# jn.

skrót

(1.1) rzad. = jak niżej

Wiktionary

# jo

partykuła

(1.1) gwara. tak

zaimek

(2.1) gw-pl|Podhale, Kraków, Poznań, Górny Śląsk. ja

Wiktionary

- Ё (cyrylica)
- Jô – piłkarz
- .jo – domena Jordanii
- Jō – kij do walki
- Jo’ – piosenkarka, która użyczyła głosu do dwóch piosenek polskiego DJ-a C-BooLa: „Don’t Waste the Time” i „Move Your Body”
- Jo – francuska komedia z 1971 w reżyserii Jeana Girault

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jo, zjadłem tę sznytkę chleba. → Tak, zjadłem tę kromkę chleba.

(2.1) Jo zjadłem tę sznytkę chleba. → Ja zjadłem tę kromkę chleba.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) zapożyczone z etym|dolnoniem|jo., etym|niem|ja. → tak

(2.1) odziedziczone z etym|prasł|*(j)azъ., z etym|prabałtosł|*ēź-., z etym|praindoeuropejski|*éǵ.

uwagi.

(1.1) Słowo to używane jest w większych i mniejszych miejscowościach na północy Polski (w kujawsko-pomorskim i pomorskim, m.in. na Kaszubach i Kociewiu, a także w pewnej części Mazur), ale praktycznie z wyłączeniem Gdańska. Występuje też w mowie Polaków mieszkających w okolicach Krasnojarska.

tłumaczenia.

źródła.

== jo (język albański.) ==

wymowa.

IPA|jɔ.

audio|Sq-jo.oga.

znaczenia.

partykuła

(1.1) nie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jo-jo

jojo, yo-yo;
1. zabawka w postaci okrągłej, płaskiej szpuli i sznurka, na który jest nawijana;
2. gra, zabawa przedmiotem o tej samej nazwie;
3. potocznie: szybkie zwiększenie wagi ciała po gwałtownym schudnięciu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. jojo.

Wiktionary

# joab

Joab, Joaw (יוֹאָב "Bóg jest ojcem", heb. Yoʾav, Tiberian Hebrew Yôʾāḇ) (XI/X w. p.n.e.) – wódz wojsk Dawida.

Był synem Serui, córki Jessego i siostry Dawida. Przypuszcza się, że towarzyszył Dawidowi już w czasie panowania Saula. Po raz pierwszy zostaje wymieniony w Starym Testamencie w relacji o bitwie koło Gibeonu zwolenników Dawida ze stronnikami Iszbaala, syna Saula. Ludzie Dawida dowodzeni przez Joaba zwyciężyli. Abner, wódz Iszbaala, ratował się ucieczką.

Wikipedia

# joachaz

Joachaz – imię dwóch postaci biblijnych ze Starego Testamentu.

- Joachaz (król Izraela) – król Izraela (państwa północnego) w latach 814–798 przed Chr.
- Joachaz (król Judy) – król Judy przez trzy miesiące w 609 r. przed Chr.

Wikipedia

# joachim

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Joachim – imię męskie pochodzenia biblijnego, znaczy „Jahwe pocieszy, pokrzepi, wywyższy”. Poświadczone w Polsce od XIV wieku w formach Jachym, Jochym, Joachym, Achym.

Forma żeńska: Joachima.

Joachim imieniny obchodzi:

- 6 lutego (wspomnienie św. Joachima Sakachibary, jednego z męczenników z Nagasaki +1597)
- 15 lutego (wspomnienie św. Joachima Firaiama-Diz, męczennika z Japonii +1622)
- 30 marca (wspomnienie św. Joachima z Fiore +1202)
- 16 kwietnia (wspomnienie bł. Joachima zakonnika ze Sieny +1303)
- 3 czerwca (wspomnienie św. Joachima Royo, męczennika w Chinach +1747–1748; spotykane są różne dni wspomnienia tego błogosławionego)
- 26 lipca (wspomnienie św. Joachima, ojca Maryi)
- 16 sierpnia
- 22 sierpnia (wspomnienie św. Joachima od Świętej Anny, Johna Walla +1679)
- 3 września
- 22 września
- 24 listopada (wspomnienie św. Joachima Hao, męczennika z Chin +1839)
- 9 grudnia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Impala Joachima stoi w garażu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔˈaxʲĩm, AS: i ̯oaχʹĩm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reg. śl. Achim.

:: zdrobn. Joachimek

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. Achim., reg. śl. Chimek.

Wiktionary

# joachima

imię żeńskie

SJP.pl

Joachima – żeński odpowiednik imienia Joachim, pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od słów oznaczających „Bóg pocieszy, pokrzepi”. Patronką tego imienia jest św. Joachima De Vedruna.

Joachima imieniny obchodzi: 16 sierpnia, 28 sierpnia, 3 września, 22 września, 9 grudnia.

Wikipedia

# joachimek

zdrobnienie od: Joachim (imię męskie)

SJP.pl

# joachimiak

nazwisko

SJP.pl

# joachiminy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joachimy lub z nią związany

SJP.pl

# joachimkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joachimka lub z nim związany

SJP.pl

# joachimostwo

Joachim z małżonką; Joachimowie

SJP.pl

# joachimowie

imię męskie

SJP.pl

# joachimowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joachima lub z nim związany

SJP.pl

# joan

[czytaj: dżołn] obce imię żeńskie

SJP.pl

# joanka

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Joanka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki
- Joanka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Baranów
- Joanka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Dopiewo

Wikipedia

# joanna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Joanna – imię żeńskie, odpowiednik imienia Jan pochodzącego z języka hebrajskiego: Jo-hanan – „Jahwe jest łaskawy”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Joanno, uśmiechnij się do mnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔˈãnːa, AS: i ̯oã•na

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jan mos., joannita mos.

:: fm. Joaś mos.

:: zdrobn. Joasia ż., Joaśka ż., Asia ż., Aśka ż.

:: zgrub. Joaśka ż., Aśka ż., Asisko n.

przym. Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Joasia ż., Asia ż., Asieńka ż., Aśka ż., Joaśka ż., Asiula ż., Asiulka ż.

Wiktionary

# joannici

członek zakonu joannitów

SJP.pl

- Zakon Maltański – zakon katolicki (kawalerowie maltańscy)
- Joannici – protestanckie zakony joannitów
  - Order Świętego Jana Jerozolimskiego – anglikański i ekumeniczny zakon joannitów
  - Przymierze Zakonów św. Jana Jerozolimskiego
- Ortodoksyjny Zakon Szpitalników św. Jana z Cypru – zakon prawosławny
- Joannici – rosyjska sekta prawosławna
- Stowarzyszenie Joannici Dzieło Pomocy

Wikipedia

# joannicki

→ joannita

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z joannitą, dotyczący joannitów

Wiktionary

#### Patrz:

joannita

#### Powiązane:

rzecz. joannita mos.

Wiktionary

# joanniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joanny lub z nią związany

SJP.pl

# joannita

członek zakonu joannitów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z katolickiego zakonu uznanego oficjalnie przez papieża Paschalisa II w 1113 roku;

Wiktionary

Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Świętego Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty (łac. Supremus Militaris Ordo Hospitalarius Sancti Ioannis Hierosolymitani Rhodiensis et Melitensis, pot. szpitalnicy, joannici, kawalerowie maltańscy) – katolicki zakon rycerski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Międzynarodowa wspólnota joannitów nazywana jest oficjalnie Suwerennym Rycerskim Zakonem Szpitalników Świętego Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. joannicki

rzecz. Joanna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kawaler maltański, maltańczyk, pot. szpitalnik

Wiktionary

# joannitka

→ joannita

SJP.pl

#### Patrz:

joannita

# joaquin

Joaquin – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Shelby.

Wikipedia

# joasia

zdrobnienie od: Joanna (imię żeńskie); Joaśka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od Joanna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Umówiłem się na kawę z Joasią.

(1.1) Madzia nie pamiętała wypadku, który by tak nią wstrząsnął jak owo spóźnienie Joasi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔˈaɕa, AS: i ̯oaśa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Joanna ż., Jan mos.

przym. Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Asia

Wiktionary

# joasiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joasi lub z nią związany

SJP.pl

# joaśka

zdrobnienie od: Joanna (imię żeńskie); Joasia

SJP.pl

# joasz

- Joasz (król Judy) – król Judy, syn Ochozjasza
- Joasz (król Izraela) – król Izraela sprawujący władzę przez szesnaście lat (798-782 r. przed Chr.) po swym ojcu, królu Joachazie. Pojawia się w 2 Krl 13-14
- Joasz – ojciec biblijnego sędziego Gedeona.
- Joas I – cesarz Etiopii w latach 1755 – 1769
- Joasz II – cesarz Etiopii w latach 1818 – 1821

Wikipedia

# job

wulgarnie: wykrzyknienie wyrażające silne emocje, zwłaszcza związane z uderzeniem, ciosem zadawanym komuś; jeb * forma przekleństwa ma postać rosyjską, czasami jest jednak używana w języku polskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. liter. postać biblijna;

(1.2) rzad. imię|polski|m.

skrót

(2.1) = bibl. Księga Joba (1.1)

Wiktionary

Francja:

- Job – gmina

Osoby:

- Dickson Job – tanzański piłkarz
- Ignjat Job – serbski malarz
- Joseph-Désiré Job – kameruński piłkarz
- Ricardo Job – angolski piłkarz

Inne:

- Job, czyli ostatnia szara komórka – film
- Job for a Cowboy – amerykański zespół muzyczny

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) war. Hiob

(2.1) Hi

Wiktionary

# jobowy

rzadko: hiobowy;
1. taki jak u Joba (Hioba), charakterystyczny dla Joba (Hioba) - biblijnego patriarchy;
2. tragiczny, smutny, okropny, pełen cierpienia

SJP.pl

# jobs

[czytaj: dżołbz albo dżobz] nazwisko angielskie

SJP.pl

- Jobs – obszar niemunicypalny w USA, w stanie Ohio, w hrabstwie Hocking
- Jobs – amerykański film z 2013 o Stevie Jobsie
- .jobs – internetowa domena najwyższego poziomu, przeznaczona dla serwisów związanych tematycznie z zatrudnieniem i poszukiwaniem prac

Wikipedia

# jochebed

imię męskie

SJP.pl

# jockey

[czytaj: dżokej] zawodowy jeździec biorący udział w gonitwach konnych; dżokej (częściej)

SJP.pl

# jocz

nazwisko

SJP.pl

# jod

pierwiastek chemiczny o symbolu I

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

Wiktionary

Jod (I, łac. iodum) – pierwiastek chemiczny z grupy 17 – fluorowców. Nazwa pochodzi od stgr. ἰοειδής ioeides – fioletowy.

W naturze występuje tylko jeden trwały izotop 127
I, izotopy promieniotwórcze: 123
I, 125
I, 129
I, 131
I.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma jod?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔt, AS: i ̯ot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jodek m., jodyna ż., jodowanie n.

czas. jodować ndk.

przym. jodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. I, hist. symbol. J

Wiktionary

# jodać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jeść

Wiktionary

# jodan

sól kwasu jodowego

SJP.pl

# jodany

sól kwasu jodowego

SJP.pl

Pochodne tlenowych kwasów jodu – grupa związków chemicznych obejmująca przede wszystkim sole tlenowych kwasów jodu. Estry tych kwasów są rzadsze. Sole są zwykle substancjami krystalicznymi i mają właściwości utleniające, tym silniejsze, im niższy jest stopień utlenienia jodu.

Wikipedia

# jodek

sól kwasu jodowodorowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól jodowodoru lub związek jodu z niemetalem

(1.2) chem. związek organiczny zawierający jod

Wiktionary

Jodki – grupa związków chemicznych, zarówno organicznych (np. jodek metylu), jak i nieorganicznych (np. jodek potasu), w których przynajmniej jeden atom jodu połączony jest z atomem o niższej elektroujemności.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔdɛk, AS: i ̯odek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jod mrz., jodyna ż.

czas. jodować ndk.

przym. jodowy

Wiktionary

# jodełka

1. młoda jodła;
2. wzór na tkaninie; splot przypominający układ igieł jodły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: jodła

(1.2) mała jodła

(1.3) włók. rodzaj splotu tkaniny, przypominający układ igieł jodły

(1.4) włók. tkanina o takim splocie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tym laseczku rosną same jodełki i brzózki.

(1.2) Na podwórku stała jodełka przystrojona świecidełkami.

(1.3) Założę dziś ten nowy płaszcz w jodełkę.

(1.4) Kupiłam cztery metry jodełki, muszę zanieść ją do krawcowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔˈdɛwka, AS: i ̯odeu̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jodła ż., jedlina ż., jedlica ż., jodełkowanie n.

czas. jodełkować ndk.

przym. jodłowy, jodełkowy, jedlicowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) reg. śl. jedliczka.

Wiktionary

# jodełkowaty

przypominający układ igieł jodły; jodłowaty

SJP.pl

# jodełkowy

przymiotnik od: jodełka

SJP.pl

# jodki

sól kwasu jodowodorowego

SJP.pl

Jodki – grupa związków chemicznych, zarówno organicznych (np. jodek metylu), jak i nieorganicznych (np. jodek potasu), w których przynajmniej jeden atom jodu połączony jest z atomem o niższej elektroujemności.

Wikipedia

# jodkowski

nazwisko

SJP.pl

- Józef Jodkowski (ur. 1890, zm. 1950) – polski archeolog, numizmatyk, historyk ziemi grodzieńskiej.
- Kazimierz Jodkowski (ur. 1950) – polski filozof

Wikipedia

# jodkowy

przymiotnik od: jodek

SJP.pl

# jodlować

śpiewać w specjalny sposób, polegający na nagłych przejściach głosu; jodłować

SJP.pl

# jodochwytność

zdolność do wychwytywania jodu; szczególnie ważna cecha w terapii chorób tarczycy

SJP.pl

# jodofor

chemiczny środek dezynfekujący zawierający jodynę i substancje powierzchniowo czynne

SJP.pl

# jodoform

organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu; trijodometan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;

Wiktionary

Jodoform (łac. iodoformium), CHI
3 – organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, jodowa pochodna metanu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jodoformowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trijodometan, trójjodometan, trójjodek formylu, CHI3

Wiktionary

# jodoformowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z jodoformem, dotyczący jodoformu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jodoform mrz.

Wiktionary

# jodoforowy

przymiotnik od: jodofor

SJP.pl

# jodogorgon

dwujodotyrozyna; aminokwas o charakterze hormonu występujący w tarczycy

SJP.pl

# jodok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Jodok – imię męskie pochodzenia celtyckiego, oznaczające "wojownika". Imię znane w Polsce od średniowiecza.

Jodok imieniny obchodzi 13 grudnia.

W innych językach:

- duń. - Jost
- niem. - Jost
- ang. - Joyce
- łac. - Jodokus
- fr. - Josse, Josquin

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nazywam się Jodok i jestem murarzem z Janowa.

(1.1) Świętemu Jodokowi oddadzą dzisiaj cześć w Pikardii.

Wiktionary

# jodol

związek organiczny, połączenie jodu z pirolem

SJP.pl

# jodometria

metoda analizy miareczkowej, w której do oznaczania substancji utleniających lub redukujących wykorzystuje się mianowane roztwory jodu lub tiosiarczanu

SJP.pl

Jodometria – jeden z działów redoksymetrii, technika chemicznej analizy ilościowej wykorzystująca redukcję jodu do jodków (jodometria bezpośrednia lub jodymetria) lub utlenianie jodków do jodu (jodometria pośrednia).

W metodzie tej wykorzystywana jest odwracalna reakcja:

  I
  2 + 2e−
  ⇄ 2I−
  E0 = 0,54 V

Wikipedia

# jodometryczny

związany z jodometrią (np. pomiar jodometryczny, oznaczenia jodometryczne)

SJP.pl

# jodopsyna

barwnik światłoczuły występujący w czopkach siatkówki oka

SJP.pl

Jodopsyna (łac. iodopsinum, fiolet wzrokowy) – barwnik światłoczuły (ulegający przemianie fotochemicznej) znajdujący się w czopkach siatkówki oka, uczestniczący w powstawaniu wrażeń barwnych (widzenie fotopowe). W trzech różnych typach czopków siatkówki znajdują się kompleksy retinalu z jednym z trzech białek – analogów opsyny (fotopsyny).

Wikipedia

# jodoterapia

leczenie jodem; zwłaszcza leczenie jodem radioaktywnym stosowane w chorobach tarczycy: niektóre rodzaje nadczynności i nowotworów

SJP.pl

# jodować

1. dodawać sole jodu do produktów spożywczych;
2. wprowadzać atomy jodu do cząsteczki związku organicznego

SJP.pl

czasownik właściwy przechodni niedokonany

(1.1) spoż. dodawać sole jodowe do produktów spożywczych

(1.2) chem. umieszczać atomy jodu w cząsteczce związku organicznego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jodowanie n., jod mrz., jodek mrz., jodyna ż.

Wiktionary

# jodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jodować.

Wiktionary

Halogenowanie – reakcja chemiczna polegająca na addycji (dodaniu), substytucji (podstawieniu) lub przegrupowaniu atomów pierwiastków z grupy fluorowców (halogenów) do cząsteczek dowolnych związków chemicznych.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. jodować ndk.

rzecz. jod mrz.

Wiktionary

# jodówka

dawniej, potocznie: żarówka fotoreporterska; żarówka jodowa, lampa jodowa

SJP.pl

# jodowodór

związek nieorganiczny mający w cząsteczce jeden atom wodoru i jeden atom jodu

SJP.pl

Jodowodór, HI – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie jodu i wodoru. Jest to bezbarwny, nietrwały gaz, silnie dymiący w wilgotnym powietrzu. Jego roztwór wodny to kwas jodowodorowy o silnych właściwościach kwasowych.

Wikipedia

# jodowy

przymiotnik od: jod

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący jodu

(1.2) zawierający jod

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jod m., jodek mrz., jodyna ż.

Wiktionary

# jodyna

kilkuprocentowy (zwykle 3) roztwór jodu o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do dezynfekcji ran i skaleczeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. med. środek do dezynfekcji – roztwór jodu i jodku potasu w etanolu;

(1.2) pot. butelka, opakowanie jodyny (1.1)

(1.3) środ. przestępcze kawa

Wiktionary

Jodyna, nalewka jodowa (łac. Iodi solutio spirituosa, Tinctura Jodi) – rozcieńczony roztwór jodu w etanolu o stężeniu ok. 90° (90 % obj.) z dodatkiem jodku potasu jako środka stabilizującego. Jest to ciemnobrunatna, klarowna ciecz. Służy do dezynfekcji skóry. Może być też używana do uzdatniania wody.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed zabiegiem zdezynfekowano jodyną skórę pacjenta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔˈdɨ̃na, AS: i ̯odỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jod m., jodek m.

czas. jodować, jodynować

przym. jodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. nalewka jodowa

Wiktionary

# jodynować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zajodynować)

(1.1) med. dezynfekować ranę przy pomocy jodyny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skutek bicia był taki, że Roszyckiemu pękła skóra, a świadek Bajraszewski jodynował mu zranienia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jodyna ż., jodynowanie n.

czas. zajodynować dk.

przym. jodynowy

Wiktionary

# jodynowy

→ jodyna

SJP.pl

#### Patrz:

jodyna

# jodzica

wysypka w postaci krost i pęcherzyków na skórze, spowodowana długotrwałym przyjmowaniem lekarstw zawierających jod

SJP.pl

# jodła

1. zimozielone drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, charakteryzujące się jasną korą i pionowo sterczącymi szyszkami;
2. drewno tego drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

(1.2) techn. drewno jodły (1.1)

Wiktionary

Jodła (Abies Mill.) – rodzaj zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych (Pinaceae Lindl.). Obejmuje co najmniej 48 gatunków występujących na półkuli północnej – najczęściej we wschodniej Azji oraz Ameryce Północnej. W Polsce naturalnie rośnie jodła pospolita (A. alba) tworząca bory jodłowe w Górach Świętokrzyskich, Karpatach oraz na Roztoczu.

Jodły dostarczają cenionego drewna oraz uprawiane są jako ozdobne, w tym też, ze względu na regularny pokrój, jako choinki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój mąż przyniósł gałązki jodły na świąteczny stroik.

(1.1) Prawdziwki mogą rosnąć w różnego rodzaju lasach, np. pod bukami, świerkami i jodłami.

(1.2) Jodła znajduje zastosowanie w stolarstwie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔdwa, AS: i ̯odu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedlina ż., jedlica ż.

:: zdrobn. jodełka ż.

przym. jodłowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jedlina, reg. śl. jedla.

(1.2) jedlina

Wiktionary

# jodło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. jedzenie

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: jodła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przismacz, babo, to jodło, bo je bez szmaku.

Wiktionary

# jodłów

3 miejscowości w Polsce:

- Jodłów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
- Jodłów – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Nowa Sól
- Jodłów – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Otmuchów

Wikipedia

# jodłowa

→ jodła

SJP.pl

Jodłowa – wieś (dawniej miasteczko) w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Jodłowa.

Jodłowa uzyskała lokację miejską w 1733 roku, zdegradowana w 1933 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

#### Patrz:

jodła

# jodłować

śpiewać w specjalny sposób, polegający na nagłych przejściach głosu; jodlować

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) muz. śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Helmut zawsze zaczynał jodłować, kiedy sobie popił.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔdˈwɔvat͡ɕ, AS: i ̯odu̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jodłowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jodlować

Wiktionary

# jodłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jodłować.

Wiktionary

Jodłowanie (niem. Jodeln) – śpiew z częstymi zmianami skokowymi między rejestrami: piersiowym i głowowym, dominacją brzusznego toru oddychania i powiększeniem rezonatorów głosowych przez znaczne obniżenie krtani. Efektem jest specyficzna barwa głosu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjɔdwɔˈvãɲɛ, AS: i ̯odu̯ovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jodłować

Wiktionary

# jodłowate

rodzina drzew iglastych, obejmująca: sosnę, świerk, modrzew, jodłę, kosodrzewinę i limbę

SJP.pl

# jodłowaty

1. przypominający układ igieł jodły; jodełkowaty;
2. o cechach jodłowatych (rodzina drzew)

SJP.pl

# jodłowianin

mieszkaniec Jodłowej (wsi w Polsce)

SJP.pl

# jodłowianka

mieszkanka Jodłowej (wsi w Polsce)

SJP.pl

# jodłowiec

jeden z chrząszczy z rodziny kornikowatych: wgryzoń jodłowiec, jodłowiec krzywozębny lub jodłowiec kolcozębny

SJP.pl

Jodłowiec – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń. Jodłowiec leży ok. 100 metrów od drogi wojewódzkiej nr 488. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1827 r. W skład wsi wchodzi część nazywana Józefów, która istniała zapewne już w XVII w.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# jodłówka

1. wieś w Polsce;
2. nazwa kilku cieków w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Jodłówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Rzezawa
- Jodłówka – osada leśna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Rzezawa
- Jodłówka – część wsi Szczepanowice w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
- Jodłówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pruchnik
- Jodłówka – kolonia w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne
- Jodłówka – osada w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
- Jodłówka – gromada

Wikipedia

# jodłownica

rodzaj grzybów z rodziny jodłownicowatych

SJP.pl

Bondarzewia Singer (jodłownica) – rodzaj grzybów z rodziny jodlownicowatych (Bondarzewiaceae).

Wikipedia

# jodłownicki

przymiotnik od: Jodłownik

SJP.pl

# jodłownicowate

rodzina grzybów z rzędu gołąbkowców; bondarcewowate

SJP.pl

Jodłownicowate, bondarcewowate (Bondarzewiaceae Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie gołąbkowców.

Wikipedia

# jodłownicowaty

o cechach jodłownicowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# jodłownik

1. wieś w Polsce;
2. potok w Polsce

SJP.pl

Jodłownik – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Jodłownik.

Wikipedia

# jodłowski

przymiotnik od: Jodłowa

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Sławomir Jodłowski – polski artysta fotograf
- Tomasz Jodłowski – polski fotograf
- Wojciech Jodłowski – polski naukowiec
- Zygmut Jodłowski – polski ekonomista, działacz społeczny

Wikipedia

# jodłowy

→ jodła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z jodły

(1.2) wykonany z drewna lub innej części jodły

(1.3) będący częścią jodły

Wiktionary

#### Patrz:

jodła

#### Przykłady

(1.2) Towar znaleziono w tirze, który jechał do Warszawy z ładunkiem krokwi jodłowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔdˈwɔvɨ, AS: i ̯odu̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jodła ż., jedlina ż., jedlica ż.

:: zdrobn. jodełka

Wiktionary

# joe

[czytaj: dżoł albo dżoe] obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

JOE (Joe's Own Editor) – edytor tekstu pracujący w środowisku tekstowym w systemach Uniksowych, np. pod Linuksem. Został napisany przez Josepha H. Allena.

Sposobem pracy JOE różni się od standardowych edytorów konsolowych jak vi i Emacs, bardziej przypominając edytor WordStar (nie posiada m.in. trybów pracy czy też rozbudowanej klawiszologii) lub środowisko Turbo firmy Borland, przez co jest dobrym edytorem dla rozpoczynających pracę w trybie tekstowym i szukających prostego edytora. Nie posiada też trudnego dla niektórych pojęcia "buforów" (obecnych w Emacsie) dając możliwość edycji w dobrze znanych oknach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) We wtorek spotykam się z Joe.

Wiktionary

# joel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

(1.2) bibl. Księga Joela;

Wiktionary

Joel (hebr. יואל), łac. Joël – prorok, który spisał biblijną Księgę Joela.

Jeden z tzw. proroków mniejszych, syn Petuela. W swej księdze Joel opisuje plagę szarańczy i straszną suszę. Jego przesłanie było ostrzeżeniem dla Izraelitów. Wzywał do nawrócenia i mówił o nowej erze wylania Ducha Bożego na wszelkie ciało. Wtedy to Bóg pobłogosławi tych, którzy Mu zaufali.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mówiłem Joelowi o twoim pomyśle.

(1.2) Sprawdźmy, czy ten sam termin występuje u Joela.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔɛl, AS: i ̯oel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Joelek m.

przym. Joelowy

Wiktionary

# joelowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Joela

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak więc Joelowa zapowiedź nadzwyczajnego wylania Ducha Św. wypełniła się w Dniu Zielonych Świąt, kiedy Duch Św. zstąpił, napełniając zebranych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Joel mos.

Wiktionary

# joffre

[czytaj: żofr] nazwisko francuskie, m.in. Joseph Joffre (1852-1931), generał francuski, jeden z naczelnych dowódców w I wojnie światowej

SJP.pl

# jog

hinduski asceta uprawiający jogę; jogin, joga (rzadko)

SJP.pl

# joga

1. indyjski system religijno-filozoficzny szukający sposobów osiągnięcia równowagi duchowej w ekstazie i kontemplacji
2. rodzaj gimnastyki ciała i umysłu mającej na celu odprężenie fizyczne i psychiczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. filoz. jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;

(1.2) tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

Wiktionary

Joga (sanskryt योग) – jeden z sześciu ortodoksyjnych (tzn. uznających autorytet Wed) systemów filozofii indyjskiej, zajmujący się wszelkimi związkami pomiędzy ciałem i umysłem. Poprzez odpowiedni trening ciała (w tym ascezę), dyscyplinę duchową (medytację) i przestrzeganie zasad etycznych, joga deklaruje możliwość rozpoznania przez praktykującego natury rzeczywistości. W ujęciu religijnym ma to prowadzić do przezwyciężenia prawa karmy i wyzwolenia z kręgu wcieleń (sansara).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Praktykować jogę mogą ludzie dowolnego wyznania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔɡa, AS: i ̯oga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jogin m., jogini ż., joginka ż., jogizm m., jog m.

przym. jogiczny, jogistyczny

Wiktionary

# jogger

[czytaj: dżoger] osoba uprawiająca jogging

SJP.pl

# joggerka

→ jogger [czytaj: dżogerka]

SJP.pl

# joggersy

→ joggery

SJP.pl

#### Patrz:

joggery

# joggery

[czytaj: dżoger] osoba uprawiająca jogging

SJP.pl

# jogging

[czytaj: dżogink] służący utrzymaniu dobrej kondycji rytmiczny bieg na świeżym powietrzu; przebieżka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

Wiktionary

Jogging (z ang. jogging) – trucht, przebieżka, bieg w wolnym tempie, zwykle:

- na świeżym powietrzu;
- z prędkością 7-9 km/h;
- celem utrzymania i/lub poprawy kondycji fizycznej bez forsownego wysiłku.

Jest częścią zdrowego stylu życia. Może służyć jako rozgrzewka przed bardziej intensywną aktywnością sportową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie spodziewałam się, że poranny jogging przerodzi się w spotkanie z ciekawym człowiekiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. joggingowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bieganie

Wiktionary

# joggingowy

→ jogging [czytaj: dżogingowy]

SJP.pl

# jogiczny

→ joga; jogowy

SJP.pl

# jogin

hinduski asceta uprawiający jogę; jog, joga (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) buddyjski lub hinduistyczny asceta uprawiający jogę;

Wiktionary

Jogin (dewanagari योगी) – w hinduizmie i buddyzmie męski adept systemu rozwoju duchowego. Termin jogini odnosi się do żeńskiej adeptki rozwoju duchowego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. joga m., jogizm m., jog m.

:: fż. jogini ż., joginka ż.

przym. jogistyczny, jogiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jog

Wiktionary

# jogini

kobieta jogin

SJP.pl

Jogin (dewanagari योगी) – w hinduizmie i buddyzmie męski adept systemu rozwoju duchowego. Termin jogini odnosi się do żeńskiej adeptki rozwoju duchowego.

Wikipedia

# joginka

kobieta uprawiająca jogę

SJP.pl

# jogizm

jeden z najstarszych indyjskich systemów filozoficznych, polegający na dążeniu poprzez ekstazę i kontemplację do doskonałości duchowej, mającej zapewnić zbawienie; joga

SJP.pl

# jogować

potocznie: uprawiać jogę

SJP.pl

# jogowy

→ joga; jogiczny

SJP.pl

# jogurcik

zdrobnienie od: jogurt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od jogurt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jogurt m.

Wiktionary

# jogurt

produkt mleczarski o dość gęstej konsystencji, sporządzany z mleka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

(1.2) pot. jedno opakowanie jogurtu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na śniadanie jem zawsze jogurt naturalny.

(1.2) Rano zjadłem dwa jogurty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔɡurt, AS: i ̯ogurt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. jogurcik mrz.

przym. jogurtowy

Wiktionary

# jogurteria

lokal gastronomiczny, w którym sprzedaje się desery na bazie jogurtu

SJP.pl

# jogurtowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto z jogurtem

Wiktionary

# jogurtownica

przyrząd do wytwarzania jogurtu

SJP.pl

# jogurtowo-ogórkowy

zawierający jogurt i ogórki; ogórkowo-jogurtowy

SJP.pl

# jogurtowy

→ jogurt

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający jogurt

(1.2) związany z jogurtem

Wiktionary

#### Patrz:

jogurt

#### Przykłady

(1.1) W cukierni można kupić ciasto jogurtowe.

(1.2) Lactobacillus są potocznie nazwane bakteriami jogurtowymi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɔɡurˈtɔvɨ, AS: i ̯ogurtovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jogurt

Wiktionary

# jogła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rosji, w rejonie borowickim, w obwodzie nowogrodzkim

Wiktionary

# johan

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Jan (stgr. Ἰωάννης od hebr. rdzenia יחנ – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku יוחנן (Johanan) oznacza „Jahwe jest łaskaw”. Według Ewangelii imię to nosił prorok Jan Chrzciciel oraz apostoł Jan Ewangelista. Zostało ono przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.

Wikipedia

# johann

[czytaj: johan] niemieckie imię męskie

SJP.pl

Jan (stgr. Ἰωάννης od hebr. rdzenia יחנ – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku יוחנן (Johanan) oznacza „Jahwe jest łaskaw”. Według Ewangelii imię to nosił prorok Jan Chrzciciel oraz apostoł Jan Ewangelista. Zostało ono przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.

Wikipedia

# johannes

nazwisko

SJP.pl

Jan (Ioannes, zm. 425) – cesarz zachodniorzymski od 20 listopada 423 do maja lub czerwca 425 roku. Znany jako uzurpator.

Jan był wysokim urzędnikiem rzymskim o nieznanym pochodzeniu. W roku 409 pełnił funkcję kierownika administracji (magister officiorum) uzurpatora, Pryskusa Attalusa, od 6 czerwca 412 do 12 czerwca 413 oraz 11 lipca 422 był prefektem pretorii Italii (prefect pretorio Italiae). W 423 roku (roku śmierci cesarza Cesarstwa Zachodniego — Honoriusza) Jan był pierwszym notariuszem dworu (primicerius notariorum) i naczelnikiem sekretariatu cesarza. Po kilku miesiącach, w czasie których wydawało się, że cesarz Wschodu Teodozjusz II zamierza rządzić samodzielnie, wysocy funkcjonariusze rzymscy wybrali prawdopodobnie 20 listopada Jana na cesarza Zachodu.

Wikipedia

# johannesburczyk

[czytaj: johanesburczyk] mieszkaniec Johannesburga (miasta w RPA)

SJP.pl

# johannesburg

[czytaj: joHAnesburg] miasto w RPA

SJP.pl

Johannesburg (wymowa angielska: [jəʊˈhænɪsbɜ:ɡ], wymowa afrikaans: [jʊəˈɦanəsbœrχ]; zwane także Joburg i eGoli – miejsce złota) – miasto w północno-wschodniej części Południowej Afryki, od 1994 stolica prowincji Gauteng w zagłębiu Witwatersrand.

Wikipedia

# johannesburka

[czytaj: johanesburka] mieszkanka Johannesburga (miasta w RPA)

SJP.pl

# johannesburski

→ Johannesburg [czytaj: johanesburski]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Johannesburgiem, dotyczący Johannesburga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Johannesburg mrz., johannesburczyk mos., johannesburka ż.

Wiktionary

# johansen

nazwisko

SJP.pl

Johansen – skandynawskie nazwisko patronimiczne, syn Johana.Drugie pod względem częstości w Norwegii i 18 w Danii. W Szwecji Johansson, po angielsku Johanson.

Wikipedia

# johanson

nazwisko

SJP.pl

Johanson, ang. nazwisko patronimiczne, syn Johana.

- Jay-Jay Johanson, w rzeczywistości Jäje Johansson
- Sue Johanson

Wikipedia

# johansson

nazwisko

SJP.pl

Najpopularniejsze szwedzkie nazwisko, patronimiczne jak wszystkie najpopularniejsze w tym kraju [1], syn Johana.

- Andreas Johansson – szwedzki piłkarz
- Andreas Johansson – szwedzki piłkarz
- Bo Johansson – szwedzki trener piłkarski
- Hugo Johansson – szwedzki strzelec, medalista olimpijski
- Ingemar Johansson – szwedzki bokser, medalista olimpijski
- Ingemar Johansson – szwedzki lekkoatleta, medalista olimpijski
- Jay-Jay Johanson – szwedzki piosenkarz
- Johan Petter Johansson – szwedzki wynalazca i przemysłowiec
- Kent Johansson – szwedzki polityk
- Lennart Johansson – szwedzki działacz sportowy
- Mathilde Johansson – francuska tenisistka
- Robert Johansson – norweski skoczek narciarski, medalista olimpijski
- Scarlett Johansson – amerykańska aktorka
- Sven Johansson – szwedzki hokeista
- Sven Johansson – szwedzki kajakarz, medalista olimpijski
- Sven Johansson – szwedzki strzelec, medalista olimpijski
- Thomas Johansson – szwedzki tenisista, medalista olimpijski
- Thure Johansson – szwedzki zapaśnik, medalista olimpijski

Wikipedia

# johimbina

alkaloid występujący w naturze w korze drzewa

SJP.pl

Johimbina – organiczny związek chemiczny, alkaloid uzyskiwany z kory drzewa z gatunku johimba lekarska (Pausinystalia johimbe) występującego w Afryce na obszarze od Kamerunu do Konga, a także z azjatyckiego krzewu rauwolfia żmijowa. Jest związkiem wielopierścieniowym zawierającym w swej strukturze motyw tryptaminy. Handlowo dostępna w postaci chlorowodorku.

Wikipedia

# john

[czytaj: dżon] anglosaskie imię męskie

SJP.pl

Osoby:

- Elton John – brytyjski piosenkarz
- Olivia Newton-John – australijska piosenkarka
- Scatman John – amerykański muzyk

Inne:

- John – angielski odpowiednik męskiego imienia Jan

Zobacz też:

- Johns
- Saint John

Wikipedia

# johnny

Jan (stgr. Ἰωάννης od hebr. rdzenia יחנ – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku יוחנן (Johanan) oznacza „Jahwe jest łaskaw”. Według Ewangelii imię to nosił prorok Jan Chrzciciel oraz apostoł Jan Ewangelista. Zostało ono przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.

Wikipedia

# johnson

nazwisko

SJP.pl

Johnson – angielskie i szkockie nazwisko patronimiczne pochodzące z języka staroangielskiego oznaczające „syn Johna”. Na przestrzeni wieków nazwisko wielokrotnie zmieniało zapis przybierając formę Jonessone, Jonesone, Johnson, Johanson, Jonson, Geynson czy Jeynson. W 1990 w Stanach Zjednoczonych nosiło je 2 232 100 osób.

Wikipedia

# johnston

nazwisko

SJP.pl

- Johnston – wyspa na Oceanie Spokojnym należąca do Stanów Zjednoczonych

Miejscowości w USA:

- Johnston – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Polk
- Johnston – miejscowość w stanie Rhode Island, w hrabstwie Providence
- Johnston – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Edgefield

Wikipedia

# joice

[czytaj: dżojs] samochód typu Kia Joice

SJP.pl

# joik

rodzaj ludowego śpiewu Lapończyków (Saamów)

SJP.pl

Joik – rodzaj ludowego śpiewu Saamów. Joik jest ważnym elementem kultury oralnej Saamów sięgającej czasów przedchrześcijańskich i współcześnie stanowi ważny element saamskiej tożsamości kulturowej.

Zachowane teksty przetrwały dzięki pracy Johannesa Schefferusa "Lapponia" z 1673 roku oraz zapiskom Jacoba Fellmana z początku XIX wieku.

Wikipedia

# joikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|joikować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niejoikowanie n.

czas. joikować ndk.

Wiktionary

# joint

[czytaj: dżojnt] ręcznie zrobiony papieros z marihuaną; dżoint

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) slang. rodzaj skręta zawierający marihuanę;

Wiktionary

Joint (skręt) – wyrób przypominający wyglądem papierosa, wypełniony suszem z marihuaną, zwykle zmieszaną z tytoniem. Czasami marihuanę zastępuje się haszyszem. Ustnik zazwyczaj wykonywany jest z kawałka zwiniętej tekturki bądź zastępuje się go fragmentem papierosa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pod drzewem stała hipiska i paliła jointa.

(1.1) Spaliliśmy dzisiaj dwa grube jointy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) blunt, blant

Wiktionary

# joint-venture

[czytaj dżojnt wenczer] w ekonomii: spółka handlowa firmy krajowej i zagranicznej lub spółek zagranicznych zawiązana na terenie jakiegoś kraju; joint venture

SJP.pl

# joj

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, ojeju, jej, jejciu, jejku

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …wyrażający różne emocje, np. zdziwienie, przerażenie, zakłopotanie, zaskoczenie itp., stosowany często dla wzmocnienia wypowiedzi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, jej, jejciu, jejku

Wiktionary

# jojada

Jojada, hebr. יהוידע (skrócona forma imienia Jehojada: Oby Jahwe znał [wiedział], ur. ?, zm. przed 796 p.n.e.) – arcykapłan żydowski.

Ożenił się z Joszebą, siostrą króla Judy Ochozjasza. Kiedy po jego morderstwie matka Atalia przejęła władzę i rozkazała zabicie rodziny królewskiej, małżeństwo ukryło Joasza, jednego z synów Ochozjasza. Po sześciu latach wprowadził go na tron i Atalia została zabita. Jojada rządził jako regent, dopóki Joasz nie osiągnął wieku, w którym mógł sam sprawować władzę.

Wikipedia

# jojczeć

potocznie: narzekać, utyskiwać; jojczyć, biadolić

SJP.pl

# jojczyć

potocznie: narzekać, utyskiwać; jojczeć, biadolić

SJP.pl

# jojkać

biadolić, narzekać

SJP.pl

# jojo

jo-jo, yo-yo;
1. zabawka w postaci okrągłej, płaskiej szpuli i sznurka, na który jest nawijana;
2. gra, zabawa przedmiotem o tej samej nazwie;
3. potocznie: szybkie zwiększenie wagi ciała po gwałtownym schudnięciu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj zabawki w postaci ciężarka-szpulki zawieszonego na sznurku

Wiktionary

Jojo (inaczej zwane kołem Maxwella) – rodzaj zabawki w postaci ciężarka-szpulki zawieszonego na sznurku. Ciężarek, opuszczony na sznurku trzymanym za nieumocowany koniec, rozwija go wpadając w ruch obrotowy. Po pełnym rozwinięciu sznurka ciężarek zachowuje moment pędu ruchu obrotowego i nawijając sznurek wędruje w górę. Istnieje wiele teorii o pochodzeniu jojo, lecz prawdopodobnie wywodzi się ono z Chin.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) jo-jo, yo-yo, yoyo

Wiktionary

# jojoba

[czytaj: żożoba albo chochoba] krzew rosnący głównie w Meksyku, wykorzystywany w kosmetyce; żożoba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Simmondsia chinensis|ref=tak., zob. simondsja kalifornijska.

Wiktionary

Simondsja kalifornijska, jojoba (wym. żożoba albo chochoba) (Simmondsia chinensis) – gatunek rośliny z monotypowego rodzaju (simondsja Simmondsia) i rodziny (simondsjowate Simmondsiadaceae) z rzędu goździkowców.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) żożoba

Wiktionary

# jokasta

postać z mitologii greckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. królowa Teb, córka Menojkeusa i żona Lajosa, matka, potem żona Edypa;

(1.2) astr. księżyc Jowisza;

(1.3) imię|polski|ż.; imię mitologiczne;

Wiktionary

- Jokasta (Epikasta, gr. Iokaste, łac. Iocaste) – w mitologii greckiej królowa Teb, córka Menojkeusa
- Jokasta – księżyc Jowisza
- Jokasta (gr. Iokaste, łac. Iocaste) – imię żeńskie

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jɔˈkasta, AS: i ̯okasta

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Epikasta

Wiktionary

# joker

dodatkowa karta w talii, najczęściej z wizerunkiem błazna, w niektórych grach pełniąca rolę najsilniejszej, w innych - zastępującej każdą inną kartę; dżoker

SJP.pl

Joker (wym. „dżoker” czyli ang. żartowniś), dżoker – jedna z kart do gry, w niektórych grach karcianych (na przykład kierki) służy do zastępowania dowolnej innej karty. W standardowej brydżowej talii kart znajdują się dwa lub trzy jokery oprócz 52 kart zwykłych. Najczęściej spotykanym wizerunkiem na jokerze jest kolorowo ubrany błazen (trefniś, ang. joker od joke – „żart”, z łac. iocus czytaj jokus) w czapce z dzwoneczkami. Jokery oprócz wizerunku błazna bywają oznaczane w narożniku karty gwiazdką lub (niekiedy, jeśli nie koliduje to z oznaczeniem waleta) literą J; spotykane są też inne oznaczenia, na przykład znakiem dolara. Spośród trzech jokerów w talii zazwyczaj dwa są „czerwone” i jeden „czarny” (lub na odwrót, czasem występują trzy jokery w trzech różnych kolorach, na przykład czarny, czerwony i niebieski), przy czym różnica ta najczęściej widoczna jest tylko na oznaczeniu w narożniku karty. Czasem bywa, że wszystkie jokery są oznaczone jednakowym kolorem.

Wikipedia

# jokiel

nazwisko

SJP.pl

# jokohama

miasto w Japonii; Yokohama

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Japonii leżące w środkowej części wyspy Honsiu w regionie Kantō;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Jokohamie jadłam grillowane kapelany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɔkɔˈxãma, AS: i ̯okoχãma

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jokohamski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. jokohamski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Yokohama

* czeski: (1.1) Jokohama ż.

* nowogrecki: (1.1) Γιοκοχάμα

* słowacki: (1.1) Jokohama ż.

* volapük: (1.1) Yokoham

źródła.

== Jokohama (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Jokohama

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jokohamczyk

mieszkaniec Jokohamy

SJP.pl

# jokohamka

mieszkanka Jokohamy

SJP.pl

# jokohamski

przymiotnik od: Jokohama (miasto w Japonii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jokohamą, dotyczący Jokohamy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jokohama ż.

Wiktionary

# jol

żaglowiec dwumasztowy o ożaglowaniu skośnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mar. żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;

Wiktionary

Jol – typ dwumasztowego ożaglowania stosowanego przeważnie na jachtach żaglowych średniej wielkości (o długości kadłuba 10 - 20 m). Żaglowiec posiada główny maszt w pobliżu środka wyporu jednostki, oraz dodatkowo szczątkowy, bardzo mały maszt wysokości ok. 1/3 głównego, posadowiony daleko na rufie. Z powodu dużej różnicy masztów, tego typu jednostkę określa się również gwarowo jako "półtoramasztowiec".

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jol powoli przybijał do brzegu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔl, AS: i ̯ol

Wiktionary

# jola

jolka;
1. jednomasztowy, sportowy jacht żaglowy;
2. niewielka łódź na okręcie wojennym, służąca do komunikacji z lądem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Jolanta

Wiktionary

- jola (jolka) – mały jacht żaglowy.
- Jola – imię żeńskie, zdrobnienie od Jolanta.
- Jola (Diola) – grupa etniczna w Afryce.
- Jola – rodzaj grzybów z klasy rdze (Pucciniomycetes).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od kiedy Jola i Wojtek są małżeństwem?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔla, AS: i ̯ola

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jolanta ż.

:: zdrobn. Jolka ż.

Wiktionary

# jolanciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jolanty lub z nią związany

SJP.pl

# jolanta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Jolanta (gr. ion + anthos – fiołek + kwiat) – imię żeńskie, być może pochodzenia greckiego. W Polsce to imię używane jest od XIII w., początkowo w formie Jolenta.

W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 236965 kobiet o imieniu Jolanta nadanym jako imię pierwsze (25. miejsce) oraz 117906 kobiety noszące imię Jolanta jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako żeńskie imię pierwsze – Anna, nosi 1072616 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jolanty obchodzą imieniny 15 czerwca lub 17 grudnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔˈlãnta, AS: i ̯olãnta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Jola ż., Jolka ż., Jolunia ż., Jolusia ż., Joluś ż., Joleczka ż., Jolcia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. Jola ż., Jolka ż., Jolunia ż., Jolusia ż., Joluś ż., Joleczka ż., Jolcia ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|germ.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Yolanda

* francuski: (1.1) Violande ż., Jolande ż., Yolande ż.

* hiszpański: (1.1) Yolanda ż.

* łaciński: (1.1) Iolenta ż.

* łotewski: (1.1) Jolanta ż.

* niemiecki: (1.1) Jolanthe ż., Jolante ż.

* rosyjski: (1.1) Иоланта ż.

* węgierski: (1.1) Jolánta

* włoski: (1.1) Iolanda ż.

źródła.

== Jolanta (język łotewski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|łotewski|ż. Jolanta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jolcia

zdrobnienie od: Jolanta (imię żeńskie)

SJP.pl

# jolciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jolci lub z nią związany

SJP.pl

# jolenta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Jolenta i jestem dziennikarką z Kalisza.

Wiktionary

# jolie

[czytaj: dżoli] nazwisko obce

SJP.pl

# joliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joli lub z nią związany

SJP.pl

# joliot

[czytaj: żolJO] nazwisko

SJP.pl

# jolka

1. jednomasztowy, sportowy jacht żaglowy; jola;
2. niewielka łódź na okręcie wojennym, służąca do komunikacji z lądem; jola;
3. krzyżówka nieposiadająca określonych miejsc wpisywania odgadywanych wyrazów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Jolanta

Wiktionary

- jolka – rodzaj krzyżówki
- jolka – rodzaj jachtu
- Jolka – forma imienia Jolanta
- Jolka – ukraińska piosenkarka rosyjskojęzyczna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaszedłem, ot tak sobie, do Jolki.

(1.1) Jolka z Waldkiem żyją na kocią łapę, mówią, że papierek do niczego nie jest im potrzebny.

(1.1) Moja ostatnia randka z Jolką to był straszny niewypał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔlka, AS: i ̯olka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jola ż., Jolanta ż., jolka ż.

Wiktionary

# jolkos

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. mit. miasto w starożytnej Tesalii w pobliżu Zatoki Pagasyjskiej, według mitologii wywodził się z niego Jazon i w nim zaczął swoją wyprawę po złote runo;

Wiktionary

Jolkos (obecnie Wolos) – miasto w starożytnej Tessalii w pobliżu Zatoki Pagasyjskiej. Według mitologii greckiej władcą Jolkos był Ajzon syn Tyro i Kreteusa. Tronu pozbawił go przyrodni brat, Pelias. W tym mieście Jazon wraz z Argonautami rozpoczął i zakończył wyprawę po złote runo.

Wikipedia

# jōmon

[czytaj: dziomon]
1. ceramika japońska, uważana za najstarszą na świecie;
2. neolityczna kultura japońska

SJP.pl

Jōmon (jap. 縄文時代 Jōmon jidai; słowo jōmon oznacza „ornament sznurowy”) – okres w chronologii Japonii odpowiadający neolitowi. Nazwa pochodzi od motywu umieszczanego na naczyniach ceramicznych. Często jest dzielony na pięć podokresów dla środkowej Japonii oraz na trzy okresy dla Kiusiu i Hokkaido. Kultura tego okresu była stopniowo wypierana ku północy i wschodowi. Za czas trwania okresu Jōmon uważa się lata od 12 000 p.n.e. do 300 p.n.e. (niektóre źródła podają rok 250 p.n.e.).

Wikipedia

# jon

atom lub zespół atomów mający ładunek elektryczny dodatni lub ujemny

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Jonasza

Wiktionary

Jon (ze stgr. ἰόν ion „idące, biegnące [od elektrody do elektrody]”) – atom lub grupa atomów połączonych wiązaniami chemicznymi, która ma niedomiar lub nadmiar elektronów w stosunku do protonów. Obojętne elektrycznie atomy i cząsteczki związków chemicznych mają równą liczbę elektronów i protonów, jony zaś są elektrycznie naładowane dodatnio lub ujemnie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa jɔ̃ˈnaʃa, AS: ḱśẽŋga i ̯õnaša

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jonia ż.

Wiktionary

# jonagold

1. amerykańska odmiana jabłoni;
2. owoc tej jabłoni

SJP.pl

Wikipedia

# jonagored

1. odmiana uprawna jabłoni;
2. owoc tej jabłoni

SJP.pl

# jonak

nazwisko

SJP.pl

# jonas

nazwisko

SJP.pl

- Jonas – imię
- Jonas – amerykański serial fabularny

Wikipedia

# jonasz

przenośnie: człowiek przynoszący pecha, sprowadzający nieszczęście

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, prorok;

(1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jonasz (hebr. ‏יוֹנָה‎ Jona, dosł. „gołąb”; stgr. Ἰωνᾶς) – prorok izraelski, żyjący i działający w VIII wieku p.n.e., w Izraelu i Asyrii, pochodzący z Gat-Chefer. Opisany w biblijnej Księdze Jonasza, której autorstwo jemu się właśnie przypisuje.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) I wzięli Jonasza, i wrzucili go w morze, a ono przestało się srożyć.

(1.2) Mam na imię Jonasz i pochodzę z Białorusi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔ̃naʃ, AS: i ̯õnaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jonasz m.

Wiktionary

# jonaszostwo

Jonasz z małżonką; Jonaszowie

SJP.pl

# jonaszowie

imię męskie

SJP.pl

# jonaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jonasza lub z nim związany

SJP.pl

# jonatan

1. gatunek jabłoni powszechnie uprawiany w Polsce
2. owoc tej jabłoni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jonatan – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od hebrajskiej frazy Yehonatan oznaczającej „Jahwe dał”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ci, którzy byli na zamku, wydali Jonatanowi zakładników, a on zwrócił ich rodzicom.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔ̃ˈnatãn, AS: i ̯õnatãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Jonatanowy

Wiktionary

# jonatanostwo

Jonatan z małżonką; Jonatanowie

SJP.pl

# jonatanowie

imię męskie

SJP.pl

# jonatanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jonatana lub z nim związany

SJP.pl

# jonathan

[czytaj: DŻOnatan] obce imię męskie

SJP.pl

# jońca

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Jońca – polski komentator sportowy
- Maciej Jońca – polski prawnik i historyk sztuki
- Roman Jońca – polski pianista, kompozytor i aranżer

Wikipedia

# jonczak

nazwisko

SJP.pl

# jończycy

1. członek starożytnego plemienia greckiego;
2. mieszkaniec Jonii

SJP.pl

# jonczyk

nazwisko

SJP.pl

# jonek

nazwisko

SJP.pl

- średniowieczne polskie zdrobnienie Jana
- Roksana Jonek Miss Polonia 1997

Wikipedia

# jones

[czytaj: dżouns] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Jones – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Oklahoma

Gminy w USA:

- Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Greene
- Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Newton
- Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Scott
- Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Stone
- Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Union
- Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Morton
- Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Beltrami
- Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Elk
- Jones (ang. Jones Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Gregory

Wikipedia

# joni

w hinduizmie: żeński symbol płodności; yoni

SJP.pl

Joni (dewanagari योनि, trl. yoni, ang. yoni, „łono”, „źródło”) – indyjskie określenie żeńskich organów płciowych zarówno w znaczeniu fizycznym (np. w Kamasutrze), jak i w znaczeniu religijno-duchowym, jako symbol bogini Dewi, źródła życia i całego wszechświata. Termin ten poza tym używany jest w najrozmaitszych znaczeniach przenośnych np. „łono”, „źródło”, „naczynie”, „początek”.

Wikipedia

# jonia

starożytna kraina na zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. w starożytności kraina położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander;

Wiktionary

Jonia – kraina w starożytności położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander. Zasiedlona przez Greków, głównie Jonów z Attyki i Peloponezu. Od północy graniczyła z Eolią, od wschodu z Lidią, od południa z Karią. Do Jonii zaliczano również przybrzeżne wyspy, z największymi miastami Chios i Samos.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Anakreont urodził się w Teos w Jonii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jon mos., Jończyk mos., jończyk mos.

przym. joński

skr. Jon

Wiktionary

# joniak

nazwisko

SJP.pl

# joniczny

związany z jonikiem, odnoszący się do joniku (rodzaju stopy metrycznej w wierszu antycznym)

SJP.pl

# joniec

nazwisko

SJP.pl

Joniec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Joniec. Leży nad rzeką Wkrą.

Wieś jest siedzibą gminy Joniec oraz parafii św. Ludwika. Przez Joniec przebiega wiele szlaków spływów kajakowych organizowanych na Wkrze.

Wikipedia

# joniecki

związany z Jońcem, dotyczący Jońca

SJP.pl

# jonik

stopa metryczna w wierszu antycznym składająca się z dwóch sylab długich i dwóch krótkich lub odwrotnie

SJP.pl

Jonik (od łac. pes Ionicus, stopa jońska) – w greckiej i łacińskiej metryce iloczasowej sześciomorowa stopa metryczna składająca się z czterech sylab: dwóch długich i dwóch krótkich. W zależności od kolejności sylab wyróżniamy dwa typy joników:

  – jonik a maiore, zwany też opadającym lub dużym
  – jonik a minore, zwany wzrastającym lub małym

Wikipedia

# jonika

dział elektrochemii badający właściwości substancji jonowych w roztworach różnych rozpuszczalników i w ciałach stałych

SJP.pl

Jonika – dział elektrochemii zajmujący się badaniem właściwości substancji jonowych w roztworach różnych rozpuszczalników i ciałach stałych.

Wikipedia

# jonit

nierozpuszczalne ciało stałe, mające zdolność wymiany własnych jonów na jony znajdujące się w roztworze

SJP.pl

Jonit – substancja służąca do przeprowadzania selektywnego procesu wymiany jonowej, stosowana w kolumnach jonitowych i filtrach jonitowych. Przepuszczenie przez warstwę jonitu ciekłej lub gazowej mieszaniny lub roztworu powoduje albo wzbogacenie jej o określony jon albo przeciwnie pozbycie się z niej określonego jonu.

Wikipedia

# jonitowy

→ jonit

SJP.pl

#### Patrz:

jonit

# jonium

radioaktywny izotop toru o liczbie masowej 230

SJP.pl

# jonizacja

proces powstawania jonów z elektrycznie obojętnych cząsteczek lub atomów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. fiz. rozpad cząsteczki na jony;

(1.2) chem. fiz. efekt powstawania w gazie jonów dodatnich w wyniku oderwania elektronów od atomu lub cząsteczki, zachodzący pod wpływem dostarczonej energii, np. podczas ogrzewania

Wiktionary

Jonizacja – zjawisko powstawania jonu, czyli kationu bądź anionu, z obojętnego atomu lub cząsteczki.

Może się ona odbywać na kilka sposobów:

- Na poziomie atomowym:
  - zderzenie atomu z cząstką o wysokiej energii np. protonem, elektronem lub cząstką α;
  - na skutek wzajemnych zderzeń obojętnych atomów o dużej energii kinetycznej – jonizacja termiczna;
  - poprzez wybicie elektronu z powłok atomowych w wyniku absorpcji kwantu promieniowania elektromagnetycznego;
  - w wyniku wyrzucenia z atomu elektronu po wychwycie elektronu przez jądro;
  - wielofotonowa jonizacja powyżej progu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjɔ̇̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: i ̯o̊̃ńizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jonizacyjny, jonowy

rzecz. jon m., jonizator m., jonowanie n., jonizowanie n.

czas. jonizować

Wiktionary

# jonizacyjny

związany z jonizacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) działający na zasadzie jonizacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jonizacja ż., jonizowanie n.

Wiktionary

# jonizator

Jonizator – urządzenie, w którym zachodzi proces jonizacji.

Wikipedia

# jonizować

doprowadzać do rozdzielenia atomów, cząsteczek na jony

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) fiz. powodować jonizację

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jonizacja ż., jonizowanie n., dejonizacja ż., dejonizowanie n., zjonizowanie n.

czas. dejonizować ndk., zjonizować dk.

Wiktionary

# jonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jonizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jon m., jonizator m., jonizacja ż.

czas. jonizować ndk.

przym. jonowy, jonizacyjny

Wiktionary

# jonkisz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Jonkisz – polski muzyk jazzowy
- Rafał Jonkisz – polski model, akrobata i celebryta
- Władysław Jonkisz – polski metalurg, polityk

Wikipedia

# jonkowo

Jonkowo (niem. Jonkendorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jonkowo

Wieś leży na trasie linii kolejowej nr 220 Olsztyn – Elbląg, z przystankiem Jonkowo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jonkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# jonkowski

przymiotnik od: Jonkowo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jonkowem, dotyczący Jonkowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jonkowo n., jonkowianin m., jonkowianka ż.

Wiktionary

# jono-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z jonem lub jonami

Wiktionary

# jonoforeza

1. przemieszczanie się jonów w cieczy pod wpływem pola elektromagnetycznego;
2. zabieg z użyciem prądu elektrycznego, pomagający wprowadzić przez skórę leki do organizmu pacjenta; jontoforeza, mikroelektroforeza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. ruch jonów w cieczy pod wpływem pola elektrycznego;

(1.2) med. kosmet. zabieg leczniczy lub kosmetyczny polegający na wprowadzeniu jonów zdysocjowanego leku do organizmu za pomocą prądu stałego

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Jonoforeza to metoda fizjoterapii polegająca na wprowadzaniu leków do ciała człowieka poprzez jego skórę lub śluzówkę.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jontoforeza, terapia jonowa

Wiktionary

# jonogram

zapis wyniku sondowania radiowego jonosfery

SJP.pl

# jonomer

kopolimer termoplastyczny

SJP.pl

# jonomerowy

→ jonomer

SJP.pl

#### Patrz:

jonomer

# jonometr

urządzenie do badania promieniowania rentgenowskiego

SJP.pl

# jonon

keton terpenowy o zapachu fiołków lub drzewa cedrowego, stosowany w kompozycjach perfumeryjnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) biochem. ciecz o silnym zapachu mająca zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym

Wiktionary

Jonony – trimetylocykloheksenylobut-3-en-2-ony, organiczne związki chemiczne z grupy cyklicznych ketonów nienasyconych, zaliczane do terpenoidów. Nie są jednak typowymi terpenoidami, ponieważ nie spełniają reguły izoprenowej, tzn. reszty izoprenowe nie są połączone z sobą w sposób ogon-głowa. Posiadają silny zapach kojarzący się z fiołkami.

Wikipedia

# jonosfera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geofiz. meteorol. zjonizowana warstwa atmosfery;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wraz z wysokością zmieniają się czynniki jonizacyjne oraz skład chemiczny i gęstość gazu atmosferycznego, dlatego też w jonosferze wyróżnić można kilka warstw, różniących się liczbą elektronów w jednostce objętości.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jonosferyczny

Wiktionary

# jonosferowy

→ jonosfera; jonosferyczny

SJP.pl

# jonosferyczny

→ jonosfera; jonosferowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jonosferą ziemską

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɔnɔsfɛˈrɨt͡ʃnɨ, AS: jonosferyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jonosfera ż.

Wiktionary

# jonosonda

Wikipedia

# jonotron

urządzenie do odprowadzania ładunków elektrostatycznych

SJP.pl

# jonowie

starożytne plemię greckie; Jończycy

SJP.pl

Wikipedia

# jonowy

przymiotnik od: jon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. chem. związany z jonem lub jonami, dotyczący jonu lub jonów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jon mrz., jonizacja ż., jonizowanie n.

Wiktionary

# joński

przymiotnik od: Jonia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. dotyczący Jonii

(1.2) archit. dotyczący porządku jońskiego

(1.3) geogr. dotyczący Morza Jońskiego

(1.4) jęz. dotyczący dialektu jońskiego

(1.5) dotyczący szkoły jońskiej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jonia ż., Jończyk m.

Wiktionary

# jontek

postać z "Halki"

SJP.pl

# jontoforeza

zabieg z użyciem prądu elektrycznego, pomagający wprowadzić przez skórę leki do organizmu pacjenta; jonoforeza, mikroelektroforeza

SJP.pl

Jontoforeza (terapia jonowa, jonoforeza) – metoda lecznicza, forma elektroterapii polegająca na wprowadzeniu cząstek obdarzonych ładunkiem elektrycznym – jonów – do organizmu przez skórę lub śluzówkę za pomocą odpowiedniego urządzenia emitującego galwaniczny prąd stały. Wykorzystuje się substancje, które ulegają dysocjacji elektrolitycznej, czyli są elektrolitami.

Wikipedia

# jontolift

kosmetyczny zabieg naciągania skóry twarzy i szyi w celu likwidacji zmarszczek, wykonywany za pomocą specjalnego aparatu emitującego mikroprądy

SJP.pl

# joost

Inne:

- Joost – imię męskie
- Joost – dawny niderlandzki program radiowy
- Joost – serwis internetowy

Zobacz też:

- Jost
- Sint-Joost

Wikipedia

# jop

nazwisko

SJP.pl

# jopek

potocznie: walet (karta do gry)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. pot. walet

Wiktionary

- Jopek – potoczna nazwa waleta
- Stanisław Jopek (1935-2006) – polski tenor
- Anna Maria Jopek (ur. 1970) – polska wokalistka

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) dupek, walet, reg. śl. jupek.

Wiktionary

# jopkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# joplin

[czytaj: dżoplin] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Joplin – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Newton
- Joplin – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Liberty

Gminy w USA:

- Joplin (ang. Joplin Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Jasper

Muzycy:

- Janis Joplin
- Josh Joplin
- Scott Joplin

Wikipedia

# jor

półsamogłoska prasłowiańska; jer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. sekcja kompozycji w hinduskiej muzyce raga występująca po części zwanej alap, cechująca się stopniowym przyspieszeniem i większą rytmicznością

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|hin|जोर.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) jor

źródła.

== jor (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. jor

odmiana.

(1.1) lp. jor; lm. jors

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|hin|जोर.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) jor

źródła.

== jor (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. jor

odmiana.

(1.1) lp. jor; lm. jors

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# joram

- Joram (król Izraela) – panował w latach ok. 852-841 p.n.e.
- Joram (król Judy) – panował w latach ok. 848-841 p.n.e.
- Joram Aridor
- Joram Las

Wikipedia

# jordan

w Kościele prawosławnym i greckokatolickim: obrzęd liturgiczny święcenia wody w dniu 6 stycznia na pamiątkę chrztu Chrystusa w Jordanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Jordan – imię męskie

Cieki wodne

- Jordan – rzeka na granicy Izraela i Jordanii
- Jordan – potok, dopływ Kłodnicy
- Jordan – potok, dopływ Czarnej Przemszy
- Jordan – struga, dopływ Drwęcy
- Jordan River – rzeka w Nowej Zelandii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tereny położone na zachód od rzeki Jordan pozostały jako Mandat Palestyny pod bezpośrednimi rządami brytyjskimi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔrdãn, AS: i ̯ordãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jordania ż., Jordańczyk m., Jordanka ż.

przym. jordański, jordanowski

Wiktionary

# jordańczyk

obywatel Jordanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Jordanii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔrˈdãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: i ̯ordãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jordania ż.

:: fż. Jordanka ż.

przym. jordański

Wiktionary

# jordanek

potocznie: ogródek jordanowski

SJP.pl

# jordanelka

gatunek ryby z rodziny karpieńcowatych

SJP.pl

Jordanelka, jordanelka florydzka (Jordanella floridae) – gatunek ryby z rodziny karpieńcowatych (Cyprinodontidae), jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Jordanella. Po raz pierwszy pojawiła się w Europie w 1914 roku. Hodowana w akwarium, gdzie może przeżyć ok. 3 lat.

Wikipedia

# jordania

państwo w Azji ze stolicą w Ammanie; Jordańskie Królestwo Haszymidzkie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Wiktionary

Jordania (arab. ‏الأردن‎, trb. Al-Urdunn), pełna nazwa: Haszymidzkie Królestwo Jordanii (arab. ‏المملكة الأردنية الهاشمية‎, trans. Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja) – państwo położone w Azji, w regionie Bliskiego Wschodu, ze stolicą w Ammanie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Król Jordanii zwiedził Ateny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔrˈdãɲa, AS: i ̯ordãńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jordańczyk m., Jordanka ż., Jordan m., Przedjordania ż., Zajordania ż., Cisjordania ż., Transjordania ż., jordan m.

przym. jordański, przedjordański, zajordański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Jordańskie Królestwo Haszymidzkie

Wiktionary

# jordanit

minerał, siarkoantymonian ołowiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. czarny, metaliczny minerał z grupy siarkosoli

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jordanitowy

Wiktionary

# jordanka

odmiana żeńskiej piłki ręcznej polegająca na podawaniu piłki bez kozłowania; hazena

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Jordanii

Wiktionary

- Jordanka – rzeka, dopływ Kanału Bledzewskiego
- jordanka – polska nazwa dla gry sportowej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jɔrˈdãnka, AS: i ̯ordãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jordania ż., Jordańczyk m., Jordan mos./mrz.

przym. jordański

Wiktionary

# jordanon

Jordanon – termin z dziedziny taksonomii botanicznej, określający pewną grupę drobnych taksonów (gatunki, podgatunki, odmiany), przeciwstawianych linneonom („dużym gatunkom”). Słowo pochodzi od nazwiska lyońskiego botanika Alexisa Jordana.

Wikipedia

# jordanostwo

Jordan z małżonką; Jordanowie

SJP.pl

# jordanów

w Kościele prawosławnym i greckokatolickim: obrzęd liturgiczny święcenia wody w dniu 6 stycznia na pamiątkę chrztu Chrystusa w Jordanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jordanów – miasto w województwie małopolskim, w powiecie suskim, siedziba gminy wiejskiej Jordanów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Jordanowie dobiegł końca ośmioetapowy turniej brydża sportowego o Puchar Burmistrza Miasta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔrˈdãnuf, AS: i ̯ordãnuf

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jordanowski

Wiktionary

# jordanowianin

mieszkaniec Jordanowa

SJP.pl

# jordanowianka

mieszkanka Jordanowa

SJP.pl

# jordanowie

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

Jordanowie – polski ród szlachecki, herbu Trąby.

Protoplastą rodu był Hanko z Zakliczyna, żupnik wielicki. Jordanowie znaczną pozycję w Małopolsce osiągnęli w XV w., a szczyt ich potęgi przypada na wiek XVI. Byli właścicielami dużych włości na pogórzu karpackim z zamkami w Zakliczynie i Melsztynie. Sięgali po liczne urzędy, m.in. na przełomie XV i XVI w. dzierżyli starostwo spiskie. W XVIII wieku przegranie wieloletniego procesu z Wielopolskimi o ordynację pińczowską po wymarłych Myszkowskich doprowadziło rodzinę Jordanów do ruiny.

Wikipedia

# jordanowo

W Polsce

- Jordanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Złotniki Kujawskie
- Jordanowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Świebodzin
- Jordanowo – gromada w powiecie inowrocławskim
- Jordanowo – gromada w powiecie świebodzińskim
- Jordanowo – dawna gmina

Zobacz też
  Jordanów

Wikipedia

# jordanowski

przymiotnik od: Jordanów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jordanowem, dotyczący Jordanowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jordanów m., Jordan mos./mrz.

Wiktionary

# jordanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jordana lub z nim związany

SJP.pl

# jordański

przymiotnik od: Jordania, Jordan

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. adm. odnoszący się do państwa Jordania

(1.2) geogr. odnoszący się do rzeki Jordan

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jordańskie wojska wycofały się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔrˈdãj̃sʲci, AS: i ̯ordãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jordan m., Jordania ż., Jordańczyk m., Jordanka ż.

przym. nadjordański, przedjordański / cisjordański, zajordański / transjordański

Wiktionary

# jorg

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jerzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jorg szporuje na blank nowy moplik.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Jerzik, Jorguś.

Wiktionary

# jorgos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) forma greckiego imienia męskiego, odpowiednik polskiego Jurek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Jorgos i jestem potomkiem greckich emigrantów.

Wiktionary

# jorguś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jerzy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Jorg, Jerzik.

Wiktionary

# jork

1. półwysep w Australii;
2. przylądek w Australii

SJP.pl

- Jork − jedna z odmian nazwiska rodowego szlachty pomorskiej herbu Gostkowski, albo Jark, która dała początek niemieckiemu rodowi Yorck von Wartenburg
- Jork − półwysep w Australii
- Jork − przylądek w Australii
- Jork − gmina w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia
- Jork − były powiat pruski

Wikipedia

# jorkszyr

1. angielska rasa świń;
2. rasa kanarka

SJP.pl

# jorkszyry

rasa świń; yorkshire

SJP.pl

# jormungand

Jormungand (zwany również: Midgardsorm, Midhgardhsormr, Midgårdsormen) – w mitologii nordyckiej gigantyczny wąż opasujący Midgard, jedno z trzech dzieci boga Lokiego oraz gigantki o imieniu Angerboda z lasu Yrnvid.

Loki miał trójkę nieślubnych dzieci z gigantką Angerbodą. Odyn miał wizję, że staną się one „największymi nieprzyjaciółmi bogów”. Bogowie Tyr i Thor wyruszyli do Jutunheimu, aby sprowadzić je do Asgardu. Najstarszy Jormungand był wężem i potrafił pluć czarnym palącym jadem. Odyn wypuścił go do oceanu otaczającego Midgard. Wąż rósł w otchłaniach, aż w końcu przyjął takie rozmiary, iż otaczał cały świat i mógł ugryźć własny ogon.

Wikipedia

# joruba

język jednego z ludów afrykańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) etn. jeden z ludów zamieszkujących zachodnią Afrykę, głównie Nigerię, Togo i Benin;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) etn. mężczyzna należący do ludu Joruba (1.1)

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) etn. kobieta należąca do ludu Joruba (1.1)

Wiktionary

Jorubowie, Joruba, Ọmọ Yorùbá – lud afrykański (populacja ok. 45 milionów osób – 2017), posługujący się językiem joruba z wielkiej rodziny nigero-kongijskiej (według niektórych klasyfikacji język ten należy do podrodziny kwa). Zamieszkują zachodnią część Afryki, największe skupiska w Nigerii, Beninie i Togo. Większość Jorubów mieszka obecnie w miastach, trudniąc się handlem i rzemiosłem (tkactwo, kowalstwo, rzeźba). Jorubowie mieszkający na wsi oprócz rolnictwa zajmują się tradycyjną sztuką ludową (rękodziełem).

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Mam na imię Deji i jestem Joruba studiującym ekonomię w Krakowie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. joruba m., Jorubijczyk m., Jorubijka ż.

przym. jorubijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jorubowie nmos.

(2.1) Jorubijczyk m.

(3.1) Jorubijka ż.

Wiktionary

# jorubijczyk

członek plemienia Joruba; Joruba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek plemięemienia Joruba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Joruba n., joruba n.

:: fż. Jorubijka ż.

przym. jorubijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Joruba

Wiktionary

# jorubijka

członkini plemienia Joruba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini plemięemienia Joruba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Joruba n., joruba n.

:: fm. Jorubijczyk mos.

przym. jorubijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Joruba

Wiktionary

# jorubijski

dotyczący Jorubów, charakterystyczny dla Jorubów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jorubijczykami, plemięemieniem Joruba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jorubijczyk mrz., Jorubijka ż., Joruba, joruba

Wiktionary

# jorubowie

przedstawiciel plemienia afrykańskiego Joruba; Jorubijczyk

SJP.pl

Jorubowie, Joruba, Ọmọ Yorùbá – lud afrykański (populacja ok. 45 milionów osób – 2017), posługujący się językiem joruba z wielkiej rodziny nigero-kongijskiej (według niektórych klasyfikacji język ten należy do podrodziny kwa). Zamieszkują zachodnią część Afryki, największe skupiska w Nigerii, Beninie i Togo. Większość Jorubów mieszka obecnie w miastach, trudniąc się handlem i rzemiosłem (tkactwo, kowalstwo, rzeźba). Jorubowie mieszkający na wsi oprócz rolnictwa zajmują się tradycyjną sztuką ludową (rękodziełem).

Wikipedia

# jōruri

Bunraku (jap. 文楽), używana także pierwotna nazwa ningyō-jōruri (人形浄瑠璃) – japoński teatr lalkowy, w którym narracji i dialogowi towarzyszy akompaniament shamisenu (okazyjnie innych instrumentów, jak np. taiko). Nazwa bunraku pojawiła się w XIX wieku.

Wikipedia

# jose

[czytaj: hoze] obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. Józef

Wiktionary

Osoby:

- Graeme Jose – australijski kolarz
- Jimmy Jose – brytyjski rugbysta
- Joachim Jose – niemiecki chemik

Zobacz też:

- Josse
- San Jose

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przyszłym miesiącu jedziemy na koncert jakiegoś José, który przyjechał z Hiszpanii.

Wiktionary

# josef

- Józef – imię męskie
- Józef z Nazaretu (św. Józef) – opiekun Jezusa
- Józef – postać biblijna, patriarcha izraelski, syn Jakuba i Racheli
- Józef – książę Brazylii
- Święty Józef – ujednoznacznienie
- Błogosławiony Józef – ujednoznacznienie
- Józef – film biblijny z 1995 roku
- Józef – polska woda mineralna

Wikipedia

# josek

imię męskie

SJP.pl

# joselewicz

nazwisko

SJP.pl

# joseph

1. [czytaj: josef] obce imię męskie;
2. [czytaj: dżosef] obce imię męskie

SJP.pl

- Joseph – Józef
- Chief Joseph – wódz Indian Nez Perce

Miejscowości w USA:

- Joseph – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Wallowa
- Joseph – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Sevier

Wikipedia

# josh

[czytaj: dżosz] obce imię męskie

SJP.pl

Namiętność (hindi जोश, Joś, [ʤoɕ]) – bollywoodzki musical z 2000 roku w reżyserii Mansoora Khana. Film jest indyjską adaptacją amerykańskiego musicalu West Side Story (1961). Główne role bardzo ze sobą związanych bliźniąt zagrali najpopularniejsi aktorzy Indii Shah Rukh Khan i Aishwarya Rai.

Wikipedia

# joshua

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Jozue (hebr. יהושׁע – „Jahwe jest wybawieniem”) – imię noszone przez tytułową postać biblijnej Księgi Jozuego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Joshua i pochodzę z Ghany.

Wiktionary

# jostedalsbreen

lodowiec w Norwegii

SJP.pl

Jostedalsbreen – największy lodowiec w kontynentalnej Europie. Leży w południowo-zachodniej części Norwegii, w okręgu Sogn og Fjordane, w obrębie czterech gmin: Luster, Balestrand, Jølster i Stryn. Najwyższym szczytem na lodowcu jest Lodalskåpa – nunatak mający wysokość 2083 m.

Wikipedia

# joszkar-oła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, stolica Republiki Mari El;

Wiktionary

Joszkar-Oła (mar. Йoшкap-Oлa, dosł. „czerwone miasto”) – miasto w Rosji, do 1919 nosiło nazwę Carewokokszajsk, następnie w latach 1919–1927 Krasnokokszajsk. Stolica republiki Mari El, nad Małą Kokszagą (dopływ Wołgi).

Znajduje się tu dyrekcja Rezerwatu przyrody „Bolszaja Kokszaga”.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) hist. Carewokszajsk (przed 1919), Krasnokokszajsk (1919-1927)

Wiktionary

# jot

nazwa litery J oraz odpowiadającej jej głoski; jota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery J

Wiktionary

## Litery

- J – litera alfabetu łacińskiego
- Ј – litera cyrylicy
- Ϳ – litera alfabetu greckiego

## Pojęcia

- Jot – ezoteryczny język programowania
- JOT – akronim czasopisma Journal of Object Technology
- JOT – akronim komiksu Joy of Tech
- JOT – kod IATA portu lotniczego Joliet w stanie Illinois w USA

## Zobacz też

- Jot Goar – amerykański baseballista zawodowy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jɔt, AS: i ̯ot

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. jota

Wiktionary

# jota

1. nazwa litery J oraz odpowiadającej jej głoski; jot;
2. nazwa jednej z liter greckich;
3. [czytaj: chota] hiszpański taniec ludowy tańczony z kastanietami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nazwa trzynastej litery alfabetu polskiego, j;

(1.2) jęz. nazwa dziewiątej litery alfabetu greckiego, ι;

(1.3) jęz. spółgłoska półotwarta podniebienna dźwięczna; dźwięk zapisywany w języku polskim jotą (1.1);

(1.4) choreogr. żywy hiszpański taniec tradycyjny

Wiktionary

- jota – litera alfabetu greckiego
- jota – litera alfabetu łacińskiego (inaczej jot)
- jota – rodzaj pieśni opartej na hiszpańskim tańcu ludowym
- jota – hiszpański taniec ludowy
- jota – zupa z ziemniaków, fasoli i kiszonej kapusty, charakterystyczna dla kuchni słoweńskiej
- Jota (João Pedro Neves Filipe, ur. 1999) – portugalski piłkarz

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔta, AS: i ̯ota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jotacja ż., jotacyzm mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. jot

Wiktionary

# jotacja

pojawienie się spółgłoski "j" w wyrazach, najczęściej między samogłoskami albo przed samogłoskami nagłosowymi

SJP.pl

# jotacyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. sposób wymawiania starogreckich samogłosek η, υ oraz dyftongów ει, οι, ηι, υι jako samogłoski [i] (jota)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔˈtat͡sɨsm̥, AS: i ̯otacysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jota ż.

Wiktionary

# jotek

jotek wierzbowiec - gatunek owada błonkoskrzydłego z rodziny pilarzowatych

SJP.pl

# joteyko

[czytaj: jotejko] nazwisko

SJP.pl

- Józefa Joteyko
- Tadeusz Joteyko

Wikipedia

# jotowy

przymiotnik od: jota (litera)

SJP.pl

# jotpeg

środowiskowo: plik graficzny o rozszerzeniu JPG lub JPEG

SJP.pl

# jotta-

temat słowotwórczy

(1.1) fiz. pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1024 razy większe od podstawowych;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔtːa, AS: i ̯o•ta

Wiktionary

#### Powiązane:

temsłow. jokto-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Y

Wiktionary

# joule

[czytaj: dżul] podstawowa jednostka pracy i energii w międzynarodowym układzie jednostek miar; dżaul; dżul

SJP.pl

- właściwie: Dżul (ang. Joule) – jednostka SI energii, skrót J,
- James Joule – fizyk angielski
- „Joule” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia

# jow

skrót od: jednomandatowy okręg wyborczy

SJP.pl

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = adm. jednomandatowy okręg wyborczy;

Wiktionary

- św. Jow – żyjący na przełomie XVI i XVII w. pierwszy patriarcha Moskwy i Wszechrusi
- JOW lub jow – skrót od jednomandatowego okręgu wyborczego

Wikipedia

# jowialista

przestarzale:
1. pisarz tworzący drobne utwory humorystyczne; humorysta;
2. osoba o pogodnym usposobieniu i nieco rubasznym poczuciu humoru

SJP.pl

# jowializm

rzadko: postawa życiowa charakteryzująca się pozytywnym stosunkiem do świata i ludzi, dobrodusznością, pogodą i rubasznym humorem

SJP.pl

# jowialniej

stopień wyższy od przysłówka: jowialnie

SJP.pl

# jowialniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jowialny

SJP.pl

# jowialność

pogodne usposobienie; nieco rubaszne poczucie humoru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. pogodne usposobienie i nieco rubaszne poczucie humoru; radość i humor

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy opisuje, co widział, czego doświadczył, ma za sobą nieraz ponętność prawdy i możeby autobiografię lub pamiętniki czasu swego dobrze napisał, ale jowialności jego są ckliwe, a wymysły nieprzydatne do zbudowania jednolitej całości.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jowialny

przym. jowialnie

Wiktionary

# jowialny

pogodny, dobroduszny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. radosny, o życzliwym usposobieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Początkowo film wydaje się być komedią o trójce jowialnych i wesoło żartujących przyjaciołach-księżach, ale wkrótce rozwija się w opowieść o samotności, chciwości, alkoholizmie, pedofilii i władzy instytucjonalnej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jowialność ż.

Wiktionary

# jowialski

nazwisko

SJP.pl

# jowian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Jowian (ur. ok. 331, zm. 17 lutego 364) – cesarz rzymski od 27 czerwca 363 do 17 lutego 364 roku, panujący jako Imperator Caesar Flavius Iovianus Augustus.

Wikipedia

# jowiciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jowity lub z nią związany

SJP.pl

# jowinian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Jowinian (ur. 340, zm. 410) – rzymski mnich, pod wpływem stoicyzmu wystąpił przeciw formalnemu porządkowi praktyk ascetycznych Kościoła. Według niego post ma taką samą wartość, co spożywanie pokarmów z błogosławieństwem Boga. Opowiadał się szczególnie za tym, że dziewictwo, jak również wdowieństwo, w Kościele nie powinny być uznawane za bardziej duchowy stan niż małżeństwo. Pod wpływem Jowiniana chrześcijanki w Italii, które ślubowały życie konsekrowane w dziewictwie lub wdowieństwie, porzucały swój stan i wychodziły za mąż. Papież Syrycjusz ostro potępił poglądy Jowiniana i ekskomunikował go, tłumacząc w liście Adversus Jovinianum, że nie oznacza to poniżenia godności samego małżeństwa. Z ostrym sprzeciwem wystąpił również Ambroży, biskup Mediolanu, dokąd udał się Jowinian po otrzymaniu ekskomuniki od papieża. Polemikę podjęli następnie Augustyn z Hippony oraz Hieronim. Pisma Jowiniana nie zachowały się.

Wikipedia

# jowisz

1. piąta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;
2. rzymski bóg wojny; Jupiter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;

Wiktionary

Jowisz – gazowy olbrzym, największa planeta Układu Słonecznego. Piąta planeta w kolejności od Słońca. Masa Jowisza jest nieco mniejsza niż jedna tysięczna masy Słońca, a zarazem dwa i pół razy większa niż łączna masa pozostałych planet w Układzie Słonecznym. Wraz z Saturnem, Uranem i Neptunem tworzą grupę gazowych olbrzymów, nazywaną czasem również planetami jowiszowymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jowisz uchodził początkowo za italskie bóstwo światła i jasnego nieba.

(1.1) Atrybutami Jowisza były: pioruny, berło, dąb i orzeł.

(2.1) Jowisz ma niewyraźne pierścienie i 66 księżyców.

(2.1) Gęsta atmosfera Jowisza składa się głównie z wodoru, helu, metanu i amoniaku.

(2.1) Co zdarzyło się na Jowiszu?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔvʲiʃ, AS: i ̯ovʹiš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jowisz mzw., Jupiter mos., jupiter mrz.

przym. jowiszowy

:: gwara. przest. Jowiszowy

przysł. jowiszowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jupiter, Dzeus, Zeus, Kronion, Kronida

(2.1) symbol. ♃

Wiktionary

# jowiszanin

domniemany mieszkaniec Jowisza

SJP.pl

# jowiszanka

domniemana mieszkanka Jowisza

SJP.pl

# jowiszański

→ Jowisz (planeta); jowiszowy

SJP.pl

# jowiszowy

1. → Jowisz (planeta); jowiszański;
2. → Jowisz (bóg);
3. majestatyczny i groźny

SJP.pl

# jowita

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jowita – imię męskie pochodzenia łacińskiego, utworzone od imienia boga Jowisza (w dopełniaczu Jovis) za pomocą sufiksu -itta.

W Polsce funkcjonuje głównie jako imię żeńskie. Pojawiło się prawdopodobnie w użytku w XX wieku, a do spopularyzowania przyczynili się pisarz Stanisław Dygat powieścią Disneyland i reżyser Janusz Morgenstern opartym na tej powieści filmem Jowita (1967) z Barbarą Kwiatkowską i Zbigniewem Cybulskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Ochrzciliśmy Jowitę w niedzielę w naszej parafii.

(2.1) Wspomnienie liturgiczne braci Faustyna i Jowity obchodzi się 15 lutego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔˈvʲita, AS: i ̯ovʹita

Wiktionary

# joyce

[czytaj: dżojs] nazwisko; m.in. James Joyce (1882-1941) - pisarz irlandzki

SJP.pl

Joyce – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii Winn.

Wikipedia

# joyce'owski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Joyce'a lub z nim związany

SJP.pl

# joypad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) inform. zob. gamepad.

Wiktionary

Gamepad (także joypad, pad) – typ kontrolera gier zaprojektowany do trzymania oburącz, posiadający wiele przycisków oraz od jednego do kilku mini-joysticków. Zostały wprowadzone na rynek jako urządzenia peryferyjne umożliwiające graczowi interakcję z konsolą gier.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|gamepad.

źródła.

== joypad (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-joypad.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) inform. kontroler do gier, gamepad, pad

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# joystick

specjalny drążek z przyciskami, służący do sterowania przebiegiem gier komputerowych; dżojstik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) inform. manipulator zbudowany z drążka, używany do sterowania programami komputerowymi;

Wiktionary

Dżojstik lub manipulator drążkowy (ang. joystick, od joy – zabawa, stick – patyk, drążek) – urządzenie wejścia komputera, manipulator służący do sterowania ruchem obiektów na ekranie. W podstawowej wersji składa się z wychylnego drążka zamocowanego na podstawce, którego przechylenie w odpowiednim kierunku powoduje stosowną reakcję sterowanego obiektu oraz z umieszczonych na drążku i podstawce przycisków uruchamiających przypisane im działania i dodatkowe funkcje sterujące. Pierwsze dżojstiki nie służyły do rozrywki (ang. joy stick), lecz do sterowania samolotami; nazywano je wtedy „drążkami sterowniczymi” (ang. control stick).

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) drążek sterowy

Wiktionary

# joz

skrót od: Księga Jozuego - - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Jozuego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Joz 1:12 lub Joz 1,12 itp. → Księga Jozuego, rozdział 1, werset 12

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌjɔzuˈwɛɡɔ, AS: ḱśẽŋga i ̯ozuu̯ego

Wiktionary

# jozafat

1. król judzki w latach 914-889;
2. dolina Jozafata - biblijne, symboliczne miejsce przyszłego sądu Bożego;
3. tytułowy bohater średniowiecznego utworu bizantyjskiego "O Barlaamie i Jozafacie"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jozafat – imię męskie pochodzenia semickiego, teoforyczne, hebr. יהושפט (Jehoszafat), oznaczające "Bóg osądził"; jego synonimem jest imię Abidan. W Polsce była w użyciu również forma Józefat lub Józafat, powstała przez pomieszanie Jozafata z Józefem. Do pewnej popularności tego imienia w Polsce przyczynił się św. Jozafat Kuncewicz, żyjący w XVII wieku, męczennik, unicki arcybiskup połocki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ewangelista Mateusz wymienia Jozafata w rodowodzie Chrystusa.

(1.1) O. Jozafat wykłada antropologię na UJ.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) Józefat m., Józafat m.

Wiktionary

# jozafata

1. król judzki w latach 914-889;
2. dolina Jozafata - biblijne, symboliczne miejsce przyszłego sądu Bożego;
3. tytułowy bohater średniowiecznego utworu bizantyjskiego "O Barlaamie i Jozafacie"

SJP.pl

Jozafata – imię żeńskie pochodzenia semickiego. Wywodzi się od hebrajskiego imienia Jehoshaphat oznaczającego "Jahwe osądził". Żeński odpowiednik imienia Jozafat. W użyciu była również forma Józefata powstała przez pomieszanie Jozafaty z Józefą.

Jozafata imieniny obchodzi 25 marca.

Znane osoby noszące imię Jozafata lub Józefata:

- Jozafata Hordaszewska

Wikipedia

# jozafatowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jozafata lub z nim związany

SJP.pl

# józeczek

zdrobnienie od: Józef (imię męskie); Józefek

SJP.pl

# jozef

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój stryjeczny dziadek ma na imię Józef.

(1.1) Józef Bem był wybitnym artylerzystą i teoretykiem wojskowości oraz generałem wojsk polskich, węgierskich i tureckich.

(1.1) W Kościele katolickim na 19 marca przypada wspomnienie św. Józefa z Nazaretu, patrona ojców, rodzin, cieśli, drwali, robotników, rzemieślników i dobrej śmierci.

(1.1) Józefowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 19 marca, a także 29 stycznia, 4, 14 i 28 lutego, 1 marca, 1 maja, 23 czerwca, 4 lipca, 25 sierpnia, 18 września oraz 14 listopada.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjuzɛf, AS: i ̯uzef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józefowa ż., Józefówna ż., Józefostwo lm m., józefek mzw., józefinka ż., józefka ż., józefita mos., józefitka ż., józefinizm mrz., józefowskość ż., józefińskość ż., Józefów mrz., Józefowo n., Józefowiec mrz.

:: zdrobn. Józefek mos., Józek mos., Józiek mos., Józeczek mos., Józwa mos., Józio mos., Jóźko mos., Józuś mos., Józik mos., Ziutek mos.

::: gw-pl|Górny Śląsk|Zeflik. mos.

:: fż. Józefina ż., Józefa ż.

przym. Józefowy, Józefkowy, Józkowy, Jóźkowy, Józiowy, Józusiowy, Józikowy, józefski, józefowski, józefiński

przysł. józefowsko, józefińsko

zob. Józefa, Józefina.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Józefek, Józek, Józiek, Józeczek, Józwa, Józio, Jóźko, Józuś, Józik, Ziutek; gw-pl|Górny Śląsk|Zefel., zdrobn. gw-pl|Górny Śląsk|Zeflik.

Wiktionary

# józefa

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Józef

Wiktionary

Józefa – żeński odpowiednik imienia Józef.

Józefa imieniny obchodzi:

- 21 stycznia, jako wspomnienie bł. Józefy Marii od św. Agnieszki
- 14 lutego
- 24 lutego, jako wspomnienie bł. Józefy Naval Girbès
- 19 marca, jako wspomnienie św. Józefa, Oblubieńca NMP
- 20 marca, jako wspomnienie św. Marii Józefy Sancho de Guerra
- 20 maja, jako wspomnienie bł. Henryki Józefy Stenmanns
- 4 września, jako wspomnienie bł. Józefy Chrobot, polskiej zakonnicy i męczennicy
- 22 września, jako wspomnienie bł. Józefy Moscardo Montalby, jednej z 233 męczenników z Walencji
- 3 października
- 18 listopada, jako wspomnienie bł. Józefy Marii Barrera y Izaguirre, jednej z męczennic hiszpańskich – wizytek
- 7 grudnia, jako wspomnienie św. Marii Józefy Rosello.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wojciech i Józefa zawarli małżeństwo dnia 3. czerwca 1838 r. w parafii Brwinów pod Warszawą, gdzie mieszkali rodzice panny młodej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈzɛfa, AS: i ̯uzefa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef mos., Józefina ż.

:: zdrobn. Józia, Ziuta ż.

przym. Józinowy, Józefowy, józefowski

Wiktionary

# józefacki

nazwisko

SJP.pl

# józefczak

nazwisko

SJP.pl

- Arkadiusz Józefczak
- Stanisław Józefczak

Wikipedia

# józefczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Józefczyk (1816–1878) – polski pedagog, spiskowiec
- Czesław Józefczyk – polski wojskowy
- Ewa Józefczyk – polska aktorka teatralna i filmowa
- Henryk Józefczyk – poeta, prozaik, publicysta, pedagog
- Jerzy Józefczyk – polski inżynier elektronik
- Józef Józefczyk – polski aktor
- Michał Józefczyk (1946–2016) – polski duchowny katolicki, prałat
- Mieczysław Józefczyk (1928–2019) – polski ksiądz katolicki, wieloletni proboszcz parafii św. Mikołaja w Elblągu, doktor teologii w zakresie socjologii religii, historyk, uczestnik powstania warszawskiego

Wikipedia

# józefek

zdrobnienie od: Józef (imię męskie); Józeczek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Józef

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Józefkowi podchodzi ta zupka z marchewki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef m., Józek m., Józuś m., Józinek m., Józefowa ż., Józefów m.

:: fż. Józia ż.

przym. Józefowy, Józinowy, Józkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Józio, reg. śl. Zefek.

Wiktionary

# józefiak

nazwisko

SJP.pl

# józefici

członek zgromadzenia zakonnego oblatów św. Józefa

SJP.pl

Józefici, Zgromadzenie Oblatów św. Józefa – zgromadzenie zakonne założone przez św. Józefa Marello 14 marca 1874 roku, a zatwierdzone w 1909 roku przez papieża Piusa X.

Wikipedia

# józeficz

nazwisko

SJP.pl

# józefina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Józefina – imię żeńskie
- Józefina – cesarzowa francuska
- Józefina – popularne określenie kodeksu karnego cesarza Józefa II z 1787 roku
- Józefina – album muzyczny Józefa Skrzeka
- Józefina (1807-1876) – królowa-małżonka Szwecji i Norwegii
- Józefina (2011-) – księżniczka duńska, hrabina Monpezat

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja babcia ma na imię Józefina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjuzɛˈfʲĩna, AS: i ̯uzefʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef mos., Józefa ż.

przym. Józefowy

Wiktionary

# józefininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Józefiny lub z nią związany

SJP.pl

# józefinizm

polityka dworu austriackiego w XVIII wieku, polegająca na dążeniu do utworzenia kościoła narodowego, niezależnego do papiestwa, przejęciu przez państwo majątku i funkcji Kościoła katolickiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polityka dworu austriackiego w XVIII wieku, dążenie do utworzenia kościoła narodowego;

Wiktionary

Józefinizm – nazwa systemu polityczno-religijnego wprowadzonego w monarchii habsburskiej przez cesarzową Marię Teresę, a następnie kontynuowanego przez jej syna Józefa II, polegającego na tworzeniu kościoła państwowego oraz podporządkowaniu całokształtu życia religijnego państwu. Powstał pod wpływem absolutyzmu, febronianizmu i gallikanizmu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Józefinizm zapoczątkowała cesarzowa Maria Teresa.

(1.1) W dobie józefinizmu zagarnięto klasztor panien benedyktynek w Jarosławiu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józefowa ż., Józefów mrz., Józefowo n., Józef mos.

przym. józefiński, józefowski; przest. gwara. Józefowy

Wiktionary

# józefinka

odmiana gruszy

SJP.pl

Józefinka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Barcin. Wieś jest siedzibą sołectwa Józefinka w którego skład wchodzi również miejscowość Knieja.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 154 mieszkańców. Jest dwunastą co do wielkości miejscowością gminy Barcin.

Wikipedia

# józefiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z panowaniem Józefa II Habsburga;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. józefinizm mrz., józefinista mos., Józef mos.

Wiktionary

# józefiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Józefy lub z nią związany

SJP.pl

# józefita

członek zgromadzenia zakonnego oblatów św. Józefa

SJP.pl

# józefitka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa

SJP.pl

# józefitki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa

SJP.pl

Józefitki (siostry od świętego Józefa) – potoczna nazwa katolickich żeńskich zakonów i zgromadzeń zakonnych, które za patrona obrały świętego Józefa z Nazaretu. Aktualnie jest na świecie 54 zgromadzeń (w Polsce są dwa zgromadzenia: józefitki i józefitki z Cluny).

Niezależne zakony to m.in.

- Józefitki (Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa) (Congregatio Sororum Sancti Iosephi) (CSSJ), założone w 1884 roku we Lwowie przez św. Zygmunta Gorazdowskiego.
- Józefitki z Carondelet (Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa z Carondelet) (Congregation of the Sisters of St. Joseph of Corondelet),(SJ), wspólnota wyłoniła się w 1836 roku w USA; z wcześniejszego zgromadzenia, założonego we Francji w 1650 r. w Le Puy-en-Velay przez o. Jeana-Pierre'a Médaille'a.
- Józefitki brązowe (Siostry Świętego Józefa od Najświętszego Serca) (Sisters of St Joseph of the Sacred Heart), (Brown Josephites) (RSJ), założone przez ks. Juliana Tenison Woods i św. Marię MacKillop w 1866 roku w Australii.
- Józefitki z Brentwood (Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa z Brentwood) (Congregatio of the Sisters of St. Joseph of Brentwood), (Jozephites), (CSJ); Założone w 1856 roku w USA. Wspólnota wyłoniła się z wcześniejszego Zgromadzenia, założonego we Francji w 1650 roku przez o Jeana-Pierre Médaille'a.
- Józefitki z Cluny (Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa z Cluny) (Soeurs de Saint Joseph de Cluny), (SCJ), założone w 1807 roku we Francji przez bł. Annę Marię Javouhey.
- Józefitki z Concordia (Siostry Świętego Józefa z Concordia) (Sisters of St. Joseph of Concordia), (CSJ), założone w 1883 roku w USA. Wspólnota wyłoniła się z wcześniejszego Zgromadzenia, założonego we Francji w 1650 roku przez o. Jeana-Pierre Médaile'a.
- Józefitki Miłości (Instytut Sióstr Józefitek Miłości) (Instituto de las Hermanas Josefinas de la Caridad), (HJC), założone w 1877 roku w Hiszpanii przez m. Caterine Coromine Augustie.

Wikipedia

# józefolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teol. teolog prowadzący badania nad życiem, duchowością i kultem Józefa z Nazaretu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na kongres przyjechali józefolodzy z Włoch i Stanów Zjednoczonych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. józefologia ż.

przym. józefologiczny

Wiktionary

# józefologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. badania teologiczne nad życiem, duchowością i kultem Józefa z Nazaretu;

Wiktionary

Józefologia, dawniej teologia Józefowa lub teologia św. Józefa – teologiczna refleksja o Józefie z Nazaretu, jego funkcji w historii zbawienia, podstawach jego kultu w Kościele, niekiedy uważana za odrębną dyscyplinę teologiczną wchodzącą w skład teologii dogmatycznej, rozwijana od XIX w.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Trwają zabiegi o uznanie józefologii za odrębną dyscyplinę teologiczną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. józefolog mos.

przym. józefologiczny

Wiktionary

# józefologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) teol. związany z józefologią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Kaliszu odbędzie się kongres józefologiczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. józefolog mos., józefologia ż.

Wiktionary

# józefostwo

Józef z małżonką; Józefowie

SJP.pl

# józefów

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. Józefów nad Wisłą - miasto w Polsce;
3. dzielnica Pragi;
4. wieś na Ukrainie;
5. wieś na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim;

(1.2) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim;

(1.3) geogr. adm. dzielnica stolicy Czech – Pragi;

(1.4) geogr. toponim, nazwa ponad pięćdziesięciu miejscowości i części miast w Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: Józef

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

### Miejscowości podstawowe

### Integralne części miejscowości

## Inne miejscowości

- Józefów (Josefov) – dzielnica Pragi
- Józefów (Josypówka, Józefówka) – wieś na Ukrainie, obwód lwowski, rejon szeptycki
- Józefów – dawna wieś na Ukrainie w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim
- Józefów – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie chojnickim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Historycznie Józefów leży na Mazowszu, w ziemi warszawskiej.

(1.3) W praskim Józefowie znajduje się najstarszy ocalały cmentarz żydowski w Europie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈzɛfuf, AS: i ̯uzefuf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef mos., józefowianin mos., józefowianka ż., Józia ż., Józio mos., józefinizm mrz., Józefek mos.

przym. józefowski, Józinowy, Józefowy

Wiktionary

# józefowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Józefa

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Józefów

(2.2) D. lp. od: Józefowo

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Józefowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Drzwi otworzyły się i do pokoju drobnym kroczkiem wbiegła Józefowa, bosa, w długiej, nakrochmalonej koszuli.

(2.1-2) Jadę dziś do Józefowa.

(3.1) Sąsiadował z Józefową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjuzɛˈfɔva, AS: i ̯uzefova

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. Józef.

Wiktionary

# józefowczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Józefowca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Józefowczanom nie przypadła do gustu decyzja magistratu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefowiec mrz.

:: fż. józefowczanka ż.

przym. józefowski

Wiktionary

# józefowczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Józefowca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Józefowczanki nigdy nie oddały meczu walkowerem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefowiec mrz.

:: fm. józefowczanin mos.

przym. józefowski

Wiktionary

# józefowianin

mieszkaniec Józefowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Józefowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pogoda spłatała józefowianom psikusa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefów mrz.

:: fż. józefowianka ż.

przym. józefowski

Wiktionary

# józefowianka

mieszkanka Józefowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Józefowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Władze zaproponowały józefowiankom bezpłatne badania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef mos., Józefa ż., Józefów mrz.

:: fm. józefowianin mos.

przym. józefowski

Wiktionary

# józefowice

2 miejscowości w Polsce:

- Józefowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn
- Józefowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Szamocin

Wikipedia

# józefowicz

nazwisko

SJP.pl

Józefowicz – polskie nazwisko, w Polsce nosi je około czterech tysięcy osób.

Osoby noszące nazwisko Józefowicz:

- Adam Józefowicz (ur. 24 grudnia 1928 w Uniejowie) – polski prawnik, sędzia Sądu Najwyższego oraz sędzia Trybunału Konstytucyjnego w latach 1985–1989
- Bartłomiej Józefowicz (ur. 4 maja 1980) – polski koszykarz
- Edward Józefowicz (ur. 2 lipca 1900) – polski chemik
- Jan Tomasz Józefowicz (ur. 1662 we Lwowie, zm. 9 kwietnia 1728 we Lwowie) – polski historyk, duchowny katolicki, kanonik i kustosz kapituły lwowskiej
- Janusz Józefowicz (ur. 3 lipca 1959 w Świeciu) – polski choreograf, aktor, scenarzysta i reżyser
- Leonid Józefowicz, ros. Леонид Юзефович (ur. 18 grudnia 1947 w Moskwie) – pisarz rosyjski
- Lucjan Józefowicz (ur. 30 czerwca 1935 w Uniejowie) – polski kolarz, torowy średniodystansowiec, wielokrotny mistrz kraju, uczestnik olimpiady z Tokio w 1964 roku, potem trener
- Zbigniew Józefowicz (ur. 8 czerwca 1925 w Tarnowie) – polski aktor]
- Zdzisław Józefowicz (ur. 12 listopada 1939) – polski bokser, brązowy medalista Mistrzostw Europy w wadze półciężkiej (1961), reprezentant Polski
- Zdzisław Józefowicz (1926-2002) – naukowiec, rektor AWF w Gdańsku

Wikipedia

# józefowie

imię męskie

SJP.pl

# józefowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. toponim, nazwa części kilku miast i wsi w Polsce

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ludmiła mieszka od dziecka na Józefowcu.

(1.1) Do Józefowca dojedzie pan ulicą Józefowską.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef mos., Józefa ż., józefowczanin mos., józefowczanka ż.

przym. józefowski, Józefowy

Wiktionary

# józefowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

## Miejscowości na Białorusi

- Józefowo – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Radziuki.
- Józefowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Wołożyn
- Józefowo – agromiasteczko w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim, w sielsowiecie Juzufowa.
- Józefowo – dawna osada młyńska w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Dołhinów.
- Józefowo – dawny folwark. Tereny, na których był położony leżą obecnie w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ilia.
- Józefowo – dawny folwark. Tereny, na których był położony leżą obecnie w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ludwinowo.
- Józefowo – dawny futor. Tereny, na których był położony leżą obecnie w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Krzywe Sioło.
- Józefowo – dawna kolonia i folwark w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Koroby.
- Józefowo – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Sitce.
- Józefowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Plisa.
- Józefowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Hermanowicze.
- Józefowo – dawna osada w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Jody.
- Józefowo – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Powiacie.
- Józefowo – dawny majątek w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.
- Józefowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Radziuki.
- Józefowo – dawny majątek w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Jazno.
- Józefowo – dawny zaścianek, tereny, na których był położony, leżą obecnie w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany
- Józefowo – dawny zaścianek w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Olechnowicze.
- Józefowo – dawna kolonia. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany.

Wikipedia

# józefowski

przymiotnik od: Józefów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Józefowa, związany z Józefowem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poetę witano na józefowskim rynku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józefowiec mrz., józefowczanka ż., józefowczanin mos., józefinizm mrz., Józef mos., Józefa ż., Józefów mrz., józefowianin mos., józefowianka ż.

przym. Józefowy

Wiktionary

# józefowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Józefa lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Józefa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Józefowy syn też był cieślą.

(1.1) Pole Józefowe leży odłogiem od jego śmierci.

(1.1) Maryja została Józefową oblubienicą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józefowiec mrz., Józef mos., Józek mos., Józefek mos., Józio mos., Józuś mos., Józefa ż., Józefka ż., Józefina ż., Józefinka ż., Józia ż., Józka ż., Józefowa ż., Józefów mrz., Józefowo n., józefinizm mrz., Ziutek mos., Zeflik mos., Zefek mos.

przym. Józkowy, Józiowy, Józinowy, józefowski

Wiktionary

# józek

zdrobnienie od: Józef (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od Józef

Wiktionary

Józef (hebr. יוסף – Josef) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od patriarchy Józefa, syna Jakuba i Racheli; oznacza ono „niech przyda Jahwe”. Jest to skrócona forma imienia Josifiasz: „(by) Jah dodał (pomnożył)”. W zdrobnieniach występuje w formach: Józek, Józefek, Józuś, Ziutek, Józio.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spróbuj opchnąć ten samowar Józkowi, on lubi takie starocie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjuzɛk, AS: i ̯uzek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef m., Józka ż., Józia ż., Józio mos., Józefek mos.

przym. Józinowy, Józefowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Józio, reg. śl. Zeflik.

Wiktionary

# józia

zdrobnienie od: Józefina, Józefa (imiona żeńskie); Ziutka, Ziuta, Józka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma żeńskiego imienia Józefa

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od Józio

Wiktionary

Józia (niem. Józia - Die Tochter der Delegierten) – polski telewizyjny film obyczajowy z 1977 roku w reżyserii Wojciecha Fiwka, powstały w koprodukcji z Niemiecką Republiką Demokratyczną.

Scenariusz filmu powstał na podstawie opowiadania Anny Seghers pt. Córka delegatki. Produkcja była realizowana w Łodzi, na terenie zespołu fabryk Księży Młyn.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Babcia Józia była sodalistką, a dziadek Franek tercjarzem.

(2.1) Pracę tę dostałam z polecenia mojej nowej koleżanki Franki od niejakiego pana Józia, który przyjechał tu po wojnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józefa ż., Józka ż., Józef m., Józek m., Józuś m., Józinek m., Józefów m., Józefowa ż., Józio m., Józefek mos.

przym. Józinowy, Józefowy, Józkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Ziuta

Wiktionary

# józik

zdrobnienie od: Józef (imię męskie); Józio, Józiek, Józuś, Ziuk, Ziutek

SJP.pl

# józinowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od Józia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wsunęli Józinowy barszcz i posnęli.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józia ż., Józefa ż., Józka ż., Józef m., Józek m., Józuś m., Józefów m., Józefowa ż., Józio mos., Józefek mos.

przym. Józefowy, Józkowy

Wiktionary

# józio

zdrobnienie od: Józef (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Józef

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jestem Józio i kiedyś będę astronautą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef mos., Józek mos., Józuś mos., Józinek mos., Józefowa ż., Józefów m., Józefek mos.

:: fż. Józia ż.

przym. Józefowy, Józinowy, Józkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Józek, Józuś, Ziutek, Józinek

Wiktionary

# józiowie

Józio z małżonką

SJP.pl

# jozjasz

Jozjasz (hebr. ‏יֹאשִׁיָּהוּ‎ − Joszijahu, [oby] Jahwe uzdrowił; ur. 648 p.n.e. zm. 609 p.n.e.) − król Judy, inicjator reform religijnych.

Wikipedia

# józka

zdrobnienie od: Józefina, Józefa (imiona żeńskie); Ziutka, Ziuta, Józia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od Józefa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na święta pojedziemy do ciotki Józki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjuska, AS: i ̯uska

Wiktionary

#### Powiązane:

forma męska Józek

rzecz. Józia ż., Józef mos.

przym. Józinowy, Józefowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Józia

Wiktionary

# józkowie

zdrobnienie od: Józef (imię męskie)

SJP.pl

# józkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Józka lub z nim związany

SJP.pl

# jozue

postać biblijna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Jozue, Jeszua, Jezus, hebr. יְהוֹשׁוּעַ – „Jahwe to wybawienie", cs. Prawiednyj Iisus Nawin, praotiec – postać biblijna, bohater Księgi Jozuego, sędzia starożytnego Izraela, symbol nieugiętości i wierności, święty katolicki, prawosławny, ormiański i koptyjski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pan był z Jozuem, którego sława rozeszła się po całym kraju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔˈzuwɛ, AS: i ̯ozuu̯e

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|łac|Iosue. < etymn|gr|Ἰησοῦς. (Iēsoûs) < etym|hebr|יהושע. (y'hoshúa)

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Joshua, Jehoshua

* czeski: (1.1) Jozue m.

* francuski: (1.1) Josué m.

* hebrajski: (1.1) יהושע m.

* hiszpański: (1.1) Josué m.

* japoński: (1.1) ヨシュア

* jidysz: (1.1) יהושע m. (jehojszue / jeszue)

* litewski: (1.1) Jozuė m.

* łaciński: (1.1) Iosue m.

* niderlandzki: (1.1) Jozua

* niemiecki: (1.1) Josua m.

* portugalski: (1.1) Josué m.

* rosyjski: (1.1) Иисус m.

* słowacki: (1.1) Jozue m.

* starogrecki: (1.1) Ἰησοῦς m.

* włoski: (1.1) Giosuè m.

źródła.

== Jozue (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|m. Jozue

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# józuś

zdrobnienie od: Józef (imię męskie); Józio, Józik, Józiek, Ziutek, Ziuk

SJP.pl

# józwa

postać fikcyjna z powieści "Potop" Henryka Sienkiewicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Józef

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzwoniłaś do dziadka Józwy?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Józef mos.

Wiktionary

# jóźwiak

nazwisko

SJP.pl

Jóźwiak (forma żeńska: Jóźwiak, Jóźwiakowa; l. mn: Jóźwiakowie) – nazwisko polskie. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka w Polsce centralnej, w pasie między Warszawą a Poznaniem.

Nazwisko utworzone przyrostkiem „–ak” od imienia pochodzenia hebrajskiego Józef, oznaczającego 'niech Pan przyda syna [drugiego]'. Podobną etymologię mają nazwiska „Jóźwik”, „Józefiak” i „Józefowicz”.

Wikipedia

# jóźwicki

nazwisko

SJP.pl

# józwik

nazwisko

SJP.pl

# joł

forma powitania lub pożegnania używana w sytuacjach nieoficjalnych; elo, yo, siemka, siemasz, siemano, siema, siemaneczko, cześć, hej, heja, hejka, serwus

SJP.pl

# jołki-połki

wykrzyknik

(1.1) pot. nic nie znaczące wtrącenie, przerywnik w zdaniu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mocium panie

Wiktionary

# jołop

obraźliwie: gamoń, dureń, tępak; jełop; jołopa; jełopa; jałopa

SJP.pl

# jołopa

(r. męski) tępy, ograniczony mężczyzna; jełopa; jołop; jełop; jałopa

SJP.pl

# jołopka

→ jołop; jełopka

SJP.pl

# jp

skrótowiec

(1.1) = wulg. środ. jebać policję

(1.2) = przest. Jaśnie Pan, Jaśnie Pani

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔt‿ˈpɛ, AS: i ̯ot‿pe

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ChWDP

Wiktionary

# jp2

[czytaj: jot pe dwa] skrótowo: Jan Paweł II

SJP.pl

# jpeg

[czytaj: jotpeg albo jot-pe-e-GIE] skrót od: Joint Photographic Experts Group, plik w formacie JPEG (JPG); JPG

SJP.pl

JPEG (ang. Joint Photographic Experts Group) – algorytm stratnej kompresji grafiki rastrowej, wykorzystany w formacie plików graficznych o tej samej nazwie. Motywacją do powstania tego standardu było ujednolicenie algorytmów kompresji obrazów monochromatycznych i kolorowych.

Wikipedia

# jpg

[czytaj: jotpeg albo jot-pe-GIE] plik w formacie JPG (JPEG); JPEG

SJP.pl

JPEG (ang. Joint Photographic Experts Group) – algorytm stratnej kompresji grafiki rastrowej, wykorzystany w formacie plików graficznych o tej samej nazwie. Motywacją do powstania tego standardu było ujednolicenie algorytmów kompresji obrazów monochromatycznych i kolorowych.

Wikipedia

# jpl

skrót od: Jet Propulsion Laboratory (ośrodek badawczy NASA w Pasadenie)

SJP.pl

# jprdl

skrótowiec

(1.1) = wulg. ja pierdolę

Wiktionary

# jr

skrót od: junior; jr.

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Jeremiasza

Wiktionary

- juniorzy w sporcie – zawodnicy przed osiągnięciem wieku właściwego do uprawiania danej dyscypliny
- Junior – postać filmowa z serii Godzilla
- Junior – miasto w USA w stanie Wirginia Zachodnia
- Junior – dawny kanał telewizyjny wchodzący w skład Polsatu 2
- Junior – niemiecki kanał telewizyjny
- Junior – trzeci album norweskiego zespołu Röyksopp
- Junior – amerykańska komedia z 1994 r. w reżyserii Ivana Reitmana z Dannym DeVito i Arnoldem Schwarzeneggerem
- Junior – polska grupa muzyczna wykonująca disco polo, założona w 1994
- Junior – zawodnik do 21. roku życia włącznie
- Junior (Alicilio Pinto Silva Junior, ur. 1977) – brazylijski piłkarz

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Jer

źródła.

== Jr (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik, skrót

(1.1) = bryt. junior → młodszy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌjɛrɛ̃ˈmʲjaʃa, AS: ḱśẽŋga i ̯erẽmʹi ̯aša

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Jer

źródła.

== Jr (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik, skrót

(1.1) = bryt. junior → młodszy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Jr.

Wiktionary

# jr.

skrót od: junior; jr (częściej)

SJP.pl

- juniorzy w sporcie – zawodnicy przed osiągnięciem wieku właściwego do uprawiania danej dyscypliny
- Junior – postać filmowa z serii Godzilla
- Junior – miasto w USA w stanie Wirginia Zachodnia
- Junior – dawny kanał telewizyjny wchodzący w skład Polsatu 2
- Junior – niemiecki kanał telewizyjny
- Junior – trzeci album norweskiego zespołu Röyksopp
- Junior – amerykańska komedia z 1994 r. w reżyserii Ivana Reitmana z Dannym DeVito i Arnoldem Schwarzeneggerem
- Junior – polska grupa muzyczna wykonująca disco polo, założona w 1994
- Junior – zawodnik do 21. roku życia włącznie
- Junior (Alicilio Pinto Silva Junior, ur. 1977) – brazylijski piłkarz

Wikipedia

# jscochy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mocz

Wiktionary

# jsw

skrótowiec

(1.1) = Jastrzębska Spółka Węglowa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔt‿ɛz‿ˈvu, AS: i ̯ot‿ez‿vu

Wiktionary

# jszczochy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mocz

Wiktionary

# ju-jitsu

[czytaj: dżu-dżitsu] japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jiujitsu; jiu-jitsu; jujitsu; jujutsu; ju-jutsu

SJP.pl

# juan

waluta Chin (1 juan = 100 fenów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta Chin;

Wiktionary

Holandia:

- Juan Domingo bij Colon – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
- Juan Domingo bij Mahuma – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
- Juan Hato – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten hotel jest bardzo drogi, za noc płaci się trzy tysiące juanów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjuwãn, AS: i ̯uu̯ãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. juanowy

Wiktionary

# jub

skrót

(1.1) Księga Jubileuszów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Następnie anioł obecności otrzymuje polecenie spisania dla Mojżesza historii z niebiańskich tablic (Jub 1,27–29)

Wiktionary

# jubazaur

rozdaj roślinożernego dinozaura z podrzędu cerapodów; janduzaur

SJP.pl

# jubea

drzewo pochodzące z Chile, podobne do palmy, hodowane jako drzewo ozdobne; palma chilijska

SJP.pl

Jubea okazała (Jubaea chilensis) – gatunek rośliny z rodziny arekowatych z monotypowego rodzaju zwanego jubea Jubaea, zwyczajowo zwany palmą chilijską i palmą miodową. Pochodzi z południowo-zachodniego obszaru Ameryki Południowej i jest endemicznym gatunkiem obszaru chilijsko-patagońskiego. Nazwa rodzaju upamiętnia króla numidyjskiego Jubę II.

Wikipedia

# jubel

potocznie: hałaśliwa, huczna zabawa; balanga, impreza, impra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. hałaśliwa zabawa lub uroczystość z udziałem wielu osób

(1.2) środ. przestępcze tanie wino owocowe

(1.3) gw-pl|Bydgoszcz. bałagan

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjubɛl, AS: i ̯ubel

Wiktionary

# jubilacja

1. w liturgicznych śpiewach średniowiecznych: długa wokaliza śpiewana na jednej sylabie;
2. dawniej: tryumf, wielka radość

SJP.pl

Jubilacja – w chorale gregoriańskim melizmatyczny odcinek muzyczny, długa wokaliza śpiewana na jednej sylabie. Spotykany jest najczęściej na ostatniej sylabie słowa Alleluja: sylaba ta jest przeciągana poprzez podłożenie (interpolację – rodzaj tropu) pod nią wielu dźwięków. Jubilacje przyczyniły się do powstania sekwencji.

Wikipedia

# jubilacyjny

związany z jubilacją

SJP.pl

# jubilat

osoba obchodząca swój jubileusz, okrągłą rocznicę jakiegoś wydarzenia, najczęściej urodzin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. podn. osoba, która obchodzi swój jubileusz – okrągłe urodziny, rocznicę ślubu lub innego wydarzenia

(1.2) pot. osoba obchodząca swoje urodziny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na złote gody kupiliśmy naszym jubilatom kosz kwiatów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈbʲilat, AS: i ̯ubʹilat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jubileusz m.

:: fż. jubilatka ż.

przym. jubilacki, jubileuszowy

Wiktionary

# jubilatka

kobieta obchodząca swój jubileusz, okrągłą rocznicę jakiegoś wydarzenia, najczęściej urodzin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. lub podn. fż. od: jubilat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z okazji pięćdziesiątych urodzin złożyliśmy jubilatce najserdeczniejsze życzenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlatka, AS: i ̯ubʹilatka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jubilat.

Wiktionary

# jubileatyczny

przymiotnik od: jubileatyzm

SJP.pl

# jubileatyzm

mania obchodzenia jubileuszów

SJP.pl

# jubiler

1. rzemieślnik wyrabiający przedmioty ze szlachetnych metali i drogich kamieni; złotnik;
2. osoba zajmująca się handlem biżuterią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platynaatyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

Wiktionary

Złotnictwo – rzemiosło artystyczne zajmujące się wytwarzaniem wyrobów ze złota, platyny, srebra, stopów, metali szlachetnych, kamieni szlachetnych oraz innych drogocennych materiałów. Termin jubilerstwo, dotyczący głównie czasów nowszych, obejmuje przede wszystkim wyrób klejnotów i ozdób ze złota, srebra i kamieni szlachetnych.W starożytności złotnictwo obejmowało głównie wytwarzanie luksusowych przedmiotów codziennego użytku (świeczniki, srebrne zastawy, szkatułki, wazony, figurki), różnego typu ozdób (diademy, naszyjniki, brosze, klamry, naramienniki, pierścienie), oraz przedmiotów służących kultowi religijnemu (złote lub srebrne relikwiarze, monstrancje, kielichy, puszki, pateny). Od XIII wieku w Europie Zachodniej, a od XIV wieku w Polsce działalność warsztatów złotniczych została ujęta w struktury cechowe, które w późniejszym czasie wprowadziły obowiązek oznaczania wyrobów znakiem złotniczym (puncą).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj na moim osiedlu napadnięto na jubilera.

(1.1) Święty Eligiusz jest patronem złotników i jubilerów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈbʲilɛr, AS: i ̯ubʹiler

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jubilerstwo n., jubilerka ż., jubilernia ż., jubilerszczyzna ż.

:: fż. jubilerka ż.

przym. jubilerski

Wiktionary

# jubilerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej zajmująca się jubilerstwem; rzemieślniczka artystyczna trudniąca się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platynaatyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

(1.2) pot. zob. jubilerstwo.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Święty Eligiusz jest patronem złotników i złotniczek oraz jubilerów i jubilerek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlɛrka, AS: i ̯ubʹilerka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jubilerstwo n., jubilernia ż., jubilerszczyzna ż., jubilerek m.

:: fm. jubiler m.

przym. jubilerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jubilerstwo

Wiktionary

# jubilernia

przestarzałe: pracownia jubilerska

SJP.pl

# jubilerski

→ jubiler

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jubilerstwem, dotyczący jubilerstwa

Wiktionary

#### Patrz:

jubiler

#### Przykłady

(1.1) Krystyna naprawdę zawróciła Serbowi w głowie, był gotów wykupić dla niej cały sklep jubilerski, najdroższe brylanty, ale powstrzymała go, mówiąc, że nie lubi biżuterii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlɛrsʲci, AS: i ̯ubʹilersʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jubiler m., jubilerstwo n., jubilerka ż.

Wiktionary

# jubilerstwo

rzemiosło zajmujące się wyrobem biżuterii i przedmiotów ozdobnych z metali szlachetnych i drogich kamieni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wyrób biżuterii i innych przedmiotów ozdobnych poprzez obróbkę metali szlachetnych i cennych kamieni

Wiktionary

Złotnictwo – rzemiosło artystyczne zajmujące się wytwarzaniem wyrobów ze złota, platyny, srebra, stopów, metali szlachetnych, kamieni szlachetnych oraz innych drogocennych materiałów. Termin jubilerstwo, dotyczący głównie czasów nowszych, obejmuje przede wszystkim wyrób klejnotów i ozdób ze złota, srebra i kamieni szlachetnych.W starożytności złotnictwo obejmowało głównie wytwarzanie luksusowych przedmiotów codziennego użytku (świeczniki, srebrne zastawy, szkatułki, wazony, figurki), różnego typu ozdób (diademy, naszyjniki, brosze, klamry, naramienniki, pierścienie), oraz przedmiotów służących kultowi religijnemu (złote lub srebrne relikwiarze, monstrancje, kielichy, puszki, pateny). Od XIII wieku w Europie Zachodniej, a od XIV wieku w Polsce działalność warsztatów złotniczych została ujęta w struktury cechowe, które w późniejszym czasie wprowadziły obowiązek oznaczania wyrobów znakiem złotniczym (puncą).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. jubiler mos., jubilerka ż.

przym. jubilerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jubilerka

Wiktionary

# jubileusz

ważna rocznica istnienia czegoś, jakiejś działalności, ślubu itp.; także: uroczystość z okazji tej rocznicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś

(1.2) uroczystość dla uczczenia ważnej rocznicy

Wiktionary

Jubileusz – ważna, okrągła rocznica jakiegoś wydarzenia i uroczystość organizowana dla jej uczczenia.

Największymi jubileuszami są rocznice mające cyfrę 1 z następującymi po niej zerami, czyli wartości 10, 100, 1000, mniejszymi ich połowy, a potem pierwsze ćwiartki; jeszcze mniejszymi jubileuszami są inne liczby kończące się zerami lub piątką, i tak np. huczniejszymi jubileuszami są wartości 25 czy 250 niż 20 czy 200.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z okazji jubileuszu pięćdziesięciolecia powstania firmy zostaliśmy zaproszeni na koncert do filharmonii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjubʲiˈlɛwuʃ, AS: i ̯ubʹileu̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jubilat mos., jubilatka ż., jubileuszowanie n.

przym. jubileuszowy

przysł. jubileuszowo

Wiktionary

# jubileuszować

żartobliwie: uczcić, czcić jakiś jubileusz

SJP.pl

# jubileuszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jubileuszować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jubileusz m., jubilat m., jubilatka ż.

przym. jubileuszowy

Wiktionary

# jubileuszowy

→ jubileusz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do jubileuszu, związany z jubileuszem

Wiktionary

#### Patrz:

jubileusz

#### Przykłady

(1.1) Wydanie jubileuszowe „Władcy Pierścieni” kosztuje 200 złotych.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jubileuszować ndk.

rzecz. jubileusz mrz., jubileuszowanie n., jubilat mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rocznicowy

Wiktionary

# jubka

damski kaftan z rękawami do łokcia; jupka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. damski kaftan z rękawami do łokcia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjupka, AS: i ̯upka

Wiktionary

# jucewicz

nazwisko

SJP.pl

# jucha

krew zwierzęcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwł. środ. łow. także reg-pl|Mazury. krew zwierzęcia

(1.2) pogard. krew ludzka

(1.3) daw. kulin. sos, polewka

(1.4) stpol. kulin. czernina, zupa z kaczej krwi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(2.1) pot. osoba niedobra, drań

Wiktionary

- Jucha – król egipski z okresu predynastycznego – patrz Chaju
- jucha – krew zwierzęca – patrz Gwara myśliwska

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Więc gdy w głowie i w gębie potrzebne są wielce, / Zaraz je z żołtej juchy biorę na widelce.

(2.1) Trzeba go wpuścić do raju, bo inaczej będzie jucha i w piekle śpiewał, a to nie przystoi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juszka ż., jusznik mrz., jusznica ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) bestia, drań, łotr, szelma

Wiktionary

# juchcić

czasownik niedokonany

(1.1) poznań. lwów. więz. kraść; sącz. palić; płonąć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ich gzubek od zarania uczył się juchcić różne dyngsy u famuły.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juchta ż., juchciarz m., juchta m., juchcenie n.

czas. zjuchcić dk.

Wiktionary

# juchniewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Kastuś Juchniewicz – białoruski polityk, dziennikarz, poseł na Sejm
- Magdalena Gintowt Juchniewicz – polska malarka, grafik, poetka, krytyk sztuki
- Mieczysław Juchniewicz – polski historyk wojskowości

Wikipedia

# juchnowicz

nazwisko

SJP.pl

# juchnowiecki

przymiotnik od: Juchnowiec Dolny

SJP.pl

# juchowo

Juchowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo, nad jeziorem Juchowo. Założona w 1570 r. przez ród pomorski Kleszczów.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Juchowo, po jej zniesieniu w gromadzie Silnowo.

W miejscowości znajduje się siedziba Fundacji im. Stanisława Karłowskiego, prowadzącej od 2000 w dawnym majątku gospodarstwo biodynamiczne.

Wikipedia

# jucht

wyprawiona skóra bydlęca

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) rodzaj wyprawionej skóry bydlęcej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juxt, AS: i ̯uχt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. juchtowy

Wiktionary

# juchtowy

przymiotnik od: jucht

SJP.pl

# juciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Juty lub z nią związany

SJP.pl

# juczność

zdolność zwierząt do dźwigania ładunków

SJP.pl

# juczny

o zwierzęciu: przeznaczony do transportowania ciężarów, np. juczny wół

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) o zwierzęciu: przeznaczony do noszenia ciężarów na grzbiecie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wynajmowanie zwierząt jucznych - koni, osłów zwanych iszakami, przygotowanie dla nich ładunków, wreszcie sam domarsz - wszystko to stanowiło wstęp nie mniej fascynujący niż działalność górska.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjut͡ʃnɨ, AS: i ̯učny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juk mrz., juczenie n., objuczenie n.

czas. juczyć ndk., objuczyć dk.

Wiktionary

# juczyć

obładowywać jukami (skórzanymi workami)

SJP.pl

# jud

skrót od: List św. Judy - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = List świętego Judy

Wiktionary

- Jud – miasto w USA, w stanie Dakota Północna, w hrabstwie LaMoure
- Jud – litera alfabetu hebrajskiego
- Jud – siglum biblijne Listu Judy

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Jud

źródła.

== Jud (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = rel. List svatého apoštola Judy → List św. Judy

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲistʲ ˈjudɨ, AS: lʹistʹ i ̯udy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Jud

źródła.

== Jud (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = rel. List svatého apoštola Judy → List św. Judy

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# juda

starożytne państwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.; imię biblijne;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) imię złej rusałki, synonim nieczystej siły

(2.2) geogr. hist. Judea, nazwa krainy;

(2.3) adm. hist. starożytne państwo na Bliskim Wschodzie;

Wiktionary

- Juda – Judea, kraina geograficzna w Izraelu
- Juda – jednostka osadnicza w USA, w hrabstwie Wisconsin
- Juda – starożytne królestwo
- Juda – imię pochodzenia hebrajskiego
- Juda – syn Jakuba
- Juda Galilejczyk
- Juda ha-Nasi
- Juda Machabeusz
- Juda Tadeusz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 28 października przypadają imieniny Judy.

(1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

(2.2) Betlejem leżało na terytorium Judy.

(2.3) Wiele informacji o panujących w Judzie dostarcza Biblia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjuda, AS: i ̯uda

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) (2.2-3)

rzecz. judasz m., Judea ż.

:: zdrobn. Judek mos.

:: war. Judasz mos.

przym. judzki; przest. gwara. Judzin

rzecz. judziciel mos.

czas. judzić ndk., podjudzać ndk., podjudzić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Judasz; zdrobn. Judek

(2.2) Judea

Wiktionary

# judaica

[czytaj: judaika] dokumenty, druki dotyczące Żydów; judaika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. przedmioty związane z kulturą żydowską

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W katowickiej kolekcji judaiców posiadamy dwie przedwojenne mosiężne chanukije.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judyta ż., Judea ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. judaika

Wiktionary

# judaika

dokumenty, druki dotyczące Żydów; judaica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. przedmioty związane z kulturą żydowską

Wiktionary

Judaika (z łac. Iudaica - liczba mnoga od iudaicus - żydowski) – określenie dla przedmiotów (rzeczy, dokumenty, rękopisy, druki) dotyczących Żydów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pochodzące z naszej kolekcji judaika zaprezentowano w muzeum w Cieszynie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Juda mos./mrz., judaizm mrz., Judyta ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. judaica

Wiktionary

# judaista

1. znawca judaizmu, języka i kultury żydowskiej;
2. wyznawca judaizmu; żyd

SJP.pl

# judaistka

→ judaista

SJP.pl

#### Patrz:

judaista

# judaistyczny

→ judaizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. dotyczący judaizmu, monoteistycznej religii Żydów

Wiktionary

#### Patrz:

judaizm

#### Przykłady

(1.1) Pascha judaistyczna jest zapowiedzią paschy Chrystusa i chrześcijan.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judyta ż., judaizm m., judaistyka ż., judaista m.

Wiktionary

# judaistyka

nauka zajmująca się badaniem judaizmu, języka i kultury żydowskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina nauki badająca kulturę i religię żydowską

(1.2) eduk. studia uniwersyteckie w dziedzinie judaistyki (1.1)

Wiktionary

Judaistyka (studia żydowskie) – dziedzina naukowa zajmująca się badaniem historii, kultury i religii Żydów od okresu biblijnego aż po współczesność.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. judaista mos., judaistka ż., judaizm mrz., Judyta ż.

przym. judaistyczny

Wiktionary

# judaizanctwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. skryte wyznawanie judaizmu przez konwertytę

Wiktionary

# judaizant

osoba przyjmująca judaistyczne obyczaje i ideały

SJP.pl

# judaizm

1. monoteistyczna religia Żydów; mozaizm;
2. żydowskie obyczaje i kultura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

(1.2) etn. kult. żydowskie obyczaje i tradycja

(1.3) jęz. rzad. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka jidysz

Wiktionary

Judaizm (hebr. ‏יהדות‎), wyznanie mojżeszowe – religia monoteistyczna, pierwsza z grupy abrahamicznej, istniejąca od starożytności. Źródłem objawienia jest dla niej Biblia hebrajska – opisuje ona między innymi kosmogonię polegającą na stworzeniu świata przez Boga. W Biblii i judaizmie Stwórca jest określany tytułami Elohim i Adonai; jego pełne imię jest uznawane za święte, przez co nie zawsze można je wymawiać i jest oznaczane tetragramem, którego polska transkrypcja to JHWH, co bywa rozwijane. Biblia hebrajska opisuje też inne mity i wieczyste przymierze Boga z Izraelitami, czasem utożsamianymi z Hebrajczykami i Żydami. Bóg miał chronić swój lud, zwany wybranym, i pomagać mu w zamian za podporządkowanie się jego nakazom.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Judaizm ortodoksyjny opiera się na pełnym stosowaniu Talmudu w życiu codziennym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈdajism̥, AS: i ̯udai ̯ism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. judaistyka ż., judaista mos., judaistka ż., judaika nmos., judaizacja ż., Judyta ż.

czas. judaizować ndk., zjudaizować dk., judaizować się ndk.

przym. judaistyczny, judejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyznanie mojżeszowe, religia mojżeszowa, starozakonni

(1.3) jidyszyzm

Wiktionary

# judaizować

1. rozpowszechniać religię żydowską;
2. judaizować się - ulegać judaizacji

SJP.pl

# judasz

1. potocznie o zdrajcy
2. otwór w drzwiach umożliwiający oglądanie tego, co się dzieje na zewnątrz; wizjer; przeziernik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. zob. Judasz Iskariota.;

(1.2) bibl. imię|polski|m.

Wiktionary

Judasz Iskariota (ur. w I w. p.n.e. prawdopodobnie w Kariocie, zm. 30–33 n.e. w Jerozolimie) – jeden z apostołów, według przekazów Ewangelii synoptycznych wydał Jezusa Chrystusa w ręce Sanhedrynu (według Mateusza za 30 srebrników), po czym – również według Mateusza – popełnił samobójstwo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Judasz, otrzymawszy kohortę oraz strażników od arcykapłanów i faryzeuszów, przybył tam z latarniami, pochodniami i bronią.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. judasz mrz., Judaszek mos., Judasze nmos., judaszowiec mrz., Judaszki nmos., Judaszówka ż.

przym. judaszowy, Judaszowy, judaszowski

Wiktionary

# judaszowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Cercis|L.|ref=tak., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bobowatych;

(1.2) bot. drzewo lub krzew z rodzaju judaszowiec (1.1)

Wiktionary

Judaszowiec (Cercis L.) – rodzaj roślin z podrodziny Cercidoideae, jednej z najstarszych lub najstarszej linii rozwojowych bobowatych (Fabaceae). Należy do niego 10 gatunków. Większość – 6 gatunków występuje w Chinach, dwa w Ameryce Północnej, jeden (judaszowiec południowy C. siliquastrum) w basenie Morza Śródziemnego i jeden w Azji Środkowej. Występują w typowych dla klimatu śródziemnomorskiego formacjach zaroślowo-leśnych (chaparral, makia), w lasach mieszanych i liściastych na siedliskach świeżych, na nizinach i w niższych położeniach górskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Wszystkie gatunki judaszowców wytwarzają kwiaty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judasz m., judasz mos./mrz.

Wiktionary

# judaszowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) o cechach przypisywanych Judaszowi: fałszywy, obłudny, podstępny, zdradziecki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judasz mos., judasz mos. / mrz., judaszowiec mrz.

przym. judaszowy, Judaszowy

Wiktionary

# judaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Judasza lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Judasza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie ma zmiłuj się dla Judaszowej winy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. judaszowy

rzecz. Judasz mos., judasz mos./mrz.

Wiktionary

# judea

hellenistyczno-rzymska prowincja w Palestynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Wiktionary

Judea (hebr. ‏יְהוּדָה‎, Jāhūdā, stgr. Ιουδαία, łac. Iudaea) – górzysta kraina geograficzna, położona w historycznej środkowej części Izraela/Palestyny. Obecnie terytorium to jest podzielone pomiędzy Izrael i Autonomię Palestyńską. Judea, to nazwa Królestwa Judy używana od IV w. p.n.e. po przejęciu władzy nad Judą przez Greków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzięki Machabeuszom Judea uzyskała niepodległość.

(1.1) Jeruzalem leży w Judei.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈdɛa, AS: i ̯udea

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judyta ż., Juda m., Judejczyk m., Judejka ż., jidysz m., judaica nmos., judejskość ż.

przym. judejski, judzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Juda

Wiktionary

# judejczyk

mieszkaniec Judei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Judei

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nabatejczycy wsparli Judejczyków w walce z Samarytanami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judea ż.

:: fż. Judejka ż.

przym. judejski, judzki

Wiktionary

# judejka

mieszkanka Judei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Judei

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ze swego tarasu król Dawid ujrzał kąpiącą się Judejkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judea ż.

:: fm. Judejczyk m.

przym. judejski, judzki

Wiktionary

# judejski

przymiotnik od: Judea

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Judeą, dotyczący Judei, pochodzący z Judei

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jerozolimczycy zapewne używali jakiegoś dialektu judejskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judea ż., Judejczyk m., Judejka ż., judaizacja ż., judaizm m., Judyta ż.

czas. judaizować ndk., zjudaizować dk.

przym. judzki

Wiktionary

# judek

nazwisko

SJP.pl

# judel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. początkujący piekarz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjudɛl, AS: i ̯udel

Wiktionary

# judenicz

nazwisko

SJP.pl

Nikołaj Nikołajewicz Judenicz, ros. Николай Николаевич Юденич (ur. 18 lipca?/30 lipca 1862 w Moskwie, zm. 5 października 1933 w Saint-Laurent-du-Var) – generał armii Imperium Rosyjskiego, jeden z najważniejszych dowódców Białych w wojnie domowej w Rosji po przewrocie bolszewickim (rewolucji październikowej).

Wikipedia

# judeo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z judaizmem

Wiktionary

# judeo-arabski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. grupa wielu języków/dialektów, dawniej używanych przez Żydów zamieszkałych w państwach arabskich

(1.2) jęz. hist. w średniowieczu określenie klasycznego języka arabskiego zapisywanego alfabetem hebrajskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔ‿aˈrapsʲci, AS: i ̯udeo‿arapsʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żydowsko-arabski

Wiktionary

# judeo-chrześcijański

judaistyczny i chrześcijański

SJP.pl

# judeochrześcijanin

Żyd wyznający wiarę chrześcijańską, ale zachowujący obrzędy i zwyczaje wypływające z prawa mojżeszowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. w pierwszych wiekach chrześcijaństwa: Żyd wyznający chrześcijaństwo, ale zachowujący tradycyjne obrzędy i zwyczaje wedle prawa mojżeszowego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃ɲĩn, AS: i ̯udeoχšeśćii ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: forma żeńska judeochrześcijanka

przym. judeochrześcijański

Wiktionary

# judeochrześcijanka

Żydówka wyznająca wiarę chrześcijańską, ale zachowująca obrzędy i zwyczaje wypływające z prawa mojżeszowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. fż. od: judeochrześcijanin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔxʃɛɕt͡ɕiˈjãnka, AS: i ̯udeoχšeśćii ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. judeochrześcijanin

przym. judeochrześcijański

Wiktionary

# judeochrześcijański

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. odnoszący się do związków między kulturą judaistyczną i chrześcijańską, świadczący o ich ciągłości

(1.2) rel. dotyczący judeochrześcijan

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Urojenia winy (grzesznościowe) są typowe dla naszej kultury (judeochrześcijańskiej), natomiast należą do rzadkości w innych kulturach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci, AS: i ̯udeoχšeśćii ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. judeochrześcijanin mos., judeochrześcijanka ż., judeochrześcijaństwo n.

Wiktionary

# judeochrześcijaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. rel. ogół pierwszych chrześcijan zachowujących jeszcze część przepisów judaizmu

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W pierwszym stadium rozwoju chrześcijaństwa judeochrześcijaństwo było jedyną jego formą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. judeochrześcijanin mos., judeochrześcijanka ż.

przym. judeochrześcijański

Wiktionary

# judeofob

osoba szczególnie niechętnie nastawiona do Żydów; judofob, żydofob, antysemita

SJP.pl

# judeofobia

niechęć do wszystkiego, co żydowskie; żydofobia, judofobia

SJP.pl

# judeofobiczny

→ judeofobia; judofobiczny, żydofobiczny

SJP.pl

# judeosceptycyzm

nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związane z nietolerancją i rasizmem; antysemityzm, judofobia, judeofobia, żydofobia

SJP.pl

# judeosceptyk

osoba niechętnie nastawiona do Żydów; antysemita, judeofob, judofob, żydofob

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eufem. ktoś niechętny Żydom lub wrogo do nich usposobiony

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjudɛɔˈst͡sɛptɨk, AS: i ̯udeosceptyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. judeosceptyczność ż.

:: fż. judeosceptyczka ż.

przym. judeosceptyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) antysemita, żydożerca

Wiktionary

# judo

[czytaj: dżudo] japońska walka zapaśnicza; dżudo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. japońska sztuka walki;

Wiktionary

Judo, dżudo (jap. 柔道 jūdō; „łagodna droga”) – sztuka walki stworzona w Japonii jako sport przez Jigorō Kanō (1860–1938) z jūjutsu. Judo zostało docenione jako metoda ćwiczeń fizycznych, treningu moralnego i samoobrony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zawody judo określone są jednakowymi na całym świecie przepisami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒudɔ, AS: ǯudo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dżudo n., judoga, judoka, judok, judowiec, judoczka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dżudo

Wiktionary

# judocki

→ judoka [czytaj: dżudocki]

SJP.pl

# judoczka

kobieta uprawiająca judo (dżudo); dżudoczka

SJP.pl

# judofil

osoba zafascynowana judaizmem, kulturą żydowską i Żydami; żydofil

SJP.pl

# judofilka

→ judofil; żydofilka

SJP.pl

# judofilski

przymiotnik

(1.1) sprzyjający Żydom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. judofil mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) filosemicki

Wiktionary

# judofob

osoba szczególnie niechętnie nastawiona do Żydów; judeofob, żydofob, antysemita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uprzedzona do Żydów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten judofob Antek rzucił swoją dziewczynę, gdy dowiedział się, że to Żydówka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈdɔfɔp, AS: i ̯udofop

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. judofobia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) antysemita

Wiktionary

# judofobia

niechęć do wszystkiego, co żydowskie; żydofobia, judeofobia

SJP.pl

# judofobiczny

→ judofobia; judeofobiczny, żydofobiczny

SJP.pl

# judoga

[czytaj: dżudoga] strój judoki (zawodnika walczącego w judo), biały, składający się z szerokich spodni i luźnej bluzy przewiązywanej pasem; dżudoga, judogi (rzadziej)

SJP.pl

Judo, dżudo (jap. 柔道 jūdō; „łagodna droga”) – sztuka walki stworzona w Japonii jako sport przez Jigorō Kanō (1860–1938) z jūjutsu. Judo zostało docenione jako metoda ćwiczeń fizycznych, treningu moralnego i samoobrony.

Wikipedia

# judogi

[czytaj: dżudogi] strój judoki (zawodnika walczącego w judo), biały, składający się z szerokich spodni i luźnej bluzy przewiązywanej pasem; judoga (częściej), dżudoga (częściej)

SJP.pl

# judok

sportowiec uprawiający judo; dżudok; dżudoka; dżudowiec; judoka; judowiec

SJP.pl

# judoka

sportowiec uprawiający judo; dżudok; dżudoka; dżudowiec; judok; judowiec

SJP.pl

Judo, dżudo (jap. 柔道 jūdō; „łagodna droga”) – sztuka walki stworzona w Japonii jako sport przez Jigorō Kanō (1860–1938) z jūjutsu. Judo zostało docenione jako metoda ćwiczeń fizycznych, treningu moralnego i samoobrony.

Wikipedia

# judoma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Chabarowskim i Jakucji; prawy dopływ Mai;

Wiktionary

Judoma – rzeka w Rosji, w Kraju Chabarowskim i Jakucji; prawy dopływ Mai. Długość 765 km (od źródeł rzeki Nitkan 820 km); powierzchnia dorzecza 43 700 km².

Powstaje z połączenia rzek Nitkan i Awlija w górach Suntar-Chajata; na całej długości ma charakter rzeki górskiej; liczne progi; płynie w kierunku południowym i południowo-zachodnim przez Wyżynę Judomsko-Majską. Żeglowna na odcinku 271 km od ujścia.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. judomski

Wiktionary

# judomski

przymiotnik

(1.1) związany z Judomą (rzeką na Syberii w Rosji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judoma ż.

Wiktionary

# judowiec

sportowiec uprawiający judo; dżudok; dżudoka; dżudowiec; judok; judoka

SJP.pl

# judyciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Judyty lub z nią związany

SJP.pl

# judycki

nazwisko

SJP.pl

- Judycki (herb szlachecki) – odmiana herbu szlacheckiego Radwan

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Judycki – polski urzędnik
- Józef Judycki – polski urzędnik, wojskowy i poseł na Sejm
- Michał Judycki – polski urzędnik i poseł na Sejm
- Stanisław Judycki – polski filozof

Wikipedia

# judykacyjny

dotyczący judykatury; sądowniczy

SJP.pl

# judykat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. praw. orzeczenie, wyrok sądu

Wiktionary

Orzeczenie sądowe – władcza i decyzyjna czynność procesowa dokonywana przez sąd i trybunał w postępowaniu. Do orzeczeń zaliczane są (zarówno na gruncie procesu karnego, jak i procesu cywilnego):

- wyroki,
- postanowienia.

Wikipedia

# judykatura

określenie zasad prawnych i metod wyrokowania sądu

SJP.pl

Orzecznictwo, judykatura (łac. iudex – sędzia, iudicare – osądzać) – ogół decyzji jednego bądź wielu sądów i innych organów państwa. Przy czym pod pojęciem orzeczenia rozumie się tu zarówno stan faktyczny i prawny rozstrzygniętej sprawy, jak i sentencję wyroku oraz samo jej uzasadnienie.

Wikipedia

# judykatywa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. adm. władza sądownicza, jako element trójpodziału władzy

Wiktionary

Władza sądownicza, judykatywa (średn.-łac. iūdicātivus, z łac. iūdicātus) – w monteskiuszowskiej koncepcji trójpodziału władz jedna z podstawowych władz (obok władzy ustawodawczej i wykonawczej) obejmująca rozsądzający spory system organów sądowych.

Wikipedia

# judyta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Judyta – imię żeńskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od hebrajskiego słowa יהודית Yəhûḏîṯ oznaczającego „mieszkanka Judei” lub „chwalona”.

Odważnej wdowie, która uśmierciła asyryjskiego wodza Holofernesa i uratowała przez to swoje miasto rodzinne Bethulię oraz Jerozolimę, poświęcono jedną z ksiąg Starego Testamentu: Księgę Judyty. W piśmiennictwie po polsku imię wystąpiło w roku 1085 jako Judyt i 1283 jako Judyta oraz jako Juta w 1252.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja najstarsza córka ma na imię Judyta.

(1.1) Poważną rolę w historii Polski odgrywają żony książąt, jak Niemki – Oda, Ryksa i Judyta Maria, Czeszki – Dąbrówka i Judyta, Rusinki – Maria Dobrogniewa i Zbysława, żona Mieszka, syna Bolesława Śmiałego.

(1.1) Judyty dzień swej patronki, czyli imieniny, obchodzą 22 grudnia, a także 14 listopada.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈdɨta, AS: i ̯udyta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judea ż., Judejczyk mos., Judejka ż., judaizm mrz., judaistyka ż., judaista mos., judaistka ż., judaika nmos., judaica nmos.

:: zdrobn. Judytka ż., Juda ż., Judka ż., Dyta ż., Dytka ż.

przym. Judycin, Judytowy, judejski, judzki, judaistyczny

zob. Juda, Juta.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Juta; zdrobn. Judytka, Juda, Judka, Dyta, Dytka

Wiktionary

# judytka

zdrobnienie od: Judyta (imię żeńskie)

SJP.pl

# judzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|judzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. judzić

Wiktionary

# judzić

namawiać do złego

SJP.pl

czasownik

(1.1) namawiać kogoś do czegoś złego, kusić, podburzać, podbechtywać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przestań mnie judzić, nie będę dla ciebie wynosił cegieł z budowy.

(1.2) Nie judź się, ale dawaj, kiedy masz dać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjüd͡ʑit͡ɕ, AS: i ̯üʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. judziciel m., judzenie n.

czas. podjudzać, podjudzić, łudzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podburzać, podbechtywać, bechtać, podżegać, podszczuwać, daw. instygować

(1.2) naprzykrzać się, dokuczać

Wiktionary

# judziciel

osoba namawiająca lub prowokująca do złych czynów; podjudzacz, podżegacz, prowokator

SJP.pl

# judzicielka

kobieta namawiająca lub prowokująca do złych czynów; podjudzaczka, podżegaczka, prowokatorka

SJP.pl

# judzki

przymiotnik od: Juda (starożytne państwo izraelickie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Judą, dotyczący Judy, pochodzący z Judy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Córka judzka jednak nie zgodziła się na waszą nieprawość.

(1.1) Ciągnęła do niego cała judzka kraina oraz wszyscy mieszkańcy Jerozolimy i przyjmowali od niego chrzest w rzece Jordan, wyznając przy tym swe grzechy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Juda ż., Juda m., Judea ż., Judejczyk mos., Judejka ż., Judyta ż.

przym. judejski

Wiktionary

# jufer

drewniany lub metalowy krążek służący w parze z takim samym krążkiem do ściągania lin na statku; jufers

SJP.pl

# jufers

drewniany lub metalowy krążek służący w parze z takim samym krążkiem do ściągania lin na statku; jufer

SJP.pl

Jufers (daw. nawlek) - element ściągacza talrepowego zwanego też ściągaczem linowym. Krążek wykonany z twardego drewna, rzadziej metalowy, zaopatrzony w otwory (najczęściej trzy) dla talrepu, czyli liny ściągającej, oraz posiadający na swym obwodzie rowek dla końcowego odcinka okalającej ten krążek wanty lub innej napinanej liny. Otwory w jufersie zwane są kipami.

Wikipedia

# jug

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na północy europejskiej części Rosji po połączeniu z Suchoną tworzy Dwinę;

Wiktionary

Jug (ros. Юг) – rzeka na północy europejskiej części Rosji po połączeniu z Suchoną tworzy Dwinę. Źródła w Uwałach Północnych. Nazwa pochodzi z języka fińskich mieszkańców jej dorzecza i oznacza rzekę (fin. joki).

Wikipedia

# juga

w kosmologii indyjskiej - epoka w dziejach ludzkości, złożona z czterech okresów

SJP.pl

Juga (dewanagari युग, ang. Yuga) – w hinduizmie jedna z czterech epok istnienia materialnego świata.

Cztery kolejne jugi to:

- satjajuga trwająca 1 728 000 lat
- tretajuga trwająca 1 296 000 lat
- dwaparajuga trwająca 864 000 lat
- kalijuga trwająca 432 000 lat.

Wikipedia

# jugendamt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niemiecki urząd do spraw dzieci i młodzieży

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjuːɡn̩tˌʔamt

Wiktionary

# jugendstil

[czytaj: JUgendsztil] niemiecki kierunek w sztuce, odmiana secesji

SJP.pl

Modernizm, sztuka nowoczesna (ang. modern art) – umowny okres w dziejach sztuki, którego ramy czasowe wyznacza się od lat 60. XIX wieku (w związku z impresjonizmem) do lat 70. XX wieku (konceptualizm). Sztuka nowoczesna silnie związana jest z pojęciem modernizmu w filozofii i zjawiskiem awangardy. Terminu modern art, w miarę skrystalizowanej formie, użył jako pierwszy Joris-Karl Huysmans w 1883.

Wikipedia

# jugendstilowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jugendstilem, dotyczący jugendstilu (secesji), w szczególności jego niemieckim nurtem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jugendstil m.

Wiktionary

# juger

starożytna miara powierzchni równa ok. 2518 metrów kwadratowych, którą uważano za możliwą do zaorania w jeden dzień

SJP.pl

# juglon

organiczny związek chemiczny występujący w liściach, korzeniach i łupinach orzechów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) barwnik chinonowy występujący w liściach, korzeniach i łupinach orzechów

Wiktionary

Juglon – organiczny związek chemiczny z grupy barwników chinonowych. Wykazuje właściwości allelopatyczne. Występuje w liściach, korzeniach i łupinach orzechów. W orzechu włoskim juglon występuje w świeżych liściach, a w trakcie ich usychania zanika w wyniku polimeryzacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jednym ze składników samoopalacza jest juglon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjuɡlɔ̃n, AS: i ̯uglõn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) 5-hydroksy-1,4-naftochinon, C10H6O3

Wiktionary

# jugo

w kosmologii indyjskiej - epoka w dziejach ludzkości, złożona z czterech okresów

SJP.pl

Yugo (Jugo) – ciepły i wilgotny wiatr wiejący z południa wzdłuż wschodniego wybrzeża Adriatyku. Na zachodnim wybrzeżu ten sam wiatr nazywany jest sirocco. Zazwyczaj utrzymuje się przez kilka dni, często przynosząc pogorszenie pogody – towarzyszy mu deszcz i pojawiają się mgły. Latem często towarzyszą mu burze z piorunami.

Wikipedia

# jugol

lekceważąco: Jugosłowianin; Jugol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. Jugosłowianin

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jugosłowianin mos.

Wiktionary

# jugolka

lekceważąco: Jugosłowianka; Jugolka

SJP.pl

# jugonostalgia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tęsknota za czasami, kiedy narody południowosłowiańskie wchodziły w skład Jugosławii, utożsamianej z bezpieczeństwem i dobrobytem

Wiktionary

Jugonostalgia (od słów Jugosławia i nostalgia) – termin określający zjawisko tęsknoty za czasami istnienia Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) O ile fenomen jugonostalgii jako emocjonalnego, ale i coraz bardziej racjonalnego stosunku do szczęśliwie przeżytych czasów jest zrozumiały w republikach, w których obiektywnie żyje się dużo gorzej, to jak wyjaśnić taką nostalgię w Słowenii, która jest członkiem UE?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔ̃nɔˈstalʲɟja, AS: i ̯ugõnostalʹǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jugonostalgiczny

Wiktionary

# jugorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Jugrą lub Jugrami, dotyczący Jugry lub Jugrów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jugra ż., Jugrowie lm m.

Wiktionary

# jugorusiński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język wschodnio- lub zachodniosłowiański używany przez Rusinów Panońskich

przymiotnik relacyjny

(2.1) odnoszący się do jugorusińskiego (1.1), związany z tym językiem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rusnacki, ruski, rusiński, baczwańsko-sremski, południoworusiński

Wiktionary

# jugosławia

dawne państwo w Europie, w 2003 przekształciło się w federację pod nazwą Serbia i Czarnogóra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Królestwo Jugosławii powstało w 1929 roku po przekształceniu z Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔˈswavʲja, AS: i ̯ugosu̯avʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jugosłowianin mos., Jugosłowianka ż.

przym. jugosłowiański

Wiktionary

# jugosłowianin

mieszkaniec Jugosławii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Jugosławii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: i ̯ugosu̯ovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jugosławia ż., jugol m., Jugol m.

:: fż. Jugosłowianka ż.

przym. jugosłowiański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lekcew. jugol, Jugol

Wiktionary

# jugosłowianistka

→ jugosłowianista

SJP.pl

#### Patrz:

jugosłowianista

# jugosłowianka

mieszkanka Jugosławii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. obywatelka Jugosławii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jugosławia ż.

:: fm. Jugosłowianin mos.

przym. jugosłowiański

Wiktionary

# jugosłowiański

przymiotnik od: Jugosławia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jugosławią, dotyczący Jugosławii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas sesji zostały określone podstawy powojennego federacyjnego państwa jugosłowiańskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: i ̯ugosu̯ovʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jugosławia ż., Jugosłowianin mos., Jugosłowianka ż.

Wiktionary

# jugów

dawniej, żartobliwie: lichy lekarz, szarlatan

SJP.pl

Jugów (niem. Hausdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda. Wieś jest siedzibą nadleśnictwa.

Wikipedia

# jugowice

Jugowice (niem. Hausdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Walim.

Wikipedia

# jugowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jugowicami, dotyczący Jugowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jugowice nmos.

Wiktionary

# juhas

młody pasterz owiec w Tatrach i Karpatach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) góry. młody pasterz wypasający latem owce w Tatrach i Karpatach, pomocnik bacy;

Wiktionary

Juhas (gwarowo wałach – zapożyczenie z rumuńskiego) – młodszy pomocnik bacy podczas wypasu owiec. Termin ten występuje na terenie Tatr i Beskidów.

Baca zazwyczaj szukał juhasów poprzez rodzinę, znajomych i zawierał z nimi umowę zwaną zjednaniem lub pojednaniem. Słowo pochodzi z języka węgierskiego juhász – owczarz. Seweryn Goszczyński w swym pisanym w 1832 r. „Dzienniku podróży do Tatrów” w zamieszczonym tam „Słowniczku języka Podhalan” podawał: Juhas – pasterz chodzący około trzody przez czas letniego jej przebywania w górach. Spotykana czasami w literaturze forma żeńska juhaska jest wczesnym (już XIX-wiecznym) jest wymysłem literatów i jest błędna – w Tatrach dziewczęta nigdy nie wypasały owiec, zaś te pasące krowy nazywane były pasterkami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Juhas huknął; po turniach odhuknęły jary.

(1.1) Pewien juhas z Pęksowego Brzyzku • ujrzał przyszłość w proroczym błysku: • szumi piknie Dunajec, • a na mostku baca Kitajec • Jasinecka pierze po pysku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juhasowanie n.

:: fż. juhaska ż.

czas. juhasić ndk., juhasować ndk.

przym. juhaski

Wiktionary

# juhasi

→ juhas; juhaski

SJP.pl

# juhasić

być juhasem, paść owce w górach; juhasować

SJP.pl

# juhaska

kobieta pełniąca funkcję młodszego pasterza owiec w Tatrach i Beskidach

SJP.pl

# juhaski

→ juhas; juhasi

SJP.pl

# juhasować

paść owce w górach, być pomocnikiem bacy; juhasić

SJP.pl

# juhu

1. wykrzyknik używany dla przywołania kogoś, zwrócenia czyjejś uwagi;
2. wykrzyknik wyrażający radość; hura

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …oznaczający niespodziewaną radość

(1.2) …dla zwrócenia na siebie czyjejś uwagi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie znoszę takich okrzyków jak "łiii", "jejku", "juhu" i tak dalej.

Wiktionary

# juin

[czytaj: żłę] nazwisko

SJP.pl

# jujitsu

[czytaj: dżu-dżitsu] japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jiujitsu; jiu-jitsu; ju-jitsu; jujutsu; ju-jutsu

SJP.pl

Ju-jitsu (jap. 柔術 jūjutsu; dosł. „sztuka ustępliwości”, „sztuka łagodności, miękkości”; jū (柔) „miękkość, łagodność, giętkość, elastyczność”, jutsu (術) „sztuka, technika, umiejętność”) – tradycyjna, japońska sztuka walki lub metoda walki wręcz, bez broni lub z użyciem małego oręża, stosowana w ataku i obronie, w starciu z jednym albo kilkoma uzbrojonymi lub nieuzbrojonymi przeciwnikami.

Wikipedia

# jujka

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Jujka – polski działacz społeczno-oświatowy, nauczyciel, poeta, publicysta i folklorysta
- Marta Jujka – polska koszykarka
- Zbigniew Jujka – polski dziennikarz i rysownik satyryczny

Wikipedia

# jujuba

ciernisty krzew lub drzewko z rodziny szakłakowatych; owoc tej rośliny; głożyna, szydlica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ziziphus|ref=tak., ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;

(1.2) kulin. owoc jujuby (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Moja ciocia pije herbatkę z jujuby.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jüˈjuba|ʒuˈʒuba, AS: i ̯üi ̯uba|žužuba

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) głożyna, szydlica, przest. nabak, przest. dereń

Wiktionary

# jujutsu

[czytaj: dżu-dżutsu] japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jiujitsu; jiu-jitsu; jujitsu; ju-jitsu; ju-jutsu

SJP.pl

Ju-jitsu (jap. 柔術 jūjutsu; dosł. „sztuka ustępliwości”, „sztuka łagodności, miękkości”; jū (柔) „miękkość, łagodność, giętkość, elastyczność”, jutsu (術) „sztuka, technika, umiejętność”) – tradycyjna, japońska sztuka walki lub metoda walki wręcz, bez broni lub z użyciem małego oręża, stosowana w ataku i obronie, w starciu z jednym albo kilkoma uzbrojonymi lub nieuzbrojonymi przeciwnikami.

Wikipedia

# juk

skórzany wór służący do przewożenia rzeczy na grzbiecie zwierzęcia jucznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: juka

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) sakwa, torba

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. juczenie n., objuczenie n.

czas. juczyć ndk., objuczyć dk.

przym. juczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) saddlebag, saddle bags, pannier

* hiszpański: (1.1) alforja ż.

* niemiecki: (1.1) Satteltasche ż.

* rosyjski: (1.1) вьюк m., седельный вьюк m.

źródła.

== juk (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) swędzić

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juk, AS: i ̯uk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juczenie n., objuczenie n.

czas. juczyć ndk., objuczyć dk.

przym. juczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) sakwa, torba

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. juczenie n., objuczenie n.

czas. juczyć ndk., objuczyć dk.

przym. juczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) saddlebag, saddle bags, pannier

* hiszpański: (1.1) alforja ż.

* niemiecki: (1.1) Satteltasche ż.

* rosyjski: (1.1) вьюк m., седельный вьюк m.

źródła.

== juk (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) swędzić

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# juka

1. bylina z rodziny liliowatych; jukka; yucca; szpilecznica; krępla
2. włókno otrzymywane z liści tej rośliny

SJP.pl

Jukka, juka, krępla, szpilecznica (Yucca L.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Liczy około 50 gatunków bylin, krzewów i drzew. Występują naturalnie w Ameryce Północnej i Środkowej.

Introdukowane na wszystkie kontynenty, poza Antarktydą. Gatunek jukka zwisła (Yucca flaccida) został introdukowany do Polski. Jest antropofitem zadomowionym na terenie nieczynnych hydroosadników Elektrowni Siersza w Trzebini.

Wikipedia

# jukagir

członek ludu zamieszkującego północno-wschodnią Syberię

SJP.pl

Jukagir (ros. Юкагир, jakuc. Дьүкээгир) – wieś w Rosji, w Jakucji nad Zatoką Jańską. W 2021 roku we wsi mieszkało 128 osób. W okolicy wsi znaleziono szczątki mamutów w 2002 i w 2010 roku, a także szczątki bizona datowane na 9310 lat i klaczy datowane na 4630 lat.

Wikipedia

# jukagirka

członkini ludu zamieszkującego północno-wschodnią Syberię

SJP.pl

# jukagirski

1. związany z Jukagirami, ludem paleoazjatyckim zamieszkującym obszary w Jakucji oraz w dolnym biegu rzek Leny i Kołymy;
2. język jukagirski - język Jukagirów należący do rodziny języków uralskich, bliski wymarciu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jukagirami, dotyczący Jukagirów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jukagir mos., Jukagirka ż.

Wiktionary

# jukagirzy

lud zamieszkujący północno-wschodnią Syberię; Jukagirowie

SJP.pl

Jukagirzy (nazwa własna Odul) – autochtoniczny etnos paleoazjatycki zamieszkujący północno-wschodnią Syberię w Rosji. Populacja Jukagirów liczy 1509 osób (spis powszechny z 2002).

Jukagirzy zamieszkują tereny w dolnym biegu rzek Leny i Kołymy oraz w Jakucji. Zajmują się łowiectwem, rybołówstwem i hodowlą reniferów. Posługują się językiem jukagirskim, należącym do grupy języków paleoazjatyckich lub spokrewnionym z uralskimi (zdania badaczy w tym zakresie są podzielone). Coraz częściej dla Jukagirów językiem ojczystym jest rosyjski.

Wikipedia

# jukatan

1. półwysep w Ameryce Środkowej;
2. stan w Meksyku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. półwysep w Ameryce Środkowej;

(1.2) geogr. adm. stan w południowym Meksyku na półwyspie Jukatan (1.1);

(1.3) hist. geogr. polit. historyczne państwo na Jukatanie (1.1);

Wiktionary

- Jukatan – półwysep w Ameryce Centralnej
- Jukatan – stan w Meksyku
- Republika Jukatanu – państwo historyczne
- Jukatan – hiszpański film z 2018 roku

Zobacz też

- Yukatan – zespół rockowy
- (10799) Yucatán – planetoida

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naukowcy sądzą, że na obecny meksykański półwysep Jukatan spadła wtedy asteroida o średnicy około 15 kilometrów i że zderzenie wyzwoliło energię odpowiadającą miliardowi bomb atomowych, takich jak ta zrzucona na Hiroszimę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈkatãn, AS: i ̯ukatãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jukatańczyk mos., Jukatanka ż.

przym. jukatański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Półwysep Jukatan

(1.3) Republika Jukatanu

Wiktionary

# jukatańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jukatanu; osoba z tego półwyspu (hist. obywatel Republiki Jukatanu)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jukatańczycy czyli „yucatecos" odróżniają się od reszty Meksykanów niezwykłą uczciwością i otwartością. Z powodu lądowej izolacji komunikacyjnej z resztą Meksyku, posiadają też odmienne zwyczaje.

(1.1) Tymczasem w Veracruz zgromadzoną jest meksykańska eskadra; gotowa za pierwszym znakiem rozpocząć nieprzyjacielskie kroki przeciwko Jukatańczykom (pisownia uwspółcześniona).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jukatan mrz.

:: fż. Jukatanka ż.

przym. jukatański

Wiktionary

# jukatanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jukatanu; kobieta z tego półwyspu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jukatan mrz.

:: fm. Jukatańczyk mos.

przym. jukatański

Wiktionary

# jukatański

przymiotnik od: Jukatan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jukatanem, dotyczący Jukatanu (półwyspu)

(1.2) związany z Jukatanem (stanem Meksyku)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jukatańczyk mos., Jukatan mrz., Jukatanka ż.

Wiktionary

# jukebox

[czytaj: dżukboks] szafa grająca zawierająca automat gramofonowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. muz. szafa grająca

Wiktionary

Biblioteka taśmowa (ang. tape library, tape silo lub tape jukebox) – urządzenie organizujące pracę biblioteki taśmowej przez automatyczne wyszukiwanie i kompletowanie składowanych zasobów danych w systemie komputerowym. Dane rzadko używane przenoszone są na wolniejsze, lecz pojemniejsze nośniki danych; na najszybszych nośnikach przechowywane są tylko dane najczęściej odczytywane i modyfikowane.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W jukeboxie nie znalazłem płyt z dobrą muzyką.

Wiktionary

# jukka

bylina z rodziny liliowatych; juka; yucca; szpilecznica; krępla

SJP.pl

Jukka, juka, krępla, szpilecznica (Yucca L.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Liczy około 50 gatunków bylin, krzewów i drzew. Występują naturalnie w Ameryce Północnej i Środkowej.

Introdukowane na wszystkie kontynenty, poza Antarktydą. Gatunek jukka zwisła (Yucca flaccida) został introdukowany do Polski. Jest antropofitem zadomowionym na terenie nieczynnych hydroosadników Elektrowni Siersza w Trzebini.

Wikipedia

# juko

(w judo) jedna z ocen przyznawanych zawodnikowi za wykonaną akcję; yuko

SJP.pl

# jukon

1. terytorium Kanady;
2. rzeka w Kanadzie i USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

(1.2) geogr. rzeka w Ameryce Północnej;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjukɔ̃n, AS: i ̯ukõn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jukoński

Wiktionary

# jukoński

przymiotnik od: Jukon (rzeka w Kanadzie i w USA lub terytorium autonomiczne w Kanadzie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jukonem, dotyczący Jukonu (rzeki lub obszaru)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jukon mrz.

Wiktionary

# jukos

Jukos (ros. ОАО «НК „ЮКОС“») – rosyjskie przedsiębiorstwo naftowe działające w latach 1993–2007.

Wikipedia

# jukowy

→ juk, → juka

SJP.pl

#### Patrz:

juk, → juka

# jukoła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. suszona ryba, przygotowana tradycyjną metodą rdzennych ludów Syberii i Dalekiego Wschodu;

Wiktionary

Jukoła (ros. юкола) – suszona ryba przygotowywana do spożycia tradycyjną metodą Tunguzów, Jakutów, Kamczadalów, Aleutów i innych narodów zamieszkujących Syberię i Daleki Wschód.

Najczęściej wykorzystywali oni do tego celu liczne w dalekowschodnich rzekach ryby z gatunków łososiowatych (przez miejscową ludność nazywane "ketą"), których połów w okresie tarła przypadającego w czerwcu był bardzo łatwy, dzięki czemu bez trudu można było w krótkim czasie zebrać zapas wystarczający na wiele miesięcy. Złowione przez mężczyzn ryby wyrzucali on z łodzi na brzeg, gdzie kobiety zajmowały się przygotowaniem ich do suszenia: czyściły je i filetowały. Następnie tak przygotowane plastry filetów rozwieszały na długich żerdziach do suszenia na słońcu. Stosowana metoda była ekstensywna, wręcz rabunkowa: do suszenia wykorzystywane było tylko około 20% ryby, odrzucano m.in. głowę i kręgosłup wraz z wnętrznościami.

Wikipedia

# jukstapozycja

technika swobodnych zestawień, środek poetycki polegający na zestawieniu ze sobą dwu lub więcej obrazów w celu utworzenia znaczenia nadrzędnego

SJP.pl

Jukstapozycja (łac. iuxta – blisko, przy (czymś), positio – pozycja) – środek poetycki polegający na zestawieniu ze sobą dwóch lub więcej obrazów w celu budowy znaczenia nadrzędnego. Często sprowadza się do kontrastu, jednak różnice w poszczególnych obrazach mogą być subtelniejsze - np. sugerujące progres, lub powodujące interpretację obrazu w świetle ukazanego wcześniej.

Wikipedia

# jul

zdrobnienie od: Julia, Julianna (imiona żeńskie)

SJP.pl

Jul (ang. Yule, Yuletide) – święto zimowe, kojarzone z przesileniem zimowym, obchodzone w północnej Europie od czasów starożytnych. Jego data została ustanowiona przez Haakona I Dobrego w sposób pokrywający się z wcześniej przyjęta datą chrześcijańskich świąt Bożego Narodzenia. Domniemane tradycje Jul obejmują przystrajanie jodły, kładzenie w palenisku odpowiednio przygotowanej kłody drewna, wieszanie w domostwach jemioły i ostrokrzewu, rozdawanie prezentów oraz ogólnie rozumiane świętowanie.

Wikipedia

# jula

zdrobnienie od: Julia, Julianna (imiona żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Julia

Wiktionary

- Jula (ur. 1991) – polska piosenkarka i autorka tekstów
- Jula – szwedzka sieć sklepów
- Jula (Diula) – grupa etniczna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wybraliśmy się z Julą na Zawrat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Julia ż., Julka ż.

Wiktionary

# julcia

zdrobnienie od: Julia (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Julia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pojechałyśmy z Julcią do Giżycka.

(1.1) Jurek podarował Julci broszkę z bursztynem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Julia ż.

Wiktionary

# julciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Julci lub z nią związany

SJP.pl

# julcio

zdrobnienie od: Julian, Juliusz (imiona męskie)

SJP.pl

# julek

zdrobnienie od: Julian, Juliusz (imiona męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Juliusz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znam Julka od podstawówki.

(1.1) Ten gamuła Julek sprzeczał się ze mną, że nie będę miała śmiałości iść do dworu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjulɛk, AS: i ̯ulek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Juliusz

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Juliusz

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|Juliusz.

źródła.

== Julek (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# julep

1. koktajl alkoholowy;
2. sitko barmanów do odfiltrowywania dużych kawałków z przygotowanego napoju

SJP.pl

# jules

[czytaj: żul] francuskie imię męskie

SJP.pl

# julia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Julia – imię żeńskie powstałe w starożytnym Rzymie jako przydomek od nazwy rodowej Julii (pol. Juliusze); znaczące mimoza wstydliwa, burza, kobieta z rodu Julii. Jest to żeński odpowiednik imienia Juliusz.

W latach 2001–2012, 2017 i 2020 było to najczęściej w Polsce nadawane imię dzieciom płci żeńskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Romeo kochał Julię nad życie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjulʲja, AS: i ̯ulʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Julian mos., Juliusz mos.

:: zdrobn. Julka ż., Julcia ż., Jula ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Julka, Julcia

Wiktionary

# julian

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Julian – imię

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Toteż dopiero po krótkim epizodzie Juliana Apostaty i panowaniu kilku cesarzy, na przemian nicejczyków i arian, Teodozjusz Wielki zadał arianizmowi decydujący cios.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjulʲjãn, AS: i ̯ulʹi ̯ãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Julianna ż., Julia ż.

Wiktionary

# juliana

imię żeńskie

SJP.pl

Juliana – żeński odpowiednik imienia Julian, odmiana imienia Julianna.

Juliana imieniny obchodzi: 16 lutego, 4 kwietnia, 19 czerwca.

Wikipedia

# julianna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Julianna – imię żeńskie, pochodzenia łacińskiego (julus). Odmiana imienia Juliana. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Julianna w 2017 zajmowała 124. miejsce w grupie imion żeńskich.

Męski odpowiednik to Julian.

Julianna imieniny obchodzi: 16 lutego, jako wspomnienie św. Juliany z Nikomedii, 5 kwietnia, 14 kwietnia, 19 czerwca, 12 sierpnia, 15 sierpnia, 17 sierpnia, 19 sierpnia i 1 listopada.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fm. Julian m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Juliana

* białoruski: (1.1) Юльяна ż.

* rosyjski: (1.1) Юлианна ż.

* włoski: (1.1) Giuliana ż.

źródła.

== Julianna (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż., wariant imienia Juliana

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈlʲjãnːa, AS: i ̯ulʹi ̯ã•na

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Julian m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fm. Julian m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Juliana

* białoruski: (1.1) Юльяна ż.

* rosyjski: (1.1) Юлианна ż.

* włoski: (1.1) Giuliana ż.

źródła.

== Julianna (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż., wariant imienia Juliana

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# julianniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Julianny lub z nią związany

SJP.pl

# julianostwo

Julian z małżonką; Julianowie

SJP.pl

# julianowie

imię męskie

SJP.pl

# julianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Juliana lub z nim związany

SJP.pl

# juliański

przymiotnik

(1.1) autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara

(1.2) z czasów Juliusza Cezara

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lecz w tym wypadku data jest niepewna. Nigdzie jej nie odnotowano, jakby dwa istniejące tutaj kalendarze, gregoriański i juliański, znosiły się nawzajem, sytuując zdarzenia w bezprzymiotnikowym Czasie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈlʲjä̃j̃sʲci, AS: i ̯ulʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Juliusz mos.

Wiktionary

# juliciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Julity lub z nią związany

SJP.pl

# julienne

[żüljen]
1. sposób krojenia jarzyn w cienkie słupki
2. klarowna zupa z tak pokrajanych jarzyn

SJP.pl

Julienne – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 381 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu Poitou-Charentes Julienne plasuje się na 643. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1018.).

Wikipedia

# julietta

imię żeńskie

SJP.pl

Julita – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, pierwotnie stanowiące zdrobnienie imienia Julia. Julita jest odpowiednikiem zagranicznych imion Julitta, Julietta oraz Juliette.

Wikipedia

# juliette

[czytaj: żuLIET] francuskie imię żeńskie

SJP.pl

Juliette (kor. 줄리엣 Jullies) – singel południowokoreańskiej grupy SHINee, wydany cyfrowo 17 maja 2009 roku w Korei Południowej. Piosenka jest instrumentalnym remakiem utworuCorbin Bleu Deal with It. Singel promował minialbum Romeo.

W teledysku wystąpiła Krystal Jung z f(x). Wersja taneczna teledysku pojawiła się 10 czerwca 2009 r. na oficjalnym kanale YouTube wytwórni. Choreografia do teledysku Juliette została opracowana przez Rino Nakasone Razalan.

Wikipedia

# julinek

osada w Polsce

SJP.pl

Julinek – osada w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Leszno.

W latach 1975–1998 należała administracyjnie do województwa warszawskiego.

Miejscowość słynie w Polsce z Bazy Cyrkowej, która znajdowała się tam od lat 50. do wczesnych lat 90. XX wieku.

Wikipedia

# julio

imię żeńskie

SJP.pl

# julita

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Julita – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, pierwotnie stanowiące zdrobnienie imienia Julia. Julita jest odpowiednikiem zagranicznych imion Julitta, Julietta oraz Juliette.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powiedziałem Julicie, że nie może się spóźnić.

Wiktionary

# julitta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja mama ma na imię Julitta.

Wiktionary

# juliusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Juliusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające należącego do rodu Juliuszów (Iulii). Jego żeńskim odpowiednikiem jest Julia.

Imieniny obchodzi: 19 stycznia, 12 kwietnia, 27 maja, 19 sierpnia i 5 grudnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ikonografii św. Juliusz I jest ukazywany z kościołem lub rulonem pergaminu w dłoni.

(1.1) Okulary Juliusza leżały na pianinie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjulʲjuʃ, AS: i ̯ulʹi ̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Julek mos.

przym. juliański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śląsk. Juljuš, zdrobn. Julek

Wiktionary

# juliuszostwo

Juliusz z małżonką; Juliuszowie

SJP.pl

# juliuszowie

imię męskie

SJP.pl

# juliuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Juliusza lub z nim związany

SJP.pl

# julka

zdrobnienie od imion żeńskich: Julia, Julianna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Julia

forma rzeczownika.

(2.1) D. B. lp. od Julek

Wiktionary

Julia – imię żeńskie powstałe w starożytnym Rzymie jako przydomek od nazwy rodowej Julii (pol. Juliusze); znaczące mimoza wstydliwa, burza, kobieta z rodu Julii. Jest to żeński odpowiednik imienia Juliusz.

W latach 2001–2012, 2017 i 2020 było to najczęściej w Polsce nadawane imię dzieciom płci żeńskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pojechałyśmy z Julką do Pobierowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjulka, AS: i ̯ulka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jula ż., Julia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Jula ż., Julia ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|Julia.

* kaszubski: (1.1) Julka ż.

źródła.

== Julka (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Julka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# julkowie

zdrobnienie od: Julian, Juliusz (imiona męskie)

SJP.pl

# julkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Julka lub z nim związany

SJP.pl

# julo

zdrobnienie od: Julian, Juliusz (imiona męskie)

SJP.pl

# juluś

zdrobnienie od: Julian (imię męskie)

SJP.pl

# juma

potocznie: kradzież (głównie o kradzieży towarów w przygranicznych miejscowościach niemieckich)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przestęp. drobna kradzież dokonywana za granicą połączona z przemytem skradzionych dóbr, zwłaszcza ta dokonywana przez Polaków na przygranicznych terenach niemieckich;

Wiktionary

Juma – określenie i zjawisko wieloznaczne:

1. przestępstwo polegające na dokonywaniu kradzieży za zachodnią granicą wraz z przemytem do Polski, w czasach po transformacji systemowej w Polsce (w szczególności lata 1990-1997);
2. przedmiot pochodzący z kradzieży.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. jumać ndk., zajumać dk.

frazeologia.

etymologia.

prawdopodobnie ze skojarzenia westernu 15:10 do Yumy z pociągiem PKP wyjeżdżającym z Zielonej Góry do Berlina o 15:10 w latach 90. XX wieku

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== juma (język suahili.) ==

wymowa.

audio|Sw-ke-juma.flac.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) tydzień

odmiana.

(1.1) jak rzeczowniki w klasie 9 mające lm. w klasie 10

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjũma, AS: i ̯ũma

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jumać ndk., zajumać dk.

Wiktionary

# jumać

potocznie: kraść

SJP.pl

# jumacz

slangowo: rabuś, złodziej

SJP.pl

# jumbo-jet

potoczna nazwa wielkich pasażerskich samolotów odrzutowych, przede wszystkim boeinga 747; jumbo jet, dżambo dżet

SJP.pl

# jumijka

Indianka Ameryki Północnej

SJP.pl

# jumowie

plemię indiańskie

SJP.pl

# jumper

[czytaj: dżamper]
1. część na maszcie trawlera umożliwiająca wciąganie sieci na pokład;
2. łącznik umożliwiający zmianę konfiguracji komponentu komputera; dżamper; zworka;
3. samochód typu Citroën Jumper

SJP.pl

- Jumper (film) – film science-fiction z 2008 roku
- Citroën Jumper – samochód
- Jolly Jumper – koń Lucky Luke'a

Zobacz też:

- zworka (en. jumper)

Wikipedia

# jumping

[czytaj: dżamping] odmiana sportu balonowego polegająca na wykonywaniu 100-200 m skoków przez skoczka; dżamping

SJP.pl

# jumpsaling

Jumpsaling – skierowana w stronę dziobu rozpórka jumpsztagu, zamocowana w okolicy topu masztu. Stosowany w takielunku ułamkowym układ jumpsztag - jumpsaling przeciwdziała wyginaniu masztu do tyłu, pomiędzy mocowaniem sztagu, a mocowaniem achtersztagu (lub baksztagów). Jumpsalingi, podobnie jak jumpsztagi często występują parami, tworząc literę "V". Pomiędzy nimi przebiega sztag.

Wikipedia

# jumpsztag

Jumpsztag – lina olinowania stałego usztywniająca górną część masztu od strony dziobu. Stosowany w takielunku ułamkowym układ jumpsztag - jumpsaling przeciwdziała wyginaniu masztu w kierunku rufy na odcinku pomiędzy mocowaniem sztagu, a mocowaniem achtersztagu (lub baksztagów). Jumpsztagi często występują parami rozparte tzw. jumpsalingiem rozwidlonym, ponieważ ułatwia to bezkonfliktowe poprowadzenie między nimi sztagu.

Wikipedia

# jumpy

[czytaj: dżampi] samochód typu Citroën Jumpy

SJP.pl

# jun

[czytaj: czon] 1/100 wona, północnokoreańskiej jednostki monetarnej; chon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) 1/100 wona, północnokoreańskiej jednostki monetarnej

Wiktionary

Jun (jap. じゅん, ジュン) – popularne imię japońskie noszone zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) chon

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== jun (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) młody

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chon

Wiktionary

# jun.

skrót od: junior; jr

SJP.pl

# junacki

1. właściwy junakowi; odważny, dzielny, zuchwały;
2. odnoszący się do junaka, należący do junaka;
3. złożony z junaków

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z junakem, dotyczący junaka

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do junaka, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) mający cechy przypisywane junakowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. junak m., junaczek m., junactwo n., junackość ż.

przym. junakowy

przysł. junacko

Wiktionary

# junacko

przysłówek

(1.1) w sposób junacki

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. junacki

rzecz. junak mzw./mos.

Wiktionary

# junactwo

1. cechy charakteru lub zachowania właściwe junakowi; śmiałość, dzielność;
2. ogół junaków

SJP.pl

Junactwo – koedukacyjna organizacja młodzieży wiejskiej i robotniczej, pracująca metodami skautowymi. Działała od jesieni 1912 do listopada 1916 roku.

Poczynając od nazwy i słownictwa, poprzez treść prawa i przyrzeczenia junactwo było związane z tradycjami ludowymi, z kulturą ludową staropolską, przez co starało się umocnić poczucie odrębności narodowej i wychować światłych działaczy ludowych. Twórcą był Stefan Plewiński, który z ramienia tajnego Związku Konarszczaków został mianowany Komisarzem Junactwa. Organizacja działała na Lubelszczyźnie, w Warszawie i Łomży.

Wikipedia

# junaczek

zdrobnienie od: junak

SJP.pl

#### Patrz:

junak

# junaczka

→ junak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini organizacji młodzieżowej o charakterze paramilitarnym organizującej roboty publiczne

Wiktionary

#### Patrz:

junak

#### Powiązane:

rzecz. junak mzw./mos.

Wiktionary

# junaczy

przymiotnik od: junak

SJP.pl

# junak

1. chwat, zuch, śmiałek;
2. w PRL: członek młodzieżowych hufców pracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. odważny młody mężczyzna

(1.2) członek organizacji młodzieżowej o charakterze paramilitarnym organizującej roboty publiczne

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) motocykl polskiej marki „Junak”

Wiktionary

- Junak – wieś w Bułgarii
- członek oddziałów junackich Armii Andersa w latach 1941–1942
- członek organizacji junackich lub junackich hufców pracy, także nazywano tak członków organizacji „Służba Polsce” i Ochotniczych Hufców Pracy
- dawniej młodzieniec
- Towarzystwo Wychowania Fizycznego „Junak” – polonijna organizacja wychowania fizycznego i sportu działająca w Brazylii
- Junak – południowosłowiański legendarny bohater
- Junak Drohobycz – polski klub piłkarski.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. junactwo n., junakieria ż., junakowanie n.

:: fż. junaczka ż.

:: zdrobn. junaczek m.

czas. junakować ndk.

przym. junacki

przysł. junacko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chwat, kozak, mołojec, śmiałek, zuch

Wiktionary

# junakieria

1. ogół cech właściwych junakowi; dziarskość, fanfaronada; junactwo;
2. grupa junaków

SJP.pl

# junakować

zachowywać się dzielnie, odważnie i zuchwale, lekceważyć niebezpieczeństwo

SJP.pl

# junat

ssak drapieżny z rodziny psowatych przypominający kształtem szopa pracza; junot, jenot, kunopies

SJP.pl

# juneau

miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Juneau (ang. Unified City and Borough of Juneau) – skonsolidowane miasto-okręg (ang. consolidated city-borough), stolica amerykańskiego stanu Alaska od 1906 roku. Obszar, jaki zajmuje Juneau jest niemalże równy łącznej powierzchni stanów Rhode Island i Delaware. Centrum miasta leży u podnóży masywu górskiego Mount Juneau, a od wyspy Douglas oddziela je kanał Gastineau. Zgodnie z danymi spisu powszechnego z 2010 roku, populacja Juneau wynosiła 31 275 mieszkańców. W roku 2023 liczba mieszkańców nieznacznie wzrosła do 31 555 osób, a gęstość zaludnienia do ponad 3,7 osoby/km².

Wikipedia

# jung

chłopiec przygotowujący się do zawodu marynarza, chłopiec okrętowy; junga

SJP.pl

- Jungowie
- (11518) Jung – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
- Jung – miasto w Szwecji
- Jung – film z 1996
- Jung – film z 2000

Osoby o nazwisku Jung:

- Ambrosius Jung (senior) (1471–1548) – niemiecki uczony, humanista, lekarz, doktor nauk medycznych, wykładowca
- Ambrosius Jung (1510–1559) – niemiecki uczony, humanista, lekarz
- Carl Jung (malarz) (1852–1912) – niemiecki malarz, grafik i profesor
- Carl Gustav Jung (1875–1961) – szwajcarski psychiatra i psycholog
- Karl Gustav Jung (1794–1864) – niemiecko-szwajcarski chirurg, anatom, dziadek Carla Gustava Junga
- Dariusz Jung (ur. 1971) – polski kick-bokser
- Emma Jung z d. Emma Rauschenbach (1882–1955) – szwajcarska psychoanalityczka
- Claudia Jung (ur. 1964) – niemiecka piosenkarka muzyki pop
- Anna Jung (ur. 1944) – polski lekarz, pediatra, nefrolog, alergolog
- André Jung (1793–1863) – francuski historyk, archeolog, teolog, organizator publicznej biblioteki strasburskiej
- Bertel Jung (1872–946) – fiński architekt, publicysta i redaktor, brat Valtera Junga
- Bogumiła Jung – polski designer, projektant wnętrz
- Bohdan Jung – polski ekonomista, publicysta, profesor w warszawskiej Szkole Głównej Handlowej
- Dariusz Jung (ur. 1971) – polski kick-bokser, bokser i karateka, mistrz świata amatorów i zawodowców
- Dawid Jung (ur. 1980) – polski poeta, krytyk literacki i teatralny
- Edgar Julius Jung (1894–1934) – niemiecki prawnik, polityk i publicysta
- Edward Jung (1912–1941) – polski duchowny katolicki
- Elżbieta Jung – polska historyk, mediewista
- Franz Jung (1888–1963) – niemiecki pisarz, ekonomista i polityk
- Franz Jung (ur. 1936) – duchowny katolicki, wielki dziekan kłodzki
- Franz Josef Jung (ur. 1949) – niemiecki prawnik, polityk
- Fritz Jung (1903–1981) – niemiecki lekarz i profesor na Uniwersytecie Jana Gutenberga w Moguncji
- Georg Jung (1899–1957) – austriacki malarz
- Georg Conrad Jung (1612–1691) – niemiecki drukarz, malarz, rytownik, geograf i kartograf
- Grzegorz Jung (ur. 1950) – polski fizyk, profesor Uniwersytetu Ben-Guriona w Negev (Izrael)
- Herman Jung (ok. 1818–1890) – polski piwowar pochodzenia niemieckiego
- Jaan Jung (1835–1900) – estoński historyk, folklorysta, twórca pierwszego katalogu zabytków Estonii
- Joanna Jung – polska ilustratorka i autorka literatury dziecięcej
- Johann Georg Jung (1583–1641) – niemiecki drukarz, kartograf i malarz
- Johann Heinrich Jung zwany również Jung-Stilling (1740–1817) – niemiecki pisarz
- Johann Hans Jung (1425–1505) – niemiecki uczony, lekarz, doktor nauk medycznych, wykładowca, patrycjusz
- Jakub Fryderyk Alexander Jung (1799–1884) – niemiecki pisarz, filozof, publicysta, krytyk literacki
- Julius Jung (1851–1910) – niemiecki historyk, publicysta, profesor Uniwersytetu w Pradze
- Juliusz Jung (1837–1916) – niemiecki architekt
- János Jung (1841–1917) – austro-węgierski biskup tytularny
- Karl Otto Jung (ur. 1938) – niemiecki malarz i grafik, historyk sztuki
- Krzysztof Jung (1951–1998) – polski malarz, grafik, twórca koncepcji teatru plastycznego
- Leszek Jung – polski informatyk
- Marianne Jung (1784–1860) – niemiecka aktorka i tancerka pochodzenia austriackiego, miłość Goethego
- Mathias Jung (ur. 1958) – niemiecki biathlonista, olimpijczyk, dwukrotny złoty medalista mistrzostw świata
- Mikołaj Jung (1855–1905) – rosyjski oficer marynarki pochodzenia niemieckiego
- Seweryn Jung (ok. 1682–1711) – śląski misjonarz, pierwszy Europejczyk, który dotarł do Sudanu z o. Carla di Genova
- Simonetta Jung (1917–2005) – belgijska malarka włoskiego pochodzenia
- Stefan Jung (ok. 1409 – przed 1470) – słowacki burmistrz Bańskiej Bystrzycy niemieckiego pochodzenia
- Ulrich Jung (1478–1539) – niemiecki humanista, lekarz, wykładowca, hebraista
- Tamás Jung (1911–1992) – serbski duchowny katolicki pochodzenia niemieckiego, biskup diecezji Zrenjanin
- Theodore Jung (1803–1865) – francuski malarz niemieckiego pochodzenia
- Władysław Jung (1870–1940) – polski wojskowy, generał dywizji Wojska Polskiego
- Václav Alois Jung (1858–1927) – czeski pisarz, poeta, tłumacz i leksykograf
- Valter Jung (1879–1946) – fiński architekt niemieckiego pochodzenia, designer wnętrz, rysownik, brat Bertela Junga

Wikipedia

# junga

chłopiec przygotowujący się do zawodu marynarza, chłopiec okrętowy; jung

SJP.pl

Junga może dotyczyć:

- Junga – miasto w północnych Indiach, w stanie Himachal Pradesh
- junga – chłopiec okrętowy, młody człowiek przysposabiający się do zawodu marynarza, początkujący żeglarz

Wikipedia

# jungermaniowiec

przedstawiciel rzędu mszaków z klasy wątrobowców; meszkowiec

SJP.pl

# jungfera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. stara panna

Wiktionary

# jungfrau

szczyt w Szwajcarii

SJP.pl

Wikipedia

# jungingen

Niemcy:

- Jungingen – dzielnica Ulm
- Jungingen – gmina w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Zollernalb

Osoby:

- Konrad von Jungingen – wielki mistrz krzyżacki
- Ulrich von Jungingen – wielki mistrz krzyżacki

Wikipedia

# jungle

[czytaj: dżangl] gatunek muzyki elektronicznej o bardzo szybkim tempie, wywodzący się z rave'u

SJP.pl

Jungle – gatunek muzyczny, wywodzący się z gatunku nazywanego rave. Fana tego gatunku określa się jako junglist.

Po 1992 zaczyna wyodrębniać się jako osobny gatunek muzyki tanecznej, charakteryzujący się łamanym uderzeniem breakbeat w odróżnieniu od uderzeń 4x4 (charakterystyka muzyki house i innych gatunków elektronicznych). Tempo tej muzyki oscyluje wokół 160-180 bpm. W jungle zawsze było kilka podobieństw do hip-hopu. Oba gatunki były zaliczane do "czarnej muzyki". Kiedy jungle uzyskało popularność, otrzymało taką samą falę krytycyzmu jak hip-hop - było "zbyt mroczne", gloryfikowało przemoc oraz gangi. Te same instrumenty były używane do tworzenia obu gatunków: samplery, automaty perkusyjne, mikrofony i sekwencery.

Wikipedia

# jungowski

dotyczący C. G. Junga i jungizmu

SJP.pl

# junia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

- Junia – imię
- Junia – postać biblijna

Wikipedia

# juniewicz

nazwisko

SJP.pl

# junior

1. w sporcie: zawodnik do określonego wieku, zwykle 19 lat (skrót: jun.)
2. młodszy członek rodziny (skrót: jr)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) młodszy wiekiem członek rodziny

(1.2) syn lub młodszy brat / starszy brat, który nosi to samo imię co ojciec

(1.3) sport. zawodnik, który nie ukończył określonego dla danej dyscypliny wieku, zwykle 19 lat

Wiktionary

- juniorzy w sporcie – zawodnicy przed osiągnięciem wieku właściwego do uprawiania danej dyscypliny
- Junior – postać filmowa z serii Godzilla
- Junior – miasto w USA w stanie Wirginia Zachodnia
- Junior – dawny kanał telewizyjny wchodzący w skład Polsatu 2
- Junior – niemiecki kanał telewizyjny
- Junior – trzeci album norweskiego zespołu Röyksopp
- Junior – amerykańska komedia z 1994 r. w reżyserii Ivana Reitmana z Dannym DeVito i Arnoldem Schwarzeneggerem
- Junior – polska grupa muzyczna wykonująca disco polo, założona w 1994
- Junior – zawodnik do 21. roku życia włącznie
- Junior (Alicilio Pinto Silva Junior, ur. 1977) – brazylijski piłkarz

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjü̃ɲɔr, AS: i ̯ü̃ńor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juniorka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jr

(1.3) jun.

Wiktionary

# juniorek

zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj obuwia profilaktycznego; juniorka

SJP.pl

# juniorka

1. zawodniczka do określonego wieku, zwykle 19 lat
2. zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj obuwia profilaktycznego; juniorek

SJP.pl

# juniorki

zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj obuwia profilaktycznego; juniorka

SJP.pl

Wikipedia

# juniorkoguci

w boksie: waga juniorkogucia - kategoria wagowa organizacji WBF o limicie 115 funtów (52,163 kg)

SJP.pl

# juniorski

→ junior

SJP.pl

#### Patrz:

junior

# juniorstwo

1. bycie juniorem;
2. ogół juniorów

SJP.pl

# juniper

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Juniper – osada w Anglii, w hrabstwie Northumberland. Leży 32 km na zachód od miasta Newcastle upon Tyne i 401 km na północ od Londynu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Święty Juniper założył kilkanaście miast na wschodzie Stanów Zjednoczonych.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszp|Junípero. < etym|łac|iuniperus. → jałowiec

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) Junípero m.

* łaciński: (1.1) Iuniperus m.

* rosyjski: (1.1) Хуниперо m.

* włoski: (1.1) Ginepro m.

źródła.

== Juniper (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# junkers

1. dawniej: piecyk gazowy;
2. samolot marki Junkers

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. piecyk gazowy

(1.2) lotn. niemiecki samolot transportowy lub bombowy, używany podczas II wojny światowej

Wiktionary

Junkers Flugzeug- und Motorenwerke AG – przedsiębiorstwo założone w 1895 roku przez Hugona Junkersa. Pierwszy samolot Junkers J1 został wyprodukowany w 1915 roku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjũŋkɛrs, AS: i ̯ũŋkers

Wiktionary

# junkier

1. młodszy syn rodziny panującej w Niemczech;
2. właściciel ziemski w Prusach;
3. podoficer pochodzenia szlacheckiego w armii rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. pruski szlachcic, właściciel majątku ziemskiego; junkrzy często służyli jako oficerowie w armii pruskiej;

(1.2) hist. niższy tytuł szlachecki w Belgii i Holandii, a używany także w części Niemiec dla synów mających wstąpić do armii

(1.3) wojsk. stopień wojskowy w armiach niemieckiej i rosyjskiej, odpowiednik podchorążego w polskim wojsku

Wiktionary

- Junkier (Imperium Rosyjskie) – w Rosji carskiej – podoficer-szlachcic z cenzusem, który po dwóch latach służby mógł być mianowany oficerem.
- Niższy tytuł szlachecki w Belgii i Holandii (jonkheer). Używany był także w Niemczech na określenie młodszych synów rodów szlacheckich (junger Herr, Jungherr) przeznaczonych do służby wojskowej i posiadających taki tytuł w chwili wstąpienia do armii, a w Prusach oznaczał głównie posiadaczy ziemskich. Odpowiadająca mu polska ranga szlachecka zanikła w późnym średniowieczu.
- Junkrzy – właściciele dużych obszarów ziemi w Prusach, Meklemburgii i Holsztynie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. junkierstwo n., junkierszczyzna ż.

przym. junkierski

Wiktionary

# junkierski

→ junkier

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z junkrami, dotyczący junkrów

Wiktionary

#### Patrz:

junkier

#### Powiązane:

rzecz. junkier mos., junkierstwo n.

Wiktionary

# junkierstwo

reakcyjne, szowinistyczne poglądy pruskich obszarników; junkierszczyzna

SJP.pl

# junkierszczyzna

reakcyjne, szowinistyczne poglądy pruskich obszarników; junkierstwo

SJP.pl

# junko

amerykański ptak z rodziny pasówek, z rzędu wróblowych

SJP.pl

Wikipedia

# jünnan

[czytaj: junan] prowincja w Chinach; Yunnan

SJP.pl

Wikipedia

# junnański

→ Yunnan (prowincja w Chinach)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Junnanem, dotyczący Junnanu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Junnan mrz.

Wiktionary

# juno

w mitologii rzymskiej: bogini patronująca życiu kobiety (żony i matki), żona Jowisza; Junona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. zob. Junona.

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 3;

Wiktionary

- Juno (Iuno, Junona) – bogini rzymska
- Juno – planetoida
- Juno – rakiety nośne
- Juno – bezzałogowa sonda kosmiczna, orbiter Jowisza
- Juno – jezioro rynnowe na Pojezierzu Mrągowskim
- Juno – kryptonim jednej z plaż w inwazji na Normandię w czasie II wojny światowej
- Juno – film
- Juno – białka kodowane u człowieka genem FOLR4
- Juno – amerykański zespół grający muzykę indie rock

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjũnɔ, AS: i ̯ũno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juno ż.

:: war. Junona ż.

przym. junoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Junona

(1.2) symbol. ⚵

Wiktionary

# junoch

rzeczownik

(1.1) stpol. chłopiec, młodzieniec

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjũnɔx, AS: i ̯ũnoχ

Wiktionary

# junol

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) środ. mot. motocykl "Junak"

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjũnɔl, AS: i ̯ũnol

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) junkers

Wiktionary

# junona

mit. rzym. staroitalska bogini patronująca życiu kobiety (żony i matki), żona Jowisza; Juno

SJP.pl

Junona (łac. Iuno) – w mitologii rzymskiej bogini niebios, małżonka Jowisza, opiekunka kobiet, małżeństwa i rodziny. Jej greckim odpowiednikiem była Hera.

Córka Saturna i Ops, obok Jowisza i Minerwy była jedną z postaci rzymskiej triady naczelnych bóstw czczonych na Kapitolu. Jej sławne starożytne sanktuarium znajdowało się w Lanuwium (stąd przydomek Lanuvina). Jej liczne funkcje charakteryzowały inne przydomki:

- Juno Regina – jako małżonki Jowisza
- Juno Sospita – jako opiekunki miasta
- Juno Moneta – jako doradczyni i przestrzegającej
- Juno Februata – jako patronki czystości i płodności
- Juno Virginalis – jako opiekunki dziewic
- Juno Pronuba – jako patronki zaślubin
- Juno Lucina – jako opiekunki narodzin i rodzących kobiet
- Juno Matronalis – jako patronki kobiet zamężnych (matron)
- Juno Iuga – jako opiekunki więzi małżeńskich

Wikipedia

# junoński

przymiotnik

(1.1) daw. lub rzad. związany z Junoną; przypominający boginię Junonę, mający jej cechy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie przesadzę, jeśli powiem, że takiego bukietu ślicznych pań naraz nigdzie nie spotkałem. (…) Można tu było widzieć typy i gorącego południa i chłodnej północy, i jasne i ciemne, i imponujące postacią i pięknością junońską.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Junona ż., Juno ż.

Wiktionary

# junosza

nazwisko

SJP.pl

Junosza (Agnus, Baran, Barany, Junoszyc) – polski herb szlachecki.

Wikipedia

# junoszyno

Junoszyno (niem. Junkeracker) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna na obszarze Żuław Wiślanych przy drodze wojewódzkiej nr 501. Wieś leży na szlaku kolei wąskotorowej do Sztutowa i Nowego Dworu Gdańskiego (Żuławska Kolej Dojazdowa).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# junot

ssak drapieżny z rodziny psowatych przypominający kształtem szopa pracza; junat, jenot, kunopies

SJP.pl

# junta

[czytaj: hunta]
1. hiszpańska rada rewolucyjna;
2. w krajach Ameryki Łacińskiej: ogół władz ustanawianych po obaleniu rządu wskutek wojskowego zamachu stanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;

(1.2) hist. polit. dawny kolegialny organ władzy w Hiszpanii w czasie powstań w XIX wieku

Wiktionary

- junta – władza wojskowa
- junta – dawny organ władzy w Hiszpanii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po dokonanym przez generała zamachu stanu władzę w kraju przejęła junta.

Wiktionary

# juny

przymiotnik

(1.1) stpol. młody

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

zobtłum|młody.

źródła.

== juny (język fryzyjski.) ==

wymowa.

IPA|jyni.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) czerwiec

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjũnɨ, AS: i ̯ũny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

zobtłum|młody.

źródła.

== juny (język fryzyjski.) ==

wymowa.

IPA|jyni.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) czerwiec

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. okrycie wierzchnie

(1.2) gw-pl|Poznań. bluza, kurtka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjupa, AS: i ̯upa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. żupan mrz.

:: zdrobn. jupka ż.

Wiktionary

# jupek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. pot. walet

Wiktionary

# jupi

potoczny, czasem powtarzany, okrzyk wyrażający radość, używany zwykle przez młodzież

SJP.pl

# jupik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. rdzenny mieszkaniec obszaru zachodniej i południowej Alaski oraz Półwyspu Czukockiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jupikowie zamieszkują Alaskę i Półwysep Czukocki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jupik mrz.

przym. jupicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Yupik

Wiktionary

# jupiter

reflektor wykorzystywany na planie filmowym lub w teatrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. zob. Jowisz, Dzeus, Zeus.

Wiktionary

- Jowisz – rzymski bóg
- Jupiter – dawna nazwa planety Jowisza
- Jupiter – karta tarota
- PGM-19 Jupiter – amerykańska rakieta balistyczna
- Jupiter NFI S.A. – spółka akcyjna
- Jupiter – album studyjny amerykańskiej grupy muzycznej Atheist
- IŻ Jupiter – seria radzieckich motocykli marki IŻ
- Jupiter – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Palm Beach
- Jupiter (ang. Jupiter Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Kittson
- Jupiter – skała w grupie Skał nad Boiskiem w Dubiu na Wyżynie Olkuskiej
- Jupiter Award – nagroda literacka w dziedzinie fantastyki naukowej, przyznawana w latach 1974–1978

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jupiter uchodził za italskie bóstwo światła i jasnego nieba.

(1.1) Atrybutami Jupitera były pioruny, berło, dąb i orzeł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈpʲitɛr, AS: i ̯upʹiter

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jupiter mrz., Jowisz mos./mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jowisz, Zeus, Dzeus, Kronion, Kronida

Wiktionary

# jupka

dawny damski kaftan z rękawami do łokcia; jubka

SJP.pl

# jur

jeden z okresów mezozoiku trwający około 55 mln lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Jur – imię męskie. Dawniej polski odpowiednik greckiego Georgios, na równi z Jerzym. Obecnie należy do imion bardzo rzadkich. Forma zdrobniała imienia – Jurek – funkcjonuje jako powszechne zdrobnienie formy Jerzy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Jur i jestem prawnikiem z Warszawy.

(1.1) Jerzowie i Jurowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 23 kwietnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jur, AS: i ̯ur

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jurowa ż., Jurówna ż., Jurostwo lm m.

:: zdrobn. Jurek mos., Jureczek mos., Juruś mos.

przym. Jurowy, Jurkowy, Jureczkowy, Jurusiowy

zob. Jerzy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Jerzy; zdrobn. Jurek, Jureczek, Juruś

Wiktionary

# jura

jeden z okresów mezozoiku trwający około 55 mln lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. Jerzy

(1.2) spolszczona wersja rosyjskiego imienia Юра, zdrobnienie od Юрий (Jurij)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. góry na granicy Francji i Szwajcarii, stanowiące północne odgałęzienie Alp;

(2.2) geogr. adm. francuskojęzyczny kanton, w północno-zachodniej części Szwajcarii;

(2.3) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Burgundia-Franche-Comté;

Wiktionary

Jura – drugi okres ery mezozoicznej, od 201 do 145 milionów lat temu. Nazwana od gór Jura we Francji i Szwajcarii przez Alexandra von Humboldta w 1823 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) W sobotę jedziemy na Jurę, pochodzimy trochę po skałkach.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. Jerzy mos.

(2.1-3)

:: rzecz. Jurajczyk mos.

:: przym. jurajski

Wiktionary

# juracki

→ Jurata

SJP.pl

#### Patrz:

Jurata

# jurajski

związany z jurą (okresem geologicznym w dziejach Ziemi)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący jury, występujący, powstały w jurze

(1.2) geogr. dotyczący Jury (gór, kantonu w Szwajcarii lub departamentu francuskiego)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Charakterystyczne są również zarysowujące się tendencje federalistyczne w Belgii, wychodzące z ośrodków flamandzkich, a także autonomiczne programy szkockich i walijskich nacjonalistów, Katalończyków, hiszpańskich Basków czy jurajskiej mniejszości frankońskiej w kantonie berneńskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈrajsʲci, AS: i ̯urai ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jura ż., Jura ż.

Wiktionary

# jurajskość

→ jurajski

SJP.pl

#### Patrz:

jurajski

# jurak

nazwisko

SJP.pl

# jurament

dawniej: przysięga

SJP.pl

# jurand

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jurand – imię męskie pochodzenia germańskiego. Jego forma jest wynikiem pomyłki – błędnego odczytania w XIX wieku przez historyka Franciszka Piekosińskiego średniowiecznych zapisów znanego w Polsce imienia Jarand, które jest formą imienia Arnold. Imię Jurand rozpropagował Henryk Sienkiewicz powieścią Krzyżacy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Również z Katowic jest Donata z przyjaciółką Ewą, (obie po 14 lat) i jedenastoletni brat Donaty – Jurand.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjurãnt, AS: i ̯urãnt

Wiktionary

# jurandostwo

Jurand z małżonką; Jurandowie

SJP.pl

# jurandowie

imię męskie

SJP.pl

# jurandowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Juranda lub z nim związany

SJP.pl

# juras

nazwisko

SJP.pl

Juras, właściwie Jerzy Wroński (ur. 15 lutego 1981) – polski raper, producent muzyczny oraz kick-bokser, pochodzący z Warszawy. Wielokrotny mistrz Polski, wicemistrz świata i zdobywca Pucharu Świata w kick-boxingu.

Wikipedia

# jurasik

nazwisko

SJP.pl

- Mariusz Jurasik – polski piłkarz ręczny
- Peter Jurasik – amerykański aktor

Wikipedia

# jurasz

nazwisko

SJP.pl

# juraszczyk

nazwisko

SJP.pl

# juraszek

nazwisko

SJP.pl

# jurata

kąpielisko morskie na Mierzei Helskiej, dzielnica Jastarni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osada nadmorska w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim;

Wiktionary

- Jurata – osada w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Jastarnia
- Jurata – przystanek kolejowy w Juracie
- Jurata – imię
- Jurata – imię litewskiej bogini Bałtyku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Puste plażaaże Juraty, zasnęły kosze już.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juracianin mos., juracianka ż.

Wiktionary

# jurcewicz

nazwisko

SJP.pl

# jurczak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Jurczak (1941– 2005) – polski aktor teatralny i filmowy
- Artur Jurczak (ur. 1990) – polski futsalista
- Dominika Latusek-Jurczak (ur. 1981) – polska teoretyk zarządzania
- Janusz Jurczak (ur. 1941) – polski chemik
- Małgorzata Jurczak (ur. 1968) – polska producent filmowa
- Piotr Jurczak (1896–1940) – komisarz Policji Państwowej, ofiara zbrodni katyńskiej.
- Radosław Jurczak (ur. 1995) – polski poeta
- Stefan Jurczak (1938–2012) – polski polityk
- Zuzanna Jurczak (ur. 1997) – polska piosenkarka

Wikipedia

# jurczenko

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandr Jurczenko – rosyjski lekkoatleta
- Dawit Jurczenko – ormiański piłkarz
- Polina Jurczenko – rosyjska lekkoatletka
- Witalij Jurczenko – radziecki oficer wywiadu
- Wołodymyr Jurczenko – ukraiński piłkarz

Wikipedia

# jurczuk

nazwisko

SJP.pl

# jurczyk

nazwisko

SJP.pl

Jurczyk – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 5759 osób.

Osoby noszące to nazwisko

- Józef Jurczyk (1872–1942) – polski rolnik, poseł na Sejm RP
- Jurij Jurczyk (ur. 1970) – ukraiński duchowny greckokatolicki
- Marian Jurczyk (ur. 1935) – polski związkowiec i polityk
- Witold Jurczyk (1931-2016) – polski chirurg

Wikipedia

# jurczyński

nazwisko

SJP.pl

# jurdziński

nazwisko

SJP.pl

# jurecki

nazwisko

SJP.pl

# jureczek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Jerzy (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Jerzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiłyśmy Jureczkowi nowy wózeczek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jurek m., Jerzy mos., Jur mos.

przym. Jureczkowy

Wiktionary

# jureczko

nazwisko

SJP.pl

Jureczko:

- Eugeniusz Jureczko (ur. 1939) – polski duchowny katolicki
- (Włodzimierz) Jacek Jureczko (1972-2007) – polski działacz katolicki i społeczny

Wikipedia

# jureczkowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jureczka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdejmij, proszę, Jureczkową walizkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jureczek mos./ż., Jureczkowa ż., Jureczkówna ż.

Wiktionary

# jurek

1. zdrobnienie od: Jerzy (imię męskie); Jerzyk;
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Jerzy

(1.2) imię|polski|m. zdrobn. od: Jur

Wiktionary

- Jurek – zdrobnienie imienia Jur i Jerzy
- Jurek – nazwisko

Osoby o nazwisku Jurek:

- Andrzej Jurek (ur. 1967, zm. 2012) – polski aktor teatralny i telewizyjny
- Bolesław Jurek (ur. 1904, zm. 1971) – polski inżynier, konstruktor broni
- Jan Jurek (ur. 1905, zm. ?) – polski działacz ludowy i lekarz
- Janusz Jurek (ur. 1946) – polski pedagog, polityk
- Jerzy Jurek (ur. 1945, zm. 2011) – polski akordeonista, wykładowca akademicki
- Józef Jurek (ur. 1988, zm. 1967) – polski działacz społeczny
- Kazimierz Jurek (ur. 1964) – polski hokeista
- Kinga Jurek (ur. 1977) – polska judoczka
- Marek Jurek (ur. 1960) – polski historyk i polityk
- Marian Jurek (ur. 1904, zm. 1982) – polski konstruktor broni, oficer Wojska Polskiego
- Miroslav Jurek (ur. 1935) – czechosłowacki lekkoatleta, długodystansowiec
- Paweł Jurek (ur. 1966) – polski scenarzysta telewizyjny i dramaturg
- Paweł Jurek – polski psycholog
- Piotr Jurek (ur. 1951) – polski prawnik
- Przemysław Jurek (ur. 1975) – polski pisarz, dziennikarz, satyryk i scenarzysta
- Ryszard Jurek (ur. 1961) – polski siatkarz
- Scott Jurek (ur. 1973) – amerykański ultramaratończyk
- Tomasz Jurek (ur. 1962) – polski historyk
- Witold Jurek (ur. 1949) – polski ekonomista

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mamo, mogę iść do Jurka?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjurɛk, AS: i ̯urek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jur mos., Jerzy mos., Jureczek mos., Juruś mos.

przym. Jurkowy

Wiktionary

# jurewicz

nazwisko

SJP.pl

# jurga

nazwisko

SJP.pl

Jurga (ros. Юргa) – miasto w Rosji, w obwodzie kemerowskim. Jedno z największych miast obwodu.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, materiałów budowlanych, meblarski oraz spożywczy.

Wikipedia

# jurgać

czasownik niedokonany

(1.1) lwów. buntować, podniecać, podpuszczać kogoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jurganie n.

Wiktionary

# jurgiel

nazwisko

SJP.pl

# jurgielewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Jurgielewicz – biskup starokatolicki
- Grzegorz Jurgielewicz – polski muzyk
- Józef Jurgielewicz – litewski piłkarz
- Helena Jurgielewicz – polska weterynarz
- Helena Jurgielewicz – polska polityk, posłanka na Sejm
- Mieczysław Jurgielewicz – polski malarz i grafik
- Wacław Jurgielewicz – polski historyk, wojskowy

Wikipedia

# jurgielewiczowa

nazwisko

SJP.pl

# jurgielt

dawniej:
1. roczne wynagrodzenie dowódców wojskowych i niektórych urzędników; roczny żołd;
2. pensja wypłacana polskim magnatom przez obce rządy, zinstytucjonalizowana forma korupcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. żołd

Wiktionary

Jurgielt (niem. Jahrgeld) – dawna płaca (pensja) roczna, od XVIII wieku termin o znaczeniu pejoratywnym, głównie dotyczący kwot wypłacanych przez obce rządy tzw. jurgieltnikom za popieranie ich interesów w Polsce. Jurgieltnikami nazywano również szlachciców zaprzedanych magnatom i opłacanych przez nich.

- (staropolskie) roczna wysokość żołdu wypłacanego dowódcom, np. księciu Jeremiemu Wiśniowieckiemu, dowódcy wojsk koronnych;
- od XVI wieku określenie każdej płacy rocznej, również opłat wnoszonych przez dzierżawców królewszczyzn;
- (pejoratywne) zinstytucjonalizowana forma korupcji urzędników I Rzeczypospolitej przez mocarstwa ościenne. Jakkolwiek już w XVI wieku opłacanie polskich polityków przez inne państwa nie było niczym wyjątkowym, to pod koniec XVIII wieku wprowadzenie stałej pensji, wypłacanej przez ambasadę rosyjską stało się jednym z nieformalnych fundamentów ustrojowych Rzeczypospolitej. Jak ujawniły dokumenty ambasady rosyjskiej, zdobyte przez Polaków w czasie insurekcji warszawskiej 1794 roku – najbliższe otoczenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (biskup Michał Roman Sierakowski, prymas Antoni Kazimierz Ostrowski, jezuita Adam Tadeusz Naruszewicz) pobierało stałą pensję od ambasadora rosyjskiego. Ten materiał dowodowy doprowadził do skazania na karę śmierci przywódców konfederacji targowickiej. Ukrytą formą oferowania korzyści majątkowych w zamian za służbę mogła być groźba cesarzowej Katarzyny II, która w czasie wojny polsko-rosyjskiej (1792) zagroziła Stanisławowi Augustowi, że jeżeli ten nie zaprzestanie walki, to ona nie spłaci wielomilionowych długów osobistych króla. Król Polski wkrótce przystąpił do Targowicy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjurʲɟɛlt, AS: i ̯urʹǵelt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jurgieltnik

Wiktionary

# jurgieltnik

dawniej:
1. człowiek zaprzedany; sprzedawczyk;
2. żołnierz otrzymujący jurgielt (roczny żołd)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. sprzedawczyk, zdrajca oddający swe usługi za pieniądze

(1.2) hist. osoba otrzymująca roczny żołd (jurgielt)

Wiktionary

Jurgielt (niem. Jahrgeld) – dawna płaca (pensja) roczna, od XVIII wieku termin o znaczeniu pejoratywnym, głównie dotyczący kwot wypłacanych przez obce rządy tzw. jurgieltnikom za popieranie ich interesów w Polsce. Jurgieltnikami nazywano również szlachciców zaprzedanych magnatom i opłacanych przez nich.

- (staropolskie) roczna wysokość żołdu wypłacanego dowódcom, np. księciu Jeremiemu Wiśniowieckiemu, dowódcy wojsk koronnych;
- od XVI wieku określenie każdej płacy rocznej, również opłat wnoszonych przez dzierżawców królewszczyzn;
- (pejoratywne) zinstytucjonalizowana forma korupcji urzędników I Rzeczypospolitej przez mocarstwa ościenne. Jakkolwiek już w XVI wieku opłacanie polskich polityków przez inne państwa nie było niczym wyjątkowym, to pod koniec XVIII wieku wprowadzenie stałej pensji, wypłacanej przez ambasadę rosyjską stało się jednym z nieformalnych fundamentów ustrojowych Rzeczypospolitej. Jak ujawniły dokumenty ambasady rosyjskiej, zdobyte przez Polaków w czasie insurekcji warszawskiej 1794 roku – najbliższe otoczenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (biskup Michał Roman Sierakowski, prymas Antoni Kazimierz Ostrowski, jezuita Adam Tadeusz Naruszewicz) pobierało stałą pensję od ambasadora rosyjskiego. Ten materiał dowodowy doprowadził do skazania na karę śmierci przywódców konfederacji targowickiej. Ukrytą formą oferowania korzyści majątkowych w zamian za służbę mogła być groźba cesarzowej Katarzyny II, która w czasie wojny polsko-rosyjskiej (1792) zagroziła Stanisławowi Augustowi, że jeżeli ten nie zaprzestanie walki, to ona nie spłaci wielomilionowych długów osobistych króla. Król Polski wkrótce przystąpił do Targowicy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polscy jurgieltnicy sprzeciwiają się budowie elektrowni atomowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jurʲˈɟɛltʲɲik, AS: i ̯urʹǵeltʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jurgielt m.

Wiktionary

# jurgieltowy

przymiotnik od: jurgielt

SJP.pl

# jurgów

wieś spiska w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim

SJP.pl

Jurgów (słow. Jurgov, węg. Szepesgyörke, niem. Jurkau/Jörg) – wieś spiska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Bukowina Tatrzańska. Jest to niewielka wieś na południu Polski, na Spiszu (w regionie Zamagurze). Według danych z 31 grudnia 2012 r. sołectwo Jurgów miało 926 stałych mieszkańców.

Wikipedia

# jurgowianin

mieszkaniec Jurgowa

SJP.pl

# jurgowianka

mieszkanka Jurgowa

SJP.pl

# jurgowski

przymiotnik od: Jurgów

SJP.pl

# juribej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w syberyjskiej części Rosji, uchodzi do Zatoki Gydańskiej Morza Karskiego

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Juribiej

Wiktionary

# jurij

rosyjskie imię męskie

SJP.pl

# juriuzań

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Baszkortostanie, lewy dopływ Ufy w dorzeczu Wołgi

Wiktionary

Juriuzań (ros. Юрюза́нь) – miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim. W 2010 roku liczyło 12 571 mieszkańców.

Wikipedia

# jurkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Jurkiewicz:

- Anna Jurkiewicz (ur. 1984) – polska łyżwiarka
- Edward Jurkiewicz (ur. 1948) – polski trener i koszykarz
- Katarzyna Jurkiewicz
- Kazimierz Jurkiewicz
- Longin Jurkiewicz
- Mariusz Jurkiewicz
- Michał Jurkiewicz
- Stanisław Jurkiewicz
- Teofil Jurkiewicz
- Wojciech Jurkiewicz

Wikipedia

# jurkowice

W Polsce

- Jurkowice – część miasta Lubawka
- Jurkowice – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
- Jurkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
- Jurkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria
- Jurkowice – dawna gmina
- Jurkowice – gromada w powiecie opatowskim
- Jurkowice – gromada w powiecie staszowskim

Wikipedia

# jurkowie

1. zdrobnienie od: Jerzy (imię męskie); Jerzyk;
2. nazwisko

SJP.pl

# jurkowski

nazwisko

SJP.pl

# jurkowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jurka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy tam przed fryzjerem nie stoi Jurkowy volkswagen?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerzy mos./ż., Jurek mos., Jurkowa ż., Jurkówna ż.

Wiktionary

# jurksztowicz

nazwisko

SJP.pl

# jurlewicz

nazwisko

SJP.pl

# jurmała

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Łotwie, w środkowej części kraju, na granicy Liwonii i Kurlandii;

Wiktionary

Jurmała (łot. Jūrmala, ros. Юрмала, niem. dawniej Rigastrand) – miasto w środkowej części Łotwy, na granicy Liwonii i Kurlandii, ok. 10 km na zachód od Rygi, nad Morzem Bałtyckim, znane uzdrowisko, położone między Zatoką Ryską i rzeką Lelupą, składające się z szeregu położonych obok siebie osiedli, głównie letniskowych, miasto wydzielone, 55 603 mieszkańców (2005).

Wikipedia

# jurniej

stopień wyższy od przysłówka: jurnie

SJP.pl

# jurniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jurny

SJP.pl

# jurność

1. cecha kogoś pełnego energii, żywotności i mającego duże potrzeby seksualne;
2. cecha czegoś zmysłowego i nieprzyzwoitego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co jurne; cecha tych, którzy są jurni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jurny

przysł. jurnie

Wiktionary

# jurny

pełen energii, żywotności i mający duże potrzeby seksualne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. pełen temperamentu, żywotności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jurny chłopak chwycił dziewczę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jurność ż.

Wiktionary

# jurodiwyj

osoba nawiedzona albo udająca taką, mająca według ludzi przesądnych dar jasnowidzenia lub przepowiadania

SJP.pl

Jurodiwyj (ros. юродивый, stgr. μωρός mōrós), także saloita – święty, szaleniec Chrystusowy. Jeden ze wzorów świętości dawnej Rosji (obok strastoterpców, starców i pielgrzymów).

Wikipedia

# juror

członek jury, sędzia w jakimś konkursie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek jury

Wiktionary

Jury (wym. [ʒy.ʁi]) – słowo pochodzące z języka francuskiego, oznaczające zespół, grono arbitrów, którzy nie muszą być ekspertami, powołany w związku z przeprowadzeniem konkursu. Członkowie jury to jurorzy (słowo juror w języku polskim wymawia się zgodnie z pisownią). Jury jest w języku polskim rodzaju nijakiego, nieodmienne przez przypadki. Juror odmienia się jak junior.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. jury n.

:: fż. jurorka ż.

przym. jurorski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) juror

* esperanto: (1.1) ĵuriano, juĝanto

* litewski: (1.1) žiuri narys m.

źródła.

== juror (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-juror.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) juror

(1.2) praw. przysięgły

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjurɔr, AS: i ̯uror

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jury n.

:: fż. jurorka ż.

przym. jurorski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. jury n.

:: fż. jurorka ż.

przym. jurorski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) juror

* esperanto: (1.1) ĵuriano, juĝanto

* litewski: (1.1) žiuri narys m.

źródła.

== juror (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-juror.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) juror

(1.2) praw. przysięgły

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jurorka

członkini jury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini jury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈrɔrka, AS: i ̯urorka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juror, jury

przym. jurorski

Wiktionary

# jurorować

potocznie: brać udział (wziąć udział) w obradach jury

SJP.pl

# jurorski

→ juror

SJP.pl

#### Patrz:

juror

# juroszek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Juroszek – polski poeta ludowy
- Bogusław Juroszek – polski duchowny ewangelicki
- Czesław Juroszek – polski geolog
- Kacper Juroszek – polski skoczek narciarski
- Michał Juroszek – poeta ludowy i pieśniarz

Wikipedia

# jurowie

imię męskie

SJP.pl

# jurowiecki

nazwisko

SJP.pl

# jurski

nazwisko

SJP.pl

# jurta

namiot, szałas, pokryty zwykle skórami jelenimi lub wojłokiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;

Wiktionary

Jurta – namiot pokryty skórami (zwykle jelenimi) lub wojłokiem, który używany jest przez ludy tureckie i mongolskie. Termin pochodzi z języków tureckich, więc dotyczy jedynie tych, które można zobaczyć od Morza Kaspijskiego po Ałtaj. Na stepach Mongolii, od Ałtaju Zachodniego po Wielki Chingan, namioty określane są jako ger. Jurty buriackie mogą być budowane w całości z drewna (модон гэр).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy jesteś w jurcie, myślisz, że znajdujesz się w dużym pokoju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjurta, AS: i ̯urta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jurtowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) namiot

Wiktionary

# juruś

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Jerzy (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Jerzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przygotowałam Jurusiowi kanapeczki z rzodkiewką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jurek mos., Jerzy mos., Jur mos.

przym. Jurusiowy

Wiktionary

# jurusiowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jurusia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przynieś mi, proszę, Jurusiowe pantofle.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Juruś mos./ż., Jurusiowa ż., Jurusiówna ż.

Wiktionary

# jury

[czytaj: żyri] komisja sędziowska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: jura

Wiktionary

Jury (wym. [ʒy.ʁi]) – słowo pochodzące z języka francuskiego, oznaczające zespół, grono arbitrów, którzy nie muszą być ekspertami, powołany w związku z przeprowadzeniem konkursu. Członkowie jury to jurorzy (słowo juror w języku polskim wymawia się zgodnie z pisownią). Jury jest w języku polskim rodzaju nijakiego, nieodmienne przez przypadki. Juror odmienia się jak junior.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zauważony przez Światową Federację Stowarzyszeń Iluzjonistycznych, w 1985 roku został zaproszony do jury przeglądu konkursowego, który odbył się w ramach Światowego Kongresu Iluzjonistów w Madrycie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juror m., jurorka ż.

przym. jurorski

Wiktionary

# jurydyczny

1. dotyczący jurydyki;
2. mający związek z prawem

SJP.pl

# jurydyka

własność szlachecka lub kościelna w miastach niepodlegająca prawu miejskiemu

SJP.pl

Jurydyka (łac. iuridicus prawny) – osada obok miasta królewskiego, rzadziej enklawa na gruntach miejskich, niepodlegająca władzom miejskim i miejskiemu sądownictwu.

Wikipedia

# jurydyzacja

nadawanie czemuś charakteru prawnego

SJP.pl

# jurylingwistyka

dział lingwistyki stosowanej, zajmujący się zagadnieniami dotyczącymi tłumaczeń sądowych i ekonomicznych, m.in. ustalaniem nazw instytucji w obcych językach

SJP.pl

# jurysdykcja

1. prawo sądzenia, uprawnienie organu państwa do rozstrzygania spornych spraw
2. okręg sądowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw

(1.2) praw. obszar, na którym obowiązuje jurysdykcja (1.1)

(1.3) daw. sąd lub trybunał

Wiktionary

Jurysdykcja (z łac. iurisdictio, dosł. „orzekam o prawie”) – prawo sądzenia, posiadane przez dany podmiot (organ) uprawnienie (kompetencja) do rozpoznawania i rozstrzygania danych spraw, tj. orzekania w danej sprawie. Aby sąd mógł rozstrzygać w danej sprawie, muszą zostać spełnione określone warunki rozpatrywane osobno dla każdej konkretnej sprawy. Szczegółowo określają je ustawy, a w szczególności kodeksy postępowania (cywilnego, karnego, administracyjnego). Zawsze należy sprawdzać, czy zakres działania sądu jest odpowiedni w danym przypadku, a także jego kompetencje oraz właściwości: rzeczową i miejscową.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jurysdykcyjny

przysł. jurysdykcyjnie

Wiktionary

# jurysdykcyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) zgodnie z jurysdykcją

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ich decyzje okazały się jurysdykcyjnie koślawe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jurysdykcja ż.

przym. jurysdykcyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kompetencyjnie

Wiktionary

# jurysdykcyjny

→ jurysdykcja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. związany z jurysdykcją, dotyczący jurysdykcji

Wiktionary

#### Patrz:

jurysdykcja

#### Przykłady

(1.1) Macie rację, teren ten, w sensie jurysdykcyjnym, należy do naszej gminy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jurysdykcja ż.

przysł. jurysdykcyjnie

Wiktionary

# juryskonsult

dawniej: radca prawny instytucji; juryskonsultant

SJP.pl

# juryskonsultant

dawniej: radca prawny instytucji; juryskonsult

SJP.pl

# juryslingwistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. jęz. praw. dział nauki badający język prawny i prawniczy, łączący tym samym analizę lingwistyczną i jurystyczną;

Wiktionary

Juryslingwistyka (lingwistyka prawa) – dział nauki zajmujący się językami prawa (prawnym i prawniczym) i w tym celu łączący wiedzę i metodologię językoznawstwa z naukami prawnymi.

Bada język prawa w jego różnych aspektach i przejawach. Skupia się przede wszystkim na zagadnieniach semantycznych, składniowych, stylistycznych i terminologicznych, pod kątem odrębności od języka naturalnego i jego wewnętrznego zróżnicowania. Ma to służyć poprawie jakości języka prawnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Juryslingwistyka jako dyscyplina naukowa zrodziła się w Kanadzie, gdzie ze względu na potrzeby praktyczne wynikające z bilingwizmu zaczęto badać problematykę języka prawa.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. juryslingwistyczny

przysł. juryslingwistycznie

Wiktionary

# jurysprudencja

1. nauka lub znajomość prawa; prawoznawstwo;
2. orzecznictwo sądowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka lub znajomość prawa

(1.2) we Francji: sposób wyrokowania sądu w pewnych sprawach

Wiktionary

Jurysprudencja (łac. iuris prudentia, biegła znajomość prawa) – wieloznaczne określenie związane z naukami prawnymi. Jurysprudencja może być rozumiana jako:

- synonim prawoznawstwa
- synonim teorii prawa, czyli ogólnej nauki o prawie
- specyficzna dla krajów anglosaskich ogólna nauka o prawie (odpowiednik kontynentalnej teorii prawa)
- opinie uczonych prawników (a więc doktryna prawa).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjurɨspruˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: i ̯urysprudẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prawoznawstwo

Wiktionary

# jurysta

dawniej: człowiek znający prawo; prawnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. albo hist. prawnik, znawca prawa

Wiktionary

# jurystka

dawniej: kobieta znająca prawo; prawniczka

SJP.pl

# jurystyczny

prawniczy

SJP.pl

# jurzyca

nazwisko

SJP.pl

# jurzykowski

nazwisko

SJP.pl

# jus

nazwa dwóch liter alfabetu słowiańskiego oznaczających w starosłowiańskim języku nosowe samogłoski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa liter reprezentujących w języku prasłowiańskim samogłoski nosowe. Występowały one we wczesnej cyrylicy i głagolicy;

Wiktionary

Mały jus (Ѧѧ) i wielki jus (Ѫѫ) – litery reprezentujące samogłoski nosowe w języku prasłowiańskim. Istniały one we wczesnej cyrylicy i głagolicy. Mogą występować też w postaci zjotyzowanej, tworząc odpowiednie ligatury: Ѩѩ (ję) i Ѭѭ (jǫ).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jus, AS: i ̯us

Wiktionary

# juści

partykuła wyrażająca wiarę w coś, pewność co do czegoś

SJP.pl

# jusewicz

nazwisko

SJP.pl

# jusiński

nazwisko

SJP.pl

# juśkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# juskowiak

nazwisko

SJP.pl

# just

nazwisko

SJP.pl

Just – imię męskie pochodzenia łacińskiego (łac. Iustus, Justus), oznaczające „słuszny, sprawiedliwy, właściwy”. Istnieje dwunastu świętych o tym imieniu.

Żeńskim odpowiednikiem jest Justa.

Just imieniny obchodzi 25 lutego, 28 maja, 21 lipca, 6 sierpnia, 14 października, 18 października i 10 listopada.

Wikipedia

# justa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Justyna

Wiktionary

Justa – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, odpowiednik męskiego imienia Just. Oznacza "słuszna, sprawiedliwa, właściwa". Wśród świętych - św. Justa, męczennica z Sewilli, zmarła razem z siostrą Rufiną ok. 287.

Justa imieniny obchodzi 19 lipca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Justa, podej mi arbajtancug, bo ida na szychta.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|Justyna.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Justyna.

źródła.

== Justa (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# justerować

dawniej: justować - regulować przyrządy optyczne lub pomiarowe

SJP.pl

# justier

przestarzałe: pracownik regulujący układy optyczne

SJP.pl

# justin

Justyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, od „iustus” – sprawiedliwy.

Imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 458 mężczyzn o imieniu Justyn nadanym jako imię pierwsze.

Żeński odpowiednik: Justyna

Justyn imieniny obchodzi: 13 kwietnia, 1 czerwca (dawniej 14 kwietnia), 14 czerwca, 31 lipca, 1 sierpnia, 17 września, 5 października.

Wikipedia

# justizmord

[czytaj: justicmord]
1. kara śmierci wykonana na osobie niewinnej;
2. duże nadużycie władzy sądowniczej

SJP.pl

Mord sądowy – sytuacja, gdy kara śmierci orzeczona przez sąd zostaje w istocie użyta jako środek do popełnienia zabójstwa, bądź gdy jej orzeczenie jest niewspółmierne do czynu ściganego przepisami prawa. Mordy sądowe występują zwykle w ustrojach totalitarnych.

Wikipedia

# justorium

dawne narzędzie odlewnicze

SJP.pl

# justować

1. formować tekst poprzez wyrównanie położenia jego wierszy w celu nadania całości jednolitego, estetycznego wyglądu;
2. nastawiać, regulować przyrządy i mechanizmy precyzyjne

SJP.pl

# justowski

nazwisko

SJP.pl

# justunek

rodzaj materiału zecerskiego stosowany do wypełniania odstępów między wyrazami, wierszami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) druk. niedrukowany materiał zecerski wypełniający puste miejsca między czcionkami i innymi elementami druku;

Wiktionary

Justunek – tzw. materiał ślepy, materiał zecerski bez oczka, wszystkie niedrukowalne elementy dystansowe układane w składzie i łamaniu razem z czcionkami, liniami, ornamentami, "kliszami" itp. Justunkiem były różnego kształtu metalowe płytki i sztabki wstawiane pomiędzy czcionki oraz wypełniające wszelkie inne puste miejsca na kolumnie. Ze względu na wymiary justunek był dzielony na:

- justunek drobny – (do 48 punktów; stosowany do wypełniania odstępów międzywyrazowych) – firety, półfirety i szereg spacji o różnych grubościach, z których spacje poniżej 2 punktów były rzadko używane, gdyż, sprężynując, rozpychały nierównomiernie wiersze składu;
- justunek średni – półkwadrat, konkordans, kwadrat, babaszka oraz interlinia drobna;
- justunek długi – (od 2 do 6 kwadratów) ryga, sztabik, interlinia długa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W wyniku składania otrzymujemy skład: zestaw czcionek, linii i justunków (wypełnień) (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈstũnɛk, AS: i ̯ustũnek

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. justować ndk., wyjustować dk.

rzecz. justowanie n., wyjustowanie n.

Wiktionary

# justunkowy

przymiotnik od: justunek

SJP.pl

# justus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida z pasa głównego asteroid o numerze 2799;

Wiktionary

- (2799) Justus – planetoida
- Justus z Tyberiady – historyk
- Justus (IV wiek) – biskup Lyonu
- Justus (VI wiek) – biskup Urgellum
- Justus (zm. 627) – arcybiskup Canterbury
- Justus (ur. 1958) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
- Justus (zm. 1716) – cesarz Etiopii

- Justus – jedenasty album grupy The Monkees

Zobacz też:

- św. Just(us)

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię m|święty=tak.

synonimy.

(1.1) Just, Justyn

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Just m., Justyn m., Justyna ż., Justynka ż., Justynian m.

przym. Justusowy, Justowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Justus

* fiński: (1.1) Justus

* niemiecki: (1.1) Justus m.

* szwedzki: (1.1) Justus w.

źródła.

== Justus (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Justus

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Just m., Justyn m., Justyna ż., Justynka ż., Justynian m.

przym. Justusowy, Justowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Just, Justyn

Wiktionary

# justy

[czytaj: dżasti] samochód typu Subaru Justy

SJP.pl

# justycjalista

osoba uznająca sprawiedliwość, w tym sprawiedliwość społeczną, za podstawę ustroju państwa; peronista

SJP.pl

# justycjalizm

doktryna polityczna, której główną zasadą jest sprawiedliwość społeczna

SJP.pl

# justycjariusz

dawniej: urzędnik sądowy niższego stopnia

SJP.pl

Oprawca (justycjariusz, maleficorum iudices) – w XIV i XV wieku w Polsce urzędnik powołany do ścigania, przeprowadzenia śledztwa i sądzenia zawodowych złodziei oraz rabujących na drogach bez względu na ich przynależność stanową.

Wikipedia

# justyfikacja

1. dawniej: usprawiedliwienie, tłumaczenie
2. formowanie bloku tekstu poprzez wyrównanie położenia wierszy w celu nadania całości jednolitego, estetycznego wyglądu; justowanie

SJP.pl

# justyn

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Justyn – miasto w USA, w stanie Teksas
- Justyn – imię
- Święty Justyn – żyjący w II w. filozof i pisarz chrześcijański
- Justyn I (ok. 450-527) – cesarz bizantyjski od 518
- Justyn II (ok. 520-578) – cesarz bizantyjski od 565
- Justyn – duchowny Greckiego Kościoła Prawosławnego
- Justyn – biskup Cerkwi Prawdziwych Prawosławnych Chrześcijan Hellady
- Justyn – rosyjski biskup prawosławny
- Justyn – rosyjski biskup prawosławny
- Justyn − rosyjski biskup prawosławny
- Justyn – patriarcha Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego
- Justyn – rumuński biskup prawosławny
- Justyn – serbski mnich prawosławny, teolog, święty Serbskiego Kościoła Prawosławnego
- Justyn – serbski biskup prawosławny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nikt nie powiedział Justynowi o przylocie Kingi.

(1.1) Dzisiaj składamy życzenia Justynom.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Justus mos./mrz., Justyna ż., Justynian m.

przym. Justynowy

Wiktionary

# justyna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Justyn

Wiktionary

Justyna – żeński odpowiednik imienia Justyn. Imię pochodzenia łacińskiego od słowa „iustus”, co oznacza „sprawiedliwy”. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Justyna zajęła 49. miejsce w grupie imion żeńskich w 2009 roku.

Justyna imieniny obchodzi: 12 marca, 14 czerwca, 16 czerwca, 13 lipca, 26 września, 7 października i 30 listopada.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Justyna była jedną z niewielu dziewczyn w szkole, która nosiła warkocze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈstɨ̃na, AS: i ̯ustỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Justyn mos., Justynian mos.

:: zdrobn. Justynka ż.

przym. Justynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. Justa.

Wiktionary

# justynian

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Justynian – imię
- Justynian I Wielki (483–565) – cesarz bizantyński od 527
- Justynian II Rhinotmetos (zm. 711) – cesarz bizantyński 685–695 i od 705
- Justynian (Ioan Chira, 1921-2016) – rumuński biskup prawosławny
- Justynian (Wiktor Iwanowicz Owczinnikow, ur. 1961) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Justynian (Ioan Marina, 1901-1977) – prawosławny patriarcha Rumunii

Zobacz też

- Justyn

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nigdy w życiu nie spotkałem nikogo, kto miałby na imię Justynian.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈstɨ̃ɲãn, AS: i ̯ustỹńãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Justus mos./mrz., Justyn m., Justyna ż.

Wiktionary

# justynianostwo

Justynian z małżonką; Justynianowie

SJP.pl

# justynianowie

imię męskie

SJP.pl

# justynianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justyniana lub z nim związany

SJP.pl

# justyniański

związany z Justynianem

SJP.pl

# justyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justyny lub z nią związany

SJP.pl

# justynka

zdrobnienie od: Justyna (imię żeńskie)

SJP.pl

Justynka – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim, w gminie Baranów.

Do 31 grudnia 2023 miejscowość była częścią wsi Żurawiniec.

Wikipedia

# justynostwo

Justyn z małżonką; Justynowie

SJP.pl

# justynowie

imię męskie

SJP.pl

# justynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justyna lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Justyna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ktoś przegrzebał Justynowy plecak.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Justyn mos., Justyna ż.

Wiktionary

# justyński

nazwisko

SJP.pl

# justyś

zdrobnienie od: Justyna (imię żeńskie)

SJP.pl

# justysia

zdrobnienie od: Justyna (imię żeńskie)

SJP.pl

# justysiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justysi lub z nią związany

SJP.pl

# justysiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Justysia lub z nim związany

SJP.pl

# juszczak

nazwisko

SJP.pl

- Albert Juszczak – polski działacz emigracyjny
- Franciszek Juszczak – działacz polonijny
- Gerard Juszczak – polski trener futsalowy i piłkarski
- Katarzyna Juszczak – zawodniczka uprawiająca judo i zapasy
- Piotr Juszczak – polski funkcjonariusz służb specjalnych, pułkownik
- Piotr Juszczak – polski wioślarz
- Stanisław Juszczak – polski piłkarz
- Sylwia Juszczak-Krawczyk – polska aktorka
- Wiesław Juszczak – polski historyk, teoretyk i filozof sztuki
- Włodzimierz Juszczak OSBM, właśc. Roman Juszczak – polski duchowny greckokatolicki
- Wojciech Juszczak – polski dziennikarz radiowy
- Zbigniew Juszczak – polski hokeista na trawie, olimpijczyk z Monachium 1972
- Zbigniew Juszczak – polski hokeista na trawie, olimpijczyk z Sydney 2000

Wikipedia

# juszczakiewicz

nazwisko

SJP.pl

# juszczenko

nazwisko

SJP.pl

## Osoby o nazwisku Juszczenko

- Kateryna Juszczenko (ur. 1961) – żona prezydenta Wiktora Juszczenki, w latach 2005–2010 pierwsza dama Ukrainy
- Paweł Juszczenko-Reson (1944–2022) – polski gitarzysta, członek zespołu Niebiesko-Czarni
- Wiktor Juszczenko (ur. 1954) – ukraiński ekonomista, polityk, prezes Narodowego Banku Ukrainy (1993–1999), premier Ukrainy (1999–2001), prezydent Ukrainy (2005–2010)

Wikipedia

# juszczuk

nazwisko

SJP.pl

# juszczyk

nazwisko

SJP.pl

# juszczyn

W Polsce

- Juszczyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska
- Juszczyn – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Maków Podhalański
- Juszczyn – gromada
- Juszczyn – przystanek kolejowy w Juszczynie, w województwie małopolskim

Wikipedia

# juszczyński

nazwisko

SJP.pl

# juszka

zdrobnienie od: jucha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. jucha

(1.2) czernina; Gloger|jucha.

(1.3) gw-pl|Białystok. wywietrznik piecowy

(1.4) gw-pl|Lwów. rzadka zupa

(1.5) gw-pl|Poznań. krew

(1.6) gw-pl|Kresy. sok z czegoś

Wiktionary

Juszka – rzeka biorąca początek w okolicach Godzięcina, dopływ Jezierzycy w pobliżu Krzelowa o długości 30,62 km. Przepływa przez Wołów i następnie wpływa na teren Parku Krajobrazowego Dolina Jezierzycy.

Nazwę swą zawdzięcza targom bydła odbywającym się w Wołowie oraz ubojowi tych zwierząt, których krew (pot. jucha) spływała rzeką.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjuʃka, AS: i ̯uška

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jucha mos./ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) reg-pl|Kresy|jusznik.

Wiktionary

# juszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Adam Juszkiewicz (ur. 1940) – polski chemik
- Aleksander Juszkiewicz (ur. 1915, zm. 1975) – działacz polskiego ruchu ludowego
- Ambroży (Juszkiewicz) (ur. ok. 1690, zm. 1745) – biskup prawosławny
- Dmitrij Juszkiewicz (ur. 1971) – rosyjski hokeista
- Jarosław Juszkiewicz (ur. 1971) – polski dziennikarz
- Łukasz Juszkiewicz (ur. 1983) – polski piłkarz
- Maria Juszkiewicz (ur. 1863, zm. 1921) – pierwsza żona Józefa Piłsudskiego
- Maria Juszkiewiczowa (pisarka) (ur. 1894, zm. ?) – polska autorka książek dla dzieci, żona Władysława Juszkiewicza (literata)
- Roman Juszkiewicz (ur. 1952, zm. 2012) – polski astrofizyk, kosmolog
- Ryszard Juszkiewicz (ur. 1928) – polski prawnik
- Szmulek Juszkiewicz (zm. 1943) – działacz ruchu oporu podczas II wojny światowej
- Teodor Juszkiewicz (ur. 1922) – polski toksykolog, farmakolog
- Wasilij Juszkiewicz (ur. 1897, zm. 1951) – radziecki dowódca wojskowy
- Wiktor Juszkiewicz (ur. 1927, zm. 2001) – polski oficer
- Władysław Juszkiewicz (ur. 1928 w Piątnicy) – polski polityk

Wikipedia

# juszkowo

Juszkowo (niem. Gischkau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański na trasie nieczynnej linii kolejowej Pruszcz Gdański-Żukowo-Kartuzy-Lębork i w bezpośrednim sąsiedztwie Obwodnicy Trójmiasta. W 2008 r. Juszkowo liczyło 1358 mieszkańców, a w końcu 2015 – 2872.

Wikipedia

# jusznica

średniej wielkości muchówka z rodziny bąków

SJP.pl

# juszyć

dawniej:
1. o zwierzętach: krwawić;
2. brudzić krwią; zakrwawiać;
3. pobudzać do gniewu; podburzać, podniecać, jątrzyć;
4. juszyć się - unosić się gniewem; złościć się

SJP.pl

# jut

tylna część górnego pokładu statku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. hist. członek dawnego północnogermańskiego plemięemienia zamieszkującego Jutlandię;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jest on więc Gotem-Greutungiem; określenie zaś Gauta może oznaczać zarówno Gota szwedzkiego, jak też Juta z Danii. W tym czasie bowiem Duńczycy występują jeszcze oddzielnie obok Jutów, zamieszkujących północną część półwyspu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jutyjski

Wiktionary

# juta

1. jednoroczna roślina z rodziny ślazowatych, występująca w wielu gatunkach; korchorus, jarzychna;
2. włókno łykowe otrzymywane z łodyg tej rośliny; tkanina z tego włókna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Corchorus|L.|ref=tak., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;

(1.2) włók. włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

(1.3) włók. tkanina z tego włókna;

Wiktionary

- juta − rodzaj roślin z rodziny lipowatych
- juta − tkanina
- Juta − miejscowość na Węgrzech

Inne

- bł. Juta z Bielczyn (ok. 1220–1260) − błogosławiona; pustelnica i mistyczka średniowieczna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Juta warzywna pochodzi z Indii.

(1.3) Pakowali kartofle do grubych worków z juty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjuta, AS: i ̯uta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jutowy

Wiktionary

# jutland

rasa ciężkich koni zimnokrwistych pochodząca z Danii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) hipol. rasa konia domowego wywodząca się z Jutlandii w Danii;

Wiktionary

Jutland – rasa konia domowego wywodząca się z Danii.

Koń jest krępy, ciężki, z krótkimi, mocnymi nogami o obfitych szczotkach, które hodowcy usiłują wyeliminować. Próbują też poprawić słabe stawy, za które rasa ta była w przeszłości krytykowana. Ma dość podobny pokrój do suffolk puncha, ale nieco mniej szlachetną głowę. Szyja jest gruba i muskularna, osadzona na dość stromych łopatkach, noszona wysoko. Klatka piersiowa bardzo szeroka i głęboka, kłoda owalna, a grzbiet krótki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co ciekawe, jeszcze w okolicach 1900 roku większość jutlandów miała umaszczenie kare lub gniade, tymczasem dziś kolory te są w mniejszości, natomiast dominuje maść kasztanowata.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jutlandzki

rzecz. Jutlandia ż., Jutlandczyk mos., Jutlandka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koń jutlandzki

Wiktionary

# jutlandczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jutlandii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mam z sąsiadami nic wspólnego. To sami muzułmanie i Jutlandczycy. „Powiedział Jutlandczycy?” – pomyślał Carl. Gość rzuca im takie prowokacje prosto w twarz?

(1.1) Znajdując się najbliżej miejsca starcia okręty Jutlandczyków, chociaż w pełni obsadzone załogą, ostentacyjnie nie przyłączyły się do bitwy.

(1.1) Flota duńska składała się z Zelandczyków, Szlezwiczan, Skanów i Jutlandczyków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jutland mzw., Jutlandia ż.

przym. jutlandzki

Wiktionary

# jutlandia

półwysep w północnej Europie; Półwysep Jutlandzki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Wiktionary

Półwysep Jutlandzki (Jutlandia, duń. Jyske Halvø, Jylland, niem. Jütland) – półwysep, zlokalizowany w północnej Europie, administracyjnie należący do Danii (jedyna śródlądowa część tego państwa) oraz Niemiec, otoczony wodami Cieśnin Duńskich, a także mórz: Bałtyckiego i Północnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Centralną częścią obszaru nordyckiego była Jutlandia oraz wyspy duńskie, a najdalszą – południowa Skandynawia: skagerrackie wybrzeża Norwegii, Skania, Gotlandia oraz południowa część Svealandii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jutlandczyk mos., jutland mzw.

przym. jutlandzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Półwysep Jutlandzki

Wiktionary

# jutlandzki

przymiotnik od: Jutlandia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Jutlandią, dotyczący Jutlandii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Malownicze zielone lasy, wzgórza, wydmy i zamglone plażaaże sprawiły, że jutlandzki krajobraz stał się inspiracją dla wielu pokoleń artystów.

(1.1) Personel nie rozumie ani zelandzkiego, ani jutlandzkiego. Nigdy więcej tam nie przyjdę i mogę tylko polecić, aby trzymać się z dala od tego miejsca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jutlandczyk mos., Jutlandia ż., Jutowie lm m., jutland mzw.

przym. jucki

Wiktionary

# jutowie

Jutowie – lud germański (północnogermański lub zachodniogermański) osiadły pierwotnie w północnej i środkowej części Półwyspu Jutlandzkiego. W połowie V wieku, część Jutów zasiedliła południowo-wschodnią Anglię (Kent), reszta współtworzyła w późniejszych wiekach naród duński.

Wikipedia

# jutowy

wykonany z juty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jutą, dotyczący juty

(1.2) wykonany z juty (tkaniny)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juta ż.

Wiktionary

# jutrać

czasownik niedokonany

(1.1) stpol. odkładać zrobienie czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., jutro n., pojutrze n., jutranie n., dojutrak m., dojutraszek m., dojutrowanie n.

czas. dojutrować ndk.

przym. jutrzejszy, dojutrzny, pojutrzejszy

przysł. jutro, pojutrze, nazajutrz

Wiktionary

# jutro

1. dzień następujący po dzisiejszym
2. przenośnie: przyszłość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dzień następny w stosunku do obecnego

(1.2) stpol. ranek

(1.3) przen. bliska przyszłość

przysłówek czasu

(2.1) następnego dnia po obecnym

Wiktionary

Jutro – jugosłowiański zespół, powstały w 1972 roku.

Pierwszy zespół, w którym występowali Goran Bregović i Željko Bebek. Niebawem przekształcił się w Bijelo dugme – jugosłowiański zespół rockowy, który zmienił oblicze rocka w Jugosławii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od jutra nie palę.

(2.1) Jutro kupimy bilety.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjutrɔ, AS: i ̯utro

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., pojutrze n., jutranie n., dojutrak m., dojutraszek m., dojutrowanie n.

:: zdrobn. juterko n.

czas. jutrać ndk., dojutrować ndk.

przym. jutrzejszy, dojutrzny, pojutrzejszy

przysł. pojutrze, nazajutrz, popojutrze

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. zajutrze

Wiktionary

# jutrosin

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej;

Wiktionary

Jutrosin (niem. Gutterschin) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie rawickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jutrosin.

Jutrosin uzyskał lokację miejską przed 1472 rokiem. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.

Według danych z 30 czerwca 2014 miasto liczyło 1947 mieszkańców. Podobną liczbę mieszkańców miasto miało pod koniec XIX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1927 roku w Jutrosinie gościł prezydent Rzeczypospolitej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈtrɔɕĩn, AS: i ̯utrośĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jutrosinianin mos., jutrosinianka ż.

przym. jutrosiński

Wiktionary

# jutrosinianin

mieszkaniec Jutrosina (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jutrosina

(1.2) osoba pochodząca z Jutrosina, urodzona w Jutrosinie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Zbyszek jest rodowitym jutrosinianinem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jutrosin mrz.

:: fż. jutrosinianka ż.

przym. jutrosiński

Wiktionary

# jutrosinianka

mieszkanka Jutrosina (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jutrosina

(1.2) kobieta pochodząca z Jutrosina, urodzona w Jutrosinie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pani Emilia jest jutrosinianką z urodzenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jutrosin mrz.

:: fm. jutrosinianin m.

przym. jutrosiński

Wiktionary

# jutrosiński

przymiotnik od: Jutrosin, gmina w województwie wielkopolskim

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Jutrosina, związany z Jutrosinem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pochowany został w krypcie jutrosińskiego kościoła parafialnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jutrosin mrz., jutrosinianin mos., jutrosinianka ż.

Wiktionary

# jutrzejszy

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do jutra

(1.2) odnoszący się do przyszłości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziś przygotowywaliśmy się do jutrzejszego sprawdzianu z matematyki.

(1.1) To jest Katia, a to Maurice. Jutrzejszy dzień będzie ich ostatnim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈṭʃɛjʃɨ, AS: i ̯uṭšei ̯šy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jutro n.

przysł. jutro

czas. jutrać

Wiktionary

# jutrzenka

1. gwiazda poranna widoczna przed wschodem słońca;
2. świt, zorza poranna, jasność poprzedzająca wschód słońca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. zob. Gwiazda Poranna, Fosforos, Lucyfer.

(1.2) mitgr. zob. Gwiazda Poranna, Fosforos, Eosforos.

(1.3) mitrzym. zob. Gwiazda Poranna, Lucyfer.

(1.4) mitgr. zob. Eos.

(1.5) mitrzym. zob. Aurora.

Wiktionary

- Jutrzenka, dawniej Jutrznia (Wenus) – planeta Wenus widoczna nad horyzontem przed wschodem Słońca
- jutrzenka, dawniej jutrznia – zorza poranna, określenie jaśniejącego nieba tuż przed wschodem Słońca

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Hyperion uchodził za syna Uranosa i Gai oraz męża Tei, z którą miał dzieci: Heliosa (Słońce), Selene (Księżyc) i Eos (Jutrzenka), trzy bóstwa światła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈṭʃɛ̃nka, AS: i ̯uṭšẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., Jutrznia ż.

przym. jutrzenkowy, jutrzenny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Fosforos, Gwiazda Poranna, Lucyfer

(1.2) Eosforos, Fosforos, Gwiazda Poranna

(1.3) Gwiazda Poranna, Lucyfer

(1.4) Eos

(1.5) Aurora

Wiktionary

# jutrzenkowy

przymiotnik od: jutrzenka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. ranny, poranny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brzask jutrzenkowy zaczynał już rozświetlać nieboskłon.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., Jutrzenka ż., Jutrznia ż.

przym. jutrzenny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jutrzenny

Wiktionary

# jutrzenny

przymiotnik

(1.1) daw. ranny, poranny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juˈṭʃɛ̃nːɨ, AS: i ̯uṭšẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., Jutrzenka ż., Jutrznia ż.

przym. jutrzenkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jutrzenkowy

Wiktionary

# jutrznia

pora dnia w podziale mnichów zakonnych odpowiadająca godz.
2.30 w nocy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. modlitwa poranna stanowiąca pierwszą część Liturgii godzin;

Wiktionary

Jutrznia (łac. Laudes, gr. orthros) – w Kościele katolickim część Liturgii godzin odmawiana około wschodu Słońca. Częstym zwyczajem jest łączenie Jutrzni razem z Wezwaniem (łac. Invitatorium) lub Godziną czytań (łac. Officium lectionis, dawniej Matutinum).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mnisi rozpoczęli odmawiać Jutrznię.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjuṭʃʲɲa, AS: i ̯uṭšʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jutrznia ż., jutrzenka ż., Jutrzenka ż.

przym. jutrzenkowy, jutrzenny

Wiktionary

# jutrzniowy

przymiotnik od: jutrznia

SJP.pl

# jutta

mszarnik jutta - motyl dzienny z rodziny rusałkowatych

SJP.pl

# jutuber

osoba publikująca filmiki na YouTubie; youtuber

SJP.pl

# jutuberka

→ jutuber; youtuberka

SJP.pl

# jutubować

youtubować; potocznie:
1. prowadzić kanał na YouTubie;
2. korzystać z YouTube'a

SJP.pl

# jutyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jutami, dotyczący Jutów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Władca, który usunął z drogi króla Sussexu i zbrojnie opanował Wessex, który zdobywszy wyspę Wight bezwzględnie wymordował sporą część jutyjskiej ludności i zastąpił ją osadnikami z Wessexu (…)

(1.1) Wystąpił potem Plong redaktor jednego dziennika i wezwał wszystkich zgromadzonych, aby pamiętni byli owego jutyjskiego rycerza, który w owym czasie, kiedy lennicy niemieccy naród i prawa jego deptali, (…) na czele jutyjskich rycerzy zdobywców niemieckich za granicę wypędził.

(1.1) Prawdę mówiąc, plemięemiona germańskie na terytorium Brytanii zatracały swój pierwotny charakter – kondotierzy sascy czy jutyjscy wstępowali na służbę wybranego wodza, przy którym była sława zwycięzcy, bez różnicy czy był on Sasem, czy Anglem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jut mos.

Wiktionary

# juventus

Juventus Football Club SpA (znany jako Juventus lub Juve) – włoski profesjonalny klub piłkarski założony 1 listopada 1897 roku jako SC Juventus przez grupę uczniów z liceum Massimo d’Azeglio, grający od 1903 roku w biało-czarnych strojach. Zespół ma siedzibę we Włoszech w Turynie. Często jest przez to niepoprawnie nazywany Juventusem Turyn.

Wikipedia

# juwenalia

1. coroczne święto studenckie; żakinada;
2. w starożytnym Rzymie: igrzyska wprowadzone przez Nerona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stud. tradycyjne, coroczne igrzyska studenckie złożone z festynów, zawodów, koncertów i barwnych korowodów

(1.2) hist. prywatne igrzyska w starożytnym Rzymie mające formę amatorskich widowisk teatralnych, wprowadzone przez cesarza Nerona

Wiktionary

Juwenalia (łac. Iuvenalia – igrzyska młodzieńców) – święto studentów odbywające się corocznie w maju.

Juwenalia to nazwa igrzysk odbywających się w starożytnym Rzymie, które zostały wprowadzone w 59 roku przez cesarza Nerona.

Juwenalia początek swój miały w Krakowie, już w XV wieku obchodzono tam święto studentów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najlepiej z lubelskich juwenaliów wspominam koncerty Hey i Brainstorm.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. juwenaliowy, juwenilny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żakinada

Wiktionary

# juwenaliowy

→ juwenalia

SJP.pl

#### Patrz:

juwenalia

# juwenalis

poeta rzymski ok. 60-127

SJP.pl

Decimus Iunius Iuvenalis, Juwenalis z Akwinu (60–130) – rzymski poeta satyryczny.

Wikipedia

# juwenalny

1. związany z juwenaliami, świętem studenckim;
2. hormon juwenalny - substancja wytwarzana przez owady, kontrolująca ich przemiany z larwy przez poczwarkę do osobnika dorosłego

SJP.pl

# juwenilia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) utwory literackie bądź muzyczne powstałe w okresie dzieciństwa lub młodości twórcy;

Wiktionary

Juwenilia, iuvenilia (łac. iuvenalis – młodzieńczy) – utwory literackie bądź muzyczne powstałe w okresie dzieciństwa lub młodości twórcy, często pozbawione samodzielnej wartości i traktowane później wyłącznie jako wstęp do jego twórczości właściwej.

Wikipedia

# juwenilium

młodzieńcze dzieło autora

SJP.pl

# juwenilny

1. związany z wiekiem młodzieńczym;
2. hormon juwenilny - hormon występujący w stadium larwalnym i warunkujący metamorfozę owada; hormon juwenalny;
3. wody juwenilne - wody z wnętrza Ziemi powstające przez wydzielanie się pary wodnej z roztworów magmowych lub przez dehydratację niektórych minerałów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z młodością, wiekem młodzieńczym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. juwenilium n., juwenalia nmos. lm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) juwenalny, młodzieńczy

Wiktionary

# juwentyn

imię męskie

SJP.pl

Juwentyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od słowa oznaczającego "młody". Patronem tego imienia jest św. Juwentyn, wspominany razem ze św. Maksymem (IV wiek).

Juwentyn imieniny obchodzi 25 stycznia.

Wikipedia

# juwentynowie

imię męskie

SJP.pl

# juwentynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Juwentyna lub z nim związany

SJP.pl

# juz

aparat telegraficzny z klawiaturą, wynaleziony w 1855 r., prototyp dalekopisu

SJP.pl

partykuła

(1.1) …podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

(1.2) …określająca granicę między przeszłością a przyszłością

Wiktionary

Telegraf Hughesa (zwany potocznie juzem) – rodzaj urządzenia służącego do przekazywania informacji na odległość za pomocą linii telegraficznych. Był to pierwszy w historii rodzaj telegrafu automatycznie zapisującego treść wiadomości, jest więc przodkiem dalekopisu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pracuję już od dwóch lat i stać mnie już na samochód.

(1.2) Nie uderzę cię już więcej, tylko nie odchodź!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: juʃ, AS: i ̯uš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|uż.

Wiktionary

# jużak

rasa psów owczarskich; owczarek południoworosyjski

SJP.pl

Owczarek południoworosyjski Jużak – rasa psów, należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających, znajdująca się w sekcji psów owczarskich. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

# jużby

partykuła "już" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

# jużci

dawniej:
1. wzmocnione "już";
2. słowo wzmacniające jakieś stwierdzenie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) (daw.) wzmocnione już

partykuła

(2.1) (przest.) …potwierdzająca, że coś jest pewne, zgodne z rzeczywistością (nadająca ton przekonania)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jużci kiedyś bywałem u panienki z wizytami.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jużcić, jużciż

Wiktionary

# jużcić

dawniej: wzmocnione "jużci"; jużciż

SJP.pl

# jużciż

dawniej: wzmocnione "jużci"; jużcić

SJP.pl

# juzing

[czytaj: juz-ing] w żeglarstwie: cienka linka roślinna zwinięta z dwu lub trzech sznurków, używana do związywania ze sobą lin, sporządzania opasek oraz do obwiązywania żagla na bomie lub gaflu; marlinka, omotka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. cienka lecz mocna linka do robót bosmańskich

Wiktionary

Juzing – cienka ale mocna, czasami nasmołowana, linka, niegdyś najczęściej konopna a obecnie z tworzyw sztucznych, wykorzystywana do wielu różnych robót bosmańskich, służąca np. do szycia (naprawiania) żagli, do motowiązania (ochronnego obwijania lin stalowych, np. żeby nie obijały gołym metalem drewnianych części statku) itd.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) trójlinka

Wiktionary

# juzista

dawniej: mężczyzna obsługujący juz (prototyp dalekopisu)

SJP.pl

# juzistka

dawniej: kobieta obsługująca juz (prototyp dalekopisu)

SJP.pl

# jużnosachalińsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, na wyspie Sachalin, stolica obwodu sachalińskiego;

Wiktionary

Jużnosachalińsk (ros. Южно-Сахалинск, trb. Jużno-Sachalinsk, jap. 豊原 Toyohara) – miasto w Rosji, na wyspie Sachalin, stolica obwodu sachalińskiego. Leży nad rzeką Susuja. Miasto założone w 1882 roku przez Rosjan. Początkowo nazywało się Władimirowka (ros. Влади́мировка) od 1882 do 1905, a następnie Toyohara (jap. 豊原市) w okresie przynależności do Japonii w latach 1905–1946. Prawa miejskie uzyskało w 1915 roku.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jużnosachaliński

Wiktionary

# jużnosachaliński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jużnosachalińskiem, dotyczący Jużnosachalińska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jużnosachalińsk mrz.

Wiktionary

# juzowy

→ juz

SJP.pl

#### Patrz:

juz

# jużyna

dawniej: podwieczorek, posiłek między obiadem a kolacją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. posiłek popołudniowy, podwieczorek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak zwana jużyna składała się z którejkolwiek z tych potraw albo stanowiła ją maślanka, mleko kwaśne z chlebem lub podpłomykiem.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przedwieczerza

Wiktionary

# jużże

wzmocnione "już"

SJP.pl

# jw

skrót od: Jaśnie Wielmożny (Wielmożna)

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = jednostka wojskowa;

(1.2) = Jaśnie Wielmożny, Jaśnie Wielmożna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zasadniczą służbę wojskową odbyłem w JW4808 w Gołdapi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔd‿ˈvu, AS: i ̯od‿vu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) j.w.

Wiktionary

# jw.

skrót od: jak wyżej (czytany jako całe wyrażenie)

SJP.pl

skrót

(1.1) = jak wyżej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjaɡ ˈvɨʒɛj, AS: i ̯ag vyžei ̯

Wiktionary

# jwt.

skrót

(1.1) = jak w temacie

Wiktionary

# jyny

partykuła

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tylko, jedynie

Wiktionary

# k

litera alfabetu łacińskiego i polskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła czternastej litery alfabetu;

skrótowiec

(2.1) = kobieta

(2.2) = konstrukcyjny

Wiktionary

K (minuskuła: k) (ka) – jedenasta litera alfabetu łacińskiego i czternasta litera alfabetu polskiego. W języku polskim oznacza spółgłoskę zwartą miękkopodniebienną bezdźwięczną. Pochodzi od litery alfabetu fenickiego kaph, za pośrednictwem litery alfabetu greckiego kappa i alfabetu etruskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(2.1) poradnia K

(2.2) punkt K

synonimy.

antonimy.

(2.1) M

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* niemiecki: (2.1) Fr.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|K.}}

źródła.

== K (język afar.) ==

wymowa.

IPA|k.

znaczenia.

litera

(1.1) Ka, majuskuła siódmej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ka, AS: ka

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* niemiecki: (2.1) Fr.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|K.}}

źródła.

== K (język afar.) ==

wymowa.

IPA|k.

znaczenia.

litera

(1.1) Ka, majuskuła siódmej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: k

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(2.1) M

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* niemiecki: (2.1) Fr.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|K.}}

źródła.

== K (język afar.) ==

wymowa.

IPA|k.

znaczenia.

litera

(1.1) Ka, majuskuła siódmej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: k

Wiktionary

# k'sobie

gwarowo: ku sobie

SJP.pl

# k'temu

gwarowo: ku temu

SJP.pl

# k+m+b

skrótowiec

(1.1) rel. = Kasper (lub Kacper) + Melchior + Baltazar (imiona Trzech Króli)

(1.2) rel. = łac. Christus Mansionem Benedicat → Niech Chrystus błogosławi temu domowi

Wiktionary

C☩M☩B (K☩M☩B, G☩M☩B) – symbol wypisywany z okazji uroczystości Objawienia Pańskiego, popularnie zwanego Trzech Króli, który pojawia się na drzwiach mieszkań. Oznacza błogosławieństwo dla domu i jego ochronę przed złem.

Akronim ten ma różne interpretacje:

- łac. Christus mansionem benedicat („Niech Chrystus błogosławi temu domowi”)
- łac. Cogito („poznaję”), Matrimonium (nawiązanie do wesela w Kanie Galilejskiej), Baptesimus/Baptismus (chrzest)
- łac. Christus Multorum Benefactor („Chrystus dobroczyńcą wielu”)
- imiona trzech mędrców: niem. Caspar / łac. Gaspar / pol. Kacper oraz Melchior i Baltazar.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) K+M+B 2011

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ka‿ɛ̃m‿ˈbɛ, AS: ka‿ẽm‿be

Wiktionary

# k-ce

skrót

(1.1) = geogr. Katowice

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkatɔˈvʲit͡sɛ, AS: katovʹice

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Katowice nmos.

Wiktionary

# k-kształtny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma kształt litery K

Wiktionary

# k-ów

skrót

(1.1) = geogr. Kraków

Wiktionary

# k-pop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. południowokoreańska odmiana muzyki popularnej inspirowanej stylem zachodnim;

Wiktionary

K-pop (/keɪ pɔp/, akronim od ang. Korean pop; hangul 케이팝, keipab) – gatunek muzyki popularnej, który powstał w Korei Południowej, łącząc w sobie elementy dance-pop, ballada popowa, electropop, hip-hop, rock, jazz, pop opera, współczesny rhythm and blues czy muzyka klasyczna. Gatunek ten pojawił się wraz z jedną z pierwszych grup K-popowych, Seo Taiji and Boys, która powstała w roku 1992. Ich eksperymenty z różnymi stylami muzyki „przekształciły scenę muzyczną Korei”. W rezultacie włączanie zagranicznych elementów muzycznych stało się powszechną praktyką wśród artystów K-popowych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pop

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|K-pop. < etymn|ang|K|pop.; przez analogię do J-pop

uwagi.

(1.1) zoblistę|C-pop|J-pop|K-pop|R-pop.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) K-pop

* francuski: (1.1) K-pop ż.

* koreański: (1.1) 케이팝 (k’eip’ap)

źródła.

== K-pop (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik niepoliczalny

(1.1) muz. K-pop

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pop

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|K-pop. < etymn|ang|K|pop.; przez analogię do J-pop

uwagi.

(1.1) zoblistę|C-pop|J-pop|K-pop|R-pop.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) K-pop

* francuski: (1.1) K-pop ż.

* koreański: (1.1) 케이팝 (k’eip’ap)

źródła.

== K-pop (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik niepoliczalny

(1.1) muz. K-pop

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# k.

w administracji: koło, w pobliżu

SJP.pl

skrót

(1.1) = koło (obok, blisko czegoś)

(1.2) = praw. kodeks

(1.3) = karta

(1.4) = sport. karny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Dąbrówce k. Wejherowa znajduje się schronisko dla bezdomnych zwierząt.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) Zapis źle|k/., np. Mogilany k/Krakowa jest błędny.

tłumaczenia.

źródła.

== k. (esperanto.) ==

morfologia.

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = kaj → i

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) Zapis źle|k/., np. Mogilany k/Krakowa jest błędny.

tłumaczenia.

źródła.

== k. (esperanto.) ==

morfologia.

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = kaj → i

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# k.c.

kodeks cywilny; kc

SJP.pl

skrót

(1.1) = praw. Kodeks cywilny;

Wiktionary

Kodeks cywilny (skrót k.c. lub w języku prawniczym kc) – zbiór przepisów z zakresu prawa cywilnego obejmujący przynajmniej podstawowy zestaw instytucji z tej dziedziny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ka‿ˈt͡sɛ, AS: ka‿ce

Wiktionary

# k.d.

skrót od: kodeks drogowy; kd

SJP.pl

# k.h.

[czytaj: ka-ha] skrót od: kodeks handlowy; kh (skrót czytany także jako całe wyrażenie)

SJP.pl

skrót

(1.1) = praw. kodeks handlowy;

Wiktionary

# k.k.

[czytaj: ka-ka] skrót od: kodeks karny; kk, K.k. (skrót czytany także jako całe wyrażenie)

SJP.pl

skrót

(1.1) = praw. kodeks karny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ka‿ˈka, AS: ka‿ka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. kk

Wiktionary

# k.k.s.

skrót

(1.1) = praw. kodeks karny skarbowy;

Wiktionary

# k.k.w.

skrót od: kodeks karny wykonawczy

SJP.pl

skrót

(1.1) = praw. kodeks karny wykonawczy;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ka‿ka‿ˈvu, AS: ka‿ka‿vu

Wiktionary

# k.m.

skrót

(1.1) = praw. kodeks morski;

Wiktionary

# k.o.

1. skrót od: knock-out (nokaut);
2. skrót od: kulturalno-oświatowy

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = kopię otrzymują / otrzymuje

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) urz. aa, inform. DW

Wiktionary

# k.p.

[czytaj: ka-pe] skrót od: kodeks pracy (skrót czytany także jako całe wyrażenie); kp

SJP.pl

skrót

(1.1) = praw. kodeks pracy;

Wiktionary

# k.p.a.

[czytaj: ka-pe-a] skrót od: kodeks postępowania administracyjnego

SJP.pl

skrót

(1.1) = praw. kodeks postępowania administracyjnego

Wiktionary

Kodeks postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego) – polski akt prawny regulujący zasady prowadzenia postępowań administracyjnych, tzn.

- tzw. jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, toczącego się przed organami administracji publicznej oraz innymi organami państwowymi i innymi podmiotami powołanymi (z mocy prawa lub zawartych porozumień) do załatwiania takich spraw albo załatwianych milcząco,
- postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń,
- postępowania w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami administracji publicznej oraz między organami administracji publicznej i innymi podmiotami powoływanymi do rozstrzygania spraw w drodze decyzji administracyjnej,
- postępowania w sprawach skarg i wniosków.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈa, AS: ka‿pe‿a

Wiktionary

# k.p.c.

[czytaj: ka-pe-ce] skrót od: kodeks postępowania cywilnego (skrót czytany także jako całe wyrażenie); kpc

SJP.pl

skrót

(1.1) = praw. kodeks postępowania cywilnego

Wiktionary

Kodeks postępowania cywilnego – ustawa z 17 listopada 1964, zawierająca zasadniczy trzon polskiego prawa procesowego cywilnego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈt͡sɛ, AS: ka‿pe‿ce

Wiktionary

# k.p.k.

[czytaj: ka-pe-ka] skrót od: kodeks postępowania karnego (skrót czytany także jako całe wyrażenie); kpk

SJP.pl

skrót

(1.1) = praw. kodeks postępowania karnego;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ka‿pɛ‿ˈka, AS: ka‿pe‿ka

Wiktionary

# k.p.s.w.

skrót

(1.1) = praw. kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia;

Wiktionary

# k.r.

[czytaj: ka-er] skrót od: kodeks rodzinny (skrót czytany także jako całe, odmienne wyrażenie); kr

SJP.pl

# k.r.o.

[czytaj: ka-er-o] skrót od: kodeks rodzinny i opiekuńczy; k.r. i o.

SJP.pl

skrót

(1.1) = praw. kodeks rodzinny i opiekuńczy;

Wiktionary

# k.s.h.

skrót

(1.1) = praw. kodeks spółek handlowych;

Wiktionary

# k.w.

skrót

(1.1) = praw. kodeks wykroczeń;

Wiktionary

# k.z.

skrót od: kodeks zobowiązań

SJP.pl

skrót

(1.1) = praw. kodeks zobowiązań;

Wiktionary

# k2

najwyższy szczyt Karakorum; Czogori

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. najwyższy szczyt Karakorum, drugi co do wysokości szczyt Ziemi;

(1.2) geogr. szczyt w masywie Kaunergrat w Alpach Ötztalskich;

Wiktionary

K2, Czogori (chiń. upr. 乔戈里峰; chiń. trad. 喬戈里峰; pinyin Qiáogēlǐ Fēng; 8611 m n.p.m.) – ośmiotysięcznik, najwyższy szczyt Karakorum, drugi co do wysokości szczyt Ziemi. Znajduje się na granicy Chin i Pakistanu. Do 16 stycznia 2021 roku pozostawał ostatnim niezdobytym zimą ośmiotysięcznikiem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwszą kobietą, która zdobyła K2, była Wanda Rutkiewicz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Czogori

Wiktionary

# ka

1. nazwa litery K;
2. samochód typu Ford Ka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery k / K

Wiktionary

- KA – Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego
- Ka (faraon) – władca Egiptu z dynastii 0
- Ka’a – władca Egiptu z I dynastii
- Ka (dusza)
- ka – mezopotamska miara objętości
- Ka – znak japońskich sylabariuszy hiragana i katakana
- Ka – pasmo promieniowania mikrofalowego o zakresie częstotliwości 26 – 40 GHz
- Ford Ka
- kA – kiloamper
- Ka (1972-2024) – amerykański raper

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) kay

* baskijski: (1.1) ka

* rosyjski: (1.1) ка n.

źródła.

== ka (język aceh.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) już

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ka, AS: ka

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) kay

* baskijski: (1.1) ka

* rosyjski: (1.1) ка n.

źródła.

== ka (język aceh.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) już

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) kay

* baskijski: (1.1) ka

* rosyjski: (1.1) ка n.

źródła.

== ka (język aceh.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) już

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kaa

- Kaa (Ka’a, Ka) – władca starożytnego Egiptu z I dynastii
- Kaa – postać z Księgi dżungli Kiplinga

Wikipedia

# kaaba

miejsce kultu muzułmanów - ogromny relikwiarz z Czarnym Kamieniem (największą świętością islamu), znajdujący się na dziedzińcu świętego Meczetu w Mekce; Kaba; Al-Ka'ba; Al-Kaba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rel. świątynia w Mekce, najważniejsze miejsce kultu w islamie;

Wiktionary

Al-Kaba (arab. الكعبة, trl. Al-Kaʿbah) – świątynia i sanktuarium w Mekce, najważniejsze miejsce święte islamu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Arabia przedmuzułmańska była politeistyczna, a w Kaabie i wokół niej czczono liczne podobizny pogańskich bożków.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Al-Kaaba, Al-Kaba

Wiktionary

# kab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. hebrajska jednostka masy;

Wiktionary

Kab – starożytna hebrajska jednostka masy. Według słowniczka w Biblii Tysiąclecia wynosiła ok. 2,5 kg.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oblężenie bowiem było tak srogie, że za głowę osła dawano osiemdziesiąt sykli srebra, a za ćwierć kaba dzikiej cebuli — pięć sykli srebra.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kap, AS: kap

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) kabo

źródła.

== kab (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) przylądek

(1.2) kab

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kaba

miejsce kultu muzułmanów - ogromny relikwiarz z Czarnym Kamieniem (największą świętością islamu), znajdujący się na dziedzińcu świętego Meczetu w Mekce; Kaaba; Al-Ka'ba; Al-Kaba

SJP.pl

# kabacik

zdrobnienie od: kabat (rodzaj surduta)

SJP.pl

# kabaciński

nazwisko

SJP.pl

# kabacki

przymiotnik od: Kabaty

SJP.pl

# kabaczek

roślina z rodziny dyniowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. odmiana dyni zwyczajnej o podłużnych, zwykle obłych i ciemnozielonych owocach

(1.2) spoż. jarzyna z owoców kabaczka (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Istnieje kilka odmian kabaczków różniących się dość znacznie między sobą zarówno kształtem, jak wyglądem i smakiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbat͡ʃɛk, AS: kabaček

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cukinia

(1.2) cukinia

Wiktionary

# kabaczkowy

→ kabaczek

SJP.pl

#### Patrz:

kabaczek

# kabak

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. lokal, w którym za opłatą można coś zjeść lub napić się alkoholu

Wiktionary

## Toponimy

### Białoruś

biał. Кабак, ros. Кабак, Kabak

- Kabak – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie lepelskim, w sielsowiecie Kamień (Kamień)
- Kabak – do 1964 nazwa wsi Zaobal w obwodzie witebskim, w rejonie szumilińskim, w sielsowiecie Miszniewicze (Miszniewicze)

### Kirgistan

- Kabak (baszk. Ҡабаҡ, kirg. Кабак, ros. Кабак) – wieś w obwodzie issykkulskim, w rejonie Dżeti-Ögüz, w ajmaku wiejskim (aułowym) Dżeti-Ögüz

### Rosja

- Kabak, Kabakowo (baszk. Ҡабаҡ, ros. Кабаково, tatar. Кабак) – wieś w Baszkortostanie w rejonie karmaskalińskim, centrum administracyjne sielsowietu Kabakowo
- Kabak, Kabakowo – stacja kolejowa w Baszkortostanie w rejonie karmaskalińskim w pobliżu miejscowości Kabakowo
- Bajczorałany-Kabak – dawna nazwa Teberdy; miasta w Karaczajo-Czerkiesji, w okręgu miejskim Karaczajewsk (Karaczajewsk)

### Turcja

- Kabak – miejscowość turystyczna (osada, wieś) w prowincji Muğla, w dystrykcie Fethiye, u stóp gór Taurus i nad Morzem Śródziemnym (Kabak Koyu)
- Kabak (Kabakköy) – wieś w prowincji Ankara, w dystrykcie Polatlı

## Hydronimy

### Białoruś

- Kabak – jezioro w rejonie lepelskim w basenie rzeki Ładośna, 17 km na północny wschód od Lepla, między wsiami Kabak i Dwor Babcza

### Rosja

- Kabak – rzeka w Kraju Krasnodarskim, w rejonie tuapsińskim; największy dopływ rzeki Tu wpadającej do Morza Czarnego

### Turcja

- Kabak Koyu (Zatoka Kabak) – zatoka nad Morzem Śródziemnym, nad którą leży Kabak

## Nazwisko

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wielu jednak tu się już zagospodarowało, rodziny pozakładało, ba, profesje haniebne, ot, ludziska. […] Jak na ten przykład ten… znacie — kabak założył, szynkuje, wódką rozpaja ludzi, lichwiarzem się stał na okolicę.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) karczma, szynk

Wiktionary

# kabala

nazwisko

SJP.pl

- Kabala – miasto w Sierra Leone
- Kabala – miasto w Turcji
- Kabala – wieś w Estonii
- Viru-Kabala – wieś w Estonii
- Qəbələ (Kabala) – miasto w Azerbejdżanie
- rejon Qəbələ (Kabala) – rejon w Azerbejdżanie
- Leonard Kabala – polski harcerz, polityk
- Kabala – stacja kolejowa w Estonii

Wikipedia

# kabalarka

potocznie: kobieta umiejąca kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżbiarka, kabalistka

SJP.pl

# kabalarz

potocznie: człowiek umiejący kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbita, wróżbiarz, wróż, kabalista

SJP.pl

# kabalewski

nazwisko

SJP.pl

# kabalista

1. znawca kabały - systemu kosmologicznego i filozoficznego;
2. człowiek umiejący kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbita, wróżbiarz, wróż, kabalarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. znawca kabały

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabała, kabalistyka

przym. kabalistyczny

Wiktionary

# kabalistka

1. znawczyni kabały - systemu kosmologicznego i filozoficznego;
2. kobieta umiejąca kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżbiarka, kabalarka

SJP.pl

# kabalistyczny

1. dotyczący kabały - metafizycznej interpretacji Biblii
2. tajemniczy, mający ukryte znaczenie (np. kabalistyczne znaki, liczby, przepowiednie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kabały lub kabalistyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabalista mos., kabała ż., kabalistyka ż.

przysł. kabalistycznie

Wiktionary

# kabalistyka

w judaizmie system doktryn opartych na kabale a potocznie wróżenie za pomocą kabały, wróżbiarstwo

SJP.pl

Kabała (hebr. ‏קבלה‎ „otrzymywanie, przyjmowanie”) – duchowa mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu. Do jej podstawowych źródeł zaliczają się: Tora, Zohar, Ec Haim, Talmud dziesięciu sefirot, Sefer Jecira, Bahir, a także inne dzieła Ari (rabina Icchaka Luria Aszkenazi, znanego także pod imieniem Arizal) oraz Baal Sulama (Jehuda Leib Ha-Lewi Aszlaga).

Wikipedia

# kabalistykon

utwór zawierający przepowiednię na temat jakiejś daty zaszyfrowanej w symbolach literowych

SJP.pl

# kabalski

nazwisko

SJP.pl

# kaban

1. wieprz, dzik;
2. duży kawałek kiełbasy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Białystok, Lwów. reg-pl|Poznań. wieprz, świnia

(1.2) gw-pl|Lwów. pogard. Ukrainiec

Wiktionary

Kaban – system jezior położony w granicach miasta Kazań w Tatarstanie, w Rosji. Składa się z trzech części (jezior), które ciągną się z północy na południe (od centrum do południowych dzielnic) i są połączone kanałami: Niżniego (Bliżniego) Kabanu, Sriedniego (Dalniego) Kabanu i Wierchniego (Boriskowskiego) Kabanu.

Jest to największy system jezior w tym rejonie Tatarstanu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A kto mnie zabroni z pastowanym kabanem po lesie chodzić?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabanina ż., kabaniarstwo n., kabanos m.

przym. kabani

Wiktionary

# kabanina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Białystok. kulin. wieprzowina

(1.2) gwara. kulin. konina fakt.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaban m., kabaniarstwo n.

przym. kabani

Wiktionary

# kabanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. sielska chatka

Wiktionary

Kabanka – część wsi Korczyna w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Biecz. Wchodzi w skład sołectwa Korczyna.

W latach 1975–1998 Kabanka administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy wyszliśmy nadzy z basenu wskazałem na stojącą nieopodal kabankę i Barbara poszła za mną.

Wiktionary

# kabanos

1. rodzaj cienkiej kiełbasy wędzonej i obsuszanej;
2. dawny gatunek cygara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. cienka, wędzona kiełbasa z mięsa wieprzowego;

Wiktionary

Kabanos – bardzo cienka, długa kiełbaska, tradycyjnie przyrządzana z peklowanego mięsa wieprzowego w osłonkach baranich, wędzona w gorącym dymie i obsuszana.

Cechuje ją sucha i równomiernie pomarszczona powierzchnia ciemnoczerwona z odcieniem wiśniowym. W przekroju widoczne są również czerwone kawałki mięsa oraz jasne kawałki tłuszczu. Charakterystyczny jest dla niej smak peklowanej i pieczonej wieprzowiny oraz lekki posmak wędzenia i pikantny kminku z pieprzem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kaˈbãnɔs, AS: kabãnos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabanosik mrz., kaban mzw.

Wiktionary

# kabanosek

zdrobnienie od: kabanos

SJP.pl

# kabanosik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kabanos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabanos m.

Wiktionary

# kabardo-bałkaria

autonomiczna republika w Rosji; Kabardyno-Bałkaria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Kabardo-Bałkaria (ofic. Republika Kabardyjsko-Bałkarska; ros. Kabardino-Balkarija (trl.), Kabardino-Bałkarija (trb.); ofic. Kabardino-Balkarskaja Respublika (trl.), Kabardino--Bałkarskaja Riespublika (trb.); kbd. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr (trl.); ofic. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr Respublikè (trl.); krc. K˝abarty-Malk˝ar (trl.); ofic. K˝abarty-Malk˝ar Respublika (trl.)) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od południa Kabardo-Bałkaria graniczy z Gruzją.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kabardyno-Bałkaria, ofic. Republika Kabardyjsko-Bałkarska

Wiktionary

# kabardyjczyk

mieszkaniec Kabardo-Bałkarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kabardii lub Kabardo-Bałkarii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kabardia ż., kabardyjskość ż.

:: fż. Kabardyjka ż.

przym. kabardyjski, kabardyński

Wiktionary

# kabardyjka

mieszkanka Kabardo-Bałkarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kabardii lub Kabardo-Bałkarii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kabardia ż., kabardyjskość ż.

:: fm. Kabardyjczyk mos.

przym. kabardyjski, kabardyński

Wiktionary

# kabardyjski

→ Kabardo-Bałkaria; kabardyński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kabardii albo Kabardyjczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język należący do zachodniokaukaskiej grupy językowej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kabardia ż., Kabardyjka ż., Kabardyjczyk mos., kabardyjskość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kabardyński

(2.1) kabardyński

Wiktionary

# kabardyjsko-bałkarski

→ Kabardo-Bałkaria (republika autonomiczna w Rosji)

SJP.pl

# kabardyno-bałkaria

autonomiczna republika w Rosji; Kabardo-Bałkaria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. zob. Kabardo-Bałkaria.

Wiktionary

Kabardo-Bałkaria (ofic. Republika Kabardyjsko-Bałkarska; ros. Kabardino-Balkarija (trl.), Kabardino-Bałkarija (trb.); ofic. Kabardino-Balkarskaja Respublika (trl.), Kabardino--Bałkarskaja Riespublika (trb.); kbd. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr (trl.); ofic. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr Respublikè (trl.); krc. K˝abarty-Malk˝ar (trl.); ofic. K˝abarty-Malk˝ar Respublika (trl.)) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Wikipedia

# kabardyński

→ Kabardyno-Bałkaria; kabardyjski

SJP.pl

# kabareciarka

artystka kabaretowa, twórczyni tekstów kabaretowych; kabarecistka

SJP.pl

# kabareciarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kabareciarzem, dotyczący kabareciarza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabareciarz m.

Wiktionary

# kabareciarz

artysta kabaretowy, twórca tekstów kabaretowych; kabarecista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba zajmująca się tworzeniem kabaretu; artysta kabaretowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkabaˈrɛt͡ɕaʃ, AS: kabarećaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabaret, kabareton, kabaretki

przym. kabaretowy, kabareciarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kabarecista

Wiktionary

# kabarecik

zdrobnienie od: kabaret

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kabaret

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kabaret, lecz tylko szkolny kabarecik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabaret m.

przym. kabaretowy

Wiktionary

# kabarecista

artysta kabaretowy, twórca tekstów kabaretowych; kabareciarz

SJP.pl

# kabarecistka

artystka kabaretowa, twórczyni tekstów kabaretowych; kabareciarka

SJP.pl

# kabaret

1. kameralna sztuka rozrywkowa obejmująca skecze, piosenki i tańce;
2. przedstawienie składające się ze skeczów, piosenek satyrycznych;
3. lokal, w którym widzowie, siedząc przy stolikach, oglądają występy o charakterze rozrywkowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. muz. spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.;

(1.2) teatr. muz. grupa osób przygotowujących kabarety (1.1)

(1.3) teatr. muz. budynek ze sceną wystawiającą kabarety (1.1)

(1.4) płaskie naczynie z przegródkami

Wiktionary

Kabaret – w Polsce to forma rozrywki, przedstawienie przed publicznością, zwykle na żywo, mająca charakter satyryczny. Składa się ze skeczów sytuacyjnych, monologów, stand-up, piosenek, satyry politycznej, tworzonych i wystawianych przez kilkuosobowe grupy satyryków, komików, aktorów i artystów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bardzo mi się spodobał kabaret przedstawiony w telewizji.

(1.2) Wczoraj do naszej miejscowości przyjechał kabaret „Kwas”.

(1.3) Wieczorem idę z żoną do kabaretu na premierę.

(1.4) Zestaw marynat podaję na stół w kabarecie, a wędliny na półmisku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbarɛt, AS: kabaret

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabareciarz m., kabareton m., kabaretka ż.

:: zdrobn. kabarecik m.

przym. kabaretowy

przysł. kabaretowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) farsa, rewia

Wiktionary

# kabaretka

potocznie: pończocha ażurowa

SJP.pl

# kabaretki

ażurowe pończochy noszone niegdyś przez tancerki występujące w kabaretach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rodzaj ażurowych rajstop tworzących siatkę o widocznych oczkach

(1.2) rodzaj ażurowych pończoch tworzących siatkę o widocznych oczkach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabareciarz mos.

Wiktionary

# kabaretolog

rzadko: specjalista od kabaretu, znawca wszystkich zjawisk związanych z kabaretem

SJP.pl

# kabareton

wielogodzinny ciąg kabaretowych występów scenicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) występ sceniczny, w którym bierze udział szereg artystów kabaretowych

Wiktionary

Kabareton – impreza, podczas której przedstawiane są programy kabaretowe więcej niż jednego kabaretu. Twórcą słowa kabareton był satyryk Jacek Fedorowicz, który wymyślił je na potrzeby „Nocy kabaretowej” opolskiego festiwalu w 1973, pierwszy raz odbywającej się z dużą widownią, w opolskim amfiteatrze.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kabareciarz mos., kabaret mrz.

przym. kabaretowy

Wiktionary

# kabaretowy

przymiotnik od: kabaret, np. aktor kabaretowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany kabaretem, dotyczący kabaretu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niewiele też zachowało się z jego spuścizny kabaretowej – nigdy jej nie wydawał, ocalała najwyżej w aktorskich odpisach i w pamięci widzów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkabarɛˈtɔvɨ, AS: kabaretovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabaret m., kabarecik m., kabareciarz m., kabaretka ż., kabareton m.

przysł. kabaretowo

Wiktionary

# kabaretyzacja

nadawanie czemuś charakteru kabaretu

SJP.pl

# kabarowski

nazwisko

SJP.pl

# kabaryna

1. potocznie: samochód policyjny;
2. gwarowo: izolatka w więzieniu lub areszcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. ciężki, metalowy kubeł na nieczystości stojący w celi jako ubikacja

(1.2) slang. mała, jednoosobowa cela do izolacji więźniów

(1.3) slang. duży samochód policyjny do transportu aresztowanych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ty nie masz prawa tutaj kabaryny wylewać. My, złodzieje, za ciebie wszystko pod celą zrobimy. Ale pamiętaj, że jak będziecie mieli władzę, to nas, złodziei, klawiszami zróbcie.

(1.3) Około godziny 22 podjechała ta duża kabaryna i po kolei pakowali. Nie wiem, jak ten mój znajomy ormowiec zadziałał, ale ja do tej więziennej kabaryny nie wsiadłem i nie pojechałem do Gdańska.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkabaˈrɨ̃na, AS: kabarỹna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kabarina, bardacha, kibel

(1.2) kabarina, karcer, izolatka, cela dyscyplinarna

(1.3) radiowóz, więźniarka

Wiktionary

# kabasa

brazylijski instrument perkusyjny; cabaça

SJP.pl

# kabat

krótki kaftan lub serdak noszony dawniej przez kobiety i mężczyzn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. kolega

(1.2) krótki płaszcz

Wiktionary

- kabat – narzędzie karania skazańców

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Cały mój majątek to mój kabat i portki.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.2) etym|ukr. < etym|pers. kaba

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|kolega.

(1.2) zobtłum|płaszcz.

źródła.

== kabat (język afar.) ==

wymowa.

IPA|ˈkʌbʌt.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) liść

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kabatiella

pasożytniczy grzyb z grupy grzybów mitosporowych, wywołujący antraknozę, chorobę roślin takich jak np. koniczyna, fasola, dynia

SJP.pl

# kabaty

krótki kaftan lub serdak noszony dawniej przez kobiety i mężczyzn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. jedna z dzielnic Warszawy;

Wiktionary

Kabaty – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Ursynów w Warszawie, dawna wieś.

Nazwę Kabaty nosi także pierwsza stacja linii M1 warszawskiego metra.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Kabatach jest dużo drzew.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kabacki

Wiktionary

# kabała

1. wróżba z kart (tarot, kartomancja), z ręki (chiromancja, chirologia), z liczb lub innych znaków;
2. książka, który zawiera przepisy wróżb;
3. potocznie: trudne położenie, kłopoty;
4. system kosmologiczny i filozoficzny, praktyka mistyczna wywodząca się z judaizmu, według której sensu Biblii należy szukać w jej podtekście; Kabała;
5. wiara w magiczną siłę liter tekstu biblijnego oraz kombinacji liter boskiego imienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. duchowa i mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu;

Wiktionary

Kabała (hebr. ‏קבלה‎ „otrzymywanie, przyjmowanie”) – duchowa mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu. Do jej podstawowych źródeł zaliczają się: Tora, Zohar, Ec Haim, Talmud dziesięciu sefirot, Sefer Jecira, Bahir, a także inne dzieła Ari (rabina Icchaka Luria Aszkenazi, znanego także pod imieniem Arizal) oraz Baal Sulama (Jehuda Leib Ha-Lewi Aszlaga).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kabalista mos.

przym. kabalistyczny

Wiktionary

# kabe

środowiskowo: karabin

SJP.pl

- Kazimierz Bein
- Kabe (raper)
- Erina Kabe

Wikipedia

# kabeenowski

→ KBN (Komitet Badań Naukowych); KBN-owski

SJP.pl

# kabek

środowiskowo: karabinek

SJP.pl

# kabekaes

karabinek używany do nauki strzelania i podczas zawodów strzeleckich; kbks

SJP.pl

# kabel

1. przewód tworzony przez drut lub izolowane od siebie druty metalowe, zabezpieczone przed działaniami zewnętrznymi;
2. miara długości równa 185,2 m (1/10 mili morskiej);
3. potocznie: donosiciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;

(1.2) żegl. jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;

(1.3) bud. rodzaj liny, w której druty prowadzone są równolegle;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. donosiciel

Wiktionary

- Kabel – jednostka długości
- Kabel elektryczny – izolowany przewód elektryczny
- Kabel solarny
- Kabel sprężający
- Kabel światłowodowy
- Kabel koncentryczny
- Kabel – termin ekonomiczny
- Kabel – konstrukcja, budowa mostów
- Kabel – jezioro w Toruniu
- Kabel Kraków – klub sportowy
- Kabel Polski Bydgoszcz – klub sportowy (1930-1939)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzięki kablom światłowodowym nasze łącze ma większą przepustowość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkabɛl, AS: kabel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kablowanie n., okablowanie n., kablogram m., kablowiec m., nakablowanie n.

:: zdrobn. kabelek m.

czas. kablować ndk., okablować dk., nakablować dk.

przym. kablowy, kabelkowy

Wiktionary

# kabelek

zdrobnienie od: kabel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kabel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabel mos./mrz.

przym. kablowy

Wiktionary

# kabelgat

komora linowa na statku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. magazyn na statku na liny;

Wiktionary

Kabelgat (komora linowa) – magazyn lin na żaglowcu. Pomieszczenie umiejscowione zazwyczaj blisko dziobu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kaˈbɛlɡat, AS: kabelgat

Wiktionary

# kabelkowy

→ kabelek

SJP.pl

#### Patrz:

kabelek

# kabeltaw

bardzo mocna i gruba lina

SJP.pl

# kabergolina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;

Wiktionary

Kabergolina (łac. Cabergolinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna alkaloidów sporyszu, stosowana głównie w leczeniu hiperprolaktynemii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kabergolinę należy stosować, pamiętając przy tym o jej zdolności do wywoływania senności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkabɛrɡɔˈlʲĩna, AS: kabergolʹĩna

Wiktionary

# kaberu

kaberu etiopski - drapieżny ssak z rodziny psowatych

SJP.pl

Kaberu etiopski, kaberu, szakal (wilk) etiopski (abisyński) (Canis simensis) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych. Występuje jedynie w Etiopii, do wysokości 3-4,5 tys. m n.p.m., w kilku izolowanych populacjach.

Wikipedia

# kabestan

wciągarka do kotwic, cum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. urządzenie ułatwiające wybieranie lub luzowanie lin pod obciążeniem (np. kotwic);

Wiktionary

Kabestan – urządzenie spotykane zazwyczaj na jednostkach pływających lub w przemyśle, służące do ułatwienia wybierania bądź luzowania lin, łańcuchów będących pod znacznym obciążeniem. W swojej najwcześniejszej formie występował jako trzonek składający się z drewna, zamontowany pionowo na statku. Owijały go liny kilkoma oplotami, powodując większe tarcie, i zabezpieczała go zapadka uniemożliwiająca odwijanie. Zawsze był nawinięty w kierunku ruchu wskazówek zegara (patrząc od góry). Urządzenie uważane jest za hiszpański wynalazek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kabestan ma obecnie zwykle formę bębna z korbą.

Wiktionary

# kabestanowy

→ kabestan

SJP.pl

#### Patrz:

kabestan

# kabewiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz KBW

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. KBW n.

skr. KBW

Wiktionary

# kabi

hinduski poeta ludowy; pieśniarz

SJP.pl

# kabina

1. niewielkie pomieszczenie na statku lub w samolocie;
2. wydzielone pomieszczenie, wyposażone w odpowiednie urządzenia, przeznaczone dla jednej osoby, np. kabina natryskowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo małe pomieszczenie użytkowe, zwykle do czasowego użytkowania

(1.2) żegl. małe pomieszczenie mieszkalne na statku

(1.3) sport. przymusowe opuszczenie kajaka sportowego, zwykle wskutek wywrotki;

Wiktionary

- Kabina – wieś w Estonii
- kabina oddzielana
- kabina załogi w samolocie (kokpit)
- kabina pasażerska w samolotach pasażerskich
- kabina nawigacyjna
- kabina sekcyjna
- kabina (kajakarstwo)
- Kabina – zamknięta część kadłuba na niewielkich jachtach

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) kabina sauny / pilota / przebieralni • kabina prysznicowa / nawigacyjna / telefoniczna / ustępowa / ciśnieniowa / sterownicza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabinówka ż.

:: zdrobn. kabinka ż.

przym. kabinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kajuta

Wiktionary

# kabinet

rodzaj sekretarzyka, mebel

SJP.pl

Kabinet (fr. cabinet) – reprezentacyjny, bogato zdobiony mebel skrzyniowy, zawierający wiele skrytek i szufladek służących do przechowywania klejnotów, pieniędzy, dokumentów itp., popularny od XVI do XVIII w. Zamykany parą drzwiczek lub odchylaną do poziomu płytą służącą do pisania. Kabinet umieszczano na podstawkach lub na komodach.

Wikipedia

# kabinka

mała kabina

SJP.pl

# kabinowiec

środowiskowo: tłumacz kabinowy - tłumacz pracujący w specjalnej kabinie, przekazujący tłumaczenie bezpośrednio na salę konferencyjną

SJP.pl

# kabinówka

potocznie:
1. walizeczka na bagaż podręczny;
2. łódź lub jacht z małymi pomieszczeniami dla załogi

SJP.pl

# kabinowy

przymiotnik od: kabina

SJP.pl

# kabirowie

Wikipedia

# kabirpanth

członek indyjskiej wspólnoty religijnej założonej przez Kabira Dasa w XV wieku

SJP.pl

# kabirpanthowie

indyjska wspólnota religijna założona przez Kabira Dasa w XV wieku

SJP.pl

# kablara

potocznie: donosicielka

SJP.pl

# kablarz

potocznie:
1. donosiciel; kapuś, kabel, kablownik, kapownik, szpicel;
2. złodziej kradnący kable energetyczne;
3. monter układający kable;
4. operator telewizji kablowej; kablowiec

SJP.pl

# kablion

mięso z dorsza

SJP.pl

# kablobeton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) beton sprężony za pomocą prętów lub wiązek drutów naciąganych po stwardnieniu betonu

Wiktionary

Konstrukcja kablobetonowa, kablobeton – konstrukcja sprężona (żelbetowa sprężona), w której siły sprężające wprowadzono po częściowym lub całkowitym stwardnieniu mieszanki betonowej. Siła jest przekazywana na konstrukcję głównie przez docisk za pomocą specjalnych systemów zakotwień kabla sprężającego. Cięgno sprężające (kabel) prowadzi się w kanale umieszczonym w elemencie przed zabetonowaniem lub na zewnątrz elementu. Trasa przebiegu cięgien sprężających jest projektowana w taki sposób, aby możliwie racjonalnie wykorzystać wytrzymałość elementu w każdym jego przekroju. Sprężać można konstrukcje betonowe wykonywane bezpośrednio na placu budowy jak również prefabrykaty. Obecnie często stosuje się zewnętrznie prowadzone cięgna do remontu lub zwiększania nośności istniejących konstrukcji żelbetowych (zbiorników, mostów).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dźwigar został wykonany z kablobetonu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkablɔˈbɛtɔ̃n, AS: kablobetõn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kablobetonowy

Wiktionary

# kablobetonowy

wykonany z kablobetonu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kablobetonem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wieżowiec miał stropy kablobetonowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkablɔbɛtɔ̃ˈnɔvɨ, AS: kablobetõnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kablobeton m.

Wiktionary

# kablogram

telegram przekazany kablem podmorskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telekom. telegram przesyłany za pomocą kabla podmorskiego;

Wiktionary

Kablogram – telegram przekazywany linią kablową podziemną lub podwodną (np. po dnie morza). Nazwy używano ze względu na różne stawki taryfowe. Nazwa nie była stosowana w Polsce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dowództwo alianckie czekało na ważny kablogram z Waszyngtonu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈblɔɡrãm, AS: kablogrãm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabel mos./mrz.

Wiktionary

# kablowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. zakładanie, instalowanie kabli

(1.2) pot. donoszenie na kogoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkablɔˈvãɲɛ, AS: kablovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. okablowywanie n., okablowanie n., kabel m., kabelek m.

czas. kablować ndk., okablowywać ndk., okablować dk.

przym. kablowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) okablowywanie

Wiktionary

# kablowiec

1. statek przeznaczony do układania kabli podmorskich;
2. potocznie: telefon podłączony kablem do sieci

SJP.pl

Kablowiec – specjalistyczny statek (jednostka pomocnicza – okręt) przystosowany i zbudowany w celu układania, podnoszenia, konserwacji i napraw kabli podmorskich. Jednostka ta posiada zabudowane na dziobie i rufie specjalne urządzenia do spuszczania i podnoszenia kabla. Na pokładzie znajdują się też specjalne koliste pojemniki (szpule) służące do magazynowania kabla. Kablowce dzielą się na:

- pełnomorskie – pojemność rejestrowa do kilku tysięcy BRT i duża autonomiczność;
- przybrzeżne;
- barki kablowe.

Wikipedia

# kablówka

potocznie: telewizja kablowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. telewizja kablowa

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W kablówce mam sześćdziesiąt programów, ale większość w językach, których nie znam.

(1.1) Nie mam kablówki, więc do telewizora podłączyłem antenę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈblufka, AS: kablufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabel m.

przym. kablowy

Wiktionary

# kablownik

środowiskowo: donosiciel; konfident, kabel, kapuś, szpicel

SJP.pl

# kablowy

przymiotnik od: kabel

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kablem; przesyłany przez kable, wykorzystujący przesył kablami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli łączysz się z internetem poprzez łącze stałe (telewizja kablowa, sieć osiedlowa, Neostrada itp.) kliknij przycisk Dalej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈblɔvɨ, AS: kablovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabel m., kabelek m., kablówka ż., kablowanie n., zakablowanie n., okablowywanie n., okablowanie n.

czas. kablować ndk., zakablować dk., okablowywać ndk., okablować dk.

Wiktionary

# kabloza

nadmierne, przez co uciążliwe lub nieestetyczne, nagromadzenie w jakimś miejscu kabli

SJP.pl

# kaboklo

Metys brazylijski; caboclo

SJP.pl

# kabomba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cabomba|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pływcowatych;

Wiktionary

Kabomba (Cabomba Aublet) – rodzaj roślin z rodziny pływcowatych. Należy tu pięć gatunków hydrofitów występujących głównie w Ameryce Południowej i Północnej w strefie tropikalnej i pod wpływem klimatu umiarkowanego ciepłego, tylko jeden gatunek w Azji. Kabomba karolińska C. caroliniana jest gatunkiem inwazyjnym w Europie, zarejestrowana została także jako introdukowana i już najwyraźniej trwale obecna w Polsce (staw we wsi Krążek koło Olkusza).

Wikipedia

# kabona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. pieniądze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbɔ̃na, AS: kabõna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. kabonka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) flota, szmal, siano, hajs, mamona, kasiora, kasa, forsa

Wiktionary

# kaboszon

kamień szlachetny lub półszlachetny mający szlif o formie kulistej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kamień szlachetny albo półszlachetny o szlifie w formie kulistej, półkulistej, elipsoidalnej, stożkowatej

(1.2) archit. szt. ornament w kształcie kaboszonu (1.1)

Wiktionary

Szlif kaboszonowy, szlif gładki (fr. cabochon – główka od szpilki) – najwcześniejsza forma szlifowania kamienia. Szlif ten nie posiada fasetek, czyli ścianek, ani ostrych krawędzi. Jest obły, o zaokrąglonych ściankach.

Wyróżnia się następujące „rodzaje kaboszonów”:

- pojedynczy – dolna część kamienia, która stanowi jego spód, jest płaska
- podwójny czyli wypukły – obie części, tj. powierzchnia górna i dolna kamienia, są wypukłe. Wypukłość części górnej jest najczęściej większa.
- soczewkowaty (soczewicowaty) – obie części kamienia (górna i dolna) mają jednakową wypukłość
- wysoki – górna część kamienia jest bardzo wypukła
- prosty
- płaski
- wypukło-wklęsły – dolna część kamienia, która stanowi jego spód, jest wydrążona (wklęsła)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kaˈbɔʃɔ̃n, AS: kabošõn

Wiktionary

# kaboszonowy

przymiotnik od: kaboszon

SJP.pl

# kabot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kraw. marynarka, kurtka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabotek m.

Wiktionary

# kabotaż

1. żegluga odbywająca się między portami danego państwa (mały kabotaż - w obrębie jednego morza, duży kabotaż - w obrębie różnych mórz)
2. żegluga przybrzeżna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegluga między portami tego samego kraju

(1.2) żegluga prowadzona wzdłuż wybrzeża

(1.3) wykonanie lądowych usług transportowych wewnątrz danego kraju przez zagraniczne przedsiębiorstwa po zakończeniu transportu w relacji międzynarodowej

Wiktionary

Kabotaż (z fr. caboter) – jedna z form eksportu usług transportowych polegająca na wykonywaniu przewozów ładunków lub osób między punktami położonymi wyłącznie poza terytorium kraju, w którym przewoźnik ma swą siedzibę.

Żegluga kabotażowa to żegluga pomiędzy portami tego samego państwa. Jeśli odbywa się w obrębie jednego morza, nazywana jest kabotażem małym (np. Gdynia – Świnoujście lub Sztokholm – Ystad). Jeśli porty te znajdują się na różnych morzach, to mówimy o kabotażu wielkim (np. Archangielsk – Władywostok lub Nowy Jork – San Francisco).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Zgodnie z przepisami, kabotaż na obszarze UE może wykonywać każdy przewoźnik, który posiada licencję wspólnotową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ka.ˈbɔ.taʃ, AS: ka.bo.taš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabotażowiec m.

przym. kabotażowy

przysł. kabotażowo

Wiktionary

#### Synonimy:

żegluga krajowa, żegluga przybrzeżna

Wiktionary

# kabotażowiec

statek przystosowany do kabotażu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) statek do kabotażu

Wiktionary

Kabotażowiec (ang. coaster) – statek, zwykle niewielki, uprawiający żeglugę kabotażową pomiędzy portami jednego kraju. Polskie połączenia kabotażowe to np. rejsy Gdynia – Hel, Kołobrzeg – Ustka, czy Krynica Morska – Frombork. W realiach innych krajów (przykład USA), kabotaż oznaczać może także dalekosiężną żeglugę oceaniczną.

W polskich realiach kabotażowcami nazywane są jednostki uprawiające żeglugę na Bałtyku, a jako kabotaż określana jest ogólnie żegluga przybrzeżna.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkabɔtaˈʒɔvʲjɛt͡s, AS: kabotažovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabotaż, kabotażnik

przym. kabotażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kabotażnik

Wiktionary

# kabotażowy

przymiotnik od: kabotaż

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kabotażem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Port ze względu na swoje niewielkie rozmiary był wykorzystywany tylko do żeglugi kabotażowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌka.bɔ.ta.ˈʒɔ.vɨ, AS: ka.bo.ta.žo.vy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabotażowiec, kabotaż

przysł. kabotażowo

Wiktionary

# kabotyn

1. człowiek lubiący tanie efekty; komediant;
2. dawniej: podrzędny artysta teatralny lub cyrkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który lubi posługiwać się tanimi efektami w celu wzbudzenia zainteresowania

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbɔtɨ̃n, AS: kabotỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabotynizm m., kabotyństwo n.

:: fż. kabotynka ż.

przym. kabotyński

Wiktionary

# kabotynizm

popisywanie się w celu wywołania wrażenia na innych poprzez użycie tanich efektów; kabotyństwo, efekciarstwo, szpan, szpanerstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zgrywanie się, tromtadracja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jej tani kabotynizm rozkwita na każdym zebraniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabotyn mos., kabotynka ż., kabotyństwo n.

przym. kabotyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kabotyństwo, efekciarstwo, szpan, szpanowanie

Wiktionary

# kabotynka

kobieta postępująca niemoralnie, niepoważnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta posługująca się tanimi efektami w celu wzbudzenia zainteresowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabotynizm m., kabotyństwo n.

:: fm. kabotyn m.

przym. kabotyński

Wiktionary

# kabotyński

związany z kabotynem, kabotynizmem

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. lekcew. właściwy kabotynowi, nacechowany kabotynizmem

przymiotnik relacyjny

(2.1) książk. lekcew. złożony z kabotynów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dajesz się zwieść tym jego kabotyńskim zagraniom.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabotyn mos., kabotynka ż., kabotynizm m., kabotyństwo n.

przysł. kabotyńsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) na pokaz; książk. tromtadracki; pot. efekciarski, szpanerski

Wiktionary

# kabotyństwo

popisywanie się w celu wywołania wrażenia na innych poprzez użycie tanich efektów; kabotynizm, efekciarstwo, szpan, szpanerstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zgrywanie się, tromtadracja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jej tanie kabotyństwo rozkwita na każdym posiedzeniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabotyn mos., kabotynka ż., kabotynizm mrz.

przym. kabotyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kabotynizm, efekciarstwo, szpan, szpanowanie

Wiktionary

# kabowerdeńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. mieszkaniec Wysp Zielonego Przylądka

(1.2) rzad. obywatel Republiki Zielonego Przylądka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkabɔvɛrˈdɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: kaboverdẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Kabowerdenka ż.

przym. kabowerdeński, kabowerdyjski

Wiktionary

# kabowerdyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Republiką Zielonego Przylądka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kabowerdeńczyk mos., Kabowerdenka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. kabowerdeński

Wiktionary

# kabrio

cabrio; potocznie: kabriolet;
1. nadwozie samochodu osobowego ze składanym dachem;
2. samochód o takim nadwoziu

SJP.pl

# kabriolecik

zdrobnienie od: kabriolet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kabriolet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabriolet m.

Wiktionary

# kabriolet

1. nadwozie samochodu osobowego ze składanym dachem; samochód o takim nadwoziu;
2. dawniej: jednokonny, lekki powóz o dwóch kołach, mający podwyższone siedzenia i składaną budę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu)

(1.2) lekki powóz dwukołowy o podwyższonym siedzeniu

Wiktionary

Kabriolet – rodzaj nadwozia samochodu z odkrytą kabiną pasażerską, wyposażonego najczęściej w miękki składany dach z impregnowanego materiału.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kaˈbrʲjɔlɛt, AS: kabrʹi ̯olet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabriolecik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cabrio

Wiktionary

# kabriolimuzyna

rodzaj nadwozia samochodu osobowego

SJP.pl

# kabuki

jeden z trzech gatunków japońskiego teatru klasycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj tradycyjnego teatru japońskiego;

Wiktionary

Kabuki (jap. 歌舞伎) – jeden z trzech głównych rodzajów tradycyjnego teatru japońskiego, wywodzący się z XVII wieku. Pozostałe dwa to nō (lub nōgaku) i bunraku.

W 2005 roku został proklamowany arcydziełem ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości, a w 2008 roku wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kaˈbuci, AS: kabuḱi

Wiktionary

# kabul

gęsty, pikantny sos do potraw mięsnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto Afganistanu;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

(1.3) geogr. hydron. rzeka w Afganistanie i Pakistanie, prawy dopływ Indusu;

Wiktionary

Kabul (dari, paszto کابل) – stolica i największe miasto Afganistanu, liczące ponad 4,6 mln mieszkańców (2021), położone w prowincji (wilajecie) Kabul; główny ośrodek gospodarczy, naukowy i kulturalny kraju; w starożytności znane jako Ortospana, Kabura (Κάβουρα), Kophes lub Kophene.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co najmniej dziewięć pocisków rakietowych spadło przed świtem na Kabul.

(1.2) Prowincja Kabul dzieli się na 15 dystryktów.

(1.3) Żeglowność Kabulu wykorzystał Aleksander III Wielki do najazdu na Indie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkabul, AS: kabul

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabulczyk mos., kabulka ż.

przym. kabulski

Wiktionary

# kabulczyk

mieszkaniec Kabulu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kabulu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbult͡ʃɨk, AS: kabulčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kabul m.

:: fż. kabulka ż.

przym. kabulski

Wiktionary

# kabulka

mieszkanka Kabulu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kabulu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbulka, AS: kabulka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kabul mrz.

:: fm. kabulczyk mos.

przym. kabulski

Wiktionary

# kabulski

przymiotnik od: Kabul (stolica Afganistanu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Kabul

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Już wczoraj w kabulskich meczetach nawoływano do zjednoczenia się świata muzułmańskiego przeciwko USA.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbulsʲci, AS: kabulsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kabul m., kabulczyk m., kabulka ż.

Wiktionary

# kabura

skórzany futerał na rewolwer lub pistolet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

Wiktionary

Kabura – rodzaj futerału przeznaczonego do noszenia broni krótkiej (zazwyczaj pistoletu lub rewolweru). Najczęściej przypinana do pasa, niekiedy dzięki specjalnej uprzęży noszona pod pachą lub na udzie.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) przest. war. kobura, hist. olstro

Wiktionary

# kabyl

mieszkaniec Kabylii (krainy w Algierii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. mężczyzna wywodzący się z chamickich, berberyjskich ludów północnej Algierii; mężczyzna pochodzący z Kabylii, mający kabylskie pochodzenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielu Kabylów już wyglądem zwraca uwagę – mają jasną cerę, rude włosy i niebieskie oczy. Choćby tylko z tego względu kontrastują z resztą społeczeństwa Algierii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkabɨl, AS: kabyl

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kabylia ż.

:: fż. Kabylka ż.

przym. kabylski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Berber

Wiktionary

# kabylia

kraina w północnej Algierii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii

Wiktionary

Kabylia (kab. Tamurt Iqbayliyen, Tamurt n Leqbayel, arab. القبائل = Al-Kaba'il, fr. Kabylie) – górzysta kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii, w Atlasie Tellskim, na wschód od niewielkiej niziny Mitidja. Głównym miastem jest Tizi Wuzu, a także Akbou i Kherrata; region ma park narodowy Djurdjura.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W miastach Kabylii słychać tamazight, czasami francuski. Używanie arabskiego jest natomiast niemile widziane.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbɨlʲja, AS: kabylʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kabyl m., Kabylka ż., kabylski mrz.

przym. kabylski

Wiktionary

# kabylka

mieszkanka Kabylii (krainy w Algierii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta wywodząca się z chamickich, berberyjskich ludów północnej Algierii; kobieta pochodzący z Kabylii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiele Kabylek ma jasne oczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbɨlka, AS: kabylka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kabylski mrz., Kabyl m., Kabylia ż.

przym. kabylski

Wiktionary

# kabylski

przymiotnik od: Kabylia (kraina w Algierii)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Kabylią, dotyczący Kabylii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. afroazjatycki język używany przez Kabylów głównie w północnej Algierii;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zinedine Zidane jest pochodzenia kabylskiego, nie arabskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbɨlsʲci, AS: kabylsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kabylia ż., Kabyl m., Kabylka ż.

Wiktionary

# kabylskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem kabylskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem kabylskim

(1.3) spisany, stworzony w języku kabylskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈbɨlskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: kabylskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# kabza

przestarzale: woreczek na pieniądze, sakiewka; kiesa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. torba lub woreczek na pieniądze

(1.2) współcz. przen. zasoby finansowe, przest. żart. majątek

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kieszeń w stroju męskim

(1.4) daw. uczn. karcer jako kara szkolna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Co tam trzymiesz w tyj kabzi?

(1.3) No prowda godosz, ino widzisz w kabzie mom śniadanie – pado Antek i dalej szuko i szuko.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaleta, kiesa, mieszek, sakiewka, sakwa, trzos; stpol. biesażki, kapseczka, mantyczka

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński|kapsa.

(1.4) przest. uczn. koza

Wiktionary

# kabzel

dawniej: kapsel; kapsla (dawniej), kabzla (dawniej)

SJP.pl

# kabziński

nazwisko

SJP.pl

# kabzla

dawniej: kapsel; kabzel (dawniej), kapsla (dawniej)

SJP.pl

# kabzułka

dawniej: kapsułka

SJP.pl

# kabłączasty

mający kształt kabłąka; pałąkowaty; kabłąkowaty

SJP.pl

# kabłączek

1. mały kabłąk;
2. kabłączek skroniowy - kółko z brązu naszyte na opasce przepasującej czoło

SJP.pl

# kabłączkowaty

wygięty w łuk, w kształcie kabłączka; pałąkowaty

SJP.pl

# kabłąk

1. zakrzywienie, wygięcie w łuk, w półkole; pałąk;
2. przedmiot zakrzywiony, wygięty w łuk; pałąk;
3. w wojsku: osłona w ręcznej broni palnej ochraniająca język spustowy przed przypadkowym naciśnięciem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) półkoliście wygięta część jakiegoś przedmiotu

Wiktionary

Kabłąk – element konstrukcyjny wygięty w łuk, pełniący funkcję osłony w broni palnej i białej.

W broni białej stanowi część rozbudowanego jelca (osłony rękojeści) w postaci sztaby będącej przedłużeniem przedniego ramienia krzyża chroniąc dłoń użytkownika podczas walki. W broni palnej stanowi osłonę języka spustowego, zabezpieczając go przed przypadkowym naciśnięciem lub uszkodzeniem (stosowany w większości rodzajów ręcznej broni strzeleckiej).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kabłąkowatość ż.

:: zdrobn. kabłączek m.

przym. kabłączasty, kabłąkowaty

przysł. kabłąkowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pałąk, daw. obłąk

Wiktionary

# kabłąkowaty

w kształcie kabłąka; pałąkowaty

SJP.pl

# kabłąkowy

przymiotnik od: kabłąk

SJP.pl

# kac

potocznie: stan złego samopoczucia po pewnym czasie od spożycia większej ilości alkoholu; kacenjamer, katzenjammer, kociokwik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

Wiktionary

Kac (z niem. Katzenjammer) – złe samopoczucie występujące kilka godzin po spożyciu nadmiernej ilości napojów alkoholowych. Etanol zawarty w napojach alkoholowych odpowiada za stan tzw. upojenia alkoholowego. Jego picie zmienia jednak metabolizm organizmu, gdyż jest on wydalany praktycznie w całości w postaci zmienionej. Najczęstszymi dolegliwościami towarzyszącymi kacowi są ból głowy, pragnienie, światłowstręt, nadwrażliwość na hałas, nudności, biegunka, uczucie rozbicia, apatia, problemy z koncentracją, bezsenność, osłabienie, brak łaknienia lub nadmierny apetyt, dreszcze, potliwość, zaburzenie funkcji motorycznych (drgawki, zaburzenia równowagi), chandra i rozdrażnienie. U wielu osób cierpiących na kaca występuje wstręt przed wypiciem lub wąchaniem alkoholu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie mieszaj piwa z wódką, bo będziesz miała potwornego kaca!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kat͡s, AS: kac

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kociokwik, syndrom dnia wczorajszego, glątwa

Wiktionary

# kacabaja

kacabajka;
1. potocznie: ciepła watowana peleryna damska;
2. dawniej: watowany kaftan męski lub damski; szubka

SJP.pl

# kacabajka

kacabaja;
1. potocznie: ciepła watowana peleryna damska;
2. dawniej: watowany kaftan męski lub damski; szubka

SJP.pl

# kacap

1. pogardliwe określenie Rosjanina; Moskal (moskal), Rusek (rusek), Ruski (ruski);
2. osoba ograniczona, mało rozgarnięta; tuman;
3. przestarzale: język rosyjski jako przedmiot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. (zwł. warszawa.) Rosjanin, dawniej także obywatel Związku Radzieckiego

(1.2) przest. pejor. chłop wielkoruski

(1.3) lwów. głupiec

Wiktionary

Kacap (z ukr. кацап) – przezwisko, pogardliwe lub rubaszne określenie Rosjanina, chłopa rosyjskiego (wielkoruskiego) lub człowieka ograniczonego. Określenie niekiedy uważane jest za przestarzałe

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kacapy nie umieją docenić uroków picia wina, więc chleją wódkę.

(1.3) I znowu zgubiłeś klucze, ty kacapie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkat͡sap, AS: kacap

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kacapia ż., Kacapistan mrz.

:: fż. kacapka ż.

przym. kacapski

Wiktionary

# kacapia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pogard. Rosja

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kacapski

rzecz. kacap mos., kacapka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. kacapia, Kacapowo, kacapowo, Kacapów, kacapów

Wiktionary

# kacapistan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pogard. Rosja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kacap mos.

przym. kacapski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. kacapistan

Wiktionary

# kacapka

lekceważąco o Rosjance; Ruska (ruska), Sowietka (sowietka)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. Rosjanka, dawniej także obywatelka Związku Radzieckiego

Wiktionary

Kacapka (Katsapka) – jezioro w Polsce na Wyżynie Wołyńskiej na Grzędzie Horodelskiej w województwie lubelskim w powiecie hrubieszowskim w gminie Horodło w dorzeczu Bugu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed nami wsiadła kacapka z wielkimi tobołami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kacapia ż., kacapistan mrz.

:: fm. kacap mos.

przym. kacapski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pogard. ruska, Ruska; neutr. Rosjanka

Wiktionary

# kacapski

→ kacap

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. pogard. rosyjski

(1.2) pot. pogard. radziecki

(1.3) pot. głupi, ograniczony

Wiktionary

#### Patrz:

kacap

#### Przykłady

(1.1) Nie zgadzamy się, żeby kacapska spółka oszukiwała naszych współobywateli.

(1.1) O proszę - nawet Grisza, typowa onuca kacapska, rozumie różnicę między chowaniem się za cywilami a walką w mieście, w którym są cywile.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kacap mos., kacapka ż., Kacapistan mrz., Kacapia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ruski, moskiewski

(1.2) sowiecki

(1.3) zob. głupi.

Wiktionary

# kacaraba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. kot

Wiktionary

# kacarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. w czasach PRL-u, sprzedawczyni wody sodowej z saturatora ulicznego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wodą z saturatorów handlowały najczęściej kobiety. I tak jak woda nazywana była „gruźliczanką” (…), tak sprzedawczynie nazywane były niekiedy „kacarkami”. Wszystko dlatego, że panie nierzadko obsługiwały skacowanych klientów.

Wiktionary

# kacała

nazwisko

SJP.pl

# kaććh

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. okręg administracyjny w indyjskim stanie Gudźarat;

(1.2) geogr. zatoka w zachodnich Indiach oddzielając region Kaććh (1.1) od półwyspu Kathijawar;

Wiktionary

Kaććh, (gudźarati: કચ્છ, hindi: कच्छ, ang: Kachchh, Kutch) - okręg administracyjny (hindi: zila, ang: district) w indyjskim stanie Gudźarat. Mieszkańcy posługują się językiem kaććhi, znacznie różniącym się od urzędowego w tym stanie języka gudźarati, ale bliskim językowi sindhi.

Wikipedia

# kacenjamer

złe samopoczucie po przepiciu; katzenjammer, kac, kociokwik

SJP.pl

# kacerek

rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kancerek, kacerz, kasarek, podbierak, kancer

SJP.pl

# kacerski

w religioznawstwie: dotyczący kacerza, czyli osoby wyznającej poglądy niezgodne z zasadami wiary w Kościele rzymskokatolickim; heretycki, odstępczy, innowierczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest./daw. rel. przym. od: kacerz; heretycki, protestancki

(1.2) daw. zgubny, szkodliwy, niszczący

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wierny ma się chronić chytrości kacerskiéj, którzy łakomstwem zwiedzieni sprzeciwiają się nauce prawdziwéj, którzy znamionowani są przez fałszywe proroki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈt͡sɛrsʲci, AS: kacersʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kacerz m., kacerstwo n., forma żeńska kacerka ż., stpol. kacerzstwo n., stpol. kacermistrz m., stpol. arcykacerz m., stpol. kacerowanie n., stpol. kacerzowanie n.

przym. stpol. kacerny, stpol. kaczerny

czas. stpol. kacerować, stpol. kacerzować

przysł. po kacersku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) stpol. kacerny, stpol. kaczerny

Wiktionary

# kacerstwo

w religioznawstwie:
1. poglądy sprzeczne zasadami Kościoła rzymskokatolickiego, odstępstwo od wiary; herezja, zaprzaństwo, apostazja, bezbożność;
2. ogół osób wyznających poglądy sprzeczne z nauką tego Kościoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. herezja, nauka odrzucająca dogmaty religii katolickiej

(1.2) daw. zbiorowość kacerzy, heretyków, odszczepieńców

Wiktionary

Herezja (gr. αἵρεσις hairesis – wybierać , łac. haeresis) – doktryna religijna odrzucana przez władze kościelne lub religijne jako błędna. Pojęcie to oraz walka z herezją dotyczy głównie religii chrześcijańskich, obecne jest także w judaizmie, natomiast mniejsze znaczenie ma w buddyzmie, islamie i hinduizmie (wg innych źródeł herezja w hinduizmie w ogóle nie występuje).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kacerz mos., kacermistrz mos.

przym. kacerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odszczepieństwo, zaprzaństwo, odstępstwo, apostazja

Wiktionary

# kacerz

1. odstępca od wiary rzymskokatolickiej; heretyk, apostata;
2. rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kancerek, kacerek, kasarek, podbierak, kancer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest./daw. rel. odstępca od religii rzymskokatolickiej (w szczególności protestant)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. dziki, nieujeżdżony koń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) ryb. sieć do połowu ryb i raków

(3.2) daw. dziura z błotem, kaczy dół

Wiktionary

Herezja (gr. αἵρεσις hairesis – wybierać , łac. haeresis) – doktryna religijna odrzucana przez władze kościelne lub religijne jako błędna. Pojęcie to oraz walka z herezją dotyczy głównie religii chrześcijańskich, obecne jest także w judaizmie, natomiast mniejsze znaczenie ma w buddyzmie, islamie i hinduizmie (wg innych źródeł herezja w hinduizmie w ogóle nie występuje).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To, co ludzie w danej chwili rozumieją pod pojęciem "człowieka", jest zawsze tylko przejściową, mieszczańską konwencją. "Człowiek" tej konwencji jest (…) kompromisem (…) próbą okpienia zarówno złej pramatki natury, jak niewygodnego praojca ducha (…) Dlatego mieszczuch pali dzisiaj na stosie tego jako kacerza, tamtego wiesza jako zbrodniarza, a pojutrze stawia im pomniki.

(1.1) Polska już o wiele dawniej prześcignęła w tolerancyi wiary najbardziej cywilizowane państwa (…) wydał w Polsce Kazimierz Wielki już r. 1356 statut tolerancyi i z Polski uczynił schronisko dla wszystkich, którzy w ówczesnym cywilizowanym świecie skazani byli na prześladowanie i śmierć. W czasach, w których nawet Melanchton przemawiał za karą śmierci na kacerzy, była Polska jedynem wolnem schronieniem dla socynjan i ewangielików.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkat͡sɛʃ, AS: kaceš

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. kacerstwo n., forma żeńska kacerka ż., stpol. kacerzstwo n., stpol. kacermistrz m., stpol. arcykacerz m., stpol. kacerowanie n., stpol. kacerzowanie n.

przym. kacerski, stpol. kacerny, stpol. kaczerny

czas. stpol. kacerować, stpol. kacerzować

przysł. po kacersku

(3.1) rzecz. stpol. kaszerz m., stpol. kasyrz m., gwara. kasierz m., gwara. kaszerz m.

(3.2) rzecz. gwara. kacer m.

:: zdrobn. kacerzyk m., gwara. kacerek m., gwara. kaczorek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(3.1) podbierak, stpol. kaszerz, stpol. kasyrz, gwara. kasierz, gwara. kaszerz

(3.2) gwara. kacerek, gwara. kacer

Wiktionary

# kacet

potocznie: hitlerowski obóz koncentracyjny (niem. odczytanie skrótu: KZ, od Konzentrationslager)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. pot. obóz koncentracyjny

Wiktionary

Obozy w III Rzeszy – obozy przeznaczone do przetrzymywania (w niektórych przypadkach także uśmiercania) osób, kierowane przez SA (później również SS, Gestapo lub Wehrmacht). Tworzone w latach 1933–1945 przez władze Rzeszy Niemieckiej. Obozy te, w liczbie przynajmniej 12 tysięcy, umiejscowione były na terytorium własnym Niemiec oraz na ziemiach państw okupowanych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kacetowiec mos.

Wiktionary

# kacetowiec

więzień obozu koncentracyjnego, kacetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) więzień obozu koncentracyjnego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kacet m.

Wiktionary

# kacha

zdrobnienie od: Katarzyna

SJP.pl

# kacheksja

skrajne wyniszczenie ustroju z zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśni; charłactwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków

Wiktionary

Wyniszczenie (kacheksja, z gr. kakòs zły; héxis stan), przestarzale charłactwo (łac. marasmus, inanitio) – znaczny spadek masy ciała wskutek utraty tkanki tłuszczowej, tkanki mięśniowej oraz zwiększonego katabolizmu białek z powodu choroby podstawowej.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kacheksyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyniszczenie

Wiktionary

# kachektyczny

→ kacheksja

SJP.pl

#### Patrz:

kacheksja

# kachektyk

osoba cierpiąca na charłactwo, kacheksję, z organizmem skrajne wyniszczonym chorobą, z zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśni; charłak

SJP.pl

# kachel

dawniej: wyrób ceramiczny stosowany jako okładzina ścian pieców i kuchni; kafel

SJP.pl

# kachetia

kraina historyczna we wschodniej Gruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna we wschodniej Gruzji

(1.2) adm. geogr. jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi;

Wiktionary

Kachetia (gruz. კახეთის მხარე, trb. Kachetis Mchare; კახეთი, trb. Kacheti) – jednostka administracyjna (region) we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi. Na północy graniczy z Rosją, na południu i wschodzie z Azerbejdżanem, na zachodzie z regionami Dolna Kartlia i Mccheta-Mtianetia. Główną rzeką wschodniej części regionu jest Alazani, zachodniej – Iori. Mieszkańcy Kachetii mówią dialektem języka gruzińskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kachetyjczyk mos., Kachetyjka ż.

przym. kachetyjski

Wiktionary

# kachetyjczyk

mieszkaniec Kachetii (krainy w Grecji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kachetii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kachetia ż.

:: fż. Kachetyjka ż.

przym. kachetyjski

Wiktionary

# kachetyjka

mieszkanka Kachetii (krainy w Grecji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kachetii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kachetia ż.

:: fm. Kachetyjczyk mos.

przym. kachetyjski

Wiktionary

# kachetyjski

przymiotnik od: Kachetia (kraina historyczna w Gruzji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kachetią, dotyczący Kachetii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kachetyjka ż., Kachetyjczyk mos., Kachetia ż.

Wiktionary

# kachina

nadprzyrodzona istota, duch natury z wierzeń Indian Pueblo; katchina

SJP.pl

Kaczyni (Kaczina, Kachina, Katsina) – mitologiczne nadprzyrodzone istoty z legend Indian Hopi, Zuni i innych Indian Pueblo, duchy natury. Niektóre źródła kojarzą Kaczynów z kultem przodków.

W praktykach religijnych północnoamerykańskich Indian z grupy Pueblo nazwa kachina stosowana do:

- ponadnaturalnych stworzeń lub duchów, mogących wpływać na świat naturalny. Według Indian z plemienia Zuni Kachina zamieszkują mityczne Jezioro Zmarłych leżące gdzieś w północno-wschodniej Arizonie. Według Hopiów żyją oni na świętych Wzgórzach San Francisco w pobliżu Flagstaff w Arizonie.
- przebranych i zamaskowanych członków plemienia — mężczyzn, uosabiających zarówno męskie jak i żeńskie duchy Kachina podczas określonych obrzędów religijnych. Zgodnie z wierzeniami plemiennymi na czas ceremonii osoby te rzeczywiście stają się duchami.
- zamaskowanych lalek przedstawiających określone duchy Kachina wykonanych z korzenia topoli (u Indian Hopi zwane tihu) lub sosny (u Zuni), wręczanych w sposób ceremonialny kobietom i mężczyznom z plemienia i trzymanych przez nich następnie w domach jako rodzaj amuletów (fetyszy).

Wikipedia

# kachlany

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. gwara. kaflowy, zbudowany z kafli

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kachel m.

Wiktionary

# kachna

zdrobnienie od: Katarzyna; Kasia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zgrub. poufała forma imienia Katarzyna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Katarzyna ż., katarzynki nmos., Kasieńka ż., Kasia ż., Kaśka ż.

Wiktionary

# kachniarz

nazwisko

SJP.pl

# kachowka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim;

Wiktionary

Kachowka (ukr. Каховка) – miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim. W 2019 liczyło 35,9 tys. mieszkańców.

Miasto leży nad Zbiornikiem Kachowskim, jest ośrodkiem przemysłu maszynowego, metalowego oraz spożywczego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kachowski

Wiktionary

# kaci

przymiotnik od: kat (np. kaci topór); katowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katem, należący do lub dotyczący kata

forma rzeczownika.

(2.1) M. i W. lm. od kat

Wiktionary

Kaci (ang. Hangmen) – sztuka teatralna autorstwa Martina McDonagha, wystawiona po raz pierwszy w Londynie we wrześniu 2015 i wyróżniona Laurence Olivier Award za rok 2015 w kategorii "najlepsza nowa sztuka". Tekst utrzymany jest w konwencji czarnej komedii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego umięśniony kark ułożył się na drewnianym progu jak na kacim klocu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kat m., katownia ż., katownik m., katusza ż.

czas. katować ndk., skatować dk.

przym. katowny, katowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) katowski

Wiktionary

# kąciak

narzędzie rzeźbiarskie, służące do usuwania materiału z narożników

SJP.pl

# kącianin

mieszkaniec Kątów Wrocławskich (miasta w Polsce); kątowianin

SJP.pl

# kącianka

mieszkanka Kątów Wrocławskich (miasta w Polsce); kątowianka

SJP.pl

# kącicierń

roślina z rodziny dziwaczkowatych; bugenwilla

SJP.pl

# kącik

1. zdrobnienie od: kąt;
2. stała, mała rubryczka w czasopiśmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kąt

(1.2) rubryka w piśmie poświęcona określonej tematyce

(1.3) miejsce w pomieszczeniu dostosowane do wykonywania określonych czynności

(1.4) wgłębienia w bokach ust i oczu

Wiktionary

W Polsce:

- Kącik – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
- Kącik – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Biała
- Kącik – wieś w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Nowy Staw
- Kącik – dawna gromada
- Kącik – dawna nazwa wsi Bożnów

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ɲt͡ɕik, AS: kõńćik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kątek mrz., kąt m., kątownica ż., kątownik m.

przym. kątowy

Wiktionary

# kącina

świątynia pogańska u dawnych Prusów, Słowian i Litwinów; gontyna, kontyna

SJP.pl

- kącina – świątynia pogańska u dawnych Słowian, Prusów i Litwinów; chram, gontyna

Wikipedia

# kącisko

zgrubienie od: kąt

SJP.pl

# kącki

przymiotnik od: Kąty, Kąty Rybackie, Kąty Wrocławskie

SJP.pl

- Konrad V Kącki (między 1381 a 1387-1439) – książę oleśnicki z dynastii Piastów
- Edward Kącki (ur. 1925) – informatyk, rektor Wyższej Szkoły Informatyki w Łodzi
- Marcin Kącki (ur. 1976) – dziennikarz

Wikipedia

# kacowe

żartobliwie: urlop na żądanie

SJP.pl

#### Patrz:

kac

# kacownik

potocznie: osoba, która ma kaca, źle się czuje po wypiciu dużej ilości alkoholu

SJP.pl

# kacowy

→ kac

SJP.pl

#### Patrz:

kac

# kacper

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kacper, Kasper, Kaspar, Gaspar – imię męskie pochodzenia perskiego, oboczności powstałe jako przekształcenie imienia Kasper, pochodzącego od perskiego ganzabara („strażnik skarbca”) od *ganzah (“skarb”) + *barah (“brzemię”), od praindoeuropejskiego *bʰer- („brać”).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 6 stycznia przypadają imieniny Kacpra.

(1.1) Odwiedziliśmy z Kacprem panią Lodzię w Gliwicach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkat͡spɛr, AS: kacper

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kacperków mrz., Kacperówka ż.

:: zdrobn. Kacperek mos.

:: war. Kasper mos., Gaspar mos.

przym. przest. gwara. Kacprowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Kasper, Gaspar; zdrobn. Kacperek

Wiktionary

# kacperczyk

nazwisko

SJP.pl

Kacperczyk (Bracia Kacperczyk, potocznie również Kacperczyki) – polski duet muzyczny pochodzący z Lublina. W skład duetu wchodzą bracia – Maciej Kacperczyk (ur. 22 stycznia 1998) oraz Paweł Kacperczyk (ur. 29 października 1999).

Popularność zyskali przy okazji dołączenia do SBM Label. Ich pierwszy album Sztuki piękne zadebiutował na 20 miejscu na liście sprzedaży OLIS. Drugi album Kryzys wieku wczesnego osiągnął 11 miejsce po pierwszym tygodniu.

Wikipedia

# kacperek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Kacper (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Kacper

Wiktionary

Kacperek – polski serial telewizyjny z 1987 roku w reżyserii Ryszarda Zatorskiego. Zdjęcia kręcono w Warszawie i w Płońsku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zawiąż Kacperkowi bucik, żeby się nie wywrócił.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kacper mos.

Wiktionary

# kacperkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kacperka lub z nim związany

SJP.pl

# kacperski

nazwisko

SJP.pl

# kacprostwo

Kacper z małżonką; Kacprowie

SJP.pl

# kacprowicz

nazwisko

SJP.pl

# kacprowie

Kacper z małżonką; Kacprostwo

SJP.pl

# kacprowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kacpra lub z nim związany

SJP.pl

# kacprzak

nazwisko

SJP.pl

Kacprzak (forma żeńska: Kacprzak/Kacprzakowa; liczba mnoga: Kacprzakowie) – popularne nazwisko polskie. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka w Polsce centralnej.

Nazwisko utworzone przyrostkiem „–ak” od imienia Kacper. Podobną etymologię ma nazwisko Kasprzak.

Wikipedia

# kacprzycki

nazwisko

SJP.pl

# kacprzyk

nazwisko

SJP.pl

# kacwin

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

SJP.pl

Kacwin (słow. Kacvín, węg. Szentmindszent, niem. Katzwinkel – koci zakątek) – wieś w Polsce położona na Spiszu w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

# kacyk

1. przywódca plemienny;
2. potocznie: urzędnik samowolnie sprawujący władzę, wykorzystujący stanowisko dla własnych korzyści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przywódca plemienny;

(1.2) pot. pejor. urzędnik nadużywający władzy

Wiktionary

Kacyk (hiszp. cacique lub cazique, /kaˈsike/; port. /kɐˈsikɨ/, /kaˈsiki/, r.ż. cacica) – pochodzące z języka Tainów (za pośrednictwem hiszpańskiego) określenie dla przywódcy plemienia, szlachcica indiańskiego, na obszarze Ameryki Łacińskiej, sprawującego opiekę nad wsią bądź osadą, razem z kapłanami, szamanami i starszyzną wojowników, mającego do tego prawo z tytułu posiadania ziemi. Kacyk reprezentował także swoich poddanych w kontaktach z władzami hiszpańskimi.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) wódz

Wiktionary

# kacykarzyk

rodzaj ptaków z rodziny kacykowatych

SJP.pl

# kacyki

1. przywódca plemienny;
2. potocznie: urzędnik samowolnie sprawujący władzę, wykorzystujący stanowisko dla własnych korzyści

SJP.pl

Kacyki (Icterinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny kacykowatych (Icteridae).

Wikipedia

# kacykostwo

potocznie: nadużywanie władzy przez urzędnika, zwłaszcza prowincjonalnego, dla osiągnięcia osobistych korzyści

SJP.pl

Caciquismo (kacykizm, kacykostwo) – pojęcie określające połączenie dwóch metod manipulacji politycznych (pucherazo i encasillado) w czasach przywrócenia Burbonów na tron hiszpański.

Wikipedia

# kacykowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

Kacykowate (Icteridae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad sto gatunków. Występują wyłącznie w Nowym Świecie.

Wikipedia

# kacykowaty

o cechach kacykowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# kacykowiec

rodzaj ptaków z rodziny kacykowatych

SJP.pl

# kacykowski

przymiotnik od: kacyk; kacykowy

SJP.pl

# kacykowy

przymiotnik od: kacyk; kacykowski

SJP.pl

# kaczan

1. głąb kapusty;
2. kolba kukurydzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) głąb, rdzeń kapusty, brukwi

(1.2) kolba kukurydzy

Wiktionary

Kolba (łac. spadix, ang. spadix) – rodzaj kwiatostanu roślin, zwany z rosyjskiego kaczanem. W botanice określeniem tym nazywa się kłos o silnie zgrubiałej osi. Zwykle w kolbie kwiaty ułożone są bardzo gęsto, ściśle obok siebie i są siedzące. Kolba występuje m.in. u niektórych roślin z rodziny arekowatych, obrazkowatych, wiechlinowatych (np. u kukurydzy zwyczajnej).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Puknij się w ten swój pusty kaczan!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃãn, AS: kačãn

Wiktionary

# kaczanowo

Kaczanowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września.

Wieś duchowna, własność kustosza kapituły katedralnej poznańskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego.

Wikipedia

# kaczanowski

nazwisko

SJP.pl

Kaczanowski:

- Adam Kaczanowski
- Alojzy Kaczanowski
- Dariusz Kaczanowski
- Józef Kaczanowski
- Leonard Kaczanowski
- Piotr Kaczanowski
- Witold Kaczanowski
- Włodzimierz Kaczanowski

Wikipedia

# kaczarnia

w rolnictwie: gospodarstwo wyspecjalizowane, zajmujące się hodowlą kaczek; kacza ferma

SJP.pl

# kaczątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: kaczę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pieszcz. młoda kaczka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kaczątko bez odpoczynku poruszać musiało nóżkami, ażeby nie przymarznąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈt͡ʃɔ̃ntkɔ, AS: kačõntko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczucha ż., kaczuszka ż., kaczka ż., kaczusia ż., kaczor m., kaczę n., kaczeniec m., kaczyzm m., kaczysta mos., kaczystka ż.

czas. kaczyć się

przym. kaczy, kaczkowaty, kaczystowski

przysł. kaczo, kaczkowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaczę

Wiktionary

# kaczawa

rzeka w Polsce

SJP.pl

Kaczawa (niem. Katzbach, dawniej Kacbacha) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, na Dolnym Śląsku, lewy dopływ Odry. Przepływa przez województwo dolnośląskie. Swoje źródła ma w Górach Kaczawskich (Góry Ołowiane – pn. stok zalesionej góry Turzec), powyżej Kaczorowa. Obecnie dla Gór Pogórza Kaczawskiego Kaczawa stanowi istotny składnik krajobrazu, zaś w czasach historycznych stanowiła główną oś komunikacyjną i osadniczą regionu.

Wikipedia

# kaczawski

przymiotnik od Kaczawa

SJP.pl

# kaczę

pisklę kaczki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. pisklę kaczki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kaczor pacnął kaczę skrzydłem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃɛ, AS: kače

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczuszka ż., kaczka ż., kaczusia ż., kaczor mzw., kaczeniec mrz., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

:: zdrobn. kaczątko n.

przym. kaczy, kaczkowaty, kaczystowski

przysł. kaczo, kaczkowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaczątko

Wiktionary

# kaczeńcowy

przymiotnik od: kaczeniec

SJP.pl

# kaczenica

skorupiak z rzędu wąsonogów

SJP.pl

# kaczeniec

roślina błotna z rodziny jaskrowatych; kaczyniec, knieć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Caltha palustris|ref=tak., knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;

(1.2) kwiat kaczeńca (1.1)

Wiktionary

- kaczeniec (knieć błotna) – gatunek rośliny należący do rodziny jaskrowatych
- Kaczeniec – struga, dopływ Cybiny
- Kaczeniec – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Łochów
- Kaczeniec – część wsi Łazy w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Łochów
- Kaczeniec – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaczeńce kwitną wczesną wiosną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈt͡ʃɛ̃ɲɛt͡s, AS: kačẽńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczucha ż., kaczyniec mrz., kaczka ż., kaczątko n., kaczę n.

przym. kaczeńcowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) knieć błotna, kaczyniec, kaczyniec błotny; gw-pl|Łomża|wole oczy., gw-pl|Górny Śląsk|buterbluma.; lud. kniat

Wiktionary

# kaczinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej stan Kaczin w północnej Mjanmie;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaczin mrz.

:: fm. Kaczin mos.

przym. kacziński

Wiktionary

# kaczka

1. ptak wodny z rzędu blaszkodziobych, dziki lub udomowiony, charakteryzujący się krótką szyją, spłaszczonym dziobem oraz krótkimi nogami;
2. potrawa z tego ptaka;
3. potocznie: zmyślona, nieprawdziwa wiadomość (zwykle w wyrażeniu "kaczka dziennikarska"); plotka;
4. naczynie umożliwiające chorym mężczyznom oddawanie moczu bez wstawania z łóżka;
5. w lotnictwie: układ aerodynamiczny samolotu lub szybowca o usterzeniu wysokości umieszczonym w przedniej części kadłuba, przed skrzydłami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. ptak z rodziny kaczkowatych;

(1.2) ornit. samica kaczki (1.1)

(1.3) kulin. mięso lub potrawa z kaczki (1.1)

(1.4) med. naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka

(1.5) pot. nieprawdziwa informacja;

(1.6) lotn. jeden z typów konstrukcji samolotów;

(1.7) rzut kamieniem tak, aby odbił się kilkukrotnie od powierzchni wody;

Wiktionary

Kaczka – nazwa określająca niektóre gatunki z rodziny kaczkowatych, podrodziny kaczek, w szczególności z rodzajów Anas, Netta i Aythya. W Polsce zwyczajowo kaczki dzieli się na kaczki pływające (kaczki właściwe) i kaczki nurkujące (grążyce).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po stawie pływały kaczki.

(1.2) Gdy kaczka siedzi na jajkach, kaczor szuka pożywienia.

(1.3) Na świąteczny obiad mamy kaczkę w pomarańczach.

(1.4) Pacjent poprosił siostrę o kaczkę.

(1.5) W sezonie ogórkowym łatwo trafić na kaczkę w prasie kolorowej.

(1.7) Świetnie mi idzie puszczanie kaczek – kamień odbija się nawet osiem razy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃka, AS: kačka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczucha ż., kaczor mzw., kaczorek mzw., kaczątko n., kaczę n., kaczkowate lm nm., kaczarnia ż., Kaczków mrz., Kaczyno n., kaczeniec mrz., kaczyniec mrz., Kaczyniec mrz., Kaczeniec mrz., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

:: zdrobn. kaczuszka ż., kaczusia ż.

przym. kaczy, kaczkowaty, kaczeńcowy, kaczkowate, kaczystowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. kaczyca.

(1.3) reg. śl. kaczyca.

Wiktionary

# kaczkarnia

miejsce odłowu kaczek

SJP.pl

# kaczkarz

myśliwy polujący najchętniej na kaczki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) łow. myśliwy preferujący polowanie na kaczki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczka ż., kaczkarnia ż.

przym. kaczy

Wiktionary

# kaczki

podrodzina ptaków z rodziny kaczkowatych, średniej wielkości i różnorodnym ubarwieniu, zamieszkujących różne śródlądowe zbiorniki wodne

SJP.pl

Kaczki (Anatinae) – podrodzina ptaków z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Są to ptaki wodne średniej wielkości o stosunkowo krótkiej szyi.

Wikipedia

# kaczkomat

automat do wydawania pokarmu dla wodnych ptaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) automat z karmą dla ptaków

Wiktionary

# kaczkonosy

mający nos podobny do dzioba kaczki

SJP.pl

# kaczkowate

rodzina ptaków blaszkodziobych, obejmująca gatunki wodne zamieszkujące cały świat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Anatidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych;

Wiktionary

Kaczkowate (Anatidae) – rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych (Anseriformes). Obejmuje gatunki wodne, zamieszkujące cały świat, poza Antarktydą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaczka jest ogólną nazwą całego gatunku ptaków z rodziny kaczkowatych, która obejmuje także gęsi i łabędzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczucha ż., kaczka ż.

Wiktionary

# kaczkowaty

1. o cechach kaczkowatych (rodzina ptaków);
2. podobny do kaczki, taki jak u kaczki, charakterystyczny dla kaczki, np. kaczkowaty chód; kaczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. charakterystyczny dla kaczki, taki jak u kaczki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkat͡ʃkɔˈvatɨ, AS: kačkovaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczucha ż., kaczka ż., kaczuszka ż., kaczątko n., kaczę n., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

przym. kaczy, kaczystowski

Wiktionary

# kaczkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce;

Wiktionary

W Polsce

- Kaczkowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
- Kaczkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
- Kaczkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce
- Kaczkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Rydzyna
- Kaczkowo – gromada
- Kaczkowo – przystanek kolejowy w Kaczkowie, w województwie wielkopolskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja siostra mieszka w Kaczkowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kat͡ʃˈkɔvɔ, AS: kačkovo

Wiktionary

# kaczkowski

nazwisko, np.:
1. Karol Kaczkowski (1797-1867), polski lekarz i działacz społeczny;
2. Zygmunt Kaczkowski (1825-96), polski powieściopisarz

SJP.pl

- Dominik Kaczkowski (1763−1805) − polski śpiewak i aktor
- Franciszek Kaczkowski (1877−1962) − pułkownik kawalerii Wojska Polskiego
- Jan Kaczkowski (ujednoznacznienie)
- Joachim Kaczkowski (ok. 1789−1829) − polski skrzypek i kompozytor
- Karol Kaczkowski (1797−1867) − polski lekarz
- Karol Kaczkowski (1822−1884) − polski adwokat, radny Tarnowa
- Piotr Kaczkowski (ur. 1946) − polski dziennikarz radiowy
- Zygmunt Kaczkowski (1825−1896) − polski powieściopisarz

Wikipedia

# kaczlin

roślina z rodziny gruboszowatych, występująca w strefie tropikalnej, hodowana jako roślina ozdobna; kalanchoe

SJP.pl

Kaczlin (niem. Katschlin) – średniej wielkości wieś sołecka w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, na terenie Sierakowskiego Parku Krajobrazowego

Wikipedia

# kaczmar

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Anna Kaczmar – polska siatkarka
- Jacek Kaczmar – polski inżynier mechanik
- Władysław Kaczmar – polski inżynier mechanik

Wikipedia

# kaczmarczyk

nazwisko

SJP.pl

- Agnieszka Kaczmarczyk
- Alojzy Kaczmarczyk
- André Kaczmarczyk
- Bogusław Kaczmarczyk
- Jan Kaczmarczyk
- Jarosław Kaczmarczyk
- Jarosław Kaczmarczyk
- Józef Kaczmarczyk
- Józef Kaczmarczyk
- Józef Kaczmarczyk
- Kazimierz Kaczmarczyk
- Michał Kaczmarczyk
- Michał Roch Kaczmarczyk
- Mieczysław Kaczmarczyk
- Norbert Kaczmarczyk
- Patryk Kaczmarczyk
- Paweł Kaczmarczyk
- Rafał Kaczmarczyk
- Stanisław Kaczmarczyk
- Wanda Kaczmarczyk-Fukała
- Wojciech Kaczmarczyk
- Zdzisław Kaczmarczyk
- Zygmunt Kaczmarczyk

Wikipedia

# kaczmarek

nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

# kaczmarkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Kaczmarkiewicz – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Kaczmarkiewicz:

- Jan Kaczmarkiewicz (1904–1989) – polski malarz, historyk sztuki, pedagog;
- Magdalena Kaczmarkiewicz-Fass – polski psychiatra.

Wikipedia

# kaczmarski

nazwisko

SJP.pl

Kaczmarski − polskie nazwisko. Na początku lat 90. nosiło je ponad 8000 osób.

Wikipedia

# kaczmarzyk

nazwisko

SJP.pl

# kacznik

pomieszczenie przeznaczone dla stadka rozpłodowego kaczek

SJP.pl

# kaczo

przysłówek

(1.1) na sposób kaczy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczątko n., kaczę n., kaczysta mos., kaczystka ż.

przym. kaczy, kaczystowski

Wiktionary

# kaczodzioby

mający dziób podobny do dzioba kaczki

SJP.pl

# kaczor

samiec kaczki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. samiec kaczki

Wiktionary

- kaczor – samiec kaczki

Obiekty geograficzne

- Kaczor – skała na Zamku Ogrodzieniec
- Kaczor – półwysep na jeziorze Śniardwy

Nazwiska

- Kaczor – polskie nazwisko
- Kaczor, właściwie Dominik Kaczmarek – polski raper, członek Killaz Group
- Kaczor, właściwie Andrzej Werbel – polski raper, członek Nagłego Ataku Spawacza

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaczor podpłynął i wyłowił z wody kawałki chleba, które mu rzuciłem.

(1.1) Samiec, zwany kaczorem, w szacie godowej ma zielono opalizującą głowę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃɔr, AS: kačor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczorek mzw./mrz., kaczystka ż., kaczysta mos., kaczka ż., kaczątko n., kaczę n., kaczyzm mrz.

przym. kaczystowski

Wiktionary

# kaczorek

zdrobnienie od: kaczor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od kaczor

(1.2) mały kaczor

(1.3) icht. nazwa systematyczna|Adrianichthys kruyti|Weber., słodkowodna ryba z rodziny kaczorkowatych, zagrożona wyginięciem;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) sterczący kosmyk włosów

Wiktionary

Kaczorek (Adrianichthys kruyti) – krytycznie zagrożony wyginięciem gatunek słodkowodnej ryby z rodziny kaczorkowatych (Adrianichthyidae). Jest endemitem jeziora Poso położonego na Celebes. Ciało tej ryby osiąga długość do 16 cm. Wyróżnia się powiększonymi szczękami nadającymi jego pyskowi formę szufladki, stąd nazwa gatunku i całej rodziny kaczorkowatych. Biologia tego gatunku jest słabo poznana.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Potem, bez przesady, nudy święte... polowania niema, ale ja próżnować nie lubię... to sobie, panie dzieju, jastrzębie strzelam, to szelmę lisa tropię, to pojadę na błoto kaczorka upatrzę... i tak przejdzie... przejdzie jakoś do upałów.

(1.2) — To wstyd istny! — zawołał młody kaczorek! — Patrzcie na to szare, szkaradne kaczę!

(1.3) Nie wolno łowić kaczorków, ryby te są pod ochroną.

(2.1) Młody Picolet stanął na progu nieruchomy, postawa jego wyrażała połączenie uniżoności z efronteryą; stał tak, gładząc prawą ręką kaczorek wypomadowany i czekał aż się odezwą do niego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczucha ż., kaczor mzw., kaczorkowate nmos., Kaczorek mrz., kaczka ż.

Wiktionary

# kaczorkowate

rodzina małych ryb belonokształtnych

SJP.pl

Kaczorkowate, kaczorki (Adrianichthyidae) – rodzina małych ryb belonokształtnych. Polską nazwę zawdzięczają powiększonym szczękom nadającym ich pyskowi formę szufladki. Osiągają od 3 do 18 cm długości. Promienie płetwy grzbietowej i odbytowej samców są dłuższe i cieńsze niż u samic. Gatunkiem typowym jest kaczorek (Adrianichthys kruyti).

Wikipedia

# kaczorowski

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Kaczorowski (ur. 1969) – polski tłumacz, eseista i dziennikarz
- Henryk Kaczorowski (1888–1942) – polski duchowny katolicki
- Jan Kaczorowski (ur. 1934) – polityk w PRL
- Jarosław Kaczorowski (ur. 1966) – polski żeglarz
- Jerzy Kaczorowski (ur. 1957) – polski matematyk
- Juliusz Kaczorowski (1909–1988) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Klemens Kaczorowski (1887–1942) – polski rolnik, działacz społeczny i samorządowy, poseł na Sejm
- Maciej Kaczorowski (ur. 1980) – polski piłkarz
- Michał Kaczorowski (1897–1975) – polski ekonomista i polityk
- Paweł Kaczorowski (ur. 1949) – polski kolarz torowy, uczestnik igrzysk olimpijskich w 1972 roku
- Paweł Kaczorowski (ur. 1974) – polski piłkarz
- Paweł Kaczorowski (ur. 1987) – polski siatkarz
- Ryszard Kaczorowski (1919–2010) – Prezydent RP na Uchodźstwie
- Sławomir Kaczorowski (ur. 1956) – polski kompozytor
- Stefan Kaczorowski (1899–1988) – polski polityk
- Teofil Kaczorowski (1830–1889) – polski lekarz
- Włodzimierz Kaczorowski (ur. 1945) – polski prawnik i historyk

Wikipedia

# kaczorski

→ Kaczory

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Kaczorów

Wiktionary

#### Patrz:

Kaczory

#### Powiązane:

rzecz. Kaczory

Wiktionary

# kaczoruk

nazwisko

SJP.pl

# kaczory

samiec kaczki

SJP.pl

Kaczory (niem. Erpel) – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Kaczory.

Pod względem historycznym Kaczory leżą na Krajnie. Wieś królewska należała do starostwa ujskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

# kaczorzanin

mieszkaniec Kaczor (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

# kaczorzanka

mieszkanka Kaczor (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

# kaczucha

zgrubienie od: kaczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od kaczka

(1.2) rub. o kaczce

(1.3) pot. kolej. nieduża lokomotywa manewrowa

(1.4) środ. mot. citroën 2CV

(1.5) środ. mot. dostawczak marki Mercedes

(1.7) środ. w żargonie narkomanów: butelka do palenia marihuany

(1.8) pot. tylko w lm. kaczuchy → taniec wykonywany do popularnej szwajcarskiej piosenki ludowej;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Środkiem drogi dreptała kaczucha z młodymi.

(1.2) Mało kto pogardzi kaczuchą pieczoną z jabłkami.

(1.3) Po torze przetoczyła się ociężale kaczucha, popychając dwa wagony.

(1.4) Popularne kaczuchy produkowano w wersji dla żandarmerii.

(1.5) Mercedesy te nazywano kaczuchami ze względu na wygląd maski.

(1.6) Przysłowiowe kaczuchy instruktora nie robiły na małolatach żadnego wrażenia.

(1.7) Ćmiła z kaczuchy, aż jej uszami dym leciał.

(1.8) Popularne „kaczuchy” zatańczone przez Johna Travoltę w San Remo, wywołały falę komentarzy we Włoszech.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczka ż., kaczor mzw., kaczorek mzw., kaczątko n., kaczę n., kaczkowate lm nm., kaczarnia ż., Kaczków mrz., Kaczyno n., kaczeniec mrz., kaczyniec mrz., Kaczyniec mrz., Kaczeniec mrz., kaczuszka ż., kaczusia ż.

przym. kaczy, kaczkowaty, kaczeńcowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kaczka, kaczuszka, kaczuchna

(1.4) kaczka

(1.5) kaczka

Wiktionary

# kaczuchna

pieszczotliwie o kaczce - ptaku; kaczusia, kaczuszka

SJP.pl

# kaczucza

hiszpański taniec ludowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. żywy hiszpański taniec tradycyjny

(1.2) muz. muzyka towarzysząca kaczuczy (1.1)

Wiktionary

Kaczucza (hiszp. Cachucha) – żywy hiszpański taniec ludowy z towarzystwem kastanietów, w metrum 3/4.

Wikipedia

# kaczusia

pieszczotliwie o kaczce - ptaku; kaczuchna, kaczuszka

SJP.pl

# kaczuszka

pieszczotliwie o kaczce - ptaku; kaczuchna, kaczusia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kaczka

(1.2) mała kaczka

(1.3) zabawka w formie kaczki

(1.4) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Nettapus|ref=tak.

(1.5) niewysoki obcas damskich butów, szeroki u nasady, wąziutki na końcu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kaczuszki pływały po bajorku, a świnki taplały się w błotku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈt͡ʃuʃka, AS: kačuška

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kaczka.

Wiktionary

# kaczy

1. dotyczący kaczki - ptaka (np. kacze jaja);
2. podobny do kaczki, taki jak u kaczki, charakterystyczny dla kaczki, np. kaczy chód; kaczkowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący, odnoszący się do kaczki (o ptaku)

(1.2) charakterystyczny dla kaczki, mający cechy kaczki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkat͡ʃɨ, AS: kačy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczucha ż., kaczka ż., kaczątko n., kaczę n., kaczkarz mos., kaczyniec mrz., kaczyzm mrz., kaczysta mos., kaczystka ż.

przym. kaczkowaty, kaczystowski

przysł. kaczo

Wiktionary

# kaczyca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. kaczka

(1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. niski żelazny piec

Wiktionary

Kaczyka (rum. Cacica) – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Kaczyka. W 2011 roku liczyła 1110 mieszkańców. Jest miejscem lokacji dużej, czynnej kopalni soli.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kaczyce nmos.

Wiktionary

# kaczyce

W Polsce

- Kaczyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Pęcław
- Kaczyce – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Zebrzydowice
- Kaczyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Lipnik
- Kaczyce – gromada
- Kaczyce – stacja kolejowa w Kaczycach, w województwie śląskim

Miejscowość na Białorusi

- Kaczyce – wieś w obw. grodzieńskim, w rej. korelickim, w siel. Maluszyce

Wikipedia

# kaczydło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. mały, płytki staw, bajoro, błoto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bajoro

Wiktionary

# kaczyka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rumunii, na Bukowinie, skupisko ludności polskiego pochodzenia;

Wiktionary

Kaczyka (rum. Cacica) – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Kaczyka. W 2011 roku liczyła 1110 mieszkańców. Jest miejscem lokacji dużej, czynnej kopalni soli.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kaczycki

Wiktionary

# kaczyniec

roślina błotna z rodziny jaskrowatych; kaczeniec, knieć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Caltha palustris|L.|ref=tak., gatunek rośliny zielnej z rodziny jaskrowatych, szeroko rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej

(1.2) bot. roślina z gatunku kaczyńców (1.1)

Wiktionary

Kaczyniec – (dawniej także Kaczeniec) wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Koło.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

W miejscowości źródła swe ma rzeka Warcica.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nad brzegiem ruczaju rosną kaczyńce i niezapominajki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczucha ż., kaczeniec m., kaczka ż.

przym. kaczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaczeniec, kaczyniec błotny, knieć, knieć błotna

(1.2) kaczeniec, kaczyniec błotny, knieć, knieć błotna

Wiktionary

# kaczyński

nazwisko

SJP.pl

- Kaczyński – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 11,2 tys. osób.

Osoby noszące nazwisko Kaczyński:

- Adam Kaczyński (ur. 1933, zm. 2010) – polski pianista i kompozytor
- Antoni Kaczyński (ur. 1874, zm. 1925) – generał major Armii Imperium Rosyjskiego i generał dywizji Wojska Polskiego
- Antoni z Susza Kaczyński – oficer Rzeczypospolitej Obojga Narodów
- Bogusław Kaczyński (ur. 1934) – polski dyplomata, ambasador
- Bogusław Kaczyński (ur. 1942, zm. 2016) – polski dziennikarz, publicysta i krytyk muzyczny
- Edward Kaczyński (ur. 1937) – polski teolog, dominikanin, rektor Uniwersytetu Św. Tomasza Angelicum w Rzymie
- Filip Kaczyński (ur. 1987) – polski polityk i samorządowiec, poseł na Sejm VII, IX i X kadencji
- Grzegorz Kaczyński (ur. 1942) – polski socjolog, profesor uczelni włoskich
- Jacek Kaczyński (ur. 1973) – polski dziennikarz, prezenter, konferansjer
- Jerzy R. Kaczyński (ur. 1951) – polski filolog klasyczny i tłumacz
- Jarosław Kaczyński (ur. 1949) – polski polityk, twórca i prezes partii politycznych Porozumienie Centrum oraz Prawo i Sprawiedliwość, senator I kadencji, poseł na Sejm I, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX i X kadencji, premier Polski
- Józef Kaczyński (ujednoznacznienie)
- Lech Kaczyński (ur. 1949, zm. 2010) – polski polityk, prezydent Polski, minister sprawiedliwości i prokurator generalny, prezydent Warszawy, prezes Najwyższej Izby Kontroli
- Łukasz Kaczyński (ur. 1983) – polski dziennikarz, publicysta, recenzent teatralny i literacki oraz bibliotekarz
- Marek Kaczyński (ur. 1963) – polski polityk, samorządowiec, poseł na Sejm III kadencji
- Marian Kaczyński (ur. 1932, zm. 2007) – polski archeolog, znawca kultury ludów bałtyjskich
- Przemysław Kaczyński (ur. 1972) – polski aktor
- Rajmund Kaczyński (ur. 1922, zm. 2005) – polski inżynier, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego
- Ryszard Kaczyński (ur. 1954) – polski polityk, poseł na Sejm RP V kadencji
- Sylwester Kaczyński (ur. 1937) – polski bokser
- Tadeusz Kaczyński (ur. 1932, zm. 1999) – polski muzykolog, wieloletni redaktor „Ruchu muzycznego”
- Wiktoryn Kaczyński (ur. 1891, zm. 1986) – komandor podporucznik pilot Wojska Polskiego
- Wincenty Kaczyński (ur. 1870, zm. 1932) – pułkownik artylerii Armii Imperium Rosyjskiego i generał brygady Wojska Polskiego
- Witold Kaczyński (ur. ok. 1913, zm. 1989) – polski prawnik, działacz akademicki i Polski Podziemnej
- Władysław Kaczyński (ujednoznacznienie)
- Zygmunt Kaczyński (ujednoznacznienie)

Wikipedia

# kaczysta

→ kaczyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) publ. pejor. lub iron. zwolennik braci Kaczyńskich i ich polityki

Wiktionary

#### Patrz:

kaczyzm

#### Przykłady

(1.1) Mogę uznać ponad połowę naszego biura za kaczystów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczor m.; zob. też: kaczka

:: fż. kaczystka ż.

przym. kaczystowski, kaczy, kaczkowaty

przysł. kaczo

Wiktionary

# kaczystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. pejor. lub iron. zwolenniczka braci Kaczyńskich i ich polityki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gośka, zaangażowana kaczystka, poleciała na spotkanie z ministrem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczor m.; zob. też: kaczka

:: fm. kaczysta m.

przym. kaczystowski, kaczy, kaczkowaty

przysł. kaczo

Wiktionary

# kaczystowski

przymiotnik

(1.1) publ. pejor. lub iron. związany ze zwolennikami braci Kaczyńskich i ich polityki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sędziowie Trybunału, byli esbecy, posłowie opozycji wszyscy oni stali się ofiarami reżimu kaczystowskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczyzm mrz., kaczysta m., kaczystka ż., kaczę n., kaczątko n., kaczor m.; zob. też: kaczka

przym. kaczy, kaczkowaty

przysł. kaczo

Wiktionary

# kaczyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. polit. pejor. lub iron. etykietka językowa, hasło polityczne określające rządy braci Jarosława i Lecha Kaczyńskich;

Wiktionary

Kaczyzm (rzadziej: kaczologia) – neologizm, koncept ideologiczny, pejoratywne lub satyryczne określenie rządów partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS), pochodzące od nazwisk polskich polityków, braci Jarosława i Lecha Kaczyńskich. Jako określenie ironiczne lub propagandowe jest ono używane przez przeciwników ugrupowań politycznych braci Kaczyńskich, natomiast przez zwolenników PiS jest uważane za nieadekwatne i obraźliwe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaczyzm był jeszcze wielokrotnie przywoływany w negatywnym znaczeniu przez polityków partii opozycyjnych – szczególnie upodobała go sobie posłanka SLD Joanna Senyszyn, którą uważa się czasem za autorkę tego określenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaczę n., kaczątko n., kaczysta m., kaczystka ż., kaczor m.; zob. też: kaczka

przym. kaczystowski, kaczy, kaczkowaty

Wiktionary

# kada

zdrobnienie od: Leokadia; Loda

SJP.pl

# kadafi

nazwisko, np. Muammar Kadafi (al-Kaddafi, 1942-2011), libijski polityk, przywódca Libii, pułkownik

SJP.pl

Mu’ammar al-Kaddafi (arab. معمر القذافـي, trl. Muʿammar al-Qaḏḏāfī, trb. Mu’ammar al-Kazzafi, dialektalnie Gaddafi; ur. 13 września lub w czerwcu 1942 w Syrcie, zm. 20 października 2011 tamże) – libijski pułkownik, polityk i ideolog, w latach 1969–2011 sprawował władzę autorytarną jako Przywódca Rewolucji 1 września.

Wikipedia

# kadaif

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. deser na bazie sera i opcjonalnie – ciasta filo lub makaroników z semoliny; zwykle po wierzchu barwiony na pomarańczowo i posypywany siekanymi pistacjami; specjalność kuchni narodowych na Bałkanach, Bliskim Wschodzie i w Maghrebie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kunafa

Wiktionary

# kadar

nazwisko węgierskie, np. János Kádár, właśc. János Csermanek (1912 - 1989) - węgierski przywódca komunistyczny w latach 1956-1988

SJP.pl

# kadarka

szczep czerwonych winogron, popularny w uprawach winorośli na Węgrzech

SJP.pl

Kadarka (węg. kádár „bednarz”), gymza, gamza – czerwony szczep winorośli właściwej, najpopularniejsza odmiana winorośli na Węgrzech, uprawiana na całym Półwyspie Bałkańskim (Bułgaria – pod nazwą gymza, gamza, Albania, Macedonia Północna, Serbia).

Wikipedia

# kadaryci

przedstawiciel lub zwolennik kadaryzmu (szkoły teologicznej w islamie)

SJP.pl

# kadaryta

przedstawiciel lub zwolennik kadaryzmu (szkoły teologicznej w islamie)

SJP.pl

# kadarytka

→ kadaryta

SJP.pl

#### Patrz:

kadaryta

# kadaryzm

1. ustrój Węgierskiej Republiki Ludowej trwający od lat 60. XX wieku aż do przywrócenia kapitalizmu na Węgrzech w 1989 roku; gulaszowy komunizm;
2. nurt teologii muzułmańskiej

SJP.pl

- kadaryzm – nurt teologii muzułmańskiej
- kadaryzm – odmiana realnego socjalizmu

Wikipedia

# kadaster

urzędowy spis gruntów i budynków; kataster

SJP.pl

# kadastralny

związany z urzędowym rejestrem i wyceną nieruchomości; katastralny

SJP.pl

# kadastrować

sporządzać kadaster - urzędowy rejestr nieruchomości; katastrować

SJP.pl

# kadawer

ciało człowieka zmarłego lub śmiertelnie chorego, zatracające funkcje życiowe; cadaver

SJP.pl

# kadawerowy

→ kadawer

SJP.pl

#### Patrz:

kadawer

# kadaweryczny

związany z kadawerem, charakterystyczny dla kadawera lub odnoszący się do kadawera (ciałem człowieka zmarłego lub śmiertelnie chorego)

SJP.pl

# kadaweryna

zasadowa amina stanowiąca jeden z produktów rozkładu bakteryjnego białek, działająca szkodliwie na układ krążenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";

Wiktionary

Kadaweryna (łac. cadaver ‘trup’, ‘zwłoki’), pentametylenodiamina, NH2(CH2)5NH2 – organiczny związek chemiczny z grupy diamin, jedna z protamin, amina biogenna będąca produktem dekarboksylacji aminokwasu lizyny, powstaje jako produkt metabolizmu bakterii, a także w procesie gnilnym białka według reakcji:

  NH2-(CH2)4-CH(COOH)-NH2 (lizyna) → NH2-(CH2)5-NH2 (kadaweryna) + CO2

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kadaweryna ma silny odrażający zapach rozkładających się zwłok i jest szkodliwa dla zdrowia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkadavɛˈrɨ̃na, AS: kadaverỹna

Wiktionary

# kaddafi

Ludzie o nazwisku Kaddafi:

- Mu’ammar al-Kaddafi – były przywódca Libii
- Chamis al-Kaddafi – libijski oficer, syn Muammara
- Al-Saadi Kaddafi – właściciel libijskiego klubu piłki nożnej, syn Muammara
- Saif al-Islam al-Kaddafi – syn Muammara, przez pewien czas krytycznie nastawiony do jego reżimu

Wikipedia

# kadecik

zdrobnienie od: kadet

SJP.pl

# kadecki

odnoszący się do kadeta, związany z kadetem

SJP.pl

# kadeelowski

→ KDL; KDL-owski

SJP.pl

# kadela

nazwisko

SJP.pl

# kadena

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. ekon. jedna z kryptowalut stworzona w 2019 r. przez firmę o tej samej nazwie

Wiktionary

Kadena (jap. 嘉手納町 Kadena-chō) – miasto w Japonii, w prefekturze Okinawa, na wyspie Okinawa. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 13 521 mieszkańców , a gęstość zaludnienia wyniosła 894,2 os./km².

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) skr. KDA

Wiktionary

# kadenacy

nazwisko

SJP.pl

# kadencja

1. określony ustawą czas urzędowania obieralnego urzędnika lub organu;
2. dawniej: posiedzenie, zwłaszcza sądu;
3. w językoznawstwie: intonacja opadająca;
4. następstwo dźwięków nadające frazie muzycznej charakter zakończenia;
5. ozdobne, wirtuozowskie zakończenie utworu muzycznego lub jego części

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ;

(1.2) jęz. intonacja opadająca, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego;

(1.3) muz. sekwencja akordów mająca charakter zakończenia;

(1.4) muz. wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych

(1.5) sport. w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę

(1.6) sport. w biegach: liczba kroków na minutę

Wiktionary

- kadencja – w muzyce: pochód akordów mający charakter zakończenia, a w harmonii klasycznej połączenie trójdźwięków
- kadencja – odcinek w koncercie solowym w którym wykonawca ma możliwość popisać się swą wirtuozerią
- kadencja – w politologii: określony prawem okres pełnienia danej funkcji (urzędu) przez urzędnika lub organ.
- kadencja – w prawie gospodarczym: czas wskazany w umowie spółki lub statucie, na jaki dana osoba zostaje powołana do organów danego podmiotu (np. zarządu lub rady nadzorczej).
- kadencja – w literaturze: intonacja opadająca odcinka mowy, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego.
- kadencja – w kolarstwie: częstotliwość obrotu pedałów
- kadencja – w lekkoatletyce: liczba kroków w czasie jednej minuty biegu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Volkstag wybierany jest na czteroletnią kadencję. Wybory odbywają się w jedną z niedziel listopada. Kadencja biegnie od 1-go stycznia roku następnego po wyborach.'' (Konstytucja Wolnego Miasta Gdańska, roz. II, art. 9)

(1.3) Kadencje dzielą się na małe i wielkie. Te pierwsze składają się z dwóch akordów, zaś drugie z trzech lub więcej.

(1.6) Biegacze czołówki mają kadencję na poziomie 90-100 k/min, podczas gdy średnia biegających niezawodowo to coś pomiędzy 80 a 85 k/min. (z [http://www.napieraj.pl/xoops/modules/newbb/viewtopic.php?post_id=17377 Internetu])

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: kadẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kadencyjny

rzecz. kadencyjność ż.

przysł. kadencyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czas urzędowania, okres urzędowania

(1.2) intonacja opadająca, spadek

Wiktionary

# kadencjonalny

dawniej: odbywający się co kadencję, okresowy

SJP.pl

# kadencyjnie

przysłówek

(1.1) zgodnie z kadencją

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Burmistrz pełni swój urząd kadencyjnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadencja ż.

przym. kadencyjny

Wiktionary

# kadencyjność

zasada sprawowania funkcji publicznej lub urzędu przez ustalony z góry, maksymalny czas, na okres kadencji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kadencyjne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadencja ż.

przym. kadencyjny

Wiktionary

# kadencyjny

związany z kadencją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odznaczający się okresowością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadencyjność ż., kadencja ż.

przysł. kadencyjnie

Wiktionary

# kadenowski

dotyczący Kadena, Kadena-Bandrowskiego

SJP.pl

# kadenowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kadena (Kadena-Bandrowskiego) lub z nim związany; Kadenowski

SJP.pl

# kadesz

w judaizmie: modlitwa za zmarłych

SJP.pl

- Kadesz (Ketesz) – egipska bogini
- Kadesz-Barnea – oaza zlokalizowana na pustyni Zin
- Kadesz nad Orontesem – starożytne miasto syryjskie
- Kadesz-Neftali – miasto należące do Baraka, Abinoama
- Kadesz w Judei – judzki obszar o nieznanej lokalizacji
- Kadesz w Galilei – miasto galilejskie na górze Neftalego

Wikipedia

# kadet

uczeń szkoły przygotowującej do zawodu wojskowego, obecnie w Polsce - szkoły podchorążych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. uczeń oficerskiej szkoły wojskowej;

(1.2) polit. hist. pot. członek Partii Konstytucyjno-Demokratycznej (K-D)

Wiktionary

Kadet – tytuł ucznia bez szczególnego nadania w szkole wojskowej, a także w szkole pożarniczej, którym posługuje się tylko w okresie nauki w szkole kadetów.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) korpus kadetów

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. kadecki

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|cadet. → młodszy

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) kadete

* bułgarski: (1.1) кадет m.; (1.2) кадет m.

* esperanto: (1.1) kadeto, lernoficiro

* hiszpański: (1.1) cadete m.

* wilamowski: (1.1) kadet m.

* włoski: (1.1) cadetto m.

źródła.

== kadet (język indonezyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wojsk. kadet

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkadɛt, AS: kadet

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kadecki

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. kadecki

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|cadet. → młodszy

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) kadete

* bułgarski: (1.1) кадет m.; (1.2) кадет m.

* esperanto: (1.1) kadeto, lernoficiro

* hiszpański: (1.1) cadete m.

* wilamowski: (1.1) kadet m.

* włoski: (1.1) cadetto m.

źródła.

== kadet (język indonezyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wojsk. kadet

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kadetka

w sporcie: zawodniczka młodsza od juniorki; młodziczka

SJP.pl

# kadett

[czytaj: kadet] samochód typu Opel Kadett

SJP.pl

# kadi

muzułmański sędzia wyrokujący na podstawie praw: islamskiego i zwyczajowego, a także interpretujący te prawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. rel. sędzia muzułmański

Wiktionary

Kadi (arab. قاضي qāḍī) – sędzia muzułmański. Wydaje wyroki na podstawie znajomości prawa muzułmańskiego (szariatu) i prawa zwyczajowego (adat). Jest mianowany przez władze państwowe. Obszar geograficzny pozostający pod jego jurysdykcją nosi nazwę kadilik.

Od nazwy tej pochodzi alkad.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|arab|قاضي.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) qadi

* arabski: (1.1) قاضي m. (qāḍī)

* baskijski: (1.1) kadi

* bułgarski: (1.1) кадия m.

* francuski: (1.1) cadi m.

* hindi: (1.1) क़ाज़ी m. (qāzī)

* niemiecki: (1.1) Kadi

* słowacki: (1.1) kádi

* suahili: (1.1) kadhi klasa5/6

* turkmeński: (1.1) kazy

* węgierski: (1.1) kádi

źródła.

== kadi (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) praw. rel. kadi

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkadʲi, AS: kadʹi

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|arab|قاضي.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) qadi

* arabski: (1.1) قاضي m. (qāḍī)

* baskijski: (1.1) kadi

* bułgarski: (1.1) кадия m.

* francuski: (1.1) cadi m.

* hindi: (1.1) क़ाज़ी m. (qāzī)

* niemiecki: (1.1) Kadi

* słowacki: (1.1) kádi

* suahili: (1.1) kadhi klasa5/6

* turkmeński: (1.1) kazy

* węgierski: (1.1) kádi

źródła.

== kadi (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) praw. rel. kadi

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kadisz

w judaizmie - modlitwa poddańcza, sławiąca wielkość Boga, obowiązkowo odmawiana przez rok po śmierci najbliższego członka rodziny i w każdą jej rocznicę; kadysz

SJP.pl

Kadisz, również Kadysz, Kaddisz (hebr. קדיש – święty; jidysz: Kadesz) – jedna z najważniejszych modlitw w judaizmie, będąca składnikiem wszelkich żydowskich modłów zbiorowych. Jest to doksologia w języku aramejskim, wysławiająca Imię Boże, wyrażająca poddanie się Jego woli oraz wzywająca rychłego nadejścia królestwa Bożego. Często mylnie nazywana modlitwą za zmarłych.

Wikipedia

# kadm

pierwiastek chemiczny o symbolu Cd, srebrzystobiały, miękki metal używany m.in. do ochronnego pokrywania metali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

Wiktionary

Kadm (Cd, łac. cadmium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa pochodzi od słowa kadmeia, będącego grecką nazwą rudy cynku, kalaminu, w której kadm został wykryty.

Minerałem tego pierwiastka, bez znaczenia przemysłowego, jest np. grenokit (CdS) i monteponit (CdO), ale jest zwykle uzyskiwany jako produkt uboczny przy produkcji cynku. Stanowi 0,00005% masy skorupy ziemskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma kadm?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: katm̥, AS: katm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kadmowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Cd

Wiktionary

# kadm.

skrót od: kontradmirał (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) wojsk. mar. kontradmirał

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. kontradm.

Wiktionary

# kadmejski

1. związany z Kadmosem - mitycznym założycielem Teb w Beocji;
2. kadmejskie zwycięstwo - zwycięstwo tragiczne zarówno dla pokonanego, jak i dla zwycięzcy

SJP.pl

# kadmon

w Kabale: określenie pierwszego człowieka

SJP.pl

# kadmos

postać z mitologii greckiej

SJP.pl

Wikipedia

# kadmować

pokrywać powierzchnię metalu kadmem

SJP.pl

# kadmowanie

pokrywać powierzchnię metalu kadmem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kadmować.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. niekadmowanie n.

czas. kadmować ndk.

Wiktionary

# kadmowiec

pierwiastek należący do dwunastej grupy układu okresowego pierwiastków; cynkowiec

SJP.pl

# kadmowy

przymiotnik od: kadm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kadmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadm m.

Wiktionary

# kadr

1. obraz filmowy zarejestrowany na pojedynczej klatce;
2. fragment fotografowanego obiektu;
3. wycinek negatywu przeznaczony do wywołania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. film. obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od kadra

Wiktionary

Kadr, klatka filmowa lub tylko klatka – pole obrazu tworzonego przez obiektyw, wydzielone do obserwacji w urządzeniu optycznym.

W urządzeniach, w których istotne jest obserwowanie całego pola obrazu generowanego przez obiektyw, kadr ma kształt generowany przez okular i jest to obraz, co do zasady, w postaci koła (np. w lornetkach, lunetach, lupach, mikroskopach czy teleskopach).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) być w kadrze

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kadrowanie n., wykadrowanie n.

czas. kadrować ndk., wykadrować dk.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|cadre. → rama, obramowanie < etym|wł|quadro. → kwadrat

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) frame

* białoruski: (1.1) кадр m.

* włoski: (1.1) fotogramma m.

źródła.

== kadr (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) rama

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: katr̥, AS: katr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadrowanie n., wykadrowanie n.

czas. kadrować ndk., wykadrować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kadrowanie n., wykadrowanie n.

czas. kadrować ndk., wykadrować dk.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|cadre. → rama, obramowanie < etym|wł|quadro. → kwadrat

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) frame

* białoruski: (1.1) кадр m.

* włoski: (1.1) fotogramma m.

źródła.

== kadr (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) rama

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kadra

zespół, team

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki

(1.2) sport. czołowi zawodnicy określonej dyscypliny sportowej

(1.3) wojsk. jednostka organizacyjna wojska złożona z zawodowych oficerów, chorążych i podoficerów, będąca trzonem dla dalszych uzupełnień

Wiktionary

<

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadrowiec m., kadrowy m., kadrowa ż., kadrowicz m., kadrowiczka ż., kadry nmos.

przym. kadrowy

przysł. kadrowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obsada, personel, załoga

(1.2) reprezentacja

(1.3) sztab

Wiktionary

# kadrel

dawniej: czarny salceson najniższej jakości produkowany z krwi i odpadków mięsnych; kadryl

SJP.pl

# kadrowa

kobieta pracująca w dziale kadr; personalna

SJP.pl

# kadrować

1. wybierać do sfotografowania lub nagrania część widzianego obrazu;
2. wycinać wybrany fragment z pierwotnie zarejestrowanego obrazu w celu jego dalszej obróbki i wyeksponowania

SJP.pl

# kadrowe

kobieta pracująca w dziale kadr; personalna

SJP.pl

# kadrowicz

zawodnik należący do kadry reprezentacyjnej; kadrowiec

SJP.pl

# kadrowiczka

zawodniczka należąca do kadry reprezentacyjnej

SJP.pl

# kadrowiec

1. zawodnik należący do kadry reprezentacyjnej; kadrowicz;
2. urzędnik pracujący w dziale kadr; kadrowy, personalny

SJP.pl

# kadrówka

kompania kadrowa legionów J. Piłsudskiego w 1914 roku

SJP.pl

# kadrowo

przysłówek sposobu

(1.1) biorąc pod uwagę kadrę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wciąż nie wiadomo, czy wzmocniona kadrowo ekipa da sobie radę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadra ż., kadry nmos., kadrowiec mos., kadrowy mos., kadrowa ż., kadrowe n., kadrowicz mos., kadrowiczka ż.

przym. kadrowy

Wiktionary

# kadrowy

przymiotnik od: kadra

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kadrą, dotyczący kadry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli nie uda im się znaleźć nikogo takiego, starosta wyda informację o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych twojej firmy na lokalnym rynku pracy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadry nmos., kadra ż.

przysł. kadrowo

Wiktionary

# kadry

dział prowadzący ewidencję pracowników

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. dział zatrudniania i ewidencji pracowników

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ponoć w kadrach nic o tym nie wiedzieli, a przecież powinni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadra ż., kadrowiec mos., kadrowy mos., kadrowa ż., kadrowe n., kadrowicz mos., kadrowiczka ż.

przym. kadrowy

przysł. kadrowo

Wiktionary

# kadryl

1. wytworny figurowy taniec francuski z czasów Napoleona I, wywodzący się z kontredansa;
2. nazwa pasjansa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. choreogr. figurowy taniec salonowy, tańczony parami w grupach, popularny w XIX wieku;

(1.2) daw. muz. muzyka do kadryla (1.1)

(1.4) włók. lekka jedwabna tkanina w kratkę

Wiktionary

Kadryl (fr. quadrille) – XVIII-wieczny taniec salonowy w metrum przemiennym 6/8 i 2/4. Nazwę quadrille wzięto od określenia oddziałku jazdy.

Taniec powstał na bazie kontredansa; modny za czasów Napoleona I we Francji, szybko zyskał popularność w innych krajach europejskich.

Kadryl był zazwyczaj tańczony przez 4 pary ustawione w kwadrat, składał się z 5 figur i najczęściej kończył galopem i przytupem co drugi krok.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym sezonie odnotował także niesłychane powodzenie kadryla.

(1.3) Jeśli raban ma być większy, trzeba psu dołożyć jeszcze 10 deka kadryla.

Wiktionary

# kadubek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karmnik; budka lęgowa dla ptaków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A w kadubku stary kos śpiewa mi na cały głos.

Wiktionary

# kaduceusz

1. kerykejon;
a) w mitologii greckiej: laska Hermesa
b) symboliczna laska starogreckich posłów, symbol ich nietykalności
2. laska błazna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mitgr. mitrzym. laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;

(1.2) staroż. symboliczna laska starogreckiego keryksa (herolda, posła), oznaka jego nietykalności

(1.3) laska błazna

Wiktionary

Kaduceusz (łac. caduceus „laska heroldów”), kerykejon (gr. κηρύκειον kērýkeion), oba od gr. κῆρυξ (kēryks „herold”) – symboliczna laska.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Atrybutami Merkurego były: skrzydlate sandały, skrzydlaty kapelusz, kaduceusz i sakiewka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkaduˈt͡sɛwuʃ, AS: kaduceu̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaduceus mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kerykejon

(1.2) kerykejon

Wiktionary

# kaduczny

przestarzale:
1. → kaduk (diabeł);
2. nietypowy w danej sytuacji przez swój rozmiar lub swoją intensywność

SJP.pl

# kaduczy

kadukowy;
1. → kaduk (majątek);
2. niesprawiedliwy lub uważany za niemający podstaw

SJP.pl

# kaduk

1. w dawnej Polsce: majątek po zmarłym bez krewnych, puścizna;
2. przestarzałe: diabeł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. praw. spadek pozostawiony bez dziedziców;

(1.2) daw. med. padaczka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. diabeł, czart

Wiktionary

Kaduk (łac. caducus 'upadający', później 'bezpański') – spadek pozostawiony bez dziedziców. Instytucja prawna wywodząca się z prawa rzymskiego (ius caducum). Związana jest z ograniczeniem dziedziczenia do określonego kręgu osób i ograniczeniami testamentowymi. W przypadku braku uprawnionych osób i braku testamentu spadek przypada władcy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaduk w średniowieczu przypadał władcy.

(1.2) Stryjec całe życie cierpiał na kaduk.

(2.1) Widocznie kaduk mnie opętał i nosił. Ale z duszą chrześcijańską nie tak to łatwo; odpiąłem ja kurtkę, sięgam pod koszulę, a szkaplerz na wierzch wykładam i z dobrą miną znowu ku drodze zawracam.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkaduk, AS: kaduk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kaduczny, kadukowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. puścizna

(2.1) diabeł, licho

Wiktionary

# kadukowy

kaduczy;
1. → kaduk (majątek);
2. niesprawiedliwy lub uważany za niemający podstaw

SJP.pl

# kadyk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. jałowiec

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkadɨk, AS: kadyk

Wiktionary

# kadyks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hiszpanii;

(1.2) geogr. prowincja w Hiszpanii

Wiktionary

Kadyks (hiszp. Cádiz [ˈkaðiθ], fen. גדר = Gadir, łac. Gades, arab. ‏قادس‎ = Qādis) – miasto w południowo-zachodniej Hiszpanii, w regionie Andaluzja, stolica prowincji Kadyks. Położone na półwyspie oddzielającym odnogę Zatoki Kadyksu od Oceanu Atlantyckiego. Zamieszkuje je 116 072 osób (2019). Według danych hiszpańskiego Ministerstwa Rozwoju tzw. Wielki Zespół Miejski Zatoki Kadyksu (hiszp. Grande Área Urbana) ma 642 504 mieszkańców na powierzchni 1792 km², w latach 2001–2011 nastąpił wzrost ludności o 64 748 osób, co stanowi wzrost o 11,2%. Miasto jest trzecim co do wielkości w prowincji, po Jerez de la Frontera i Algeciras.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkadɨks, AS: kadyks

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadyksyjczyk m., kadyksyjka ż.

przym. kadyksyjski, kadykski

Wiktionary

# kadykski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Kadyksem (miastem i prowincją w Hiszpanii)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli więc wojna z Francją stworzyła poczucie hiszpańskiej wspólnoty narodowej, kadykska konstytucja nadała narodowi hiszpańskiemu podmiotowość prawną.

(1.1) Lizbona. 5 maja [1898]. Eskadra hiszpańska odpłynęła z wysp kapwerdyjskich na powrót ku wybrzeżom hiszpańskim, a to celem przywrócenia połączenia z eskadrą kadykską, co gdy nastąpi obie eskadry wyruszą na wody amerykańskie.

(1.1) Rok 1883 uwieńczył terror rządowy zwycięstwem nad terrorem „Czarnej ręki". Gniazdo kadykskie zostało wykryte i opanowane. Chrzęst garroty obwieścił tryumf arcykatolickich rządów Alfonsa XII.

(1.1) Liberałami («liberales») określali się także zwolennicy reform o umiarkowanie antyfeudalnym charakterze w Hiszpanii. Ich dziełem była konstytucja kadykska z 1812 r., zapowiadająca ustanowienie rządów konstytucyjnych (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kadyks mrz.

przym. kadyksyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kadyksyjski

Wiktionary

# kadyksyjczyk

mieszkaniec Kadyksu

SJP.pl

# kadyksyjka

mieszkanka Kadyksu

SJP.pl

# kadyksyjski

przymiotnik od: Kadyks (miasto w Hiszpanii)

SJP.pl

# kadyny

Kadyny (niem. Kadien/Cadinen) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Tolkmicko.

Wieś szlachecka położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# kadyrowiec

czeczeński żołnierz będący zwolennikiem Ramzana Kadyrowa

SJP.pl

# kadysz

w judaizmie - modlitwa poddańcza, sławiąca wielkość Boga, obowiązkowo odmawiana przez rok po śmierci najbliższego członka rodziny i w każdą jej rocznicę; kadisz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. jedna z ważniejszych i częściej odmawianych modlitw żydowskich

Wiktionary

Kadysz, Kadysz Rządowy (biał. Кадыш, Kadysz; ros. Кадыш, Kadysz) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, na północ od Sopoćkiń, przy granicy z Litwą, nad Czarną Hańczą.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) kadisz

Wiktionary

# kadź

1. rodzaj dużego naczynia używanego w gospodarstwie domowym;
2. zbiornik na ciecz używany w różnych procesach technologicznych;
3. roztwór zredukowanych barwników kadziowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duże otwarte zbiorniki używane w różnych procesach technologicznych;

(1.2) daw. duże naczynie w kształcie ściętego stożka

(1.3) chem. włók. roztwór zredukowanych barwników kadziowych

(1.4) daw. statek rzeczny do spławiania zboża

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: kadzić

Wiktionary

- Kadź – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Klwów.
- kadź – rodzaj naczynia stosowanego m.in. do wyrobu spirytusu, wina lub piwa
- kadź zacierna – urządzenie wykorzystywane w piwowarstwie oraz gorzelnictwie
- kadź odlewnicza i kadź żużlowa – urządzenia wykorzystywane w hutnictwie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obecnie kadzie wykonuje się ze stali nierdzewnej, miedzi lub ceramiki.

(1.2) Wyrobem kadzi zajmował się bednarz.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kadziować ndk.

przym. kadziowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) komięga

Wiktionary

# kadżar

przedstawiciel perskiej dynastii władającej Iranem w latach 1794-1925

SJP.pl

# kadżarka

przedstawicielka perskiej dynastii władającej Iranem w latach 1794-1925

SJP.pl

# kadżarowie

perska dynastia władająca Iranem w latach 1794-1925

SJP.pl

Kadżarowie – dynastia pochodzenia turkmeńskiego rządząca w Iranie w latach 1794–1925.

Wikipedia

# kadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kadzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadzidłowiec mrz., kadzidla ż., kadzidło n., kadzielnica ż., kadzidełko n.

czas. kadzić ndk.

przym. kadzidłowy, kadzielny

Wiktionary

# kądziałka

1. pęk lnu, konopi lub wełny przygotowanej do przędzenia na specjalnej części kołowrotka; kądziołka, kądziel;
2. przędzenie kądzieli; kądziołka

SJP.pl

# kadzić

1. palić coś, żeby powstał wonny dym;
2. napełniać wonnym dymem, paląc jakąś substancję;
3. potocznie: chwalić, pochlebiać, prawić komplementy; słodzić, dosładzać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dymić kadzidłem

(1.2) przen. perorować

(1.3) pot. wypuszczać gazy trawienne, puszczać bąki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadzidłowiec mrz., kadzidla ż., kadzidło n., kadzenie n., czad m., kadzielnica ż., Kadzidło mrz.

przym. kadzidłowy, kadzielny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) pierdzieć

Wiktionary

# kadzidełko

zdrobnienie od: kadzidło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) patyczek pokrytego substancją, która żarząc się wydziela zapach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najbardziej lubię kadzidełka o zapachu jaśminu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkad͡ʑiˈdɛwkɔ, AS: kaʒ́ideu̯ko

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kadzidło.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trociczka

Wiktionary

# kadzidla

krzew lub niskie drzewo z rodziny osoczynowatych; kadzidłowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Boswellia|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych;

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju kadzidla (1.1)

Wiktionary

Kadzidla, kadzidłowiec (Boswellia Roxb. ex Colebr.) – rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych (Burseraceae). Obejmuje 20 gatunków występujących w środkowej Afryce, na Madagaskarze, Półwyspie Arabskim i w Indiach. Gumożywica pozyskiwana z niektórych gatunków, zwłaszcza z kadzidla Cartera, po zestaleniu daje olibanum stosowane jako kadzidło.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Kwiaty kadzidel są w kolorze bladoczerwonym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadzenie n., kadzidełko n., kadzidło mrz., Kadzidło n., kadzidłowiec mrz., Kadzidłowo n., kadzielnica ż.

czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kadzidłowiec

Wiktionary

# kadzidlanin

mieszkaniec Kadzidła

SJP.pl

# kadzidlanka

mieszkanka Kadzidła

SJP.pl

# kadzidlański

przymiotnik od: Kadzidło

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kadzidła, związany z Kadzidłem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nazbieram prawdziwków w kadzidlańskim lesie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kadzidło n.

Wiktionary

# kadzidlany

przymiotnik od: kadzidło

SJP.pl

# kadzidło

substancja żywiczna, wydająca wonny zapach przy spalaniu, używana do celów kultu w wielu religiach (m.in. buddyzmie, taoizmie, szintoizmie, judaizmie, chrześcijaństwie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Mazowszu, na Kurpiach;

Wiktionary

Kadzidło (arab. لبٌان, lubbān, hebr. ketoret, gr. libanos, thymiana, łac. tus, incensum) – substancje zapachowe pochodzenia naturalnego uwalniane podczas spalania, stosowane w rytuałach religijnych, medytacji, w kosmetyce, kuchni i medycynie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przedwczoraj w Kadzidle odbyły się wybory.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadzidłowiec mrz., kadzidło n., kadzidla ż.

czas. kadzić ndk.

przym. kadzidlański, kadzidłowy, kadzielny

Wiktionary

# kadzidłowiec

krzew lub niskie drzewo z rodziny osoczynowatych; kadzidla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Boswellia|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju kadzidłowców (1.1)

Wiktionary

Kadzidla, kadzidłowiec (Boswellia Roxb. ex Colebr.) – rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych (Burseraceae). Obejmuje 20 gatunków występujących w środkowej Afryce, na Madagaskarze, Półwyspie Arabskim i w Indiach. Gumożywica pozyskiwana z niektórych gatunków, zwłaszcza z kadzidla Cartera, po zestaleniu daje olibanum stosowane jako kadzidło.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Liście kadzidłowców są pierzaste.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadzenie n., kadzidełko n., kadzidla ż., kadzidło mrz., Kadzidło n., Kadzidłowo n., kadzielnica ż.

czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kadzidla

Wiktionary

# kadzidłowo

Kadzidłowo (niem. Kadzidlowen) – kolonia w Polsce, w sołectwie Nowa Ukta, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida. W latach 1975–1998 kolonia administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# kadzidłowy

przymiotnik od: kadzidło

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kadzidła, związany z kadzidłem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nad obu orszakami: tym, którego wozy i konie stały jak w ziemię wryte, i tym, który, w barwistych strojach, jak łan ściętych kwiatów na pozłacanej ziemi leżał, świeciło w górze, jasne, ale łagodne słońce i z woniami ambry, sandału, cynamonu, piżma, aloesu, przeciągały obłoki kadzidłowego dymu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadzidla ż., kadzidło n., kadzidłowiec mrz., kadzielnica ż., kadzenie n., Kadzidłowo n., Kadzidło n.

:: zdrobn. kadzidełko n.

czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

przym. kadzielny, kadzidlany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kadzielny, kadzidlany

Wiktionary

# kądziel

1. pęk lnu, konopi lub wełny przygotowywane do przędzenia, umocowane na przęślicy lub kołowrotku
2. pręt, na którym umocowuje się kądziel
3. przestarzale: linia żeńska
4. grzywa żubra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. pęk włókien umocowany na krążku przęślicy lub kołowrotka;

(1.2) przest. żeńska linia pokrewieństwa w rodzinie

(1.3) łow. grzywa żubra; ogon żubra, wilka

Wiktionary

Kądziel – w przemyśle włókienniczym pęk włókien (lnianych, konopnych lub wełnianych) do przędzenia, umocowany na krążku przęślicy lub kołowrotku.

Przędzeniem ręcznym zajmowały się najczęściej kobiety. Prządka wyciągała z kądzieli pasemka włókien i zwilżała jej śliną, aby włókna lepiej się skręcały. Po przymocowaniu końcówki przędzionej nici do wrzeciona wprawiała go w ruch wirowy. Wrzeciono naprężało i skręcało nić. Do przędzenia używano później pierwszego urządzenia mechanicznego, jakim był kołowrotek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siedziała w izbie przy piecu i przędła kądziel.

(1.2) Twardowski był dobry szlachcic, bo po mieczu i kądzieli.

(1.3) W języku łowieckim nie tylko grzywa żubra zwana jest kądzielą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kądzielnik m.

przym. kądzielny, kądzielowy

Wiktionary

# kądziela

nazwisko

SJP.pl

# kadzielnia

1. wieś w Polsce w województwie mazowieckim;
2. wzgórze o wysokości 417 m n.p.m. na Wyżynie Olkuskiej w miejscowości Witeradów w województwie małopolskim;
3. wzgórze w południowo-zachodniej części Kielc;
4. rezerwat przyrody nieożywionej znajdujący się w Kielcach w województwie świętokrzyskim

SJP.pl

Kadzielnia – wzgórze w południowo-zachodniej części Kielc – stolicy województwa świętokrzyskiego. Kadzielnia, zbudowana z wapieni górnodewońskich (fran, famen), ma wysokość 295 m n.p.m. Obecne wyrobisko (wcześniej były tam kamieniołomy) wypełniają wody podziemne tworząc Jezioro Szmaragdowe.

Wikipedia

# kadzielnica

kościelne naczynie do spalania kadzidła; trybularz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. naczynie do spalania kadzidła;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zakrystii ministrant włożył do kadzielnicy rozpalone węgielki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkad͡ʑɛlʲˈɲit͡sa, AS: kaʒ́elʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadzidło n., kadzidełko n., kadzidłowiec mrz., kadzenie n.

:: zdrobn. kadzielniczka ż.

czas. kadzić ndk., okadzić dk., okadzać ndk.

przym. kadzidłowy, kadzidlany, kadzielny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trybularz, pot. kadzidło

Wiktionary

# kadzielniczka

zdrobnienie od: kadzielnica

SJP.pl

# kądzielnik

gruczoł przędny gąsienicy jedwabnika, znajdujący się w jej wardze dolnej

SJP.pl

# kądzielny

1. → kądziel; kądzielowy;
2. pochodzący z linii matki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. dotyczący kadzidła, związany z kadzidłem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiele jest ziarenek kadzielnych na jednym ołtarzu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadzidla ż., kadzidło n., kadzidłowiec mrz., kadzielnica ż., kadzenie n., Kadzidłowo n., Kadzidło n.

:: zdrobn. kadzidełko n.

czas. kadzić ndk., okadzić dk.

przym. kadzidłowy, kadzidlany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kadzidłowy, kadzidlany

Wiktionary

# kądzielowy

→ kądziel; kądzielny

SJP.pl

# kadziewicz

nazwisko

SJP.pl

# kadziować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) chem. włók. doprowadzać barwniki kadziowe do postaci rozpuszczalnej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadź ż.

przym. kadziowy

Wiktionary

# kadziówka

ogniotrwała, płaska cegła do wykładania kadzi odlewniczych

SJP.pl

# kadziowy

przymiotnik od: kadź

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kadzi, związany z kadzią

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kadziować ndk.

rzecz. kadź ż.

Wiktionary

# kądziołek

brodawka przędna pająka

SJP.pl

# kądziołka

1. inaczej kądziel
2. przędzenie kądzieli

SJP.pl

- Andrzej Kądziołka (1960-), hokeista, olimpijczyk
- Marcin Kądziołka (1983-), fotograf
- Stanisław Kądziołka (1902-1971), narciarz, olimpijczyk
- Władysław Kądziołka (1925-1999), górnik, poseł

Wikipedia

# kadłub

1. główny element konstrukcyjny, np. kadłub statku;
2. tułów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;

(1.2) pot. kadłub (1.1) statku

(1.3) pot. kadłub (1.1) samolotu

(1.4) anat. tułów, szczególnie jeśli bez kończyn

(1.5) daw. wydrążony pień

Wiktionary

Kadłub – część konstrukcji łącząca pozostałe części, zespoły i podzespoły wchodzące w skład tej konstrukcji.Kadłub utrzymuje pozostałe części w określonym wzajemnym położeniu oraz przejmuje obciążenia działające na te części. Stanowi też osłonę chroniącą przed wpływami otoczenia. Małe kadłuby są nazywane korpusami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siły występujące w kadłubie w czasie pracy mogą wywołać w nim znaczne naprężenia i odkształcenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkadwup, AS: kadu̯up

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kadłubek m.

przym. kadłubowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-4) korpus

Wiktionary

# kadłubek

zdrobnienie od: kadłub

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zdrobn. kadłub (w znaczeniu: tułów)

(1.2) przest. naczynie z kory drzewnej

(1.3) przest. wydrążony pniak drewniany, który wkłada się na wbity w ziemię pal, służący do naciągania powroza mostowego

(1.4) reg. pułapka na szczury

(1.5) reg. budka dla szpaków wieszana na drzewach

(1.6) obraź. pejor. osoba pozbawiona wszystkich kończyn

Wiktionary

Kadłubek to niekompletny kadłub, pozbawiony niektórych zasadniczych części

- Kadłubek – termin dotyczący komputerów przenośnych

Nazwisko, pseudonim

- Wincenty Kadłubek (ok.1160-1223) – kronikarz, biskup krakowski
- Zbigniew Kadłubek (ur. 1970) – filolog klasyczny
- Witold Bartnicki pseudonim Kadłubek, Wiktor (1925-2008) – polski działacz podziemia niepodległościowego

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kadˈwubɛk, AS: kadu̯ubek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kadłub m.

Wiktionary

# kadłubiec

Kadłubiec (dodatkowa nazwa w j. niem. Kadlubietz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Leśnica.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie opolskim.

Wikipedia

# kadłubkowy

→ kadłubek

SJP.pl

#### Patrz:

kadłubek

# kadłubowaty

dotyczący wydłużonego wewnątrz kloca z drzewa, służącego za pojemnik lub naczynie

SJP.pl

# kadłubowiec

pracownik stoczni, zajmujący się budową kadłubów okrętowych

SJP.pl

# kadłubownia

hala w stoczni, w której montuje się kadłuby okrętów

SJP.pl

Kadłubownia, spawalnia, hala prefabrykacji – dział w stoczni, w postaci dużej hali, w której budowane są większe elementy lub nawet całe sekcje kadłubów jednostek pływających, z których już poza kadłubownią, na pochylni lub w suchym doku formowany jest kadłub jednostki pływającej. W kadłubowni formowane są zarówno elementy płaskie (np. wregi) jak i przestrzenne.

Wikipedia

# kadłubowość

rzadko: posiadanie tylko części podstawowych elementów; niekompletność

SJP.pl

# kadłubowski

nazwisko

SJP.pl

# kadłubowy

1. taki, który ma związek z kadłubem - podstawową częścią konstrukcji, która łączy w całość pozostałe elementy;
2. częściowy, niemający charakteru całości; niekompletny, niepełny

SJP.pl

# kaem

karabin maszynowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. wojsk. karabin maszynowy

Wiktionary

Karabin maszynowy (km) – rodzaj zespołowej automatycznej broni strzeleckiej nieprzekraczającej kalibru 20 mm, zdolnej do prowadzenia ognia ciągłego. Najczęściej zasilanej amunicją karabinową z taśm nabojowych lub wymiennych magazynków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Musieliśmy się wycofać, bo okazało się, że Charlie zgubił swój kaem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkaɛ̃m, AS: kaẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaemista m.

przym. kaemowy

Wiktionary

# kaemista

operator karabinu maszynowego

SJP.pl

# kaemistka

→ kaemista

SJP.pl

#### Patrz:

kaemista

# kaemowy

→ kaem (karabin maszynowy)

SJP.pl

# kaes

potocznie: kara śmierci

SJP.pl

# kaesiak

środowiskowo: osoba skazana na karę śmierci

SJP.pl

# kafala

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. w niektórych państwach arabskich: system kontroli zatrudnionych imigrantów, w którym pracodawca zapewnia pracownikom transport, zamieszkanie i wyżywienie oraz odpowiada za ich status prawny oraz dokumenty;

Wiktionary

- kafala – instytucja opieki nad dzieckiem w prawie muzułmańskim
- kafala, system kafala – system kontroli imigrantów pracujących głównie w sektorze budowlanym i domowym w kilku krajach arabskich

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obrońcy praw człowieka zgodnie nazywają kafalę współczesnym niewolnictwem.

Wiktionary

# kafana

tradycyjna bałkańska kawiarnia lub tawerna serwująca jedzenie i napoje

SJP.pl

Kafana – rodzaj lokalnego bistro (lub tawerny), powszechny w krajach byłej Jugosławii i w Albanii, w którym podaje się przede wszystkim napoje alkoholowe i kawę, a także często lekkie przekąski (meze) i inne potrawy. W wielu kafanach odbywają się występy muzyczne na żywo.

Wikipedia

# kafar

1. urządzenie do wbijania w grunt pali
2. pogardliwie o mężczyźnie postawnym, nierzadko głupawym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) maszyna do wbijania pali w grunt;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) slang. osiłek

Wiktionary

Kafar – urządzenie budowlane służące do wbijania pionowych pali w ziemię lub w dno zbiornika wodnego. Nazwa wywodzi się z niem. Keffer. Kafary wykorzystuje się podczas palowania – robót budowlanych wykonywanych najczęściej na grząskich lub niedostatecznie stabilnych gruntach oraz w budowlach nawodnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do prac przy remoncie trzeba było sprowadzić kafar z innego miasta.

(2.1) Chodź, pójdziemy inną drogą, bo ten kafar stojący przy sklepie nie wygląda mi przyjaźnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkafar, AS: kafar

Wiktionary

# kafarek

1. mały kafar;
2. dawniej: żelazny uchwyt do osadzenia łuczywa

SJP.pl

# kafarnaum

starożytna osada nad Jeziorem Tyberiadzkim w Palestynie; obecnie teren wykopalisk i park archeologiczny; nowotestamentalne miasto znane z działalności Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Wiktionary

Kafarnaum (hebr. כְּפַר נַחוּם, Kefar Nachum; arab. كفر ناحوم, Kafr Nahum; pol. Wioska Nahuma) – dawne miasto z czasów Hasmoneuszy (II–I wiek p.n.e.), położone nad Jeziorem Tyberiadzkim na północy Izraela. Miejscowość kilkakrotnie pojawia się na kartach Nowego Testamentu, i jest związana z osobą Jezusa Chrystusa. W 1894 roku ruiny wykupili franciszkanie, którzy rozpoczęli prace wykopaliskowe, a następnie renowację zabytków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opuścił jednak Nazaret, przyszedł i osiadł w Kafarnaum nad jeziorem, na pograniczu Zabulona i Neftalego.

(1.1) Pielgrzymi z Polski zwiedzili pozostałości biblijnego Kafarnaum.

Wiktionary

# kafarnik

robotnik pracujący przy kafarze; kafarzysta, kafarowy

SJP.pl

# kafarownia

pomieszczenie, w którym pracują kafary

SJP.pl

# kafarowy

przymiotnik od: kafar

SJP.pl

# kafarski

nazwisko

SJP.pl

# kafarzysta

robotnik pracujący przy kafarze; kafarowy, kafarnik

SJP.pl

# kafe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawa zbożowa z cykorią

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kawa

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Kaffe.

uwagi. inna pisownia: kafej, kafyj

tłumaczenia.

źródła.

== kafe (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kawa

przymiotnik

(2.1) brązowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Kaffe.

uwagi. inna pisownia: kafej, kafyj

tłumaczenia.

źródła.

== kafe (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kawa

przymiotnik

(2.1) brązowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kafehauz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zob. kawiarnia.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Wiem, gdzie go szukać — wrzał zaperzony — nieraz mi donoszono, jako burzy naród przeciwko królowi po bilarach i kafehauzach.

Wiktionary

# kafej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawiarnia

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kafe.

Wiktionary

# kafeja

zgrubienie od: kafejka

SJP.pl

# kafejka

1. lokal, gdzie serwuje się głównie kawę; kawiarnia, kawiarenka;
2. kafejka internetowa - lokal, w którym oprócz picia kawy lub herbaty można odpłatnie korzystać z Internetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mała kawiarnia

Wiktionary

Kawiarnia – lokal gastronomiczny będący przede wszystkim miejscem spotkań towarzyskich. Podawane są tam głównie napoje i dania deserowe, głównie kawa, zazwyczaj również: ciastka, lody, herbata, czy wino. Może prowadzić działalność rozrywkową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Może wyskoczymy dziś do jakiejś kafejki?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈfɛjka, AS: kafei ̯ka

Wiktionary

# kafejkowy

→ kafejka

SJP.pl

#### Patrz:

kafejka

# kafel

wyrób ceramiczny do wykładania pieców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. ozdobna płytka ceramiczna;

(1.2) daw. pot. tysiąc złotych

Wiktionary

Kafel − wyrób ceramiczny służący do wykładania powierzchni pieców grzewczych, kuchennych i kominków. Kafle po uformowaniu z gliny są wypalane, a ich powierzchnia zewnętrzna pokrywana jest szkliwem.

Rzemieślnik wyrabiający kafle to kaflarz, a jego warsztat to kaflarnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasz stary piec miał wspaniałe ozdobne kafle.

(1.1) Całe pomieszczenie wyłożone było turkusowymi kaflami.

(1.2) Kosztowało mnie to pięć kafli.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kafelek m., kaflarz m., kaflarnia ż., kafelkowanie n., wykafelkowanie n.

czas. kafelkować ndk., wykafelkować dk.

przym. kaflowy, kafelkowy, wykafelkowany, kaflarski

Wiktionary

# kafelek

zdrobnienie od: kafel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kafel

(1.2) bud. ceramiczna płytka na ścianie lub podłodze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy w kuchni będziemy mieć tapetę czy kafelki?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kafel mrz.

przym. kaflowy

Wiktionary

# kafelkarka

1. kobieta zawodowo układająca kafelki; glazurniczka;
2. maszyna do układania kafelków

SJP.pl

# kafelkarski

→ kafelkarz

SJP.pl

#### Patrz:

kafelkarz

# kafelkarstwo

działalność polegająca na produkcji lub układaniu kafelków

SJP.pl

# kafelkarz

rzemieślnik zajmujący się układaniem kafelków

SJP.pl

# kafelki

zdrobnienie od: kafel

SJP.pl

# kafelkować

układać kafelki

SJP.pl

# kafelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kafelkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kafelkować ndk.

rzecz. kafel mrz.

przym. kaflowy

Wiktionary

# kafelkowy

przymiotnik od: kafelek

SJP.pl

# kafenijo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) typowo grecki lokal gastronomiczny z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski, rodzaj pubu lub piwiarni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkafɛ̃ˈɲijɔ, AS: kafẽńii ̯o

Wiktionary

# kafeol

związek chemiczny występujący w ziarnach kawy

SJP.pl

# kafestol

związek chemiczny w ziarnach kawy

SJP.pl

# kafeteria

1. niewielki lokal, w którym można coś zjeść i wypić; cafeteria;
2. ciśnieniowe urządzenie do parzenia kawy; kafetiera, kawiarka, makinetka;
3. oferta dodatkowych świadczeń przedstawiana pracownikowi przez pracodawcę;
4. lista gotowych odpowiedzi na pytanie, prezentowana respondentowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stołówka, samoobsługowa restauracja

(1.2) rzad. kawiarnia

(1.3) socjol. dołączona do pytania zamkniętego lub półotwartego lista możliwych odpowiedzi;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj rano natknąłem się w kafeterii wydziału na twego byłego narzeczonego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkafɛˈtɛrʲja, AS: kafeterʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kafeteryjny

przysł. kafeteryjnie

rzecz. kawa ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stołówka, bufet, kantyna

Wiktionary

# kafeterka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włoski ekspres do kawy

Wiktionary

Makinetka, oryginalnie moka, często nazywana również kupresem, kafetierką, kawiarką – ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy. Makinetki są najbardziej popularne we Włoszech (samo określenie „makinetka” pochodzi od włoskiego macchinetta del caffè).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Halina dostała nową kafeterkę na urodziny, bo poprzednią spaliła.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kafetierka, kawiarka, kupres, makinetka, moka

Wiktionary

# kafeteryjny

→ kafeteria

SJP.pl

#### Patrz:

kafeteria

# kafetiera

ciśnieniowe urządzenie do parzenia kawy; kafeteria, kawiarka, makinetka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naczynie do parzenia kawy (poprzez umieszczenie wody na jednym poziomie i zmielonej kawy na drugim i postawienie naczynia na palniku gazowym lub elektrycznym)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkafɛˈtʲjɛra, AS: kafetʹi ̯era

Wiktionary

# kafetierka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włoski ekspres do kawy

Wiktionary

Makinetka, oryginalnie moka, często nazywana również kupresem, kafetierką, kawiarką – ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy. Makinetki są najbardziej popularne we Włoszech (samo określenie „makinetka” pochodzi od włoskiego macchinetta del caffè).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Helena dostała nową kafetierkę na urodziny, bo poprzednią spaliła.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kafeterka, kawiarka, kupres, makinetka, moka

Wiktionary

# kaffa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) etn. lud zamieszkujący południową Etiopię

(1.2) geogr. hist. kraina historyczna w południowej Etiopii

(1.3) geogr. adm. dawna prowincja administracyjna Etiopii

(1.4) hist. polit. dawne królestwo w Afryce istniejące od XIV do XIX w.

(1.5) geogr. hist. dawna nazwa Teodozji, miasta na Krymie

Wiktionary

- Kaffa – lud afrykański
- Kaffa – region w Etiopii
- Teodozja – miasto na Krymie, dawniej znane jako Kaffa
- Kaffa – historyczne państwo w Afryce, w 1897 podbite przez Etiopię

Wikipedia

# kaffir

lima kaffir, limonka kaffir - gatunek rośliny z rodziny rutowatych; kafir, papeda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. spoż. rodzaj tajskiej limonki, której suszone liście są stosowane w przyprawianiu zup i curry w kuchni tajskiej i indyjskiej

Wiktionary

## Geografia

Bliski Wschód

- Kafir (inaczej: niewierny) – w islamie: pogardliwe określenie nie-muzułmanina, albo "tego, kto ukrywa prawdę lub jej zaprzecza".

Południowa Afryka

- Kaffir (również Kafir, Kaphar, Kaphir, Kafari, Caffre, Kaffer, itp.) – pogardliwe określenie osoby czarnoskórej, używane w Afryce Południowej, a także na Jamajce; stąd:
  - wojny kafirskie (ang. Kaffir Wars lub Kafir Wars) – dawna nazwa tzw. Wojen o Przylądek, toczonych w Afryce Południowej;
- języki kafirskie – XIX-wieczny termin określający języki nguni;
  - Kaffir kuchenny lub język kaffir – pogardliwy termin, określający wymowę łamaną lub kreolską w Afryce Południowej;

Sri Lanka

- Kaffir – lokalna grupa etniczna;
- Kaffir – kreolska wymowa, używana przez tych ludzi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwaśne: wszystkie soki z owoców cytrusowych, które wykrzywiają usta, cytryny Meyera o cienkich skórkach, szorstkie limonki kaffir.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kafir m.

Wiktionary

# kafir

u muzułmanów: innowierca

SJP.pl

## Geografia

Bliski Wschód

- Kafir (inaczej: niewierny) – w islamie: pogardliwe określenie nie-muzułmanina, albo "tego, kto ukrywa prawdę lub jej zaprzecza".

Południowa Afryka

- Kaffir (również Kafir, Kaphar, Kaphir, Kafari, Caffre, Kaffer, itp.) – pogardliwe określenie osoby czarnoskórej, używane w Afryce Południowej, a także na Jamajce; stąd:
  - wojny kafirskie (ang. Kaffir Wars lub Kafir Wars) – dawna nazwa tzw. Wojen o Przylądek, toczonych w Afryce Południowej;
- języki kafirskie – XIX-wieczny termin określający języki nguni;
  - Kaffir kuchenny lub język kaffir – pogardliwy termin, określający wymowę łamaną lub kreolską w Afryce Południowej;

Sri Lanka

- Kaffir – lokalna grupa etniczna;
- Kaffir – kreolska wymowa, używana przez tych ludzi.

Wikipedia

# kafka

## Osoby noszące nazwisko Kafka

- František Kafka – czeski doktor praw, pisarz i krytyk literacki
- Franz Kafka – pisarz
- Jakub Kafka – piłkarz czeski
- Maria Restytuta Kafka – zakonnica czeska, błogosławiona – męczennica – Kościoła Rzymsko-Katolickiego
- Victor Kafka – austriacki neurolog

Wikipedia

# kafkowski

1. o sytuacji: absurdalny, niezrozumiały, zmuszający do działań, których prawdziwy sens pozostaje niejasny;
2. właściwy bohaterom Franza Kafki; taki, który jest w stylu Kafki; metaforyczny, paraboliczny, groteskowy

SJP.pl

# kafkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kafki lub z nim związany

SJP.pl

# kafla

dawniej: kafel (ceramiczna płytka pokryta szklistą polewą do wykładania ścian i obkładania pieców)

SJP.pl

# kaflany

przestarzały przymiotnik od: kafel; kaflowy

SJP.pl

# kaflarnia

fabryka produkująca kafle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład, gdzie wyrabia się kafle

Wiktionary

Kaflarnia – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Prusicko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kafˈlarʲɲa, AS: kaflarʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kafel m., kaflarstwo n., kaflarz m.

Wiktionary

# kaflarski

dotyczący kaflarza, kaflarstwa

SJP.pl

# kaflarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział rzemiosła związany z wyrobem kafli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W muzeum regionalnym można zobaczyć przedmioty związane z kaflarstwem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kafˈlarstfɔ, AS: kaflarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaflarz, kaflarnia

Wiktionary

# kaflarz

rzemieślnik zajmujący się wyrobem kafli; zdun

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik wytwarzający kafle, trudniący się kaflarstwem

(1.2) gw-pl|Kraków. zdun

Wiktionary

Kafel − wyrób ceramiczny służący do wykładania powierzchni pieców grzewczych, kuchennych i kominków. Kafle po uformowaniu z gliny są wypalane, a ich powierzchnia zewnętrzna pokrywana jest szkliwem.

Rzemieślnik wyrabiający kafle to kaflarz, a jego warsztat to kaflarnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wytłumaczył mu kaflarz, jak się robi dobre kafle.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkaflaʃ, AS: kaflaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaflarstwo n., kaflarnia ż., kafel mrz.

Wiktionary

# kaflowy

przymiotnik od: kafel

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zbudowany z kafli

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kafel m., kafelek m., kafelkowanie n., wykafelkowanie n., kafelkarz m.

czas. kafelkować ndk., wykafelkować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. kachlany

Wiktionary

# kafryjski

odnoszący się do lub pochodzący z południowej Afryki; obecnie używane w nazewnictwie zoologicznym (np. bawół kafryjski (bawół afrykański), dzioborożec kafryjski) lub w nazewnictwie historycznym, np. wojny kafryjskie - 10 wojen toczonych w XVIII i XIX w. pomiędzy Burami a plemionami Bantu

SJP.pl

# kaftan

1. część stroju ludowego: wierzchnia kurtka z rękawami, sięgająca poniżej pasa;
2. luźna kurtka używana jako ubranie robocze;
3. kaftan bezpieczeństwa - bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;

(1.2) lud. część stroju ludowego: wierzchnia kurtka z rękawami, sięgająca poniżej pasa

(1.3) luźna kurtka używana jako ubranie robocze

Wiktionary

Kaftan – męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu. W Europie noszony był od wczesnego średniowiecza. Wywodzi się z niego wiele ubiorów noszonych obecnie, jak: frak, surdut, żakiet, marynarka lub kurtka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkaftãn, AS: kaftãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kaftanik m.

przym. kaftanowy

Wiktionary

# kaftaniczek

zdrobnienie od: kaftanik

SJP.pl

# kaftanik

1. koszulka niemowlęca zawiązywana na plecach
2. zdrobnienie od: kaftan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kaftan

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Proszę babci — zawołała — ja nigdy nie skończę kaftanika dla mojej lalki…

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaftan m.

przym. kaftanowy

Wiktionary

# kaftanowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kaftanem, dotyczący kaftana

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaftan mrz., kaftanik mrz.

Wiktionary

# kafue

rzeka w Zambii

SJP.pl

Kafue – miasto w południowej Zambii, nad rzeką Kafue, na południe od Lusaki. Ośrodek przemysłu chemicznego, włókienniczego, metalurgicznego i papierniczego. W 2005 roku miasto zamieszkiwało 48 tys. ludzi. Według spisu ludności (Census of Population and Housing) z 2010 roku, Kafue ma 219 000 mieszkańców, z czego 108 939 to mężczyźni, a 110 061 to kobiety.

Wikipedia

# kafyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kafe.

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kawiarnia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Roz w antryju na bifyju • stoła szklonka po kafyju.

Wiktionary

# kagan

tytuł władcy u ludów tureckojęzycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w średniowieczu: władca wśród niektórych ludów tureckojęzycznych;

Wiktionary

Kagan (chiń. 可汗; pinyin kèhán, staroturecki. 𐰴‬𐰍𐰣 – kaγan, klasyczny mongolski ᠬᠠᠭᠠᠨ – qaγan) – tytuł używany na określenie najwyższego władcy wśród ludów Wielkiego Stepu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z osobą kagana chazarskiego wiązały się różne ceremonie od momentu jego wyboru aż do śmierci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaganat m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kaganat m.

frazeologia.

etymologia.

etym|stturk|𐰴‬𐰍𐰣. (kaɣan) → władca

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) khagan, khakan, kagan

* białoruski: (1.1) кага́н m.

* francuski: (1.1) kagan m., khaghan m.

* rosyjski: (1.1) кага́н m.

* słowacki: (1.1) kagan m.

* ukraiński: (1.1) кага́н m.

źródła.

== kagan (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. kagan

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) khagan, khakan

Wiktionary

# kaganat

kraj lub prowincja pod rządami kagana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. kraj lub prowincja będąca pod rządami kagana

(1.2) hist. władza kagana

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kagan m.

Wiktionary

# kagańcowy

przymiotnik od: kaganiec

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do kagańca

(1.2) książk. przen. tłumiący wolność słowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Stąd skok na Krajową Radę, promowanie Radia Maryja i Telewizji Trwam, a w pakcie znajdziemy także kagańcowe ustawy dotyczące prasy.

(1.2) Druga ustawa, o zgromadzeniach i stowarzyszeniach, w przeciwieństwie do większości posunięć antypolskich była ogólnoniemiecka, nie zaś tylko pruska. Nazywano ją ustawą "kagańcową", zarządzała bowiem, że wszelkie zgromadzenia publiczne obradować mają wyłącznie po niemiecku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaganiec m.

Wiktionary

# kaganek

naczynie z palącym się w środku ogniem; rodzaj lampki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;

Wiktionary

Kaganek (lampka oliwna) – typ wczesnej lampy olejnej w postaci niewielkiego naczynia (glinianego lub metalowego), w kształcie miseczki z dziobkiem, uchwytem i knotem. Kaganek napełniony jest olejem (roślinnym, zwierzęcym, mineralnym). Stosowany od starożytności do oświetlania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W sieni słabo oświetlonej olejnym kagankiem ktoś zastąpił mi drogę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈɡãnɛk, AS: kagãnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaganiec m.

Wiktionary

# kaganiec

1. dawniej: przedmiot służacy do oświetlania, w kształcie świeczki na podstawce
2. przedmiot zakładany na pysk psa zapobiegający gryzieniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) siatka pleśćeciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

(1.2) przyrząd do oświetlania w formie żelaznego koszyka wypełnionego ogniem

Wiktionary

Kaganiec – przedmiot zakładany na pysk zwierzęcia (najczęściej psa) w celu uniemożliwienia mu ugryzienia człowieka lub innych zwierząt oraz połknięcia przez niego niepożądanych substancji (np. odchodów lub odpadków). Najczęściej wykonany w formie siatki z drutu lub skóry z przerwami między prętami lub paskami dla umożliwienia zwierzęciu oddychania. W niektórych typach kagańców otwarcie pyska uniemożliwia pas skóry lub mocnej tkaniny, krępujący pysk w sposób umożliwiający oddychanie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Proszę założyć temu psu kaganiec przed wejściem do autobusu!

(1.2) Lecz zaklinam — niech żywi nie tracą nadziei / I przed narodem niosą oświaty kaganiec; / A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei, / Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈɡãɲɛt͡s, AS: kagãńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kaganek m.

przym. kagańcowy, kagankowy

Wiktionary

# kagebista

funkcjonariusz KGB, służby bezpieczeństwa w dawnym ZSRR lub we współczesnej Białorusi; kagiebista, KGB-ista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) funkcjonariusz KGB

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kagiebista

Wiktionary

# kagebistka

→ kagebista; kagiebistka

SJP.pl

# kagebowski

→ KGB; kagiebowski, KGB-owski

SJP.pl

# kagiebista

funkcjonariusz KGB, służby bezpieczeństwa w dawnym ZSRR lub we współczesnej Białorusi; kagebista, KGB-ista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) funkcjonariusz KGB

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. KGB n., KGB-ista m.

skr. KGB

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) KGB-ista, kagebista

Wiktionary

# kagiebistka

→ kagiebista; kagebistka

SJP.pl

# kagiebowski

→ KGB; kagebowski, KGB-owski

SJP.pl

# kagoshima

[czytaj: kagoSIma albo kagoSZIma] miasto w Japonii

SJP.pl

Kagoshima (jap. 鹿児島市 Kagoshima-shi) – miasto w Japonii, ośrodek administracyjny prefektury Kagoshima, w południowej części wyspy Kiusiu, nad zatoką Kagoshima (Morze Wschodniochińskie).

Wikipedia

# kagu

rodzina ptaków oraz jedyny gatunek ją reprezentujący; ptak o szarym upierzeniu i czubie z tyłu głowy, zamieszkujący wyłącznie Nową Kaledonię (wyspa na Pacyfiku), zagrożony wyginięciem

SJP.pl

Kagu (Rhynochetos jubatus) – gatunek ptaka zamieszkującego Nową Kaledonię, będącego jedynym przedstawicielem rodziny kagu (Rhynochetidae) z rzędu słonecznicowych (Eurypygiformes). Uważany jest za bardzo stary gatunek, najbliżej spokrewniony z występującą w międzyzwrotnikowej strefie Ameryk słonecznicą, z którą został sklasyfikowany w odrębny rząd. Jest zagrożony wyginięciem. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

# kaguan

ssak z rzędu latawców, lotokot

SJP.pl

Lotokot filipiński, lotokot, kaguan, kolugo (Cynocephalus volans) – gatunek ssaka z rodziny lotokotowatych (Cynocephalidae).

Wikipedia

# kagulard

członek skrajnie prawicowej, szowinistycznej fr. organizacji terrorystycznej

SJP.pl

# kagulski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kagułem, dotyczący Kagułu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaguł mrz.

Wiktionary

# kagura

muzyka i taniec w japońskim kulcie shinto, mające odstraszać złe duchy

SJP.pl

Kagura (jap. 神楽 muzyka bóstw, rozrywka bogów) – sakralna muzyka i taniec shintō, starożytna forma teatralnych przedstawień tanecznych, wywodząca się z rytuałów shintō, święty rytuał artystyczny wykonywany podczas składania ofiary dla kami. Pawilon na terenie chramu służący temu nazywa się kagura-den.

Wikipedia

# kaguł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Mołdawii, w dolinie Prutu;

Wiktionary

Kaguł (rum. Cahul) – miasto w Mołdawii, w dolinie Prutu, 27 tys. mieszk. (2012); stolica Rejonu Kaguł; przemysł spożywczy (winiarski), drzewny, tekstylny, produkcja wyrobów żelbetowych; muzeum; założone 1835. Miasto znane jest z gorących źródeł i muzyki ludowej.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kagulski

Wiktionary

# kahalnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żyd. adm. urzędnik kahału

(1.2) żyd. pot. ortodoksyjny Żyd przywiązany do instytucji kahału

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kahał mrz., kahałek mrz., podkahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz.

przym. kahalny, kahałowy

Wiktionary

# kahalny

związany z kahałem (żydowską gminą wyznaniową lub zarządem tej gminy), np. dom kahalny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) żyd. odnoszący się do kahału, związany z kahałem

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) żyd. należący do kahału, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) żyd. charakterystyczny dla kahału lub kahalników, mający cechy lub właściwości przypisywane kahałowi lub kahalnikom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zagłady nie uniknęły także budynki murowane stanowiące własność i dumę żydowskich gmin, synagogi, domy kahalne i talmudyczne, nawet cmentarze, z których macewy hitlerowcy wykorzystywali do budowy nawierzchni dróg albo jako materiał budowlany.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., kahałek mrz., podkahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz.

przym. kahałowy

Wiktionary

# kahał

1. żydowska gmina wyznaniowa;
2. żydowski samorząd reprezentujący gminę wyznaniową o tej samej nazwie, rada reprezentująca społeczność żydowską na zewnątrz, np. wobec państwa, w którym Żydzi żyją w diasporze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żyd. adm. żydowska gmina wyznaniowa;

(1.2) żyd. adm. zarząd kahału (1.1)

Wiktionary

Kahał (hebr. ‏קהלה‎ kehilla – „zgromadzenie, gmina”) – słowo z jidysz oznaczające gminę, formę organizacji społeczności żydowskiej. Słowo to oznacza zarówno samo skupisko ludności, wewnętrznie zorganizowane i posiadające władzę, jak i sam zarząd gminy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Charakterystyczna właściwość dawnych kahałów polskich polegała na tym, że Żydzi z magnackiej lub szlacheckiej włości musieli być zrzeszeni w znajdującym się na tym terenie kahale.

(1.2) Osobiście chciałbym nie kandydować do kahału, ale to się nie da uniknąć, dążeniem moim będzie wprowadzić do kahału jak najwięcej niesyjonistów z Allerhandem na czele.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kahalnik mos., podkahał mrz., podkahałek mrz.

:: zdrobn. kahałek mrz.

przym. kahałowy, kahalny

Wiktionary

# kahałek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kahał

(1.2) żart. (także. lekcew.) niższy rangą kahał

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz., podkahał mrz.

przym. kahałowy, kahalny

Wiktionary

# kahałowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) żyd. odnoszący się do kahału, związany z kahałem

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) żyd. należący do kahału, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) żyd. charakterystyczny dla kahału lub kahalników, mający cechy lub właściwości przypisywane kahałowi lub kahalnikom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., kahałek mrz., podkahał mrz., podkahałek mrz., przykahałek mrz.

przym. kahalny

Wiktionary

# kahina

czarownica z arabskich bajek

SJP.pl

# kahlenberg

góra we Wiedniu

SJP.pl

Wikipedia

# kahlúa

[czytaj: kalua] meksykański likier kawowy o słodkim smaku; kahlua

SJP.pl

Kahlúa (Kahlua) – słodki likier kawowy wytwarzany w Veracruz w Meksyku od roku 1936. Smak wyraźnie odmienny od innych likierów kawowych. Zawiera 16% alkoholu. Bardzo często podawany jako składnik drinka Black Russian, White Russian lub Mudslide. Od 2005 roku marka należy do koncernu Pernod Ricard.

Wikipedia

# kahn

[czytaj: kan] nazwisko

SJP.pl

Niemcy:

- Kahn – góra

Osoby:

- Albert Kahn – francuski bankier
- Bob Kahn – amerykański informatyk
- Claude Kahn – francuski pianista
- Dominique Strauss-Kahn – francuski polityk
- Ferdinand Kahn – austriacki biskup
- Florence Prag Kahn – amerykańska polityczka
- Gustave Kahn – francuski poeta
- Irving Kahn – amerykański finansista
- Louis Kahn – amerykański architekt
- Madeline Kahn – amerykańska aktorka
- Michael Kahn – amerykańska montażysta filmowy
- Oliver Kahn – niemiecki piłkarz
- Richard Kahn – amerykański filmowiec
- Victor Kahn – francuski szachista

Wikipedia

# kahuna

kapłan i mag hawajski, posiadający tajemną wiedzę (hunę)

SJP.pl

Wikipedia

# kahunka

kapłanka hawajska posiadająca tajemniczą wiedzę i paranormalne umiejętności

SJP.pl

# kai

[czytaj: kaj] rasa psa wywodząca się Japonii; japoński szpic

SJP.pl

- Kai – album Dir en grey
- Kai – miasto w prefekturze Yamanashi w Japonii.
- Kai (buddyzm)
- Kai (ur. 1994, właśc. Kim Jong-in) – południowokoreański piosenkarz
- Kai – fryzyjskie zdrobnienie od Gerarda
- Kai – rasa psów należąca do grupy psów pierwotnych
- wyspy Kai
- Katolicka Agencja Informacyjna
- Korea Aerospace Industries – południowokoreańska wytwórnia lotnicza.

Wikipedia

# kaid

w krajach arabskich dowódca wojskowy

SJP.pl

Kaid (arab. gā'id – przewodni, wódz naczelny) – wódz plemienia/dowódca wojsk/zwierzchnik okręgu lub wsi w Afryce Północnej.

Wikipedia

# kaifeng

miasto w Chinach; Kajfeng

SJP.pl

Wikipedia

# kaik

turecka długa, wąska łódka z lekkiego drewna

SJP.pl

# kaim

nazwisko

SJP.pl

Kaim – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim.

Wieś dóbr prestymonialnych kapituły katedralnej krakowskiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia

# kain

przenośnie: osoba występująca przeciw swojej rodzinie lub swoim rodakom, odpowiedzialna za ich śmierć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, syn prarodziców;

(1.2) przen. bratobójca

Wiktionary

Belgia:

- Kain – dzielnica Tournai

Osoby:

- Kain – postać biblijna, syn Adama, brat Abla
- Kain – postać fikcyjna, jeden z wampirów w świecie cyklu gier Legacy of Kain
- Dawid Kain (ur. 1981) – polski pisarz horroru, poeta i eseista

Zobacz też:

- Kainici
- Khàine
- Legacy of Kain

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Smuciło to Kaina bardzo i chodził z ponurą twarzą.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. kainita mos.

:: przym. Kainowy

(1.2)

:: rzecz. kainizm mrz.

:: przym. kainowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1)

:: rzecz. kainita mos.

:: przym. Kainowy

(1.2)

:: rzecz. kainizm mrz.

:: przym. kainowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Cain. < etym|gr|Κάϊν. < etym|hebr|קין.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Cain

* arabski: (1.1) قابيل m.

* baskijski: (1.1) Kain

* czeski: (1.1) Kain m.

* francuski: (1.1) Caïn m.

* hebrajski: (1.1) קין m.

* hiszpański: (1.1) Caín m.

* łaciński: (1.1) Cain m.

* niemiecki: (1.1) Kain m.

* nowogrecki: (1.1) Κάιν m.

* portugalski: (1.1) Caim m.

* starogrecki: (1.1) Κάϊν m.

* włoski: (1.1) Caino m.

źródła.

== Kain (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny, nazwa własna

(1.1) bibl. Kain

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kainit

minerał, uwodniony chlorosiarczan potasu i magnezu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał występujący w złożach potasowych, surowiec do produkcji nawozów;

Wiktionary

Kainit – minerał z gromady siarczanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi. Nazwa pochodzi od gr. kainos = współczesny (świeży) i nawiązuje do stosunkowo niedawnego powstania minerału.

Chemicznie jest to sól podwójna o wzorze KCl·MgSO4·3H2O lub KMg(SO4)Cl·3H2O, zawierająca kationy magnezu i potasu oraz aniony chlorkowe i siarczanowe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kaˈjĩɲit, AS: kai ̯ĩńit

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kainitowy

Wiktionary

# kainita

członek gnostyckiej grupy religijnej

SJP.pl

# kainitka

→ kainita

SJP.pl

#### Patrz:

kainita

# kainitowy

przymiotnik od: kainit

SJP.pl

# kainizm

wzajemne zabijanie się piskląt niektórych gatunków ptaków szponiastych w jednym gnieździe

SJP.pl

Kainizm – zachowanie polegające na eliminowaniu słabszych osobników przez silniejsze rodzeństwo w celu usunięcia konkurencji pokarmowej. Zachowanie takie występuje u niektórych gatunków ryb np. rekin tawrosz piaskowy (kanibalizm prenatalny). Również u niektórych gatunków ptaków szponiastych m.in. u orlika krzykliwego, orlika grubodziobego, bielika czy pustułki.

Wikipedia

# kainowy

dotyczący Kaina, właściwy Kainowi (np. zbrodnia kainowa - bratobójstwo)

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kaina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) przest. Najeźdźcy wymordowali Kainowe syny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kain mos., kainita mos.

Wiktionary

# kair

stolica Egiptu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Egiptu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Kairze musisz koniecznie iść na bazar.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkajir, AS: kai ̯ir

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kairczyk mos., kairka ż.

przym. kairski

Wiktionary

# kairczyk

mieszkaniec Kairu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kairu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈjirt͡ʃɨk, AS: kai ̯irčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kair mrz.

:: fż. kairka ż.

przym. kairski

Wiktionary

# kairka

mieszkanka Kairu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kairu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈjirka, AS: kai ̯irka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kair mrz.

:: fm. kairczyk mos.

przym. kairski

Wiktionary

# kairologia

nauka o roli Kościoła i chrześcijaństwa w obecnych czasach

SJP.pl

# kairologiczny

dotyczący kairologii

SJP.pl

# kairos

określony moment w dziejach, w którym dokonuje się zbawcze działanie Boga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. pogański bożek szczęśliwej chwili, zbiegu okoliczności;

Wiktionary

Kairos (także Kajros; stgr. Καιρός Kairós, łac. Caerus) – grecki bożek szczęśliwego trafu, okazji (zbiegu okoliczności), sprzyjającej chwili bądź (odwrotnie) utraconej bezpowrotnie możliwości.

Wyobrażany jako łysy, jedynie z obfitą grzywką. Ktokolwiek mijany przez niego miał zaledwie krótką chwilę, mgnienie, pozwalające go uchwycić, a wraz z nim swą szczęśliwą szansę; gdy tylko Kairos przeminął, był już nieuchwytny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie znalazłem w tej książce ani słowa o Kairosie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajros mos., kairos m.

przym. gwara. przest. Kairosowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kajros

Wiktionary

# kairosowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Kairosa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kairos mos., Kajros mos., kairos m.

przym. kairotyczny

Wiktionary

# kairotyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bogiem Kairosem, dotyczący Kairosa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kairos m.

przym. Kairosowy

Wiktionary

# kairski

przymiotnik od: Kair (stolica Egiptu)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kairu, związany z Kairem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ogromne lotnisko kairskie, jeden z największych punktów przelotowych świata, dudniło nie milknącym hukiem motorów.

(1.1) Postanowiliśmy, że to ja dokonam próby odczytania tego osobliwego przekazu, korzystając z pracowni naukowych Muzeum Kairskiego, a następnie wrócę do Anglii i będę kontynuował badania w British Museum.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈjirsʲci, AS: kai ̯irsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kair m., kairczyk m., kairka ż.

Wiktionary

# kaiser

[czytaj: kajzer] dawniej: cesarz niemiecki; kajzer

SJP.pl

- Kaiser Motors – amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne, 1945–1953
- (1694) Kaiser – planetoida z pasa głównego asteroid
- Kaiser – amerykańska marka i model samochodu osobowego klasy wyższej

Okręty:

- Kaiser – typ niemieckich okrętów pancernych (1872)
  - * SMS „Kaiser” – okręt należący do powyższego typu
- Kaiser – typ niemieckich pancerników (1872)
  - SMS „Kaiser” – okręt należący do powyższego typu

Wikipedia

# kaiserslautern

miasto w Niemczech

SJP.pl

Kaiserslautern – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, siedziba powiatu Kaiserslautern oraz gminy związkowej Kaiserslautern-Süd.

Miasto leży przy autostradzie A6, mniej więcej w połowie drogi między Mannheim a Saarbrücken (ok. 70 km od obu miast), leży na północno-zachodnich obrzeżach Lasu Palatynackiego. Miasto liczy 99 845 mieszkańców (31 grudnia 2018) i jest jednym z większych miast Palatynatu.

Wikipedia

# kaizen

japońska kultura zarządzania, oparta na stałym doskonaleniu jakości na każdym etapie wytwarzania produktu

SJP.pl

Kaizen − japońskie słowo o podwójnym znaczeniu:

- kaizen (jap. 改善; pisane znakami kanji); oznaczające po polsku: poprawę, polepszenie, zmianę na lepsze;
- kaizen (jap. カイゼン; pisane pismem sylabicznym katakaną), oznaczające japońską filozofię biznesową (sposób postępowania) ustawicznego polepszania, poprawiania procesu zarządzania i produkcji na wszystkich jego szczeblach, z uwzględnieniem m.in. technik biznesu „just-in-time”.

Wikipedia

# kaj

imię męskie

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Częstochowa, Kraków. gdzie

Wiktionary

- Gajusz (imię)
- Kaj (spójnik)
- KAJ (zespół muzyczny)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) gwara. Kaj to je? → Gdzie to jest?

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. kajś, kajsi, kajsik

Wiktionary

# kaj-szek

nazwisko

SJP.pl

# kaja

kajać się: przyznawać się do błędu, winy, wyrażając swój żal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Kaja – imię
  - Kaja Bień – polska aktorka teatralna i filmowa
  - Kaja Danczowska – polska skrzypaczka i pedagog
  - Kaja Mirecka-Ploss – pisarka, projektantka mody, działaczka społeczna
  - Kaja Paschalska – polska aktorka telewizyjna (znana z roli Oli Lubicz w serialu Klan)
  - Kaja Tokarska – polska lekkoatletka, płotkarka
  - Kaja Załęczna – polska piłkarka ręczna

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Miałem wyrzuty sumienia, że w domu zostawiam samą Kaję, ale wystarczył jej telefon… jej namawianie bym przyjechał… i rzucałem wszystko i gnałem.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkaja, AS: kai ̯a

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  antonimy.

  hiperonimy.

  hiponimy.

  holonimy.

  meronimy.

  pokrewne.

  frazeologia.

  etymologia.

  uwagi.

  (1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

  tłumaczenia.

  * rosyjski: (1.1) Кая m.

  * szwedzki: (1.1) Kaja

  źródła.

  == Kaja (język estoński.) ==

  wymowa.

  znaczenia.

  rzeczownik, nazwa własna

  (1.1) imię|estoński|ż.

  odmiana.

  przykłady.

  składnia.

  kolokacje.

  synonimy.

  Wiktionary

# kajać

kajać się: przyznawać się do błędu, winy, wyrażając swój żal

SJP.pl

# kajaczek

zdrobnienie od: kajak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kajak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kajak m., kajakarz mos.

Wiktionary

# kajak

mała łódź o wydłużonym kształcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

(1.2) przen. bardzo duża stopa

(1.3) przen. bardzo duży but

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Załoga kajaka siedzi twarzą do kierunku płynięcia.

(1.1) W przyszłym roku wybiorę się z synem na kajaki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkajak, AS: kai ̯ak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kajakarstwo n., kajakarz m., kajakarka ż.

:: zdrobn. kajaczek m.

przym. kajakowy, kajakarski

Wiktionary

# kajakarka

kobieta uprawiająca kajakarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka uprawiająca kajakarstwo lub kobieta, która pływa kajakiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lubię sporty wodne, kiedyś byłam kajakarką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkajaˈkarka, AS: kai ̯akarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kajak m., kajakarstwo n.

:: fm. kajakarz

przym. kajakowy

Wiktionary

# kajakarski

dotyczący kajakarza, kajakarstwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kajakarstwem; przeznaczony do wykorzystania w kajakarstwie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kajak mrz., kajakarz mos.

Wiktionary

# kajakarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. dyscyplina sportu i forma rekreacji, która polega na pływaniu kajakiem lub kanadyjką;

Wiktionary

Kajakarstwo – grupa dyscyplin sportów wodnych oraz rodzaj turystyki wodnej wykorzystująca kajaki i kanadyjki, niegdyś również odmiana transportu (wodnego).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkajaˈkarstfɔ, AS: kai ̯akarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kajak m., kajakarka ż., kajakarz mos.

przym. kajakowy

Wiktionary

# kajakarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik uprawiający kajakarstwo lub osoba, która pływa kajakiem

Wiktionary

Kajakarstwo – grupa dyscyplin sportów wodnych oraz rodzaj turystyki wodnej wykorzystująca kajaki i kanadyjki, niegdyś również odmiana transportu (wodnego).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lubię sporty wodne – kiedyś byłem kajakarzem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈjakaʃ, AS: kai ̯akaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kajak m., kajaczek m., kajakarstwo n.

:: forma żeńska kajakarka ż.

przym. kajakowy, kajakarski

Wiktionary

# kajakować

pływać kajakiem, uprawiać sport kajakowy

SJP.pl

# kajakowicz

osoba pływająca kajakiem

SJP.pl

# kajakowiczka

kobieta pływająca kajakiem

SJP.pl

# kajakowiec

rzadko: zawodnik uprawiający sport kajakowy; kajakarz

SJP.pl

# kajakowy

przymiotnik od: kajak (np. spływ kajakowy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kajakiem, dotyczący kajaka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kajak mrz., kajakarz mos., kajakarka ż., kajakarstwo n.

Wiktionary

# kajan

roślina uprawna z rodziny motylkowatych; nikla

SJP.pl

Kajan – wieś w Armenii, w prowincji Tawusz. W 2011 roku liczyła 309 mieszkańców.

Wikipedia

# kajda

nazwisko

SJP.pl

# kajdaniarski

więzienny, katorżniczy

SJP.pl

# kajdaniarz

więzień zakuty w kajdany

SJP.pl

# kajdanki

zdrobnienie od: kajdany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów;

Wiktionary

Kajdanki – przyrząd służący do obezwładniania człowieka, poprzez ograniczenie swobody ruchów jego kończyn.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przyjechałem na komisariat i zobaczyłem moją żonę w kajdankach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kajdany nmos.

przym. kajdaniarski

Wiktionary

# kajdankować

potocznie: zakładać kajdanki

SJP.pl

# kajdanowy

przymiotnik od: kajdany

SJP.pl

# kajdany

1. rodzaj łańcuchów krępujących ręce lub nogi więźniom; okowy;
2. niewola, brak swobody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

(1.2) przen. podn. ograniczenie swobody lub bycie ciężarem

Wiktionary

Kajdanki – przyrząd służący do obezwładniania człowieka, poprzez ograniczenie swobody ruchów jego kończyn.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Więzień został zakuty w kajdany.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kajdanki ż.

przym. kajdaniarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) okowy, pęta, łańcuchy

(1.2) niewola, brzemię

Wiktionary

# kajecik

zdrobnienie od: kajet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kajet

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̇t͡ɕik, AS: kai ̯ėćik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kajet m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zeszycik

Wiktionary

# kajecikowy

przymiotnik od: kajecik

SJP.pl

# kajeńczyk

mieszkaniec Kajenny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kajenny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̇̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: kai ̯ė̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajenna ż.

:: fż. kajenka ż.

przym. kajeński

Wiktionary

# kajenka

mieszkanka Kajenny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kajenny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̃nka, AS: kai ̯ẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajenna ż.

:: fm. kajeńczyk mos.

przym. kajeński

Wiktionary

# kajenna

stolica Gujany Francuskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Gujany Francuskiej;

(1.2) geogr. rzad. rzeka przepływająca przez miasto Kajennę (1.1)

(1.3) geogr. adm. okręg administracyjny Gujany Francuskiej obejmujący miasto Kajennę (1.1)

Wiktionary

Kajenna (fr. Cayenne) – gmina, stolica i główny port Gujany Francuskiej (francuskiego departamentu zamorskiego), położona na wyspie przy ujściu rzeki Cayenne do Oceanu Atlantyckiego, stolica rzymskokatolickiej diecezji Kajenna.

Miasto to ośrodek handlu. Są tu zakłady przemysłu spożywczego (destylarnie rumu), drzewnego oraz międzynarodowy port lotniczy Kajenna-Rochambeu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̃nːa, AS: kai ̯ẽ•na

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cayenne n., kajeńczyk mos., kajenka ż., kajenna ż.

przym. kajeński

Wiktionary

# kajeński

związany z Kajenną

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kajenny, związany z nią

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈjɛ̇̃j̃sʲci, AS: kai ̯ė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cayenne n., Kajenna ż., kajeńczyk mos., kajenka ż.

Wiktionary

# kajeput

australijskie drzewo herbaciane, z którego pozyskuje się olejek kajeputowy

SJP.pl

# kajet

przestarzale: zeszyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. zeszyt

Wiktionary

Zeszyt (przest. kajet, z fr. cahier) – zszyte lub sklejone karty papieru, przeznaczone do pisania lub rysowania, rzadziej – do innych celów (np. zeszyt z kolorowymi arkuszami do wycinanek dla dzieci lub dzienniczek).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Janek pilnie notował grekę w swoim kajecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkajɛt, AS: kai ̯et

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kajecik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zeszyt, notatnik

Wiktionary

# kajetan

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kajetan – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Pierwotnie oznaczało „pochodzący z Caiety”, miasta w Italii. Na Kresach imię to cieszyło się szczególną popularnością wśród mniejszości ormiańskiej.

Kajetan imieniny obchodzi 7 sierpnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Panie Kajetanie, napije się pan szabasówki?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈjɛtãn, AS: kai ̯etãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajtek mzw./mos.

Wiktionary

# kajetanek

zdrobnienie od: Kajetan (imię męskie)

SJP.pl

# kajetanka

wieś w Polsce

SJP.pl

Kajetanka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski.

Wieś duchowna położona była w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Janów Podlaski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 46 mieszkańców.

Wikipedia

# kajetankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kajetanka lub z nim związany

SJP.pl

# kajetanostwo

Kajetan z małżonką; Kajetanowie

SJP.pl

# kajetanowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Albin Kajetanowicz – polski oficer
- Dionizy Kajetanowicz – katolicki duchowny
- Kajetan Kajetanowicz – polski kierowca rajdowy

Wikipedia

# kajetanowie

Kajetan z małżonką; Kajetanostwo

SJP.pl

# kajetanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kajetana lub z nim związany

SJP.pl

# kajfasz

żydowski arcykapłan z czasów Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. nowotestamentowy arcykapłan;

(1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

Józef Kajfasz (żył w I w.) – arcykapłan żydowski w latach 18–36. Jako przewodniczący Sanhedrynu prowadził proces przeciwko Jezusowi z Nazaretu.

Pochodził z rodu Kajafów. Był zięciem Annasza syna Setiego. W 18. roku został mianowany arcykapłanem przez prefekta Judei Waleriusza Gratusa. Zastąpił na tym urzędzie Szymona syna Kamitosa. W 36 roku został odwołany przez Lucjusza Witeliusza. Witeliusz w miejsce Kajfasza mianował arcykapłanem jego szwagra – Jonatana, syna Annasza syna Setiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Był on bowiem teściem Kajfasza, który owego roku pełnił urząd arcykapłański.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Kajfaszowy

Wiktionary

# kajfaszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kajfasza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na Kajfaszowy wyrok nie trzeba było długo czekać.

(1.1) Przy bramie do Kajfaszowego pałacu stały straże.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajfasz mos.

Wiktionary

# kajfeng

miasto w Chinach; Kaifeng

SJP.pl

Wikipedia

# kajfosz

nazwisko

SJP.pl

# kajfus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. więz. złodziej, który kradnie rzeczy małej wartości

(1.2) środ. więz. pomocnik złodzieja kieszonkowego

(1.3) środ. więz. dozorca nocny

(1.4) środ. więz. wiezień funkcyjny, który sprząta korytarze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkajfus, AS: kai ̯fus

Wiktionary

# kajgulik

gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny fokowatych; kajgulik pręgowany, foka pręgowana

SJP.pl

Kajgulik (Histriophoca) – rodzaj ssaków z rodziny fokowatych (Phocidae).

Wikipedia

# kajka

nazwisko, m.in. Michał Kajka - ludowy poeta żyjący w latach 1858-1940

SJP.pl

Kajka – staw na terenie Poznania, położony w jednostce obszarowej SIM Miłostowo, blisko granicy z obszarem SIM Główna.

Wikipedia

# kajkawski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dialekt kajkawski języka serbsko-chorwackiego

przymiotnik relacyjny

(2.1) jęz. dotyczący jednego z trzech głównych dialektów języka serbsko-chorwackiego

Wiktionary

# kajko

fikcyjna postać z komiksów Janusza Christy

SJP.pl

Kajko i Kokosz – seria komiksów autorstwa Janusza Christy, która stała się jego najpopularniejszym dziełem. Bohaterami komiksu są tytułowi Kajko i Kokosz, dwaj słowiańscy wojowie, mieszkający w grodzie kasztelana Mirmiła. Ich głównymi wrogami są Zbójcerze pod komendą Hegemona i jego zastępcy Kaprala. Do innych ważnych bohaterów komiksu należą: żona Mirmiła, Lubawa, mały Smok Miluś, czarownica Jaga i jej mąż – zbój Łamignat oraz ciamajdowaty zbójcerz Oferma.

Wikipedia

# kajkowo

Kajkowo (dawniej Bukwałd, niem. Buchwalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda. Miejscowość jest siedzibą sołectwa Kajkowo, w skład którego wchodzą także miejscowości Cibory, Lesiak Ostródzki, Przylądek i Szafranki.

Wikipedia

# kajmak

masa cukiernicza i rodzaj ciastka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. masa sporządzona z wysmażonego mleka lub śmietanki, z dodatkiem wanilii, czekolady, kawy lub karmelu

(1.2) ciasto przełożone kajmakiem (1.1)

Wiktionary

Kajmak – w kuchni polskiej, bardzo słodka, gęsta, ciągliwa, twardniejąca z czasem masa powstała podczas gotowania mleka lub śmietanki z cukrem. Innym sposobem wytworzenia kajmaku jest gotowanie przez 3–4 godziny puszki ze słodzonym mlekiem skondensowanym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Matka nałożyła mi na talerz pierogów z serem i zalała je kajmakiem..

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkajmak, AS: kai ̯mak

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kajmakowy

Wiktionary

# kajmakam

kajmakan;
1. naczelnik powiatu lub podpułkownik turecki
2. dawniej: zastępca wielkiego wezyra

SJP.pl

Kajmakam (także kaymakam, kaimakam, caimacam) – stanowisko w administracji prowincjonalnej imperium osmańskiego oraz Turcji.

Termin „kajmakam” pochodzi od arabskich słów qā'im (قائم), co oznacza „w miejsce”, oraz maqām (مقام), tutaj „urząd”. W imperium osmańskim używany początkowo na określenie urzędników, którzy byli przedstawicielami władzy centralnej w poszczególnych prowincjach (podobne znaczenie ma dzisiaj). Używane było także na określenie zarządców rumuńskich księstw Mołdawii i Wołoszczyzny mianowanych przez sułtana w okresach, w których nieobsadzone były trony hospodarskie.

Wikipedia

# kajmakan

kajmakam;
1. naczelnik powiatu lub podpułkownik turecki
2. dawniej: zastępca wielkiego wezyra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. Turcji: zwierzchnik powiatu lub podpułkownik

(1.2) hist. Turcji: zastępca wielkiego wezyra

Wiktionary

# kajmakowiec

ciasto przekładane kajmakiem

SJP.pl

# kajmakowy

przymiotnik od: kajmak

SJP.pl

# kajman

krokodyl z Ameryki Środkowej i Południowej podobny do aligatora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Caiman|ref=tak., gad z rodziny aligatorów;

(1.2) stpol. krokodyl

Wiktionary

Kajmany (Caimaninae) – podrodzina gadów z rodziny aligatorów, obejmująca gatunki z rodzajów Caiman, Melanosuchus i Paleosuchus.

Kajmany mają duże płytki kostne wzmacniające rogowe tarczki brzuszne. Długość dorosłych kajmanów od 1,5 – kajman Schneidera (Paleosuchus trigonatus) – do 4,5 m – kajman czarny (Melanosuchus niger) (choć prehistoryczne kajmany, takie jak Purussaurus, osiągały nawet 11 m długości). Występują w Ameryce Środkowej i Południowej.

Rodzaje i gatunki

- Rodzaj Caiman
  - kajman okularowy (Caiman crocodillus)
  - kajman szerokopyski (Caiman latirostris)
  - kajman żakare (Caiman yacare)

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkajmãn, AS: kai ̯mãn

  Wiktionary

# kajmańczyk

mieszkaniec Kajmanów (wysp na Morzu Karaibskim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kajmanów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajmany nmos.

:: fż. Kajmanka ż.

przym. kajmański

Wiktionary

# kajmanka

mieszkanka Kajmanów (wysp na Morzu Karaibskim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kajmanów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajmany nmos.

:: fm. Kajmańczyk mos.

przym. kajmański

Wiktionary

# kajmański

związany z Kajmanami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kajmanami, dotyczący Kajmanów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajmany nmos., Kajmańczyk mos., Kajmanka ż.

Wiktionary

# kajmany

krokodyl z Ameryki Środkowej i Południowej podobny do aligatora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspy w Ameryce Środkowej;

Wiktionary

- kajmany – podrodzina gadów z rodziny aligatorowatych
- Kajmany – wyspy w Ameryce Środkowej na Morzu Karaibskim

Zobacz też

- Kajman – raper
- „Caïman” – francuski okręt podwodny z okresu międzywojennego i II wojny światowej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kajmany są terytorium zamorskim Wielkiej Brytanii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kajˈmãnɨ, AS: kai ̯mãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajmańczyk mos., Kajmanka ż.

przym. kajmański

Wiktionary

# kajoch

nazwisko

SJP.pl

# kajper

najmłodsza epoka triasu

SJP.pl

Wikipedia

# kajprowy

przymiotnik od: kajper

SJP.pl

# kajrakkum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Tadżykistanie, w wilajecie sogdyjskim;

Wiktionary

Guliston (tadż. Гулистон, do 2016 r.: Kajrakkum, tadż. Қайроққум) – miasto w Tadżykistanie, w wilajecie sogdyjskim. Według danych szacunkowych na rok 2000 liczy 10000 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kajrakkumski

Wiktionary

# kajrakkumski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kajrakkumem, dotyczący Kajrakkumu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajrakkum mrz.

Wiktionary

# kajros

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. pogański bożek szczęśliwej chwili, zbiegu okoliczności;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie znalazłem w tej książce ani słowa o Kajrosie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kairos mos., kairos m.

przym. gwara. przest. Kairosowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kairos

Wiktionary

# kajś

zaimek nieokreślony

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Częstochowa, Kraków. gdzieś

Wiktionary

Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku – reportaż Zbigniewa Rokity wydany w 2020 roku przez Wydawnictwo Czarne.

W 2021 roku książka została nagrodzona Nagrodą Literacką „Nike”, zarówno od jury, jak i czytelników oraz Nagrodą Literacką i Historyczną Identitas. Nominowano ją również do Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego, Literackiej Nagrody Europy Środkowej „Angelus” oraz nagrody „Ambasador Nowej Europy”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (górnośląskie) Już żech to kajś widzioł.

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. kaj

Wiktionary

# kajsaka

jadowity wąż z rodziny grzechotników; żararaka lancetowata

SJP.pl

Żararaka lancetowata, kajsaka (Bothrops atrox) – gatunek jadowitego węża z podrodziny grzechotników (Crotalinae) w obrębie rodziny żmijowatych (Viperidae).

Występowanie

Żararaka lancetowata zamieszkuje Amerykę Południową na południe po Peru, północną Boliwię i środkową Brazylię. Spotyka się ją również na wyspach: Martynika, Saint Lucia, Trynidad, na których została sztucznie zaaklimatyzowana przez plantatorów, aby jej obecność w buszu i dżungli odstraszała niewolników od ucieczek z plantacji. Na terenie swego występowania jest najpospolitszym wężem jadowitym, a ze względu na swą agresywność powoduje największą liczbę ugryzień.

Wikipedia

# kajsi

zaimek nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdzieś, w pewnym miejscu

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|kajsik, kansi, kańsi., gw-pl|Górny Śląsk|kajś.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

zaim. kaj, kajsik

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|gdzieś.

źródła.

== kajsi (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. morela

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. kaj, kajsik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|kajsik, kansi, kańsi., gw-pl|Górny Śląsk|kajś.

Wiktionary

# kajsik

zaimek nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdzieś, w pewnym miejscu

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. kaj, kajsi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|kajsi, kansi, kańsi., gw-pl|Górny Śląsk|kajś.

Wiktionary

# kajstura

nazwisko

SJP.pl

# kajtek

potocznie: mały chłopiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Kajetan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) zoonim, popularne imię dla psa

Wiktionary

Kajtek i Koko – dwóch skrajnie różniących się przyjaciół, bohaterów pasków komiksowych Janusza Christy drukowanych na łamach „Wieczoru Wybrzeża”. Pierwszy czarno-biały pasek pojawił się 29 kwietnia 1958 i rozpoczął serię Kajtek i Koko. Obaj bohaterowie spodobali się czytelnikom na tyle, że doczekali się swych bliźniaczo podobnych następców (właściwie przodków): Kajka i Kokosza.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Kochani bardzo prosimy o pomoc w uzbieraniu pieniążków, które pozwolą Kajtkowi normalnie funkcjonować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajetan mos., Kajetana ż., Kajtuś mos., kajtek mos.

przym. Kajtkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kajtuś

Wiktionary

# kajtkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kajtka lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kajtka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Misia rozczytywała się w „Kajtkowych przygodach”, które dostała od rodziców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajetan mos., Kajetana ż., Kajtek mos., Kajtuś mos., kajtek mos.

Wiktionary

# kajtnąć

środowiskowo: umrzeć

SJP.pl

# kajtonia

kopalna paproć

SJP.pl

# kajtoniowiec

przedstawiciel wymarłego rzędu paproci nasiennych

SJP.pl

# kajtuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Kajetan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) zoonim

Wiktionary

Kajtuś (fr. Caillou, 2000–2013) – amerykańsko-kanadyjsko-francuski serial animowany, oparty na książkach Christine L'Heureux. Emitowano na kanałach MiniMini i TVP1 oraz TVN Style.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czasem podobają się Kajtusiowi wyrazy, których nie rozumie, a czasem gniewają go.

(2.1) Kajtusia sam złapałem, zabiwszy mu bezczelnie matkę; drugiego malca, jego brata, zagryzły ogary.

(2.1) Polaków było tu dużo na studjach, ale moja paczka składała się z 13 obiecujących młodzieńców, plus jeden małoobiecujący pies, półjamnik, imieniem Kajtuś.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kajtek mos., Kajetan mos., Kajtek mos., Kajetana ż.

przym. Kajtkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kajtek

Wiktionary

# kajus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Gajusz, Gajus, Kajus – imię męskie pochodzenia łacińskiego (łac. Gaius), należące do nielicznej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, łac. praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Tytus, Aulus). Według różnych źródeł bądź to ma ono niewyjaśnione pochodzenie, greckie lub etruskie, bądź to uznawane jest za oznaczające „cieszący (rodziców)”, por. łac. gaudeo „cieszę się” (zob. Gaudenty).

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) Gajusz, Gajus, Kajusz

Wiktionary

# kajusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Gajusz, Gajus, Kajus

Wiktionary

# kajuta

pomieszczenie na statku przeznaczone dla pasażerów lub załogi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku;

Wiktionary

Kajuta, kabina – zamykane pomieszczenie mieszkalne o charakterze prywatnym na statku wodnym, przeznaczone dla jednej lub kilku osób. Swoje kajuty posiada zarówno obsługa jednostki, jak i jej pasażerowie. Na małych jachtach kabiną nazywa się całość pomieszczenia mieszkalnego.

Na żaglowcach często występuje duże, wieloosobowe pomieszczenie sypialne nazywane kubrykiem. Znajduje się ono w dziobowej części kadłuba.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kajuta nasza jest to mały pokoik mający nie więcej, jak cztery łokcie kwadratowe przestrzeni; przy jednej ścianie przymocowane są, jedno nad drugim, dwa łóżka (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈjuta, AS: kai ̯uta

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kabina

Wiktionary

# kajutka

zdrobnienie od: kajuta

SJP.pl

# kajutowy

przymiotnik od: kajuta

SJP.pl

# kajzer

dawniej: cesarz niemiecki; kaiser

SJP.pl

# kajzereczka

zdrobnienie od: kajzerka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kajzerka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkajzɛˈrɛt͡ʃka, AS: kai ̯zerečka

Wiktionary

# kajzerka

drobna bułka pszenna, wyborowa, o podstawie owalnej bądź okrągłej, powierzchni kopulastej z wyraźnymi pięcioma nacięciami (rozetką)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. spoż. rodzaj bułki z charakterystycznymi nacięciami na wierzchu;

Wiktionary

Kajzerka (niem. Kaisersemmel, Kaiserbrötchen) – mała, okrągła bułka z charakterystycznymi pięcioma promienistymi bruzdami na wierzchu. Masa kajzerki wynosi około 50 gramów, wypiekana jest zazwyczaj z mąki pszennej, słodu, zakwasu lub drożdży, soli i wody. Posypywana jest czasami ziarnami maku, sezamu, rzadziej pestkami dyni, siemieniem lnianym lub ziarnami słonecznika.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kup pumpernikiel i dwie kajzerki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kajˈzɛrka, AS: kai ̯zerka

Wiktionary

# kajzerowski

odnoszący się do kajzera, cesarza niemieckiego, zwłaszcza cesarza Wilhelma II

SJP.pl

# kaka

gatunek dużej nowozelandzkiej papugi z rodziny nestorów; nestor kaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. postać mitologiczna, siostra Kakusa, wnuczka Hefajstosa;

(1.2) geogr. miasto w wilajecie achalskim, w Turkmenistanie

(1.3) geogr. miasto nad Nilem Białym, w północno-wschodnim Sudanie Południowym

(1.4) geogr. jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona, w hrabstwie Maricopa

Wiktionary

- Kaká – właściwie Ricardo Izecson dos Santos Leite, brazylijski piłkarz
- Kaka – pseudonim Kazimierza Deyny
- Kaka – osiedle typu miejskiego w Turkmenistanie
- kaka – papuga należąca do rodzaju Nestor
- kaka – język z rodziny bantu
- Kaka – postać z mitologii rzymskiej
- Kaka – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona, w hrabstwie Maricopa
- Kaka – miasto w Sudanie Południowym w stanie Faszoda

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkaka, AS: kaka

Wiktionary

# kakać

potocznie o dzieciach: wypróżniać się

SJP.pl

# kakadu

1. podrodzina ptaków z rzędu papug;
2. przedstawiciel podrodziny ptaków o tej samej nazwie, zwierzę posiadające charakterystyczny czub i duży dziób, zamieszkujące Australię, Nową Zelandię i Filipiny, cenione wśród hodowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

(1.1) ornit. papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

Wiktionary

Kakadu (Cacatuinae) – podrodzina ptaków z rodziny kakaduowatych (Cacatuidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na karmę dla tej mojej kakadu tracę fortunę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈkadu, AS: kakadu

Wiktionary

# kakaduowate

rodzina ptaków z rzędu papugowych

SJP.pl

Kakaduowate (Cacatuidae) – rodzina ptaków z rzędu papugowych (Psittaciformes). Obejmuje gatunki występujące w różnego typu zadrzewionych okolicach, zamieszkujące Australię, Nową Gwineę i okoliczne wyspy, oraz wschodnią Indonezję i Filipiny.

Wikipedia

# kakaduowaty

o cechach kakaduowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# kakao

1. proszek uzyskiwany przez zmielenie makuchów kakaowych, będących pozostałością po wytłoczeniu masła kakaowego;
2. napój z proszku kakao przygotowany na mleku lub wodzie;
3. w botanice: nasiona owoców kakaowca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;

(1.2) spoż. proszek z nasion kakaowca

(1.3) kulin. napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem

(1.4) wulg. infant. eufem. odbyt (lub odbytnica)

(1.5) wulg. infant. eufem. kał

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed zmieleniem kakao jest suszone, palone i klasyfikowane na różne gatunki.

(1.2) Kupiłem w sklepie dwie paczki kakao.

(1.3) Wypiłem kakao na śniadanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈkaɔ, AS: kakao

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kakaowiec mrz., kakaojad m.

:: zdrobn. kakałko n.

przym. kakaowy

Wiktionary

# kakaopodobny

mający niektóre właściwości kakao; przypominający kakao

SJP.pl

# kakaowiec

krzew lub niskie drzewo z rodziny zatwarowatych (Theobroma), rosnące w Ameryce Środkowej oraz w dżunglach Ameryki Południowej; drzewo kakaowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Theobroma|L.|ref=tak., rodzaj niewysokich drzew z rodziny ślazowatych, z których uzyskuje się kakao

(1.2) bot. roślina z rodzaju kakaowiec (1.1)

Wiktionary

Kakaowiec (Theobroma L.) – rodzaj niewysokich drzew rosnących w niższej warstwie drzewostanów lasów Ameryki Środkowej i Południowej. Należy do rodziny ślazowatych Malvaceae, dawniej zaliczany do zatwarowatych Sterculiaceae. Obejmuje 20 gatunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kakaowiec potrzebuje wilgotnego, gorącego klimatu o małych amplitudach dobowych i rocznych temperatur; a taki charakter ma klimat okołorównikowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kakao n., kakaojad m.

przym. kakaowy, kakaowcowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) drzewo kakaowe

Wiktionary

# kakaowy

przymiotnik od: kakao

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kakao lub kakaowca

(1.2) zrobiony z kakao lub z domieszką kakao

(1.3) o kolorze: przypominający kakao

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Nie cierpię lodów owocowych, wolę kakaowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkakaˈɔvɨ, AS: kakaovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kakao n., kakaowiec m.

Wiktionary

# kakapo

nielotna papuga z Nowej Zelandii

SJP.pl

Kakapo (w jęz. maoryskim: kākāpō) (Strigops habroptila) – gatunek dużego, nielotnego ptaka z rodziny kakapowatych (Strigopidae). Rodzima i endemiczna papuga Nowej Zelandii. Jedyny nielotny, a zarazem najcięższy gatunek papugi na świecie.

Wikipedia

# kakapowate

o cechach kakapowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Kakapo, kakapowate (Strigopidae) – rodzina ptaków z rzędu papugowych (Psittaciformes).

Wikipedia

# kakapowaty

o cechach kakapowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# kakałko

potocznie: zdrobnienie od kakao

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: kakao

(1.2) pot. pieszcz. o kakale

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Przygotuję ci, wnusiu, kakałko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kakao n.

Wiktionary

# kakemono

w sztuce japońskiej: rolka jedwabiu lub papieru, na którym jest obraz lub napis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. rozwijany pionowo japoński zwój, najczęściej jedwabny, przedstawiający obraz lub fragment kaligraficzny, zawieszany na sznurze przymocowanym do górnej krawędzi;

Wiktionary

Kakemono (jap. 掛け物 kake-mono; także: kakejiku, 掛軸 lub 掛け軸 kake-jiku) – japoński obraz malowany na papierze lub jedwabiu, przedstawiający także kaligrafię, naklejany na jedwab lub brokat, przeznaczony do zawieszenia na ścianie. Górna i dolna krawędź kakemono są mocowane do drewnianych drążków ułatwiających jego zwijanie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiesz, co tu jest napisane? — odwrócił się do wykaligrafowanego kakemono, zawieszonego naprzeciw Ewy — „Nie interesuje mnie nieśmiertelność, interesuje mnie smak herbaty”.

Wiktionary

# kaki

hurma, persymona, szaron;
1. rodzaj drzew o soczystych, pomarańczowych lub czerwonych owocach, rosnących w strefie międzyzwrotnikowej; heban, hebanowiec;
2. owoc tego drzewa; persymon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. owoc persymony

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kaka

Wiktionary

Hurma, hebanek, hebanowiec, kaki, sharon, szaron, szarona, persymona (Diospyros L.) – rodzaj roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych. Obejmuje ok. 740 gatunków. Występują one w strefie międzyzwrotnikowej, głównie w Azji (zwłaszcza w południowych Chinach) i na obu kontynentach amerykańskich o klimacie tropikalnym i subtropikalnym. Niektóre gatunki sięgają stref umiarkowanych rosnąc w Argentynie i Chile, południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, w rejonie Kaukazu i w Azji Wschodniej. Występują w różnych siedliskach i formacjach, zwykle w lasach i na terenach skalistych, w klimacie wilgotnym lub okresowo suchym, zwykle na terenach nizinnych lub na średnich wysokościach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do sałatki owocowej dodamy też kaki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkaci, AS: kaḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) persymona, hurma, sharon, jabłko orientu, lotos

Wiktionary

# kakodyl

silnie trująca, samozapalna ciecz o odrażającym zapachu, będąca związkiem organicznym arsenu

SJP.pl

Kakodyl – arsenoorganiczny związek chemiczny o zapachu czosnku i oleistej konsystencji. Jest trujący, łatwopalny i trudno rozpuszczalny w wodzie. Kakodyl zapala się samorzutnie w kontakcie z tlenem zawartym w suchym powietrzu. Nazwę kakodyl (z gr. κακώδης, kakodes – „śmierdzący”) nadał Jöns Jacob Berzelius rodnikowi dimetyloarsynylowemu (CH3)2As.

Wikipedia

# kakodylowy

przymiotnik od: kakodyl

SJP.pl

# kakofonia

1. zbiór nieprzyjemnych i nieuporządkowanych dźwięków lub melodii; zgiełk;
2. w muzyce: określenie muzyki źle brzmiącej, pozbawionej wszelkich zasad konstrukcji; dysharmonia, dysonans

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieprzyjemne połączenie dźwięków;

Wiktionary

Kakofonia (z gr. κακοφωνία – nieprzyjemne brzmienie, niemiły dźwięk) – termin o pejoratywnej cesze znaczeniowej, oznaczający zespół dźwięków niezestrojonych, nieharmonicznych (nieprzyjemnie brzmiącą mieszaninę dźwięków) lub mieszaninę form, kolorów, treści itp. Przeciwieństwo eufonii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozpoczął się dzień roboczy i fabrykę wypełniła ogłuszająca kakofonia odgłosów maszyn.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkakɔˈfɔ̃ɲja, AS: kakofõńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kakofoniczny

przysł. kakofonicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozdźwięk, kocia muzyka, dysharmonia, dysonans

Wiktionary

# kakofoniczność

cecha czegoś, co związane jest z kakofonią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kakofoniczne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kakofoniczny

przysł. kakofonicznie

Wiktionary

# kakofoniczny

nieprzyjemnie brzmiący; będący mieszaniną dźwięków lub kolorów, treści itp.

SJP.pl

# kakograf

przestarzałe: osoba, która popełnia błędy ortograficzne; dysortografik

SJP.pl

# kakografia

przestarzałe: popełnianie błędów ortograficznych; dysortografia, błędna ortografia

SJP.pl

# kakojanis

nazwisko greckie

SJP.pl

# kakokracja

dawniej: nieudolnie sprawowane rządy

SJP.pl

# kąkol

gatunek goździka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Agrostemma|L.|ref=tak., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chociaż to gospodarzy bardzo w oczy kole: piękne są w złotym zbożu chabry i kąkole.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkɔ̃ŋkɔl, AS: kõŋkol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kąkolik m.

przym. kąkolowy, kąkolewski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. lud. diabelskie kwiaty

Wiktionary

# kąkolewice

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Kąkolewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Budzyń
- Kąkolewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Węgorzyno

Wikipedia

# kąkolewicki

przymiotnik od: Kąkolewice

SJP.pl

# kąkolewnica

wieś w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim

SJP.pl

Kąkolewnica – wieś gminna we wschodniej Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Kąkolewnica (do 2010 pn. gmina Kąkolewnica Wschodnia), której jest siedzibą.

Wikipedia

# kąkolewnicki

przymiotnik od: Kąkolewnica Wschodnia

SJP.pl

# kąkolewo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa szeregu wsi i osad w Polsce;

Wiktionary

W Polsce

- Kąkolewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Granowo
- Kąkolewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski
- Kąkolewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Osieczna
  - Kąkolewo – stacja kolejowa w ww. wsi

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Na stacji w Kąkolewie dosiadła się kobiecina z jamnikiem.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. kąkol mrz., kąkolewianin mos., kąkolewianka ż.

  przym. kąkolewski

  Wiktionary

# kąkolewski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kąkolewem, dotyczący Kąkolewa

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Agnieszka Kąkolewska − polska siatkarka
- Jan Kąkolewski − podpułkownik Wojska Polskiego
- Krzysztof Kąkolewski − polski literat
- Piotr Kąkolewski − polski aktor dziecięcy i architekt

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niedźwiedź grasuje w kąkolewskim lesie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kąkol mrz., kąkolewianin mos., kąkolewianka ż., Kąkolewo n.

Wiktionary

# kąkolowy

przymiotnik od: kąkol

SJP.pl

# kakosmia

spontaniczne, nieprzyjemne złudzenia węchowe

SJP.pl

Kakosmia (ang. cacosmia) – spontaniczne, napadowe odczuwanie zwykle nieprzyjemnych, nieraz odrażających zapachów, mających swoje rzeczywiste źródło lub nie. Odczucia węchowe powstają przy podrażnieniu opuszki węchowej, ciała migdałowatego lub haka hipokampa. Mogą występować jako aura napadu padaczkowego (napady hakowe), co wskazuje na umiejscowienie ogniska padaczkowego w przednim i podstawnym obszarze płata skroniowego.

Wikipedia

# kaktus

roślina należąca do rodziny sukulentów łodygowych; 1500-1800 gatunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

Wiktionary

Kaktusowate (Cactaceae Juss., zwyczajowo nazywane kaktusami) – rodzina sukulentów łodygowych (wieloletnich, zielnych lub częściowo zdrewniałych), należąca do rzędu goździkowców. Należy do niej, w zależności od systemu klasyfikacyjnego, od 24 do 220 rodzajów, a w ich ramach od 1500 do 2000 gatunków. Występują głównie na kontynentach amerykańskich, skąd pochodzą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaktusy porastają głównie tereny suche.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkaktus, AS: kaktus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaktusiarz mos., kaktusiarnia ż., kaktusowate nmos.

przym. kaktusowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kaktusiarz mos., kaktusiarnia ż., kaktusowate nmos.

przym. kaktusowy

frazeologia.

prędzej mi kaktus na dłoni wyrośnie

etymologia.

etym|niem|Kaktus.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) kaktus

* albański: (1.1) kaktus m.

* angielski: (1.1) cactus

* arabski: (1.1) صبار m. (ṣubbār)

* asturyjski: (1.1) cactus m.

* baskijski: (1.1) kaktus

* białoruski: (1.1) кактус m. (kaktus)

* bośniacki: (1.1) kaktus m.

* bułgarski: (1.1) кактус m. (kaktus)

* chiński standardowy: (1.1) 仙人掌 (xiānrénzhǎng)

* chorwacki: (1.1) kaktus m.

* czeski: (1.1) kaktus m.

* duński: (1.1) kaktus w.

* esperanto: (1.1) kakto

* estoński: (1.1) kaktus

* farerski: (1.1) kaktus m.

* fiński: (1.1) kaktus

* francuski: (1.1) cactus m.

* galicyjski: (1.1) cacto m.

* gruziński: (1.1) კაქტუსი (k’akt’usi)

* hausa: (1.1) murtsunguwa

* hebrajski: (1.1) קקטוס m. (kaktus)

* hindi: (1.1) कैक्टस m. (kaiktas)

* hiszpański: (1.1) cactus m., cacto m.

* ido: (1.1) kaktuso

* indonezyjski: (1.1) kaktus

* interlingua: (1.1) cacto

* islandzki: (1.1) kaktus m.

* japoński: (1.1) サボテン (saboten)

* kataloński: (1.1) cactus m.

* koreański: (1.1) 선인장 (seoninjang)

* litewski: (1.1) kaktusas m.

* łotewski: (1.1) kaktuss m.

* macedoński: (1.1) кактус m. (kaktus)

* malajalam: (1.1) കള്ളിച്ചെടി (kaḷḷicceṭi)

* malajski: (1.1) kaktus

* maltański: (1.1) kaktus m.

* mongolski: (1.1) кактус (kaktus)

* nawaho: (1.1) hosh

* niderlandzki: (1.1) cactus m.

* niemiecki: (1.1) Kaktee ż.

* norweski (bokmål): (1.1) kaktus m.

* norweski (nynorsk): (1.1) kaktus m.

* norweski (riksmål): (1.1) kaktus w.

* nowogrecki: (1.1) κάκτος m. (káktos)

* ormiański: (1.1) կակտուս (kaktus)

* perski: (1.1) کاکتوس

* portugalski: (1.1) Portugalia cato m., Brazylia cacto m.

* rosyjski: (1.1) кактус m.

* rumuński: (1.1) cactus m.

* serbski: (1.1) кактус (kaktus) m.

* słowacki: (1.1) kaktus m.

* słoweński: (1.1) kaktus m.

* szwedzki: (1.1) kaktus w.

* tadżycki: (1.1) кактус (kaktus)

* tagalski: (1.1) kakto

* tajski: (1.1) กระบองเพชร (grà-bɔɔng-pét)

* tamilski: (1.1) கற்றாழை (kaṟṟāḻai)

* taos: (1.1) łę́newą

* turecki: (1.1) kaktüs

* ukraiński: (1.1) кактус m. (kaktus)

* uzbecki: (1.1) kaktus

* walijski: (1.1) cactws m.

* węgierski: (1.1) kaktusz

* wietnamski: (1.1) xương rồng

* włoski: (1.1) cactus m.

* zulu: (1.1) umdolofiya

źródła.

== kaktus (język afrykanerski.) ==

thumb|kaktus (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. kaktus

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kaktusiarka

doniczka do kaktusów

SJP.pl

# kaktusiarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalne pomieszczenie do uprawy kaktusów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkaktuˈɕarʲɲa, AS: kaktuśarʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaktus m., kaktusiarz mos., kaktusowate nmos.

przym. kaktusowy

Wiktionary

# kaktusiarz

hodowca, miłośnik lub zbieracz kaktusów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hodowca lub miłośnik kaktusów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaktusowate nmos., kaktus, kaktusik, kaktusiarnia

przym. kaktusowaty, kaktusowy

Wiktionary

# kaktusik

zdrobnienie od: kaktus

SJP.pl

# kaktusowate

rodzina roślin dwuliściennych, o zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, o barwnych kwiatach i owocach, u niektórych gatunków jadalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cactaceae|Juss.|ref=tak., rodzina sukulentów łodygowych należąca do rzędu goździkowców;

Wiktionary

Kaktusowate (Cactaceae Juss., zwyczajowo nazywane kaktusami) – rodzina sukulentów łodygowych (wieloletnich, zielnych lub częściowo zdrewniałych), należąca do rzędu goździkowców. Należy do niej, w zależności od systemu klasyfikacyjnego, od 24 do 220 rodzajów, a w ich ramach od 1500 do 2000 gatunków. Występują głównie na kontynentach amerykańskich, skąd pochodzą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niekontrolowany zbiór kaktusowatych spowodował zagrożenie trwałości naturalnych populacji wielu gatunków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaktus mrz., kaktusiarz mos., kaktusiarnia ż.

przym. kaktusowy

Wiktionary

# kaktusowaty

o cechach kaktusowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# kaktusowy

przymiotnik od: kaktus

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od kaktus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pani Leokadia Kowalska z Krasnopola zamieniła balkon w kaktusowy ogród.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkaktuˈsɔvɨ, AS: kaktusovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaktusowate nmos., kaktus m., kaktusik m., kaktusiarz mos., kaktusiarnia ż.

Wiktionary

# kaku

potocznie: robić kaku - wypróżniać się; kakać

SJP.pl

Kaku – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Sagarmatha w dystrykcie Solukhumbu. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 822 gospodarstw domowych i 4388 mieszkańców (2157 kobiet i 2231 mężczyzn).

Wikipedia

# kakuro

Kakuro (inaczej Cross-Sums lub Kakro) – numeryczna krzyżówka. Polega na wpisywaniu cyfr od 1 do 9 tak, aby zsumowały się do liczby wskazanej w pionowym lub poziomym bloku. W jednym bloku nie mogą się powtarzać takie same cyfry. Zabawa podobna jest do popularnej gry sudoku.

Wikipedia

# kal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Węgorzewo;

Wiktionary

- Kal (Polska)
- Kal (półwysep)
- Kal (Pecka)
- Kal (gmina Hrastnik)
- Kal (gmina Pivka)
- Kal (gmina Tolmin)
- Kal (gmina Ivančna Gorica)
- Kal (gmina Semič)
- Kal – wieś w Słowenii, w gminie Zagorje ob Savi

Wikipedia

# kal.

skrót od: kaliber

SJP.pl

skrót

(1.1) = wojsk. kaliber

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod koniec kwietnia br. Komenda Główna Policji rozpoczęła postępowanie na dostawę pistoletów samopowtarzalnych kal. 9 mm.

Wiktionary

# kala

typ chorału syryjskiego, pieśń śpiewana zwykle pomiędzy wersetami psalmu; enjana

SJP.pl

- Kala – drugi album brytyjskiej wokalistki M.I.A.
- Kala – jedna z dziewięciu córek Kardamy muniego i jego żony Dewahuti

Wikipedia

# kala-azar

leiszmanioza trzewna, czarna febra

SJP.pl

# kalaba

ozdobne drzewo liściaste z rodziny okrętnicowatych, o skórzastych liściach, wonnych kwiatach i owocach z oleistymi nasionami, rosnące w strefie międzyzwrotnikowej; gumiak

SJP.pl

# kalabarski

1. → Calabar (miasto w Nigerii);
2. angwantibo kalabarski - gatunek ssaka naczelnego z rodziny lorisowatych; angwantibo, lori kalabarski, lori złocisty;
3. fasola kalabarska - gatunek rośliny z rodziny bobowatych; bobotrutka trująca, bobotrutka kalabarska

SJP.pl

# kalabasa

kalebasa;
1. zewnętrzna, zdrewniała część owoców tykwy;
2. naczynie z wysuszonego i wydrążonego owocu tykwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) owoc drzewa tykwowego

(1.2) daw. naczynie wykonane z owocu drzewa tykwowego

Wiktionary

Wikipedia

# kalabasowy

→ kalabasa; kalebasowy

SJP.pl

# kalabria

region administracyjny we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. adm. region w południowych Włoszech;

Wiktionary

Kalabria (wł. Calabria) – region administracyjny w południowych Włoszech o powierzchni 15 079 km² i 2,09 milionach mieszkańców, ze stolicą w Catanzaro. Graniczy z regionem Basilicata, a poprzez Cieśninę Mesyńską z Sycylią. W starożytności Kalabrią (łac. Calabria) nazywano południowo-wschodnią część Półwyspu Apenińskiego, a więc okolice Brundizjum i Tarentu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podobnie jak Kalabria i Apulia Basilicata należała do katepanatu Italii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlabrʲja, AS: kalabrʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalabryjski mrz., Kalabryjczyk mos., Kalabryjka ż.

przym. kalabryjski

Wiktionary

# kalabryjczyk

mieszkaniec Kalabrii (regionu we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kalabrii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalabria ż.

:: fż. Kalabryjka ż.

przym. kalabryjski

Wiktionary

# kalabryjka

mieszkanka Kalabrii (regionu we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kalabrii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalabria ż.

:: fm. Kalabryjczyk mos.

przym. kalabryjski

Wiktionary

# kalabryjski

przymiotnik od: Kalabria (region we Włoszech)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Kalabrią, wywodzący się z Kalabrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. (język, dialekt) Kalabrii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalaˈbrɨjsʲci, AS: kalabryi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalabryjka ż., Kalabryjczyk mos., Kalabria ż.

Wiktionary

# kalać

szkalować, opluwać, zniesławić

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. skalać a. pokalać)

(1.1) hańbić

(1.2) daw. brudzić

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkalat͡ɕ, AS: kalać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zakała mos./ż., zakał mrz., kalanie n., skalanie n., kalenica ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hańbić, plugawić, szargać, brukać, plamić

(1.2) plamić, zanieczyszczać, walać, paskudzić, daw. brukać

Wiktionary

# kaladium

rodzaj wieloletnich roślin zielnych z rodziny obrazkowatych

SJP.pl

Kaladium, obraźnica (Caladium Vent.) – rodzaj wieloletnich roślin zielnych, geofitów ryzomowych, z rodziny obrazkowatych, obejmujący 12 gatunków pochodzących z lasów deszczowych środkowych i południowych rejonów tropikalnej Ameryki. Nazwa naukowa rodzaju pochodzi bądź od zwyczajowego, indiańskiego określenia tej rośliny, brzmiącego jak kaladi lub kelady, bądź od greckiego słowa καλαθιών (kalathion – koszyczki).

Wikipedia

# kalafa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. nos

(1.2) gw-pl|Poznań. twarz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kliber, kluber, kluka; zobacz też: nos

(1.2) ryfa, sznupa, tyta

Wiktionary

# kalafior

Brassica oleracea, roślina jednoroczna należąca do rodziny kapustowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Brassica oleracea|var=botrytis|L.|ref=tak., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

(1.2) kulin. jarzyna z jadalnej części kalafiora (1.1)

(1.3) środ. pot. zdeformowana wskutek urazu małżowina uszna, gdy po tępym uderzeniu doszło do zapalenia tkanki chrzęstnej

(1.4) w lm. kalafiory – uczn. kaloryfer

Wiktionary

Kalafior (Brassica oleracea var. botrytis L.) – odmiana kapusty warzywnej. Jest to roślina jednoroczna należąca do rodziny kapustowatych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Skompromitowany przez Gabrysię przed całą żeńską drużyną koszykarską, której uczestniczki – jak się okazało – wszystkie miały okazję słuchać tych samych komplementów i romantycznych porównań do kwiatu jabłoni, mówi jej, że jest prozaiczna jak kalafior.

(1.2) Kup jeszcze dwa kalafiory! Zrobimy pyszną zupę kalafiorową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlafʲjɔr, AS: kalafʹi ̯or

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalafiorowa ż., kalafiorówka ż.

:: zdrobn. kalafiorek m.

przym. kalafiorowy, kalafiorowaty

Wiktionary

# kalafiorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kalafior

(1.2) mały kalafior

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jureczku, chodź, babcia ci da jeszcze kalafiorka.

(1.2) Na tej grządce mamy małe kalafiorki.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kalafiorowy

rzecz. kalafior mrz., kalafiorowa ż.

Wiktionary

# kalafiorowa

potocznie: zupa kalafiorowa; kalafiorówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulin. zupa z kalafiora

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: kalafiorowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pani Stochowa gotuje dzisiaj kalafiorową.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kalafiorowy

rzecz. kalafior mrz., kalafiorek mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zupa kalafiorowa

Wiktionary

# kalafiorowatość

zwyrodnienie tkanek zwierzęcych lub roślinnych o postaci podobnej do kalafiora

SJP.pl

# kalafiorowaty

przypominający kształtem, wyglądem kalafior

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem, wyglądem różyczkę kalafiora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalafior m.

przym. kalafiorowy

Wiktionary

# kalafiorówka

potocznie: zupa kalafiorowa; kalafiorowa

SJP.pl

# kalafiorowy

przymiotnik od: kalafior

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kalafiorem; taki jak kalafior; zawierający kalafior

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kup jeszcze dwa kalafiory! Zrobimy pyszną zupę kalafiorową.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalafior mzw./mrz.

Wiktionary

# kalafonia

kalofonia;
1. produkt uboczny destylacji żywic drzew iglastych, używany m.in. do nacierania włosia smyczków;
2. dawniej, żartobliwie: napój alkoholowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. muz. łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

Wiktionary

Kalafonia (gr. „kolophonia” od nazwy kolonii jońskiej Kolofon) – żywica miękka pochodzenia naturalnego, pozostałość po oddestylowaniu terpentyny z żywicy drzew iglastych (głównie sosny).

Kalafonia jest substancją kruchą, bardzo łamliwą, szklistą, półprzezroczystą, o barwie od żółtej poprzez ciemnoczerwoną aż do ciemnobrązowej. Posiada charakterystyczną żywiczną woń. Jest również łatwotopliwa i łatwopalna. Dobrze rozpuszcza się w większości rozpuszczalników organicznych: acetonie, alkoholu amylowym, butylowym, etylowym i metylowym, benzynie, czterochlorku węgla, eterze etylowym, ksylenie, toluenie i olejku terpentynowym. Nie rozpuszcza się w wodzie. Kalafonię zmydlają gorące roztwory zasad.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wytarł smyczek kalafonią, brzęknął na strunach, pokręcił klucze i w chwilę później spod delikatnych palców rozległy się dźwięki barkaroli. (B. Prus: Emancypantki)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalaˈfɔ̃ɲja, AS: kalafõńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kalafoniowy

Wiktionary

# kalafoniowy

przymiotnik od: kalafonia

SJP.pl

# kalahari

kotlina w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. bezodpływowa kotlina w środkowej części południowej Afryki;

Wiktionary

Kalahari (af. Dorsland) – kotlina w Botswanie, Namibii, RPA, Angoli, Zambii oraz Zimbabwe.

Powierzchnia Kalahari wynosi ok. 930 tys. km². Otaczająca ją Niecka Kalahari obejmuje powierzchnię ok. 2,5 mln km², rozciągając się dalej na tereny Botswany, Namibii i RPA, a nawet na tereny Angoli, Zambii i Zimbabwe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opady roczne na obszarze Kalahari wynoszą od 76 do 190 milimetrów.

Wiktionary

# kalaharski

→ Kalahari (kotlina w Afryce); kalaharyjski

SJP.pl

# kalaharyjski

→ Kalahari (kotlina w Afryce); kalaharski

SJP.pl

# kalaina

dawniej: spiż, którym Chińczycy wykładali pudełka do herbaty

SJP.pl

# kalait

turkus, minerał, kamień ozdobny

SJP.pl

# kalak

nazwisko

SJP.pl

# kalam

muzułmańska teologia spekulatywna

SJP.pl

Kalam (arab. „dyskurs, rozprawa”) – w islamie dyskusja, a także teologia dogmatyczna, odwołująca się do danych spisanych, lecz również rozumowych.

Kalam był pierwszą formą arabskiej myśli filozoficznej. Jest to swego rodzaju mahometańska scholastyka. Powstanie kalamu datuje się w początkach VII w.

Wikipedia

# kalamacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. zamieszanie

Wiktionary

# kalamaria

kalamit, drzewiasta roślina kopalna z klasy skrzypowych

SJP.pl

Kalamaria (gr. Καλαμαριά) – miasto w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja, w regionie Macedonia Środkowa, w jednostce regionalnej Saloniki. Stanowi gminę Kalamaria. W 2011 roku liczyło 91 518 mieszkańców. Położone na obrzeżach Salonik. Ośrodek przemysłu spożywczego.

Wikipedia

# kalamata

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spoż. rodzaj marynowanych oliwek o brunatnoczerwonej barwie, z odmiany hodowanej na Peloponezie w pobliżu miasta Kalamata

Wiktionary

Kalamata (gr. Καλαμάτα), wcześniej Kalame, jeszcze dawniej Kalamai (Καλάμαι), w okresie mykeńskim Fares (Φαρές) – miasto w Grecji, na południowo-zachodnim Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Mesenia. Siedziba gminy Kalamata. W 2011 roku liczyło 54 100 mieszkańców.

Wikipedia

# kalambo

1. rzeka afrykańska;
2. wodospad na rzece o tej samej nazwie

SJP.pl

Wikipedia

# kalambur

żartobliwa gra słów o identycznym lub podobnym brzmieniu, lecz o różnym znaczeniu, np. "Odyseusz król Itaki i owaki" (J. Tuwim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo

Wiktionary

Kalambur (z fr.) – zabawna gra słów o zbliżonym (paronomazja) bądź identycznym brzmieniu (homonim), lecz o różnych znaczeniach. Efekt powstaje dzięki przeprowadzanym przekształceniom wyrazów, m.in. usamodzielnieniu lub przestawieniu członów.

Również: odmiana szarady, zagadka słowna, opisująca (często żartobliwie, czasem przewrotnie) fragmenty (wyrazy lub sylaby) rozwiązania, będącego kalamburem.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kalamburzysta m., kalamburzystka ż.

przym. kalamburowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekwiwok / ekiwok, gra słów

Wiktionary

# kalamburowy

→ kalambur; kalamburyczny

SJP.pl

# kalambury

gra towarzyska, często drużynowa, polegająca na odgadywaniu haseł rysowanych lub przedstawianych gestami i mimiką przez jednego z graczy

SJP.pl

Kalambury – drużynowa gra towarzyska. Wbrew nazwie nie ma ona wiele wspólnego z kalamburem.

Wikipedia

# kalamburyczny

→ kalambur; kalamburowy

SJP.pl

# kalamburzysta

człowiek piszący, układający kalambury

SJP.pl

# kalamburzystka

→ kalamburzysta

SJP.pl

#### Patrz:

kalamburzysta

# kalamiański

→ Calamian (archipelag)

SJP.pl

# kalamin

hemimorfit, minerał, krzemian cynku

SJP.pl

Hemimorfit – minerał z gromady krzemianów. Należy do minerałów rzadkich, rozprzestrzenionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. hemi = pół i morpho = kształt; nawiązuje do charakterystycznego kształtu kryształów tego minerału (wyglądają jakby były przecięte na pół).

Wikipedia

# kalaminta

podobna do mięty roślina z rodziny jasnotowatych

SJP.pl

Kalaminta (Calamintha Mill.) – rodzaj roślin wyróżniany w dawniejszych systemach klasyfikacyjnych w obrębie rodziny jasnotowatych. Współcześnie rodzaj włączany jest zwykle do klinopodium Clinopodium (m.in. wraz z czyścicą Acinos), co wynika z powiązań filogenetycznych ustalonych na podstawie danych genetycznych.

Wikipedia

# kalamit

kalamaria, drzewiasta roślina kopalna z klasy skrzypowych

SJP.pl

Kalamit (Calamites) – wymarły, głównie późnokarboński rodzaj skrzypowych z rodziny kalamitowatych.

Wikipedia

# kalamitka

urządzenie dozujące smar lub olej w urządzeniach technicznych; smarownica, olejarka

SJP.pl

Smarowniczka (potocznie kalamitka) – urządzenie służące do dozowania smaru w urządzeniach technicznych. Zapewnia przedostanie się do odpowiednich punktów smarowych smaru lub oleju.

Rozróżnia się smarowniczki:

- do smarów ciekłych (smarowniczki olejowe)
- do smarów stałych.

Stosowane głównie w łożyskach ślizgowych.

Wikipedia

# kalamondin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. drzewo cytrusowe będące krzyżówką kwaśnej odmiany mandarynki nazwa systematyczna|Citrus reticulata|ref=tak. z kumkwatem japońskim nazwa systematyczna|Fortunella japonica|ref=tak.;

(1.2) spoż. owoc kalamondinu (1.1) o kwaśnym miąższu i słodkiej skórce

Wiktionary

Kalamondin (×Citrofortunella microcarpa) – sztucznie otrzymany mieszaniec kwaśnej mandarynki (Citrus reticulata) z kumkwatem japońskim (Fortunella japonica). Znany jest pod różnymi nazwami: kalamondynka, kwaśna pomarańcza, pomarańcza kalamondin, albo pomarańcza panamska. Na wyspach Pacyfiku nazywany jest calamansi. Wyhodowany został w południowo-wschodniej Azji.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kalamondynka ż.

przym. kalamondinowy, kalamondynkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kalamondynka, kwaśna pomarańcza, pomarańcza kalamondin, pomarańcza panamska, calamansi

Wiktionary

# kalan

materiał ceramiczny o dużej wytrzymałości mechanicznej i dobrych właściwościach dielektrycznych

SJP.pl

Wikipedia

# kalanchoe

roślina z rodziny gruboszowatych, występująca w strefie tropikalnej, hodowana jako roślina ozdobna; kaczlin

SJP.pl

Kalanchoe, żyworódka, płodnolist (Kalanchoe Adans.) – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych. Obejmuje ok. 165 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w południowej Azji oraz w Afryce (z wyjątkiem północnej części tego kontynentu). Rozprzestrzenione zostały jednak na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej.

Wikipedia

# kalandar

zakon islamski derwiszów żebrzących

SJP.pl

# kalander

rodzaj prasy używanej w przemyśle poligraficznym, papierniczym, włókienniczym, gumowym i tworzyw sztucznych; gładziarka; wygładnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;

Wiktionary

Kalander (z gr., franc. calandre) – urządzenie o obrotowych walcach służące do nadawania połysku i wygładzania papieru, folii z tworzywa oraz tkanin lub też wytłaczania na nich wzorów.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. kalandrować ndk.

przym. kalandrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gładziarka

Wiktionary

# kalandra

ptak z rodziny skowronków

SJP.pl

# kalandrować

wyciskać, wytłaczać za pomocą kalandra

SJP.pl

# kalandrowy

przymiotnik od: kalander

SJP.pl

# kalanetiks

[czytaj: kalanetiks] rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; kalanetyka, callanetics, calanetics

SJP.pl

# kalanetyka

rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; callanetics, calanetics, kalanetiks

SJP.pl

# kalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kalać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlãɲɛ, AS: kalãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kalać

rzecz. skalanie n., kalenica ż.

Wiktionary

# kalanus

pospolity oceaniczny skorupiak z podgromady widłonogów

SJP.pl

Kalanus (Calanus finmarchicus) – gatunek widłonoga z rodziny Calanidae, zamieszkującego wody wszystkich oceanów, oprócz wód arktycznych. Długość ciała samców dochodzi do 4 mm, a samic do 5,5 mm. Na odwłoku nie ma odnóży, pancerz jest przezroczysty, pokryty nielicznymi szkarłatnymi plamkami.

Wikipedia

# kalapitra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. głowa

Wiktionary

# kalarepa

1. dwuletnia roślina warzywna z rodzaju kapusta, uprawiana ze względu na jadalne, kuliste zgrubienia łodygi, tzw. główki, barwy zielonej lub niebieskawej, o dużych wartościach odżywczych i smakowych;
2. jadalna część tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. ogrod. nazwa systematyczna|Brassica oleracea var. gongylodes|L.|ref=tak., odmiana kapusty warzywnej;

(1.2) kulin. spoż. warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)

Wiktionary

Kalarepa (Brassica oleracea var. gongylodes L.) – odmiana kapusty warzywnej. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Znana jest wyłącznie z uprawy, nie występuje na stanowiskach naturalnych. W Polsce jest pospolitą rośliną uprawną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Posadziłem flance kalarepy między fasolą a kalafiorami.

(1.2) Do śniadania dałem dzieciom po kawałku kalarepy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalaˈrɛpa, AS: kalarepa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kalarepka ż.

przym. kalarepowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) daw. galarepa; gw-pl|Górny Śląsk|oberiba, ołberiba, ouberiba, uberiba.

Wiktionary

# kalarepka

zdrobniale: kalarepa

SJP.pl

# kalarepowy

→ kalarepa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kalarepą, dotyczący kalarepy

(1.2) przyrządzony z kalarepy

Wiktionary

#### Patrz:

kalarepa

#### Powiązane:

rzecz. kalarepa ż., kalarepka ż.

Wiktionary

# kalarus

nazwisko

SJP.pl

# kalasancjusz

hiszpański duchowny katolicki, założyciel zakonu pijarów; Józef Kalasanty

SJP.pl

# kalasantostwo

Kalasanty z małżonką; Kalasantowie

SJP.pl

# kalasantowie

Kalasanty z małżonką; Kalasantostwo

SJP.pl

# kalasantowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kalasantego lub z nim związany

SJP.pl

# kalasanty

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kalasanty – imię męskie powstałe od nazwy miejscowości (Calasanza) w Hiszpanii. Pierwotnie był to jedynie drugi człon nazywający świętego z przełomu XVI i XVII wieku, Józefa Kalasantego (José de Calasanza), założyciela zakonu pijarów.

Kalasanty imieniny obchodzi: 25 sierpnia

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkalaˈsãntɨ, AS: kalasãnty

Wiktionary

# kalasiris

delikatna płócienna tunika noszona w starożytnym Egipcie, Grecji i Persji

SJP.pl

# kalasza-ala

język indoirański używany przez lud Kalasza w kilku afgańskich wioskach

SJP.pl

# kalata

nazwisko

SJP.pl

# kalatea

bylina z rodziny marantowatych; ostrzeszyn

SJP.pl

Kalatea lub ostrzeszyn (Calathea) – rodzaj roślin z rodziny marantowatych, blisko spokrewniony z marantą. Należy do niego 59 gatunków pochodzących z południowego Meksyku, Ameryki Południowej, Środkowej oraz Karaibów. Na podstawie wyników badań filogenetycznych, w 2012 roku większość gatunków zaliczanych wcześniej do tego rodzaju przeniesiono do rodzaju Goeppertia.

Wikipedia

# kalatos

1. w starożytnej Grecji: kosz z wikliny;
2. naczynie gliniane w kształcie kosza;
3. kapitel na głowie kariatydy

SJP.pl

Kalatos (gr. κάλαθος) – w starożytnej Grecji przedmiot użytkowy pełniący rolę pojemnika i mający kilka pokrewnych znaczeń.

Określano tak przede wszystkim pleciony z wikliny koszyk, zwężony u dołu i rozszerzający się ku górze, będący atrybutem bogini Demeter. Duży, wypełniony owocami kalatos niesiono w uroczystej procesji na cześć bogini z Aten do Eleusis. W gospodarstwie domowym pleciony kosz służył również prządkom jako pojemnik na wełnę, i dlatego w sztuce starogreckiej występował jako atrybut także bogini Ateny Ergane, opiekunki prac domowych oraz bogini przędzenia i tkactwa. Oprócz odniesienia do obu wspomnianych bogiń przypisywano mu również rolę w kulcie Gai i Tyche.

Wikipedia

# kalatówki

polana reglowa w Tatrach Zachodnich

SJP.pl

Kalatówki – polana reglowa leżąca w Dolinie Bystrej w Tatrach Zachodnich. Jest to stosunkowo płaski, otwarty teren, otoczony z wszystkich stron lasem, z widokami na rejon Kasprowego Wierchu.

Wikipedia

# kalaweryt

minerał, tellurek złota

SJP.pl

# kalbarczyk

nazwisko

SJP.pl

# kalceolaria

jednoroczna bylina lub niski krzew z rodziny trędownikowatych o charakterystycznych niewielkich i owalnych kwiatach, najczęściej w kolorze pomarańczowym; pantoflik, pantofelnik

SJP.pl

Wikipedia

# kalchas

postać z mitologii greckiej

SJP.pl

Kalchas – obok Mopsosa i Tejrezjasza jeden z najsłynniejszych wieszczów greckich, słynący z wróżenia z lotu ptaków.

Był synem Testora, potomkiem Apollona. Towarzyszył wojskom Achajów w wyprawie przeciw Troi. Znanych jest kilka jego przepowiedni:

- Kiedy Achajowie składali ofiarę bogom przed rozpoczęciem oblężenia Ilionu, spod ołtarza wypełzł wąż, wspiął się na pobliskie drzewo i pożarł znajdujące się w gnieździe osiem piskląt i ich matkę. Następnie wąż zamienił się w kamień. Kalchas trafnie zinterpretował to wydarzenie jako znak od Zeusa. Zapowiadał on, że Achajowie będą bezskutecznie oblegać mury Troi przez dziewięć lat i zdobędą je dopiero w dziesiątym roku.
- Przepowiedział Agamemnonowi, że żadne okręty wojenne nie będą mogły wypłynąć do Troi, dopóki nie uśmierzy gniewu Artemidy. W tym celu polecił złożyć w ofierze córkę Agamemnona, Ifigenię.
- Potrafił wyjaśnić, dlaczego w dziesiątym roku oblężenia na Achajów spadła zaraza. Okazało się, że zesłał ją Apollon, na prośbę swojego kapłana, Chryzesa, któremu Agamemnon porwał córkę, Chryzejdę. Jedynym wyjściem było oddanie porwanej ojcu.
- Przepowiedział również, że mury Troi pozostaną niezdobyte tak długo, jak w trojańskiej świątyni Ateny będzie znajdował się Palladion. Posążek został ukradziony przez Diomedesa i Odyseusza.
- Jego mniej znane przepowiednie mówiły o tym, że do zwycięstwa nad Troją konieczna jest przy oblężeniu obecność dwóch wojowników: Achillesa i Filokteta.

Wikipedia

# kalcjum

pierwiastek chemiczny o symbolu Ca; wapń

SJP.pl

# kalcyferol

związek chemiczny z grupy witamin D

SJP.pl

Witamina D (ATC: A 11 CC 05) – grupa rozpuszczalnych w tłuszczach steroidowych organicznych związków chemicznych, które wywierają wielostronne działanie fizjologiczne, przede wszystkim w gospodarce wapniowo-fosforanowej oraz utrzymywaniu prawidłowej struktury i funkcji kośćca.

Wikipedia

# kalcyferole

związek chemiczny z grupy witamin D

SJP.pl

Witamina D (ATC: A 11 CC 05) – grupa rozpuszczalnych w tłuszczach steroidowych organicznych związków chemicznych, które wywierają wielostronne działanie fizjologiczne, przede wszystkim w gospodarce wapniowo-fosforanowej oraz utrzymywaniu prawidłowej struktury i funkcji kośćca.

Wikipedia

# kalcyfikacja

proces utwardzania i usztywniania tkanek wskutek gromadzenia się w nich soli wapnia; zwapnianie

SJP.pl

Zwapnienie, kalcyfikacja – odkładanie się soli wapnia w tkankach miękkich organizmu.

Może być zjawiskiem naturalnym np. w czasie kostnienia szkieletu, czy powstawania pancerzy u bezkręgowców. Towarzyszy również pewnym procesom chorobowym, prowadząc do utraty elastyczności tkanek (np. zwapnienie ścięgna Achillesa spowodowane nawracającymi urazami i zapaleniem ścięgien) lub wapnienia patologicznych struktur (np. blaszki miażdżycowej).

Wikipedia

# kalcyfil

organizm, dla którego najbardziej sprzyjającym środowiskiem do życia są wody lub gleby bogate w związki wapnia; organizm wapieniolubny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. organizm wapniolubny

Wiktionary

Kalcyfil (łac. calcis wapno, gr. phileo) lub organizm wapieniolubny – organizm dobrze rozwijający się w środowiskach bogatych w związki wapnia, o odczynie zasadowym znacznie powyżej 8. Należące do tej grupy rośliny noszą nazwę roślin wapieniolubnych lub kalcyfitów. Są to np. dębik ośmiopłatkowy czy szarotka alpejska.

Zobacz też

acydofoby, acydofile, kalcyfoby

Wikipedia

# kalcyfit

acydofob, roślina wapieniolubna unikająca siedlisk kwaśnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) bot. roślina wapieniolubna

Wiktionary

Roślina wapieniolubna, kalcyfit – rodzaj kalcyfilów, roślina, która najlepiej rozwija się na podłożu bogatym w jony wapnia, o pH znacznie powyżej 8. Rośliny te szczególnie często spotyka się na skałach wapiennych i glebach wapiennych, takich, jak rędziny kredowe i inne. Z reguły rośliny te są również roślinami zasadolubnymi. Wyróżnia się wśród nich rośliny umiarkowanie wapieniolubne, oraz wybitnie wapieniolubne. Gatunki roślin wapieniolubnych mogą być roślinami wskaźnikowymi gleb bogatych w wapń.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) acydofob

Wiktionary

# kalcyfob

roślina żyjąca tylko w środowisku kwaśnym; acydofit, acidofit

SJP.pl

Rośliny kwasolubne, acydofity, rośliny acydofilne – rośliny, które optymalne warunki do swojego rozwoju znajdują na podłożu kwaśnym, którego pH jest znacznie poniżej 7. Stanowią grupę acydofitów. Do roślin kwasolubnych należą np. borówki, żurawiny, turzyce. W naszej florze acydofity związane są głównie z kwaśnymi torfowiskami (torfowce, turzyce), ubogimi, kwaśnymi siedliskami leśnymi (borówki), wrzosowiskami (np. wrzos) oraz ubogimi glebami (np. szczaw polny).

Wikipedia

# kalcynacja

dawniej: prażenie substancji w celu usunięcia z niej lotnych składników

SJP.pl

Kalcynowanie, kalcynacja – odmiana prażenia polegająca na ogrzewaniu związku chemicznego poniżej jego temperatury topnienia w celu spowodowania częściowego rozkładu chemicznego tego związku poprzez usunięcie wody (lub innych substancji) z jego sieci krystalicznej, lub przeprowadzenie tego związku do związku prostszego z wydzieleniem lotnych substancji rozkładu.

Typowym przykładem kalcynowania jest rozkład wodorowęglanów do węglanów lub węglanów do ich tlenków.

Wikipedia

# kalcynacyjny

związany z kalcynacją

SJP.pl

# kalcynować

suszyć przez prażenie; zwapniać

SJP.pl

# kalcyt

minerał, węglan wapnia; szpat wapienny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, składnik skał osadowych;

Wiktionary

Kalcyt – minerał z gromady węglanów, węglan wapnia. Powszechny jako budulec m.in. wapieni czy marmurów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkalt͡sɨt, AS: kalcyt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kalcytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) węglan wapnia

Wiktionary

# kalcytonina

peptydowy hormon kręgowców

SJP.pl

Kalcytonina (CT, z ang. calcitonin) – organiczny związek chemiczny z grupy peptydów, złożony z 32 aminokwasów, o masie cząsteczkowej 3,42 kDa; hormon zwierzęcy. U człowieka występuje w postaci monomeru lub dimeru i powstaje z polipeptydowego prohormonu o masie ok. 21 kDa. Kalcytonina łososiowa stosowana jest jako lek w chorobach związanych z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Wikipedia

# kalcytowy

przymiotnik od: kalcyt

SJP.pl

# kalcytriol

organiczny związek chemiczny, regulujący prawidłowe stężenie wapnia w osoczu oraz uczestniczący w procesach mineralizacji kości, zjawiskach odpornościowych i różnicowaniu komórek

SJP.pl

Kalcytriol (łac. Calcitriolum; 1,25-dihydroksycholekalcyferol, 1,25(OH)2D3) – organiczny związek chemiczny, aktywna forma witaminy D3; powstaje przez hydroksylację witaminy D3 w pozycji 25 w wątrobie przez hydroksylazę 25-hydroksykalcyferolu i w pozycji 1 w nerkach (witamina D może być również hydroksylowana w pozycjach 24 i 25, ale taka forma jest mniej aktywna).

Wikipedia

# kaldera

zagłębienie w szczycie stożka wulkanicznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kilka tysięcy lat temu doszło tutaj do gwałtownej erupcji, po której powstała widoczna dzisiaj kaldera.

(1.1) Od przynajmniej 3000 lat obszar kaldery nie był aktywny erupcyjnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kalˈdɛra, AS: kaldera

Wiktionary

# kalderonowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Calderona lub z nim związany; Kalderonowy

SJP.pl

# kalderonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Calderona lub z nim związany; Kalderonowski

SJP.pl

# kalderowy

przymiotnik od: kaldera

SJP.pl

# kaldesia

rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych; kaldezja

SJP.pl

# kaldezja

rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych; kaldesia

SJP.pl

Kaldezja (Caldesia Parl.) – rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych (Alismataceae). Należą do niego trzy gatunki. Zasięg w sposób nieciągły obejmuje różne obszary w Europie, Afryce, Azji i Australii. Jeden gatunek występuje w Europie, w tym także w Polsce – kaldezja dziewięciornikowata C. parnassifolia. Są to rośliny wodne rosnące na mokradłach, w stawach, jeziorach, rzekach i kanałach.

Wikipedia

# kaleb

Wikipedia

# kalebasa

1. roślina tropikalna z rodziny dyniowatych; tykwa pospolita;
2. zewnętrzna, zdrewniała część owoców tykwy; kalabasa;
3. naczynie z wysuszonego i wydrążonego owocu tykwy; kalabasa

SJP.pl

Tykwa (Lagenaria Ser.) – rodzaj jednorocznych, pnących roślin tropikalnych z rodziny dyniowatych. Obejmuje 6 gatunków. Występują one w Afryce środkowej i południowej, włącznie z Madagaskarem. Jako rośliny introdukowane obecne są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Wikipedia

# kalebasowy

→ kalebasa; kalabasowy

SJP.pl

# kalecianin

mieszkaniec Kaletów

SJP.pl

# kalecianka

mieszkanka Kaletów

SJP.pl

# kaleciański

→ Kalety; kalecki

SJP.pl

# kaleciński

nazwisko

SJP.pl

# kalecki

→ Kalety; kaleciański

SJP.pl

- Edward Kalecki – pułkownik Urzędu Bezpieczeństwa, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej
- Michał Kalecki – polski ekonomista, profesor Zakładu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk i Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, członek rzeczywisty PAN

Wikipedia

# kalectwo

upośledzenie wywołane chorobą lub wypadkiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej

Wiktionary

Niepełnosprawność (ang. disability) – stan, który znacząco utrudnia osobie wykonywanie określonych aktywności lub wchodzenie w interakcje z otaczającym ją światem. Niepełnosprawności mogą mieć charakter poznawczy, ogólnorozwojowy, intelektualny, psychiczny, fizyczny, sensoryczny lub mogą być wynikiem interakcji wielu czynników. Niepełnosprawność może występować od urodzenia lub być nabyta w ciągu całego życia danej osoby. Historycznie niepełnosprawność była rozpoznawana tylko na bazie wąskiego zestawu kryteriów — obecnie jednak niepełnosprawność jest rozpatrywana wieloaspektowo. Niepełnosprawność może być łatwo rozpoznawalna lub niewidoczna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mimo kalectwa (był chromy) pełnił funkcję zakrystiana.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaleka m., okaleczanie n., kaleczenie n.

przym. kaleki

czas. kaleczyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ułomność, inwalidztwo

Wiktionary

# kaleczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kaleczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaleka m./ż., skaleczenie n., kalectwo n.

Wiktionary

# kaleczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. skaleczyć)

(1.1) uszkadzać ciało, zwykle czymś ostrym

(1.2) pot. robić coś nieudolnie

czasownik zwrotny niedokonany kaleczyć się (dk. skaleczyć się)

(2.1) uszkadzać swoje ciało (zwykle czymś ostrym); ulegać obrażeniom zadanym przez siebie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalectwo n., kaleka m./ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ranić, kiereszować

(1.2) niszczyć, psuć

(2.1) ranić się

Wiktionary

# kaledończyk

mieszkaniec Kaledonii (krainy w Wielkiej Brytanii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kaledonii w czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oto górale z Kaledonii. Nie wiem czy nazwać ich Piktami czy też Kaledończykami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaledonia ż., kaledonidy lm. ż.

:: fż. Kaledonka ż.

przym. kaledoński

Wiktionary

# kaledonia

1. północna część wyspy Brytania, nazwa nadana przez starożytnych Rzymian;
2. Nowa Kaledonia; Terytorium Zamorskie Nowa Kaledonia i Dependencje - zamorskie terytorium Francji w Melanezji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją;

Wiktionary

Kaledonia (w większości dzisiejsza Szkocja) – kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii. Była jedyną częścią tej wyspy, która nie została podbita przez Rzym. Zamieszkana przez Kaledończyków, skutecznie opierała się najazdom zarówno Rzymian, jak i kolejnym falom Celtów.

Dla odgrodzenia się od piktyjskich plemion Kaledończyków Rzymianie wznieśli dwie potężne budowle fortyfikacyjne – Mur Hadriana i Mur Antoninusa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dla odgrodzenia się od dzikich plemięemion z Kaledonii Rzymianie wznieśli wał Hadriana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalɛˈdɔ̃ɲja, AS: kaledõńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaledończyk m., Kaledonka ż., kaledonidy lm. ż.

przym. kaledoński

Wiktionary

# kaledonidy

w geologii: system orogeniczny w Europie, powstały w czasie fałdowań trwających przez ordowik i sylur

SJP.pl

Kaledonidy – łańcuchy górskie, wypiętrzone 0,4 mld lat temu, w okresie dewonu, w wyniku trwających 60 milionów lat ruchów górotwórczych, zwanych orogenezą kaledońską. Szczyty górskie, które wówczas powstały, wznosiły się we wnętrzu superkontynentu Laurosji i prawdopodobnie sięgały 8 tys. m n.p.m.

Wikipedia

# kaledonka

mieszkanka Kaledonii (krainy w Wielkiej Brytanii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kaledonii w czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaledonia ż., kaledonidy lm. ż.

:: fm. Kaledończyk m.

przym. kaledoński

Wiktionary

# kaledonowie

plemię celtyckie w starożytnej Szkocji

SJP.pl

Kaledończycy – mieszkańcy Kaledonii (dzisiejszej północnej Szkocji) w czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu.

Brytanię oddzielał od Kaledonii Mur Hadriana, zbudowany właśnie po to, by odgrodzić obszary zajęte przez Rzymian od nieujarzmionych plemion piktyjskich i Goidelów.

Wikipedia

# kaledoński

przymiotnik od: Kaledonia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. hist. odnoszący się do Kaledonii

(1.2) geogr. odnoszący się do Nowej Kaledonii

(1.3) geol. odnoszący się do orogenezy kaledońskiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Poszczególne epizody kolizji wielkich bloków kontynentalnych i związane z tym nasilenie zjawisk górotwórczych (orogenicznych) mają swoje tradycyjne nazwy. Kolejno są to fałdowania kaledońskie, hercyńskie (czyli waryscyjskie) i alpejskie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalɛˈdɔ̃j̃sʲci, AS: kaledõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaledonia ż., Kaledończyk m., Kaledonka ż., kaledonidy lm. ż.

Wiktionary

# kalefaktor

w dawnych szkołach klasztornych: ubogi uczeń pełniący pewne posługi w zamian za utrzymanie; do jego obowiązków należało m.in. sprzątanie, palenie w piecach, czasem ogólniej - utrzymywanie porządku (w tym karanie cielesne winowajców), stąd zwany nieraz "porządkowym"

SJP.pl

# kalefaktorka

→ kalefaktor; kalifaktorka

SJP.pl

# kalejdofon

kalejdoskop dźwiękowy

SJP.pl

# kalejdoskop

1. rodzaj zabawki, gdzie przez potrząsanie otrzymuje się różne obrazki, tworzone z kolorowych szkiełek
2. wydarzenia szybko następujące po sobie; zmienność, różnorodność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opt. urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

(1.2) przen. książk. zbiór różnych i zmieniających się szybko obrazów, wydarzeń, wrażeń

Wiktionary

Kalejdoskop – urządzenie optyczne, w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy obracaniu kalejdoskopu, wywołującym przemieszczanie się szkiełek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Któregoś dnia mój zaczarowany kalejdoskop rozpadł się, ze środka wysypało się kilkanaście barwnych szkiełek i trzy lustereczka…

(1.2) Znika w dali kalejdoskop twarzy, / Zgasłych ognisk dym już sięga chmur.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalɛjˈdɔskɔp, AS: kalei ̯doskop

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kalejdoskopowy

Wiktionary

# kalejdoskopowy

przymiotnik od: kalejdoskop

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kalejdoskopem, dotyczący kalejdoskopu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalejdoskop m.

Wiktionary

# kaleka

(r. żeński)
1. kobieta niepełnosprawna, inwalidka; także o mężczyźnie, zwierzęciu, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym
2. potocznie: ktoś niezręczny, niezdarny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek dotknięty kalectwem

(1.2) pot. lekcew. ktoś niezgrabny lub niezręczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) kobieta dotknięta kalectwem

(2.2) pot. lekcew. kobieta niezgrabna lub niezręczna

Wiktionary

Kaleka – wzgórze w Afryce Południowej. Znajduje się w dystrykcie Mopani w prowincji Limpopo, na północnym wschodzie kraju, 400 km od Pretorii. Wysokość wzgórza wynosi 389 m.

Obszar wokół jest zasadniczo płaski, prawie całkowicie pokryty żwirem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Paweł jest kaleką i używa przenośnego sedesu.

(1.1) Mirosław w wyniku ciężkiego wypadku motocyklowego do końca życia będzie kaleką.

(2.2) Znowu stłukłam kieliszek, ale ze mnie kaleka!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlɛka, AS: kaleka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalectwo n., kaleczenie n., skaleczenie n., okaleczanie n.

czas. kaleczyć ndk., skaleczyć dk.

przym. kaleki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inwalida, ułomny

(1.2) pot. ciamajda, fajtłapa, łamaga, niedołęga, niedojda, niezdara, niezgraba, niezgrabiasz, oferma; posp. pierdoła

Wiktionary

# kaleki

1. dotknięty kalectwem; ułomny, niedołężny; upośledzony;
2. niedoskonały, uszkodzony, zniszczony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) obarczony kalectwem

(1.2) częściowo zniszczony

(1.3) daleki od wzorca; z błędami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalectwo n., kaleka mos. / ż.

czas. kaleczyć ndk., skaleczyć dk.

przysł. kaleko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niepełnosprawny, okaleczony, ułomny, upośledzony

(1.2) uszkodzony, wadliwy, zdekompletowany, zniszczony

(1.3) niedoskonały, nieudolny, niezgrabny

Wiktionary

# kalekość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kalekie; cecha tych, którzy są kalecy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kaleki

przysł. kaleko

Wiktionary

# kalema

wał wodny powstający w pobliżu wybrzeży na skutek załamania dna

SJP.pl

# kalemba

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Kalemba (1899-1989) – polski powstaniec i żołnierz
- Pascal Kalemba (1979-2012) – piłkarz z Demokratycznej Republiki Konga
- Stanisław Kalemba (ur. 1947) – polski polityk, inżynier rolnik, poseł na Sejm, minister
- Zane Kalemba (ur. 1985) – amerykański hokeista pochodzenia polskiego
- Zbigniew Kalemba (1936-2015) – polski kompozytor, pianista, dyrygent i pedagog
- Zenon Kalemba (1928-1983) – polski inżynier budownictwa

Wikipedia

# kaleń

W Polsce

- Kaleń – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Markuszów
- Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wolbórz
- Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
- Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
- Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Sadkowice
- Kaleń – część wsi Kobyłczyna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Laskowa
- Kaleń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Szczawin Kościelny
- Kaleń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
- Kaleń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Wieniawa
- Kaleń – część wsi Wizna w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna
- Kaleń – osada leśna w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa.
- Kaleń – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Świerzno

Wikipedia

# kalendarium

chronologiczny wykaz dat, rocznic, wydarzeń z określonej dziedziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. chronologiczny zestaw wydarzeń z określonej dziedziny

Wiktionary

Kalendarium – chronologiczny zestaw wydarzeń. Kalendaria mogą dotyczyć jakiegoś okresu czasu, dziedziny bądź wydarzeń czyjegoś życia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Każde kalendarium zawiera zestawienie wydarzeń ułożonych w porządku chronologicznym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalendarz m.

przym. kalendarzowy

Wiktionary

# kalendarz

1. system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, opierający się na cyklu zmian pór roku i zmian faz Księżyca, np. kalendarz gregoriański, juliański;
2. spis dni całego roku, z podziałem na miesiące i tygodnie;
3. notes, plakat lub broszura mające taki spis;
4. książka wydawana raz na rok, zawierająca informacje z rozmaitych dziedzin, np. kalendarz wojskowy, chemiczny;
5. chronologiczny spis ważnych wydarzeń, terminów itp. * forma dopełniacza l.mn. "kalendarzów" mocno przestarzała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;

(1.2) spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);

(1.3) plan zawierający ustalone terminy; terminarz

Wiktionary

Kalendarz – system rachuby czasu. Dzieli on czas na podstawie dwóch okresowych zjawisk atmosferycznych: cyklu zmian pór roku i zmian faz Księżyca. Z tego względu obowiązuje podział kalendarzy na słoneczne (solarne), księżycowe (lunarne) i księżycowo-słoneczne (lunisolarne). Słowo kalendarz pochodzi od łac. calendae, tj. pierwszy dzień miesiąca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Współcześnie używamy kalendarza gregoriańskiego.

(1.2) Na ścianie wisiał kalendarz z zeszłego roku.

(1.2) W naszej firmie uzgadniamy terminy i miejsca spotkań we wspólnym kalendarzu komputerowym.

(1.3) Kalendarz robót nie obejmował pracy w soboty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlɛ̃ndaʃ, AS: kalẽndaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalendarium n., kalendarzówka ż., kalendy nmos.

:: zdrobn. kalendarzyk m.

przym. kalendarzowy

przysł. kalendarzowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) terminarz, środ. kalendarzówka

Wiktionary

# kalendarzowość

cecha czegoś, co jest związane z kalendarzem

SJP.pl

# kalendarzowy

przymiotnik od: kalendarz (np. rok kalendarzowy)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kalendarza, zgodny z kalendarzem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Termin płatności” oznaczony jest na koniec kwartału kalendarzowego plus 60 dni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalendarz m., kalendarzyk m., kalendarium n.

Wiktionary

# kalendarzyk

1. zdrobnienie od: kalendarz;
2. potocznie: kalendarzyk małżeński - metoda zapobiegania ciąży oparta na badaniu długości cykli miesiączkowych kobiety

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kalendarz; mały kalendarz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sprawdź w kalendarzyku, który będzie w następną niedzielę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalɛ̃nˈdaʒɨk, AS: kalẽndažyk

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kalendarz.

Wiktionary

# kalendy

pierwszy dzień miesiąca u starożytnych Rzymian

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. pierwszy dzień każdego miesiąca w kalendarzu rzymskim;

Wiktionary

Kalendy (łac. Kalendae) – w kalendarzu rzymskim pierwszy dzień każdego miesiąca.

Termin ten nie ma żadnego (poza tradycyjnym) znaczenia w słonecznym kalendarzu juliańskim. Natomiast w pierwotnym kalendarzu księżycowym mianem Kalendae określano pierwszy dzień po nowiu, czyli ten dzień, w który po zapadnięciu zmroku księżyc powinien znowu stać się widoczny. Oznaczało to początek nowego miesiąca. Dzień ten był poświęcony bogini Junonie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kalendarz mrz.

frazeologia.

do greckich kalend

etymologia.

etym|łac|Kalendae. < prawdopodobnie etym2|łac|caleo|calere. – jaśnieć, płonąć

We wcześniejszym kalendarzu księżycowym nazywano tak pierwszy dzień po nowiu, kiedy księżyc zaczynał znowu jaśnieć.

Wspólny źródłosłów z wyrazem kolęda.

uwagi.

zoblistę|nony|idy.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) calends

* hiszpański: (1.1) calendas ż. lm.

* łaciński: (1.1) Kalendae ż. lm., Calendae ż. lm.

* niemiecki: (1.1) Kalenden

* nowogrecki: (1.1) καλένδες ż. lm.

* słowacki: (1.1) kalendy ż. lm.

* włoski: (1.1) calende ż. lm.

źródła.

== kalendy (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

(1.1) hist. kalendy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlɛ̃ndɨ, AS: kalẽndy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalendarz mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kalendarz mrz.

frazeologia.

do greckich kalend

etymologia.

etym|łac|Kalendae. < prawdopodobnie etym2|łac|caleo|calere. – jaśnieć, płonąć

We wcześniejszym kalendarzu księżycowym nazywano tak pierwszy dzień po nowiu, kiedy księżyc zaczynał znowu jaśnieć.

Wspólny źródłosłów z wyrazem kolęda.

uwagi.

zoblistę|nony|idy.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) calends

* hiszpański: (1.1) calendas ż. lm.

* łaciński: (1.1) Kalendae ż. lm., Calendae ż. lm.

* niemiecki: (1.1) Kalenden

* nowogrecki: (1.1) καλένδες ż. lm.

* słowacki: (1.1) kalendy ż. lm.

* włoski: (1.1) calende ż. lm.

źródła.

== kalendy (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

(1.1) hist. kalendy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kalenica

górna, pozioma krawędź dachu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

Wiktionary

- kalenica – część dachu
- Kalenica – szczyt w Górach Sowich
- Kalenica – osiedle w północno-wschodniej części Warszawy, w dzielnicy Białołęka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naroże, krawędź wypukła na przecięciu dwóch połaci dachu, zwane jest kalenicą narożną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalɛ̃ˈɲit͡sa, AS: kalẽńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalanie n., skalanie n.

czas. kalać ndk., skalać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kipa, warst, wierch, linia szczytowa

Wiktionary

# kalenicowy

przymiotnik od: kalenica

SJP.pl

# kalenik

- Kalenik – wieś w Bułgarii, w obwodzie Łowecz
- Kalenik – wieś w Bułgarii, w obwodzie Widyń

Wikipedia

# kalepin

dawniej: słownik, leksykon; dykcjonarz

SJP.pl

# kalesoniki

zdrobnienie od: kalesony

SJP.pl

# kalesony

element bielizny męskiej okrywający nogi, noszony pod spodniami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kraw. rodzaj bielizny męskiej z długimi nogawkami, zakładanej na chłody pod spodnie;

Wiktionary

Kalesony (fr. caleçon „majtki, spodenki, gacie”, wł. calzoni „spodnie”) – rodzaj ciepłej bielizny męskiej, długie spodnie zakładane pod ubrania wierzchnie (najczęściej spodnie) wykonane z przyjaznego dla ciała trykotu w celu ochrony nóg przed wyziębieniem, przeznaczone głównie do noszenia w chłodne dni. Poza ochroną wewnętrznych warstw ubrania przed zabrudzeniem, kalesony są noszone również dla komfortu lub higieny. Kalesony, jako określenie bielizny wojskowej, wyparły wcześniej obowiązującą nomenklaturę: wewnętrzne burki (Ispodnije briuki) obowiązującą w latach 1907–1920, a następnie spodnie wewnętrzne – od 1921 roku do połowy lat 70. XX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój ojciec nosi zimą kalesony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalɛˈsɔ̃nɨ, AS: kalesõny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalesoniarz m.

:: zdrobn. kalesonki nmos., kalesoniki nmos.

przym. kalesonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gacie, gatki; grub. kalisraki; eufem. niewymowne, ineksprymable; gw-pl|Górny Śląsk|unterhoze., gw-pl|Śląsk Cieszyński|gacie.; góry|spodnioki., daw. famurały

Wiktionary

# kaleta

dawniej o woreczku skórzanym na pieniądze i drobiazgi, noszonym przy pasie lub rzadziej na szyi; sakwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kieszeń

(1.2) stpol. mieszek na pieniądze

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra Kaleta (ur. 1998) – polska judoczka
- Andrzej Kaleta – rzymskokatolicki duchowny
- Janusz Kaleta (ur. 1964) – polski bioetyk, doktor teologii moralnej, biskup rzymskokatolicki
- Jolanta Maria Kaleta – polska historyk i politolog
- Józef Kaleta (1925–2007) – polski ekonomista i polityk, nauczyciel akademicki, profesor nauk ekonomicznych, poseł na Sejm I, II i III kadencji
- Michał Kaleta – polski brydżysta
- Paweł Kaleta – polski polityk i działacz ruchu ludowego
- Paweł Kaleta – polski kompozytor i działacz społeczny
- Paweł Kaleta (ur. 1977) – polski duchowny, dr hab. nauk prawnych, adiunkt Instytutu Prawa Kanonicznego Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
- Piotr Kaleta – polski przedsiębiorca, samorządowiec i polityk
- Sebastian Kaleta (ur. 1989) – polski urzędnik państwowy, samorządowiec i prawnik, radca prawny, od 2019 sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości i przewodniczący komisji ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich
- Weronika Kaleta – polska biegaczka narciarska
- Zbigniew Kaleta – polski aktor

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kaˈlɛta, AS: kaleta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaletnik mos.

Wiktionary

# kaletańczyk

mieszkaniec Calais (miasta we Francji)

SJP.pl

# kaletanka

mieszkanka Calais (miasta we Francji)

SJP.pl

# kaletański

→ Calais

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Calais, dotyczący Calais (miasta we Francji)

Wiktionary

#### Patrz:

Calais

#### Powiązane:

rzecz. Calais n.

Wiktionary

# kaletka

1. zdrobnienie od: kaleta
2. zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj szerokich zębów, będących zakończeniem dolnego brzegu gorsetu noszonego przez kobiety wiejskie

SJP.pl

- Kaletka (kaleta) – woreczek, głównie na pieniądze, noszony przy pasie

Wikipedia

# kaletki

1. zdrobnienie od: kaleta
2. zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj szerokich zębów, będących zakończeniem dolnego brzegu gorsetu noszonego przez kobiety wiejskie

SJP.pl

# kaletnictwo

rzemieślniczy wyrób galanterii skórzanej, np. pasków, torebek, portfeli

SJP.pl

Kaletnictwo – rzemiosło polegające na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów ze skóry.

Ze skóry wytwarza się między innymi: torby, walizy, woreczki i mieszki.

Osoba zajmująca się kaletnictwem to kaletnik.

W dawnej Polsce osobne cechy kaletników istniały w Elblągu, Gdańsku, Krakowie, Lublinie, Poznaniu i Toruniu. Miały charakter hierarchiczny i były blisko związane z miechownictwem, którego zakres działalności przejęły w wieku XVIII. Wykonywanie zawodu kaletnika wiązało się z przynależnością do odpowiedniego cechu. Istniały różne stopnie wtajemniczenia, ściśle związane z posiadanymi kwalifikacjami:

- uczeń
- czeladnik
- mistrz.

Wikipedia

# kaletniczka

rzemieślniczka wyrabiająca kalety, torby skórzane

SJP.pl

# kaletniczy

dotyczący kaletnictwa

SJP.pl

# kaletnik

rzemieślnik wyrabiający kalety, torby skórzane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik zajmujący się szyciem wyrobów skórzanych, takich jak torby, paski czy portfele

Wiktionary

Kaletnik – rzemieślnik wykonujący skórzane: torby, paski, portfele, portmonetki, kalety itp. Cech kaletników jest wymieniany jako jeden z ponad sześćdziesięciu cechów obecnych w Poznaniu w XVI w.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaletnicy selekcjonują kawałki skóry, dopasowują odcienie, dobierają naturalne desenie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaleta ż., kaletnictwo n.

:: fż. kaletniczka

przym. kaletniczy

Wiktionary

# kalety

dawniej o woreczku skórzanym na pieniądze i drobiazgi, noszonym przy pasie lub rzadziej na szyi; sakwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kalety (niem. Kalet) – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kaˈlɛtɨ, AS: kalety

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kaleciański, kalecki

Wiktionary

# kalevipoeg

estoński epos narodowy

SJP.pl

Kalevipoeg (pol. Syn Kaleva) – estoński epos narodowy autorstwa Friedricha Reinholda Kreutzwalda, opublikowany w 1861 roku. Prace nad stworzeniem narodowego eposu zapoczątkował Friedrich Robert Faehlmann (Fählmann), jeden z założycieli Estońskiego Towarzystwa Naukowego.

Wikipedia

# kalewala

Kalevala, Kalewala (dosł. „Kraina Kalevy”, ważnego mitycznego bohatera Finów, Estończyków, Karelów i innych ludów bałtycko-fińskich) – poemat epicki składający się z pieśni ludowych (tzw. run) i legend z terenów Finlandii, Estonii, Karelii i innych terenów, zebranych i opracowanych w XIX wieku przez Eliasa Lönnrota. Kalevala nazywana jest fińskim eposem narodowym. Kalevala to odpowiednik estońskiego eposu Kalevipoeg („Syn Kalevy”), napisanego przez estońskiego autora Friedricha Reinholda Kreutzwalda. Kalevala przyczyniła się do budzenia świadomości narodowej, wyzwolenia Finlandii spod panowania Rosji i wywarła duży wpływ na współczesną kulturę i sztukę fińską. 28 lutego w Finlandii obchodzi się Dzień Kalevali.

Wikipedia

# kalfas

skrzynia drewniana do gaszenia wapna lub ręcznego przygotowywania zapraw budowlanych; kastra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik do gaszenia wapna

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. brzuch

Wiktionary

# kali

typ chorału syryjskiego, pieśń śpiewana zwykle pomiędzy wersetami psalmu; enjana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rel. hinduska bogini

Wiktionary

Kali (dewanagari काली, trl. Kālī, dosł. rodzaj żeński wyrazu „czas”, trl. kālā) – hinduska bogini czasu i śmierci, pogromczyni demonów i sił zła. Jedna z głównych postaci Śakti, żony Śiwy. Bywa też rozumiana jako „Pani Kosmosu” lub absolut, źródło zasad kosmicznych i wszelkich archetypów. Występują nurty hinduizmu, wprost utożsamiające formy bogini Kali ze stanami świadomości człowieka.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hindi|काली. (kālī)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Kali

* bengalski: (1.1) কালী

* hindi: (1.1) काली ż. (kālī)

* japoński: (1.1) カーリー

* orija: (1.1) କାଳୀ

* sanskryt: (1.1) काली ż. (kālī)

* tajski: (1.1) กาลี

* telugu: (1.1) కాళికాదేవి

źródła.

== Kali (język grenlandzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|grenlandzki|m.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hindi|काली. (kālī)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Kali

* bengalski: (1.1) কালী

* hindi: (1.1) काली ż. (kālī)

* japoński: (1.1) カーリー

* orija: (1.1) କାଳୀ

* sanskryt: (1.1) काली ż. (kālī)

* tajski: (1.1) กาลี

* telugu: (1.1) కాళికాదేవి

źródła.

== Kali (język grenlandzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|grenlandzki|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kalia

popularna (ale nieprawidłowa botanicznie) nazwa rośliny z rodziny obrazkowatych; kalla

SJP.pl

Cantedeskia, kalijka, kalia (Zantedeschia Spreng.) – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, obejmujący 8 gatunków pochodzących ze środkowo-południowej Afryki, z jednym gatunkiem introdukowanym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Z uwagi na bardzo atrakcyjne kwiatostany i ulistnienie cantedeskie, zarówno gatunki botaniczne, jak i ich kultywary, są szeroko uprawiane na świecie jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

# kalian

przyrząd do palenia tytoniu

SJP.pl

# kalibabka

nazwisko

SJP.pl

Jerzy Julian Kalibabka ps. „Tulipan” (ur. 29 marca 1956 w Kamieniu Pomorskim, zm. 13 marca 2019 w Dziwnowie) – polski rybak i przestępca-uwodziciel, którego losy stały się motywem serialu Tulipan (1986).

Wikipedia

# kaliber

rozmiar lufy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. średnica otworu lufy w milimetrach

(1.2) rozmiar, wielkość

(1.3) znaczenie, waga, istotność

Wiktionary

- kaliber – średnica wewnętrzna lufy broni palnej lub średnica pocisku
- kaliber – rozmiar i typ mechanizmu zegarka
- kaliber – cecha konia
- Kaliber – pojęcie w topologii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) To jest sprawa wielkiego kalibru!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlʲibɛr, AS: kalʹiber

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalibracja ż., kalibraż m., kalibrator m., kalibrownica ż., kalibrowanie n., skalibrowanie n.

czas. kalibrować ndk., skalibrować dk.

przym. kalibrowy, kalibracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rozmiar, średnica, wielkość, wymiar, format

Wiktionary

# kalibracja

ogół czynności służących wzorcowaniu przyrządu pomiarowego

SJP.pl

Wzorcowanie – ogół czynności ustalających relację między wartościami wielkości mierzonej wskazanymi przez przyrząd pomiarowy a odpowiednimi wartościami wielkości fizycznych, realizowanymi przez wzorzec jednostki miary wraz z podaniem niepewności tego pomiaru.

Wikipedia

# kalibracyjny

→ kalibracja

SJP.pl

#### Patrz:

kalibracja

# kalibrator

- kalibrator – urządzenie służące do kalibracji aparatury pomiarowej wielkości elektrycznych
- kalibrator akustyczny – urządzenie służące do kalibracji akustycznej aparatury pomiarowej jako wzorzec odniesienia
- kalibrator kolorów – w fotografii i grafice – urządzenie służące do kalibracji kolorów w celu uzyskania zgodności widzenia kolorów pomiędzy monitorem, papierem a innymi mediami

Wikipedia

# kalibromierz

przyrząd do określania kalibru broni palnej

SJP.pl

# kalibrować

korygować według ustalonych wzorców

SJP.pl

# kalibrowy

przymiotnik od: kaliber

SJP.pl

# kalichlorek

pot. kalichloricum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. chloran potasowy

(1.2) substancja o własnościach wybuchowych powstała z połączenia chloranu potasowego z siarką, używana do tradycyjnego strzelania wielkanocnego

Wiktionary

Chloran potasu, nazwa Stocka: chloran(V) potasu, KClO
3 – nieorganiczny związek chemiczny, sól potasowa kwasu chlorowego. Stosowany do produkcji zapałek i materiałów wybuchowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Na jednym kamieniu kładli ciasno związany nitką kłębuszek ze szmatki zawierający kalichlorek, czyli specjalną mieszankę siarki, węgla drzewnego i saletry nawozowej. Uderzony drugim kamieniem, kłębuszek ów wybuchał (…)

Wiktionary

# kalichloricum

[czytaj: kalichlorikum] chloran potasowy, związek chemiczny stosowany w farmacji i technologii

SJP.pl

# kaliciak

nazwisko

SJP.pl

# kaliciński

nazwisko

SJP.pl

# kalicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Kalicki (1876- 1934) – generał brygady Wojska Polskiego
- Kazimierz Kalicki (1901-1940) – porucznik piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Witold Kalicki (1915-1983) – polski malarz i grafik
- Tadeusz Kalicki (1934- 2019) – polski kapitan żeglugi wielkiej
- Rajmund Kalicki (ur. 1944) – polski pisarz, tłumacz i znawca literatury latynoamerykańskiej
- Krzysztof Kalicki (ur. 1953) – polski ekonomista, bankier i urzędnik
- Włodzimierz Kalicki (ur. 1955) – polski dziennikarz i pisarz
- Jerzy Kalicki (ur. 1955) – polski lekkoatleta
- Kim Kalicki (ur. 1997) – niemiecka bobsleistka
- Robert Kalicki – polski muzyk, wokalista, kompozytor, producent muzyczny, autor tekstów

Wikipedia

# kalidasa

Kalidasa (skr. कालिदास, trl. Kālidāsa, "sługa Kali") – indyjski poeta i dramaturg z epoki klasycznego sanskrytu.

Wikipedia

# kalidon

Kalidon (grec. Καλυδών) – miasto w starożytnej Grecji, w południowej Etolii, na prawym brzegu rzeki Euenos (Evenus).

Z miastem związany jest mit o dziku kalidońskim.

Kalidon został założony w kraju Kuretów przez herosa-eponima o imieniu Kalidon. Był rezydencją króla Ojneusa, ojca Meleagra i Dejaniry.

Wikipedia

# kalidoński

przymiotnik od: Kalidon

SJP.pl

# kalidyna

polipeptyd powodujący rozszerzanie naczyń krwionośnych

SJP.pl

# kalif

chalif (dawniej); tytuł muzułmańskiego przywódcy świeckiego i duchownego; u szyitów: tytuł przywódcy świeckiego; osoba mająca ten tytuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

Wiktionary

Kalif (arab. ħalifa, „następca”) – w islamie sunnickim tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwotnie obejmowały one wszystkich muzułmanów, z czasem się to zmieniło.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pewien bogaty kalif obchodził urodziny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkalʲif, AS: kalʹif

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalifa mos., kalifat mrz.

Wiktionary

# kalifa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. kalif.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To jeszcze stary kalifa zarządził budowę fontanny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlʲifa, AS: kalʹifa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalif mos., kalifat mrz.

Wiktionary

# kalifaktor

dawniej: w klasztorach, więzieniach itp.: zakonnik lub więzień wykonujący czynności porządkowe i pomocne; kalefaktor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. w klasztorach: pomocnik

(1.2) więz. więzień funkcyjny, pomocnik personelu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ułatwiało to życie roznoszącym chleb kalifaktorom, bo tak przygotowane porcje nie rozlatywały się na drobne kawałki, a i nikt z więźniów nie mógł mieć pretensji, że dostał mniej skibek od innego.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) kalefaktor, kalafaktor

Wiktionary

# kalifaktorka

→ kalifaktor; kalefaktorka

SJP.pl

# kalifat

1. władza sprawowana przez kalifa
2. terytorium zarządzane przez kalifa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

Wiktionary

Kalifat (arab. خلافة chilāfa) – islamski ustrój polityczny, w którym głową państwa jest kalif (arab. خليفة chalīfa). Odpowiednik zachodnioeuropejskiego cesarstwa.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kalif m., kalifa mos.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|kalif|-at.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) kalifaat

* angielski: (1.1) caliphate

* arabski: (1.1) خلافة ż.

* azerski: (1.1) xilafət

* baskijski: (1.1) kaliferri

* bengalski: (1.1) খিলাফত

* białoruski: (1.1) халіфат m.

* bośniacki: (1.1) kalifat m., halifat m.

* bułgarski: (1.1) халифат m.

* czeski: (1.1) chalífát m., kalifát m.

* duński: (1.1) kalifat

* esperanto: (1.1) kalifujo

* fiński: (1.1) kalifaatti

* francuski: (1.1) califat m.

* hindi: (1.1) खिलाफ़त ż., ख़िलाफ़त ż.

* interlingua: (1.1) califato

* irlandzki: (1.1) cailifeacht ż.

* jidysz: (1.1) כאַליפֿאַט m.

* kazachski: (1.1) хилафат

* litewski: (1.1) kalifatas m.

* niemiecki: (1.1) Kalifat n.

* ormiański: (1.1) խալիֆայություն

* perski: (1.1) خلافت

* portugalski: (1.1) califado m.

* rosyjski: (1.1) халифат m.

* rumuński: (1.1) califat n.

* słoweński: (1.1) kalifat m.

* sorani: (1.1) خەلافەت

* szwedzki: (1.1) kalifat n.

* turecki: (1.1) hilafet, halifelik

* ujgurski: (1.1) خەلىپىلىك (хәлипилик, xelipilik)

* ukraiński: (1.1) халіфат m.

* urdu: (1.1) خلافت ż.

* uzbecki: (1.1) xalifalik (халифалик)

* włoski: (1.1) califfato m.

źródła.

== kalifat (język bośniacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kalifat

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlʲifat, AS: kalʹifat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalif m., kalifa mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kalif m., kalifa mos.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|kalif|-at.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) kalifaat

* angielski: (1.1) caliphate

* arabski: (1.1) خلافة ż.

* azerski: (1.1) xilafət

* baskijski: (1.1) kaliferri

* bengalski: (1.1) খিলাফত

* białoruski: (1.1) халіфат m.

* bośniacki: (1.1) kalifat m., halifat m.

* bułgarski: (1.1) халифат m.

* czeski: (1.1) chalífát m., kalifát m.

* duński: (1.1) kalifat

* esperanto: (1.1) kalifujo

* fiński: (1.1) kalifaatti

* francuski: (1.1) califat m.

* hindi: (1.1) खिलाफ़त ż., ख़िलाफ़त ż.

* interlingua: (1.1) califato

* irlandzki: (1.1) cailifeacht ż.

* jidysz: (1.1) כאַליפֿאַט m.

* kazachski: (1.1) хилафат

* litewski: (1.1) kalifatas m.

* niemiecki: (1.1) Kalifat n.

* ormiański: (1.1) խալիֆայություն

* perski: (1.1) خلافت

* portugalski: (1.1) califado m.

* rosyjski: (1.1) халифат m.

* rumuński: (1.1) califat n.

* słoweński: (1.1) kalifat m.

* sorani: (1.1) خەلافەت

* szwedzki: (1.1) kalifat n.

* turecki: (1.1) hilafet, halifelik

* ujgurski: (1.1) خەلىپىلىك (хәлипилик, xelipilik)

* ukraiński: (1.1) халіфат m.

* urdu: (1.1) خلافت ż.

* uzbecki: (1.1) xalifalik (халифалик)

* włoski: (1.1) califfato m.

źródła.

== kalifat (język bośniacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kalifat

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kalifikacja

naturalne wzbogacanie wietrzejącej skały magmowej w związki potasu

SJP.pl

# kaliforn

pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98, otrzymywany sztucznie, niewystępujący w skorupie ziemskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

Wiktionary

Kaliforn (Cf, łac. californium) – sztucznie wytworzony pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od Kalifornii, nazwy jednego ze stanów USA. Otrzymali go Stanley Thompson, Kenneth Street Jr., Albert Ghiorso i Glenn T. Seaborg w 1950 r. w Berkeley w tymże stanie bombardując 242Cm cząstkami α o energii 35 MeV.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma kaliforn?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlʲifɔrn, AS: kalʹiforn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalifornia ż., Kalifornijczyk m., Kalifornijka ż.

przym. kalifornijski, kalifornowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Cf

Wiktionary

# kalifornia

1. stan w Stanach Zjednoczonych;
2. mgławica gazowa w gwiazdozbiorze Perseusza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Wiktionary

Kalifornia (ang. California) (wymowa:/kælɪˈfɔrnjə/) – stan na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, najludniejszy w kraju (39,4 mln mieszkańców w 2024 roku), a trzeci pod względem powierzchni (423 967 km²; po Alasce i Teksasie). Stolicą stanu jest Sacramento, a największymi miastami: Los Angeles, San Diego, San Jose i San Francisco.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zawsze chciałem mieszkać w Kalifornii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈfɔrʲɲja, AS: kalʹiforʹńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalifornijczyk mos., Kalifornijka ż., kaliforn mrz.

przym. kalifornijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Kalifornia Górna

Wiktionary

# kalifornijczyk

mieszkaniec Kalifornii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za prawie połowę śladu wodnego przeciętnego Kalifornijczyka jest winna konsumpcja mięsa i nabiału.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalifornia ż., kaliforn mrz.

:: fż. Kalifornijka ż.

przym. kalifornijski

Wiktionary

# kalifornijka

mieszkanka Kalifornii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych

Wiktionary

Kompostowiec różowy (Eisenia fetida) – gatunek skąposzczeta z rodziny dżdżownicowatych (Lumbricidae), bardziej znany pod nazwą dżdżownica kalifornijska lub dżdżownica kompostowa, związany ze środowiskiem o dużej zawartości materii organicznej. Jest gatunkiem blisko spokrewnionym i bardzo podobnym do Eisenia andrei, z którym bywa często mylony. Różnice zewnętrzne widoczne są jedynie w pigmentacji ciała.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kalifornia ż., Kalifornijczyk m., kaliforn mrz.

przym. kalifornijski

Wiktionary

# kalifornijski

związany z Kalifornią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kalifornią, pochodzący z Kalifornii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W kalifornijskiej rafinerii przerabiającej 16000 t na dobę ropy powstawało 15000 m3/d ścieków o zawartości oleju 2001800 g/m3 [13].

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci, AS: kalʹiforʹńii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalifornia ż., Kalifornijczyk m., Kalifornijka ż., kaliforn m.

Wiktionary

# kalifornizacja

1. napływ obcej kultury powodujący wypieranie lokalnej kultury;
2. upodabnianie się stylu życia na wzór prezentowanego w hollywoodzkich filmach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) upodobnianie się stylu życia na wzór prezentowanego w filmach produkowanych w Hollywood

(1.2) intensywny napływ kultury z określonego kraju bądź regionu powodujący wypieranie lokalnej kultury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalʲifɔrʲɲiˈzat͡sʲja, AS: kalʹiforʹńizacʹi ̯a

Wiktionary

# kalifornowy

→ kaliforn

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kalifornu

Wiktionary

#### Patrz:

kaliforn

#### Powiązane:

rzecz. kaliforn m.

Wiktionary

# kaligraf

osoba pisząca pięknym, ozdobnym, starannym pismem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się kaligrafią, pisząca zgodnie z jej prawidłami

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kaligrafista

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kaligrafia ż., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

przym. kaligraficzny

przysł. kaligraficznie

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|καλλιγράφος. → pięknie piszący

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) каліграф m.

* bułgarski: (1.1) калиграф m.

* duński: (1.1) kalligraf w.

* esperanto: (1.1) belskribisto, kaligrafiisto

* hiszpański: (1.1) calígrafo m.

* nowogrecki: (1.1) καλλιγράφος m.

* rosyjski: (1.1) каллигра́ф m.

* słowacki: (1.1) kaligraf m.

* ukraiński: (1.1) каліграф m.

źródła.

== kaligraf (język słowacki.) ==

thumb|kaligraf (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) kaligraf

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlʲiɡraf, AS: kalʹigraf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaligrafia ż., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

przym. kaligraficzny

przysł. kaligraficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaligrafista

Wiktionary

# kaligrafia

1. umiejętność pięknego, poprawnego i starannego pisania; pismo kaligraficzne;
2. piękne, staranne pismo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

Wiktionary

Kaligrafia (gr. καλλιγραφία od καλὸς 'piękny' i γρᾰ́φειν 'pisać') – sztuka starannego i estetycznego pisania, często również zdobionego artystycznie. Nauka kaligrafii miała kształtować charakter oraz cierpliwość. Kaligrafia była podstawowym przedmiotem w szkołach. Do około 1960 r. była w Polsce przedmiotem nauczania początkowego, mającym na celu doskonalenie pisma odręcznego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opłaty za kaligrafię, taniec i szachy są zawarte w czesnym za szkołę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈɡrafʲja, AS: kalʹigrafʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaligraf m., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

przym. kaligraficzny

przysł. kaligraficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pismo, sztuka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kaligraf m., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

przym. kaligraficzny

przysł. kaligraficznie

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|καλλιγραφία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) calligraphy

* arabski: (1.1) خط, فن الخط, علم الخط

* baskijski: (1.1) kaligrafia

* bengalski: (1.1) ক্যালিগ্রাফী (kyāligrāphī)

* białoruski: (1.1) каліграфія ż.

* bułgarski: (1.1) калиграфия ż.

* chiński standardowy: (1.1) 書法 (shūfǎ)

* duński: (1.1) kalligrafi w.

* esperanto: (1.1) belskribado, kaligrafio

* francuski: (1.1) calligraphie ż.

* hindi: (1.1) अक्षरांकन m. (akṣarāṅkana)

* hiszpański: (1.1) caligrafía ż.

* japoński: (1.1) カリグラフィー (karigurafī)

* kataloński: (1.1) cal·ligrafia ż.

* koreański: (1.1) 캘리그라피

* łotewski: (1.1) kaligrāfija ż.

* niemiecki: (1.1) Kalligrafie ż.

* nowogrecki: (1.1) καλλιγραφία ż.

* pendżabski: (1.1) ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ (kailīgrāphī)

* portugalski: (1.1) caligrafia ż.

* rosyjski: (1.1) каллиграфия ż.

* słowacki: (1.1) kaligrafia ż.

* słoweński: (1.1) kaligrafija ż.

* tajski: (1.1) อักษรวิจิตร

* tamilski: (1.1) வனப்பெழுத்து (vaṉappeḻuttu)

* ukraiński: (1.1) каліграфія ż.

* węgierski: (1.1) kalligráfia

* włoski: (1.1) calligrafia ż.

źródła.

== kaligrafia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kaligrafia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kaligraficzniej

stopień wyższy od przysłówka: kaligraficznie

SJP.pl

# kaligraficzny

1. czytelnie, starannie napisany;
2. związany z kaligrafią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kaligrafią

(1.2) napisany ozdobnym pismem odręcznym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) KTO PISAŁ nasze twarze na pewno ospa / kaligraficznym piórem znacząc swoje „o”

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaligraf mos., kaligrafia ż., kaligrafowanie n.

czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

przysł. kaligraficznie

Wiktionary

# kaligrafistka

→ kaligrafista

SJP.pl

#### Patrz:

kaligrafista

# kaligrafka

→ kaligraf; kaligrafistka

SJP.pl

# kaligrafować

pisać starannie, ładnie, zgodnie z prawidłami kaligrafii

SJP.pl

czasownik

(1.1) pisać zgodnie z zasadami kaligrafii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – To prawda, nie potrafię kaligrafować, ale staram się w miarę wyraźnie wypisywać receptę

(1.1) Korespondencja jest pięknie kaligrafowana, ma ozdobne pieczęcie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalʲiɡraˈfɔvat͡ɕ, AS: kalʹigrafovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaligrafia ż., kaligraf m., kaligrafista m., kaligrafowanie n., wykaligrafowanie n.

czas. wykaligrafować dk.

przym. kaligraficzny

przysł. kaligraficznie

Wiktionary

# kaligrafowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kaligrafować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalʲiɡrafɔˈvãɲɛ, AS: kalʹigrafovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wykaligrafowanie n., kaligrafia ż., kaligraf m., kaligrafista m.

czas. kaligrafować ndk., wykaligrafować dk.

przym. kaligraficzny

przysł. kaligraficznie

Wiktionary

# kaligram

utwór poetycki, którego treść obrazowana jest specjalnie opracowanym układem graficznym tekstu

SJP.pl

Wiersz obrazkowy, carmen figuratum, technopegnion (ang. emblem verse) – wierszowany utwór, który swym kształtem graficznym przypomina kształt jakiegoś przedmiotu.

Jest to forma zabawy poetyckiej, której początki sięgają starożytności, i która jest w użyciu do dziś.

Przykłady:

- Guillaume Apollinaire w wierszu Kaligramy (Calligrammes) z 1918 roku
- Julian Tuwim w wierszu Pegaz dęba

Wikipedia

# kaligula

Kaligula, oficjalna tytulatura cesarska Gaius Iulius Caesar Augustus Germanicus (ur. 31 sierpnia 12, zm. 24 stycznia 41) – cesarz rzymski od 18 marca 37 do swojej śmierci.

Wikipedia

# kalijka

roślina doniczkowa; kalia, cantedeskia

SJP.pl

# kalikacki

→ Kalikat

SJP.pl

#### Patrz:

Kalikat

# kalikancista

Kalikant, kalikancista (łac. calcare – deptać) – osoba wprawiająca w ruch miechy w organach piszczałkowych. Kalikowanie polegało na wprawianiu nogami w ruch pedałów dźwigniowych (rzadziej ręcznej korby lub dźwigni), które poprzez urządzenia pośrednie, najczęściej mniejsze miechy, dostarczało ciśnienia do głównego miecha.

Wikipedia

# kalikant

dawniej: człowiek pompujący powietrze do miechów organowych; kalikator

SJP.pl

Kalikant, kalikancista (łac. calcare – deptać) – osoba wprawiająca w ruch miechy w organach piszczałkowych. Kalikowanie polegało na wprawianiu nogami w ruch pedałów dźwigniowych (rzadziej ręcznej korby lub dźwigni), które poprzez urządzenia pośrednie, najczęściej mniejsze miechy, dostarczało ciśnienia do głównego miecha.

Wikipedia

# kalikantka

→ kalikant

SJP.pl

#### Patrz:

kalikant

# kalikat

miasto w Indiach

SJP.pl

Kozhikode (hist. Kalikat; malajalam കോഴിക്കോട്, trl. Kōḻikkōṭ; ang. Kozhikode, dawniej Calicut; hindi कोष़िक्कोड, trl. Koḻikkoḍ, trb. Kolikkod, dawniej कालीकट, trl. Kālīkaṭ, trb. Kalikat) – miasto w Indiach; trzecie co do wielkości miasto w stanie Kerala. Ludność: 801 190 (1991).

Wikipedia

# kalikator

dawniej: człowiek pompujący powietrze do miechów organowych; kalikant

SJP.pl

# kaliko

gatunek perkalu (cienkie płótno bawełniane)

SJP.pl

- kaliko – rodzaj płótna introligatorskiego,
- kaliko (ang. calico) – pstrokate ubarwienie u zwierząt, zwykle trójkolorowe, z udziałem barwy białej, czarnej i pomarańczowej, rudej lub brązowej, np. pomarańczowo-czarno-białe, występuje m.in. u niektórych ras kota i u wielu odmian złotej rybki,
- kaliko – niegdyś jeden z gatunków perkalu (od nazwy portu Kalikat na północy Indii na Wybrzeżu Malabarskim).

Wikipedia

# kalikot

dawniej: gatunek perkalu (cienkiego płótna bawełnianego); kaliko

SJP.pl

# kalikować

pompować powietrze do miechów organowych

SJP.pl

czasownik

(1.1) dąć w miech organów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tę niedzielę Jasiek będzie kalikował organiście.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: kalʹikovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalikowanie n.

Wiktionary

# kalikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kalikować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kalikować ndk.

Wiktionary

# kalikst

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Kalikst, Kalist – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od przymiotnika gr. 'kalós' (łac. Callistus, Callixtus). Forma 'kállistos' oznacza 'bardzo dobry, bardzo piękny'.

Żeńskim odpowiednikiem jest Kalista lub Kaliksta.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkalʲikst, AS: kalʹikst

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalikstyn m.

:: fż. Kalista ż., Kaliksta ż.

przym. Kalikstowy

Wiktionary

# kalikstyni

Utrakwiści, także kalikstyni (z łac. calix „kielich”) – pierwotnie określenie wszystkich husytów, później umiarkowany ich odłam z głównym ośrodkiem życia religijnego w Pradze.

Utrakwiści rekrutowali się z mieszczaństwa i rycerstwa. W odróżnieniu od radykalnych ruchów husyckich stawiali na umiarkowaną społecznie i politycznie reformę kościelną. Ich program zakładał:

- prawo udzielania komunii wiernym pod dwiema postaciami (łac. sub utraque specie),
- wolność wygłaszania kazań i sprawowania liturgii w językach narodowych.

Wikipedia

# kalima

piaszczysty pył nad Oceanem Atlantyckim, przenoszony wiatrem znad marokańskiej części Sahary

SJP.pl

- Kalima – miasto w Algierii
- Kalima – prowincja w Algierii
- Kalima – miasto w Demokratycznej Republice Konga
- kalima – piasek znad Sahary

Wikipedia

# kalimach

piaszczysty pył nad Oceanem Atlantyckim, przenoszony wiatrem znad marokańskiej części Sahary

SJP.pl

- Kallimach – rzeźbiarz i architekt grecki, tworzący w V wieku p.n.e.
- Kallimach – archont polemarch ateński w czasie bitwy pod Maratonem
- Kallimach z Cyreny – grecki poeta aleksandryjski z III wieku p.n.e.
- Filip Kallimach – XV-wieczny poeta i prozaik, starosta gostyniński

Wikipedia

# kalimagnezja

Kalimagnezja – nawóz potasowy składający się z siarczanu potasu (K
2SO
4; 26–30%) i siarczanu magnezu (MgSO
4; 25–38%).

Wikipedia

# kalimba

instrument z wydrążonego kawałka drewna; mbira

SJP.pl

Zanza (znana też jako mbira, canca, sansi, insimbi, kalimba) – instrument muzyczny należący do grupy idiofonów szarpanych. Jest to instrument przede wszystkim afrykański, ale spotykany również w innych częściach świata.

Sztuka wyrobu i gry na mbirze/sansi w Zimbabwe i Malawi wpisana została w 2020 roku na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Wikipedia

# kalina

drzewo lub krzew z rodziny przewiertniowatych; owoc tego drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Kalina – imię żeńskie
- kalina – rodzaj krzewów z rodziny piżmaczkowatych

W Polsce

- Kalina – część miasta Piła
- Kalina – przysiółek wsi Wyszonowice w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
- Kalina – przysiółek wsi Malin w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
- Kalina – część wsi Siedliska w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
- Kalina – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Warka
- Kalina – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Herby
- Kalina – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
- Kalina – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
- Kalina – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Kalina – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Kaczory
- Kalina – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Sławoborze

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tej roli wystąpiła zarówno aktorka Kalina Jędrusik, której zmysłowy głos i głęboki dekolt wywoływały furię moralistów, oraz piosenkarki, które występowały w śmiałych kreacjach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlʲĩna, AS: kalʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalina ż., kalinka ż., Kalinówka ż., Kalinowo n.

:: zdrobn. Kalinka ż.

przym. kalinowy, Kalinowy

Wiktionary

# kalinek

kalinek błękitny - krab występujący w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego i w Zatoce Meksykańskiej, zawdzięczający swoją nazwę niebieskim odnóżom; krab błękitny, krab niebieski

SJP.pl

# kaliniak

słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych; lin, pszenicznik, oczeretniak

SJP.pl

- Kaliniak – słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych (częściej spotykana pod nazwą lin)
- Kaliniak – rezerwat przyrody w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Korczew

Wikipedia

# kalinik

imię męskie

SJP.pl

Kalinik – imię męskie pochodzenia greckiego Καλλίνικος (Kalinikios), oznaczające „ten, kto się wyróżnia urodą”. W Kościele katolickim jest kilku świętych patronów tego imienia.

Kalinik imieniny obchodzi 28 stycznia, 23 sierpnia i 6 listopada.

Wikipedia

# kalinin

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Twer, oficjalna nazwa między 1931-1990 rokiem

Wiktionary

## Osoby

- Andrzej Kalinin – polski pisarz
- Dmitrij Kalinin – rosyjski hokeista, olimpijczyk
- Konstantin Kalinin – pilot i konstruktor lotniczy
- Michaił Kalinin – radziecki polityk
- Siergiej Kalinin – rosyjski hokeista, olimpijczyk

## Miejsca

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kaliniński

Wiktionary

# kaliningrad

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. Królewiec, miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sieć RŻD składa się z 17 magistral, które przechodzą przez cały kraj – od Kaliningradu do Władywostoku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaliningradczyk mos., kaliningradka ż.

przym. kaliningradzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Królewiec

Wiktionary

# kaliningradczyk

mieszkaniec Kaliningradu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kaliningradu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaliningrad mrz.

:: fż. kaliningradka ż.

przym. kaliningradzki

Wiktionary

# kaliningradka

mieszkanka Kaliningradu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kaliningradu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaliningrad mrz.

:: fm. kaliningradczyk mos.

przym. kaliningradzki

Wiktionary

# kaliningradzki

przymiotnik od: Kaliningrad

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kaliningradu, związany z Kaliningradem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powiat węgorzewski od północy graniczy z obwodem kaliningradzkim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaliningrad m., kaliningradczyk mos., kaliningradka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) królewiecki

Wiktionary

# kaliniński

przymiotnik od: Kalinin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kalininem, dotyczący Kalinina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalinin mrz.

Wiktionary

# kalininy

nazwisko

SJP.pl

# kalinka

zdrobnienie od: kalina

SJP.pl

postaci

- Walerian Kalinka – założyciel zakonu Zmartwychwstańców.
- Jarosław Kalinka – ginekolog-położnik.

w kulturze

- Kalinka – pieśń rosyjska.

miejscowość w Bułgarii

- Kalinka – wieś w obwodzie Kyrdżali

Wikipedia

# kalinkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kalinolistny

pęcherznica kalinolistna - gatunek rośliny z rodziny różowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście jak kalina

Wiktionary

# kalinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

W Polsce

- Kalinów – kolonia w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rachanie
- Kalinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Będków
- Kalinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
- Kalinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stromiec
- Kalinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
- Kalinów – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie
- Kalinów – dzielnica Piławy Górnej
- Kalinów – część wsi Wola Kalinowska
- Kalinów – gromada
- Kalinów – dawna gmina

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kalinowski

Wiktionary

# kalinowice

W Polsce

- Kalinowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Zamość
- Kalinowice – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie
- Kalinowice – gromada

Zobacz też
  Kalinowice Dolne, Kalinowice Górne

Wikipedia

# kalinówka

szarynka kalinówka - gatunek stonki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim;

Wiktionary

W Polsce

- Kalinówka – część miasta Świdnik
- Kalinówka – część miasta Zawiercie
- Kalinówka – część wsi Wołkowiany w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
- Kalinówka – kolonia w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Głusk
- Kalinówka – nieofic. przysiółek wsi Kaleń w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Markuszów
- Kalinówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
- Kalinówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
- Kalinówka – część wsi Iłowiec w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
- Kalinówka – część wsi Sławno-Kolonia w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
- Kalinówka – część wsi Stanisławów w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
- Kalinówka – część wsi Ożańsk w woj. podkarpackim, w pow. jarosławski, w gminie Pawłosiów
- Kalinówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Wyszki
- Kalinówka – kolonia w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sidra
- Kalinówka – kolonia wsi Przezwody w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
- Kalinówka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Mirosławiec

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kalinowski, kalinówecki, kalinowy, Kalinowy

rzecz. kalina ż., Kalina ż.

Wiktionary

# kalinowo

nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

- Kalinowo – wieś w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Skąpe
- Kalinowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Kalinowo – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Kalinowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Obryte
- Kalinowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Długosiodło
- Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Piątnica
- Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk
- Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim, w gminie Szumowo
- Kalinowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Kalinowo
- Kalinowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Giżycko
- Kalinowo-Czosnowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Wysokie Mazowieckie
- Kalinowo-Solki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kulesze Kościelne
- Kalinowo-Parcele – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Stare Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kulesze Kościelne
- Nowe Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kulesze Kościelne

Wikipedia

# kalinowski

→ Kalinowo

SJP.pl

kalinowski – polskie nazwisko

W Rosji

- Kalinowski – osiedle w obwodzie czelabińskim, w rejonie czesmieńskim
- Kalinowski – osiedle w obwodzie czelabińskim, w rejonie czesmieńskim
- Kalinowski – chutor w obwodzie wołgogradzkim, w rejonie frołowskim

Wikipedia

#### Patrz:

Kalinowo

# kalinowszczyzna

osiedle w Lublinie

SJP.pl

Kalinowszczyzna (hist. Przedmieście Lwowskie) – dzielnica mieszkaniowa w Lublinie, położona w północno-wschodniej części miasta. Wieś królewska w starostwie lubelskim województwa lubelskiego w 1786 roku.

Wikipedia

# kalinowy

1. odnoszący się do kaliny;
2. mający kolor owoców kaliny

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) związany z Kaliną, dotyczący Kaliny, należący do Kaliny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wojtkowe i Kalinowe dzieci są bardzo grzeczne i dobrze wychowane.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalʲĩˈnɔvɨ, AS: kalʹĩnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalina ż., Kalina ż., kalinka ż., Kalinka ż., Kalinówka ż., Kalinowo n.

przym. kalinowy

Wiktionary

# kaliński

nazwisko

SJP.pl

- Emil Kaliński (1890-1973) – polski inżynier, pułkownik, minister
- Hieronim Kaliński (1792-1860) – polski poeta
- Jakub Kaliński (zm. po 1672) – rotmistrz królewski i podczaszy sanocki
- Jan Damascen Kaliński (1664-1726) – polski poeta i mówca
- Jan Mikołaj Kaliński (1799-1866) – polski prezbiter katolicki obrządku bizantyjskiego
- Janusz Kaliński (ur. 1942) – polski ekonomista
- Maciej Kaliński (ur. 1974) – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
- Piotr Kaliński (ur. 1984) – polski muzyk
- Stefan Kuta-Kaliński (1892-1944 lub 1948) – polski malarz
- Tadeusz Kaliński (1925–1987) – polski ekonomista, wiceminister
- Wilhelm Kaliński (1747-1789) – polski zakonnik, kaznodzieja, mówca, profesor
- Władysław Kaliński (1891-1952) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego

Wikipedia

# kaliopa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. muza poezji epicznej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Wiktionary

Kalliope (także Kaliopa, Kaliope, 'Pięknolica'; gr. Καλλιόπη Kalliópē ‘o pięknym głosie’, łac. Calliope) – w mitologii greckiej muza poezji epickiej.

Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii, Terpsychory i Uranii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaliopa i jej siostry uświetniały śpiewem biesiady bosko-ludzkie oraz uczty olimpijskie bogów.

(1.1) Atrybutami Kaliopy były: tabliczka, rylec i trąba.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlʲjɔpa, AS: kalʹi ̯opa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kaliope, Kalliope

Wiktionary

# kaliope

w mitologii greckiej: muza poezji epickiej, przedstawiana z tabliczką i rylcem

SJP.pl

Kalliope (także Kaliopa, Kaliope, 'Pięknolica'; gr. Καλλιόπη Kalliópē ‘o pięknym głosie’, łac. Calliope) – w mitologii greckiej muza poezji epickiej.

Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii, Terpsychory i Uranii.

Wikipedia

# kalipso

balladowa improwizacja w rytmach afrykańskich; calypso

SJP.pl

- Kalipso – księżyc Saturna
- Kalipso (Kalypso) – malarka grecka
- Kalipso (gr. Kalypso, łac. Calypso) – w mitologii greckiej jedna z Nereid
- Kalipso (gr. Kalypso, łac. Calypso) – w mitologii greckiej jedna z Okeanid
- Kalipso (gr. Kalypso, łac. Calypso) – w mitologii greckiej nimfa żyjąca na Ogygii, córka Atlasa lub Heliosa
- Tia Dalma/Kalipso – fikcyjna postać z serii Piraci z Karaibów luźno oparta na greckiej bogince
- Kalipso – polski film z 2000 w reż. Adka Drabińskiego

Wikipedia

# kaliptra

w botanice: osłonka szczytu korzenia; kalyptra

SJP.pl

# kalisiak

nazwisko

SJP.pl

# kalisja

rodzaj roślin z rodziny komelinowatych; smużyna

SJP.pl

# kaliski

przymiotnik od: Kalisz, Kalisz Pomorski, Kaliskie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kalisza, związany z Kaliszem

Wiktionary

- Sylwester Kaliski (1925-1978) – polski generał i naukowiec

3 miejscowości w Polsce:

- Kaliski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Paprotnia
- Kaliski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Przesmyki
- Kaliski – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Klukowo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nadchodziły tymczasem partie rekruckie z innych obwodów kaliskiego województwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlʲisʲci, AS: kalʹisʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaliskie n., Kalisz mrz., kaliszanin mos., kaliszanka ż.

przym. podkaliski

Wiktionary

# kaliskie

przymiotnik od: Kalisz, Kalisz Pomorski, Kaliskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region w środkowej Polsce

Wiktionary

Kaliskie – region historyczny i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu górnej i środkowej Warty, ze stolicą w Kaliszu; wschodnia część Wielkopolski.

Kaliskie obejmuje obszar dawnego województwa kaliskiego na południe od Gopła oraz ziemię wieluńską. Na północy graniczy z Kujawami, na południu z Dolnym Śląskiem i Górnym Śląskiem, na zachodzie z ziemią poznańską, na wschodzie z ziemią sieradzką i ziemią łęczycką.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Kaliskiem rozpogodziło się na dobre.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalisz mos./mrz., kaliszanin m., kaliszanka ż., Kaliszowa ż., Kaliszówna ż.

przym. kaliski

Wiktionary

# kalisraki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) grub. neol. kalesony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kalesony

Wiktionary

# kalista

nazwisko

SJP.pl

Kalista – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "najpiękniejsze". Jest odpowiednikiem męskiego imienia Kalikst. Istnieją dwie święte o tym imieniu.

Kalista i Kaliksta imieniny obchodzą 19 stycznia i 25 kwietnia.

Znane osoby noszące to imię:

- Calista Flockhart

Wikipedia

# kalistemon

rodzaj roślin z rodziny mirtowatych; kuflik

SJP.pl

Kuflik, kalistemon (Callistemon) – rodzaj roślin z rodziny mirtowatych, w niektórych ujęciach taksonomicznych włączany do rodzaju melaleuka Melaleuca. W tradycyjnym ujęciu obejmuje ok. 30 gatunków występujących w Australii. Rosną one w miejscach skalistych i piaszczystych, suchych i wzdłuż strumieni, często też na wybrzeżu. Kwiaty zapylane są głównie przez ptaki, a nasiona uwalniane są z twardych, zdrewniałych torebek zwykle po działaniu ognia.

Wikipedia

# kalisteniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kalisteniką, dotyczący kalisteniki

(1.2) odpowiedni kalistenice

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Trening kalisteniczny bazuje na wykonywaniu ćwiczeń z ciężarem własnego ciała. Pozwala w harmonijny sposób rozwinąć całą sylwetkę i możesz wykonać go tam, gdzie tylko chcesz, także w domu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalistenika ż.

przysł. kalistenicznie

Wiktionary

# kalistenika

trening siłowy z wykorzystaniem wyłącznie swojej masy ciała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. rodzaj treningu siłowego, wykonywanego w oparciu o ćwiczenia wykorzystujące ciężar własnego ciała

Wiktionary

Kalistenika (stgr. κάλλος kállos „piękno” i σθένος sthénos „siła”) – aktywność fizyczna polegająca na treningu oporowym opartym na ćwiczeniach z wykorzystaniem własnej masy ciała, takich jak np. „pompki”, „mostki”, „brzuszki” i „dipy”. Jest często łączona ze stretchingiem.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kalisteniczny

przysł. kalistenicznie

Wiktionary

# kalistrat

imię męskie

SJP.pl

Kalistrat – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się ze złożenia słów kalios i stratos oznaczających kolejno "piękno" i "armia". Imię to nosiło kilku świętych katolickich.

Kalistrat imieniny obchodzi 10 października i 26 października.

Wikipedia

# kalisz

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. duże miasto w Polsce, w południowo-wschodniej Wielkopolsce;

(1.2) geogr. wieś w województwie mazowieckim, w gminie Regimin;

(1.3) geogr. wieś w województwie pomorskim, w gminie Dziemiany;

(1.4) geogr. zob. Kalisz Pomorski.;

Wiktionary

Kalisz (łac. Calisia, jid. ‏קאַליש‎) – miasto na prawach powiatu, drugie pod względem liczby ludności i trzecie pod względem powierzchni w województwie wielkopolskim, historyczna stolica Wielkopolski obok Poznania, stolica Kaliskiego, siedziba powiatu kaliskiego, jeden z dwóch głównych ośrodków aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kaliskiego Okręgu Przemysłowego. Miasto położone w środkowo-zachodniej Polsce na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Kaliszu urodził się prezydent Polski – Stanisław Wojciechowski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkalʲiʃ, AS: kalʹiš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kaliskie n., kaliszanin mos., kaliszanka ż.

przym. kaliski

Wiktionary

# kaliszanin

mieszkaniec Kalisza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kalisza lub Kalisza Pomorskiego

(1.2) osoba pochodząca z Kalisza lub Kalisza Pomorskiego, urodzona w Kaliszu, Kaliszu Pomorskim

Wiktionary

Kaliszanin – czasopismo wydawane w latach 1870–1892 w Kaliszu, dwa razy w tygodniu, przez Karola Hindemitha; od 1893 ukazywało się pod tytułem „Gazeta Kaliska”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W skład sześcioosobowej ekspedycji wchodzą – prócz legniczan – dwaj kaliszanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈʃãɲĩn, AS: kalʹišãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalisz m.

:: fż. kaliszanka ż.

przym. kaliski

Wiktionary

# kaliszanka

mieszkanka Kalisza, Kalisza Pomorskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kalisza

(1.2) kobieta pochodząca z Kalisza, urodzona w Kaliszu

Wiktionary

Fabryka Pieczywa Cukierniczego „Kaliszanka” w Kaliszu – byłe przedsiębiorstwo przemysłu spożywczego z siedzibą w Kaliszu, założone w 1892 r., znacjonalizowane w 1948, sprywatyzowane w 1992, od 2005 w grupie kapitałowej Jutrzenka (obecnie Colian Holding); jeden z największych producentów wafli w czekoladzie w Polsce, produkowała m.in. wafle Grześki i herbatniki BeBe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkalʲiˈʃãnka, AS: kalʹišãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalisz m.

:: fm. kaliszanin m.

przym. kaliski

Wiktionary

# kaliszczak

nazwisko

SJP.pl

# kaliszewski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Kaliszewski (ur. 1954) – polski medioznawca, literaturoznawca, poeta
- Celestyn Adam Kaliszewski (1725-1767) – polski pedagog, historyk
- Franciszek Kaliszewski (1889-1960) – działacz komunistyczny
- Jerzy Kaliszewski (1912-1990) – polski aktor
- Julian Kaliszewski (ok. 1845-1910) – polski publicysta-satyryk
- Kacper Kaliszewski (ur. 1977) – polski dziennikarz
- Krzysztof Kaliszewski (ur. 1972) – polski lekkoatleta
- Stanisław Kaliszewski (1907-1983) – polski nauczyciel, dziennikarz i publicysta
- Wojciech Kaliszewski (ur. 1956) – polski historyk literatury

Wikipedia

# kaliszki

Miejscowości w Polsce i ich części

- Kaliszki – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
- Kaliszki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
- Kaliszki – zniesiona nazwa osady leśnej w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
- Kaliszki – część wsi Cieciory, w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Turośl
- Kaliszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Miastkowo
- Kaliszki – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Biała Piska

Wikipedia

# kaliszuk

nazwisko

SJP.pl

# kalit

stop niklu z glinem używany do wyrobu naczyń ogniotrwałych

SJP.pl

# kalita

nazwisko

SJP.pl

## Osoby

- Ioann Kalita – ciężki pociąg pancerny białych podczas wojny domowej w Rosji
- Iwan I Kalita (1288–1340) – książę moskiewski
- Iwan Kalita (1927–1996) – jeździec sportowy, medalista olimpijski
- Jacek Kalita (ur. 1982) – polski brydżysta
- Jan Kalita de Brenzenheim – szlachcic inflancki, c.k. urzędnik austriacki, starosta brzozowski w latach 1859–1864
- Józef Kalita (1928-1997) – polski aktor
- Karol Kalita (1830-1919) – polski pułkownik, dowódca oddziału partyzanckiego w powstaniu styczniowym
- Marek Kalita (ur. 1958) – polski aktor filmowy i teatralny, reżyser i scenograf
- Mirosław Kalita (ur. 1970) – piłkarz, obecnie trener piłkarski
- Stanisław Kalita (1961-2000) – polski historyk starożytności
- Suhani Kalita (ur. 1991) – indyjska aktorka i modelka
- Tomasz Kalita (1979-2017) – polski polityk, w latach 2008–2011 rzecznik prasowy Sojuszu Lewicy Demokratycznej

Wikipedia

# kalitwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie rostowskim Rosji, lewy dopływ Dońca

Wiktionary

# kalium

z łaciny: potas (pierwiastek chemiczny)

SJP.pl

# kalka

1. cienki papier służący do odbijania pisma, rysunku;
2. przezroczysty papier lub materiał płócienny do rysunków technicznych kopiowanych później na papierze światłoczułym;
3. odwzorowany rysunek, obraz;
4. wyraz lub związek wyrazowy, będący dosłownym tłumaczeniem z obcego języka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) papier powleczony z jednej strony farbą, wkładany między dwa arkusze papieru, aby na drugim otrzymać kopię tego, co jest pisane na pierwszym;

(1.2) półprzezroczysty papier służący do kopiowania rysunków i przenoszenia ich na inny papier;

(1.3) wierne odtworzenie jakiegoś wzoru, schematu lub sytuacji w nowych okolicznościach lub nowym miejscu

(1.4) jęz. wyraz lub wyrażenie złożone z rodzimych składników, lecz zbudowane na wzór obcego wyrazu lub wyrażenia;

Wiktionary

Materiał do kopiowania rysunku, a także uzyskany w ten sposób obraz:

- kalka kopiująca – artykuł papierniczy
- kalka techniczna – artykuł papierniczy

W językoznawstwie:

- kalka – określenie powstałe przez dosłowne tłumaczenie z języka obcego

Miejscowości o tej nazwie:

- Kalka – część wsi Brodnica Górna w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
- Kalka – miasto w Indiach, w stanie Hariana

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Przykładem kalki może być polskie słowo „zaimek”. Wydaje się posiadać swojską postać, a w istocie rzeczy jest dosłownym tłumaczeniem łacińskiego wzoru.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalkowanie n., przekalkowanie n., przekalkowywanie n.

czas. kalkować ndk., przekalkować dk., przekalkowywać ndk.

przym. kalkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) kalka językowa

Wiktionary

# kalklet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. sproszkowane szkło z recyklingu stosowane jako surowiec szklarski

Wiktionary

# kalkomania

1. technika nanoszenia na gładkie powierzchnie kolorowych ilustracji z odpowiednio przygotowanego papieru;
2. papier z taką ilustracją;
3. ilustracja naniesiona taką techniką

SJP.pl

Kalkomania – technika zdobnicza obejmująca druk na specjalnym papierze, którego obraz jest przeznaczony do przeniesienia na inną powierzchnię. Wynalezienie tej techniki ok. 1750 roku przypisuje się Simonowi François Ravenetowi – francuskiemu grawernikowi, który wyemigrował do Anglii. Kalkomania może być sucha, wodna, ceramiczna itp.Kalkomanie zazwyczaj drukuje się przy pomocy techniki druku zwanej sitodrukiem. Kalkomania jest bardziej zaawansowaną techniką dekupażu.

Wikipedia

# kalkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odbijanie rysunku za pomocą kalki

(1.2) przen. kopiowanie czyjegoś sposobu, stylu lub pomysłu

(1.3) jęz. zapożyczanie z obcego języka

Wiktionary

Kalka językowa (fr. calque linguistique), in. odbitka językowa – jednostka językowa utworzona poprzez dokładne przetłumaczenie wyrazu lub całego połączenia wyrazowego z jednego języka na inny. Język docelowy naśladuje wówczas strukturę (semantyczną, morfemową) przejętego słowa lub połączenia wyrazów przy użyciu rodzimych jednostek leksykalnych. Mechanizm ten określa się jako kalkowanie i bywa uważany za szczególny typ zapożyczania językowego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kalka ż., przekalkowanie n., przekalkowywanie n.

czas. kalkować ndk., przekalkować dk., przekalkowywać ndk.

przym. kalkowany, kalkowy, przekalkowany, przekalkowywany

ims. kalkujący

Wiktionary

# kalkownia

1. pracownia, w której kalkuje się wykresy, rysunki itp.;
2. dawniej: urządzenie do pompowania powietrza do miechów organowych

SJP.pl

Kalkownia – była osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica.

Miejscowość zanikła, nazwę zniesiono z 1.01.2021 r.

Miejscowość wchodziła w skład sołectwa Bolejny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# kalkowski

nazwisko

SJP.pl

# kalkowy

przymiotnik od: kalka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kalką, dotyczący kalki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalka ż., kalkowanie n., przekalkowanie n., przekalkowywanie n.

czas. kalkować ndk., przekalkować dk., przekalkowywać ndk.

przym. kalkowany, przekalkowany, przekalkowywany

ims. kalkujący

Wiktionary

# kalkstein

[czytaj: kalksztajn] nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

# kalkucki

przymiotnik od: Kalkuta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kalkutą, dotyczący Kalkuty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kolkata ż., Kalkuta ż.

Wiktionary

# kalkulacja

1. obliczenie, wyliczenie, rachunek;
2. rozważanie szans na powodzenie jakichś działań i planowanie ich przebiegu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. ustalanie kosztów na jednostkę towarów lub usług

(1.2) rozważanie nad szansami przedsięwzięcia

Wiktionary

Kalkulacja (łac. calculatio – obliczenie) – jest to ustalenie kosztu jednostkowego wytworzonego produktu, dostarczenie informacji o wysokości poniesionych kosztów oraz o wysokości poszczególnych kosztów w całości (układ kalkulacyjny kosztów). Kalkulacja stanowi istotny etap rachunku kosztów.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kalkulator mrz., kalkulowanie n., skalkulowanie n., kalkulatorek m.

czas. kalkulować ndk., skalkulować dk.

przym. kalkulacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liczenie, obliczanie, planowanie, wyliczanie

(1.2) planowanie, przemyśliwanie, rozważanie

Wiktionary

# kalkulacyjny

związany z kalkulacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kalkulacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalkulatorek m., kalkulacja ż., kalkulator m., kalkulowanie n.

czas. kalkulować ndk.

Wiktionary

# kalkulator

osoba zatrudniona do przeprowadzenia kalkulacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pracownik, który zajmuje się wykonywaniem kalkulacji;

Wiktionary

Kalkulator – przenośne urządzenie liczące służące do wykonywania obliczeń matematycznych. Współcześnie najczęściej elektroniczne i o niewielkich kompaktowych rozmiarach. Dawniej mechaniczne, nazywane maszyną kalkulacyjną i zdolne do wykonywania jedynie podstawowych operacji arytmetycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kuratorium zabroniło korzystania z kalkulatorów podczas egzaminu maturalnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalkuˈlatɔr, AS: kalkulator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalkulant m., kalkulantka ż., kalkulacja ż., kalkulowanie n., wykalkulowanie n., skalkulowanie n.

:: zdrobn. kalkulatorek m.

:: fż. kalkulatorka ż.

czas. kalkulować ndk., wykalkulować dk., skalkulować dk.

przym. kalkulatorowy, kalkulacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żart. liczydło, komputer

Wiktionary

# kalkulatorek

zdrobnienie od: kalkulator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zdrobn. kalkulator

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku dzieci z zamożniejszych rodzin szpanowały w szkołach elektronicznymi zegarkami z kalkulatorkiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalkulator m., kalkulant m., kalkulantka ż., kalkulacja ż., kalkulowanie n., wykalkulowanie n., skalkulowanie n.

:: fż. kalkulatorka ż.

czas. kalkulować ndk., wykalkulować dk., skalkulować dk.

przym. kalkulatorowy, kalkulacyjny

Wiktionary

# kalkulatorka

kobieta zatrudniona do przeprowadzenia kalkulacji

SJP.pl

# kalkulatorowy

→ kalkulator

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kalkulatorem, dotyczący kalkukatora

Wiktionary

#### Patrz:

kalkulator

#### Powiązane:

rzecz. kalkulator m., kalkulatorek m.

Wiktionary

# kalkulograf

urządzenie mierzące czas międzymiastowej rozmowy telefonicznej

SJP.pl

# kalkulować

obliczać, rozważać

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) obliczać, rachować, dokonywać kalkukacji

(1.2) przen. liczyć na coś

czasownik zwrotny kalkulować się

(2.1) opłacać się

(2.2) być rezultatem kalkulowania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Kalkulują nie tylko przez wzgląd na to, co mogą stracić wchodząc zbyt wcześnie w związek małżeński, dostrzegają także korzyści – związek formalny skróci przedłużający się niepokojąco czas pozostawania panną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalkulatorek m., kalkulator m., kalkulacja ż., kalkulowanie n.

przym. kalkulacyjny

Wiktionary

# kalkuta

miasto w Indiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w delcie Gangesu w północno-wschodnich Indiach, stolica stanu Bengal Zachodni;

Wiktionary

Kolkata lub Kalkuta (hindi कोलकाता, trl. Kolkātā, trb. Kolkata; bengali: কলকাতা, trl. Kolkatā, trb. Kolkata ang. Kolkata; do 2001 r. hindi कलकत्ता, trl. Kalkattā, trb. Kalkatta; ang. Calcutta) – miasto w Indiach, w delcie Gangesu, stolica stanu Bengal Zachodni, trzecia aglomeracja w kraju licząca około 15 milionów mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kalkuta położona jest w delcie Gangesu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kalˈkuta, AS: kalkuta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kolkata ż.

przym. kalkucki, podkalkucki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kolkata

Wiktionary

# kalkutyjczyk

mieszkaniec Kalkuty

SJP.pl

# kalkutyjka

mieszkanka Kalkuty

SJP.pl

# kalla

1. trująca bylina z rodziny obrazkowatych; czermień
2. roślina z rodziny obrazkowatych, uprawiana jako roślina ozdobna; kalia

SJP.pl

- Kalla – wieś w Albanii, w gminie Sllovë.
- Charlotte Kalla – szwedzka biegaczka narciarska
- Czermień błotna (Calla palustris), gdzie 'kalla' jest jej nazwą botaniczną
- Cantedeskia (Zantedeschia), którą błędnie określano jako 'kallę'. Obecnie jednak odchodzi się od tej nazwy na rzecz dwóch innych nazw: cantedeskia i kalia.

Wikipedia

# kallimach

imię męskie

SJP.pl

- Kallimach – rzeźbiarz i architekt grecki, tworzący w V wieku p.n.e.
- Kallimach – archont polemarch ateński w czasie bitwy pod Maratonem
- Kallimach z Cyreny – grecki poeta aleksandryjski z III wieku p.n.e.
- Filip Kallimach – XV-wieczny poeta i prozaik, starosta gostyniński

Wikipedia

# kallina

imię żeńskie

SJP.pl

Kalina – imię żeńskie o niejasnym pochodzeniu, stanowiące być może przekształcone na gruncie białoruskim imię Akwilina, lub powstałe na gruncie wschodniosłowiańskim pod wpływem wyrazu kalina. Zgodnie z rosyjskimi źródłami, Kalinka to zdrobnienie zarówno męskie od Kalinika, jak i żeńskie – od żeńskiego rosyjskiego odpowiednika tego imienia, tj. Kallinikii (Каллиникня). Należy też podkreślić, iż forma Kalina spotykana była jako męska forma skrócona imienia Kalinik już w źródłach pochodzących z lat 1479–1584 z monastyru sołowieckiego.

Wikipedia

# kallisto

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. drugi co do wielkości księżyc Jowisza, trzeci w Układzie Słonecznym;

Wiktionary

- Kallisto (łac. Callisto) – w mitologii greckiej królewna lub nimfa, ulubienica Artemidy
- Kallisto – księżyc Jowisza
- Kallisto – planetoida o numerze katalogowym 204

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cztery największe księżyce Jowisza (Kallisto, Europa, Ganimedes, Io) to tzw. księżyce galileuszowe, odkryte przez Galileusza.

Wiktionary

# kallus

merystem przyranny wytwarzany z tkanki miękiszowej rośliny na uszkodzonej powierzchni; kalus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. rodzaj tkanki miękiszowej roślin;

Wiktionary

Kalus, kallus, merystem przyranny – tkanka roślinna powstająca w miejscu zranienia rośliny najczęściej z okolicznych komórek tkanki miękiszowej. Jest to amorficzna masa komórek mająca zwykle postać białego nalotu. Komórki tworzone przez te merystemy powodują stopniowe zabliźnianie się i zarastanie ran. Komórki kallusa są zwykle większe od komórek tkanki macierzystej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wystawiony na działanie promieni kallus często zawiera chlorofil.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalus mrz.

przym. kalusowy, kallusowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. kalus

Wiktionary

# kallusowy

przymiotnik od: kallus

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kallusa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kallus mrz., kalus mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. kalusowy

Wiktionary

# kalman

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

# kalmar

głowonóg mający walcowate ciało z licznymi ramionami otaczającymi otwór gębowy, poruszający się ruchem odrzutowym, żyjący gromadnie w Atlantyku i Morzu Śródziemnym; kałamarnica; loligo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;

Wiktionary

Kalmar – miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską (Morze Bałtyckie). Ośrodek administracyjny Regionu Kalmar (236 501 mieszkańców) i Gminy Kalmar (60 649 mieszkańców).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkalmar, AS: kalmar

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kalmarski

Wiktionary

# kalmarowy

→ kalmar

SJP.pl

#### Patrz:

kalmar

# kalmarski

przymiotnik od: Kalmar

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kalmarem, dotyczący Kalmaru, pochodzący z Kalmaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalmar mrz.

Wiktionary

# kalmary

rząd morskich głowonogów o walcowatym ciele z licznymi ramionami otaczającymi otwór gębowy; kałamarnice

SJP.pl

Kałamarnice, kalmary, kalmarokształtne (Teuthida) – grupa około 300 gatunków głowonogów zaliczanych do dziesięciornic, tradycyjnie klasyfikowana w randze rzędu lub podrzędu, znacznie zróżnicowana morfologicznie i ekologicznie. Są zaliczane do owoców morza (frutti di mare). Część taksonomów nie uznaje tej grupy za klad, a nazwę Teuthida traktuje jako nomen dubium i proponuje w jej miejsce wprowadzenie rzędów Myopsida i Oegopsida.

Wikipedia

# kalmarzec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Architeuthis dux|Steenstrup|ref=tak., duży głowonóg morski, jeden z największych mięczaków na świecie;

Wiktionary

Kałamarnica olbrzymia, kalmarzec (Architeuthis dux) – gatunek kałamarnicy z rodziny Architeuthidae. Obok Mesonychoteuthis hamiltoni jeden z dwóch największych mięczaków na świecie. Ma dziesięć ramion (w tym dwa dłuższe z haczykowatymi przyssawkami). Największy znany okaz, znaleziony w 1887 przy brzegach Nowej Zelandii, miał średnicę oczu dochodzącą do 37 cm, a długość ciała do 18 m (z czego ok. 12 m przypadało na macki). Zwierzę to jest przypuszczalnie źródłem legend o krakenie; jest to jeden z przypadków, gdy istnienie stworzenia uważanego za mityczne znajduje potwierdzenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Największy znany okaz kalmarca złowiono w 1887 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalmar mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kałamarnica olbrzymia

Wiktionary

# kalmia

rodzaj z rodziny wrzosowatych obejmujący siedem gatunków krzewów występujących w Ameryce Północnej i na Kubie

SJP.pl

Kalmia (Kalmia L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych. Należy do niego 9 gatunków. Największe ich zróżnicowanie jest w Ameryce Północnej, gdzie rośnie 8 gatunków, z czego 7 we wschodniej części kontynentu (na południu sięgając do Kuby), a jeden (kalmia wrzosopodobna K. ericoides) w zachodniej części. Jeden gatunek – naskałka pełzająca K. procumbens – występuje w górach Europy i północnej Azji (nazwa zwyczajowa wynika z długiej tradycji zaliczania tego gatunku do odrębnego rodzaju – naskałka Loiseleuria).

Wikipedia

# kalmodulina

białko występujące powszechnie w organizmach eukariotycznych, działające w obecności jonów wapnia

SJP.pl

Kalmodulina (ang. calcium-modulated protein, CaM, "białko modulowane przez wapń") – małe (16,7 kDa) białko modulatorowe, powszechnie występujące w organizmach eukariotycznych, o konserwatywnej ewolucyjnie strukturze: składa się z jednego łańcucha polipeptydowego o długości 148 reszt aminokwasowych. Odkryte w 1970 r. równocześnie przez dwa zespoły badaczy, zyskało stosowaną dziś nazwę w 1979.

Wikipedia

# kalmus

1. dawniej: tatarak;
2. gatunek wódki przygotowanej jako nalewka na korzeniach tataraku; kalmusówka; ajerówka

SJP.pl

Luksemburg:

- Kalmus – niemiecka nazwa wsi Calmus

Osoby:

- Herbert Kalmus – amerykański inżynier
- Janusz Kalmus – polski strzelec
- Marek Kalmus – polski filozof
- Michaił Kalmus – radziecki oficer

Zobacz też:

- Calmus

Wikipedia

# kalmusówka

przestarzałe: słodka wódka, sporządzona jako nalewka na korzeniach tataraku; ajerówka

SJP.pl

# kalnica

W Polsce

- Kalnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zagórz
- Kalnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Cisna
- Kalnica – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk

- Kalnica – gromada

- Kalnica – potok, dopływ Jedlicy
- Kalnica – potok, dopływ Śmieszki
- Kalnica – potok, dopływ Wetliny

Inne

- Kalnica – część Kowna

Wikipedia

# kalnicowate

rodzina muchówek; Lauxaniidae

SJP.pl

# kalników

Kalników – wieś w Polsce położona na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Stubno.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kalników. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

# kalny

przymiotnik

(1.1) gwara. zanieczyszczony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po wczorajszym deszczu Soła była kalna

Wiktionary

# kalo

w handlu: strata na wadze towaru, spowodowana wyschnięciem przy transportowaniu lub przechowywaniu

SJP.pl

Caló (od rom. słowa kalo „czarny”, lub od pierwotnego hiszp. zincaló „cygański”) – pogadialekt języka romskiego, uważany też za gwarę hiszpańskiego, lub osobny język mieszany, którym posługują się andaluzyjscy Romowie zwani Calé (nazwa własna), Gitanos lub dawniej Zincarli (egzoetnonimy). Obok portugalsko-brazylijskiego calâo, katalońskiego romanó i baskijskiego errumantxela tworzy iberyjską grupę pogadialektów języka romskiego, używanych na terenie Hiszpanii i Portugalii oraz w Ameryce Łacińskiej.

Wikipedia

# kalobriowiec

przedstawiciel rzędu roślin z gromady wątrobowców

SJP.pl

# kalocefalus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina z rodzaju nazwa systematyczna|Calocephalus|ref=tak.

Wiktionary

Kalocefalus (Calocephalus R. Br.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje co najmniej 9 gatunków występujących naturalnie w Australii.

Wikipedia

# kalofonia

rzadko: kalafonia;
1. produkt uboczny destylacji żywic drzew iglastych, używany m.in. do nacierania włosia smyczków;
2. dawniej, żartobliwie: napój alkoholowy

SJP.pl

# kalokagathia

[czytaj: kalokagatia] ideał wychowania arystokratycznego w starożytnej Grecji; kalokagatia, kalokagathos, kalos kagathos

SJP.pl

Kalokagatia, kalokagathia (stgr. καλοκαγαθία kalokagathia, od καλὸς κἀγαθός kalos kagathos – dosł. „piękny i dobry”), właściwa forma kalokagathia – greckie pojęcie oznaczające połączenie dobra z pięknem. W tym samym znaczeniu, lecz jako καλὸς καὶ ἀγαθός lub καλὸς κἀγαθός występowało w dziełach Homera, Solona i Tukidydesa. Było ono odzwierciedleniem szlachetnego i etycznego postępowania. Pierwszą znaną z imienia osobą, która użyła tego pojęcia, był Ksenofont.

Wikipedia

# kalokagathos

[czytaj: kaloKAgatos] ideał wychowania arystokratycznego w starożytnej Grecji; kalokagatia, kalokagathia, kalos kagathos

SJP.pl

# kalokagatia

ideał wychowania arystokratycznego w starożytnej Grecji; kalokagathia, kalokagathos, kalos kagathos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. w starożytnej Grecji: ideał etyczny łączący doskonałość duchową z pięknem fizycznym

Wiktionary

Kalokagatia, kalokagathia (stgr. καλοκαγαθία kalokagathia, od καλὸς κἀγαθός kalos kagathos – dosł. „piękny i dobry”), właściwa forma kalokagathia – greckie pojęcie oznaczające połączenie dobra z pięknem. W tym samym znaczeniu, lecz jako καλὸς καὶ ἀγαθός lub καλὸς κἀγαθός występowało w dziełach Homera, Solona i Tukidydesa. Było ono odzwierciedleniem szlachetnego i etycznego postępowania. Pierwszą znaną z imienia osobą, która użyła tego pojęcia, był Ksenofont.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli jednak pokolenie inicjatorów nowożytnego olimpizmu miało prawo wierzyć w taką ewolucję sportu, która zbliżać się będzie stopniowo do kalokagatii, to późniejsze generacje działaczy olimpijskich wyzbyły się złudzeń (…).

(1.1) Gdy łącząc piękno i dobro powołujemy się na tradycje Starożytności, na kalokagatię - nie pamiętamy zwykle, że był to ideał wychowania młodzieży greckiej, coś w rodzaju kodeksu rycerskiego (…).

Wiktionary

# kalomel

minerał i związek chemiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. chlorek rtęci(I), biała, słabo rozpuszczalna w wodzie substancja używana m.in. jako środek antyseptyczny lub przeczyszczający;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wysypał odważony kalomel, przetarł talerzyki metalowe i po raz drugi nadważył… Dopiero za czwartym razem wagę utrafił.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kalomelowy

Wiktionary

# kalomelowy

przymiotnik od: kalomel, np. półogniwo kalomelowe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z kalomelem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak widać z powyższego wzoru potencjał elektrody kalomelowej zależy od stężenia jonów chlorkowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalomel m.

Wiktionary

# kalometria

nauka o symetrii i harmonii

SJP.pl

# kalong

największy z nietoperzy, o rozpiętości skrzydeł do półtora metra; rudawka malajska, pies latający

SJP.pl

Rudawka (Pteropus) – rodzaj ssaków z podrodziny Pteropodinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae). Nazywane są również kalongami lub lisami latającymi. Wiele gatunków jest zagrożonych wyginięciem, ze względu na wysoki poziom polowań w celach konsumpcyjnych, bądź medycznych. Zwierzęta są także zabijane dla sportu.

Wikipedia

# kalonka

wieś w Polsce koło Łodzi

SJP.pl

- Kalonka – potok, dopływ Żylicy
- Kalonka – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Nowosolna
- Kalonka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Pilawa
- Kalonka – gromada

Wikipedia

# kaloria

1. jednostka wartości odżywczej pokarmu;
2. pozaukładowa jednostka ciepła, równa 4,19 dżula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;

(1.2) pot. kilokaloria

Wiktionary

Kaloria (łac. calor – ciepło), skrót cal – wspólna nazwa różnych jednostek ciepła; historycznie definiowana jako ciepło potrzebne do ogrzania grama wody o jeden stopień Celsjusza. Definicja ta jest nieprecyzyjna przez zależność ciepła właściwego wody od temperatury, ciśnienia i składu izotopowego, przez co powstały różne warianty tej jednostki, zdefiniowane ściślej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Jestem na diecie i mogę zjeść dziennie tylko tysiąc kalorii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlɔrʲja, AS: kalorʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaloryczność ż.

przym. kaloryczny

przysł. kalorycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kaloryczność ż.

przym. kaloryczny

przysł. kalorycznie

frazeologia.

etymologia. etym|franc|calorie. < etym|łac|calor.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) calorie

* białoruski: (1.1) калорыя ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) калёрыя ż.

* duński: (1.1) kalorie w.; (1.2) kalorie w.

* esperanto: (1.1) kalorio

* hiszpański: (1.1) caloría ż.

* kataloński: (1.1) caloria ż.; (1.2) caloria ż.

* łaciński: (1.1) caloria ż.

* nowogrecki: (1.1) θερμίδα ż.

* słowacki: (1.1) kalória ż.

* ukraiński: (1.1) калорія ż.; (1.2) калорія ż.

* włoski: (1.1) caloria ż.; (1.2) caloria ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kaloryczniej

stopień wyższy od przysłówka: kalorycznie

SJP.pl

# kaloryczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kaloryczny

SJP.pl

# kaloryczność

1. liczba kalorii określonego produktu spożywczego;
2. liczba kalorii (jednostek ciepła) przy spalaniu określonego surowca lub paliwa, np. kaloryczność węgla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ilość energii jaką można uzyskać przez strawienie pokarmu albo spalenie paliwa

Wiktionary

Wartość energetyczna – ilość energii w danym produkcie jaką organizm może przyswoić przez trawienie. Wartość energetyczna wyrażana jest w kilokaloriach (kcal) i kilodżulach (kJ).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kaloria ż.

przym. kaloryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) (dla spalania) wartość opałowa, wartość energetyczna

Wiktionary

# kaloryczny

pełen kalorii, zawierający wiele kalorii (zazwyczaj o posiłku)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. dotyczący kalorii

przymiotnik jakościowy

(2.1) spoż. bogaty w kalorie, dostarczający dużo energii

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Owoce są zwykle bardzo kaloryczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaloria ż., kaloryczność ż.

przysł. kalorycznie

Wiktionary

# kaloryfer

1. urządzenie do ogrzewania pomieszczeń;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; ośmiopak, sześciopak, six-pack, ABS, kratka, dziesięciopak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

(1.2) przen. pot. anat. wyraziste mięśnie brzucha

(1.3) środ. muz. przen. akordeon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. wojsk. przen. plutonowy

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znowu kaloryfer w łazience się zapowietrzył.

(1.1) Szkolne kaloryfery znowu nie grzeją i jeśli niska temperatura utrzyma się do jutra, będą musieli zwolnić nas z zajęć.

(1.2) Ćwiczę od kilku tygodni, żeby w lecie pokazać ładny kaloryfer na plażaaży.

(1.3) Od tygodnia syn sąsiadów rzępoli na kaloryferze, tak że uszy więdną.

(2.1) Po szkółce podoficerskiej Jacek podpisał kontrakt zawodowy i został kaloryferem w jednostce przeciwlotniczej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalɔˈrɨfɛr, AS: kaloryfer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kaloryferek m.

przym. kaloryferowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grzejnik, grzejnik CO, wymiennik cieplny

(1.2) sześciopak

(1.3) akordeon, harmonia, harmoszka

Wiktionary

# kaloryferowy

→ kaloryfer

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od kaloryfer

Wiktionary

#### Patrz:

kaloryfer

#### Wymowa:

IPA: ˌkalɔrɨfɛˈrɔvɨ, AS: kaloryferovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kaloryfer mrz.

Wiktionary

# kaloryfery

1. urządzenie do ogrzewania pomieszczeń;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; ośmiopak, sześciopak, six-pack, ABS, kratka, dziesięciopak

SJP.pl

# kaloryka

rzadko: nauka i studia nad właściwościami ciepła; termologia

SJP.pl

# kalorymetr

urządzenie wykorzystywane do mierzenia ilości ciepła pobieranego lub oddawanego przez ciało

SJP.pl

Kalorymetr – przyrząd laboratoryjny do pomiaru ciepła wydzielanego lub pobieranego podczas procesów chemicznych i fizycznych.

Wykorzystywany jest przede wszystkim do wyznaczania ciepła właściwego cieczy i ciał stałych, ciepła topnienia i ciepła parowania. Pomiar kalorymetryczny umożliwia też badanie zmian w czasie wartości termodynamicznych takich jak entalpia i entropia, umożliwiając szczegółową analizę przemian zachodzących w analizowanym układzie.

Wikipedia

# kalorymetria

Kalorymetria (łac. calor = ciepło) – dział chemii fizycznej i termodynamiki zajmujący się rozwijaniem technik pomiaru ciepła powstającego w wyniku reakcji chemicznych i rozmaitych procesów fizycznych.

Kalorymetria dostarcza wielu cennych informacji o termodynamicznym przebiegu procesu. Pomiar ciepła przemiany umożliwia bowiem ustalenie także wartości zmian innych wielkości termodynamicznych takich jak entalpia, entropia i wiele innych.

Wikipedia

# kalorymetryczny

odnoszący się do kalorymetru lub kalorymetrii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z kalorymetrem lub z kalorymetrią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalorymetr mrz., kalorymetria ż.

przysł. kalorymetrycznie

Wiktionary

# kalos

samochód typu Daewoo Kalos

SJP.pl

- Kalos – uczeń Dedala
- Kalos – model Daewoo/Chevroleta
- Kalos – fikcyjny region w świecie Pokémon

Wikipedia

# kalosz

1. gumowy but;
2. dawniej: gumowa nakładka ochronna na but

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) obuw. gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

(1.2) pot. zob. sędzia kalosz.

Wiktionary

Kalosze (gumowce, gumiaki) – gumowe obuwie chroniące nogi lub buty przed zamoczeniem.

Pierwotnie była to jedynie osłona na obuwie: bardzo niskie, tylko do kostki, zakładano je na buty, aby je chronić przed zabrudzeniem i zamoczeniem. Po dojściu na miejsce można było kalosze zdjąć i chodzić w butach lub kapciach. W niektórych państwach ten typ jest nadal bardzo popularny, w Polsce obecnie są w tej postaci rzadko używane.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pada deszcz, załóż kalosze!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkalɔʃ, AS: kaloš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gumowiec, pot. gumiak

Wiktionary

# kalosze

1. gumowe obuwie służące ochronie przed deszczem i błotem;
2. dawniej: gumowe obuwie nakładane na inne obuwie w celu ochrony ich przed deszczem i błotem

SJP.pl

Kalosze (gumowce, gumiaki) – gumowe obuwie chroniące nogi lub buty przed zamoczeniem.

Pierwotnie była to jedynie osłona na obuwie: bardzo niskie, tylko do kostki, zakładano je na buty, aby je chronić przed zabrudzeniem i zamoczeniem. Po dojściu na miejsce można było kalosze zdjąć i chodzić w butach lub kapciach. W niektórych państwach ten typ jest nadal bardzo popularny, w Polsce obecnie są w tej postaci rzadko używane.

Wikipedia

# kaloszek

zdrobnienie od: kalosz

SJP.pl

# kaloszowy

przymiotnik od: kalosz

SJP.pl

# kalota

1. sklepienie czaszki ludzkiej;
2. czasza
3. przyrząd używany w protetyce przy wykonywaniu protez

SJP.pl

- czasza w architekturze
- czasza kuli
- czasza lodowa
- czasza grzejna
- czasza spadochronu
- Czasza – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim

Wikipedia

# kalotechniczny

związany z kalotechniką (upiększającą kosmetyką ciała, włosów i paznokci)

SJP.pl

# kalotechnika

sztuka upiększania ciała, zwłaszcza włosów i paznokci

SJP.pl

# kalotka

czapeczka noszona przez dostojników w kościele katolickim; piuska

SJP.pl

Piuska (zucchetto, kalotka) – mała czapeczka zakładana przez duchownych katolickich pod biret lub kapelusz, natomiast przez wyższych dostojników (biskupów, kardynałów, papieży) noszona stale jako samodzielne nakrycie głowy. Zasadniczo występująca w kolorach:

- czarnym dla niższych duchownych;
- amarantowym (fioletowym) dla biskupów i arcybiskupów;
- szkarłatnym (czerwonym) dla kardynałów;
- białym dla papieży, w tym emerytowanych.

Wikipedia

# kalotypia

pierwsza technika fotograficzna

SJP.pl

Kalotypia (z gr. καλός "piękny" i τύπος "odcisk", znana również jako talbotypia) – pierwsza fotograficzna technika negatywowa, opatentowana przez jej wynalazcę, Williama Foxa Talbota, w 1841 roku. Stosowana była w latach 40. i 50. XIX wieku. Papier pokryty światłoczułymi halogenkami srebra zostaje naświetlony w aparacie, a następnie wywoływany, dzięki czemu obraz utajony staje się widoczny. Z tak przygotowanego negatywu (kalotypu) wykonywane są odbitki – w XIX wieku w zasadzie wyłącznie były to odbitki na papierze solnym. Idea kalotypii – wykonywanie negatywu pozwalającego na otrzymanie wielu pozytywów (odbitek) – stała się podstawą dalszego rozwoju fotografii.

Wikipedia

# kalotypowy

→ kalotypia; talbotypiczny, talbotypowy

SJP.pl

# kaloza

1. w botanice: wielocukrowiec zbudowany z glukozy, zasklepiający pory rurek sitowych roślin w okresie ich spoczynku;
2. w biologii: substancja występująca w cystolitach, łagiewce pyłkowej i mlecznikach

SJP.pl

Kaloza – organiczny związek chemiczny, polisacharyd z grupy β-glukanów, zbudowany z reszt glukozy połączonych wiązaniami β-1,3-glikozydowymi. Występuje okresowo w ścianach komórkowych roślin, głównie w miejscach zranienia. Odkłada się także wokół komórek sitowych. Ma zdolność do silnego pęcznienia, dzięki czemu izoluje protoplast (blokuje dyfuzję).

Wikipedia

# kalpa

w hinduizmie: okres od początku do końca świata

SJP.pl

Kalpa (sanskryt), eon – określenie bardzo długich okresów w historii świata w hinduizmie i buddyzmie.

Wikipedia

# kalprotektyna

białko ostrej fazy, wskazujące na stan zapalny jelit

SJP.pl

# kalsk

W Polsce

- Kalsk – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Sulechów
- Kalsk – gromada
- dawna nazwa wsi Rzeczna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk

Wikipedia

# kalski

nazwisko

SJP.pl

# kalukin

nazwisko

SJP.pl

# kalumet

fajka pokoju u Indian amerykańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) indiańska fajka pokoju

Wiktionary

Kalumet (z fr. „wydrążona trzcina”, znany także jako święta fajka lub fajka pokoju) – ozdobna obrzędowa fajka części plemion północnoamerykańskich Indian, palona podczas niektórych ceremonii religijnych, uroczystości społecznych i szczególnie ważnych spotkań towarzyskich, a także w trakcie indywidualnej modlitwy.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) kalumet m.

źródła.

== kalumet (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) kalumet

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# kalumnia

niesłuszne posądzenie kogoś; oszczerstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niesprawiedliwe oszczerstwo, oskarżenie

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) potwarz

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kalumniator mos.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|calumnia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) calumny

* baskijski: (1.1) kalumnia

* esperanto: (1.1) kalumnio

* interlingua: (1.1) calumnia

* kataloński: (1.1) calúmnia ż.

* łaciński: (1.1) calumnia

* rosyjski: (1.1) клевета ż.

* włoski: (1.1) calunnia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlũmʲɲja, AS: kalũmʹńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalumniator mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) potwarz

Wiktionary

# kalumniator

przestarzale: oszczerca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba szerząca nieprawdziwe, krzywdzące informacje w celu zaszkodzenia komuś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] zaczynałem uchodzić za intryganta, agitatora, kalumniatora, za indywiduum, które niewątpliwie napędzono dla jakichś nieczystych sprawek z posady inżyniera, i które mści się rozszerzaniem obrzydliwych fałszów o swoich dawniejszych chlebodawcach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalumnia ż., kalumniowanie n.

:: fż. kalumniatorka

czas. kalumniować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oszczerca; książk. potwarca

Wiktionary

# kalumniatorka

→ kalumniator

SJP.pl

#### Patrz:

kalumniator

# kalumniatorski

→ kalumniator

SJP.pl

#### Patrz:

kalumniator

# kalus

tkanka miękiszowa wytwarzana na zranionej powierzchni narządów roślin; kallus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. rodzaj tkanki miękiszowej roślin;

Wiktionary

Kalus, kallus, merystem przyranny – tkanka roślinna powstająca w miejscu zranienia rośliny najczęściej z okolicznych komórek tkanki miękiszowej. Jest to amorficzna masa komórek mająca zwykle postać białego nalotu. Komórki tworzone przez te merystemy powodują stopniowe zabliźnianie się i zarastanie ran. Komórki kallusa są zwykle większe od komórek tkanki macierzystej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wystawiony na działanie promieni kalus często zawiera chlorofil.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kallus mrz.

przym. kalusowy, kallusowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. kallus

Wiktionary

# kaluski

nazwisko

SJP.pl

# kalusowy

przymiotnik od: kalus

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kalusa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalus mrz., kallus mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. kallusowy

Wiktionary

# kalwados

francuska wódka produkowana z jabłek, o charakterystycznym zapachu i smaku; calvados

SJP.pl

Calvados (pol. kalwados) – napój alkoholowy (winiak francuski), odznaczający się wytrawnym smakiem owocowym (jabłkowym) i charakterystycznym jabłkowym bukietem. Wyrabiany jest głównie w departamencie Calvados w Normandii poprzez destylację cydru.

Wikipedia

# kalwaria

1. obrazy lub rzeźby ze scenami drogi krzyżowej;
2. kościół wzniesiony na wzgórzu będący stacją drogi krzyżowej;
3. męka, cierpienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. bibl. niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;

Wiktionary

Kalwaria (Calvaria – łac. odpowiednik hebr. Golgota – to znaczy czaszka) – zespół kościołów lub kaplic symbolizujących stacje Męki Pańskiej, zakładany zazwyczaj na wzgórzach, tak by przypominał swym położeniem Jerozolimę.

W okresie, gdy dostęp do „świętego miasta” był utrudniony, pielgrzymując do takiej kalwarii można było uzyskać takie same odpusty jak w czasie pielgrzymki do Jerozolimy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chrystus miał zostać ukrzyżowany na Kalwarii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalwaria ż.

przym. kalwaryjski, kalwaryjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Golgota

Wiktionary

# kalwarianin

mieszkaniec Kalwarii Zebrzydowskiej, Góry Kalwarii

SJP.pl

# kalwarianka

1. mieszkanka Kalwarii Zebrzydowskiej, Góry Kalwarii;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Córek Naszej Pani na Górze Kalwarii

SJP.pl

# kalwaryjny

przymiotnik od: kalwaria; kalwaryjski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do kalwarii, związany z kalwarią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłumy gromadzą się na misteriach kalwaryjnych w Kalwarii Zebrzydowskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalwaria ż., kalwaria ż.

przym. kalwaryjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kalwaryjski

Wiktionary

# kalwaryjski

1. przymiotnik od : kalwaria; kalwaryjny;
2. przymiotnik od: Kalwaria, Kalwaria Zebrzydowska;
3. przymiotnik od: Góra Kalwaria; górskokalwaryjski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kalwarii, związany z Kalwarią

(1.2) odnoszący się do Kalwarii Pacławskiej, związany z Kalwarią Pacławską

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ofiary wypadku trafiły do kalwaryjskiego szpitala.

(1.3) Nocleg zamówimy w którymś z kalwaryjskich hosteli.

(1.4) Pątnicy zatrzymali się przed piąta kaplicą kalwaryjską.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalwaria ż., kalwaria ż.

przym. kalwaryjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) rzad. kalwaryjny

Wiktionary

# kalwasiński

nazwisko

SJP.pl

# kalwila

1. odmiana jabłoni o cienkiej skórce i delikatnym miąższu;
2. owoc tej jabłoni

SJP.pl

# kalwin

członek Kościoła ewangelicko-reformowanego; kalwinista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba, która wyznaje kalwinizm

Wiktionary

Jan Kalwin (fr. Jean Cauvin albo również Jean Calvin; ur. 10 lipca 1509 w Noyon, zm. 27 maja 1564 w Genewie) – francuski teolog protestancki, reformator, kaznodzieja, humanista, pisarz i organizator życia duchowego w Szwajcarii w okresie reformacji. Twórca jednej z doktryn religijnych – ewangelicyzmu reformowanego (od jego nazwiska nazywanej kalwinizmem), przyjętej przez Kościoły ewangelicko-reformowane, prezbiteriańskie, a następnie przez część kongregacjonalnych, opierającej się głównie na nauce o predestynacji oraz nauce o realnej i duchowej obecności Jezusa Chrystusa w Wieczerzy Pańskiej, w odróżnieniu od poglądu powszechnie panującego w Kościele katolickim (obecności realnej i cielesnej). Nazywany przez swych zwolenników „teologiem par excellence”; „Arystotelesem Reformacji”; „Akwinatą Kościoła reformowanego”; „najbardziej chrześcijańskim mężem swej epoki” czy też „drugim patriarchą reformacji”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jednym z najbardziej znanych polskich kalwinów był Mikołaj Rej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkalvʲĩn, AS: kalvʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalwinista m.

:: forma żeńska kalwinka ż., kalwinistka ż.

przym. kalwinistyczny, kalwiński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kalwinista, hugenota, ewangelik reformowany

Wiktionary

# kalwinista

potocznie: członek Kościoła ewangelicko-reformowanego; kalwin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca kalwinizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród Radziwiłłów było wielu kalwinistów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalvʲĩˈɲista, AS: kalvʹĩńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalwinizm m., kalwin m., kalwinka ż.

:: fż. kalwinistka

przym. kalwiński, kalwinistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kalwin, hugenota, ewangelik reformowany

Wiktionary

# kalwinistka

wyznawczyni kalwinizmu; kalwinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta wyznająca kalwinizm

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalvʲĩˈɲistka, AS: kalvʹĩńistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalwinizm m., kalwinista m., kalwin m., kalwinka ż.

przym. kalwiński, kalwinistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kalwinka

Wiktionary

# kalwinistycznie

→ kalwinistyczny

SJP.pl

#### Patrz:

kalwinistyczny

# kalwinistyczny

związany z kalwinizmem, charakterystyczny dla kalwinizmu lub odnoszący się do kalwinizmu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z kalwinizmem lub kalwinami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalwin mos., kalwinizm mrz., kalwiństwo n., kalwin mos., kalwinka ż., kalwinista mos., kalwinistka ż.

przym. kalwiński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ewangelicko-reformowany • kalwiński

Wiktionary

# kalwinizm

system teologiczny Kościołów ewangelicko-reformowanych, stworzony przez Jana Kalwina w pierwszej połowie XVI w., różniący się od innych doktryn protestanckich podkreśleniem roli przeznaczenia i rygorystyczną etyką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;

Wiktionary

Kalwinizm, ewangelicyzm reformowany – jeden z czołowych nurtów protestantyzmu, obok luteranizmu. Jednocześnie doktryna teologiczna i konfesja. Powstał w toku XVI-wiecznej Reformacji. Organizacyjnie przyjmuje głównie kształt kościołów kontynentalnych, prezbiteriańskich, kongregacjonalnych i ewangelicko-unijnych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kalˈvʲĩɲism̥, AS: kalvʹĩńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kalwinista m., kalwin m., kalwinistka ż., kalwinka ż., kalwiństwo n., kalwinistyczność ż.

przym. kalwinistyczny, kalwiński

Wiktionary

# kalwinka

wyznawczyni kalwinizmu; kalwinistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wyznaje kalwinizm

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Katolik z kalwinką może wziąć w kościele ślub morganatyczny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kalˈvʲĩnka, AS: kalvʹĩnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. kalwin

zob. kalwinizm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kalwinistka, hugenotka, ewangeliczka reformowana

Wiktionary

# kalwiński

odnoszący się do kalwinizmu, kalwinistów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z kalwinizmem lub kalwinami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od 1551 głównym propagatorem i organizatorem kościoła kalwińskiego w Niderlandach był Guy de Brès, który w 1562 r. opracował wyznanie wiary na wzór roszelskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kalwin mos., kalwinizm mrz., kalwiństwo n., kalwin mos., kalwinka ż., kalwinista mos., kalwinistka ż.

przym. kalwinistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ewangelicko-reformowany • kalwinistyczny

Wiktionary

# kalykadnos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. rzeka w południowej Turcji, obecnie nazywana Göksu

Wiktionary

Göksu (gr. Kalykadnos, łac. Calycadnus), Salef – rzeka w południowej Turcji o długości 241 km.

Wypływa z Taurusu Kilikijskiego, a uchodzi do Morza Śródziemnego.

W 1190 r. podczas kąpieli utonął w niej cesarz Fryderyk I Barbarossa, przywódca III wyprawy krzyżowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zamoczyliśmy nogi w starożytnym Kalykadnosie.

Wiktionary

# kalymatotekowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy paproci nasiennych

SJP.pl

# kalyptra

w botanice: osłonka szczytu korzenia; kaliptra

SJP.pl

# kam

zaimek

(1.1) stpol. dokąd, gdzie

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

zobtłum|dokąd|gdzie.

źródła.

== kam (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-kam.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) grzebień

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãm, AS: kãm

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

zobtłum|dokąd|gdzie.

źródła.

== kam (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-kam.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) grzebień

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kama

gatunek antylopy zamieszkującej Afrykę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) rel. w hinduizmie: bóg miłości i pożądania;

Wiktionary

- Kama – przydomek 23 Dywizji Górskiej SS (2 chorwackiej)
- Kama – mały puginał używany przez bałkańskich pasterzy
- Kama – rzeka w Rosji
- Kama – osiedle w Rosji, w Tatarstanie, w rejonie tukajewskim
- Kama – bóg miłości panteonu hinduistycznego
- Kama – skt. pragnienie, pożądanie – w hinduizmie tak nazywane są seksualne i miłosne aspekty ludzkiego życia
- Kama – w buddyzmie tybetańskim nauki kanoniczne
- Kama – zwierzę z rodziny krętorogich
- Kama – gatunek lisa
- Kama – rower produkcji radzieckiej
- Kama – japoński sierp bojowy
- Kama – potrawa estońska
- Kama – powiat w afgańskiej prowincji Nangarhar
- Kama – miasto w Japonii, w prefekturze Fukuoka, na wyspie Kiusiu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W istocie pomiędzy rokiem 1924 a 1934 na terenie ZSRR organizowano niemieckie obozy treningowe dla czołgów nad Kamą, dla lotnictwa w okolicach Lipiecka i dla doświadczeń z gazami bojowymi w Saratowie.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: przym. kamski

Wiktionary

# kamacyt

minerał występujący w syderytach, będący krystalicznym żelazem rodzimym z domieszką niklu

SJP.pl

Kamacyt – minerał, krystaliczna postać stopu żelaza (Fe) i niklu (Ni), zawierającego do 10,46% niklu i 89,54% żelaza. Występuje w meteorytach żelaznych i żelazno-kamiennych. Kamacyt może tworzyć w meteorytach wewnętrzne struktury zwane figurami Widmanstättena i liniami Neumanna. Kamacyt nazywany jest też „żelazem belkowym”. Największy udokumentowany kryształ kamacytu ma wymiary 92×54×23 cm.

Wikipedia

# kamagrafia

metoda reprodukcji obrazu z zachowaniem barwy i profilu kładzenia farby

SJP.pl

# kamagraficzny

związany z kamagrafią (metodą reprodukcji obrazu odtwarzającą na kopii pociągnięcia pędzla i barwę kładzionej farby)

SJP.pl

# kamaldulski

przymiotnik

(1.1) związany z miastem Camaldoli

Wiktionary

# kamamber

miękki ser wytwarzany w formie niewielkich krążków z porostem białej pleśni, mający charakterystyczny grzybny smak i zapach; camembert

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. camembert.

Wiktionary

- Camembert (miejscowość)
- Camembert (ser)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podano kanapki z kamamberem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãˈmãmbɛr, AS: kãmãmber

Wiktionary

# kaman

nazwisko

SJP.pl

Kaman Corporation – amerykańskie przedsiębiorstwo przemysłowe zajmujące się produkcją śmigłowców, podzespołów lotniczych oraz dystrybucją różnego rodzaju komponentów mechanicznych dla przemysłu. Siedziba przedsiębiorstwa mieści się w Bloomfield, w stanie Connecticut. Spółka notowana jest na giełdzie New York Stock Exchange.

Wikipedia

# kamaradka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. koleżanka

Wiktionary

# kamarazaur

rodzaj dużego, roślinożernego dinozaura z infrarzędu zauropodów; morozaur

SJP.pl

Kamarazaur (Camarasaurus) – duży, roślinożerny dinozaur żyjący w późnej jurze na terenie współczesnej Ameryki Północnej. Należał do grupy zauropodów. Jego nazwa znaczy jamisty jaszczur.

Wikipedia

# kamarinskaja

bardzo szybki, ludowy taniec rosyjski; kamarinskij

SJP.pl

Kamarinskaja – bardzo szybki, rosyjski taniec ludowy w takcie 2/4, o charakterze improwizacyjnym.

Wikipedia

# kamarinskij

bardzo szybki, ludowy taniec rosyjski; kamarinskaja

SJP.pl

# kamaryla

klika, grupa osób skupiona wokół panującego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. grupa osób wykorzystująca swoje stanowiska dla własnych korzyści i uprawiania stronniczej polityki

(1.2) daw. grupa dworzan faworyzowanych przez panującego, wywierająca wpływ na bieg spraw publicznych;

Wiktionary

Kamaryla (z hiszp. camarilla – 'mała sala', w domyśle: 'prywatny pokój króla') – grupa dworzan lub faworytów otaczających króla lub władcę. Zwykle nie zajmują oni żadnego stanowiska w oficjalnej strukturze władzy, jednak wpływają na władcę w sposób nieformalny. Dzięki temu mogą uprawiać politykę i snuć intrygi, nie ponosząc jednocześnie odpowiedzialności za efekty swych rad.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prezydent chce przeprosin za „dworską kamarylę”.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) establishment, kasta, klan, klika, koteria, mafia, możni tego świata, wielcy tego świata, oligarchia, sitwa, socjeta; żart. towarzystwo wzajemnej adoracji, krewni i znajomi królika

Wiktionary

# kamas

nazwisko

SJP.pl

Kamas – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Utah, w hrabstwie Summit.

Wikipedia

# kamasja

północnoamerykańska roślina z rodziny szparagowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Camassia|ref=tak., rodzaj roślin cebulowych;

Wiktionary

Kamasja (Camassia Lindl.) – rodzaj roślin zaliczany współcześnie do rodziny szparagowatych (Asparagaceae) (podrodzina agawowe), wcześniej umieszczany był w rodzinie liliowatych (Liliaceae) lub hiacyntowatych Hyacintheaceae. Do rodzaju należy 6 gatunków występujących we wschodniej i zachodniej części Kanady i Stanów Zjednoczonych w Ameryce Północnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cebule wszystkich gatunków kamasji są jadalne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãˈmasʲja, AS: kãmasʹi ̯a

Wiktionary

# kamasutra

przenośnie: sztuka miłości, uprawiania seksu; ars amandi

SJP.pl

Kamasutra, Kama Sutra, Kama (sanskryt कामसूत्र) – traktat indyjski w sanskrycie na temat seksualności i zachowań seksualnych. Pełny tytuł to vātsyāyana kāma sūtra („Aforyzmy o miłości [napisane przez] Watsjajanę”). Autorstwo tekstu przypisuje się Watsjajanie (Vātsyāyana Mallanaga) żyjącemu prawdopodobnie pomiędzy I a VI wiekiem naszej ery. Brak dokładnych danych źródłowych uniemożliwia dokładną identyfikację wieku, w którym powstał traktat – jednak jak sam autor podawał – nie była to jedyna ówcześnie znana rozprawa o miłości.

Wikipedia

# kamasyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kamasyńcami, dotyczący Kamasyńców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kamasyjski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamasyńcy lm m.

Wiktionary

# kamasz

1. rodzaj męskiego buta z cholewką do kostek;
2. dawniej: ochraniacz zakładany na niski but; getr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. męski but z krótką cholewą i elastycznymi bokami

(1.2) pot. but

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ubieraj kamasze i chodź na spacer.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkãmaʃ, AS: kãmaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamasznik mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kamasznik mos.

frazeologia.

wziąć / brać w kamasze • pójść w kamasze

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|but.

* angielski: (1.1) chukka

* esperanto: (1.1) gamaŝo

* francuski: (1.1) chukka m.

* niemiecki: (1.1) Boot m.

* włoski: (1.1) anfibio m.

źródła.

== kamasz (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) nastolatek

(1.2) nastolatka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1-2) kamaszkor

synonimy.

Wiktionary

# kamasze

1. rodzaj męskiego obuwia z cholewką do kostek;
2. w przenośni: pójść w kamasze - zostać powołanym do wojska

SJP.pl

- Kamasze – wieś
- kamasze – buty

Wikipedia

# kamaszek

zdrobnienie od: kamasz

SJP.pl

# kamaszki

zdrobnienie od: kamasze

SJP.pl

# kamasznictwo

wyrabianie cholewek do butów; cholewkarstwo

SJP.pl

# kamaszniczka

dawniej: rzemieślniczka wyrabiająca cholewki

SJP.pl

# kamasznik

dawniej: rzemieślnik wyrabiający cholewki; cholewkarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. robotnik lub rzemieślnik wyrabiający cholewki, czyli wierzchnią część buta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamasz m.

:: fż. kamaszniczka ż.

Wiktionary

# kamaz

ciężarówka marki Kamaz

SJP.pl

KAMAZ, Kamaz (ros. ОАО «КАМАЗ» – Камский автомобильный завод, pol. Kamskij awtomobilnyj zawod) – rosyjski producent samochodów ciężarowych, z siedzibą w mieście Nabierieżnyje Czełny.

Wikipedia

# kambar

brązowa odmiana karakułów

SJP.pl

Kambar (ur. około 1180, zm. 1250) – tamilski poeta żyjący na przełomie XII i XIII wieku.

Wikipedia

# kambialny

przymiotnik od: kambium

SJP.pl

# kambium

warstwa komórek łodygi, pnia i korzenia drzew i krzewów; miazga łykodrzewna

SJP.pl

Wikipedia

# kambodża

państwo w Azji ze stolicą w Phnom Penh; Królestwo Kambodży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Wiktionary

Kambodża, Królestwo Kambodży (khm. ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, trl. Kâmpǔchéa, Preăhréachéanachâkr Kâmpǔchéa, w latach 1976–1989 Kampucza) – państwo w południowo-wschodniej Azji, na Półwyspie Indochińskim, nad Zatoką Tajlandzką. Graniczy od zachodu i północy z Tajlandią (długość granicy – 803 km), od północy z Laosem (541 km), a od wschodu z Wietnamem (930 km).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Kambodży panuje klimat zwrotnikowy monsunowy z wyraźnym podziałem na dwie główne pory roku: suchą i deszczową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãmˈbɔd͡ʒa, AS: kãmboǯa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kambodżanin mos., Kambodżańczyk mos., Kambodżanka ż., Kambudża ż.

przym. kambodżański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Kampucza

Wiktionary

# kambodżańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości kambodżańskiej, obywatel Kambodży, mieszkaniec Kambodży

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kambodża ż., Kambodżanin m., kambodżańskość ż.

:: fż. Kambodżanka ż.

przym. kambodżański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kambodżanin, Kampuczanin

Wiktionary

# kambodżanin

obywatel Kambodży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmbɔˈd͡ʒãɲĩn, AS: kãmboǯãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kambodża ż., Kambodżańczyk mos., kambodżańskość ż.

:: fż. Kambodżanka ż.

przym. kambodżański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kambodżańczyk, Kampuczanin

Wiktionary

# kambodżanka

obywatelka Kambodży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kambodży

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmbɔˈd͡ʒãŋka, AS: kãmboǯãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kambodża ż.

:: fm. Kambodżanin mos.

przym. kambodżański

Wiktionary

# kambodżański

związany z Kambodżą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Kambodża

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kambodżański rolnik nawozi pole ryżowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmbɔˈd͡ʒãj̃sʲci, AS: kãmboǯãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kambodża ż., Kambodżanin mos., Kambodżanka ż., Kambodżańczyk mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. kampuczański

Wiktionary

# kambr

okres ery paleozoicznej ok. 570 - ok. 500 mln lat temu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy okres geologiczny paleozoiku;

Wiktionary

Kambr (ang. Cambrian)

- w sensie geochronologicznym – pierwszy okres ery paleozoicznej. Trwał około 56 milionów lat (od 541,0 ±1,0 do 485,4 ±1,9 milionów lat temu). Kambr jest młodszy od ediakaru (neoproterozoik) a starszy od ordowiku. Dzieli się na cztery epoki: terenew, 2. epoka, miaoling oraz furong.

- w sensie chronostratygraficznym – pierwszy system eratemu paleozoicznego, wyższy od ediakaru, niższy od ordowiku. Dzieli się na cztery oddziały: terenew, 2. oddział, miaoling i furong. Międzynarodowy stratotyp granicy prekambr/kambr znajduje się na wybrzeżu półwyspu Burin koło miasta Fortune (południowo-wschodnia część Nowej Fundlandii, Kanada). Dolną granicę kambru wyznacza pierwsze pojawienie się skamieniałości śladowej Phycodes pedum Seilacher, 1955.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pod koniec kambru doszło do pierwszych, słabych jeszcze, faz orogenezy kaledońskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãmpr̥, AS: kãmpr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kambryjski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) paleozoik

meronimy.

pokrewne.

przym. kambryjski

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Cambria. = Walia

uwagi.

zoblistę|kambr|ordowik|sylur|dewon|karbon|perm.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Cambrian

* baskijski: (1.1) Kanbriar

* białoruski: (1.1) кембрый m.

* bułgarski: (1.1) камбрий m.

* czeski: (1.1) kambrium

* duński: (1.1) kambrium

* francuski: (1.1) Cambrien m.

* hiszpański: (1.1) Cámbrico m.

* islandzki: (1.1) kambríumtímabilið n.

* kataloński: (1.1) Cambrià m.

* niemiecki: (1.1) Kambrium n.

* rosyjski: (1.1) кембрий m.

* słowacki: (1.1) kambrium

* ukraiński: (1.1) кембрій m.

* węgierski: (1.1) kambrium

źródła.

== kambr (język staronordyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) grzebień

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kambrajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Cambrai, dotyczący Cambrai

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cambrai n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kambrejski, daw. kambrezyjski

Wiktionary

# kambrejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cambrai, dotyczący Cambrai

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cambrai n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. kambrajski, kambrezyjski

Wiktionary

# kambryjski

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący kambru, występujący, powstały w kambrze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W kambrze miało miejsce nagłe i gwałtowne pojawienie się wielu organizmów wielokomórkowych, zwane "eksplozją kambryjską".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãmˈbrɨjsʲci, AS: kãmbryi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kambr m.

Wiktionary

# kambryk

cambric;
1. cienkie, przezroczyste płótno bawełniane podobne do batystu
2. batyst lniany

SJP.pl

# kambuz

kuchnia na statku; kambuza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. kuchnia na statku;

Wiktionary

Kambuz – wydzielona przestrzeń na jednostce pływającej przeznaczona do przyrządzania posiłków. W zależności od wielkości jednostki jest to osobne pomieszczenie albo wydzielony fragment pomieszczenia. W drugim przypadku kantorek kuchenny usytuowany jest zazwyczaj w pobliżu zejściówki, co umożliwia lepszą wentylację oraz dobre oświetlenie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkãmbus, AS: kãmbus

Wiktionary

# kambuza

kuchnia na statku; kambuz

SJP.pl

# kambuzowy

przymiotnik od: kambuz, kambuza

SJP.pl

# kambyzes

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię męskie perskich królów z dynastii Achemenidów panujących w V-III w. p.n.e.;

Wiktionary

- Kambyzes I – władca Persji w I połowie VI wieku p.n.e.
- Kambyzes II – władca Persji w latach 530-522 p.n.e.

Wikipedia

# kamczacki

przymiotnik od: Kamczatka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od Kamczatka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Geograficzne warunki Oceanu Spokojnego wyznaczały trzy podstawowe kierunki operacyjne: kamczacki, sachaliński i nadmorski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãmˈt͡ʃat͡sʲci, AS: kãmčacʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamczatka ż., Kamczadal mos., Kamczadalka ż.

przym. kamczadalski

Wiktionary

# kamczadal

mieszkaniec Kamczatki (półwyspu); Kamczadał

SJP.pl

# kamczadalka

mieszkanka Kamczatki (półwyspu); Kamczadałka

SJP.pl

# kamczadalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kamczadalami, dotyczący Kamczadalów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamczadal mos., Kamczadalka ż.

przym. kamczacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) itelmeński

Wiktionary

# kamczadał

mieszkaniec Kamczatki (półwyspu); Kamczadal

SJP.pl

# kamczadałka

mieszkanka Kamczatki (półwyspu); Kamczadalka

SJP.pl

# kamczatka

1. półwysep we wschodniej części Federacji Rosyjskiej, między morzami Ochockim i Beringa;
2. nieoficjalnie, zwłaszcza wśród osadzonych: Areszt Śledczy Warszawa-Grochów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. półwysep w północno-wschodniej części Azji;

(1.2) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Dalekim Wschodzie, uchodząca do Zatoki Kamczackiej;

Wiktionary

Kamczatka – półwysep w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej. Oddziela od siebie Morze Ochockie i Morze Beringa. Jego powierzchnia wynosi około 370 tys. km² (wraz z przylegającym fragmentem części kontynentalnej i wyspami: Komandorskimi i Karagińskimi – ok. 470 tysięcy km²). Zamieszkany przez około 400 tys. osób. Ludność stanowią głównie Rosjanie, Koriacy i Itelmeni. Głównym miastem jest Pietropawłowsk Kamczacki (195 tys. mieszkańców). Obszar wchodzi w skład Kraju Kamczackiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Kamczatce żyje ok. 400 tys. osób.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãmˈt͡ʃatka, AS: kãmčatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kamczacki

Wiktionary

# kamczycki

nazwisko

SJP.pl

# kamea

ozdoba biżuteryjna wykonana z owalnego szlachetnego kamienia ozdobionego wypukłą rzeźbą kobiecej główki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło;

Wiktionary

Kamea (z arabskiego kamma – garb, wypukłość) – rodzaj gemmy, szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło.Do wyrobu kamei najchętniej używano kamienia składającego się z dwóch różnobarwnych warstw – onyksu, sardonyksu, karneolu. Ponieważ dwubarwne kamienie są nader rzadkie, kamee często składano z dwóch kamieni, a w Mezopotamii wykorzystywano kość słoniową, glinę i wosk. Jako materiał wykorzystywano również skorupy muszli i koral.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na kameach często utrwalano wizerunki rzymskich władców.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kameowy

Wiktionary

# kamecki

nazwisko

SJP.pl

Kamecki – polski herb szlachecki, odmiana herbu Ślepowron.

Wikipedia

# kameduli

związany z kamedułami lub kamedułkami (zgromadzeniem zakonnym); kamedulski

SJP.pl

Kameduli – zakon utworzony w 1012 lub 1027 r. przez św. Romualda. Po śmierci Romualda, w 1072 roku papież Aleksander II wyodrębnił kamedułów z benedyktynów, zatwierdzając zgromadzenie jako osobny zakon (przedtem byli ugrupowaniem pustelniczym w rodzinie benedyktyńskiej). Składa się obecnie z dwóch kongregacji. W Polsce znajdują się wyłącznie kameduli kongregacji z Monte Corona.

Wikipedia

# kamedulski

związany z kamedułami lub kamedułkami (zgromadzeniem zakonnym); kameduli

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kamedułami, dotyczący kamedułów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wspólnota kamedulska liczy kilkunastu zakonników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kameduła m., kamedułka ż.

Wiktionary

# kameduła

zakonnik, członek zakonu kontemplacyjnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Romualda z Camaldoli;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Habit kameduły wisiał na haku.

(1.1) Podrzuciliśmy ojca kamedułę na Bielany.

(1.1) Erem kamedułów stoi na wzgórzu.

(1.1) Tomek myślał o kamedułach po maturze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. kamedułka ż.

przym. kamedulski

Wiktionary

# kamedułka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego, żeńskiej gałęzi zakonu Kamedułów: Mniszki Kamedułki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu założonego przez św. Romualda z Camaldoli;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Siostry kamedułki noszą welony.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kameduła m.

przym. kamedulski

Wiktionary

# kamel

wielbłąd jednogarbny (w odróżnieniu od dwugarbnego baktriana); jednogarb, dromader

SJP.pl

# kamela

wielbłąd jednogarbny (w odróżnieniu od dwugarbnego baktriana); jednogarb, dromader

SJP.pl

Kamela (kaszub. Kaméla, niem. Kamehlen) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino, 1,8 km na wschód od drogi krajowej nr 20 ze Stargardu do Gdyni.

W latach 1945–1998 (także po 1975) wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# kamelarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. urzędnik miejski

(1.2) daw. gw-pl|Poznań. urzędnik miejski trzymający kasę

Wiktionary

# kameleon

1. gad nadrzewny, mogący zmieniać barwę ciała w celu kamuflażu, żyjący w południowej Europie, Afryce i tropikalnej Azji;
2. przenośnie: człowiek zmieniający poglądy, zainteresowania w zależności od mody czy sytuacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wiktionary

Kameleonowate, kameleony (Chamaeleonidae) – rodzina zauropsydów z rzędu łuskonośnych (Squamata), słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała. Mają chwytny ogon i palce zrośnięte w rodzaj szczypiec, którymi przytrzymują się gałęzi. Nazwa kameleon wywodzi się z gr. chamailéōn – lew na ziemi.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈlɛɔ̃n, AS: kãmeleõn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Gwiazdozbiór Kameleona, skr. Cha

Wiktionary

# kameleonek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: kameleon

(1.2) mały kameleon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kameleon mzw., kameleonowate nmos., kameleony nmos.

Wiktionary

# kameleonizm

częste i łatwe zmienianie poglądów; oportunizm

SJP.pl

# kameleonowate

1. zmienny, niestały; o cechach kameleona;
2. o cechach kameleonowatych (rodzina gadów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chamaeleonidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Wiktionary

Kameleonowate, kameleony (Chamaeleonidae) – rodzina zauropsydów z rzędu łuskonośnych (Squamata), słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała. Mają chwytny ogon i palce zrośnięte w rodzaj szczypiec, którymi przytrzymują się gałęzi. Nazwa kameleon wywodzi się z gr. chamailéōn – lew na ziemi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Biotopem kameleonowatych są m.in. tereny pustynne i skaliste.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kameleon mzw., kameleonek mzw.

przym. kameleonowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kameleony

Wiktionary

# kameleonowaty

1. zmienny, niestały; o cechach kameleona;
2. o cechach kameleonowatych (rodzina gadów)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zmieniający się jak kameleon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kameleon m., kameleoństwo n., kameleonowate nmos., kameleony nmos.

przym. kameleonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chwiejny, niestały, zmienny

Wiktionary

# kameleonowy

przymiotnik od: kameleon

SJP.pl

# kameleoństwo

w przenośni: cechy kameleona; zmienność; niestałość

SJP.pl

# kameleony

rodzina gadów z grupy jaszczurek; kameleonowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chamaeleonidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych

Wiktionary

Kameleonowate, kameleony (Chamaeleonidae) – rodzina zauropsydów z rzędu łuskonośnych (Squamata), słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała. Mają chwytny ogon i palce zrośnięte w rodzaj szczypiec, którymi przytrzymują się gałęzi. Nazwa kameleon wywodzi się z gr. chamailéōn – lew na ziemi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Biotopem kameleonów są tropikalne, wilgotne lasy oraz tereny pustynne i skaliste.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kameleon mzw., kameleonek mzw.

przym. kameleonowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kameleonowate

Wiktionary

# kamelia

wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny herbatowatych (kameliowatych), o błyszczących, skrętoległych, skórzastych liściach i białych, różowych lub czerwonych kwiatach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Camellia|L.|ref=tak., rodzaj roślin drzewiastych z rodziny herbatowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju kamelii (1.1)

(1.3) kwiat kamelii (1.2)

(1.4) przest. przen. prostytutka, kobieta lekkich obyczajów

Wiktionary

- Kamelia – imię żeńskie
- Kamelia – rodzaj roślin z rodziny herbatowatych
- Donna Kamelia – utwór Stanisława Kowalewskiego

Zobacz też:

- Dama kameliowa – powieść Aleksandra Dumasa (syna)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) W cieplarniach rosną także irysy holenderskie, frezje, konwalie, alstromerie oraz kamelie.

(1.3) Na środku stołu stał wielki wazon pełen bladoróżowych kamelii, a przy każdym nakryciu leżały pojedyncze kwiaty. Pięknie to razem wyglądało.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamelijka ż.

przym. kameliowy, kameliowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) dama kameliowa

Wiktionary

# kameliowate

1. stewarcja kameliowata - roślina z rodziny kameliowatych (herbatowatych);
2. o cechach kameliowatych (rodzina roślin);
3. podobny do kwiatu kamelii

SJP.pl

Wikipedia

# kameliowaty

1. stewarcja kameliowata - roślina z rodziny kameliowatych (herbatowatych);
2. o cechach kameliowatych (rodzina roślin);
3. podobny do kwiatu kamelii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający kamelię, mający cechy kamelii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamelia ż., kameliowate nmos.

przym. kameliowy

Wiktionary

# kameliowce

rząd roślin dwuliściennych; herbatowce

SJP.pl

Herbatowce, kameliowce (Theales Lindl. 1833, Guttiferales) - rząd przeważnie roślin drzewiastych należący do klasy dwuliściennych. Zalicza się do niego ponad 2000 gatunków rosnących w krajach tropikalnych i subtropikalnych.

Wikipedia

# kameliowiec

przedstawiciel rzędu roślin dwuliściennych; herbatowiec

SJP.pl

# kameliowy

przymiotnik od: kamelia

SJP.pl

# kamelor

nici albo tkanina otrzymywana z wełny kozy angorskiej

SJP.pl

# kamena

1. rzymska bogini, opiekunka źródeł, utożsamiana z grecką muzą;
2. dawniej: wiersz, poezja, pieśń poetycka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitrzym. starorzymska bogini źródła;

(1.2) daw. przen. poezja

Wiktionary

- Osiedle Kamena (Jaćwingów) w Suwałkach
- „Kamena” − czasopismo założone w Chełmie w 1933 r.
- jedna z Kamen
- Kamena – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie hercegowińsko-neretwiańskim, w mieście Mostar
- Kamena – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Istočni Mostar
- Kamena – wieś w Bułgarii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stopniowo zaczęto utożsamiać kameny z muzami.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nimfa

Wiktionary

# kameowy

przymiotnik od: kamea

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kameą, dotyczący kamei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamea ż.

Wiktionary

# kamera

camera;
1. urządzenie do rejestracji obrazu (czasem dźwięku);
2. komora między obiektywem a kliszą aparatu;
3. w dawnej Polsce urząd zarządzający dobrami królewskimi;
4. dawniej: zamknięte pomieszczenie, cela, komora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

(1.2) daw. urząd zarządzający dobrami i dochodami królewskimi

(1.3) daw. urząd skarbowy

(1.4) daw. zamknięte pomieszczenie

Wiktionary

- kamera cyfrowa – aparat rejestrujący obraz w pamięci cyfrowej
- kamera filmowa – aparat rejestrujący obraz na taśmie filmowej
- kamera wideo – aparat rejestrujący obraz na taśmie magnetycznej
- kamera telewizyjna
- kamkorder
- kamera przemysłowa – aparat rejestrujący obraz na potrzeby monitoringu
- kamera internetowa – kamera podłączona bezpośrednio do komputera, zazwyczaj przez USB
- Kamera całego nieba
- Zespół Realizatorów Filmowych „Kamera” - była polska państwowa wytwórnia filmowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ujęcia wykonywane z kamery zamocowanej na kranie są bardzo interesujące.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãˈmɛra, AS: kãmera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamerzysta m., kamerzystka ż., kameralista m., kameralistka ż., kamerowanie n.

:: zdrobn. kamerka ż.

przym. kameralny, kameralistyczny, dokamerowy

czas. kamerować ndk.

Wiktionary

# kameralista

muzyk grający w małym zespole

SJP.pl

# kameralistka

→ kameralista

SJP.pl

#### Patrz:

kameralista

# kameralistyczny

1. związany z muzyką kameralną;
2. związany z kameralizmem

SJP.pl

# kameralistyka

muzyka kameralna

SJP.pl

Kameralizm (łac. camera – komnata, niem. Kameralismus) – doktryna ekonomiczna rozwinięta w Niemczech i Austrii w XVII-XVIII w., uznająca za nadrzędny cel polityki gospodarczej państwa pełne wykorzystanie zasobów ludzkich i zdolności produkcyjnych w celu zwiększenia dochodów władcy; odmiana merkantylizmu.

Wikipedia

# kameralizm

1. odmiana merkantylizmu o wyraźnym nastawieniu fiskalnym;
2. kameralność czegoś

SJP.pl

Kameralizm (łac. camera – komnata, niem. Kameralismus) – doktryna ekonomiczna rozwinięta w Niemczech i Austrii w XVII-XVIII w., uznająca za nadrzędny cel polityki gospodarczej państwa pełne wykorzystanie zasobów ludzkich i zdolności produkcyjnych w celu zwiększenia dochodów władcy; odmiana merkantylizmu.

Wikipedia

# kameralniej

stopień wyższy od przysłówka: kameralnie

SJP.pl

# kameralniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: kameralny; bardziej kameralny

SJP.pl

# kameralność

ograniczenie do niewielkiej przestrzeni lub małej liczby osób, zapewniające spokojny, przytulny nastrój

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czego, polegająca na byciu przeznaczonym dla małej liczby osób i dawaniu poczucia spokoju czy łagodności

(1.2) warunki tworzące intymny nastrój

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kameralny

rzecz. kamerzysta mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przytulność

(1.2) intymność

Wiktionary

# kameralny

ograniczony do niewielkiej przestrzeni, warunków; niewielki, zamknięty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o wnętrzu lub przestrzeni: niewielkich rozmiarów, dający wrażenie spokoju i przytulności; także. o nastroju takiego miejsca

(1.2) odbywający się w niewielkim pomieszczeniu lub z udziałem niewielu osób

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kameralność ż., kamera ż., kamerzysta mos.

przysł. kameralnie

Wiktionary

# kamerdol

potocznie: kamienisko, duży kamień

SJP.pl

# kamerdyner

1. starszy lokaj nadzorujący podawanie do stołu lub prace porządkowe;
2. osobisty lokaj pana domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

(1.2) osobisty lokaj pana domu

Wiktionary

## Zawody

- kamerdyner – starszy lokaj, służący nadzorujący podawanie do stołu lub prace porządkowe;
- kamerdyner – osobisty lokaj pana domu

## Tytuły dzieł

- Kamerdyner – film komediowy z 2005 roku (tytuł alternatywny: Bob kamerdyner)
- Kamerdyner – film biograficzny z 2013 roku
- Kamerdyner – film dramatyczny z 2018 roku
- Kamerdyner – powieść historyczna z 2018 roku

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kamerdynerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lokaj, pokojowiec

Wiktionary

# kamerdynerka

→ kamerdyner

SJP.pl

#### Patrz:

kamerdyner

# kamerher

szambelan dworu

SJP.pl

# kamerjunkier

dawniej:
1. tytuł młodszego szambelana dworu w Rosji lub u książąt niemieckich;
2. osoba posiadająca taki tytuł

SJP.pl

Wikipedia

# kamerka

zdrobnienie od: kamera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kamera; mała kamera

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jacek kupił nową kamerkę, będzie nagrywał film.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãˈmɛrka, AS: kãmerka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kamera.

Wiktionary

# kamerkowy

→ kamerka

SJP.pl

#### Patrz:

kamerka

# kamerling

skarbnik kolegium kardynałów; camerlingo; camerlengo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan;

Wiktionary

Kamerling, kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego (łac. Camerarius Sanctae Romanae Ecclesiae, Komornik Świętego Kościoła Rzymskiego) – kardynał kierujący Kamerą Apostolską. Zarządza on sprawami zwyczajnymi Kościoła oraz troszczy się o dobra i prawa doczesne Stolicy Apostolskiej w okresie sede vacante, a także przejmuje administrację Watykanu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po śmierci papieża kamerling niszczy pierścień Rybaka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãˈmɛrlʲĩŋk, AS: kãmerlʹĩŋk

Wiktionary

# kamerować

potocznie: filmować kamerą wideo

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skamerować)

(1.1) pot. filmować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A teraz kobieta kameruje, jak jej mąż pije piwo przy sklepie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrɔvat͡ɕ, AS: kãmerovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamerowanie n., kamera ż., kamerzysta mos., kamerzystka ż.

przym. kamerowy

Wiktionary

# kamerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kamerować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kamerować ndk.

rzecz. kamerzysta mos., kamera ż.

Wiktionary

# kamerowid

niewielka, przenośna kamera telewizyjna z wbudowanym magnetowidem; kamkorder, kamwid

SJP.pl

# kamerownia

pomieszczenie, w którym znajdują się kamery filmowe

SJP.pl

# kamerowy

przymiotnik od: kamera

SJP.pl

# kamerton

1. wzorcowy dźwięk służący do strojenia instrumentów;
2. przyrząd służący do strojenia instrumentów muzycznych

SJP.pl

Kamerton (diapazon) – przyrząd, stalowy pręt służący do strojenia instrumentów muzycznych.

Najczęściej w postaci jednotonowego instrumentu, nastrojonego na stałe na dźwięk a¹ o częstotliwości 440 Hz (od 1953 r.). Dźwięk ten został nazwany kamertonem, jako że służył za podstawę w muzyce kameralnej, kiedyś rozumianej wyłącznie jako instrumentalna (strój chóru był niższy). Nazwa diapazon wzięła się stąd, że do tonu podstawowego dostosowywane są pozostałe wysokości dźwięków w obrębie oktawy (w średniowieczu nazywanej diapazonem).

Wikipedia

# kamertonowy

przymiotnik od: kamerton

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. muz. związany z kamertonem, dotyczący kamertonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamerton mrz.

Wiktionary

# kamerun

1. państwo w Afryce ze stolicą w Jaunde; Republika Kamerunu;
2. masyw wulkaniczny nad Zatoką Gwinejską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. wulkan w Kamerunie (1.1);

Wiktionary

Kamerun, Republika Kamerunu (fr. Cameroun, République du Cameroun, ang. Cameroon, Republic of Cameroon) – państwo w środkowej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Nigerią, Czadem, Republiką Środkowoafrykańską, Kongiem, Gabonem i Gwineą Równikową. Kamerun jest członkiem ONZ, Unii Afrykańskiej i innych organizacji międzynarodowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój przyjaciel mieszka w Kamerunie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãˈmɛrũn, AS: kãmerũn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kameruńczyk m., Kamerunka ż.

przym. kameruński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Kamerunu

Wiktionary

# kameruńczyk

obywatel Kamerunu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel lub mieszkaniec Kamerunu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrũj̃n͇t͡ʃɨk, AS: kãmerũĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamerun mrz.

:: fż. Kamerunka ż.

przym. kameruński

Wiktionary

# kamerunka

obywatelka Kamerunu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kamerunu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrũŋka, AS: kãmerũŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamerun mrz.

:: fm. Kameruńczyk mos.

przym. kameruński

Wiktionary

# kameruński

związany z Kamerunem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Kamerun

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na odsiecz trenerowi Michelowi przybył kameruński minister sportu z walizką pełną banknotów przeznaczonych na premie dla zawodników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈrũj̃sʲci, AS: kãmerũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamerun m., Kameruńczyk m., Kamerunka ż.

Wiktionary

# kamerystka

przestarzale: osobista służąca w arystokratycznym domu; pokojówka

SJP.pl

# kameryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wysadzanie kamieniami szlachetnymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po kameryzacji rama obrazu stała się jeszcze cenniejszą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kameryzowanie n.

czas. kameryzować ndk.

Wiktionary

# kameryzować

czasownik niedokonany

(1.1) wysadzać kamieniami szlachetnymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czasami ornaty skrzypcowe kameryzowano (wysadzano) kamieniami szlachetnymi lub ich imitacjami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kameryzacja ż., kameryzowanie n.

Wiktionary

# kameryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wysadzanie kamieniami szlachetnymi

Wiktionary

Kameryzowanie – technika zdobienia przedmiotów metalowych polegająca na wysadzaniu ich powierzchni kamieniami szlachetnymi, także innymi materiałami jak pereły, korale lub płytki z kość słoniowa, macica perłowa.

W zależności od rodzaju przedmiotu zdobionego i właściwości materiałów użytych do dekoracji stosuje się różne sposoby mocowania:

- przytwierdzenie do przedmiotu metalowego nitu i osadzenie na nim przewierconego kamienia;
- przylutowanie do przedmiotu dekorowanego metalowej przegródki lub komórki, w której umieszczano kamień;
- oprawienie kamienia między dwoma blachami, w górnej wycinano otwór nieco mniejszy niż średnica kamienia, dzięki temu kamień był unieruchomiony i dociśnięty do blachy spodniej;
- umieszczenie kamienia w kasetce odpowiedniego kształtu i wielkości zanitowanej na obiekcie metalowym, brzegi zaginano do wnętrza mocując kamień;
- tzw. oprawy pełne

1. osadzenie kamienia o płaskim spodzie we wgłębieniach wyciętych w blasze
2. osadzenie kamienia ze spodem wypukłym w ażurowych gniazdach, których średnica górna była większa od dolnej, w obu przypadkach zakuwano brzegi oprawy nasuwając metal na brzeg kamienia;

- oprawy koronkowe stosowane przy kamieniach przejrzystych np. diamentach, będące rodzajem obręczy z wyciętymi w krawędziach ząbkami, gdzie górne tzw. łapki obejmują kamień.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U jubilera przyglądałem się kameryzowaniu złotej szkatułki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kameryzacja ż.

czas. kameryzować ndk.

Wiktionary

# kamerzysta

operator kamery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje

Wiktionary

Operator kamery, drugi operator, potocznie szwenkier (od szwenk) lub kamerzysta – najbliższy współpracownik operatora filmowego, pod jego kierownictwem własnoręcznie obsługujący kamerę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Redaktor Słomczyński ustawił się na tle sejmowego okrąglaka i gestem dał znać kamerzyście, że może filmować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmɛˈʒɨsta, AS: kãmežysta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamera ż., kamerka ż., kamerowanie n., kameralność ż., camerata ż.

:: fż. kamerzystka ż.

czas. kamerować ndk.

przym. kameralny, dokamerowy

Wiktionary

# kamerzystka

operatorka kamery

SJP.pl

# kamesznica

Kamesznica – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Milówka.

Powierzchnia sołectwa wynosi 3930 ha, a liczba ludności 2793, co daje gęstość zaludnienia równą 71 os./km².

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kamesznica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Wikipedia

# kamfen

węglowodór nienasycony z grupy terpenów, mający zapach kamfory

SJP.pl

Kamfen – organiczny związek chemiczny, dwupierścieniowy terpen. Krystaliczne ciało stałe o zapachu kamfory. Właściwie nierozpuszczalny w wodzie, łatwo rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych, etanolu czy eterze dietylowym. Występuje w postaci dwóch enancjomerów: l i d. W temperaturze pokojowej szybko sublimuje.

Wikipedia

# kamfina

olejek terpentynowy

SJP.pl

# kamfora

związek organiczny z grupy terpenów stosowany w technice i medycynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kãw̃ˈfɔra, AS: kãũ̯fora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamforowiec m.

przym. kamforowy

Wiktionary

# kamforowiec

wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, dostarczające kamfory i cennego drewna; drzewo kamforowe

SJP.pl

Cynamonowiec kamforowy, drzewo kamforowe, kamforowiec (Cinnamomum camphora Ness et Eberm.) – gatunek drzewa należący do rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Występuje w południowych Chinach, na Tajwanie i w Japonii oraz w Wietnamie. Gatunek długowieczny, żyje do 1000 lat.

Wikipedia

# kamforowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z kamforą, dotyczący kamfory; zawierający kamforę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamfora ż., kamforowiec mrz.

Wiktionary

# kamgarn

1. przędza wełniana o długiej, cienkiej nici, produkowana z surowca przerobionego na czesarkach;
2. gładka tkanina z wełny czesankowej

SJP.pl

Kamgarn – przędza lub tkanina z wełny czesankowej, o splocie ukośnym, z grubą, wyraźną prążką, gęsta, dosyć gruba, mocna. Używana dawniej na galowe i wyjściowe mundury wojskowe generałów, oficerów i podoficerów zawodowych (starszych), także na galowe i wyjściowe mundury policyjne, znacznie rzadziej na ubrania cywilne. Obecnie mundury galowe i wyjściowe szyje się z gabardyny.

Wikipedia

# kamgarnowy

przymiotnik od: kamgarn

SJP.pl

# kami

bóstwa, przedmioty kultu w japońskiej religii sinto; duchy wpływające na życie ludzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. bóstwo lub duch stanowiący obiekt kultu w shinto;

Wiktionary

- Kami – japońskie pojęcie boga, bóstwa, ducha
- Kami (1972–1999) – japoński perkusista zespołu Malice Mizer
- Kami – postać występująca w mandze i anime Dragon Ball
- Kami – miasto w Japonii w prefekturze Kōchi
- Kami – miasto w Japonii w prefekturze Hyōgo
- Kami – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Miyagi

- Kami – pseudonim piosenkarki Kamili Abrahamowicz-Szlempo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Protagonista owego rytuału personifikuje moce ponadludzkie, które biorą go niejako w posiadanie. Wstąpienie kami wywołuje w nim specyficzne zachowania: gorączkowe, samoistne ruchy […]

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|jap|神. (kami)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) kami

* francuski: (1.1) kami m.

* japoński: (1.1) 神 (かみ, kami)

* niemiecki: (1.1) Kami m.

źródła.

== kami (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) rel. kami

odmiana.

(1.1) lp. kami; lm. kami

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kamica

odkładanie się soli wapnia i substancji organicznych wraz z powstawaniem złogów w przewodach lub narządach jamistych

SJP.pl

Kamica (do 1945 niem. Kärmitz) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Gościno. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Pławęcino.

Według danych z 30.06.2014 wieś miała 59 stałych mieszkańców.

Kamica współtworzy "Sołectwo Pławęcino".

Wikipedia

# kamicowy

przymiotnik od: kamica

SJP.pl

# kamidana

Kamidana (jap. 神棚 kami-dana) – w shintō niewielki ołtarzyk do kultu prywatnego, ustawiany w domu mieszkalnym, ale także w sklepie, restauracji czy firmie.

Kamidana ma najczęściej postać miniaturowego chramu, z bramą torii i sznurem shimenawa. Jest on uznawany za miejsce zamieszkania kami czczonego w lokalnym chramie, jak również bywa wykorzystywany do obrzędów związanych z kultem przodków. Na ołtarzyku przechowywane są rozmaite amulety (o-fuda), często przywiezione z pielgrzymki do chramu Ise Jingū. Codziennie stawia się na nim ofiarę, złożoną zazwyczaj z ryżu i sake.

Wikipedia

# kamień

twarda, spoista i ciężka bryła skalna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia

(1.2) jubil. minerał służący po uprzedniej obróbce do ozdabiania przedmiotów m.in. w jubilerstwie

(1.3) twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;

(1.4) med. złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody

(1.5) pionek w niektórych grach planszowych

(1.6) sport. granitowy walec do gry w curling

(1.7) hist. jednostka masy;

(1.8) środ. przestępcze chleb

Wiktionary

- kamień – jednostka masy
- kamień – potoczna nazwa skały spoistej, zwięzłej bez względu na jej rodzaj genetyczny, wielkość frakcji i skład mineralogiczny.
- kamień – skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych
- kamień kotłowy – osadzający się w urządzeniach, naczyniach i zbiornikach, w których gotowana jest nieuzdatniana woda

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rzucił kamieniem w okno i rozbił je.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ, AS: kãmʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamieniarstwo n., kamieniarz m., kamieniarka ż., kamienica ż., kamienicznik m., kamieniec m., skamienielina ż., kamionka ż., kamica ż., ukamienowanie n.

:: zdrobn. kamyk m., kamyczek m.

czas. kamienować ndk., ukamienować dk., skamienieć dk.

przym. kamienny, kamienisty, kamieniarski, skamieniały

przysł. kamiennie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skała, głaz; reg. śl. kizlok, kiziol.

(1.3) nagar, kamień kotłowy

Wiktionary

# kamieńczanin

mieszkaniec Kamieńca, Kamieńca Wrocławskiego, Kamieńca Ząbkowickiego lub Kamieńca Podolskiego

SJP.pl

# kamieńczanka

mieszkanka Kamieńca, Kamieńca Wrocławskiego, Kamieńca Ząbkowickiego lub Kamieńca Podolskiego

SJP.pl

# kamieńczyk

nazwisko

SJP.pl

W Polsce

- Kamieńczyk – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
- Kamieńczyk – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Topólka
- Kamieńczyk – przysiółek wsi Zarzecze w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
- Kamieńczyk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sterdyń
- Kamieńczyk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Wyszków
- Kamieńczyk – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn

Wikipedia

# kamieniak

nazwisko

SJP.pl

# kamienianin

mieszkaniec Kamienia Krajeńskiego

SJP.pl

# kamienianka

mieszkanka Kamienia Krajeńskiego

SJP.pl

# kamieniara

żartobliwie: miłośniczka kamieni

SJP.pl

# kamieniarka

Kamieniarka (słow. Kameniarka, 935 m) – szczyt na Słowacji w grani głównej Magury Spiskiej. Znajduje się we wschodniej części tej grani, pomiędzy Przełęczą Toporzecką (Toporecké sedlo, 802 m) a Przednią Polaną (Predná poľana, 948 m). Ma wałowaty, wydłużony kształt. Stoki północno-zachodnie i północno-wschodnie opadają do doliny Leśniańskiego Potoku (Lesnianský potok) i jego dopływu, stoki południowo-zachodnie i południowo-wschodnie opływa Toporsky potok i jego dopływ. Kamieniarka jest niemal całkowicie zalesiona, bezleśne (trawiaste) są jedynie dolne części jej południowo-zachodnich i południowo-wschodnich stoków opadających do Kotliny Popradzkiej w miejscowości Toporec.

Wikipedia

# kamieniarski

dotyczący kamieniarza, kamieniarstwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kamieniarzami lub kamieniarstwem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamieniarstwo n., kamieniarz mos., kamienistość ż., kamień mrz., kamyk mrz.

przym. kamienny, kamienisty

Wiktionary

# kamieniarstwo

rzemiosło i przemysł obejmujące wydobycie i obróbkę kamienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wydobycie i obróbka kamienia użytkowego oraz montaż elementów kamiennych

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wuj zajmuje się kamieniarstwem, ostatnio miasto zamówiło u niego płytę pamiątkową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲarstfɔ, AS: kãmʹi ̯ė̃ńarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamieniarka ż., kamieniarszczyzna ż., kamieniarz m., kamień m., kamyk mrz., kamienistość ż.

przym. kamieniarski, kamienisty, kamienny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kamieniarka

Wiktionary

# kamieniarz

kamiennik;
1. rzemieślnik wykonujący wyroby i konstrukcje z kamienia;
2. robotnik wydobywający kamienie w kamieniołomach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik, który zajmuje się obróbką kamieni

(1.2) daw. geolog, który badał skały w górach

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kamieniarstwo n., kamień m., kamyk m., kamyczek m., kamuszek m., kamienisko n., kamienistość ż., kamica ż., kamionka ż.

czas. kamienować ndk., ukamienować dk.

przym. kamieniarski, kamienisty, kamienny

przysł. kamieniście

Wiktionary

# kamienica

duży, murowany budynek mieszkalny; mieszkańcy takiego budynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duży, murowany budynek mieszkalny

Wiktionary

- kamienica – rodzaj budynku mieszkalnego w zwartej zabudowie miejskiej

W Polsce

- Kamienica – część miasta Bielsko-Biała
- Kamienica – osada w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Paszowice
- Kamienica – wieś w woj. dolnośląskim w pow. kłodzkim w gminie Stronie Śląskie
- Kamienica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim w pow. lipnowskim w gminie Dobrzyń nad Wisłą
- Kamienica – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Skępe
- Kamienica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim w pow. tucholskim w gminie Gostycyn
- Kamienica – osada w woj. kujawsko-pomorskim w pow. tucholskim w gminie Gostycyn
- Kamienica – wieś w woj. małopolskim w pow. limanowskim w gminie Kamienica
- Kamienica – wieś w woj. małopolskim w pow. miechowskim w gminie Gołcza
- Kamienica – wieś w woj. mazowieckim w pow. płońskim w gminie Załuski
- Kamienica – osada w woj. mazowieckim w pow. przasnyskim, w gminie Jednorożec
- Kamienica – wieś w woj. opolskim w pow. nyskim w gminie Paczków
- Kamienica – część wsi Żurawiczki w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Zarzecze
- Kamienica – kolonia w woj. podlaskim w pow. sokólskim w gminie Janów
- Kamienica – osada w woj. pomorskim w pow. bytowskim w gminie Borzytuchom
- Kamienica – wieś w woj. pomorskim w pow. malborskim w gminie Malbork
- Kamienica – wieś w woj. śląskim w pow. lublinieckim w gminie Woźniki
- Kamienica – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
- Kamienica – wieś w woj. wielkopolskim w pow. konińskim w gminie Kazimierz Biskupi
- Kamienica – wieś w woj. wielkopolskim w pow. wągrowieckim w gminie Wągrowiec

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój wujek mieszka w ładnej i urokliwej kamienicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲit͡sa, AS: kãmʹi ̯ė̃ńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamień m., kamienicznik m., kamieniczniczka ż.

:: zdrobn. kamieniczka ż.

przym. kamienny, kamieniczny

Wiktionary

# kamienicki

→ Kamienica

SJP.pl

#### Patrz:

Kamienica

# kamieniczanin

mieszkaniec wsi: Kamienica Polska

SJP.pl

# kamieniczanka

mieszkanka wsi: Kamienica Polska

SJP.pl

- Kamieniczanka (dopływ Białej)
- Kamieniczanka (dopływ Trzemeśnianki)

Wikipedia

# kamieniczka

zdrobnienie od: kamienica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kamienica

(1.2) mała kamienica

Wiktionary

2 cieki wodne w Polsce:

- Kamieniczka – potok, dopływ Kamienicy
- Kamieniczka – struga, dopływ Warty

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po drodze przyglądałem się zabytkowym, wybudowanym jeszcze przed wojną kamieniczkom oraz rzucałem dyskretne spojrzenia na mijane piękne przemyślanki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲit͡ʃka, AS: kãmʹi ̯ė̃ńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamienica ż., kamień m., kamienicznik m., kamieniczniczka ż., kamienicznica ż.

przym. kamieniczny, kamienny

Wiktionary

# kamienicznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) właścicielka kamienicy czynszowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Natknąłem się na naszą kamienicznicę, wychodząc z windy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamienica ż., kamieniczka ż., kamieniczniczka ż., kamień m., kamyk m., kamyczek m.

:: fm. kamienicznik m.

przym. kamienicznikowski, kamieniczny, kamienny, kamienisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kamieniczniczka

Wiktionary

# kamieniczniczka

właścicielka jednej lub wielu kamienic czynszowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) właścicielka kamienicy czynszowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naszej kamieniczniczce wydaje się, że ojciec ma kopalnię złota.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamienica ż., kamieniczka ż., kamienicznica ż., kamień m., kamyk m., kamyczek m.

:: fm. kamienicznik m.

przym. kamienicznikowski, kamieniczny, kamienny, kamienisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kamienicznica

Wiktionary

# kamienicznik

właściciel jednej lub wielu kamienic czynszowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) właściciel kamienicy czynszowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stołeczni kamienicznicy nie mają wstydu, znowu planowaćanują podniesienie czynszu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲit͡ʃʲɲik, AS: kãmʹi ̯ė̃ńičʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamienica ż., kamieniczka ż., kamień m., kamyk m., kamyczek m.

:: fż. kamieniczniczka ż., kamienicznica ż.

przym. kamienicznikowski, kamieniczny, kamienny, kamienisty

Wiktionary

# kamienicznikowski

→ kamienicznik

SJP.pl

#### Patrz:

kamienicznik

# kamieniczny

przymiotnik od: kamienica

SJP.pl

# kamieniec

miejsce kamieniste lub nagromadzenie kamieni; zdżar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geogr. toponim wielokrotnie występujący na obszarze Polski oraz historycznej Słowiańszczyzny;

(1.2) geogr. zob. Kamieniec Podolski. (miasto w Ukrainie)

(1.3) geogr. zob. Kamieniec Litewski. (miasto w Białorusi)

(1.4) geogr. hist. Kamenz (miasto w Saksonii w Niemczech)

Wiktionary

## W Polsce

- Kamieniec – gmina w województwie wielkopolskim, powiat grodziski
- Kamieniec – gmina w województwie katowickim

- Kamieniec – grodzisko kultury łużyckiej, położone u nasady zakola dolnej Wisły
- Kamieniec – gromada w powiecie gliwickim
- Kamieniec – gromada w powiecie kościańskim
- Kamieniec – gromada w powiecie radziejowskim
- Kamieniec – potok, dopływ Wieprzówki
- Kamieniec – szczyt na Pogórzu Strzyżowskim (koło Głobikowej, 454 m n.p.m.)
- Kamieniec – szczyt na Pogórzu Strzyżowskim (koło Nawsia, 442 m n.p.m.)
- Kamieniec – wzniesienie na Równinie Gryfickiej
- Kamieniec – zlikwidowany przystanek osobowy w Kamieńcu, w województwie śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Zbrosławice

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Pan hetman posła za posłem śle, o pomoc dla Kamieńca prosi, jako Kasandra upadek Ilium i narodu Priama przepowiada (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kamieniecki

Wiktionary

# kamieniecki

przymiotnik od: Kamieniec Podolski, Kamieniec Ząbkowicki

SJP.pl

# kamieniodruk

rodzaj techniki drukarskiej; litografika; litografia

SJP.pl

# kamienioryt

technika druku wklęsłego, polegająca na żłobieniu rysunku w miękkich, płaskich kamieniach i odbijaniu go w negatywie (białe linie na ciemnym tle)

SJP.pl

Kamienioryt – technika druku wklęsłego, gdzie formą drukową jest kamień litograficzny z wyrytym rysunkiem. Do kamieniorytu używane są specjalne twarde kamienie litograficzne. Technika ta stosowana była do produkcji papierów wartościowych i map.

Wikipedia

# kamieniować

zabijać przez obrzucanie kamieniami; kamienować

SJP.pl

# kamieniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. odczasownikowy od|kamieniować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ukamienowanie n., kamienowanie n.

czas. kamieniować ndk., kamienować ndk., ukamienować dk.

przym. kamienisty, kamienny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kamienowanie

Wiktionary

# kamieniołom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górn. miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. teatr. pogard. aktor uczący się z trudem roli

Wiktionary

Kamieniołom – kopalnia odkrywkowa kamienia użytkowego (skały zwięzłej o dużej twardości). Kamieniołomów nie należy mylić z kopalniami odkrywkowymi wydobywającymi skały sypkie (piaskownie, żwirownie). Nie są nimi także odkrywkowe zakłady górnicze eksploatujące skały zwięzłe o stosunkowo małej twardości (węgiel brunatny, glinka ogniotrwała), czyli takie, które można urabiać za pomocą koparek. W Polsce w kamieniołomach wydobywa się głównie: granit, bazalt, wapień, piaskowiec, marmur, melafir, sjenit.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Odpowiedzialni za kamieniołom, którzy byli Polakami, starali się nas studentów ochraniać od najcięższych prac.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. kłm

Wiktionary

# kamienisko

1. zgrubienie od: kamień;
2. kamieniste miejsce; duża ilość głazów, ruin, kamieni

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Kamienisko – osada w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Kluczbork
- Kamienisko – dawna osada w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Bolesławiec
- Kamienisko – dawna osada w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Wielkie Oczy
- Kamienisko – dawna osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino

Wikipedia

# kamienista

szczyt w Tatrach

SJP.pl

Kamienista (słow. Veľká Kamenistá) – dwuwierzchołkowy szczyt (2127 m oraz 2122 m) w głównej grani Tatr Zachodnich. Od sąsiadującego na zachód Błyszcza (2159 m) oddzielony jest Pyszniańską Przełęczą (1787 m), od sąsiadującego na wschód Smreczyńskiego Wierchu (2070 m) – Hlińską Przełęczą (1906 m). Po szczytach tych i przełęczach przebiega granica polsko-słowacka, wyższy wierzchołek leży jednak po stronie słowackiej. Niższy wierzchołek leży w grani głównej i na granicy. Jest zwornikiem, od którego na południową, słowacką stronę odchodzi długi grzbiet Hlina.

Wikipedia

# kamienistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kamieniste

(1.2) bot. zob. kamienistość owoców gruszy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamień m., kamyk mrz., kamyczek m., kamionka ż., kamienica ż., kamieniarstwo n., kamieniarz m.

przym. kamienisty, kamienny, kamionkowy, kamieniarski

przysł. kamieniście

Wiktionary

# kamienisty

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ziemia jest tu na ogół piaszczysta i kamienista, zdatna pod uprawę tylko kartofli, żyta, owsa i lnu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ, AS: kãmʹi ̯ė̃ńisty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamieński mos., kamieniczniczka ż., kamienicznica ż., kamienistość ż., kamień mrz., kamieniarz mos., kamieniarstwo n., kamieniowanie n., kamyk mrz., ukamienowanie n., kamienicznik mos.

czas. kamienować ndk., ukamienować dk.

przym. kamienny, kamieniarski

Wiktionary

# kamieniuszka

kaczka ze wsch. Syberii i z Ameryki Północnej, sporadycznie zalatująca do Polski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Histrionicus histrionicus|ref=tak., gatunek kaczki;

Wiktionary

Kamieniuszka, kaczka wzorzysta (Histrionicus histrionicus) – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje północno-wschodnią i wschodnią Azję, Amerykę Północną, Grenlandię i Islandię. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲuʃka, AS: kãmʹi ̯ė̃ńuška

Wiktionary

# kamienna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Polsce, lewy dopływ Wisły;

(1.2) geogr. rzeka w Polsce, lewy dopływ Bobru;

Wiktionary

## Miejscowości i ich części

### w Polsce

- Kamienna – część miasta Biały Bór
- Kamienna – część miasta Skarżysko-Kamienna
- Kamienna – część miasta Sucha Beskidzka
- Kamienna – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
- Kamienna – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
- Kamienna – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
- Kamienna – przysiółek wsi Lipinki w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
- Kamienna – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Oporów
- Kamienna – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
- Kamienna – część wsi Tropiszów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
- Kamienna – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Kamienna – część wsi Opaka w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
- Kamienna – część wsi Baryczka w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowski, w gminie Niebylec
- Kamienna – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
- Kamienna – część wsi Korbielów w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Jeleśnia
- Kamienna – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Opatowiec
- Kamienna – osiedle Ostrowca Świętokrzyskiego
- Kamienna – część wsi Grójec w woj. Świętokrzyskim, w pow. Ostrowieckim, w gminie Ćmielów
- Kamienna – część wsi Piaski Brzóstowskie w woj. Świętokrzyskim, w pow. Ostrowieckim, w gminie Ćmielów
- Kamienna – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

Wikipedia

# kamiennicki

→ Kamiennik

SJP.pl

#### Patrz:

Kamiennik

# kamiennictwo

dział górnictwa zajmujący się pozyskiwaniem kamienia użytkowego

SJP.pl

# kamiennik

dawniej: kamieniarz;
1. rzemieślnik wykonujący wyroby i konstrukcje z kamienia;
2. robotnik wydobywający kamienie w kamieniołomach

SJP.pl

W Polsce

- Kamiennik – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Środkowych w paśmie Garbu Dzikowca
- Kamiennik – góra w Sudetach Zachodnich w Karkonoszach
- Kamiennik – szczyt w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika – Krowiarkach

- Kamiennik – prawostronny dopływ Kaczawy

- Kamiennik – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Kamiennik
  - Kamiennik – gmina
  - Kamiennik – gromada
- Kamiennik – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Drawsko

Zobacz też

- Kamiennik Południowy – szczyt w Paśmie Lubomira i Łysiny w Beskidzie Makowskim
- Kamiennik Północny – szczyt w Paśmie Lubomira i Łysiny w Beskidzie Makowskim
- Kamiennik Wielki – wieś w województwie warmińsko-mazurskim w powiecie elbląskim, w gminie Milejewo

Wikipedia

# kamiennogórski

związany z Kamienną Górą, dotyczący Kamiennej Góry

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przym. od Kamienna Góra

(1.2) przym. od Góry Kamienne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamienna Góra ż., kamiennogórzanin m., kamiennogórzanka ż.

Wiktionary

# kamiennogórzanin

mieszkaniec Kamiennej Góry (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kamiennogórzanka

mieszkanka Kamiennej Góry (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kamienność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kamienne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kamienny

przysł. kamiennie

Wiktionary

# kamienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. przypominający kamień, taki jak kamień pod względem właściwości (np. twardości, nieruchomości)

Wiktionary

- Kamienny – potok, dopływ Glinnej
- Kamienny – potok, dopływ Solinki
- Kamienny – szczyt w Beskidzie Śląskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Te nowe kamienne schody w naszym domu są bardzo ładne!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: kãmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamieniczniczka ż., kamienicznica ż., kamień mrz., kamyk mrz., kamyczek mrz., kamienisko n., kamieniarstwo n., kamieniarz mos., kamieniarka ż., kamienica ż., kamieniczka ż., kamienicznik mos., kamica ż., kamionka ż., kamieniowanie n., ukamienowanie n., kamienienie n., skamienienie n., skamielina ż., skamieniałość ż., kamienistość ż., kamienność ż.

czas. kamienować ndk., ukamienować dk., kamienieć ndk., skamienieć ndk.

przym. kamieniarski, kamienisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kamienisty

(2.1) twardy

Wiktionary

# kamienobród

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Kamienobród (ukr. Кам'янобрід, Kamjanobrid) – wieś na Ukrainie w rejonie jaworowskim należącym do obwodu lwowskiego.

II Rzeczypospolitej wieś w powiecie gródeckim województwa lwowskiego.

20 czerwca 1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 12 Polaków.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kamienobrodzki

Wiktionary

# kamienować

zabijać przez obrzucanie kamieniami; kamieniować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukamienować)

(1.1) uśmiercać poprzez obrzucenie kamieniami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odpowiedzieli Mu Żydzi: «Nie chcemy Cię kamienować za dobry czyn, ale za bluźnierstwo, za to, że Ty będąc człowiekiem uważasz siebie za Boga».

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamieniarz mos., kamieniowanie n., kamienowanie n., kamień mrz., kamyk mrz., ukamienowanie n.

czas. ukamienować dk.

przym. kamienisty, kamienny

Wiktionary

# kamienowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zadawanie komuś śmierci poprzez rzucanie w niego kamieniami

Wiktionary

Ukamienowanie (lapidacja) – wraz z rozszarpaniem najstarsza forma kary śmierci. Polega na obrzucaniu skazanego kamieniami przez grupę ludzi uczestniczących w egzekucji.

Ukamienowanie wywodzi się z czasów przed wyodrębnieniem ze społeczeństwa instytucji władzy. Grupowy charakter egzekucji chronił biorące w niej udział osoby przed zemstą ze strony krewnych kamienowanego oraz prawdopodobnie przed niesławą wynikającą z udziału w krwawych obowiązkach scedowanych później na kata.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ukamienowanie n., kamieniowanie n.

czas. kamienować ndk., ukamienować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. kamieniowanie

Wiktionary

# kamieńsk

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

(1.2) geogr. zob. Kamieńsk Szachtyński.

(1.3) geogr. zob. Kamieńsk Uralski.

Wiktionary

Kamieńsk – miasto w Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie miejsko-wiejskiej Kamieńsk, której jest siedzibą, nad rzeką Kamionką. Przez miasto przebiegają dwie spośród głównych arterii komunikacyjnych Polski: autostrada z Gorzyczek do Gdańska i Warszawy oraz linia kolejowa Górny Śląsk – Warszawa, czyli dawna Kolej Warszawsko-Wiedeńska.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkãmʲjɛ̇̃j̃sk, AS: kãmʹi ̯ė̃ĩ ̯sk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kamieński

Wiktionary

# kamieński

przymiotnik od: Kamień Krajeński, Kamień Pomorski, Kamieńsk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kamieńskiem, dotyczący Kamieńska

Wiktionary

Kamieński (forma żeńska: Kamieńska, liczba mnoga: Kamieńscy) – polskie nazwisko.

Jedna z form nazwiska pochodzi od słowa kamień.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kamieńsk mrz.

Wiktionary

# kamieńskie

przymiotnik od: Kamień Krajeński, Kamień Pomorski, Kamieńsk

SJP.pl

Kamieńskie (ukr. Кам'янське, Kamjanśke), w latach 1936–2016 Dnieprodzierżyńsk (ukr. Дніпродзержинськ, Dniprodzerżynśk) – miasto na Ukrainie, w obwodzie dniepropetrowskim, nad Dnieprem. 1 stycznia 2022 liczyło 226 845 mieszkańców.

Ośrodek hutnictwa żelaza, przemysłu taboru kolejowego (wagony), chemicznego, materiałów budowlanych. Działa tu także elektrownia wodna o mocy 352 MW.

Wikipedia

# kamieńszczanin

mieszkaniec Kamieńska (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kamieńszczanka

mieszkanka Kamieńska (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kamieńszczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości na Białorusi:

- Kamieńszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim
- Kamieńszczyzna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim.

2 miejscowości w Polsce:

- Kamieńszczyzna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
- Kamieńszczyzna – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Popów

Wikipedia

# kamierowo

Kamierowo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Skarszewy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# kamikadze

kamikaze;
1. japoński samolot z II wojny światowej, którego załoga miała wykonać samobójczy atak na wroga;
2. pilot takiego samolotu;
3. żartobliwie o człowieku lubiącym podejmować się trudnych zadań

SJP.pl

Kamikaze, shinpū (jap. 神風; spotyka się spolszczoną formę kamikadze) – specjalne japońskie oddziały wojskowe okresu II wojny światowej, należące do armii (w tym do jednostek lotniczych) i marynarki japońskiej.

Wikipedia

# kamikaze

[czytaj: kamikaze lub kamikadze] kamikadze;
1. japoński samolot z II wojny światowej, którego załoga miała wykonać samobójczy atak na wroga;
2. pilot takiego samolotu;
3. żartobliwie o człowieku lubiącym podejmować się trudnych zadań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. w czasie II Wojny Światowej: żołnierz japoński przeprowadzający samobójczy atak na większego przeciwnika za pomocą silnego ładunku wybuchowego; samolot lub inny pojazd używany przez tego żołnierza;

(1.2) przen. samobójca atakujący w analogiczny sposób jak kamikaze (1.1)

Wiktionary

Kamikaze, shinpū (jap. 神風; spotyka się spolszczoną formę kamikadze) – specjalne japońskie oddziały wojskowe okresu II wojny światowej, należące do armii (w tym do jednostek lotniczych) i marynarki japońskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kamikaze uderzył samolotem w amerykański lotniskowiec i okręt zatonął.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmʲiˈkazɛ|ˌkãmʲiˈkad͡zɛ, AS: kãmʹikaze|kãmʹikaʒe

Wiktionary

# kamil

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kamil – imię męskie, pochodzące od rzymskiego imienia i cognomenu Camillus (słowo to jest tłumaczone z łaciny jako „pomocnik kapłana” bądź „zrodzony z wolnych rodziców”, „szlachetny chłopiec”).

Kamil imieniny obchodzi: 14 lipca (dawniej 18 lipca – data ta stanowiła wspomnienie św. Kamila de Lellis, później przesuniętego na 14 lipca) i 15 września, 25 września.

Żeńskim odpowiednikiem imienia Kamil jest Kamila.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten Kamil mieszka w mieście.

(1.1) Kamilu, na kiedy przypadają twoje imieniny?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkãmʲil, AS: kãmʹil

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamilowa ż., Kamilówna ż., Kamilostwo lm m., kamilianin mos., zdrobn. , Kamiluś mos., Mila ż., Milek mos.

:: fż. Kamila ż.

:: zdrobn. Kamilek mos.

przym. kamiliański

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Kamilowa ż., Kamilówna ż., Kamilostwo lm m., kamilianin mos., zdrobn. , Kamiluś mos., Mila ż., Milek mos.

:: fż. Kamila ż.

:: zdrobn. Kamilek mos.

przym. kamiliański

frazeologia.

etymologia. etym|łac|camillus. (urodzony z wolnych rodziców)

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) Kamil, Kamilo

* białoruski: (1.1) Каміл m.

* esperanto: (1.1) Kamilo

* francuski: (1.1) Camille

* hiszpański: (1.1) Camilo

* łaciński: (1.1) Camillus m.

* niemiecki: (1.1) Kamillo m., Camillo m.

* rosyjski: (1.1) Камилл m., Камилль m., Камил m., Камиль m.

* słowacki: (1.1) Kamil m.

* włoski: (1.1) Camillo m.

źródła.

== Kamil (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|m. Kamil

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kamila

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Kamil

Wiktionary

Kamila, Kamilla – żeński odpowiednik imienia Kamil, pochodzenia łacińskiego.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Kamila w 2009 r. zajmowała 41. miejsce w grupie imion żeńskich. W 2001 roku imię z podwójnym L nosiło 4107 osób, z pojedynczym – 90 900. Forma Kamilla budzi wątpliwości normatywistów; jest notowana w Nowym Słowniku poprawnej polszczyzny pod redakcją Andrzeja Markowskiego, z zastrzeżeniem, że jest to forma niezalecana. Jednocześnie Rada Języka Polskiego odnotowała tę formę w aneksie do listy pn. Obowiązujący wykaz imion jako zgodną z zasadami ortograficznymi polszczyzny. Obecnie Rada Języka Polskiego nie wydaje już obowiązujących wykazów imion.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kamila jest czułą i zabawną dziewczyną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãˈmʲila, AS: kãmʹila

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamil mos., kamilianin mos.

:: zdrobn. Kamilka ż., Kamilcia ż.

przym. kamiliański

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Kamil mos., kamilianin mos.

:: zdrobn. Kamilka ż., Kamilcia ż.

przym. kamiliański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Camilla, Camille

* białoruski: (1.1) Каміла ż. (Kamìla)

* duński: (1.1) Camilla

* kataloński: (1.1) Camil·la ż.

* niemiecki: (1.1) Kamilla ż., Camilla ż.

* rosyjski: (1.1) Камилла ż., Камилля ż., Камила ż., Камиля ż.

* słowacki: (1.1) Kamila ż.

* szwedzki: (1.1) Camilla

* włoski: (1.1) Camilla ż.

źródła.

== Kamila (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż. Kamila

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kamilcia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Kamila

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzwoniłam wczoraj do Kamilci, ale nie odpowiadała.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamil mos., Kamila ż., Kamilka ż., kamilianin mos.

przym. kamiliański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kamilka

Wiktionary

# kamilek

zdrobnienie od: Kamil (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. Kamil

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kamilku, pomóż babci wnieść sprawunki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamil mos.

przym. Kamilowy

Wiktionary

# kamilianie

zakon katolicki założony w 1584 roku w Rzymie przez św. Kamila de Lellis; Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym

SJP.pl

Kamilianie, Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym – zakon założony przez św. Kamila de Lellis w 1584 roku, a zatwierdzony przez Papieża Grzegorza XIV 21 września 1591 roku.

Wikipedia

# kamilianin

członek zakonu katolickiego założonego w 1584 roku w Rzymie przez św. Kamila de Lellis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego w XVI w. przez św. Kamila de Lellis;

Wiktionary

Kamilianie, Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym – zakon założony przez św. Kamila de Lellis w 1584 roku, a zatwierdzony przez Papieża Grzegorza XIV 21 września 1591 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wielką zasługą kamilianów była przeprowadzona przez nich reforma służby zdrowia, zapoczątkowana już w Hiszpanii przez św. Jana Bożego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamil mos., Kamila ż.

:: fż. kamilianka ż.

przym. kamiliański

Wiktionary

# kamilianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Kamila

SJP.pl

# kamilianki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Kamila

SJP.pl

Kamilianki, Zgromadzenie Córek świętego Kamila, Córki świętego Kamila – żeńskie zgromadzenie zakonne będące odpowiednikiem męskiego zakonu Kamilianów. Zgromadzenie zostało założone przez bł. Alojzego Tezza i bł. Józefinę Vannini 2 lutego 1892, a zatwierdzone przez papieża Piusa XI w 1931 roku.

Wikipedia

# kamiliański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kamilianami, dotyczący kamilianów

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do kamilianów, będący ich własnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na terenie dzielnicy mamy szpital kamiliański.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamilcia ż., Kamilka ż., kamilianin m., kamilianka ż., Kamil m., Kamila ż.

Wiktionary

# kamiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kamili lub z nią związany

SJP.pl

# kamilka

zdrobnienie od: Kamila (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Kamila

forma rzeczownika.

(2.1) D. B. lp. od: Kamilek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nauczycielka zaproponowała Kamilce udział w olimpiadzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamila ż., Kamil mos., Kamilcia ż., kamilianin mos.

przym. kamiliański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kamilcia

Wiktionary

# kamilkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kamilka lub z nim związany

SJP.pl

# kamilla

imię żeńskie

SJP.pl

Kamila, Kamilla – żeński odpowiednik imienia Kamil, pochodzenia łacińskiego.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Kamila w 2009 r. zajmowała 41. miejsce w grupie imion żeńskich. W 2001 roku imię z podwójnym L nosiło 4107 osób, z pojedynczym – 90 900. Forma Kamilla budzi wątpliwości normatywistów; jest notowana w Nowym Słowniku poprawnej polszczyzny pod redakcją Andrzeja Markowskiego, z zastrzeżeniem, że jest to forma niezalecana. Jednocześnie Rada Języka Polskiego odnotowała tę formę w aneksie do listy pn. Obowiązujący wykaz imion jako zgodną z zasadami ortograficznymi polszczyzny. Obecnie Rada Języka Polskiego nie wydaje już obowiązujących wykazów imion.

Wikipedia

# kamillus

dowódca rzymski, sześciokrotny trybun wojskowy; Camillus

SJP.pl

Marek Furiusz Kamillus, Marcus Furius Camillus (ur. około 446 p.n.e., zm. 364 p.n.e.) – wódz i reformator armii rzymskiej, wielokrotny trybun konsularny i dyktator.

Wikipedia

# kamilostwo

Kamil z małżonką; Kamilowie

SJP.pl

# kamilowie

Kamil z małżonką; Kamilostwo

SJP.pl

# kamilowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kamila lub z nim związany

SJP.pl

# kaminiecki

nazwisko

SJP.pl

# kamińsk

2 miejscowości w Polsce:

- Kamińsk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Kamińsk – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie

Wikipedia

# kamiński

nazwisko

SJP.pl

Kamiński (forma żeńska: Kamińska, liczba mnoga: Kamińscy) – nazwisko polskie. Obecnie jest to szóste pod względem popularności nazwisko w Polsce. Wg bazy PESEL 19.01.2024 r. nosiło je 47 101 Polek i 46 201 Polaków.

Nazwisko pochodzi od rzeczownika pospolitego kamień albo toponimów Kamień, Kamienica, Kamieniec, wywodzących się etymologicznie od wyrazu kamień.

Wikipedia

# kamińsko

2 miejscowości w Polsce:

- Kamińsko – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Przystajń
- Kamińsko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina

inne:

- Kamińsko – druga nazwa Jezioro Kamińskiego

Wikipedia

# kamionczanin

mieszkaniec Kamionki (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

# kamionczanka

mieszkanka Kamionki (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

# kamionecki

przymiotnik od: Kamionka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kamionką, dotyczący Kamionki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kamionka ż.

Wiktionary

# kamionek

1. twardy materiał ceramiczny; wyrób z tego materiału
2. miejsce pokryte stosem kamieni
3. roślina z rodziny różowatych
4. zwierzę z rodziny łasicowatych; kuna domowa

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

- Kamionek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
- Kamionek – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Gogolin
- Kamionek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
- Kamionek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo
- Kamionek – osiedle w Warszawie
- Kamionek – część miasta Wałbrzych
- Kamionek – część wsi Budziska

Wikipedia

# kamionetka

rodzaj ciężarówki, bus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mały samochód ciężarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bus, dostawczak, samochód dostawczy, furgonetka, półciężarówka

Wiktionary

# kamionka

1. twardy materiał ceramiczny; wyrób z tego materiału
2. miejsce pokryte stosem kamieni
3. roślina z rodziny różowatych
4. zwierzę z rodziny łasicowatych; kuna domowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Mołdawii, w Naddniestrzu, nad Dniestrem;

Wiktionary

- kamionka – wyroby ceramiczne otrzymywane z glin z dodatkiem szamotu lub piasku kwarcowego
- kamionka – inna nazwa kuny domowej
- kamionka – gatunek byliny z rodzaju jeżyna, należącego do rodziny różowatych

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kamionecki

Wiktionary

# kamionkowski

→ Kamionka

SJP.pl

#### Patrz:

Kamionka

# kamionkowy

przymiotnik od: kamionka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z kamionki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamienistość ż., kamionka ż.

Wiktionary

# kamizard

francuski uczestnik powstania ludowego w latach 1702-1705

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. kalwiński powstaniec walczący przeciwko katolickim wojskom króla Ludwika XIV w latach 1704–1709;

Wiktionary

# kamizela

spodnia część trzyczęściowego ubioru męskiego; kamizelka

SJP.pl

# kamizelczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. marna kamizelka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyznaję, że dziś chętnie odstąpiłbym komu ten szmat sukna, który mi robi trochę kłopotu. Szaf na zbiory jeszcze nie mam, a nie chciałbym znowu trzymać chorej kamizelczyny między własnemi sic. rzeczami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamizelka ż.

Wiktionary

# kamizeleczka

zdrobnienie od: kamizelka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kamizelka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamizelka ż.

Wiktionary

# kamizelka

część stroju bez rękawów i kołnierza, zakładana pod marynarkę lub wierzchnie okrycie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. kraw. ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

Wiktionary

Kamizelka – rodzaj ubioru okrywającego tułów, dopasowanego, zapinanego, bez rękawów i na ogół kołnierza. Pierwotnie ubranie męskie, w modzie europejskiej pojawiła się około 1670 roku; później używana także przez kobiety. Początkowo sięgająca kolan i z rękawami, w miarę upływu czasu ulegała przekształceniom, zmieniała się jej długość, krój elementów takich jak kołnierz, klapy i kieszenie oraz zdobienia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mężczyzna miał na sobie czarną kamizelkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãmʲiˈzɛlka, AS: kãmʹizelka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamizelczyna ż., kamizeleczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezrękawnik; gw-pl|Górny Śląsk|wista.

Wiktionary

# kamizelkowy

przymiotnik od: kamizelka

SJP.pl

# kamkorder

niewielka, przenośna kamera telewizyjna z wbudowanym magnetowidem; kamwid

SJP.pl

Kamkorder (ang. camcorder, od video CAMera reCORDER) – urządzenie wideo zawierające zintegrowaną kamerę i magnetowid.

Pierwsze kamkordery rejestrowały sygnały analogowe na taśmie magnetycznej. Po roku 2000 pojawiły się kamkordery beztaśmowe, wykorzystujące dyski optyczne, dyski twarde i pamięci flash jako nośnik danych.

Wikipedia

# kamlot

miękka tkanina płaszczowa z wełny wielbłądziej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. miękka tkanina o splocie skośnym, przeznaczona na okrycia zewnętrzne, dawniej tkana z wełny wielbłądziej lub koziej, obecnie także z mieszanki wełny koziej z jedwabiem lub wełny owczej z bawełną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem płaszcz z kamlotu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkãmlɔt, AS: kãmlot

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kamlotowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. kamlotowy

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Kamelott.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Tkaniny

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) camlet

* niemiecki: (1.1) Kamelott m., Kamelhaar n.

* węgierski: (1.1) kamelot

* wilamowski: (1.1) kamlot m.

źródła.

== kamlot (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) kamlot (tkanina)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kamlotowy

wykonany z kamlotu

SJP.pl

# kammsetzer

[czytaj: KAMzecer] nazwisko

SJP.pl

# kamocki

nazwisko

SJP.pl

Kamocki

- Antoni Kamocki – skarbnik (1785) i podstoli bielski
- Franciszek Kamocki – polski heraldyk i weksylolog
- Janusz Kamocki – polski etnograf, więzień polityczny, żołnierz Armii Krajowej
- Stanisław Kamocki – malarz i grafik, młodopolski pejzażysta
- Walenty Kamocki – polski lekarz, okulista
- Zygmunt Kamocki – podporucznik rezerwy kawalerii Wojska Polskiego

Wikipedia

# kamol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. od kamień

Wiktionary

# kamola

nazwisko

SJP.pl

Kamola – osada leśna w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Grabów nad Prosną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

# kamora

tajna organizacja przestępcza działająca w Królestwie Neapolu w latach 1830-1870; obecnie organizacja mafijna działająca na terenie Neapolu i całej Kampanii; camorra; kamorra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. organizacja mafijna w Królestwie Neapolu w XIX wieku

(1.2) włoska organizacja przestępcza;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Roczne dochody kamory szacuje się na około miliard euro.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamorysta m.

przym. kamorystyczny

Wiktionary

# kamorra

tajna organizacja przestępcza działająca w Królestwie Neapolu w latach 1830-1870; obecnie organizacja mafijna działająca na terenie Neapolu i całej Kampanii; camorra; kamora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. kamora.

Wiktionary

Camorra (kamorra) – włoska organizacja przestępcza, której początki datuje się na rok 1820. Powstała w Królestwie Obojga Sycylii, w okresie rządów absolutystycznych była wykorzystywana do celów politycznych. Kolebką Camorry były neapolitańskie więzienia, a jej głównym celem była ochrona więźniów (członków) przed innymi wrogimi gangami. Organizacja dopuszcza się oszustw, zabójstw i rabunków.

Wikipedia

# kamorrysta

członek kamorry (organizacji przestępczej); kamorysta

SJP.pl

# kamorysta

członek kamory (organizacji przestępczej); kamorrysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek kamorry

Wiktionary

Kamorysta (wł. Il camorrista) – włoski dramat biograficzno-kryminalny z 1986 roku w reżyserii Giuseppe Tornatore, będący jego pełnometrażowym debiutem. Ekranizacja powieści autorstwa Giuseppe Marrazza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W miejscowym więzieniu przetrzymywani są kamoryści.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamora ż.

przym. kamorystyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mafioso

Wiktionary

# kamorystka

→ kamorysta

SJP.pl

#### Patrz:

kamorysta

# kamorystyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kamory; taki, który jest związany z kamorą; mający charakter kamory

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy przed kilku laty toczył się sławny, wielki proces kamorystyczny, to zamiast przed neapolitańskim sądem przysięgłych, musiał się odbyć w Viterbo, w miasteczku, leżącem w środkowych Włoszech, gdyż obawiano się, że w Neapolu nie znajdzie się ani jeden przysięgły, który ze strachu przed zemstą kamorry, zechce uznać oskarżonych kamorystów za winnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kamora ż., kamorysta m.

Wiktionary