# lysecki

przymiotnik od: Lyski (wieś na Śląsku)

SJP.pl

# lysis

powolny spadek temperatury charakteryzujący przebieg pewnych chorób, np. płonicy; lizys

SJP.pl

# lyski

Lyski (niem. Lissek) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Lyski.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Lyski. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Przez miejscowość przepływa niewielka struga Sumina, dopływ Rudy.

Miejscowość jest siedzibą gminy Lyski.

Wikipedia

# lystrozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Lystrosaurus., rodzaj terapsyda z rodziny Lystrosauridae;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju lystrozaur (1.1)

Wiktionary

Lystrozaur (Lystrosaurus) – bardzo szeroko rozprzestrzeniony terapsyd z wczesnego triasu, żyjący 251–248 milionów lat temu.

Jego nazwa „łopaciasty jaszczur” nawiązuje do wyrastającej z górnej szczęki pary kłów, w które prawdopodobnie zaopatrzone były samce grupy Dicynodontia, do której należał lystrozaur.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Początkowo myślano, że lystrozaury odznaczały się ziemno-wodnym trybem życia, jak współczesne hipopotamy.

Wiktionary

# lyszczanin

mieszkaniec Lysek

SJP.pl

# lyszczanka

mieszkanka Lysek

SJP.pl

# lz

[czytaj: el-ZET] skrót od: liceum zawodowe

SJP.pl

# lza

czasownik ułomny, tylko w połączeniu nie lza

(1.1) przest. jest możliwe do wykonania, jest dozwolone

(1.2) przest. móc zrobić coś innego lub inaczej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niech będą spisane prawa słowy znacznemi, którychby nie lza wykręcić. → Niech prawo będzie napisane mocnymi słowami, których nie da się przekręcić.

(1.2) Kiedy cofnąć się nazad nie możesz, tam już nie lza ci, ieno konać statecznie swoie przedsięwzięcie. → Kiedy już nie można się cofnąć, nie masz innego wyjścia, niż spokojnie kończyć swoje przedsięwzięcie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lza, AS: lza

Wiktionary

#### Synonimy:

można

Wiktionary

# lżej

stopień wyższy od przysłówka: lekko

SJP.pl

# lżejszy

stopień wyższy od przymiotnika: lekki

SJP.pl

# lżeń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. daw. wodór, pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od lżenie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lekkość ż.

przym. lekki, leciutki, leciuteńki

przysł. lekce, lekko, leciutko, leciuteńko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wod m., wodor m., wodoczyn m.

Wiktionary

# lzs

[czytaj: el-zet-ES] skrót od:
a) Ludowe Zespoły Sportowe (organizacja sportowo-turystyczna powstała w roku 1946);
b) Ludowy Zespół Sportowy (pojedynczy zespół)

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = sport. Ludowe Zespoły Sportowe (stowarzyszenie);

(1.2) = sport. Ludowy Zespół Sportowy (pojedynczy zespół)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. elzetes mrz., elzetesowiec mos., LZS-owiec mos.

przym. elzetesowski, LZS-owski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elzetes

Wiktionary

# lzs-owiec

członek LZS-u (Ludowego Zespołu Sportowego); elzetesowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. członek LZS-u

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. elzetes mrz., elzetesowiec mos.

przym. elzetesowski, LZS-owski

skr. LZS

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elzetesowiec

Wiktionary

# lzs-owski

→ LZS (Ludowe Zespoły Sportowe, Ludowy Zespół Sportowy); elzetesowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z LZS-em, dotyczący LZS-u

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Każdy z LZS-owskich ośrodków campingowych stanowił bazę wypadową na wiele szlaków turystycznych (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. elzetes mrz., elzetesowiec mos., LZS-owiec mos.

przym. elzetesowski

skr. LZS

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elzetesowski

Wiktionary

# lżyć

obrzucać kogoś obelgami, znieważać kogoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zelżyć)

(1.1) obrażać kogoś, obrzucać kogoś obelgami

(1.2) stpol. czynić lekkim, lżejszym

czasownik zwrotny niedokonany lżyć się (dk. zelżyć się)

(2.1) obrzucać siebie nawzajem obelgami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. obelga ż.

przym. obelżywy

przysł. obelżywie

Wiktionary

# l’aquila

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Abruzja;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do 6 kwietnia L’Aquila tętniła studenckim życiem i gwarem turystów. Dziś wygląda jak po nalocie. O 3.32 nad ranem potężny wstrząs pogrzebał niemal 250 osób, 65 tys. skazał na bezdomność.

Wiktionary

# m

1. jedna z liter polskiego alfabetu;
2. spółgłoska nosowa;
3. skrót od: metr (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła siedemnastej litery alfabetu;

skrót

(2.1) = mężczyzna

Wiktionary

M (em, minuskuła: m) – trzynasta litera alfabetu łacińskiego i siedemnasta alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę wargową nosową, np. [m].

Nazwę tej litery w języku polskim wymawia się em.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(2.1) K

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|M. ,. PJM|M 2.}}

źródła.

== M (język afar.) ==

wymowa.

IPA|m.

znaczenia.

litera

(1.1) Ma, majuskuła siedemnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃m, AS: ẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|M. ,. PJM|M 2.}}

źródła.

== M (język afar.) ==

wymowa.

IPA|m.

znaczenia.

litera

(1.1) Ma, majuskuła siedemnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: m

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(2.1) K

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|M. ,. PJM|M 2.}}

źródła.

== M (język afar.) ==

wymowa.

IPA|m.

znaczenia.

litera

(1.1) Ma, majuskuła siedemnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: m

Wiktionary

# m-c

skrót od: miesiąc

SJP.pl

# m-commerce

[czytaj: em komers] dostęp do komercyjnych usług oferowanych w ramach e-commerce przez telefon komórkowy oraz inne urządzenia przenośne; mobile commerce

SJP.pl

# m-kształtny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma kształt litery M

Wiktionary

# m-learning

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nauczanie na odległość z wykorzystaniem przenośnego, bezprzewodowego sprzętu;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tradycyjne struktury metodyczne wzbogacone o e-learning oraz coraz częściej o m-learning, to droga do nowej jakości nauczania. (z Internetu)

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. m-learningowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. m-learningowy

frazeologia.

etymologia. etym|ang|m-learning.

uwagi. zoblistę2|d-learning|e-learning|m-learning|blended learning.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) m-learning

źródła.

== m-learning (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) m-learning

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# m.

1. skrót od: rodzaj męski;
2. skrót od: miasto;
3. skrót od: mieszkanie;
4. skrót od: morze

SJP.pl

skrót

(1.1) = gram. mianownik

Wiktionary

# m.-os.

skrót od: męskoosobowy

SJP.pl

# m.at.

skrót od: masa atomowa

SJP.pl

# m.b.

skrót od: metr bieżący (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = metr bieżący

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do ogrodzenia działki Adam zużył 200 m.b. siatki.

Wiktionary

# m.i.

skrót od: między innymi; m.in. (częściej)

SJP.pl

# m.i.c.

skrót od: Congregatio Clericorum Regularium Marianorum sub titulo Immaculatae Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae - zakon marianów; MIC

SJP.pl

# m.in.

skrót od: między innymi; m.i.

SJP.pl

skrót

(1.1) = między innymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niezmodyfikowany tekst jego noty biograficznej wciąż dostępny jest m.in. w anglojęzycznej Wikipedii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmʲjɛ̃nd͡zɨ ĩnˈːɨ̃mʲi, AS: mʹi ̯ẽnʒy ĩ•nỹmʹi

Wiktionary

# m.o.r.m.

skrót od: middle of the road music - format radiowy i popularny gatunek muzyki

SJP.pl

# m.p.

skrót

(1.1) = miejsce pieczęci

Wiktionary

# m.p.z.p.

skrót

(1.1) = adm. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;

Wiktionary

# m.s.

skrót od: motor ship; międzynarodowe oznaczenie statku motorowego; m/s

SJP.pl

# m.st.

skrót od: miasto stołeczne (czytany jako całe, odmienne wyrażenie)

SJP.pl

skrót

(1.1) = miasto stołeczne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) 18 lipca 1951 roku rozpoczęła się rozprawa w Wydziale IV Karnym Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) m. st.

Wiktionary

# ma

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"

SJP.pl

Holandia:

- Ma Louisa – osada (wijk) w Willemstadzie

Wietnam:

- Mã − rzeka

Inne:

- Ma – liczba Macha
- Ma – jedna ze stron salda
- Ma – tytuł honorowy w hinduizmie
- Ma – anatolijska bogini czczona w starożytności
- Ma (megaannum) – milion lat, odpowiednik mya (ang. million years ago) – skrót stosowany w astronomii, geologii i paleontologii w znaczeniu ... milionów lat temu (mlt), np. 20 Ma
- Ma – amerykański film z 2019

Wikipedia

# maa

język z rodziny nilotyckiej używany przez Masajów; język masajski, masai

SJP.pl

# maaka

- Maaka – żona Dawida, króla Izraela
- Maaka – żona Roboama, króla Judy

Wikipedia

# maalox

lek zobojętniający sok żołądkowy, stosowany jest przy nadkwasocie żołądka, chorobie wrzodowej i kwaśnych odbiciach

SJP.pl

# maanam

nazwa zespołu

SJP.pl

Maanam – polski zespół rockowy powstały w Krakowie, działający w latach 1975–2008.

Wikipedia

# maar

krater powstały wskutek jednorazowej erupcji wulkanu, często wypełniony wodą i tworzący jezioro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. lejkowaty krater powstały na skutek wybuchu wulkanu, często wypełniony wodą i tworzący jezioro;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chociaż Mt. Mangere nie ma freatomagmowej fazy piroklastycznej, na południowo-zachodnim krańcu tej góry znajduje się mały i płytki maar, znany jako Laguna Mangere.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. maarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) krater

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. maarowy

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Maar.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) maar

* francuski: (1.1) maar m.

* niemiecki: (1.1) Maar n.

* nowogrecki: (1.1) μάαρ

* rosyjski: (1.1) маа́р m.

* słowacki: (1.1) maar m.

* ukraiński: (1.1) маа́р m.

* włoski: (1.1) maar m.

źródła.

== maar (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-maar.wav.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) tylko

spójnik

(2.1) ale

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# maarianhamina

ośrodek administracyjny Wysp Alandzkich

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Wysp Alandzkich,

Wiktionary

Maarianhamina, Mariehamn – stolica, a zarazem jedyne miasto, archipelagu Wysp Alandzkich, autonomicznej prowincji Finlandii i jej regionu, najmniejszej spośród tego typu jednostek administracyjnych Finlandii. Miasto jest też siedzibą władz Mariehamns stad, jednego z trzech podregionów archipelagu, posiada także prawa gminy. W 2024 mieszkało w nim 11 837 osób, na obszarze lądowym liczącym około 11,6 km². Całkowita powierzchnia miasta, uwzględniając powierzchnię wody, to 21,6 km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Maarianhamina zawdzięcza swoją nazwę żonie rosyjskiego cara.

Wiktionary

# maariv

Ma’ariw (hebr. ‏מַעֲרִיב‎; ang. Maariv) – izraelska gazeta, wydawana w Tel Awiwie od 1948, jeden z największych dzienników w kraju.

Wikipedia

# maarowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z maarem, dotyczący maaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maar m.

Wiktionary

# maastricht

[czytaj: mastricht albo mastrycht] miasto w Holandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Holandii;

Wiktionary

Maastricht (limb. Mestreech) – miasto w południowej Holandii, stolica prowincji Limburgia, położone nad rzeką Mozą. Maastricht jest prawdopodobnie najstarszym miastem Holandii. Jest także miastem najdalej wysuniętym na południowy wschód (leży pomiędzy Belgią a Niemcami). Miasto należy do euroregionu Moza-Ren. Inne główne miasta tego euroregionu to Akwizgran w Niemczech oraz Hasselt i Liège we flamandzko- i francuskojęzycznej części Belgii.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) traktat z Maastricht • kryteria z Maastricht • kolokacje miejscowość|D=Maastricht|Ms=Maastricht.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

źródłosłów dla słowa źródło dla|mastrycht.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Maastricht

* limburski: (1.1) Mestreech

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|Maastricht.}}

źródła.

== Maastricht (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Maastricht.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Maastricht

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# maat

w mitologii egipskiej: uosobienie ładu we wszechświecie, bogini prawdy i sprawiedliwości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitegip. bogini prawdy i sprawiedliwości, uosobienie harmonii i ładu we wszechświecie, córka Re, żona Thota

Wiktionary

Maat – w mitologii egipskiej bogini praw porządku, harmonii i sprawiedliwości we wszechświecie i społeczeństwie, małżonka Thota.

Przedstawiano ją w ludzkiej postaci ze strusim piórem na głowie. Jej wizerunek nosili egipscy urzędnicy sprawujący sądy. W zapisie hieroglificznym jej symbole to pióro i łokieć.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Boginię Maat przedstawiano ze strusim piórem.

Wiktionary

# mably

[czytaj: maBLI] nazwisko, m.in. Gabriel Bonnot de Mably (1709-1785) - francuski myśliciel, pisarz polityczny i społeczny

SJP.pl

Mably – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 8291 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 253 osób/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Mably plasuje się na 87. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 178.).

Wikipedia

# mabon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) etn. rel. druidyczne i wikkańskie święto równonocy jesiennej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mitcelt. bóg celtycki, syn walijskiej bogini Modron;

Wiktionary

Mabon – syn walijskiej bogini Modron. Gdy miał trzy dni, został uprowadzony i uwięziony w Gloucester. Tylko on jednak potrafił obłaskawić psa, którego Culhwch potrzebował, aby zdobyć rękę Olwen, i dlatego zorganizowano wyprawę mającą na celu uwolnienie Mabona. Odzyskawszy wolność, Mabon użył psa, pomagając w schwytaniu dzika Twrch Trwytha, i wyrwał spomiędzy jego uszu brzytwę, której od Culhwcha zażądał ojciec Olwen. Pomijając tego rodzaju przygody, inne działania Mabona nie są zbyt jasne. Być może chodziłoby tu zatem o dawne bóstwo, zapewne celtyckiego boga młodości Maponosa, który w walijskiej mitologii przetrwał jedynie w postaci wojownika, podczas gdy jego kult uległ prawie całkowitemu zapomnieniu, Rzymianie znali Maponosa i identyfikowali go z bogiem wróżbiarstwa Apollinem.

Wikipedia

# mac

1. cienki placek z niekwaszonego ciasta spożywany przez żydów w czasie święta Paschy; przaśnik;
2. rodzaj pieczywa podobnego do tego placka; przaśnik;
3. dawna miara objętości ciał sypkich równa garncowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. lub przest. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) matka

(1.2) stpol. kwoka

Wiktionary

## Różne

- Mac (z celtyckiego „syn”) – wyraz stawiany przed nazwiskiem Szkotów pochodzenia celtyckiego; także Mc.
- Mac – krótsza nazwa komputerów Macintosh
- Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji – polskie ministerstwo
- merchant aircraft carrier – rodzaj uzbrojonego statku
- maximum acceptable concentration – najwyższe dopuszczalne stężenie
- membrane attack complex – końcowy produkt aktywacji dopełniacza
- minimum alveolar concentration – metoda porównywania mocy środków znieczulających
- mammalian artificial chromosome – sztuczny chromosom ssaczy
- Mycobacterium avium complex – grupa prątków z rodzaju Mycobacterium
- Manufactures d'armes de Châtellerault – francuskie zakłady zbrojeniowe
- MAC Edukacja – polskie wydawnictwo książek edukacyjnych
- MAC Budapeszt – węgierski klub hokeja na lodzie
- MAC – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Makau
- Mac – jednostka miary masy używana w Azji Wschodniej

## Informatyka

- Media Access Control address (adres MAC) – adres sprzętowy karty sieciowej
- Mandatory Access Control – sposób ochrony systemu komputerowego, procesów, danych i urządzeń przed nadużyciem
- Multiplexed Analogue Components – systemy składowe analogowe multipleksowane
- Message Authentication Code – w kryptografii kod uwierzytelniający wiadomości zapewniający integralność danych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mać czeka, aż umilknie skarga ukradzionego nieboszczykowi zegarka, po czym podchodzi na skraj sceny i śpiewa.

(1.1) Zda mi się – wtrąca młodszy Henryk – że on by się zgadał z naszą macią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mat͡ɕ, AS: mać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macierz ż., macierzyństwo n., macierzyzna ż., macierzanka ż., macica ż.

:: zdrobn. matka ż.

:: zgrub. maciora ż., macocha ż.

czas. matkować ndk.

przym. macierzyński, macierzysty, macierzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) matka, stpol. maciora

Wiktionary

# maca

1. cienki placek z niekwaszonego ciasta spożywany przez żydów w czasie święta Paschy; przaśnik;
2. rodzaj pieczywa podobnego do tego placka; przaśnik;
3. dawna miara objętości ciał sypkich równa garncowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) spoż. korzeń pieprzycy peruwiańskiej (nazwa systematyczna|Lepidium meyenii|Walp.|ref=tak.), który w formie sproszkowanej sprzedawany jest jako suplement diety lub w całości jako jarzyna

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp., ter. od macać

Wiktionary

Maca (hebr. ‏מצה‎) – chleb przaśny, przaśniki, spożywany przez wyznawców judaizmu podczas święta Pesach. Nawiązuje on do chleba, który spożywali Izraelici przed wyruszeniem z Egiptu. Przyrządzany jest ze specjalnie w tym celu przygotowanej mąki, bez użycia zakwasu, którego posiadania w domu podczas Paschy zakazuje żydowskie prawo religijne. Mąkę pszenną miesza się z wodą i piecze. Czas od wymieszania mąki z wodą do włożenia do pieca nie powinien przekroczyć osiemnastu minut, by nie powstał chamec (zakwas). Ma ona postać płaskich placków o kształcie owalnym bądź kwadratowym. Współcześnie macę wyrabia się również maszynowo, wypieka w piecach wyposażonych w palniki zamontowane w komorze wypieku, ale jej używanie podczas święta nie jest zgodne z żydowską ortodoksją.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Macę przyrządza się wyłącznie z mąki i wody, bez użycia zakwasu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmat͡sa, AS: maca

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

przym. macowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przaśnik

(2.1) maka

Wiktionary

# macać

1. rozpoznawać coś za pomocą dotyku, badać coś dotykając;
2. dotykać w sposób obcesowy, lubieżny;
3. przenośnie: szukać, badać, sondować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dotykać czegoś palcami, stopą itp., próbując wyczuć, rozpoznać coś

(1.2) szukać, badać, sondować

(1.3) dotykać lubieżnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macant mos., macka ż.

Wiktionary

# macadełko

1. żartobliwie: touchpad; głaskadełko;
2. rzadko: ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macek, macka, czułek

SJP.pl

# macak

1. przyrząd do mierzenia długości, używany w kowalstwie;
2. w scrabblach: osoba szukająca blanka podczas wyciągania liter z worka

SJP.pl

# macanina

potocznie:
1. dotykanie, zwykle lubieżne; macanka;
2. szukanie, badanie, sondowanie

SJP.pl

# macanka

potocznie:
1. dotykanie, zwykle lubieżne; macanina;
2. rewizja osobista

SJP.pl

# macanko

potocznie:
1. dotykanie, zwykle lubieżne; macanina;
2. rewizja osobista

SJP.pl

# macant

żartobliwie o człowieku dotykającym czegoś, macającym coś, np. towar macany należy do macanta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. żart. o człowieku dotykającym czegoś, macającym coś

(1.2) pot. żart. ginekolog

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmat͡sãnt, AS: macãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. macać ndk.

Wiktionary

# macantka

→ macant

SJP.pl

#### Patrz:

macant

# macao

gra w karty, w której obowiązuje zmienny kolor atutowy w kolejnych rozgrywkach jednego cyklu tej gry; makao

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Makau.

Wiktionary

Makau lub Makao (chiń. trad. 澳門, chiń. upr. 澳门, kant. jyutping Ou3 mun4 wym. [ʔōu mǔːn], mand. pinyin Àomén wym. [ɑ̂ʊ̯mə̌n]), oficjalnie Specjalny Region Administracyjny Makau (chiń. upr. 澳门特别行政区; chiń. trad. 澳門特別行政區; pinyin Àomén Tèbié Xíngzhèngqū; jyutping Ou3 mun4 Dak6 bit6 Hang4 zing3 keoi1; port. Região Administrativa Especial de Macau) – jeden z dwóch specjalnych regionów administracyjnych Chińskiej Republiki Ludowej (drugim regionem jest Hongkong), znajdujący się na wschodnim wybrzeżu Chin. Makau leży po zachodniej stronie estuarium Rzeki Perłowej, graniczy od północy z prowincją Guangdong, natomiast od południa i wschodu otoczone jest wodami Morza Południowochińskiego. Gospodarka opiera się głównie na turystyce i hazardzie, jednak prężnie rozwijają się także niektóre gałęzie przemysłu, m.in. przemysł odzieżowy, elektroniczny, zabawkarski. Makau zalicza się do najbogatszych regionów na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uproszczono procedury wizowe — mieszkańcy Hongkongu, a także Macao otrzymują pięcioletnią wizę pobytową.

Wiktionary

# macarena

taniec wywodzący się z Hiszpanii, spopularyzowany przez piosenkę zespołu Los Del Rio o tym samym tytule; makarena

SJP.pl

Macarena – piosenka hiszpańskiego duetu Los Del Río z 1993, której muzyka jest połączeniem flamenco i popu.

Wikipedia

# macarthur

[czytaj: makARtur] nazwisko

SJP.pl

Macarthur – miasto w Australii, w stanie Wiktoria.

Wikipedia

# macaulay

[czytaj: maKOlej]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Macaulay:

- Thomas Babington Macaulay – brytyjski historyk
- Rose Macaulay – angielska pisarka

Osoby o imieniu Macaulay:

- Macaulay Culkin – amerykański aktor
- George Macaulay Trevelyan – brytyjski historyk

Wikipedia

# maccartyzm

[czytaj: makkartyzm] kierunek w polityce wewnętrznej USA w
1. połowie lat 50. XX wieku; zainicjowany w atmosferze zimnej wojny przez senatora J.R. McCarthy'ego, miał na celu przeciwstawienie się infiltracji komunistycznego aparatu władzy i środowisk opiniotwórczych; makkartyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. skrajnie prawicowy kierunek polityki wewnętrznej Stanów Zjednoczonych w latach 50. XX wieku charakteryzujący się radykalnym zwalczaniem komunizmu i jego przedstawicieli w państwie;

Wiktionary

Makkartyzm (spotykana także pisownia maccartyzm, ang. McCarthyism) – ogólna nazwa działań politycznych, pozbawionych skrupułów metod śledczych oraz tworzenia atmosfery strachu i podejrzeń, w walce z „wewnętrznym zagrożeniem komunistycznym” w latach 1950–1954 w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zasadniczym zagadnieniem w ocenie maccartyzmu jest adekwatność środków, jakie podjęto w celu zapobieżenia wpływom komunistycznym.

Wiktionary

# macchiato

[czytaj: makiato] rodzaj kawy espresso z dodatkiem mleka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kawa espresso z odrobiną mleka;

Wiktionary

- latte macchiato – rodzaj napoju mlecznego
- caffè macchiato – rodzaj kawy espresso

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W niektórych miejscach wlewa się odrobinę mleka do filiżanki i podstawia pod ekspres, w innych robi się to tak jak włoskie macchiato – czyli najpierw kawa, potem odrobina mleka.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) napój

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) espresso, mleko

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) czasem mylona z latte macchiato

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Napoje

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) macchiato

* włoski: (1.1) caffè macchiato m.

źródła.

== macchiato (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) macchiato

odmiana.

(1.1) lp. macchiato; lm. macchiato

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# maćczak

nazwisko

SJP.pl

# macdonald

[czytaj: makdonald] nazwisko, m.in. James Ramsay MacDonald (1866-1937) - polityk brytyjski

SJP.pl

MacDonald, Macdonald, McDonald są zanglicyzowanymi formami szkockiego nazwiska patronimicznego „Mac Dhomhnuill”.Zobacz też: Klan Donald, McDonald

Osoby o nazwisku MacDonald

- Ewan MacDonald (ur. 1975) – szkocki curler
- Flora MacDonald (1722−1790) − szkocka jakobitka.
- Frances MacDonald (1873–1921) – szkocka malarka
- George MacDonald (1824–1905) – szkocki pisarz
- John D. MacDonald (1916–1986) – amerykański pisarz
- Malcolm MacDonald (1901–1981) – brytyjski polityk i dyplomata
- Margaret MacDonald (1865–1933) – szkocka malarka
- Ramsay MacDonald (1866–1937) – brytyjski polityk

Wikipedia

# macdonaldyzacja

[czytaj: makdonaldyzacja] przyjmowanie na świecie amerykańskiego stylu życia, głównie postaw konsumpcyjnych; mcdonaldyzacja, makdonaldyzacja

SJP.pl

Makdonaldyzacja – proces stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez sieć McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Tematem makdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer już w latach 60. XX wieku. Zjawisko makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, szybko rozpowszechniło się w większości krajów. Makdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i biurokracja.George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ten system i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, że makdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, ale stanowi rozwinięcie racjonalizacji, oraz że systemy racjonalne zaczęły dominować i nie ma od nich ucieczki, tzw. „żelazna klatka”. Teoria makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzera w 1993 w książce pt. „Mcdonaldyzacja społeczeństwa”. Autor uważał, że zjawisko to dotyczy wszystkiego, zarówno życia codziennego, politycznego, jak i spraw wiary.

Wikipedia

# maceba

nagrobek żydowski w formie pionowo ustawionej prostokątnej płyty kamiennej; macewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. macewa.

Wiktionary

Macewa (hebr. ‏מַצֵּבָה‎ „nagrobek”) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIX w. także żeliwnej) zwieńczonej linią prostą, trójkątem, półkolem, dwoma odcinkami koła bądź linią łukowatą. Górną jej część może wypełniać płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈt͡sɛba, AS: maceba

Wiktionary

# macedończyk

1. obywatel Macedonii
2. mieszkaniec Macedonii (Macedonii Greckiej, krainy historycznej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) geogr. polit. osoba narodowości macedońskiej, obywatel lub mieszkaniec Macedonii Północnej;

(1.2) hist. mieszkaniec starożytnej Macedonii

(1.3) geogr. mieszkaniec krainy historycznej podzielonej współcześnie między Grecję, Bułgarię i Macedonię Północną

Wiktionary

Macedończyk – polski film dokumentalny z 2013 roku w reżyserii Petro Aleksowskiego. Opowiada historię przeszło 3500 dzieci (po połowie pochodzenia greckiego i macedońskiego) z greckiej Macedonii, które w czasie wojny domowej w Grecji zostały ewakuowane do Polski. Dzieci Macedońskie, w przeciwieństwie do Greckich kolegów, nie zostały po wojnie uznane przez Grecję za obywateli tego kraju, wobec czego zostały zmuszone do pozostania w Polsce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do Słowian zalicza się Polaków, Czechów, Słowaków, Serbołużyczan, Białorusinów, Rosjan, Ukraińców, Łemków, Bośniaków, Bułgarów, Chorwatów, Czarnogórców, Macedończyków, Serbów i Słoweńców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: macedõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macedoński m., Macedonia ż.

:: fż. Macedonka ż.

przym. macedoński

Wiktionary

# macedonia

1. państwo w Europie; Republika Macedonii;
2. kraina historyczna w Europie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

(1.2) hist. region w północnej Grecji;

(1.3) hist. kraina historyczno-geograficzna obejmująca pogranicze współczesnej Grecji, Albanii, Bułgarii i Macedonii Północnej;

(1.4) hist. starożytne królestwo;

(1.5) hist. prowincja Imperium Rzymskiego;

Wiktionary

- Macedonia Północna – państwo na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Jugosławii (w latach 1991–2019 pod nazwą Macedonia), dawna Socjalistyczna Republika Macedonii
- Macedonia – w starożytności królestwo, potem rzymska prowincja na Półwyspie Bałkańskim
  - Górna Macedonia – górzysty region w zachodniej części starożytnej Macedonii

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Macedonia nie jest członkiem UE.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃ɲja, AS: macedõńi ̯a

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. Macedonka ż., Macedończyk m., macedoński m.

  przym. macedoński

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) Republika Macedonii, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii

  (1.1) Macedonia Północna, Republika Macedonii Północnej

  Wiktionary

# macedoniusz

imię męskie

SJP.pl

Macedoniusz – imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające "wspaniały", "boski". Patronem tego imienia jest św. Macedoniusz, syn św. Lidii i św. Fileta.

Macedoniusz imieniny obchodzi 27 marca i 12 września.

Wikipedia

# macedonka

1. obywatelka Macedonii
2. mieszkanka Macedonii (Macedonii Greckiej, krainy historycznej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości macedońskiej, obywatelka Macedonii

(1.2) mieszkanka regionu geograficznego Macedonia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Skopje poznałem atrakcyjną Macedonkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃ŋka, AS: macedõŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macedoński m., Macedonia

:: fm. Macedończyk

przym. macedoński

Wiktionary

# macedoński

związany z Macedonią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków

(1.2) odnoszący się do krainy Macedonii w Grecji lub mieszkańców tego regionu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Macedonii;

(2.2) jęz. język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii;

Wiktionary

- język macedoński – język słowiański
- język macedoński – język helleński
- Adam Macedoński – plastyk, poeta, działacz niepodległościowy
- Aleksander Macedoński – król Macedonii z dynastii Argeadów w latach 336–323 p.n.e.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃sʲci, AS: macedõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Macedonia ż., Macedończyk m., Macedonka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) staromacedoński

Wiktionary

# macedońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem macedońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem macedońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku macedońskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: macedõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# macedońskość

→ macedoński

SJP.pl

#### Patrz:

macedoński

# macek

1. dawniej: ciemność, brak światła;
2. ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdara

forma rzeczownika.

(2.1) lm. D. od macka

Wiktionary

# mącenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mącić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mącić

rzecz. mętność ż., mąciciel mos., mątewka ż., mątwa ż.

Wiktionary

# maceracja

1. długotrwałe moczenie surowca w rozpuszczalniku w celu zmiękczenia lub oddzielenia jakiegoś składnika, np. substancji zapachowych z roślin;
2. wzajemne przenikanie się smaków i zapachów składników przygotowywanej potrawy

SJP.pl

Maceracja (łac. maceratio – rozmoczenie) – nazwa szerokiej grupy procesów, w przebiegu których ma miejsce działanie środowiska wodnego.

- maceracja (uszkodzenie skóry)
- maceracja (wino)
- maceracja (farmacja)
- maceracja węglowa
- maceracja kości
- maceracja (botanika)

Wikipedia

# maceracyjny

→ maceracja

SJP.pl

#### Patrz:

maceracja

# macerat

półprodukt powstały przy wyrobie wódek gatunkowych i likierów; nalew

SJP.pl

Maceraty – oleje roślinne z wyciągami z kwiatów, pąków lub ziół. Tego typu olej oprócz oleju bazowego zawiera rozpuszczalne w tłuszczach substancje aktywne z danej rośliny. Otrzymywane są przez moczenie kwiatów lub ziół w oleju bazowym, bez udziału światła które degraduje związki aktywne następnie jest filtrowane z pozostałości rośliny. Olej otrzymuje nazwę rośliny, której wyciąg zawiera olej bazowy.

Wikipedia

# macerata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowych Włoszech;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Marche;

Wiktionary

Macerata [ma.t͡ʃeˈra.ta] – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Marche, w prowincji Macerata.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spędziłem piękne chwile w Maceracie na wiosnę 2010 roku.

(1.1) Poznaliśmy również dobrze i Maceratę. Uniwersytet, pałace, stadion, stare fortyfikacje.

Wiktionary

# macerator

urządzenie do maceracji, czyli rozpuszczania substancji stałych za pomocą cieczy; perkolator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie umożliwiające łatwą i bezpieczną utylizację odpadów medycznych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macerowanie n.

czas. macerować

Wiktionary

# macerał

nieskrystalizowany składnik węgla kopalnego, resztki materiałów organicznych bez stałego składu chemicznego

SJP.pl

# macerować

poddawać coś działaniu płynu w celu zmiękczenia lub wywołania zmian chemicznych

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) spoż. farm. moczyć jakiś surowiec w jakiejś cieczy w celu rozmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żeby mięso było kruche, musimy macerować je przez całą noc.

(1.1) Siemię lniane maceruje się, aby uzyskać śluzowaty płyn o działaniu powlekającym na ścianę żołądka i dwunastnicy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macerowanie n., zmacerowanie n., maceracja ż., macerat m., macerator m.

czas. zmacerować dk.

przym. maceracyjny

Wiktionary

# macerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|macerować.

Wiktionary

Maceracja (łac. maceratio – rozmoczenie) – nazwa szerokiej grupy procesów, w przebiegu których ma miejsce działanie środowiska wodnego.

- maceracja (uszkodzenie skóry)
- maceracja (wino)
- maceracja (farmacja)
- maceracja węglowa
- maceracja kości
- maceracja (botanika)

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. zmacerowanie n., maceracja ż., macerat m., macerator m.

czas. macerować ndk., zmacerować dk.

przym. maceracyjny

Wiktionary

# macewa

nagrobek żydowski w formie pionowo ustawionej prostokątnej płyty kamiennej; maceba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj nagrobka żydowskiego w formie pionowej płyty;

Wiktionary

Macewa (hebr. ‏מַצֵּבָה‎ „nagrobek”) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIX w. także żeliwnej) zwieńczonej linią prostą, trójkątem, półkolem, dwoma odcinkami koła bądź linią łukowatą. Górną jej część może wypełniać płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zagłady nie uniknęły także budynki murowane stanowiące własność i dumę żydowskich gmin, synagogi, domy kahalne i talmudyczne, nawet cmentarze, z których macewy hitlerowcy wykorzystywali do budowy nawierzchni dróg albo jako materiał budowlany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈt͡sɛva, AS: maceva

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maceba

Wiktionary

# macewicz

nazwisko

SJP.pl

Macewicz (Macewicz I, Piotrowicz, Leliwa odm.) − polski herb szlachecki, według Bonieckiego odmiana herbu Leliwa.

Wikipedia

# macguffin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. przedmiot, miejsce, lub cel stanowiący pretekst dla fabuły filmu i przykuwający uwagę widza, jednak poza tym pozbawiony większego znaczenia dla opowieści;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przykładem typowego MacGuffina jest statuetka sokoła maltańskiego z filmu pod tym samym tytułem, która mogłaby być zastąpiona dowolnym innym przedmiotem.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) McGuffin

Wiktionary

# mach

1. jednostka prędkości stosowana w lotnictwie, równa prędkości dźwięku w danym ośrodku
2. taniec ludowy znany głównie w regionie lubelskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. lotn. jednostka prędkości równa prędkości dźwięku

symbol

(2.1) fiz. lotn. symbol jednostki Mach

Wiktionary

- Mach – popularna nazwa liczby Macha lub jednostki prędkości, określającej stosunek prędkości obiektu w danym środowisku do aktualnej prędkości dźwięku w tymże środowisku;
- Mach – jądro systemu operacyjnego;
- Alexander Mach – słowacki polityk;
- Bogdan Mach – polski socjolog i politolog, nauczyciel akademicki, profesor nauk humanistycznych;
- Ernst Mach – austriacki fizyk i filozof;
- Wilhelm Mach – polski pisarz;
- Zdzisław Mach – europeista, antropolog społeczny, socjolog, profesor UJ;
- Mach – kaszubska rodzina szlachecka i jej herb;
- Maria Mach – polska działaczka społeczna, edukatorka.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Odrzutowiec leciał z prędkością Mach 3.

Wiktionary

# mach-mach

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rachu-ciachu, rach-ciach, ciach-mach, szach-mach

SJP.pl

# macha

1. zgrubienie od: maska (samochodu)
2. potocznie o twarzy; gęba, facjata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mina

Wiktionary

Macha – w mitologii goidelskiej była jedną z trzech postaci Morrigan.

Wraz z Anann i Badb tworzyła triumwirat bogiń wojny, należąc do grupy irlandzkich bóstw wojny. Karmiła się głowami swoich wrogów, lecz podobno często leczyła rannych. Uważano, że była królową Ulsteru, której stolicę na cześć jej imienia nazwano Emain Macha. Ona i inne wcielenia Morrigan (Badb i Nemhain) wspomagały lud Tuatha de Danaan w walce z plemieniem Firbolgów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szczylo machy choby afa.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|mina.

źródła.

== macha (język luo.) ==

wymowa.

znaczenia.

zaimek wskazujący

(1.1) tamto, to (przedmiot położony dalej)

odmiana.

przykłady.

(1.1) Macha ang'o? → Co to jest? (tamta rzecz)

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# machabejczycy

ród kapłanów w Judzie; Machabeusze, Hasmoneusze

SJP.pl

Machabeusze, znani również jako Hasmoneusze (hebr. ‏מַכַּבִּים‎ lub ‏מקבים‎, Makabim) – judejski ród kapłański, a po powstaniu Machabeuszy – dynastia panująca w Judei (147–37 p.n.e.).

Wikipedia

# machabejczyk

przedstawiciel rodu kapłanów w Judzie; Machabeusz, Hasmoneusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przydomek Judy Hasmoneusza;

(1.2) hist. przedstawiciel dynastii machabejskiej;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Machabeusz m.

przym. machabejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Machabeusz

(1.2) Hasmoneusz, Machabeusz

Wiktionary

# machabejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany dynastią Machabeuszy, dotyczący Machabeuszy

przymiotnik jakościowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. słabowity, niezdolny do pracy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uważa się, że Pierwsza Księga Machabejska została napisana po hebrajsku przez żydowskiego autora w niepodległym Państwie Machabeuszy w drugiej połowie II wieku p.n.e..

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Machabeusz m., Machabejczyk mos.

Wiktionary

# machabeusz

przedstawiciel rodu kapłanów w Judzie; Machabejczyk, Hasmoneusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przydomek Judy Hasmoneusza;

(1.2) hist. przedstawiciel dynastii machabejskiej;

Wiktionary

- Machabeusz – imię
- Machabeusz – przedstawiciel kapłańskiego rodu Machabeuszy
- Juda Machabeusz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzieje powstania Judy Machabeusza opisują Pierwsza i Druga Księga Machabejska Starego Testamentu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. machabejski

rzecz. Machabejczyk mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Hasmoneusz, Machabejczyk

Wiktionary

# machabeusze

ród kapłanów w Judzie; Machabejczycy, Hasmoneusze

SJP.pl

Machabeusze, znani również jako Hasmoneusze (hebr. ‏מַכַּבִּים‎ lub ‏מקבים‎, Makabim) – judejski ród kapłański, a po powstaniu Machabeuszy – dynastia panująca w Judei (147–37 p.n.e.).

Wikipedia

# machać

1. poruszać rytmicznie jakąś częścią ciała lub przedmiotem trzymanym w ręku, np. machać nogą, ogonem, chusteczką; wymachiwać, wywijać, majtać, majdać;
2. potocznie: robić coś szybko, np. machać kilka portretów dziennie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. machnąć)

(1.1) szybko, wahadłowo ruszać czymś

(1.2) pot. przen. robić coś szybko

(1.3) pot. przen. ciężko pracować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stała na peronie i machała chusteczką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaxat͡ɕ, AS: maχać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. machanie n., machnięcie n., rozmach mrz., wymach mrz., zamach mrz., namachanie n., odmachanie n., odmachnięcie n., odmachiwanie n., pomachanie n., pomachiwanie n., powymachiwanie n., rozmachanie n., rozmachnięcie n., rozmachiwanie n., wymachnięcie n., wymachiwanie n., zamachanie n., zamachnięcie n., zamachiwanie n., zmachanie n., niemachanie n.

czas. machnąć dk., namachać dk., odmachać dk., odmachnąć dk., odmachiwać ndk., pomachać dk., pomachiwać ndk., powymachiwać dk., rozmachać dk., rozmachnąć dk., rozmachiwać ndk., wymachnąć dk., wymachiwać ndk., zamachać dk., zamachnąć się dk., zamachiwać ndk., zmachać się dk.

Wiktionary

# machaczkalski

→ Machaczkała (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Machaczkałą, dotyczący Machaczkały

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Machaczkała ż.

Wiktionary

# machaczkała

stolica Dagestanu, republiki rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu;

Wiktionary

Machaczkała (ros. Махачкала; awarski МахIачхъала Maħačqala) – stolica Dagestanu, autonomicznej republiki, wchodzącej w skład Federacji Rosyjskiej.

Machaczkała leży nad Morzem Kaspijskim, w nizinnej części Dagestanu. Przez miasto przebiegają ważne trasy transportowe z Rosji do Azerbejdżanu i Iranu. Machaczkała jest także ważnym portem Morza Kaspijskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Występował później na deskach scen w Norylsku (daleko na północy Rosji), dagestańskiej Machaczkale, nadwołżańskim Stalingradzie, Leningradzie i Moskwie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaxat͡ʃˈkawa, AS: maχačkau̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. machaczkalski

Wiktionary

# machaj

1. poruszać rytmicznie jakąś częścią ciała lub przedmiotem trzymanym w ręku, np. machać nogą, ogonem, chusteczką; wymachiwać, wywijać, majtać, majdać;
2. potocznie: robić coś szybko, np. machać kilka portretów dziennie

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Mateusz Machaj – polski piłkarz
- Mateusz Machaj – polski ekonomista
- Stefan Machaj – polski piłkarz

Wikipedia

# machajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kib. flaga służąca do machania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na trybunie kamiennej pojawił się trans: „Polonia nigdy nie zginie”, a po drugiej stronie były machajki w klubowych barwach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈxajka, AS: maχai ̯ka

Wiktionary

# machajrodon

wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablastozębny (szablozębny, szablozęby), machajrodont

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. wymarły ssak z rodziny kotowatych o wielkich kłach;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaxajˈrɔdɔ̃n, AS: maχai ̯rodõn

Wiktionary

# machajrodont

wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablastozębny (szablozębny, szablozęby), machajrodon

SJP.pl

# machalewski

nazwisko

SJP.pl

# machalica

nazwisko, m.in. Henryk Machalica (1930-2003) - polski aktor teatralny i filmowy

SJP.pl

# machalski

nazwisko, m.in. Ludwik Machalski (1879-1934) - polski malarz

SJP.pl

- Andrzej Machalski (ur. 1942) – polski przedsiębiorca, polityk, senator I kadencji
- Franciszek Machalski (1902–1958) – polski inżynier górniczy
- Franciszek Machalski (1904–1979) – polski iranista
- Henryk Machalski (1835–1919) – polski inżynier kolejowy i wynalazca
- Karol Machalski (1884–1966) – polski inżynier budownictwa, pedagog
- Ludwik Machalski (1929–1951) – polski działacz powojennego podziemia antykomunistycznego
- Tadeusz Machalski (1881–1943) – polski nauczyciel, major piechoty Wojska Polskiego
- Tadeusz Machalski (1893–1983) – polski dyplomata i polityk, oficer kawalerii Wojska Polskiego

Wikipedia

# machanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|machać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈxãɲɛ, AS: maχãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. machnąć, machać ndk.

rzecz. machnięcie n.

Wiktionary

# macharski

nazwisko

SJP.pl

# machault

[czytaj: maSZO] nazwisko

SJP.pl

- Machault (Ardeny) – francuska gmina w regionie Szampania-Ardeny
- Machault (Sekwana i Marna) – francuska gmina w regionie Île-de-France

Wikipedia

# machała

1. poruszać rytmicznie jakąś częścią ciała lub przedmiotem trzymanym w ręku, np. machać nogą, ogonem, chusteczką; wymachiwać, wywijać, majtać, majdać;
2. potocznie: robić coś szybko, np. machać kilka portretów dziennie

SJP.pl

# machałek

nazwisko

SJP.pl

# machcewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Anna Machcewicz – polska historyczka i dziennikarka
- Paweł Machcewicz – polski historyk
- Stanisław Machcewicz – polski wojskowy

Wikipedia

# machcin

wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim

SJP.pl

W Polsce

- Machcin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
- Machcin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
- Machcin – dawna gmina

Wikipedia

# machcinko

wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim

SJP.pl

Machcinko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Machcino.

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie płockim, obwodzie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# machcino

wieś w Polsce w województwie mazowieckim

SJP.pl

Machcino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk.

W skład sołectwa Machcino wchodzi także wieś Machcinko.

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie płockim, obwodzie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# machczyński

nazwisko

SJP.pl

# machejek

nazwisko, m.in. Władysław Machejek (1920-1992) - polski pisarz i publicysta

SJP.pl

# machek

nazwisko

SJP.pl

# macher

potocznie:
1. fachowiec, specjalista, mistrz; majster;
2. oszust, szachraj, kombinator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk.) fachowiec

(1.2) pot. oszust, szachraj

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaxɛr, AS: maχer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macherka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|fachman.

(1.2) zob. oszust.

Wiktionary

# macherka

1. potocznie: nieuczciwa transakcja; szachrajstwo, oszustwo, macherstwo;
2. oszustka, kombinatorka

SJP.pl

# macherstwo

potocznie: nieuczciwa transakcja; szachrajstwo, oszustwo, macherka;

SJP.pl

# macherzyna

gwarowo:
1. pęcherz;
2. moszna zwierzęca;
3. woreczek na tytoń; kapciuch

SJP.pl

# macherzyński

nazwisko

SJP.pl

# macheta

nazwisko

SJP.pl

# machete

[czytaj: maczete] hiszp. przestarzałe: maczeta

SJP.pl

Wikipedia

# machiavelizm

[czytaj: makiawelizm] machiawelizm, makiawelizm, machiavellizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

SJP.pl

# machiavelli

[czytaj: makiawelli] nazwisko włoskie, np. Niccolo di Bernardo dei Machiavelli (1469 - 1527), włoski pisarz, autor traktatu o sprawowaniu władzy "Książę"

SJP.pl

Wikipedia

# machiavellizm

[czytak: makiawelizm] machiawelizm, machiavelizm, makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

SJP.pl

# machiaweliczny

makiaweliczny, makiawelski, machiawelski; książkowo:
1. moralnie dwuznaczny, nacechowany hipokryzją; podstępny, obłudny;
2. właściwy makiaweliście, będący objawem makiawelizmu - doktryny politycznej dopuszczającej zastosowanie podstępu, obłudy, a nawet przemocy w realizacji zamierzonego celu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. makiaweliczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makiawelista mos., makiawelizm mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) makiawelistyczny, makiawelski

Wiktionary

# machiawelistyczny

[czytaj: makiawelistyczny] kierujący się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, zwłaszcza politycznego; makiawelistyczny, makiaweliczny

SJP.pl

# machiawelizm

[czytak: makiawelizm] machiavellizm, machiavelizm, makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

SJP.pl

Makiawelizm – doktryna polityczna sformułowana przez Niccola Machiavellego, autora Księcia. Głosi ona, że najważniejszym celem w polityce jest racja państwa. Aby ją osiągnąć można korzystać z wszelkich dostępnych środków (także np. podstępu i okrucieństwa). Synonim bezwzględnego postępowania w myśl hasła „cel uświęca środki”.

Wikipedia

# machiawelski

machiaweliczny, makiaweliczny, makiawelski; książkowo:
1. moralnie dwuznaczny, nacechowany hipokryzją; podstępny, obłudny;
2. właściwy makiaweliście, będący objawem makiawelizmu - doktryny politycznej dopuszczającej zastosowanie podstępu, obłudy, a nawet przemocy w realizacji zamierzonego celu

SJP.pl

# machiawelstwo

[czytaj: makiawelstwo] makiawelstwo; przestarzale: makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

SJP.pl

# machikuł

w średniowiecznych zamkach obronnych - rodzaj ganku wysuniętego przed ścianę muru, z otworami w podłodze, przez które rzucano na oblężających pociski, wylewano wrzący olej, smołę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. bud. średniowieczny, wysunięty w murach ganek albo galeria z kamienia lub cegły, z przeznaczonymi dla obrony otworami w podłodze;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przetrwały w budynku także machikuły – otwory do rzucania kamieni oraz lania wrzątku i roztopionej smoły na oblegających. To rzadkość w budowlach, które dotrwały do naszych czasów.

Wiktionary

# machikuła

rodzaj ganku strzelniczego w murach średniowiecznego zamku obronnego; machikuł

SJP.pl

# machina

1. przestarzale: maszyna;
2. w przenośni: złożony układ działania ludzi, organizacji (np. machina urzędnicza)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wielka maszyna

(1.2) złożony system

Wiktionary

- Machina – czasopismo muzyczne
- Machina/The Machines of God – album grupy The Smashing Pumpkins
- Machina II/The Friends & Enemies of Modern Music – album grupy The Smashing Pumpkins
- Machina – gra karciana wydawnictwa Portal

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. maszyneria ż., maszynka ż., mechanik mrz./mos.

przym. maszynowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|machina. < etym|gr|μαχανά.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.2) машына ż.

źródła.

== machina (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) maszyna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈxʲĩna, AS: maχʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maszyneria ż., maszynka ż., mechanik mrz./mos.

przym. maszynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. maszyneria ż., maszynka ż., mechanik mrz./mos.

przym. maszynowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|machina. < etym|gr|μαχανά.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.2) машына ż.

źródła.

== machina (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) maszyna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) machina a scriber → maszyna do pisania

synonimy.

Wiktionary

# machinacja

podstępne, zakulisowe działanie na czyjąś szkodę; intryga, knowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podstępne działanie na czyjąś niekorzyść

Wiktionary

Machinacja lub przekręt – oszustwo polegające na wzbudzeniu u kogoś zaufania, a następnie wykorzystanie tego zaufania do wyłudzenia pieniędzy lub innych składników majątku. Osoba wzbudzająca fałszywe zaufanie zwykle działa na jedną z ludzkich cech charakteru, zarówno negatywnych, jak i pozytywnych, takich jak pycha i chciwość, ale też empatia i altruizm.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmaxʲĩˈnat͡sʲja, AS: maχʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. machinator mos., maszyna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szachrajstwo, matactwo, intryga, knowanie, knucie

Wiktionary

# machinalnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób machinalny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. machinalny, maszynowy

rzecz. mechanik mos./mrz., machinalność ż., machina ż., maszyna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) automatycznie, bezwiednie, odruchowo, mimowolnie

Wiktionary

# machinalniej

stopień wyższy od przysłówka: machinalnie

SJP.pl

# machinalny

wykonany bez udziału świadomości i woli

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się mimowolnie, bez udziału świadomości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maszyna ż., machina ż.

przysł. machinalnie

przym. maszynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mimowolny, mechaniczny, instynktowny, nieświadomy, samoczynny, automatyczny

Wiktionary

# machinator

osoba podejmująca podstępne, nieuczciwe działania; intrygant, matacz, knowacz, kombinator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba, która podejmuje podstępne działania, by osiągnąć jakiś cel, zwłaszcza na czyjąś szkodę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zawsze jednak w dobry nastrój wprawia mnie sytuacja, w której machinator od własnej polec może machiny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaxʲĩˈnatɔr, AS: maχʹĩnator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. machinacja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) intrygant

Wiktionary

# machineria

maszyneria;
1. wewnętrzne skomplikowane mechanizmy działające w jakimś urządzeniu;
2. zespół maszyn i mechanizmów działających łącznie;
3. złożona struktura organizacyjna i jej działania; machina;
4. zespół procesów zachodzących w organizmie, umożliwiający jego funkcjonowanie w określony sposób

SJP.pl

# machinima

technika animacyjna oparta na wykorzystaniu obrazu generowanego przez silnik graficzny, najczęściej z gry komputerowej

SJP.pl

Machinima – technika animacji polegająca na wykorzystaniu obrazu generowanego przez silniki graficzne, najczęściej te wykorzystywane przez gry komputerowe. W najprostszej wersji machinima polega po prostu na wykorzystaniu animacji z gier (poprzez tzw. renderowanie i np. dodanie podkładu muzycznego), w nieco ambitniejszej formie – na sterowaniu postaciami w grze w taki sposób, żeby uzyskać pożądaną sekwencję. W wersji najtrudniejszej machinima polega na modyfikowaniu kodu gry.

Wikipedia

# machinka

1. zdrobnienie od: machina;
2. ekspresywnie: niewielki pojazd

SJP.pl

# machismo

[czytaj: maczismo] to, co jest charakterystyczne dla prawdziwego mężczyzny: sprawność fizyczna i seksualna; samczość, męskość

SJP.pl

Machismo (także: macho od hiszp. macho – dosł. „samiec”) – mężczyzna przejawiający cechy stereotypowo uznawane za wyznacznik męskości: siłę, władczość, samodzielność, sprawność seksualną, a także wykazujący się odpowiedzialnością za utrzymanie, opiekę i ochronę własnej rodziny. Pojęcie związane jest także z „silnym poczuciem męskiej dumy: przesadną męskością”.

Wikipedia

# machista

zwolennik machizmu

SJP.pl

# machistka

zwolenniczka machizmu

SJP.pl

# machistowski

przymiotnik

(1.1) rzad. właściwy macho, zgodny z postawą określaną jako machismo

(1.2) filoz. dotyczący machizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeden z przyjaciół oburza się na ten „wstrętny, machistowski wiersz": – Rozkochuje, łamie serce, a ona ma sobie potem marzyć o nim, „kiedy sen się skończy i bajka zgaśnie". Okropny szowinizm!

(1.1) Ale miewasz tam często machistowski system wartości skonfrontowany z kobiecym punktem widzenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. machista m., machismo m.

(1.2) rzecz. machizm m.

Wiktionary

# machizm

kierunek filozoficzny łączący idealizm i materializm, głoszący, że rzeczywistość jest złożona z ogółu konkretnych wrażeń zmysłowych; empiriokrytycyzm

SJP.pl

# machlarz

1. przestarzale: osoba czerpiąca zyski z nieuczciwych interesów;
2. przestarzale: pośrednik w sprawach kupna i sprzedaży za określoną prowizją

SJP.pl

# machloja

potocznie, ekspresywnie: wielkie, ordynarne oszustwo; afera, przekręt

SJP.pl

# machlojka

potocznie: oszustwo, szachrajstwo, nieuczciwość; machlojstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. nieuczciwa aktywność mająca na celu osiągnięcie korzyści lub ukrycie czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zrozumiano? Wylewać będę na zbity łeb darmozjadów. A jeżeli, Boże broń, kogoś złapię na jakiejś machlojce, jeżeli dowiem się, że kto z was robi na lewo! No! To wsadzę do ciupy bez żadnego pardonu!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. machloja ż.

czas. machlować ndk.

Wiktionary

# machlojstwo

potocznie: oszustwo, szachrajstwo, nieuczciwość; machlojka

SJP.pl

# machlować

czasownik

(1.1) gw-pl|Mazury. zmyślać, kłamać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. machlojka ż.

Wiktionary

# machlowski

nazwisko

SJP.pl

# machluga

dawniej: popiół używany do bielenia płócien; wajdaż

SJP.pl

# machnąć

1. wykonać szybki ruch
2. potocznie: szybko coś zrobić
3. potocznie: dać komuś znak
4. potocznie: uderzyć, rąbnąć
5. machnąć się - potocznie:
a) udać się gdzieś w te pędy
b) pomylić się
c) wyjść za mąż, ożenić się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. machać)

(1.1) wahadłowo poruszyć czymś

(1.2) pot. przen. zrobić coś szybko, często niestarannie, rutynowo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jeszcze machnę dwa portrety i zrobię sobie przerwę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. machanie n., machnięcie n.

czas. machać ndk.

Wiktionary

# machniak

nazwisko

SJP.pl

# machnice

wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim

SJP.pl

Machnice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Wisznia Mała przy drodze wojewódzkiej nr 5.

Wikipedia

# machnicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ireneusz Machnicki – aktor teatralny i filmowy oraz lektor
- Janusz Machnicki – ekonomista, urzędnik, kierownik resortu aprowizacji
- Wacław Machnicki – ujednoznacznienie
- Wojciech Machnicki – aktor teatralny i dubbingowy

Wikipedia

# machnik

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Machnik pseud. Młody (ur. 1953) – polski taternik i himalaista związany z gliwickim Klubem Wysokogórskim
- Jan Eugeniusz Machnik (ur. 1930) – polski archeolog, profesor nauk humanistycznych
- Józef Stefan Machnik (1931–1990) – polski piłkarz, bramkarz
- Piotr Machnik – polski pianista
- Zygmunt Machnik (ur. 1947) – polski polityk, przedsiębiorca, poseł na Sejm III kadencji

Wikipedia

# machnikowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Machnikowski – polski inżynier chemii.
- Paweł Machnikowski – polski fizyk teoretyczny
- Piotr Machnikowski – polski prawnik
- Ryszard Machnikowski – polski socjolog
- Sylwester Machnikowski – polski historyk, nauczyciel, dziennikarz, społecznik i regionalista
- Włodzimierz Machnikowski – polski dziennikarz

Wikipedia

# machniom

z rosyjskiego, dosłownie: "zamienimy się?", gdyby ktoś posiadający kijek zaproponował stryjkowi zamianę, użyłby takiego właśnie słowa

SJP.pl

# machnówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Machnówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Chorkówka.

Wieś duchowna Machnówka, własność opactwa cystersów koprzywnickich położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bieckim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

# macho

[czytaj: maczo] potocznie: mężczyzna o cechach typowo męskich, takich jak siła, władczość; maczo

SJP.pl

Machismo (także: macho od hiszp. macho – dosł. „samiec”) – mężczyzna przejawiający cechy stereotypowo uznawane za wyznacznik męskości: siłę, władczość, samodzielność, sprawność seksualną, a także wykazujący się odpowiedzialnością za utrzymanie, opiekę i ochronę własnej rodziny. Pojęcie związane jest także z „silnym poczuciem męskiej dumy: przesadną męskością”.

Wikipedia

# machocki

nazwisko

SJP.pl

# machometr

przyrząd pokładowy samolotu wskazujący jego prędkość; machomierz

SJP.pl

Machometr – przyrząd pokładowy statku powietrznego służący do pomiaru liczby Macha, czyli stosunku prędkości statku powietrznego względem opływającego go powietrza do lokalnej wartości prędkości dźwięku.

Machometry stosuje się przede wszystkim w samolotach latających z dużymi prędkościami, kiedy to wraz ze zbliżaniem się do prędkości dźwięku zmieniają się własności pilotażowe samolotu, spada siła nośna, wzrasta siła oporu, zmienia się punkt parcia sił aerodynamicznych, spada skuteczność lotek. Wszystko to prowadzi do zmian stateczności i sterowności samolotu. Zbiór tych zjawisk nosi nazwę kryzysu falowego, jego własnością jest to że na różnych wysokościach lotu występuje przy różnych prędkościach, ale zawsze przy tej samej liczbie Macha.

Wikipedia

# machometrowy

przymiotnik od: machometr

SJP.pl

# machomierz

miernik prędkości, wyskalowany w machach, stosowany w lotnictwie; machometr

SJP.pl

Prędkościomierz (ang. airspeed indicator, ASI) – urządzenie określające prędkość statku powietrznego poprzez pomiar różnicy ciśnienia statycznego i całkowitego. (ciśnienia dynamicznego) - (ciśnienia strug powietrza napływającego na samolot).

Odmianą prędkościomierza lotniczego jest machomierz mierzący liczbę Macha, używany zwłaszcza w samolotach naddźwiękowych (supersonicznych).

Wikipedia

# machora

gatunek słabego jakościowo tytoniu; machorka

SJP.pl

# machorka

gatunek słabego jakościowo tytoniu; machora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tytoń słabszej jakości

Wiktionary

Tytoń bakun, machorka (Nicotiana rustica L.) – gatunek roślin jednorocznych z rodziny psiankowatych. Prawdopodobnie pochodzi z Ameryki Południowej. W Polsce uprawiany i przejściowo dziczejący (efemerofit).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. machora ż.

przym. machorkowy

Wiktionary

# machorkowy

przymiotnik od: machorka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od machorka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. machorka ż.

Wiktionary

# machów

przestarzałe: ruch

SJP.pl

W Polsce

- Machów – dzielnica Tarnobrzega
- Machów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
- Machów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Żagań
- Machów – stacja kolejowa

Wikipedia

# machowczyk

nazwisko

SJP.pl

# machowiak

nazwisko

SJP.pl

# machowica

wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

Machowica – (niem. Elis) mała osada śródleśna w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Przybiernów na obszarze Puszczy Goleniowskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# machowicz

nazwisko

SJP.pl

# machowski

nazwisko, np. Ignacy Machowski (1920-2001), polski aktor teatralny i filmowy

SJP.pl

- Andrzej Machowski – polski polityk, urzędnik samorządowy, poseł na Sejm
- Ignacy Machowski – polski aktor, teatralny, filmowy i telewizyjny
- Józef Machowski – polski doktor prawa, teoretyk filatelistyki i badacz znaczka polskiego
- Krzysztof Machowski – polski aktor
- Leon Machowski – polski artysta rzeźbiarz
- Marian Machowski – polski piłkarz, napastnik
- Sebastian Machowski – polski wojskowy, regimentarz, pułkownik
- Sebastian Machowski – niemiecki koszykarz
- Walenty Machowski – polski lekarz, działacz niepodległościowy i społeczny
- Wiesław Machowski – polski aktor

Wikipedia

#### Patrz:

Machów

# machulski

nazwisko

SJP.pl

Machulski (Machulska):

- Jan (Henryk) Machulski (1928–2008) – polski aktor filmowy, teatralny
- Juliusz (Jan) Machulski (ur. 1955) – polski reżyser, producent filmowy, aktor, scenarzysta i dramaturg
- Halina (Zofia) Machulska (ur. 1929) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, reżyser teatralna; żona Jana Machulskiego
- Elizawieta „Liza” Machulska – aktorka, choreograf, modelka, z pochodzenia Rosjanka; była żona Juliusza Machulskiego
- Ewa Machulska (ur. 1954) – dekoratorka wnętrz, scenograf, kostiumograf i aktorka; żona Juliusza Machulskiego

Wikipedia

# machura

nazwisko

SJP.pl

# machzor

żydowski modlitewnik z modlitwami przeznaczonymi do odmawiania podczas świąt Jom Kipur lub Pesach

SJP.pl

Machzor, mahzor (hebr. מחזר – obrót, cykl) – w judaizmie modlitewnik zawierający modlitwy przeznaczone na okres świąt. Machzor wywodzi się z modlitewnika codziennego – siddur. Poza modlitwami zawiera w sobie także wiersze religijne – pijutim.

Machzor używany jest podczas Rosz ha-Szana, Jamim Noraim, Jom Kipur, Pesach, Szawuot i Sukkot.

Wikipedia

# maciąg

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Maciąg:

- Adam Maciąg (1879-1940) – polski generał, ofiara zbrodni katyńskiej
- Agnieszka Maciąg (ur. 1969) – polska modelka i aktorka
- Agnieszka Maciąg (ur. 1982) – polska lekkoatletka
- Andrzej Maciąg (1952-2007) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Artur Maciąg (ur. 1966) – polski matematyk
- Dariusz Maciąg (1965-2008) – generał brygady pilot Wojska Polskiego
- Henryk Maciąg (ur. 1941) – polski lekkoatleta
- Józef Maciąg (1914-1943) – polski oficer
- Ludwik Maciąg (1920-2007) – polski malarz
- Katarzyna Maciąg (ur. 1982) – polska aktorka filmowa
- Paweł Maciąg (ur. 1979) – polski historyk sztuki, duchowny katolicki
- Włodzimierz Maciąg (1925-2012) – polski filolog, profesor
- Zbigniew Maciąg (ur. 1944) – polski prawnik

Wikipedia

# maciak

nazwisko

SJP.pl

# maciaszczyk

nazwisko

SJP.pl

# maciaszek

nazwisko

SJP.pl

# maciążek

nazwisko

SJP.pl

# mącić

1. (płyn) burzyć, bełtać, mieszać
2. (np. spokój) zakłócać, niepokoić
3. gmatwać, wprowadzać zamęt
4. skłócać kogoś, poróżniać ze sobą

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) sprawiać, że coś staje się mętne, nieprzezroczyste

(1.2) zakłócać spokój, ład, harmonię, wprowadzać zamieszanie

(1.3) przen. wprowadzać zamieszanie licząc na zysk, korzyść dla siebie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) […] jeżeli pragniemy poddać się czarowi dzieła, musimy porzucić praktyczną postawę życia codziennego i zmienić ją w postawę estetyczną przez uwolnienie się od mącących czystość wpływów świata realnego, wygaszenie niepokoju, trosk i pożądań, a skupienie całej uwagi na przedmiocie estetycznym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męt mzw./mrz., mętność ż., mąciciel m., mącicielka ż., mątwa ż., mątewka ż., mącenie n.

przym. mącicielski

Wiktionary

# macica

narząd rozrodczy kobiet i samic ssaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

(1.2) anat. odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja;

(1.3) szt. zob. masa perłowa.

(1.4) główny pień, główny korzeń, główna łodyga, jako rodzicielka rozgałęzień

Wiktionary

Macica (łac. uterus) – narząd żeńskiego układu rozrodczego, w którym zachodzi rozwój embrionalny kręgowców (najwyraźniej rozwinięta jest u torbaczy i łożyskowców) lub odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja przechodzące wstępny rozwój.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do działań niepożądanych mifepristonu należą bóle brzucha, skurcze macicy i krwawienie z dróg rodnych.

(1.4) Wykopawszy, urzyna się macica do połowy, równo; inne zaś korzenie urzynają się tak daleko, jak daleko są nadpsute, albo o ile są dłuższe od innych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈt͡ɕit͡sa, AS: maćica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mać ż., macierz ż.

przym. maciczny, macicowy, domaciczny, wewnątrzmaciczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg-pl|Śląsk|matka, maternik.

Wiktionary

# mącice

Mącice (niem. Montwitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Chorzele.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Zarębach.

Wikipedia

# mąciciel

osoba wprowadzająca zamęt, niepokój; wichrzyciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba wprowadzająca niepokój i zamęt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mątwa ż., mącenie n.

:: fż. mącicielka ż.

czas. mącić ndk., zamącić dk., namącić dk.

przym. mącicielski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mąciwoda, wichrzyciel

Wiktionary

# mącicielka

kobieta wprowadzająca zamęt, niepokój; wichrzycielka

SJP.pl

# maciczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pieszcz. mateczka

Wiktionary

# maciczność

cecha czegoś związanego z macicą

SJP.pl

# maciczny

przymiotnik od: macica

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący macicy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W dużych żyłach kończyn i żyle macicznej występują komórki mięśniowe o przebiegu podłużnym lub skośnym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macica ż.

przym. domaciczny

Wiktionary

# maciej

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Maciej – imię męskie, pochodzenia hebrajskiego: hebr. ‏מַתִּתְיָהוּ‎ Matatjahu, oznaczające „dar Jahwe”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na kiedy przypadają imieniny Macieja?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕɛ̇j, AS: maćėi ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maciejowa ż., Maciejówna ż., Maciejostwo n., Maćkowa ż., Maćkówna ż., maciejówka ż., maciejka ż., maciejeczka ż., Maciejów mrz., Maciejowice nmos., Maciejki nmos., Maciejówka ż., Maciejew mrz.

:: zdrobn. Maciek mos., Maciuś mos., Maćko mos., Maciejek mos., Maciejunio mos.

::: przest. Matysek m.

:: fż. Macieja ż.

przym. maciejkowy, maciejski, maciejowicki, maciejówkowy

:: przest. gwara. Maciejowy, Maćkowy, Maciusiowy, Matyskowy

Wiktionary

# macieja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Maciej mos.

Wiktionary

- Macieja (imię) – imię żeńskie
- Bartłomiej Macieja – arcymistrz szachowy
- Dorota Macieja – dziennikarka, dyrektor TVP1

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Umówiłam się z panią Macieją na Starówce o piętnastej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maciejowa ż., Maciejówna ż., Maciejostwo n., Maćkowa ż., Maćkówna ż., maciejówka ż., maciejka ż., maciejeczka ż., Maciejów mrz., Maciejowice nmos., Maciejki nmos., Maciejówka ż., Maciejew mrz., Maciek mos., Maciuś mos., Maćko mos., Maciejek mos., Maciejunio mos., Matysek mos.

:: fm. Maciej mos.

przym. maciejkowy, maciejski, maciejowicki, maciejówkowy, Maciejowy

Wiktionary

# maciejak

nazwisko

SJP.pl

# maciejczak

nazwisko

SJP.pl

# maciejczuk

nazwisko

SJP.pl

# maciejczyk

nazwisko

SJP.pl

# maciejewicz

nazwisko

SJP.pl

# maciejewo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Miejscowości w Polsce
1. Miejscowości podstawowe

- Maciejewo – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo
- Maciejewo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Osiek Mały
- Maciejewo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Osieczna
- Maciejewo – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim w gminie Poniec
- Maciejewo – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo

Wikipedia

# maciejewski

nazwisko

SJP.pl

Maciejewski (forma żeńska: Maciejewska; liczba mnoga: Maciejewscy) – polskie nazwisko, powstałe z rdzenia „Maciej”, lub od nazw miejscowych Maciejów, Maciejewice, Maciejowice. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 31 224 osoby.

Wikipedia

# maciejka

gatunek jednorocznej rośliny z rodziny kapustowatych; lewkonia długopłatkowa, lewkonia dwuroga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. pot. bot. lewkonia długopłatkowa

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rosnące na rabatce pani Krysi maciejki, pięknie pachniały.

(1.1) Choć każdy kwiat upiększa świat, konwalie, bratki, bzy, piwonie, też, maciejka w letni zmierzch, lecz gdzież jest kwiat bez ludzkich wad, co zawsze wierny jest: wśród trawy lśni, jak ja wierny ci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Macieja ż., Maciej m., maciejówka ż., Maciek m.

przym. maciejkowy, Maciejowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lewkonia długopłatkowa

Wiktionary

# maciejkowy

przymiotnik od: maciejka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący maciejki, związany z maciejką, mający jej zapach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W hotelowej toalecie roznosił się przyjemny maciejkowy zapach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Macieja ż., maciejka ż., Maciej m.

przym. Maciejowy

Wiktionary

# maciejostwo

Maciej z małżonką; Maciejowie

SJP.pl

# maciejowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w Gorcach;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w powiecie nowosądeckim;

(1.3) geogr. dzielnica Jeleniej Góry;

(1.4) przest. żona Macieja

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Maciejów

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Maciejowy

Wiktionary

- Maciejowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łabowa
- Maciejowa – szczyt w Gorcach
- Maciejowa – dzielnica Jeleniej Góry
- Maciejowa – dawna gromada

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Ma przy kramie Bartłomieja • Skład łojówek i oleju • Zacna pani Maciejowa, • Vulgo: wdowa po Macieju.

(2.1) Jutro jadę do Maciejowa do siostry i szwagra.

(3.1) Sąsiadował z Maciejową zagrodą z jednej strony i z Józefowym polem z drugiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛ̇ˈjɔva, AS: maćėi ̯ova

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. Maciej.

Wiktionary

# maciejowice

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Wikipedia

# maciejowicki

przymiotnik od: Maciejowice

SJP.pl

# maciejowiczanin

mieszkaniec Maciejowic (miasta w Polsce)

SJP.pl

# maciejowiczanka

mieszkanka Maciejowic (miasta w Polsce)

SJP.pl

# maciejowie

imię męskie

SJP.pl

# maciejowiec

wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim

SJP.pl

Maciejowiec (niem. Nieder-, Ober- Matzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim w powiecie lwóweckim w gminie Lubomierz.

Wikipedia

# maciejówka

okrągła czapka z szarego lub granatowego sukna, z daszkiem skórzanym, rozpowszechniona w końcu XIX w. wśród pol. ludności wiejskiej; w okresie I wojny świat. noszona przez czł. organizacji strzeleckich i w Legionach Polskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. męska czapka z okrągłym denkiem wykonana z sukna;

Wiktionary

- maciejówka – nakrycie głowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Maciejówka, jako czapka pochodzenia niemieckiego, nie cieszyła się specjalnym uznaniem w społeczeństwie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Macieja ż., Maciej mos., maciejka ż.

przym. Maciejowy

Wiktionary

# maciejowski

nazwisko

SJP.pl

Maciejowski (forma żeńska: Maciejowska; liczba mnoga: Maciejowscy) – polskie nazwisko, powstałe z rdzenia "Maciej". Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 1848 osób.

Wikipedia

# maciejowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Macieja lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Macieja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed Maciejowym domem rosną dwa rosochate orzechy.

(1.1) Sąsiadował z Maciejową zagrodą z jednej strony i z Jakubowym polem z drugiej.

(1.1) Maciejowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maciej mos., Maciek mos., Maciuś mos., Maćko mos., Matysek mos., Macieja ż., Maciejka ż., Maciejowa ż., maciejówka ż., maciejka ż., Maciejów mrz., Maciejowice nmos., Maciejki nmos.

przym. Maćkowy, Maciusiowy, Matyskowy, maciejkowy, maciejowicki

Wiktionary

# maciejski

nazwisko

SJP.pl

# maciejuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Filip Maciejuk – polski kolarz szosowy i torowy
- Robert Maciejuk – polski malarz

Wikipedia

# maciek

1. potocznie:
a) prostak, cham;
b) brzuch, zwłaszcza duży, wystający;
c) grubas, obżartuch;
2. gwarowo:
a) bocian;
b) duża laska z zakrzywioną rączką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Maciej

Wiktionary

Maciej – imię męskie, pochodzenia hebrajskiego: hebr. ‏מַתִּתְיָהוּ‎ Matatjahu, oznaczające „dar Jahwe”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Maciek lubi pomidory.

(1.1) Nasz Maciek chodzi jeszcze do szkoły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕɛk, AS: maćek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maciej m.

:: zdrobn. Maciuś m.

przym. Maciejowy

Wiktionary

# macierewicz

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Macierewicz
- Zdzisław Macierewicz
- Macierewicz i jego tajemnice

Wikipedia

# macierz

1. dawniej: matka;
2. przenośnie: ojczyzna;
3. jedno- lub wielowymiarowa tablica danych z określoną strukturą algebraiczną umożliwiającą wykonywanie działań matematycznych na jej elementach;
4. elektroniczny układ przeliczający;
5. substancja wypełniająca wnętrze mitochondrium; matrix mitochondrialna; matriks mitochondrialna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. prostokątna tablica liczb lub innych elementów pewnego pierścienia;

(1.2) przen. ojczyzna

(1.3) daw. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) matka

(1.4) zob. macierz dyskowa.

(1.5) organizacja kulturalno-oświatowa

(1.6) podstawa, źródło, zaczątek czegoś

Wiktionary

W matematyce macierz to układ liczb, symboli lub wyrażeń zapisanych w postaci prostokątnej tablicy.

W algebrze liniowej macierze wprowadza się często jako sposób skondensowanego zapisu układów równań liniowych, co ma na celu wyeliminowanie powtarzających się elementów standardowej notacji układów równań tego rodzaju z wieloma niewiadomymi. Macierze pozwalają również na reprezentowanie przekształceń liniowych, czy form dwuliniowych w sposób umożliwiający przeprowadzanie obliczeń. Ponieważ wiele przekształceń geometrycznych (jak na przykład obroty przestrzeni \mathbb {R} ^{n} wokół początku układu współrzędnych) są przekształceniami liniowymi, macierze znajdują zastosowanie w geometrii analitycznej i grafice komputerowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aby rozwiązać zadanie trzeba obliczyć rząd macierzy.

(1.2) Ziemie zabrane powróciły do macierzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕɛʃ, AS: maćeš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mać ż., macica ż., matka ż., macierzanka ż., macierzyzna ż., macierzyństwo n., maciora ż., macocha ż.

przym. macierzowy, macierzyński, macierzysty, matczyny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tablica, wektor, tensor

(1.2) kraj, ojczyzna

(1.3) mać, matka, mama

Wiktionary

# macierzak

rodzina pszczela, z której oddzielił się nowy rój

SJP.pl

# macierzanka

krzewina półkuli północnej z rodziny wargowych, stosowana w lecznictwie, przemyśle kosmetycznym i spożywczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Thymus|L.|ref=Thymus (Lamiaceae)., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju macierzanka (1.1)

Wiktionary

Macierzanka (Thymus L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Obejmuje w zależności od ujęcia ok. 220, 270 lub 300 gatunków. Różnice wynikają m.in. z różnic w statusie wielu taksonów wyodrębnianych jako osobne gatunki lub włączanych jako taksony wewnątrzgatunkowe (w tym w dużej części reprezentujące podgatunki i odmiany macierzanki piaskowej Thymus serpyllum). Macierzanki występują w Europie, północnej Afryce, w strefie umiarkowanego klimatu w Azji. Do flory Polski należy w zależności od ujęcia systematycznego 8 lub 10 gatunków.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒãnka, AS: maćežãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macierz ż., mać ż.

przym. macierzankowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) lud. macierduszka

Wiktionary

# macierzankowaty

piaskowiec macierzankowaty: najpospolitszy w Polsce gatunek piaskowca (rośliny z rodziny goździkowatych), cechujący się silnie rozgałęzioną łodygą i niewielkimi białymi kwiatami

SJP.pl

# macierzankowy

przymiotnik

(1.1) przym. od macierzanka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy zbiorze należy jedynie uważać na pszczoły, które przepadają za macierzankowym nektarem i zawsze kręcą się przy jej różowych kwiatkach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛʒãŋˈkɔvɨ, AS: maćežãŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macierzanka ż.

Wiktionary

# macierzowość

cecha charakterystyczna dla macierzy

SJP.pl

# macierzowy

dotyczący macierzy

SJP.pl

# macierzyński

właściwy matce; matczyny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący macierzyństwa, właściwy matce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Krowi instynkt macierzyński jest bardzo silny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨ̃j̃sʲci, AS: maćežỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macierzyństwo n., macierz ż., mać ż.

przym. macierzysty, matczyny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) matczyny

Wiktionary

# macierzyńskość

→ macierzyński

SJP.pl

#### Patrz:

macierzyński

# macierzyństwo

1. bycie matką, zespół cech właściwych matce;
2. macierzyństwo zastępcze - działalność kobiety, która przyjmuje do swojej macicy zapłodnioną in vitro komórkę jajową innej kobiety, a po urodzeniu dziecka oddaje go rodzicom; surogactwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie matką

Wiktionary

Matka – kobieta, która jest rodzicem dziecka.

Matką nazywa się kobietę, która jest związana ze swoimi dziećmi, które mogą, ale nie muszą być jej biologicznym potomstwem. Zatem w zależności od kontekstu, kobiety mogą być uważane za matki z racji urodzenia lub wychowywania dziecka, dostarczenia komórki jajowej do zapłodnienia, lub jakiejś ich kombinacji. Są to warunki umożliwiające sprecyzowanie pojęcia macierzyństwa lub stanu bycia matką. Kobiety, które należą do trzeciej i pierwszej kategorii, zazwyczaj objęte są pojęciami „rodzona matka” lub „matka biologiczna”, niezależnie od tego, czy dana osoba kontynuuje wychowywanie dziecka. W związku z tym kobieta, która spełnia tylko drugi warunek, może być uznana za matkę adopcyjną, a ta, która spełnia tylko pierwszy lub tylko trzeci warunek, za matkę zastępczą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przekazie międzypokoleniowym oraz w środkach masowego przekazu macierzyństwo jest często gloryfikowane. Pokazywane są jego blaski, pomijane cienie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨ̃j̃stfɔ, AS: maćežỹĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macierz ż., mać ż.

przym. macierzyński, matczyny

przysł. macierzyńsko

Wiktionary

# macierzystość

cecha wynikająca z pochodzenia, przynależności; pierwotność, źródłowość

SJP.pl

# macierzysty

taki, z którym ktoś jest związany pochodzeniem, przynależnością itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, z którym ktoś jest związany urodzeniem, pochodzeniem lub przynależnością

(1.2) taki, od którego coś bierze początek

(1.3) daw. wywodzący się od matki, spokrewniony przez matkę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨstɨ, AS: maćežysty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mać ż., matuchna ż., mateńka ż., matuś ż., matusia ż., macierzyzna ż., macierz ż.

przym. matczyny, macierzyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rodzimy, ojczysty, własny

(1.2) pierwotny

(1.3) po kądzieli

Wiktionary

# macierzyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. spadek po matce

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmat͡ɕɛˈʒɨzna, AS: maćežyzna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macierz ż., macierzyna ż., mać ż.

przym. macierzysty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) macierzyna

Wiktionary

# macikowo

wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

Macikowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń.

Wikipedia

# maciński

nazwisko

SJP.pl

# macintosh

[czytaj: makintosz lub mekintosz] komputer marki Macintosh

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) inform. marka komputera

(1.2) inform. firma produkująca komputery

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W galerii otwarli sklep Macintosha.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macintosh mzw.

Wiktionary

# maciora

1. samica świni, dzika; locha; samura
2. przestarzale: matka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. locha

(1.2) daw. matka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A równo z nimi jakaś dziewczyna gnała maciorę z prosiętami i śpiewała cienkim głosikiem (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈt͡ɕɔra, AS: maćora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mać ż., macierz ż., zdrobn. maciorka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) locha, gwara. samura; reg. śl. maciura, maciorka.

Wiktionary

# maciorka

1. zdrobnienie od: maciora
2. samica owcy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. maciora

(1.2) samica owcy

(1.3) bot. konopie o kwiatach żeńskich

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. maciora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maciora ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) reg. śl. maciura.

Wiktionary

# maciorny

→ maciora

SJP.pl

#### Patrz:

maciora

# maciorowski

nazwisko

SJP.pl

# maciorowy

→ maciora

SJP.pl

#### Patrz:

maciora

# macioszek

nazwisko

SJP.pl

# maciołek

nazwisko

SJP.pl

# macis

przyprawa kuchenna uzyskiwana z osnówki owocu muszkatołowca; kwiat muszkatołowy

SJP.pl

Gałka muszkatołowa, gałka muszkatowa (Semen Myristicae) – przyprawa korzenna otrzymywana z suszonych nasion muszkatołowca korzennego (Myristica fragrans).

Wikipedia

# maciszewice

wieś w Polsce położona w województwie łódzkim

SJP.pl

Maciszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# maciszewski

nazwisko

SJP.pl

Maciszewski – polskie nazwisko.

- Feliks Maciszewski (1884–1957) – generał brygady Wojska Polskiego, doktor praw.
- Jarema Maciszewski (1930–2006) – polski historyk i działacz polityczny, poseł na Sejm PRL V, VI, VII, VIII i IX kadencji.
- Maurycy Maciszewski (1843–1917) – polski pedagog, dyrektor c. k. Gimnazjum w Tarnopolu.
- Waldemar Maciszewski (1927–1956) – polski pianista, laureat III nagrody na IV Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina (1949).
- Witold Marciszewski (matematyk)

Wikipedia

# maciuk

nazwisko

SJP.pl

# maciukiewicz

nazwisko

SJP.pl

# maciupci

maciupki, maleńki, maluśki;
1. bardzo mały; tyci;
2. bardzo młody

SJP.pl

# maciupeńki

nieduży, malutki

SJP.pl

# maciupki

maciupci, maleńki, maluśki;
1. bardzo mały; tyci;
2. bardzo młody

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. pieszcz. mały, malutki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Myszka ma maciupki ogonek i maciupkie oczka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈt͡ɕupʲci, AS: maćupʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. maciupeńki

Wiktionary

# maciupkość

cecha czegoś bardzo małego; maleńkość

SJP.pl

# maciura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. maciora

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. maciorka.

Wiktionary

# maciuś

zdrobnienie od: Maciej (imię męskie); Maciek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Maciej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maciusiowi kupimy w prezencie klocki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmat͡ɕüɕ, AS: maćüś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maciej mos., Maciek mos., Maćko mos., Macieja ż.

przym. Maciejowy

Wiktionary

# maciusiowie

zdrobnienie od: Maciej (imię męskie); Maciek

SJP.pl

# maciusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maciusia lub z nim związany

SJP.pl

# maciuszek

nazwisko

SJP.pl

# maciuszko

nazwisko

SJP.pl

- Janusz Tadeusz Maciuszko (1957–2020) – polski historyk Kościoła, profesor nauk teologicznych, nauczyciel akademicki
- Jerzy Janusz Maciuszko (1913–2011) – polski historyk i krytyk literatury

Wikipedia

# mąciwoda

potocznie: awanturnik, podżegacz; ktoś, kto mąci, sieje zamęt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek wprowadzający zamęt, podburzający przeciwko komuś lub czemuś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaliczany był do najtęższych mąciwodów i awanturników, do czego w niemałym stopniu przyczyniało się częste zaglądanie do kielicha.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mąciciel, wichrzyciel, podżegacz, awanturnik, warchoł

Wiktionary

# macka

1. ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macek;
2. prosty przyrząd saperski do wykrywania min - ostro zakończony pręt stalowy na długim trzonku;
3. groźna siła, zasięg oddziaływania kogoś lub czegoś; macki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem

(1.2) wojsk. ostro zakończony pręt stalowy używany do wykrywania min;

(1.3) przen. pejor. zasięg czyichś groźnych wpływów (zwykle w liczbie mnogiej)

(1.4) macki pomiarowe przyrząd do przenoszenia wielkości obiektu z niedostępnego miejsca w miejsce gdzie można ją zmierzyć;

Wiktionary

- macka – wyrostek u bezkręgowców wodnych, służący za narząd dotyku i chwytny
- macki pomiarowe – przybory do mierzenia
- macka (element w anime)
- macka saperska – przyrząd do wykrywania min

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. macać ndk., obmacać dk., wymacać dk., pomacać dk.

przysł. po omacku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) macka saperska

(1.4) macki pomiarowe

Wiktionary

# mackay

Mackay – miasto w Australii położone w stanie Queensland. Ośrodek przemysłu cukrowniczego, port lotniczy i morski. Miasto słynie z organizowania rejsów na Wielką Rafę Koralową.

W Mackay urodziły się tenisistka Nicole Pratt, oraz Cathy Freeman, mistrzyni świata i olimpijska w biegu na 400 metrów.

Wikipedia

# mackenzie

[czytaj:makkenz-i] arktyczny i subarktyczny pies zaprzęgowy wielkości 66-74 cm, specyficzna odmiana husky

SJP.pl

Mackenzie (ang. Mackenzie River, fr. fleuve Mackenzie, atapaskańskim języku slavey Deh-Cho – „wielka rzeka”) – najdłuższa rzeka w Kanadzie i drugi system rzeczny w Ameryce Północnej (po Missisipi-Missouri). Jej długość wynosi 4241 km, a powierzchnia dorzecza 1760 tys. km².

Wikipedia

# macki

1. dawniej: ciemność, brak światła;
2. ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macka

SJP.pl

- Macki – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
- Macki – wieś i dawna leśniczówka na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Swatki
- Macki – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim, w sielsowiecie Józefowo
- Macki – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Łyntupy
- Macki – włosko-amerykański horror z 1977 roku.

Wikipedia

# mackie

Osoby o nazwisku Mackie

- Anthony Mackie
- Jamie Mackie
- John Freeman Mackie
- Shamele Mackie – Papoose

Inne

- Mackie Majcher

Wikipedia

# mackiewicz

nazwisko

SJP.pl

Mackiewicz (forma żeńska: Mackiewicz; liczba mnoga: Mackiewiczowie) – polskie nazwisko, powstałe z rdzenia "Maciej", lub od słowa macać. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 6567 osób.

Wikipedia

# mackintosh

[czytaj: makintosz] płaszcz z tkaniny o tej samej nazwie; makintosz

SJP.pl

- Hugh Ross Mackintosh – szkocki teolog i duchowny Kościoła Szkockiego
- Charles Rennie Mackintosh – szkocki architekt i malarz tworzący w stylu secesji
- James Mackintosh – szkocki prawnik, polityk i historyk
- Sheena Mackintosh – brytyjska narciarka alpejska, olimpijka
- Vora Mackintosh – brytyjska narciarka alpejska, olimpijka

Wikipedia

# maćko

staropolskie imię męskie

SJP.pl

# maćkowiak

nazwisko

SJP.pl

- Maćkowiak – polskie nazwisko

Wikipedia

# maćkowice

Maćkowice (ukr. Мацьковичі) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Żurawica.

Mackowice leżą nad Radą dopływem Sanu.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie przemyskim w województwie lwowskim.

Wikipedia

# maćkowie

zdrobnienie od: Maciej (imię męskie); Maciuś

SJP.pl

# maćkowski

nazwisko

SJP.pl

# maćkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maćka lub z nim związany

SJP.pl

Maćkowy (dawniej: Maćki, niem. Matzkau, Matzken) – obszar w Gdańsku, w dzielnicy administracyjnej Orunia Górna-Gdańsk Południe.

Wieś biskupstwa włocławskiego w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

Wikipedia

# maclean

[czytaj: makLEJN] nazwisko, m.in. Alistair MacLean (1922-1987) - pisarz szkocki

SJP.pl

# macluhan

[czytaj: makLU-en] nazwisko

SJP.pl

# macluhanizm

teoria kanadyjskiego filozofa, H. M. McLuhana, uznająca, że rozwój kultury zależy od środków i technik komunikowania się między ludźmi i że środki przekazu informacji mają wpływ na sposób myślenia ludzi

SJP.pl

# macnąć

1. dotknąć czegoś aby wyczuć, rozpoznać coś;
2. objąć, dotknąć lubieżnie

SJP.pl

# macocha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona ojca, ale nie matka;

Wiktionary

- macocha – członek przybranej rodziny, nazwa relacji rodzinnej. Przybrana matka; kobieta, która wychowuje nieswoje dzieci jakby były jej własnymi.
- Macocha – powieść Józefa I. Kraszewskiego z 1873 roku
- Macocha (Di sztifmuter) – polski film fabularny z 1911 roku w języku jidisz
- Macocha (Di sztifmuter) – polski film fabularny z 1914 roku w języku jidisz
- Macocha – rzeka, dopływ Soły
- Macocha – kanał, dopływ Łękawki
- Macocha – kanał, dopływ Białej
- Macocha – kanał, dopływ Dworów
- Macocha – przepaść w Krasie Morawskim
- (49448) Macocha – jedna z planetoid

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po śmierci matki mój tata ponownie się ożenił, a moja macocha jest dla mnie bardzo miła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈt͡sɔxa, AS: macoχa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mama ż., macierz ż., matka ż., mać ż.

przym. macoszy, matczyny

przysł. po macoszemu, macoszo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przybrana matka

Wiktionary

# macoszka

regionalnie: bratek, fiołek trójbarwny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od macocha

(1.2) lud. reg-pl|Poznań. bot. bratek

(1.3) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. fiołek ogrodowy, bratek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sympatyczna ta twoja macoszka.

(1.2) Przy drodze rosły modraki i macoszki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈt͡sɔʃka, AS: macoška

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. macocha ż.

Wiktionary

# macoszo

przysłówek

(1.1) pot. traktując gorzej niż pozostałych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szef zawsze tych starszych traktuje macoszo, a potem się zastanawia, co z nimi nie tak.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macocha ż., macoszka ż.

przym. macoszy

przysł. po macoszemu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) po macoszemu

Wiktionary

# macoszy

1. charakterystyczny dla złej macochy, np. macosza zawiść;
2. należący do macochy, np. macoszy majątek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z macochą, dotyczący macochy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na kredensie leżały macosze klejnoty, których nie śmiała dotykać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. macocha ż., macoszka ż.

przysł. macoszo, po macoszemu

Wiktionary

# macowy

przymiotnik od: maca

SJP.pl

# macpherson

Osoby:

- Elle Macpherson − australijska modelka
- Ian Macpherson − brytyjski prawnik i polityk, minister
- James Macpherson − szkocki poeta

Inne:

- Klan Macpherson − szkocki klan

Wikipedia

# macromedia

Macromedia – amerykańskie przedsiębiorstwo programistyczne z siedzibą w San Francisco, tworząca oprogramowanie do tworzenia grafiki i budowy witryn internetowych.

Firma powstała w 1992 roku, z połączenia Authorware, Inc. (twórców pakietu Authorware) i MacroMind-Paracomp (producenta Macromind Director). W 1999 roku Macromedia zakupiła przedsiębiorstwo Allaire i jego biznesowe oprogramowanie sieciowe, w tym edytor HomeSite. W 2003 zakupiono eHelp Corporation, produkującą oprogramowanie do tworzenia systemów pomocy, jak RoboHelp, RoboDemo (obecnie Captivate) i RoboInfo.

Wikipedia

# macron

[czytaj: makron] nazwisko

SJP.pl

- Macron – włoskie przedsiębiorstwo odzieżowe
- Emmanuel Macron – francuski polityk, prezydent Republiki Francuskiej
- Brigitte Macron – francuska nauczycielka, pierwsza dama Republiki Francuskiej

Wikipedia

# macrovision

Rovi Corporation, poprzednio Macrovision Solutions Corporation, Macrovision – amerykańskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w licencjonowaniu oprogramowania oraz jego zabezpieczaniu przed kopiowaniem.

Wikipedia

# macuga

nazwisko

SJP.pl

# maculec

belka rusztowania, na której układane są pomosty z desek; leżnia

SJP.pl

# maculewicz

nazwisko

SJP.pl

- Maculewiczowie herbu Sas
- Barbara Klajnert-Maculewicz (ur. 1972) – polska biofizyk
- Henryk Maculewicz (ur. 1950) – polski piłkarz
- Jan Maculewicz – Maironis (1862–1932) – litewski poeta, dramaturg, ksiądz katolicki i teolog
- Jerzy Maculewicz (ur. 1955) – polski biskup, franciszkanin, administrator apostolski w Uzbekistanie
- Kinga Maculewicz (ur. 1978) – francuska siatkarka pochodzenia polskiego
- Krystyna Maculewicz (ur. 1952) – polska siatkarka
- Olgierd Maculewicz (1901–1964) – porucznik Wojska Polskiego
- Wacław Maculewicz (1893–1940) – kapitan broni pancernej Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej

Wikipedia

# macumba

[czytaj: makumba] makumba;
1. religia synkretyczna zbliżona do wudu, rozpowszechniona w Brazylii;
2. pejoratywne określenie na obrzędy czarnej magii;
3. wywar z konopi indyjskich z dużą ilością środka psychoaktywnego THC

SJP.pl

# macura

nazwisko

SJP.pl

# macworld

Macworld – miesięcznik komputerowy poświęcony komputerom Apple Macintosh, wydawany przez Mac Publishing (własność IDG) w San Francisco; wydawany od 1984 r., jest najpopularniejszym magazynem dla użytkowników Macintoshy w Ameryce Północnej.

W 1997 r. miesięcznik został przemianowany na Macworld, incorporating MacUser, aby podkreślić połączenie z MacUser, wydawnictwa Ziff-Davis, w joint-venture Mac Publishing firm IDG i Ziff-Davis. W tym samym roku nowe wydawnictwo zakupiło serwis MacCentral Online, a pod koniec 2001 International Data Group wykupiła akcje Ziff-Davis, stając się wyłącznym właścicielem Mac Publishing.

Wikipedia

# maczać

zanurzać coś w jakimś płynie lub w czymś sypkim

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zanurzać coś w jakimś płynie lub w czymś sypkim

czasownik zwrotny niedokonany maczać się (dk. brak)

(2.1) być zanurzonym czasowo w płynie

(2.2) pot. żart. długo się kąpać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przykucnął, postawił naczynie obok siebie i odrywając od bochna wielkie kawały chleba, maczał go w piwie i w serze.

(2.1) W odwarze liści olszowych i słomy jęczmiennej macza się szmatę i owija nogę bydlęciu choremu na „skułę“ czyli chorobę racic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmat͡ʃat͡ɕ, AS: mačać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocz mrz., maczanie n., maczanka ż., namaczanie n., namoczanie n.

czas. moczyć ndk., namaczać ndk., namoczyć dk.

przym. podmokły

Wiktionary

# mączak

mączniak;
1. grzyb pasożytniczy z rodziny mączniakowatych, będący przyczyną wielu chorób;
2. choroba roślin wywołana przez mączniaka prawdziwego (właściwego) lub rzekomego

SJP.pl

# maczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. moczyć, maczać ndk.

rzecz. mocz mrz.

Wiktionary

# maczanka

regionalnie: rodzaj kanapki, przekąski

SJP.pl

Maczanka (biał. мачанка lub маканка, ukr. мачанка) — danie mleczne lub mięsne kuchni białoruskiej i ukraińskiej.

Wikipedia

# mączany

dawniej: mączny, mączasty

SJP.pl

# mączasty

przypominający konsystencją mąkę, sypki jak mąka; mączysty

SJP.pl

# maczałka

1. pojemnik z nasączoną gąbką służący do zwilżania palców lub znaczków; zwilżacz;
2. potocznie: torebka ziół lub herbaty ekspresowej, którą zalewa się wrzątkiem;
3. sos, w którym macza się produkty spożywcze przed jedzeniem

SJP.pl

# maczek

1. zdrobnienie od: mak;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, eszolcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od mak

(1.2) drobne, gęste pismo

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmat͡ʃɛk, AS: maček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mak m., makówka ż.

Wiktionary

# maczeta

duży, ciężki nóż z rozszerzoną klingą używany do cięcia trzciny i wyrąbywania ścieżek w buszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

Wiktionary

Maczeta (hiszp. Machete) – rodzaj długiego, bardzo szerokiego noża podobnego do tasaka, używanego w Ameryce Południowej i Środkowej oraz w Afryce do wyrąbywania ścieżek w tropikalnej dżungli, a także na plantacjach do ścinania trzciny cukrowej.

W XIX wieku w Gwatemali maczeta służyła również do wykonywania dekapitacji sądowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ścieżkę przez gąszcze utorowali mężczyźni z maczetami.

(1.1) Kilkanaście osób podejrzanych o rozprzestrzenianie cholery przy użyciu czarów padło ofiarą linczu. Ciała ofiar zostały rozsiekane maczetami, a następnie spalone.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈt͡ʃɛta, AS: mačeta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. maczetowy

Wiktionary

# maczetnik

1. bandyta z maczetą;
2. osoba używająca maczety do pracy

SJP.pl

# maczetowy

→ maczeta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z maczetą, dotyczący maczety, taki jak maczeta

Wiktionary

#### Patrz:

maczeta

#### Powiązane:

rzecz. maczeta ż.

Wiktionary

# maczicze

brazylijski taniec o umiarkowanym tempie, popularny w Europie pod koniec XIX wieku

SJP.pl

Maxixe (wymowa: maˈʃiʃi) – brazylijski taniec powstały w latach 70. XIX wieku w Rio de Janeiro, o umiarkowanym tempie i rytmie synkopowanym, podobny do two-stepa. Popularny jeszcze w pierwszej połowie XX wieku. Nazwa prawdopodobnie wywodzi się od miasta Maxixe w Mozambiku.

Taniec ten, przez Ernesto Nazaretha nazywany brazylijskim tangiem, w Europie i Stanach Zjednoczonych pojawił się około 1890.

Wikipedia

# mączka

1. zdrobniale o mące;
2. jakakolwiek substancja w postaci drobnego proszku;
3. mączka kartoflana - skrobia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: mąka

(1.2) sproszkowany surowiec techniczny

(1.3) półprodukt spożywczy przypominający mąkę

(1.4) daw. i poznań. krochmal

(1.5) daw. mąka delikatna, subtelna, cienka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do serniczka zużyłam pięć jajeczek, pół kilo mączki i trochę rodzyneczków.

(1.2) Przetwórnia ryb produkuje mączkę paszową z odpadów.

(1.3) Z mączki grochowej można przyrządzić smaczne purée do obiadu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃n͇t͡ʃka, AS: mõṇčka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mącznik mzw., mąka ż., mączkarnia ż., mączkarka ż., mączkomierz m., mączkowanie n., mącznica ż.

czas. mączkować, umączkować

przym. mączkowany, mączkotwórczy, mączny, mączysty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) miał, proszek, pył

(1.3) mąka

(1.4) krochmal, mąka ziemniaczana, skrobia

(1.6) puder

Wiktionary

# maczki

1. zdrobnienie od: mak;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, eszolcja

SJP.pl

Maczki – wschodnia, niewielka i otoczona zewsząd lasami dzielnica Sosnowca, na skraju Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, posiadająca głębokie tradycje kolejarskie a wynikające z historycznie strategicznego położenia na mapie Europy, na granicy dwóch zaborów (końcowa stacja Granica Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej). Maczki określane są jako „zielone płuca Sosnowca”.

Wikipedia

# maczkiem

1. zdrobnienie od: mak;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, eszolcja

SJP.pl

# mączkować

czasownik

(1.1) przest. mleć, rozcierać na mąkę

(1.2) daw. i reg-pl|Poznań. krochmalić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mączka ż., mączkowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) proszkować, mielić, mleć, rozcierać

Wiktionary

# mączkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mączkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mączkować ndk.

rzecz. mączka ż.

Wiktionary

# maczkowaty

bardzo drobny, przypominający maczek

SJP.pl

# mączkowski

nazwisko

SJP.pl

# maczkowy

przymiotnik od: maczek

SJP.pl

# mączlik

pluskwiak z rodziny mączlikowatych, szkodnik roślin

SJP.pl

# mączlikowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków równoskrzydłych, szkodniki szklarniowe

SJP.pl

# mączlikowaty

o cechach mącznikowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# mączniak

mączak;
1. grzyb pasożytniczy z rodziny mączniakowatych, będący przyczyną wielu chorób;
2. choroba roślin wywołana przez mączniaka prawdziwego (właściwego) lub rzekomego

SJP.pl

- mączniak (Erysiphe) – rodzaj grzybów
- mączniak prawdziwy – grupa chorób roślin wywołana przez grzyby
- mączniak rzekomy – grupa chorób roślin wywołana przez chromisty

Wikipedia

# mączniakowate

rodzina grzybów pasożytniczych, wywołujących na roślinach tzw. rosę mączną; mączniaki

SJP.pl

Mączniakowate (Erysiphaceae Tul. & C. Tul.) – rodzina grzybów z klasy patyczniaków (Leotiomycetes).

Wikipedia

# mączniakowaty

o cechach mączniakowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# mączniakówka

biedronka mączniakówka - żółta biedronka o 22 kropkach; kroszela

SJP.pl

# mącznica

1. skrzynia lub zasiek, gdzie przechowuje się mąkę
2. otwór w młynie, przez który sypana jest mąka
3. chroniona roślina z rodziny wrzosowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Arctostaphylos|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju mącznica (1.1)

(1.3) etn. skrzynia do przechowywania mąki

Wiktionary

Mącznica (Arctostaphylos) – rodzaj roślin należących do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Należy tu 50–70 gatunków występujących głównie w Ameryce Północnej, z jednym przedstawicielem w Europie – mącznicą lekarską (A. uva-ursi) występującą także w Polsce. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w południowo-zachodniej części Ameryki Północnej. Liczne gatunki to pirofity.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃n͇t͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: mõṇčʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mącznik mzw., mączniak m., mączlik m., omączanie n., omączenie n., mąka ż., mączka ż., Mącznik m.

czas. omączać ndk., omączyć dk.

przym. mączny, mąkowy

przysł. mącznie

Wiktionary

# mącznieć

1. o owocach: tracić soczystość;
2. stawać się podobnym do mąki, rozsypywać się w proszek

SJP.pl

# mączniej

stopień wyższy od przysłówka: mącznie

SJP.pl

# mącznik

chrząszcz, którego larwy żerują w mące i ziarnie albo w korzeniach roślin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Tenebrio|Linnaeus|ref=tak., chrząszcz z rodziny czarnuchowatych;

Wiktionary

Mącznik (Tenebrio) – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Tenebrioninae.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W hodowli mączniki karmi się otrębami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mąka ż., mączka ż., mączniak mzw./mrz., mączlik mzw., omączanie n., omączenie n., mącznica ż.

czas. omączać ndk., omączyć dk.

przym. mączny, mąkowy, mączysty

przysł. mącznie

Wiktionary

# mącznikowate

rodzina chrząszczy

SJP.pl

# mącznikowaty

o cechach mącznikowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# mączno

## Integralne części wsi w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Mączno – osada wsi Łekno w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Będzino
- Mączno – część wsi Zdbowo w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Tuczno

Wikipedia

# mączny

zrobiony z mąki, zwierający mąkę

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z mąki, zawierający mąkę

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z mąką, odnoszący się do mąki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żur jest typem zakwaszonej zupy mącznej.

(2.1) Spotkali się na rogu Żeromskiego i Mącznej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mącznik mzw., mąka ż., mączka ż., mączniak m., mączlik m., omączanie n., omączenie n., mącznica ż., mąka ż.

czas. omączać ndk., omączyć dk.

przym. mąkowy, mączysty

przysł. mącznie

Wiktionary

# maczo

potocznie: mężczyzna o cechach typowo męskich, takich jak siła, władczość; macho

SJP.pl

Maczo – pierwszy singel z czwartego albumu studyjnego Krzysztofa "K.A.S.Y." Kasowskiego pt. Maczo?. Zawiera utwór Maczo w 6 wersjach oraz zapowiedź tego utworu. Do utworu powstał teledysk.

Wikipedia

# maczok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. makowy kołacz

Wiktionary

# maczuga

prosta broń biała - pogrubiona na końcu pałka, czasem nabijana kamieniami, kawałkami metalu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

(1.2) bot. roln. odmiana brukselki

Wiktionary

- maczuga (broń)
- maczugi (gimnastyka)
- maczuga skalna – zobacz np. Maczuga Herkulesa
- wzgórze 262 (Mont Ormel), tzw. "Maczuga"

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdzieś na przedmieściu pokazują mi stertę połamanych dzid, łuków, maczug i strzał. Wojownicy złożyli broń, którą następnie policja na wszelki wypadek zniszczyła.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. maczugowaty

Wiktionary

# maczugowatość

cecha czegoś przypominającego kształtem maczugę

SJP.pl

# maczugowaty

przypominający kształtem maczugę; maczugowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) podobny do maczugi, mający cechy maczugi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maczuga ż., maczugowiec mrz., maczużnik mzw./mrz., maczużnikowate nmos.

Wiktionary

# maczugowce

bakteria z rodzaju właściwych, o ciele wieloczłonowym, niekiedy rozpadającym się na formy ziarenkowate

SJP.pl

Maczugowce (gr. Corynebacteriaceae; coryne – maczuga, buława i bacterion – pałeczka) – zaliczana do form wydłużonych forma morfologiczna Gram-dodatnich bakterii tlenowych lub względnie beztlenowych. U niektórych widoczne ziarnistości. Mogą tworzyć przetrwalniki. Kształtem przypominają maczugę. Niektóre gatunki są patogenami roślin i zwierząt (w tym człowieka).

Wikipedia

# maczugowiec

bakteria z rodzaju właściwych, o ciele wieloczłonowym, niekiedy rozpadającym się na formy ziarenkowate

SJP.pl

Zamia, maczugowiec (Zamia Lehm.) – rodzaj roślin nagonasiennych z rodziny zamiowatych. Obejmuje 79 gatunków. Rośliny te występują na obu kontynentach amerykańskich w strefie międzyzwrotnikowej i w klimacie umiarkowanym ciepłym. Na półkuli północnej sięgają po północny Meksyk oraz Florydę i Georgię w USA, a na południu po Boliwię i Brazylię.

Wikipedia

# maczugowy

1. → maczuga;
2. przypominający kształtem maczugę; maczugowaty

SJP.pl

# maczupia

spółka handlowo-okrętowa lub rybacka; maszoperia, maszopa

SJP.pl

# maczużnik

rodzaj grzybów z rodziny maczużnikowatych, pasożytujący m.in. na owadach

SJP.pl

- maczużnik (Cordyceps) – rodzaj grzybów
- maczużnik (Sphinctrina) – rodzaj grzybów
- maczużnik osi (Ophiocordyceps sphecocephala) – gatunek grzybów

Wikipedia

# maczużnikowate

o cechach maczużnikowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Maczużnikowate (Cordycipitaceae Kreisel ex G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora) – rodzina grzybów z rzędu rozetkowców (Hypocreales).

Wikipedia

# maczużnikowaty

o cechach maczużnikowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# mączyć

pokrywać, przysypywać mąką; omączać

SJP.pl

# mączyński

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Mączyński (1732–1780) – kasztelan
- Andrzej Mączyński (ur. 1945) – prawnik
- Antoni Mączyński (zm. 1772) – stolnik inowłodzki
- Czesław Mączyński (1881–1935) – polityk
- Franciszek Mączyński (1743–1811) – stolnik
- Franciszek Mączyński (1874–1947) – architekt
- Jan Mączyński (1520–ok. 1587) – leksykograf, arianin
- Jerzy Mączyński (ur. 1938) – psycholog
- Józef Mączyński (1807–1862) – polski historyk, pisarz, encyklopedysta oraz przedsiębiorca teatralny
- Krzysztof Mączyński (ur. 1987) – piłkarz
- Tomasz Mączyński (XVIII w.) – podstoli

Wikipedia

# maczystowski

→ maczyzm

SJP.pl

#### Patrz:

maczyzm

# mączysty

przypominający konsystencją mąkę, sypki jak mąka; mączasty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający mąkę konsystencją, wyglądem

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mączny

rzecz. mącznik mzw., mąka ż., mączka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) mączny

Wiktionary

# maczyzm

bycie maczo, zachowywanie się jak maczo; machismo, męskość, samczość

SJP.pl

# maczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. główny pęd rośliny

Wiktionary

# mada

gleba aluwialna powstała przez nanoszenie osadów ilastych i organicznych w miejscu wylewu rzeki

SJP.pl

- mada (fluwisol) – rodzaj gleby
- mada – zjawisko w transporcie szynowym
- Mada – wieś w Rumunii, w gminie Balșa
- Mada – rodzaj chrząszczy z rodziny biedronkowatych
- Mada – afrykańska grupa etniczna, posługująca się językiem mada
- MadA – enzym z grupy transferaz

Wikipedia

# madaba

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Jordanii, ośrodek administracyjny muhafazy;

Wiktionary

Madaba (arab. مادبا, biblijna Medeba) – miasto w północno-zachodniej Jordanii, w oazie na płaskowyżu, na południowy zachód od Ammanu, stolica muhafazy Madaby.

- Liczba mieszkańców: 94 606.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Widziałem w Madabie piękną mozaikę.

Wiktionary

# madagaskar

1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. państwo w Afryce; Republika Madagaskaru (w latach 1960-75 Republika Malgaska)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo na Oceanie Indyjskim;

(1.2) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim

Wiktionary

Madagaskar (malg. Madagasikara, fr. Madagascar), oficjalnie Republika Madagaskaru (malg. Repoblikan’I Madagasikara, fr. République de Madagascar) – państwo wyspiarskie położone na Madagaskarze w zachodniej części Oceanu Indyjskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Afryki. Madagaskar jest czwartą co do wielkości wyspą na świecie i pierwszą w Afryce. Po rozpadzie superkontynentu Gondwana około 88 mln lat temu Madagaskar oddzielił się od subkontynentu indyjskiego, co pozwoliło rodzimej faunie i florze ewoluować we względnej izolacji. Madagaskar ma bardzo bogaty ekosystem; ponad 90% malgaskiej dzikiej przyrody nie występuje w żadnym innym miejscu na Ziemi. Lokalna przyroda jest jednak zagrożona przez dynamicznie wzrastającą populację ludzi, rozwijającą się infrastrukturę i przemysł oraz przez zmiany klimatu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Malgaski jest językiem urzędowym Madagaskaru.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmadaˈɡaskar, AS: madagaskar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madagaskarczyk m., Madagaskarka ż., madagaskarnik mzw.

przym. madagaskarski

Wiktionary

# madagaskarczyk

1. obywatel Madagaskaru
2. mieszkaniec wyspy Madagaskar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Madagaskaru

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmadaɡaˈskart͡ʃɨk, AS: madagaskarčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madagaskar m.

:: fż. Madagaskarka ż.

przym. madagaskarski

Wiktionary

# madagaskarka

1. obywatelka Madagaskaru
2. mieszkanka wyspy Madagaskar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Madagaskaru

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmadaɡaˈskarka, AS: madagaskarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madagaskar mrz.

:: fm. Madagaskarczyk mos.

przym. madagaskarski

Wiktionary

# madagaskarnik

ptak z rzędu żurawiowatych, żyjący wyłącznie na Madagaskarze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Mesitornithidae|ref=tak.;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. madagaskarniki nmos., Madagaskar

Wiktionary

# madagaskarniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Mesitornithiformes|Wetmore|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: madagaskarnik

Wiktionary

Madagaskarniki – rząd (Mesitornithiformes) oraz rodzina (Mesitornithidae) ptaków z podgromady Neornithes. Obejmuje trzy gatunki, występujące wyłącznie w wilgotnych lasach i zaroślach na Madagaskarze. Wszystkie uznawane są za gatunki narażone i objęte ochroną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wszystkie madagaskarniki prowadzą naziemny tryb życia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. madagaskarnik mzw.

Wiktionary

# madagaskarski

związany z Madagaskarem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Madagaskar

(1.2) odnoszący się do wyspy Madagaskar

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmadaɡaˈskarsʲci, AS: madagaskarsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madagaskar m., Madagaskarka ż., Madagaskarczyk m.

Wiktionary

# madaj

nazwisko polskie

SJP.pl

Madaj (hebr. מָדַי) – postać biblijna ze Starego Testamentu, jeden z siedmiu synów Jafeta (Rdz 10,2).

Uważany za protoplastę Medów. Według apokryficznej Księgi Jubileuszów (Jub 10,35) Madaj, mąż córki Sema, nie chciał zamieszkać wraz ze swoimi braćmi na zachodzie i osiedlił się w krainach wschodnich pośród szwagrów. Jego córka Melka miała natomiast poślubić Kainana (Jub 8,5).

Wikipedia

# madajczyk

nazwisko

SJP.pl

# madalin

2 miejscowości w Polsce:

- Madalin – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Rędziny
- Madalin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Lisków

Wikipedia

# madaliński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Madaliński (1739-1804) – polski generał
- Bonawentura Madaliński (1620-1691) – katolicki duchowny i urzędnik
- Jan Madaliński (zm. 1644) – katolicki duchowny
- Jan Madaliński – sędzia ziemski wieluński
- Jerzy Madaliński (zm. 1654) – polski urzędnik
- Lech Madaliński (1900-1973) – polski aktor
- Ludwik Madaliński – polski urzędnik w XVIII wieku
- Michał Madaliński (zm. 1752) – polski urzędnik
- Roman Madaliński (1890-1981) – polski działacz gospodarczy i społeczny.
- Sebastian Madaliński (zm. 1679) – chorąży wieluński
- Zbigniew Madaliński (1897-1983) – oficer Wojska Polskiego
- Zygmunt Madaliński (zm. 1690) – polski urzędnik

Wikipedia

# madame

[czytaj: maDAM]
1. zwrot grzecznościowy używany obecnie we Francji i w innych krajach w stosunku do kobiet zamężnych lub będących kiedyś mężatkami;
2. dawne określenie nauczycielki lub guwernantki pochodzącej z Francji;
3. ironicznie o kobiecie wyniosłej

SJP.pl

- Madame – polska grupa muzyczna
- Madame – powieść Antoniego Libery
- Madame – film z 2017 roku, reż. Amanda Sthers

Wikipedia

# madapolam

biała tkanina bawełniana używana na bieliznę; madepolam

SJP.pl

# madeira

rzeka w Ameryce Południowej

SJP.pl

- Madeira – rzeka w Brazylii i Boliwii
- Madeira – miasto w USA, w stanie Ohio
- Madeira (Madera) – wyspa na Oceanie Atlantyckim

Wikipedia

# madej

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adrian Madej – polski autor scenariuszy i rysownik komiksów oraz ilustrator

- Andrzej Madej – rzymskokatolicki duchowny
- Kazimierz Madej – polski malarz, aktor, artysta, kabareciarz
- Kazimierz Madej – polski generał
- Łukasz Madej – polski piłkarz

Wikipedia

# madejczyk

nazwisko

SJP.pl

# madejowy

madejowe łoże:
1. w bajkach: łoże nabite ostrymi kolcami;
2. potocznie, żartobliwie: bardzo niewygodne posłanie, siedzisko, łoże

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) związany z Madejem, dotyczący Madeja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmadɛˈjɔvɨ, AS: madei ̯ovy

Wiktionary

# madejski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Madejski (1895 lub 1896–1966) – plutonowy kawalerii Wojska Polskiego
- Edward Madejski (1914–1996) – polski piłkarz, bramkarz
- Eugeniusz Madejski (1908–1986) – polski historyk, założyciel i dyrektor szkoły średniej w Książu Wielkim
- Jan Madejski (1925–2000) – polski inżynier, profesor nauk technicznych
- Jan Madejski (ur. 1939) – polski artysta fotograf
- John Madejski (ur. 1941) – angielski biznesmen, prezes klubu piłkarskiego Reading
- Grzegorz Madejski (ur. 1951) – polski astronom, profesor nauk fizycznych
- Mieczysław Madejski (1923–2020) – polski i amerykański inżynier, powstaniec warszawski
- Piotr Madejski (ur. 1983) – polski piłkarz
- Władysław Madejski (1899–1965) – pułkownik pilot obserwator Wojska Polskiego

Wikipedia

# madeleine

- La Madeleine – gmina i miejscowość we Francji
- Madeleine – stacja metra w Paryżu
- Madeleine – wampir z powieści Anny Rice

Wikipedia

# madelski

nazwisko

SJP.pl

# mademoiselle

[czytaj: madmuaZEL] we Francji: zwrot grzecznościowy używany w stosunku do niezamężnych kobiet

SJP.pl

# madepolam

biała tkanina bawełniana używana na bieliznę; madapolam

SJP.pl

# madera

1. mocne, deserowe wino portugalskie, pochodzące z Madery, portugalskiej wyspy;
2. sos do mięsa zaprawiony maderą - winem;
3. rodzaj cienkiej, impregnowanej tkaniny bawełnianej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

(1.2) geogr. największa wyspa archipelagu Madera (1.1)

Wiktionary

Madera (port. Madeira), oficjalnie Region Autonomiczny Madery (port. Região Autónoma da Madeira) – należący do Portugalii archipelag i region autonomiczny na Oceanie Atlantyckim o powierzchni 801,11 km². Według danych z 31 grudnia 2021 zamieszkiwało ją 250 769 osób, w tym 105 795 osób w Funchal, największym mieście archipelagu i stolicy regionu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Madera jest niezależnym politycznie i posiadającym odrębną administrację terytorium portugalskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈdɛra, AS: madera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maderczyk m., Maderyjczyk m., Maderka ż., Maderyjka ż., madera ż.

przym. maderski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) adm. urz. Region Autonomiczny Madery

Wiktionary

# maderka

zdrobnienie od: madera

SJP.pl

# maderowy

1. zrobiony z madery (wina), np. sos maderowy;
2. zrobiony z madery (materiału), np. ubranie maderowe

SJP.pl

# maderski

→ Madera; maderyjski (rzadziej)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Maderą, dotyczący Madery

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzięki doskonałym warunkom klimatycznym wyspy, wino maderskie posiada świetny smak i nadzwyczaj miły aromat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madera ż.

Wiktionary

# maderyjski

→ Madera; maderski (częściej)

SJP.pl

# maderyzacja

przeprowadzanie fermentacji wina w stosunkowo wysokiej temperaturze w celu nadania mu cech właściwych maderze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. proces dojrzewania wina

Wiktionary

# madey

nazwisko

SJP.pl

# madeyski

[czytaj: madejski] nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Madeyski (1924–2006) – inżynier balneologii, profesor nadzwyczajny
- Antoni Madeyski (1862–1939) – polski rzeźbiarz i medalier
- Edward Madeyski (1832–1906) – lekarz, publicysta
- Felicjan Madeyski (1890–1940) – podpułkownik broni pancernych Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Jan Marceli Madeyski (1874–1953) – ziemianin, działacz społeczny i gospodarczy
- Jerzy Madeyski (1931–2005) – polski historyk sztuki
- Jerzy Wiktor Madeyski (1872–1939) – polski prawnik, minister w rządzie Przedlitawii, poseł RP w Niemczech (1921-23)
- Julian Madeyski
- Leon Madeyski
- Marceli Madeyski (1822–1886) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji III i IV kadencji (1872-1882)
- Stanisław Jerzy Madeyski (1841–1910) – prawnik, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Zbigniew Madeyski (1897–1984) – doktor prawa, działacz niepodległościowy i społeczny

Wikipedia

# madeła

nazwisko

SJP.pl

# madianici

członek biblijnego ludu wywodzącego się od Abrahama i Ketury; Midianita

SJP.pl

Midianici lub Madianici (hebr. ‏מִדְיָן‎‎) – starożytny lud opisany w Biblii, prowadzący z reguły życie koczownicze, ale również niekiedy osiadłe. Ich historia znana jest przede wszystkim ze Starego Testamentu i wiąże się z dziejami Izraelitów. Midianici żyli głównie z handlu i byli znani ze swego bogactwa.

Wikipedia

# madianicki

→ Madianici, → Madianita

SJP.pl

#### Patrz:

Madianici, → Madianita

# madianita

członek biblijnego ludu wywodzącego się od Abrahama i Ketury; Midianita

SJP.pl

# madison

[czytaj: medison] amerykański taniec towarzyski; muzyka do tego tańca

SJP.pl

Madison – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Wisconsin, położone na przesmyku rozdzielającym jeziora Monona i Mendota. Obszar metropolitalny Madison obejmuje 683,2 tys. mieszkańców (2021) i jest drugim co do wielkości miastem w stanie Wisconsin. Znane jako „Miasto Czterech Jezior” ze względu na położenie wśród czterech jezior.

Wikipedia

# madisoński

→ Madison

SJP.pl

#### Patrz:

Madison

# madka

lekceważąco: kobieta bez kultury osobistej, która niedawno urodziła dziecko i dzięki temu jest przekonana o swojej wyższości nad innymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. pejor. negatywne określenie matki, zwłaszcza przekonanej o swej wyższości z powodu urodzenia dziecka

Wiktionary

Madka – pejoratywne określenie młodej, uciążliwej dla otoczenia kobiety wychowującej potomstwo, przyjmującej roszczeniową postawę wobec innych, uważającą się za lepszą ze względu na to, że urodziła dziecko, co upoważnia ją do tego, że „jej się należy”. Wraz z popularyzacją określenia pojawiły się również powiązane z nim neologizmy – „madkizm” czy „madkomowa” – oraz memy internetowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prawdziwa madka zrobi wszystko dla swoich BOMBELKÓW – spróbuje ubiegać się o alimenty od siostry, która sporo zarabia albo zdobędzie upragnionego słodziaka.

Wiktionary

# madla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. akuszerka

Wiktionary

# madness

[czytaj: mednes] brytyjski zespół rockowy założony w 1976 roku

SJP.pl

Madness – zespół brytyjski, grający ska, reprezentant sceny 2 Tone (obok The Specials, The Selecter, The Beat, Bad Manners, The Bodysnatchers). Odmienność Madness od innych grup tego gatunku z tego okresu polegała na tym, iż tworzyli go wyłącznie biali muzycy, przez co niesłusznie kojarzeni byli z ruchami rasistowskimi. W późniejszym okresie grupa odeszła od ska i kierowała się ku pop-rockowi, zachowując jednak rozpoznawalne brzmienie.

Wikipedia

# madonna

kobieta o urodzie subtelnej i uduchowionej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rel. peryfr. Maria z Nazaretu

(1.2) imię|polski|ż.

Wiktionary

- Madonna – Maria z Nazaretu, matka Jezusa Chrystusa

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) zespół Madonny i ladacznicy

synonimy.

(1.1) Maryja, Bogurodzica, Dziewica Maryja

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|wł|Madonna. < etym|łac|meus|domina. → moja + pani

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Madonna

* francuski: (1.1) Madone ż.

* niemiecki: (1.1) Madonna ż.

* rosyjski: (1.1) Мадонна ż.

* włoski: (1.1) Madonna ż.

źródła.

== Madonna (język angielski.) ==

thumb|Madonna (1.1)

wymowa.

audioUS|En-us-Madonna.oga.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) rel. Madonna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Maryja, Bogurodzica, Dziewica Maryja

Wiktionary

# madonnowatość

cecha kogoś przypominającego wyglądem lub zachowaniem Madonnę - matkę Jezusa Chrystusa

SJP.pl

# madonnowaty

przypominający wyglądem lub zachowaniem Madonnę - matkę Jezusa Chrystusa

SJP.pl

# madowy

przymiotnik od: mada

SJP.pl

# mądra

1. władający rozumem, mający dużą wiedzą i inteligencję, który potrafi w odpowiedni sposób wykorzystać; rozumny, rozsądny, bystry, błyskotliwy;
2. świadczący o czyjejś erudycji, inteligencji, oczytaniu, mający rozumną treść; rozsądny, sensowny, logiczny, przemyślany;
3. potrafiący radzić sobie w różnych sytuacjach, niedający się wyprowadzać w pole; sprytny, przebiegły, chytry;
4. potocznie: taki, który jest trudny, niezrozumiały; skomplikowany, złożony

SJP.pl

# madrac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. materac

Wiktionary

# madraca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. materac

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈdrat͡sa

Wiktionary

# mądrala

(r. męski) przemądrzały mężczyzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) ktoś wymądrzający się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Taki mądrala, a uwierzył…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃nˈdrala, AS: mõndrala

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mądrostka ż., mądrość, mędrzec

przysł. mądrze

przym. mądry

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) besserwisser, przemądrzały, przemądrzalec

Wiktionary

# mądralina

potocznie: osoba przemądrzała; przemądrzalec, mędrek, ważniak

SJP.pl

# mądralińska

→ mądraliński

SJP.pl

#### Patrz:

mądraliński

# mądraliński

potocznie: przemądrzały

SJP.pl

# mądralka

(r. żeński) zdrobnienie od: mądrala

SJP.pl

# madras

1. tkanina bawełniana podobna do gazy
2. gatunek herbaty indyjskiej

SJP.pl

- Madras (Ćennaj) – miasto w Indiach
- Madras – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oregon
- madras – rodzaj tkaniny

Wikipedia

# madrasa

muzułmańska szkoła; medresa, madresa

SJP.pl

Medresa, madrasa (z arab. مدرسة, madrasa – szkoła) – teologiczna szkoła muzułmańska, początkowo mieszcząca się przy meczecie, później samodzielna, w której nauczano Koranu, prawa oraz języka arabskiego. Od około X wieku medresy uzyskały pewną samodzielność, zaczęto wykładać w nich także nauki ścisłe.

Wikipedia

# madraski

→ Madras; ćennajski

SJP.pl

# madrasyjczyk

mieszkaniec Madrasu

SJP.pl

# madrasyjka

mieszkanka Madrasu (miasta w Indiach)

SJP.pl

# madrepora

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madreporowiec, koral madreporowy

SJP.pl

# madreporowce

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madrepora, koral madreporowy

SJP.pl

Wikipedia

# madreporowiec

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madrepora, koral madreporowy

SJP.pl

# madreporowy

koral madreporowy - koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madrepora, madreporowiec

SJP.pl

# madrepory

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madreporowiec, koral madreporowy

SJP.pl

# madresa

muzułmańska szkoła; madrasa, medresa

SJP.pl

# madridista

środowiskowo: kibic Realu Madryt

SJP.pl

# mądrość

1. szeroka i głęboka wiedza połączona z inteligencją; dojrzałość, erudycja, uczoność;
2. zdolność dojrzałego pojmowania świata, zjawisk, zależności między nimi, ludzi i spraw ludzkich; rozum, rozsądek, rozumność;
3. umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach, bycie roztropnym i zaradnym; przemyślność, zmyślność, spryt życiowy;
4. mądra, rozumna sentencja lub wypowiedź; maksyma, porzekadło, złota myśl, dewiza;
5. ironicznie o myśli lub wypowiedzi pozornie mądrej i głębokiej; bzdura, frazes, banał, brednia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

Wiktionary

Mądrość w najszerszym znaczeniu to umiejętność podejmowaniauzasadnionych decyzji, które w dłuższej perspektywie przynoszą pozytywnerezultaty. W innym ujęciu można powiedzieć, że mądrość to umiejętność praktycznego wykorzystywania posiadanej wiedzy i doświadczenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opat odznaczał się mądrością i roztropnością.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ndrɔɕt͡ɕ, AS: mõndrość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mędrzec m., mądrala ż./mos., mędrek mos.

czas. mędrkować ndk., mądrzyć się ndk., wymądrzać się ndk., zmądrzeć dk.

przym. mądry

przysł. mądrze

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozwaga, rozsądek, rozum, roztropność

Wiktionary

# mądrościowy

dotyczący mądrości, związany z mądrością, np. literatura mądrościowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do mądrości, związany z mądrością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sympozjum dotyczy egipskiej literatury mądrościowej z I i II wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mądrość ż.

Wiktionary

# mądrostka

1. pozornie mądra i głęboka myśl, wypowiedź, sentencja itp.; banał, frazes, komunał;
2. dawniej: figiel, sztuczka, wybieg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od mądrość

(1.2) lekcew. niby mądrość, mądrość błaha lub pozorna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mądrość ż., mądrala m./ż., mądraliński m., mądralińska ż., przemądrzałość ż., mędrzec m., mędrkowanie n., mądrzenie n., zmądrzenie n., Mądrostki nmos., mędrek m., wymądrzanie n., Mądrostka m./ż.

czas. mędrkować ndk., mądrzeć ndk., zmądrzeć dk., wymądrzać się ndk.

przym. mądry, niemądry, przemądrzały

przysł. mądrze, przemądrzale

Wiktionary

# mądroszki

Miejscowości w Polsce

- Mądroszki – zniesiony przysiółek w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
- Mądroszki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów

Wikipedia

# mądrować

potocznie: mądrować się - popisywać się swoją rzekomą mądrością; wymądrzać się, mądrzyć się

SJP.pl

# madroxin

handlowa nazwa sulfadimetoksyny (chemoterapeutyka o działaniu bakteriostatycznym)

SJP.pl

# mądry

1. władający rozumem, mający dużą wiedzą i inteligencję, który potrafi w odpowiedni sposób wykorzystać; rozumny, rozsądny, bystry, błyskotliwy;
2. świadczący o czyjejś erudycji, inteligencji, oczytaniu, mający rozumną treść; rozsądny, sensowny, logiczny, przemyślany;
3. potrafiący radzić sobie w różnych sytuacjach, niedający się wyprowadzać w pole; sprytny, przebiegły, chytry;
4. potocznie: taki, który jest trudny, niezrozumiały; skomplikowany, złożony

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie

(1.2) przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony

(1.3) lekcew. przemądrzały

Wiktionary

osoby

- Albrecht IV Mądry (1447-1508) – książę Bawarii-Monachium
- Alfons X Mądry (1221-1284) – król Kastylii
- Czesław Mądry (ur. 1942) – polski rolnik, poseł na Sejm PRL
- Dytryk Mądry (1242-1285) – margrabia Landsbergu
- Fryderyk III Mądry (1463-1525) – książę saski
- Grzegorz Mądry (ur. 1954) – lekkoatleta
- Jan VI Mądry (1389-1442) – książę Bretanii
- Jarosław I Mądry (978-1054) – książę kijowski
- Jarosław Mądry (ur. 1968) – polski skoczek narciarski
- Karol V Mądry (1338-1380) – król Francji
- Oleg Mądry (845-912) – książę ruski
- Robert I Mądry (1277-1343) – król Neapolu
- Wilhelm IV Mądry (1532-1592) – landgraf Hesji-Kassel
- Sancho VI Mądry (1133-1194) – król Nawarry

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Król był człowiekiem mądrym i sprawiedliwym.

(1.2) Bardzo mi pomogła twoja mądra rada.

(1.3) Ktoś mądry zdecydował o zmianie nazwy nowej galerii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ndrɨ, AS: mõndry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mądrość ż., mędrzec mos., mądrala mos./ż.

przysł. mądrze

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozważny, rozsądny, rozumny, roztropny, inteligentny

(1.2) rozsądny

Wiktionary

# madrycki

przymiotnik od: Madryt (stolica Hiszpanii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Madryt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈdrɨt͡sʲci, AS: madrycʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madryt m., madrytczyk mos., madrytka ż.

Wiktionary

# madrygalista

twórca lub wykonawca madrygałów, świeckich pieśni popularnych w XIV - XVI wieku

SJP.pl

# madrygalistka

→ madrygalista

SJP.pl

#### Patrz:

madrygalista

# madrygał

1. gatunek muzyki wokalnej popularny w XIV - XVI wieku;
2. dawny gatunek sielankowej poezji lub pieśni miłosnej

SJP.pl

Madrygał (wokalna forma muzyczna) – wokalny utwór wielogłosowy, oparty na tekstach poruszających zwykle treści o tematyce świeckiej, miłosnej, przedstawiającej sielankowy tryb życia.

Także gatunek poetycki.

Popularny w średniowieczu, ale jego rozkwit nastąpił w XVI w. Madrygał renesansowy ze średniowiecznym łączyło już tylko kilka nielicznych aspektów tekstowych oraz dominacja liryki miłosnej.

Wikipedia

# madrygałowość

1. cecha czegoś związanego z madrygałem - utworem poetyckim;
2. cecha czegoś związanego z madrygałem - utworem muzycznym

SJP.pl

# madrygałowy

→ madrygał (utwór poetycki lub muzyczny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. lub muz. związany z madrygałem, dotyczący madrygału

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. madrygał mrz., madrygalista mos., madrygalistka ż.

Wiktionary

# madryt

stolica Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Hiszpanii;

(1.2) geogr. jeden z siedemnastu autonomicznych regionów Hiszpanii;

Wiktionary

Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położone w środkowej części kraju, na Wyżynie Kastylijskiej, u podnóża Sierra de Guadarrama, nad rzeką Manzanares. Ma powierzchnię 604,45 km² i liczbę ludności 3 266 126 (2019). Znajduje się w regionie autonomicznym Comunidad de Madrid, który ma powierzchnię 8022 km² i liczbę ludności ok. 6,7 mln (2020).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moi przyjaciele mieszkają w Madrycie.

(1.2) Populacja Madrytu wynosi około 6,6 mln.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmadrɨt, AS: madryt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. madrytczyk mos., madrytka ż.

przym. madrycki, podmadrycki

Wiktionary

# madrytczyk

mieszkaniec Madrytu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Madrytu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈdrɨṭt͡ʃɨk, AS: madryṭčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madryt mrz.

:: fż. madrytka ż.

przym. madrycki

Wiktionary

# madrytka

mieszkanka Madrytu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Madrytu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈdrɨtka, AS: madrytka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madryt mrz.

:: fm. madrytczyk mos.

przym. madrycki

Wiktionary

# mądrzak

nazwisko

SJP.pl

# mądrze

przysłówek

(1.1) w sposób mądry; na sposób świadczący o inteligencji lub wiedzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Górski replikował, bronił swej słuszności sprawnie i mądrze, ale zarazem atakował, obrażał i poniżał osobę przeciwnika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃nḍʒɛ, AS: mõnḍže

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mądrala ż./mos.

przym. mądry

Wiktionary

# mądrzeć

stawać się mądrym lub mądrzejszym

SJP.pl

# mądrzej

stopień wyższy od przysłówka: mądrze

SJP.pl

# mądrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mądry; mędrszy

SJP.pl

# mądrzyć

potocznie: mądrzyć się - popisywać się swoją rzekomą mądrością; wymądrzać się, mądrować się

SJP.pl

# mądrzyk

małdrzyk; dawniej:
1. serek ze słodkiego mleka;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) pieróg z serem lub rodzaj ciasta z serem; dziś tylko w związku frazeologicznym: (złożyć) ręce w mądrzyk - (złożyć) dłonie na krzyż wewnętrznymi powierzchniami do siebie

SJP.pl

# madsen

- Aage Madsen – tenisista reprezentujący Danię
- Leon Madsen – duński żużlowiec
- Michael Madsen – amerykański aktor
- Peter Madsen – duński piłkarz
- Peter Madsen – duński wynalazca
- Virginia Madsen – amerykańska aktorka
- Madsen (grupa muzyczna) – niemiecki zespół rockowy
- Pistolet maszynowy Madsen Model 1945
- Pistolet maszynowy Madsen Model 1946
- Pistolet maszynowy Madsen Model 1950
- Karabin maszynowy Madsen-Saetter
- Wielkokalibrowy karabin maszynowy Madsen
- Ręczny karabin maszynowy Madsen

Wikipedia

# madura

nazwisko

SJP.pl

Madura – wyspa w Indonezji na Morzu Jawajskim przy północno-wschodnim wybrzeżu Jawy; oddzielona od niej na zachodzie cieśniną Surabaja, a na południu cieśniną Madura, nad którą znajduje się most drogowy Suramadu. Powierzchnia 4250 km²; długość linii brzegowej 467,8 km; około 4 milionów mieszkańców.

Wikipedia

# maduraj

miasto w Indiach

SJP.pl

Maduraj (tamil. மதுரை, hind. मदुरै, transkrypcja madurai) – miasto w południowej części Indii, w stanie Tamilnadu, nad rzeką Wajhaj (uchodzi do cieśniny Palk), stolica dystryktu Madurai. Około 2 mln mieszkańców. Ważny węzeł komunikacyjny na szlaku prowadzącym na Cejlon, ośrodek przemysłu odzieżowego i rzemiosła.

Wikipedia

# madurajski

→ Maduraj

SJP.pl

#### Patrz:

Maduraj

# madurowicz

nazwisko

SJP.pl

# madurski

1. → Madura (wyspa w Indonezji);
2. język madurski - używany na wyspie Madura oraz we wschodniej części Jawy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Madurą, dotyczący Madury (wyspy nieopodal Jawy)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język madurski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madura ż.

Wiktionary

# madzia

zdrobnienie od: Magda, Magdalena (imiona żeńskie); Magdzia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Magdalena

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Madzia siedzi w ławce z tą długowłosą dziewczynką, którą poznaliśmy na rozpoczęciu roku szkolnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmad͡ʑa, AS: maʒ́a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Magda ż., Magdalena

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Magda, Magdusia

Wiktionary

# madziak

nazwisko

SJP.pl

# madziar

potocznie o Węgrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek plemięemion ugrofińskich, które założyły państwo na obszarze dzisiejszych Węgier w IX w.

(1.2) pot. Węgier

Wiktionary

Węgrzy (także Madziarzy / Madziarowie, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe – Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. madziarszczyzna ż., madziaryzm m., madziaryzacja ż., madziaryzowanie n.

:: fż. Madziarka ż.

czas. zmadziaryzować, madziaryzować ndk.

przym. madziarski, madziaryzacyjny

przysł. z madziarska

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Węgier

Wiktionary

# madziarka

przestarzale: Węgierka (obywatelka Węgier)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. członkini plemięemion ugrofińskich, które założyły państwo na obszarze dzisiejszych Węgier w IX w.

(1.2) przest. pot. Węgierka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. madziarszczyzna ż., madziaryzm mrz., madziaryzacja ż., madziaryzowanie n.

:: fm. Madziar mos.

czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

przym. madziarski, madziaryzacyjny

przysł. z madziarska

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Węgierka

Wiktionary

# madziarofilski

przymiotnik relacyjny

(1.1) nacechowany madziarofilstwem, sympatyzujący z Węgrami albo narodem węgierskimm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. madziarofilstwo n., madziarofil mos., madziarofilka ż., madziarofilia ż.

Wiktionary

# madziarowie

potocznie o Węgrze

SJP.pl

Węgrzy (także Madziarzy / Madziarowie, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe – Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

Wikipedia

# madziarski

dotyczący Madziarów, właściwy Madziarom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Madziarów, związany z Madziarami

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Madziarów, mający cechy lub właściwości przypisywane Madziarom

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) W powietrzu rozbrzmiewały dość odległe, lecz wyraźne dźwięki ulubionego, narodowego madziarskiego tańca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magiera ż., Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

przym. madziaryzacyjny

przysł. z madziarska

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) węgierski

(2.1) węgierski

Wiktionary

# madziarszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co madziarskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) węgierszczyzna

Wiktionary

# madziaryzacja

narzucanie wpływów węgierskich lub uleganie im; hungaryzacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. narzucanie lub przyswajanie kultury węgierskiej i języka węgierskiego

(1.2) nadawanie czemuś węgierskiego charakteru lub właściwości

Wiktionary

Madziaryzacja – proces asymilowania bądź asymilowania się ludności niemadziarskiej do kultury i narodowości węgierskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Południowa część regionu uległa madziaryzacji w XVI wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

czas. zmadziaryzować, madziaryzować ndk.

przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hungaryzacja

Wiktionary

# madziaryzacyjny

→ madziaryzacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący madziaryzacji

Wiktionary

#### Patrz:

madziaryzacja

#### Powiązane:

rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

czas. zmadziaryzować, madziaryzować ndk.

przym. madziarski

Wiktionary

# madziaryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zob. hungaryzm.

Wiktionary

Hungaryzm (od łac. Hungaria „Węgry”), także: madziaryzm (od węg. Magyar „Węgier”) – element językowy (wyraz, zwrot, konstrukcja składniowa) zaczerpnięty z języka węgierskiego. W języku polskim stanowią one niewielką, dość ograniczoną grupę.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈd͡ʑarɨsm̥, AS: maʒ́arysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. madziaryzacja ż., madziaryzowanie n., madziarszczyzna ż., madziarskość ż., Madziar mos., Madziarka ż.

czas. zmadziaryzować, madziaryzować ndk.

przym. madziarski, madziaryzacyjny

przysł. madziarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hungaryzm

Wiktionary

# madziaryzować

poddawać wpływom węgierskim, rozszerzać wpływy węgierskie, nadawać czemuś cechy typowo węgierskie; hungaryzować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmadziaryzować)

(1.1) kult. narzucać węgierskość, przymuszać kogoś do zostania Węgrem, zmieniać coś na węgierskie

czasownik zwrotny niedokonany madziaryzować się (dk. zmadziaryzować się)

(2.1) stawać się Węgrem, nabierać cech węgierskich

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Kiedy się urodziłem, stolica kraju, Budapeszt, właśnie pospiesznie się madziaryzowała, węgierskość błyszczała na niej jak jaskrawy kwiat, jak farba na świeżo malowanym domu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz., madziaryzowanie n.

czas. zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary

# madziaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. narzucanie węgierskości, przymuszanie kogoś do zostania Węgrem, zmienianie czegoś na węgierskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Madziar mos., Madziarka ż., madziarszczyzna ż., madziaryzacja ż., madziaryzm mrz.

czas. madziaryzować ndk., madziaryzować się ndk., zmadziaryzować dk., zmadziaryzować się dk.

przym. madziarski, madziaryzacyjny

Wiktionary

# madziarz

nazwisko

SJP.pl

# madziarzy

potocznie o Węgrze

SJP.pl

Węgrzy (także Madziarzy / Madziarowie, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe – Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

Wikipedia

# madziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Madzi lub z nią związany

SJP.pl

# madzisty

zawierający madę; gliniasty

SJP.pl

# madżlis

parlament w niektórych krajach Bliskiego Wschodu, m.in. w Egipcie, Iranie i Turcji; medżlis

SJP.pl

Wikipedia

# madżong

licząca ponad 2500 lat gra chińska, w oryginale czteroosobowa, rozgrywana 144 bambusowymi tabliczkami przypominającymi z wyglądu kostki domina; dziś popularna także w wersji jednoosobowej; mahjong

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) chińska gra dla czterech graczy;

Wiktionary

  Artykuł zawiera tekst broszury autorstwa Rafała T. Prinke pt. Madżong – gra chińskich filozofów (za zgodą autora).

Madżong (inne spotykane pisownie: mahjong, mah jong, mahjongg; chin. trad. 麻將, chin. upr. 麻将, pinyin: májiàng; kant. 麻雀, jyutping: maa4 zoek3; jap. 麻雀, Hepburn: mājan) – pochodząca z Chin gra dla czterech graczy. W grze wykorzystuje się specjalny komplet 144 kamieni podobnych nieco do stosowanych przy grze w domino, ale podzielonych na grupy w sposób podobny do kolorów w kartach i tworzące kilka innych grup – Wiatry, Smoki oraz Kwiaty i Pory Roku. Gra początkowo była zaplanowana jako hazardowa, gra się też towarzysko. Istnieją różne wersje zasad z mniejszym albo większym znaczeniem elementu losowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj po południu zagramy w madżonga.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. madżongista m., madżongistka ż.

przym. madżongowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mahjong, pot. madzian

Wiktionary

# madżongowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący madżonga, powiązany z madżongiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Już w gruzach leży mur madżongowy. Tarzają się, piętrzą kamyczki schludne, z kości słoniowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. madżong m., madżongista m., madżongistka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mahjongowy

Wiktionary

# madżungatol

rodzaj dinozaura z rodziny abelizaurów; mażungazaur

SJP.pl

# maea

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego

(1.1) = Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) MAEA została założona w 1957 r..

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɛ̃m‿a‿ɛ‿ˈa, AS: ẽm‿a‿e‿a

Wiktionary

# maelstrom

prąd morski powstający u wybrzeży Norwegii przy wejściach do fiordów i cieśnin; malstrom; malström

SJP.pl

Malstrom – silny prąd morski na Morzu Norweskim. Powstaje przy wejściach do norweskich fiordów i cieśnin na skutek przypływów i odpływów. Towarzyszą mu wiry wodne.

Spopularyzowany został w literaturze za sprawą Juliusza Verne’a (Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi) i Edgara Allana Poego(W bezdni malströmu).

Wikipedia

# maestoso

określenie wykonawcze: uroczyście, majestatycznie

SJP.pl

# maestra

1. kobieta maestro;
2. nauczycielka muzyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. muz. tytuł wyrażający szacunek dla wybitnej artystki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Występ maestry był długo oklaskiwany.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maestria ż.

:: fm. maestro mos.

Wiktionary

# maestria

mistrzostwo, perfekcja w wykonaniu czegoś; artyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) artyzm, mistrzostwo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zadanie swoje spełniał z najwyższą godnością i maestrią, zupełnie tak, jakby przez wszystkie lata swojej fryzjerskiej pracy na Oruni przygotowywał się wyłącznie do tej misji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈɛstrʲja, AS: maestrʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maestro mos., maestra ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. maestro mos., maestra ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|maestria. < etym|wł|maestro. → mistrz, nauczyciel

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) maestría ż., pericia ż.

* nowogrecki: (1.1) μαεστρία ż.

* włoski: (1.1) maestria ż.

źródła.

== maestria (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) maestria, mistrzostwo

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# maestro

1. tytuł przyznawany zwyczajowo dyrygentom, wirtuozom, kompozytorom;
2. człowiek odznaczający się doskonałością, biegłością w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. podn. tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) 70-letni maestro spokojnie grał w najlepsze na swoim ukochanym instrumencie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈɛstrɔ, AS: maestro

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maestria ż.

:: fż. maestra ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mistrz, wirtuoz

Wiktionary

# maeterlinck

[czytaj: meterLINK albo meterLĘK] nazwisko, m.in. Maurice Maeterlinck (1862-1949) - belgijski pisarz tworzący w języku francuskim, laureat literackiej Nagrody Nobla z roku 1911

SJP.pl

# maewestka

[czytaj: mejłestka] kamizelka ratunkowa używana przez lotników latających nad morzem

SJP.pl

# mafalde

włoski, pofałdowany makaron

SJP.pl

# mafia

1. międzynarodowa, tajna organizacja przestępcza posiadająca wpływy w organach władzy i policji, posługująca się przemocą, zastraszaniem i szantażem;
2. grupa osób nie przebierająca w środkach w realizacji własnych interesów; klika, gang

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim;

Wiktionary

Mafia – tajna organizacja przestępcza, nazwa zorganizowanej grupy przestępczej o dużych wpływach, powiązaniach z osobami na różnych szczeblach władzy, policją, biznesem, prowadząca działalność gospodarczą finansowaną z przestępstw; używana przez media nazwa każdej zorganizowanej grupy przestępczej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmafʲja, AS: mafʹi ̯a

Wiktionary

# mafijnie

przysłówek

(1.1) na sposób mafijny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mafioz mos., mafios mos., mafioso mos., mafia ż., mafijność ż.

przym. mafijny

Wiktionary

# mafijność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest mafijne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mafioso mos., mafia ż., mafiozo m.

przym. mafijny

przysł. mafijnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kumoterstwo

Wiktionary

# mafijny

związany z mafią; mający charakter mafii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący mafii; taki, który jest związany z mafią; mający charakter mafii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈfʲijnɨ, AS: mafʹii ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mafioz mos., mafios mos., mafiozo mos., mafia ż., mafioso m., mafijność ż.

przysł. mafijnie

Wiktionary

# mafios

członek mafii; mafioso; mafiozo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. członek mafii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zastrzelony mafios pochodził z Syrakuz.

(1.1) Inspektor przyskrzynił kilku znacznych mafiosów w latach osiemdziesiątych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mafia ż.

przym. mafijny

przysł. mafijnie

Wiktionary

# mafioska

członkini mafii; gangsterka

SJP.pl

# mafioso

[czytaj: mafiozo] członek mafii; mafios; mafiozo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. członek mafii

Wiktionary

Mafia – tajna organizacja przestępcza, nazwa zorganizowanej grupy przestępczej o dużych wpływach, powiązaniach z osobami na różnych szczeblach władzy, policją, biznesem, prowadząca działalność gospodarczą finansowaną z przestępstw; używana przez media nazwa każdej zorganizowanej grupy przestępczej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z eleganckiego samochodu wysiadł znany policji mafioso.

(1.1) Zbrodni dokonała grupa mafiosów z Katanii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈfʲjɔzɔ, AS: mafʹi ̯ozo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mafia ż., mafijność ż.

przym. mafijny

przysł. mafijnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mafiozo

Wiktionary

# mafioz

członek mafii; mafioso, mafios, mafiozo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. członek mafii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zastrzelony mafioz pochodził z Katanii.

(1.1) Inspektor przyskrzynił kilku znacznych mafiozów w latach siedemdziesiątych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mafia ż.

przym. mafijny

przysł. mafijnie

Wiktionary

# mafiozo

członek mafii; mafios; mafioso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. członek mafii

Wiktionary

Mafia – tajna organizacja przestępcza, nazwa zorganizowanej grupy przestępczej o dużych wpływach, powiązaniach z osobami na różnych szczeblach władzy, policją, biznesem, prowadząca działalność gospodarczą finansowaną z przestępstw; używana przez media nazwa każdej zorganizowanej grupy przestępczej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zastrzelony mafiozo pochodził z Palermo.

(1.1) Inspektor przyskrzynił kilku znacznych mafiozów w latach osiemdziesiątych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mafijność ż., mafia ż.

przym. mafijny

Wiktionary

# mag

1. człowiek zajmujący się magią, posiadający wiedzę tajemną i zdolności wywoływania zjawisk nadprzyrodzonych;
2. mędrzec ze Wschodu;
3. w starożytnej Persji: kapłan i astrolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ezot. osobnik, który wprawnie włada magią mistyczną

(1.2) rel. w starożytnej Persji: kapłan (członek kasty kapłańskiej), który zajmował się astrologią i magią

(1.3) rel. w Biblii: wschodni mędrzec, jeden z Trzech Króli

Wiktionary

## mag

- mag – każda osoba, która posiadła wiedzę tajemną i umiejętność wywoływania zjawisk nadprzyrodzonych; zob. też: magia, czarodziej, czarnoksiężnik
- mag – kapłan zaratusztriański
- mag – kapłan perski zajmujący się magią i astrologią
- mag – w tradycji chrześcijańskiej, każdy z Trzech Króli, mędrzec ze Wschodu
- mag – skrót od magnitudo, oznaczenie jednostki jasności gwiazdowej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Merlin był wedle legend jednym z najpotężniejszych magów w historii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mak, AS: mak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magia, magik

:: fż. rzad. magini, magiczka

przym. magiczny

przysł. magicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czarodziej, magik, slang RPG: czarek, czaruś

Wiktionary

# maga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. maggi

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: mag

Wiktionary

Maga – miasto w Kamerunie, w regionie Dalekiej Północy, w departamencie Mayo-Danay.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|maggi.

źródła.

== maga (język bretoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) karmić

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɡa, AS: maga

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|maggi.

źródła.

== maga (język bretoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) karmić

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|maggi.

źródła.

== maga (język bretoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) karmić

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# magacyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. sklep

Wiktionary

# magadan

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Ochockim, stolica obwodu magadańskiego;

Wiktionary

Magadan (ros. Магадан) – stolica obwodu magadańskiego w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, port nad Morzem Ochockim; 92 tys. mieszkańców (2020).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Magadanu|Ms=Magadanie.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. magadański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Magadan

* białoruski: (1.1) Магадан m.

* bułgarski: (1.1) Магадан m.

* rosyjski: (1.1) Магадан m.

* ukraiński: (1.1) Магадан m.

źródła.

== Magadan (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Magadan

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈɡadãn, AS: magadãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. magadański

Wiktionary

# magadański

→ Magadan (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Magadanem (miastem w Rosji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Magadan mrz.

Wiktionary

# magas

stolica Inguszetii, republiki rosyjskiej

SJP.pl

- Magas – król Cyrenajki, brat Ptolemeusza II Filadelfosa
- Magas – syn Ptolemeusza III Euergetesa, zamordowany z inicjatywy Sosibiosa
- Magas – miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Inguszetii

Wikipedia

# magaski

przymiotnik od: Magas (stolica Inguszetii)

SJP.pl

# magazyn

1. czasopismo (gł. tygodnik) o zróżnicowanej zawartości tematycznej, przeważnie bogato ilustrowane
2. pomieszczenie, skład
3. duży sklep
4. program radiowy lub telewizyjny nadawany cyklicznie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów

(1.3) cykliczna audycja radiowa lub telewizyjna

(1.4) wojsk. zasobnik na naboje

(1.5) duży sklep z różnorodnym asortymentem

(1.6) daw. sklep

Wiktionary

- magazyn – pomieszczenie lub budynek do przechowywania
- staw magazynowy – staw do krótkotrwałego przechowywania ryb
- magazyn – rodzaj czasopisma
- magazyn – cykliczna audycja radiowa lub program telewizyjny
- magazyn – samodzielna komórka organizacyjno-funkcjonalna w przedsiębiorstwie
- podziemny magazyn gazu
- Magazyn – dawna kolonia. Tereny, na których była położona leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Lebiedziewo.
- Magazyn – dawna osada. Tereny, na których była położona, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskimm, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Lebiedziewo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cały nasz towar trzymamy w magazynie.

(1.2) Nie czytam magazynów, wolę gazety.

(1.6) Wstąpimy również do jakiego magazynu, bo potrzeba ci zrzucić już ubranie pensjonarskie... Potrzeba ci całej wyprawy... Nieprawda?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈɡazɨ̃n, AS: magazỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magazynier m., magazynierka ż., magazynowanie n., zmagazynowanie n., magazynówka ż.

:: zdrobn. magazynek m., magazynik m.

czas. magazynować ndk., zmagazynować dk.

przym. zmagazynowany, magazynowy, magazynkowy, wokółmagazynowy, przymagazynowy, wewnątrzmagazynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) magazynek

Wiktionary

# magazynek

1. zasobnik na naboje, z którego zasilana jest ręczna broń palna, a także naboje się w nim znajdujące;
2. mały magazyn, składzik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: magazyn

(1.2) mały magazyn

(1.3) wojsk. zasobnik na amunicję

Wiktionary

Magazynek – część składowa broni palnej stanowiąca wewnętrzny zasobnik zapasowych nabojów. Podczas przeładowania kolejne naboje dosyłane są z magazynka do komory nabojowej. Umożliwia to prowadzenie ognia bez konieczności każdorazowego ładowania broni pojedynczymi nabojami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Dla zwiększenia szybkostrzelności karabinów zaczęto wyposażać je w magazynki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magazyn mrz., magazynowanie n., zmagazynowanie n.

przym. magazynowy

Wiktionary

# magazynierka

kobieta zarządzająca magazynem, odpowiedzialna za magazyn

SJP.pl

# magazynierowa

→ magazynier (potocznie); magazynierski

SJP.pl

# magazynierowy

→ magazynier (potocznie); magazynierski

SJP.pl

# magazynierski

→ magazynier; magazynierowy

SJP.pl

# magazynik

zdrobnienie od: magazyn

SJP.pl

# magazynkowy

→ magazynek, np. karabin magazynkowy

SJP.pl

# magazynować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przechowywać w magazynie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡazɨ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: magazỹnovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zmagazynować

rzecz. magazyn m., magazynowanie n., magazynier m., zmagazynowanie n.

przym. magazynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) składować

Wiktionary

# magazynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|magazynować.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. zmagazynowanie n., magazyn m., magazynek m., magazynik m., magazynier m., magazynierka ż., magazynówka ż.

czas. magazynować ndk., zmagazynować dk.

przym. magazynowy, magazynkowy

Wiktionary

# magazynowe

przymiotnik od: magazyn

SJP.pl

# magazynowo-warsztatowy

dotyczący zarówno magazynu jak i warsztatu

SJP.pl

# magazynowość

1. cecha czegoś związanego z magazynem (czasopismem);
2. cecha czegoś związanego z magazynem (programem radiowym lub telewizyjnym)

SJP.pl

# magazynowy

przymiotnik od: magazyn

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z magazynem, dotyczący magazynu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magazyn m., magazynek m., magazynik m., magazynier m., magazynierka ż., magazynowanie n., zmagazynowanie n.

czas. magazynować ndk., zmagazynować dk.

przym. magazynierski, magazynkowy

przysł. magazynowo

Wiktionary

# magda

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od: Magdalena (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) poufała forma żeńskiego imienia Magdalena

Wiktionary

Magda – zdrobnienie imienia Magdalena. Występuje jednak również w Polsce jako samodzielne imię, pomimo prawnego zakazu nadawania imion w formie zdrobniałej.

Magda obchodzi imieniny razem z Magdaleną, w tym 10 kwietnia, 25 maja, 29 maja i 22 lipca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja siostra ma na imię Magda.

(1.1) Dorota i Magda mają dzieci w tej samej klasie.

(1.2) Magda zajmuje się kosmetologią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɡda, AS: magda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Magdalena ż., Magdusia ż.

:: zdrobn. Madzia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Magdalena ż., Magdusia ż.

:: zdrobn. Madzia ż.

frazeologia.

dogadzać jak ksiądz Magdzie • koń srokacz, żona Magda; co ma Bóg dać, to i tak da • dobre i to, jak mówiła Magda • gospodyni Magda, co ty będziesz jadła? groch się nie urodził, kapusta przepadła

etymologia.

(1.1) etym|hebr.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Maud, Maggie

* rosyjski: (1.1) Магда ż.

źródła.

== Magda (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|ż. Magda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# magdala

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto nad Jeziorem Galilejskim w Palestynie;

Wiktionary

- Magdala – wioska w Etiopii, niegdyś siedziba cesarza Tewodrosa II
- Magdala – miasto w Izraelu
- Magdala – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Weimarer Land

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wykopaliska archeologiczne w Magdali przeprowadzili franciszkanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Magdalena ż.

Wiktionary

# magdalena

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Magdalena – imię żeńskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od przydomka Marii Magdaleny, czyli Marii z Magdali, wioski leżącej w pobliżu Jeziora Tyberiadzkiego (Galilejskiego).

Wśród imion nadawanych w Polsce nowo narodzonym dzieciom, Magdalena w 2013 zajmowała 22. miejsce w grupie imion żeńskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak się układa pani Magdalenie na nowej drodze życia?

(1.1) Spotkałem się z Magdaleną i porozmawialiśmy o organizacji przyjęcia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡdaˈlɛ̃na, AS: magdalẽna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Magdala ż.

:: zdrobn. Magdalenka ż., Magda ż., Magdzia ż., Magdusia ż., Magdunia ż., Madzia ż.

przym. Magdalenowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Magdalenka, Magda, Magdzia, Magdusia, Magdunia, Madzia

Wiktionary

# magdaleniec

W Polsce

- Magdaleniec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Rojewo
- Magdaleniec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
- Magdaleniec – gromada

Wikipedia

# magdaleniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Magdaleny lub z nią związany

SJP.pl

# magdalenka

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętej Marii Magdaleny od Pokuty;
2. małe ciastko pieczone w kształcie małży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Magdalena

(1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu wsi lub ich części w Polsce;

(1.3) geogr. wieś na Litwie, w rejonie solecznickim;

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Magdalenka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
- Magdalenka – osada w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek
- Magdalenka – część wsi Dębowiec Wielki w woj. łódzkiem, w pow. pajęczańskim, w gminie Strzelce Wielkie
- Magdalenka – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Rozprza
- Magdalenka – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Będków
- Magdalenka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ojcem chrzestnym Magdalenki jest mój brat.

(1.2) W latach 70. XX wieku Magdalenka była prestiżowym miejscem, w którym swe dacze budowali przedstawiciele najwyższych władz PRL.

(1.3) Przed II wojną światową Magdalenka leżała w województwie wileńskim Rzeczypospolitej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Magda ż., Magdalena ż., magdalenka ż.

Wiktionary

# magdalenki

zakon żeński, założony do opieki nad dziewczętami

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Magdalenki – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
- Magdalenki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pępowo

## Inne

- magdalenki – zgromadzenie zakonne żeńskie.

Wikipedia

# magdalenkowy

→ magdalenka

SJP.pl

#### Patrz:

magdalenka

# magdalenowo

Magdalenowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Suwałki.

Wieś duchowna położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# magdaleński

przymiotnik od: Magdalenka

SJP.pl

# magdeburczyk

mieszkaniec Magdeburga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Magdeburga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Magdeburg mrz.

:: fż. magdeburka ż.

przym. magdeburski

Wiktionary

# magdeburg

miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maɡˈdɛburk, AS: magdeburk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magdeburczyk mos., magdeburka ż.

przym. magdeburski

Wiktionary

# magdeburka

mieszkanka Magdeburga

SJP.pl

# magdeburski

przymiotnik od: Magdeburg

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Magdeburgiem, dotyczący Magdeburga

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡdɛˈbursʲci, AS: magdebursʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Magdeburg mrz., magdeburczyk mos., magdeburka ż.

Wiktionary

# magdoń

nazwisko

SJP.pl

# magdusia

zdrobnienie od: Magdalena, Magda (imiona żeńskie)

SJP.pl

# magdusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Magdusi lub z nią związany

SJP.pl

# magdyno

urządzenie stanowiące połączenie iskrownika i prądnicy, stosowane w spalinowych silnikach tłokowych samochodów i motocykli

SJP.pl

Magdyno – szczególny rodzaj urządzenia stosowany w spalinowych silnikach tłokowych. Jest połączeniem iskrownika i prądnicy.

Wikipedia

# magdzia

zdrobnienie od: Magda, Magdalena (imiona żeńskie); Madzia

SJP.pl

# magdziak

nazwisko

SJP.pl

# magdziarz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Magdziarz – polski artysta fotograf
- Robert Magdziarz – polski polityk, menedżer, informatyk, urzędnik
- Wojciech Magdziarz – historyk

Wikipedia

# magdzik

nazwisko

SJP.pl

# magdziński

nazwisko

SJP.pl

# magdziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Magdy lub z nią związany

SJP.pl

# magelanka

rodzaj ptaków z podrodziny kaczek

SJP.pl

# magellan

Ferdynand Magellan, (ok. 1480-1521), żeglarz portugalski w służbie hiszpańskiej

SJP.pl

- Ferdynand Magellan – portugalski żeglarz i odkrywca
- Magellan – sonda kosmiczna NASA
- Magellan S.A. – firma
- Magellan – amerykańska grupa muzyczna

Wikipedia

# magellański

1. pingwin magellański - gatunek ptaka;
2. torfowiec magellański - gatunek mchu;
3. tukotuko magellański - gatunek gryzonia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Ferdynandem Magellanem, odkryty przez Ferdynanda Magellana

Wiktionary

# magenta

[czytaj: madżenta] kolor czerwony o odcieniu niebieskawym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) barwa purpurowa;

Wiktionary

- magenta – barwa
- Magenta – miasto we Włoszech
  - Magenta – stacja kolejowa w tym mieście
- Magenta – miasto we Francji
- Magenta – miejscowość w Australii, w Nowej Południowej Walii
- Magenta – miejscowość w USA, w stanie Luizjana
- Magenta – miejscowość w USA, w stanie Missisipi
- Magenta – osiedle w Warszawie
- Magenta – dawny folwark we wsi Dębe Małe, w gminie Okuniew na Mazowszu.
- Magenta – angielski zespół muzyczny grający folk rock, uformowany w 1974 r.
- Magenta – norweski zespół muzyczny grający rock, uformowany w 1995 r.
- Magenta – walijski zespół muzyczny grający rock progresywny, uformowany w 2001 r.
- „Magenta” – nazwa włoskich i francuskich okrętów

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈɡɛ̃nta, AS: magẽnta

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fuksja

Wiktionary

# magentowy

→ magenta

SJP.pl

#### Patrz:

magenta

# maggi

1. przyprawa w płynie zbliżona do sosu sojowego;
2. produkt marki Maggi

SJP.pl

Maggi – międzynarodowa marka przypraw, zup, sosów, makaronów oraz innych dodatków spożywczych. W Polsce często używana jako synonim przyprawy Maggi w płynie, będącej jednym z produktów należących do marki Maggi. Maggi jest zarejestrowanym znakiem towarowym firmy Nestlé.

Wikipedia

# maggiore

[czytaj: madżdżiore] skala, tonacja durowa

SJP.pl

Maggiore (wł. Lago Maggiore lub Lago Verbano, fr. Lac Majeur, niem. Langensee, łac. Lacus Verbanus) – jezioro polodowcowe we Włoszech i Szwajcarii.

Wikipedia

# maghreb

[czytaj: magreb] nazwa muzułmańskich krajów północno-zachodniej Afryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Wiktionary

Maghreb (arab. ‏المغرب‎ al-Maġrib, dosłownie: ‘zachód’) – określenie stosowane przez Arabów w stosunku do regionu północno-zachodniej Afryki, powstałe w czasie ekspansji arabskiej w średniowieczu. Nazwa ta przyjęła się również w językach europejskich i odnosiła do Maroka, Algierii i Tunezji, a współcześnie również do Libii, Mauretanii i Sahary Zachodniej. Państwa Maghrebu współpracują ze sobą w ramach Arabskiej Unii Maghrebu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kraje Maghrebu leżą na północy Afryki, ciągnąc się od wybrzeża Morza Śródziemnego do Oceanu Atlantyckiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɡrɛp, AS: magrep

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maghrebczyk m., Maghrebijka ż.

przym. maghrebski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) Afryka

meronimy.

(1.1) Maroko, Algieria, Tunezja, Libia, Mauretania, Sahara Zachodnia

pokrewne.

rzecz. Maghrebczyk m., Maghrebijka ż.

przym. maghrebski

frazeologia.

etymologia.

etym|arab|مغرب. (máḡrib) → zachód

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) Magreb

* angielski: (1.1) Maghreb

* arabski: (1.1) المغرب العربي m. (al-máḡrib al-árabī), مغرب m. (máḡrib)

* asturyjski: (1.1) Magreb m.

* azerski: (1.1) Məğrib

* baskijski: (1.1) Magreb

* bengalski: (1.1) মাগরেব (māgarēba)

* białoruski: (1.1) Магрыб m.

* bośniacki: (1.1) Magrib m.

* bułgarski: (1.1) Магреб m.

* chorwacki: (1.1) Magreb m.

* czeski: (1.1) Maghreb m.

* estoński: (1.1) Magrib

* fiński: (1.1) Maghreb

* francuski: (1.1) Maghreb m.

* gruziński: (1.1) მაღრიბი (maghribi)

* hindi: (1.1) मग़रेब m. (maġarēba)

* islandzki: (1.1) Magreb

* japoński: (1.1) マグリブ (maguribu)

* karpatorusiński: (1.1) Маґреб m.

* kataloński: (1.1) Magrib m.

* kazachski: (1.1) Мағриб

* litewski: (1.1) Magribas m.

* norweski (bokmål): (1.1) Maghreb

* nowogrecki: (1.1) Μαγκρέμπ n.

* ormiański: (1.1) Մաղրիբ (Maghrib)

* pendżabski: (1.1) ਮਗ਼ਰਿਬ m. (maġariba)

* perski: (1.1) مغرب عربی

* portugalski: (1.1) Magrebe, Magreb

* rosyjski: (1.1) Магри́б m.

* rumuński: (1.1) Maghreb

* serbski: (1.1) Магреб m.

* sycylijski: (1.1) Maghreb m.

* tamilski: (1.1) மக்ரிபு (makripu)

* uzbecki: (1.1) Mag'rib

* wenecki: (1.1) Maghreb m.

* węgierski: (1.1) Magreb

* włoski: (1.1) Maghreb m., Magreb m.

źródła.

== Maghreb (język angielski.) ==

thumb|Maghreb (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Maghreb

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# maghrebczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Maghrebu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈɡrɛpt͡ʃɨk, AS: magrepčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maghreb mrz.

:: fż. Maghrebijka ż.

przym. maghrebski

Wiktionary

# maghrebijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Maghrebu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡrɛˈbʲijka, AS: magrebʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maghreb m.

:: fm. Maghrebijczyk m.

przym. maghrebski

Wiktionary

# maghrebski

[czytaj: magrebski] przymiotnik od: Maghreb (muzułmańskie kraje północno-zachodniej Afryki)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący regionu Maghrebu, charakterystyczny dla Maghrebu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈɡrɛpsʲci, AS: magrepsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maghreb m., Maghrebczyk mos., Maghrebijka ż.

Wiktionary

# maghrib

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. czwarta (spośród pięciu) modlitwa muzułmańska w ciągu dnia, odmawiana po zachodzie słońca;

Wiktionary

Maghrib (arab. مَغْرِب) – modlitwa muzułmańska (salat), czwarta w ciągu dnia, odmawiana po zachodzie Słońca. Obejmuje trzy obowiązkowe rakaty.

Wikipedia

# magia

1. ogół wiedzy tajemnej i wiary w możliwość wpływania na świat rzeczywisty za pomocą specjalnych obrzędów, zaklęć, czarów;
2. magiczne obrzędy i zaklęcia wywodzące się z tej wiedzy; czary;
3. niezwykła siła oddziaływania, zniewalający urok jakichś miejsc, osób lub wydarzeń;
4. sztuczki magiczne; kuglarstwo;
5. czarna magia:
a) przywoływanie złych mocy, zwykle dla wyrządzenia komuś szkody;
b) potocznie: coś skomplikowanego i trudnego do zrozumienia; chińszczyzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. lub fant. praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

(1.2) coś, co wydaje się nadprzyrodzone; niezwykła siła oddziaływania osób, miejsc, wydarzeń

Wiktionary

Magia, czary – ogół wierzeń i praktyk opartych na przekonaniu o istnieniu sił nadprzyrodzonych, które można opanować za pomocą odpowiednich zaklęć i określonych czynności.

Osoba zajmująca się magią (mag, czarownik, szaman) stosuje różnorakie gesty, wypowiada zaklęcia (inkantacje) i wykonuje czynności o cechach rytuału mające dać mu władzę nad siłami nadprzyrodzonymi, i które w jego przekonaniu umożliwiają mu kształtowanie rzeczywistości.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chrześcijanin nie powinien parać się magią i okultyzmem.

(1.2) Kapitalizacja odsetek, czyli magia procentu składanego. (z internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɟja, AS: maǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mag mos., magik mos., magiczka ż.

przym. magiczny

przysł. magicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czary, gusła

Wiktionary

# magiczka

kobieta pokazująca sztuczki magiczne oparte na zręczności; iluzjonistka, kuglarka, prestidigitatorka

SJP.pl

# magicznie

przysłówek

(1.1) w sposób magiczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magia ż., mag m., magik m., magiczność ż.

przym. magiczny

Wiktionary

# magiczny

związany z magią; czarodziejski, tajemniczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z magią, dotyczący magii

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który ma wyjątkowy, czarujący, dziwny urok

(2.2) irracjonalny, wykraczający poza racjonalne myślenie, postrzeganie

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Przed przystąpieniem do pracy ekipy filmowej kręcącej „Rejs”, po raz pierwszy ukazała się w Polsce magiczna i tajemnicza książka Julio Cortazara zatytułowana „Gra w klasy”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈɟit͡ʃnɨ, AS: maǵičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magia ż., mag m., magik m., magiczność ż.

przysł. magicznie

Wiktionary

# magid

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wędrowny kaznodzieja żydowski; tytuł przyznawany wybitnym rabinom i przywódcom duchowym;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɟit, AS: maǵit

Wiktionary

# magiel

1. przyrząd do prasowania wypranej bielizny;
2. pomieszczenie lub zakład usługowy, gdzie odbywa się maglowanie bielizny;
3. potocznie: chaos, bałagan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy (reg. żeński)

(1.1) maszyna do prasowania przy pomocy walców;

(1.2) pomieszczenie lub zakład, w którym zawodowo magluje się bieliznę

(1.3) pot. duże nagromadzenie ludzi na małej przestrzeni

(1.4) pot. szczegółowe przepytywanie, bądź w celach edukacyjnych, bądź sądowych

Wiktionary

Magiel albo maglownica – maszyna służąca do maglowania, czyli prasowania przy użyciu systemu walców. Maglowaniu poddawane są po praniu najczęściej większe sztuki bielizny – pościel, obrusy, ręczniki, zasłony, których prasowanie żelazkiem byłoby uciążliwe i nieefektywne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Twoja kurtka wygląda jak wyjęta z magla.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɟɛl, AS: maǵel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maglownica ż., maglarka ż., maglowanie n., wymaglowanie n.

czas. maglować ndk., wymaglować dk.

przym. maglarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maglownica, maglarka

(1.3) ścisk, tłok

Wiktionary

# magielek

zdrobnienie od: magiel

SJP.pl

# magielkowy

potocznie: związany z rozmową na niskim poziomie, wiążącą się z plotkowaniem i obrażaniem innych

SJP.pl

# magiera

czapka węgierska z grubego sukna rozpowszechniona w dawnej Polsce; magierka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. magierka.

Wiktionary

Magiera, właściwie Tomasz Janiszewski (ur. 1980) – polski muzyk, kompozytor, producent muzyczny i inżynier dźwięku. Tomasz Janiszewski znany jest przede wszystkim jako współtwórca duetu producenckiego White House, w ramach którego działa od 1997 roku. Ponadto, wraz z Igorem Pudło znanym z występów w zespole Skalpel współtworzy formację Evorevo. W latach 2002–2003 grał na instrumentach klawiszowych w zespole rocka alternatywnego Hurt.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. magierka ż., Madziar mos., Madziarka ż.

przym. madziarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) batorówka, czapka węgierska, madziarka, magierka, żarna

Wiktionary

# magierka

czapka bez daszka, obszyta barankiem, używana do stroju ludowego; batorówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) węgierska czapka z grubego sukna, okrągła lub czworokątna, obszyta barankiem i kolorowymi sznurkami, używana głównie do stroju ludowego, popularna w dawnej Polsce, zwłaszcza za Batorego;

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. czapka z wełny

Wiktionary

Magierka – znana również jako batorówka, czapka węgierska, krakowianka, krymka, pończocha, ślachmyca, żarna – męskie nakrycie głowy wykonane z wełny.

Nazwa magierka pochodzi od węgierskiego słowa „Magyar” – czapka węgierska. W polskich źródłach pojawiła się około 1600 roku.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. magiera ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) batorówka, czapka węgierska, madziarka, magiera, żarna

Wiktionary

# magierowski

nazwisko

SJP.pl

Magierowski (forma żeńska: Magierowska; liczba mnoga: Magierowscy) – polskie nazwisko szlacheckie. W Polsce nosi je ok. 700 osób, przy czym większość z nich mieszka na Śląsku.

Ród Magierowskich wywodzi się z okolic Kolczyna. Magierowscy byli herbownymi herbu Szeliga.

Wikipedia

# magierski

nazwisko

SJP.pl

# magik

1. osoba pokazująca sztuczki magiczne oparte na zręczności; iluzjonista, sztukmistrz, kuglarz, prestidigitator;
2. potocznie: człowiek przebiegły, sprytny; spryciarz, cwaniak;
3. żartobliwie: specjalista w jakiejś dziedzinie; fachowiec, fachman, fachura, spec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii

(1.2) pot. przen. ktoś perfekcyjny w tym, czym się zajmuje

(1.3) pot. sprytny oszust

(1.4) łódź. fachowiec, specjalista, rzemieślnik, zwłaszcza zajmujący się naprawą

Wiktionary

- Magik – potocznie iluzjonista
- Tomasz "Magic" Osiński – polski muzyk, kompozytor, producent muzyczny. W latach 1991–2007 gitarzysta Sweet Noise
- Piotr "Magik" Łuszcz – polski raper, kompozytor, producent muzyczny
- Magik – język programowania
- Magik – indyjski film z 2010 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wybraliśmy się na pokaz słynnego magika.

(1.2) Widziałeś jakie akrobacje robili ci magicy na swoich motorach?

(1.4) Trzeba wezwać magika do tego komputera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɟik, AS: maǵik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mag m., magia ż., magiczka ż.

przym. magiczny

przysł. magicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluzjonista, prestidigitator, sztukmistrz, kuglarz

Wiktionary

# magini

kobieta zajmująca się magią, posiadająca wiedzę tajemną i zdolności wywoływania zjawisk nadprzyrodzonych

SJP.pl

# maginot

[czytaj: mażiNO] nazwisko, m.in. André Maginot (1877-1932) - polityk francuski

SJP.pl

# magister

1. osoba, która ukończyła studia oraz napisała i obroniła pracę magisterską; tytuł otrzymywany po ukończeniu studiów wyższych i obronie pracy magisterskiej;
2. farmaceuta pracujący w aptece

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia

(1.2) eduk. stud. osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1)

(1.3) w węższym sensie: osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1), a nie zdobyła tytułu doktora

(1.4) pot. farm. aptekarz

(1.5) daw. majster

(1.6) daw. dowódca, dyrektor, komendant

(1.7) daw. uczony

Wiktionary

Magister (skrót mgr, z łac. dowódca, mistrz, nauczyciel) – tytuł zawodowy nadawany przez uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich.

Dla uzyskania tytułu magistra niezbędne jest wcześniejsze uzyskanie absolutorium, złożenie pracy dyplomowej i zdanie egzaminu magisterskiego. Jest to również tytuł zwyczajowy używany w stosunku do farmaceutów (podobnie jak tytuł doktora używany w odniesieniu do lekarzy i profesora wobec nauczycieli).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak zdobędę magistra, to sprzedam książki.

(1.2) Dzisiaj jest tylu magistrów, że aż wstyd mieć tylko średnie wykształcenie.

(1.4) Pani magister poleciła mi świetny środek przeciwbólowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈɟistɛr, AS: maǵister

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magisterium n., magisterka ż., magistrant m., magistrantka ż.

przym. magisterski

skr. mgr

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) skr. mgr

Wiktionary

# magisterek

żartobliwie: osoba z tytułem magistra

SJP.pl

# magisterialny

→ magisterium

SJP.pl

#### Patrz:

magisterium

# magisteriat

1. tytuł magistra; magisterka, magisterium;
2. egzamin uprawniający do uzyskania tytułu magistra; magisterka, magisterium;
3. studia, które kończą się uzyskaniem tytułu magistra; magisterka, magisterium;
4. tytuł wykładowcy siedmiu nauk świeckich w szkołach starożytnego Rzymu i średniowiecznej Europy

SJP.pl

# magisterium

1. tytuł magistra; magisterka, magisteriat;
2. egzamin uprawniający do uzyskania tytułu magistra; magisterka, magisteriat;
3. potocznie: studia, które kończą się uzyskaniem tytułu magistra; magisterka, magisteriat;
4. praca magisterska będąca podstawą nadania tytułu magistra; magisterka;
5. oficjalne stanowisko Kościoła katolickiego w sprawach wiary, nauczanie w sprawach wiary

SJP.pl

- magisterium – tytuł magistra oraz egzamin magisterski
- magisterium Kościoła – władza nauczania prawd wiary przez Kościół katolicki

Wikipedia

# magisterka

żartobliwie: osoba z tytułem magistra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. eduk. praca magisterska

(1.2) pot. eduk. studia drugiego stopnia (studia magisterskie)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɟiˈstɛrka, AS: maǵisterka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. magisterski

rzecz. magister m.

skr. mgr

Wiktionary

# magisterski

przymiotnik

(1.1) związany z tytułem magistra

(1.2) związany z osobą magistra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magister mos., magisterka ż.

skr. mgr

Wiktionary

# magistracik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od magistrat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magistrat m.

Wiktionary

# magistracki

związany z magistratem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z magistratury, odnoszący się do magistratury

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odnowiliśmy godło na budynku magistrackim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magistrat mos./mrz., magistratura ż.

Wiktionary

# magistrala

1. główne połączenie transportowe lub komunikacyjne;
2. główny przewód jakiejś instalacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) główny szlak komunikacyjny, łącznościowy lub transportowy

(1.2) główny przewód danej instalacji

(1.3) inform. sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia

Wiktionary

- magistrala komunikacyjna (informatyka, grafika, programy BIOS)
  - szyna sterująca (kontrolna)
  - szyna adresowa (rdzeniowa)
  - szyna danych
- Magistrala systemu oscyloskopu – w oscyloskopie cyfrowym
- topologia magistrali
- magistrala (archeologia)
- Magistrala Tatrzańska – szlak turystyczny
- Magistrala – radziecka operacja w Afganistanie
- Magistrala – film ZSRR z 1983 roku

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. magistralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arteria

(1.3) kanał

Wiktionary

# magistralność

cecha czegoś związanego z magistralą - głównym połączeniem transportowym lub komunikacyjnym

SJP.pl

# magistralny

1. → magistrala;
2. pochodzący od autorytetu lub nauczyciela

SJP.pl

# magistrancki

związany z magistrantem

SJP.pl

# magistrantka

kobieta uczęszczająca na studia magisterskie

SJP.pl

# magistrat

1. dawniej: organ wykonawczy władz miejskich; zarząd miasta;
2. siedziba tego organu; ratusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) władze miejskie;

(1.2) siedziba magistratu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. urzędnik reprezentujący magistrat (1.1)

(2.2) daw. urzędnik miejski sprawujący najwyższą władzę wojenną i sądową lub wykonawczą w starożytnym Rzymie

Wiktionary

Magistrat – zarząd miasta, urząd municypalny.

Jest to władza wykonawcza, rządząca miastem w granicach przyznanego mu samorządu. Różni się od rady miejskiej, która jest ciałem obradującym i kontrolującym.

Potoczne określenie organu wykonawczego samorządu terytorialnego w miastach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przedsiębiorcę z Siemianowic Śląskich i pracownicę katowickiego magistratu zatrzymali śląscy policjanci.

(1.2) Kupisz te struny w sklepie muzycznym obok magistratu.

(2.2) Przed zmierzającym na Lateran magistratem kroczyło kilkudziesięciu pretorianów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magistratura ż., magistracik mrz.

przym. magistracki, magistratowy

Wiktionary

# magistratowy

przymiotnik od: magistrat

SJP.pl

# magistratura

zwierzchni urząd miejski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. zespół urzędów w starożytnym Rzymie;

(1.2) daw. władze miejskie

Wiktionary

Magistratura – zespół urzędów w starożytnym Rzymie.

Zasady magistratur:

- wybieralność urzędników
- kadencyjność – na ogół pełniono funkcję przez jeden rok;
- kadencji nie przedłużano – albo urzędnik awansował, albo był usuwany;
- urzędy były pełnione kolegialnie;
- urząd był honorowy – nie pobierano pensji, stąd przy powoływaniu obowiązywał cenzus majątkowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W obliczu corocznej zmiany urzędników rzymskiej magistratury senat, którego członkowie wybierani byli dożywotnio, stanowił ostoję politycznej ciągłości.

(1.2) Obowiązek zebrania oświadczeń spoczął na magistraturach.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. magistracki

rzecz. magistrat mos./mrz.

Wiktionary

# magistratus

w starożytnym Rzymie: urzędnik o najwyższych uprawnieniach, zwierzchnik innych władz; magistrat

SJP.pl

Magistratura – zespół urzędów w starożytnym Rzymie.

Zasady magistratur:

- wybieralność urzędników
- kadencyjność – na ogół pełniono funkcję przez jeden rok;
- kadencji nie przedłużano – albo urzędnik awansował, albo był usuwany;
- urzędy były pełnione kolegialnie;
- urząd był honorowy – nie pobierano pensji, stąd przy powoływaniu obowiązywał cenzus majątkowy.

Wikipedia

# magistrowa

małżonka magistra

SJP.pl

# magistrowy

→ magister (dawniej); magisterski

SJP.pl

# maglara

1. potocznie: kobieta zajmująca się maglowaniem bielizny;
2. potocznie: właścicielka magla

SJP.pl

# maglarka

→ maglarz

SJP.pl

#### Patrz:

maglarz

# maglarnia

maglownia;
1. zakład, w którym wygładza się bieliznę w maglu;
2. dział fabryki włókienniczej, gdzie nasyca się tkaniny apreturą

SJP.pl

# maglarski

przymiotnik od: maglarz

SJP.pl

# maglarz

właściciel bądź pracownik magla

SJP.pl

# maglemose

torfowisko w Danii

SJP.pl

# maglować

1. wygładzać bieliznę w maglu;
2. potocznie:
a) dociekliwie wypytywać kogoś; egzaminować;
b) omawiać coś szczegółowo, nieustannie, do znudzenia

SJP.pl

czasownik

(1.1) prasować ubrania lub pościel przy pomocy magla

(1.2) przen. uporczywie wypytywać kogoś

(1.3) przen. uparcie powracać w rozmowie do jakiejś sprawy

(1.4) pot. przesłuchiwać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maɡˈlɔvat͡ɕ, AS: maglovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magiel m., maglowanie n.

czas. wymaglować

przym. maglowy

Wiktionary

# maglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maglować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. maglować ndk.

rzecz. magiel mrz.

Wiktionary

# maglownia

maglarnia;
1. zakład, w którym wygładza się bieliznę w maglu;
2. dział fabryki włókienniczej, gdzie nasyca się tkaniny apreturą

SJP.pl

# maglownica

1. podłużna deszczułka z poprzecznymi karbami do ręcznego maglowania; wałkownica
2. część magla suwająca się po wałkach z bielizną

SJP.pl

urządzenia

- Magiel
- Maglownica – potoczna nazwa jednego z typów przekładni kierowniczej (przekładnia zębatkowa)

film

- Maglownica (film)
- Maglownica 2
- Maglownica: Odrodzenie

Wikipedia

# maglowniczy

rzadko: mający związek z maglowaniem i maglem - urządzeniem do wygładzania wypranej bielizny i tkanin; maglowy

SJP.pl

# maglownik

część magla służąca do nawijania maglowanej bielizny

SJP.pl

# maglowy

przymiotnik od: magiel

SJP.pl

# magma

gorąca masa powstająca w wyniku lokalnego topnienia skał (wskutek wzrostu temperatury) w głębi skorupy ziemskiej lub w jej podłożu (w górnym płaszczu Ziemi), zdolna do płynięcia i podnoszenia się ku powierzchni Ziemi (intruzja magmy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

Wiktionary

Magma (stgr. μάγμα ’gęsta maść’) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, powstająca w głębi Ziemi; magma, która wydobywa się na powierzchnię Ziemi, nazywana jest lawą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Magma wydobywa się na powierzchnię ziemi jako lawa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɡma, AS: magma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magmatyzm m.

przym. magmowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. magmatyzm m.

przym. magmowy

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|μάγμα. (mágma) → ciasto

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) magma

* baskijski: (1.1) magma

* białoruski: (1.1) магма ż.

* bułgarski: (1.1) магма ż.

* duński: (1.1) magma w./n.

* esperanto: (1.1) magmo

* hiszpański: (1.1) magma m.

* łotewski: (1.1) magma ż.

* macedoński: (1.1) магма ż.

* norweski (bokmål): (1.1) magma m./n.

* norweski (nynorsk): (1.1) magma m./n.

* nowogrecki: (1.1) μάγμα n.

* rosyjski: (1.1) магма ż.

* słowacki: (1.1) magma ż.

* szwedzki: (1.1) magma w.

* ukraiński: (1.1) магма ż.

* węgierski: (1.1) magma

* włoski: (1.1) magma m.

źródła.

== magma (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-magma.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geol. magma

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# magmatyczny

→ magmatyzm

SJP.pl

#### Patrz:

magmatyzm

# magmatyzm

zespół procesów geologicznych prowadzących do powstania magmy, jej ruchów w skorupie ziemskiej, wydobywanie się na powierzchnię, zastyganie i wydzielanie się złóż mineralnych

SJP.pl

Magmatyzm – endogeniczny proces geologiczny, w wyniku którego dochodzi do powstawania magmy i skał magmowych. Proces ten, zachodzący we wnętrzu Ziemi, określany jest jako plutonizm, a przemieszczanie się magmy w kierunku jej powierzchni określane jest pojęciem wulkanizmu.

Wikipedia

# magmowaty

podobny do magmy

SJP.pl

# magmowy

przymiotnik od: magma

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geol. powstały z magmy, mający związek z magmą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród skał magmowych można wyróżnić skały wylewne, żyłowe oraz głębinowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maɡˈmɔvɨ, AS: magmovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magma ż.

Wiktionary

# magnacki

związany z magnatem

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do magnata

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z magnatem, dotyczący magnata

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla magnata, mający cechy magnata

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Hrabia podkręcił swe magnackie wąsiska i złapał za szablę.

(2.1) Na dworze magnackim zatrudniano połowę dziewek ze wsi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnituda ż., magnat mos., magnateria ż., magnatka ż.

Wiktionary

# magnal

lekki stop glinu z magnezem (czasem z dodatkiem miedzi), wykorzystywany głównie w przemyśle lotniczym

SJP.pl

Magnale to ogólna nazwa stopów metali zawierających głównie aluminium, któremu towarzyszy domieszka magnezu w ilości od 3 do 30%. Dodatkowo stopy te mogą zawierać niewielką domieszkę miedzi. Magnale są stopami o gęstości niższej od aluminium, za to o wyższej odporności na korozję, np. gęstość przy 10% magnezu wynosi 2,55 g/cm³, przy gęstości aluminium równej 2,7. Zastosowanie: części silników, konstrukcje lotnicze.

Wikipedia

# magnalium

stop aluminium z magnezem, czasami z dodatkiem miedzi, odporny na korozję

SJP.pl

# magnani

Osoby o tym nazwisku:

- Anna Magnani – włoska aktorka i scenarzystka
- Giangiacomo Magnani – włoski piłkarz

Wikipedia

# magnat

członek bogatego rodu arystokratycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. szlachcic z arystokratycznego rodu, który ma wielki majątek

(1.2) ekon. właściciel potężnego przedsiębiorstwa, który kontroluje poważną część rynku w określonej branży

Wiktionary

Magnat (z łac. magnatus – możnowładca, wielki) – członek najbogatszej grupy szlachty, wywodzącej się ze średniowiecznego możnowładztwa. Magnaci zajmowali najwyższe urzędy państwowe oraz skupiali w swoich rękach wielkie majątki ziemskie (latyfundia), które tworzyły ich potęgę ekonomiczną. Poprzez podporządkowanie sobie biednej szlachty i utrzymywanie jej w zamian za głosy na sejmikach (system klienteli) magnaci zapewnili sobie całkowity wpływ na politykę państwa. Magnaci posiadali przywileje stanowe i rodowe. Od XVII wieku zaczęli odgrywać decydującą rolę w polityce Rzeczypospolitej. W XIX wieku zaczęto nazywać ich arystokratami.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. magnateria ż.

:: fż. magnatka ż.

przym. magnacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) potentat

Wiktionary

# magnateria

najwyższa warstwa społeczna stanu szlacheckiego; magnaci; możnowładztwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. najwyższa warstwa społeczna szlachty;

Wiktionary

Magnat (z łac. magnatus – możnowładca, wielki) – członek najbogatszej grupy szlachty, wywodzącej się ze średniowiecznego możnowładztwa. Magnaci zajmowali najwyższe urzędy państwowe oraz skupiali w swoich rękach wielkie majątki ziemskie (latyfundia), które tworzyły ich potęgę ekonomiczną. Poprzez podporządkowanie sobie biednej szlachty i utrzymywanie jej w zamian za głosy na sejmikach (system klienteli) magnaci zapewnili sobie całkowity wpływ na politykę państwa. Magnaci posiadali przywileje stanowe i rodowe. Od XVII wieku zaczęli odgrywać decydującą rolę w polityce Rzeczypospolitej. W XIX wieku zaczęto nazywać ich arystokratami.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡnaˈtɛrʲja, AS: magnaterʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnituda ż., magnat mos., magnatka ż.

przym. magnacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arystokracja, szlachta, rycerstwo

Wiktionary

# magnatka

→ magnat

SJP.pl

#### Patrz:

magnat

# magnes

1. element wykonany z materiału magnetycznie twardego, namagnesowany do stanu nasycenia, stanowiący źródło stałego pola magnetycznego;
2. przenośnie: coś co budzi zainteresowanie, przyciąga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

Wiktionary

Magnes – ciało lub urządzenie wytwarzające stałe pole magnetyczne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie należy kłaść magnesu obok dyskietki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɡnɛs, AS: magnes

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnetyk m., diamagnetyk m., paramagnetyk m., magnetyczność ż., magnetyzm mrz.

czas. magnesować, namagnesować

przym. magnetyczny, magnesowy

temsłow. magneto-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. magnet

Wiktionary

# magnesik

zdrobnienie od: magnes

SJP.pl

# magnesium

[czytaj: magnezjum] z łaciny: magnez (pierwiastek chemiczny)

SJP.pl

# magneśnica

Magneśnica – część składowa maszyny elektrycznej (silnika elektrycznego lub prądnicy), w której wytwarzany jest strumień magnetyczny.

W magneśnicy znajduje się uzwojenie wzbudzenia albo magnesy trwałe.

Wikipedia

# magnesować

1. nadawać ciału właściwości trwałego magnesu;
2. magnesować się - nabierać właściwości trwałego magnesu; namagnesowywać się

SJP.pl

# magnesowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|magnesować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niemagnesowanie n., magnetyzm mrz.

czas. magnesować ndk.

Wiktionary

# magnesówka

wiertarka lub szlifierka magnetyczna

SJP.pl

# magnesowy

przymiotnik od: magnes

SJP.pl

# magnesyn

przetwornik elektromagnetyczny służący do przekazywania wskazań przyrządów pomiarowych na odległość, stosowany w nawigacji, w meteorologii i w przemyśle

SJP.pl

Wikipedia

# magnet

potocznie:
1. magnetofon;
2. magnetofon kasetowy; kasetofon, kaseciak, kasetowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. techn. magnetofon

(1.2) daw. fiz. magnes

Wiktionary

Magnet – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Allier.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gośka pożyczyła nam magnet na dyskotekę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɡnɛt, AS: magnet

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) magneciak

Wiktionary

# magnet.

skrót od: magnetyczny

SJP.pl

# magnetar

gwiazda neutronowa powstała z wybuchu supernowej, wysyłająca silne promieniowanie elektromagnetyczne

SJP.pl

Magnetar – obiekt zwarty (gwiazda neutronowa lub hipotetyczna gwiazda kwarkowa), posiadający bardzo silne pole magnetyczne, B>1010 T (1014 Gs), emitujący w sposób regularny (pulsy) lub nieregularny (błyski) promieniowanie gamma oraz promieniowanie rentgenowskie.

Wikipedia

# magneto

urządzenie do wytwarzania prądu elektrycznego; iskrownik

SJP.pl

Magneto – rodzaj prądnicy używającej magnesów trwałych do wytwarzania okresowych impulsów prądu przemiennego.

W języku polskim do ogólnego określenia niewielkich prądnic z magnesami trwałymi (stosowanych przede wszystkim w rowerach) utarło się określenie dynamo, które w języku angielskim zastrzeżone jest dla prądnic z komutatorem, tj. wytwarzających prąd stały (podczas gdy magneto w j. angielskim oznacza wyłącznie prądnicę wytwarzającą prąd zmienny).

Wikipedia

# magneto-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z magnesem, magnetyzmem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maɡˈnɛtɔ, AS: magneto

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnes m., magnetyzm mrz.

przym. magnetyczny

Wiktionary

# magnetobiologia

dział biologii zajmujący się badaniem wpływu pola magnetycznego na obiekty biologiczne

SJP.pl

# magnetochemia

dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem wzajemnej zależności między strukturą elektronową i molekularną substancji a jej właściwościami magnetycznymi

SJP.pl

Magnetochemia – dział chemii fizycznej obejmujący badania zależności między własnościami magnetycznymi a budową chemiczną substancji.

Substancje dzieli się na:

- paramagnetyczne (wciągane przez niejednorodne pole magnetyczne do obszaru o większym natężeniu pola)
- diamagnetyczne (wypierane z pola magnetycznego)

Wikipedia

# magnetodielektryk

materiał, zbudowany z ziaren ferromagnetycznych umieszczonych w dielektryku, stosowany jako nośnik magnetyczny

SJP.pl

# magnetodynamika

dział nauki o magnetyzmie obejmujący zjawiska magnetyczne zależne od czasu

SJP.pl

# magnetofluidodynamika

nauka zajmująca się ruchem płynów przewodzących prąd elektryczny, poddanych działaniu pola magnetycznego

SJP.pl

# magnetofon

urządzenie do zapisywania (rejestracji) na taśmie magnetycznej (magnetyczny zapis) i odczytywania z niej sygnału fonicznego (dźwięku przetworzonego na sygnał elektryczny)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

Wiktionary

Magnetofon – urządzenie do zapisywania i odtwarzania sygnału fonicznego na taśmie magnetycznej. Magnetofon dokonujący tylko zapisu to rejestrator, a tylko odczytu to odtwarzacz sygnału fonicznego.

Magnetofon typu Digital Audio Tape (DAT) to urządzenie do zapisu i odczytu sygnału fonicznego w postaci sygnału cyfrowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam w domu nagrania swoich przedszkolnych piosenek nagranych na magnetofon przez moich rodziców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n, AS: magnetofõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnetofoniarz m.

:: zdrobn. magnetofonik m.

przym. magnetofonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. magnet, magneciak

Wiktionary

# magnetofonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od magnetofon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnetofon m.

Wiktionary

# magnetofonoman

miłośnik nagrań magnetofonowych

SJP.pl

# magnetofonowy

przymiotnik od: magnetofon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z magnetofonem, dotyczący magnetofonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnetofon m.

Wiktionary

# magnetogazodynamika

dział fizyki zajmujący się dynamiką gazów ściśliwych przewodzących w polu magnetycznym, gdy energia pól elektrycznych jest znacznie mniejsza niż energia pól magnetycznych

SJP.pl

# magnetograf

urządzenie rejestrujące zmiany pola magnetycznego Ziemi w czasie

SJP.pl

# magnetografowy

przymiotnik od: magnetograf

SJP.pl

# magnetogramowy

przymiotnik od: magnetogram

SJP.pl

# magnetohydrodynamika

dział fizyki badający oddziaływanie przewodzących elektrycznie cieczy w polu elektromagnetycznym; hydromagnetyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dziedzina fizyki badająca zjawiska związane z ruchem przewodzących prąd elektryczny cieczy i gazów w polu elektromagnetycznym;

Wiktionary

Magnetohydrodynamika (MHD), hydromagnetyka, magnetogazodynamika, magnetoplazmodynamika – dział fizyki, konkretniej mechaniki płynów, badający ruch płynów przewodzących prąd elektryczny w polu elektromagnetycznym, zwłaszcza oddziaływanie ośrodka i pola magnetycznego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Krzysztof kierował pracami naukowo-badawczymi związanymi głównie z tematem magnetohydrodynamiki metalurgicznej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. magnetohydrodynamiczny

przysł. magnetohydrodynamicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hydromagnetyka, magnetogazodynamika

Wiktionary

# magnetolog

specjalista badający zjawisko magnetyzmu ziemskiego

SJP.pl

# magnetometr

przyrząd do pomiaru różnych wielkości magnetycznych i ich zmian

SJP.pl

Magnetometr – przyrząd do pomiaru wielkości, kierunku oraz zmian pola magnetycznego lub właściwości magnetycznych materii (np. magnetyzacji ferromagnetyku).

Wikipedia

# magnetometria

Magnetometria (z gr. μαγνῆτις λίθος magnētis líthos "magnetyt", łac. metreo "mierzę") – dział geofizyki interpretujący anomalie magnetyczne, skorupowe oraz właściwości magnetycznych utworów geologicznych.

Wikipedia

# magneton

stała fizyczna o wymiarze momentu magnetycznego

SJP.pl

- Magneton Bohra – stała fizyczna
- Magneton jądrowy – stała fizyczna

Wikipedia

# magnetoopór

zmiana oporu materiałów pod wpływem zewnętrznego pola magnetycznego

SJP.pl

Magnetoopór – zjawisko polegające na zmianie oporu materiałów pod wpływem zewnętrznego pola magnetycznego. Praktyczne zastosowanie znalazło w magnetoopornikach.

Istnieje wiele efektów, które można nazwać magnetoopornością. Niektóre występują w materiałach niemagnetycznych metalach i półprzewodnikach i zależą bezpośrednio od pola magnetycznego (magnetooporność geometryczna, oscylacje Shubnikova de Haasa lub powszechna dodatnia magnetooporność w metalach). Inne efekty występujące w metalach magnetycznych, które zależą niebezpośrednio od pola magnetycznego, to magnetorezystancja ujemna w ferromagnetykach lub magnetorezystancja anizotropowa (AMR). Wreszcie w systemach wieloskładnikowych lub wielowarstwowych (np. Magnetyczne złącza tunelowe) można zaobserwować gigantyczną magnetooporność (GMR), magnetooporność tunelową (TMR), kolosalną magnetooporność (CMR) i nadzwyczajną magnetooporność (EMR)

Wikipedia

# magnetooptyczny

→ magnetooptyka

SJP.pl

#### Patrz:

magnetooptyka

# magnetooptyka

dział optyki zajmujący się wpływem pól magnetycznych na zjawiska optyczne

SJP.pl

# magnetopauza

granica między wiatrem słonecznym a magnetosferą powstającą w miejscu zrównania ciśnienia pola magnetycznego i ciśnienia dynamicznego wiatru słonecznego

SJP.pl

Magnetopauza – powierzchnia, na której występuje równowaga ciśnienia wiatru słonecznego i ciśnienia pola magnetycznego danej planety, zlokalizowana na granicy magnetosfery planety. Magnetopauza Ziemi znajduje się w odległości 10,4 promienia Ziemi od środka planety.

Wikipedia

# magnetopłyta

płaskie pudełko ze sztucznego tworzywa zawierające utwory muzyczne nagrane na taśmę magnetofonową

SJP.pl

# magnetorecepcja

zdolność organizmu do wykrywania pola magnetycznego umożliwiająca orientację w przestrzeni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zdolność organizmu do rozpoznawania kierunku pola magnetycznego;

Wiktionary

Magnetorecepcja – zdolność organizmu do wykrywania kierunku linii ziemskiego pola magnetycznego umożliwiająca orientację w przestrzeni. Zdolność tę ma wiele zwierząt, w tym człowiek, przy czym jej aktywne wykorzystanie – nazywane nawigacją geomagnetyczną – zaobserwowano tylko u niektórych, np. u zwierząt wędrownych (m.in. ptaki, pszczoły, ryby, walenie i żółwie).

Wikipedia

# magnetorelaksometria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metrol. metrologia zajmująca się pomiarem odmagnesowania magnetycznych nanocząstek

Wiktionary

# magnetorezystor

element półprzewodnikowy o rezystancji silnie zależnej od pola magnetycznego; gausotron

SJP.pl

Magnetorezystor, magnetoopornik (gaussotron) – przyrząd półprzewodnikowy o rezystancji zależnej od pola magnetycznego, przy czym rezystancja zwiększa się wraz ze wzrostem indukcji pola magnetycznego, a przebieg jej zmian zależy zarówno od wielkości pola, jak i od kształtu elementu. Zjawisko to nosi nazwę efektu Gaussa.

Wikipedia

# magnetosfera

część przestrzeni wokół planety, gwiazdy lub galaktyki, w której występuje pole magnetyczne tego ciała niebieskiego

SJP.pl

Wikipedia

# magnetoskopowy

przymiotnik od: magnetoskop

SJP.pl

# magnetosprężystość

zjawisko zmiany rozmiarów ciała pod wpływem pola magnetycznego, w szczególności namagnesowania ciała; magnetostrykcja

SJP.pl

# magnetostatyczny

→ magnetostatyka

SJP.pl

#### Patrz:

magnetostatyka

# magnetostatyka

dział nauki o magnetyzmie, zajmujący się badaniem zjawisk magnetycznych oraz oddziaływań pól magnetycznych i prądów elektrycznych, w przypadku gdy są one niezależne od czasu

SJP.pl

Magnetostatyka – dział fizyki, konkretniej elektrodynamiki, badający pola magnetyczne niezależne od czasu – wytworzone przez nieruchome magnesy lub prądy stałe.

Podstawowe prawa magnetostatyki to:

- prawo Gaussa mówiące, że linie pola magnetycznego są zawsze zamknięte – nie istnieją monopole magnetyczne, tj. izolowane bieguny;
- prawo Ampère’a wiążące pole magnetyczne z prądem elektrycznym;
- prawo Biota-Savarta o podobnej roli – odpowiednik prawa Coulomba i prawa powszechnego ciążenia.

Wikipedia

# magnetostrykcja

zjawisko zmiany rozmiarów ciała pod wpływem pola magnetycznego, w szczególności namagnesowania ciała; magnetosprężystość

SJP.pl

Magnetostrykcja – zjawisko powstawania odkształceń w ferromagnetykach pod wpływem pola magnetycznego. Zjawiskiem odwrotnym jest efekt Villariego (Emilio Villari, 1836–1904). Zmiana rozmiarów pod wpływem pola magnetycznego może mieć charakter liniowy lub objętościowy.

Wikipedia

# magnetoterapia

stosowana w fizykoterapii metoda leczenia przy użyciu pola magnetycznego

SJP.pl

Magnetoterapia (terapia zmiennym polem magnetycznym niskiej częstotliwości) – dział medycyny fizykalnej, wykorzystujący zmienne pola magnetyczne niskiej częstotliwości (do 100 Hz) i indukcji magnetycznej od 0,1 do 10 mT w terapii wybranych schorzeń. Mechanizm działania pola magnetycznego na ustrój nie jest wyjaśniony. Pomimo tego zabiegi te stanowią jedną z metod wspomagających proces rehabilitacji.

Wikipedia

# magnetowid

urządzenie do zapisywania (na taśmie magnetycznej) i odtwarzania sygnałów telewizyjnych; potocznie: wideo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania;

Wiktionary

Magnetowid – urządzenie do magnetycznego rejestrowania i odtwarzania obrazu z taśmy magnetycznej, działające na podobnej zasadzie jak magnetofon.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛˈtɔvʲit, AS: magnetovʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnetowideofon mrz.

przym. magnetowidowy, magnetowideofonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wideomagnetofon; pot. wideo

Wiktionary

# magnetowideofonowy

przymiotnik od: magnetowideofon

SJP.pl

# magnetowidowy

przymiotnik od: magnetowid

SJP.pl

# magnetowód

Magnetowód lub obwód magnetyczny – rdzeń wykonany z materiału ferromagnetycznego używany do kształtowania pola magnetycznego. Linie pola magnetycznego tworzą zamknięte pętle wewnątrz magnetowodu. Składa się z odpowiednio ukształtowanych materiałów (środowisk) przez które zamyka się strumień magnetyczny oraz z uzwojeń, w których płynie prąd niezbędny do wytworzenia pola magnetycznego. Rozróżnia się obwody magnetyczne nierozgałęzione (proste) oraz rozgałęzione.

Wikipedia

# magnetron

mikrofalowa lampa generacyjna

SJP.pl

Magnetron – lampa mikrofalowa, samowzbudne urządzenie oscylacyjne oparte na zjawisku rezonansu, które przetwarza wejściową energię prądu stałego na energię elektromagnetyczną wysokiej częstotliwości. Przetwarzanie energii odbywa się w specjalnie ukształtowanej komorze anodowej umieszczonej w silnym polu magnetycznym. Elektrony emitowane przez katodę przyciągane są przez anodę, tor i ich prędkość modyfikowane są przez pole magnetyczne i kształt komory anodowej. W efekcie magnetrony emitują promieniowanie mikrofalowe.

Wikipedia

# magnetronowy

przymiotnik od: magnetron

SJP.pl

# magnetyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest magnetyczne; cecha tych, którzy są magnetyczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. magnetyczny

przysł. magnetycznie

rzecz. magnes mrz., magnetyzm mrz.

Wiktionary

# magnetyczny

→ magnetyzm, np. azymut magnetyczny, biegun magnetyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Macie śrubokręt krzyżowy z magnetyczną końcówką?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: magnetyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnes m., magnesik m., magnetyzm m., magnetyczność ż.

przysł. magnetycznie

temsłow. magneto-

Wiktionary

# magnetyk

substancja wykazująca zdolność do wytwarzania pola magnetycznego lub zmieniająca właściwości pod jego wpływem

SJP.pl

# magnetyka

metoda badania budowy geologicznej poprzez mierzenie rozkładu naturalnego pola magnetycznego

SJP.pl

# magnetysta

zwolennik mesmeryzmu

SJP.pl

# magnetyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza;

Wiktionary

Magnetyt – minerał z gromady tlenków, zaliczany do grupy spineli (żelazowych). Należy do minerałów pospolitych.

Kamień ten znany był już starożytnym Grekom. Jego nazwa μαγνῆτις λίθος magnētis líthos" dosł. "kamień magnezyjski", pochodzi od dawnego greckiego miasta Magnesia (Μαγνησία, obecnie Manisa) – dziś na terenie Turcji.

Termin magnes wprowadził w 1845 r. austriacki mineralog Wilhelm Karl von Haidinger.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maɡˈnɛtɨt, AS: magnetyt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnetyzm mrz.

przym. magnetytowy

Wiktionary

# magnetytowy

przymiotnik od: magnetyt

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z magnetytu , składający się z magnetytu, zawierający magnetyt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɛtɨˈtɔvɨ, AS: magnetytovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnetyt mrz.

Wiktionary

# magnetyzacja

1. nadanie własności magnezu; namagnesowanie;
2. namagnesowanie ciała fizycznego pod wpływem zewnętrznego pola magnetycznego; polaryzacja magnetyczna

SJP.pl

Magnetyzacja (namagnesowanie) jest właściwością materiałów (m.in. magnesów), która opisuje pole magnetyczne wytwarzane przez materiał. Przez magnetyzację rozumie się także wielkość fizyczną określającą wytwarzane przez materiał pole magnetyczne, definiuje się ją przez określenie momentów magnetycznych wytworzonych w jednostce objętości. Głównymi składnikami magnetyzacji są orbitalne i spinowe momenty magnetyczne elektronów.

Wikipedia

# magnetyzer

przestarzałe: ktoś, kto kogoś hipnotyzuje; hipnotyzer

SJP.pl

- magnetyzer – urządzenie zapobiegające tworzeniu się kamienia kotłowego w instalacjach wodnych.
- magnetyzer – urządzenie zapewniające lepsze spalanie paliwa

Wikipedia

# magnetyzerka

dawniej: hipnotyzerka

SJP.pl

# magnetyzm

1. właściwości materii i zjawiska fizyczne związane z oddziaływaniem ciał poprzez pole magnetyczne;
2. siła przyciągająca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych;

(1.2) przen. siła przyciągająca

(1.3) przest. filoz. tajemnicza siła tkwiąca w istocie żywej, która wpływa na inne jednostki;

Wiktionary

Magnetyzm (z gr. μαγνῆτις λίθος magnētis líthos „magnetyt”) – zespół zjawisk fizycznych związanych z polem magnetycznym, które może być wytwarzane zarówno przez prąd elektryczny, jak i przez materiały magnetyczne.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. magnes mrz., magnesyn mrz., magneto n., magnetyczność ż., magnetyt mrz., magnetyzer mos., magnesowanie n., magnetyzowanie n.

czas. magnesować ndk., magnetyzować ndk.

przym. magnesowy, magnetyczny

przysł. magnetycznie

przyr. magneto-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) charyzma, czar, magnetyczność, urok

(1.3) magnetyzm zwierzęcy, mesmeryzm

Wiktionary

# magnetyzować

dawniej:
1. wprowadzać w stan pośredni między snem a jawą; hipnotyzować;
2. wywierać silne wrażenie; oszałamiać, urzekać;
3. magnesować

SJP.pl

# magnetyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|magnetyzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niemagnetyzowanie n., magnetyzm mrz.

czas. magnetyzować ndk.

Wiktionary

# magnetyzujący

dawniej:
1. wprowadzać w stan pośredni między snem a jawą; hipnotyzować;
2. wywierać silne wrażenie; oszałamiać, urzekać;
3. magnesować

SJP.pl

#### Patrz:

magnetyzować

# magnez

pierwiastek chemiczny o symbolu Mg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

Wiktionary

Magnez (Mg, łac. magnesium) – pierwiastek chemiczny, metal ziem alkalicznych (druga grupa główna układu okresowego). Ma trzy stabilne izotopy: 24
Mg, 25
Mg oraz 26
Mg.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma magnez?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɡnɛs, AS: magnes

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnezja ż.

przym. magnezowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Mg

Wiktionary

# magnezja

1. substancja w postaci proszku, używana w kosmetyce, medycynie, produkcji papieru;
2. związek magnezu i związków potasu, mocno świecący po zapaleniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne greckie miasto w Lydii;

(1.2) geogr. hist. starożytne greckie miasto w Jonii;

(1.3) geogr. hist. kraina historyczna w Grecji

(1.4) geogr. adm. dawna jednostka regionalna w Grecji, w regionie Tesalia, ze stolicą w Wolos;

(1.5) geogr. adm. jednostka administracyjna w Grecji;

Wiktionary

Chemia

- magnezja – proszek błyskowy, mieszanina sproszkowanego magnezu z utleniaczem
- magnezja biała (magnesia alba):
  - węglan magnezu, MgCO3
  - hydroksowęglan magnezu, nMgCO3·Mg(OH)2·nH2O

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.3) W Antiochii Pizydyjskiej osiedlali się Frygijczycy i przybysze z Magnezji.

  Wiktionary

# magnezjański

→ Magnezja

SJP.pl

#### Patrz:

Magnezja

# magnezjowy

przymiotnik od: magnezja

SJP.pl

# magnezować

użyźniać glebę ubogą w magnez nawozem magnezowym

SJP.pl

# magnezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|magnezować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niemagnezowanie n.

czas. magnezować ndk.

Wiktionary

# magnezowy

przymiotnik od: magnez

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący magnezu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnez m., magnezja ż.

Wiktionary

# magnezyt

węglan magnezu, biały minerał z szarawym lub żółtawym odcieniem, używany między innymi do produkcji cementu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

(1.2) geol. skała osadowa z dużą zawartością magnezytu (1.1);

Wiktionary

- magnezyt – minerał, węglan magnezu
- magnezyt – skała zbudowana z magnezytu

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. magnezytowy

Wiktionary

# magnezytowy

przymiotnik od: magnezyt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) miner. związany z magnezytem, dotyczący magnezytu; zawierający magnezyt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnezyt mrz.

Wiktionary

# magnificat

[czytaj: magniFIkat lub magNIfikat] tytuł łacińskiej pieśni religijnej, zaczynającej się od słów "Magnificat anima mea Dominum" - "Wielbi dusza moja Pana"

SJP.pl

Magnificat – kantyk śpiewany w czasie nieszporów. Nazwa pochodzi od jego pierwszego słowa w języku łacińskim: Magnificat anima mea Dominum (Wielbi dusza moja Pana). Jest to radosna pieśń dziękczynna, oparta na tekstach ze Starego Testamentu, którą według Ewangelii św. Łukasza (1, 46-55) wypowiedziała (lub zaśpiewała) Maryja podczas spotkania ze świętą Elżbietą, krótko po Zwiastowaniu.

Wikipedia

# magnificencja

tradycyjny tytuł przysługujący rektorom wyższych uczelni, głównie akademickich

SJP.pl

Jej/Jego Magnificencja – tytuł przysługujący rektorom szkół wyższych. Pochodzi z łacińskiego magnificentia (wspaniałość). Używany w sytuacjach oficjalnych (uroczystości, dokumenty). W zwyczajnej rozmowie należy mówić „pani rektor/panie rektorze”. W wywiadach prasowych zwykle korzysta się z tytułu.

Wikipedia

# magnifika

dawniej: żartobliwie lub ironicznie o żonie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żart. lub iron. żona

Wiktionary

# magnitogorsk

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Rosji na granicy Europy i Azji, w obwodzie czelabińskim, nad rzeką Ural;

Wiktionary

Magnitogorsk (ros. Магнитогорск) – miasto przemysłowe w południowej Rosji, w obwodzie czelabińskim, na Uralu. Położone w Europie i Azji. Niedaleko od granicy rosyjsko-kazachskiej.

Miasto powstało w związku z budową w latach 1929–1931 potężnego kombinatu metalurgicznego. Następnie wzbogaciło się o przemysł maszynowy, koksochemiczny i materiałów budowlanych. Symbol socjalistycznej industrializacji ZSRR.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Magnitogorska|Ms=Magnitogorsku.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. magnitogorski

frazeologia.

etymologia.

etym|ros|Магнитогорск . → miasto przy magnetycznej górze < etym|ros|магнит|-о-|гора|-ск.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Магнітагорск m.

* rosyjski: (1.1) Магнитогорск m.

* słowacki: (1.1) Magnitogorsk

źródła.

== Magnitogorsk (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny, nazwa własna

(1.1) geogr. Magnitogorsk

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. magnitogorski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. magnitogorski

frazeologia.

etymologia.

etym|ros|Магнитогорск . → miasto przy magnetycznej górze < etym|ros|магнит|-о-|гора|-ск.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Магнітагорск m.

* rosyjski: (1.1) Магнитогорск m.

* słowacki: (1.1) Magnitogorsk

źródła.

== Magnitogorsk (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny, nazwa własna

(1.1) geogr. Magnitogorsk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# magnitogorski

przymiotnik od: Magnitogorsk, miasto we wschodniej Rosji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Magnitogorskiem, dotyczący Magnitogorska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Magnitogorsk mrz.

Wiktionary

# magnitogorszczanin

mieszkaniec Magnitogorska

SJP.pl

# magnitogorszczanka

mieszkanka Magnitogorska

SJP.pl

# magnitola

odbiornik radiowy połączony z magnetofonem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) połączenie odbiornika radiowego z magnetofonem

Wiktionary

# magnituda

stopień siły trzęsienia Ziemi w skali Richtera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. fiz. liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;

Wiktionary

Magnituda (łac. magnitudo "wielkość" od magnus, ang. moment magnitude scale (skrót MMS; MW lub M)) – liczbowa miara wielkości trzęsienia ziemi, oparta na wielkości tzw. momentu sejsmicznego. Pierwszą wersję opracował w 1935 r. Ch.F. Richter do sklasyfikowania lokalnych wstrząsów kalifornijskich. Opracowana przez niego „skala magnitud” została później nazwana skalą Richtera.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiosną 1967 roku sejsmografy zarejestrowały kilka wstrząsów o magnitudzie między 3 a 4, ale władze nie uznały za stosowne ewakuować mieszkańców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnat m., magnateria ż., magnificat m., magnitudo n., magnificencja m./ż., magnum n.

przym. magnacki, magnitudowy

Wiktionary

# magnitudo

stopień siły trzęsienia Ziemi w skali Richtera

SJP.pl

Wielkość gwiazdowa – pozaukładowa jednostka miary stosowana do oznaczania blasku gwiazd (nie mylić z jasnością) i innych podobnych ciał niebieskich. Jednostką wielkości gwiazdowej jest magnitudo (oznaczenie m lub mag). W fizyce, do wyrażenia wartości natężenia światła, zazwyczaj używa się luksów, jednakże w astronomii, ze względów praktycznych i historycznych, nadal stosuje się magnitudo.

Wikipedia

# magnolia

drzewo lub krzew z rodziny magnoliowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Magnolia|L.|ref=tak., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

(1.2) pot. kwiat magnolii (1.1)

Wiktionary

Magnolia (Magnolia L.) – rodzaj drzew lub krzewów, należący do rodziny magnoliowatych (Magnoliaceae). W zależności od ujęcia zaliczane są tu wszystkie gatunki z rodziny poza tulipanowcami i wówczas wyróżnia się tu od ok. 220 do ok. 320 albo dzielone są one na kilkanaście rodzajów, z których do wąsko ujmowanego rodzaju Magnolia zaliczanych jest od ok. 20 do 120 gatunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W parku rosło kilka dużych magnolii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maɡˈnɔlʲja, AS: magnolʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnoliowate nmos., magnoliowce nmos., magnoliowe nmos.

przym. magnoliowy, magnoliowaty

Wiktionary

# magnoliolistny

przymiotnik

(1.1) bot. o liściach jak liście magnolii

Wiktionary

# magnoliowate

rodzina roślin dwuliściennych o dużych, pachnących kwiatach, obejmująca wiele gatunków rosnących w Ameryce i Azji południowo-wschodniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Magnoliaceae|Juss.|ref=tak., rodzina drzew, krzewów lub pnączy należąca do rzędu magnoliowców;

Wiktionary

Magnoliowate (Magnoliaceae Juss.) – rodzina drzew, krzewów lub pnączy należąca do rzędu magnoliowców. Obejmuje około 221, 250 lub nawet 300 gatunków zaliczanych w zależności od ujęcia do dwóch (magnolia i tulipanowiec), 6, 15 lub nawet 17 rodzajów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ze względu na efektowne kwiaty liczne gatunki magnoliowatych uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡnɔlʲjɔˈvatɛ, AS: magnolʹi ̯ovate

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnolia ż., magnoliowce lm nm., magnoliowe lm nm.

przym. magnoliowy

Wiktionary

# magnoliowaty

o cechach magnoliowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# magnoliowce

rząd roślin okrytonasiennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Magnoliales|Juss.|ref=tak., rząd roślin okrytonasiennych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasiona magnoliowców zawierają dużo bielma.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnolia ż., magnoliowate lm nm., magnoliowe lm nm.

przym. magnoliowy

Wiktionary

# magnoliowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Magnoliidae|Novák., klad roślin okrytonasiennych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do magnoliowych należą krzewy lub niewielkie drzewa, rzadko duże drzewa lub rośliny zielne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magnolia ż., magnoliowce lm nm., magnoliowate lm nm.

przym. magnoliowy

Wiktionary

# magnoliowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

SJP.pl

# magnoliowy

przymiotnik od: magnolia

SJP.pl

# magnon

kwazicząstka opisująca elementarny kwant propagujących się wzbudzeń spinowych w krysztale

SJP.pl

Magnon (od magnetyzmu) – kwazicząstka opisująca elementarny kwant propagujących się wzbudzeń spinowych w krysztale.

Oddziałujące spiny w sieci krystalicznej mogą tworzyć propagujące się jak fale wzbudzenia, które nazywamy falami spinowymi. Fale spinowe są kolektywnymi wzbudzeniami układu spinów w krysztale. Wzbudzenia te mogą (zgodnie z mechaniką kwantową) być skwantowane podobnie jak fala elektromagnetyczna. Kwantem fali elektromagnetycznej jest foton.

Wikipedia

# magnoniczny

→ magnon

SJP.pl

#### Patrz:

magnon

# magnozaur

rodzaj teropoda z rodziny megalozauroidów żyjącego w środkowej jurze

SJP.pl

Magnozaur (Magnosaurus) – rodzaj teropoda z grupy megalozauroidów żyjącego w środkowej jurze na obecnych terenach Europy.

Gatunkiem typowym rodzaju jest Magnosaurus nethercombensis, opisany w 1923 roku przez Friedricha von Huenego na podstawie skamieniałości znajdujących się w kolekcji Jamesa Parkera w Oksfordzie, pochodzących z Nethercombe. Gatunek ten został zaklasyfikowany do rodzaju Megalosaurus jako stosunkowo prymitywny jego przedstawiciel. W 1932 roku von Huene utworzył dla niego nową nazwę rodzajowa Magnosaurus. Większość autorów wspierała rodzajową odrębność magnozaura i megalozaura, chociaż Michael Waldman w 1974 roku stwierdził, że przeniesienie gatunku M. nethercombensis do odrębnego rodzaju było nieuprawnione, chociaż uważał, że nie ma wątpliwości, iż oba te teropody należą do różnych gatunków. W 2003 roku Oliver Rauhut uznał z kolei nazwę Magnosaurus za starszy synonim rodzaju Eustreptospondylus, jednak późniejsi autorzy nie uznali tej propozycji. W 2010 roku Roger B.J. Benson wyszczególnił jedną potencjalną autapomorfię M. nethercombensis, która potwierdzałaby jego status jako ważnego gatunku. Różni się on również od pozostałych środkowojurajskich europejskich teropodów. W analizie kladystycznej przeprowadzonej przez Bensona (2010) magnozaur znajduje się w politomii z eustreptospondylem oraz kladem obejmującym wszystkie pozostałe megalozaury, co potwierdza wcześniejsze hipotezy o jego przynależności do Megalosauridae. W 1932 roku von Huene do rodzaju Magnosaurus zaliczył znany z jednego zęba gatunek M. lydekkeri. Ząb ten nie ma jednak cech diagnostycznych, dlatego jest on przez większość autorów uznawany za nomen dubium, a jego zaliczenie do Magnosaurus nie jest uprawnione.

Wikipedia

# magnum

1. butelka wina mieszcząca od półtora do dwóch litrów;
2. amerykański nabój rewolwerowy o dużej sile przebicia;
3. potocznie: rewolwer na naboje magnum

SJP.pl

- Nabój .357 Magnum – nabój rewolwerowy
- Magnum – popularne określenie rewolweru S&W Model 29
- Magnum – marka lodów
- Magnum – pseudonim artystyczny fińskiego basisty Samiego Wolkinga
- Magnum – agencja fotograficzna
- Magnum – amerykański serial telewizyjny
- Magnum: Detektyw z Hawajów – amerykański serial telewizyjny
- Renault Magnum – model ciężarówki Renault Trucks
- Magnum (ur. 1982) – brazylijski piłkarz

Wikipedia

# magnus

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Magnus – imię męskie pochodzenia łacińskiego
- Magnus – piwo Browaru Jagiełło
- Magnus – polska grupa muzyczna
- Magnus – sieć sklepów muzycznych działających od 1990 roku na terenie województwa lubelskiego oraz sklep internetowy
- Magnus – siódmy album studyjny Audiomachine
- Magnus (opera) – opera Józefa Świdra
- Magnus – fikcyjna postać występująca w cyklu powieści Kroniki wampirów autorstwa Anne Rice

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W swojej dziecięcej biblioteczce miałem książkę pt. „Magnus i wiewiórka”.

(1.1) Ojciec Magnus ma ze dwa metry i doskonale gra w kosza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɡnus, AS: magnus

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Magnusowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. Magnusowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|magnus. → wielki

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Magnus

* duński: (1.1) Magnus w.

* rosyjski: (1.1) Магн m.

* staronordyjski: (1.1) Magnús m.

* szwedzki: (1.1) Magnus

źródła.

== Magnus (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# magnuski

nazwisko

SJP.pl

# magnusowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od Magnus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiewiórka zamieszkała w Magnusowym tornistrze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Magnus m.

Wiktionary

# magnuszew

miasto w Polsce

SJP.pl

Magnuszew (dawn. Magnuszów) – miasto w Polsce, położone w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim. Jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Magnuszew oraz rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela.

Fizycznogeograficznie położony na południu Równiny Warszawskiej; pod względem historyczno-kulturowym w północnej części ziemi radomskiej, na tzw. Zapiliczu – dawnej prawobrzeżnej części ziemi czerskiej w województwie mazowieckim.

Wikipedia

# magnuszewianin

mieszkaniec Magnuszewa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# magnuszewianka

mieszkanka Magnuszewa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# magnuszewice

Magnuszewice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Kotlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

# magnuszewski

związany z Magnuszewem, dotyczący Magnuszewa

SJP.pl

# magodia

pantomimiczna scena komediowa odgrywana przez aktora-mężczyznę przebranego za kobietę

SJP.pl

# magog

biblijne imię symbolizujące potęgę wrogą ludowi Bożemu

SJP.pl

Magog – miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec, w regionie Estrie i MRC Memphrémagog. Magog zostało założone w 1776 roku przez lojalistów uciekających z Vermontu. Przez prawie wiek osada zwana była po prostu the Outlet (ang. ujście, odpływ; nazwa prawdopodobnie była związana pobliskim ujściem rzeki Magog do jeziora Memphrémagog), w 1855 nadano nazwę „Magog”. W wyniku osadnictwa Frankokanadyjczyków, które rozpoczęło się w całych Kantonach Wschodnich ok. 1840 roku, miasto stało się w większości francuskojęzyczne.

Wikipedia

# magot

gatunek małpy wąskonosej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Macaca sylvanus|Linnaeus|ref=tak., gatunek małpy z podrodziny koczkodanowatych, posiadającej szczątkowy ogon i czerwonawooliwkową sierść;

(1.2) zool. małpa z gatunku magot (1.1)

Wiktionary

Makak berberyjski, magot, makak magot (Macaca sylvanus) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przewodnikiem stada magotów jest zawsze dojrzały samiec.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaɡɔt, AS: magot

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) makak berberyjski, makak magot

(1.2) makak berberyjski, makak magot

Wiktionary

# magowski

nazwisko

SJP.pl

# magribi

artystyczne pismo powstałe w X wieku, odmiana kaligrafii arabskiej

SJP.pl

# magris

nazwisko

SJP.pl

# magryta

nazwisko

SJP.pl

# magulanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. bójka

Wiktionary

# magulski

nazwisko

SJP.pl

# magura

szczyt w Beskidzie Niskim

SJP.pl

Magura – słowo pochodzenia wołoskiego, oznaczające wyniosły, samotny masyw górski.Najprawdopodobniej przejęte ok. VI w. od Słowian i przekształcone z *mogyla („mogiła, kurhan, wzgórze”) na magura.Wraz z migracjami Wołochów rozpowszechniło się na obszar całych Karpat. Występuje w nazwach licznych obiektów geograficznych, w szczególności pasm i szczytów górskich.

Góry

- Magura – szczyt w Bachureniu
- Magura (842 m) – szczyt w Beskidzie Niskim
- Magura (1109 m) – szczyt w Beskidzie Śląskim
- Magura (także Magurka, 996 m) – szczyt w Beskidzie Żywieckim (nad przełęczą Glinka)
- Magura (1073 m) – szczyt w Beskidzie Żywieckim (w Grupie Wielkiej Raczy)
- Magura (1362,7 m) – szczyt w Beskidach Skolskich na Ukrainie
- Magura – szczyt w Bieszczadach Zachodnich nad Worochtą
- Magura – szczyt w Górach Kysuckich
- Magura – szczyt w Małej Fatrze na Słowacji
- Magura (1377 m) – szczyt w Niżnych Tatrach na Słowacji (w Dolinie Demianowskiej)
- Magura (1416 m) – szczyt w Niżnych Tatrach na Słowacji (w Grupie Salatynów)
- Magura (883 m) – szczyt w Rudawach Słowackich
- Magura, Kopa Magury (1704 m) – szczyt w Tatrach
- Magura (1049 m) – szczyt w Wielkiej Fatrze na Słowacji
- Magura (1059 m) – szczyt w Wielkiej Fatrze na Słowacji
- Magura (1125 m) – szczyt w Wielkiej Fatrze na Słowacji
- Magura (1309 m) – szczyt w Wielkiej Fatrze na Słowacji
- Magura (1141 m) – szczyt w Górach Strażowskich na Słowacji
- Magura Łomniańska – szczyt w Górach Sanocko-Turczańskich
- Magura Małastowska – szczyt i pasmo górskie w Beskidzie Niskim
- Magura Orawska – pasmo górskie
- Magura Rycerowa – grzbiet w bocznej grani Kop Liptowskich
- Magura Spiska – pasmo górskie
- Magura Stuposiańska – szczyt w Bieszczadach Zachodnich
- Magura Wańkowa – szczyt w Górach Sanocko-Turczańskich
- Magura Wątkowska – pasmo górskie w Beskidzie Niskim
- Magura Witowska (Orawicko-Witowskie Wierchy) – pasmo, część Pogórza Skoruszyńskiego
- Magura Witowska – szczyt

Wikipedia

# magurka

1. nazwa wielu szczytów górskich w Polsce i na Słowacji;
2. schronisko turystyczne w Polsce

SJP.pl

Magurka – nazwa wielu szczytów górskich pochodzenia wołoskiego (zob. Magura).

Wikipedia

# magurski

→ Magura (szczyt w Beskidzie Niskim)

SJP.pl

# mahabharata

sanskr. indyjska epopeja o wojnie potomków Bharaty, przypisywana legendarnemu Wjasie

SJP.pl

Wikipedia

# mahajana

jeden z głównych kierunków buddyzmu, ukształtował się w około I w. n.e. w Indiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. kierunek buddyzmu, wyodrębniony w pierwszym wieku p.n.e.;

Wiktionary

Mahajana (skt. mahāyāna „Wielki Wóz”, chiń.: 大乘, dàshèng; kor. 대승 taesŭng, jap.: 大乗, daijō, wiet. đại thừa) – kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w I wieku p.n.e.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poza Indiami swój wielki rozkwit przeżyła mahajana w Chinach i Japonii. Według tradycji chińskiej, buddyzm trafił do tego kraju w II wieku z Azji Centralnej, a w 355 roku zezwolono Chińczykom na wstępowanie do sangh.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaxaˈjãna, AS: maχai ̯ãna

Wiktionary

# mahajanistyczny

→ mahajana

SJP.pl

#### Patrz:

mahajana

# mahajuga

w kosmologii indyjskiej: pełen cykl czterech jug; ćaturjuga

SJP.pl

Mahajuga (sanskryt: wielka juga) – w hinduizmie okres istnienia materialnego świata składający się z czterech okresów.

Wikipedia

# maharadża

tytuł indyjskich władców i królów wysp Archipelagu Malajskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. niezależny władca w Indiach i na Archipelagu Malajskim

Wiktionary

Maharadża (sanskryt महाराज mahārādża „wielki król”) – historyczny tytuł królewski władców różnych regionów Indii, przede wszystkim z rodu Kuszanów, a później Guptów. W późniejszym okresie tytuł ten oznaczał wyłącznie księcia.

Małżonka maharadży nosiła tytuł maharani.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Anglik oznajmił urzędnikowi, że sam pomówi z maharadżą i wyszedł razem z chłopcem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maharani ż.

przym. maharadżowski

Wiktionary

# maharadżowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z maharadżą, dotyczący maharadży

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maharadża mos., maharani ż.

Wiktionary

# maharani

1. żona maharadży;
2. panująca księżniczka hinduska

SJP.pl

# maharasztra

stan w Indiach

SJP.pl

Maharasztra (marathi महाराष्ट्र, trb. Maharasztra, trl. Mahārāṣṭra; ang. Maharashtra) – trzeci pod względem wielkości i drugi pod względem liczby ludności stan indyjski. Maharasztra graniczy ze stanami: Gudźarat, Madhja Pradeś, Ćhattisgarh, Telangana, Karnataka, Goa i z terytorium związkowym Dadra i Nagarhaweli. Na zachodzie styka się z Morzem Arabskim. Maharasztra była także znana pod nazwą Rashtra.

Wikipedia

# maharasztryjski

→ Maharasztra

SJP.pl

#### Patrz:

Maharasztra

# maharisi

tytuł indyjskiego guru lub przewodnika duchowego

SJP.pl

# mahatma

tytuł nadawany w Indiach wybitnym przywódcom duchowym; mahatman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) honorowy tytuł nadawany w Indiach wielkim ludziom

Wiktionary

Mahatma(n) (dewanagari महात्मा, transkrypcja mahātmā) – Wielki Duch, Wielka Jaźń, tytuł w sanskrycie. Używany jest w odniesieniu do wybitnych duchowych i społecznychprzywódców indyjskich, szczególnie jako postaci autorytetów moralnych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|sanskryt|महात्मा. → wielki duch

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mahatma

* szwedzki: (1.1) mahatma w.

źródła.

== mahatma (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) mahatma

odmiana.

(1.1) en mahatma, mahatman, mahatmor, mahatmorna

przykłady.

Wiktionary

# mahatman

tytuł nadawany w Indiach wybitnym przywódcom duchowym; mahatma

SJP.pl

Mahatma(n) (dewanagari महात्मा, transkrypcja mahātmā) – Wielki Duch, Wielka Jaźń, tytuł w sanskrycie. Używany jest w odniesieniu do wybitnych duchowych i społecznychprzywódców indyjskich, szczególnie jako postaci autorytetów moralnych.

Wikipedia

# mahaut

dozorca słoni; kornak

SJP.pl

Mahaut – wieś we Wspólnocie Dominiki, w parafii świętego Pawła. W 1991 roku wieś zamieszkiwało 2364 osoby.

Wikipedia

# mahawira

Wardhamana Mahawira (skr. वर्धमान vardhamāna - "wzrastający", to jego imię własne; महावीर mahāvīra - "wielki bohater", to tytuł, pod jakim go czczą wyznawcy) – pierwszy zaświadczony historycznie przywódca dżinijski, uważany powszechnie za założyciela dżinizmu; według tradycji ostatni, dwudziesty czwarty z tirthankarów. Nazywa się go także przydomkiem Dżina (sanskr. jina - "zwycięzca").

Wikipedia

# mahała

dzielnica w mieście arabskim

SJP.pl

# mahdi

w islamie: wysłannik Allaha, zbawiciel, mesjasz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) rel. w islamie: oczekiwany prorok, który ma zostać zesłany przez Allaha w celu dokonania dzieła Mahometa; Mesjasz;

(1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

Mahdī (arab. مهدي) – w islamie mesjasz, zbawiciel.

Według niektórych koncepcji (bliższych sunnizmowi) jedynym mahdim był Jezus – Isa. Częściej jednak sunnici uważają, że mahdi i Isa połączą swoje siły w ostatecznej walce z antychrystem (fałszywym prorokiem) Dadżdżalem. Przyjście mahdiego ma poprzedzać atak wojsk niewiernych na miejscowość Lod w Izraelu. Większość szyitów uważa mahdiego za inną osobę, która ma przyjść na ziemię tuż przed Sądem Ostatecznym, by zbawić/uratować ludzkość przed Szatanem. Część wyznawców islamu łączy obie koncepcje, twierdząc, że Jezus urodzi się ponownie w Damaszku, by pokonać zło. Według zapowiedzi Proroka Mahometa, mahdi pochodzić będzie z jego rodu. Dla szyitów jest to bardzo ważna postać, łączona czasem z osobą ostatniego ukrytego imama, który ma poprzedzać Mahdiego, bądź nim być.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) muzułmanie uważają, że właśnie tu Jezus i Mahdi – Mesjasz – wspólnie doprowadzą do zniszczenia szatana i nawrócenia na islam Żydów i chrześcijan.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaγdʲi, AS: maγdʹi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Mehdi

Wiktionary

# mahdysta

uczestnik powstania zbrojnego, któremu przewodził Mahdi (właściwie: Muhammad Ahmad) w XIX wieku w Sudanie

SJP.pl

# mahjong

[czytaj: madżong] licząca ponad 2500 lat gra chińska, w oryginale czteroosobowa, rozgrywana 144 bambusowymi tabliczkami przypominającymi z wyglądu kostki domina; dziś popularna także w wersji jednoosobowej; madżong

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) madżong, chińska gra dla czterech graczy;

Wiktionary

  Artykuł zawiera tekst broszury autorstwa Rafała T. Prinke pt. Madżong – gra chińskich filozofów (za zgodą autora).

Madżong (inne spotykane pisownie: mahjong, mah jong, mahjongg; chin. trad. 麻將, chin. upr. 麻将, pinyin: májiàng; kant. 麻雀, jyutping: maa4 zoek3; jap. 麻雀, Hepburn: mājan) – pochodząca z Chin gra dla czterech graczy. W grze wykorzystuje się specjalny komplet 144 kamieni podobnych nieco do stosowanych przy grze w domino, ale podzielonych na grupy w sposób podobny do kolorów w kartach i tworzące kilka innych grup – Wiatry, Smoki oraz Kwiaty i Pory Roku. Gra początkowo była zaplanowana jako hazardowa, gra się też towarzysko. Istnieją różne wersje zasad z mniejszym albo większym znaczeniem elementu losowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Japońska odmiana mahjonga jest grą szybką. System punktacji jest uproszczony, więc przerwy między rundami są krótsze.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mahjongowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) madżong, pot. madzian

Wiktionary

# mahjongowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący mahjonga, związany z mahjongiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mogę powiedzieć, żebym dobrze się bawił przy tym mahjongowym pasjansie. Układy są małe, a zbyt prosto narysowane kamienie i słabo odznaczone wysokości nieraz utrudniają rozpoznanie, czy któryś z nich jest już do zebrania, czy jeszcze nie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mahjong

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) madżongowy

Wiktionary

# mahler

- Mahler – brytyjski dramat biograficzny z 1974 r. w reżyserii Kena Russella z Robertem Powellem w roli głównej
- (4406) Mahler – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

# mahlerowski

taki jak u Gustava Mahlera, charakterystyczny dla Gustava Mahlera

SJP.pl

# mahmal

lektyka niesiona przez wielbłąda; mahmil

SJP.pl

# mahmil

lektyka niesiona przez wielbłąda; mahmal

SJP.pl

# mahmud

arabskie imię męskie

SJP.pl

- Mahmud I
- Mahmud II
- Mahmud Szah Durrani
- Mahmud al-Kaszgari
- Mahmud Chan
- Mahmud an-Naszif
- Joseph Mahmud

Wikipedia

# mahomet

prorok arabski (około 570-632 r.), twórca i prawodawca islamu; Muhammad; Rasul Allah

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. hist. arabski prorok, twórca islamu;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. gmina w USA, w stanie Illinois, w hrabstwie Champaign;

(2.2) geogr. struga w Polsce, dopływ Kamionki;

(2.3) typogr. ligatura pisma arabskiego przedstawiającą imię proroka Mahometa (1.1);

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dynastia Haszymidów to arystokratyczny ród arabski z plemięemienia Kurajszytów, obejmujący potomków dziadka Mahometa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈxɔ̃mɛt, AS: maχõmet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mohamed m., Muhammad m., Muammar m., Mamadou m., Mehmed m., mahometanin m., mahometanka ż., mahometanizm m.

przym. mahometański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Muhammad, Mohamed

Wiktionary

# mahometanin

wyznawca islamu; muzułmanin, islamista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca islamu

Wiktionary

Muzułmanin – wyznawca islamu, jednej z największych religii światowych. Islam, który powstał w VII wieku n.e. na Półwyspie Arabskim, opiera się na nauczaniach proroka Mahometa, uważanego przez muzułmanów za ostatniego proroka w szeregu proroków monoteistycznych, począwszy od Adama.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mahometanie chodzą do meczetu w każdy piątek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mahometanizm m.

:: fż. mahometanka ż.

przym. mahometański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) muzułmanin; islamista; stpol. pogard. bisurmanin

Wiktionary

# mahometanizm

religia objawiona prorokowi Mahometowi, głosząca wiarę w jednego Boga (Allaha), rozpowszechniona głównie w krajach Bliskiego Wschodu, niektórych krajach azjatyckich oraz afrykańskich; islam, muzułmanizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa

Wiktionary

Islam (arab. ‏الإسلام‎, al-islām – poddanie się woli Boga), mahometanizm – religia monoteistyczna, na początku XXI wieku druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Zapoczątkował ją prorok Mahomet; według islamu to on przekazał ludziom świętą księgę – Koran, którą mu objawił Archanioł Gabriel (arab. Dżibril) w latach 610–632. Wyznawca tej religii to muzułmanin lub muzułmanka. Ich zdaniem Koran to ostateczne i niezmienne objawienie się Boga, przez muzułmanów nazywanego arabskim słowem Allah.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmaxɔ̃mɛˈtãɲism̥, AS: maχõmetãńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mahomet m., mahometanin mos., mahometanka ż.

przym. mahometański

Wiktionary

# mahometanka

wyznawczyni islamu; muzułmanka, islamistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznawczyni islamu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Postanowił ożenić się z mahometanką i przejść na jej wiarę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mahometanizm mrz.

:: fm. mahometanin mos.

przym. mahometański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) muzułmanka, islamistka

Wiktionary

# mahometański

dotyczący mahometanizmu, mahometan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mahometanizmem i mahometanami, dotyczący mahometanizmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla mahometanizmu i mahometan

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Już ze statku zobaczyliśmy charakterystyczne mahometańskie wieżyce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mahomet mos., mahometanin mos., mahometanka ż., mahometanizm mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) islamski, muzułmański

(2.1) islamski, muzułmański

Wiktionary

# mahoń

1. mahoniowiec; drzewo z rodziny miodlowatych o ciemnoczerwonym drewnie cenionym w meblarstwie, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej;
2. drewno otrzymywane z mahoniowca;
3. mebel z takiego drewna;
4. kolor brunatnoczerwony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drewno otrzymywane z mahoniowca

(1.2) pot. mebel z mahoniu (1.1)

(1.3) dendr. mahoniowiec

(1.4) kolor czerwonobrunatny

Wiktionary

Mahoń – drewno otrzymywane z różnych gatunków i rodzajów drzew. Mahoń amerykański pozyskuje się z mahoniowca (Swietenia), natomiast mahoń afrykański tzw. zamahoń z drzew z rodzaju Khaya oraz tzw. mahoń niewłaściwy z grusz afrykańskich (rodzaj Mimusops).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żeby pozyskać mahoń, trzeba wyciąć drzewo.

(1.2) W domu ciotki jest dużo mahoniu.

(1.3) Kiedy byłem w Afryce, widziałem prawdziwy mahoń.

(1.4) Moja mama ma włosy w kolorze mahoniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaxɔ̃ɲ, AS: maχõń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mahonia ż., mahoniowiec m.

przym. mahoniowy

Wiktionary

# mahonia

krzew z rodziny berberysowatych; ościał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Mahonia|Nutt.|ref=tak., rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju mahonia (1.1)

Wiktionary

Mahonia, ościał (Mahonia Nutt.) – rodzaj roślin z rodziny berberysowatych o problematycznej pozycji taksonomicznej. Przez wielu taksonomów bywa często łączony z rodzajem berberys Berberis, ale wciąż jest zwykle wyróżniany przez ogrodników, wciąż też pojawiają się w piśmiennictwie naukowym koncepcje zachowania tego rodzaju. Gdy jest wyodrębniany zalicza się do niego ok. 45 do 60 gatunków. Obejmuje krzewy i niskie drzewa występujące naturalnie w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej, w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej. W Polsce uprawiana i dziczejąca jest mahonia pospolita Mahonia aquifolium (= Berberis aquifolium). Jako zdziczały i już zadomowiony podawany jest także mieszaniec Mahonia × decumbens.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Drewno i korzenie mahonii są żółto zabarwione.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈxɔ̃ɲja, AS: maχõńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mahoń m., mahoniowiec m.

przym. mahoniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ościał

Wiktionary

# mahoniowiec

drzewo z rodziny miodlowatych o ciemnoczerwonym drewnie cenionym w meblarstwie, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej; drzewo mahoniowe

SJP.pl

Mahoniowiec (Swietenia) – rodzaj roślin z rodziny meliowatych. Obejmuje trzy gatunki drzew i ich mieszańce występujących w Ameryce Środkowej i Południowej.

Wikipedia

# mahoniowy

1. dotyczący mahoniu (drzewa);
2. wykonany z drewna mahoniu;
3. o kolorze: czerwonawobrunatny;
4. drzewo mahoniowe - drzewo z rodziny miodlowatych o ciemnoczerwonym drewnie cenionym w meblarstwie, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej; mahoniowiec

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z mahoniu

(1.2) w kolorze mahoniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaxɔ̃ˈɲjɔvɨ, AS: maχõńi ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mahoń mrz., mahonia ż.

Wiktionary

# mahr

w religiach muzułmańskich: dar przedmałżeński przekazywany przez męża

SJP.pl

Mahr (arab. مهر) – w islamie dar ślubny, który otrzymuje panna młoda od mężczyzny, w momencie zawarcia związku małżeńskiego, na wypadek rozwodu.

Wyróżniamy trzy rodzaje mahru:

- określony – jego wysokość ustalona zostaje przed zawarciem związku małżeńskiego i powinna być zaakceptowana przez obie strony
- podstawowy – jego wysokość zależy od pozycji społecznej kobiety
- odroczony – termin jego ofiarowania może być odroczony. Jest on wręczany w momencie rozwodu lub po śmierci współmałżonka.

Wikipedia

# mahuły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński. odpady przy obróbce lnu

Wiktionary

# maić

przybierać, zdobić coś zielonymi gałązkami, liśćmi, kwiatami

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. umaić)

(1.1) książk. przyozdabiać liśćmi, kwiatami, gałązkami i innymi elementami roślin

czasownik zwrotny niedokonany maić się (dk. umaić się)

(2.1) przest. o roślinach: pokrywać się liśćmi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy już wszystko wyczyszczono i wysprzątano, wówczas majono całe domostwo gałązkami brzozy: sień i wszystkie izby, także gospodarskie zabudowania.

(2.1) Na wyspie tej, żyznej bajecznie, bujała puszcza w całej sile wzrostu, śmigały ku słońcu brzozy, jak tanecznice smukłe, zielone swe gazy kołysząc, maiły się graby urodziwe jak parobczaki […].

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maj m.

czas. umaić dk., umajać ndk.

przym. majowy

przysł. majowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) umajać

(2.1) umajać się, zielenić się

Wiktionary

# maiczek

zdrobnienie od: maik

SJP.pl

# maier

[czytaj: majer] nazwisko

SJP.pl

- Alexander Maier (ur. 1974) – austriacki snowboardzista
- Andreas Maier (ur. 1967) – niemiecki pisarz
- Adolf Maier (1871-1963) – pruski polityk
- Artur Maier (ur. 1986) – estoński wioślarz
- Benjamin Maier (ur. 1994) – austriacki bobsleista
- Daniela Maier (ur. 1996) – niemiecka narciarka dowolna
- Fred Anton Maier (1938-2015) – norweski łyżwiarz szybki
- Hans Maier (1909-1943) – niemiecki wioślarz
- Hans Wolfgang Maier (1882-1945) – szwajcarski lekarz psychiatra
- Heinrich Maier (1908-1945) – austriacki ksiądz katolicki
- Hermann Maier (ur. 1972) – austriacki narciarz
- Karl Maier (ur. 1957) – niemiecki żużlowiec
- Ladislav Maier (ur. 1966) – czeski piłkarz
- Małgorzata Maier (ur. 1966) – jedna z uczestniczek telewizyjnego programu Big Brother
- Paul L. Maier (ur. 1930) – amerykański historyk i pisarz
- Sepp Maier (ur. 1944) – niemiecki piłkarz i trener
- Ulrike Maier (1967-1994) – austriacka narciarka
- Wilhelm Maier (?) − niemiecki bokser
- Yuri Maier (ur. 1989) – argentyński zapaśnik

Wikipedia

# maigret

Komisarz Jules Maigret – postać literacka, główny bohater serii powieści i opowiadań kryminalnych autorstwa Georges'a Simenona. Cykl poświęcony komisarzowi Maigretowi składa się z 75 powieści i 28 opowiadań, napisanych w latach 1929-1972.

Wikipedia

# maik

1. ludowy zwyczaj witania wiosny polegający na obnoszeniu po wsi przystrojonej gałęzi sosnowej i śpiewaniu tradycyjnych pieśni wiosennych; gaik;
2. przystrojona na uroczystości witania wiosny gałąź sosnowa; gaik

SJP.pl

# mail

[czytaj: mejl] mejl, e-mail, email;
1. poczta elektroniczna;
2. wiadomość wysłana za pomocą poczty elektronicznej;
3. adres użytkownika poczty elektronicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wiadomość e-mailowa

(1.2) pot. adres e-mail

Wiktionary

Poczta elektroniczna, e-poczta, pot. mejl (ang. electronic mail, e-mail, email, w skrócie: mail) – usługa komunikacji interpersonalnej, która umożliwia przekazywanie komunikatu z wykorzystaniem standardu SMTP (Simple Mail Transfer Protocol), POP3 (Post Office Protocol), IMAP4 (Internet Message Access Protocol) lub innego standardu zapewniającego te same funkcje.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bogdan przyśle mi maila z cenami rozpuszczalników.

(1.2) Możesz mi podać twojego maila.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. e-mail mrz., E-mail mrz., mailing mrz., mailowanie n., mailowość ż., mejl mrz.

czas. mailować ndk., mejlować ndk.

przym. mailowy, mejlowy

przysł. mailowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) e-mail

Wiktionary

# mailbomber

[czytaj: mejlbomber] program komputerowy do automatycznego wysyłania wielkiej liczby e-maili na określony adres pocztowy

SJP.pl

# mailbombing

[czytaj: mejlbombing] wysyłanie na czyjś adres e-mailowy ogromnej ilości listów elektronicznych w celu zablokowania jego skrzynki odbiorczej lub wprowadzenia problemów ze znalezieniem przez niego istotnych wiadomości

SJP.pl

# mailbot

[czytaj: mejlbot] program komputerowy automatycznie odpowiadający na e-maile

SJP.pl

# mailing

[czytaj: mejling]
1. wysyłka e-maili do dużej grupy odbiorców;
2. e-maile zawierające oferty, reklamy itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) forma reklamy polegająca na wysyłaniu listów, najczęściej elektronicznych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. E-mail m., mailowanie n., mailingowanie n., mail mrz.

czas. mailować, mailingować

przym. mailowy, e-mailowy, mailingowy, mejlowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reklama pocztowa, direct mail

Wiktionary

# mailingowy

→ mailing [czytaj: mejlingowy]

SJP.pl

# mailować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. zob. e-mailować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od tygodnia mailuję z poznanym na czacie Austriakiem i myślę, że to równy gość.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mailowanie n., mail m., mailing mrz.

przym. mailowy, e-mailowy

przysł. mailowo

Wiktionary

# mailowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mailować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛjlɔˈvãɲɛ, AS: mei ̯lovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mailować

rzecz. mailing mrz., mail mrz.

Wiktionary

# mailowy

→ mail [czytaj: mejlowy]; mejlowy, e-mailowy, emailowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. związany z pocztą e-mail

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mail mrz., mailing mrz.

czas. mailować ndk.

przym. mejlowy

Wiktionary

# mailoza

[czytaj: mejloza] potocznie: zbyt częste korzystanie z poczty elektronicznej, zwykle w ramach obowiązków zawodowych; mejloza

SJP.pl

# maine

1. stan w USA;
2. kraina historyczna we Francji;
3. Maine de Biran (właśc. Marie François Pierre Gonthier de Biran) (1766-1824), francuski polityk i filozof;
4. sir Henry Meine (1822-88), bryt. prawnik i historyk prawa

SJP.pl

Maine (wym. /ˈmeɪn/) – stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, w regionie Nowej Anglii. W 2013 roku zamieszkany przez 1 328 302 osoby (gęstość zaludnienia wynosiła 16,6 os./km²). Na południowym zachodzie graniczy ze stanem New Hampshire, na północnym zachodzie z kanadyjską prowincją Quebec, a na wschodzie z kanadyjską prowincją Nowy Brunszwik. Najdalej wysunięty na północny wschód stan w Stanach Zjednoczonych i Nowej Anglii. Jest znany ze względu na swoją scenerię – jego wybrzeże jest postrzępione i skaliste, rzeźba terenu wyżynno-górska (Appalachy), niziny jedynie na wybrzeżu; mocno zalesiony; posiada liczne malownicze szlaki wodne zamieszkane przez homary i małże.

Wikipedia

# mainframe

komputer mogący obsługiwać znaczną liczbę użytkowników jednocześnie

SJP.pl

Mainframe (ang. main – główny, frame – struktura) (często w Stanach Zjednoczonych nazywany „Big Iron”, dawniejsze polskie określenie to „komputery głównego szeregu”) – klasa komputerów używanych głównie przez duże organizacje dla krytycznych aplikacji (np. finansowych, statystycznych).

Wikipedia

# mainka

nazwisko

SJP.pl

# mainkun

[czytaj: majnkun] amerykańska rasa kotów długowłosych; maine coon

SJP.pl

Maine coon, mainkun – rasa kota pochodząca z Ameryki Północnej. Koty rasy maine coon wyróżnia wielkość (są jednymi z największych kotów domowych), inteligencja i żywiołowość.

Wikipedia

# mainstream

[czytaj: mejnstrim] główny nurt czegoś, najbardziej popularna forma działania lub myślenia

SJP.pl

Mainstream (ang. „główny nurt”) – nurt myślowy bądź stylistyczny reprezentowany przez większość artystów, twórców lub innych ludzi zaangażowanych w daną dziedzinę. Mainstream może odnosić się do:

- czegoś, co jest aktualnie typowe i często spotykane
- czegoś, co jest dostępne dla szerokiego grona ludzi, promowane w środkach masowego przekazu
- czegoś, co jest zrozumiałe i akceptowane masowo

Wikipedia

# mainstreamowy

[czytaj: mejnstrimowy] odznaczający się upodobaniem do aktualnych zapatrywań na to, co modne i popularne

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mainstreamem, dotyczący mainstreamu

przymiotnik jakościowy

(2.1) należący do głównego, wiodącego nurtu sztuki, kultury

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mainstream m.

przysł. mainstreamowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) głównego nurtu, głównonurtowy

Wiktionary

# mainy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mai lub z nią związany

SJP.pl

# mais

[czytaj: ma-is] dawniej: kukurydza, przede wszystkim jej ziarno przeznaczone do celów spożywczych

SJP.pl

# maisons-laffitte

Maisons-Laffitte (wym. [mɛ.zɔ̃.la.fit]) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Yvelines. Przez miejscowość przepływa Sekwana.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 22 173 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 3285 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Maisons-Laffitte plasuje się na 124. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 566.).

Wikipedia

# maisz

przybierać, zdobić coś zielonymi gałązkami, liśćmi, kwiatami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) łow. ornit. młody ptak szkolony do polowań

(1.2) przen. daw. niedoświadczony wyrostek, młody dyletant

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., oznajm. od maić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. maiz, maiż

(1.2) war. maiz, maiż

Wiktionary

# maithili

[czytaj: majtili] jeden z języków urzędowych Indii

SJP.pl

Język maithili (tirhuta: 𑒧𑒻𑒟𑒱𑒪𑒲, dewanagari: मैथिली trb. majthili trl. m̔aith̔il̔ī) – język należący do podgrupy wschodniej języków indoaryjskich z grupy języków indoirańskich. Używany jest w indyjskim stanie Bihar oraz nepalskim regionie Teraj.

Wikipedia

# maiz

w łowiectwie: młody ptak łowczy, układany do polowań; maiż, maisz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) łow. ornit. zob. maisz.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pst! pst! Romeo! O, gdybym mieć mogła / Głos sokolnika, by tego maiża / Nazad przywołać!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. maisz, maiz

Wiktionary

# maizena

skrobia kukurydziana pozyskiwana z białych pręcików kukurydzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. skrobia kukurydziana

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wątróbki obtoczyć w maizenie, doprawić solą i pieprzem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmajiˈzɛ̃na, AS: mai ̯izẽna

Wiktionary

# maj

piąty miesiąc roku kalendarzowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek plemięemienia Majów

Wiktionary

Maj – piąty miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 31 dni.

Maj jest miesiącem wiosennym na półkuli północnej, a jesiennym na południowej. W ciągu trwania maja w Polsce dzień wydłuża się do blisko 16,5 godziny.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) Słowo w znaczeniu piątego miesiąca roku pisane jest małą literą, zob. maj.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Mayan

źródła.

== Maj (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = majesty → (Jego, Jej) Wysokość (tytuł królewski)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) Słowo w znaczeniu piątego miesiąca roku pisane jest małą literą, zob. maj.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Mayan

źródła.

== Maj (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = majesty → (Jego, Jej) Wysokość (tytuł królewski)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) Her Maj • His Maj • Your Maj

synonimy.

Wiktionary

# maja

gatunek kraba; jeżokrab, pająk morski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. nimfa góry Kyllene w Arkadii, jedna z Plejad; kochanka Zeusa i matka Hermesa; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Maja (1.3);

(1.2) mitrzym. bogini przyrody, utożsamiana z grecką nimfą Mają (1.1);

(1.3) astr. gwiazda w Plejadach, w gwiazdozbiorze Byka;

(1.4) astr. planetoida o numerze katalogowym 66, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1861 r.;

(1.5) imię|polski|ż.;

(1.6) geogr. hydron. rzeka w Rosji, prawy dopływ Ałdanu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) etn. członek ludu środkowoamerykańskiego;

Wiktionary

Maja – imię żeńskie pochodzenia greckiego, wywodzące się od słowa μαῖα (maia) oznaczającego "dobrą matkę", "damę" lub "przybraną matkę". W mitologiach greckiej i rzymskiej Maja była najstarszą z nimf - Plejad, córek Zeusa i Plejone, oraz matką Hermesa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Maja porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza.

(1.5) 1 maja i 12 września przypadają imieniny Mai.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaja, AS: mai ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maja ż.

:: fż. Majanka ż.

przym. majski

(1.5)

zdrobn. Majka ż., Majeczka ż.

Wiktionary

# majaczeć

majaczyć; ukazywać się niewyraźnie, mgliście; zarysowywać się

SJP.pl

# majaczenia

majaki;
1. urojenia towarzyszące wysokiej gorączce lub pojawiające się we śnie; przywidzenia, omamy, widziadła;
2. bezsensowne słowa wypowiadane w takim stanie; bredzenie;
3. potocznie: mówienie bredni, bzdur, plecenie andronów

SJP.pl

# majaczenie

majaki;
1. urojenia towarzyszące wysokiej gorączce lub pojawiające się we śnie; przywidzenia, omamy, widziadła;
2. bezsensowne słowa wypowiadane w takim stanie; bredzenie;
3. potocznie: mówienie bredni, bzdur, plecenie andronów

SJP.pl

Wikipedia

# majaczeniowy

dotyczący majaczenia

SJP.pl

# majaczewice

Majaczewice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Burzenin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# majaczyć

wypowiadać podczas snu lub wysokiej gorączki słowa, które najczęściej nie mają ze sobą żadnego związku; bredzić

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) mieć zwidy

(1.2) mówić głupstwa z powodu wysokiej gorączki, choroby, wyczerpania

(1.3) o kształcie czegoś: pojawiać się niewyraźnie w oddali, na horyzoncie

(1.4) daw. wałęsać się, błądzić

czasownik zwrotny

(2.1) o kształcie czegoś: pojawiać się niewyraźnie w oddali, na horyzoncie

(2.2) przywidywać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Dziecko! Co ty majaczysz?! Chyba masz gorączkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majaczenie

przym. majaczeniowy

Wiktionary

# majak

1. halucynacja, złudzenie, urojenie; majaki;
2. w łowiectwie: łódka umajona trzciną, tatarakiem lub gałęziami, używana do polowania na ptactwo wodne

SJP.pl

miejscowości

- Majak − osiedle w Azerbejdżanie, w rejonie Beyləqan
- Majak − wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie słuckim, centrum sielsowietu
- Majak – dawna leśniczówka na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ilia
- Majak − wieś na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie bobrujskim
- Majak − wieś na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie mohylewskim
- Majak − wieś w Kazachstanie, w obwodzie kostanajskim, w rejonie sarykolskim
- Majak − historyczna nazwa wsi Majbułak w Kazachstanie, w obwodzie żambylskim, w rejonie żuałyńskim
- Majak – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie jezioroskim, w gminie Turmont
- Majak – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie solecznickim, w gminie Ejszyszki
- Majak – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rzesza
- Majak − miasto w Mołdawii
- Majak – wieś w Rosji, w Kraju Chabarowskim, w rejonie nanajskim
- Majak – osiedle w Rosji, w obwodzie czelabińskim, w rejonie briedińskim
- Majak – osiedle w Rosji, w obwodzie czelabińskim, w rejonie kunaszackim
- Majak – chutor w Rosji, w obwodzie rostowskim, w rejonie salskim
- Majak − osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie donieckim

Wikipedia

# majaki

1. halucynacja, złudzenie, urojenie; majaki;
2. w łowiectwie: łódka umajona trzciną, tatarakiem lub gałęziami, używana do polowania na ptactwo wodne

SJP.pl

# majakowski

nazwisko

SJP.pl

Majakowski – wieś w Armenii, w prowincji Kotajk. W 2011 roku liczyła 2161 mieszkańców. Swoją obecną nazwę otrzymała na cześć rosyjskiego poety Włodzimierza Majakowskiego. Dawniej była nazywana Shaab lub Shahab.

Wikipedia

# majakowy

→ majak

SJP.pl

#### Patrz:

majak

# majanka

członkini grupy ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących półwysep Jukatan oraz stan Chiapas w południowo-wschodnim Meksyku, Gwatemalę, Belize i zachodnie obszary Hondurasu

SJP.pl

# majański

1. dotyczący Majów, właściwy Majom; majski, majowski;
2. języki majańskie - grupa języków używanych w Ameryce Środkowej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Majami, dotyczący Majów, ich kultury, sztuki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈjä̃j̃sʲci, AS: mai ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maja m./ż., maja m., majanista m., majanistka ż., majanistyka m.

przym. majanistyczny

Wiktionary

# mająteczek

zdrobnienie od: majątek

SJP.pl

# majątek

1. posiadłość ziemska;
2. ogół praw dających się ocenić pieniężnie (aktywów), przysługujących określonej osobie fizycznej lub prawnej; stan posiadania; mienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bogactwo, fortuna

(1.2) praw. księg. stan posiadania

(1.3) posiadłość ziemska

(1.4) przen. coś bardzo cennego

Wiktionary

Majątek – w prawie cywilnym oznacza aktywa i pasywa majątkowe. Do majątku mogą wchodzić długi (które są pasywami majątkowymi). Majątek stanowi podstawowy składnik działalności gospodarczej, jest to tzw. majątek produkcyjny. Majątek brutto pomniejszony o zobowiązania stanowi majątek netto. Majątek zawsze jest odnoszony do konkretnego podmiotu, do którego należy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Pieniądze, samochody, akcje… odziedziczyłeś niezły majątek.

(1.3) W grudniu powrócili dziedzice z letniej przejażdżki i zaraz rozeszła się wieść, że chcą sprzedać majątek.

(1.4) Może mu się co zdarzyło? może go napadli?

:: Szare piórka oskubali, srebrny głosik skradli?

:: To przez zazdrość! To skowronek z bandą skowroniątek!

:: Piórka – głupstwo, bo odrosną, ale głos – majątek!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈjɔ̃ntɛk, AS: mai ̯õntek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majętność ż.

przym. majątkowy, majętny

przysł. majątkowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bogactwo, fortuna

(1.3) posiadłość ziemska, dobra, włości

(1.4) skarb

Wiktionary

# majątkochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. relacja pomiędzy ilością pieniędzy i innych zasobów majątkowych zużytych podczas produkcji do wysokości produkcji

(1.2) ekon. potrzeba zużycia dużej ilości pieniędzy i innych zasobów majątkowych na wytworzenie danej rzeczy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmajɔ̃ntkɔxˈwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: mai ̯õntkoχu̯õ•ność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. majątkochłonny

Wiktionary

# majątkochłonny

przymiotnik

(1.1) ekon. wymagający zużycia relatywnie dużej ilości pieniędzy i innych zasobów majątkowych do osiągnięcia określonej wysokości produkcji

(1.2) ekon. wymagający zużycia dużej ilości pieniędzy i innych zasobów majątkowych do bycia wytworzonym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmajɔ̃ntkɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: mai ̯õntkoχu̯õ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majątkochłonność

Wiktionary

# majątkowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący majątku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jestem w trudnej sytuacji majątkowej i nie wiem co zrobić. Czy kredyt może być rozwiązaniem?

(1.1) Oświadczenie woli w imieniu fundacji we wszystkich sprawach za wyjątkiem majątkowych składać może każdy członek zarządu samodzielnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmajɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: mai ̯õntkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majątek m., majętność ż.

:: zdrobn. mająteczek m.

przym. majętny

przysł. majątkowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) materialny, finansowy

Wiktionary

# majazaura

rodzaj dinozaura z rodziny hadrozaurów

SJP.pl

Majazaura (Maiasaura) – rodzaj dinozaura z rodziny hadrozaurów (Hadrosauridae). Jego nazwa oznacza „dobra jaszczurza matka” (gr. μαια maia „dobra matka”; σαυρος sauros „jaszczurka”). Ten dinozaur żył na terenach formacji Two Medicine (Montana, USA) wraz z takimi dinozaurami, jak tyranozauryd daspletozaur czy ceratops einiozaur, ok. 74 mln lat temu.

Wikipedia

# majcher

w gwarze złodziejskiej: nóż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. duży nóż używany w bójkach

Wiktionary

- Anna Majcher (ur. 1962) – polska aktorka
- Danuta Majcher (ur. 1998) – polska judoczka
- Mackie Majcher – postać fikcyjna, bohater Opery za 3 grosze
- Paweł Majcher (ur. 1975) – dziennikarz polski
- Stanisław Majcher (ur. 1936) – piłkarz polski
- Władysław Majcher (1920-1944), oficer PSZ na Zachodzie, odznaczony Orderem Virtuti Militari

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dostaniesz majchrem pod żebro albo gazrurką w ciemię, zakopią gdzie w piwnicy i cześć.

Wiktionary

# majcherczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Majcherczyk – polski pilot wojskowy, doświadczalny i sportowy
- Jerzy Majcherczyk – polski podróżnik, odkrywca, kajakarz
- Julian Majcherczyk – polski pisarz

Wikipedia

# majcherek

nazwisko

SJP.pl

Majcherek (927 m) – szczyt w Paśmie Lubania w Gorcach. Wznosi się po północnej stronie polany Studzionki. Północne stoki opadają do doliny Ochotnicy.

Jest to niewybitny szczyt, jego deniwelacja nad przełęczą na polanie Studzionki wynosi około 25 m. Jest całkowicie porośnięty lasem, z wyjątkiem zboczy nad Studzionkami. Południowym podnóżem przez Studzionki prowadzi szlak turystyczny omijający wierzchołek Majcherka.

Wikipedia

# majchrowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Majchrowicz – polski koszykarz
- Klemens Edmund Majchrowicz – polski żołnierz
- Stefan Majchrowicz – białoruski publicysta, krytyk literacki i filolog
- Szymon Majchrowicz – katolicki historyk, pisarz religijny, teolog i kaznodzieja jezuicki

Wikipedia

# majchrowski

nazwisko

SJP.pl

# majchrzak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Majchrzak (ur. 1935) – polski samorządowiec
- Dariusz Majchrzak (oficer) – polski oficer
- Dariusz Majchrzak (aktor) (ur. 1973) – polski aktor
- Eugeniusz Majchrzak (1944-2016) – polski muzyk
- Irena Majchrzak (1927-2011) – polska pedagożka, socjolożka
- Jacek Majchrzak (ur. 1970) – polski piłkarz
- Jerzy Majchrzak ((ur. 1950) – polski samorządowiec
- Jolanta Majchrzak (ur. 1953) – polska pianistka i piosenkarka
- Kacper Majchrzak (ur. 1992) – polski pływak
- Kamil Majchrzak (ur. 1996) – polski tenisista
- Katarzyna Majchrzak (ur. 1967) – polska lekkoatletka
- Kazimiera Majchrzak (1873-1947) – warszawianka, jedna z pierwszych osób, które powróciły do ruin warszawskiego Starego Miasta
- Krzysztof Majchrzak (ur. 1948) – polski aktor
- Krzysztof Majchrzak (ur. 1954) – polski muzyk
- Maciej Majchrzak (ur. 1971) – polski producent muzyczny, multiinstrumentalista, wokalista, kompozytor, autor tekstów i DJ
- Małgorzata Majchrzak (ur. 1951) – polska lekkoatletka
- Mirosław Majchrzak (ur. 1949) – polski lekkoatleta
- Piotr Majchrzak (1963-1982) – ofiara stanu wojennego w PRL
- Piotr Majchrzak (ur. 1974) – polski kompozytor
- Piotr Majchrzak (ur. 1939) – polski samorządowiec
- Ryszard Majchrzak (1926-1992) – działacz ruchu młodzieżowego w PRL, dyplomata
- Teresa Majchrzak (1942–2021) – polska działaczka opozycji antykomunistycznej, działaczka społeczna, katolicka i kombatancka
- Wiesław Majchrzak (1929-2011) – polski ilustrator, malarz
- Wojciech Majchrzak (ur. 1969) – polski aktor
- Wojciech Majchrzak (ur. 1974) – polski koszykarz

Wikipedia

# majchrzycki

nazwisko

SJP.pl

# majchrzyk

nazwisko

SJP.pl

# majciochy

zgrubienie od: majtki; majty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zgrub. majtki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zrobiło się ciepło, chyba już nie będziesz nosić tych majciochów?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majtki lm nm., majty lm nm.

Wiktionary

# majczak

nazwisko

SJP.pl

# majda

machać, wywijać, kiwać czymś; majtać, fajtać

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bohdana Majda – polska aktorka
- Krzysztof Majda – polski piłkarz
- Michał Majda – polski wojskowy
- Tadeusz Majda – polski orientalista, turkolog
- Wojciech Majda – polski scenograf filmowy

Wikipedia

# majdać

machać, wywijać, kiwać czymś; majtać, fajtać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. majdnąć)

(1.1) zob. majtać.

czasownik zwrotny niedokonany majdać się (dk. majdnąć się)

(2.1) zob. majtać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

czas. majdnąć dk., majtać ndk., majtnąć dk., pomajtać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|belontać.

Wiktionary

# majdak

nazwisko

SJP.pl

# majdan

potocznie: duży bagaż, czyjeś rzeczy, toboły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w Rumunii, na Bukowinie, zamieszkana przez mniejszość polską

Wiktionary

- majdan – termin urbanistyczny
  - Majdan – plac w Kijowie
- majdan – środkowa część łuku

Wikipedia

# majdanek

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. dzielnica Lublina;
3. dzielnica Tarnobrzega;
4. hitlerowski obóz koncentracyjny w Lublinie w latach 1941-1944

SJP.pl

- KL Lublin – były, nazistowski, niemiecki obóz koncentracyjny na peryferiach Lublina, zwany potocznie Majdankiem.

Wikipedia

# majdaniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. złodziejska złodziej, który kradnie na dworcach

(1.2) gw-pl|Warszawa. osoba, która rozwozi gazety do kiosków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: majˈdãɲaʃ, AS: mai ̯dãńaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majdan

Wiktionary

# majdanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od majdan

Wiktionary

Majdan Graniczny, Majdan Pograniczny, Majdanik (ukr. Майдан Граничний) – część wsi Tłumaczyk na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie nadwórniańskim. Dawniej samodzielna miejscowość.

Dawniej był przysiółek Majdanu Średniego, w II RP w powiecie nadwórniańskim województwa stanisławowskiego. 15 czerwca 1934 odłączono go od Majdanu Średniego i włączono do powiatu kołomyjskiego. 5 września 1934 Majdan Graniczny utworzył gromadę w nowo utworzonej gminie Tłumaczyk.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To nie majdan, lecz tylko mały majdanik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majdan m.

Wiktionary

# majdankowski

→ Majdanek

SJP.pl

#### Patrz:

Majdanek

# majdański

→ Majdan

SJP.pl

#### Patrz:

Majdan

# majdok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mańkut

Wiktionary

# majdrować

majstrować; potocznie:
1. nieudolnie naprawiać lub obsługiwać coś;
2. manipulować przy czymś

SJP.pl

# majdziński

nazwisko

SJP.pl

# majecki

nazwisko

SJP.pl

# majek

1. rodzaj z rodziny oleicowatych (majkowatych), obejmujący liczne gatunki metalicznie zielonych chrząszczy długości 12-22 mm, używanych dawniej do produkcji leków i afrodyzjaków, zamieszkujący głównie kraje zwrotnikowe;
2. majka lekarska, majka kantaryda - chrząszcz z rodziny oleicowatych (majkowatych), o zielonej metalicznej barwie i ciele długości od 12 do 22 mm, którego krew zawiera drażniącą substancję - kantarydynę, stosowaną dawniej w lecznictwie; kantaryda, pryszczel lekarski, pryszczawka, mucha hiszpańska

SJP.pl

# majenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maj m.

przym. majowy

Wiktionary

# majer

nazwisko

SJP.pl

- Majer – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w mieście Vrbovsko
- Majer – imię męskie
- Majer – nazwisko

Wikipedia

# majeran

roślina przyprawowa i lecznicza z rodziny jasnotowatych; majeranek, lebiodka majeranek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. majeranek

Wiktionary

# majeranek

1. roślina przyprawowa i lecznicza z rodziny jasnotowatych; majeran, lebiodka majeranek;
2. przyprawa z suszonych liści tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;

(1.2) kulin. przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

Wiktionary

Lebiodka majeranek, majeranek ogrodowy (Origanum majorana L.) – gatunek rośliny należący do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae Lindl.). Inne nazwy zwyczajowe: majoran, mariolka. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego, ale obecnie rośnie dziko tylko na Cyprze i w Turcji. Jest natomiast uprawiany w wielu rejonach świata. Używany jest jako przyprawa, roślina lecznicza i kosmetyczna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od zeszłego roku uprawiam majeranek w doniczkach.

(1.2) Dorzuć do grochówki odrobinę majeranku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmajɛˈrãnɛk, AS: mai ̯erãnek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. majerankowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lebiodka majeranek, majeranek ogrodowy, majeran ogrodowy

Wiktionary

# majerankowy

przymiotnik od: majeranek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z majerankiem, dotyczący majeranku; zawierający majeranek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majeranek mrz.

Wiktionary

# majerczyk

nazwisko

SJP.pl

# majerek

nazwisko

SJP.pl

# majerkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# majerowicz

nazwisko

SJP.pl

# majerski

nazwisko

SJP.pl

- Juliusz Majerski (1908-1982) – malarz abstrakcjonista
- Stanisław Majerski (architekt) (1872-1926) – architekt
- Stanisław Majerski (geograf) (1852-1926) – geograf i historyk
- Zygmunt Majerski (1909-1979) – architekt

Wikipedia

# majestacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od majestat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie majestat, lecz tylko mały majestacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majestat m.

Wiktionary

# majestat

1. dostojeństwo, powaga;
2. godność monarchy; monarcha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy

(1.2) godność i władza monarchy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈjɛstat, AS: mai ̯estat

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. majestatyczny

rzecz. majestacik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dostojeństwo, dostojność, powaga, okazałość, godność, podn. patos, wzniosłość, podniosłość

(1.2) godność, królewskość

Wiktionary

# majestatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: majestatycznie

SJP.pl

# majestatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: majestatyczny

SJP.pl

# majestatyczność

1. pełen dostojeństwa i powagi
2. imponujący wielkością i okazałością

SJP.pl

# majestatyczny

1. pełen majestatu, dostojeństwa; wyniosły, wspaniały;
2. dawniej: związany z monarchą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. pełen dostojnej powagi

(1.2) imponujący okazałością, wspaniałością; wielki, okazały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stern był mężczyzną przystojnym i noszącym się w sposób nieco majestatyczny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmajɛstaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: mai ̯estatyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majestat m., majestatyczność ż.

przym. majestatowy

przysł. majestatycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dostojny, wzniosły, dumny, czcigodny

(1.2) wspaniały, wielki

Wiktionary

# majętniej

stopień wyższy od przysłówka: majętnie

SJP.pl

# majętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: majętny

SJP.pl

# majętność

1. dawniej: majątek ziemski;
2. stan posiadania, zamożności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. majątek ziemski, posiadłość ziemska, dobra

(1.2) przest. to, co ktoś posiada, mienie

(1.3) przest. dostatek, bogactwo, zamożność

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈjɛ̃ntnɔɕt͡ɕ, AS: mai ̯ẽntność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majątek m.

przym. majątkowy, majętny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dobra

(1.3) dostatek, bogactwo, zamożność

Wiktionary

# majętny

przestarzałe: zamożny, bogaty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) posiadający duży majątek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Głęboko zastanawiała ich także sytuacja majątkowa państwa D., którzy do tej pory, z kablówką, samochodem i wynajętym dzieckiem, wyglądali im na całkiem majętnych.

(1.1) Musiało to być intratne zajęcie, jako że wkrótce Mostowi stają się jednymi z majętniejszych gazdów w Poroninie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈjɛ̃ntnɨ, AS: mai ̯ẽntny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majętność ż., majętnik m., majątek m.

przym. majątkowy

przysł. majętnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zamożny, bogaty

Wiktionary

# majeutyczny

metoda majeutyczna - metoda nauczania wymyślona i stosowana przez Sokratesa, polegająca na skłanianiu do samodzielnego rozwiązania problemu poprzez stawianie kolejnych pytań

SJP.pl

# majeutyka

metoda nauczania filozofii, polegająca na takim zadawaniu pytań, by rozmówca sam doszedł do prawidłowego twierdzenia; metoda majeutyczna

SJP.pl

Metoda majeutyczna – stworzona przez Sokratesa dialogiczna metoda filozoficzna (część metody sokratycznej), której celem jest wspólne dotarcie do prawdy. Polega ona na wydobywaniu z dyskutanta nieuświadomionej przez niego wiedzy prawdziwej.

Sokrates uważał, że sam nie posiada wiedzy, nie mógł jej więc nauczać w tradycyjny sposób. Starał się natomiast wspólnie z uczniami i dyskutantami dotrzeć do wiedzy. Dyskusja taka nie miała polegać na zbijaniu argumentów i przekonywaniu, lecz wydobywaniu wiedzy nieuświadomionej czy niejasno przeczuwanej.

Wikipedia

# majewicz

nazwisko

SJP.pl

- Alfred Franciszek Majewicz (ur. 1949) – polski językoznawca, filolog, profesor, poliglota znający 10 języków biegle i 40 biernie
- Georg Majewicz (1897-1965) – niemiecki malarz
- Henryk Majewicz (1925-2013) – polski zegarmistrz, powstaniec warszawski
- Mieczysław Edward Majewicz (1899-1985) – polski żołnierz, plutonowy podchorąży Wojska Polskiego, powstaniec warszawski
- Ryszard Andrzej Majewicz (ur. 1960) – polski specjalista ds. gospodarki wodnej, działacz Solidarności, radny Wrocławia, wiceprezes Fundacji Otwartego Muzeum Techniki
- Stefan Majewicz (1910-1944) – polski nauczyciel, urzędnik i żołnierz, porucznik Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej, cichociemny, kawaler Orderu Virtuti Militari

Wikipedia

# majewski

nazwisko

SJP.pl

Majewski (forma żeńska: Majewska; liczba mnoga: Majewscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 46 379 osób.

Wikipedia

# majgier

nazwisko

SJP.pl

# majka

1. rodzaj z rodziny oleicowatych (majkowatych), obejmujący liczne gatunki metalicznie zielonych chrząszczy długości 12-22 mm, używanych dawniej do produkcji leków i afrodyzjaków, zamieszkujący głównie kraje zwrotnikowe;
2. majka lekarska, majka kantaryda - chrząszcz z rodziny oleicowatych (majkowatych), o zielonej metalicznej barwie i ciele długości od 12 do 22 mm, którego krew zawiera drażniącą substancję - kantarydynę, stosowaną dawniej w lecznictwie; kantaryda, pryszczel lekarski, pryszczawka, mucha hiszpańska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Maja

Wiktionary

- Majka – zdrobnienie od imienia Maja
- majka (Lytta) – rodzaj chrząszczy z rodziny oleicowatych
- Majka – serial telewizyjny
- Majka – nagroda muzyczna imienia Marii „Majki” Jurkowskiej przyznawana przez redakcję muzyczną Programu III Polskiego Radia
- Majka Jeżowska (ur. 1960) – polska piosenkarka i kompozytorka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Majkę Nowak znam już od podstawówki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmajka, AS: mai ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Majeczka, Majunia

Wiktionary

# majkifer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. nazwa systematyczna|Melolontha melolontha|Linnaeus|ref=tak., chrabąszcz majowy

Wiktionary

# majkong

gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych; majkong krabożerny, lis krabojad

SJP.pl

Majkong (Cerdocyon) – rodzaj ssaków z rodziny psowatych (Canidae).

Wikipedia

# majkop

stolica Adygei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei;

Wiktionary

Majkop (ros. Майко́п, adygejski Мыекъуапэ, Məeqwāpă) – stolica Adygei, autonomicznej republiki, wchodzącej w skład Federacji Rosyjskiej, leżąca nad Biełą.

Miasto dało nazwę kulturze majkopskiej, która rozwijała się na terenach północnego Kaukazu we wczesnej epoce brązu. Zachowały się z jej czasów kurhany, w tym królewski kurhan badany w 1897 roku (patrz: kurhan Majkop).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. majkopianin m., majkopianka ż.

przym. majkopski

Wiktionary

# majkopski

→ Majkop (stolica Adygei)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Majkopem, dotyczący Majkopu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Majkop mrz.

Wiktionary

# majkowate

rodzina owadów z rzędu chrząszczy; oleicowate

SJP.pl

Oleicowate, majkowate (Meloidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy.

Wikipedia

# majkowaty

o cechach majkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# majkowski

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Majkowski (1876–1938) – kaszubski pisarz, dziennikarz, poeta i dramaturg, działacz społeczny, kulturalny, polityczny, doktor medycyny i lekarz.
- Andrzej Majkowski (ur. 1939) – polski dyplomata, urzędnik, w latach 1996–2005 podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP.
- Benedykt Majkowski (1893–1953) – polski oficer, podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
- Boļeslavs Maikovskis (Bolesław Majkowski) (1904–1996) – łotewski oficer policji pomocniczej na służbie niemieckiej.
- Bolesław Majkowski – polski kierowca rajdowy.
- Edmund Majkowski (1929–2009) – polski artysta rzeźbiarz, specjalizujący się w tematyce batalistycznej i historycznej.
- Jan Majkowski (1828–1905) – polski działacz polityczny członek Centralnego Komitetu Narodowego, współautor Manifestu 22 stycznia.
- Jerzy Majkowski (1928–2019) – polski działacz konspiracji w czasie II wojny światowej oraz powojenny działacz kombatancki, prof. zw. dr hab. n. med.
- Józef Majkowski (1915–1987) – polski jezuita, duszpasterz akademicki, wykładowca psychologii religii i teologii ascetycznej, doktor nauk kościelnych, poeta.
- Krzysztof Majkowski (ur. 1957) – polski polityk, z zawodu energetyk, senator VII kadencji.
- Krzysztof Majkowski (ur. 1978) – polski hokeista i trener.
- Marian Majkowski (1912–1926) – polski pisarz kaszubski.
- Zbigniew Majkowski (1946–2011) – polski artysta projektant, profesor krakowskiej ASP.

Wikipedia

# majkowy

tyczący się majki

SJP.pl

# majkut

nazwisko

SJP.pl

# majluft

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. zob. majówka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmajluft, AS: mai ̯luft

Wiktionary

# majna

ptak z rodziny szpaków, występujący na Nowej Gwinei, Archipelagu Bismarcka i Wyspach Salomona

SJP.pl

# majnusz

nazwisko

SJP.pl

# majolika

1. rodzaj fajansu specyficznie farbowanego i wypalanego;
2. wyrób z tego fajansu, zwłaszcza naczynie z Włoch lub Hiszpanii z XVI-XVII wieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) materiał ceramiczny z gliny pokrytej polewą ołowiowo-cynową;

Wiktionary

Majolika – ceramika pokryta nieprzezroczystą polewą ołowiowo-cynową o bogatej kolorystyce. Rodzaj fajansu produkowanego we Włoszech od XIV do XVII w.

Z majoliki wyrabiano przede wszystkim bogato zdobione naczynia. Produkcja majoliki rozwinęła się pod wpływem ceramiki mauretańsko-hiszpańskiej, importowanej do Włoch przez Majorkę (stąd nazwa). W XV wieku produkcję rozpoczęto także we Florencji (wprowadzono rzeźby z majoliki). Na początku XVI w. rozwinął się styl istoriato (narracyjny), czyli zdobienie scenami mitologicznymi, historycznymi oraz biblijnymi. Malarzami tego stylu byli zazwyczaj wybitni artyści, a inspiracji szukali w dziełach Rafaela i jego uczniów.

Wikipedia

# majolikowy

przymiotnik od: majolika

SJP.pl

# majonez

sos do potraw sporządzony z żółtek, oliwy i przypraw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

Wiktionary

Majonez (z fr. mayonnaise) – gęsty sos, emulsja wytwarzana z oleju roślinnego, żółtek jajek i dodatków smakowych, o szerokim zastosowaniu kulinarnym.

Początkowo wyrabiany domowo (ręcznie) na bieżące potrzeby, od początku XX wieku także przemysłowo, w postaci do dłuższego przechowywania. Głównym składnikiem klasycznego majonezu jest oliwa z dodatkiem surowego żółtka, jako składnika emulgującego, przyprawiona octem winnym lub cytryną, solą i białym pieprzem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na kanapki wolę majonez bardziej niż masło.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈjɔ̃nɛs, AS: mai ̯õnes

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majonezówka ż.

:: zdrobn. majonezik m.

przym. majonezowy

Wiktionary

# majóneza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. majonez

Wiktionary

# majonezowy

przymiotnik od: majonez

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z majonezem, dotyczący majonezu; zawierający majonez

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majonez mrz.

Wiktionary

# major

oficerski stopień wojskowy, wyższy rangą od kapitana; żołnierz mający ten stopień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmajɔr, AS: mai ̯or

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. mjr

Wiktionary

# majoracki

związany z majoratem; majoratowy

SJP.pl

# majoran

gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych; majeranek ogrodowy, lebiodka majeranek

SJP.pl

# majoranta

pojęcie z zakresu teorii szeregów nieskończonych

SJP.pl

# majorat

1. sposób dziedziczenia, według którego cały majątek przechodzi na najstarszego syna lub jego najbliższego krewnego;
2. majątek dziedziczony w taki sposób;
3. w dawnej Polsce: wielki, niepodzielny majątek rodowy; ordynacja

SJP.pl

- majorat (majątek) – ordynacja, która może być dziedziczona tylko przez najstarszego syna lub innego najstarszego krewnego

Wikipedia

# majoratowy

związany z majoratem; majoracki

SJP.pl

# majorczyk

nazwisko

SJP.pl

# majordom

zarządca dworu i dóbr królewskich w państwach frankońskich; majordomus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik w państwie frankijskim

(1.2) daw. zarządca w domach możnowładców;

Wiktionary

- Majordom – urzędnik zarządzający dworem władcy w średniowiecznej Europie
- Majordom – zarządca w rezydencjach, zarządzający również służbą

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grimoald został majordomem Austrazji po śmierci ojca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majordomostwo n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) majordomus

(1.2) majordomus

Wiktionary

# majordomostwo

urząd, funkcja majordoma (majordomusa)

SJP.pl

# majordomus

zarządca dworu i dóbr królewskich w państwach frankońskich; majordom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik w państwie frankijskim

(1.2) daw. zarządca w domach możnowładców

Wiktionary

- Majordom – urzędnik zarządzający dworem władcy w średniowiecznej Europie
- Majordom – zarządca w rezydencjach, zarządzający również służbą

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. majordomostwo n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) majordom

(1.2) majordom

Wiktionary

# majordomuska

→ majordomus

SJP.pl

#### Patrz:

majordomus

# majorek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Majorek (strona ujednoznaczniająca)
- Stanisław Majorek – polski trener piłki ręcznej

Wikipedia

# majorette

[czytaj: mażoret] zabawka firmy Majorette

SJP.pl

# majorka

wyspa hiszpańska w zachodniej części Morza Śródziemnego; Mallorca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Wiktionary

Majorka (hiszp. i kat. Mallorca) – największa w archipelagu Balearów wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym o długości około 100 km i powierzchni 3640 km². Zamieszkuje ją 859 289 mieszkańców. Głównym miastem i stolicą wyspy jest Palma.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Majorce żyje około 800 tysięcy mieszkańców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Majorkańczyk mos., Majorkanin mos., Majorkanka ż., majorkiński m.

przym. majorkański, majorkiński

Wiktionary

# majorkańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Majorki; osoba z tej wyspy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Majorka ż., Majorkanin mos.

:: fż. Majorkanka ż.

przym. majorkański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Majorkanin

Wiktionary

# majorkanin

mieszkaniec Majorki (wyspy na Morzu Śródziemnym)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Majorki; osoba z tej wyspy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Majorka ż., Majorkańczyk mos.

:: fż. Majorkanka ż.

przym. majorkański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Majorkańczyk

Wiktionary

# majorkanka

mieszkanka Majorki (wyspy na Morzu Śródziemnym)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Majorki; kobieta z tej wyspy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Majorka ż.

:: fm. Majorkanin mos.

przym. majorkański

Wiktionary

# majorkański

→ Majorka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Majorką, dotyczący Majorki

Wiktionary

#### Patrz:

Majorka

#### Przykłady

(1.1) W roku 1328 najmniej 20 statków majorkańskich popłynęło do środkowej Barbarii. Należy tu jednak zaznaczyć, że statki majorkańskie były raczej niewielkie i pod względem tonażu nie mogły się mierzyć z barcelońskimi, a tym bardziej z genueńskimi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Majorkańczyk mos., Majorka ż., Majorkanin mos., Majorkanka ż.

Wiktionary

# majorostwo

major z żoną

SJP.pl

# majorowa

potocznie: żona majora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żona majora

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmajɔˈrɔva, AS: mai ̯orova

Wiktionary

# majorowski

→ major; majorski

SJP.pl

# majorowy

1. oparty na gamie z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem; dur, durowy, major;
2. żartobliwie: należący do majora; majorski, majorowski

SJP.pl

# majors

[czytaj: mejdżers] określenie największych wytwórni muzycznych narzucających swoje prawa innym

SJP.pl

# majorski

→ major; majorowski

SJP.pl

# majorstwo

stopień, ranga, stanowisko majora; majorostwo

SJP.pl

# majorytet

większość, przewaga głosów przy głosowaniu

SJP.pl

# majoryzacja

liczebna dominacja w głosowaniu, przeprowadzanie woli większości głosujących

SJP.pl

Majoryzacja – górne ograniczanie wartości bezwzględnej danej funkcji przez funkcję wykładniczą (np. eksponencjalną).Warunek ten zapisuje się w postaci:Dla każdego t>0 istnieje takie M oraz d, że zachodzi zależność:

|f(t)|<Me^{dt}

Warunek majoryzacji stosuje się np. przy sprawdzaniu zbieżności całki z transformatą Laplace'a.

Wikipedia

# majorzysko

zgrubienie od: major; poufale o majorze

SJP.pl

# majotta

wspólnota departamentalna Francji, położona w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

(1.2) geogr. polit. terytorium zamorskie Francji na wyspie Majotcie (1.1)

Wiktionary

Majotta (fr. Mayotte, Département de Mayotte) – francuski departament i region zamorski położony w Kanale Mozambickim na Oceanie Indyjskim.

Powierzchnia departamentu wynosi 374 km², w tym głównej wyspy 363 km². W roku 2018 liczyła 256 518 mieszkańców. Językiem urzędowym jest francuski. Ponadto w użyciu jest dialekt języka suahili – maore (shimaore). Dominującą religią jest islam, który wyznaje 97% mieszkańców wyspy. Klimat zwrotnikowy morski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Majotta jest terytorium zamorskim Francji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈjɔtːa, AS: mai ̯o•ta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Majotyjczyk mos., Majotyjka ż.

przym. majotyjski

Wiktionary

# majotyjczyk

mieszkaniec Majotty (wspólnoty departamentalnej Francji położonej w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Majotty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Majotta ż.

:: fż. Majotyjka ż.

przym. majotyjski

Wiktionary

# majotyjka

mieszkanka Majotty, wspólnoty departamentalnej Francji położonej w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów

SJP.pl

# majotyjski

przymiotnik od: Majotta (wspólnota departamentalna Francji, położona w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Majottą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Majotta ż., Majotyjczyk m., Majotyjka ż.

Wiktionary

# majowe

nabożeństwo majowe

SJP.pl

# majowie

grupa ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących półwysep Jukatan oraz stan Chiapas w południowo-wschodnim Meksyku, Gwatemalę, Belize i zachodnie obszary Hondurasu

SJP.pl

Majowie – grupa ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących południowo-wschodni Meksyk (półwysep Jukatan i stan Chiapas), Gwatemalę, Belize i zach. Honduras.

Wikipedia

# majówka

1. wycieczka za miasto późną wiosną lub latem;
2. otwarta impreza na powietrzu w okresie wiosennym lub letnim;
3. dni wolne od pracy z okazji Święta Pracy oraz Święta Konstytucji Trzeciego Maja;
4. potocznie: nabożeństwo majowe;
5. środowiskowo: ciężarna kobieta o terminie porodu planowanym na maj;
6. majówka wiosenna - gatunek grzyba z rodziny kępkowcowatych; gęśnica wiosenna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. organizowana w maju, albo ogólnie wiosną lub latem, wycieczka za miasto

(1.2) pot. wspólne określenie Święta Pracy i Święta Narodowego Trzeciego Maja razem z dniami wolnymi od pracy przypadającymi tuż przed lub tuż po nich

(1.4) rel. nabożeństwo majowe ku czci Matki Bożej;

(1.5) gw-pl|Bukowina. narcyz

(1.6) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. wczesny owoc czereśni

Wiktionary

- majówka – wiosenna wycieczka za miasto
- nabożeństwo majowe
- majówka, gęśnica (Calocybe) – rodzaj grzyba z rodziny gąskowatych
- Majówka – struga, dopływ Młynówki
- Majówka – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Majówkę 2016 uważamy za otwartą. Gdzie jesteście?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈjufka, AS: mai ̯ufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maj m., maik m., majówczarz m., majówkarz m., majówkowicz m.

czas. majówkować

przym. majówkowy, majowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) majluft

(1.4) nabożeństwo majowe

Wiktionary

# majówkowy

przymiotnik od: majówka

SJP.pl

# majownik

roślina z rodziny liliowatych, podobna do konwalii, rosnąca w lasach liściastych; konwalijka dwulistna

SJP.pl

- przytulia wonna
- konwalijka dwulistna

Wikipedia

# majowski

dotyczący Majów, właściwy Majom; majański, majski

SJP.pl

# majowy

przymiotnik od: maj

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z majem, dotyczący maja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈjɔvɨ, AS: mai ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maj m., majówka ż., maik m., majenie n., umajenie n.

czas. maić ndk., umaić dk.

Wiktionary

# majsak

nazwisko

SJP.pl

# majsel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Poznań. przecinak

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Meissel.

uwagi.

inna pisownia: majzel

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|przecinak.

źródła.

== majsel (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) techn. przecinak

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Meissel.

uwagi.

inna pisownia: majzel

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|przecinak.

źródła.

== majsel (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) techn. przecinak

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# majski

dotyczący Majów, właściwy Majom; majański, majowski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Mają (rzeką na Syberii w Rosji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maja ż.

Wiktionary

# majster

1. rzemieślnik prowadzący warsztat, szkolący uczniów w swoim rzemiośle;
2. osoba o odpowiednim przygotowaniu zawodowym nadzorująca pracę podległych sobie robotników;
3. potocznie: dobry fachowiec; specjalista, mistrz;
4. potocznie: człowiek zręczny, sprytny, zdolny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) samodzielny rzemieślnik, który prowadzi warsztat i szkoli uczniów

(1.2) osoba, która bezpośrednio nadzoruje pracę robotników w fabryce lub na budowie

Wiktionary

- Majster, polski miesięcznik typu zrób to sam (od 1993)
- majster (pot.) – mistrz (wykwalifikowany pracownik)

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. majsterkowanie n., zmajstrowanie n., majstrowanie n., majstrowa ż., majsterka ż., majstrówna ż.

czas. majstrować ndk., majsterkować ndk., zmajstrować dk.

przym. majstrowy

Wiktionary

# majster-klepka

majsterklepka; potocznie:
1. mężczyzna umiejący dobrze wykonać różne, stosunkowo proste naprawy i prace remontowe; złota rączka;
2. mężczyzna, który bez przygotowania fachowego zabiera się do różnych prac technicznych i robi to nieudolnie

SJP.pl

# majsterek

nazwisko

SJP.pl

# majsterka

nazwisko

SJP.pl

# majsterklepka

majster-klepka; potocznie:
1. mężczyzna umiejący dobrze wykonać różne, stosunkowo proste naprawy i prace remontowe; złota rączka;
2. mężczyzna, który bez przygotowania fachowego zabiera się do różnych prac technicznych i robi to nieudolnie

SJP.pl

# majsterkować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wykonywać ręczną pracę techniczną przy użyciu narzędzi, na ogół na własne potrzeby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ja zawsze lubiłem majsterkować i wykonywać precyzyjne naprawy, dlatego postanowiłem uczyć się w tym kierunku.

(1.1) Lubił majsterkować, więc z drewnianych listewek zrobił zręczną ramkę, na której rozpiął inny świat Jenny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmajstɛrˈkɔvat͡ɕ, AS: mai ̯sterkovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majstrówna ż., majstrowa ż., majster mos., majsterkowicz mos., majsterkowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajstlować.

Wiktionary

# majsterkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie ręcznej pracy technicznej przy użyciu narzędzi, na ogół na własne potrzeby

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmajstɛrkɔˈvãɲɛ, AS: mai ̯sterkovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majster mos., majstrowa ż., majstrówna ż., majsterkowicz mos.

czas. majsterkować ndk.

Wiktionary

# majsterkowicz

osoba lubiąca majsterkować

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba lubiąca wytwarzanie lub naprawianie rzeczy za pomocą prostych narzędzi

Wiktionary

- Zrób to sam – polski program telewizyjny
- „zrób to sam” (ang. Do it yourself) – samodzielne wykonywanie niektórych produktów
- Zrób to sam – polski film dokumentalny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wujek Róży jest majsterkowiczem, w wolnym czasie robi budki lęgowe dla ptaków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majsterkowanie n., majsterek mos., majsterka ż.

czas. majsterkować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajstlyrz.

Wiktionary

# majsterkowiczka

→ majsterkowicz

SJP.pl

#### Patrz:

majsterkowicz

# majstersinger

[czytaj: majster-z-inger] średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majsterzenger, majsterzinger, meistersinger

SJP.pl

# majstersztyk

wybitne osiągnięcie w dziedzinie sztuki; arcydzieło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. coś wyjątkowo udanego, umiejętnie przeprowadzonego; osiągnięcie

(1.2) środ. rzem. przedmiot, produkt będący sprawdzianem umiejętności zawodowych rzemieślnika, warunek uzyskania tytułu mistrza

Wiktionary

Majstersztyk (niem. Meisterstück, dosł. mistrzowskie dzieło) – praca czeladnika cechowego, będąca głównym sprawdzianem jego umiejętności przed wyzwoleniem się na mistrza. Praca taka musiała cechować się innowacyjnością i starannym wykonaniem, co oceniała rada złożona ze starszych cechu. W zależności od statusu cechu, wykonanie majstersztyku mogło wiązać się też z obowiązkiem wcześniejszej wędrówki po innych miastach w celu zapoznania się z nowymi pomysłami i technologiami, które mogłyby zostać odzwierciedlone w dziele. W ten sposób zapewniano motywację do powstawania nowości oraz przepływanie nowych pomysłów i technologii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Widziałeś go w tym najnowszym spektaklu? Jego gra to prawdziwy majstersztyk.

(1.2) Jego zegary, prawdziwe majstersztyki, zdobiły salony Wiednia i Berlina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: majˈstɛrʃtɨk, AS: mai ̯sterštyk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arcydzieło

Wiktionary

# majsterszula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wyższa szkoła artystyczna

Wiktionary

# majsterzenger

[czytaj: majster-zenger] średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majstersinger, majsterzinger, meistersinger

SJP.pl

# majsterzinger

[czytaj: majster-z-inger] średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majstersinger, majsterzenger, meistersinger

SJP.pl

# majsterzynger

[czytaj: majster-zynger] rzadko: średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majstersinger, majsterzenger, meistersinger, majsterzinger

SJP.pl

# majstrat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Kresy. urząd miejski, magistrat

Wiktionary

# majstrostwo

zajęcie, tytuł majstra (rzemieślnika prowadzącego warsztat)

SJP.pl

# majstrowa

potocznie: żona majstra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona majstra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majsterkowanie n., zmajstrowanie n., majstrowanie n., majster m., majsterka ż., majstrówna ż.

czas. majstrować ndk., majsterkować ndk., zmajstrować dk.

przym. majstrowy

Wiktionary

# majstrówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka majstra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majsterkowanie n., zmajstrowanie n., majstrowanie n., majstrowa ż., majsterka ż., majster m.

czas. majstrować ndk., majsterkować ndk., zmajstrować dk.

przym. majstrowy

Wiktionary

# majstrowski

charakterystyczny dla majstra, podobny do majstra, związany z majstrem; majsterski

SJP.pl

# majstrowy

przymiotnik od: majster

SJP.pl

# majsur

miasto w Indiach

SJP.pl

Majsur, (ang.) Mysore – historyczne państwo w południowym Dekanie, na terenie obecnych Indii, włączone do nich w 1947 roku.

Wikipedia

# majsurski

→ Majsur

SJP.pl

#### Patrz:

Majsur

# majtać

machać, wywijać, kiwać czymś; majdać, fajtać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. majtnąć)

(1.1) pot. machać czymś luźno zwisającym lub giętkim

(1.2) pot. rzucać coś lub czymś z rozmachem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmajtat͡ɕ, AS: mai ̯tać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtnąć dk., pomajtać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) majdać

(1.2) majdać

(2.1) majdać się

Wiktionary

# majtadały

potocznie: duże, szerokie majtki; majtasy

SJP.pl

# majtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. machanie czymś luźno zwisającym lub giętkim

(1.2) pot. rzucanie czymś z rozmachem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtać ndk., majtnąć dk., pomajtać dk.

Wiktionary

# majtasy

potocznie:
1. duże, szerokie majtki; majtadały;
2. krótkie spodenki chłopięce; majtki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zgrub. majtki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chyba zostawiłaś w przebieralni majtasy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majtki lm nm., majty lm nm.

Wiktionary

# majtczak

nazwisko

SJP.pl

# majteczki

1. zdrobnienie od: majtki (dolna część bielizny);
2. zdrobnienie od: majtki (krótkie spodenki chłopięce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od: majtki

(1.2) małe majtki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Na plażaaży będziecie sobie biegać w samych majteczkach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pomajtanie n., majtanie n., majtki lm nm., majtusie lm nm.

czas. majdać, majtać, majtnąć, pomajtać

Wiktionary

# majteczkowy

1. różowy o wyblakłym odcieniu; majtkowy;
2. → majteczki

SJP.pl

#### Patrz:

majteczki

# majtek

pomocnik marynarski wykonujący proste prace na statku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mar. żegl. najniższy stopniem marynarz

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|majtki.

Wiktionary

Majtek – marynarz wykonujący proste prace związane z żeglugą i utrzymywaniem porządku na statku. Majtka nazywano także chłopcem okrętowym albo pokładowym. Majtek spełniał najrozmaitsze posługi: mógł szorować pokład, klarować liny, pomagać kukowi czy przenosić wiadomości.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dwóch majtków przesiadło na szalupę i pomogło nam płynąć ku okrętowi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majtki nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chłopiec okrętowy; rzad. chłopiec pokładowy

Wiktionary

# majtki

1. dolna część bielizny zakrywająca pośladki i genitalia;
2. potocznie: krótkie spodenki chłopięce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kraw. odzież. dolna część bielizny okrywająca biodra;

(1.2) daw. odzież. spodnie męskie

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M. i W. plural|majtek.

Wiktionary

Majtki – rodzaj bielizny okrywającej zwykle genitalia, krocze i pośladki. Dawniej słowo to oznaczało również spodnie męskie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Włóż czyste majtki, kiedy pójdziesz do lekarza.

(1.1) Kiedy jej przywiózł bluzkę, nic nie mówiłam, ale kiedy się zjawił z tuzinem koronkowych majtek, całkiem przezroczystych, powiedziałam mu parę słów do słuchu, bo jakże może kawaler pannie majtki kupować, i to takie, jakby ich nie było?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmajtʲci, AS: mai ̯tʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majtek mos.

:: zgrub. majty nmos., majtasy nmos., majciochy nmos.

:: zdrobn. majteczki nmos., majtusie nmos.

przym. majtkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgrub. majty, majtasy; pot. gacie, gatki; gw-pl|Górny Śląsk|badki, batki.

Wiktionary

# majtkowy

1. różowy o wyblakłym odcieniu; majteczkowy;
2. → majtki;
3. → majtek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z majtkami, dotyczący majtek

Wiktionary

#### Patrz:

majtki;
3. → majtek

#### Powiązane:

rzecz. majtki nmos.

Wiktionary

# majtnąć

kiwnąć, wywinąć czymś; machnąć

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. majtać)

(1.1) dokonany od|majtać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmajtnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: mai ̯tnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtać ndk., pomajtać dk.

Wiktionary

# majtusie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od: majtki

(1.2) małe majtki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bożenka też biega w samych majtusiach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pomajtanie n., majtanie n., majtki lm nm., majteczki lm nm.

czas. majdać, majtać, majtnąć, pomajtać

Wiktionary

# majty

potocznie: majtki, zwłaszcza dużego rozmiaru; majtasy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zgrub. majtki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ktoś zostawił w pralce niebieskie majty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majtasy nmos., majciochy nmos., majtki lm nm.

Wiktionary

# majtyka

nazwisko

SJP.pl

# majufes

żydowska pieśń śpiewana podczas obrzędów religijnych i zwyczajowych

SJP.pl

# majuro

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Wysp Marshalla;

Wiktionary

Majuro (marsz. Mājro) – jeden z atoli łańcucha Ratak Chain w archipelagu Wysp Marshalla w środkowej części Oceanu Spokojnego. W jego skład wchodzą 64 wysepki, o łącznej powierzchni 9,17 km². Otaczają one lagunę o powierzchni około 295,05 km².

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Majuro|Ms=Majuro.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Majuro

* szwedzki: (1.1) Majuro

* włoski: (1.1) Majuro ż.

źródła.

== Majuro (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Majuro

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈʤ̑urɔ, AS: maǯuro

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Majuro

* szwedzki: (1.1) Majuro

* włoski: (1.1) Majuro ż.

źródła.

== Majuro (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Majuro

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# majuskuła

duża litera alfabetu; wersalik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) typogr. duża litera;

Wiktionary

Majuskuła (wersalik, wielka litera, duża litera) – każda z dużych liter alfabetu, tj. większego formatu i/lub innego kształtu w stosunku do małej.

W ortografii polskiej stawiana jest na początku nazwy własnej i wyrazu rozpoczynającego nowe zdanie, a także w skrótowcach i niektórych oznaczeniach (np. jednostek miar).

Majuskuła jest antonimem minuskuły.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kopista mógł zrobić błąd z powodu graficznego podobieństwa słów greckich pisanych majuskułami (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmajuˈskuwa, AS: mai ̯uskuu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. majuskułowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) duża litera, wielka litera, wersalik

Wiktionary

# majuskułowy

przymiotnik od: majuskuła

SJP.pl

# majyntny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. majętny, bogaty

Wiktionary

# majzel

stalowe narzędzie o ostrzu tnącym, używane do cięcia blachy, prętów itp.; mesel, messel, przecinak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraków. techn. przecinak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. majzlik mrz.

Wiktionary

# majzlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. przecinak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. majzel m.

Wiktionary

# mak

1. pospolity kwiat polny rośliny o tej samej nazwie, często występujący w zbożach jako chwast;
2. potocznie:
a) komputer marki Macintosh; mac, macintosh;
b) restauracja sieci McDonald's

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Papaver|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny makowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju mak (1.1)

(1.3) spoż. nasiona maku (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. franczyza, sieć restauracji McDonald’s

(2.2) pot. jedna z restauracji sieci McDonald’s

Wiktionary

Mak (Papaver L.) – rodzaj roślin z rodziny makowatych (Papaveraceae). Jest rodzimy dla Eurazji, Afryki i Ameryki Północnej. Zalicza się do niego w zależności od ujęcia od ok. 100 do niemal 150 gatunków. Niemal wszystkie gatunki występują na półkuli północnej i poza gatunkami introdukowanymi tylko jeden rośnie w Afryce Południowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) W złotej pszenicy gdzieniegdzie zauważyć można czerwone maki.

(1.3) Podobno mak zawiera w sobie pewne ilości substancji narkotycznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mak, AS: mak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makówka ż., makowiec m., makucha ż., makiełka ż.

:: zdrobn. maczek m.

przym. makowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) lud. mak dziki, panienki, patruch

Wiktionary

# mak-yks

postać nieszczęśliwego, oderwanego od rzeczywistości młodzieńca ze sztuki Norwida "Pierścień wielkiej damy"

SJP.pl

# mąka

produkt otrzymywany przez zmielenie nasion niektórych zbóż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

Wiktionary

Mąka – produkt powstały w wyniku silnego rozdrobnienia ziarna zbóż lub np. orzechów (kokosów, migdałów), cechujący się drobną granulacją i sypką konsystencją.

W zależności od rodzaju zboża, z którego ją otrzymano, może być zastosowana do różnych celów – spożywczych, paszowych lub przemysłowych. Powszechnie jest używana do produkcji pieczywa, wyrobów cukierniczych i makaronów oraz przeróżnych potraw, jak naleśniki, pierogi itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mąka powstaje w młynach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɔ̃ŋka, AS: mõŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mączniak m., mączlik m., omączanie n., omączenie n., mącznica ż.

:: zdrobn. mączka ż.

czas. omączać ndk., omączyć dk.

przym. mączny, mąkowy, mączysty

przysł. mącznie

Wiktionary

# makabra

coś przerażającego; okropność; koszmar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś wzbudzającego grozę, coś strasznego

Wiktionary

- Makabra – termin oznaczający okropność, grozę, koszmar.
- Makabra – włoski horror z 1980 roku

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈkabra, AS: makabra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makabryczność ż., makabreska ż.

przym. makabryczny

przysł. makabrycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) okropność, koszmar

Wiktionary

# makabreska

drobny utwór literacki zawierający elementy grozy i groteski

SJP.pl

Makabreska – utwór literacki, zwykle sceniczny, w którym dominują elementy grozy, groteski i czarnego humoru.

Przykładem makabreski są niektóre utwory Edgara Allana Poego, Rolanda Topora czy twórczość Tima Burtona.

Wikipedia

# makabrycznie

przysłówek

(1.1) w makabryczny sposób

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makabryczność ż., makabreska ż., makabra ż.

przym. makabryczny

Wiktionary

# makabryczniej

stopień wyższy od przysłówka: makabrycznie

SJP.pl

# makabryczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: makabryczny

SJP.pl

# makabryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co makabryczne; cecha tych, którzy są makabryczni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makabra ż., makabryzm m.

przym. makabryczny

przysł. makabrycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koszmarność, makabryzm

Wiktionary

# makabryczny

mający cechy makabry, budzący grozę; przerażający, potworny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy dotarli do miasta ogarniętego zarazą, ich oczom ukazał się makabryczny widok stosów ciał leżących na ulicach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmakaˈbrɨt͡ʃnɨ, AS: makabryčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makabryczność ż., makabra, makabreska

przysł. makabrycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) potworny, straszliwy, ohydny

Wiktionary

# makabryzm

budzenie grozy; przerażanie

SJP.pl

# makabryła

potocznie: brzydka budowla

SJP.pl

Makabryła – antynagroda architektoniczna przyznawana przez portal bryla.pl, należący do koncernu Agora, budynkom, pomnikom lub innym budowlom, które nie pasują do otoczenia, są nieproporcjonalne lub niefunkcjonalne. Przyznawana była równolegle z nagrodą „Bryła Roku”.

Plebiscyt organizowany był w latach 2008–2018 i dotyczył budynków z lat 2007–2017. O wynikach decydowały głosy internautów.

Wikipedia

# makadam

dwuwarstwowa nawierzchnia tłuczniowa do pokrywania dróg

SJP.pl

Makadam – nawierzchnia drogowa złożona z dwóch uwałowanych warstw tłucznia: dolnej – o większej ziarnistości i górnej – o ziarnistości mniejszej. Warstwy tłucznia uwałowane są na podłożu z piasku. Nazwa pochodzi od nazwiska szkockiego wynalazcy metody szybkiej budowy dróg Johna Loudona McAdama (1756 – 1836).

Wikipedia

# makadamia

rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny srebrnikowatych, których owocem jest pestkowiec

SJP.pl

Wikipedia

# makadamizacja

utwardzanie nawierzchni drogi przy pomocy makadamu, dwóch warstw tłucznia kamiennego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. system budowy dróg polegający na pokrywaniu koryta drogi drobno tłuczonymi kamieniami i ugniataniu ich w solidną warstwę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uskarżają się bardzo na makadamizację bulwarów, które teraz tylko wśród tumanów kurzu przebywać można.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makadam m.

czas. makadamizować ndk.

przym. makadamowy

Wiktionary

# makadamowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. związany z makadamem, dotyczący makadamu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makadam mrz., makadamizacja ż.

przym. makadamizować ndk.

Wiktionary

# makagiga

twarde ciastko zrobione głównie z miodu, cukru, rozdrobnionych orzechów i niekiedy maku; makagigi

SJP.pl

Makagigi (lub makagiga) – w kuchni polskiej, rodzaj ciastka lub trwałego wyrobu cukierniczego zaliczanego do grylażowych. Makagigi wykonuje się z cukru, miodu, rozdrobnionych orzechów (w tym prażonych fistaszków lub migdałów) i, opcjonalnie, maku.

Wikipedia

# makagigi

twarde ciastko zrobione głównie z miodu, cukru, rozdrobnionych orzechów i niekiedy maku; makagigi

SJP.pl

Makagigi (lub makagiga) – w kuchni polskiej, rodzaj ciastka lub trwałego wyrobu cukierniczego zaliczanego do grylażowych. Makagigi wykonuje się z cukru, miodu, rozdrobnionych orzechów (w tym prażonych fistaszków lub migdałów) i, opcjonalnie, maku.

Wikipedia

# makaira

rodzaj ryb z rodziny żaglicowatych

SJP.pl

Makaira – monotypowy rodzaj ryb okoniokształtnych z rodziny żaglicowatych (Istiophoridae). Wcześniej zaliczano do niego kilka innych gatunków określanych zwyczajową nazwą marliny, obecnie klasyfikowanych w rodzajach Istiompax i Tetrapturus.

Wikipedia

# makak

małpa z nadrodziny małp wąskonosych, zwierzę o szczątkowym ogonie, krępej budowie ciała oraz czarnej lub ciemnobrązowej, długiej sierści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Macaca|ref=tak., niewielka, wąskonosa małpa;

Wiktionary

- makak – ogólne określenie małpy z rodziny makakowatych, z rodzaju Macaca, a w szczególności:
  - makak berberyjski (magot, Macaca sylvanus)
  - makak czarny (Macaca maura)
  - makak japoński (Macaca fuscata)
  - makak krabożerny (Macaca fascicularis)
  - makak królewski (rezus, Macaca mulatta)
  - makak lwi (wanderu, Macaca silenus)
  - makak skalny (Macaca munzala)

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Można tu spotkać makaki, zagrożone wyginięciem lamparty, prowadzące nocne życie żenety oraz tchórze.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈmakak, AS: makak

  Wiktionary

# makakowate

rodzina ssaków naczelnych, obejmująca kilkadziesiąt gatunków; koczkodanowate

SJP.pl

Wikipedia

# makakowaty

o cechach makakowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# makalu

szczyt w Himalajach, na granicy Nepalu i Chin, piąty pod względem wysokości na Ziemi

SJP.pl

Wikipedia

# makam

w muzyce arabskiej: model melodyczny mający określoną skalę, schemat rytmu, dźwięk centralny, formuły melodyczne i właściwe sobie ozdobniki; maqam

SJP.pl

Makam (arab. مقام – maqām) wzorzec melodyczny w tradycyjnej muzyce arabskiej. Charakterystyczne elementy makamu to skala często wykorzystująca ćwierćtony, modulację i intonację. Makamy mogą być używane w muzyce wokalnej lub instrumentalnej i nie zawierają w sobie żadnych schematów rytmicznych.

Wikipedia

# makama

gatunek literacki w klasycznej prozie arabskiej, krótka opowieść obyczajowa lub satyryczna pisana prozą ze wstawkami wierszowanymi

SJP.pl

Makama (maqama, makame) (po arabsku مقامة, l.mn. maqāmāt مقامات oznacza zgromadzenie, miejsce zbiórki) – gatunek literacki wywodzący się z literatury arabskiej będący narratywną prozą wierszowaną.

Za inspirację do powstania gatunku powszechnie uchodzą opowiadania zabawiające (hadis) Ibn Durajda (zm. 933). Właściwym twórcą makam był jednak Al-Hamadani, tworzący w X wieku. Makamy są klasyczną formą literatury arabskiej, rodzajem krótkiego opowiadania łotrzykowskiego, łączącego tradycję ludową i opowieści popularne. Pisaną pięknym literackim językiem (sadż). Szczególnie popularne były między X a XII wiekiem na Bliskim Wschodzie. Wydawane w zbiorkach o ustalonej liczbie makamat, około 50. Później liczba ta ustaliła się na 52. Zbiory makamat ilustrowano miniaturami, które stanowiły pierwszy przykład sztuki malarskiej w islamie.

Wikipedia

# makao

gra w karty, w której obowiązuje zmienny kolor atutowy w kolejnych rozgrywkach jednego cyklu tej gry; macao

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. zob. Makau.

Wiktionary

- Makau − region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej
- Makao − gra karciana
- Mação − miasto w Portugalii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hongkong, Makao i Tajwan są trzema cierniami, boleśnie tkwiącymi w świadomości chińskich przywódców.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Makau.

źródła.

== Makao (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. Makau

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# makar

nazwisko

SJP.pl

Makar (nep. माकर) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Lumbini w dystrykcie Nawalparasi. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 4003 gospodarstw domowych i 20594 mieszkańców (10512 kobiet i 10082 mężczyzn).

Wikipedia

# makara

nazwisko

SJP.pl

Makara – w mitologii indyjskiej stwór wodny przedstawiany z paszczą krokodyla i ogonem ryby lub jako półsłoń-półryba. Może mieć cztery bądź dwie łapy. W ikonografii hinduskiej często występuje jako wahana (symboliczny wierzchowiec) bóstw związanych z wodą, np. Gangi, bogini rzeki Ganges lub boga wód Waruny. Motyw makary jest często wykorzystywany jako element zdobniczy.W kalendarzu hinduskim makara jest odpowiednikiem znaku Koziorożca, stąd nazwa święta makar sankranti.

Wikipedia

# makarczuk

nazwisko

SJP.pl

# makarczyk

nazwisko

SJP.pl

# makarena

taniec wywodzący się z Hiszpanii, spopularyzowany przez piosenkę zespołu Los Del Rio o tym samym tytule; macarena

SJP.pl

# makarewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Makarewicz (1935–2023) – polski prawnik, dyplomata
- Henryk Makarewicz − polski polityk, samorządowiec, senator
- Irena Makarewicz − polska tłumaczka literatury węgierskiej
- Juliusz Makarewicz − polski prawnik, senator
- Juliusz Makarewicz − polski malarz, konserwator
- Jerzy Makarewicz − polski artysta malarz
- Kazimierz Makarewicz (1924–2006) − generał dywizji Wojska Polskiego, ojciec Piotra
- Maciej Makarewicz − polski grafik, ilustrator, plakacista, pedagog
- Piotr Makarewicz (ur. 1953) − generał dywizji Wojska Polskiego, syn Kazimierza
- Swiatłana Makarewicz − białoruska lekkoatletka
- Wiesław Makarewicz − polski biochemik

Wikipedia

# makaron

1. produkt z ciasta przygotowanego z mąki pszennej, z dodatkiem jaj i soli, w kształcie rurek, nitek, muszelek;
2. tekst pełen makaronizmów; makaronizm;
3. dług wałek dmuchany lub z pianki do nauki pływania i ćwiczeń wodnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

(1.2) przen. gwara radiowa: taśma, która spadła ze szpuli magnetofonu

Wiktionary

Makaron – produkt żywnościowy wytwarzany na bazie mąki, wody i niekiedy jaj (mówimy wtedy o makaronie jajecznym) oraz innych składników, o szerokiej gamie kształtów i zastosowań.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ugotować makaron w osolonej wodzie, odcedzić i wymieszać z sosem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈkarɔ̃n, AS: makarõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makaroniarz m., makaronizm m., makaroniarnia ż., makaroniarka ż., makaronizowanie n.

:: zdrobn. makaronik m.

czas. makaronizować ndk.

przym. makaronowy, makaroniarski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) spaghetti, tagliatelle, soba, lazania, orzo, penne, łazanki, krajanka, kuskus

holonimy.

(1.1) rosół

meronimy.

(1.1) mąka, jajko, sól, woda

pokrewne.

rzecz. makaroniarz m., makaronizm m., makaroniarnia ż., makaroniarka ż., makaronizowanie n.

:: zdrobn. makaronik m.

czas. makaronizować ndk.

przym. makaronowy, makaroniarski

frazeologia.

nawijać makaron na uszy

etymologia.

etym|francuski|macaron. < etym|włoski|maccherone.

uwagi.

(1.1) zoblistę|kluska|spaghetti|wermiszel.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) pasta, noodles, macaroni

* arabski: (1.1) معكرونة, مكرونة

* białoruski: (1.1) локшына ż.

* chiński standardowy: (1.1) 面条 (miàntiáo), 面 (miàn)

* czeski: (1.1) těstoviny

* duński: (1.1) pasta w.

* esperanto: (1.1) makaronio

* estoński: (1.1) makaron

* francuski: (1.1) pâtes lm., macaroni m.

* hiszpański: (1.1) macarrones m.

* islandzki: (1.1) núðlur ż./lm.

* japoński: (1.1) パスタ

* jidysz: (1.1) לאָקש m. (loksz)

* kaszubski: (1.1) nudle lm.

* litewski: (1.1) makaronai lm.

* niemiecki: (1.1) Nudeln lm.

* nowogrecki: (1.1) μακαρόνι n.

* ormiański: (1.1) մակարոն

* oromo: (1.1) paasta

* polski język migowy: PJM-ukryj|(1.1) {{PJM|makaron.}}

* portugalski: (1.1) macarrão m.

* rosyjski: (1.1) макароны lm., вермишель ż., лапша ż.

* turecki: (1.1) makarna

* ukraiński: (1.1) макарони lm., локшина ż.

* węgierski: (1.1) tészta

* wilamowski: (1.1) nudułn ż. lm., nu̇dułn lm., nüdułn lm.

* włoski: (1.1) pasta ż.

źródła.

== makaron (język estoński.) ==

thumb|makaron (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. makaron

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# makaronezja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zbiorcza nazwa wulkanicznych wysp położonych na północno-wschodnim Atlantyku u wybrzeży Europy i Afryki;

Wiktionary

Makaronezja (z gr. Μακάροι Νήσοι, Makároi Nēsoi, Wyspy Szczęśliwe, lub Μακάρων Νήσοι, Makárōn Nēsoi, Wyspy Szczęśliwych) – zbiorcze określenie kilkudziesięciu wulkanicznych wysp, w tym czterech dużych archipelagów, położonych na północno-wschodnim Atlantyku przy wybrzeżach Europy i Afryki.

Wikipedia

# makaroniarka

urządzenie do gotowania makaronu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do gotowania makaronu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makaron mrz., makaroniarz mos.

przym. makaronowy

Wiktionary

# makaroniarnia

wytwórnia makaronu; makaronownia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład wytwarzający makaron

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makaron mrz., makaroniarz mos., makaronizm mrz.

przym. makaronowy

Wiktionary

# makaroniarski

→ makaroniarz

SJP.pl

#### Patrz:

makaroniarz

# makaroniarz

żartobliwie lub pogardliwie o Włochu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. obraź. lub żart. Włoch

(1.2) pot. żart. smakosz zajadający się potrawami z makaronem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makaronik mrz., makaron m., makaronizm m., makaroniarnia ż., makaroniarka ż.

czas. makaronizować ndk.

przym. makaronowy, makaroniarski

Wiktionary

# makaroniczny

przymiotnik

(1.1) liter. związany z makaronizmami; złożony z makaronizmów; pełen makaronizmów, obcojęzycznych wtrąceń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makaronizm m., makaronizowanie n.

czas. makaronizować ndk.

Wiktionary

# makaronik

zdrobnienie od: makaron

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: makaron

(1.2) kulin. rodzaj ciastka przyrządzanego z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów;

(1.3) pot. gąbka w kształcie długiej rury używana podczas nauki pływania w celu ułatwienia sobie utrzymania się na wodzie

Wiktionary

Makaronik – słodkie ciastko przyrządzone z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów, czasem także z niewielkim dodatkiem masła, mąki, drożdży, miodu, śmietany, żółtek, czekolady, kakao, bakalii, przypraw korzennych. Zamiast migdałów używane są niekiedy mielone orzechy włoskie, laskowe, orzeszki arachidowe, mak, orzeszki pistacjowe, pestki dyni, nasiona słonecznika, a nawet płatki owsiane, wiórki kokosowe lub pokruszone sucharki.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. makaron mrz., makaroniarz mrz., makaronizm mrz.

przym. makaronowy

Wiktionary

# makaronikowy

przymiotnik od: makaronik

SJP.pl

# makaronista

pisarz, mówca używający makaronizmów, obcych wyrazów, zwrotów

SJP.pl

# makaronistka

→ makaronista

SJP.pl

#### Patrz:

makaronista

# makaronizacja

wprowadzanie terminów obcojęzycznych do języka ojczystego

SJP.pl

# makaronizm

obcy, zwłaszcza łaciński, wyraz, zwrot lub obca forma gramatyczna wplecione do zdań w języku ojczystym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. obcojęzyczne słowo, zwrot lub forma gramatyczna wprowadzona do wypowiedzi w języku ojczystym;

Wiktionary

Makaronizm – jednostka językowa (wyraz, wyrażenie lub forma gramatyczna, np. fleksyjna) o pochodzeniu obcym wpleciona do wypowiedzi w języku rodzimym; także sposób mówienia i pisania polegający na nasyceniu języka takimi elementami obcymi oraz tekst literacki pisany w stylu makaronicznym, tj. mieszający różne języki (tzw. makaron). Zabieg polegający na użyciu makaronizmów to tzw. makaronizowanie. Określenie nawiązuje do makaronu rozumianego jako obca specjalność kulinarna.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. makaron m., makaronik m., makaroniarnia ż., makaroniarz m., makaronizowanie n.

czas. makaronizować ndk.

przym. makaronowy, makaroniarski, makaroniczny

Wiktionary

# makaronizować

wplatać obce, zwłaszcza łacińskie, wyrazy, zwroty lub obce formy gramatyczne do tekstu w języku ojczystym

SJP.pl

czasownik

(1.1) używać makaronizmów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makaron mrz., makaroniarz mos., makaronizm mrz., makaronizowanie n.

przym. makaronowy, makaroniczny

Wiktionary

# makaronizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|makaronizować.

Wiktionary

Makaronizm – jednostka językowa (wyraz, wyrażenie lub forma gramatyczna, np. fleksyjna) o pochodzeniu obcym wpleciona do wypowiedzi w języku rodzimym; także sposób mówienia i pisania polegający na nasyceniu języka takimi elementami obcymi oraz tekst literacki pisany w stylu makaronicznym, tj. mieszający różne języki (tzw. makaron). Zabieg polegający na użyciu makaronizmów to tzw. makaronizowanie. Określenie nawiązuje do makaronu rozumianego jako obca specjalność kulinarna.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. niemakaronizowanie n., makaronizm mrz., makaron mrz.

czas. makaronizować ndk.

przym. makaronowy, makaroniczny

Wiktionary

# makaronownia

wytwórnia makaronu; makaroniarnia

SJP.pl

# makaronowy

przymiotnik od: makaron

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z makaronem, dotyczący makaronów; zawierający makaron

przymiotnik

(2.1) daw. o języku: nasycony makaronizmami, wtrąceniami łacińskimi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makaron mrz., makaronik m., makaroniarz m., makaronizm m., makaroniarnia ż., makaroniarka ż., makaronizowanie n.

czas. makaronizować ndk.

przym. makaroniarski

Wiktionary

# makarostwo

Makary z małżonką; Makarowie

SJP.pl

# makarowie

nazwisko

SJP.pl

# makarówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Makarówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Huszlew.

Wieś magnacka położona była w końcu XVIII wieku w hrabstwie bialskim w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia

# makarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Makarego lub z nim związany

SJP.pl

# makarska

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-wschodniej Chorwacji nad Morzem Adriatyckim;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po przycumowaniu w Makarskiej uzupełniliśmy prowiant.

(1.1) Zwiedziłem Makarską w drodze do Medziugorie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. makarski

Wiktionary

# makarski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Makarską, dotyczący Makarskiej (miasta w Chorwacji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Makarska ż.

Wiktionary

# makart

makartowski kwiat, bukiet; zasuszony, barwiony kwiat lub bukiet kwiatów i traw

SJP.pl

# makartowski

kwiat makartowski - barwiony, zasuszony kwiat wykorzystywany do sporządzania ozdobnych bukietów

SJP.pl

# makaruk

nazwisko

SJP.pl

# makary

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Makary – imię męskie pochodzenia greckiego. Pochodzi od słowa stgr. μακάριος makários oznaczającego „szczęśliwy”. Znaczeniowo odpowiadają mu imiona: Feliks (pochodzenia łacińskiego) i Szczęsny.

Żeńskim odpowiednikiem jest imię Makaria.

Makary imieniny obchodzi 2 stycznia, 15 stycznia, 28 lutego, 10 marca, 1 kwietnia, 10 kwietnia, 20 czerwca, 12 sierpnia, 30 października i 20 grudnia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈkarɨ, AS: makary

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Makarek mos., Makaś mos.

:: fż. Makaria ż.

przym. przest. gwara. Makarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Makarek, Makaś

Wiktionary

# makasarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Makasarem lub Makasarczykami, dotyczący Makasaru lub Maksarczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język makasarski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Makasar mrz., Makasarczyk mos., Makasarka ż.

Wiktionary

# makata

niewielki kilim z płótna, wełny itp. przeważnie haftowany w różne wzory, często ozdobiony kolorowymi frędzlami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dekoracyjna tkanina jedwabna przetykana złotem lub srebrem zawieszana na ścianie lub rozkładana na meblach

(1.2) wyszywane płótno

(1.3) wełniany kilim

Wiktionary

Makata (arab. mak ad - nakrycie lub siedzenie) – dekoracyjna tkanina jedwabna przetykana złotą lub srebrną nicią (złotolita lub srebrnolita) o stylizowanych wzorach roślinnych (głównie kwiaty – goździk, tulipan, róża), architektonicznych (np. motyw mihrabu) lub geometrycznych, wykonana w różnych technikach tkackich (m.in.broszowania lub lansowania). Spotyka się również makaty zdobione haftem lub aplikacją, wykonane barwnymi jedwabiami na jedwabnej tkaninie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈkata, AS: makata

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makatka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gobelin

Wiktionary

# makatka

mała makata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: makata

(1.2) dekoracyjna tkanina opatrzona sentencją, wieszana na kuchennej ścianie;

Wiktionary

- makatka – tkanina dekoracyjna
- makatki – nazwa zwyczajowa pszczół z plemienia makatkowatych (Anthidiini), należących do rodzajów lub podrodzajów:
  - Anthidiellum – makateczka
  - Anthidium
  - Dianthidium
  - Icteranthidium
  - Proanthidium – promakatka
  - Paranthidium
  - Pseudoanthidium (Paraanthidiellum) - pseudomakatka
  - Rhodanthidium
  - Trachusa (Archianthidium) - smółka

  Wikipedia

  #### Powiązane:

  rzecz. makata ż.

  przym. makatkowy

  Wiktionary

# makatkowy

przymiotnik od: makatka

SJP.pl

# makatowy

przymiotnik od: makata

SJP.pl

# makau

gra w karty, w której obowiązuje zmienny kolor atutowy w kolejnych rozgrywkach jednego cyklu tej gry; macao

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

(1.2) geogr. miasto w Chinach

Wiktionary

Makau lub Makao (chiń. trad. 澳門, chiń. upr. 澳门, kant. jyutping Ou3 mun4 wym. [ʔōu mǔːn], mand. pinyin Àomén wym. [ɑ̂ʊ̯mə̌n]), oficjalnie Specjalny Region Administracyjny Makau (chiń. upr. 澳门特别行政区; chiń. trad. 澳門特別行政區; pinyin Àomén Tèbié Xíngzhèngqū; jyutping Ou3 mun4 Dak6 bit6 Hang4 zing3 keoi1; port. Região Administrativa Especial de Macau) – jeden z dwóch specjalnych regionów administracyjnych Chińskiej Republiki Ludowej (drugim regionem jest Hongkong), znajdujący się na wschodnim wybrzeżu Chin. Makau leży po zachodniej stronie estuarium Rzeki Perłowej, graniczy od północy z prowincją Guangdong, natomiast od południa i wschodu otoczone jest wodami Morza Południowochińskiego. Gospodarka opiera się głównie na turystyce i hazardzie, jednak prężnie rozwijają się także niektóre gałęzie przemysłu, m.in. przemysł odzieżowy, elektroniczny, zabawkarski. Makau zalicza się do najbogatszych regionów na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Makau zalicza się do najbogatszych regionów na świecie.

(1.2) W 1557 roku Portugalczycy założyli w Makau stałą osadę, płacąc rocznie 500 taeli srebra za dzierżawę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmakaw, AS: makau̯

Wiktionary

# makbet

1. tragedia Williama Shakespeare'a;
2. król Szkocji w latach 1040-1057

SJP.pl

Makbet (ang. Macbeth) – tragedia Williama Shakespeare’a napisana około roku 1606, należy do najczęściej wystawianych i adaptowanych sztuk szekspirowskich, jest również najkrótszą tragedią jego autorstwa.

Sztuka oparta została na przekazach historycznych dotyczących króla szkockiego Makbeta spisanych w kronice Raphaela Holinsheda (ok. 1570–1577), a pośrednio na kronice Historia gentis Scotorum (1527) Hectora Boece (która była źródłem dla Holinsheda).

Wikipedia

# makbetowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Makbeta lub z nim związany

SJP.pl

# makchia

wiecznie zielone zarośla występujące w strefie śródziemnomorskiej; makia

SJP.pl

Makia (fr. maquis, wł. macchia) – zaroślowa formacja roślinna charakterystyczna dla obszaru śródziemnomorskiego, kształtująca się zwykle wtórnie w miejscach po usuniętych lasach twardolistnych, głównie dębowych, rzadziej sosnowych i cyprysowych. Makia w zależności od warunków siedliskowych bywa luźna lub gęsta, niska – wyłącznie zaroślowa (do 2,5 m wysokości), lub wysoka – z udziałem okazałych krzewów i niskich drzew osiągających do 5 m wysokości. Dominują zawsze krzewy, zwykle zimozielone o liściach skórzastych, miejscami z większym lub mniejszym udziałem gatunków zrzucających liście zimą. Pod względem fizjonomii i zajmowanych siedlisk makia w całym obszarze jej występowania jest podobna, występują jednak znaczne różnice w kompozycji gatunkowej. W płatach bardzo zróżnicowanych warstwę krzewów może tworzyć nawet ok. 30 gatunków. Charakterystyczny dla makii jest silny aromat ze względu na to, że wiele występujących w niej roślin wydziela duże ilości olejków eterycznych. Ze względu na gęstość zarośli, duży udział gatunków ciernistych, kolczastych i pnączy makia często bywa bardzo trudna do przebycia.

Wikipedia

# makdonaldyzacja

przyjmowanie na świecie amerykańskiego stylu życia, głównie postaw konsumpcyjnych; mcdonaldyzacja; macdonaldyzacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zjawisko ujednolicania się zasad funkcjonowania i zachowań ludzi i jednostek organizacyjnych, a także standaryzacji oferowanych im produktów i usług oraz sposobu ich traktowania;

Wiktionary

Makdonaldyzacja – proces stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez sieć McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Tematem makdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer już w latach 60. XX wieku. Zjawisko makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, szybko rozpowszechniło się w większości krajów. Makdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i biurokracja.George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ten system i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, że makdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, ale stanowi rozwinięcie racjonalizacji, oraz że systemy racjonalne zaczęły dominować i nie ma od nich ucieczki, tzw. „żelazna klatka”. Teoria makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzera w 1993 w książce pt. „Mcdonaldyzacja społeczeństwa”. Autor uważał, że zjawisko to dotyczy wszystkiego, zarówno życia codziennego, politycznego, jak i spraw wiary.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmaɡdɔ̃naldɨˈzat͡sʲja, AS: magdõnaldyzacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makdonaldyzowanie n.

czas. makdonaldyzować ndk.

Wiktionary

# makdonaldyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rzad. publ. dokonywać makdonaldyzacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makdonaldyzacja ż., makdonaldyzowanie n.

Wiktionary

# makdonaldyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. makdonaldyzacja.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makdonaldyzacja ż.

czas. makdonaldyzować ndk.

Wiktionary

# make-up

1. makijaż, maquillage (przestarzale);
a) kosmetyki (np. puder, szminka) nałożone na twarz w celu jej upiększenia;
b) nakładanie na twarz odpowiednich kosmetyków (np. szminki, różu) w celu upiększenia; malowanie (się);
2. krem koloryzujący używany jako podkład pod makijaż; fluid

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. gęsty podkład pod makijaż

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛjˈkap, AS: mei ̯kap

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podkład, makijaż

Wiktionary

# make-uper

[czytaj: mejk aper] osoba wykonująca makijaż; wizażysta, makijażysta

SJP.pl

# makeupistka

[czytaj: mejkapistka] kobieta zajmująca się zawodowo wykonywaniem makijażu

SJP.pl

# maki

1. pospolity kwiat polny rośliny o tej samej nazwie, często występujący w zbożach jako chwast;
2. potocznie:
a) komputer marki Macintosh; mac, macintosh;
b) restauracja sieci McDonald's

SJP.pl

- Komunistyczna Partia Izraela (Maki) – działała w latach 1948-1973
- Maki (Nowa Lista Komunistyczna) (Rakach) – działająca partia, stanowi część koalicji Hadasz
- Maki – rodzaj ssaków z rodziny lemurowatych
- maki karłowaty – małpiatka z rodziny lemurków
- maki-e – tradycyjna japońska sztuka zdobnicza
- maki-zushi – rodzaj sushi
- Maki lub Maki Engineering – były zespół wyścigowy
- Maki – miasto w Japonii w Prefekturze Niigata
- Maki – obraz – akwarela Stanisława Masłowskiego

Wikipedia

# makia

wiecznie zielone zarośla występujące w wilgotniejszych przybrzeżnych regionach strefy śródziemnomorskiej i podzwrotnikowej; makchia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. wtórna formacja roślinna występująca w wilgotniejszych siedliskach w rejonie śródziemnomorskim; w jej skład wchodzą twardolistne zarośla, niskie drzewa i wiele ziół;

Wiktionary

Makia (fr. maquis, wł. macchia) – zaroślowa formacja roślinna charakterystyczna dla obszaru śródziemnomorskiego, kształtująca się zwykle wtórnie w miejscach po usuniętych lasach twardolistnych, głównie dębowych, rzadziej sosnowych i cyprysowych. Makia w zależności od warunków siedliskowych bywa luźna lub gęsta, niska – wyłącznie zaroślowa (do 2,5 m wysokości), lub wysoka – z udziałem okazałych krzewów i niskich drzew osiągających do 5 m wysokości. Dominują zawsze krzewy, zwykle zimozielone o liściach skórzastych, miejscami z większym lub mniejszym udziałem gatunków zrzucających liście zimą. Pod względem fizjonomii i zajmowanych siedlisk makia w całym obszarze jej występowania jest podobna, występują jednak znaczne różnice w kompozycji gatunkowej. W płatach bardzo zróżnicowanych warstwę krzewów może tworzyć nawet ok. 30 gatunków. Charakterystyczny dla makii jest silny aromat ze względu na to, że wiele występujących w niej roślin wydziela duże ilości olejków eterycznych. Ze względu na gęstość zarośli, duży udział gatunków ciernistych, kolczastych i pnączy makia często bywa bardzo trudna do przebycia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmaca, AS: maḱa

Wiktionary

# makiawel

Niccolo di Bernardo dei Machiavelli (1469 - 1527), włoski pisarz, autor traktatu o sprawowaniu władzy "Książę"

SJP.pl

# makiawelicznie

przysłówek

(1.1) perfidnie, obłudnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

przym. makiaweliczny, makiawelski, makiawelistyczny

Wiktionary

# makiaweliczny

machiaweliczny, makiawelski, machiawelski; książkowo:
1. moralnie dwuznaczny, nacechowany hipokryzją; podstępny, obłudny;
2. właściwy makiaweliście, będący objawem makiawelizmu - doktryny politycznej dopuszczającej zastosowanie podstępu, obłudy, a nawet przemocy w realizacji zamierzonego celu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podstępny, przewrotny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

przysł. makiawelicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) makiawelistyczny, makiawelski

Wiktionary

# makiawelista

osoba charakteryzująca się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, stosująca zasadę: "cel uświęca środki"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ktoś, kto posługuje się podstępem w osiągnięciu zamierzonego celu

(1.2) polit. zwolennik makiawelizmu w polityce

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makiawelizm m.

przym. makiaweliczny, machiaweliczny, makiawelistyczny, makiawelski

przysł. makiawelicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lis, szczwany lis, wilk w owczej skórze / wilk w jagnięcej skórze, jezuita, szalbierz

Wiktionary

# makiawelistka

→ makiawelista

SJP.pl

#### Patrz:

makiawelista

# makiawelistyczny

cyniczny, charakteryzujący się brakiem skrupułów w dążeniu do celu, postępujący wedle zasady "cel uświęca środki"

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. makiaweliczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

przysł. makiawelicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) machiaweliczny, makiaweliczny, makiawelski

Wiktionary

# makiawelizm

machiawelizm, machiavelizm, machiavellizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;

(1.2) psych. postawa cyniczna, obłudna, pozbawiona skrupułów; wiara w to, że cel uświęca środki;

Wiktionary

- makiawelizm – doktryna polityczna i strategia działania autorstwa Niccolò Machiavellego
- makiawelizm – cecha osobowości w psychopatii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tego polityka cechuje makiawelizm w najczystszej postaci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmacaˈvɛlʲism̥, AS: maḱavelʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makiawelista m., makiawelistka ż.

przym. makiaweliczny, machiaweliczny, makiawelistyczny, makiawelski

przysł. makiawelicznie, machiwelicznie, makiawelistycznie

Wiktionary

# makiawelski

machiaweliczny, makiaweliczny, machiawelski; książkowo:
1. moralnie dwuznaczny, nacechowany hipokryzją; podstępny, obłudny;
2. właściwy makiaweliście, będący objawem makiawelizmu - doktryny politycznej dopuszczającej zastosowanie podstępu, obłudy, a nawet przemocy w realizacji zamierzonego celu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. makiaweliczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makiawelizm mrz., makiawelista mos.

przysł. makiawelicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) machiaweliczny, makiaweliczny, makiawelistyczny

Wiktionary

# makiawelstwo

machiawelstwo; przestarzale: makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

SJP.pl

# makiejewecki

→ Makiejewka

SJP.pl

#### Patrz:

Makiejewka

# makiejewka

miasto na Ukrainie

SJP.pl

Makiejewka (ukr. Макіївка, Makijiwka, do 1917 Dmytrijiwka, ukr. Дмитріївка, w latach 1917–1931 Dmytryjewśkyj, Dmytrijiwśk lub Dmytrijewśkie, ukr. Дмитріївський, Дмитріївськ, Дмитріївське) – miasto w obwodzie donieckim, we wschodniej części Ukrainy. Na skutek rosyjskiej napaści na Ukrainę, od 2014 roku znajduje się pod okupacją samozwańczej Donieckiej Republiki Ludowej.

Prawa miejskie posiada od 1925.

Wikipedia

# makieta

1. model wykonany w zmniejszonej skali;
2. fragment dekoracji teatralnej lub filmowej imitujący autentyczny obiekt;
3. plan układu graficznego materiału przeznaczonego do druku; szczotka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) model czegoś wykonany w małej skali

Wiktionary

- Makieta – pojęcie z dziedziny wojskowości
- Makieta – atrapa
- Makieta strony internetowej – wersja strony internetowej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈcɛta, AS: maḱeta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. makietowy

Wiktionary

# makietka

mała makieta

SJP.pl

# makietować

budować, wykonywać makietę

SJP.pl

# makietowy

przymiotnik od: makieta

SJP.pl

# makiewicz

nazwisko

SJP.pl

# makieła

nazwisko

SJP.pl

# makiełki

regionalnie: tradycyjna potrawa wigilijna z makiem i kluskami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) łódź., poznań., gw-pl|Górny Śląsk. potrawa wigilijna z maku, bakalii i lekkiego pieczywa lub klusek

Wiktionary

Makówki (makiełki) – deser, potrawa wigilijna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U nas na Wigilię zawsze były makiełki.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|makówki.

Wiktionary

# makijaż

make-up, maquillage (przestarzale);
1. kosmetyki (np. puder, szminka) nałożone na twarz w celu jej upiększenia;
2. nakładanie na twarz odpowiednich kosmetyków (np. szminki, różu) w celu upiększenia; malowanie (się)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

(1.2) kosmet. czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy

Wiktionary

Makijaż (fr. maquiller: fałszować, szminkować) znany również jako ang. make-up – kosmetyki upiększające nałożone na skórę (szczególnie twarzy). Termin ten może oznaczać również samo nakładanie kosmetyków.

Słowem makijaż oznacza się zarówno preparaty, efekt, jak i czynności polegające na kosmetycznym upiększaniu twarzy poprzez malowanie, nakładanie szminki czy pudrowanie. Makijaż pomaga wyeksponować urodę, podkreślić jej subtelność, zamaskować niedoskonałości cery. W pewnym stopniu, w określonych warunkach, także wyraża osobowość. Dzięki jego rozmaitym technikom można upozorować twarz na idealną i zdrową. Pożądanym efektem makijażu jest jak najdoskonalsze zbliżenie wyglądu do aktualnie obowiązującego kanonu piękna i urody.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nigdy nie ruszam się z domu bez makijażu.

(1.2) Jadzia zrobiła kurs makijażu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈcijaʃ, AS: maḱii ̯aš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makijażysta m., makijażystka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. tapeta, make-up; przest. maquillage

Wiktionary

# makijażowy

→ makijaż

SJP.pl

#### Patrz:

makijaż

# makijażysta

osoba zajmująca się nakładaniem makijażu

SJP.pl

# makijażystka

kobieta trudniąca się robieniem makijaży

SJP.pl

# makimono

obraz malowany na papierze lub jedwabiu, najstarsza forma książki ilustrowanej na Dalekim Wschodzie; emakimono

SJP.pl

Emaki-mono (jap. 絵巻物) lub prościej emaki (jap. 絵巻) – obraz w postaci zwoju (jedwabnego lub papierowego), przedstawiający sceny z dzieła literackiego, uzupełnione opisami lub fragmentami tekstu. Ta forma sztuki dotarła do Japonii z Chin wraz z buddyzmem w okresie Nara.

Emaki-mono to złożenie trzech japońskich wyrazów: e – obraz, maki – zwój, mono – rzecz, przedmiot.

Wikipedia

# makinetka

ciśnieniowe urządzenie do parzenia kawy; kafeteria, kawiarka, kafetiera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włoski ekspres do kawy

Wiktionary

Makinetka, oryginalnie moka, często nazywana również kupresem, kafetierką, kawiarką – ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy. Makinetki są najbardziej popularne we Włoszech (samo określenie „makinetka” pochodzi od włoskiego macchinetta del caffè).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zrobisz nam kawy w tej nowej makinetce?

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kafeterka, kawiarka, kafetierka, kupres, moka

Wiktionary

# mąkinia

gatunek krzewu lub drzewa z rodziny różowatych (jarząb mączny)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Sorbus aria|Crantz|ref=tak., gatunek drzewa z rodziny różowatych;

(1.2) dendr. drzewo z gatunku mąkinia (1.1)

Wiktionary

Jarząb mączny, syn. mąkinia (Sorbus aria Crantz) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny różowatych (Rosaceae). Występuje w stanie dzikim w Europie, z wyjątkiem niektórych części na południowym wschodzie, na Kaukazie, w Makaronezji i Afryce Północnej. W Polsce występuje w reglu dolnym w Karkonoszach, Tatrach i w Pieninach, rzadko na niżu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Owoce mąkini mają barwę szkarłatną.

(1.2) Zaparkowałem koło mąkiń przy wjeździe do dziekanatu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jarząb mączny

Wiktionary

# makintosz

płaszcz z tkaniny o tej samej nazwie; mackintosh

SJP.pl

# makis

wiecznie zielone, gęste zarośla krzewów twardolistnych w wilgotniejszych siedliskach, w nadmorskich regionach Australii

SJP.pl

Makia (fr. maquis, wł. macchia) – zaroślowa formacja roślinna charakterystyczna dla obszaru śródziemnomorskiego, kształtująca się zwykle wtórnie w miejscach po usuniętych lasach twardolistnych, głównie dębowych, rzadziej sosnowych i cyprysowych. Makia w zależności od warunków siedliskowych bywa luźna lub gęsta, niska – wyłącznie zaroślowa (do 2,5 m wysokości), lub wysoka – z udziałem okazałych krzewów i niskich drzew osiągających do 5 m wysokości. Dominują zawsze krzewy, zwykle zimozielone o liściach skórzastych, miejscami z większym lub mniejszym udziałem gatunków zrzucających liście zimą. Pod względem fizjonomii i zajmowanych siedlisk makia w całym obszarze jej występowania jest podobna, występują jednak znaczne różnice w kompozycji gatunkowej. W płatach bardzo zróżnicowanych warstwę krzewów może tworzyć nawet ok. 30 gatunków. Charakterystyczny dla makii jest silny aromat ze względu na to, że wiele występujących w niej roślin wydziela duże ilości olejków eterycznych. Ze względu na gęstość zarośli, duży udział gatunków ciernistych, kolczastych i pnączy makia często bywa bardzo trudna do przebycia.

Wikipedia

# makiwara

uniwersalny przyrząd do ćwiczenia uderzeń w karate

SJP.pl

Makiwara (jap. dosł. "snop słomy"; maki = rulon, zwitek, snop; wara = słoma) – uniwersalny przyrząd w postaci elastycznej, wkopanej pionowo w ziemię deski z poduszką amortyzującą służący do ćwiczenia wszystkich rodzajów ciosów. Dawniej wykonywany był ze zawiniętej w płótno słomy ryżowej.

Wikipedia

# makkartyzm

[czytaj: makkartyzm] kierunek w polityce wewnętrznej USA w
1. połowie lat 50. XX wieku; zainicjowany w atmosferze zimnej wojny przez senatora J.R. McCarthy'ego, miał na celu przeciwstawienie się infiltracji komunistycznego aparatu władzy i środowisk opiniotwórczych; maccartyzm

SJP.pl

Makkartyzm (spotykana także pisownia maccartyzm, ang. McCarthyism) – ogólna nazwa działań politycznych, pozbawionych skrupułów metod śledczych oraz tworzenia atmosfery strachu i podejrzeń, w walce z „wewnętrznym zagrożeniem komunistycznym” w latach 1950–1954 w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

# mąkla

roślina z gromady porostów, rosnąca w lesie w kilku gatunkach

SJP.pl

Evernia Ach. (mąkla) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Zaliczany jest także do grupy porostów.

Wikipedia

# maklabus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdara

Wiktionary

# maklakiewicz

nazwisko

SJP.pl

# makleja

roślina ozdobna z rodziny makowatych

SJP.pl

Makleja (Macleaya) – rodzaj roślin z rodziny makowatych. Obejmuje dwa gatunki występujące w Japonii i Chinach. Rodzajowa nazwa naukowa upamiętnia szkockiego botanika i entomologa – Alexandra Macleaya (1767-1848). Rośliny w naturze występują na polanach leśnych, na stokach i przydrożach. Uprawiane są poza tym jako ozdobne.

Wikipedia

# makler

broker;
1. pośrednik w transakcjach finansowych na giełdzie;
2. pośrednik w sprawach związanych z zaopatrzeniem statku i wysyłką towarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) finans. osoba, która zawodowo zajmuje się pośrednictwem w handlu

Wiktionary

- Makler papierów wartościowych
- makler giełd towarowych
- makler morski

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przez ponad piętnaście lat tworzyłem soft dla maklerów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaklɛr, AS: makler

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maklerstwo n., maklerz mos.

:: fż. maklerka ż.

przym. maklerski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. maklerstwo n., maklerz mos.

:: fż. maklerka ż.

przym. maklerski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) broker

* białoruski: (1.1) маклер m.

* czeski: (1.1) makléř m.

* litewski: (1.1) makleris m.

* rosyjski: (1.1) маклер m.

* słowacki: (1.1) maklér m.

* ukraiński: (1.1) маклер m.

źródła.

== makler (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) pośredniczyć

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# maklerka

→ makler; brokerka

SJP.pl

# maklerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą maklera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makler mos., maklerstwo n., maklerz mos.

Wiktionary

# maklura

jednoroczna roślina z rodziny astrowatych, pochodząca z Ameryki Południowej; w Polsce pospolity chwast; żółtnica

SJP.pl

Żółtnica pomarańczowa (Maclura pomifera) – gatunek małego drzewa lub krzewu naturalnie występującego w środkowych i południowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych. Gatunek szeroko rozpowszechniony w południowej Europie oraz zachodniej i środkowej Azji.

Wikipedia

# makocice

Makocice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Proszowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

# makocz

w gwarze poznańskiej: makowiec, ciasto makowe

SJP.pl

# mąkodajny

przymiotnik

(1.1) taki, z którego pozyskuje się mąkę

Wiktionary

# makoko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. dawna wioska rybacka, współcześnie getto uchodźców zlokalizowane w lagunie przy Zatoce Gwinejskiej, w nigeryjskim Lagos, uważane za największy na świecie, liczący 250 tysięcy mieszkańców, slums na wodzie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iron. Wenecja Afryki

Wiktionary

# makolągwa

ptak z rodziny łuszczaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Carduelis cannabina|ref=tak., mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

(1.2) obraź. krzykliwa prostaczka

Wiktionary

Makolągwa (zwyczajna), mokolągwa (Linaria cannabina) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Później korzystały z nich tylko wróble, dzierlatki, pliszkaiszki, srokosze, makolągwy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva, AS: makolõŋgva

Wiktionary

# makolec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Sebastes mentella|Travin|ref=tak., gatunek atlantyckiej ryby z rodziny skorpenowatych

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mentela

Wiktionary

# mąkolice

W Polsce

- Mąkolice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Legnickie Pole
- Mąkolice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
- Mąkolice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Głowno
- Mąkolice – dawna gmina wiejska istniejąca w XIX wieku w guberni piotrkowskiej
- Mąkolice – gromada

Zobacz też

- Mąkolice-Kolonia

Wikipedia

# mąkolin

Mąkolin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów. Leży nad Mołtawą

Wieś duchowna Mąkolino położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi wyszogrodzkiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku Mąkolin wchodził w skład klucza mąkolińskiego biskupstwa płockiego. Do 1946 roku miejscowość była siedzibą gminy Mąkolin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# makolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście przypominające liście maku

Wiktionary

# mąkolno

W Polsce

- Mąkolno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Złoty Stok
- Mąkolno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Sompolno
- Mąkolno – gromada w powiecie kolskim
- Mąkolno – gromada w powiecie ząbkowickim
- Mąkolno – dawna gmina
- Mąkolno – jezioro na Pojezierzu Kujawskim

Wikipedia

# mąkomierz

przyrząd do oznaczania ilości glutenu w mące

SJP.pl

# mąkopochodny

wyprodukowany z mąki

SJP.pl

# mąkosa

nazwisko

SJP.pl

# mąkosin

Mąkosin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

# makosz

nazwisko

SJP.pl

- Makosz – nazwisko
- Józef Makosz (ur. 1952) – polski nauczyciel, przedsiębiorca, prezydent Rybnika (1990–1998)
- Józef Makosz – delegat na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1918)
- Eberhard Makosz (1932–2018) – polski sadownik, nauczyciel akademicki, profesor nauk rolniczych

Wikipedia

# makoszka

wieś w Polsce

SJP.pl

Makoszka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Dębowa Kłoda.

Wieś królewska w starostwie parczewskim województwa lubelskiego w 1786 roku.

Nazwa wsi pochodzi od staropolskiej nazwy osobowej "Makosz". Według legendy był to pszczelarz, który osiedlił się nad źródłami Konotopy. Makoszka była osadą w królewskich lasach, w której mieszkali bartnicy, gajowi, zbieracze runa leśnego i ludzie zajmujący się wypalaniem popiołu i potożu.

Wikipedia

# makoszowski

przymiotnik od: Makoszowy

SJP.pl

# makoszowy

dzielnica Zabrza

SJP.pl

Makoszowy (niem. Makoschau) – dzielnica miasta Zabrze od 1951, dawniej samodzielna gmina Makoszowy.

Wikipedia

# mąkoszyce

W Polsce

- Mąkoszyce – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok
- Mąkoszyce – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
- Mąkoszyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra
- Mąkoszyce – gromada w powiecie brzeskim
- Mąkoszyce – gromada w powiecie ostrzeszowskim
- Mąkoszyce – dawna gmina
- Mąkoszyce – przystanek kolejowy

Wikipedia

# makotra

rodzaj naczynia, zwykle glinianego, służącego do ucierania maku, ciast, kremów; makutra, donica

SJP.pl

# maków

1. pospolity kwiat polny rośliny o tej samej nazwie, często występujący w zbożach jako chwast;
2. potocznie:
a) komputer marki Macintosh; mac, macintosh;
b) restauracja sieci McDonald's

SJP.pl

W Polsce

- Maków − część wsi Krasew w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Borki
- Maków − wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Maków
- Maków − wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza
- Maków − wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Skaryszew
- Maków − wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie
- Maków − wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Kiwity

Wikipedia

# mąkowarsko

Mąkowarsko – (niem. Monkowarsk, 1942–1945 Mönkenwerth) wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo, przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 25 z drogą wojewódzką nr 237 i przy trasie zawieszonej obecnie linii kolejowej Tuchola-Koronowo. Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Mąkowarsko.

Wikipedia

# makowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych

SJP.pl

Wikipedia

# makowaty

o cechach makowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# makóweczka

zdrobnienie od: makówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: makówka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmakuˈvɛt͡ʃka, AS: makuvečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makówka ż.

Wiktionary

# makowianin

mieszkaniec Makowa Mazowieckiego lub Makowa Podhalańskiego

SJP.pl

# makowianka

mieszkanka Makowa Mazowieckiego lub Makowa Podhalańskiego

SJP.pl

# makowica

górne zakończenie kolumny lub filaru w kształcie główki maku

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Makowica – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Makowica – przysiółek wsi Sucha Struga w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Rytro
- Makowica – część wsi Tylmanowa w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna
- Makowica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Szelków

Wikipedia

# makowicz

nazwisko

SJP.pl

# makowiec

ciasto przekładane makiem; makownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;

Wiktionary

Geografia

- Makowiec – dawna nazwa wsi Makówiec w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Chrostkowo
- Makowiec – wieś w woj. mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Skaryszew

Sztuka kulinarna

- makowiec – ciasto przełożone masą makową

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Babcia upiekła makowiec; pachnie w całym domu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈkɔvʲjɛt͡s, AS: makovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. mak.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) makownik

Wiktionary

# makowiecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Makowiecki (1840–1907) – ekonomista, filantrop, działacz spółdzielczy.
- Andrzej Makowiecki (ur. 1938) – pisarz
- Frédéric Makowiecki (ur. 1980) – kierowca wyścigowy
- Jan Kazimierz Makowiecki (zm. po 1795) – szambelan, kasztelan
- Jerzy Makowiecki (1896-1944) – inżynier
- Lech Makowiecki (ur. 1954) – poeta
- Lech Zygmunt Makowiecki (1915-1983) – geofizyk
- Rafał Kazimierz Makowiecki (zm. 1689) – starosta
- Stanisław Makowiecki (ur. 1942) – zapaśnik
- Stefan Makowiecki (1860-1949) – botanik
- Tomasz Makowiecki (ur. 1983) – gitarzysta
- Walerian Michał Makowiecki (1834-1882) – prezydent miast
- Witold Makowiecki (1903-1946) – pisarz

Wikipedia

# makowina

łupina lub łodyga maku

SJP.pl

# makowisko

wieś w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim

SJP.pl

Makowisko – wieś w Polsce, położona na Płaskowyżu Tarnogrodzkim w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Jarosław.

Wieś Makowiszko należąca do miasta Jarosławia położona była na przełomie XVI i XVII wieku w powiecie przemyskim ziemi przemyskiej województwa ruskiego. Prywatna wieś szlachecka, położona w województwie ruskim, w 1739 roku należała do klucza Jarosław Lubomirskich.

Wikipedia

# makówka

1. główka maku zawierająca nasiona
2. potocznie głowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. owoc maku w formie torebki z nasionami

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. zwykle w lm. śląska potrawa wigilijna, której podstawą są namoczone bułki oraz mak z orzechami, rodzynkami, migdałami;

(1.3) pot. przen. o głowie

Wiktionary

- potoczna nazwa owocu roślin z rodzaju mak (Papaver)

2 miejscowości w Polsce:

- Makówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
- Makówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew

Zobacz też: Makowo

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈkufka, AS: makufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mak m., maczek m., makiełka ż., makuch m., makowiec m., makowate nmos., Makowica ż., Makowice nmos., Maków m., Makówka ż.

:: zdrobn. makóweczka ż.

przym. makowy, makowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) makiełka

(1.3) łeb, mózgownica, czerep, bania

Wiktionary

# mąkownica

Mąkownica – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Witkowo.

Wieś duchowna, własność opata cystersów w Lądzie pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

# makownik

ciasto przekładane makiem; makowiec

SJP.pl

Makowiec – ciasto przekładane masą ze zmielonego maku, cukru (lub miodu) i bakalii. Wypiek taki najczęściej przybiera formę:

- placka (makownik) lub tarty, gdzie gruba warstwa masa makowej wyłożona jest na cienką warstwę ciasta
- podłużnego, zwijanego spiralnie ciasta w kształcie wałka (tzw. strucla z makiem) – z ciasta drożdżowego, krucho-drożdżowego, rzadziej półkruchego
- strudla – z ciasta strudlowego, kruchego lub półkruchego

Wikipedia

# makowo

odnoszący się do maku albo mający kolor kwiatu maku

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Makowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Kobylin-Borzymy
- Makowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława

Wikipedia

# mąkowóz

rzadko: ciężarówka do przewozu mąki

SJP.pl

# makowski

przymiotnik od: Maków Mazowiecki, Maków Podhalański

SJP.pl

Makowski (forma żeńska Makowska, liczba mnoga Makowscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

# makowszczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Makowszczyzna – osada w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
- Makowszczyzna – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Wiżajny

Miejscowość na Litwie:

- Makowszczyzna – osada na Litwie, okręg wileński, w gminie Ławaryszki

Miejscowości na Białorusi

- Makowszczyzna – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Boruny.

Wikipedia

# makowy

odnoszący się do maku albo mający kolor kwiatu maku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do maku (rośliny)

(1.2) kulin. odnoszący się do nasion maku, przyrządzony z maku lub z dodatkiem maku

(1.3) mający kolor taki jak kwiat maku; jaskrawoczerwony

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈkɔvɨ, AS: makovy

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. mak.

Wiktionary

# makpraca

słabo płatna praca bez możliwości rozwoju zawodowego; mcpraca

SJP.pl

# makrama

tkanina ażurowa, wykonana z nici lub sznurków z różnych włókien (len, bawełna, jedwab, sizal itd.) wiązanych w dekoracyjne supły lub plecionych

SJP.pl

Makrama – znana od starożytności sztuka wiązania sznurków za pomocą samych dłoni, bez użycia igieł, drutów lub szydełka. W dzisiejszych czasach uznawana za jedną z form rękodzieła.

Wikipedia

# makramowy

→ makrama

SJP.pl

#### Patrz:

makrama

# makrański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Makranem, dotyczący Makranu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Makran mrz.

Wiktionary

# makrela

niewielka (długość do 60 cm), jadalna ryba morska z rodziny makrelowatych o dużym znaczeniu gospodarczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

(1.2) spoż. kulin. ceniona w przemyśle spożywczym ryba morska; makrela atlantycka

Wiktionary

Makrela atlantycka (Scomber scombrus) – gatunek ryby z rodziny makrelowatych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Uwielbiam zapach wędzonej makreli! Jest taka smaczna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈkrɛla, AS: makrela

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makrelowate lm.

Wiktionary

# makrelka

zdrobnienie od: makrela

SJP.pl

# makrelokształtne

o cechach makrelokształtnych (podrząd ryb)

SJP.pl

# makrelokształtny

o cechach makrelokształtnych (podrząd ryb)

SJP.pl

# makrelosz

gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny makreloszowatych

SJP.pl

Makrelosz (Scomberesox saurus) – gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny makreloszowatych (Scomberesocidae).

Wikipedia

# makreloszowate

rodzina morskich ryb z rzędu belonokształtnych; wręgowcowate

SJP.pl

Makreloszowate, wręgowcowate (Scomberesocidae) – rodzina morskich ryb belonokształtnych (Beloniformes), bardzo blisko spokrewniona z belonowatymi. Makrelosz i sajra są cennymi gatunkami użytkowymi.

Wikipedia

# makreloszowaty

o cechach makreloszowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# makrelowate

rodzina ryb morskich

SJP.pl

Makrelowate (Scombridae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych. Cenione jako ryby konsumpcyjne.

Wikipedia

# makrelowaty

o cechach makrelowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# makrelowce

podrząd ryb promieniopłetwych; makrelokształtne, tuńczykowce

SJP.pl

Makrelowce (Scombroidei), tuńczykowce (Thunnoidei) – podrząd ryb okoniokształtnych (Perciformes) obejmujący gatunki pelagiczne strefy umiarkowanej i tropikalnej, charakteryzujące się ciałem wrzecionowatego kształtu z cienkim, ale mocnym trzonem ogonowym, zakończonym półksiężycowatą płetwą ogonową. Po obu bokach ogona zwykle obecna jest stępka. Na trzonie ogonowym często występują dodatkowe płetewki. Kości górnoszczękowe są zrośnięte ze sobą i połączone z międzyszczękowymi. W stanie kopalnym makrelowce są znane z pokładów eocenu. Mają bardzo duże znaczenie gospodarcze i użytkowe.

Wikipedia

# makrelowy

przymiotnik od: makrela

SJP.pl

# makro

w informatyce: potoczne określenie pojęć: makrodefinicja, makroinstrukcja i makropolecenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. zestaw poleceń przeznaczonych do wykonania przez określoną aplikację, rodzaj niesamodzielnego programu komputerowego;

(1.2) fot. pot. zdjęcie wykonane techniką makrofotografii

przymiotnik

(2.1) pot. bardzo duży

Wiktionary

Makro, makropolecenie – zestaw rozkazów realizujący algorytm komputerowy przeznaczony do wykonywania przez określoną aplikację (edytor, arkusz kalkulacyjny, program graficzny) zwykle w celu automatyzacji pewnych czynności lub dokonania zmian w dokumentach bez interakcji z użytkownikiem. Makra pisane są zwykle w specjalnym skryptowym języku programowania wykonywanym przez interpreter wbudowany w daną aplikację, w której to zostały uruchomione. Praktycznie prawie każda aplikacja umożliwiająca korzystanie z makr posiada swój własny skryptowy język programowania.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) makropolecenie, makrokomenda, makroinstrukcja

(1.2) makrofotografia

antonimy.

(2.1) mikro

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

temsłow. makro-

frazeologia.

etymologia.

(1.1) skr. od etymn|pol|makropolecenie.

(1.2) skr. od etymn|pol|makrofotografia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) macro

* baskijski: (1.1) makro

* czeski: (1.1) makro n.

* duński: (1.1) makro w.; (1.2) makro w.

* hiszpański: (1.1) macro ż.

źródła.

== makro (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) inform. makro

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmakrɔ, AS: makro

Wiktionary

#### Powiązane:

temsłow. makro-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) makropolecenie, makrokomenda, makroinstrukcja

(1.2) makrofotografia

Wiktionary

# makro-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na duże rozmiary lub dużą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) makroanaliza • makrocząsteczka • makrofanerofit • makroklimat • makroregion • makrosynoptyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makro n.

przym. makro

Wiktionary

# makroanaliza

analiza chemiczna, w której bada się próbki o masie większej od 100 mg.

SJP.pl

# makrobiotyczka

→ makrobiotyk

SJP.pl

#### Patrz:

makrobiotyk

# makrobiotyczny

→ makrobiotyka

SJP.pl

#### Patrz:

makrobiotyka

# makrobiotyk

zwolennik makrobiotyki - nauki o sposobach żywienia i leczenia produktami naturalnymi, nieprzetworzonymi

SJP.pl

# makrobiotyka

teoretyczna i praktyczna nauka o sposobach żywienia i leczenia produktami naturalnymi, nieprzetworzonymi

SJP.pl

Makrobiotyka lub dieta makrobiotyczna (z języka greckiego μακρóς, duży i βιοτικóς, dotyczący życia) – rodzaj diety, mającej według jej zwolenników zapobiegać chorobom, zapewniać dobre samopoczucie oraz sprawiać, że stosująca ją osoba nie będzie podatna na niespodziewane pogorszenie zdrowia, a nawet nie będzie ulegała wypadkom. Wstępne założenia makrobiotyki prawdopodobnie powstały na przełomie XVII i XVIII w Japonii, w pierwszej połowie jej samoizolacji (w latach 1639-1853 w okresie panowania Rodu Tokugawa). Rozwinięcie o dietę japońskiego buddyzmu zen było reakcją na wcześniejszą chrystianizację i próbę kolonizacji Japonii oraz pogorszenie kondycji miejscowej ludności. Mimo że założenia pochodzą z Japonii, jej podstawa wywodzi się z chan (buddyzmu) i opiera się na konieczności zrównoważenia domniemanych energii jin i jang (yin i yang), zwłaszcza w spożywanych produktach lub w stosowanych technikach gotowania i naczyniach kuchennych. Zrównoważenie dotyczy również domniemanej energii jin i jang środowiska, z którego pozyskiwany jest pokarm, faktycznie realizowane przez ograniczenie produktów mięsnych w diecie.

Wikipedia

# makrocefalia

nadmierne (chorobliwe) rozmiary czaszki - wrodzone lub nabyte, występujące najczęściej u dzieci; wielkogłowie

SJP.pl

Makrocefalia (wielkogłowie, z gr. μακρύς trb. makris = długi + κεφάλη trb. kiefali = głowa, ang. macrocephaly) – zaburzenie rozwojowe polegające na obwodzie głowy powyżej 97 centyla dla płci i wieku.

- Zdjęcia osób z makrocefalią

Wikipedia

# makrocykl

długi, pełny cykl (zwykle w odniesieniu do cyklu treningowego)

SJP.pl

Związki makrocykliczne – grupa związków chemicznych o dużej masie cząsteczkowej (makrocząsteczki) i strukturze cyklicznej. Poza chemią polimerów terminu tego używa się jednak zwyczajowo do opisu związków o stosunkowo małej masie cząsteczkowej (niebędących makrocząsteczkami) i zawierających w swojej strukturze pierścień zbudowany z odpowiednio dużej liczby atomów. Definicja ta nie jest ścisła i w literaturze naukowej minimalna wielkość pierścienia w związkach makrocyklicznych może być określona np. jako minimum 9, 12 czy 14 atomów.

Wikipedia

# makrocykliczny

→ makrocykl

SJP.pl

#### Patrz:

makrocykl

# makrocyklina

antybiotyk

SJP.pl

# makrocytoza

podwyższenie średniej objętości krwinki czerwonej

SJP.pl

# makrocząsteczka

cząsteczka związku chemicznego składająca się z dużej liczby (kilkadziesiąt do kilku tysięcy) powtarzających się ugrupowań atomów, tzw. merów; makromolekuła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. fiz. cząsteczka zbudowana z bardzo dużej liczby atomów;

Wiktionary

Makromolekuła, makrocząsteczka, makrodrobina – cząsteczka chemiczna (molekuła) złożona z więcej niż około 1000 atomów. Makromolekuła często powstaje z połączenia jednego lub kilku rodzajów jednostek podstawowych, tzw. merów, tworząc strukturę substancji polimerowych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmakrɔt͡ʃɔ̃w̃ˈstɛt͡ʃka, AS: makročõũ̯stečka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) makromolekuła

Wiktionary

# makrocząsteczkowy

przymiotnik od: makrocząsteczka, np. związek makrocząsteczkowy

SJP.pl

# makrocząstka

rzadko: makrocząsteczka; makromolekuła, makrodrobina

SJP.pl

# makrodefinicja

w informatyce: ciąg definicji; makro

SJP.pl

Makro, makropolecenie – zestaw rozkazów realizujący algorytm komputerowy przeznaczony do wykonywania przez określoną aplikację (edytor, arkusz kalkulacyjny, program graficzny) zwykle w celu automatyzacji pewnych czynności lub dokonania zmian w dokumentach bez interakcji z użytkownikiem. Makra pisane są zwykle w specjalnym skryptowym języku programowania wykonywanym przez interpreter wbudowany w daną aplikację, w której to zostały uruchomione. Praktycznie prawie każda aplikacja umożliwiająca korzystanie z makr posiada swój własny skryptowy język programowania.

Wikipedia

# makrodrobina

cząsteczka chemiczna zbudowana z wielkiej liczby atomów o względnej masie cząsteczkowej powyżej kilku tysięcy; makrocząsteczka, makromolekuła

SJP.pl

# makroefekt

efekt maksymalny

SJP.pl

# makroekonomia

dział ekonomii badający całe systemy ekonomiczne, w celu wykrycia prawidłowości w funkcjonowaniu i ustalenia zasad optymalnej polityki gospodarczej państwa

SJP.pl

Makroekonomia – dziedzina ekonomii posługująca się wielkościami zagregowanymi (zbiorczymi, dotyczącymi całej gospodarki) do badania prawidłowości występujących w gospodarce jako całości.

Przedmiotem zainteresowania makroekonomii jest przede wszystkim zrozumienie tego, w jaki sposób tworzy się dochód narodowy i jak dokonuje się podział dochodu narodowego, a także zagadnienia związane z inflacją, bezrobociem, inwestycjami i bilansem płatniczym, z uwzględnieniem polityki pieniężnej banku centralnego oraz polityki gospodarczej państwa.

Wikipedia

# makroekonomiczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący makroekonomii, związany z makroekonomią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makroekonomia ż.

Wiktionary

# makroekonomika

dział ekonomii badający relacje między dużymi systemami i podsystemami ekonomicznymi oraz takimi kategoriami jak: dochód narodowy, inwestycje, oszczędności, konsumpcja, zatrudnienie, eksport, import, podaż pieniądza, bilans płac

SJP.pl

# makroelement

pierwiastek chemiczny (np. azot, fosfor, siarka, potas, wapń, magnez) występujący w organizmach żywych w znacznej ilości, niezbędny do ich prawidłowego rozwoju; makropierwiastek, makroskładnik, pierwiastek podstawowy

SJP.pl

Makroelementy, makrominerały, makroskładniki, pierwiastki główne, makropierwiastki – pierwiastki chemiczne, których zawartość w danym środowisku (także organizmie) jest stosunkowo duża. Ponieważ między różnymi typami środowisk i grupami organizmów występują pod tym względem różnice, różnie określane są wartości graniczne wyróżniania makroelementów. Różna jest też ich lista. Szczególnie duże różnice występują między przyrodą nieożywioną a organizmami. W wodach podziemnych makroelementami są: wodór, węgiel, azot, tlen, sód, magnez, siarka, chlor, potas, wapń, brom, żelazo i jod, a według niektórych ujęć również glin, fluor, krzem i fosfor. Niektóre z tych pierwiastków nie mają większego znaczenia biologicznego i nie są uznawane za makroelementy w biologii. W hydrochemii pojęcie makroskładników może odnosić się ponadto nie do samych pierwiastków, ale tworzonych przez nie jonów. Wówczas makroskładnikami wód podziemnych są: Na+, K+, Ca2+, Mg2+, Cl−, SO42− i HCO3− oraz NH4+, NO2−, NO3−, Fe2+, Al3+ i substancje organiczne.

Wikipedia

# makroewolucja

zjawiska ewolucji organizmów zachodzące na poziomie ponadgatunkowym

SJP.pl

Wikipedia

# makroewolucyjny

→ makroewolucja

SJP.pl

#### Patrz:

makroewolucja

# makrofag

1. pochodząca ze szpiku kostnego komórka układu odpornościowego, wyposażona w zdolności fagocytozy i enzymatycznej degradacji pochłoniętych fragmentów tkankowych, komórkowych i bakteryjnych;
2. zwierzę odżywiające się dużymi cząsteczkami pokarmowymi lub nawet całymi organizmami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) organizm żywy odżywiający się drobnymi cząstkami pokarmowymi

Wiktionary

Makrofagi – komórki fagocytujące, zaliczane do tkanki łącznej.

Wikipedia

# makrofanerofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. wysokie drzewo osiągające ponad 30 metrów wysokości;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fanerofit mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) megafanerofit

Wiktionary

# makrofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. zool. ogół większych zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pierścienice są najliczniejszym elementem makrofauny w głębinach oceanów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fauna ż.

Wiktionary

# makrofil

w botanice: liść mający blaszkę z rozgałęzionym systemem żyłek; mikrofil

SJP.pl

Makrofil (megaphyl) – liść występujący u skrzypów, paproci, roślin nagozalążkowych i okrytozalążkowych. Zawiera rozgałęziony układ tkanek przewodzących (w postaci nerwów), stanowiący odgałęzienie walca osiowego łodygi. Nad odgałęzieniami z walca osiowego pozostają luki liściowe.

Hipoteza telomowa tłumaczy powstanie makrofili jako odgałęzienia telomów ulegające w toku ewolucji spłaszczeniu i rozrośnięciu.

Wikipedia

# makrofit

roślina zakorzeniona w wodzie, której większa część jest wynurzona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przytwierdzona do dna zbiornika wodnego roślina naczyniowa bądź ramienica

Wiktionary

Makrofity (makrofitobentos, gr. makros ‘długi, wielki’ i phytón ‘roślina’) – wodne rośliny kwiatowe, mchy, wątrobowce i duże glony (w Polsce głównie ramienice). Wyjątkowo do makrofitów zalicza się widoczne gołym okiem glony nieco mniejszych rozmiarów, głównie glony nitkowate, jak skrętnica, wstężnica, czy nawet nitkowate sinice.

Wikipedia

# makroflora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. bot. organizmy roślinne wchodzące w skład makrobentosu, o rozmiarach od 0,3 mm × 0,3 mm do 1 mm × 1 mm

Wiktionary

# makrofotografia

1. technika fotograficzna umożliwiająca wykonywanie zdjęć małych przedmiotów z niewielkiej odległości i o relatywnie dużym powiększeniu
2. zdjęcie otrzymane taką metodą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fot. technika wykonywania zdjęć, w której fotografowany obiekt zostaje odwzorowany w naturalnych rozmiarach lub jest powiększony; także: zdjęcie wykonane tą techniką

Wiktionary

Makrofotografia – rodzaj fotografii, w której fotografowany obiekt zostaje odwzorowany w naturalnych rozmiarach lub jest nieznacznie powiększony.

Na ogół zakres powiększenia liniowego (często zwanego przez fotografów skalą odwzorowania) waha się w granicach od 1:1 do 10:1 – od wielkości naturalnej do 10-krotnego powiększenia (dla formatu małoobrazkowego jest to obszar 24×36–2,4×3,6 mm). Często rozszerza się ten obszar do zbliżeń wymagających obiektywów z funkcją makro lub dodatków na 3:1 do 30:1. Większe powiększenia uzyskuje się za pomocą mikroskopu w mikrofotografii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Świat roślin i owadów to najczęstszy temat makrofotografii. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmakrɔfɔtɔˈɡrafʲja, AS: makrofotografʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. makrofotograficzny

Wiktionary

# makrogameta

zdolna do samodzielnego ruchu gameta żeńska, większa od męskiej

SJP.pl

# makrogenerator

program komputerowy zastępujący makroinstrukcję w programie źródłowym przez ciąg instrukcji zdefiniowanych w tym samym języku

SJP.pl

# makrogeneza

hipoteza zakładająca powstawanie nowych jednostek systematycznych organizmów w sposób skokowy, przez jedną znaczną zmianę mutacyjną

SJP.pl

# makrogenitosomia

znaczne powiększenie zewnętrznych narządów płciowych

SJP.pl

# makrografia

graficzne przedstawienie struktury metalu albo stopu

SJP.pl

# makrograficzny

→ makrografia

SJP.pl

#### Patrz:

makrografia

# makroinstrukcja

w informatyce: ciąg instrukcji; makro, makrorozkaz

SJP.pl

Makroinstrukcja (ang. macro instruction) — ciąg instrukcji wywoływanych za pomocą jednej dodatkowo zdefiniowanej instrukcji. Przekształcenie (rozszerzenie) makroinstrukcji w ciąg słów języka programowania (poddawanych dalszej translacji) jest realizowane przez wstępny element translatora, zwany preprocesorem.

Wikipedia

# makrojęzyk

język mający kilka odmian, uznawanych za warianty tego samego języka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zespół blisko spokrewnionych odmian językowych, które bywają uważane za jeden język w niektórych kontekstach kulturowych, społecznych lub politycznych, mimo że mogą mieć znaczne różnice i odrębne kody językowe;

Wiktionary

Makrojęzyk (ang. macrolanguage) – jednostka klasyfikacyjna wywodząca się z międzynarodowego standardu ISO 639. Używa się jej w odniesieniu do grup odmian językowych, nie zawsze wzajemnie zrozumiałych, ale które z pewnych względów (np. pozajęzykowych – kulturowych, politycznych, etnicznych, religijnych itd.) traktowane są jako warianty tego samego języka. Niektóre makrojęzyki obejmują kilkadziesiąt takich wariantów (np. arabski 30, keczua 44, zapotecki aż 58). W wielu przypadkach wiąże się to z występowaniem dyglosji, jak np. w przypadku języka arabskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) ISO 639-3 identyfikuje ponad 60 makrojęzyków.

Wiktionary

# makroklimat

klimat dużych obszarów, kształtowany przez czynniki geograficzne, głównie: szerokość geograficzną, wysokość n.p.m., rzeźbę terenu, odległość od oceanów

SJP.pl

Makroklimat – (potocznie zwane klimatem) jest kształtowany przez czynniki geograficzne takie jak: ogólna cyrkulacja atmosfery, szerokość geograficzną, wysokość nad poziomem morza, rzeźbę terenu, odległość od mórz i oceanów itp., i charakteryzowany na podstawie wieloletnich danych obserwacyjnych.

Wikipedia

# makroklimatologia

dziedzina nauki zajmująca się badaniem makroklimatów

SJP.pl

# makroklimatyczny

→ makroklimat

SJP.pl

#### Patrz:

makroklimat

# makrokomórka

część płyty głównej komputera osobistego ułatwiająca podłączenie urządzeń peryferyjnych

SJP.pl

# makrokosmos

1. wszechświat pojęty jako jednolita całość, przeciwstawiany mikrokosmosowi światu cząstek elementarnych;
2. świat ciał niebieskich w przeciwieństwie do mikrokosmosu - świata człowieka

SJP.pl

Makrokosmos – Podniebny taniec (fr. Le peuple migrateur) – francuski przyrodniczy film dokumentalny z 2001 roku, ukazujący życie ptaków. Jest to kolejne, po Mikrokosmosie (1996), tego typu przedsięwzięcie francuskiego producenta Jacques’a Perrina.

Obraz był nominowany do Oscara za najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny.

Wikipedia

# makrokosmosowy

przymiotnik od: makrokosmos; makrokosmiczny

SJP.pl

# makrolid

rodzaj antybiotyku o działaniu bakteriostatycznym; antybiotyk makrolidowy

SJP.pl

# makrolidowy

antybiotyk makrolidowy - rodzaj antybiotyku o działaniu bakteriostatycznym; makrolid

SJP.pl

# makrolingwistyka

nauka opisująca język w powiązaniach z filozofią, psychologią, socjologią itp.

SJP.pl

# makrolit

narzędzie z kamienia niegładzonego, znane z późnego paleolitu i mezolitu

SJP.pl

# makromer

większy blastomer, który powstaje podczas rozwoju embrionalnego np. jeżowca, płazów i niektórych łożyskowców

SJP.pl

# makrominerał

pierwiastek chemiczny występujący w środowisku w stosunkowo dużych ilościach; makroelement, makropierwiastek

SJP.pl

# makromolekuła

cząsteczka związku chemicznego składająca się z dużej liczby (kilkadziesiąt do kilku tysięcy) powtarzających się ugrupowań atomów, tzw. merów; makrocząsteczka

SJP.pl

Makromolekuła, makrocząsteczka, makrodrobina – cząsteczka chemiczna (molekuła) złożona z więcej niż około 1000 atomów. Makromolekuła często powstaje z połączenia jednego lub kilku rodzajów jednostek podstawowych, tzw. merów, tworząc strukturę substancji polimerowych.

Wikipedia

# makromutacja

jednorazowa, wielka zmiana mutacyjna prowadząca do wyodrębnienie się nowego gatunku albo jednostki systematycznej roślin lub zwierząt

SJP.pl

# makron

cząstka substancji o średnicy powyżej 0,1 mm

SJP.pl

- Makron – znak diakrytyczny
- Makron – grecki malarz wazowy działający na przełomie VI i V wieku p.n.e.
- Kwintus Sutoriusz Makron – prefekt pretorianów w latach 31–38

Wikipedia

# makroniwelacja

wyrównywanie niezwykle dużych powierzchni terenu do jednego poziomu

SJP.pl

# makroniwelacyjny

→ makroniwelacja

SJP.pl

#### Patrz:

makroniwelacja

# makroorganizm

wielokomórkowy organizm żywy widoczny gołym okiem

SJP.pl

# makroparafina

stały produkt powstający obok parafiny syntetycznej w procesie syntezy paliw ciekłych z tlenku węgla i wodoru; parafina kontaktowa

SJP.pl

# makropierwiastek

pierwiastek chemiczny (np. azot, fosfor, siarka, potas, wapń, magnez) występujący w organizmach żywych w znacznej ilości, niezbędny do ich prawidłowego rozwoju; makroelement, makroskładnik, pierwiastek podstawowy

SJP.pl

# makroplankton

plankton składający się z organizmów o długości powyżej 1 centymetra (np. meduz jamochłonów, osłonic), unoszący się biernie z falami i prądami w toni oceanicznej

SJP.pl

# makropod

drobna ryba z rodziny łaźcowatych, z narządem błędnikowym umożliwiającym oddychanie tlenem atmosferycznym; wielkopłetw

SJP.pl

Macropodus – rodzaj słodkowodnych ryb okoniokształtnych z rodziny guramiowatych (Osphronemidae), w języku polskim określanych nazwami wielkopłetw lub makropod.

Rodzaj ten zaliczany był do różnych rodzin: labiryntowatych (Anabantoidei), łaźcowatych (Anabantidae) lub beloncjowatych (Belontiidae).

Wikipedia

# makropokarmowy

dotyczący pierwiastków niezbędnych do utrzymania funkcji życiowych organizmu, zawartych w substancjach odżywczych

SJP.pl

# makropolecenie

w informatyce: ciąg poleceń; makro

SJP.pl

Makro, makropolecenie – zestaw rozkazów realizujący algorytm komputerowy przeznaczony do wykonywania przez określoną aplikację (edytor, arkusz kalkulacyjny, program graficzny) zwykle w celu automatyzacji pewnych czynności lub dokonania zmian w dokumentach bez interakcji z użytkownikiem. Makra pisane są zwykle w specjalnym skryptowym języku programowania wykonywanym przez interpreter wbudowany w daną aplikację, w której to zostały uruchomione. Praktycznie prawie każda aplikacja umożliwiająca korzystanie z makr posiada swój własny skryptowy język programowania.

Wikipedia

# makroprojektant

architekt projektujący duże zespoły urbanistyczne

SJP.pl

# makroproporcja

proporcja wyznaczająca skalę proporcji szczegółowych albo będąca wypadkową proporcji szczegółowych

SJP.pl

# makroregion

obszar obejmujący kilka regionów o zbliżonych cechach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi większa od mezoregionu;

Wiktionary

- Makroregion – pojęcie z zakresu gospodarki
- Makroregion – jednostka podziału geografii fizycznej
- Makroregion - obszar rozgrywek piłkarskich w Polsce

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W wielostopniowej regionalizacji mezoregion stanowi jednostkę niższego rzędu wchodzącą w skład makroregionu.

Wiktionary

# makroregionalny

dotyczący obszaru obejmującego kilka regionów

SJP.pl

# makrorelief

duże formy ukształtowania terenu, takie jak góry, wyżyny, pradoliny; makrorzeźba

SJP.pl

# makrorodnik

wolny rodnik powstały przez przyłączenie cząsteczek monomeru do wolnego rodnika wytworzonego wskutek rozpadu inicjatora polimeryzacji

SJP.pl

# makrorozkaz

w informatyce: ciąg instrukcji; makro, makroinstrukcja

SJP.pl

# makrorzeźba

duże formy ukształtowania terenu, takie jak góry, wyżyny, pradoliny; makrorelief

SJP.pl

# makrosegmentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. procedura badawcza w marketingowej analizie rynku, gdzie segmentami, na które dokonuje się podziału, są rynki narodowe lub ich grupy;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmakrɔsɛɡmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: makrosegmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) segmentacja pierwotna

Wiktionary

# makrosiedlisko

teren o podobnych warunkach siedliskowych klimatu i podłoża

SJP.pl

# makroskala

w makroskali -
a) w odniesieniu do dużych jednostek
b) na wielką skalę

SJP.pl

# makroskalowy

→ makroskala

SJP.pl

#### Patrz:

makroskala

# makroskopowy

widzialny gołym okiem, bez użycia przyrządów optycznych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący makroskopii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makroskopia ż.

przym. makroskopijny

przysł. makroskopowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) makroskopijny

Wiktionary

# makroskładnik

pierwiastek chemiczny (np. azot, fosfor, siarka, potas, wapń, magnez) występujący w organizmach żywych w znacznej ilości, niezbędny do ich prawidłowego rozwoju; makropierwiastek, makroelement, pierwiastek podstawowy

SJP.pl

# makrosocjolog

specjalista w zakresie makrosocjologii

SJP.pl

# makrosocjologia

dział socjologii, którego przedmiotem zainteresowania są makrostruktury społeczne

SJP.pl

Makrosocjologia – dział socjologii, którego przedmiotem zainteresowania są makrostruktury społeczne; także socjologiczna orientacja badawcza zajmująca się przede wszystkim analizą tak zwanych wielkich procesów i zjawisk społecznych oraz budowaniem na tej podstawie ogólnych teorii socjologicznych.

Wikipedia

# makrosomia

wielkość płodu nadmierna w stosunku do wieku płodowego; hipertrofia wewnątrzmaciczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nadmierny rozmiar ciała, nadmierna masa płodu w stosunku do wieku płodowego

Wiktionary

Hipertrofia wewnątrzmaciczna (makrosomia) – nadmierna masa płodu w stosunku do wieku płodowego. Szacuje się, że zaburzenie to dotyczy ok. 10% wszystkich ciąż.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mówi się, że częstotliwość występowania makrosomii w zdrowych ciążach wynosi 6–14,5%, u kobiet z cukrzycą 25–42%.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hipertrofia wewnątrzmaciczna

Wiktionary

# makrospora

duży zarodnik paprotników różnozarodnikowych wytwarzany w zarodni dużej (makrosporangium) na sporoficie; megaspora

SJP.pl

Makrospora (megaspora) – zarodnik, z którego rozwija się gametofit żeński (produkujący komórki jajowe). Makrospory wytwarzane są w makrosporangiach na sporoficie. Występują u roślin różnozarodnikowych (wymarłe gatunki skrzypowych, niektóre widłaki i paprocie oraz wszystkie rośliny nasienne).

Wikipedia

# makrosporangium

u paprotników różnozarodnikowych: zarodnia wytwarzająca zarodniki - makrospory

SJP.pl

Makrosporangium, megasporangium – jeden z dwóch typów zarodni obecny u roślin różnozarodnikowych. Powstają w nim nieliczne lub wręcz pojedyncze zarodniki zwane makrosporami, z których z kolei rozwijają się przedrośla wytwarzające tylko żeńskie narządy – rodnie, a w nich komórki jajowe. Makrosporangia są zwykle większe od mikrosporangiów. Wyrastają na liściach zwanych makrosporofilami, często zmodyfikowanych i odmiennych od innych liści.

Wikipedia

# makrosporogeneza

proces powstawania żeńskich zarodników, czyli makrospor, na drodze podziałów mejotycznych makrosporocytów

SJP.pl

Megasporogeneza (makrosporogeneza) – proces powstawania makrospor u roślin różnozarodnikowych. W procesie megasporogenezy powstaje m.in. woreczek zalążkowy u roślin okrytonasiennych, w obrębie ośrodka (stanowiącego zarodnię - makrosporangium).

Wikipedia

# makrostruktura

1. gruboziarnista budowa skał, minerałów itp., dająca się odróżnić gołym okiem lub za pomocą słabej lupy
2. układ klasowo-warstwowy społeczeństwa

SJP.pl

Makrostruktura (wielka struktura) – w najogólniejszym ujęciu definiowana jest jako część społeczeństwa globalnego i wielkich grup społecznych. Tworzona jest między innymi przez klasy, warstwy, grupy zawodowe, grupy wyznaniowe, naród, państwo i wzajemne relacje między nimi.

Poddawana jest wzajemnym relacjom z mikrostrukturami.

Wikipedia

# makroświat

świat w skali makro; przeciwieństwo mikroświata

SJP.pl

# makrot

prokseneta; dawniej:
1. faktor, pośrednik;
2. rajfur

SJP.pl

# makrotekstura

struktura wewnętrzna skały dająca się obserwować gołym okiem

SJP.pl

# makrourzędowy

charakterystyczny dla wielkiej instytucji urzędniczej albo dla zbiurokratyzowanej organizacji

SJP.pl

# makrowirus

Makrowirus (wirus typu makro) – wirus komputerowy uruchamiający się tak samo jak zwykłe makra, a więc w środowisku innego programu (najczęściej któregoś z pakietu Microsoft Office, ze względu na jego popularność). Do replikacji wykorzystują języki makro obecne w zainfekowanym środowisku. Atakują nie pliki wykonywalne, lecz pliki zawierające definicje makro.

Wikipedia

# makrowy

przymiotnik od: makro

SJP.pl

# makrozmiana

zmiana zachodząca na wielką skalę

SJP.pl

# makryna

imię żeńskie

SJP.pl

Makryna – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, pochodzące od łacińskiego słowa macra. Oznacza „chuda, długa”. Wśród patronek – św. Makryna Młodsza, siostra św. Bazylego Wielkiego, św. Piotra z Sebasty i św. Grzegorza z Nyssy (IV wiek).

Makryna imieniny obchodzi 14 stycznia i 19 lipca.

Wikipedia

# maks

potocznie: najwyższy poziom czegoś, np. głośności muzyki

SJP.pl

Maks (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Maks) – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno

Miejscowość leży na obszarze Pojezierza Kaszubskiego i znajduje się na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Wchodzi w skład sołectwa Przewóz.

Do 2023 miejscowość była osadą wsi Przewóz.

W latach 1975–1998 Maks administracyjnie należał do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# maks.

max, max.; skrót od:
1. maksimum;
2. maksymalny;
3. maksymalnie

SJP.pl

# maksencja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Maksencja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, pochodzące od imienia Maxentius, wywodzącego się od słowa maximus "największy, najwspanialszy". Patronką tego imienia jest św. Maksencja z Beauvais, Szkotka z pochodzenia, oraz św. Maksencja z Trydentu, matka św. Wigiliusza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wspomnienie liturgiczne świętej Maksencji z Trydentu obchodzone jest 30 kwietnia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maksencjusz mos.

Wiktionary

# maksencjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Maksencjusz – imię męskie
- Maksencjusz (cesarz rzymski) – cesarz rzymski
- Maksencjusz (opat z Poitou) – opat z Poitou

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 308 roku Maksymian próbował zdetronizować swojego syna, jednak wojsko opowiedziało się po stronie Maksencjusza, więc Maksymian uciekł do Galii na dwór swojego zięcia Konstantyna.

(1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Maksencjusza opata obchodzone jest 26 czerwca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maksencja ż.

Wiktionary

# maksi

[czytaj: maks-i] maxi;
1. o ubiorze: długi, sięgający do kostek;
2. ubranie sięgające do kostek;
3. mający maksymalne rozmiary, zasięg, natężenie itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) długi (o ubraniu)

(1.2) obszerniejszy niż standard (o ubraniu)

(1.3) dużo zawierający, wiele obejmujący

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) duże ubranie

Wiktionary

Maksi – wieś na Łotwie, w krainie Łatgalia, w novadsie Balvi. Według danych na rok 2007, w miejscowości mieszkały 2 osoby.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmaksʲi, AS: maksʹi

Wiktionary

# maksim

[czytaj: maks-im] imię męskie

SJP.pl

# maksimafilia

[czytaj: maks-imafilia] zbieractwo kart analogicznych (maksimum)

SJP.pl

Maksimafilia – dział zbieractwa, której przedmiotem są karty maksimum, jej początek zawdzięcza się kolekcjonowaniu widokówek z naklejonym znaczkiem pocztowym po stronie widokowej. Pierwsze karty maksimum były przypadkowe i przedstawiały na przykład sfinksa i piramidy w Egipcie, późniejszy rozwój tej dziedziny spowodował wyodrębnienie maksimafilii jako samodzielny rodzaj zbieractwa filatelistycznego.

Wikipedia

# maksimow

[czytaj: maks-imow] nazwisko

SJP.pl

# maksimowicz

[czytaj: maks-imowicz] nazwisko

SJP.pl

# maksimum

[czytaj: maks-imum] najwyższy stopień czegoś, największa ilość, liczba, wartość itp. osiągana przez coś; maximum, punkt szczytowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość

(1.2) mat. największa wartość przyjmowana przez daną funkcję

przysłówek

(2.1) w połączeniu z określeniem liczby: co najwyżej

Wiktionary

- maksimum – funkcja
- maksimum lokalne lub globalne funkcji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Funkcja cosinus osiąga maksimum dla argumentów będących wielokrotnością 2π.

(2.1) Tam się zmieści maksimum piętnaście osób.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaksʲĩmũm, AS: maksʹĩmũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maksymalność ż., maksymalistyczność ż.

przym. maksymalny

przysł. maksymalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szczyt

(2.1) maksymalnie

Wiktionary

# maksio

zdrobnienie od: Maksym, Maksymilian (imiona męskie)

SJP.pl

# maksisingel

[czytaj: maks-is-ingel] płyta kompaktowa lub winylowa z kilkoma nagraniami; maksisingiel, maxi-singiel, maxi-singel

SJP.pl

# maksisingiel

[czytaj: maks-is-ingiel] płyta kompaktowa lub winylowa z kilkoma nagraniami; maksisingel, maxi-singiel, maxi-singel

SJP.pl

# maksisinglowy

→ maksisingiel, → maksisingel [czytaj: maks-is-inglowy]

SJP.pl

# maksispódnica

[czytaj: maks-ispódnica] spódnica sięgająca do kostek

SJP.pl

# maksisukienka

[czytaj: maks-isukienka] sukienka sięgająca do kostek

SJP.pl

# maksura

miejsce w meczecie przeznaczone dla władcy

SJP.pl

Maksura – drewniana ścianka lub krata ustawiana w meczecie, oddzielająca władcę od reszty modlących się. Później ta nazwa zaczęła obejmować całą wydzieloną przestrzeń (lożę) dla władcy.

Wikipedia

# makswel

dawna jednostka strumienia magnetycznego; maxwell

SJP.pl

Makswel (Mx) – jednostka strumienia indukcji magnetycznej w układzie CGS (jednostka przejściowo legalna układu SI). Nazwa makswel pochodzi od nazwiska szkockiego fizyka Jamesa Clerka Maxwella.

Wikipedia

# maksygraf

przyrząd służący do graficznego rejestrowania przebiegu zmian mocy elektrycznej pobieranej i do określania mocy szczytowej

SJP.pl

# maksym

reguła, zasada postępowania, ogólne prawidło moralne sformułowane w sposób zwięzły i stylistycznie dobitny, zwykle w jednym zdaniu; sentencja; aforyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Maksym – imię męskie pochodzenia łacińskiego, utworzone od przymiotnika maximus oznaczający "największy", przydomka Jowisza. Istnieją liczni święci prawosławni i katoliccy o tym imieniu:Maksym Wyznawca, Maksym Grek, Maksym Wołoski, Maksym Gorlicki, Maksym z Riez i wielu innych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Maksym ma dobry charakter: jest uprzejmy i radosny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmaksɨ̃m, AS: maksỹm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maksymilian m.

Wiktionary

# maksyma

reguła, zasada postępowania, ogólne prawidło moralne sformułowane w sposób zwięzły i stylistycznie dobitny, zwykle w jednym zdaniu; sentencja; aforyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania

Wiktionary

Aforyzm (łac. aphorismus, gr. aphorismós), złota myśl, sentencja, maksyma, gnoma, apoftegmat – zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) aforyzm, prawidło, sentencja

Wiktionary

# maksymalista

1. człowiek dążący do osiągnięcia wszystkich stawianych sobie lub innym celów w jak największym stopniu;
2. w filozofii: przedstawiciel maksymalizmu

SJP.pl

# maksymalistka

→ maksymalista

SJP.pl

#### Patrz:

maksymalista

# maksymalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest maksymalistyczne; cecha tych, którzy są maksymalistyczni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maksimum n., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizowanie n., zmaksymalizowanie n.

czas. maksymalizować ndk., zmaksymalizować dk.

przym. maksymalistyczny

przysł. maksymalistycznie, maksimum

Wiktionary

# maksymalistyczny

dotyczący maksymalizmu albo maksymalisty (np. maksymalistyczny plan, maksymalistyczna wizja)

SJP.pl

# maksymalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) maksymalne zwiększenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wbrew temu co starają się nam przekazać reklamy, ponad 90% zwierząt wykorzystywanych do celów konsumpcyjnych żyje dziś w olbrzymich hodowlach masowych, w których cały proces produkcji podporządkowany jest jednej jedynej zasadzie – maksymalizacji zysku i cięciu kosztów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maksymalizator mzw./mos./mrz., maksymalizowanie n., maksymalizm m., maksymalność ż.

czas. maksymalizować ndk.

przym. maksymalny

przysł. maksymalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zwiększanie

Wiktionary

# maksymalizator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, męskozwierzęcy lub męskoosobowy

(1.1) ktoś lub coś, co czyni bądź dąży do uczynienia pewnej rzeczy, cechy, wartości itd. możliwie największą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skupienie się na działaniach człowieka, a nie jego motywacjach, spowodowało uproszczenie w postrzeganiu człowieka jako maksymalizatora użyteczności.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maksymalizacja ż.

czas. maksymalizować ndk., zmaksymalizować dk.

przym. maksymalizacyjny

Wiktionary

# maksymalizm

1. dążenie do osiągnięcia wszystkich stawianych sobie lub innym celów w jak największym stopniu
2. filoz. kierunek widzący w filoz. naukę wyjaśniającą całą rzeczywistość, zmierzający do systematycznego rozwinięcia wszystkich jej działów

SJP.pl

# maksymalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maksymalizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maksymalność ż., zmaksymalizowanie n., maksymalizacja ż., maksymalizm m., maksymalistyczność ż.

czas. maksymalizować ndk., zmaksymalizować dk.

przym. maksymalistyczny, maksymalny

przysł. maksymalistycznie, maksymalnie

Wiktionary

# maksymalnie

przysłówek

(1.1) w sposób maksymalny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To urządzenie musi pracować w pozycji poziomej lub pod kątem maksymalnie 5° (= pięć stopni) do poziomu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaksɨ̃ˈmalʲɲɛ, AS: maksỹmalʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maksimum n., maksymalność ż., maksymalizm m., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizacja ż., maksymalizowanie n.

czas. maksymalizować

przym. maksymalny, maksymalistyczny

przysł. maksimum

Wiktionary

# maksymalność

→ maksymalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest maksymalne; cecha tych, którzy są maksymalni

Wiktionary

#### Patrz:

maksymalny

#### Powiązane:

rzecz. maksimum n., maksymalizm m., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizacja ż., maksymalizowanie n.

czas. maksymalizować ndk.

przym. maksymalny

przysł. maksymalnie, maksimum

Wiktionary

# maksymalny

osiągający lub określający maksimum; największy, najwyższy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maksymalna prędkość porsche 911 turbo wynosi prawie 180 mil na godzinę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ, AS: maksỹmalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maksimum n., maksymalizm m., maksymalista m., maksymalistka ż., maksymalizacja ż., maksymalizowanie n., maksymalność ż.

czas. maksymalizować ndk.

przysł. maksymalnie, maksymalistycznie, maksimum

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) największy

Wiktionary

# maksymek

zdrobnienie od: Maksym, Maksymilian (imiona męskie)

SJP.pl

# maksymiak

nazwisko

SJP.pl

# maksymian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Maksymian, Marcus Aurelius Valerius Maximianus, Maximianus Herculius (ur. ok. 250 w Sirmium w Panonii, zm. 310) – cesarz rzymski w latach 286–305, współrządzący z Dioklecjanem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 308 roku Maksymian próbował zdetronizować swojego syna, jednak wojsko opowiedziało się po stronie Maksencjusza, więc Maksymian uciekł do Galii na dwór swojego zięcia Konstantyna.

(1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Maksymiana z Rawenny obchodzone jest 22 lutego.

Wiktionary

# maksymilian

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Maksymilian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa maximus oznaczającego „największy” oraz nazwiska rzymskiego rodu Emiliuszów. Żeńskie odpowiedniki tego imienia to Maksymiliana i Maksymilianna.

W 2022 imię to nosiło 64 172 obywateli Polski (76. miejsce w grupie imion męskich).

Maksymilian imieniny obchodzi: 12 marca, 14 sierpnia, 26 sierpnia, 12 października, 29 października.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Maksymilian i jestem cukiernikiem z Cieszyna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaksɨ̃ˈmʲilʲjãn, AS: maksỹmʹilʹi ̯ãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maksym m., Maksymilianowa ż., Maksymilianówna ż.

Wiktionary

# maksymilianostwo

Maksymilian z małżonką; Maksymilianowie

SJP.pl

# maksymilianowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Maksymiliana

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Maksymilianowo

(2.2) D. lp. od: Maksymilianów

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Maksymilianowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Byłyśmy odwiedzić panią Maksymilianową w Porębie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maksymilian mos./ż., Maksymilianówna ż.

Wiktionary

# maksymilianowie

imię męskie

SJP.pl

# maksymilianowo

- Maksymilianowo – stacja kolejowa

3 miejscowości w Polsce:

- Maksymilianowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Osielsko
- Maksymilianowo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Bobowo
- Maksymilianowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Kamieniec

Zobacz też: Maksymilianów

Wikipedia

# maksymilianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maksymiliana lub z nim związany

SJP.pl

# maksymin

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Maksymin – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wśród patronów – św. Maksymin (†IV wiek).

W Polsce dawnej imię nie było poświadczone dokumentami. W XXI wieku imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 8 mężczyzn o imieniu Maksymin nadanym jako imię pierwsze.

Maksymin imieniny obchodzi: 29 maja, 8 czerwca i 15 grudnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przeciągające się oblężenie działało coraz bardziej zniechęcająco na wojsko Maksymina, któremu zaczęło brakować broni oraz żywności i wody.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Maksymina ż.

Wiktionary

# maksymiuk

nazwisko

SJP.pl

- Ewa Maksymiuk (ur. 21 sierpnia 1990) – polska brydżystka, Mistrz Okręgowy, zawodniczka drużyny ŚZBS Kielce.
- Jan Maksymiuk
- Janusz Maksymiuk (ur. 19 stycznia 1947 w Janówce) – polski polityk, przedsiębiorca, inżynier rolnik, działacz związkowy, poseł na Sejm I, II i V kadencji.
- Jerzy Maksymiuk (ur. 9 kwietnia 1936 w Grodnie) – polski dyrygent, pianista i kompozytor muzyki filmowej.
- Krzysztof Maksymiuk (ur. 26 października 1955 w Zamościu) – polski polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji.
- Roman Maksymiuk (ur. 14 czerwca 1974 we wsi Bitków, w obwodzie iwanofrankiwskim, Ukraińska SRR) – ukraiński piłkarz, grający na pozycji pomocnika (wcześniej napastnika), reprezentant Ukrainy.

Wikipedia

# maksymostwo

Maksym z małżonką; Maksymowie

SJP.pl

# maksymowicz

nazwisko

SJP.pl

- Jan (Maksymowicz) (1651-1715) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Konstantin Maksymowicz (1849-1917) – generał-gubernator warszawski i dowódca Warszawskiego Okręgu Wojskowego
- Teodor Maksymowicz (1902-1983) – duchowny zielonoświątkowy
- Witold Maksymowicz (1931-2011) – duchowny prawosławny
- Wojciech Maksymowicz (ur. 1955) – polski neurochirurg, były minister zdrowia

Wikipedia

# maksymowie

imię męskie

SJP.pl

# maksymowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maksyma lub z nim związany

SJP.pl

# maktab

arabska szkoła podstawowa

SJP.pl

# makuba

gatunek tabaki pochodzący z Martyniki

SJP.pl

# makuch

wyciśnięte nasiona roślin oleistych, stanowiące paszę dla bydła; kuch

SJP.pl

Makuchy, kołacze, kuchy – wytłoki będące ubocznym produktem wytwarzania oleju z roślin oleistych – z nasion: maku, słonecznika, rzepaku (około 650 kg z 1 t nasion), sezamu, soi, lnu, a także orzechów i innych. Zawierają m.in. węglowodany, białka, tłuszcze i sole mineralne. Zamiast makuchów wykorzystana być może również mączka poekstrakcyjna.

Wikipedia

# makucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. otręby pszenne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mak mrz.

Wiktionary

# makuchowy

przymiotnik od: makuch

SJP.pl

# makuchy

wyciśnięte nasiona roślin oleistych, stanowiące paszę dla bydła; kuch

SJP.pl

Makuchy, kołacze, kuchy – wytłoki będące ubocznym produktem wytwarzania oleju z roślin oleistych – z nasion: maku, słonecznika, rzepaku (około 650 kg z 1 t nasion), sezamu, soi, lnu, a także orzechów i innych. Zawierają m.in. węglowodany, białka, tłuszcze i sole mineralne. Zamiast makuchów wykorzystana być może również mączka poekstrakcyjna.

Wikipedia

# makulatura

1. stare książki, gazety, papiery itp., służące jako surowiec do wyrobu papieru
2. przenośnie, potocznie o kiepskiej literaturze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niepotrzebny, zużyty lub zniszczony papier przeznaczony do recyklingu;

(1.2) pot. przen. bezwartościowe, mierne książki

(1.3) druk. arkusze zużyte podczas druku, arkusze z defektem

Wiktionary

Makulatura – niepotrzebne lub zniszczone wyroby papiernicze, nadające się bezpośrednio do wtórnego wykorzystania w innych celach niż były przeznaczone pierwotnie lub nadające się jako jeden z surowców do produkcji nowego papieru.

- W bibliotekarstwie – egzemplarze wycofane z różnych powodów z księgozbioru (np. dezaktualizacja, uszkodzenia), które nie nadają się do wykorzystania w żadnym innym celu, nawet na wymiany czy dary, a jedynie nadające się na przemiał, czyli na surowiec do produkcji nowego papieru.
- W drukarstwie – arkusze zużyte podczas narządzania formy drukowej, arkusze niekompletne – nadmiarowe (przy publikacjach wieloskładkowych) oraz wszelkie defekty, czyli arkusze z wadami; w drukarni makulatura służy jako materiał opakowaniowy dla gotowych wyrobów, a może być również wykorzystywana jako element budowy bardziej skomplikowanych opraw w introligatorni.
- W filatelistyce – wadliwie wykonane znaczki i całostki pocztowe, najczęściej odrzucane przez kontrolę techniczną drukarni i niszczone. Makulatura filatelistyczna, która mimo kontroli przedostanie się do obiegu, stanowi pełnowartościowy obiekt kolekcjonerski.
- W introligatorstwie – pochodzące z drukarni, nieprzydatne lub niepotrzebne tam arkusze (oraz ich fragmenty) bez wad fizycznych, zadrukowane dwustronnie lub czyste z jednej strony są wykorzystywane do różnych zaawansowanych procesów introligatorskich jako jeden ze składników opraw, np. na wyklejki, wzmocnienie okładzin itp.; zwyczaj wykorzystywania niepotrzebnych zadrukowanych arkuszy druku w introligatorni stał się z czasem źródłem cennych odkryć zabytków piśmiennictwa
- W papiernictwie – wyroby papiernicze i ich resztki wykorzystywane jako jeden z surowców włóknistych przy produkcji nowego papieru.
- W wydawnictwie – nakład (lub jego część) wycofany z magazynu lub sprzedaży, skierowany decyzją wydawcy na przemiał; decyzja spowodowana podobnymi czynnikami, jak w bibliotekarstwie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W podstawówie zbieraliśmy makulaturę, mając niby za to darmowe przechodnie podręczniki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmakulaˈtura, AS: makulatura

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. makulaturowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pisanina

Wiktionary

# makulaturowiec

żartobliwie o człowieku zbierającym makulaturę i odsprzedającym ją w punkcie skupu

SJP.pl

# makulaturowy

przymiotnik od: makulatura

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z makulaturą, odnoszący się do makulatury

(1.2) wytworzony z makulatury

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Rosną ceny papieru makulaturowego w Polsce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. makulatura ż.

Wiktionary

# makulec

śluzowiec występujący w 30 gatunkach na butwiejących liściach, mchach, korzeniach drzew itp.

SJP.pl

Didymium Schrad. (makulec) – rodzaj śluzowców.

Wikipedia

# makulski

nazwisko

SJP.pl

# makumba

macumba;
1. religia synkretyczna zbliżona do wudu, rozpowszechniona w Brazylii;
2. pejoratywne określenie na obrzędy czarnej magii;
3. wywar z konopi indyjskich z dużą ilością środka psychoaktywnego THC

SJP.pl

Makumba – słowo pochodzenia afrykańskiego, związane z kulturą Bantu, kojarzone m.in. z imieniem jednego ze środkowoafrykańskich bóstw, względnie pojęciem magii lub po prostu z nazwą instrumentu muzycznego.

Od XIX w. słowo macumba pojawia się także w społecznościach afrobrazylijskich, głównie w Rio de Janeiro, początkowo jako ogólne określenie praktyk religijnych przedstawicieli ludów Bantu, przywożonych przemocą do Brazylii przez handlarzy niewolników; później (i obecnie) znaczenie nabrało bardziej pejoratywnego zabarwienia i zaczęło być używane na określenie obrzędów czarnej magii.

Wikipedia

# makurat

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra Makurat – polska koszykarka
- Anna Makurat – polska koszykarka
- Arkadiusz Makurat – polski strongman
- Franciszek Makurat – polski psycholog, profesor Uniwersytetu Gdańskiego
- Hanna Makurat – polska językoznawczyni, profesor Uniwersytetu Gdańskiego

Wikipedia

# makuszyński

nazwisko

SJP.pl

# makutra

rodzaj naczynia, zwykle glinianego, służącego do ucierania maku, ciast, kremów; makotra, donica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gliniana misa do ucierania maku i innych produktów;

Wiktionary

Makutra (makotra, ukr. makitra; dawniej donica) – ciężka, gliniana misa o porowatej (rowkowanej, żłobionej) powierzchni wewnętrznej. Przy pomocy specjalnej, zazwyczaj drewnianej (rzadziej porcelanowej), pałki (kuli) uciera się w niej różne półprodukty spożywcze (czasem po ich uprzednim zmieleniu) aż do uzyskania możliwie gładkiej, jednolitej masy. Duży ciężar makutry ułatwia ucieranie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wysuszone siemię rozcierają w makutrze, poczem wyduszają je i przecedzają przez sitko, przez które przechodzi biały płyn, mleko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) donica

Wiktionary

# makuła

nazwisko

SJP.pl

# makłowicz

nazwisko

SJP.pl

Robert Witold Makłowicz (ur. 12 sierpnia 1963 w Krakowie) – polski dziennikarz, krytyk kulinarny, pisarz, publicysta i podróżnik. Twórca i prowadzący cyklu programów kulinarnych Makłowicz w podróży.

Wikipedia

# mal.

skrót od: malajski

SJP.pl

# malabar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina na zachodnim wybrzeżu Indii

Wiktionary

- Malabar – część południowo-zachodniego wybrzeża Indii nad Morzem Arabskim
- Malabar – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Brevard
- Malabar – dzielnica Sydney
- Malabar – wulkan w Indonezji
- Malabar – wyspa w atolu Aldabra na Seszelach
- (754) Malabar – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na ścianie wisiało zdjęcie plantacjaantacji herbaty w Malabarze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malabarczyk mos.

przym. malabarski

Wiktionary

# malabarczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Malabaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malabar m.

przym. malabarski

Wiktionary

# malabarski

przymiotnik od: Malabar (część wybrzeża Indii nad Morzem Arabskim; Wybrzeże Malabarskie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Malabaru lub Malabarczyków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podziwiał malabarskie plantacjaantacje herbaty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malabar m., Malabarczyk mos.

Wiktionary

# malabijczyk

mieszkaniec Malabo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Malabo

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijt͡ʃɨk, AS: malabʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malabo n.

:: fż. malabijka ż.

przym. malabijski

Wiktionary

# malabijka

mieszkanka Malabo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Malabo

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijka, AS: malabʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malabo n.

:: fm. malabijczyk mos.

przym. malabijski

Wiktionary

# malabijski

przymiotnik od: Malabo (stolica Gwinei Równikowej)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Malabo

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalaˈbʲijsʲci, AS: malabʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malabo n., malabijczyk mos., malabijka ż.

Wiktionary

# malabo

(do 1973 Santa Isabel) stolica Gwinei Równikowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Gwinei Równikowej;

Wiktionary

Malabo (do 1973 Santa Isabel) – stolica Gwinei Równikowej, port na wyspie Bioko w Zatoce Gwinejskiej. Drugie co do wielkości miasto kraju (zaraz po Bata). Miasto ma utracić funkcję stolicy na rzecz będącej w budowie Oyali.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stolicą Gwinei Równikowej jest Malabo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlabɔ, AS: malabo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malabijczyk mos., malabijka ż.

przym. malabijski

Wiktionary

# malachiasz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

- Malachiasz – imię męskie
- Malachiasz – autor biblijnej Księgi Malachiasza
- Malachiasz z Armagh – irlandzki duchowny, święty Kościoła katolickiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niektórzy egzegeci identyfikują Malachiasza z Nehemiaszem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Malachiaszowy

Wiktionary

# malachiaszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Malachiasza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeden z egzegetów twierdzi, że jest to tekst Malachiaszowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malachiasz mos.

Wiktionary

# malachit

1. minerał, zasadowy węglan miedzi o szmaragdowozielonej barwie, dający się polerować, używany do wyrobu biżuterii, a także jako pigment;
2. kolor szmaragdowozielony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. jubil. minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

(1.2) książk. kolor malachitu (1.1)

Wiktionary

Malachit – minerał z gromady węglanów, będący zasadowym węglanem miedzi. Należy do minerałów pospolitych, szeroko rozpowszechnionych na Ziemi.

Nazwa pochodzi od greckiego μαλάχη, malache (malwa) i μαλακός, malakos (miękki) – aluzja do zielonej barwy minerału i jego niewielkiej twardości.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈlaxʲit, AS: malaχʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. malachitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) szmaragdowozielony

Wiktionary

# malachitowy

1. wykonany z malachitu (np. posążek malachitowy)
2. o kolorze malachitu; szmaragdowozielony

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jubil. miner. dotyczący malachitu, wykonany z malachitu, związany z malachitem, ozdobiony malachitem

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. mający kolor szmaragdowozielony, taki jak kolor malachitu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na starej komodzie stał malachitowy posążek Buddy.

(1.1) Smukłą szyję kobiety zdobił podwójny sznur malachitowych korali.

(1.1) Marcin podarował swojej żonie srebrny pierścionek z malachitowym oczkiem.

(2.1) Zza mgły wyłania się malachitowy las.

(2.1) Brzozowe i świerkowe lasy na wzgórzach otaczały dwubarwną, jasną i ciemną zielenią maleńkie, ciche, malachitowe jeziorka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalaxʲiˈtɔvɨ, AS: malaχʹitovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malachit mrz., malachicik mzw./mrz., malachitowość ż.

przysł. malachitowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) szmaragdowozielony

Wiktionary

# malacja

zmiana stanu tkanki martwiczej w płynny

SJP.pl

# malacyjny

→ malacja

SJP.pl

#### Patrz:

malacja

# maladyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. związany ze stanem chorobowym, z chorobą, dotyczący tego stanu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maladyczność ż.

przysł. maladycznie

Wiktionary

# malaga

1. słodkie wino hiszpańskie, mocne i aromatyczne
2. gatunek dużych rodzynków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Hiszpanii, w Andaluzji, port nad Morzem Śródziemnym;

(1.2) geogr. prowincja w południowej Hiszpanii, ze stolicą w Maladze (1.1);

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Drogą na Malagę, będącą już ponoć pod obstrzałem grenadzkich wojsk białych, szły z Murcji posiłki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malagenia ż., malagijczyk mos., malagijka ż., malaga ż.

przym. malagijski

Wiktionary

# malagenia

1. hiszpański taniec ludowy, odmiana fandanga
2. rodzaj hiszpańskiej piosenki ludowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. liryczna hiszpańska piosenka tradycyjna

(1.2) choreogr. szybki hiszpański taniec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malaga ż., malagijczyk mos., malagijka ż., malaga ż.

przym. malagijski

Wiktionary

# malagijski

przymiotnik od: Malaga (prowincja lub miasto w Hiszpanii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Malagą, dotyczący Malagi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W dwadzieścia lat później Kulawy miał taki sam pogląd na świat jak wówczas, kiedy żył w rozwiązłej atmosferze malagijskich lupanarów.

(1.1) Całymi dniami Amalia i jej siwiejący już dobrze małżonek wystawali przed stajnią lub siadywali na skrzynkach w słońcu, jak to robili chyba w swojej malagijskiej wiosce, skąd pochodzili.

(1.1) Prowincja Malaga jest najbardziej górzystą częścią Andaluzji, dzięki czemu istnieją tam doskonałe warunki do hodowli kóz. Tradycyjnie region ten był związany raczej z produkcją wina, jednak po tym, jak winnice zostały wyniszczone przez jeden z gatunków stonki, zaczęto hodować tutaj kozy malagijskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malagenia ż., malagijczyk mos., malagijka ż., Malaga ż., malaga ż.

Wiktionary

# malaistyka

nauka badająca kulturę, historię i język Malezji oraz Indonezji

SJP.pl

Malaistyka – jedna z dziedzin orientalistyki zajmująca się językiem, kulturą, historią, literaturą i wszystkim innym, co dotyczy Malezji i Indonezji oraz często – w szerszym zakresie – innych ludów posługujących się językami austronezyjskimi (z grupy malajsko-polinezyjskiej). W swoim szerszym znaczeniu zbliża się do austronezystyki. Za jednego z pierwszych polskich malaistów uważa się Roberta Stillera.

Wikipedia

# malaj

rdzenny mieszkaniec Półwyspu Malajskiego lub Archipelagu Malajskiego

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Arben Malaj – albański polityk i ekonomista
- Argjend Malaj – kosowski piłkarz
- Dedë Malaj – katolicki duchowny, więzień polityczny
- Soni Malaj – albańska piosenkarka.
- Zef Malaj – albański polityk komunistyczny, dziennikarz

Wikipedia

# malajalam

język z grupy drawidyjskich

SJP.pl

- Język malajalam
- Pismo malajalam

Wikipedia

# malajczyk

mieszkaniec Malajów

SJP.pl

# malaje

potocznie o Półwyspie Malajskim lub Archipelagu Malajskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. dawne posiadłości brytyjskie na Półwyspie Malajskim;

Wiktionary

Malaje (ang. i malajski Malaya) – nazwa stosowana na określenie dawnych posiadłości brytyjskich na Półwyspie Malajskim (do 1946 r. kilku, następnie jednej powstałej w wyniku ich połączenia), od 1957 r. zaś do niepodległego państwa, które w 1963 roku przekształciło się w Malezję (malajski Malaysia). Dla okresu do 1957 roku stosowana jest także nazwa Malaje Brytyjskie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈlajɛ, AS: malai ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malajski mrz., Malaj mos., Malajczyk mos., Malajka ż., Malezja ż.

przym. malajski, malezyjski

Wiktionary

# malajka

gatunek dużej kaczki; piżmówka malajska

SJP.pl

Malajka, piżmówka malajska (Asarcornis scutulata) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), występujący w północno-wschodnich Indiach i w południowo-wschodniej Azji, obecnie skrajnie nieliczny i krytycznie zagrożony wyginięciem. Jedyny przedstawiciel rodzaju Asarcornis. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

# malajski

przymiotnik od: Malaje (1. dawna posiadłość brytyjska na Półwyspie Malajskim;
2. potocznie:
a) Półwysep Malajski;
b) Archipelag Malajski)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Malajów (lub Malezji)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Malezji i Malajów

Wiktionary

Język malajski (mal. bahasa Melayu, بهاس ملايو), czasem też „malajsko-indonezyjski” – język austronezyjski używany w różnych zakątkach Azji Południowo-Wschodniej. Jest rodzimym językiem Malajów zamieszkujących Półwysep Malajski, południową Tajlandię, Singapur oraz pewne regiony Sumatry i Borneo. Stanowi także język wehikularny (lingua franca) na obszarze Archipelagu Malajskiego (Nusantary). Jest językiem urzędowym Malezji i Brunei oraz jednym z czterech języków urzędowych Singapuru. W Indonezji i Timorze Wschodnim jest znany jako język indonezyjski – w tym pierwszym kraju służy jako język urzędowy, a w drugim pełni funkcję języka roboczego. Łącznie posługuje się nim szacunkowo 200–250 mln ludzi (2009).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈlajsʲci, AS: malai ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malaje n., Malaj m., Malajka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malezyjski

Wiktionary

# malajskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem malajskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem malajskim

(1.3) spisany, stworzony w języku malajskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlajskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: malai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# malak

nazwisko

SJP.pl

## Ludzie noszący nazwisko Malak

- Kazimierz Malak – polski żołnierz
- Tadeusz Malak – polski reżyser i aktor
- Waldemar Malak – polski sztangista
- Wojciech Malak – polski żużlowiec
- Piotr Malak – polski programista Android

## Postacie fikcyjne

- Darth Malak - postać z uniwersum Gwiezdnych Wojen

Wikipedia

# malakka

1. półwysep w południowo-wschodniej Azji;
2. miasto i stan w malezji;
3. dawny sułtanat w Azji

SJP.pl

- Malakka – półwysep w płd.-wsch. części Azji.
- Cieśnina Malakka – położona między Płw. Malajskim a Sumatrą.
- Malakka – miasto w Malezji.
- Malakka – stan w Malezji.
- Malakka – dawny sułtanat w Azji.
- malakka – materiał plecionkarski

Wikipedia

# malakkański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Malakką, dotyczący Malakki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malakka ż.

Wiktionary

# malakofit

typ kserofitu, roślina dobrze znosząca krótkotrwałą suszę, mająca jednak liście stosunkowo miękkie i słabo zabezpieczone przed utratą wody, np. trawa stepowa

SJP.pl

# malakogamia

zapylanie roślin przez ślimaki

SJP.pl

Wikipedia

# malakolog

specjalista w dziedzinie malakologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zool. zoolog zajmujący się badaniem mięczaków

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) zool. specjalistka zajmujący się badaniem mięczaków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malakologia ż.

:: fż. malakolożka ż.

przym. malakologiczny

Wiktionary

# malakologia

nauka zajmująca się badaniem mięczaków; malakozoologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. zool. dział zoologii zajmujący się mięczakami;

Wiktionary

Malakologia, malakozoologia (gr. malakós-miękki) – dział zoologii zajmujący się badaniem mięczaków. Obejmuje ich morfologię, embriologię, fizjologię, ekologię, biologię i systematykę. Ukształtowała się w XIX wieku. Podstawy dał Martin Lister, zaś Georges Cuvier zapoczątkował systematyczną klasyfikację.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) malakozoologia

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) zoologia

meronimy.

(1.1) limakologia

pokrewne.

rzecz. malakolog m.

przym. malakologiczny

frazeologia.

etymologia. etym|łac|malacologia. < etym|gr|μαλακός|λόγος.

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) malacology

* baskijski: (1.1) malakologia

* białoruski: (1.1) малакалогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) малякалёгія ż.

* bułgarski: (1.1) малакология ż.

* czeski: (1.1) malakologie ż.

* francuski: (1.1) malacologie ż.

* hiszpański: (1.1) malacología ż.

* łaciński: (1.1) malacologia ż.

* niemiecki: (1.1) Malakologie ż.

* nowogrecki: (1.1) μαλακολογία ż., μαλακοζωολογία ż.

* rosyjski: (1.1) малакология ż.

* słowacki: (1.1) malakológia ż.

* ukraiński: (1.1) малакологія ż.

* węgierski: (1.1) malakológia

* włoski: (1.1) malacologia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalakɔˈlɔɟja, AS: malakoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malakolog m.

przym. malakologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malakozoologia

Wiktionary

# malakologiczny

przymiotnik

(1.1) zool. związany z malakologią, dotyczący malakologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jutro zaczyna się kongres malakologiczny w Cieszynie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malakologia ż., malakolog mos.

Wiktionary

# malakozoolog

specjalista w dziedzinie malakozoologii

SJP.pl

# malakozoologia

nauka zajmująca się badaniem mięczaków; malakologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. zool. dział zoologii zajmujący się mięczakami

Wiktionary

Malakologia, malakozoologia (gr. malakós-miękki) – dział zoologii zajmujący się badaniem mięczaków. Obejmuje ich morfologię, embriologię, fizjologię, ekologię, biologię i systematykę. Ukształtowała się w XIX wieku. Podstawy dał Martin Lister, zaś Georges Cuvier zapoczątkował systematyczną klasyfikację.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na malakozoologii pokazali nam dzisiaj kolekcję ślimaków.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malakologia

Wiktionary

# malakozoologiczny

przymiotnik od: malakozoologia

SJP.pl

# malaksator

wielofunkcyjny robot kuchenny służący m.in. do tarcia owoców, mielenia mięsa i mieszania napojów; malakser

SJP.pl

# malakser

wielofunkcyjny robot kuchenny służący m.in. do tarcia owoców, mielenia mięsa i mieszania napojów; malaksator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. robot kuchenny do rozdrabniania, mieszania, wyrabiania ciasta i ubijania

Wiktionary

Robot kuchenny, wieloczynnościowe urządzenie kuchenne – urządzenie, najczęściej elektryczne, służące do wykonywania wielu czynności związanych z przygotowaniem posiłków. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu wymiennych narzędzi, pojemników itp. Najczęściej możliwe jest wykonywanie takich czynności jak siekanie, mieszanie, ucieranie, wyrabianie ciast, mielenie mięsa, mielenie kawy oraz rozdrabnianie warzyw.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obrane kartofle ugotować i jeszcze ciepłe przepuścić przez malakser lub praskę. To samo zrobić z białym serem. Obie masy połączyć w malakserze.

Wiktionary

# malambo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) choreogr. argentyński taniec ludowy wykonywany przez mężczyzn

Wiktionary

Malambo – miasto w północnej Kolumbii, w departamencie Atlántico. Miasto zamieszkuje 99 058 osób.

- [1]

Wikipedia

# malamówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Malamówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Maciejowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Maciejowicach.

Wikipedia

# malamut

pies zaprzęgowy rasy alaskan malamut

SJP.pl

# malankowo

Malankowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Lisewo.

Wikipedia

# malanów

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Malanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
- Malanów – część wsi Walichnowy w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Sokolniki
- Malanów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów
- Malanów – gromada w pow. tureckim

Wikipedia

# malanowicz

nazwisko

SJP.pl

# malanówko

Malanówko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Mochowo. Ma status sołectwa.

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie lipnowskim, obwodzie lipnowskim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# malanowski

przymiotnik od: Malanów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Malanowa, związany z Malanowem

Wiktionary

Malanowski (forma żeńska: Malanowska, liczba mnoga: Malanowscy) – polskie nazwisko.

Według danych zawartych w internetowej wersji "Słownika nazwisk współcześnie w Polsce używanych" pod redakcją prof. Kazimierza Rymuta (wydanego w wersji tradycyjnej przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie) na początku lat 90. XX wieku nazwiskiem Malanowski posługiwało się 1897 osób żyjących, zarejestrowanych w bazie PESEL.

Osoby o nazwisku Malanowski

- Feliks Malanowski
- Franciszek Malanowski
- Jan Malanowski
- Mateusz Malanowski
- Wacław Malanowski

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Malanów m., malanowianin m., malanowianka ż.

Wiktionary

# malapropizm

użycie innego wyrazu niż zamierzony, zazwyczaj z mimowolnie komicznym efektem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. użycie innego słowa czy wyrażenia niż zamierzony, często dające komiczny efekt;

Wiktionary

Malapropizm (fr. mal-à-propos „nie w porę”) – omyłka słowna polegająca na użyciu w wypowiedzi wyrazu o mylnym znaczeniu zamiast podobnego w brzmieniu właściwego wyrazu, tj. pomylenie paronimów. Chodzi przede wszystkim o wyrazy obce bądź książkowe, nieznane ludziom niewykształconym. Najczęściej efekty tak ukształtowanej wypowiedzi są komiczne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Malapropizmy mogą być używane celowo.

Wiktionary

# malara

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Malara – polski specjalista w zakresie górnictwa
- Zbigniew Malara – polski inżynier organizator przemysłu

Wikipedia

# malarczyk

nazwisko

SJP.pl

# malarewicz

nazwisko

SJP.pl

# malaria

ostra lub przewlekła choroba wywoływana przez wewnątrzkomórkowego pierwotniaka z gatunku zarodźców, przenoszonego przez komara widliszka; zimnica; febra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

Wiktionary

Malaria, zimnica (śrdw. wł. mala aria ‘złe powietrze’; łac. malaria, plasmodiosis, dawne nazwy: febra z łac. febris = gorączka i paludyzm) – ostra lub przewlekła, tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z następujących gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium:

- z podrodzaju Laverania:
  - zarodźca sierpowatego (Plasmodium falciparum);
- z podrodzaju Plasmodium:
  - zarodźca ruchliwego (Plasmodium vivax);
  - zarodźca pasmowego (Plasmodium malariae);
  - zarodźca owalnego (Plasmodium ovale), co do którego obecnie uważa się na podstawie wyników badań molekularnych, że takson ten obejmuje w rzeczywistości dwa odrębne gatunki:
    - Plasmodium ovale curtisi
    - Plasmodium ovale wallikeri;
  - zarodźca małpiego (Plasmodium knowlesi).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do leczenia malarii stosowano chininę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlarʲja, AS: malarʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. malaryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zimnica

Wiktionary

# malarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. artystka, która maluje obrazy

Wiktionary

Malarz (z niem. Maler, łac. pictor, pictorellus, iconista, imaginator) – rzemieślnik, artysta zajmujący się malarstwem. Jest to zawód polegający na pokrywaniu, malowaniu płaszczyzn, przedmiotów powłokami, liniami, punktami, kolorem, farbą, farbami, po to by je ochronić, zmienić ich własny kolor lub namalować, stworzyć obraz, wyobrażenie, iluzję tego co odbieramy zmysłem wzroku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zuza poszła na spotkanie z jakąś malarką z Afryki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlarka, AS: malarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malarstwo n., malowanie n., malowidło n., malunek m.

:: fm. malarz m.

czas. malować ndk., pomalować dk., namalować dk.

przym. malarski

Wiktionary

# malarnia

pomieszczenie służące do barwienia, malowania produkowanych wyrobów; warsztat malarski

SJP.pl

# malarniczy

rzadko: charakterystyczny dla miejsca, w którym maluje się produkowane przedmioty

SJP.pl

# malarski

dotyczący malarza albo malarstwa (np. pracownia malarska, zestaw malarski)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza

(1.2) związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. nadający się na temat obrazu, dzieła sztuki ze względu na walory estetyczne

Wiktionary

## Osoby o nazwisku Malarski

- Henryk Malarski (1887–1955) – polski biochemik, fizjolog, zootechnik, specjalista w dziedzinie żywienia zwierząt,
- Marek Malarski (1949–2016) – polski specjalista inżynierii ruchu lotniczego, prof. dr hab. inż.,
- Stanisław Malarski (ur. 1931) – polski prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Opolskiego,
- Tadeusz Malarski (1883–1952) – polski fizyk, radiotechnik, profesor Politechniki Lwowskiej, Politechniki Śląskiej i AGH w Krakowie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj byliśmy z Jackiem na plenerze malarskim.

(1.2) Jacku, kup w markecie jeszcze dwa pędzle, sznurek malarski i worek gipsu.

(2.1) Jacku, spójrz, jakie malarskie chmury!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malarstwo n., malowanie n., malarz m., malarka ż., malarzyna m., malowidło n., malunek m., malowanie n., namalowanie n., pomalowanie n., wymalowanie n., przemalowywanie n., przemalowanie n., zamalowywanie n. zamalowanie n., wymalowywanie n., wymalowanie n., domalowywanie n. domalowanie n., odmalowywanie n., odmalowanie n., malarskość ż.

czas. malować ndk., namalować dk., pomalować dk., wymalować dk., przemalowywać ndk., przemalować dk., zamalowywać ndk., zamalować dk., wymalowywać ndk., wymalować dk., domalowywać ndk., domalować dk., odmalowywać ndk., odmalować dk.

przysł. malarsko

Wiktionary

# malarskość

→ malarski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co malarskie

Wiktionary

#### Patrz:

malarski

#### Powiązane:

rzecz. malarstwo n., malarz m., malarzyna m., malarka ż., malarnia ż., malowniczość ż., malowanie n.

czas. malować ndk.

przym. malarski, malowniczy

przysł. malowniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malowniczość, obrazowość

Wiktionary

# malarstwo

1. jedna z gałęzi sztuk plastycznych obejmująca obrazy wykonywane na płaszczyźnie za pomocą farb
2. ogół obrazów jakiegoś malarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. sztuka plastycznyastyczna posługująca się m.in. plama barwnaamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

Wiktionary

Malarstwo – jedna z gałęzi sztuk plastycznych, polegająca na nakładaniu farby lub barwnika na malowaną powierzchnię. Według innej definicji istotą malarstwa jest posługiwanie się linią i barwą na płaszczyźnie. Spośród sztuk plastycznych charakteryzuje się największymi możliwościami odtwórczymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Śmierć w malarstwie średniowiecznym zwykle była przedstawiana jako szkielet z kosą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlarstfɔ, AS: malarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malowanie n., malarz m., malarka ż., malarzyna m., malowidło n., malunek mrz., malarskość ż.

czas. malować, namalować, pomalować, wymalować, przemalować, zamalować, wymalować, domalować, odmalować

przym. malarski

przysł. malarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sztuka malarska

Wiktionary

# malaryczny

będący objawem malarii, sprzyjający zachorowaniu na nią (np. okolice malaryczne, gorączka malaryczna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do malarii, związany z malarią

(1.2) o obszarze, terenie: taki, na którym często występują zachorowania na malarię

(1.3) sprzyjający powstawaniu i rozwojowi ognisk malarii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malaria ż.

Wiktionary

# malarz

1. artysta zajmujący się malarstwem
2. rzemieślnik zarabiający malowaniem ścian, mebli itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wiktionary

Malarz (z niem. Maler, łac. pictor, pictorellus, iconista, imaginator) – rzemieślnik, artysta zajmujący się malarstwem. Jest to zawód polegający na pokrywaniu, malowaniu płaszczyzn, przedmiotów powłokami, liniami, punktami, kolorem, farbą, farbami, po to by je ochronić, zmienić ich własny kolor lub namalować, stworzyć obraz, wyobrażenie, iluzję tego co odbieramy zmysłem wzroku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmalaʃ, AS: malaš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Pic

Wiktionary

# malarzowy

→ malarz (dawniej); malarski

SJP.pl

# malarzyna

pogardliwie lub lekceważąco o malarzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. słaby malarz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malarstwo n., malarz mos., malarskość ż.

przym. malarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pacykarz

Wiktionary

# malasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; zaliczana do asan stojących; wykonywana, kucając z możliwie połączonymi stopami, z łokciami rozpychającymi kolana na boki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pozycja girlandy, girlanda

Wiktionary

# malation

organiczny związek chemiczny z grupy estrów kwasów fosforowych, pestycyd powszechnie stosowany w uprawach rolniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C10H19O6PS2, używany jako insektycyd, wykazujący się niską toksycznością wobec ludzi;

Wiktionary

Malation – organiczny związek chemiczny z grupy estrów kwasów fosforowych i pochodnych kwasu bursztynowego. Jest parasympatomimetykiem wiążącym się nieodwracalnie z cholinoesterazą. Stosuje się go jako insektycyd, gdyż ma bardzo szerokie spektrum działania owadobójczego, natomiast stosunkowo niską toksyczność wobec ludzi.

Wikipedia

# malatura

obraz malowany farbami na ścianie lub na drewnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób malowania

Wiktionary

Malatura – część ornamentyki architektonicznej stanowiąca obraz malowany farbami, zwłaszcza na ścianie lub na drewnie, ale także na szkle (spotyka się także malatury podszkliwne). Malatury (malowidła) w architekturze najczęściej spotykane są w połączeniu z takimi technikami malarskimi jak fresk, graffiti, medalion, monochrom, polichromia, panneau, supraporta czy petroglify.

Malaturą określa się również sposób malowania pojazdów szynowych i statków powietrznych.

Wikipedia

# malatyński

nazwisko

SJP.pl

# malawi

1. jezioro w Afryce; Niasa;
2. państwo w Afryce ze stolicą w Lilongwe; Republika Malawi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. jedno z państw w Afryce;

(1.2) geogr. zob. Niasa. (jezioro)

Wiktionary

Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; czewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) dawniej Niasa – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Malawi hoduje się między innymi fasolę i ryż.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlavʲi, AS: malavʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malawijczyk mos., Malawijka ż.

przym. malawijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Malawi; daw. Niasa, Nyasaland

(1.2) Niasa

Wiktionary

# malawijczyk

obywatel Malawi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Malawi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 1992 r. w Malawi doszło do zamieszek antyrządowych, w wyniku których wojsko i policja zabiły ponad 40 osób. Jesienią tego samego roku schorowany Banda obiecał przeprowadzić referendum w sprawie demokratyzacji. W czerwcu 1993 r. w plebiscytebiscycie Malawijczycy opowiedzieli się za wprowadzeniem systemu wielopartyjnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalaˈvʲijt͡ʃɨk, AS: malavʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malawi n.

:: fż. Malawijka ż.

przym. malawijski

Wiktionary

# malawijka

obywatelka Malawi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Malawi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalaˈvʲijka, AS: malavʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malawi n., Malawijczyk mos.

przym. malawijski

Wiktionary

# malawijski

przymiotnik od: Malawi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Malawi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oczyma duszy już widzę, jak dokonuję żywota w malawijskim więzieniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalaˈvʲijsʲci, AS: malavʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malawi n., Malawijczyk mos., Malawijka ż.

Wiktionary

# malawski

nazwisko

SJP.pl

osoby noszące nazwisko Malawski:

- Artur Malawski – polski kompozytor, pedagog i dyrygent.
- Bożena Malawska – polska aktorka.
- Shantelle Malawski – kanadyjska zawodowa wrestlerka, bardziej znana jako Taylor Wilde.
- Tadeusz Malawski – doktor praw, adwokat, radca sądowy, urzędnik, działacz społeczny, burmistrz Sanoka.
- Zygmunt Malawski – polski aktor filmowy, teatralny, oraz telewizyjny.

Wikipedia

# malborczanin

mieszkaniec Malborka; malborczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Malborka

(1.2) osoba rodem z Malborka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalbɔrˈt͡ʃãɲĩn, AS: malborčãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malbork m., malborczyk m., malborka ż.

:: fż. malborczanka ż.

przym. malborski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malborczyk

Wiktionary

# malborczanka

mieszkanka Malborka; malborka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Malborka

(1.2) kobieta rodem z Malborka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalbɔrˈt͡ʃãnka, AS: malborčãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malbork, malborczanin, malborczyk

przym. malborski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malborka

Wiktionary

# malborczyk

mieszkaniec Malborka; malborczanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Malborka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: malˈbɔrt͡ʃɨk, AS: malborčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malbork m., malborczanin m., malborczanka ż.

:: fż. malborka ż.

przym. malborski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malborczanin

Wiktionary

# malbork

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Polsce, dawna stolica państwa krzyżackiego;

(1.2) geogr. adm. gmina wiejska w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie malborskim;

(1.3) geogr. część wsi Gapowo w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim;

Wiktionary

Malbork (łac. Mariaeburgum, Mariae castrum, Marianopolis, niem. Marienburg) – miasto powiatowe, w województwie pomorskim nad Nogatem. Siedziba powiatu malborskiego, w 1309–1457 stolica państwa zakonu krzyżackiego. Malbork leży na obszarze dawnej Pomezanii, w historycznych Prusach na ziemi malborskiej, a etnograficznie na Powiślu. Miasto królewskie położone było w II połowie XVI wieku w województwie malborskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znanym wydarzeniem, nagłośnionym przez Krzyżaków w Europie, był napad w 1388 roku na oddział rycerski księcia geldryjskiego Wilhelma, zdążającego do Malborka i uwięzienie go na zamku w Złocieńcu.

(1.1) Z oddali widzieliśmy zamek krzyżacki w Malborku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmalbɔrk, AS: malbork

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malborczanin mos., malborczanka ż., malborczyk mos., malborka ż.

przym. malborski

Wiktionary

# malborka

mieszkanka Malborka; malborczanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Malborka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: malˈbɔrka, AS: malborka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malbork, malborczyk, malborczanin

przym. malborski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malborczanka

Wiktionary

# malborski

przymiotnik od: Malbork

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Malbork

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: malˈbɔrsʲci, AS: malborsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malborczanka ż., malborczanin m., Malbork, malborczyk, malborka

Wiktionary

# malcanów

2 miejscowości w Polsce

- Malcanów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Łuków
- Malcanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna

Wikipedia

# malcharek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Marta Malcharek – polska hydrotechnik i polityk, poseł na Sejm
- Mirosław Malcharek – polski dziennikarz, pisarz, artysta plastyk i satyryk
- Tomasz Malcharek – polski piłkarz

Wikipedia

# malcherczyk

nazwisko

SJP.pl

# malcherek

nazwisko

SJP.pl

# malcheusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Malchus także Malcheusz, Malchos – zlatynizowane imię pochodzenia hebrajskiego, oznaczające „doradca”. Niektóre źródła wywodzą jego rodowód z języka punickiego, w którym oznaczałoby tyle co „panujący”, „mój król”.

Odpowiedniki w innych językach:

- angielski: Malchus
- francuski: Malchus, Malco
- grecki: Μάλχος
- hiszpański: Malco
- łaciński: Malchus
- niemiecki: Malchus
- rosyjski: Малх
- węgierski: Malkusnak
- włoski: Malco

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Piotr Apostoł odciął Malcheuszowi prawe ucho.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Malcheuszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Malchos, Malchus

Wiktionary

# malcheuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od Malcheusz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jezus podniósł z ziemi Malcheuszowe ucho.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malcheusz m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Malchusowy

Wiktionary

# malchos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

- Grecka forma imienia Malchus
- Malchos – wczesnobizantyjski historyk
- Malchos – sługa, któremu św. Piotr odciął ucho według J 18,10

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A słudze było na imię Malchos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Malchus, Malcheusz

Wiktionary

# malchus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Malchus także Malcheusz, Malchos – zlatynizowane imię pochodzenia hebrajskiego, oznaczające „doradca”. Niektóre źródła wywodzą jego rodowód z języka punickiego, w którym oznaczałoby tyle co „panujący”, „mój król”.

Odpowiedniki w innych językach:

- angielski: Malchus
- francuski: Malchus, Malco
- grecki: Μάλχος
- hiszpański: Malco
- łaciński: Malchus
- niemiecki: Malchus
- rosyjski: Малх
- węgierski: Malkusnak
- włoski: Malco

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Piotr odciął Malchusowi prawe ucho.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Malchusowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Malchos, Malcheusz

Wiktionary

# malchusowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od Malchus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale mu powiem: święty Pietruńku! zaklinam cię na ucho Malchusowe, nie czyńże mi wstrętu, boć to poganie tak mi popsowali szatki cielesne…

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malchus m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Malcheuszowy

Wiktionary

# malciak

nazwisko

SJP.pl

# malcok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. cukierek

Wiktionary

# malcolm

[czytaj: malkolm] imię męskie

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Malcolm – jednostka osadnicza w stanie Alabama, w hrabstwie Washington
- Malcolm – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Lancaster
- Malcolm – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Poweshiek

Gminy w USA:

- Malcolm (ang. Malcolm Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McLean

Wikipedia

# malcy

małe dzieci

SJP.pl

# malczak

nazwisko

SJP.pl

# malczewo

W Polsce

- Malczewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo
- Malczewo – przysiółek wsi Zieleniewo w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

- Malczewo – przystanek kolejowy

Zobacz też

- Maleczewo

Wikipedia

# malczewski

nazwisko

SJP.pl

Malczewski (forma żeńska: Malczewska; liczba mnoga: Malczewscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

# malczów

Malczów (niem. Maltschawe) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

Wikipedia

# malczyce

1. wieś w Polsce;
2. kolonia w Polsce;
3. wieś na Ukrainie

SJP.pl

Malczyce (niem. Maltsch, 1945–1946 Małoszyn) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, siedziba gminy Malczyce. Na dzień 1 stycznia 2019 wieś liczyła 3216 mieszkańców.

Wikipedia

# malczycki

przymiotnik od: Malczyce

SJP.pl

# malczyczanin

mieszkaniec Malczyc

SJP.pl

# malczyczanka

mieszkanka Malczyc

SJP.pl

# malczyk

modraszek malczyk - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Malczyk − polski piłkarz
- Marcin Malczyk − polski koszykarz
- Karol Malczyk − polski artysta malarz, rzeźbiarz i witrażysta
- Stanisław Malczyk − polski piłkarz
- Stanisław Malczyk − polski pilot wojskowy

Inne o tej nazwie:

- Modraszek malczyk − motyl dzienny z rodziny modraszkowatych

Wikipedia

# malczyn

Malczyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nasielsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# maldanin

Maldanin (niem. Maldaneyen, 1938–1945 Maldaneien) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz.

Miejscowość jest siedzibą sołectwa. Według podziału administracyjnego obowiązującego do 1998 roku należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# maldonit

minerał, bizmutek złota

SJP.pl

# male

stolica Malediwów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Malediwów;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Male jest położone na pięknym atolu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmalɛ, AS: male

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malejczyk mos., malejka ż.

przym. malejski

Wiktionary

# malebranche

Nicolas Malebranche (ur. 6 sierpnia 1638, zm. 13 października 1715) – francuski filozof wywodzący się ze szkoły kartezjańskiej; także: duchowny katolicki ze zgromadzenia oratorian.

Wikipedia

# malec

małe dziecko płci męskiej; chłopczyk

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) stawać się mniejszym

Wiktionary

- malec – mały chłopiec

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ceny rosną, a zarobki maleją.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmalɛt͡ɕ, AS: maleć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malenie n., maleństwo n., malec m., maluch mzw., maluczki mzw., malizna ż.

przym. maluczki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zanikać, ubywać

Wiktionary

# malechówko

Malechówko (niem. Neu Malchow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Malechowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Wikipedia

# malechowo

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Malechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Ustronie Morskie
- Malechowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
- Malechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
- Malechowo – gromada

Wikipedia

# malechowski

przymiotnik od: Malechowo

SJP.pl

# malęcino

Malęcino (kaszb. Małãczëno) – wieś w Polsce położona na Pojezierzu Bytowskim, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wieś w składzie sołectwa Bobięcino.

Wikipedia

# malecki

nazwisko

SJP.pl

# malediwczyk

mieszkaniec Malediwów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Malediwów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲift͡ʃɨk, AS: maledʹifčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malediwy nmos.

:: fż. Malediwka ż.

przym. malediwski

Wiktionary

# malediwka

mieszkanka Malediwów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Malediwów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲifka, AS: maledʹifka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malediwy nmos.

:: fm. Malediwczyk mos.

przym. malediwski

Wiktionary

# malediwski

→ Malediwy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Malediwy

(1.2) odnoszący się do archipelagu Malediwy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Malediwów;

Wiktionary

#### Patrz:

Malediwy

#### Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲifsʲci, AS: maledʹifsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malediwy nmos., Malediwczyk mos., Malediwka ż.

Wiktionary

# malediwskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem malediwskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem malediwskim

(1.3) spisany, stworzony w języku malediwskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲifskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: maledʹifskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# malediwy

Maledywy (bardzo rzadko);
1. archipelag na Oceanie Indyjskim;
2. państwo w Azji ze stolicą w Male; Republika Malediwów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Wiktionary

Malediwy (maled. ‏ދިވެހިރާއްޖެ‎, Diwehi Radźdźe; ofic. Republika Malediwów, maled. ‏ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ‎, Diwehi Radźdźege Dźumhurijja) – archipelag oraz państwo wyspiarskie o tej samej nazwie, położone na Oceanie Indyjskim, ok. 500 km na południowy zachód od południowego krańca Indii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Każdy chciałby spędzić wakacje na Malediwach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈdʲivɨ, AS: maledʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malediwski mrz., Malediwczyk m., Malediwka ż.

przym. malediwski

Wiktionary

# maledywski

przymiotnik od: Maledywy (Malediwy); malediwski (częściej)

SJP.pl

# maledywy

bardzo rzadko: Malediwy (archipelag lub państwo)

SJP.pl

Malediwy (maled. ‏ދިވެހިރާއްޖެ‎, Diwehi Radźdźe; ofic. Republika Malediwów, maled. ‏ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ‎, Diwehi Radźdźege Dźumhurijja) – archipelag oraz państwo wyspiarskie o tej samej nazwie, położone na Oceanie Indyjskim, ok. 500 km na południowy zachód od południowego krańca Indii.

Wikipedia

# maleina

substancja służąca do wykrywania u zwierząt ukrytych postaci nosacizny

SJP.pl

# maleinian

sól kwasu maleinowego

SJP.pl

# maleinowy

kwas maleinowy - najprostszy nienasycony kwas dwukarboksylowy, powstający z kwasu jabłkowego i z benzenu, stosowany m.in. do produkcji żywic syntetycznych i leków

SJP.pl

# malejczyk

mieszkaniec Male

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Male

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlɛjt͡ʃɨk, AS: malei ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Male n.

:: fż. malejka ż.

przym. malejski

Wiktionary

# malejka

mieszkanka Male

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Male

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlɛjka, AS: malei ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Male n.

:: fm. malejczyk mos.

przym. malejski

Wiktionary

# malejski

przymiotnik od: Male (stolica Malediwów)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Male

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlɛjsʲci, AS: malei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Male n., malejczyk mos., malejka ż.

Wiktionary

# malek

nazwisko

SJP.pl

Malek to jedna z form arabskiego słowa Malik.

Jako nazwisko:

- Natalia Malek (ur. 1988), polska poetka
- Rami Malek (ur. 1981), amerykański aktor pochodzenia egipskiego
- Redha Malek (1931–2017), polityk algierski
- Roman Malek (ur. 1951), polski sinolog i ksiądz katolicki
- Tatjana Malek (ur. 1987), niemiecka tenisistka polskiego pochodzenia
- Jan Michał Małek (ur. 1928), inżynier, emigrant osiadły w Kalifornii, przedsiębiorca, działacz polsko-amerykański

Wikipedia

# maleńczuk

nazwisko

SJP.pl

# malendowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ludwik Malendowicz – polski endokrynolog
- Paweł Malendowicz – polski naukowiec

Wikipedia

# malendowski

nazwisko

SJP.pl

# malenin

2 miejscowości w Polsce:

- Malenin – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Tczew
- Malenin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Witkowo

Wikipedia

# maleńka

1. mała dziewczynka;
2. pieszczotliwie w zwrocie do kobiety dorosłej lub zwierzęcia

SJP.pl

Maleńka – debiutancki album polsko-ukraińskiej grupy Dagadana wydany 7 lutego 2010 roku przez Offside Records. Na płycie wystąpili gościnnie m.in.: Gaba Kulka, Karim Martusewicz i Afrojax.

Wikipedia

# maleńki

zdrobnienie od: mały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: mały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod gałęzią wisiała w powietrzu chmara maleńkich muszek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlɛ̃ɲci, AS: malẽńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maleństwo n., maluch m., maluszek m., malizna ż., mały m.

przym. mały, maluteńki, malusi

przysł. mało, malutko, maluteńko, malusio

licz. mało

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maluteńki, malusi

Wiktionary

# maleństwo

1. pieszczotliwie o małym dziecku lub młodym zwierzęciu;
2. coś bardzo małego lub błahego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pieszcz. małe stworzenie – dziecko lub zwierzę

(1.2) pot. coś bardzo małego, nieistotnego

(1.3) przest. dzieciństwo

(1.4) pot. eufem. srom

Wiktionary

Maleństwo (ang. Roo) – mały kangur, postać z literatury dziecięcej stworzona w 1925 przez brytyjskiego pisarza Alana Alexandra Milne’a. Maleństwo żyje razem z noszącą go w torbie Kangurzycą. Jest dobrym przyjacielem Puchatka, a jego najlepszym przyjacielem jest Tygrys, z którym lubi brykać.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈlɛ̃j̃stfɔ, AS: malẽĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maluch m., maluszek m., malec m., małość ż., maleńtas m., maleńkość ż., malenie n., mały m.

przym. mały, malutki, maleńki, malenieczki

licz. mało, maleńko

czas. maleć

temsłow. mało-

przysł. mało

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maleńtas

(1.2) błahostka

Wiktionary

# maleńtas

rzadziej: maleństwo, maleńkie dziecko

SJP.pl

# malerzów

Malerzów (niem. Maliers) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Dobroszyce.

Wikipedia

# malesa

nazwisko

SJP.pl

# maleszewski

nazwisko

SJP.pl

- Stanisław Maleszewski (1903-1995), powstaniec śląski, podpułkownik kawalerii WP
- Wiktor Maleszewski (1883-1941), polski lekarz i samorządowiec, prezydent Wilna
- Klemens Maleszewski (1798-1873), polski lekarz psychiatra
- Tytus Maleszewski (1827-1898), polski malarz
- Zbigniew Maleszewski (1924-2017), polski rzeźbiarz i architekt

Wikipedia

# maleszka

nazwisko

SJP.pl

# maleszów

Maleszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Kondratowice.

Wieś położona jest nad Małą Ślęzą. W pierwszej dekadzie XXI wieku planowano w ramach programu małej retencji budowę w rejonie wsi zapory wodnej o wysokości 11,11 m i długości 338 m. Utworzony zbiornik retencyjny miał mieć pojemność użytkową 2,3 mln m³ i pojemność całkowitą 5,6 mln m³.

Wikipedia

# malewice

Malewice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Dziadkowice. Leży nad rzeką Leśną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Bolesnej w Osmoli.

Wikipedia

# malewicz

nazwisko

SJP.pl

Malewicz:

- Anna Malewicz-Madey (ur. 1937) – polska śpiewaczka operowa;
- Kazimierz Malewicz (1879–1935) – rosyjski malarz, teoretyk sztuki, pochodzenia polskiego;
- Lucjan Malewicz (ur. ok. 1837) – duchowny katolicki, uczestnik powstania styczniowego, zesłaniec;
- Marian Dorotycz-Malewicz (1895–1945) – podpułkownik łączności Wojska Polskiego
- Tadeusz Malewicz (ur. 1950) – inżynier, działacz mniejszości polskiej na Białorusi
- Władimir Malewicz (ur. 1985) – rosyjski hokeista.

Wikipedia

# malewo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 3 podstawowe

- Malewo – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krzyżanów
- Malewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż
- Malewo – przysiółek wsi Łoza w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
- Malewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń

Wikipedia

# malewski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Malewski – polski metodolog nauk społecznych
- Bronisław Malewski – generał podporucznik lekarz Wojska Polskiego
- Franciszek Malewski− polski prawnik
- Józef Malewski – lekarz weterynarii, generał brygady Wojska Polskiego
- Juliusz Malewski – działacz narodowy, społeczny i polityczny na Warmii
- Marcin Malewski – polski piłkarz ręczny, grający na pozycji skrzydłowego
- Ryszard Malewski – polski inżynier elektrotechnik, profesor nauk technicznych
- Wiktor Malewski – podporucznik, weteran powstania styczniowego
- Zygmunt Malewski – polski literat, archiwariusz miejski, badacz historii Bydgoszczy

Wikipedia

# malewszczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

Malewszczyzna – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Krasnobród. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 849.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Krasnobród. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 148 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Opatrzności Bożej w Bondyrzu.

Wikipedia

# malezja

państwo w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Malezja (malajski Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 330,803 km², ludność 34 564 810 (według stanu na 2024 r.), stolica Kuala Lumpur (ok. 8,419 mln mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.

Malezja na Półwyspie Malajskim graniczy z Tajlandią i Singapurem, na wyspie Borneo z Brunei i Indonezją.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W stolicy Malezji stoją dwa znane na cały świat wieżowce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlɛzʲja, AS: malezʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malezyjczyk m., Malezyjka ż., Malaje nmos.

przym. malezyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. polit. Federacja Malezyjska (obecnie nazwa długa nie jest używana); hist. Malaje, Federacja Malajska (przed 1963)

Wiktionary

# malezyjczyk

obywatel Malezji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Malezji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈzɨjt͡ʃɨk, AS: malezyi ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malezja ż.

:: fż. Malezyjka ż.

przym. malezyjski

Wiktionary

# malezyjka

obywatelka Malezji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Malezji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈzɨjka, AS: malezyi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malezja ż.

:: fm. Malezyjczyk mos.

przym. malezyjski

Wiktionary

# malezyjski

związany z Malezją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Malezja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. zob. malajski.

Wiktionary

Język malezyjski (malez. bahasa Malaysia) – określenie języka malajskiego używanego w Malezji. Termin ten może określać standard języka malajskiego funkcjonujący w Malezji, pozwalając odróżnić ten wariant od odmian stosowanych w sąsiednich krajach, takich jak język indonezyjski. Sformułowanie to podkreśla także, że narodowy język malajski należy nie tylko do Malajów, lecz do wszelkich grup etnicznych zamieszkujących kraj.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmalɛˈzɨjsʲci, AS: malezyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. Malezja.

Wiktionary

# malgasja

nieoficjalna nazwa Republiki Malgaska (Madagaskaru)

SJP.pl

# malgaski

dotyczący Malgaszów, charakterystyczny dla Malgaszów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Malgaszami, dotyczący Malgaszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język malgaski;

Wiktionary

Język malgaski (Fiteny malagasy) – język należący do rodziny austronezyjskiej, zaliczany do grupy barito. Używany jest przede wszystkim na Madagaskarze (gdzie ma status języka urzędowego, obok francuskiego) oraz przez skupiska osób pochodzenia malgaskiego na Komorach, Reunionie i Majotcie.

Jest to jedyny język austronezyjski funkcjonujący w Afryce oraz najbardziej wysunięty na zachód przedstawiciel tej rodziny. Nie jest spokrewniony z sąsiednimi językami Afryki.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Malgasz mos., Malgaszka ż.

Wiktionary

# malgaskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem malgaskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem malgaskim

(1.3) spisany, stworzony w języku malgaskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: malˈɡaskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: malgaskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# malgasz

rdzenny mieszkaniec Madagaskaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) etn. rdzenny mieszkaniec Madagaskaru

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. malgaski

rzecz. malgaski mrz.

Wiktionary

# malgasze

rdzenni mieszkańcy Madagaskaru; Malgaszowie

SJP.pl

Malgasze – autochtoniczna ludność Madagaskaru. Naród ten liczy ok. 20 mln osób. Posługują się językiem malgaskim, wyznają w większości chrześcijaństwo.

Na etnogenezę Malgaszów złożyła się przede wszystkim ludność austronezyjska, która przybyła z Archipelagu Malajskiego (w szczególności z południowego Borneo) w okresie od VII do XIII w. n.e. (według starszej propozycji – ok. V w.), a także negroidalni (czarnoskórzy) osadnicy z Afryki (pochodzenia Bantu). Istnieje możliwość, że w migracji wczesnej ludności malgaskiej uczestniczyły też inne grupy austronezyjskie, zwłaszcza Malajowie i Jawajczycy. Prawdopodobne jest też, że migracja rozpoczęła się przed VII w. i następowała falami na przestrzeni kilku stuleci. Same pierwsze kontakty między Afryką Wschodnią a Azją Południowo-Wschodnią sięgają jeszcze wcześniejszego okresu, o czym świadczą fakty biologiczne i cechy kultury materialnej.

Wikipedia

# malgaszka

rdzenna mieszkanka Madagaskaru

SJP.pl

# malgaszowie

rdzenni mieszkańcy Madagaskaru; Malgasze

SJP.pl

# malherbe

nazwisko, np. François de Malherbe (1555-1628), poeta francuski

SJP.pl

# malhowice

Malhowice (ukr. Малковичі, Мальговичі) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Przemyśl. Miejscowość ta znajduje się 100–150 metrów od granicy polsko-ukraińskiej, odległość od Przemyśla wynosi ok. 10 km.

We wsi był przystanek kolejowy Malhowice.

Wikipedia

# mali

1. niewielki, niski, nieduży;
2. przenośnie: zwykły, pospolity, małowartościowy;
3. występujący w niewielkim natężeniu; nieznaczny, nieważny, błahy;
4. krótkotrwały;
5. bardzo młody, niedorosły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

(1.2) hist. średniowieczne imperium w Afryce;

(1.3) geogr. miasto w Gwinei;

(1.4) geogr. prefektura w Gwinei ze stolicą w Mali (1.3);

Wiktionary

Mali, oficjalnie Republika Mali (fr. République du Mali) – śródlądowe państwo położone w Afryce Zachodniej, siódme co do wielkości w Afryce ze stolicą w Bamako, graniczy z Algierią na północy, Nigrem i Burkina Faso na wschodzie, Wybrzeżem Kości Słoniowej i Gwineą na południu oraz z Senegalem i Mauretanią na zachodzie. Członek Unii Afrykańskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mali to państwo bez dostępu do morza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmalʲi, AS: malʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malijczyk m., Malijka ż.

przym. malijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Mali

Wiktionary

# malibu

rum wytwarzany z kokosów, pochodzący z Barbadosu

SJP.pl

- Malibu – miasto w stanie Kalifornia w USA
- malibu – napój alkoholowy
- Chevrolet Malibu – samochód osobowy produkowany przez General Motors
- „Malibu” – singel grungowego zespołu Hole
- „Malibu” – singel Miley Cyrus

Wikipedia

# malice

W Polsce

- Malice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
- Malice – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
- Malice – przysiółek w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Świercze, sołectwo Bruliny
- Malice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Obrazów
- Malice – dzielnica Blachowni w woj. śląskim, w pow. częstochowskim
- Malice – przystanek kolejowy

Wikipedia

# malicki

nazwisko

SJP.pl

osoby noszęce nazwisko Malicki:

- Adam Malicki
  - Adam Malicki (1896/1897–1949) – polski malarz
  - Adam Malicki (1907–1981) – polski geograf, profesor nauk przyrodniczych
  - Adam Malicki (ur. 1955) – polski dr hab. nauk weterynaryjnych

  Wikipedia

# maligna

wysoka gorączka, której towarzyszy majaczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wysoka gorączka, której towarzyszą zaburzenia świadomości i majaczenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed zgonem wciąż rzucał się w malignie, mając różne wizje i wymawiając jakieś niezrozumiałe słowa.

(1:1) Drżał od stóp do głów. Zrozumiał, że to już nie jest przemijająca maligna, zrodzona z gorączki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlʲiɡna, AS: malʹigna

Wiktionary

# maligłówka

nazwisko

SJP.pl

# malijczyk

obywatel Mali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Mali

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlʲijt͡ʃɨk, AS: malʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mali n.

:: fż. Malijka ż.

przym. malijski

Wiktionary

# malijka

obywatelka Mali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Mali

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Mali n.

:: fm. Malijczyk mos.

przym. malijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Malijczyk.

* białoruski: (1.1) малійка ż.

* bułgarski: (1.1) малийка ż.

* kataloński: (1.1) maliana ż.

* rosyjski: (1.1) малийка ż.

* słowacki: (1.1) Malijčanka ż.

* słoweński: (1.1) Malijka ż.

* ukraiński: (1.1) малійка ż.

* włoski: (1.1) maliana ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlʲijka, AS: malʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mali n.

:: fm. Malijczyk mos.

przym. malijski

Wiktionary

# malijski

związany z Mali

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Mali

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedną z największych atrakcji tegorocznej edycji festiwalu jest z pewnością koncert, który zaplanowano w czwartek [...] Jego gwiazdą będzie Salif Keita, pochodzący z książęcej rodziny malijski artysta.

(1.1) Jeden z najsłynniejszych malijskich muzyków, Songhaj z pochodzenia, nagrał piosenkę o wsi Dofana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlʲijsʲci, AS: malʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mali n., Malijka ż., Malijczyk mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Mali n., Malijka ż., Malijczyk mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Malian, of Mali

* białoruski: (1.1) малійскі

* bułgarski: (1.1) малийски

* czeski: (1.1) malijský, maliský

* duński: (1.1) malisk

* farerski: (1.1) maliskur

* francuski: (1.1) malien

* hiszpański: (1.1) maliense

* kataloński: (1.1) malià

* niemiecki: (1.1) malisch

* rosyjski: (1.1) малийский

* słowacki: (1.1) malijský

* słoweński: (1.1) malijski

* szwedzki: (1.1) malisk

* ukraiński: (1.1) малійський

* włoski: (1.1) maliano

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# malik

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ktoś niskiego wzrostu

Wiktionary

Malik (arab. ‏ملك‎ malik „król, suweren”) – w Indiach: tytuł pochodzenia arabskiego, przyznawany osobistościom państwa muzułmańskiego, a także ludziom zasłużonym dla nauki. Forma żeńska brzmi malika (arab. ‏ملكة‎). Z czasem tytuł ten stał się patronimikum.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

odmiana.

(1.1) lp. malik; lm. mallit

przykłady.

Wiktionary

# malikici

zwolennik szkoły prawa muzułmańskiego stworzonej w VIII wieku w Medynie przez Malika Ibn Anasa

SJP.pl

Wikipedia

# malikicki

→ malikita

SJP.pl

#### Patrz:

malikita

# malikita

zwolennik szkoły prawa muzułmańskiego stworzonej w VIII wieku w Medynie przez Malika Ibn Anasa

SJP.pl

# malikitka

→ malikita

SJP.pl

#### Patrz:

malikita

# malimo

technologia wytwarzania przędzy gładkiej lub puszystej, polegająca na przeszywaniu niezwiązanego wątku i osnowy

SJP.pl

# malina

roślina z rodziny różowatych występująca w wielu gatunkach, w Polsce najbardziej pospolita malina właściwa; owoc takiej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rubus|L.|ref=tak., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Rubus idaeus|L.|ref=tak., krzew maliny właściwej

(1.3) pot. kulin. owoc maliny właściwej (1.2)

Wiktionary

- malina – roślina

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na skraju lasu rosły krzaki malin.

(1.2) Malina właściwa jest uprawiana od średniowiecza ze względu na jadalne owoce.

(1.3) Sok z malin jest dobry na przeziębienie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlʲĩna, AS: malʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maliniak m., malinnik m., malinówka ż.

:: zdrobn. malinka ż.

przym. malinowy

Wiktionary

# malinconico

określenie wykonawcze: melancholijnie

SJP.pl

# malineczka

zdrobnienie od: malinka

SJP.pl

# maliniak

1. zarośla malin;
2. nagromadzenie bloków skalnych u podnóża zbocza górskiego utworzone wskutek ich odpadania od ścian skalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zarośla malin

(1.2) spoż. nalewka lub miód pitny na bazie malin

(1.3) środ. przestępcze tanie wino owocowe

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. kynol. malinois, typ owczarka belgijskiego

Wiktionary

maliniak:

- zarośla malin
- pitny miód na malinach

W Polsce

- Maliniak – część wsi Baraki Chotumskie w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
- Maliniak – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
- Maliniak – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Wielbark
- Maliniak – przystanek kolejowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sad zaczyna się za maliniakiem.

(1.2) Napijesz się maliniaku mojej produkcji?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malina ż., Malina ż., malinka ż., malinnik m., malinówka ż., Malinówka ż.

przym. malinowy

przysł. malinowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malinnik

(1.2) malinówka

(1.3) jabol

(2.1) malinois

Wiktionary

# malinica

zakaźna choroba tropikalna o przebiegu podobnym do kiły; frambezja, framboezja, jagodzica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba zakaźna wywoływana przez krętka bladego, powodująca zmiany skórne oraz kostne;

Wiktionary

Malinica (frambezja, jagodzica) - bakteryjna choroba zakaźna, zaliczana do tzw. krętkowic endemicznych lub inaczej zwanych krętkowicami niewenerycznymi. Czynnikiem etiologicznym jest bakteria krętek blady (Treponema pallidum) subsp. pertenue

Do grupy krętkowic endemicznych zaliczamy także kiłę endemiczną i pintę.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. malinka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frambezja, jagodzica

Wiktionary

# malinieć

rzadko: nabierać koloru różowoczerwonego, owoców maliny

SJP.pl

# maliniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. suche pędy malin

Wiktionary

# malinisko

1. miejsce w lesie, gdzie rosną maliny; maliniak;
2. zgrubienie od: malina

SJP.pl

# malinka

1. zdrobnienie od: malina;
2. cukierek w kształcie i kolorze maliny, nadziewany konfiturą;
3. ślad na skórze po pocałunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: malina

(1.2) pot. ślad na skórze po intensywnym pocałunku;

(1.3) uczn. coś ładnego

Wiktionary

- malinka – ślad pozostały po pocałunku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja mama robi pyszny deser z malinkami.

(1.1) Wnusiu chodź tu, dziadziuś nazbierał ci pysznych malinek.

(1.2) Jacek zrobił Adzie malinkę na dekolcie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlʲĩnka, AS: malʹĩnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malina ż., maliniak m., malinica ż., malinowiec m., malinówka ż., malinnik mrz.

przym. malinkowy, malinowy

przysł. malinowo

Wiktionary

# malinke

język urzędowy Mali

SJP.pl

Malinke – grupa ludów w Afryce Zachodniej, licząca ok. 25 mln osób, będąca częścią większej rodziny plemion Mande. Zamieszkują głównie na terytorium Gwinei, Mali, Senegalu, Gambii, Sierra Leone, Gwinei Bissau, Wybrzeża Kości Słoniowej, Burkina Faso i Liberii. Mówią językiem malinke, zwykle wyznają islam. Dzielą się na wiele plemion i grup etnicznych, m.in. Bambara, Maninka, Mandinka, Diula, Khasonke, Kuranko, Mahou, Marka, Jalunka.

Wikipedia

# malinnik

miejsce uprawy malin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. miejsce uprawy malin, plantacja malin

(1.2) daw. spoż. miód pitny albo nalewka na bazie malin

Wiktionary

Malinnik – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłomłyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. malina ż., malinka ż., malinówka ż., maliniak m.

przym. malinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) maliniak, malinówka

Wiktionary

# malinois

[czytaj: malinła] belgijski pies pasterski

SJP.pl

Malinois – (wym [ˌmaliˈnwɑ]) jeden z belgijskich psów pasterskich, obok groenendaela, tervuerena i laekenoisa, w zależności od narodowego klubu uznawanych za odrębne rasy psów (np. we Francji lub w Stanach Zjednoczonych) lub odmiany w obrębie rasy owczarek belgijski (np. w systematyce ras według FCI.), zaliczane do ras pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowane do sekcji psów pasterskich (owczarskich).

Wikipedia

# malinojeżyna

krzew będący krzyżówką maliny właściwej i jeżyny krzewiastej

SJP.pl

Malinojeżyna (ang. Tayberry) – mieszaniec dwóch gatunków roślin z rodziny różowatych. Powstał w wyniku skrzyżowania maliny właściwej (Rubus idaeus) z jeżyną krzewiastą (Rubus fruticosus). Malinojeżyna została wyhodowana w 1962 roku w Szkockim Instytucie Produkcji Roślinnej (Scottish Crops Research Institute) w Dundee.

Wikipedia

# malinotruskawka

roślina z rodzaju różowatych, o owocach podobnych do maliny i truskawki

SJP.pl

Malina ponętna, truskawko-malina (Rubus illecebrosus Focke) – gatunek roślin z rodziny różowatych. Pochodzi z Japonii, jest uprawiany w wielu regionach świata.

Wikipedia

# malinowice

Malinowice (dawniej Malinowicze, Malynowicze, Malinowycze) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Psary (jedno z 10 sołectw).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

# malinowiec

1. pryszczarek malinowiec - gatunek muchówki, której larwy żerują na malinie;
2. przeziernik malinowiec - gatunek motyla z rodziny przeziernikowatych

SJP.pl

Malinowiec – część kolonii Karlusin w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski.

W latach 1934-59 w granicach Sokołowa Podlaskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Sokołowie Podlaskim

Wikipedia

# malinówka

odmiana jabłoni o malinowoczerwonych owocach; też owoc tej odmiany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na malinach

(1.2) bot. ogrod. odmiana jabłoni o owocach koloru malinowoczerwonego

(1.3) ogrod. spoż. kulin. cuk. jabłko koloru malinowoczerwonego, owoc malinówki (1.2)

Wiktionary

- malinówka:

1. odmiana jabłoni o malinowoczerwonych owocach; też: owoc tej odmiany
2. Malinówka – wódka z sokiem malinowym lub nalewka na malinach

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Napijesz się kieliszeczek mojej malinówki?

(1.3) Malinówki już dojrzały. Idź do sadu i zerwij trochę. Damy w prezencie Jadzi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malina ż., malinka ż., malinnik mrz., maliniak mrz., Malinówka ż.

przym. malinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maliniak

Wiktionary

# malinowoczerwony

czerwony o odcieniu malinowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru czerwonego o odcieniu malinowym

Wiktionary

# malinowski

nazwisko

SJP.pl

Malinowski (forma żeńska: Malinowska; liczba mnoga: Malinowscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

# malinowszczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Malinowszczyzna – kolonia w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Łomazy
- Malinowszczyzna – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce

miejscowości na Białorusi:

- Malinowszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim, w sielsowwiecie Lebiedziewo
- Malinowszczyzna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie czaśnickim, w sielsowiecie Kruglice.
- Malinowszczyzna – dawna wieś i folwark w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Koroby.

Wikipedia

# malinowy

1. dotyczący maliny (krzewu) np. malinowy zagajnik;
2. zrobiony z owoców maliny, mający smak malin, zapach malin;
3. mający kolor dojrzałych owoców maliny, różowoczerwony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący malin (krzewów i owoców)

(1.2) kulin. przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin

(1.3) mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Borowski wkraczał, witał, częstował pączkami i herbatą z malinowym sokiem.

(1.3) Okrzemki mogą nadawać wodzie kolor żółty, a niektóre bakterie nawet kolor malinowy lub czerwony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalʲĩˈnɔvɨ, AS: malʹĩnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malina ż., malinka ż., maliniak m., malinnik mrz., malinówka ż.

przysł. malinowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) różowoczerwony

Wiktionary

# maliński

nazwisko

SJP.pl

Maliński (forma żeńska: Malińska; liczba mnoga: Malińscy) – polskie nazwisko. Pod koniec XX wieku w Polsce nosiło je 2720 osób.

Osoby o tym nazwisku:

- Edmund Maliński (ur. 27 listopada 1949) – polski polityk, nauczyciel, senator II kadencji
- Eustachy Maliński (zm. 1621) – biskup greckokatolicki, ordynariusz łucko-ostrogski
- Jan Maliński (ur. 1 marca 1917, zm. 6 lutego 2006) – polski lotnik, uczestnik kampanii wrześniowej i bitwy o Anglię
- Marcin Maliński (ur. 10 stycznia 1973) – polski pływak, olimpijczyk, medalista MŚ i ME
- Mieczysław Maliński (ur. 31 października 1923, zm. 15 stycznia 2017) – polski duchowny katolicki, pisarz, publicysta „Dziennika Polskiego”
- Paweł Maliński (ur. 1790, zm. 1853) – polski rzeźbiarz, wolnomularz
- Tadeusz Maliński (ur. 1946) – polski chemik

Wikipedia

# malisz

nazwisko

SJP.pl

# maliszewko

wieś w Polsce

SJP.pl

Maliszewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# maliszewo

wieś w Polsce

SJP.pl

Maliszewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Lipno.

Wikipedia

# maliszewski

nazwisko

SJP.pl

- Maliszewski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku nazwisko to nosi 9935 polskich obywateli.

Osoby o nazwisku Maliszewski:

- Aleksander Maliszewski (1901–1978) – polski poeta
- Aleksander Maliszewski (ur. 1952) – polski muzyk
- Damian Maliszewski (ur. 1982) – polski muzyk
- Edward Maliszewski (ujednoznacznienie)
- Julian Maliszewski (1951–2020) – polski językoznawca
- Kazimierz Maliszewski (ur. 1950) – polski historyk
- Marian Maliszewski (1932–1983) – polski górnik
- Mariusz Maliszewski (1957–2006) – polski grafik, rysownik, poeta i typograf
- Michał Maliszewski (ok. 1560–1608) – opat komendatoryjny benedyktynów na Św. Krzyżu z woli Zygmunta III
- Norbert Maliszewski (ur. 1976) – polski psycholog społeczny
- Piotr Maliszewski (ur. 1960) – polski działacz opozycyjny
- Witold Maliszewski (ujednoznacznienie)
- Władysław Maliszewski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

# malizna

pejoratywnie o czymś małym, miernym, słabym, o niewielkiej wartości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. pot. (także. z politowaniem lub lekcew.

(1.2) rzad. pot. (także. z politowaniem lub lekcew.

Wiktionary

Mirosław Danielak, pseudonim „Malizna” (ur. 1950) – polski gangster, przestępca, członek zarządu gangu pruszkowskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Po otwarciu wagonów ukazał się przykry widok. W kącie kuliły się brudne, przemarznięte i głodne dzieci, niektóre zupełne malizny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malec mos., maluch mos./mzw., małość ż.

przym. mały

przysł. mało

licz. mało

czas. maleć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drobiazg

(1.2) odrobina, odrobinka, ociupina

Wiktionary

# malka

nazwisko

SJP.pl

Malka – miejscowość w Jordanii, w muhafazie Irbid. W 2015 roku liczyła 11 706 mieszkańców.

Wikipedia

# malkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Irena Malkiewicz – polska aktorka
- Jan Malkiewicz – polski urzędnik
- Krzysztof Malkiewicz – polski i amerykański reżyser i operator filmowy

Wikipedia

# malkontencki

właściwy malkontentowi

SJP.pl

# malkontenckość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest malkontenckie; cecha tych, którzy są malkontenccy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. malkontencki

przysł. malkontencko

Wiktionary

# malkontenctwo

negatywny stosunek do wszystkiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postawa nacechowana ciągłym niezadowoleniem z życia, wynajdywaniem we wszystkim cech negatywnych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam już dość malkontenctwa Franka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalkɔ̃nˈtɛ̃nt͡stfɔ, AS: malkõntẽnctfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malkontent m., malkontentka ż.

przym. malkontencki

Wiktionary

# malkontent

człowiek negatywnie nastawiony do życia, niezadowolony z rzeczywistości, we wszystkim doszukujący się ujemnych stron; maruda, zrzęda, tetryk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek niezadowolony ze wszystkiego, doszukujący się wad we wszystkim i wszystkich.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mężu, ale z ciebie malkontent.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: malˈkɔ̃ntɛ̃nt, AS: malkõntẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malkontenctwo n.

:: fż. malkontentka ż.

przym. malkontencki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grymaśnik, kapryśnik, chimeryk, utyskiwacz, tetryk, zrzęda; pot. burczymucha, gderacz, jęczydusza, kwękacz, narzekacz, maruda; posp. upierdliwiec; daw. śledziennik; reg. śl. dziurdziuch.

Wiktionary

# malkontentka

niezadowolona ze wszystkiego kobieta

SJP.pl

# malkontentyzm

doszukiwanie się ujemnych stron wszystkiego; skłonność do narzekania

SJP.pl

# mall

[czytaj: mol] duże centrum handlowe

SJP.pl

Osoby:

- Caroline Mall – szwajcarska polityczka
- Joël Mall – cypryjski piłkarz
- Lena Mall – niemiecka aktorka
- Ram Adhar Mall – indyjski filozof
- Roland Mall – niemiecki piłkarz

Inne:

- Mall – amerykański film
- Mall – piosenka Eugenta Bushpepy
- Mall.cz – czeski sklep internetowy
- Mall GmbH – niemieckie przedsiębiorstwo
- Mall of America – centrum handlowe
- Mall Tycoon – gra komputerowa
- Mall Tycoon 2 – gra komputerowa
- Mall walking – forma rekreacji
- The Mall – aleja w Londynie

Wikipedia

# mallarmé

[czytaj: malarME] nazwisko francuskie, m.in. Stéphane Mallarmé (1842-1898) - poeta francuski, twórca i teoretyk poezji symbolicznej

SJP.pl

Stéphane Mallarmé, właśc. Étienne Mallarmé (ur. 18 marca 1842 w Paryżu, zm. 9 września 1898 w Valvin, Vulaines-sur-Seine, koło Fontainebleau) – francuski poeta, teoretyk sztuki i krytyk literacki uważany za najwybitniejszego przedstawiciela XIX-wiecznego symbolizmu; kojarzony również z dekadentyzmem oraz parnasizmem szkoły Charlesa Leconte de Lisle’a. Tłumacz liryki Edgara Allana Poego na prozę poetycką.

Wikipedia

# malle

[czytaj: mol] duże centrum handlowe

SJP.pl

Belgia:

- Malle – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Antwerpia

Wyspy Marshalla:

- Malle – wyspa

Osoby:

- Gunter Malle – niemiecki matematyk
- Julia Malle – austriacka polityczka
- Louis Malle – francuski reżyser
- Wilhelm Malle – austriacki lekkoatleta
- Xavier Malle – francuski biskup

Inne:

- Malle Babbe – obraz

Zobacz też:

- Male
- Mallé

Wikipedia

# mallorca

[czytaj: majorka] wyspa hiszpańska w zachodniej części Morza Śródziemnego; Majorka

SJP.pl

Majorka (hiszp. i kat. Mallorca) – największa w archipelagu Balearów wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym o długości około 100 km i powierzchni 3640 km². Zamieszkuje ją 859 289 mieszkańców. Głównym miastem i stolicą wyspy jest Palma.

Wikipedia

# malm

epoka okresu jurajskiego

SJP.pl

Malm (nep. मल्म) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Dhawalagiri w dystrykcie Baglung. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2011 roku liczył on 1067 gospodarstw domowych i 4620 mieszkańców (2571 kobiet i 2049 mężczyzn).

Wikipedia

# malmignat

gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych, bliski krewny czarnej wdowy; karakurt

SJP.pl

Karakurt, karakurt trzynastokropki, malmignat (Latrodectus tredecimguttatus) – gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych (Theridiidae).

Wikipedia

# malmignatto

pająk, karakurt włoski

SJP.pl

# malmijski

przymiotnik od:
1. Malmö (miasto w Szwecji);
2. Malmo (wieś w USA)

SJP.pl

# malmö

miasto w Szwecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Wiktionary

Malmö (wym. IPA [ˈmalːˈmøː]) – miasto (tätort) w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund w południowo-zachodniej części prowincji historycznej (landskap) Skania, siedziba władz (residensstad) regionu administracyjnego (län) Skania, powstałego w 1997 roku po połączeniu dotychczasowych regionów Malmöhus i Kristianstad, ośrodek administracyjny (centralort) gminy Malmö (Malmö kommun lub Malmö stad). Do obszaru tätortu Malmö zalicza się także Arlöv, siedzibę władz (centralort) sąsiedniej gminy Burlöv.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muzeum sztuki w Malmö nie zorientowało się, że skradziono obraz o wartości 10 milionów koron.

(1.1) Miasto, w którym mieszkam, nazywa się Malmö.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmalmɛ, AS: malme

Wiktionary

# malmowy

przymiotnik od: malm

SJP.pl

# malmurzyn

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim

SJP.pl

Malmurzyn – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Mniów.

Wieś leżąca w powiecie chęcińskim województwa sandomierskiego należała w XVI wieku do Tarłów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# malmurzyński

→ Malmurzyn

SJP.pl

#### Patrz:

Malmurzyn

# malocchio

według wierzeń ludowych: złe oko, złe spojrzenie przynoszące nieszczęście; malokkio

SJP.pl

# malokkio

według wierzeń ludowych: złe oko, złe spojrzenie przynoszące nieszczęście; malocchio

SJP.pl

# malone

Stany Zjednoczone:

- Malone – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Jackson
- Malone – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
- Malone – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
- Malone – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Hill
- Malone – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Grays Harbor
- Malone (ang. Malone Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Tazewell
- Malone (ang. Malone Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin

Wikipedia

# malonowo

wieś w Polsce

SJP.pl

Malonowo (niem. Mallnow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Karlino. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 142 mieszkańców.

Wieś wchodząca w skład sołectwa:

- Krukowo

Osada wchodząca w skład sołectwa:

- Kozia Góra

Wikipedia

# malonowy

kwas malonowy - kwas z grupy dikarboksylowych

SJP.pl

# malonylomocznik

heterocykliczny związek organiczny, ciało stałe; stosowany głównie do produkcji tworzyw sztucznych; duże znaczenie w lecznictwie mają jego pochodne - barbiturany; kwas barbiturowy

SJP.pl

Kwas barbiturowy (malonylomocznik) – organiczny związek chemiczny, heterocykliczny amid występujący w kilku formach tautomerycznych.

Został odkryty w roku 1863 przez Adolfa von Baeyera.

Jest otrzymywany w reakcji mocznika z kwasem malonowym:

C-alkilopochodne kwasu barbiturowego nazywane są barbituranami. Stosuje się je jako środki nasenne.

Wikipedia

# malować

pokrywać coś farbą lub lakierem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pomalować)

(1.1) techn. nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem

(1.2) regionalizm. fryzj. nakładać farbę na włosy

czasownik przechodni niedokonany (dk. namalować)

(2.1) szt. tworzyć obraz lub dzieło malarskie

(2.2) przen. książk. ukazywać coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. umalować)

(3.1) kosmet. nakładać kolorowe kosmetyki na twarz (np.: szminkę na usta, tusz na rzęsy, cienie na powieki, róż na policzki itp.)

czasownik zwrotny niedokonany malować się (dk. umalować się)

(4.1) kosmet. robić sobie makijaż

czasownik zwrotny niedokonany malować się (dk. brak)

(5.1) (o uczuciu, stanie ducha) ukazywać się, uwidaczniać się na twarzy lub w postawie człowieka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziś będę malował ściany w moim pokoju.

(2.1) Mój brat maluje freski w kościołach.

(2.2) Ponurymi farbami malował następstwa odwłóczenia.

(4.1) Ewa maluje się przed każdym wyjściem z domu.

(5.1) Na jego twarzy malowała się niepewność, gdy jako jedyny wstał i zgłosił się jako ochotnik.

(5.1) W spojrzeniu malowała się taka ciekawość i odrobinę niechętne zdziwienie, jakby oglądał albatrosa z wyspy Borneo, fokę czy krokodyla.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlɔvat͡ɕ, AS: malovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malarz m., malarka ż., malarstwo n., malunek m., malowidło n., malowanie n., namalowanie n., malarskość ż.

czas. dk. namalować, pomalować, wymalować, wymalowywać, przemalować, przemalowywać, domalować, domalowywać, zmalować, podmalować, podmalowywać, umalować się

przym. malarski, malowniczy

przysł. malarsko, malowniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) barwić, kolorować; gw-pl|Górny Śląsk|sztrajchować.

(1.2) farbować

(2.1) tworzyć

(3.1) robić makijaż

(4.1) robić makijaż

Wiktionary

# malowanie

przestarzałe: to, co zostało namalowane, np. obraz, malowidło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem

(1.2) przest. coś co zostało namalowane

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalɔˈvãɲɛ, AS: malovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. malować ndk., pomalować dk., namalować dk., wymalowywać ndk., wymalować dk., zamalowywać ndk., zamalować dk.

rzecz. malarskość ż., namalowanie n., malowidło n., malunek, malarz, malarka, malarstwo

przym. malarski, malowniczy

Wiktionary

# malowanka

1. książka z obrazkami do malowania dla dzieci;
2. obrazek namalowany przez dziecko lub twórcę ludowego

SJP.pl

Malowanka (ukr. Мальованка) – wieś na Ukrainie w rejonie lwowskim (wcześniej w rejonie gródeckim) obwodu lwowskiego.

Wikipedia

# malowanko

zdrobnienie od: malowanie

SJP.pl

# malowarka

maszyna do malowania poziomych znaków na jezdni

SJP.pl

# malowidełko

zdrobnienie od: malowidło

SJP.pl

# malowidło

obraz malowany farbami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obraz malowany farbami, zwłaszcza na ścianie

(1.2) lekcew. obraz bez wartości

(1.3) pot. farba, coś nadającego kolor

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na ścianach kościoła pozostały widoczne jeszcze malowidła w stylu bizantyjskim.

(1.2) W urodzinowym prezencie dostałem od cioci malowidło jakiegoś domorosłego artysty.

(1.3) Kobieta zawsze nosi w torebce kosmetyki i malowidła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalɔˈvʲidwɔ, AS: malovʹidu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malowanie n., malunek m., malarstwo n., malarz m., malarka ż.

:: zdrobn. malowidełko n.

czas. malować, pomalować, namalować, zmalować, wymalować, umalować, podmalować, zamalować

przym. malarski, malowniczy

przysł. malarsko, malowniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obraz, fresk

(1.2) bohomaz

Wiktionary

# malownictwo

dawniej: malarstwo

SJP.pl

# malowniczy

1. efektowny pod względem malarskim;
2. wyrazisty, sugestywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pełny walorów malarskich

(1.2) przedstawiający coś wyraźnie, w sposób barwny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malarz mos., malowniczość ż., malarskość ż., malunek mrz., malowanka ż., malowidło n., malowanie n.

czas. domalować dk., malować ndk., namalować dk., obmalować dk., odmalować dk., podmalować dk., pomalować dk., umalować dk., wymalować dk., zamalować dk., zmalować dk.

przysł. malowniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) barwny, kolorowy, piękny, urzekający

(1.2) barwny, obrazowy, piękny, sugestywny, urzekający, wyrazisty

Wiktionary

# malpigia

rodzaj roślin z rodziny malpigiowatych

SJP.pl

Malpigia (Malpighia) – rodzaj roślin należący do rodziny malpigiowatych. Obejmuje co najmniej 108 gatunków. Rośliny te występują w południowej części Ameryki Północnej i północno-zachodniej Ameryki Południowej – na obszarze od Teksasu po Ekwador. Jako introdukowane obecne są w Azji południowo-wschodniej.

Wikipedia

# malpigiowate

o cechach malpigiowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

# malpigiowaty

o cechach malpigiowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# malpigiowce

rząd roślin okrytonasiennych

SJP.pl

Wikipedia

# malpolon

największy wąż europejski

SJP.pl

Malpolon (Malpolon monspessulanus) – gatunek węża z kladu Caenophidia i rodziny Psammophiidae. Zamieszkuje południowo-zachodnią Europę i północno-zachodnią Afrykę. Wąż słabo jadowity o uzębieniu typu Opistoglypha.

Wikipedia

# malraux

[czytaj: malRO] nazwisko francuskie, m.in. André Malraux (1901-1976) - francuski pisarz, krytyk i historyk sztuki, polityk

SJP.pl

# malski

nazwisko

SJP.pl

# malstrom

prąd morski powstający u wybrzeży Norwegii przy wejściach do fiordów i cieśnin; maelstrom; malström

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. prąd morski z silnymi wiatrami, który powstaje przy wejściach do norweskich fiordów, towarzyszą mu wiry wodne;

Wiktionary

Malstrom – silny prąd morski na Morzu Norweskim. Powstaje przy wejściach do norweskich fiordów i cieśnin na skutek przypływów i odpływów. Towarzyszą mu wiry wodne.

Spopularyzowany został w literaturze za sprawą Juliusza Verne’a (Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi) i Edgara Allana Poego(W bezdni malströmu).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmalstrɔ̃m, AS: malstrõm

Wiktionary

# malsztok

przestarzale: patyk służący do podpierania ręki przy precyzyjnych pociągnięciach pędzla czy ołówka

SJP.pl

# malta

1. wyspa na Morzu Śródziemnym;
2. Republika Malty; państwo w Europie;
3. dzielnica rekreacyjna Poznania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

(1.2) geogr. wyspa na Morzu Śródziemnym;

(1.3) geogr. duży sztuczny zbiornik wodny w Poznaniu

Wiktionary

Malta, Republika Malty (malt. Repubblika ta’ Malta, ang. Republic of Malta) – wyspiarskie państwo-miasto położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, 81 km na południe od Włoch. Obejmuje cały archipelag Wysp Maltańskich, jednakże większość ludności mieszka na głównej wyspie o tej samej nazwie, w zespole miejskim Valletty – stolicy Malty.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Nad Maltą mieszczą się siedziby kilku firm.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmalta, AS: malta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Maltańczyk m., Maltanka ż., maltańczyk mzw./mos.

przym. maltański

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Maltańczyk m., Maltanka ż., maltańczyk mzw./mos.

przym. maltański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Kraje Europy

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Malta

* arabski: (1.1) مالطة, مالطا

* asturyjski: (1.1) Malta

* azerski: (1.1) Malta

* baskijski: (1.1) Malta

* bułgarski: (1.1) Малта

* chorwacki: (1.1) Malta

* czeski: (1.1) Malta

* duński: (1.1) Malta

* esperanto: (1.1) Malto; (1.2) Malto

* estoński: (1.1) Malta

* farerski: (1.1) Malta n.

* fiński: (1.1) Malta

* francuski: (1.1) Malte

* grenlandzki: (1.1) Malta

* hawajski: (1.1) Malata

* hiszpański: (1.1) Malta ż.

* interlingua: (1.1) Malta

* islandzki: (1.1) Malta

* kabylski: (1.1) Malṭa

* kaszubski: (1.1) Malta ż.

* kataloński: (1.1) Malta ż.

* koreański: (1.1) korpłd|몰타., korpłn|말따.

* litewski: (1.1) Malta ż.

* luksemburski: (1.1) Malta n.; (1.2) Malta n.

* łaciński: (1.1) Melitta ż.

* łotewski: (1.1) Malta ż.; (1.2) Malta ż.

* maltański: (1.1) Malta

* niderlandzki: (1.1) Malta

* niemiecki: (1.1) Malta n.; (1.2) Malta n.

* norweski (bokmål): (1.1) Malta

* nowogrecki: (1.1) Μάλτα

* ormiański: (1.1) Մալթա

* portugalski: (1.1) Malta ż.

* rosyjski: (1.1) Мальта ż.

* rumuński: (1.1) Malta

* serbski: (1.1) Малта

* słowacki: (1.1) Malta

* słoweński: (1.1) Malta

* szwedzki: (1.1) Malta

* tajski: (1.1) มอลตา, สาธารณรัฐมอลตา

* turecki: (1.1) Malta

* ukraiński: (1.1) Мальта ż.

* walijski: (1.1) Malta

* węgierski: (1.1) Málta

* włoski: (1.1) Malta ż.

źródła.

== Malta (język aceh.) ==

thumb|Malta (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Malta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# maltańczyk

rasa psa domowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Malty

Wiktionary

Maltańczyk – nazwa oryginalna: Maltanase mana – jedna z ras psów, należąca do grupy psów do towarzystwa, zaklasyfikowana do sekcji biszonów i ras pokrewnych w podsekcji biszony. Typ lisowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój najlepszy przyjaciel jest Maltańczykiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: malˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: maltãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malta ż., maltańczyk m.

:: fż. Maltanka ż.

przym. maltański

Wiktionary

# maltanka

obywatelka Malty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Malty

Wiktionary

Kolejka Parkowa Maltanka (popularnie zwana Maltanką) – znajdująca się w obrębie Poznania linia kolejowa o całkowitej długości torów 3850 m. Kolejka należy do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Poznaniu. Kursuje pomiędzy rondem Śródka a Nowym Zoo, przewożąc rocznie około 120 tysięcy pasażerów. Rozstaw szyn toru kolejki wynosi 600 mm.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: malˈtãŋka, AS: maltãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malta ż.

:: fm. Maltańczyk mos.

przym. maltański

Wiktionary

# maltański

przymiotnik od: Malta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. odnoszący się do państwa Malta

(1.2) geogr. odnoszący się do wyspy Malta

(1.3) odnoszący się do katolickiego Zakonu Maltańskiego, związany z nim

(1.4) techn. wykorzystujący mechanizm maltański albo mający jego postać

(1.5) związany z jeziorem Malta w Poznaniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Malty;

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Maltański jest silnie spokrewniony z arabskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: malˈtãj̃sʲci, AS: maltãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malta ż., Maltańczyk m., Maltanka ż., maltańczyk mzw.

przym. promaltański, antymaltański

Wiktionary

# maltańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem maltańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem maltańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku maltańskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: malˈtãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: maltãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# maltaza

enzym występujący w słodzie, w kiełkujących ziarnach jęczmienia oraz w przewodzie pokarmowym zwierząt i człowieka, rozkładający dwucukier maltozę na glukozę

SJP.pl

Wikipedia

# maltazy

enzym występujący w słodzie, w kiełkujących ziarnach jęczmienia oraz w przewodzie pokarmowym zwierząt i człowieka, rozkładający dwucukier maltozę na glukozę

SJP.pl

# maltitol

naturalna substancja słodząca występująca w kukurydzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naturalny słodzik pozyskiwany z maltozy

Wiktionary

Wikipedia

# maltitolowy

→ maltitol

SJP.pl

#### Patrz:

maltitol

# maltodekstryna

popularny dodatek do żywności, wielocukier otrzymywany ze skrobi poprzez częściową hydrolizę

SJP.pl

Dekstryny – grupa złożonych węglowodanów, zbudowanych z pochodnych cukrów prostych, połączonych wiązaniami α-1,4-glikozydowymi, o długości od 3 do ok. 12–14 merów.

Wikipedia

# maltoza

dwucukier zbudowany z dwóch cząsteczek glukozy, otrzymywany w drodze rozkładu skrobi i stanowiący główny składnik słodu; cukier słodowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. dwucukier składający się z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem glikozydowym; wzór chemiczny|C12H22O11.;

Wiktionary

Maltoza (cukier słodowy), C12H22O11 – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodanów, disacharyd zbudowany z dwóch reszt D-glukozy połączonych wiązaniem α-1,4-O-glikozydowym. Jest cukrem redukującym. Tworzy dwa anomery, α i β, które w roztworach wodnych ulegają mutarotacji. Otrzymywana jest na drodze hydrolizy skrobi. Jest wykorzystywana jako środek słodzący oraz jako składnik pożywek dla bakterii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Maltoza występuje w produktach słodowych, takich jak piwo, whisky czy słód stosowany w cukiernictwie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maltaza ż.

przym. maltozowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cukier słodowy

Wiktionary

# maltozowy

→ maltoza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z maltozą, dotyczący maltozy; zawierający maltozę

Wiktionary

#### Patrz:

maltoza

#### Powiązane:

rzecz. maltoza ż.

Wiktionary

# maltretować

znęcać się nad kimś, czymś

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) znęcać się nad kimś lub czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale czy świętością jest także rodzina pijaka, maltretującego żonę i dzieci?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaltrɛˈtɔvat͡ɕ, AS: maltretovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maltretowanie n.

Wiktionary

# maltretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maltretować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaltrɛtɔˈvãɲɛ, AS: maltretovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. maltretować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) znęcanie się

Wiktionary

# maltuzjanistka

→ maltuzjanista

SJP.pl

#### Patrz:

maltuzjanista

# maltuzjanistyczny

→ maltuzjanizm; maltuzjański

SJP.pl

# maltuzjanizm

Statyczna teoria zasobów, maltuzjanizm, teoria przeludnienia – teoria, której twórcą był Thomas Malthus, opublikowana w 1798 roku. Według Malthusa, skoro liczba ludności rośnie w postępie geometrycznym, a produkcja żywności – w arytmetycznym, to nieunikniony jest stan przeludnienia.

Wikipedia

# maltuzjański

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. związany z maltuzjanizmem, zespołem poglądów sformułowanym przez Thomasa Malthusa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maltuzjanizm mrz., maltuzjanista mos., maltuzjanistka ż.

przym. maltuzjanistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maltuzjanistyczny

Wiktionary

# maluch

potocznie:
1. małe dziecko; brzdąc, bobas, berbeć, bąk;
2. dziecko należące do grupy najmłodszych w przedszkolu;
3. młode zwierzę;
4. kieliszek wódki;
5. samochód typu Fiat 126p

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. małe dziecko lub zwierzę

(1.2) pot. dziecko z pierwszej, najmłodszej grupy w przedszkolu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. mot. fiat 126p

(2.2) pot. kieliszek wódki

Wiktionary

- Akademicki Klub Turystyczny Maluch
- Fiat 126 – samochód osobowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli mleko wypływa z piersi zbyt szybko maluch może nie chcieć ssać, może się prężyć, odpychać i płakać, pomimo głodu: .

(2.1) Kierowca malucha poważnie ucierpiał w kolizji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmalux, AS: maluχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malec m., mały m., malenie n., zmalenie n., malizna ż., małość ż.

:: zdrobn. maluszek m.

czas. maleć ndk., zmaleć dk.

przym. malutki, mały, maleńki, maluteńki, maluczki

przysł. mało, malutko, maleńko, maluteńko

temsłow. mało-

licz. mało

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) kaszlak, gibon

Wiktionary

# maluchny

bardzo mały; maluśki

SJP.pl

# maluchy

potocznie:
1. małe dziecko; brzdąc, bobas, berbeć, bąk;
2. dziecko należące do grupy najmłodszych w przedszkolu;
3. młode zwierzę;
4. kieliszek wódki;
5. samochód typu Fiat 126p

SJP.pl

# maluczka

przeciętna, skromna kobieta

SJP.pl

# maluczki

przeciętny, szary, skromny, niewyróżniający się niczym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. zdrobn. od: mały

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) książk. ktoś prosty, ubogi lub przeciętny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żyłowie mają maluczkiego synka.

(2.1) Nie znęcałbyś się nad maluczkimi!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małość ż., maluch m., maluszek m., mały mzw.

czas. maleć ndk.

przym. mały, malutki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malutki

(2.1) prostaczek

Wiktionary

# maluczkość

→ maluczki

SJP.pl

#### Patrz:

maluczki

# maluneczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. melon

(1.2) zdrobn. od malunek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmalũˈnɛt͡ʃɛk, AS: malũneček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malunek mrz., malarz mos.

Wiktionary

# malunek

1. obraz malowany przez dziecko;
2. lekceważąco o nieudolnie namalowanym obrazie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obraz, szczególnie namalowany przez artystę ludowego lub dziecko; także. ludowy ornament namalowany na czymś

(1.2) lekcew. coś namalowego nieudolnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlũnɛk, AS: malũnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malowanie n., malarstwo n., malarz m., malarka ż.

:: zdrobn. maluneczek m.

czas. malować, namalować, wymalować, zmalować, odmalować, podmalować, pomalować

przym. malarski, malowniczy

Wiktionary

# malunki

1. obraz malowany przez dziecko;
2. lekceważąco o nieudolnie namalowanym obrazie

SJP.pl

# maluperny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malusieńki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) malusiperny

Wiktionary

# malurny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malutki

Wiktionary

# malusi

zdrobnienie od: mały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pieszcz. bardzo mały, malutki

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. maleńki, mały

rzecz. mały mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maluteńki, drobniutki

Wiktionary

# malusieńki

zdrobnienie od: malusi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: mały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jezus malusieńki, leży nagusieńki (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: maluśė̃ńḱi

Wiktionary

# malusiperny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malusieńki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maluperny

Wiktionary

# maluśka

pieszczotliwie: w zwrocie do kobiety

SJP.pl

# maluśki

zdrobnienie od: mały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gienia kupiła lornetkę. Maluśką, teatralną (taką, że ach i och).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈluɕci, AS: maluśḱi

Wiktionary

# maluśkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# maluszek

zdrobnienie od: maluch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: maluch

Wiktionary

Maluszek (ros. Самый маленький гном) – radziecka czteroczęściowa seria filmów lalkowych zrealizowana w latach 1977-1983.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈluʃɛk, AS: malušek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maluch m., maleństwo n., mały m., maluczki mzw.

przym. malutki, mały, maleńki, maluczki

Wiktionary

# maluteńki

zdrobnienie od: mały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmaluˈtɛ̃ɲci, AS: malutẽńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. maleńki, mały

rzecz. maluch mzw., mały mzw.

Wiktionary

# malutka

potocznie: mała dziewczynka

SJP.pl

# malutki

zdrobnienie od: mały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo mały; zdrobn. od: mały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zobacz, skarbie, jakie twój nowy miś ma malutkie oczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlutʲci, AS: malutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maluszek m., maleństwo n., maluch m., mały mzw., maluczki mzw.

przym. mały, maluczki

przysł. malutko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. maluczki

Wiktionary

# malutko

przysłówek

(1.1) bardzo mało

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈlutkɔ, AS: malutko

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. malutki, maleńki

rzecz. maluch mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niewiele

Wiktionary

# malvertising

[czytaj: malwertajz-ing] wykorzystywanie reklam internetowych do rozsyłania wirusów i złośliwego oprogramowania

SJP.pl

Malvertising (zbitka słów malicious „złowrogi, złośliwy” i advertising „reklama”) – praktyka polegająca na wykorzystywaniu reklam internetowych do rozprzestrzeniania złośliwego oprogramowania (ang. malware).

Wikipedia

# malwa

1. roślina zielna z rodziny ślazowatych, o barwnych, dużych kwiatach osadzonych w kątach liści lub w szczytowych gronach, rosnąca w Eurazji, Afryce i Ameryce Północnej; ślaz;
2. bylina z rodziny ślazowatych, o kwiatach białych lub różowych, uprawiana jako roślina ozdobna; prawoślaz wysoki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Alcea|L.|ref=tak., liczący około 50 gatunków rodzaj roślin z rodziny ślazowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju malwa (1.1)

Wiktionary

Malwa, topolówka (Alcea L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Podawanych jest z niego ok. 60, 70, 80 gatunków. Pochodzą one głównie ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego (tylko w Turcji rośnie 18 gatunków). Poza tym rosną w południowej i wschodniej Europie oraz południowo-zachodniej i centralnej Azji. W Polsce jako przejściowo dziczejącą (efemerofit) stwierdzono tylko malwę pomarszczoną A. rugosa. W naturze przedstawiciele tego rodzaju rosną na suchych, często skalistych siedliskach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmalva, AS: malva

Wiktionary

# malware

[czytaj: malłer] w informatyce: oprogramowanie niebezpieczne dla systemu operacyjnego i zawartych w nim danych, np. koń trojański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. złośliwe oprogramowanie, szkodliwe oprogramowanie

Wiktionary

Złośliwe oprogramowanie, szkodliwe oprogramowanie (ang. malware – zbitka słów malicious „złośliwy” i software „oprogramowanie”), potocznie „wirus komputerowy” – ogół programów o szkodliwym działaniu w stosunku do systemu komputerowego lub jego użytkownika.

Wikipedia

# malwersacja

przywłaszczenie powierzonego mienia; sprzeniewierzenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia

(1.2) sprzeniewierzenie, nadużycie natury pieniężnej, defraudacja

(1.3) daw. oszustwo

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1-2) [Skazany] wyglądał na urzędnika, który dopuścił się malwersacji, obrońca się z nim witał.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malwersator mos., malwersant mos., malwersantka ż.

czas. malwersować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przywłaszczenie

(1.2) defraudacja, sprzeniewierzenie

(1.3) oszustwo

Wiktionary

# malwersacje

przywłaszczenie powierzonego mienia; sprzeniewierzenie

SJP.pl

# malwersacyjny

→ malwersacja; defraudacyjny, defraudancki

SJP.pl

# malwersant

człowiek, który popełnił przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia; defraudant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto dopuścił się malwersacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malwersacja ż.

:: fż. malwersantka ż.

czas. malwersować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) defraudant, przywłaszczyciel, zaborca

Wiktionary

# malwersantka

kobieta przywłaszczająca sobie powierzone mienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta która dopuściła się malwersacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malwersator mos., malwersant mos., malwersacja ż.

Wiktionary

# malwersator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba przywłaszczająca sobie powierzone jej środki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A przecież w całej tej sprawie, organizacja nie zrobiła nic więcej nad poszukiwanie dalej i wyżej tego samego procesu, który obywatel Guttry zaczął z takim zapałem przeciwko malwersatorom, a potem z niepojętych dla nas powodów na wpół drogi odbiegł.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malwersacja ż., malwersant m., malwersantka ż.

czas. malwersować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książk. defraudant, malwersant, przywłaszczyciel; przest. zaborca

Wiktionary

# malwersować

popełniać przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia

SJP.pl

# malwina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. o literackim pochodzeniu;

Wiktionary

Malwina – imię żeńskie pochodzenia celtyckiego lub germańskiego. Imię to może pochodzić od galickiego imienia Malamhin składającego się ze słów mala mhinn – „gładkie czoło” lub z staro-wysoko-niemieckiego: mahal – „sąd, sprawiedliwość” oraz wini „przyjaciel”, można więc przetłumaczyć je jako „strzegąca praw, prawowierna”. W XVIII wieku szkocki poeta James Macpherson użył je w tzw. pieśniach Osjana – Malwina była narzeczoną Oskara, syna Osjana. Poezję osjaniczną przełożył na język polski m.in. Ignacy Krasicki. W literaturze polskiej wykorzystał to imię Ludwik Kropiński w utworze Miłość malująca obraz Malwiny, a w romansie sentymentalnym Malwina, czyli domyślność serca Maria z Czartoryskich Wirtemberska. Literatura i media przyczyniły się do wzrostu popularności imienia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: malˈvʲĩna, AS: malvʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Malwinia ż., Malwinka ż.

Wiktionary

# malwińczyk

mieszkaniec Malwinów (archipelagu)

SJP.pl

# malwininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Malwiny lub z nią związany

SJP.pl

# malwinka

1. zdrobnienie od: Malwina (imię żeńskie);
2. mieszkanka Malwinów (archipelagu)

SJP.pl

# malwiński

związany z Malwinami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Malwinami, dotyczący Malwinów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gorzka lekcja malwińska i agresja USA na Grenadę miały jednakże reperkusje znacznie szersze, istotne dla całego kontynentu południowoamerykańskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Malwiny nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) falklandzki

Wiktionary

# malwiny

terytorium na archipelagu Falklandów (Ocean Atlantycki) zależne od Wielkiej Brytanii; Falklandy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|Malwina.

Wiktionary

Falklandy (inaczej: Malwiny; ang. Falkland Islands; hiszp. Islas Malvinas) – brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Atlantyku, około 480 km od wybrzeży Argentyny obejmujące wyspy o tej samej nazwie. Wyspy znajdują się pod administracją brytyjską, ale prawa do nich rości sobie także Argentyna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Argentyna wysuwa roszczenia wobec Falklandów (które Argentyńczycy nazywają Malwinami), do Georgii Południowej i Sandwicha Południowego oraz do części Antarktydy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: malˈvʲĩnɨ, AS: malvʹĩny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. malwiński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Falklandy

Wiktionary

# malwowate

rodzina obejmująca około 70 gatunków roślin kwiatowych, ziół i krzewów, o dużych białych lub różowych kwiatach, pochodzących z Brazylii; ślazowate

SJP.pl

Ślazowate, malwowate (Malvaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu ślazowców (Malvales). Obejmuje 244 rodzaje z 4225 gatunkami. Są to rośliny zielne, krzewy i drzewa szeroko rozprzestrzenione na Ziemi, we wszystkich niemal strefach klimatycznych. Większość gatunków występuje w strefie tropikalnej. Podrodziny Malvoideae i Bombacoideae najbardziej zróżnicowane są na kontynentach amerykańskich, Byttnerioideae, Grewioideae i Sterculioideae rozprzestrzenione są w strefie równikowej, a rośliny z podrodziny Tilioideae rosną na półkuli północnej.

Wikipedia

# malwowaty

o cechach malwowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# malwowiec

powszelatek malwowiec - motyl z rodziny powszelatkowatych

SJP.pl

# malwowy

przymiotnik od: malwa

SJP.pl

# mam

potocznie:
1. matka;
2. teściowa

SJP.pl

Mam – indiańska grupa etniczna, zamieszkująca zachodnie wyżyny Gwatemali i południowo-zachodnie obszary Meksyku. Począwszy od ery prekolumbijskiej, zaliczana w skład cywilizacji Majów. Za stolicę Mam uważa się Zaculeu.

Większość plemienia Mam zamieszkuje gwatemalskie departamenty Huehuetenango, San Marcos i Quetzaltenango oraz region Chiapas w Meksyku. Różne statystyki podają ich udział w narodowościach Gwatemali od 5,7 do 7,9%. Posługują się językiem mam, jednak większość jest dwujęzyczna (hiszpański).

Wikipedia

# mama

potocznie:
1. matka;
2. teściowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; lewy dopływ Witimu;

Wiktionary

Matka – kobieta, która jest rodzicem dziecka.

Matką nazywa się kobietę, która jest związana ze swoimi dziećmi, które mogą, ale nie muszą być jej biologicznym potomstwem. Zatem w zależności od kontekstu, kobiety mogą być uważane za matki z racji urodzenia lub wychowywania dziecka, dostarczenia komórki jajowej do zapłodnienia, lub jakiejś ich kombinacji. Są to warunki umożliwiające sprecyzowanie pojęcia macierzyństwa lub stanu bycia matką. Kobiety, które należą do trzeciej i pierwszej kategorii, zazwyczaj objęte są pojęciami „rodzona matka” lub „matka biologiczna”, niezależnie od tego, czy dana osoba kontynuuje wychowywanie dziecka. W związku z tym kobieta, która spełnia tylko drugi warunek, może być uznana za matkę adopcyjną, a ta, która spełnia tylko pierwszy lub tylko trzeci warunek, za matkę zastępczą.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmãma, AS: mãma

Wiktionary

# mamaj

Mamaj (ur. 1335? – zm. 1380, Kaffa) – wódz tatarski, formalnie dowódca tümenu, a faktycznie przywódca zachodniej części Złotej Ordy, nazywanej za jego rządów Ordą Mamaja. Panował w latach 1361–1380. Dowódca wojsk tatarskich podczas bitwy na Kulikowym Polu. Po poniesionej w niej klęsce zabity przez stronników chana Tochtamysza.

Wikipedia

# mamaja

miejscowość wypoczynkowa w Rumunii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość wypoczynkowa w Rumunii, położona nad Morzem Czarnym, administracyjnie stanowiąca część Konstancy;

Wiktionary

Mamaja (rum. Mamaia) – najstarsza i największa miejscowość wypoczynkowa w Rumunii, położona nad Morzem Czarnym, kilka kilometrów na północ od Konstancy. Usytuowana jest na długim (8 km), ale wąskim (300 m) pasie ziemi, który od stałego lądu oddzielony jest jeziorem Siutghiol.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mamajski

Wiktionary

# mamak

nazwisko

SJP.pl

# mamałyga

1. potrawa z gotowanej kukurydzianej mąki lub kaszy;
2. potocznie: nieapetyczna, papkowata potrawa; breja, bryja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. potrawa z gotowanej mąki lub kaszy kukurydzianej i wody, tradycyjna dla kuchni mołdawskiej i bułgarskiej

(1.2) pot. przen. nieapetyczna, papkowata potrawa

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ślamazara

Wiktionary

Mamałyga – narodowa rumuńska potrawa, z mąki albo kaszy kukurydzianej (pierwotnie z gryczanej) popularna w krajach południowo-wschodniej Europy, znana m.in. w kuchni węgierskiej, Sasów siedmiogrodzkich, bułgarskiej i ukraińskiej. Jako potrawa kuchni galicyjskiej popularnej we Lwowie, do dziś lubiana jest wśród rodzin pochodzących z tego regionu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mamałyga to rodzaj polenty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãmaˈwɨɡa, AS: mãmau̯yga

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) polenta, kulesza

Wiktionary

# mamba

jadowity wąż z rodziny zdradnicowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. rodzaj jadowitych, afrykańskich węży;

Wiktionary

Dendroaspis – rodzaj jadowitych węży z rodziny zdradnicowatych (Elapidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwisająca z gałęzi mamba zaatakowała błyskawicznie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmãmba, AS: mãmba

Wiktionary

# mambo

szybki taniec w takcie dwumiarowym, zawierający elementy muzyki kubańskiej rumby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) choreogr. kubański taniec tradycyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) rel. haitańska kapłanka voodoo

Wiktionary

- Mambo - gatunek muzyczny pochodzący z Kuby
- Mambo - taniec towarzyski pochodzący z Kuby
- Mambo - internetowy system portalowy CMS typu Open Source
- Mambo - nazwa kapłanki w religii voodoo
- Mambo – wieś w Botswanie w dystrykcie North East
- Mambo! - singel Eleny Paparizou

Wikipedia

# mambwe

język ludu Mambwe, zamieszkującego głównie Zambię

SJP.pl

# mamcarz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Mamcarz – polski lekarz
- Jerzy Mamcarz – polski pieśniarz, poeta, kompozytor, autor piosenek, gitarzysta, satyryk
- Henryk Mamcarz – polski ekonomista

Wikipedia

# mamcia

pieszczotliwie: mama, matka; mameńka, maminka, mamuchna, mamunia, mamuń, mamuńcia, mamuńka, mamusia, mamusieńka, mamusienieczka, mamuś, mamuśka, mateczka, mateńka, matuchna, matula, matuleńka, matulka, matunia, matuńcia, matusia, matuś, matuśka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. matka

(1.2) pieszcz. mamka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niech mamcia jej pozwoli.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mama ż., mamka ż., mamunia ż., mamusia ż.

przym. mamin, maminy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary

# mamea

drzewo z rodziny dziurawcowatych, o jadalnych owocach, uprawiane w Azji i podzwrotnikowej Ameryce; mammea; przesłokla

SJP.pl

Mamea (Mammea L.) – rodzaj roślin należący do rodziny gumiakowatych (Calophyllaceae). Obejmuje ok. 50 gatunków (tylko 17 zostało zweryfikowanych według The Plant List. Są to drzewa występujące w tropikach, z największym zróżnicowaniem w południowo-wschodniej Azji oraz na Madagaskarze.

Wikipedia

# mameczka

pieszczotliwie: matka; mama, mamcia, mameńka, maminka, mamuchna, mamula, mamulka, mamunia, mamuń, mamuńcia, mamuńka, mamusia, mamusieńka, mamusienieczka, mamuś, mamuśka, mateczka, mateńka, matuchna, matula, matuleńka, matulka, matunia, matuńcia, matusia, matuś, matuśka

SJP.pl

# mamelon

w paleontologi: jedna z brodawek u sklerogąbek na ich szkielecie bazalnym

SJP.pl

Mamelon (fr. mamelon – sutek) – jedna z trzech zaokrąglonych wypukłości, które występują na krawędzi siecznej zębów siecznych, gdy te się wyrzynają. Mamelony są naturalnym zjawiskiem i szybko zlewają się wraz z wiekiem i ulegają starciu podczas normalnego użytkowania zębów. Ich źródłem są palczaste wyrostki zębiny.

Wikipedia

# mamelucki

przymiotnik od: mameluk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z mamelukami, dotyczący mameluków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mameluk mos.

Wiktionary

# mameluk

1. żołnierz gwardii przybocznej władców egipskich;
2. dawniej: fanatyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;

(1.2) przen. fanatyk

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdara

Wiktionary

Mamelucy (z arab. ‏mamlūk‎ – niewolnik) – niewolnicy państwowi, niewyznający pierwotnie islamu (na ogół pogańscy, niekiedy chrześcijańscy) i pochodzący spoza państw islamskich. Kupowani byli przez muzułmańskich władców i sprowadzani do ich władztw, siłą nakłaniani do przyjęcia islamu i szkoleni w walce, w celu uformowania z nich doborowych oddziałów wojskowych. Niekiedy, zwłaszcza na początku istnienia instytucji w kalifacie Abbasydów, ale i w egipskim sułtanacie mameluków, mamelukami zostawali również jeńcy wojenni.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mamelucki

Wiktionary

# mamenchizaur

rodzaj dużego, roślinożernego dinozaura z infrarzędu zauropodów; moszizaur

SJP.pl

Mamenchizaur (Mamenchisaurus) – duży, mierzący do około 25 m długości (choć niekompletne szkielety sugerują, że niektóre gatunki mogły osiągać nawet jeszcze okazalsze rozmiary) roślinożerny dinozaur. Gatunki zaliczane do tego rodzaju żyły w późnej jurze i być może wczesnej kredzie na terenach dzisiejszych Chin i Tajlandii. Rodzaj Mamenchisaurus cechował się niezwykle długą szyją, dochodzącą do 15 m długości u największych osobników i składającą się z 19 kręgów, co do dziś pozostaje rekordem. Mamenchizaur miał również najdłuższe żebra ze wszystkich zauropodów – osiągały długość 3,42 m. Zęby tego gada były bardzo mocne, co może świadczyć o tym, że odżywiał się bardzo twardymi częściami roślin. Repliki zrekonstruowanych szkieletów tych zwierząt wystawiane są w pekińskim Muzeum Historii Naturalnej oraz w Muzeum Wiktorii (Australia).

Wikipedia

# mameńka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, maminka, mamuńka

SJP.pl

# mamer

potocznie więzienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Warszawa. więzienie

Wiktionary

Mamer – miejscowość i gmina (gemeng, commune, Gemeinde) w południowo-zachodnim Luksemburgu, siedziba administracyjna kantonu Capellen. Do 3 października 2015 jako miasto leżało w dystrykcie Luksemburg. Leży nad rzeką Mamer, dopływem rzeki Alzette.

Wikipedia

# mamert

imię męskie

SJP.pl

Mamert – imię męskie pochodzenia italskiego. Wywodzi się od oskijskiego lub sabińskiego wariantu imienia boga Marsa – Mamers, który w przypadkach zależnych (np. Mamertis) miał temat Mamert.

Patronem tego imienia jest św. Mamert, biskup Vienne nad Rodanem, brat Mamerta Klaudiusza, poety i teologa.

Wikipedia

# mamertyn

Mamertyn — imię męskie pochodzenia łacińskiego. Zostało ono utworzone przy pomocy przyrostka -inus, oznaczającego przynależność lub pochodzenie, od oskijskiego lub sabińskiego wariantu imienia boga Marsa — Mamers lub od imienia Mamert, o tym samym pochodzeniu. Imię to oznacza zatem "pochodzący od Mamerta (lub Marsa), syn Mamerta, poświęcony Mamertowi".

Wikipedia

# mamertyni

Mamertyni (łac. Mamertini, synowie Marsa) – pochodzący z Samnium i Kampanii italscy najemnicy, słynni z walki w armii greckiej (dowodzonej przez Agatoklesa) przeciwko Kartagińczykom na Sycylii oraz opanowania Messany, w której ustanowili zbójeckie państwo i skąd przeprowadzali łupieżcze napady na miasta Sycylii.

Wikipedia

# mamiący

1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać

SJP.pl

#### Patrz:

mamić

# mamić

1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać

SJP.pl

# mamidło

1. coś co nęci i wabi;
2. przywidzenie, widziadło

SJP.pl

# mamilaria

niewielki, kulisty kaktus pokryty spiralnie osadzonymi brodawkami, z których każda zakończona jest kolcem lub wełnistym włosem, rosnący głównie w Ameryce Północnej i Środkowej, uprawiany jako ozdobna roślina doniczkowa; wymion

SJP.pl

Wikipedia

# mamin

przymiotnik

(1.1) przest. maminy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamuśka ż., mamusia ż., mamka ż., mamcia ż., mama ż.

przym. maminy

Wiktionary

# maminka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, mameńka, mamuńka

SJP.pl

# mamino

Mamino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Sypniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.Ochotnicza Straż PożarnaRok założ.: 1928.Koło Gospodyń wiejskich - rok założenia - 2004

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Sypniewie.

Wikipedia

# mamiński

nazwisko

SJP.pl

# maminsynek

chłopiec rozpieszczony przez matkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. chłopiec, który nigdy nie wyszedł spod skrzydeł matki, rozpieszczony, niesamodzielny

Wiktionary

Maminsynek (ang. Mama's Boy) – amerykański film komediowy z 2007 roku w reżyserii Tima Hamiltona. Wyprodukowany przez wytwórnię Warner Bros.

Premiera filmu miała miejsce 30 listopada 2007 roku w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zawsze byłeś maminsynkiem!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãmʲĩw̃ˈsɨ̃nɛk, AS: mãmʹĩũ̯sỹnek

Wiktionary

# maminy

należący do mamy, dotyczący mamy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący mamy, należący do mamy, właściwy mamie, charakteryzujący mamę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na maminym grobie palą się trzy znicze.

(1.1) Nie pomagało pocieszanie go dobrym słowem, przytulanie jak za dawnych dobrych lat do maminej piersi, czy kieliszek litewskiej starki, którą zaaplikował mu, bardziej dostrzegający jego dorosłość, ojciec.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamuśka ż., mamusia ż., mama ż., mamka ż., mamcia ż.

przym. mamin

Wiktionary

# mamka

potocznie: kobieta karmiąca piersią cudze dzieci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

(1.2) środ. mot. rodzaj pompy ssącej

Wiktionary

Mamka – kobieta zawodowo trudniąca się karmieniem własną piersią cudzych dzieci (noworodki i niemowlęta), które nie są z nią biologicznie spokrewnione. Zwykle pełni też rolę ich niani i opiekunki i pobiera za te czynności wynagrodzenie. W związku z taką funkcją okres laktacji mamki bywa znacznie przedłużony w stosunku do okresu typowego dla przeciętnej matki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmãmka, AS: mãmka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mama ż., mamusia ż., mamunia ż., mamuśka ż., mamcia ż.

przym. mamin, maminy

Wiktionary

# mamlać

1. żuć powoli, obracając pokarm językiem, śliniąc się; mamleć, memłać, międlić;
2. mówić niewyraźnie, niezrozumiale

SJP.pl

# mamlas

rzadko, potocznie: człowiek ślamazarny, niedołężny; ślamazara, niedołęga, ciamajda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Górny Śląsk. gamoń, niedołęga, oferma, mazgaj

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cóż ty mnie, mamlasie, tak boszkosz? → Co ty, niedołęgo, mnie tak pieścisz?

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mamlasiaty

Wiktionary

# mamlasiaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdarny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamlas mos.

Wiktionary

# mamleć

1. żuć powoli, obracając pokarm językiem, śliniąc się; mamlać, memłać, międlić;
2. mówić niewyraźnie, niezrozumiale

SJP.pl

# mamma

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) meteorol. zob. mammatus.

Wiktionary

- Mamma – włoska piosenka
- mamma – wypukłość znajdujące się w dolnej części chmury

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmãmːa, AS: mã•ma

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mammatus, skr. mam

Wiktionary

# mammalny

o typie mózgu: taki, w którym wyższe centra czynności nerwowych znajdują się w przodomózgowiu

SJP.pl

# mammalogia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. teriologia, dział zoologii zajmujący się ssakami;

Wiktionary

Teriologia, mammologia, mammalogia, mastologia (gr. θηριον thērion „dzikie zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”; λογος logos „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się ssakami (Mammalia), ich budową, ekologią, systematyką, rozmieszczeniem (zoogeografia), ewolucją i biologią.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) teriologia, mastologia, nauka o ssakach, war. mammologia

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. mammalog mos.

przym. mammalogiczny

frazeologia.

etymologia.

(etym|łac|mamma. → pierś) + (etymn|pol|-logia. < etym|gr|-λογία. < etym|gr|λόγος. → mowa, rozprawa, traktat)

Słowo pojawia się u początku XIX wieku. W 1820 roku francuski zoolog Anselme Desmarest ogłasza pracę pt. Mammologia, a niemal równocześnie jest ono notowane przez słowniki włoskie i francuskie. W 1817, 18 tom Nowego słownika historii naturalnej podaje jako hasło słowo mammalogie, natomiast tom kolejny tego słownika podaje, że słowo mammalogie jest bliskoznacznikiem słów mastodologie, mastozoologie oraz mastologie.

W formie mammologja występuje u Amszejewicza (1859) i w słowniku wileńskim (1861). W formie mammalogija w encyklopedii S.Orgelbranda (1864).

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|mastologia|teriologia.

* angielski: (1.1) mammalogy

* baskijski: (1.1) mamalogia

* fiński: (1.1) mammalogia

* francuski: (1.1) mammalogie ż.

* hiszpański: (1.1) mamalogía ż.

* interlingua: (1.1) mammalogia

* niemiecki: (1.1) Mammalogie ż., Säugetierkunde, Theriologie

* rosyjski: (1.1) маммалогия ż.

* rumuński: (1.1) mamalogie ż.

* włoski: (1.1) mammalogia ż., mammologia ż.

źródła.

== mammalogia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. mammologia, mastologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãmːaˈlɔɟja, AS: mã•maloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mammalog mos.

przym. mammalogiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) teriologia, mastologia, nauka o ssakach, war. mammologia

Wiktionary

# mammea

drzewo z rodziny dziurawcowatych, o jadalnych owocach, uprawiane w Azji i podzwrotnikowej Ameryce; mamea; przesłokla

SJP.pl

Mamea (Mammea L.) – rodzaj roślin należący do rodziny gumiakowatych (Calophyllaceae). Obejmuje ok. 50 gatunków (tylko 17 zostało zweryfikowanych według The Plant List. Są to drzewa występujące w tropikach, z największym zróżnicowaniem w południowo-wschodniej Azji oraz na Madagaskarze.

Wikipedia

# mammektomia

chirurgiczne usunięcie piersi wykonywane najczęściej u kobiet chorych na nowotwór złośliwy; odjęcie piersi, mastektomia, mammotomia

SJP.pl

# mammobus

autobus przystosowany do badań mammograficznych

SJP.pl

Mammografia – radiologiczna metoda badania piersi u kobiet. Polega na wykonaniu serii zdjęć sutka przy użyciu promieni rentgenowskich. Jej zdolność do uwidoczniania szeregu charakterystycznych zmian pozwala na wczesne rozpoznanie raka oraz innych patologii sutka, zanim staną się one jawne klinicznie.

Wikipedia

# mammograf

aparat do mammografii (badania radiologicznego piersi)

SJP.pl

Mammografia – radiologiczna metoda badania piersi u kobiet. Polega na wykonaniu serii zdjęć sutka przy użyciu promieni rentgenowskich. Jej zdolność do uwidoczniania szeregu charakterystycznych zmian pozwala na wczesne rozpoznanie raka oraz innych patologii sutka, zanim staną się one jawne klinicznie.

Wikipedia

# mammografia

badanie radiologiczne piersi wykonane specjalnym aparatem rentgenowskim - mammografem, stosowane do diagnozowania zmian rozrostowych, głównie pochodzenia nowotworowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. radiologiczne badanie piersi;

(1.2) med. pot. obraz mammograficzny

Wiktionary

Mammografia – radiologiczna metoda badania piersi u kobiet. Polega na wykonaniu serii zdjęć sutka przy użyciu promieni rentgenowskich. Jej zdolność do uwidoczniania szeregu charakterystycznych zmian pozwala na wczesne rozpoznanie raka oraz innych patologii sutka, zanim staną się one jawne klinicznie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmãmːɔˈɡrafʲja, AS: mã•mografʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mammograf m.

przym. mammograficzny

Wiktionary

# mammograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z mammografią, dotyczący mammografii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szanowne węgorzewianki! W najbliższą sobotę wszystkie panie w wieku 50+ zapraszamy na bezpłatne badania mammograficzne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mammografia ż., mammograf mrz., mammogram mrz.

Wiktionary

# mammogram

w medycynie: zdjęcie gruczołu sutkowego wykonane przy użyciu promieni rentgenowskich

SJP.pl

# mammolog

specjalista w dziedzinie mammologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) biol. zob. teriolog.

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) biol. specjalistka mammologii

Wiktionary

Teriologia, mammologia, mammalogia, mastologia (gr. θηριον thērion „dzikie zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”; λογος logos „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się ssakami (Mammalia), ich budową, ekologią, systematyką, rozmieszczeniem (zoogeografia), ewolucją i biologią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mammolodzy badają zarówno małpy, jak i nietoperze oraz wieloryby.

(2.1) Pasją pani mammolog była zwłaszcza prymatologia, ale miała dużą wiedzę także w zakresie chiropterologii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãmˈːɔlɔk, AS: mã•molok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mammologia ż.

przym. mammologiczny

przysł. mammologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) teriolog, mastolog

(2.1) teriolog, mastolog

Wiktionary

# mammologia

dział zoologii, nauka o ssakach; mastologia; teriologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zob. teriologia.

Wiktionary

Teriologia, mammologia, mammalogia, mastologia (gr. θηριον thērion „dzikie zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”; λογος logos „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się ssakami (Mammalia), ich budową, ekologią, systematyką, rozmieszczeniem (zoogeografia), ewolucją i biologią.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) teriologia, mastologia, nauka o ssakach

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) zoologia

meronimy.

(1.1) cetologia, chiropterologia, felinologia, hipologia, kynologia, prymatologia

pokrewne.

rzecz. mammolog m.

przym. mammologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mammalogy

źródła.

== mammologia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|mam.mo.lo.'ʤi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. mammalogia.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãmːɔˈlɔɟja, AS: mã•moloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mammolog m.

przym. mammologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) teriologia, mastologia, nauka o ssakach

Wiktionary

# mammon

bożek, uosobienie bogactwa i przywiązania do dóbr materialnych; Mamon

SJP.pl

Mammon (aram. ma`mon – zysk, bogactwo) – w Biblii to aramejskie słowo oznaczało bożka pieniędzy. Opisuje to fragment Ewangelii św. Mateusza (Mt 6,24):

  Żaden sługa dwom panom służyć nie może: bo albo jednego będzie miał w nienawiści, a drugiego miłować będzie: albo do jednego przystanie, a drugim wzgardzi. Nie możecie Bogu i Mamonie służyć.

Wikipedia

# mammoplastyka

operacja plastyczna kobiecych piersi polegająca na ich zmniejszeniu

SJP.pl

# mammotomia

chirurgiczne usunięcie piersi wykonywane najczęściej u kobiet chorych na nowotwór złośliwy; odjęcie piersi, mastektomia, mammektomia

SJP.pl

Wikipedia

# mammotomiczny

→ mammotomia

SJP.pl

#### Patrz:

mammotomia

# mammotrept

rzadko: średniowieczny słownik objaśniający łacińskie wyrazy z Biblii; mamotrekt, mamotrept

SJP.pl

Mamotrept, mammotrept, mammotrekt (z greki mammothreptós – wychowany przez babkę, karmiony piersią) – w średniowieczu słownik biblijny zawierający tłumaczenie trudniejszych wyrazów w Piśmie Świętym z łaciny na język żywy. Czasami również wyjaśnia bardziej skomplikowane formy językowe.

Wikipedia

# mamon

potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, sałata, zielone

SJP.pl

# mamona

potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, sałata, zielone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. gw-pl|Śląsk Cieszyński. mamona

Wiktionary

Mamona – słowo wywodzące się od aramejskiego słowa ma`mon, oznaczającego zysk.

Powszechnie kojarzone jest z pieniędzmi, bogactwem. W chrześcijańskiej interpretacji kojarzone jest z mamieniem, pokusą, fałszywym źródłem poczucia bezpieczeństwa. W Biblii odniesienie jest do bożka Mammona.

Wikipedia

# mamonizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. przekonanie, że posiadany majątek decyduje o wartości osoby

(1.2) daw. żądza zysku, bogactwa, kult pieniądza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Owszem, bardzo szybkie przemiany zrodziły napięcia, rozwarstwienie społeczne i kult sukcesu finansowego, wyrażanego pojęciem „mamonizm”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mammon m., mamona ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) materializm, chciwość

Wiktionary

# mamonka

zdrobnienie od: mamona

SJP.pl

# mamonowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto obwodu królewieckiego w Rosji;

Wiktionary

Mamonowo, Świętomiejsce, Święta Siekierka (ros. Мамоново, niem. Heiligenbeil, lit. Šventapilė) – miasto w okręgu miejskim Mamonowo obwodu królewieckiego Rosji. W 2021 roku zamieszkane przez 8104 osoby.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mamonowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Święta Siekierka, Świętomiejsce

Wiktionary

# mamonowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mamonowem, dotyczący Mamonowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mamonowo n.

Wiktionary

# mamotrekt

rzadko: średniowieczny słownik objaśniający łacińskie wyrazy z Biblii; mamotrept, mammotrept

SJP.pl

Mamotrept, mammotrept, mammotrekt (z greki mammothreptós – wychowany przez babkę, karmiony piersią) – w średniowieczu słownik biblijny zawierający tłumaczenie trudniejszych wyrazów w Piśmie Świętym z łaciny na język żywy. Czasami również wyjaśnia bardziej skomplikowane formy językowe.

Wikipedia

# mamotrept

średniowieczny słownik objaśniający łacińskie wyrazy z Biblii; mamotrekt, mammotrept

SJP.pl

Mamotrept, mammotrept, mammotrekt (z greki mammothreptós – wychowany przez babkę, karmiony piersią) – w średniowieczu słownik biblijny zawierający tłumaczenie trudniejszych wyrazów w Piśmie Świętym z łaciny na język żywy. Czasami również wyjaśnia bardziej skomplikowane formy językowe.

Wikipedia

# mamoudzou

[czytaj: mamutsu] stolica Majotty, wspólnoty departamentalnej Francji położonej w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto Majotty, francuskiego departamentu zamorskiego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Mamoudzou|Ms=Mamoudzou.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Mamoudzou

* esperanto: (1.1) Mamudzo

* francuski: (1.1) Mamoudzou m.

* nowogrecki: (1.1) Μαμουτζού n.

* rosyjski: (1.1) Мамуцу m., Мамудзу m.

* szwedzki: (1.1) Mamoudzou n.

źródła.

== Mamoudzou (język angielski.) ==

thumb|Mamoudzou (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Mamoudzou

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# mamowy

→ mama

SJP.pl

#### Patrz:

mama

# mampalon

rodzaj drapieżnego ssaka z podrodziny kunołazów

SJP.pl

Mampalon wydrowaty, mampalon sundajski, mampalon wietnamski (Cynogale bennettii) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kunołazów (Hemigalinae) w rodzinie wiwerowatych (Viverridae).

Wikipedia

# mamrać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gderać, zrzędzić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamrani n.

Wiktionary

# mamraj

zaprawa z gliny i grafitu używana do uszczelniania form odlewniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. zaprawa uszczelniająca styki części składowych form odlewniczych, wykonywana z gliny i grafitu

Wiktionary

# mamrani

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. narzekanie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mamrać ndk.

Wiktionary

# mamre

Wikipedia

# mamrok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zrzęda

Wiktionary

# mamrot

wypowiedź wygłoszona bardzo cicho, trudna do zrozumienia

SJP.pl

Ranczo – polski serial komediowy w reżyserii Wojciecha Adamczyka, emitowany premierowo w TVP1 od 5 marca 2006 do 24 maja 2009, a następnie od 6 marca 2011 do 27 listopada 2016. W 2025 roku pojawiły się plany wyprodukowania 11 sezonu jako audiobook, lecz w lipcu tego samego roku podjęto decyzję że jednak jako serial

Wikipedia

# mamrotać

mówić cicho i niewyraźnie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamamrotać / wymamrotać)

(1.1) mówić cicho i niewyraźnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zapadło głuche milczenie i w tym milczeniu usiedli do stołu. Jedynie Tomaszek, coś mamrocząc, zaczął grzebać w sałatce.

(1.1) Milczał jakiś czas, gdy tymczasem Reniek mamrotał z zamkniętymi oczami słowa piosenki: "Everybody loves somebody sometimes…"

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãmˈrɔtat͡ɕ, AS: mãmrotać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamrotanie n.

Wiktionary

# mamrotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mamrotać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mamrotać ndk.

Wiktionary

# mamry

potocznie więzienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. jezioro w północno-wschodniej Polsce, na Mazurach;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nad Mamrami rozszalała się burza.

(1.1) W przeszłości jeziora kompleksu Mamr tworzyły oddzielne zbiorniki wodne połączone strumieniami.

Wiktionary

# mamrzyca

mamrzyca północna - gatunek pszczoły

SJP.pl

# mamrzyk

rodzaj dzikiej pszczoły; Epeoloides

SJP.pl

# mamtowdupizm

żartobliwie: postawa charakteryzująca się nic nie robieniem, małym zaangażowaniem i dużą ignorancją

SJP.pl

# mamucha

ekspresywnie: matka; matczysko

SJP.pl

# mamuchna

pieszczotliwie o matce; mamunia, mamusia

SJP.pl

# mamuci

przymiotnik od: mamut

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. związany z mamutem, dotyczący mamuta, odnoszący się do mamuta

(1.2) środ. sport. dotyczący rodzaju olbrzymiej skoczni narciarskiej, odnoszący się do olbrzymiej skoczni

(1.3) pot. olbrzymi, wielki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W naszym muzeum eksponowany jest mamuci szkielet.

(1.2) To na mamuciej Małysz zdobył złoty medal.

(1.2) Skocznia ta jest uważana za czwarty co do wielkości obiekt mamuci na świecie.

(1.3) IBM buduje mamuci dysk.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamut m., mamucica ż., mamuciątko n., mamutowiec m., mamutak m.

przym. mamutowy

Wiktionary

# mamuciątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: mamucię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za mamucią mamą grzecznie dreptało mamuciątko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãmuˈt͡ɕɔ̃ntkɔ, AS: mãmućõntko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamut m., mamucica ż., mamutowiec m., mamutak m.

przym. mamuci

Wiktionary

# mamucica

samica mamuta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) samica mamuta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na północy Rosjanie znowu odkopali zamarzniętą mamucicę z młodym.

(1.1) Być może to mamucice przewodziły stadu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamut m., mamuciątko n., mamutowiec m., mamutak m.

przym. mamuci

Wiktionary

# mamula

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, matula

SJP.pl

Mamula (serb. Мамула) lub Lastavica, wł. Rondoni) – niewielka skalista wyspa położona na Morzu Adriatyckim, przy wejściu do Zatoki Kotorskiej, w odległości 6,3 km od Herceg Novi, w Czarnogórze.

Wyspa znajduje się pomiędzy dwoma półwyspami – Prevlaką a Lušticą. W przeszłości należała do Republiki Weneckiej i nosiła nazwę Rondoni (Rondino). Na wyspie znajduje się twierdza, zbudowana na polecenie namiestnika Królestwa Dalmacji, generała armii austro-węgierskiej Lazara Mamuli w połowie XIX w. W czasie II wojny światowej twierdza była od maja 1942 wykorzystywana przez Włochów jako więzienie (Campo Mamula). Liczba więźniów, która przewinęła się przez Campo Mamula sięgała 1500.

Wikipedia

# mamulić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. owijać, opatulać

Wiktionary

# mamulka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, matula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. mateczka

Wiktionary

# mamuń

pieszczotliwie: matka, mama; mamusia, mamcia

SJP.pl

# mamuna

w dawnych wierzeniach ludowych: zły duch w postaci kobiety; mamona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitsłow. demon żeński porywający dzieci lub szkodzący kobietom w ciąży lub połogu;

(1.2) lud. na Śląsku: demon z gatunku błędnych ogników

(1.3) lud. rodzaj rusałki, szczególnie niebezpiecznej dla młodych chłopców, których łaskocze na śmierć

(1.4) lud. na Opolszczyźnie: demon odmieniec

Wiktionary

Mamuna, mamona (także: dziwożona, boginka) – demon żeński z wierzeń dawnych Słowian.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1-4) mamon, mamona, momona

Wiktionary

# mamunia

pieszczotliwie o matce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. matka

(1.2) pieszcz. lub iron. teściowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kochana mamuniu, pozdrawiam Cię serdecznie ze Szklarskiej Poręby!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mama ż., mamka ż., mamcia ż., mamuśka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary

# mamuniny

należący do mamuni, dotyczący mamuni

SJP.pl

# mamuńka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, maminka, mameńka

SJP.pl

# mamuś

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, matula

SJP.pl

# mamusia

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamuś, matula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. matka

(1.2) pieszcz. lub iron. teściowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poszłyśmy z mamusią na spacer do zoo.

(1.1) Mamusiu, boli mnie główka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãˈmuɕa, AS: mãmuśa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mama ż., mamka ż., mamcia ż., mamuśka ż., mamusienieczka ż.

przym. mamin, maminy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mamunia, mama, matka; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

Wiktionary

# mamusienieczka

zdrobnienie od: mamusieńka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: mamusiunia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãmuɕɛ̇̃ˈɲɛt͡ʃka, AS: mãmuśė̃ńečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamusia ż., mamusiunia ż.

Wiktionary

# mamusiny

należący do mamusi, dotyczący mamusi; mamusiowy

SJP.pl

# mamusiowy

należący do mamusi, dotyczący mamusi; mamusiny

SJP.pl

# mamuśka

zdrobniale o mamie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. matka

(1.2) iron. kobieta przypuszczalnie mająca dzieci, dojrzała

Wiktionary

Mamuśka – amerykański film obyczajowy z 1998 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasza mamuśka dostaje od nas zawsze bukiet czerwonych róż.

(1.2) Na ławce przed blokiem siedziały trzy mamuśki i lustrowały przechodzących, raz po raz wybuchając salwami śmiechu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mama ż., mamunia ż., mamusia ż., mamka ż.

przym. mamin, maminy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) matka, mama; pot. rodzicielka, starsza; obraź. stara

(1.2) kobieta, babka, trzydziestka, czterdziestka

Wiktionary

# mamut

1. wymarły słoń, zamieszkujący w okresie lodowcowym Europę, północną Azję i Amerykę Północną;
2. odmiana żółtej fasoli szparagowej o szerokich strąkach;
3. duża skocznia narciarska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Elephas primigenius., wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

(1.2) środ. sport. skocznia mamucia

(1.3) bot. ogrod. odmiana dużej żółtej fasoli szparagowej

(1.4) pot. przen. obraź. człowiek zacofany, w podeszłym wieku

(1.5) pot. przen. lekcew. ktoś ze starszego pokolenia

Wiktionary

Mamut (Mammuthus) – rodzaj trąbowców wymarłych pod koniec ostatniej epoki lodowej, u schyłku plejstocenu, zamieszkujących rozległe obszary Europy, Ameryki Północnej i północnej Azji.

Najczęściej pod pojęciem mamuta rozumie się wymarłego pod koniec ostatniej epoki lodowcowej mamuta włochatego (zw. też mamutem właściwym), choć większość gatunków mamutów nie posiadała owłosienia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mamuty były źródłem pożywienia, ale dostarczały także materiałów do wyrobu okryć, sprzętów domowych, narzędzi i ozdób.

(1.2) Polski skoczek zdobył na mamucie już trzy medale.

(1.3) Kup kilo fasoli, weź tego mamuta.

(1.4) Ten mamut znowu nie zamknął za sobą drzwi.

(1.5) Przestań, tylko mamuty słuchają Rynkowskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmãmut, AS: mãmut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamucica ż., mamuciątko n., mamutowiec m., mamutak m.

przym. mamuci, mamutowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zwierz, zwierzę

(1.5) dinozaur

Wiktionary

# mamutak

gatunek wymarłego nielotnego ptaka z rodziny mamutaków, prawdopodobnie największy ptak w historii; epiornis

SJP.pl

Mamutak, struś madagaskarski, epiornis, ptak-słoń (†Aepyornis maximus) – gatunek wymarłego nielotnego ptaka z rodziny mamutaków (Aepyornithidae).

Ten przedstawiciel megafauny mierzył 3 metry wysokości i ważył około 500 kg. Występował na moczarach Madagaskaru od plejstocenu do co najmniej 1000 roku. Nie wiadomo dokładnie, w którym stuleciu gatunek wyginął (przypuszczalnie między XIV a XVII wiekiem), wiadomo jednak, że mamutaki żyły współcześnie z ludźmi, a ich jaja były dla ludzi pokarmem. Jedynymi pozostałościami po tych ptakach są szkielety i resztki jaj. Opowieści o tych ptakach mogły mieć wpływ na Księgę tysiąca i jednej nocy, gdzie pojawiają się ruki, olbrzymie sępy zdolne pochwycić i unieść w powietrze słonia.

Wikipedia

# mamutowiec

długowieczne drzewo iglaste z rodziny cypryśnikowatych, o olbrzymich rozmiarach, rosnące w Ameryce Północnej; sekwoja; drzewo mamutowe; drzewo mamucie; welingtonia; sekwojadendron

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dendr. drzewo z rodzaju mamutowica olbrzymiego

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mamuci, mamutowy

rzecz. mamut m., mamuciątko n., mamucica ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drzewo mamutowe, sekwojadendron

Wiktionary

# mamutowy

drzewo mamutowe - długowieczne drzewo iglaste z rodziny cypryśnikowatych, o olbrzymich rozmiarach, rosnące w Ameryce Północnej; drzewo mamucie, mamutowiec, welingtonia, sekwojadendron

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący mamuta, mamuci

(1.2) przen. mający bardzo duże rozmiary, wielki, ogromny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mamut m., mamutowiec m.

przym. mamuci

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mamuci

(1.2) mamuci, kolosalny, olbrzymi

Wiktionary

# mamże

1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać

SJP.pl

# mamzela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. pogard. kobieta prowadząca zbyt swobodny lub rozwiązły tryb życia; latawica, wywłoka

(1.2) przest. pogard. kobieta niechlujna, niedbała, zaniedbana

(1.3) daw. pot. francuska guwernantka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak on śmiał widzieć w tej Polce piękniejszą od niej kobietę? Jak owa mamzela śmiała wydzierać jej „narzeczonego”?!

(1.3) Na rok papa wprawdzie zgodził dla Heluni jakąś mamzelę, lecz z tej nauki francuskiego i tak nic nie wyszło.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frajlajna, kokota, marmuzela

(1.2) fleja, flądra

Wiktionary

# mamłać

memłać; potocznie:
1. przewracać językiem w buzi; mamlać, mamleć;
2. gnieść coś, brudzić i poniewierać

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. długo żuć

Wiktionary

# man

język należący do grupy celtyckiej, używany do niedawna na wyspie Man; manx, język mański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. niemiecki producent samochodów ciężarowych i autobusów;

(1.2) mot. marka samochodu produkowanego przez firmę MAN (1.1)

Wiktionary

- Wyspa Man
- Man – miasto w USA
- Man – miasto w Wybrzeżu Kości Słoniowej
- Man – walijski zespół rockowy
- man (Unix) – elektroniczny podręcznik użytkownika systemów Unix
- Method Man (ur. 1971) – amerykański raper

Zobacz też:

- MAN – producent samochodów ciężarowych

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|MAN., akronim od Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg → Augsbursko-Norymberska Fabryka Maszyn

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== MAN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = inform. Metropolitan Area Network → miejska sieć komputerowa

odmiana.

(1.1) lp. MAN; lm. MANs

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|MAN., akronim od Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg → Augsbursko-Norymberska Fabryka Maszyn

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== MAN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = inform. Metropolitan Area Network → miejska sieć komputerowa

odmiana.

(1.1) lp. MAN; lm. MANs

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mana

1. w wierzeniach ludu Oceanii: bezosobowa, nadnaturalna siła przenikająca ludzi i przedmioty;
2. w grach komputerowych i RPG-ach: energia magiczna potrzebna do używania zaklęć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. w wierzeniach ludów Oceanii: bezosobowa, nadprzyrodzona siła przenikająca wszystko

(1.2) rodzaj energii w światach fantasy, m.in. w grach określanej jako punkty magii lub mocy

Wiktionary

rzeki

- Mana – rzeka w Rosji
- Mana – rzeka w Gujanie Francuskiej
- Måna – rzeka w Norwegii (Telemark), przepływająca przez Rjukan

miejscowości

- Mana – miasto w Gujanie Francuskiej
- Mana – miejscowość w Algierii

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

por|Manitu.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mana; (1.2) magic point

źródła.

== mana (język angielski.) ==

wymowa.

amer. IPA|ˈmɑnə., X-SAMPA|"mAn@.

audioUS|En-us-mana.ogg.

audio|LL-Q1860 (eng)-Typheuss-mana.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-mana.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. mana

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmãna, AS: mãna

Wiktionary

# management

[czytaj: menedżment] menedżment;
1. zarząd przedsiębiorstwa lub instytucji;
2. zarządzanie, kierowanie;
3. grupa ludzi dbająca o wizerunek i finanse sportowca lub artysty;
4. dziedzina wiedzy dotycząca kierowania przedsiębiorstwami lub instytucjami

SJP.pl

- Management – film, amerykańska komedia romantyczna z 2008 roku;
- management – zarządzanie, działalność kierownicza;
- Management – periodyk prezentujący publikacje naukowe z zakresu nowoczesnego zarządzania.

Może odnosić się również do:

- Management Information Base;
- Management Information System;
- Badania operacyjne (Management science).

Zobacz też:

- Menedżer

Wikipedia

# manager

[czytaj: menadżer lub menedżer]
1. kierownik, zarządca przedsiębiorstwa; menadżer, menedżer;
2. osoba organizująca występy estradowe lub imprezy sportowe, kierująca sprawami kontraktowymi artystów lub sportowców, opiekująca się ich interesami; menadżer, menedżer, menażer, agent

SJP.pl

Menedżer, także menadżer, kiedyś menażer (ang. manager) – osoba, której podstawowym zadaniem jest realizacja procesu zarządzania – planowanie i podejmowanie decyzji, organizowanie, przewodzenie – motywowanie i kontrolowanie.

Wikipedia

# managerka

→ manager [czytaj: menadżerka lub menedżerka]; menażerka, menadżerka, menedżerka

SJP.pl

# managerski

właściwy managerowi lub należący do niego; menedżerski, menadżerski

SJP.pl

# manageryzm

Menedżeryzm, manageryzm – stanowisko z zakresu socjologii i teorii organizacji, zgodnie z którym menadżerowie zajmują przewodnie miejsce w organizacjach czy w społeczeństwie.

Menadżeryzm może być ujmowany normatywnie (menadżerowie powinni pełnić przewodnią rolę w organizacjach) lub opisowo (sytuacja organizacyjna menadżerów uprzywilejowuje ich w dysponowaniu władzą, tworząc określone problemy organizacyjne).

Wikipedia

# managua

1. jezioro w Nikaragui;
2. stolica Nikaragui;
3. departament w Nikaragui

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Nikaragui;

Wiktionary

Managua – stolica Nikaragui, położona w zachodniej części kraju nad jeziorem Managua. Miasto zamieszkiwało według spisu ludności z 1995 roku 864,2 tys. mieszkańców, ale szacunki z 2005 wskazują, że liczba jego ludności przekroczyła 1,8 mln. Stanowi tym samym największe miasto kontynentalnej Ameryki Środkowej (z wyłączeniem Meksyku). Managua jest również ośrodkiem administracyjnym departamentu Managua.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Managui|Ms=Managui.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. managuańczyk mos., managuanka ż.

przym. managuański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Managua

* arabski: (1.1) ماناغوا

* białoruski: (1.1) Манагуа ż.

* czeski: (1.1) Managua

* łaciński: (1.1) Managua

* rosyjski: (1.1) Манагуа ż.

* słowacki: (1.1) Managua ż.

* szwedzki: (1.1) Managua n.

* włoski: (1.1) Managua ż.

źródła.

== Managua (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Managua

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãnaˈɡuwa, AS: mãnaguu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. managuańczyk mos., managuanka ż.

przym. managuański

Wiktionary

# managuańczyk

mieszkaniec Managui; managuanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Managui

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãnaɡuˈwãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: mãnaguu̯ãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Managua ż.

:: fż. managuanka ż.

przym. managuański

Wiktionary

# managuanin

mieszkaniec Managui; managuańczyk

SJP.pl

# managuanka

mieszkanka Managui

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Managui

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãnaɡuˈwãnka, AS: mãnaguu̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Managua ż.

:: fm. managuańczyk mos.

przym. managuański

Wiktionary

# managuański

przymiotnik od: Managua (stolica Nikaragui)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Managua

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãnaɡuˈwãj̃sʲci, AS: mãnaguu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Managua ż., managuańczyk mos., managuanka ż.

Wiktionary

# manaizm

wiara w manę, rozpowszechniona wśród ludów Oceanii

SJP.pl

Manaizm – jeden z elementów występujących w religiach pierwotnych, głównie w religiach Polinezji. Opiera się on na wierze w manę. Słowo to, pochodzenia melanezyjskiego, oznacza bezosobową, niematerialną siłę, rodzaj fluidu, który może przeniknąć żywe lub martwe ciało. Termin mana został wprowadzony do nauki w 1891 przez angielskiego antropologa R.H. Codringtona.

Wikipedia

# manakin

rodzaj ptaków z rodziny gorzykowatych

SJP.pl

# manama

stolica Bahrajnu; Al-Manama

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Bahrajnu;

Wiktionary

Manama (arab. ‏المنامة, Al-Manāmah‎) – stolica i największe miasto Bahrajnu położone nad Zatoką Perską, na północnym wschodzie wyspy Bahrajn.

Nazwa Manama oznacza śpiące miejsce.

Manama była jednym z dwunastu regionów municypalnych Bahrajnu, a od 3 lipca 2002 wchodzi w skład muhafazy al-Asima.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Manamy|Ms=Manamie.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. manamczyk mos., manamka ż.

przym. manamski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Manama

* arabski: (1.1) المنامة

* baskijski: (1.1) Manama

* bułgarski: (1.1) Манама ż.

* czeski: (1.1) Manáma

* francuski: (1.1) Manama

* koreański: (1.1) 마나마

* słowacki: (1.1) Manáma ż.

* szwedzki: (1.1) Manama

* tajski: (1.1) มานามา

* ukraiński: (1.1) Манама

* włoski: (1.1) Manama ż.

źródła.

== Manama (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Manama.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Manama

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãˈnãma, AS: mãnãma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manamczyk mos., manamka ż.

przym. manamski

Wiktionary

# manamczyk

mieszkaniec Manamy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Manamy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãˈnãmt͡ʃɨk, AS: mãnãmčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Manama ż.

:: fż. manamka ż.

przym. manamski

Wiktionary

# manamka

mieszkanka Manamy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Manamy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãˈnãmka, AS: mãnãmka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Manama ż.

:: fż. manamczyk mos.

przym. manamski

Wiktionary

# manamski

przymiotnik od: Manama (stolica Bahrajnu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Manama

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãˈnãmsʲci, AS: mãnãmsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Manama ż., manamczyk mos., manamka ż.

Wiktionary

# manaslu

szczyt w Himalajach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. góra w Nepalu, ośmiotysięcznik w paśmie Himajajów, ósmy pod względem wysokości szczyt Ziemi;

Wiktionary

Wikipedia

# manasses

1. syn biblijnego Józefa;
2. biblijny król Judy;
3. mąż biblijnej Judyty

SJP.pl

Manasses

- Manasses – syn biblijnego Józefa
- Manasses – biblijny król Judy
- Manasses – jeden z synów Pachat-Moaba w Księdze Ezdrasza
- Manasses – jeden z synów Chaszuma w Księdze Ezdrasza
- Manasses – mąż biblijnej Judyty
- Manasses – arcykapłan w latach ok. 260 – ok. 245 p.n.e.
- Manasses I – arcybiskup Reims w latach 1069-1080
- Manasses II – arcybiskup Reims w latach 1096-1106
- Konstantyn Manasses – poeta bizantyjski

Wikipedia

# manasterski

nazwisko

SJP.pl

# manat

1. duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; lamantyna, brzegowiec;
2. jednostka monetarna Azerbejdżanu (1 manat azerbejdżański = 100 gopików);
3. jednostka monetarna Turkmenistanu (1 manat turkmeński = 100 tenge)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitarab. wczesnoarabska bogini losu i przeznaczenia, dbająca o spokój umarłych

Wiktionary

- manat azerski – jednostka monetarna Azerbejdżanu;
- manat turkmeński – jednostka monetarna Turkmenistanu;
- Manat – rodzaj wodnych ssaków łożyskowych z rodziny manatowatych
- Manat (Manāt, Manah) – bogini losu i przeznaczenia w przedislamskiej Arabii.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmãnat, AS: mãnat

Wiktionary

# manatki

potocznie: pakunki, rzeczy osobiste, różne przedmioty; klamoty, toboły, tobołki

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) pot. drobiazgi, rzeczy osobiste, pakunki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãˈnatʲci, AS: mãnatʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) manele

Wiktionary

# manatowate

o cechach manatowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

Manatowate, manaty, lamantyny, brzegowce (Trichechidae) – rodzina wodnych ssaków łożyskowych z rzędu brzegowców (Sirenia). Pojawiły się na przełomie eocenu i oligocenu na terenie Ameryki Południowej. Dawniej nazwa "brzegowce" przypisana była do rodziny Trichechidae nazywanej dziś manatowate

Wikipedia

# manatowaty

o cechach manatowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# manaty

1. duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; lamantyna, brzegowiec;
2. jednostka monetarna Azerbejdżanu (1 manat azerbejdżański = 100 gopików);
3. jednostka monetarna Turkmenistanu (1 manat turkmeński = 100 tenge)

SJP.pl

Manatowate, manaty, lamantyny, brzegowce (Trichechidae) – rodzina wodnych ssaków łożyskowych z rzędu brzegowców (Sirenia). Pojawiły się na przełomie eocenu i oligocenu na terenie Ameryki Południowej. Dawniej nazwa "brzegowce" przypisana była do rodziny Trichechidae nazywanej dziś manatowate

Wikipedia

# manaus

miasto w Brazylii

SJP.pl

Manaus (wym. [maˈnaws]) – miasto w Brazylii, największe miasto Amazonii, przeżywające rozkwit na przełomie XIX i XX wieku oraz ponownie współcześnie. Jest stolicą stanu Amazonas w Regionie Północnym.

Wikipedia

# manc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. zakalec

Wiktionary

# manca

sieć zastawna do połowu śledzi i szprotów

SJP.pl

Manca – sieć zastawna o wymiarach 25 m na 6 m, używana przez rybaków na Morzu Bałtyckim do połowów śledzi lub szprotów. Ustawiana jest w okolicach dna łowiska, prostopadle do kierunku, z którego można spodziewać się wpłynięcia ryb do sieci.

Wikipedia

# mancewicz

nazwisko

SJP.pl

# manchester

[czytaj: manczester] aksamitna tkanina bawełniana, rodzaj welwetu; manczester

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Wielkiej Brytanii, ważny ośrodek przemysłowy;

Wiktionary

Manchester – miasto (city) i dystrykt metropolitalny w północno-zachodniej Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Wielki Manchester, położone nad rzekami Irwell i Mersey u podnóża Gór Pennińskich, połączony z Morzem Irlandzkim Kanałem Manchesterskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ich dzieci urodziły się już w Manchesterze.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. manchesterski, manczesterski

Wiktionary

# manchesterski

[czytaj: menczesterski] przymiotnik od: Manchester; manczesterski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Manchesteru, związany z Manchesterem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jej plakaty wyborcze pojawiły się w kilku manchesterskich dzielnicach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Manchester m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. manczesterski

Wiktionary

# manchesteryzm

odmiana liberalizmu angielskiego powstała w połowie XIX w. głosząca wolność handlu i swobodę działalności gospodarczej; manczesteryzm

SJP.pl

# mańcia

postać z wiersza Marii Konopnickiej "Przygoda Mańci"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od Maria, Marianna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powiedz Mańci, żeby przyszła na górę.

Wiktionary

# mancini

- Mancini – brazylijski piłkarz
- Francesco Mancini – włoski kompozytor epoki baroku
- Henry Mancini – amerykański kompozytor
- Ray Mancini – amerykański bokser
- Roberto Mancini – włoski piłkarz, później trener
- Siostry Mancini, siostrzenice kardynała Jules’a Mazarina:
  - Laura (ur. 1636) – najstarsza z sióstr, poślubiła Ludwika II Burbona, księcia de Vendôme, naturalnego wnuka króla Henryka IV
  - Olimpia Mancini (ur. 1638, zm. 9 października 1708) – matka sławnego generała francuskiego – Eugeniusza Sabaudzkiego
  - Maria (ur. 1638) – trzecia z sióstr, zakochał się w niej sam króla Ludwik XIV. Władca chciał ją poślubić, jednak dla dobra państwa para została rozdzielona i Maria poślubiła księcia Colonnę.
  - Hortensja (ur. 1646) -uciekła od swojego męża i zamieszkała w Londynie – gdzie została kochanką króla Karola II.
  - Marianna (ur. 1649) – poślubiła siostrzeńca generała Turenne.

  Wikipedia

# mancipatio

[czytaj: manc-ipatio] uroczysta forma kupna w starożytnym Rzymie

SJP.pl

Wikipedia

# manco

sieć zastawna do połowu śledzi i szprotów

SJP.pl

# mańczak

nazwisko

SJP.pl

# manczester

aksamitna tkanina bawełniana, rodzaj welwetu; manchester

SJP.pl

# manczesterowy

wykonany, uszyty z manczesteru - aksamitnej tkaniny bawełnianej (np. kurtka manczesterowa); manczestrowy

SJP.pl

# manczesterski

przymiotnik od: Manchester; manchesterski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Manchesteru, związany z Manchesterem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Manchester mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. manchesterski

Wiktionary

# manczesteryzm

odmiana liberalizmu angielskiego powstała w połowie XIX w. głosząca wolność handlu i swobodę działalności gospodarczej; manchesteryzm

SJP.pl

# manczestrowy

wykonany, uszyty z manczestru - aksamitnej tkaniny bawełnianej (np. kurtka manczestrowa); manczesterowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z manczestru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manczester mrz.

przym. manczesterowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) manczesterowy

Wiktionary

# mańczyce

Mańczyce – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Borów.

Wikipedia

# mandacik

zdrobnienie od: mandat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: mandat

(1.2) pot. mandat o niewielkiej wartości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Policjant z uśmiechem na ustach wręczył mu mandacik na niewielką sumę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandat m., mandatariusz mos., mandatariuszka ż.

przym. mandatowy, mandatoryjny

Wiktionary

# mandaistyczny

→ mandaizm; mandeistyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mandaizmem, dotyczący mandaizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandaizm m., mandeizm m.

przym. mandejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mandejski

Wiktionary

# mandaita

wyznawca mandaizmu; mandejczyk

SJP.pl

# mandaitka

→ mandaita

SJP.pl

#### Patrz:

mandaita

# mandaizm

starożytna religia Bliskiego Wschodu, bliska manicheizmowi, dziś wyznawana w Iraku i Iranie; mandeizm

SJP.pl

Mandaizm lub mandeizm – religia monoteistyczna opierająca się na mieszance wierzeń egipskich, żydowskich, chrześcijańskich, gnostyckich i perskich. Nazwa jej wywodzi się od terminu manda (nauka), co praktycznie odpowiada greckiemu terminowi 'gnoza'. Wyznawcy mandeizmu, zwani mandejczykami, sprzeciwiają się jakiejkolwiek formie walki i przelewowi krwi. Dawniej najczęściej zajmowali się jubilerstwem.

Wikipedia

# mandala

abstrakcyjny, uniwersalny symbol stosowany jako pomoc w medytacji dla osiągnięcia wyższych stanów świadomości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;

Wiktionary

- Mandala – motyw artystyczny występujący głównie w sztuce religii dharmicznych.
- Mandala – teoria opisująca schemat rozkładu sił politycznych w państwach historycznych Azji Południowo-Wschodniej.
- Mandala – grupa teatralna założona przez Katarzynę Deszcz i Andrzeja Sadowskiego
- Mandala Airlines – indonezyjska linia lotnicza
- Mandala – album kwintetu Algorhythm
- Mandala – wieś (desa) w kecamatanie Kelumpang Hilir, w kabupatenie Kotabaru w prowincji Borneo Południowe w Indonezji
- Stadion Mandala Krida – wielofunkcyjny stadion w Yogyakarcie, w Indonezji

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mãnˈdala, AS: mãndala

Wiktionary

# mandalaj

miasto w Birmie

SJP.pl

Mandalaj (birm. မန္တလေး /màɴdəlé/, ang. Mandalay) – miasto w środkowej Mjanmie, nad rzeką Irawadi, ośrodek administracyjny prowincji Mandalaj. Liczba mieszkańców przekracza milion i jest to drugie co do wielkości miasto kraju. Przedmieściem Mandalaj jest Amayabuya. Miasto było stolicą Birmy w latach 1857–1885.

Wikipedia

# mandalajski

→ Mandalaj

SJP.pl

#### Patrz:

Mandalaj

# mandant

dawniej, dziś środowiskowo: osoba udzielająca pełnomocnictwa (mandatu); mocodawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba korzystającą z usług prawnika

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== mandant (język francuski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-mandant.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mocodawca

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== mandant (język francuski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-mandant.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mocodawca

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mandantka

kobieta udzielająca mandatu (pełnomocnictwa) mandatariuszowi

SJP.pl

# mandapa

pomieszczenie poprzedzające świątynię, rodzaj narteksu

SJP.pl

Wikipedia

# mandaryn

wyższy urzędnik, dostojnik w dawnych Chinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik w cesarskich Chinach;

Wiktionary

Mandaryn – urzędnik w cesarskich Chinach. Istniało wiele rang mandarynów, od szczebla lokalnego, przez prowincję, aż po urzędników władz centralnych pracujących bezpośrednio przy cesarskim dworze. Przez 1300 lat, od 605 do 1905 roku mandaryni uzyskiwali swoje stanowisko na drodze surowych egzaminów urzędniczych. Chiny były pierwszym na świecie krajem, który wprowadził takie egzaminy, dlatego ustrój Cesarstwa Chińskiego określa się czasem jako feudalizm biurokratyczny.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mandarynat m., mandarynizm m., mandaryński m., mandarynka ż.

przym. mandaryński, mandarynkowy

Wiktionary

# mandaryna

wyższy urzędnik, dostojnik w dawnych Chinach

SJP.pl

Mandaryna, właśc. Marta Katarzyna Wiśniewska z domu Mandrykiewicz (ur. 12 marca 1978 w Łodzi) – polska piosenkarka, tancerka, instruktorka tańca, choreografka i międzynarodowy sędzia tańca hip-hop, a także była aktorka i prezenterka telewizyjna.

Wikipedia

# mandarynat

w dawnych Chinach:
1. urząd, godność mandaryna, wysokiego urzędnika państwowego;
2. bliska cesarzowi klasa rządząca, złożona z mandarynów

SJP.pl

# mandarynka

1. owoc cytrusowy
2. gatunek kaczki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Citrus reticulata|Blanco|ref=tak., niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;

(1.2) spoż. owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce

(1.3) ornit. nazwa systematyczna|Aix galericulata|ref=tak., ptak wodny z rodziny kaczkowatych;

(1.4) barwa, jeden z odcieni pomarańczu

Wiktionary

- mandarynka (Citrus reticulata) – roślina z rodziny rutowatych
- mandarynka (Aix galericulata) – ptak z rodziny kaczkowatych
- Mandarynka – amerykański film tragikomiczny w reżyserii Seana Bakera

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmãndaˈrɨ̃nka, AS: mãndarỹnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandaryn m., mandaryński mrz.

przym. mandarynkowy, mandaryński

Wiktionary

# mandarynkowy

przymiotnik od: mandarynka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący mandarynek (drzew i owoców)

(1.2) przyrządzony z mandarynek, z dodatkiem mandarynek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I wreszcie bardzo żydowski rys Tarskiego: gdy był już śmiertelnie chory, zażądał, by pojechać z nim do szkółki ogrodniczej, bo chce kupić drzewko mandarynkowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãndarɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: mãndarỹŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandarynka ż., mandaryński mrz., mandaryn mos.

przym. mandaryński

Wiktionary

# mandarynowy

przymiotnik od: mandaryn

SJP.pl

# mandaryński

dotyczący mandaryna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. związany, odnoszący się do mandarynów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. standardowy język chiński;

Wiktionary

Język mandaryński – może oznaczać:

- Standardowy język mandaryński – oparty na dialekcie pekińskim ustandardyzowany język chiński, urzędowy język ChRL, Republiki Chińskiej (Tajwanu) i Singapuru.
- Jeden z języków mandaryńskich, używanych w północnych Chinach, lub zbiorowo wszystkie te języki, gdy traktowane są jako grupa dialektów, a nie oddzielne języki.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mandaryn m., mandarynizm m., mandarynat m., mandarynka ż.

przym. mandarynkowy

Wiktionary

# mandat

1. kara grzywny za wykroczenie;
2. pełnomocnictwo do pełnienia jakiegoś urzędu publicznego, np. posła na sejm;
3. zlecenie, rodzaj umowy o świadczenie usług

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. kara w postaci grzywny za wykroczenie;

(1.2) polit. uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu;

(1.3) polit. praw. administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej;

(1.4) geogr. adm. terytorium podlegające mandatowi (1.3)

(1.5) adm. praw. pismo dyplomatycznej jednostki wyższej skierowane do jednostek niższych

(1.6) hist. pisemne rozporządzenie władzy zwierzchniej

(1.7) daw. upoważnienie do pobrania sumy pieniężnej zapisane na wekslu

Wiktionary

- Mandat – w polityce: pełnomocnictwo udzielone osobie sprawującej funkcję pochodzącą z wyboru
  - mandat wolny
  - mandat imperatywny
  - mandat poselski
  - mandat parlamentarny
- Mandat – w prawie: umowa, na mocy której jedna osoba (mandant) powierza drugiej spełnienie pewnej czynności, a druga (mandatariusz) zobowiązuje się do spełnienia tej czynności w imieniu i na rachunek mandanta
- Mandat międzynarodowy – w prawie międzynarodowym mandat oznacza stan, w którym państwo ma obowiązek wykonywania wszystkich poleceń organizacji międzynarodowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Policjant wlepił mi mandat za nieprzepisowe parkowanie.

(1.2) Udało mi się! Zdobyłem mandat poselski.

(1.1-2) Przewodniczący tuliszkowskiej rady złapany z promilami. Odda mandat za mandat?

(1.4) Tereny położone na zachód od rzeki Jordan pozostały jako Mandat Palestyny pod bezpośrednimi rządami brytyjskimi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmãndat, AS: mãndat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandatariusz m., mandatariuszka ż.

:: zdrobn. mandacik m.

przym. mandatowy, mandatoryjny

Wiktionary

# mandatariusz

1. osoba mająca mandat do pełnienia jakiegoś urzędu;
2. państwo lub organizacja mające uprawnienie do administrowania jakimś terytorium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uprawniona do sprawowania urzędu

(1.2) instytucja, organizacja, państwo mające mandat do zarządzania jakimś terytorium

Wiktionary

- Mandatariusz – osoba, instytucja lub państwo posiadające mandat (pełnomocnictwo) do sprawowania jakiejś funkcji publicznej (np. parlamentarzysta)
- Mandatariusz – urząd istniejący na terenie Galicji w latach 1791-1849

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmãndaˈtarʲjuʃ, AS: mãndatarʹi ̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandat m., mandacik m.

:: fż. mandatariuszka ż.

przym. mandatowy, mandatoryjny

Wiktionary

# mandatariuszka

→ mandatariusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uprawniona do sprawowania urzędu

Wiktionary

#### Patrz:

mandatariusz

#### Powiązane:

rzecz. mandat m., mandacik m.

:: fm. mandatariusz m.

przym. mandatowy

Wiktionary

# mandatoryjny

przymiotnik jakościowy

(1.1) obowiązkowy, obligatoryjny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Warto o tym wszystkim pamiętać, kiedy się dzisiaj debatuje na temat możliwości zniesienia mandatoryjnego celibatu w Kościele katolickim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandat m., mandacik mrz., mandatariusz mos.

przym. mandatowy

Wiktionary

# mandatowicz

osoba ukarana mandatem

SJP.pl

# mandatowiczka

→ mandatowicz

SJP.pl

#### Patrz:

mandatowicz

# mandatowy

przymiotnik od: mandat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do mandatu, związany z mandatem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po II wojnie światowej terytoria mandatowe przekształcono w terytoria powiernicze ONZ.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandat m., mandacik mrz., mandatariusz mos., mandatariuszka ż.

przym. mandatoryjny

Wiktionary

# mandatum

w Kościele chrześcijańskim: obrzęd umywania nóg starcom w Wielki Czwartek

SJP.pl

Umywanie nóg, obrzęd pokory, mandatum – obrzęd chrześcijański praktykowany w części Kościołów chrześcijańskich. W niektórych wyznaniach zaliczany bywa do sakramentów.

Wikipedia

# mandecki

nazwisko

SJP.pl

# mandeistyczny

→ mandeizm; mandaistyczny

SJP.pl

# mandeizm

starożytna religia Bliskiego Wschodu, bliska manicheizmowi, dziś wyznawana w Iraku i Iranie; mandaizm

SJP.pl

Mandaizm lub mandeizm – religia monoteistyczna opierająca się na mieszance wierzeń egipskich, żydowskich, chrześcijańskich, gnostyckich i perskich. Nazwa jej wywodzi się od terminu manda (nauka), co praktycznie odpowiada greckiemu terminowi 'gnoza'. Wyznawcy mandeizmu, zwani mandejczykami, sprzeciwiają się jakiejkolwiek formie walki i przelewowi krwi. Dawniej najczęściej zajmowali się jubilerstwem.

Wikipedia

# mandejczyk

wyznawca mandeizmu; mandaita

SJP.pl

# mandel

nazwisko

SJP.pl

Niemcy:

- Mandel – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Bad Kreuznach

Osoby:

- Ernest Mandel – niemiecki polityk
- Ernst Mandel – niemiecki duchowny katolicki, wielki dziekan kłodzki
- Georges Mandel – francuski polityk
- Howie Mandel – kanadyjski aktor
- Julian Mandel – francuski fotografik
- Marvin Mandel – amerykański polityk

Wikipedia

# mandela

nazwisko

SJP.pl

- Mandela – miasto w Indiach
- Mandela – miejscowość i gmina we Włoszech
- Mandela – miejscowość w Ghanie

- Nelson Mandela – południowoafrykański polityk, prezydent Republiki Południowej Afryki w latach 1994–1999, jeden z przywódców ruchu przeciw apartheidowi
- Winnie Mandela – południowoafrykańska polityk i bojowniczka o prawa człowieka, żona Nelsona Mandeli
- Nelson Mandela Bay – obszar metropolitalny w Republice Południowej Afryki, w Prowincji Przylądkowej Wschodniej
- Nelson Mandela Bay Stadium – stadion w Republice Południowej Afryki
- Nelson Mandela Forum – włoska hala sportowo-widowiskowa położona we Florencji
- Nelson Mandela National Stadium – wielofunkcyjny stadion w stolicy Ugandy, Kampali
- Nelson Mandela Park (Leicester) – park położony w środkowej części miasta Leicester, Wielka Brytania
- Mandela Challenge Plate – trofeum sportowe w rugby union przyznawane zwycięzcy meczów pomiędzy zespołami Australii i RPA
- Mandela: Droga do wolności – brytyjsko-południowoafrykański film biograficzny z 2013 roku
- Międzynarodowy Dzień Nelsona Mandeli – święto obchodzone corocznie 18 lipca, w dzień urodzin Nelsona Mandeli, ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne

Wikipedia

# mandell

obce imię męskie

SJP.pl

# mandelson

nazwisko

SJP.pl

# mandioka

mąka otrzymywana z bulw korzeniowych manioku

SJP.pl

# mandle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. migdały

(1.2) anat. gw-pl|Śląsk Cieszyński. migdałki

Wiktionary

# mańdok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mańkut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mańdula ż.

Wiktionary

# mandola

instrument muzyczny o charakterystycznym, owalnym pudle rezonansowym, zaliczany do grupy chordofonów szarpanych; mandora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. dawny, szarpany instrument strunowy;

Wiktionary

Mandola – strunowy instrument muzyczny z rodziny szarpanych.

Mandola ma cztery pary strun strojonych w kwintach do następujących dźwięków (począwszy od najniżej strojonej) - c, g, d1, a1 (kwintę niżej niż mandolina). Obecna mandola w stroju kwintowym była stworzona w wieku XIX jako instrument tenorowy z rodziny mandolin dla orkiestry mandolinowej na przykładzie rodziny instrumentów smyczkowych, w której odpowiada altówce.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. mandolina ż.

frazeologia.

etymologia. etym|wł|mandola.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mandola

* esperanto: (1.1) mandolo

* niemiecki: (1.1) Mandola ż.

* włoski: (1.1) mandola ż.

źródła.

== mandola (język angielski.) ==

130px|thumb|mandola (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. mandola

odmiana.

(1.1) lp. mandola; lm. mandolas

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãnˈdɔla, AS: mãndola

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandolina ż.

Wiktionary

# mandolina

instrument muzyczny szarpany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. szarpany strunowy instrument muzyczny;

(1.2) pot. kulin. ręczna szatkownica do warzyw

Wiktionary

Mandolina (wł. mandolino, skrót: mn. lub mno.) – strunowy instrument muzyczny z rodziny chordofonów szarpanych mający cztery pary strun strojonych w kwintach. Skala mandoliny (zakres dźwięków muzycznych) wynosi od g do fis³.

Współczesna mandolina jest niewielkim instrumentem z krótkim gryfem i płytkim, okrągłym pudłem rezonansowym. Na mandolinie od drugiej połowy XIX wieku (Raffaele Callace) w wolnym tempo gra się tremolo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zagrasz coś na mandolinie?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãndɔˈlʲĩna, AS: mãndolʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandola, mandolinista, mandolinistka

przym. mandolinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) szatkownica

Wiktionary

# mandolinista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na mandolinie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmãndɔlʲĩˈɲista, AS: mãndolʹĩńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandolina ż., mandolinata ż.

:: fż. mandolinistka ż.

przym. mandolinowy

Wiktionary

# mandolinistka

→ mandolinista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na mandolinie

Wiktionary

#### Patrz:

mandolinista

#### Powiązane:

rzecz. mandolina ż., mandolinata ż.

:: fm. mandolinista m.

przym. mandolinowy

Wiktionary

# mandolinowy

przymiotnik od: mandolina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z mandoliną, dotyczący mandoliny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandolina ż., mandolinista mos., mandolinistka ż.

Wiktionary

# mandolistka

→ mandolista; mandolinistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na mandoli

Wiktionary

# mandora

instrument muzyczny o charakterystycznym, owalnym pudle rezonansowym, zaliczany do grupy chordofonów szarpanych; mandola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. źle ubrana kobieta

(1.2) gw-pl|Zaolzie. uciążliwa, zła kobieta

Wiktionary

Mandora (Mandore) – strunowy instrument muzyczny z rodziny lutni. Wykształciła się w czasach średniowiecza jako hiszpańska bandurria z greckiej (bizantyjskiej) pandory. Mandora jest poprzedniczką mandoli, mandolino, panduriny, neapolitańskiej mandoliny, mandory basowej.

Wikipedia

# mandorla

aureola o owalnym kształcie otaczająca całą postać świętego, występująca głównie w średniowiecznym malarstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. aureola w kształcie migdała otaczająca całą postać świętego

Wiktionary

Mandorla (z wł. migdał) – w malarstwie i płaskorzeźbie owalna aureola otaczająca postać Jezusa, czasem także postać Maryi.

Mandorla symbolizuje i podkreśla boską naturę przedstawianej postaci. Najczęściej występuje przy przedstawieniach transfiguracji oraz Zbawiciela w siłach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najczęstszym symbolem w ikonografii jest mandorla otaczająca ciało Chrystusa trzema koncentrycznymi okręgami (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãnˈdɔrla, AS: mãndorla

Wiktionary

# mandragora

bylina z rodziny psiankowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Mandragora|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, którym ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności;

(1.2) bot. roślina z rodzaju mandragora (1.1)

Wiktionary

- mandragora – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, jednym z gatunków jest mandragora lekarska
- Mandragora – demon
- Mandragora – zespół grający rock-metal
- Mandragora – wydawnictwo komiksowe
- Mandragora – czeski filmowy dramat psychologiczny
- „Mandragora” – polskie czasopismo wydawane we Wrocławiu w latach 1983–1990
- Mandragora – film, włoska komedia z 1965 roku w reżyserii Alberta Lattuady

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmãndraˈɡɔra, AS: mãndragora

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mandragorowy

Wiktionary

# mandrake

Mandriva Linux (dawniej Mandrakelinux, Linux Mandrake) – nierozwijana już dystrybucja Linuksa firmy Mandriva. Była uznawana za łatwą w użytkowaniu nawet dla niezbyt doświadczonego użytkownika. Charakteryzowała się dbałością o graficzny interfejs użytkownika oraz obsługą dużej ilości modeli sprzętu popularnego w zastosowaniach biurowych.

Wikipedia

# mandriola

instrument muzyczny z rodziny lutni, odmiana mandoliny

SJP.pl

Mandriola – dwunastostrunowa odmiana mandoliny, w użyciu szczególnie na początku XX wieku w Niemczech i Europie Środkowej. Mandriola używana jest także w muzyce meksykańskiej, gdzie nosi nazwę tricordii.

Wikipedia

# mandryl

małpa z rodziny makakowatych

SJP.pl

Mandryl (Mandrillus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia

# mandryn

metalowy pręcik wsuwany do cewnika, wenflonu, igły, rurek do punkcji i płukań itp., zapobiegający ich zatkaniu się

SJP.pl

# mandrysz

nazwisko

SJP.pl

- Mandrysz – nazwisko

Wikipedia

# mandryta

przeor w klasztorze greckim

SJP.pl

# manduguk

rzeczownik

(1.1) kulin. koreańska potrawa, rosół z pierogami

Wiktionary

# mańdula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna leworęczna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mańdok mos.

Wiktionary

# mandy

[czytaj: mendi] obce imię żeńskie

SJP.pl

„Mandy” (oryg. „Brandy”) – piosenka napisana w 1971 roku przez amerykańskiego muzyka Scotta Englisha i angielskiego kompozytora Richarda Kerra. Utwór znalazł się również na wydanym w 1974 roku albumie Barry'ego Manilowa Barry Manilow II. Piosenka stała się wielkim hitem, w wielu krajach dotarła na szczyty list, w tym amerykańskiego zestawienia Billboard Hot 100.

Wikipedia

# mandyjański

przymiotnik

(1.1) daw. związany z Madianitami, dotyczący Madianitów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Midian m., Madianita m., Madianitka ż., Midianita m., Midianitka ż., Midian n., Madian n.

przym. madianicki, midianicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) madianicki, midianicki

Wiktionary

# mandylion

ikonograficzny obraz Chrystusa odbity na chuście, występujący głównie w średniowiecznej sztuce bizantyjskiej

SJP.pl

Mandylion – występujący w ikonografii od VI wieku rodzaj acheiropoietosu. Nazwa pojawia się w źródłach począwszy od XII w., a wywodzi się od późnogreckiego mandilion – ręcznik, chusta, z łacińskiego manus („ręka”) + tergere („trzeć”).

Wikipedia

# mandż.

skrót od: mandżurski

SJP.pl

# mandziejewicz

nazwisko

SJP.pl

# mańdziuśri

w buddyzmie: bodhisattwa mądrości, jeden z trzech najważniejszych bodhisattwów w mahajanie i wadżrajanie (obok Awalokiteśwary i Wadżrapaniego)

SJP.pl

Manjushri (skr. मञ्जुश्री, Mañjuśrī, Manjushri, Mandziuśri (chiń. 文殊師利 Wénshū Shīlì, 文殊 Wénshū; kor. Munsu(sari); jap. Monju) – w buddyzmie Bodhisattwa Mądrości.

Należy do 3 najważniejszych bodhisattwów w mahajanie i wadżrajanie (obok Awalokiteśwary i Wadżrapaniego). Jest emanacją buddy Wajroczany (jednego z buddów 5 rodzin).

Wikipedia

# mandżur

mieszkaniec Mandżurii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) mieszkaniec Mandżurii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mandżuria ż., mandżur mrz.

:: fż. Mandżurka ż.

przym. mandżurski

Wiktionary

# mandżuria

kraina historyczna na północnym wschodzie Chin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina na północnym wschodzie Chin;

Wiktionary

Mandżuria (mandż. ᠮᠠᠨᠵᡠ, Mandżu; chiń. upr. 满洲; chiń. trad. 滿洲; pinyin Mǎnzhōu; mong. Манж, Mandż) – kraina historyczna w północno-wschodniej części dzisiejszych Chin. Na zachodzie ograniczają ją góry Wielki Chingan i Mongolia Wewnętrzna, na północy i wschodzie rzeki Amur i Ussuri, a na południu Morze Żółte.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Odwiedzimy także chińskie miasto Harbin, centrum Mandżurii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãn͇ˈd͡ʒurʲja, AS: mãṇǯurʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mandżurski mrz., Mandżurka ż., mandżur m., Mandżur m.

przym. mandżurski

Wiktionary

# mandżurka

mieszkanka Mandżurii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mandżurii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mandżuria ż., mandżur mrz.

:: fm. Mandżur mos.

przym. mandżurski

Wiktionary

# mandżurozaur

rodzaj późnokredowego dinozaura z rodziny hadrozaurów

SJP.pl

Wikipedia

# mandżurski

przymiotnik od: Mandżuria

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Mandżurii, związany z Mandżurią, pochodzący z Mandżurii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język mandżurski;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Język mandżurski jest zagrożony wymarciem, gdyż posługuje się nim zaledwie dwieście osób.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãn͇ˈd͡ʒursʲci, AS: mãṇǯursʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mandżuria ż., Mandżur mos., Mandżurka ż.

Wiktionary

# manebry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. manewry

Wiktionary

# manek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Emanuel

Wiktionary

# maneki-neko

figurka kota z krótkim ogonem, szczególnie popularna w Japonii i Chinach; manekineko

SJP.pl

# manekin

sztuczny model imitujący postać ludzką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. marionetka, bezwolny człowiek

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W sklepie na manekinie prezentowany jest strój wieczorowy.

(1.1) Krawcowa upięła materiał szpilkami na manekinie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãˈnɛcĩn, AS: mãneḱĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manekinizm mrz.

przym. manekinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kukła

(2.1) marionetka, kukła

Wiktionary

# manekinizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) iron. postawa bezkrytycznego przyjmowania obiegowych opinii i podatność na manipulację

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bardzo wielkim wzięciem cieszą się typy skromne, dżentelmeńskie, skończenie męskie, aniżeli lalkowatość i manekinizm o szablonowym efekcie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manekin m.

przym. manekinowy

Wiktionary

# manekinowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z manekinem, dotyczący manekina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manekin mrz., manekinizm mrz.

Wiktionary

# manela

dawna ozdoba na rękę; bransoleta

SJP.pl

Bransoletka (fr. bracelet), staropol. manela – kolista ozdoba noszona na nadgarstku, będąca jednym z elementów biżuterii osobistej.

Bransoletki robione są ze skóry, tkanin, metalu, silikonu, a nawet szkła. Bransoletki mogą być ozdabiane elementami z drewna, kamienia lub muszlami. Bransoletki są również używane w celach terapeutycznych, czy też dla identyfikacji, np. bransoletki antyalergiczne, bransoletki identyfikacyjne w szpitalach.

Wikipedia

# manele

potocznie: drobiazgi, rzeczy osobiste

SJP.pl

Manele – styl muzyczny będący mieszanką muzyki cygańskiej, orientalnej oraz współczesnej muzyki pop. Manele rozwija się na terenie Rumunii, choć pokrewne mu gatunki można spotkać również w Bułgarii (czałga), Serbii (turbofolk), Grecji (skyladiko), Albanii, Turcji oraz we Włoszech.

Wikipedia

# manelka

zdrobnienie od: manela (dawna metalowa ozdoba na rękę)

SJP.pl

# manelski

nazwisko

SJP.pl

# manes

Manes – zespół z Trondheim w Norwegii, założony w 1993 roku. Obecnie zapisani do wytwórni Candlelight Records, początkowo do Hammerheart Records. Zespół zaczął od grania typowego, surowego norweskiego black metalu. Styl grupy wyewoluował wraz z albumem Vilosophe, na którym zespół kompletnie zmienił styl łącząc Jazz, Trip-hop, electronica oraz Heavy metal.

W 2004 roku zespół wystąpił na Inferno Metal Festival.

Wikipedia

# manet

[czytaj: maNE] nazwisko, np. Edouard Manet, francuski malarz XIX wieku

SJP.pl

# manetka

mała dźwignia ręczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. rodzaj dźwigni służącej do sterowania jakimś mechanizmem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãˈnɛtka, AS: mãnetka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. manualny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rączka

Wiktionary

# manewr

1. zręczne posunięcie, ruch, zwrot;
2. podstęp, wybieg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej;

(1.2) zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania

(1.3) przen. zręczne posunięcie

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najczęstszym manewrem taktycznym jest rotacja jednostek tak w natarciu, jak i w obronie.

(1.2) Wykonanie tego trudnego manewru wymaga od kierowcy sporego doświadczenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmãnɛfr̥, AS: mãnefr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manewry nmos., manewrowanie n., manewrowy mos.

czas. manewrować ndk.

przym. manewrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wolta

(1.3) finta, podstęp, wybieg, chwyt

Wiktionary

# manewrować

1. wykonywać jakieś ruchy, zwroty, skręty w celu ominięcia przeszkód lub uzyskania dobrej pozycji;
2. przesuwać, poruszać, manipulować czymś;
3. zręcznie, przebiegle działać; kombinować, kręcić;
4. w przenośni: wpływać na kogoś w celu osiągnięcia korzyści

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) mot. żegl. poruszać precyzyjnie pojazdem lub maszyną

(1.2) przejeżdżać lub przepływać między przeszkodami dążąc do uniknięcia kolizji

(1.3) poruszać lub manipulować elementem celem regulacji lub dostrojenia

(1.4) manipulować osobami

(1.5) dokładać starań celem osiągnięcia zamierzonego efektu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Taksówkarz sprawnie manewrował, nie zjechaliśmy na drugi pas.

(1.2) Przegubowce ciężko manewrują w niektórych bielskich ulicach.

(1.3) Staruszek zręcznie manewrował pokrętłem, szukając silniejszego sygnału.

(1.4) Celina tak manewrowała dziewczynami, że zawsze wcielały w życie tylko jej pomysły.

(1.5) Wicedyrektorka sprawnie manewrowała, by nie dopuścić do utraty funduszy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manewr mrz., manewrowanie n., manewry nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) manipulować

Wiktionary

# manewrowy

przymiotnik od: manewr

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeznaczony do manewrów, dotyczący manewrów, związany z manewrami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kolej. pracownik kolejowy odpowiedzialny za manewry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manewr mrz., manewry nmos.

Wiktionary

# manewry

taktyczne ćwiczenia wojskowe w warunkach zbliżonych do bojowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wojsk. ćwiczenia wojskowe w terenie, w warunkach zbliżonych do bojowych

(1.2) łow. wabienie łosi przez naśladowanie łosia

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: manewr

Wiktionary

Manewry – wszelkie czynności statku wodnego mające na celu dostosowanie jednostki pływającej do aktualnego stanu pogodowego, sytuacji awaryjnej lub zadań wyznaczonych przez kapitana. Oznacza to zmianę prędkości lub kursu lub ilości niesionego ożaglowania. Można zatem podzielić manewry na podgrupy:

- Manewry portowe – zespół czynności, które jednostka pływająca wykonuje w obrębie basenu portowego np. ferholung, overholung, cumowanie, odejście od nabrzeża
- Manewry związane z mijaniem i wyprzedzaniem jednostek – wyprzedzanie, mijanie
- Manewry związane ze zmianą kursu – zwrot przez sztag, zwrot przez rufę, ostrzenie, odpadanie
- Manewry związane ze zmianą ilości niesionego ożaglowania – stawianie żagli, refowanie żagli, zrzucanie żagli
- Manewry awaryjne – podejmowane dla zażegnania sytuacji niebezpiecznej. Często decyzję o rozpoczęciu podejmują sami marynarze a przejęcie dowodzenia przez oficera czy kapitana następuje w trakcie ich trwania. Możemy wyróżnić takie jak: człowiek za burtą (w tym manewr monachijski), pożar na pokładzie, uszkodzenie takielunku, uszkodzenie poszycia, awaria urządzenia sterowego i skegu, zejście z mielizny, opuszczenie jednostki
- Inne – stawanie w dryf, stawanie na kotwicy, sztrandowanie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaplanowane manewry wojskowe odbywają się na Morzu Egejskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mãˈnɛvrɨ, AS: mãnevry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manewr m., manewrowanie n., manewrowy mos.

czas. manewrować ndk.

przym. manewrowy

Wiktionary

# manewrzysta

dawniej: osoba prowadząca lub biorąca udział w manewrach wojskowych

SJP.pl

# maneż

kierat;
1. teren przeznaczony do ujeżdżania koni; ujeżdżalnia;
2. urządzenie do napędu maszyn rolniczych poruszane przez zwierzęta w zaprzęgu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeźdz. plac służący do ujeżdżania koni

(1.2) arena cyrkowa

Wiktionary

(fr. manège)

- maneż – ujeżdżalnia
- maneż – arena
- Manege (scena baletowa)
- maneż – kierat
- Moskiewski Maneż – budynek w Moskwie
- Mánes – pawilon wystawowy w Pradze

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) ujeżdżalnia

(1.2) arena

Wiktionary

# maneżowy

przymiotnik od: maneż

SJP.pl