jego mieszkańców

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrowczanin mos., ostrowczanka ż., ostrowie n., Ostrowie n., Ostrowiec mrz., Ostrowiecka ż., Ostrowiecki mos., Ostrowo n., ostrów ż., Ostrów ż.

przym. ostrowiecki

przysł. ostrowiecko

Wiktionary

# ostrowieczno

Ostrowieczno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Dolsk.

Wieś położona 2,4 km na wschód od Dolska przy drodze powiatowej nr 4082 z Dolska do Mchów przez Ługi u stóp najwyższego pasma Pagórków Dolskich. We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4085 z Nowieczka do Księginek.

Wikipedia

# ostrowin

Ostrowin (niem. Osterwein) – miejscowość w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Miejscowość znajduje się w pobliżu dwóch jezior: Ostrowińskiego i Widłowskiego (tzw. Głogowo). Przepływa tutaj również rzeka Drwęca. Znajduje się tutaj ośrodek wypoczynkowy. W pobliżu wsi znajduje się góra Golberg. Dzieci ostrowińskie chodzące do szkoły w Szyldaku w ramach akcji „sprzątanie świata”, corocznie porządkują właśnie tę górę.

Wikipedia

# ostrowite

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Parku Narodowym Bory Tucholskie

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

- Ostrowite – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
- Ostrowite – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
- Ostrowite – kolonia wieś Ostrowite w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
- Ostrowite – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Brzuze
- Ostrowite – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Lniano
- Ostrowite – osada w woj. lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
- Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
- Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice
- Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
- Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pszczółki
- Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Suchy Dąb
- Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sulęczyno
- Ostrowite – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Gniew
- Ostrowite – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Biskupiec
- Ostrowite – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Dąbrówno
- Ostrowite – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
- Ostrowite – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Ostrowite

Wikipedia

# ostrowo

W Polsce

- Ostrowo – część miasta Janikowo
- Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
- Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Strzelno
- Ostrowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Strzelno
- Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
- Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
- Ostrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Płużnica
- Ostrowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
- Ostrowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
- Ostrowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Władysławowo
- Ostrowo – osada w woj.warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Dubeninki
- Ostrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
- Ostrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Ostrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Powidz
- Ostrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Śrem
- Ostrowo – część wsi Morakowo w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Gołańcz

Wikipedia

# ostrowski

przymiotnik od: Ostrów, Ostrów Mazowiecka, Ostrów Tumski, Ostrów Wielkopolski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Ostrowa lub Ostrowi, związany z Ostrowem lub Ostrowią

Wiktionary

- Ostrowski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 38 942 osób.

Osoby o nazwisku Ostrowski:

- Adam Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Aleksander Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Andrzej Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Antoni Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Artur Ostrowski (ur. 1968) – polski polityk, poseł na Sejm V i VI kadencji
- Bolesław Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Cezary Ostrowski (ur. 1962) – polski plastyk, muzyk i dziennikarz
- Daniel Ostrowski (1762–1831) – biskup, sufragan gnieździeński i warszawski w pierwszej połowie XIX wieku
- Edward Feliks Ostrowski (1816–1859) – lekarz weterynarii i podróżnik polski
- Felicjan Ostrowski – podstoli trembowelski, skarbnik sanocki, podstarości trembowelski, pisarz grodzki halicki
- Henryk Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Hilary Ostrowski (1788–1870) – sekretarz skarbu państwa Królestwa Polskiego
- Jan Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Jerzy Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Józef Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Józefat Bolesław Ostrowski (1803/1805–1871) – polski pisarz polityczny i publicysta emigracyjny
- Juliusz Karol Ostrowski (1854–1917) – działacz katolicki, kolekcjoner malarstwa polskiego, heraldyk
- Kazimierz Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Krystyn Piotr Ostrowski (1811–1882) – pisarz polski i francuski
- Krzysztof Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Leszek Ostrowski (ur. 1961) – polski szachista
- Marek Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Maciej Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Nikołaj Ostrowski (1904–1936) – pisarz sowiecki
- Radosław Ostrowski (1887–1976) – białoruski publicysta i działacz narodowo-społeczny
- Rafał Ostrowski, ps. „Foster”, „Gicik A’Mane” – polski raper, członek Hewry i JWP
- Ryszard Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Stanisław Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Tadeusz Ostrowski (1881–1941) – chirurg, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie
- Teodor Ostrowski (1750–1802) – historyk i prawnik polski, pijar, profesor Collegium Nobilium pijarów w Warszawie
- Tomasz Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Wiktor Ostrowski (1905–1992) – polski podróżnik, alpinista, autor książek reportażowych
- Witold Tadeusz Ostrowski (1875–1942) – polski działacz społeczny i organizator przemysłu
- Władysław Ostrowski (ujednoznacznienie)
- Zdzisław Ostrowski (1933–2019) – generał brygady WP
- Zygmunt Ostrowski (1911–1988) – działacz PZPR, minister w okresie PRL.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Słońce radośnie odbijało swój blask w oknach ostrowskich kamieniczek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrów ż., Ostrów mrz./ż., ostrowianin mos., ostrowianka ż.

Wiktionary

# ostrowsko

przymiotnik od: Ostrów, Ostrów Mazowiecka, Ostrów Tumski, Ostrów Wielkopolski

SJP.pl

W Polsce

- Ostrowsko − wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
- Ostrowsko − wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Nowy Targ
- Ostrowsko – dawna gromada

Wikipedia

# ostrowłosy

o psie: mający ostrą, sztywną, kłującą sierść

SJP.pl

# ostrożanka

wieś w Polsce

SJP.pl

Ostrożanka – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, w gminie Mirzec.

W latach 1954–1968 wieś była siedzibą gromady Ostrożanka, po jej zniesieniu w gromadzie Jasieniec Iłżecki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# ostrozębny

1. kornik ostrozębny - gatunek chrząszcza z rodziny kornikowatych;
2. korniczek ostrozębny - gatunek chrząszcza z rodziny kornikowatych;
3. widliczka ostrozębna - gatunek roślin z rodziny widliczkowatych

SJP.pl

# ostróżeczka

rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych

SJP.pl

Ostróżeczka (Consolida Gray) – rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych wyróżniany w niektórych ujęciach systematycznych. Ponieważ po zastosowaniu metod molekularnych okazał się być zagnieżdżony w obrębie rodzaju ostróżka (Delphinium) – w nowszych ujęciach został włączony do tego rodzaju jako podrodzaj (Delphinium subg. Consolida). Wyróżniano w obrębie tego rodzaju 52 gatunki. Najwięcej przedstawicieli rodzaju występuje w Azji południowo-zachodniej i środkowej, kilkanaście gatunków rośnie w Europie. Poza tym liczni przedstawiciele rodzaju zostali introdukowani na inne kontynenty. W Polsce rośnie jako zadomowiony antropofit ostróżeczka polna (C. regalis), uprawiana jest ostróżeczka wschodnia (C. orientalis) i ostróżeczka ogrodowa (C. ajacis), pierwszy z tych gatunków przejściowo dziczeje.

Wikipedia

# ostrożeń

roślina z rodziny złożonych, w Polsce pospolicie występuje ostrożeń polny, nazywany ostem

SJP.pl

- Ostrożeń – rodzaj roślin z rodziny astrowatych

Miejscowości w Polsce:

- Ostrożeń Pierwszy – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Sobolew.
- Ostrożeń Drugi – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Sobolew
- Ostrożeń Trzeci – kolonia w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Żelechów

Wikipedia

# ostrożeniowy

→ ostrożeń

SJP.pl

#### Patrz:

ostrożeń

# ostróżka

1. roślina z rodziny jaskrowatych o niebieskich lub fioletowych kwiatach; delfinium;
2. zdrobnienie od: ostroga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Delphinium|ref=tak., liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju ostróżek (1.1)

Wiktionary

Ostróżka (Delphinium L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych. Obejmuje około 500 gatunków (w szerokim ujęciu, obejmującym czasem wyodrębniany rodzaj ostróżeczka Consolida). Zasięg rodzaju obejmuje strefę umiarkowaną i subtropikalną półkuli północnej oraz obszary górskie w strefie równikowej w Afryce. W Europie ma 25 przedstawicieli. W Polsce z rodzaju w wąskim ujęciu występują trzy gatunki: ostróżka tatrzańska (D. oxysepalum), ostróżka wyniosła (D. elatum, której podgatunek D. elatum subsp. nacladense podnoszony bywa do rangi osobnego gatunku – ostróżki wschodniokarpackiej D. nacladense) oraz ostróżka Kotuli (D. ×kotulae). W szerszym ujęciu rodzaju należy tu także zadomowiony antropofit – ostróżeczka polna (ostróżka polna – D. consolida) i przejściowo dziczejąca ostróżeczka wschodnia (ostróżka wschodnia – D. orientalis).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Pod płotem posadzimy ostróżki i dziewannę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstruʃka, AS: ostruška

Wiktionary

# ostrożniactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. nadmiernie ostrożne postępowanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrożniak m., ostrożność ż.

przym. ostrożny

przysł. ostrożnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) asekuranctwo

Wiktionary

# ostrożniak

osoba przesadnie ostrożna, uciekająca przed odpowiedzialnością

SJP.pl

# ostrożnica

Ostrożnica (dodatkowa nazwa w j. niem. Ostrosnitz, 1938-1945 Schneidenburg) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki.

W latach 1975–1998 wieś położona była w ówczesnym województwie opolskim.

W roku 2011 liczba mieszkańców we wsi Ostrożnica wynosiła 1104.

Wikipedia

# ostrożnie

przysłówek

(1.1) w sposób ostrożny, uważny

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: ostrożeń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Złodziej ostrożnie wyjął obraz z ram.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstrɔʒʲɲɛ, AS: ostrožʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrożniactwo n., ostrożność ż., nieostrożność ż.

przym. ostrożny, ostrożniutki, nieostrożny

przysł. z ostrożna, nieostrożnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozważnie, uważnie, przezornie

Wiktionary

# ostrożniej

stopień wyższy od przysłówka: ostrożnie

SJP.pl

# ostrożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ostrożny

SJP.pl

# ostrożniś

człowiek przesadnie ostrożny

SJP.pl

# ostrożniutki

zdrobnienie od: ostrożny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: ostrożny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bywał tak nietaktowny, że milczał opozycyjnie, a tym ośmielał innych, często starszych od siebie, zasłużonych i nagradzanych, doświadczonych, a więc i ostrożniutkich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔˈʒʲɲutʲci, AS: ostrožʹńutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. ostrożnie

Wiktionary

# ostrożność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdolność do działania z rozwagą

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ostrożny

przysł. ostrożnie

rzecz. ostrożniactwo n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) asekuracja, dbałość, przezorność, roztropność, rozwaga, troska, uwaga

Wiktionary

# ostrożnościowy

oparty na ostrożności, zapewniający bezpieczeństwo

SJP.pl

# ostrożny

przymiotnik

(1.1) postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

(1.2) zrobiony, powzięty z rozwagą, uważnie, oględnie; będący wyrazem czyjejś rozwagi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja mama była bardzo ostrożna. Zawsze do smarowania kromek chleba masłem dawała mi tępy nóż.

(1.2) Premier przedstawił ostrożny plan załatania dziury budżetowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstrɔʒnɨ, AS: ostrožny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ostrożniuchny

rzecz. ostrożność, stpol. ostróża, stpol. ostrożnik

czas. przest. ostrożnieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozważny, baczny, uważny, przezorny, oględny

Wiktionary

# ostrołęcki

przymiotnik od: Ostrołęka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Ostrołęka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔˈwɛ̃nt͡sʲci, AS: ostrou̯ẽncʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrołęka, ostrołęczanin, ostrołęczanka

Wiktionary

# ostrołęckie

przymiotnik od: Ostrołęka

SJP.pl

# ostrołęczanin

mieszkaniec Ostrołęki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ostrołęki

(1.2) osoba pochodząca z Ostrołęki, urodzona w Ostrołęce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Majowa inscenizacja jednego z epizodów Powstania Listopadowego, przez ostrołęczan nazywana po prostu bitwą, to jedna z największych atrakcji naszego miasta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔwɛ̃n͇ˈt͡ʃãɲĩn, AS: ostrou̯ẽṇčãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrołęka ż.

:: fż. ostrołęczanka ż.

przym. ostrołęcki

Wiktionary

# ostrołęczanka

mieszkanka Ostrołęki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ostrołęki

(1.2) kobieta pochodząca z Ostrołęki, urodzona w Ostrołęce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W najbliższy wtorek wszystkie ostrołęczanki zapraszamy na bezpłatne badania cytologiczne.

(1.2) Chociaż nie jestem rodowitą ostrołęczanką, to bardzo dobrze znam problemy naszego miasta i dlatego zamierzam kandydować na zaszczytny urząd prezydenta Ostrołęki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstrɔwɛ̃n͇ˈt͡ʃãnka, AS: ostrou̯ẽṇčãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrołęka ż.

:: fm. ostrołęczanin m.

przym. ostrołęcki

Wiktionary

# ostrołęka

miasto w województwie mazowieckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie mazowieckim, nad Narwią;

Wiktionary

Ostrołęka – miasto na prawach powiatu w województwie mazowieckim. Leży nad rzeką Narew. Siedziba powiatu ostrołęckiego. W latach 1975–1998 stolica województwa ostrołęckiego. Ośrodek usług oraz przemysłu energetycznego, budowlanego, celulozowo-papierniczego i spożywczego. Ośrodek folkloru kurpiowskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chociaż nie jestem rodowitą ostrołęczanką, to bardzo dobrze znam problemy naszego miasta i dlatego zamierzam kandydować na zaszczytny urząd prezydenta Ostrołęki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrołęczanin, ostrołęczanka

przym. ostrołęcki

Wiktionary

# ostrołódka

rodzaj roślin z rodziny bobowatych

SJP.pl

Ostrołódka (Oxytropis DC.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (motylkowatych). Liczba gatunków określana jest zwykle na ponad 300, ale według bazy taksonomicznej Plants of the World online do rodzaju należy ponad 600 gatunków. Różnice te odzwierciedlają trudności taksonomiczne, jakie wynikają z podobieństwa wielu gatunków i tworzenia mieszańców o cechach pośrednich. Zasięg rodzaju obejmuje niemal całą strefę umiarkowaną i okołobiegunową półkuli północnej. W Polsce rosną cztery gatunki z tego rodzaju.

Wikipedia

# ostrołuk

łuk gotycki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu;

Wiktionary

Ostrołuk – łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu. Występuje w późnym romanizmie i gotyku, a także w architekturze islamu. Zastosowanie ostrołuku w architekturze gotyckiej pozwoliło między innymi na uniezależnienie szerokości naw bocznych od szerokości nawy głównej w kościołach bazylikowych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ostrołukowy

Wiktionary

# ostruda

roślina z rodziny wiechlinowatych; zyzania, ryż wodny, zizania, owies wodny

SJP.pl

# ostrugać

1. usunąć ostrym narzędziem z powierzchni czegoś zewnętrzną powłokę, korę itp.;
2. wygładzić czymś ostrym, oskrobać z czegoś

SJP.pl

# ostrużyna

1. to, co odpadło przy struganiu czegoś, obróbce metalu itp. w postaci wiórów, opiłków; ostrużyny;
2. skórka skrojona z warzywa lub owocu; obierka, obierek, obierzyna

SJP.pl

# ostrużyny

to, co odpadło przy struganiu czegoś, obróbce metalu itp. w postaci wiórów, opiłków; ostrużyna

SJP.pl

# ostry

1. o przedmiotach: taki, który ma wyostrzoną, tnącą krawędź;
2. o potrawach: mający mocny, piekący smak;
3. o obrazie: wyraźny, wyrazisty;
4. pełen brutalności

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie

(1.2) kulin. o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący

(1.3) o zapachu: intensywny, zwykle nieprzyjemny

(1.4) o amunicji: stosowany do zabijania

(1.5) mat. o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90°

(1.6) o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru

(1.7) o obrazie: z dobrze widocznymi zarysami przedmiotów, wyraźny

(1.8) o nieprzyjemnych warunkach pogodowych: silny, intensywny

(1.9) surowy, groźny

(1.10) nieuprzejmy, krytyczny

(1.11) med. związany z nagłymi i silnymi objawami chorobowymi

Wiktionary

- O.S.T.R. (Ostry) – Adam Ostrowski – raper
- Ostry – Marcin Ostrowski – raper
- Ostry – szczyt w Beskidzie Śląskim (w Paśmie Błatniej)
- Ostry – szczyt w Beskidzie Śląskim (w Paśmie Stożka i Czantorii)
- Ostry – szczyt w Beskidzie Śląsko-Morawskim
- Ostry – szczyt w Beskidzie Żywieckim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Skaleczyłem się ostrym nożem.

(1.2) Zakrztusiłem się ostrym sosem czosnkowym.

(1.3) Gdy weszliśmy do piwnicy, uderzył nas ostry smród kociego moczu.

(1.4) Policja omyłkowo strzelała do tłumu ostrymi nabojami zamiast gazowymi i trzy osoby zginęły.

(1.5) Górska droga jest pełna ostrych zakrętów.

(1.6) Psy mają bardzo ostry węch i słuch, zaś słaby wzrok.

(1.7) Ten aparat robi ładne, ostre zdjęcia.

(1.8) W twarz wiał mu zimny, ostry wiatr.

(1.9) Mimo że jako nauczyciel był bardzo ostry i wymagający, uczniowie darzyli go ogromnym szacunkiem.

(1.10) Ta uwaga o moim mieszkaniu była trochę za ostra.

(1.11) Mój syn przechodzi ostrą białaczkę szpikową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔstrɨ, AS: ostry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrość ż., ostrzyciel m., ostrze n., ostrzenie n., zaostrzenie n., ostrzałka ż., ostrzeń m.

czas. ostrzyć ndk., naostrzyć dk.

przym. ostrzowy

przysł. ostro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pikantny

(1.6) przenikliwy

(1.7) wyrazisty

Wiktionary

# ostryga

jeden z około 100 gatunków małży; hodowane i jadane od czasów starożytnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. kulin. osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

Wiktionary

Ostrygowate, ostrygi (Ostreidae) – rodzina osiadłych małży nitkoskrzelnych z rzędu Ostreoida, licząca około 100 gatunków, m.in. ostryga jadalna (Ostrea edulis), ostryżyca amerykańska (Crassostrea virginica) i ostryżyca japońska (Crassostrea gigas). Są uznawane za najcenniejsze mięczaki jadalne, poławiane i hodowane.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kolacja, rozumie się, jak zwykle: ostrygi, homary, ryby, zwierzyna, ale na zakończenie, dla amatorów, wie pani co?… Kasza!…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstrɨɡa, AS: ostryga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrygowate nmos.

przym. ostrygowy, ostrygowaty

Wiktionary

# ostrygi

jeden z około 100 gatunków małży; hodowane i jadane od czasów starożytnych

SJP.pl

Ostrygowate, ostrygi (Ostreidae) – rodzina osiadłych małży nitkoskrzelnych z rzędu Ostreoida, licząca około 100 gatunków, m.in. ostryga jadalna (Ostrea edulis), ostryżyca amerykańska (Crassostrea virginica) i ostryżyca japońska (Crassostrea gigas). Są uznawane za najcenniejsze mięczaki jadalne, poławiane i hodowane.

Wikipedia

# ostrygojad

nadmorski ptak z siewkowatych, żywiący się mięczakami i skorupiakami wydobywanymi z mułu podczas odpływu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

Wiktionary

Ostrygojad (zwyczajny) (Haematopus ostralegus) – gatunek średniej wielkości ptaka brodzącego z rodziny ostrygojadów (Haematopodidae). Bliski zagrożenia wyginięciem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔstrɨˈɡɔjat, AS: ostrygoi ̯at

Wiktionary

# ostrygowate

rodzina osiadłych małży nitkoskrzelnych, licząca około 100 gatunków

SJP.pl

Ostrygowate, ostrygi (Ostreidae) – rodzina osiadłych małży nitkoskrzelnych z rzędu Ostreoida, licząca około 100 gatunków, m.in. ostryga jadalna (Ostrea edulis), ostryżyca amerykańska (Crassostrea virginica) i ostryżyca japońska (Crassostrea gigas). Są uznawane za najcenniejsze mięczaki jadalne, poławiane i hodowane.

Wikipedia

# ostrygowaty

1. o cechach ostrygowatych (rodzina małży);
2. boczniak ostrygowaty - gatunek grzybów z rodziny boczniakowatych

SJP.pl

# ostrygowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ostrygami, dotyczący ostryg

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedyś były tu podobno największe znane ludzkości pola ostrygowe, ciągnące się wzdłuż południowego cypla Manhattanu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostryga ż., ostrygowate nmos.

przym. ostrygowaty

Wiktionary

# ostryż

roślina z rodziny imbirowatych, o barwnych kwiatach i mięsistych kłączach; kurkuma, szafraniec, żółcień

SJP.pl

Wikipedia

# ostrzalnia

w technice: oddział fabryki, w którym ostrzy się stępione narzędzia; ostrzarnia

SJP.pl

# ostrzarka

w technice: szlifierka mechaniczna do ostrzenia narzędzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie mechaniczne służące do ostrzenia części roboczych narzędzi skrawających

Wiktionary

Ostrzarka - urządzenie mechaniczne służące do ostrzenia części roboczych (ostrzy) narzędzi skrawających. Ostrzarki mechaniczne składają się najczęściej ze szlifierki i uchwytu do mocowania ostrzonych narzędzi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostrzarki mechaniczne składają się najczęściej ze szlifierki i uchwytu do mocowania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsṭʃarka, AS: osṭšarka

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) ndk. ostrzyć, dk. naostrzyć, zaostrzyć odczas. ostrzenie

Wiktionary

# ostrzarnia

w technice: oddział fabryki, w którym ostrzy się stępione narzędzia; ostrzalnia

SJP.pl

# ostrzarz

robotnik wykwalifikowany w ostrzeniu narzędzi

SJP.pl

# ostrzał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie

(1.2) książk. przen. ostre, zmasowane wystąpienie przeciwko osobie lub zjawisku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔsṭʃaw, AS: osṭšau̯

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. strzelać, ostrzeliwać ndk., ostrzelać dk.

rzecz. ostrzeliwanie n., ostrzelanie n., strzał m.

przym. strzelecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obstrzał

Wiktionary

# ostrzałka

1. przyrząd do ręcznego ostrzenia noży, nożyczek itp.; osełka;
2. potocznie: narzędzie do ostrzenia ołówków i kredek; temperówka, strugawka, strugaczka, podstrugiwaczka, zastrugaczka, ostrzynka, strugarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. proste narzędzie służące do ostrzenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Albo kupimy ostrzałkę, albo będziemy musieli stale kupować nowe noże.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrze n., ostrzenie n., ostrzyciel mos., ostrzytko n., ostrość ż.

czas. ostrzyć ndk.

przym. ostry, ostrzowy

Wiktionary

# ostrze

ostra, tnąca krawędź

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

(1.2) przen. krytyczna i uszczypliwa część wypowiedzi

Wiktionary

Ostrze — ostra, tnąca krawędź lub ostry koniec narzędzia albo broni przeznaczoną do przebijania, siekania, krojenia lub skrobania powierzchni lub materiałów; Definiowana najczęściej jako płaska część z bardzo cienką krawędzią używaną do cięcia — w języku polskim bardziej kojarzona z tą ostrą krawędzią. W przypadku narzędzi główna część robocza — część tnąca; Ostrza są zwykle wykonane z materiałów, które są twardsze niż te, na których mają być używane.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostrze tej siekiery już się stępiło.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔsṭʃɛ, AS: osṭše

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrzałka ż., ostrzenie n., ostrość ż., ostrzyciel m., ostrzytko n.

czas. ostrzyć ndk., naostrzyć dk.

przym. ostry, ostrzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzeszczot, klinga, głownia

Wiktionary

# ostrzec

poinformować o czymś niebezpiecznym lub niepożądanym, zwrócić uwagę na niebezpieczeństwo

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|ostrzegać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrzeganie n., ostrzeżenie n.

czas. ostrzegać ndk.

przym. ostrzegawczy

Wiktionary

# ostrzegać

czasownik

(1.1) informować o potencjalnym niebezpieczeństwie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ostrzegam cię, uważaj na siebie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsṭʃɛɡat͡ɕ, AS: osṭšegać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrzeganie n., ostrzeżenie

przym. ostrzegawczy

czas. ostrzec dk., przestrzegać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przestrzegać, upominać

Wiktionary

# ostrzegacz

w technice: ręczne lub samoczynne urządzenie nadawcze, wykorzystywane w układach sygnalizacji alarmowej, przesyłające sygnały do urządzeń odbiorczych

SJP.pl

# ostrzeganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ostrzegać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsṭʃɛˈɡãɲɛ, AS: osṭšegãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ostrzegać, ostrzec

rzecz. ostrzeżenie n.

Wiktionary

# ostrzegawczo

przysłówek

(1.1) w sposób ostrzegawczy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ostrzegawczy

rzecz. ostrzeżenie n.

Wiktionary

# ostrzegawczość

cecha tego, co zwraca uwagę na niebezpieczeństwo lub informuje o negatywnych skutkach czegoś

SJP.pl

# ostrzegawczy

przymiotnik

(1.1) będący ostrzeżeniem, ostrzegający przed czymś, sygnalizujący zagrożenie, niebezpieczeństwo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Policjant widząc, że bandyta nie reagował na wezwanie do zatrzymania się, oddał strzał ostrzegawczy w powietrze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsṭʃɛˈɡaft͡ʃɨ, AS: osṭšegafčy

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ostrzegać ndk., ostrzec dk.

przysł. ostrzegawczo

rzecz. ostrzeżenie n.

Wiktionary

# ostrzej

stopień wyższy od przysłówka: ostro

SJP.pl

# ostrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ostry

SJP.pl

# ostrzelać

1. obrzucić pociskami z broni palnej; obstrzelać;
2. przez częste strzelanie wypróbować broń;
3. ostrzelać się:
a) nabrać wprawy w strzelaniu;
b) strzelić do siebie wzajemnie

SJP.pl

# ostrzelanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) oddanie serii strzałów do jakiegoś celu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsṭʃɛˈlãɲɛ, AS: osṭšelãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ostrzelać dk., ostrzeliwać ndk.

rzecz. ostrzeliwanie n., ostrzał m., strzelec mos., strzelanina ż.

przym. strzelecki

Wiktionary

# ostrzeliwać

1. obrzucać pociskami z broni palnej; obstrzeliwać;
2. przez częste strzelanie wypróbowywać broń;
3. ostrzeliwać się:
a) nabierać wprawy w strzelaniu;
b) strzelać do siebie wzajemnie

SJP.pl

# ostrzeliwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) strzelanie do jakiegoś celu w sposób wielokrotny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsṭʃɛlʲiˈvãɲɛ, AS: osṭšelʹivãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrzelanie n., ostrzał m., strzelec mos., strzelanina ż.

czas. ostrzeliwać ndk., ostrzelać dk.

przym. strzelecki

Wiktionary

# ostrzeń

roślina zielna z rodziny szorstkolistnych, rosnąca na niżu, przy drogach i w lasach

SJP.pl

Ostrzeń (Cynoglossum L.) – rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych. Obejmuje ok. 75–83 gatunków. Są to rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny występujące głównie na rozległych obszarach Azji, 11 gatunków rośnie w Europie, nieliczne gatunki rosną w górach wschodniej Afryki i na południowym krańcu tego kontynentu. W Polsce jako gatunek rodzimy występuje jeden gatunek – ostrzeń pospolity C. officinale. Poza tym obecny bywa jako przejściowo dziczejący ostrzeń drobnozadziorkowy C. microglochin.

Wikipedia

# ostrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ostrzyć.

Wiktionary

Ostrzenie – termin w żeglarstwie określający zmianę kursu na ostrzejszy, tzn. na taki, w którym kąt pomiędzy diametralną jachtu a kierunkiem, z którego wieje wiatr, jest mniejszy. Ostrzenie zazwyczaj odbywa się poprzez wychylenie płetwy sterowej w odpowiednim kierunku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsṭʃɛ̃ɲɛ, AS: osṭšẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrość ż., ostrze n., ostrzyciel m., ostrzytko n., ostrzałka ż.

czas. ostrzyć

przym. ostrzowy, ostry

przysł. ostro

Wiktionary

# ostrzeszek

dawniej: okap dachu domu

SJP.pl

# ostrzeszów

miasto w Polsce

SJP.pl

Ostrzeszów (niem. Schildberg) – miasto w województwie wielkopolskim, w Kaliskiem, na ziemi wieluńskiej, na Wzgórzach Ostrzeszowskich, siedziba powiatu ostrzeszowskiego i gminy Ostrzeszów.

Ostrzeszów uzyskał lokację miejską przed 1283 rokiem. W końcu XVI wieku miasto królewskie w starostwie ostrzeszowskim w powiecie ostrzeszowskim województwa sieradzkiego.

Według danych z 31 grudnia 2023 miasto liczyło 14 095 mieszkańców.

Wikipedia

# ostrzeszowianin

mieszkaniec miasta: Ostrzeszów

SJP.pl

# ostrzeszowianka

mieszkanka Ostrzeszowa

SJP.pl

# ostrzeszowski

przymiotnik od: Ostrzeszów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ostrzeszowem, dotyczący Ostrzeszowem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród 18 nowych zakażonych koronawirusem w Wielkopolsce siedem osób pochodzi z powiatu kępińskiego, który jest głównym ogniskiem epidemii w regionie, trzy z powiatu kaliskiego, po jednym z pilskiego, śremskiego, jarocińskiego, ostrzeszowskiego i tureckiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrzeszów mrz., ostrzeszowianin m., ostrzeszowianka ż.

Wiktionary

# ostrzeszyn

bylina z rodziny marantowatych; kalatea

SJP.pl

Kalatea lub ostrzeszyn (Calathea) – rodzaj roślin z rodziny marantowatych, blisko spokrewniony z marantą. Należy do niego 59 gatunków pochodzących z południowego Meksyku, Ameryki Południowej, Środkowej oraz Karaibów. Na podstawie wyników badań filogenetycznych, w 2012 roku większość gatunków zaliczanych wcześniej do tego rodzaju przeniesiono do rodzaju Goeppertia.

Wikipedia

# ostrzew

roślina z rodziny turzycowatych

SJP.pl

- Ostrzew – roślina z rodziny ciborowatych
- Ostrzew – pień drzewa z ociosanymi gałęziami, używany jako drabina, stojak na siano, przeszkoda lub mobilium herbowe
- Ostrzew – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Sowich.

Wikipedia

# ostrzeżenie

poinformować o czymś niebezpiecznym lub niepożądanym, zwrócić uwagę na niebezpieczeństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) akt ostrzegania; przestroga przed czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To jest moje ostatnie ostrzeżenie, następnym razem wylatujesz z pracy!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: osṭšežẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrzeganie n.

czas. ostrzegać, ostrzec

przym. ostrzegawczy

przysł. ostrzegawczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) napomnienie, przestroga, uwaga, upomnienie

Wiktionary

# ostrzowy

→ ostrze

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z ostrzem, dotyczący ostrza

Wiktionary

#### Patrz:

ostrze

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsṭʃɔvɨ, AS: osṭšovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrość ż., ostrze n., ostrzałka ż., ostrzenie n., ostrzyciel mos.

czas. ostrzyć, naostrzyć, wyostrzyć

przym. ostry

przysł. ostro

Wiktionary

# ostrzyc

trawa pastewna dorastająca do wysokości 3 metrów; mozga trzcinowata

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) czynić ostrym (krawędź czegoś)

(1.2) czynić ostrym (wierzchołek czegoś)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed egzekucją kat dobrze ostrzy topór.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔsṭʃɨt͡ɕ, AS: osṭšyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrość ż., ostrze n., ostrzenie n., ostrzałka ż., ostrzyciel m., ostrzytko n.

czas. wyostrzać / wyostrzyć, zaostrzać / zaostrzyć

przym. ostry, ostrzowy

przysł. ostro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) temperować, strugać

Wiktionary

# ostrzyca

trawa pastewna dorastająca do wysokości 3 metrów; mozga trzcinowata

SJP.pl

W Polsce

- Ostrzyca – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Izbica
- Ostrzyca – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard

- Ostrzyca (501 m n.p.m.) – szczyt Pogórza Kaczawskiego, położony w woj. dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim
- Ostrzyca (223,2 m n.p.m.) – wzniesienie Wzgórz Dalkowskich, położone w woj. dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Polkowice

Wikipedia

# ostrzyciel

1. dawniej: osoba zajmująca się ostrzeniem narzędzi do cięcia;
2. w filmoznawstwie: osoba odpowiedzialna za utrzymanie ostrości obrazu w czasie kręcenia scen do filmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) film. pracownik planu filmowego odpowiedzialny za ustawianie ostrości obiektywu kamery;

(1.2) rzem. rzemieślnik ostrzący noże, nożyczki itp.

Wiktionary

Ostrzyciel (pierwszy asystent kamery, focus puller) – członek pionu operatorskiego odpowiedzialny za utrzymanie ostrości obrazu, współpracujący ściśle z operatorem filmowym. Jego obecność jest niezbędna przy dynamicznych ujęciach, kiedy rusza się kamera lub przemieszczają się aktorzy, a ostrość musi pozostać na konkretnej osobie lub przedmiocie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dobry ostrzyciel potrafi bezbłędnie prowadzić ostrość, utrzymując ją na poruszającym się aktorze.

(1.2) Na naszą ulicę zawędrował dziś ostrzyciel ze swoim warsztatem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈsṭʃɨt͡ɕɛl, AS: osṭšyćel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrość ż., ostrzenie n., wyostrzanie n., wyostrzenie n., ostrzałka ż., ostrze n., naostrzenie n., podostrzenie n.

:: fż. ostrzycielka ż.

czas. ostrzyć ndk., wyostrzać ndk., wyostrzyć dk., naostrzyć dk., podostrzyć dk.

przym. ostry, ostrzowy

przysł. ostro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pierwszy asystent kamery, asystent operatora obrazu

(1.2) ostrzarz

Wiktionary

# ostrzyhom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnych Węgrzech, nad Dunajem;

Wiktionary

Ostrzyhom (węg. Esztergom, czyt.: Estergom, niem. Gran, słow. Ostrihom, tur. Estergon, łac. Strigonium) – miasto na Węgrzech, w komitacie Komárom-Esztergom. Leży nad Dunajem. W 2011 roku liczyło 30,86 tys. mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zapisu źródłowego wymieniającego Ostrzyhom i Jagier jako granice Polski, nie należy oczywiście rozumieć dosłownie w ten sposób, że granica biegła przez te grody. Ostrzyhom leżał po południowej stronie Dunaju, a granica dochodziła »ad litus Danubii«. I przez Jagier nie biegła granica, a tylko krańcem obszaru, w którego ramach leżał Jagier jako główny ośrodek.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ostrzyhomski

Wiktionary

# ostrzyhomski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Ostrzyhomia, związany z Ostrzyhomiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Papież spotka się z Węgrami na placu przed ostrzyhomską katedrą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostrzyhom m.

Wiktionary

# ostrzykiwać

1. nastrzykiwać miejsce na ciele jakimś preparatem, np. botoksem;
2. ostrzykiwać się - wstrzykiwać sobie jakiś preparat, zwykle w celach estetycznych; botoksować się

SJP.pl

# ostrzyknąć

1. nastrzyknąć miejsce na ciele jakimś preparatem, np. botoksem;
2. ostrzyknąć się - wstrzyknąć sobie jakiś preparat, zwykle w celach estetycznych

SJP.pl

# ostrzyna

zbędny naddatek materiału powstający przy odlewie

SJP.pl

# ostrzynka

potocznie: narzędzie do ostrzenia ołówków i kredek; temperówka, ostrzałka, strugaczka, podstrugiwaczka, zastrugaczka, strugawka, strugarka

SJP.pl

Temperówka – niewielki przyrząd służący do temperowania (ostrzenia) przyrządów kreślarskich, np. ołówków, kredek. Temperówki ręczne najczęściej mają niewielkie ostrze umieszczone w uchwycie ze stożkowym otworem. Włożenie ołówka do tego otworu i obracanie go w nim powoduje skrawanie cienkiego wióra z drewnianej oprawy ołówka z jednoczesnym kształtowaniem – ostrzeniem – jego grafitowego rdzenia. Istnieją także temperówki, w których ołówek obracany jest przy pomocy specjalnej przekładni napędzanej ręczną korbką lub niewielkim silniczkiem elektrycznym.

Wikipedia

# ostrzytko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poznań. temperówka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ostrzyć

rzecz. ostrzenie, ostrze, ostrzałka

Wiktionary

# ostuda

przebarwienie skóry koloru brązowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przebarwienie skóry twarzy (zwykle brązowe), występujące pod wpływem intensywnego opalania, u kobiet w czasie ciąży lub u osób chorych na wątrobę;

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wstyd, zgorszenie, hańba

Wiktionary

Ostuda, melanodermia (łac. chloasma, melasma) - występowanie ostro odgraniczonych, przebarwionych (zwykle brązowych), symetrycznych plam na policzkach, czole, rzadziej na karku lub górnej wardze, bez poprzedzającego i towarzyszącego stanu zapalnego, związane z następującymi stanami:

- ciąża (łac. chloasma gravidarum)
- menopauza
- zaburzenia miesiączkowania
- stany zapalne przydatków
- doustne leki antykoncepcyjne
- przewlekła choroba wątroby
- stan wyniszczenia (łac. chloasma cachecticorum)
- stosowanie fenytoiny, hydantoiny, chlorpromazyny (łac. chloasma medicamentosum)
- niektóre kosmetyki, np. olejek bergamotowy (łac. chloasma cosmeticum)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostudy występują głównie u kobiet.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈstuda, AS: ostuda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) melanodermia

Wiktionary

# ostudzać

ochładzać;
1. powodować obniżenie temperatury; schładzać, oziębiać;
2. przenośnie: wpływać hamująco na czyjeś działanie, zachowanie; tłumić, przytłumiać, wyciszać

SJP.pl

# ostudzająco

studząco;
1. w sposób obniżający temperaturę czegoś; chłodząco, ochładzająco, schładzająco, oziębiająco;
2. w sposób zmniejszający intensywność czyjegoś zaangażowania uczuciowego w coś;
3. w sposób wpływający na zmniejszenie tempa rozwoju czegoś

SJP.pl

# ostudzić

ochłodzić;
1. spowodować obniżenie temperatury; schłodzić, oziębić;
2. przenośnie: wpłynąć hamująco na czyjeś działanie, zachowanie; stłumić, przytłumić, wyciszyć

SJP.pl

# ostukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ostukiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ostukiwać ndk., ostukać dk.

Wiktionary

# ostwa

roślina z rodziny wiechlinowatych

SJP.pl

# ostwica

słup z żerdkami, na których układa się i suszy siano; ostew, ostrew, ostrewka, suszak

SJP.pl

# ostygać

1. stawać się zimniejszym; ochładzać się, ostudzać się;
2. przenośnie: zmniejszać natężenie uczuć, emocji; ochładzać;
3. przenośnie o stanach emocjonalnych, uczuciach: tracić na intensywności; ochładzać

SJP.pl

# ostygalnia

pomieszczenie w rzeźni, w którym mięso ostyga przez pewien czas po uboju

SJP.pl

# ostygnąć

1. stać się zimniejszym; ochłodzić się, ostudzić się;
2. przenośnie: zmniejszyć natężenie uczuć, emocji; ochłodnąć;
3. przenośnie o stanach emocjonalnych, uczuciach: stracić na intensywności; ochłodnąć

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. ostygać)

(1.1) stać się zimniejszym lub całkowicie zimnym

(1.3) zmniejszyć natężenie emocji lub uczuć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed ponownym użyciem należy pozwolić ostygnąć urządzeniu przez 30 minut.

(1.2) Pierwotny entuzjazm Kazia ostygł i gitara poszła w kąt.

(1.3) Halinka ostygnęła w zapale do nauczenia się greki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostygnięcie n.

czas. ostygać ndk., stygnąć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ochłodnąć, ochłodnieć, ostudzić się

(1.3) ochłodnąć, ochłodnieć, wystudzić się, wystygnąć

Wiktionary

# ostygnięty

taki, który ostygnął; ostygły

SJP.pl

# ostygły

1. taki, który ochłódł, stracił ciepło;
2. przenośnie: taki, który stracił intensywność

SJP.pl

# ostyjski

→ Ostia (starożytne miasto)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Ostią, dotyczący Ostii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ostia ż., ostyjczyk m., ostyjka ż.

Wiktionary

# ostylować

potocznie: nadać tekstowi styl graficzny

SJP.pl

# osu

skrót od łacińskiego: Ordinis Sanctae Ursulae, Zakon Świętej Urszuli; urszulanki

SJP.pl

# osuch

brzegowa równina piaszczysta lub mulista, odsłaniająca się spod wody w czasie niskiego jej stanu, a zalewana przy stanie wysokim

SJP.pl

W Polsce

- Osuch – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
- Osuch – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino
- Osuch – potok, dopływ Widawy
- Osuch – zlikwidowany przystanek osobowy w Osuchu, w gminie Czarnków, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w województwie wielkopolskim

Wikipedia

# osucha

brzegowa równina piaszczysta lub mulista, odsłaniająca się spod wody w czasie niskiego jej stanu, a zalewana przy stanie wysokim

SJP.pl

Osucha (niem. Watten, hol. wadden, duń. vade) — brzegowa równina piaszczysta lub mulista, odsłaniająca się spod wody w czasie niskiego jej stanu, a zalewana przy stanie wysokim.

Wikipedia

# osuchowski

nazwisko

SJP.pl

# osunąć

1. rzadko: spowodować osunięcie się czegoś; obsunąć;
2. osunąć się:
a) oderwawszy się od czegoś, odpaść, zsunąć się; przesunąć się w dół, ślizgając się; osypać się;
b) zmienić pozycję ze stojącej na leżącą lub klęczącą; opaść, obsunąć się

SJP.pl

# osunięcie

1. rzadko: spowodować osunięcie się czegoś; obsunąć;
2. osunąć się:
a) oderwawszy się od czegoś, odpaść, zsunąć się; przesunąć się w dół, ślizgając się; osypać się;
b) zmienić pozycję ze stojącej na leżącą lub klęczącą; opaść, obsunąć się

SJP.pl

# osunięty

1. rzadko: spowodować osunięcie się czegoś; obsunąć;
2. osunąć się:
a) oderwawszy się od czegoś, odpaść, zsunąć się; przesunąć się w dół, ślizgając się; osypać się;
b) zmienić pozycję ze stojącej na leżącą lub klęczącą; opaść, obsunąć się

SJP.pl

# osuszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. osuszyć)

(1.1) powodować, że coś staje się suche; usuwać ciecz

(1.2) pozbawiać wilgoci

czasownik zwrotny niedokonany osuszać się (dk. osuszyć się)

(2.1) być osuszanym

(2.2) osuszać siebie; pozbawiać siebie wilgoci

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. suszak mrz., osuszanie n., suszarka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obcierać, wycierać, wysuszać

(1.2) odwadniać, suszyć

(2.2) schnąć

Wiktionary

# osuszacz

urządzenie do usuwania wilgoci

SJP.pl

- osuszacz (substancja)
- osuszacz (naczynie laboratoryjne)
- osuszacz powietrza
- osuszacz sprężonego powietrza

Wikipedia

# osuszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|osuszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieosuszanie n.

czas. osuszyć, osuszać ndk.

Wiktionary

# osuszka

ubytek masy surowca na skutek parowania bądź sublimacji wody

SJP.pl

# osuszyć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|osuszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. suszak mrz., osuszanie n., osuszenie n., suszenie n., suszarka ż.

czas. wysuszyć, suszyć ndk.

Wiktionary

# osutka

mnogie wykwity na skórze w postaci plamek, grudek lub pęcherzyków, występujące w przebiegu wielu chorób zakaźnych, zatruć lekowych i jako reakcja uczuleniowa; wysypka

SJP.pl

Osutki polekowe – zmiany skórne będące niepożądanym skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków. Mogą wystąpić niezależnie od tego, na co i w jaki sposób (zewnętrznie czy wewnętrznie) użyty był lek.

Zmiany polekowe nie mają zazwyczaj cech charakterystycznych dla poszczególnych specyfików. Często różne leki dają takie same objawy. Niektóre ze zmian nasuwają od razu podejrzenie związku z lekami:

- rumień trwały – barbiturany, fenacetyna, salicylany, środki antykoncepcyjne, fenylobutazon, sulfonamidy, metronidazol
- rumień wielopostaciowy – sulfonamidy, penicylina i pochodne, barbiturany, fenotiazyna, furosemid
- toksyczna nekroliza naskórka
- rumień guzowaty – sulfonamidy, penicylina, tetracyklina
- zmiany krwotoczne – tiazydy, sole złota, sulfonamidy, allopurynol, niesteroidowe leki przeciwzapalne, penicylina i pochodne.

Wikipedia

# osuw

1. obsuwisko
2. osuwanie się czegoś, zsuwanie w dół

SJP.pl

# osuwać

1. powodować przesunięcie się czegoś z wyższego miejsca na niższe; zsuwać;
2. osuwać się:
a) tracić punkt oparcia i przesuwać się ku dołowi;
b) oderwawszy się od czegoś, odpadać, zsuwać się;
c) powoli siadać, upadać lub kłaść się, zwykle ze zmęczenia lub w wyniku utraty przytomności

SJP.pl

# osuwisko

ziemia i materiał skalny, nagromadzone na stoku i u jego podnóża na skutek zsuwania się mas skalnych; zsuw; usuwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;

Wiktionary

Osuwisko – nagłe przemieszczenie się mas ziemnych, powierzchniowej zwietrzeliny i mas skalnych podłoża spowodowane siłami przyrody lub działalnością człowieka (podkopanie stoku lub jego znaczne obciążenie). Jest to rodzaj ruchów masowych, polegający na przesuwaniu się materiału skalnego lub zwietrzelinowego wzdłuż powierzchni poślizgu (na której nastąpiło ścięcie), połączone z obrotem. Ruch taki zachodzi pod wpływem siły ciężkości. Osuwiska są szczególnie częste w obszarach o sprzyjającej im budowie geologicznej, gdzie warstwy skał przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych występują naprzemiennie. Miejsca występowania osuwisk to naturalne stoki i zbocza dolin i zbiorników wodnych, obszary źródłowe rzek (gdzie erozja wsteczna zwiększa spadek terenu), skarpy wykopów i nasypów oraz wyrobisk.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po intensywnych opadach atmosferycznych w maju 2010 r. na obszarze Małopolski powstało lub uaktywniło się ponad tysiąc osuwisk.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsuˈvʲiskɔ, AS: osuvʹisko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osunięcie n., osuwanie n., suwanie n., sunięcie n., suwak m., suw m.

czas. osuwać ndk., osunąć dk., sunąć ndk., suwać ndk.

przym. osuwiskowy, suwowy

Wiktionary

# osuwiskowy

powstały w wyniku osuwania się skał, ziemi itp.

SJP.pl

# oswajać

1. przyzwyczajać, zaznajamiać z czymś;
2. przyzwyczajać dzikie zwierzę do przebywania wśród ludzi; obłaskawiać

SJP.pl

# oswajalny

o zwierzęciu: dający się oswoić

SJP.pl

# oswajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oswajać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oswoić dk., oswajać ndk.

rzecz. oswojenie n., swoje n.

Wiktionary

# oswald

1. imię męskie;
2. nazwisko, np. Lee Harvey Oswald (1939-1963), amerykański zamachowiec, domniemany zabójca prezydenta Johna F. Kennedy'ego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Oswald (imię) – imię męskie
- Oswald (nazwisko) – nazwisko
- Oswald (ang. Oswald the Octopus, 2001-2003) – amerykańsko brytyjski serial animowany

Zobacz też:

- Sankt Oswald
- St. Oswald
- Królik Oswald

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɔsfalt, AS: osfalt

Wiktionary

# oswalda

1. imię męskie;
2. nazwisko, np. Lee Harvey Oswald (1939-1963), amerykański zamachowiec, domniemany zabójca prezydenta Johna F. Kennedy'ego

SJP.pl

Oswalda – żeński odpowiednik imienia Oswald.

Oswalda imieniny obchodzi: 5 sierpnia i 22 sierpnia.

Wikipedia

# oświadczać

1. wypowiadać, oznajmiać coś, zwłaszcza uroczyście lub oficjalnie;
2. oświadczać się - proponować komuś małżeństwo, prosić o rękę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oświadczyć)

(1.1) komunikować w podniosły lub formalny sposób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oświadczam, że nie byłem w posiadaniu żadnych niejawnych informacji, gdy kupowałem te akcje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕˈfʲjaṭt͡ʃat͡ɕ, AS: ośfʹi ̯aṭčać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oświadczenie, oświadczanie, oświadczyny

Wiktionary

# oświadczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oświadczać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjaṭˈt͡ʃãɲɛ, AS: ośfʹi ̯aṭčãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oświadczać

rzecz. oświadczenie n.

Wiktionary

# oświadczenie

1. wypowiedzieć, oznajmić coś, zwłaszcza uroczyście lub oficjalnie;
2. oświadczyć się - zaproponować komuś małżeństwo, poprosić o rękę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego

(1.2) pismo zawierające oświadczenie (1.1)

Wiktionary

- oświadczenie woli
- oświadczenie majątkowe
- oświadczenie lustracyjne
- oświadczenia poselskie
- oświadczenia procesowe
- oświadczenie (wypowiedź)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na konferencji prasowej premier wygłosił oświadczenie w sprawie zmian w systemie emerytalnym.

(1.2) Do oferty pracy należy obowiązkowo dołączyć oświadczenia o stanie zdrowia kandydata, niekaralności i zgodzie na przetwarzanie danych osobowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjaṭˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ośfʹi ̯aṭčẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oświadczanie n., oświadczyny nmos.

czas. oświadczyć dk., oświadczać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) deklaracja, enuncjacja, komunikat, wypowiedź, wyznanie, zeznanie

(1.2) deklaracja, zeznanie

Wiktionary

# oświadczyć

1. wypowiedzieć, oznajmić coś, zwłaszcza uroczyście lub oficjalnie;
2. oświadczyć się - zaproponować komuś małżeństwo, poprosić o rękę

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. oświadczać)

(1.1) dokonany od|oświadczać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Mam dzisiaj urodziny - oświadczyła. - Rano zjadłam w łóżku urodzinowy tort i zdmuchnęłam świeczki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕfʲjaṭt͡ʃɨt͡ɕ, AS: ośfʹi ̯aṭčyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oświadczenie n., oświadczyny nmos.

czas. świadczyć

Wiktionary

# oświadczyny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) tradycyjne, oficjalne wyrażenie chęci zawarcia małżeństwa, które zazwyczaj obejmuje zaproszenie do ślubu jednej osoby przez drugą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oświadczenie n.

czas. oświadczyć, świadczyć, oświadczać

przym. oświadczynowy

Wiktionary

# oświata

1. kształcenie społeczeństwa, upowszechnianie wiedzy i kultury;
2. ogół instytucji i ludzi zajmujących się kształceniem i upowszechnianiem wiedzy i kultury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces kształcenia, upowszechnienia wiedzy i kultury w społeczeństwie

(1.2) ogół instytucji i ludzi zajmujących się upowszechnianiem wiedzy i kultury

Wiktionary

Oświata – działalność edukacyjna polegająca na upowszechnianiu wykształcenia ogólnego i zawodowego oraz realizowaniu zadań wychowawczych w celu zapewnienia jednostkom wszechstronnego rozwoju i pomyślnej egzystencji, a społeczeństwu więzi kulturalnych łączących jego przeszłość historyczną z teraźniejszością i budową pomyślnej przyszłości.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈɕfʲjata, AS: ośfʹi ̯ata

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. oświatowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) edukacja

(1.2) szkolnictwo

Wiktionary

# oświatowiec

osoba działająca w oświacie

SJP.pl

# oświatowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący oświaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oświata ż., oświatowiec m., oświatówka ż., oświatowość ż.

Wiktionary

# oświec.

skrót od: oświecenie

SJP.pl

skrót w funkcji rzeczownika

(1.1) = kult. oświecenie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oświecenie n.

przym. oświeceniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. oświec.

Wiktionary

# oświecać

czasownik przechodni niedokonany (dk. oświecić)

(1.1) podn. uświadamiać coś komuś

(1.2) podn. szerzyć oświatę; zwiększać poziom wiedzy i kultury

(1.3) przest. rzucać światło

czasownik zwrotny niedokonany oświecać się (dk. oświecić się)

(2.1) podn. poszerzać swoją wiedzę i kulturę

(2.2) przest. być otaczanym światłem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oświecanie n., oświecenie n., oświetlacz mos./mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) informować, uświadamiać

(1.2) nauczać, uczyć

(1.3) oświetlać, iluminować

(2.1) kształcić się

Wiktionary

# oświecający

przymiotnik

(1.1) wysyłający światło

Wiktionary

# oświecanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oświecać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oświecenie n., nieoświecanie n., oświecenie n., oświeciciel m., oświecicielka ż., oświeceniowiec m.

czas. oświecać ndk., oświecić dk.

przym. oświeceniowy, oświecony, oświecicielski

przysł. oświeceniowo

Wiktionary

# oświecenie

1. prąd umysłowy panujący w Europie w XVIII w., głoszący kult rozumu i wiedzy;
2. w niektórych religiach: stan umysłu, w którym doznaje on poznania pochodzącego od siły wyższej; iluminacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) kult. okres w kulturze europejskiej od końca XVII w., związany z dominacją idei oświeceniowych;

(1.2) rel. w religiach Wschodu: stan osiągnięty przez wytrwałą medytację;

Wiktionary

## Epoki

- Oświecenie w kulturze Zachodu, w Europie w latach 1688–1789.
  - Oświecenie w Polsce – w latach ok. 1740–1822.
  - Oświecenie katolickie – połączenie idei oświeceniowych i tradycji katolickiej w XVIII wieku.
  - Haskala – oświecenie żydowskie; ruch intelektualny europejskich Żydów w późnych latach XVIII wieku.

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Jak kształtowały się te relacje w epoce Oświecenia i Rewolucji Francuskiej?

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. oświecanie n., oświeciciel mos., oświecicielka ż., oświeceniowiec mos., oświeceniowość ż., oświecony mos.

  czas. oświecać ndk., oświecać się ndk., oświecić dk.

  przym. oświeceniowy, oświecony, świetlny

  przysł. oświeceniowo

  skr. oświec.

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) war. oświecenie; skr. oświec.

  (1.2) war. oświecenie

  Wiktionary

# oświeceniowiec

pisarz lub uczony żyjący i działający w okresie Oświecenia

SJP.pl

# oświeceniowo

przysłówek

(1.1) rzad. w sposób charakterystyczny dla oświecenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oświecenie n., oświecanie n., oświecenie n., oświeciciel mos., oświecicielka ż., oświeceniowiec mos., oświeceniowość ż.

czas. oświecać ndk., oświecać się ndk., oświecić dk.

przym. oświeceniowy, oświecony, oświecicielski

Wiktionary

# oświeceniowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest oświeceniowe; cecha tych, którzy są oświeceniowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. oświeceniowy

przysł. oświeceniowo

rzecz. oświecenie n., Oświecenie n.

Wiktionary

# oświeceniowy

1. odnoszący się do Oświecenia, okresu w kulturze europejskiej między Barokiem a Romantyzmem;
2. nawiązujący do oświecenia, prądu umysłowego osiemnastowiecznej Europy, głoszącego kult rozumu i wiedzy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. kult. dotyczący oświecenia, występujący w epoce oświecenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Berkeley był drugim z „wielkiej trójki” oświeceniowych empiryków brytyjskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oświecenie n., oświecanie n., oświecenie n., oświeciciel mos., oświecicielka ż., oświeceniowiec mos., oświeceniowość ż.

czas. oświecać ndk., oświecać się ndk., oświecić dk.

przym. oświecony, oświecicielski, świetlny

przysł. oświeceniowo

skr. oświec., Oświec.

Wiktionary

# oświeceńszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: oświecony; bardziej oświecony

SJP.pl

# oświecić

czasownik przechodni dokonany (ndk. oświecać)

(1.1) zob. oświecać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oświecanie n., oświecenie n., światło n., Oświecenie n.

przym. świetlany, światły, oświeceniowy

przysł. oświeceniowo

Wiktionary

# oświęcim

miasto w Polsce, w województwie małopolskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie małopolskim;

(1.2) pot. nazwa hitlerowskiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau zlokalizowanego w mieście Oświęcim (1.1)

Wiktionary

Oświęcim (niem. Auschwitz, jid. ‏אָשפּיצין‎ Oszpicin, romski (vlax) Auszwica) – miasto w województwie małopolskim, siedziba władz powiatu oświęcimskiego i dwóch gmin – miejskiej (miasto Oświęcim) oraz gminy wiejskiej Oświęcim (okoliczne sołectwa bez samego miasta).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym celu sprzedał niezwłocznie tereny węglowe między Krakowem i Oświęcimiem oraz wszystkie nowo otwarte i w ruch puszczone kopalnie (…)

(1.2) Zapomnieć, że mkną nocami pociągi wiozące lud z kraju do Oświęcimia, polską siłę, którą daje się dobrowolnie Niemcom!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕˈfʲjɛ̇̃ɲt͡ɕĩm, AS: ośfʹi ̯ė̃ńćĩm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oświęcimianin mos., oświęcimianka ż., oświęcimiak mos., oświęcimiaczka ż.

przym. oświęcimski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Auschwitz

Wiktionary

# oświęcim-brzezinka

obóz koncentracyjny i zagłady w Oświęcimiu

SJP.pl

Konzentrationslager Auschwitz, w szczególności KL Auschwitz I (Stammlager), KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i obozu zagłady, działający w latach 1940–1945 w Oświęcimiu (niem. Auschwitz) i pobliskich miejscowościach; symbol Zagłady Żydów, nazywany też „fabryką śmierci”. Jako jedyny niemiecki obóz koncentracyjny został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO (1979) pod nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940–1945). W części obozu utworzono Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu (1947), pomnik i instytucję kultury dokumentującą zbrodnie niemieckie w okupowanej Polsce.

Wikipedia

# oświęcimiaczka

więźniarka Oświęcimia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. więźniarka niemieckiego obozu zagłady w Auschwitz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uczelnia zaprosiła prawdziwą oświęcimiaczkę, panią w bardzo już podeszłym wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oświęcim mrz., oświęcimianin mos., oświęcimianka ż.

:: fm. oświęcimiak mos.

przym. oświęcimski

Wiktionary

# oświęcimiak

więzień Oświęcimia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. więzień niemieckiego obozu zagłady w Auschwitz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szkoła zaprosiła na akademię prawdziwego oświęcimiaka, pana w bardzo już podeszłym wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oświęcim mrz., oświęcimianin mos., oświęcimianka ż.

:: fż. oświęcimiaczka ż.

przym. oświęcimski

Wiktionary

# oświęcimianin

mieszkaniec Oświęcimia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Oświęcimia

(1.2) osoba pochodząca z Oświęcimia, urodzona w Oświęcimiu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjɛ̇̃ɲt͡ɕĩˈmʲjä̃ɲĩn, AS: ośfʹi ̯ė̃ńćĩmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oświęcim m., oświęcimiak m.

:: fż. oświęcimianka ż.

przym. oświęcimski

Wiktionary

# oświęcimianka

mieszkanka Oświęcimia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Oświęcimia

(1.2) kobieta pochodząca z Oświęcimia, urodzona w Oświęcimiu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjɛ̇̃ɲt͡ɕĩˈmʲjãnka, AS: ośfʹi ̯ė̃ńćĩmʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oświęcim m., oświęcimiak m., oświęcimiaczka ż.

:: fm. oświęcimianin m.

przym. oświęcimski

Wiktionary

# oświęcimski

przymiotnik od: Oświęcim

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Oświęcimiem, dotyczący Oświęcimia

(1.2) związany z obozem zagłady w Oświęcimiu, dotyczący obozu zagłady w Oświęcimiu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Książnica oświęcimska wzbogaciła się o kilkanaście nowych pozycji z dziedziny fantastyki.

(1.1) Kosztowna konserwacja oświęcimskiego witraża jest możliwa dzięki realizacji specjalnego projektu Niemiecko-Polskiej Fundacji Ochrony Kultury i Zabytków".

(1.2) Kilku oświęcimskich oprawców schwytano na terenie Niemiec.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕĩmsʲci, AS: ośfʹi ̯ė̃ńćĩmsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oświęcim mrz., oświęcimianin mos., oświęcimianka ż., oświęcimiak mos., oświęcimiaczka ż.

Wiktionary

# oświecony

wykształcony, światły

SJP.pl

# oświetlać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rzucać, kierować na coś światło

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszedł do opuszczonego domu i oświetlił ciemny korytarz latarką.

(1.1) Okolicę dworca oświetlała wieczorem tylko jedna latarnia, wszystkie pozostałe były zepsute.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕˈfʲjɛtlat͡ɕ, AS: ośfʹi ̯etlać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. świetlik mrz./mzw., światło n., światełko n., oświetlanie n., oświetlenie n., oświetlacz m.

przym. oświetlony, oświetleniowy

Wiktionary

# oświetlacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się oświetleniem na planie filmowym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) urządzenie do oświetlania

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕˈfʲjɛtlat͡ʃ, AS: ośfʹi ̯etlač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oświetlenie n., oświetlanie n., światło n., oświetleniowiec m.

czas. oświetlać ndk., oświetlić dk., świecić ndk., oświecać ndk.

przym. oświetleniowy, świetlany, światły

Wiktionary

# oświetlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oświetlać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjɛˈtlãɲɛ, AS: ośfʹi ̯etlãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oświetlać

rzecz. światło n., oświetlacz mrz./mos.

Wiktionary

# oświetlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oświetlać.

(1.2) system lamp zapewniający światło

Wiktionary

- oświetlenie (grafika komputerowa)
- oświetlenie naturalne – światłem słonecznym (bezpośrednim, rozporoszonym), od naturalnych pożarów, erupcji wulkanów, bioluminescencja itp.
- oświetlenie sztuczne – światłem wytworzonym z ingerencją ludzi
- oświetlenie samochodu
- oświetlenie uliczne

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɔɕfʲjɛˈtlɛ̃ɲɛ, AS: ośfʹi ̯etlẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. światło n., oświetlacz mrz./mos.

czas. oświetlać, oświetlić

przym. oświetleniowy

Wiktionary

# oświetleniowiec

1. specjalista w dziedzinie funkcjonowania urządzeń oświetleniowych;
2. pracownik teatru zajmujący się oświetleniem sceny

SJP.pl

# oświetlić

czasownik przechodni dokonany (ndk. oświetlać)

(1.1) dokonany od|oświetlać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Musieliśmy oświetlić sobie drogę pochodniami, aby zejść do jaskini.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔɕˈfʲjɛtlʲit͡ɕ, AS: ośfʹi ̯etlʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. świetlik mrz./mzw., oświetlacz m., światełko n., światło n., oświetlenie n.

Wiktionary

# oświn

jezioro w Polsce

SJP.pl

Oświn (Jezioro Siedmiu Wysp) – jezioro położone w północno-wschodniej części Niziny Sępopolskiej, na północny zachód od Węgorzewa w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Węgorzewo.

Wikipedia

# oświnka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w północnej Polsce i w obwodzie królewieckim Rosji, dopływ Łyny;

Wiktionary

# oswobodzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. oswabadzać, oswobadzać)

(1.1) przywrócić swobodę

czasownik zwrotny dokonany oswobodzić się (ndk. oswabadzać się, oswobadzać się)

(2.1) odzyskać swobodę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oswobodzenie n., oswobodziciel mos., oswobodzicielka ż.

czas. oswabadzać / oswobadzać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uwalniać, wyzwalać

Wiktionary

# oswobodziciel

osoba, która oswobodziła, wyzwoliła kogoś lub coś; wybawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. albo podn. ten, kto oswobodził kogoś lub coś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oswobodzenie n.

:: fż. oswobodzicielka ż.

przym. oswobodzicielski

czas. oswobodzić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wybawca, wybawiciel, wyzwoliciel, zbawca

Wiktionary

# oswobodzicielka

kobieta, która oswobodziła, wyzwoliła kogoś lub coś

SJP.pl

# oswoić

1. przyzwyczaić do czegoś, zaznajomić;
2. obłaskawić, udomowić dzikie zwierzę

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. oswajać)

(1.1) dokonany od|oswajać.

czasownik zwrotny dokonany oswoić się (ndk. oswajać się)

(2.1) dokonany od|oswajać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oswajanie n., swoje n., oswojenie n.

przym. oswojony

Wiktionary

# oswojony

1. przyzwyczaić do czegoś, zaznajomić;
2. obłaskawić, udomowić dzikie zwierzę

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: oswoić

przymiotnik

(2.1) przyzwyczaiony do kogoś lub do czegoś albo zapoznany z czymś

(2.2) o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość

Wiktionary

Oswojony – trzeci solowy album Krzysztofa Myszkowskiego, założyciela i lidera zespołu Stare Dobre Małżeństwo, wydany w 2012 r. Autorem tekstów zaprezentowanych na płycie jest Jan Rybowicz, natomiast muzykę do nich skomponował Krzysztof Myszkowski.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.2) Z plagaagą mrówek poradziłem sobie, kupując oswojonego mrównika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ, AS: osfoi ̯õny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oswoić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) obeznany, obyty

(2.2) udomowiony, poskromiony

Wiktionary

# osy

1. owad błonkoskrzydły o charakterystycznym czarnym ubarwieniu w żółte paski;
2. osoba uszczypliwa, zjadliwa, dokuczliwa

SJP.pl

Osy (Vespoidea) – nadrodzina owadów błonkoskrzydłych należących do podrzędu trzonkówek.

Badaniem os zajmuje się sfekologia, dział entomologii oraz socjobiologia.

Wikipedia

# osychać

stawać się suchym z wierzchu; obsychać

SJP.pl

# osyfiać

obsyfiać; potocznie:
1. mocno coś zabrudzać, zanieczyszczać; zasyfiać, zaświniać, zapaprywać;
2. powodować wystąpienie pryszczy, krost; wysyfiać

SJP.pl

# osyfiały

zasyfiony, zasyfiały, osyfiony, obsyfiony, obsyfiały; potocznie:
1. bardzo brudny, zanieczyszczony;
2. pokryty pryszczami

SJP.pl

# osyfić

obsyfić; potocznie:
1. mocno coś zabrudzić, zanieczyścić; oświnić, zasyfić, uświnić;
2. spowodować wystąpienie pryszczy, krost; wysyfić

SJP.pl

# osyfikacja

proces powstawania i mineralizacji kości polegający na przekształcaniu się tkanki chrzęstnej w tkankę kostną; kostnienie, ossyfikacja

SJP.pl

# osyfiony

zasyfiony, zasyfiały, osyfiały, obsyfiony, obsyfiały; potocznie:
1. bardzo brudny, zanieczyszczony;
2. pokryty pryszczami

SJP.pl

# osykać

dawniej: sycząc, opryskać

SJP.pl

# osykiwać

rzadko: sykając, opryskiwać

SJP.pl

# osyp

1. w pszczelarstwie: martwe pszczoły osypujące się zimą do dennicy ula;
2. dawny podatek feudalny płacony w zbożu; osep;
3. dawniej: osypisko

SJP.pl

Osyp – część wsi Berezyszcze w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Czeremcha.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

# osypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|osypać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osypywanie n.

czas. osypać dk., osypywać ndk.

Wiktionary

# osypany

pokryty czymś występującym w dużej ilości

SJP.pl

# osypisko

rumowisko powstałe poprzez osypanie się wietrzejących skał i ziemi; obsypisko

SJP.pl

Osypisko (usypisko) – nagromadzenie sypkiego (luźnego) materiału skalnego u podstawy zbocza lub stoku. Powstaje w wyniku przemieszczania się (osypywania się) materiału z wyżej położonych partii skalnych w niższe, pod wpływem siły ciężkości i innych zjawisk. Tworzą się wówczas charakterystyczne stożki usypowe, podobne do górskich piargów. Powstawanie osypiska jest procesem bardzo długotrwałym.

Wikipedia

# osypiskowy

powstały w wyniku osypywania się skał, ziemi itp.

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osypiskiem, dotyczący osypiska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osypisko n.

Wiktionary

# osypka

1. zmielone w całości ziarna pszenicy lub innych zbóż;
2. karma dla zwierząt domowych

SJP.pl

# osypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|osypywać.

Wiktionary

Osypywanie – w geologii dynamicznej, powtarzające się częstokroć zjawisko odpadania drobnych, pojedynczych ziaren zwietrzeliny ze stromych stoków.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. osypywać ndk.

rzecz. osypanie n.

Wiktionary

# osz

drugie pod względem ludności miasto w Kirgistanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w obwodzie oszyńskiem Kirgistanu.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. oszyński, oski

Wiktionary

# oszacować

określić w przybliżeniu wartość, wielkość lub ilość czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) podać wartość lub wielkość w przybliżeniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Badacze oszacowali, że zdolność do rozpoznawania wysokości tonów zależy od czynników genetycznych aż w 71-80 proc.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szacowanie n., oszacowanie n.

czas. przeszacować, szacować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ocenić, wycenić

Wiktionary

# oszacowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oszacować.

(1.2) wynik szacowania

Wiktionary

Estymator – statystyka służąca do szacowania wartości parametru {\widehat {\theta }} rozkładu cechy w populacji, tj. pewnego rozkładu prawdopodobieństwa pod założeniem, że rozkład ten (opisujący, na przykład pewne doświadczenie) należy do rodziny rozkładów \{\mathbb {P} _{\theta }\colon \theta \in \Theta \} dla pewnego zbioru \Theta .

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. oszacować, przeszacować

Wiktionary

# oszacowywać

oceniać coś w przybliżeniu (ilość, wielkość itp.); szacować

SJP.pl

# oszajca

nazwisko

SJP.pl

# oszaleć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. szaleć)

(1.1) ulec pomieszaniu zmysłów, wpaść w szał

(1.2) stracić rozsądek pod wpływem silnych uczuć

(1.3) zaangażować się nadmiernie, zacząć poświęcać komuś lub czemuś zbyt wiele uwagi lub czasu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszalenie n., szalony mos., szał mrz.

przym. oszalały, szalony

czas. szaleć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zbzikować, ześwirować, zwariować

Wiktionary

# oszalować

obić coś deskami w celu wzmocnienia lub ochrony

SJP.pl

# oszalowanie

obić coś deskami w celu wzmocnienia lub ochrony

SJP.pl

# oszalowywać

obijać ściany deskami w celu ich wzmocnienia; szalować

SJP.pl

# oszarpać

potocznie:
1. szarpiąc, oberwać lub postrzępić coś dookoła; obszarpać, otargać, obtargać;
2. oszarpać się - zmęczyć się czymś; uszarpać się, umęczyć się

SJP.pl

# oszarpywać

dawniej: obszarpywać; szarpiąc, obrywać coś dookoła

SJP.pl

# oszast

deska boczna z pnia drewna, z jednej strony płaska, z drugiej zaokrąglona

SJP.pl

Osoby:

- Helena Oszast (1926–2014) – polska koszykarka
- Janina Oszast (1908–1986) – polska biolożka, działaczka niepodległościowa
- Tadeusz Oszast (1912–1982) – polski dziennikarz sportowy
- Zbigniew Oszast (1903–1967) – polski profesor dermatologii

Inne:

- Oszast – rezerwat przyrody

Wikipedia

# oszałamiać

oszołamiać;
1. wywierać na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarowywać;
2. pozbawiać kogoś świadomości na pewien czas; odurzać;
3. oszałamiać się - oszołamiać samego siebie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oszołomić)

(1.1) wywoływać stan częściowej utraty przytomności; wprowadzać w stan zamroczenia

(1.2) wywierać silne wrażenie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszałamianie n.

przym. oszałamiający

przysł. oszołamiająco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1) war. oszołamiać

(1.1) odurzać, otumaniać, zatruwać

(1.2) szokować, zdumiewać

Wiktionary

# oszałamiający

taki, który powoduje czasową utratę świadomości; odurzający

SJP.pl

# oszałomić

czasownik przechodni dokonany (ndk. oszałamiać)

(1.1) rzad. war. oszołomić, dokonany od|oszałamiać.

Wiktionary

# oszczać

potocznie: osikać

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) wulg. oddając mocz, zmoczyć kogoś lub coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiem, co się u was o Sovro mawia: że bez łapówki to tyci i pies ciżmy nie oszcza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔʃt͡ʃat͡ɕ, AS: oščać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. szczać

rzecz. szczaw mrz., oszczanie n., szczochy nmos., szczyl mzw.

Wiktionary

# oszczak

nazwisko

SJP.pl

# oszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oszczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. szczać, oszczać dk.

rzecz. szczaw mrz., szczyl mzw.

Wiktionary

# oszczędnie

przysłówek

(1.1) w sposób oszczędny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔʃˈt͡ʃɛ̃ndʲɲɛ, AS: oščẽndʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczędność ż., oszczędności nmos., oszczędzanie n., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n.

czas. oszczędzać ndk., oszczędzić dk., przyoszczędzić dk., zaoszczędzić dk.

przym. oszczędnościowy

przym. oszczędny

Wiktionary

# oszczędniej

stopień wyższy od przysłówka: oszczędnie

SJP.pl

# oszczędniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: oszczędny

SJP.pl

# oszczędność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki

(1.2) rozporządzanie zasobami w taki sposób, aby możliwie najmniej ich zużyć

(1.3) cecha czegoś, co mało ozdobne

Wiktionary

Oszczędzanie – proces, który prowadzi do powstawania oszczędności.

Wyróżnić można następujące motywy oszczędzania:

- przezornościowy (sfinansowanie nieprzewidzianych, nagłych, ale koniecznych wydatków w przyszłości lub zabezpieczenie poziomu dochodów na emeryturze),
- konsumpcyjny (zakup droższych dóbr trwałego użytku w przyszłości),
- transakcyjny, płynnościowy – (utrzymanie płynności regulowania zobowiązań),
- spekulacyjny (związany ze zwiększaniem wartości zgromadzonych oszczędności).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔʃˈt͡ʃɛ̃ndnɔɕt͡ɕ, AS: oščẽndność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczędności nmos., oszczędzanie n., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n.

czas. zaoszczędzić dk., oszczędzić dk., oszczędzać ndk.

przym. oszczędny, oszczędnościowy

przysł. oszczędnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gospodarność, skrzętność, zapobiegliwość

(1.2) ekonomiczność

(1.3) prostota, skromność

Wiktionary

# oszczędności

zaoszczędzone pieniądze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) to, co zostało zaoszczędzone, nie zostało zużyte

(1.2) ekon. zaoszczędzone pieniądze

forma rzeczownika.

(2.1) D., C., Ms. i W. lp.; M., D., B. i W. lm. od: oszczędność

Wiktionary

Oszczędności – zasoby pieniężne, które nie zostały w danym okresie przeznaczone na zakup dóbr i usług konsumpcyjnych (zaspokajających bieżące potrzeby nabywców). Inaczej ujmując jest to wartość dochodu pomniejszona o wartość konsumpcji.

Wielkość oszczędności różni się znacząco w zależności od wieku i narodowości konsumentów. Rośnie wraz ze wzrostem dochodów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Złodziej ukradł świnkę-skarbonkę. Włamał się przez okno i uciekł z oszczędnościami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔʃt͡ʃɛ̃ndˈnɔɕt͡ɕi, AS: oščẽndnośći

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczędność ż., oszczędzanie n., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n.

czas. oszczędzać ndk., zaoszczędzić dk., przyoszczędzić dk., oszczędzić dk.

przym. oszczędny, oszczędnościowy

przysł. oszczędnie

Wiktionary

# oszczędnościowy

przymiotnik

(1.1) związany z oszczędzaniem, służący do oszczędzania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczędność ż., oszczędzanie n., oszczędności nmos.

czas. oszczędzać ndk., zaoszczędzać ndk., oszczędzić dk., zaoszczędzić dk.

przym. oszczędny

przysł. oszczędnie

Wiktionary

# oszczędny

przymiotnik jakościowy

(1.1) nietrwoniący pieniędzy, majątku

(1.2) taki, przy którym zużywa się niewiele jakichś zasobów lub środków

(1.3) nienadużywający czegoś

(1.4) skromny, wykorzystywany w niewielkim stopniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tato zarabiał skromnie, ale matka była oszczędna, więc wystarczało.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczędność ż., oszczędności nmos., oszczędzanie n., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n.

czas. zaoszczędzić dk., przyoszczędzić dk., oszczędzić dk., oszczędzać ndk.

przym. oszczędnościowy

przysł. oszczędnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skrzętny, nierozrzutny; gw-pl|Górny Śląsk|szporobliwy., gw-pl|Śląsk Cieszyński|szanobliwy.

(1.2) ekonomiczny, oszczędnościowy, efektywny, wydajny, produktywny; gw-pl|Śląsk Cieszyński|szanobliwy.

(1.3) powściągliwy, umiarkowany

(1.4) prosty, skromny, ascetyczny, niebogaty, nieokazały, niewymyślny, niewyszukany

Wiktionary

# oszczędzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. oszczędzić)

(1.1) zużywać w niewielkiej ilości

(1.2) zachować część czegoś na później

(1.3) sprawiać, by ktoś czegoś nie doznał

(1.4) nie zabijać, darowywać życie

czasownik zwrotny niedokonany oszczędzać się

(2.1) nie narażać się na zmęczenie, niebezpieczeństwo

(2.2) nie ranić siebie samego, traktować siebie taktownie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tym miesiącu musimy oszczędzać węgiel.

(1.2) Oszczędzaj siły na większego przeciwnika!

(1.3) Zabieg pod narkozą oszczędza pacjentom bólu.

(1.3) Kończ waść, wstydu oszczędź!

(1.4) Żołnierze, pacyfikując okolicę, oszczędzali tylko kobiety i dzieci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔʃˈt͡ʃɛ̃nd͡zat͡ɕ, AS: oščẽnʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczędności nmos., oszczędność ż., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n., zaoszczędzanie n., przyoszczędzenie n., oszczędnościówka ż., oszczędzanie n.

czas. oszczędzić dk., zaoszczędzać ndk., zaoszczędzić dk., przyoszczędzić dk.

przym. oszczędny, oszczędnościowy

przysł. oszczędnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) odkładać, składać, zaciskać pasa; gw-pl|Górny Śląsk|szporować.

Wiktionary

# oszczędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oszczędzać.

Wiktionary

Oszczędzanie – proces, który prowadzi do powstawania oszczędności.

Wyróżnić można następujące motywy oszczędzania:

- przezornościowy (sfinansowanie nieprzewidzianych, nagłych, ale koniecznych wydatków w przyszłości lub zabezpieczenie poziomu dochodów na emeryturze),
- konsumpcyjny (zakup droższych dóbr trwałego użytku w przyszłości),
- transakcyjny, płynnościowy – (utrzymanie płynności regulowania zobowiązań),
- spekulacyjny (związany ze zwiększaniem wartości zgromadzonych oszczędności).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. zaoszczędzenie n., oszczędzenie n., oszczędność ż., oszczędności nmos.

czas. oszczędzać ndk., oszczędzić dk., przyoszczędzić dk., zaoszczędzić dk.

przym. oszczędny, oszczędnościowy

przysł. oszczędnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odkładanie, składanie

Wiktionary

# oszczędzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. oszczędzać)

(1.1) dokonany od|oszczędzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈʃt͡ʃɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: oščẽńʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczędność ż., oszczędności nmos., oszczędzanie n., oszczędzenie n., zaoszczędzenie n.

czas. zaoszczędzić dk., przyoszczędzić dk., oszczędzać ndk.

przym. oszczędny, oszczędnościowy

przysł. oszczędnie

Wiktionary

# oszczek

łowieckie: szczekanie psa na widok wytropionej zwierzyny

SJP.pl

# oszczep

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. wojsk. daw. broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;

(1.2) sport. długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;

(1.3) sport. pot. rzut oszczepem;

Wiktionary

- oszczep (broń)
- oszczep (konkurencja sportowa)
- oszczep (przyrząd sportowy)
- Oszczep – chutor na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie świsłockim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Książę strzelił do niego z kuszy, a następnie wypadł ku niemu z oszczepem.

(1.2) Dzisiejsze oszczepy produkuje się z tworzyw sztucznych.

(1.3) Czy wiesz, że on zdobył cztery złote medale w oszczepie?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔʃt͡ʃɛp, AS: oščep

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczepisko n., oszczepnik m., oszczepniczka ż.

przym. oszczepowaty, oszczepowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dzida, włócznia, pika

Wiktionary

# oszczepnictwo

dziedzina sportu

SJP.pl

# oszczepniczka

zawodniczka uprawiająca rzut oszczepem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. sportsmenka uprawiająca rzut oszczepem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔʃt͡ʃɛpʲˈɲit͡ʃka, AS: oščepʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczep m., oszczepisko n.

:: fm. oszczepnik m.

przym. oszczepowaty, oszczepowy

Wiktionary

# oszczepniczy

→ oszczepnik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z oszczepnictwem, dotyczący oszczepnictwa

Wiktionary

#### Patrz:

oszczepnik

#### Powiązane:

rzecz. oszczepnictwo n., oszczepnik mos.

Wiktionary

# oszczepnik

1. sportowiec uprawiający rzut oszczepem;
2. dawniej: żołnierz lub myśliwy uzbrojony w oszczep

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz, rycerz, myśliwy uzbrojony w oszczep

(1.2) sport. sportowiec uprawiający rzut oszczepem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W zawodach wystąpi nasz młody, ale bardzo utalentowany oszczepnik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔʃˈt͡ʃɛpʲɲik, AS: oščepʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczep m., oszczepnictwo n.

:: fż. oszczepniczka ż.

przym. oszczepowy, oszczepniczy, oszczepowaty

Wiktionary

# oszczepowaty

przypominający kształtem oszczep, podobny do oszczepu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający oszczep, w kształcie oszczepu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczep, oszczepniczka, oszczepnik

przysł. oszczepowato

Wiktionary

# oszczerca

osoba posługująca się wobec kogoś oszczerstwami; potwarca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto rzuca oszczerstwo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczerstwo n., oszczerczyni ż.

przym. oszczerczy

przysł. oszczerczo

Wiktionary

# oszczerczo

przysłówek

(1.1) w sposób oszczerczy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczerca mos., oszczerczyni ż., oszczerstwo n.

przym. oszczerczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) potwarczo

Wiktionary

# oszczerczy

taki, który jest oszczerstwem (pomówieniem, zniesławieniem); obraźliwy, szkalujący, obelżywy, bluźnierczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący oszczerstwem lub zawierający oszczerstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Krążyła dookoła oszczercza bujda, według której napędziły go tam niezmienne spojrzenia zmarłych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczerstwo n., oszczerca mos., oszczerczyni ż.

przysł. oszczerczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) paszkwilowy, szkalujący

Wiktionary

# oszczerczyni

→ oszczerca; insynuatorka, potwarczyni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. kobieta rzucająca oszczerstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ludzie już się tej oszczerczyni śmieją w twarz.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczerczość ż., oszczerstwo mrz.

:: fm. oszczerca mos.

przym. oszczerczy

przysł. oszczerczo

Wiktionary

# oszczerstwo

niezgodne z prawdą, złośliwe, oczerniające przypisanie komuś czegoś złego w celu skompromitowania tej osoby; pomówienie, potwarz, zniesławienie, insynuacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

Wiktionary

Zniesławienie – według definicji słownikowej czyn polegający na przekazywaniu fałszywych (nieprawdziwych) stwierdzeń na temat osoby, które szkodzą reputacji tej osoby. Pojęcie często utożsamiane z pomówieniem, obmówieniem, oszczerstwem. Pomówienie i zniesławienie są traktowane jako synonimy w doktrynie prawnej i orzecznictwie. Pojęcia to w większości języków świata łączy ogólne znaczenie prawne: upublicznienie lub rozgłoszenie informacji, które podważają reputację jednostki czy grupy, zwłaszcza jeśli są nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd. Termin ten definiowany przez prawo jurysdykcji wielu państw jako czyn zabroniony. We współczesnych jurysdykcjach prawa zwyczajowego, aby stanowić zniesławienie, roszczenie musi być zasadniczo fałszywe i musi być skierowane do kogoś innego niż osoba zniesławiona.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔʃˈt͡ʃɛrstfɔ, AS: oščerstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszczerca m., oszczerczyni ż.

przym. oszczerczy

przysł. oszczerczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obmowa, potwarz, kalumnia

Wiktionary

# oszczypać

obszczypać;
1. szczypnąć wiele razy, w wielu miejscach;
2. skubiąc, oberwać trochę czegoś w różnych miejscach;
3. wywołać uczucie kłującego bólu w różnych miejscach

SJP.pl

# oszczypek

wędzony ser, wyrabiany przez górali z mleka owczego; oscypek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) inna pisownia wyrazu oscypek

Wiktionary

Oscypek, oszczypek (słow. oštiepok) – twardy, wędzony ser, przygotowywany z mleka owczego, charakterystyczny dla polskich gór, szczególnie Podhala. Spopularyzowany w Polsce oraz w innych krajach Europy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɔˈʃt͡ʃɨpɛk, AS: oščypek

Wiktionary

# oszczypka

regionalna nazwa oszczypka

SJP.pl

# oszczypywać

obszczypywać;
1. szczypać wiele razy, w wielu miejscach;
2. skubiąc, obrywać trochę czegoś w różnych miejscach;
3. wywoływać uczucie kłującego bólu w różnych miejscach

SJP.pl

# oszczywać

potocznie: opryskiwać kogoś lub coś moczem

SJP.pl

# oszelmić

dawniej: obciąć komuś ucho w ramach kary; oszelmować, obszelmować

SJP.pl

# oszelmować

obszelmować; dawniej:
1. zwymyślać kogoś; zbesztać;
2. obciąć komuś ucho w ramach kary; oszelmić;
3. obedrzeć, postrzępić, obszarpać

SJP.pl

# oszewka

obszycie brzegu ubrania; lamówka, obszywka

SJP.pl

# oszkalować

1. przedstawić kogoś w złym świetle, rzucić oszczerstwa; obmówić, oczernić;
2. oszkalować się:
a) oszkalować samego siebie;
b) oszkalować jeden drugiego

SJP.pl

# oszkalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oszkalować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oszkalować dk.

Wiktionary

# oszkapiać

potocznie: świadomie wprowadzać w błąd; nabierać

SJP.pl

# oszkapić

potocznie: świadomie wprowadzić w błąd; nabrać

SJP.pl

# oszklić

wstawić szkło w ramy okienne, drzwiowe itp.

SJP.pl

czasownik

(1.1) zamontować szybę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szkiełko n., szkiełkowicz mos., szklenie n.

Wiktionary

# oszkowice

Oszkowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy.

W latach 1954–1961 wieś była siedzibą gromady Oszkowice, w latach 1970-1972 powtórnie – Oszkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 703.

Wikipedia

# oszkrabina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obierka

Wiktionary

# oszlifowywać

nadawać czemuś gładkość przez szlifowanie; szlifować

SJP.pl

# oszloch

oszloch morski - bylina z rodziny szparagowatych, uprawiana głównie w południowej Europie dla dużych, ważących do 3 kg cebul, stosowanych w lecznictwie i jako trutka na gryzonie; cebula morska, urginia morska, ckliwica

SJP.pl

# oszmiana

miasto na Białorusi

SJP.pl

Oszmiana (biał. Ашмяны, Aszmiany, lit. Ašmena, ros. Ошмяны, Oszmiany, hebr. אשמיאני) – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, siedziba rejonu oszmiańskiego, do 1945 w Polsce, w województwie wileńskim, siedziba powiatu oszmiańskiego; położone na Garbie Oszmiańskim, nad Oszmianką, w pobliżu granicy z Litwą, na Wileńszczyźnie; 14,8 tys. mieszkańców (2010).

Wikipedia

# oszmiański

→ Oszmiana

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Oszmiany, związany z Oszmianą

Wiktionary

#### Patrz:

Oszmiana

#### Powiązane:

rzecz. Oszmiana ż., Oszmianka ż., Oszmiańszczyzna ż.

Wiktionary

# oszołamiać

oszałamiać;
1. wywierać na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarowywać;
2. pozbawiać kogoś świadomości na pewien czas; odurzać;
3. oszołamiać się - oszołamiać samego siebie

SJP.pl

# oszołamiający

oszałamiać;
1. wywierać na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarowywać;
2. pozbawiać kogoś świadomości na pewien czas; odurzać;
3. oszołamiać się - oszołamiać samego siebie

SJP.pl

# oszołom

1. wariat, osoba niezrównoważona psychicznie;
2. osoba ślepo wierząca w jakąś ideę; fanatyk;
3. żartobliwie: supermarket sieci Auchan; Oszołom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek wierzący bezgranicznie w jakąś ideologię, ślepo jej podporządkowany

(1.2) pot. osoba zachowująca się nienormalnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. sklep Auchan

forma czasownika.

(3.1) 2. os. lp. rozk. od: oszołomić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ta nauczycielka to straszliwy oszołom; drwi sobie z uczniów i do tego co lekcję robi trudne kartkówki.

(2.1) Jak będziesz w oszołomie, to nie zapomnij kupić kilo ziemniaków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈʃɔwɔ̃m, AS: ošou̯õm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszołomstwo n., oszołomienie n.

:: fż. oszołomka ż.

czas. oszołomić dk., oszołamiać ndk., oszałomonić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fanatyk, mameluk, maniak, radykalista, radykał

(1.2) pot. bzik, narwaniec, opętaniec, paranoik, pomyleniec, postrzeleniec, szajbus, świr, świrus, wariat, zajob

Wiktionary

# oszołomić

1. wywrzeć na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarować;
2. pozbawić kogoś świadomości na pewien czas; odurzyć;
3. oszołomić się - oszołomić samego siebie

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|oszałamiać. / oszołamiać (otumanić)

(1.2) dokonany od|oszałamiać. / oszołamiać (zszokować)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszołom mos./mrz., oszołomienie n., oszołomstwo n.

czas. oszołamiać ndk.

przym. oszołomowaty, oszołomski

Wiktionary

# oszołomienie

1. wywrzeć na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarować;
2. pozbawić kogoś świadomości na pewien czas; odurzyć;
3. oszołomić się - oszołomić samego siebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan ograniczonej świadomości

(1.2) przen. stan wywołany silnym przeżyciem

Wiktionary

Oszołomienie – polski dramat biograficzny z 1988 roku w reżyserii Jerzego Sztwiertni.

Treścią fabuły jest historia życia aktora Władysława, oparta na biografii Kazimierza Junoszy-Stępowskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podniósł pięści i obiema równocześnie rąbnął w głowę młodego. Nie powaliło go to od razu, ale sekunda oszołomienia zgubiła go.

(1.1) W sennym oszołomieniu [narkozą] Anna widziała nad sobą dwa olbrzymie, zielone owady z trupimi czaszkami […].

(1.1) Alkohol dawał mu tyle oszołomienia i zapomnienia, więc pił… pił.

(1.1) Powstanie tej nazwy [gazu rozweselającego] tłumaczy się przyjemnym stanem oszołomienia, odczuwanym przy wdychaniu gazu.

(1.1) Nocne czuwanie, sen pełny trwogi — wprawiły redaktora w stan szczególnego oszołomienia.

(1.2) Wytrącony z równowagi tym wybuchem, spoglądał w oszołomieniu na wstrząsane płaczem plecy żony.

(1.2) Przeżył, jak w ubiegłych latach, radosne i hałaśliwe oszołomienie pierwszego dnia nowego roku.

(1.2) Tymczasem ochłonąłem z pierwszego oszołomienia i poczułem przypływ odwagi.

(1.2) Miłość pochłaniała go zupełnie, całymi tygodniami znajduje się to w stanie ekstazy, to w stanie boleśnego oszołomienia lub nerwowego odrętwienia.

(1.2) Resztki śniegu przypominają rozczochrane peruki, porzucone w oszołomieniu przez zimę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszołom mos./mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odurzenie, ogłuszenie

Wiktionary

# oszołomiony

1. wywrzeć na kimś bardzo silne wrażenie, zwłaszcza pozytywne; oczarować;
2. pozbawić kogoś świadomości na pewien czas; odurzyć;
3. oszołomić się - oszołomić samego siebie

SJP.pl

# oszołomka

→ oszołom

SJP.pl

#### Patrz:

oszołom

# oszołomowaty

potocznie: przypominający oszołoma, taki jak oszołom; oszołomski

SJP.pl

# oszołomski

potocznie: właściwy oszołomowi, złożony z oszołomów; oszołomowaty

SJP.pl

# oszołomstwo

potocznie:
1. ogół oszołomów, bezkrytycznych i fanatycznych wyznawców jakiejś idei lub osób zachowujących się nienormalnie;
2. zachowania lub poglądy właściwe oszołomom

SJP.pl

# oszpecać

1. czynić brzydkim, odrażającym, szpetnym, np. poprzez okaleczanie twarzy;
2. oszpecać się - psuć swój wygląd np. brzydką fryzurą, strojem

SJP.pl

# oszpecenie

1. uczynić brzydkim, odrażającym, szpetnym, np. poprzez okaleczenie twarzy;
2. oszpecić się - zepsuć swój wygląd np. brzydką fryzurą, strojem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczynienie szpetnym

Wiktionary

# oszpecić

1. uczynić brzydkim, odrażającym, szpetnym, np. poprzez okaleczenie twarzy;
2. oszpecić się - zepsuć swój wygląd np. brzydką fryzurą, strojem

SJP.pl

# oszplina

rodzaj palmy występujący w Azji Południowo-Wschodniej; salak, salaka

SJP.pl

Salaka, oszplina (Salacca Reinw.) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych, czyli palm (Arecaceae). Obejmuje ok. 20, 21 lub 23 gatunki. Rośliny te występują w Azji Południowo-Wschodniej, od północno-wschodniej części Indii, poprzez Mjanmę, Tajlandię, Malezję po Sumatrę, Jawę, Borneo i Filipiny. Jeden gatunek (Salacca griffithii) na północy sięga do chińskiej prowincji Junnan.

Wikipedia

# oszraniać

1. pokrywać szronem; szronić;
2. pokrywać siwizną;
3. oszraniać się - pokrywać się szronem; szronić się, szronieć

SJP.pl

# oszroniały

pokryty kryształkami lodu; szronisty

SJP.pl

# oszronić

1. pokryć szronem;
2. pokryć siwizną;
3. oszronić się - pokryć się szronem

SJP.pl

# oszronieć

1. pokryć się szronem; oszronić się;
2. pokryć się siwizną

SJP.pl

# oszroniony

przymiotnik

(1.1) pokryty szronem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziś z rana zastałem nasz ogródek cały oszroniony.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szron mrz., oszronienie n., szronik mrz.

czas. dk. oszronić, ndk. oszronieć, dk. szronić, ndk. szronieć

przym. szronisty, oszroniały

Wiktionary

# osztorcowywać

1. karcić kogoś ostro, używając obelżywych słów; obsztorcowywać;
2. dawniej: zrównywać, wygładzać boki belki lub deski

SJP.pl

# oszubski

nazwisko

SJP.pl

# oszukać

czasownik przechodni dokonany (ndk. oszukiwać)

(1.1) dokonany od|oszukiwać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zamościanin został oszukany przez fałszywego wnuczka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɔˈʃukat͡ɕ, AS: ošukać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszustwo n., oszukaństwo n., oszust m., oszustka ż., oszukanie n.

czas. oszukiwać ndk.

przym. oszukańczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. wpuścić w maliny, wpuścić w kanał, zrobić w konia, wyprowadzić w pole, nabić w butelkę, zrobić w balona, zrobić w bambuko, zrobić w jajo; posp. wykręcić wała, wystawić do wiatru; wulg. zrobić w chuja, wychujać; eufem. zrobić w człona

Wiktionary

# oszukańczo

przysłówek

(1.1) w sposób opierający się na nieuczciwości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wiem, czy wagę ma tak oszukańczo ustawioną, czy odważniki sfałszowane; podejrzewam, że jedno i drugie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszustwo n., oszust mos., oszukańczość ż.

przym. oszukańczy

czas. oszukiwać

Wiktionary

# oszukańczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co oszukańcze

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. oszukańczy

przysł. oszukańczo

Wiktionary

# oszukańczy

polegający na oszustwie (np. oszukańcza gra, oszukańcze praktyki)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) opierający się na oszustwie, nieuczciwości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔʃuˈkãj̃n͇t͡ʃɨ, AS: ošukãĩ ̯ṇčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszustwo n., oszustka ż., oszust m., oszukiwanie n., oszukańczość ż., oszukanie n.

czas. oszukiwać ndk., oszukać dk.

przysł. oszukańczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bałamutny, blagierski, kłamliwy, zwodniczy

Wiktionary

# oszukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oszukać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszukiwanie n., oszustwo n., oszukaństwo n., oszust m., oszustka ż.

czas. oszukać dk., oszukiwać ndk.

przym. oszukańczy

Wiktionary

# oszukaniec

człowiek, który oszukuje; oszust

SJP.pl

# oszukaństwo

potocznie:
1. oszustwo lub oszukiwanie;
2. coś fałszywego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wprowadzenie kogoś w błąd dla uzyskania korzyści

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszustwo n., oszukanie n., oszust mos., oszustka ż.

czas. oszukać, oszukiwać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłamstwo, krętactwo, oszukiwanie, oszustwo, szachrajstwo

Wiktionary

# oszukany

dawniej: oszukańczy

SJP.pl

# oszukiwać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów

(1.2) mówić komuś nieprawdę, kłamać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry

czasownik zwrotny niedokonany oszukiwać się

(3.1) nie przyjmować do wiadomości prawdy, łudzić się, że jest inaczej

(3.2) oszukiwać (1.1) jeden drugiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naciągacz oszukiwał turystów i zamiast kości dinozaura sprzedawał im szkielet krowy.

(1.2) Mąż od lat oszukiwał żonę twierdząc, że nie podoba mu się sąsiadka.

(2.1) Znany szuler oszukiwał w karty, ale wreszcie udało się go złapać na gorącym uczynku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔʃuˈcivat͡ɕ, AS: ošuḱivać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszustwo n., oszukaństwo n., oszust m., oszustka ż., oszukiwanie n., oszukanie n.

czas. oszukać dk.

przym. oszukańczy

przysł. oszukańczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zwodzić, mamić, bajerować, kantować, naciągać, wprowadzać w błąd; wulg. reg. śl. ciulać.

(1.2) kłamać, nabierać, robić w balona

(2.1) kantować, orzynać; wulg. reg. śl. ciulać.

Wiktionary

# oszukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|oszukiwać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɔʃuciˈvãɲɛ, AS: ošuḱivãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oszukiwać

rzecz. oszustwo n., oszust m., oszustka ż., oszukanie n.

przym. oszukańczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mamienie

Wiktionary

# oszust

człowiek świadomie wprowadzający kogoś w błąd; kłamca, łgarz, blagier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto oszukuje

Wiktionary

- oszust – gra w kości
- Oszust (także Oszus) – szczyt w Beskidzie Żywiecko-Orawskim na granicy polsko-słowackiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sprytny oszust sprzedał amerykańskiemu turyście Kolumnę Zygmunta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɔʃust, AS: ošust

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oszustwo n., oszukaństwo n., oszukaniec m., oszukiwanie n., oszukanie n.

:: fż. oszustka ż., oszukanica ż.

czas. oszukiwać ndk., oszukać dk.

przym. oszukańczy

przysł. oszukańczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) blagier, kuglarz, matacz, szalbierz, szarlatan; pot. cygan, kanciarz, krętacz, macher, nabieracz, naciągacz, oszukaniec, szachraj; przest. farmazon, furfant, okpisz, przechera, wydrwigrosz

Wiktionary