# rondavel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) etn. archit. tradycyjna afrykańska chata o kształcie bębna ze stożkowym dachem krytym strzechą

Wiktionary

# rondel

garnek z długą rączką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. względnie płytki garnek z rączką lub uchami;

(1.2) liter. rodzaj utworu wywodzący się z poezji starofrancuskiej;

(1.3) hist. archit. neolityczne, ufortyfikowane założenie przestrzenne o okrągłym kształcie;

(1.4) hist. archit. barbakan

Wiktionary

Rondel – naczynie kuchenne służące głównie do gotowania lub duszenia, czasem do smażenia (zwłaszcza w głębokim oleju). Najczęściej stalowy lub mosiężny, rzadziej aluminiowy, w formie średnio głębokiego garnka, zazwyczaj z pojedynczym, długim uchwytem. Może być emaliowany lub pokryty od wewnątrz teflonem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyjmij rondel z dolnej szafki, to ugotujemy jaja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃ndɛl, AS: rõndel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rondo n., rondela ż.

:: zdrobn. rondelek mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. rondo n., rondela ż.

:: zdrobn. rondelek mrz.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|rondelle.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) pan; (1.2) rondel

* bułgarski: (1.1) тенджерка ż.

* esperanto: (1.1) kaserolo

* kantoński: (1.1) 鑊 (wok6)

* paszto: (1.1) خټنکه ż.

* rumuński: (1.1) cratiță ż.

* włoski: (1.1) tegame m.

źródła.

== rondel (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) liter. rondel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rondela

drewniany puklerz powleczony skórą

SJP.pl

# rondelek

mały rondel; garnczek; rynka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: rondel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rondel m.

Wiktionary

# rondino

w muzyce: małe rondo

SJP.pl

# rondko

zdrobnienie od: rondo

SJP.pl

# rondo

1. rodzaj skrzyżowania ulic; plac przy takim skrzyżowaniu;
2. brzeg kapelusza;
3. średniowieczna forma pieśni tanecznej, od wieku XVIII forma instrumentalna;
4. strofa dwurymowa, zwykle 15-wersowa;
5. forma muzyczna, w której jedna powtarzająca się wielokrotnie część utworu (refren) jest przeplatana innymi częściami;
6. dawniej: rodzaj ozdobnego pisma;
7. dawniej: stalówka o szerokim, ściętym końcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy;

(1.2) brzeg kapelusza otaczający jego główkę

(1.3) liter. układ stroficzny, posiadający od 8 do 15 wersów, dwa rymy i refren, powtarzający pierwsze słowa utworu dwu- lub trzykrotnie na końcu każdej zwrotki, lecz nierymujący się z resztą wersów;

(1.4) muz. forma muzyczna z powracającym refrenem i kupletami;

Wiktionary

- rondo – rodzaj skrzyżowania
- rondo – forma muzyczna
- rondo – forma literacka
- rondo – brzeg kapelusza
- rondo – odmiana winorośli
- rondo – rodzaj pisma
- Rondo – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arkansas, w hrabstwie Lee
- Rondo – teatr w Słupsku
- Rondo 1 – biurowiec w Warszawie
- Centrum Handlowe Rondo w Bydgoszczy
- Rajon Rondo – amerykański koszykarz
- PTV Rondo – prywatna telewizja, nadająca w latach 1992–1994 na Górnym Śląsku.
- Rondo – francuski film z 1950
- Rondo – polski film z 1958
- Rondo – jugosłowiański film z 1966
- Rondo – utwór polskiego rapera Asster

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ronda są bezpieczniejsze od zwykłych skrzyżowań.

(1.4) Pierwotnie rondo było formą taneczno-wokalną, dopiero w baroku upowszechniło się jako forma instrumentalna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃ndɔ, AS: rõndo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rondel m., rondówka ż.

:: zdrobn. rondko n.

przym. rondowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skrzyżowanie o ruchu okrężnym

Wiktionary

# rondomycyna

antybiotyk bakteriostatyczny z grupy tetracyklin, stosowany w zakażeniach wywołanych przez bakterie z rodzaju Rickettsia, Chlamydia i Mycoplasma; metacyklina

SJP.pl

# rondówka

dawniej: stalówka o szerokim, ściętym końcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stalówka o płaskiej, okrągłej końcówce, wykorzystywana w kaligrafii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rondo n., rondel m.

Wiktionary

# rondowy

→ rondo

SJP.pl

#### Patrz:

rondo

# rondoza

zbyt powszechne występowanie rond w przestrzeni publicznej

SJP.pl

# rongalit

środek redukujący stosowany w drukarstwie włókienniczym

SJP.pl

Rongalit – organiczny związek chemiczny, sól będąca kompleksem hydrosulfoksylanu sodu z metanalem.

W temperaturze pokojowej, związek ten występuje w postaci bezbarwnych kryształów lub białego proszku. Jest silnym reduktorem. Jest dobrze rozpuszczalny w wodzie i alkoholu etylowym.

Jest stosowany w wyrobie włókien i farb.

Wikipedia

# ronić

1. poetycko: tracić coś, wydzielać (np. łzy);
2. rodzić przedwcześnie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uronić)

(1.1) gubić, tracić coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. poronić)

(2.1) med. rodzić martwy płód

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) w tymże samym mgnieniu oka, niby odpowiedź na zapytanie albo kula krzyżująca się ze strzałą, od strony ławki w stronę nauczyciela leciał powietrzem wielki szklany kałamarz roniąc po drodze strumień czarnego płynu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃ɲit͡ɕ, AS: rõńić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. poronić

rzecz. ronienie n., poronienie

Wiktionary

# ronica

Ronica (niem. Rönz) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Golczewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# ronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ronić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ronić

Wiktionary

# ronin

samuraj, który opuścił lub utracił swojego seniora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. w dawnej Japonii: człowiek, który utracił swoje miejsce w feudalnej hierarchii społecznej

(1.2) środ. przen. w Japonii: ludzie czasowo bezrobotni, absolwenci którzy nie dostali się na uniwersytet

Wiktionary

Rōnin (jap. 浪人) – w dosłownym tłumaczeniu z języka japońskiego słowo rōnin oznacza człowieka-falę, który, tak jak ona, toczy się tam, dokąd wieje wiatr (dokąd powiedzie go los).

Pierwotnie, w okresach Nara i Heian termin ten określał sługę (chłopa pańszczyźnianego), który zbiegł z majętności swego pana. W okresie 1185–1868, w feudalnej Japonii, terminem tym nazywano bezpańskich samurajów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kochanowski to taki ronin, bezpański, samotny samuraj - mówi Wiesław Johann, były sędzia Trybunału Konstytucyjnego, niegdyś znany obrońca w procesach politycznych.

Wiktionary

# ronny

Ronny, właśc. Ronny Heberson Furtado de Araújo (ur. 11 maja 1986 w Fortanlezie) – brazylijski piłkarz, grający na pozycji środkowego pomocnika.

Po wypełnieniu kontraktu ze Sportingiem CP, przeniósł się do niemieckiej Herthy Berlin. Jest specjalistą od rzutów wolnych i od bardzo mocnego uderzania lewą nogą. Do niego należy najmocniejszy strzał na świecie (210,9 km/h).

Wikipedia

# ronowicz

nazwisko

SJP.pl

# ronsard

[czytaj: rąSAR albo ronSAR] nazwisko, m.in. Pierre de Ronsard (1524-1585) - poeta francuski

SJP.pl

Pierre de Ronsard (ur. 11 września 1524 w zamku Possonnière (Couture-sur-Loir), zm. 27 grudnia 1585 w opactwie Saint-Cosme-en-l'Isle w gminie La Riche) – poeta francuski, główny przedstawiciel renesansowej poezji francuskiej, przywódca Plejady, nazywany księciem poetów.

Wikipedia

# ront

przestarzale: patrol straży grodzkiej, obozowej lub wojskowej

SJP.pl

# rontowy

→ ront

SJP.pl

#### Patrz:

ront

# rooibos

[czytaj: ROJbas]
1. południowoafrykański krzew z rodziny bobowatych, osiągający wysokość dwóch metrów; czerwonokrzew;
2. poddane fermentacji i suszone liście tego krzewu;
3. napar z liści rooibosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roln. uprawny krzew nazwa systematyczna|Aspalathus linearis|ref=tak., aspalatu prostego

(1.2) spoż. fernentowany susz z ziela rooibosu (1.1) wykorzystywany do sporządzania napoju z jego naparu;

(1.3) kulin. napój z rooibosu (1.2)

Wiktionary

Rooibos (wym. [rɔːibɔs]) z języka afrikaans: „rooi”, czerwony i „bos”, krzew – czerwonokrzew (aspalat prosty), uprawiany w Południowej Afryce (góry Cederberg).

Z rośliny otrzymuje się napar ziołowy, zwany najczęściej rooibos tea. Inne nazwy: bush tea, redbush tea (Wielka Brytania), South African red tea (USA) lub w języku afrikaans rooi tee. Bywa też nazywana czerwoną herbatą, jednak czerwonokrzew nie jest spokrewniony z krzewem herbacianym. Napar ma specyficzny, miodowy smak. Wyróżnia się łagodnością i brakiem typowego w herbatach zielonych lub czarnych posmaku goryczy – w porównaniu ze zwykłą herbatą ma w sobie niewielkie ilości garbników, będących jego przyczyną. Nie zawiera także kofeiny i posiada małe stężenie taniny, dlatego może być pity bez ograniczeń przez dzieci oraz przed snem.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) czerwonokrzew

(1.2) czerwona herbata

(1.3) czerwona herbata

Wiktionary

# rookie

[czytaj: ruki] osoba grająca pierwszy rok w zawodowej lidze; pierwszoroczniak

SJP.pl

Rookie – czwarty minialbum południowokoreańskiej grupy Red Velvet, wydany 1 lutego 2017 roku przez wytwórnię SM Entertainment i dystrybuowany przez KT Music. Płytę promował singel „Rookie”. Sprzedał się w nakładzie 96 347 egzemplarzy w Korei Południowej (stan na maj 2018 r.).

Wikipedia

# rooming

[czytaj: ruming] system opieki szpitalnej, polegający na przebywaniu matki z dzieckiem w jednym pomieszczeniu (zasada nierozdzielania matki i dziecka); rooming-in; rooming in

SJP.pl

# rooming-in

[czytaj: ruming in] system opieki szpitalnej polegający na umieszczeniu noworodka w ruchomym łóżeczku przy łóżku matki na oddziale położniczym; rooming in

SJP.pl

# roomster

samochód typu Škoda Roomster

SJP.pl

# rooney

[czytaj: RUni, w odmianie: Rooneya - czytaj: runeja itd.] nazwisko obce

SJP.pl

- Rooney – grający rock alternatywny zespół muzyczny z Los Angeles
- Cory Rooney – amerykański producent muzyczny
- Jimmy Rooney (właśc. James Rooney) – australijski piłkarz
- Martyn Rooney – brytyjski sprinter
- Mickey Rooney (właśc. Joseph Yule Jr.) – amerykański aktor
- Sean Rooney (właśc. Michael Sean Rooney) – amerykański siatkarz
- Wayne Rooney – angielski piłkarz

Wikipedia

# roosevelt

[czytaj: ruzwelt] nazwisko, m.in. Theodore Roosevelt (1858-1919) - amerykański polityk, prawnik; Franklin Delano Roosevelt (1882-1945) - amerykański polityk, prawnik; Anna Eleanor Roosevelt (1884-1962) - działaczka społeczna i polityczna; Sykes Roosevelt (1906-1983) - amerykański muzyk

SJP.pl

- Theodore Roosevelt – 26. prezydent USA
- Franklin Delano Roosevelt – 32. prezydent USA
- Eleanor Roosevelt – żona 32. prezydenta USA, polityk
- Theodore Roosevelt Jr. – amerykański polityk i wojskowy
- Roosevelt – francuski żeglarz, olimpijczyk

Wikipedia

# rooseveltowski

[czytaj: ruzweltowski] taki jak u Roosevelta, charakterystyczny dla polityki, zachowań Roosevelta

SJP.pl

# root

[czytaj: rut]
1. w informatyce: konto administratora;
2. w systemie plików: węzeł, od którego wywodzi się drzewo katalogów

SJP.pl

Root (z ang. dosłownie korzeń) – tradycyjna nazwa uniksowego konta, które ma pełną kontrolę nad systemem operacyjnym. Z założenia konto root nie powinno być używane do pracy, do której wystarczyłoby zwykłe konto z ograniczonymi uprawnieniami. Istotną sprawą jest zabezpieczenie tego konta silnym hasłem i zabezpieczenie przed nieautoryzowanym dostępem.

Wikipedia

# rootować

[czytaj: rutować] środowiskowo: modyfikować system urządzenia (np. telefonu) w celu uzyskania dostępu do zabezpieczonych i ukrytych plików

SJP.pl

# rop

1. gęsty, żółtawy płyn o niemiłym zapachu gromadzący się w tkankach wskutek procesów zapalnych;
2. kopalny surowiec ciekły mający zastosowanie jako paliwo i surowiec do wielu produktów; ropa naftowa

SJP.pl

# ropa

1. gęsty, żółtawy płyn o niemiłym zapachu gromadzący się w tkankach wskutek procesów zapalnych;
2. kopalny surowiec ciekły mający zastosowanie jako paliwo i surowiec do wielu produktów; ropa naftowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wydzielina o żółtawym zabarwieniu wydobywająca się z zainfekowanej rany;

(1.2) pot. ropa naftowa

(1.3) pot. rodzaj paliwa do silnika diesla

Wiktionary

- ropa – płyn wydzielany przez ciało
- ropa – potoczne określenie ropy naftowej
- ropa – potoczne określenie oleju napędowego

W Polsce

- Ropa – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminy Ropa
- Ropa – przysiółek wsi Golcowa w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Domaradz
- Ropa – dawna gromada

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Wycieki ropy do oceanu mogą zaszkodzić florze i faunie morskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔpa, AS: ropa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ropniak mrz., ropień mrz.

czas. zropieć, ropieć

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. ropniak mrz., ropień mrz.

czas. zropieć, ropieć

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) pus; (1.2) oil; (1.3) diesel

* arabski: (1.1) قيح

* baskijski: (1.1) zorne; (1.2) petrolio; (1.3) gasolio

* czeski: (1.1) hnis m.; (1.3) nafta ż.

* duński: (1.1) pus n.; (1.3) dieselolie w., diesel w.

* esperanto: (1.1) puso; (1.2) nafto

* hiszpański: (1.1) pus m.; (1.2) petróleo m.; (1.3) gasoil m., gasóleo m.

* łotewski: (1.1) strutas ż. lm.; (1.2) nafta ż.

* niemiecki: (1.1) Eiter m.

* nowogrecki: (1.1) πύον n.; (1.2) πετρέλαιο n.; (1.3) πετρέλαιο n.

* rosyjski: (1.1) гной m.; (1.2) нефть ż.

* słowacki: (1.1) hnis m.

* ukraiński: (1.1) гній m.; (1.2) ропа ż., нафта ż.

* węgierski: (1.1) genny

* wilamowski: (1.1) aeter m., ǡter m.; (1.2) röpa ż.; (1.3) röpa ż.

źródła.

== ropa (język aragoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ropalikon

wiersz, w którym każde kolejne słowo wersu jest dłuższe lub krótsze o jedną sylabę

SJP.pl

# ropalium

organ wzroku meduzy; ciałko brzeżne

SJP.pl

Ropalium, ciałko brzeżne – kompleksowy narząd zmysłu scyfomeduz i kubomeduz. Ropalia występują na brzegu dzwonu meduzy. W ich skład wchodzą najczęściej proste narządy światłoczułe – oczka, w postaci skupisk komórek barwnikowych (czasami otaczających przezroczyste komórki, spełniające rolę soczewki), a także prosty narząd równowagi zwany statocystą.

Wikipedia

# ropcio

[czytaj: ropcio] skrót od: Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela - polska organizacja antykomunistyczna i niepodległościowa

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔpʲt͡ɕɔ, AS: ropʹćo

Wiktionary

# ropczyce

miasto w Polsce

SJP.pl

Ropczyce – miasto w zachodniej części województwa podkarpackiego, siedziba powiatu ropczycko-sędziszowskiego i miejsko-wiejskiej gminy Ropczyce. Położone jest na pograniczu Pogórza Środkowobeskidzkiego i Kotliny Sandomierskiej, nad rzeką Wielopolką.

Wikipedia

# ropczycki

przymiotnik od: Ropczyce

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ropczycami, dotyczący Ropczyc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ropczyce nmos.

Wiktionary

# ropczyczanin

mieszkaniec Ropczyc

SJP.pl

# ropczyczanka

mieszkanka Ropczyc

SJP.pl

# ropiak

nazwisko

SJP.pl

# ropianka

wieś w Polsce

SJP.pl

Ropianka – wieś w miejscu nieistniejącej wsi łemkowskiej w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dukla. Leży nad potokiem Ropianką, dopływem Wilszni.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

# ropieć

wypełniać się ropą

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zropieć)

(1.1) med. wydzielać ropę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ropa ż., ropienie n., ropień mrz., ropniak mrz., ropowica ż.

czas. zropieć dk.

przym. ropny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jątrzyć się, kaprawieć, obierać się, paprać się, paskudzić się, ślimaczyć się, zaogniać się

Wiktionary

# ropień

otorbiony zbiornik ropy, często spowodowany zakażeniem bakteryjnym; absces

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

Wiktionary

Ropień (łac. abscessus) – ostro odgraniczone zbiorowisko ropy w przestrzeni tkankowej, dające objawy bólowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zobaczcie, jakie on ma ropnie na podudziu!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ, AS: ropʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ropa ż., ropowica ż., ropniak m., ropienie n.

czas. ropieć ndk.

przym. ropny, ropowiczy, ropieniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) absces

Wiktionary

# ropieniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ropniem, dotyczący ropnia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ropień m.

Wiktionary

# ropienka

Ropienka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne. Leży w dolinie potoku Ropienka.

Miejscowość jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej Świętej Barbary, należącej do dekanatu Ustrzyki Dolne w archidiecezji przemyskiej.

Wikipedia

# ropniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ropniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ropniak m.

Wiktionary

# ropniak

1. ropa nagromadzona w jamie ciała lub narządzie jamistym na skutek zakażenia bakteriami ropotwórczymi;
2. potocznie:
a) typ tłokowego silnika spalinowego, napędzanego olejem napędowym; silnik dieslowski, silnik Diesla; diesel;
b) samochód z silnikiem Diesla; diesel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. patologiczne nagromadzenie ropy w jamie ciała;

(1.2) mot. pot. samochód napędzany „ropą”, olejem napędowym

Wiktionary

Ropniak (łac. empyema) – nagromadzenie ropy w naturalnych jamach ciała. W przeciwieństwie do ropnia, ropniak nie lokalizuje się bezpośrednio w tkankach. Do ropniaków zaliczamy:

- ropniak opłucnej
- ropniak otrzewnej
- ropniak stawu
- ropniak pęcherzyka żółciowego
- ropniak nadtwardówkowy – do zakażenia dochodzi drogą szpikową (zapalenie szpiku) lub podczas zapalenia kości czaszki.
- ropniak podtwardówkowy – do zakażenia dochodzi np. podczas gojenia złamania otwartego kości czaszki, ropniak ten oddziela kość czaszki od opony. Z tego powodu może dojść do: ucisku „efekt masy” (zgodnie z regułą Monroe), zakrzepów, lub zrostów pourazowych.
- ropniak w zatokach przynosowych
- ropniak macicy
- ropniak jajowodu
- roponercze
- ropniak woreczka łzowego

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ropa ż., ropień m., ropienie n., zaropienie n., ropnica ż.

:: zdrobn. ropniaczek m.

czas. ropieć ndk., zaropieć dk.

przym. ropny, ropowy

Wiktionary

# ropnica

medycyna: ropnie przerzutowe

SJP.pl

Ropnica (łac. pyaemia) – rodzaj posocznicy, wywołanej przez krążące we krwi bakterie ropotwórcze i prowadzącej do powstania ropni przerzutowych (łac. abscessus metastatici).

Wikipedia

# ropny

o ranach: taki, w którym występuje ropa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z wytwarzaniem ropy

(1.2) chem. dotyczący ropy naftowej

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ropieć

rzecz. ropień mrz., ropniak mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ropiejący

Wiktionary

# ropociąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rurociąg do transportu ropy naftowej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈpɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: ropoćõŋk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naftociąg

Wiktionary

# ropocice

wieś w Polsce

SJP.pl

Ropocice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Secemin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

# ropodajny

obfitujący w ropę naftową, dostarczający ropy naftowej; naftodajny, naftonośny, roponośny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o terenach, skałach itp. zawierający złoża ropy naftowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sława ropodajnej gleby wokół lotniska rosła z miesiąca na miesiąc.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔˈdajnɨ, AS: ropodai ̯ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roponośny, naftonośny, naftodajny

Wiktionary

# ropomacicze

infekcja macicy występująca często u suczek, które nie były poddane kastracji chirurgicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wet. ropne zapalenie układu rozrodczego występujące u zwierząt domowych, związane z nagromadzeniem wydzieliny gruczołowej we wnętrzu macicy

Wiktionary

# ropomasowiec

statek wodny do przewozu ciekłego paliwa

SJP.pl

# ropomocz

występowanie w moczu dużej ilości białych krwinek oraz bakterii, oznaczające zapalenie dróg moczowych; pyuria

SJP.pl

Ropomocz (łac. pyuria) – obecność leukocytów (leukocyturia) oraz drobnoustrojów (wirusów, bakterii, grzybów lub pasożytów) w moczu, jeśli ich obecność powoduje zmętnienie lub inną zmianę barwy czy zapachu. Jest to zwykle związane z występowaniem znacznych ilości powyższych składników w moczu.

Wikipedia

# roponercze

choroba nerek, będąca powikłaniem wodonercza

SJP.pl

W niektórych przypadkach, przy istniejącym zakażeniu, gromadzący się w nadmiarze w miedniczce nerkowej mocz może przybierać charakter treści ropnej. Stan taki nazywamy roponerczem (łac. pyonephrosis). Objawia się on przede wszystkim znacznym nasileniem bólów i opornymi zazwyczaj na leczenie bakteriobójcze stanami septycznymi. Zmiany w moczu wyrażają się podwyższoną liczbą krwinek białych i bakterii w osadzie moczu.

Wikipedia

# roponośność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest roponośne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. roponośny

przysł. roponośnie

Wiktionary

# roponośny

obfitujący w ropę naftową, dostarczający ropy naftowej; naftodajny, naftonośny, ropodajny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o terenach, skałach itp. zawierający złoża ropy naftowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dodajmy, że Ignacy Łukasiewicz przeniósł się do Gorlic, by być bliżej terenów roponośnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔ̃ˈnɔɕnɨ, AS: ropõnośny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roponośność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ropodajny, naftonośny, naftodajny

Wiktionary

# ropopochodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ropopochodne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ropopochodny

Wiktionary

# ropopochodny

przymiotnik

(1.1) powstały w wyniku przetwarzania ropy naftowej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔpɔˈxɔdnɨ, AS: ropopoχodny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ropopochodność ż.

Wiktionary

# roporudomasowiec

statek wodny do przewozu ciekłego paliwa i rudy; rudoropomasowiec

SJP.pl

Roporudomasowiec, OBO (ang. Oil-Bulk-Ore) – statek przystosowany do przewozu ropy naftowej, rudy i węgla.

Wikipedia

# ropostek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. obecność ropy w komorze przedniej oka;

Wiktionary

Ropostek (łac. hypopyon) – obecność ropy (wysięku leukocytarnego) w komorze przedniej oka, zwykle towarzyszy mu zaczerwienienie spojówki i leżącej pod nią nadtwardówki. Jest to objaw zapalenia tęczówki i ciałka rzęskowego. Wysięk gromadzi się na dole z powodu grawitacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W komorze przedniej stwierdza się obecność komórek zapalnych oraz wysięku mogącego przybrać formę ropostka […].

Wiktionary

# ropotamo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w południowo-wschodniej Bułgarii, uchodząca do Morza Czarnego;

Wiktionary

Ropotamo (bułg. Ропотамо, gr. Ροπόταμος – Ropotamos, tur. Kargan) – rzeka w południowo-wschodniej Bułgarii, uchodzi bezpośrednio do Morza Czarnego. Długość – 48,5 km.

Ropotamo ma źródła w strandżańskim paśmie Bosna. Płynie na północny wschód, przełamuje się przez nadmorskie wzgórza Medni Rid i uchodzi do Morza Czarnego przez szeroki, zabagniony liman na północ od przylądka św. Dymitra. Ujściowy odcinek rzeki jest objęty urzędową ochroną jako Rezerwat Ropotamo.

Wikipedia

# ropotok

powierzchowne zapalenie ropne w błonach śluzowych; wysięk ropny

SJP.pl

Ropotok (łac. pyorrh(o)ea) – nieodgraniczone zapalenie ropne, w którym ropa gromadzi się na błonach śluzowych lub wypływa przez naturalne otwory

Do ropotoków zalicza się m.in.:

- ropotok oczodołu
- ropotok uszny
- ropotok zębowy

Wikipedia

# ropotwórczy

biorący udział w powstawaniu ropy

SJP.pl

# ropowica

ropne, szerzące się zapalenie tkanek miękkich, zwłaszcza tkanki łącznej; flegmona, phlegmone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zapalenie ropne w obrębie luźnej tkanki łącznej jakiejś okolicy ciała

Wiktionary

Ropowica, flegmona (łac. phlegmone) – zapalenie ropne, nieodgraniczone tkanką włóknistą czy ziarniną, obejmujące różne warstwy danego narządu i dotyczące luźnej tkanki łącznej, często podskórnej, wywołane mieszaniną drobnoustrojów, wśród których najczęstsze są paciorkowce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podajcie przykłady ropnia, ropniaka i ropowicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔˈvʲit͡sa, AS: ropovʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ropowiczy, ropowicowy

rzecz. ropień mrz.

czas. ropieć

Wiktionary

# ropowicowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ropowicą, dotyczący ropowicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ropowica ż.

Wiktionary

# ropowiec

statek dostosowany do przewozu ropy naftowej; rodzaj tankowca (zbiornikowca)

SJP.pl

# ropowy

napędzany lub ogrzewany ropą naftową

SJP.pl

# ropozależny

taki, którego działalność uzależniona jest od dostarczania ropy naftowej

SJP.pl

# ropski

dotyczący Ropy, związany z Ropą

SJP.pl

# ropuch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. samiec ropuchy

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: ropucha

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy dostali się do miasta, poszli wprost na dworzec, gdzie umieścili Ropucha w poczekalni drugiej klasy, dając dwa pensy tragarzowi aby go miał na oku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ropucha ż., ropuszka ż.

przym. ropuszy, ropuchowaty

Wiktionary

# ropucha

1. lądowy płaz bezogonowy, podobny do żaby lecz większy, pokryty chropowatą skórą z licznymi gruczołami, często jadowymi;
2. pogardliwie o kimś brzydkim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: ropuch

Wiktionary

Ropuchowate, ropuchy właściwe (Bufonidae) – rodzina płazów z rzędu płazów bezogonowych (Anura).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W jaki sposób można odróżnić ropuchę od żaby?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈpuxa, AS: ropuχa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ropuch mzw.

:: zdrobn. ropuszka ż.

przym. ropuszy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|parszywo żaba.

Wiktionary

# ropuchowate

rodzina płazów bezogonowych; ropuchy właściwe

SJP.pl

Ropuchowate, ropuchy właściwe (Bufonidae) – rodzina płazów z rzędu płazów bezogonowych (Anura).

Wikipedia

# ropuchowaty

1. przypominający z wyglądu ropuchę;
2. o cechach ropuchowatych (rodzina płazów)

SJP.pl

# ropuszanka

mucha ropuszanka - gatunek muchówki z rodziny plujkowatych

SJP.pl

# ropuszek

zdrobnienie od: ropucha

SJP.pl

# ropuszka

zdrobnienie od: ropucha

SJP.pl

# ropuszki

zdrobnienie od: ropucha

SJP.pl

# ropuszkowate

rodzina płazów bezogonowych; krągłojęzyczne

SJP.pl

Ropuszkowate, krągłojęzyczne (Alytidae) – rodzina płazów z rzędu płazów bezogonowych (Anura).

Wikipedia

# ropuszkowaty

o cechach ropuszkowatych (rodzina płazów)

SJP.pl

# ropusznik

ropusznik beta - gatunek ryby z rodziny batrachowatych; ropusznik świszczący

SJP.pl

# ropuszy

dotyczący ropuchy, charakterystyczny dla ropuchy

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do ropuchy

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący ropuchy, określający ropuchę, używany przy ropusze

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla ropuchy, mający cechy ropuchy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Dziś rano — ciągnął dalej Borsuk, zasiadając na fotelu — dowiedziałem się z pewnego źródła, że mają przysłać na próbę do „Ropuszego Dworu”, nowy samochód o niezwykle potężnym motorze.

(2.1) Wpatrywała się we mnie tymi swoimi ropuszymi oczyskami, co miałem zrobić, zgodziłem się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ropuch mzw., ropucha ż.

Wiktionary

# roquefort

gatunek sera owczego o ostrym smaku, porośniętego pleśnią; rokfor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. ostry w smaku ser z charakterystycznymi żyłkami niebieskozielonej pleśńeśni wytwarzany z mleka owczego;

Wiktionary

- Roquefort – francuski ser, którego nazwa pochodzi od miejscowości Roquefort-sur-Soulzon
- Roquefort (Landy) – francuska gmina w regionie Akwitania
- Roquefort (Lot i Garonna) – francuska gmina w regionie Akwitania
- Roquefort (Gers) – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nakroiłem trochę roqueforta i salami, może spróbujesz?

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rokfor

Wiktionary

# ror

rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, typ rachunku przeznaczony dla osób fizycznych

SJP.pl

# roraima

[czytaj: rorajma]
1. stan Brazylii;
2. wodospad w Gujanie;
3. płaskowyż na Wyżynie Gujańskiej

SJP.pl

- Roraima – stan Brazylii
- Roraima – płaskowyż na Wyżynie Gujańskiej
- Roraima – wodospad na rzece Potaro w Gujanie
- Roraima – rodzaj chrząszczy z rodziny osuszkowatych

Wikipedia

# rorancki

związany z rorantystami - chórem kościelnym, uczestniczącym w odprawianiu rorat

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) rel. należący do rorantystów

przymiotnik relacyjny

(2.1) rel. dotyczący rorantystów, związany z rorantystami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., roratka ż., rorantysta mos., roranteria ż.

przysł. rorancko

przym. roratni, roratny

Wiktionary

# rorancko

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny dla rorantystów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., rorantysta mos., roratka ż.

przym. rorancki, roratni, roratny

Wiktionary

# roranteria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rel. grupa duchownych lub chórzystów uczestnicząca w mszy roratniej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., rorantysta mos., roratka ż.

przym. rorancki, roratni, roratny

Wiktionary

# rorantyści

członek chóru kościelnego, uczestniczącego w odprawianiu rorat

SJP.pl

# rorantysta

członek chóru kościelnego, uczestniczącego w odprawianiu rorat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rel. duchowny lub członek chóru zobowiązany do uczestnictwa w mszach roratnich

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kapelę rorantystów przy Kaplicy Zygmuntowskiej ustanowił król Zygmunt Stary.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rorancki, roratni, roratny

przysł. rorancko

rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., roratka ż., roranteria ż.

Wiktionary

# rorat

msza odprawiana w adwencie wczesnym rankiem

SJP.pl

# roratka

świeca zapalana na ołtarzu podczas wczesnej mszy adwentowej ku czci Matki Boskiej; świeca roratna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. rel. biała lub jasnożółta świeca zapalana dodatkowo podczas rorat, ozdobiona białą lub niebieską wstążką i zielenią, symbolizująca Najświętszą Maryję Pannę;

Wiktionary

Świeca roratna, roratka, przest. roratnica, pot. świeca roratnia – świeca adwentowa umieszczana i palona w świątyniach w czasie mszy roratnych zgodnie z tradycją Kościoła katolickiego.

Świeca jest koloru białego, bądź jasnożółtego. Przewiązuje się ją białą lub niebieską wstążką i dekoruje zielenią (przeważnie mirtem). W kościołach umieszcza się ją obok ołtarza. Natomiast w domu stawia się ją na ołtarzyku domowym i najczęściej umieszcza obok figurki lub obrazu Matki Bożej. Zapala się ją w czasie wieczornic i modlitw porannych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kościelny ustawił roratkę na stopniu komunijnym.

(1.1) W czasie rorat zapala się dodatkowo specjalną świecę, zwaną roratką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roratnik mos., roraty nmos., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m.

przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

przysł. rorancko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) świeca roratna; przest. roratnica

Wiktionary

# roratni

→ roraty; roratni

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z roratami, dotyczący rorat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kazio zaraz po mszy roratniej pobiegł do szkoły.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roraty lm nm., roratnik m., roratnica ż., roratka ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m., roratowanie n.

czas. roratować ndk.

przym. roratny, roratowy, rorancki

przysł. rorancko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roratny, przest. roratowy

Wiktionary

# roratnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rel. świeca zapalana podczas mszy roratnich

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roratka ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta mos., roratnik mos., roratowanie n., roraty lm nm.

czas. roratować ndk.

przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

przysł. rorancko

Wiktionary

# roratnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. obraź. ironiczne określenie katolików używane przez protestantów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roratka ż., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta mos., roratowanie n., roraty lm nm.

czas. roratować ndk.

przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

przysł. rorancko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) katolik, obraź. katol

Wiktionary

# roratność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest roratnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roratnik mos., roratnica ż., roratka ż., roraty lm nm.

przym. roratny, roratowy, roratni

Wiktionary

# roratny

→ roraty; roratni

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z roratami, dotyczący rorat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈratnɨ, AS: roratny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roratnik mos., roraty nmos., roratka ż., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m.

przym. rorancki, roratni, roratowy

przysł. rorancko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. roratni; przest. roratowy

Wiktionary

# roratowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. związany z roratami, dotyczący rorat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roratność ż., roratnica ż., roratka ż., roratnik mos., roraty lm nm.

czas. roratować ndk.

przym. roratni, roratny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roratni, roratny

Wiktionary

# roraty

msza odprawiana w adwencie wczesnym rankiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rel. w Kościele katolickim wczesna msza poranna ku czci Najświętszej Maryi Panny odprawiana w adwencie; ; Gloger.

Wiktionary

Roraty, msza roratna, pot. msza roratnia – pierwsza msza przed lub o wschodzie słońca w okresie adwentu. Jest to msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie.

Nazwa mszy pochodzi od jej introitu, który zaczyna się od słów rorate cæli desuper (‘spuśćcie rosę niebiosa’). Charakterystycznym elementem rorat jest zapalanie świecy, zwanej roratką (świecą roratną). Świeca ta umieszczana jest w pobliżu ołtarza jedynie w adwencie. Symbolizuje Najświętszą Maryję Pannę. Współcześnie z uwagi na udział dzieci i młodzieży roraty odprawia się często wieczorem. W niektórych parafiach dzieci przychodzą na msze roratne z zaświeconymi lampionami. Dawniej msza odprawiana była codziennie, również poza okresem adwentu. Jak silna była tradycja mszy roratnej w dawnej Polsce, świadczyć może kapela rorantystów na Wawelu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas całego adwentu, oprócz niedziel i święta Niepokalanego Poczęcia, odprawiane są roraty.

(1.1) W czasie rorat zapala się dodatkowo specjalną świecę, zwaną roratką.

(1.1) Michaś przez cały adwent chodził do kościoła na roraty.

(1.1) (…) o świtaniu się zrywał, kiedy przedzwaniali na roraty (…).

(1.1) Udział w roratach, które tradycyjnie zaczynają się o godz. 6.30, to dla wielu wiernych prawdziwe wyzwanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈratɨ, AS: roraty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roratka ż., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m., roratnik m., roratowanie n.

czas. roratować ndk.

przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

przysł. rorancko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) msza roratna

Wiktionary

# rorcanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. klucz do rur

Wiktionary

# rorowiec

statek dostosowany do przewozu kontenerów; trejlerowiec, kontenerowiec

SJP.pl

Ro-ro (od ang. roll-on / roll-off) – typ statku towarowego, pasażersko-towarowego lub barki przystosowanego do przewożenia ładunków tocznych i pojazdów (samochodów osobowych, ciężarówek lub wagonów kolejowych).

W języku polskim takie jednostki są czasem określane jako „rorowce”.

Wikipedia

# rorschach

1. Hermann Rorschach (1884-1922), neurolog i psychiatra szwajcarski;
2. test, metoda Rorschacha - test psychologiczny do badania osobowości za pomocą kolorowych lub jednobarwnych plansz na podstawie analizy skojarzeń badanego na ich widok

SJP.pl

Rorschach − miasto i gmina we wschodniej Szwajcarii, w kantonie St. Gallen, w okręgu Rorschach. Leży nad Jeziorem Bodeńskim. W mieście rozwinął się przemysł hutniczy oraz spożywczy.

Wikipedia

# roś

1. moczyć, zwilżać;
2. o deszczu: padać drobnymi kroplami; mżyć, dżdżyć, kropić, siąpić;
3. poddawać słomę obróbce wstępnej w celu oddzielenia włókna od części zdrewniałych rośliny;
4. rosić się - pokrywać się kroplami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru;

Wiktionary

Roś (również Jezioro Warszawskie, niem. Rosch See, Warschau See) – jezioro położone na Równinie Mazurskiej, w województwie warmińsko-mazurskim na południowy wschód od jeziora Śniardwy, ok. 2 km na północny wschód od miejscowości Pisz. Kształtem przypomina odrębne baseny, składa się z trzech prawie równoległych rynien połączonych łagodnymi zakolami. Łączna długość wszystkich rynien wynosi ok. 25 km. Ma dość rozbudowany system połączeń rzeczno-kanałowych z wieloma zbiornikami, m.in. Kanałem Jeglińskim poprzez jezioro Seksty z jeziorem Śniardwy.

Wikipedia

# ros.

skrót od: rosyjski

SJP.pl

skrót

(1.1) = rosyjski

Wiktionary

Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język z grupy wschodniosłowiańskiej, będący urzędowym w Rosji, Kirgistanie, Kazachstanie i na Białorusi, a także jednym z pięciu języków oficjalnych i jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się nim jako pierwszym językiem około 160 mln ludzi, a ogółem (według różnych źródeł) 260 mln. Zapisuje się cyrylicą, którą niejednokrotnie upraszczano na skutek reform ortograficznych.

Wikipedia

# rosa

krople wody na roślinach, gruncie bądź innych powierzchniach, osiadłe wskutek kondensacji pary wodnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

Wiktionary

Rosa – osad atmosferyczny w postaci kropel wody powstających na powierzchni skał, roślin i innych przedmiotów w wyniku skraplania się pary wodnej zawartej w powietrzu.

Rosa, podobnie jak mgła, powstaje w wyniku kondensacji pary wodnej w temperaturze niższej od punktu rosy. Zamarznięte kropelki rosy tworzące przezroczyste grudki lodu nazywane są białą rosą. Biała rosa występuje najczęściej jesienią i wiosną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tego ranka trawa była mokra od rosy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔsa, AS: rosa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zraszanie n., rosiczka ż., rosówka ż.

czas. zraszać

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. zraszanie n., rosiczka ż., rosówka ż.

czas. zraszać

frazeologia.

po rosie • nim słońce wzejdzie, rosa oczy wyje

etymologia.

etym|prasł|*rosa.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dew

* arabski: (1.1) ندى

* baskijski: (1.1) ihintz

* bułgarski: (1.1) роса ż.

* duński: (1.1) dug w.

* esperanto: (1.1) roso

* fiński: (1.1) kaste

* francuski: (1.1) rosée ż.

* gruziński: (1.1) ნამი

* gudźarati: (1.1) ઝાકળ ż. (jhākaḷa)

* hiszpański: (1.1) rocío m.

* islandzki: (1.1) dögg ż.

* jidysz: (1.1) טוי m. (toj)

* kaszubski: (1.1) rosa ż.

* kazachski: (1.1) шық

* litewski: (1.1) rasa ż.

* niemiecki: (1.1) Tau m., Schwitzwasser n.

* norweski (bokmål): (1.1) dugg m., dogg m./ż.

* norweski (nynorsk): (1.1) dogg ż.

* nowogrecki: (1.1) δροσιά ż.

* romansz: (1.1) rugada ż.

* rosyjski: (1.1) роса ż.

* słowacki: (1.1) rosa ż.

* szwedzki: (1.1) dagg w.

* udmurcki: (1.1) лысву

* ukraiński: (1.1) роса ż.

* węgierski: (1.1) harmat

* wilamowski: (1.1) taoj m., tau m.

* włoski: (1.1) rugiada ż.

źródła.

== rosa (język asturyjski.) ==

kolor|pink|czcionka=black|rosa (1.1).

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) róż (barwa)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rosada

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. rozsada, młode rośliny przeznaczone do sadzenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dostawszy od pana pozwolenie wyrwania flanców, czyli rosady z rzepiu pańskiego, za gęsto zasianego, korzystał z tego, narwał i posadził go na zimę (…).

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sadzonka, rozsada, rozsadka, rozsadnik, wysadek, wysadka

Wiktionary

# rosanna

obce imię żeńskie

SJP.pl

Rosanna – górski strumień lodowcowy w Alpach, Austrii, Tyrolu, na terenie powiatu Landeck, o długości ok. 35 km. Wraz z Trisanną tworzy rzekę Sannę. Między źródłem a gminą Sankt Anton am Arlberg jest sztucznie spiętrzona, celem regulacji przeciwpowodziowej.

Wikipedia

# rosanów

Rosanów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Zgierz.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

W Rosanowie znajduje się cmentarz ewangelicki, na terenie którego zlokalizowana jest niewielka kwatera wojenna żołnierzy niemieckich z czasów I wojny światowej.

Wikipedia

# rosario

1. miasto w Argentynie;
2. miasto w Urugwaju

SJP.pl

Rosario – miasto we wschodniej Argentynie, w prowincji Santa Fe, na prawym brzegu Parany. W 2010 roku liczyło ok. 948 tys. mieszkańców. Trzecie co do wielkości miasto kraju. Ważny ośrodek finansowy i przemysłowy (przemysł spożywczy, metalowy, chemiczny, papierniczy, maszynowy), port handlowy dostępny dla statków oceanicznych, węzeł kolejowy i drogowy (Droga Panamerykańska). W mieście działa uniwersytet, mieszczą się tu także liczne biblioteki i muzea. Na obrzeżach mieści się port lotniczy. Najbardziej znane budowle to Pałac Miejski (1896), katedra (koniec XIX wieku) i pomnik El Monumento Nacionale a la Bandera (1957). W mieście znajduje się polski konsulat honorowy, a także siedziba Free Software Foundation Latin America.

Wikipedia

# rosarium

ogród lub miejsce w ogrodzie, w którym rosną róże; rozarium, różanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. ogród lub jego część przeznaczona do hodowli róż;

Wiktionary

Rozarium (łac. rosarium), różanka, ogród różany – ogród lub jego część, gdzie uprawiane i eksponowane są kolekcje róż. Rozaria cechują się zwykle bogactwem kultywarów tego rodzaju. W Europie rozaria istniały od średniowiecza, a rozpowszechniły się w XIX wieku. Za jeden z pierwszych wyspecjalizowanych ogrodów różanych uważany jest ten założony przez pierwszą żonę Napoleona Bonaparte Joséphine de Beauharnais w La Malmaison (Francja). W chwili jej śmierci, w 1814 roku, w ogrodzie, prezentowane zarówno w donicach jak i na rabatach, rosło około 400, czyli wszystkie dostępne wówczas odmiany róż. Obecnie w dalszym ciągu istnieje tam rozarium, jednak ma ono niewiele wspólnego ze swoim słynnym pierwowzorem. O ile w ciągu XIX wieku róże uprawiano zwykle w rozariach, w ciągu XX wieku ich znaczenie zmalało, a róże znalazły zastosowanie w urządzaniu rozmaitych terenów zielonych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) rozarium

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) ogród

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. różyczka ż., Róża ż., rozarium n., Rozalinda ż., Rozalia ż., Rozalka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|rosarium.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|rozarium.

źródła.

== rosarium (język czeski.) ==

thumb|rosarium (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ogrod. rosarium, rozarium

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈsarʲjũm, AS: rosarʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różyczka ż., Róża ż., rozarium n., Rozalinda ż., Rozalia ż., Rozalka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozarium

Wiktionary

# rosati

- Dariusz Rosati – polski ekonomista i polityk
- Teresa Rosati – polska projektantka mody
- Weronika Rosati – polska aktorka
- Antonio Rosati – włoski piłkarz
- Joseph Rosati – amerykański biskup

Wikipedia

# rosatom

państwowa korporacja zarządzająca energetyką nuklearną w Rosji

SJP.pl

Rosatom (ros. Росатом), Państwowa Korporacja Energii Jądrowej „Rosatom” (ros. Государственная корпорация по атомной энергии «Росатом») – rosyjska państwowa grupa kapitałowa zrzeszają przedsiębiorstwa i instytucje naukowe, w tym wszystkie niezwiązane z wojskiem spółki zajmujące się energią jądrową na terytorium Federacji Rosyjskiej, przemysłowy kompleks broni jądrowej, instytucje naukowo-badawcze oraz rosyjską flotę lodołamaczy o napędzie atomowym.

Wikipedia

# rosbanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. kolej. przemysłowa kolej konna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez ponad sto lat górnośląska rosbanka zwiększała przewozy i była dochodowa.

Wiktionary

# róść

tyle co: rosnąć

SJP.pl

czasownik

(1.1) rosnąć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruɕt͡ɕ, AS: ruść

Wiktionary

# rościan

tropikalne, dzikie drzewo z rodziny wełniakowatych, o wysokości do 40 metrów, rosnące m.in. na Sumatrze i Borneo; durian

SJP.pl

# rościć

zgłaszać prawa do czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zgłaszać prawa, pretensje do czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roszczenie n., roszczeniowość ż.

przym. roszczeniowy

przysł. roszczeniowo

Wiktionary

# rościce

Rościce – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Żary.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# rościeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rdzewieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|rościeć.

Wiktionary

# roścież

dawniej: ościeże - wewnętrzna powierzchnia otworu okiennego lub drzwiowego; oścież; rozcież

SJP.pl

# rościgniew

imię męskie

SJP.pl

Rościgniew – staropolskie imię męskie, złożone z członów Rości- ("rośnie") oraz -gniew ("gniew"). Może oznaczać "ten, którego gniew jest silny".

Rościgniew imieniny obchodzi 31 stycznia i 4 września.

Wikipedia

# rościgniewa

imię żeńskie

SJP.pl

# rościgniewiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rościgniewy lub z nią związany

SJP.pl

# rościgniewostwo

Rościgniew z małżonką; Rościgniewowie

SJP.pl

# rościgniewowie

Rościgniew z małżonką; Rościgniewostwo

SJP.pl

# rościgniewowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rościgniewa lub z nim związany

SJP.pl

# rościmin

Rościmin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Mrocza. Co roku w czerwcu jest tam organizowana "Rościminiada sobótkowa" z okazji rozpoczęcia lata. W północ od wsi znajduje się Jezioro Rościmińskie Duże a na południe Jezioro Rościmińskie Małe.

Wikipedia

# rościmir

dawne imię męskie

SJP.pl

# rościn

## Miejscowości w Polsce

W@g TERYT jest ich 2

- Rościn – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Drawno
- Rościn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz

## Zobacz też

- Rościnno, Rościno, Rościnko

Wikipedia

# rościnno

Rościnno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Skoki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

# rościno

Rościno (niem. Rostin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Białogard. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 199 mieszkańców. Miejsce budowy pierwszej na świecie tzw. podwodnej elektrowni wodnej.

Wikipedia

# rościszewo

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Rościszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Rościszewo
- Rościszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie

- Rościszewo – dawna gromada

Zobacz też
  Nowe Rościszewo

Wikipedia

# rościszewski

przymiotnik od: Rościszewo

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Rościszewski – polski prawnik, adwokat, członek Trybunału Stanu
- Fabian Rościszewski – polski urzędnik, poseł na Sejm
- Hipolit Rościszewski – polski nauczyciel
- Jan Emeryk Rościszewski – polski przedsiębiorca i dyplomata
- Jerzy Rościszewski – polski rolnik, bankowiec i samorządowiec
- Witold Rothenburg-Rościszewski – polski adwokat, działacz Obozu Narodowo-Radykalnego.

Wikipedia

# rościsław

imię męskie

SJP.pl

- Rościsław (imię)
- Rościsław (książę wielkomorawski)
- Rościsław I Michał (zm. 1167) – wielki książę kijowski
- Rościsław Rurykowicz książę przemyski
- Rościsław – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Rościsław – słowacki biskup prawosławny

Wikipedia

# rościsława

imię żeńskie

SJP.pl

Rościsława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Rości- ("rośnie") oraz -sława ("sława"). Może oznaczać "ta, której sława rośnie". Od tego imienia mogły pochodzić formy skrócone typu Rosława. W źródłach polskich poświadczone w XII wieku.

Rościsława imieniny obchodzi 7 października.

Męski odpowiednik: Rościsław

Wikipedia

# rościsławice

Rościsławice (niem. Riemberg) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Od nazwy wsi, pochodzi nazwa mezoregionu fizycznogeograficznego Wysoczyzna Rościsławicka.

Wikipedia

# rościsławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rościsławy lub z nią związany

SJP.pl

# rościsławostwo

Rościsław z małżonką; Rościsławowie

SJP.pl

# rościsławowie

Rościsław z małżonką; Rościsławostwo

SJP.pl

# rościsławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rościsława lub z nim związany

SJP.pl

# rose

## Geografia

### Samoa

- Rose Atoll – atol położony w archipelagu Samoa

### Senegal

- Rose (Retba) – słone jezioro

### Stany Zjednoczone

- Rose – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
- Rose – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Mayes
- Rose – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waushara
- Rose (ang. Rose Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Shelby
- Rose (ang. Rose Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Oakland
- Rose (ang. Rose Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Ogemaw
- Rose (ang. Rose Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
- Rose (ang. Rose Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman
- Rose (ang. Rose Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Carroll
- Rose (ang. Rose Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Jefferson
- Rose (ang. Rose Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Lyman
- Rose (ang. Rose Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waushara

Wikipedia

# roseau

[czytaj: roZO] stolica Dominiki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Dominiki;

Wiktionary

Roseau – stolica, a zarazem największe miasto Wspólnoty Dominiki – wyspiarskiego państwa leżącego w Archipelagu Małych Antyli u ujścia rzeki Roseau do Morza Karaibskiego. Dawniej nosiło nazwę Charlotte Town. Ośrodek administracyjny parafii świętego Jerzego.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) Roseau

* czeski: (1.1) Roseau

* łaciński: (1.1) Rosena

* słowacki: (1.1) Roseau

* szwedzki: (1.1) Roseau n.

* ukraiński: (1.1) Розо

źródła.

== Roseau (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Roseau

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) Roseau

* czeski: (1.1) Roseau

* łaciński: (1.1) Rosena

* słowacki: (1.1) Roseau

* szwedzki: (1.1) Roseau n.

* ukraiński: (1.1) Розо

źródła.

== Roseau (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Roseau

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rosemary

imię żeńskie

SJP.pl

# rosenberg

nazwisko

SJP.pl

Rosenberg, niem. Różana Góra.

Wikipedia

# rosenkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# rosenthal

Maurycy Rosenthal (1862-1946), pianista polski

SJP.pl

Rosenthal to niemieckie słowo oznaczające „dolina różana”; nazwa licznych miejscowości oraz popularne nazwisko.

Wikipedia

# roseola

w medycynie: choroba charakteryzująca się drobnymi różowosinawymi plamkami na skórze, znikającymi po ich naciśnięciu; jeden z objawów duru plamistego

SJP.pl

# rosgwardia

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) = wojsk. polit. adm. Federalna Służba Wojsk Gwardii Narodowej Rosji;

Wiktionary

Federalna Służba Wojsk Gwardii Narodowej Rosji (ros. Федеральная служба войск национальной гвардии Российской Федерации, w skrócie Rosgwardia (ros. Росгвардия)) – federalna służba rosyjska, powstała w kwietniu 2016 roku. Stała się największą spośród struktur bezpieczeństwa wewnętrznego w Rosji.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rosgwardzista m.

przym. rosgwardyjski

Wiktionary

# roshar

[czytaj: ros-har] włosie końskie używane dawniej do wyściełania mebli lub wyrobu materaców

SJP.pl

Wikipedia

# rosi

człowiek, który osiągnął oświecenie i naucza innych; mistrz zen

SJP.pl

- Rosi
- Aleandro Rosi – piłkarz włoski grający na pozycji bocznego pomocnika
- Francesco Rosi – włoski reżyser i scenarzysta filmowy
- Gianfranco Rosi – włoski reżyser, scenarzysta, operator i producent filmowy

Wikipedia

# rosiak

nazwisko

SJP.pl

- Rosiak – polskie nazwisko

Osoby o nazwisku Rosiak:

- Barbara Rosiak (ur. 1955) – polska artystka grafik
- Ewa Rosiak (ur. 1991) – polska lekkoatletka
- Dariusz Rosiak (ur. 1962) – polski dziennikarz
- Janusz Rosiak (ur. 1946) – polski chemik
- Jerzy Rosiak (ur. 1946) – polski inżynier i polityk
- Małgorzata Rosiak (ur. 1977) – polska zawodniczka uprawiająca snowboard
- Marek Rosiak (ujednoznacznienie)
- Mariusz Rosiak (ur. 1973) – polski piłkarz
- Michał Rosiak (ujednoznacznienie)
- Paweł Rosiak (1894-1930?) – polski komunista
- Stefan Rosiak (1897-1973) – polski historyk

Wikipedia

# rosić

1. moczyć, zwilżać;
2. o deszczu: padać drobnymi kroplami; mżyć, dżdżyć, kropić, siąpić;
3. poddawać słomę obróbce wstępnej w celu oddzielenia włókna od części zdrewniałych rośliny;
4. rosić się - pokrywać się kroplami

SJP.pl

# rosica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie wierchniedźwińskim obwodu witebskiego na Białorusi, przy granicy z Łotwą;

Wiktionary

- Rosica – rzeka, dopływ Jantry
- Rosica – struga, dopływ Wisły
- Rosica – struga, dopływ Wkry
- Rosica – wieś w Bułgarii, w obwodzie Dobricz
- Rosica – wieś w Bułgarii, w obwodzie Wielkie Tyrnowo
- Rosica – wieś w Bułgarii, w obwodzie Tyrgowiszte
- Rosica – wieś w rejonie witebskim, miejsce męczeństwa błogosławionych Jerzego i Antoniego
- Rosica – wieś w Serbii, w okręgu rasińskim, w mieście Kruševac

Wikipedia

# rosicki

nazwisko

SJP.pl

# rosiczka

zielna, mięsożerna roślina (aktywnie chwytająca owady i inne małe zwierzęta) z rodziny rosiczkowatych, rosnąca głównie na bagnach i torfowiskach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Drosera|L.|ref=tak., rodzaj roślin owadożernych z rodziny rosiczkowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju rosiczka (1.1)

Wiktionary

Rosiczka (Drosera L.) – rodzaj roślin owadożernych z rodziny rosiczkowatych obejmujący ok. 250 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, przy czym większość gatunków rośnie w Australii, liczne w Afryce i Ameryce Południowej, a stosunkowo nieliczne na półkuli północnej. W Europie (także w Polsce) występują tylko trzy gatunki – rosiczka okrągłolistna D. rotundifolia, długolistna D. anglica i pośrednia D. intermedia. Rosiczki zasiedlają rozmaite siedliska, zwykle ubogie i przynajmniej okresowo wilgotne. Gatunki europejskie są charakterystycznym elementem flory torfowisk. Rośliny te mają liście pokryte włoskami gruczołowymi, wydzielającymi lepką ciecz wabiącą i unieruchamiającą drobne zwierzęta, które następnie są trawione.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rosa ż., roszenie n., zraszanie n., zroszenie n., rosiczkowate nmos., zraszacz m., rosówka ż.

czas. rosić ndk., zraszać ndk., zrosić dk.

przym. rosiczkowy, rosiczkowaty

Wiktionary

# rosiczkowate

rodzina roślin mięsożernych rosnących w krajach umiarkowanych i subtropikalnych; należą do niej między innymi: rosiczka, muchołówka

SJP.pl

Wikipedia

# rosiczkowaty

o cechach rosiczkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# rosieć

pokrywać się rosą; rosić się

SJP.pl

# rosiek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Rosiek – polski duchowny polskokatolicki
- Barbara Rosiek – polska psycholog kliniczna, pisarka i poetka
- Kamil Rosiek – polski biathlonista i biegacz narciarski, paraolimpijczyk
- Stanisław Rosiek – polski historyk literatury, pisarz, wydawca, wykładowca

Wikipedia

# rosiewicz

nazwisko

SJP.pl

# rosik

nazwisko

SJP.pl

- Joanna Rosik (ur. 1981) – polska piłkarka ręczna
- Mariusz Rosik (ur. 1968) – polski duchowny katolicki
- Stanisław Rosik (ur. 1969) – polski historyk

Wikipedia

# rosikoń

w gwarze śląskiej: koniczyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. koniczyna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koniczyna, kraśka, rasikoń, krasikoń

Wiktionary

# rosin

Rosin (niem. Rissen) – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Świebodzin.

W latach 1945–54 siedziba gminy Rosin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# rosiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Rosiński − polski kierowca, działacz opozycyjny
- Andrzej Rosiński − polski oficer marynarki i inżynier techniki nawigacji
- Andrzej Rosiński − polski historyk i dyplomata
- Bolesław Rosiński − polski antropolog
- Franciszek Rosiński − rzymskokatolicki duchowny, zakonnik, antropolog i etnolog
- Grzegorz Rosiński − polski rysownik komiksowy, grafik i malarz
- Jan Rosiński − polski chemik i fizyk atmosfery
- Janusz Wojciech Rosiński − polski poeta, prozaik
- Marian Rosiński − polski inżynier, profesor
- Tomasz Rosiński − polski piłkarz ręczny
- Wojciech Rosiński − polski koszykarz, olimpijczyk
- Zbigniew Rosiński − polski przedsiębiorca, polityk i urzędnik państwowy

Wikipedia

# rosisty

1. obficie pokryty rosą;
2. podobny do rosy; kroplisty;
3. włośnianka rosista - gatunek grzybów z rodziny strzępiakowatych

SJP.pl

# rosja

państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie; Federacja Rosyjska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Wiktionary

Rosja, Federacja Rosyjska (ros. Россия, Rossija, wymowa; ros. Российская Федерация, Rossijskaja Fiedieracyja, wymowa) – państwo federacyjne rozciągające się od Europy Wschodniej (z eksklawą w Europie Środkowej) przez północną część Azji do Oceanu Spokojnego, składające się według swojej konstytucji z 85 podmiotów federalnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rosja jest krajem eurazjatyckim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔsʲja, AS: rosʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wszechruś ż., rosyjszczyzna ż., Rusin ż., Rosjanin m., Rosjanka ż., rosyjski mrz., rosyjskość ż.

przym. rosyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Federacja Rosyjska; gw-pl|Górny Śląsk|Rosyjo.

Wiktionary

# rosjaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: Rosjanka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rosjanka ż.

Wiktionary

# rosjanin

obywatel Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Wiktionary

Rosjanie (ros. русские trb. russkije trl. russkie) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię z Nadniestrzem oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W kamienicy naprzeciwko zamieszkał Rosjanin z rodziną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈsʲjä̃ɲĩn, AS: rosʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rosja ż., rosyjski m.

:: fż. Rosjanka ż.

przym. rosyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pogard. kacap, pogard. rusek, pogard. ruski, gwara. przestępcza: gwara. żołnierska: moch, przest. Moskal; gw-pl|Górny Śląsk|Rus.

Wiktionary

# rosjanka

obywatelka Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Rosji

(1.2) etn. kobieta narodowości rosyjskiej

Wiktionary

Rosjanie (ros. русские trb. russkije trl. russkie) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię z Nadniestrzem oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ona jest Rosjanką i mieszka w Polsce już trzy lata.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈsʲjãŋka, AS: rosʹi ̯ãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rosyjski m., Rosja ż.

:: fm. Rosjanin m.

przym. rosyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Ruska.

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|Ruska.

Wiktionary

# rosjoznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o Rosji i o tym, co rosyjskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie politologicznej, filologicznej, historycznej i kulturowej wiedzy o Rosji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsʲjɔˈznaft͡sa, AS: rosʹi ̯oznafca

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rosjoznawczy

rzecz. rosjoznawstwo, rosjoznawczyni

Wiktionary

# rosjoznawczy

związany z nauką o Rosji i o tym, co rosyjskie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od rosjoznawstwo

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsʲjɔˈznaft͡ʃɨ, AS: rosʹi ̯oznafčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rosjoznawstwo, rosjoznawca, rosjoznawczyni

Wiktionary

# rosjoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o Rosji i o tym, co rosyjskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka w zakresie politologicznej, filologicznej, historycznej i kulturowej wiedzy o Rosji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsʲjɔznafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: rosʹi ̯oznafčỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rosjoznawczy

rzecz. rosjoznawstwo, rosjoznawca

Wiktionary

# rosjoznawstwo

1. nauka o Rosji i o tym, co rosyjskie;
2. kierunek studiów w szkole wyższej poświęcony tej nauce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dyscyplina naukowa obejmująca politologiczną, filologiczną, historyczną i kulturową wiedzę o Rosji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsʲjɔˈznafstfɔ, AS: rosʹi ̯oznafstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rosjoznawczy

rzecz. rosjoznawca, rosjoznawczyni

Wiktionary

# roskilde

[czytaj: ROSkile] miasto w Danii

SJP.pl

Roskilde – duńskie miasto położone na Zelandii, 30 km na zachód od Kopenhagi, w regionie Zelandia, siedziba gminy Roskilde. Obecnie miasto liczy ponad 45 tys. mieszkańców i funkcjonuje jako miasto satelickie Kopenhagi. Roskilde leży na ruchliwej trasie kolejowej z Kopenhagi na Jutlandię, obsługiwanej przez liczne połączenia lokalne i dalekobieżne. W mieście znajduje się też krajowe lotnisko cywilne, z reguły nie obsługujące ruchu turystycznego. W mieście rozwinął się przemysł papierniczy, poligraficzny, maszynowy, spożywczy oraz hutniczy.

Wikipedia

# rosko

- Rosko – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń
- Rosko – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń

- Rosko – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934–1954
- Rosko – dawna gromada
- Rosko – przystanek kolejowy we wsi Rosko

Wikipedia

# roskosz

nazwisko

SJP.pl

- Wieś:
  - Roskosz – w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Biała Podlaska
- dzielnica:
  - Roskosz – dzielnica Siedlec

Wikipedia

# rośl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. pęd roślinny, gałązka

(1.2) stpol. coś, co rośnie, wzrasta; owoc, płód czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roślina ż., rośnięcie n., zarośle n., zarastanie n., odrośl ż., urastanie n., urośnięcie n., rosłość ż.

czas. rosnąć ndk., wzrastać ndk., urosnąć dk., urastać ndk., zarastać ndk., zarosnąć dk.

przym. rosły, roślinny

przysł. rośle, roślinnie

temsłow. -rośl, -rośle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gałązka, gałąź, pręt, rózga

(1.2) owoc, płód

Wiktionary

# roślejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rosły

SJP.pl

# roślęża

krzew z rodziny werbenowatych; awicenia; rozcięża

SJP.pl

# roślina

organizm żywy, pobierający pokarm w postaci prostych związków nieorganicznych (rośliny samożywne) lub związków organicznych (rośliny cudzożywne) z martwego podłoża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

Wiktionary

Rośliny (Archaeplastida Adl i in. 2005, dawne nazwy naukowe: Vegetabilia, Plantae, Phytobionta, Plastida, Primoplantae) – eukariotyczne i autotroficzne organizmy, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego za sprawą barwników asymilacyjnych (zdarzają się wśród roślin także organizmy heterotroficzne – pasożytnicze, w tym też myko-heterotroficzne, ale mają one charakter wtórny).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ogrodzie rosło dużo pięknych roślin.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔɕˈlʲĩna, AS: roślʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roślinność ż.

:: zdrobn. roślinka ż.

czas. rosnąć ndk.

przym. roślinny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ziele; daw. planta

Wiktionary

# rośliniarka

niewielki owad z rzędu błonkówek, którego larwy żerują w łodygach, w drewnie i na liściach

SJP.pl

# rośliniarki

niewielki owad z rzędu błonkówek, którego larwy żerują w łodygach, w drewnie i na liściach

SJP.pl

Rośliniarki (Symphyta) – podrząd owadów z rzędu błonkoskrzydłych.

Na świecie stwierdzono ponad 8850 gatunków zaliczanych do rośliniarek, zgrupowanych w ponad 800 rodzajów. Jest to najstarsza ewolucyjnie gałąź błonkówek.

Wikipedia

# roślinka

niewielka roślina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od roślina

(1.2) mała roślina

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔɕˈlʲĩnka, AS: roślʹĩnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roślina ż., roślinność ż.

przym. roślinny

Wiktionary

# roślinno-białkowy

zrobiony na bazie roślin i białka

SJP.pl

# roślinność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wszystkie rośliny danego terenu

(1.2) odprzym. cecha tego, co jest roślinne

Wiktionary

Roślinność – termin w specjalistycznej terminologii geobotanicznej oznacza ogół zbiorowisk roślinnych na określonym obszarze, stanowiący przedmiot badań fitosocjologii. Termin uzupełniony o przymiotnik oznacza grupy zbiorowisk roślinnych, które łączy podobieństwo siedliskowe (np. roślinność wodna lub leśna), zasięgowe (np. roślinność wysokogórska lub azonalna), stopień przekształcenia (roślinność pierwotna lub półnaturalna).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Roślinność wodna tego estuarium jest bardzo bogata.

(1.1) Pustynia to obszar pozbawiony roślinności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔɕˈlʲĩnːɔɕt͡ɕ, AS: roślʹĩ•ność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roślina ż., roślinka ż., rośliny nmos.

przym. roślinny

Wiktionary

# roślinny

przymiotnik

(1.1) taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny

(1.2) kulin. pochodzenia roślinnego (1.1), pozbawiony produktów odzwierzęcych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiele niebezpiecznych organizmów, tak roślinnych jak zwierzęcych, ma ubarwienie ostrzegawcze.

(1.1) Co trzeci Polak kupuje roślinne odpowiedniki mięsa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔɕˈlʲĩnːɨ, AS: roślʹĩ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rośl ż., rośliny nmos., roślina ż., zdrobn. roślinka ż., roślinność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wegetariański, wegański

Wiktionary

# roślinobójczy

powodujący obumieranie roślin

SJP.pl

# roślinopodobny

1. mający niektóre właściwości roślin; przypominający roślinę;
2. protisty roślinopodobne - nieformalna grupa protistów zaliczanych dawniej do roślin

SJP.pl

# roślinożerca

organizm żywiący się roślinami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zool. zwierzę żywiące się roślinami

(1.2) żart. wegetarianin, weganin

Wiktionary

Fitofag (gr. phytón – roślina, phageín – jeść), roślinożerca – organizm roślinożerny, odżywiający się roślinami lub częściami roślin (w tym przechowywanymi przez ludzi nasionami, owocami i suszem).

W ekosystemie roślinożercy stanowią pierwszy poziom konsumentów. Termin roślinożerca może odnosić się do pojedynczego organizmu, konkretnego gatunku (charakteryzuje formę odżywiania gatunku jak i jego rolę w ekosystemie), jak również może odnosić się do grupy gatunków o wspólnej cesze ekologicznej (roślinożerność). Do fitofagów należą m.in. przeżuwacze, wiele gatunków owadów, nicieni i pasożytniczych grzybów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrt͡sa, AS: roślʹĩnožerca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roślinożerność ż.

przym. roślinożerny

Wiktionary

# roślinożerność

o zwierzęciu: żywienie się roślinami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. sposób odżywiania się organizmów polegający na żywieniu się roślinami

(1.2) odprzym. cecha tego, co jest roślinożerne; cecha tych, którzy są roślinożerni

Wiktionary

Fitofag (gr. phytón – roślina, phageín – jeść), roślinożerca – organizm roślinożerny, odżywiający się roślinami lub częściami roślin (w tym przechowywanymi przez ludzi nasionami, owocami i suszem).

W ekosystemie roślinożercy stanowią pierwszy poziom konsumentów. Termin roślinożerca może odnosić się do pojedynczego organizmu, konkretnego gatunku (charakteryzuje formę odżywiania gatunku jak i jego rolę w ekosystemie), jak również może odnosić się do grupy gatunków o wspólnej cesze ekologicznej (roślinożerność). Do fitofagów należą m.in. przeżuwacze, wiele gatunków owadów, nicieni i pasożytniczych grzybów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) …nazwa („roślinne gady”) jest skutkiem zabawnego nieporozumienia ich odkrywcy, który naturalny odlew zębodołów uznał za zęby z tępymi końcami świadczącymi o roślinożerności.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roślinożerca m.

przym. roślinożerny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fitofagia

Wiktionary

# roślinożerny

odżywiający się roślinami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeleń to przykład zwierzęcia roślinożernego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ, AS: roślʹĩnožerny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roślinożerca m., roślinożerność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fitofagiczny

Wiktionary

# roślinożerstwo

ekspresywnie: jedzenie roślin

SJP.pl

# roślinoznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o roślinach; botanik

SJP.pl

# roślinoznawczy

związany z nauką, wiedzą o roślinach; botaniczny

SJP.pl

# roślinoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o roślinach; botaniczka

SJP.pl

# roślinoznawstwo

nauka, wiedza o roślinach; botanika

SJP.pl

# rośliny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Plantae|L.|ref=tak., królestwo organizmów eukariotycznych i autotroficznych w domenie eukariontów;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: roślina

Wiktionary

Rośliny (Archaeplastida Adl i in. 2005, dawne nazwy naukowe: Vegetabilia, Plantae, Phytobionta, Plastida, Primoplantae) – eukariotyczne i autotroficzne organizmy, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego za sprawą barwników asymilacyjnych (zdarzają się wśród roślin także organizmy heterotroficzne – pasożytnicze, w tym też myko-heterotroficzne, ale mają one charakter wtórny).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W XX wieku ze świata roślin wyłączono w osobne królestwa bakterie (z sinicami) i grzyby, z czasem także znaczną część glonów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roślina ż., roślinność ż.

przym. roślinny

Wiktionary

# rosmarinus

Wikipedia

# rosnąć

1. być wychowywanym;
2. zwiększać się;
3. rozwijać się, rozbudowywać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) powiększać swoje rozmiary, skalę

(1.2) o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości

(1.3) o roślinach występować

(1.4) o cieście podnosić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Piesek nie wytrzymał rosnącego podniecenia i posiusiał się.

(1.2) Martwię się, bo moje pelargonie wcale nie chcą rosnąć.

(1.3) W tym lesie rosną sosny.

(1.4) Andrzej rytmicznie uderzał w stół, aby sprawdzić, czy stojące na nim ciasto jednak urośnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔsnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: rosnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porost mrz., wzrost m.

czas. porastać/porosnąć, zarastać/zarosnąć, rozrastać/rozrosnąć, przyrastać/przyrosnąć, urastać/urosnąć, dorastać/dorosnąć, przerastać/przerosnąć, podrastać/podrosnąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) narastać, podrastać, wzrastać, dorastać

Wiktionary

# rosnąco

→ rosnąć

SJP.pl

#### Patrz:

rosnąć

# rośnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rosnąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: rośńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rosnąć

rzecz. rośl ż.

Wiktionary

# rosnieft

rosyjski koncern naftowy

SJP.pl

PAO „Nieftianaja kompanija »Rosnieft«” (ros. ПАО «Нефтяная компания „Роснефть“») – rosyjski państwowy koncern działający w branży petrochemicznej. Głównym akcjonariuszem spółki jest Rząd Federacji Rosyjskiej, posiadający 75,16% akcji, 15% akcji znajduje się wolnym obrocie. Według magazynu Fortune, koncern zajmował 179 miejsce na liście 500 największych przedsiębiorstw na świecie w 2011 roku. Wartość rynkowa koncernu na koniec 2006 roku wyceniana była na 83 miliardy dolarów. Dochód spółki w 2011 roku wyniósł około 12,4 mld $.

Wikipedia

# rośniej

stopień wyższy od przysłówka: rośnie

SJP.pl

# rośnik

mięsożerna roślina o okrągłych liściach zebranych w przyziemną rozetę, rosnąca głównie na bagnach i torfowiskach; rosiczka okrągłolistna

SJP.pl

# rosnówko

W Polsce

- Rosnówko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Komorniki
- Rosnówko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój
- Rosnówko – dawna gromada w woj. poznańskim

Zobacz też
  Rosnowo

Wikipedia

# rosnowo

3 miejscowości w Polsce:

- Rosnowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Komorniki
- Rosnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój
- Rosnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Manowo

Wikipedia

# rośny

pełen rosy

SJP.pl

# rosocha

1. pień drzewa rozdzielony widlasto na dwie odnogi; rozwidlona gałąź;
2. poroże samców zwierzyny płowej, łosia, daniela lub jelenia;
3. dawniej: rękojeść u sochy, radła lub pługa

SJP.pl

- rosocha – inna nazwa poroża

W Polsce

- Rosocha – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Będków
- Rosocha – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą
- Rosocha – osada w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Olesno
- Rosocha – część wieś Siedliska w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Zębowice
- Rosocha – przysiółek wsi Turawa w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Turawa
- Rosocha – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
- Rosocha – osada w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Szemud
- Rosocha – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
- Rosocha – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów
- Rosocha – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Osiek Mały
- Rosocha – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina
- Rosocha – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

Wikipedia

# rosochacieć

o roślinach: rosnąć rosochato, rozdzielać się widlasto na dwie odnogi; stawać się rosochatym

SJP.pl

# rosochacki

nazwisko

SJP.pl

# rosochate

mający rosochy, rozgałęzienia; widlasty, widłowaty, rozgałęziony

SJP.pl

- Rosochate – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Grabowo
- Rosochate – nieistniejąca obecnie wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Czarna
- Rosochate Kościelne – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Czyżew
- Rosochate Nartołty – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Czyżew

Wikipedia

# rosochaty

mający rosochy, rozgałęzienia; widlasty, widłowaty, rozgałęziony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. mocno rozgałęziony, rozłożysty, rozwidlony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Doszli na jakieś pola świeżo zaorane, naokoło latały ptaki, wyśpiewywał skowronek, a Krzysiek wlazł na suchą rosochatą wierzbę, która wypuszczała już pierwsze zielone pędy.

(1.1) Przy kotle krzątał się mężczyzna, bardzo brodaty i bardzo wysoki, a wyższy jeszcze przez futrzaną czapę z umocowanym na niej rosochatym jelenim porożem.

Wiktionary

# rosochowicz

nazwisko

SJP.pl

# rosochy

poroże łosia byka, mające kształt szerokich łopat zakończonych odnogami

SJP.pl

- Rosochy – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim
- Rosochy – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Miadzioł.
- Rosochy – część miasta Ostrowiec Świętokrzyski
- Rosochy – poprzednia nazwa osad] Rosocha w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica

Wikipedia

# rosoglio

włoski napój alkoholowy ze spirytusu winnego i różanych olejków

SJP.pl

# rosolis

dawniej: likier aromatyzowany płatkami róży, produkowany we Włoszech i w Turcji; rozolis, słodka wódka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. słodka wódka lub likier aromatyzowany płatkami róży, niekiedy również innymi składnikami;

Wiktionary

Rosolisy (fr. rossolis, wł. rosolio od łac. ros + solis – słoneczna rosa) – rodzaj likierów aromatyzowanych płatkami róży, często z dodatkowymi składnikami smakowymi.

Rosolisy znane były w Europie już w XIV wieku. Jako pierwsi zaczęli je wytwarzać włoscy alchemicy, a później zakonnicy, którym rosolisy zawdzięczają swą nazwę pochodzącą od łacińskiego określenia. Początkowo były to słodkie wódki włoskie wprowadzone do Francji przez Katarzynę Medycejską, z czasem określenie to wyparła dzisiejsza nazwa likier (łac. liquor).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie mogła wyjechać do Łańcuta, by tam procul negotiis, zająć się w spokoju fabrykacją rosolisów i poprawianiem ras bydła wszelkiego rodzaju.

(1.1) Prócz wódek i likierów mają jeszcze tak zwane rosolisy, niby to likiery, lecz mniej ponętnego smaku.

Wiktionary

# rosomak

drapieżny ssak z rodziny łasicowatych, żyjący w Azji i Ameryce Północnej; wszystkożer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Gulo gulo|ref=tak., duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

(1.2) wojsk. polski transporter opancerzony

Wiktionary

Rosomak (Gulo) – rodzaj ssaków z podrodziny Guloninae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zygmunt August dozwolił chłopom w królewszczyznach na ich włókach zabijać wilki, lisy, rosomaki i zające, sarny zaś i grubego zwierza dla siebie zachował.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈsɔ̃mak, AS: rosõmak

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rosomakowy

Wiktionary

# rosomierz

przyrząd do pomiaru temperatury, przy której gaz zaczyna się skraplać

SJP.pl

# rososzka

- Rososzka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów
- Rososzka – sprzęt wojsk łączności

Wikipedia

# rososzyca

Rososzyca – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sieroszewice.

Wikipedia

# rosóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: rosówka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rosówka ż.

Wiktionary

# rosówka

dżdżownica używana jako przynęta przy łowieniu ryb; dżdżownica ziemna, dżdżownica zwykła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zool. nazwa systematyczna|Lumbricus terrestris|ref=tak., dżdżownica ziemna

(1.2) pot. stara lub niezbyt atrakcyjna prostytutka, która pracuje nocami, poszukując klientów w miejscach słabo oświetlonych

Wiktionary

Dżdżownica ziemna, dżdżownica zwykła, rosówka (Lumbricus terrestris) – gatunek skąposzczeta z rodziny dżdżownicowatych (Lumbricidae). Jest gatunkiem synantropijnym, o pierwotnie palearktycznym zasięgu. Został introdukowany w wielu regionach świata. W Polsce jest gatunkiem pospolitym na obszarze całego kraju.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rosa ż., rosiczka ż., rosóweczka ż.

Wiktionary

# rosowski

nazwisko

SJP.pl

# rosowy

→ rosa

SJP.pl

#### Patrz:

rosa

# rosół

wywar z mięsa, kości i warzyw spożywany jako zupa, podawany przeważnie z makaronem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;

(1.2) gw-pl|Bukowina. marynata do mięsa lub bryndzy

(1.3) gw-pl|Bukowina. woda po ogórkach kiszonych

Wiktionary

Rosół – niezagęszczana zupa będąca wywarem mięsno-warzywnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy wróciliśmy do domu, mama podała nam gorący rosół.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔsuw, AS: rosuu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rosołowe n., rosolnik mrz.

:: zdrobn. rosołek mrz.

przym. rosołowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bulion; reg. śl. nudelzupa., gw-pl|Śląsk Cieszyński|polywka.

Wiktionary

# rosołek

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zdrobn. od: rosół

(1.2) pot. zob. kostka rosołowa.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chcesz trochę rosołku z niedzieli?

(1.2) Spróbuj dodać rosołek, gdy gotujesz ryż… smak stanie się wówczas znacznie bogatszy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈsɔwɛk, AS: rosou̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rosolnik mrz., rosołowe n., rosół mrz.

przym. rosołowy

Wiktionary

# rosołowe

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hand. kulin. mięso na rosół

forma przymiotnika.

(2.1) plural|rosołowy.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Da mi pani dwa kilo tego rosołowego i dwie kostki smalcu!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rosolnik mrz., rosołek mrz., rosół mrz.

przym. rosołowy

Wiktionary

# rosołowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Eugeniusz Rosołowski – polski inżynier elektryk
- Jerzy Rosołowski – polski dziennikarz, lektor i spiker radiowy i telewizyjny

Wikipedia

# rosołowy

→ rosół

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hand. kulin. przeznaczony na rosół, dodawany do rosołu

Wiktionary

#### Patrz:

rosół

#### Przykłady

(1.1) Celina przywozi czasem kury rosołowe od gospodarzy z Józefowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rosolnik mrz., rosołek mrz., rosołowe n., rosół mrz.

Wiktionary

# rospoka

gatunek mięczaka morskiego o długości 38mm

SJP.pl

# rospond

nazwisko poskie, m.in. Stanisław Rospond (1906-1982) - językoznawca

SJP.pl

# rospuda

1. rzeka w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. górny bieg rzeki Netty, rzeka na Pojezierzu Suwalskim;

(1.2) geogr. wieś w województwie podlaskim, w gminie Filipów;

Wiktionary

Rospuda – rzeka w północno-wschodniej Polsce, górny bieg rzeki Netty. Przepływa przez Pojezierze Suwalskie i północno-zachodnią część Puszczy Augustowskiej.Długość rzeki wynosi ok. 102 km, powierzchnia jej zlewni ok. 900 km², a średni przepływ (w Raczkach) – 2,57 m³/s.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nad Rospudą znajdują się liczne torfowiska.

(1.2) Rospuda leży pomiędzy trzema jeziorami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpuda, AS: rospuda

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rospudny

Wiktionary

# ross

## Osoby o tym nazwisku

- Alex Ross (ur. 1968) – amerykański krytyk muzyczny
- Diana Ross (ur. 1944) – amerykańska piosenkarka
- Edward Alsworth Ross (1866-1951) – amerykański socjolog, eugenik i kryminolog
- Henryk Ross (1910-1991) – fotograf żydowski dokumentalizujący życie w getcie Łódzkim
- Jacob Ross (?-1807) – gdański kupiec, holenderski dyplomata
- John Ross – różne osoby o tym imieniu i nazwisku
- Michael Ross (1959-2005) − amerykański seryjny morderca
- Reuben Ross (ur. 1985) − kanadyjski skoczek do wody
- Tadeusz Ross (1938–2021) – polski aktor, satyryk, piosenkarz i polityk
- Ted Ross (1934-2002) – amerykański aktor
- Wiktor Ross (ur. 1949) – polski politolog, dyplomata
- Wilbur Ross (ur. 1937) – amerykański inwestor
- William Ross (1911-1988) – brytyjski polityk
- William Ross (ur. 1948) – muzyk, autor muzyki filmowej
- William David Ross (1877-1971) – szkocki etyk, intuicjonista

## Geografia

### Wielka Brytania

- Ross – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Northumberland
- Ross-on-Wye – miasto w Anglii, w Herefordshire
- Ross (Ross-shire) – hrabstwo historyczne w Szkocji

### Australia

- Ross – miejscowość na Tasmanii
- Ross – rzeka w Australii, w stanie Queensland

### Nowa Zelandia

- Ross – miejscowość w regionie West Coast

### Stany Zjednoczone

Wikipedia

# rossa

dzielnica Wilna

SJP.pl

## Geografia

### Litwa

- Rossa – dzielnica administracyjna Wilna

### Nowa Zelandia

- Dependencja Rossa – terytorium zależne

### Szwajcaria

- Rossa – gmina w kantonie Gryzonia, w regionie Moesa

Wikipedia

# rossetti

- Bruno Mario Rossetti (1960 – 2018) – włoski strzelec sportowy pochodzenia francuskiego
- Carlo Rossetti (1614 - 1681) – włoski kardynał
- Cezaro Rossetti (1901 – 1950) – szkocki pisarz, piszący w języku esperanto
- Christina Rossetti (1830 – 1894) – angielska poetka i prozatorka
- Dante Gabriel Rossetti (1828 – 1882) – angielski poeta, malarz i tłumacz
- Gabriele Rossetti (ur. 1995) – włoski strzelec sportowy, złoty medalista olimpijski z Rio de Janeiro
- Gino Rossetti (1904 – 1992) – włoski piłkarz, który występował na pozycji napastnika
- Giorgio Rossetti (ur. 1938) – włoski polityk, samorządowiec i dziennikarz, poseł do Parlamentu Europejskiego II i III kadencji
- Luca Rossetti (ur. 1976) – włoski kierowca rajdowy
- Marco Rossetti(urodzony 1985) – włoski aktor, tłumacz oraz muzyk
- Reto Rossetti (1909 – 1994) – poeta i esperantysta
- Simone Rossetti (ur. 1971) – włoski muzyk, wokalista i kompozytor
- William Michael Rossetti (1829 – 1919) – angielski krytyk i pisarz

Wikipedia

# rossi

- Aldo Rossi – włoski architekt modernistyczny
- Andrea Rossi – włoski piłkarz, występujący w zespole Juventus Turyn
- Ernest Lawrence Rossi – amerykański psychoterapeuta, psycholog
- Ernesto Rossi – włoski aktor
- Francis Rossi – wokalista angielskiego zespołu rockowego Status Quo
- Giovanni Francesco Rossi – włoski rzeźbiarz
- Giuseppe Rossi – włoski piłkarz, występujący w zespole Villarreal C.F.
- Jacques Rossi – francuski pisarz
- Lauro Rossi – włoski kompozytor
- Opilio Rossi – duchowny włoski, kardynał
- Paolo Rossi – włoski piłkarz, król strzelców MŚ 1982
- Salamone Rossi – włoski kompozytor pochodzenia żydowskiego
- Tino Rossi – francuski piosenkarz pochodzenia włoskiego
- Valentino Rossi – włoski motocyklista
- Vasco Rossi – włoski piosenkarz
- Rossi – brazylijska firma produkująca broń (głównie rewolwery)

Wikipedia

# rossini

[czytaj: ros-ini] nazwisko, m.in. Gioacchino Rossini (1792-1868) - włoski kompozytor operowy

SJP.pl

Wikipedia

# rossmann

[czytaj: rosman] sieć drogeryjna w Europie

SJP.pl

Rossmann, Dirk Rossmann GmbH – jedna z największych sieci drogeryjnych w Europie, funkcjonująca w Niemczech, Polsce, Czechach, Albanii, Turcji, na Węgrzech, a także w Kosowie i Hiszpanii. Została założona przez Dirka Rossmanna 17 marca 1972 roku.

Wikipedia

# rossoski

→ Rossosz

SJP.pl

#### Patrz:

Rossosz

# rossosz

miasto w Rosji

SJP.pl

W Polsce

- Rossosz – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
- Rossosz – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Łęczna
- Rossosz – dawna gromada

W Rosji

- Rossosz – miasto w obwodzie woroneskim

Zobacz też

- Rososz

Wikipedia

# rossoszyca

Rossoszyca – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Warta, w odległości 12 km od Sieradza, na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr: 479 Dąbrówka – Sieradz oraz 710 Łódź – Szadek – Błaszki.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# rost

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. ruszt

(1.2) gwara. wzrost

Wiktionary

Norwegia:

- Røst – miasto

Osoby:

- Rost van Tonningen – niderlandzki polityk

- Emanuel Rost
- Erika Rost – niemiecka lekkoatletka
- Franciszek Rost – polski lekarz
- Frank Rost – niemiecki piłkarz
- Klaus Rost – niemiecki zapaśnik
- Timo Rost – niemiecki piłkarz

Inne:

- Rost – węgierskie czasopismo

Zobacz też:

- Roost
- Überm Rost

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|ruszt.

(1.2) zobtłum|wzrost.

źródła.

== rost (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) piec, smażyć

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔst, AS: rost

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|ruszt.

(1.2) zobtłum|wzrost.

źródła.

== rost (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) piec, smażyć

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rostafiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Rostafiński – polski botanik
- Wojciech Rostafiński – polski inżynier i żołnierz podziemia

Wikipedia

# rostarzewo

Rostarzewo (hist. Rzeszotarzewo, niem. Rothenburg an der Obra) – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Rakoniewice, dawne miasto w latach 1752–1934. Przed reformą administracyjną z 1975 roku Rostarzewo należało (wraz z gminą Rakoniewice) do powiatu wolsztyńskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

# rostbef

1. mięso wołowe z tylnej części zwierzęcia;
2. pieczeń z tego mięsa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mięso z lędźwiowej części wołu

(1.2) kulin. pieczeń z rostbefu (1.1), zazwyczaj nie do końca przepieczona

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzdbɛf, AS: rozdbef

Wiktionary

# rostbratel

rozbratel;
1. mięso wołowe z kością;
2. kotlet z tego mięsa

SJP.pl

# rostecki

nazwisko

SJP.pl

# rostek

nazwisko

SJP.pl

W Polsce

- Rostek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
- Rostek – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki

Wikipedia

# rostisław

obce imię męskie

SJP.pl

Rostisław (ros. Ростислав) – rosyjski pancernik (przeddrednot) z przełomu XIX i XX wieku, należący do Floty Czarnomorskiej, jedyny okręt swojego typu. Klasyfikowany był jako pancernik eskadrowy, a następnie okręt liniowy. Wszedł do służby w 1900 roku, służył aktywnie podczas I wojny światowej na Morzu Czarnym, m.in. ostrzeliwując tureckie wybrzeże i biorąc udział w walkach głównych sił floty z turecko-niemieckimi okrętami. Został samozatopiony podczas wojny domowej w Rosji w 1920 roku, w której używany był przez białych jako pływająca bateria.

Wikipedia

# rostkowo

W Polsce

- Rostkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Staroźreby
- Rostkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Czernice Borowe

- Rostkowo – dawna gromada

Zobacz też
  Rostkowo-Orszymowice

Wikipedia

# rostkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Rostkowski (1938—1996) – polski aktor.
- Piotr Rostkowski (ur. 1972) – polski lekkoatleta – średniodystansowiec, mistrz, rekordzista i reprezentant Polski, następnie trener.
- Rafał Rostkowski (ur. 1972) – międzynarodowy arbiter piłki nożnej.
- Tadeusz Rostkowski (ur. 1935) – polski ślusarz i polityk, poseł na Sejm PRL VIII i IX kadencji.
- Zbigniew Rostkowski (ur. 1958) – duchowny rzymskokatolicki, doktor teologii, prałat, kanonik kapituły katedralnej drohiczyńskiej, wikariusz generalny diecezji drohiczyńskiej
- Anna Zagórska-Rostkowska (ur. 1980) – polska lekkoatletka
- Józefa Rostkowska, z domu Mazurkiewicz, I voto Kluczycka, pseud. Józef Kluczycki (1784—1896) – uczestniczka powstania listopadowego, felczerka, emigrantka we Francji.

Wikipedia

# rostock

miasto w Niemczech; Rostok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;

Wiktionary

Rostock (wym. MAF: [ˈʀɔstɔk], posłuchaj), Hanse- und Universitätsstadt Rostock – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech. Miasto to położone jest nad rzeką Warnow, w odległości ok. 12 km od jej ujścia do Zatoki Meklemburskiej na Morzu Bałtyckim. Jest uznawany za jedyną w landzie tzw. regiopolię (Regiopole). W czasach NRD Rostock był stolicą okręgu. Liczy 208 886 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wraz z przeprowadzką z Hamburga do Rostocku stałem się Wossi.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rostocki

Wiktionary

# rostocki

→ Rostock, → Rostok

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rostockiem, dotyczący Rostocku, pochodzący z Rostocku (miasta w Niemczech)

Wiktionary

#### Patrz:

Rostock, → Rostok

#### Powiązane:

rzecz. Rostock mrz.

Wiktionary

# rostoczanin

mieszkaniec Rostocku

SJP.pl

# rostoczanka

mieszkanka Rostocku

SJP.pl

# rostok

miasto w Niemczech; Rostock

SJP.pl

# rostów

1. miasto w Rosji;
2. Rostów nad Donem - miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim;

(1.2) geogr. zob. Rostów nad Donem.

Wiktionary

Rostów (ros. Ростов) – miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim.

Jest jednym z najstarszych miast rosyjskich. W 2008 liczyło 32 647 mieszkańców.

Rosjanie używają nazw Rostów Wielki lub Rostów Jarosławski, żeby odróżnić miasto od znacznie większego Rostowa nad Donem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rzeźnik z Rostowa został oskarżony o zamordowanie 53 osób.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rostowianin mos., rostowianka ż., Rostowszczyzna ż.

przym. rostowski

Wiktionary

# rostowianin

1. mieszkaniec Rostowa (miasta w Rosji);
2. mieszkaniec Rostowa nad Donem (miasta w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rostowa albo Rostowa nad Donem; osoba z jednego z tych miast

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Suzdalczycy, włodzimierzanie, rostowianie, pskowianie szli do walki jako przedstawiciele swych księstw, ale wrócili jako obywatele Rusi, tyle że mieszkający w różnych miastach.

(1.1) Michałowski przyjął młodego rostowianina do swojej klasy w Instytucie Muzycznym, a przyjaciółka matki zorganizowała mu pierwsze źródło utrzymania – lekcje muzyki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rostów mrz.

:: fż. rostowianka ż.

przym. rostowski

Wiktionary

# rostowianka

1. mieszkanka Rostowa (miasta w Rosji);
2. mieszkanka Rostowa nad Donem (miasta w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rostowa albo Rostowa nad Donem; kobieta z jednego z tych miast

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grono uroczych rostowianek towarzyszyło warszawskim profesorom niemal do końca ich pobytu w mieście nad Donem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rostów mrz.

:: fm. rostowianin mos.

przym. rostowski

Wiktionary

# rostowski

→ Rostów, → Rostowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rostowem, dotyczący Rostowa

(1.2) związany z Rostowem nad Donem, dotyczący Rostowa nad Donem

Wiktionary

#### Patrz:

Rostów, → Rostowa

#### Powiązane:

rzecz. Rostów m., rostowianin mos., rostowianka ż.

Wiktionary

# rostowy

1. związany ze wzrostem rośliny lub jej organów;
2. rozmnażanie rostowe - rozmnażanie bezpłciowe, np. przez podział, pączkowanie; rozmnażanie wegetatywne

SJP.pl

# rostra

1. ozdoba architektoniczna w kształcie dzioba starożytnego okrętu;
2. w starożytnym Rzymie: mównica publiczna ozdobiona dziobami zdobytych okrętów nieprzyjacielskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rodzaj ozdoby architektonicznej w formie dzioba statku

(1.2) staroż. archit. starorzymskie podium do przemawiania ozdobione dziobami zdobytych okrętów;

(1.3) mar. (w lm.) stojaki podpokładowe na szalupy i tratwy ratunkowe

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. rostralny

Wiktionary

# rostralny

przymiotnik od: rostra (np. kolumna rostralna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rostrą, dotyczący rostry

(1.2) anat. przedni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed budynkiem ustawiono dwie kolumny rostralne z rzeźbami symbolizującymi rzeki Rosji: Wołgę, Dniepr, Newę i Wołchow.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rostra ż.

Wiktionary

# rostropowicz

nazwisko

SJP.pl

- Joanna Rostropowicz – polska filolog klasyczna
- Mstisław Rostropowicz – rosyjski wiolonczelista

Wikipedia

# rostrucharz

dawniej:
a) handlarz końmi; hodowca i sprzedawca koni
b) handlarz niewolnikami
c) pośrednik, faktor

SJP.pl

# rostrum

część szkieletu wewnętrznego kopalnych głowonogów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) staroż. mar. okuty dziób galery;

(1.2) paleont. walcowata część wapiennego szkieletu belemnitów

(1.3) ent. przednia część głowy niektórych owadów

(1.4) ent. boczno-grzbietowy wyrostek sakulusa motyli

(1.5) zool. dziób u głowonogów

(1.6) zool. czułek odcinka głowowego wrotków

(1.7) zool. płytka brzuszna u wąsonogów

(1.8) zool. końcowa część gnatosomy u roztoczy

(1.9) icht. wydłużony występ pyska ryb oceanicznych

Wiktionary

Rostrum – wieloznaczne pojęcie z anatomii zwierząt, zwykle stosowane dla określenia struktury o dziobowatym kształcie, m.in.:

- wyrostek przedniej części głowy niektórych owadów (głównie chrząszczy);
- pochwowata warga dolna pluskwiaków;
- zaostrzona, mocno wydłużona warga górna niektórych pierwogonków;
- przednio-grzbietowa część pancerza głowy pancerzowców;
- stożkowata część narządu gębowego muchówek;
- boczno-grzbietowy wyrostek sakulusa motyli;
- wyrostek zawierający extrosom u Ancyromonadida;
- w ogólnym znaczeniu długi ryj lub dziób (łac. rostrum);
- część ciała niektórych roztoczy (zobacz: rostrum roztoczy)
- część wewnętrznego szkieletu belemnita, o mocno wydłużonym, zwykle stożkowatym kształcie (zobacz: kamień piorunowy).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔstrũm, AS: rostrũm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) ryjek

Wiktionary

# rostry

1. ozdoba architektoniczna w kształcie dzioba starożytnego okrętu;
2. w starożytnym Rzymie: mównica publiczna ozdobiona dziobami zdobytych okrętów nieprzyjacielskich

SJP.pl

# rostworowski

nazwisko

SJP.pl

- Rostworowscy herbu Nałęcz – polska rodzina szlachecka i ziemiańska
- Rostworowski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Nałęcz

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Rostworowski (1745–1831) – poseł na Sejm Wielki
- Antoni Meliton Rostworowski (1789–1843) – ziemianin, oficer napoleoński, senator rosyjski
- Emanuel Rostworowski (1923–1989) – historyk, redaktor naczelny Polskiego Słownika Biograficznego
- Henryk Rostworowski (1912–1984) – pisarz i piosenkarz
- Franciszek Ksawery Rostworowski (1749–1816) – uczestnik konfederacji barskiej
- Jan Rostworowski (1876–1963) – jezuita
- Jan Rostworowski (1915–1944) – dziennikarz, cichociemny
- Jan Rostworowski (1919–1975) – poeta
- Jan Nepomucen Rostworowski (1799–1847) – ziemianin, jeden z prekursorów ludoznawstwa, poseł na sejm powstania listopadowego
- Jan Antoni Rostworowski (ok. 1704–1775) – kasztelan zakroczymski, emisariusz Stanisława Leszczyńskiego
- Janusz Rostworowski (1811–1891) – dostojnik rosyjskiego dworu cesarskiego, filantrop
- Karol Rostworowski (1877–1938) – poeta, dramaturg
- Karol Paweł Rostworowski (1874–1927) – kompozytor
- Ludwika Rostworowska (1744–1817) – podkomorzyna sandomierska
- Marek Rostworowski (1921–1996) – historyk sztuki, kurator zbiorów Czartoryskich w Muzeum Narodowym w Krakowie, minister kultury
- María Rostworowski (1915–2016) – historyczka peruwiańska
- Maria z Rostworowskich Książek (1949–2018) – tłumaczka i pisarka
- Maria Franciszek Rostworowski (1874–1956) – biskup mariawicki
- Maria Wawrzyniec Rostworowski (1924–2008) – duchowny mariawicki
- Michał Rostworowski (1864–1940) – prawnik, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, sędzia Trybunału haskiego
- Piotr Rostworowski (1910–1999) – benedyktyn, kameduła, przeor klasztorów w Tyńcu i na krakowskich Bielanach
- Roman Rostworowski (1885–1954) – ziemianin, sadownik
- Stanisław Rostworowski (1888–1944) – generał WP
- Stanisław Jakub Rostworowski (1858–1888) – malarz
- Stanisław Jan Rostworowski (1934–2018) – publicysta i działacz katolicki
- Teresa z Rostworowskich Załuska (1676–1759) – oratorka, pisarka
- Tomasz Rostworowski (1904–1974) – jezuita
- Wojciech Rostworowski (1877–1952) – ziemianin, polityk, senator II RP
- Zofia z Rostworowskich Łosiowa (1900–1962) – działaczka społeczna

Wikipedia

# rosyjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. polit. Rosja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rus mos., Ruska ż.

Wiktionary

# rosyjski

związany z Rosją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

(1.2) w języku rosyjskim (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. jęz. język urzędowy Rosji;

(2.2) pot. eduk. lekcja rosyjskiego (2.1)

Wiktionary

Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język z grupy wschodniosłowiańskiej, będący urzędowym w Rosji, Kirgistanie, Kazachstanie i na Białorusi, a także jednym z pięciu języków oficjalnych i jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się nim jako pierwszym językiem około 160 mln ludzi, a ogółem (według różnych źródeł) 260 mln. Zapisuje się cyrylicą, którą niejednokrotnie upraszczano na skutek reform ortograficznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wal biały Hvaldimir, który był podejrzewany o bycie rosyjskim wielorybem szpiegowskim, został znaleziony martwy w południowo-zachodniej Norwegii.

(1.1) Rosyjskie siły użyły broni chemicznej 626 razy od początku wojny i co najmniej 51 razy w tym roku, jak podaje sztab generalny sił zbrojnych Ukrainy.

(1.2) Moja mama potrafi mówić po rosyjsku.

(2.2) Jutro mam dwie godziny rosyjskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈsɨjsʲci, AS: rosyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rusin ż., Wszechruś ż., rosyjszczyzna ż., Rosja ż., Rosjanin m., Rosjanka ż., rosyjskość ż.

przym. wszechrosyjski, prorosyjski, antyrosyjski, przeciwrosyjski, porosyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. pejor. ruski

Wiktionary

# rosyjskojęzyczny

1. o ludziach: posługujący się językiem rosyjskim;
2. o krajach: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem rosyjskim;
3. o książkach, pismach itp.: napisany w języku rosyjskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem rosyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem rosyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku rosyjskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rosyjskojęzyczna estońska działaczka powiedziała w wywiadzie, że różnorodność językowa jest częścią tożsamości europejskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈsɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: rosyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# rosyjskość

→ rosyjski

SJP.pl

#### Patrz:

rosyjski

# rosyjszczyzna

dawniej: wszystko to, co jest charakterystyczne dla Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język rosyjski

(1.2) kult. to, co rosyjskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rosja ż., Rosjanin mos., Rosjanka ż., rosyjski mrz.

przym. rosyjski

przysł. rosyjsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) (język) rosyjski, ruszczyzna

Wiktionary

# rosynant

przenośnie: wychudły, kościsty koń; szkapa, chabeta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wychudła szkapa

Wiktionary

Rosynant (hiszp. Rocinante) – koń występujący w powieści Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy autorstwa hiszpańskiego pisarza Miguela de Cervantesa, będący wierzchowcem głównego bohatera powieści Don Kichota. Zaraz na początku powieści pada wyjaśnienie imienia konia:

Rosynant wiernie i odważnie towarzyszy błędnemu rycerzowi w jego walce z wiatrakami i innych przygodach, aż do śmierci Don Kichota.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈsɨ̃nãnt, AS: rosỹnãnt

Wiktionary

# rosz

jeden z czterech (sał, ber, jon, rosz) pierwotnych elementów leksykalnych w doktrynie Nikołaja Marra; roš

SJP.pl

# roszada

w szachach: jednoczesny ruch króla i wieży na skrzydle hetmańskim bądź królewskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szach. ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;

(1.2) przen. przetasowanie na stanowiskach

Wiktionary

Roszada – specyficzny ruch w szachach, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru.

Roszada polega na przesunięciu króla o dwa pola w kierunku wieży, a następnie ustawieniu wieży na polu, które minął król. Diagramy obok ilustrują to posunięcie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈʃada, AS: rošada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roszowanie n.

czas. roszować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) przetasowanie

Wiktionary

# roszak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Roszak – polski polityk, nauczyciel, samorządowiec, poseł na Sejm
- Jerzy Roszak – polski specjalista inżynierii chemicznej
- Jerzy Roszak – polski dyplomata, działacz PZPR
- Joanna Roszak – polska pisarka, poetka, publicystka, wykładowczyni akademicka
- Romana Roszak – polska piłkarka ręczna
- Theodore Roszak – amerykański malarz i rzeźbiarz
- Theodore Roszak – amerykański pisarz i naukowiec
- Stanisław Roszak – polski historyk, dydaktyk historii
- Szczepan Roszak – polski inżynier chemik i matematyk

Wikipedia

# roszarnia

1. zakład przerabiający len
2. system urządzeń do roszenia roślin

SJP.pl

Roszarnia – oddział zakładu włókienniczego zajmujący się przetwarzaniem słomy lnianej lub konopnej na włókna. Oddział roszarni składa się z działów:

- magazynu słomy lnianej – przechowywanie zapasu słomy lnianej
- odziarniarni – oddzielanie nasion od słomy, segregowanie nasion, przygotowanie słomy do roszenia
- roszarni właściwej – roszenie (moczenie) słomy w celu rozpuszczenia i wypłukania klejów roślinnych (pektyn) łączących łodygę z otaczającym ją włóknem. Zabieg ten ułatwia późniejsze oddzielenie włókna od części zdrewniałej łodyg
- suszarni – suszenie słomy po procesie moczenia (roszenia)
- magazyn słomy roszonej – opcjonalnie. Głównym celem magazynowania słomy na tym etapie jest tzw. klimatyzowanie, czyli wyrównanie wilgotności słomy do wilgotności otoczenia. W niektórych roszarniach etap ten jest pomijany, powoduje to jednak większe straty włókna w następnym procesie.
- działu przeróbki mechanicznej – łamanie zdrewniałych łodyg słomy (międlenie), usuwanie paździerzy (trzepanie), rozdzielanie włókien długich od krótkich
- działu kontroli jakości – kontrola jakości i klasyfikacja włókna
- magazyn półproduktów i włókna
- działu mechanicznego – zaplecze roszarni z magazynem części zamiennych zapewniające utrzymanie właściwego stanu technicznego maszyn i urządzeń.

Wikipedia

# roszarnictwo

dział włókiennictwa zajmujący się wstępną obróbką surowców do produkcji włókien (lnu, konopi)

SJP.pl

Roszenie słomy lnianej – druga, po odziarnianiu, faza obróbki słomy w procesie pozyskiwania włókna z roślin włóknistych (len, konopie). Włókna pozyskiwane z tych roślin określa się mianem włókien łykowych.

Wikipedia

# roszarnik

pracownik roszarni

SJP.pl

# roszczenie

uprawnienie do żądania od osoby określonego świadczenia lub zaprzestania działań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rościć.

(1.2) praw. prawo do żądania od określonej osoby określonego świadczenia lub zaniechania działania;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. roszczeniowy

czas. rościć

rzecz. roszczeniowość ż.

Wiktionary

# roszczeniowiec

osoba domagająca się nadmiernych lub nieuzasadnionych korzyści, świadczeń, praw itp.

SJP.pl

# roszczeniowość

cecha kogoś domagającego się czegoś w większym stopniu niż jest to należne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest roszczeniowy, kto ma dużo roszczeń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozwijanie pokory (tj. cechy przeciwstawianej narcyzmowi i roszczeniowości upowszechniającym się w kulturze konsumpcji) podwyższa dobrostan psychiczny i społeczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roszczenie n.

czas. rościć ndk.

przym. roszczeniowy

Wiktionary

# roszczeniowy

domagający się nadmiernych lub nieuzasadnionych korzyści, świadczeń, praw itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żądający, wymagający czegoś; zgłaszający żądanie czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W czasach kryzysu Francuzi bardziej niż inni oczekują, że państwo ciężary weźmie na siebie, może dlatego są też bardziej socjalistyczni niż inne społeczeństwa, zdają się na pomoc, są roszczeniowi i antywolnorynkowi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: roščẽńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rościć

rzecz. roszczenie n., roszczeniowość ż.

przysł. roszczeniowo

Wiktionary

# roszczyce

Roszczyce (kaszb. Roszczëce lub też Rószczëce, niem.: Roschütz) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

# roszczyk

nazwisko

SJP.pl

# roszecko-wodziecki

→ Roszki-Wodźki

SJP.pl

#### Patrz:

Roszki-Wodźki

# roszelski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z La Rochelle (Roszellą)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od 1551 głównym propagatorem i organizatorem kościoła kalwińskiego w Niderlandach był Guy de Brès, który w 1562 r. opracował wyznanie wiary na wzór roszelskiego.

(1.1) Pierwszym zaś z magnatów, który zorientował się w sytuacji, był admirał de Coligny, który związał się odtąd z władzami roszelskimi i stał sięrzecznikiem ich polityki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. La Rochelle, Roszella ż.

Wiktionary

# roszki

Roszki (niem. Roschki) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn.

Jest siedzibą największego w gminie sołectwa Roszki, obejmującego oprócz wsi Roszki 13 przysiółków: Bór, Brzezinka, Dąbrowa, Jastrzębiec, Jelonek, Miłowiec, Odrodzenie, Rozdrażewek, Ryczków, Sokołówka, Stare Budy, Stary Las oraz Teresiny.

Wikipedia

# roszki-wodźki

wieś w województwie podlaskim, w powiecie białostockim

SJP.pl

Roszki-Wodźki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Łapy.

Wieś razem z polami zajmuje obszar 428 ha.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

# roszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# roszków

2 miejscowości w Polsce:

- Roszków – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Krzyżanowice
- Roszków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jarocin

Zobacz też: Roszkowo

Wikipedia

# roszkowice

W Polsce

- Roszkowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Bogdaniec
- Roszkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
- Roszkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
- Roszkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Niemodlin
- Roszkowice – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin

Wikipedia

# roszkówko

W Polsce

- Roszkówko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jarocin
- Roszkówko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Miejska Górka
- Roszkówko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki

- Roszkówko – nieczynny przystanek kolejowy w Roszkówku

Zobacz też

- Roszkowo, Roszków

Wikipedia

# roszkowski

nazwisko

SJP.pl

Roszkowski (forma żeńska: Roszkowska; liczba mnoga: Roszkowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 5645 osób. W dniu 30 stycznia 2023 roku w rejestrze PESEL figurowało 3066 mężczyzn o nazwisku Roszkowski i 3177 kobiet o nazwisku Roszkowska. Ponadto 36 kobiet nosiło to nazwisko w formie męskiej (Roszkowski), a 63 osoby używały podwójnego nazwiska, w którym "Roszkowski" to pierwszy lub drugi człon.

Wikipedia

# roszować

wykonywać roszadę

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zroszować)

(1.1) szach. wykonywać roszadę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Król może roszować tylko wtedy, kiedy pierwotnie stał na linii e, a wieża na linii a lub h.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈʂɔ.vat͡ɕ, AS: roszować

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roszada ż.

Wiktionary

# roszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|roszować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roszada ż.

Wiktionary

# roszponka

roślina zielna z rodziny kozłkowatych, o jadalnych liściach; roszpunka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina o wysokiej łodydze, niebieskich kwiatach i liściach o łopatkowym kształcie tworzących rozetę; wykorzystywana jako warzywo;

Wiktionary

Roszpunka, roszponka (Valerianella Miller) – rodzaj roślin z rodziny przewiertniowatych Caprifoliaceae. Obejmuje ok. 64, 65 do 77 gatunków. Rośliny te występują w Europie, zachodniej Azji i północnej Afryce. W Polsce rośnie 7 gatunków – wszystkie jako rośliny introdukowane, z czego cztery są już zadomowione, a trzy są tylko przejściowo dziczejące. Rośliny z tego rodzaju zasiedlają najczęściej suche tereny skaliste, częste są także w krajobrazie rolniczym, na polach, i w na siedliskach ruderalnych (np. na starych murach).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ostatnich latach wzrost produkcji roszponki we Francji i Niemczech jest bardzo dynamiczny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔʃˈpɔ̃nka, AS: rošpõnka

Wiktionary

# roszponkowy

→ roszponka

SJP.pl

#### Patrz:

roszponka

# roszpunka

roślina zielna z rodziny kozłkowatych, o jadalnych liściach; roszponka

SJP.pl

Roszpunka, roszponka (Valerianella Miller) – rodzaj roślin z rodziny przewiertniowatych Caprifoliaceae. Obejmuje ok. 64, 65 do 77 gatunków. Rośliny te występują w Europie, zachodniej Azji i północnej Afryce. W Polsce rośnie 7 gatunków – wszystkie jako rośliny introdukowane, z czego cztery są już zadomowione, a trzy są tylko przejściowo dziczejące. Rośliny z tego rodzaju zasiedlają najczęściej suche tereny skaliste, częste są także w krajobrazie rolniczym, na polach, i w na siedliskach ruderalnych (np. na starych murach).

Wikipedia

# roszurzać

czasownik

(1.1) stpol. drażnić

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈʃuʒat͡ɕ, AS: rošužać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roszurzanie n.

Wiktionary

# roszurzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|roszurzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. roszurzać ndk.

Wiktionary

# roszyk

nazwisko

SJP.pl

# rosłaniec

nazwisko

SJP.pl

# rosław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w obwodzie smoleńskim Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Rosław – słowiańskie imię męskie, będące formą skróconą imienia Rościsław lub Rodsław.

Forma żeńska: Rosława

Rosław imieniny obchodzi 17 stycznia.

Znani ludzie noszący imię Rosław:

- Rosław Szaybo – polski plakacista

Zobacz też:

- Rosławowice

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. rosławski

Wiktionary

# rosława

imię żeńskie

SJP.pl

Rosława – staropolskie imię żeńskie, będące formą skróconą imienia Rościsława lub nienotowanego w danych źródłach w formie pełnej imienia Rodsława.

Forma męska: Rosław

Rosława imieniny obchodzi 17 stycznia i 7 października.

Wikipedia

# rosławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rosławy lub z nią związany

SJP.pl

# rosławostwo

Rosław z małżonką; Rosławowie

SJP.pl

# rosławowie

Rosław z małżonką; Rosławostwo

SJP.pl

# rosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rosława lub z nim związany

SJP.pl

# rosławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rosławiem, dotyczący Rosławia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rosław mrz.

Wiktionary

# rosłon

nazwisko

SJP.pl

# rosłość

→ rosły (dawniej)

SJP.pl

# rosły

wysoki, dobrze zbudowany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) słusznej budowy i wzrostu

forma czasownika.

(2.1) 3 os. lm. nmos. zob. rosnąć.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za karłem wszedł rosły ork, trzymając w ręce maczugę.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rosnąć ndk., urosnąć dk.

rzecz. rośl ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) okazały, postawny

Wiktionary

# rota

1. tekst przysięgi, przyrzeczenia;
2. dawna polska jednostka piechoty zaciężnej licząca do trzystu żołnierzy;
3. średniowieczny instrument strunowy będący prototypem skrzypiec;
4. dawniej: tortura polegająca na wplataniu skazanego w koło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tekst przysięgi;

(1.2) wojsk. daw. oddział wojsk lądowych;

(1.3) wojsk. daw. rząd żołnierzy

(1.4) para strażaków lub ratowników;

(1.5) rodzaj tortur polegający na wpleceniu skazańca w koło

(1.6) koło używane w rocie (1.5)

(1.7) muz. średniowieczny instrument strunowy, od którego wywodzą się skrzypce

(1.8) jeden z typów pieczęci papieskiej

Wiktionary

- rota – tekst przysięgi lub rodzaj utworu literackiego
- Rota – wiersz Marii Konopnickiej
- rota – oddział wojskowy
- Rota – baza amerykańskiej marynarki wojennej
- rota – oddział straży pożarnej
- Rota – nazwa kilku organizacji konspiracyjnych podczas okupacji niemieckiej na Pomorzu
- Rota – czasopismo radomskiego Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ksiądz stanąwszy na stopniach ganku podniósł wysoko srebrzysty krzyż i przy blaskach zórz jął odczytywać rotę przysięgi.

(1.2) Rotmistrz obowiązywał się królowi na warunkach ściśle określonych co do czasu, żołdu, sposobu wynagrodzenia szkód i t. d. wystawić rotę czyli partję jazdy, zwykle ze 100 do 300 koni złożoną.

(1.2-3) Od czasu urządzenia w XVII w. piechoty na wzór cudzoziemski i nazwania jej rzędów „rotami,” (1.3) zaczęto roty (1.2) jazdy nazywać stale chorągwiami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔta, AS: rota

Wiktionary

# rotacja

ruch wokół własnej osi; ruch obrotowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ruch obrotowy, obrót

(1.2) pot. zmiana, zastępowanie rzeczy lub ludzi

(1.3) poligr. drukowanie za pomocą maszyny rotacyjnej

(1.4) roln. cykl płodozmianu

(1.5) sport. skręt górnej części tułowia narciarza

Wiktionary

Rotacja lub wirowość – operator różniczkowy w teorii pola, który działając na pole wektorowe tworzy pole wektorowe wskazujące wirowanie (gęstość cyrkulacji) pola wyjściowego. Oznaczana jest przez \operatorname {rot} lub \operatorname {curl} (z ang. rotacja), czasami również zapisywana jako dF..

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Czy zawsze rotacja stanowisk w firmie staje się sposobem na przekwalifikowanie pracowników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈtat͡sʲja, AS: rotacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rotowanie n., rotor mrz.

czas. rotować ndk.

przym. rotacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wirowanie

(1.2) obieg

Wiktionary

# rotacyjność

→ rotacyjny

SJP.pl

#### Patrz:

rotacyjny

# rotacyjny

obrotowy; wirujący

SJP.pl

# rotacyzm

zjawisko fonetyczne polegające na przejściu s w r w pozycji między samogłoskami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zjawisko fonetyczne, polegające na zmianie jakiejś głoski w głoskę „r”

(1.2) wada wymowy, polegająca na nieprawidłowym wymawianiu głoski „r”

Wiktionary

Rotacyzm (od gr. rho, „litera R”) – zjawisko fonetyczne, polegające na przejściu określonej głoski w określonej pozycji w głoskę [r]. Miało ono miejsce w historii wielu języków.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ro n.

przym. rotyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) reranie

Wiktionary

# rotacznica

roślina z rodziny złożonych, hodowana jako roślina ozdobna

SJP.pl

# rotaksan

związek chemiczny, którego cząsteczki stanowią układ dwóch niepowiązanych chemicznie indywiduów chemicznych

SJP.pl

Rotaksany – klasa związków chemicznych, których cząsteczki stanowią układ dwóch niepowiązanych chemicznie indywiduów chemicznych, przy czym jeden z nich ma strukturę liniową i stanowi oś rotaksanu, drugi zaś cykliczną (jest makrocyklem). Element liniowy posiada na obu końcach rozbudowane sterycznie (przestrzennie) grupy funkcyjne, zwane stoperami, które uniemożliwiają drugiemu elementowi rotaksanu, czyli makrocyklowi wydostanie się poza oś. Oś i makrocykl rotaksanu są zatem związane mechanicznie, co określa się mianem wiązania mechanicznego lub częściej wiązania topologicznego. Rotaksan, którego oś nie jest zakończona stoperami nazywany jest pseudorotaksanem.

Wikipedia

# rotalit

szklana, okrągła kształtka zabetonowana w strop żelbetowy, umożliwiająca przenikanie światła

SJP.pl

# rotametr

przyrząd przeznaczony do pomiaru natężenia przepływu płynów; przepływomierz pływakowy

SJP.pl

Rotametr – przepływomierz pływakowy o zmiennym przekroju służący do pomiaru natężenia przepływu płynów. Po raz pierwszy urządzenia tego typu zostały opatentowane przez niemieckiego producenta Rota, obecnie Rota-Yokogawa, stąd nazwa rotametr (ang. rotameter).

Wikipedia

# rotametryczny

→ rotametr

SJP.pl

#### Patrz:

rotametr

# rotang

roślina z rodziny palm, używana głównie w plecionkarstwie; palma rotangowa, rattan, ratan

SJP.pl

Rotang, rattan (malajski rotan) – ogólne określenie wielu gatunków palm pnących z rodziny arekowatych, spotykanych w lasach tropikalnych Azji Południowo-Wschodniej, a także pozyskiwanego z nich surowca, wykorzystywanego głównie w plecionkarstwie.

Wikipedia

# rotangowiec

gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych; garlica szarogłowa

SJP.pl

Rotangowiec, garlica szarogłowa (Cryptophaps poecilorrhoa) – gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Cryptophaps. Gatunek bardzo słabo poznany. Wielkością przypomina grzywacza. Zamieszkuje lasy tropikalne Indonezji. Żywi się prawdopodobnie nasionami palm. Nie jest gatunkiem zagrożonym. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

# rotangowy

palma rotangowa - roślina z rodziny palm, używana głównie w plecionkarstwie; rotang, rattan, ratan

SJP.pl

# rotanina

ciecz o ostrym zapachu kwasu octowego lub mrówkowego, garbnik syntetyczny stosowany w przemyśle garbarskim i zastępujący garbniki roślinne

SJP.pl

# rotarianin

członek Rotary Club, stowarzyszenia należącego do międzynarodowej organizacji Rotary International, świadczącej pomoc humanitarną i promującej standardy etyczne

SJP.pl

Rotarianin – dwumiesięcznik poświęcony tematyce społecznej i kulturalnej związanej z działalnością międzynarodowej organizacji charytatywnej Rotary International, czasopismo rotariańskie dystryktu RI 2230 (Białoruś, Polska, Ukraina), wydawane do 2016.

Wikipedia

# rotarianka

→ rotarianin

SJP.pl

#### Patrz:

rotarianin

# rotariański

→ rotarianin

SJP.pl

#### Patrz:

rotarianin

# rotator

obracający się układ fizyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. ciało obracające się w stałej odległości od określonego punktu

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== rotator (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Twistedmeta1-rotator.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) element obrotowy, element wirujący

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈtatɔr, AS: rotator

Wiktionary

# rotawirus

wirus zaliczany do rodziny reowirusów, będący najczęstszą przyczyną rozwolnienia wśród dzieci i niemowląt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) med. wirus z rodziny reowirusów, będący najczęstszą przyczyną biegunki wśród niemowląt i dzieci;

Wiktionary

Rotawirusy (łac. rota „koło”) – grupa wirusów należących do rodziny reowirusów (Reoviridae), będącą najczęstszą przyczyną biegunki wśród niemowląt i dzieci. Prawie każde dziecko na świecie w wieku 5 lat przeszło co najmniej jedną infekcję spowodowaną przez rotawirusy. Ludzki organizm wytwarza odporność po każdej infekcji wywołanej tą grupą wirusów, dlatego zakażenia rotawirusowe są rzadkie u dorosłych. Wyróżnia się dziewięć głównych grup tego wirusa: A, B, C, D, F, G, H, I i J, z czego trzy (A, B i C) są zakaźne dla ludzi. Rotawirus z grupy A jest najbardziej powszechny i wywołuje 90% wszystkich infekcji rotawirusowych u ludzi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Parę tygodni po szczepionce zaczął mieć straszne biegunki i podejrzenie zarażenia rotawirusem.

Wiktionary

# rotawirusowy

→ rotawirus

SJP.pl

#### Patrz:

rotawirus

# rotel

jednostka masy w teorii kwantów, rzadko stosowana

SJP.pl

# rotfl

skrót od: Rolling On The Floor Laughing - tarzam się ze śmiechu po podłodze; ROTFL, LOL (lol), LMAO (lmao)

SJP.pl

Slang internetowy – slang tworzony i wykorzystywany przez użytkowników Internetu. Ułatwia i przyspiesza komunikację poprzez zmniejszanie liczby pisanych znaków.

W slangu internetowym stosuje się akronimy wyrażeń, przede wszystkim pochodzące z języka angielskiego (np. ASAP – as soon as possible – tak szybko jak możliwe; LOL – laughing out loud – śmieję się na głos; IMHO – in my humble opinion – moim skromnym zdaniem), emotikony, pisownię fonetyczną (np. CU/CYA – ang. see you – do zobaczenia), pseudoznaczniki języka HTML bądź BBCode (np. `<ironia>...</ironia>`), składnię języków programowania (głównie języka C) oraz hack-mowę (ang. leetspeak).

Wikipedia

# roth

Niemcy:

- Roth – dzielnica Gelnhausen
- Roth – dzielnica Gerolstein
- Roth – powiat w kraju związkowym Bawaria
- Roth – miasto w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Roth
- Roth – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Altenkirchen
- Roth – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Bad Kreuznach
- Roth – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Hunsrück
- Roth – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Lahn
- Roth an der Our – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Eifel Bitburg-Prüm
- Roth bei Prüm – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Eifel Bitburg-Prüm
- Roth – rzeka, dopływ Dunaju
- Roth – rzeka, dopływ Rednitz
- Roth – rzeka, dopływ Zusam

Wikipedia

# rotherham

[czytaj: ROderem] miasto w Anglii

SJP.pl

Rotherham – miasto w Wielkiej Brytanii w Anglii; w hrabstwie South Yorkshire, w dystrykcie metropolitalnym Rotherham; położone nad ujściem rzeki Rother do rzeki Don, pomiędzy miastami Sheffield a Doncaster. W 2021 roku miasto liczyło 71 535 mieszkańców.

Wikipedia

# rothschild

[czytaj: rotszild] nazwisko

SJP.pl

Rothschildowie, Rotszyldowie (niem. Rothschild) – żydowska rodzina bankierska, wywodząca się z Frankfurtu nad Menem.Fortuna Rotszyldów (1,8 mln funtów w 1812 r. i 34,3 mln funtów w 1875 r.) wiązała się z wojnami napoleońskimi, udzielaniem pożyczek władcom i ze spekulacjami. Kredyty Rotszyldów zasilały budżety państw, niemieckich wolnych miast, finanse przedsiębiorstw produkcyjnych i towarzystw kolejowych.

Wikipedia

# rothschildowie

[czytaj: rotszilDOwie] rodzina bankierska

SJP.pl

Rothschildowie, Rotszyldowie (niem. Rothschild) – żydowska rodzina bankierska, wywodząca się z Frankfurtu nad Menem.Fortuna Rotszyldów (1,8 mln funtów w 1812 r. i 34,3 mln funtów w 1875 r.) wiązała się z wojnami napoleońskimi, udzielaniem pożyczek władcom i ze spekulacjami. Kredyty Rotszyldów zasilały budżety państw, niemieckich wolnych miast, finanse przedsiębiorstw produkcyjnych i towarzystw kolejowych.

Wikipedia

# rotki

Rotki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego, a od roku 1998 znajduje się na obszarze województwa podlaskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Rocha w Miłkowicach-Maćkach.

Wikipedia

# rotkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Rotkiewicz, Rotkowicz:

- Andrzej Rotkiewicz (1931–2016) – matematyk
- Jan Rotkiewicz (1898–1962) – generał dywizji Ludowego Wojska Polskiego i działacz sportowy
- Marcin Rotkiewicz – polski dziennikarz naukowy
- Ryszard Rotkiewicz (* 1938) – polityk PZPR i działacz samorządowy
- Wilhelm Rotkiewicz (1906–1983) – polski inżynier, konstruktor radiowy
- Mark(us) Rot(h)kowicz(tz) (1903–1970) – malarz amerykański pochodzenia łotewskiego (zob. Mark Rothko)

Wikipedia

# rotmanka

Rotmanka (do 31 grudnia 2002 Rotmanki, niem. Rottmannsdorf, kaszb. Ròtmankô) – osada, siedziba sołectwa w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański.

W Rotmance mieści się Zespół Szkół im. Karola Wojtyły (Nazwa została nadana dnia 10 listopada 2005 w obecności arcybiskupa Tadeusza Gocłowskiego), Przedszkole niepubliczne "Wesoła Nutka", Przedszkole niepubliczne "Słoneczny Domek Małego Odkrywcy", kościół pw. św. Faustyny Kowalskiej, dom spokojnej starości, sklepy i inne zakłady pracy. Miejscowość posiada połączenia autobusowe z Gdańskiem, Pruszczem Gdańskim, Straszynem oraz Kolbudami liniami 132, 823, 837, 838.

Wikipedia

# rotmistrz

1. stopień oficerski w kawalerii z pierwszej połowy XX wieku;
2. oficer mający ten stopień;
3. dawniej: dowódca roty piechoty, chorągwi jazdy lub szwadronu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. stopień oficerski w kawalerii, będący odpowiednikiem rangi kapitana;

(1.2) wojsk. oficer mający stopień rotmistrza (1.1)

(1.3) hist. wojsk. dowódca roty piechoty, chorągwi jazdy lub szwadronu

Wiktionary

Rotmistrz – polski stopień wojskowy w kawalerii odpowiadający kapitanowi i nazwa dowódcy szwadronu. W dawnym wojsku dowódca roty albo chorągwi.

Nazwa powstała z połączenia określenia „mistrz" (w znaczeniu zwierzchnik, dowódca) i „rota” (oddział wojska), oznaczająca dosłownie „zwierzchnika roty”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stopień rotmistrza jest odpowiednikiem kapitana.

(1.2) Po rotmistrzu Witoldzie Pileckim, bohaterze Oświęcimia, zacierano wszelkie ślady na ziemi i w polskiej historii.

(1.2) Na Starem Mieście koło Pijarów, / Gdzie hymny Bogu lud wierny śpiewa, / Mieszka inwalid spod trzech sztandarów: / Ułański rotmistrz Jacek Cholewa.

(1.3) Dla rotmistrza, dowódcy szwadronu, wybrał sierżant kwaterę w nowej, najparadniejszej w całej wsi chacie Hnata.

(1.3) I posłał do niego rotmistrza pięćdziesiątnika i pięćdziesiąt, którzy byli pod nim: który poszedł do niego, i siedzącemu na wierzchu góry, rzekł: Człowiecze Boży, król rozkazał, abyś zszedł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔtmʲisṭʃ, AS: rotmʹisṭš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rotmistrzostwo n., rotmistrzowa ż., podrotmistrz mos.

czas. rotmistrzować ndk.

przym. rotmistrzowski

skr. rtm.

Wiktionary

# rotmistrzostwo

stopień, ranga, stanowisko rotmistrza

SJP.pl

# rotmistrzowa

małżonka rotmistrza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona rotmistrza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poznałem panią rotmistrzową na balu dobroczynnym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rotmistrz mos.

przym. rotmistrzowski

Wiktionary

# rotmistrzowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rotmistrzem, dotyczący rotmistrza

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do rotmistrza, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) taki jak u rotmistrza, charakterystyczny dla rotmistrza

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Rwały się w powietrzu przekleństwa, krzyki przerażenia, słowa komendy, zgrzyt i jęk piszczałek rotmistrzowskich, kwilenie koni, rażonych kulami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rotmistrz mos., rotmistrzowa ż.

Wiktionary

# rotmistrzyni

żołnierka w stopniu rotmistrza

SJP.pl

# rotnicki

nazwisko

SJP.pl

# roto

człowiek należący do najbiedniejszych warstw w krajach hispanoamerykańskich, zwłaszcza w Chile

SJP.pl

Roto – osada na Wyspach Cooka. Znajduje się na wyspie Pukapuka. W 2006 roku Roto liczyła 71 mieszkańców. Przemysł spożywczy, ośrodek turystyczny.

Wikipedia

# rotograwiura

przemysłowa odmiana druku wklęsłego

SJP.pl

Wikipedia

# rotokas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język z grupy wschodniopapuaskiej używany na wyspie Bougainville;

Wiktionary

Język rotokas – język z postulowanej grupy wschodniopapuaskiej, używany przez blisko 12 tys. ludzi (2000) na wyspie Bougainville’a. Należy do rodziny języków północnej Bougainville.

Jego cechą charakterystyczną jest skrajnie uproszczony system fonetyczny, zawierający łącznie:

- 6 spółgłosek: /p t-s k Β R g/, gdzie:
  - B to spółgłoska dźwięczna, szczelinowa, dwuwargowa;
  - R to sonant „uderzeniowy” polegający na jednorazowym kontakcie języka z podniebieniem, taki jak w japońskim, a inny niż ‘r’ w polskim;
- 5 lub 10 samogłosek: /a e i o u/; rozbieżność rachuby wynika stąd, że nie wiadomo, czy samogłoski długie są oddzielnymi fonemami czy alofonami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Alfabet w języku rotokas liczy zaledwie dwanaście liter.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. roo

Wiktionary

# rotomageński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rotomagiem, dotyczący Rotomagu (współcz. Rouen)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rotomag mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. rueński

Wiktionary

# rotomat

urządzenie do przechowywania zegarka z automatycznym mechanizmem kontrolującym pracę sprężyny napędowej zegarka; nakręcacz, nakręcarka

SJP.pl

Rotomat – zasilane z baterii lub sieci elektrycznej urządzenie do przechowywania zegarków z automatycznym naciągiem oraz do ich nakręcania. Rotomaty stosowane są, gdy właściciel zegarka automatycznego nie nosi czasomierza ze sobą, bądź też, jeśli posiada on co najmniej dwa zegarki z automatycznym naciągiem. Jest to szczególnie przydatne, gdy zegarek wyposażony jest w komplikacje – na przykład kalendarz, czy wskazanie faz Księżyca.

Wikipedia

# rotor

inaczej: wirnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. ruchoma część maszyny lub urządzenia wykonująca ruch obrotowy, wirnik

(1.2) techn. cylindryczny piec obrotowy służący do otrzymywania stali z ciekłej surówki wysokofosforowej

(1.3) meteorol. obszar o silnej turbulencji powietrza, powstający pod falą wiatru halnego po zawietrznej stronie pasma górskiego

Wiktionary

- rotor (mechanika), prawidłowo wirnik, część wirująca urządzenia lub maszyny
- rotor (meteorologia)
- rotor Programming
- rotor Flettnera – alternatywny wiatrowy napęd dla statków
- Rotor (zespół muzyczny) – węgierska grupa muzyczna

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔtɔr, AS: rotor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rotacja ż., rotowanie n.

czas. rotować ndk.

przym. rotorowy, rotacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wirnik

Wiktionary

# rotorowy

przymiotnik od: rotor

SJP.pl

# rototrol

rodzaj maszyny elektrycznej stosowanej do wzmacniania sygnałów elektrycznych

SJP.pl

# rotować

1. wprowadzać w ruch obrotowy wokół własnej osi;
2. obracać się wokół własnej osi; wirować, kręcić się;
3. zwalniać z zajmowanego stanowiska na wyższej uczelni z powodu nieuzyskania wymaganego stopnia naukowego

SJP.pl

# rotowany

osoba zwolniona z zajmowanego stanowiska na wyższej uczelni z powodu nieuzyskania wymaganego stopnia naukowego

SJP.pl

# rotowy

→ rota (jednostka piechoty), np. rotowy ogień

SJP.pl

# rotschild

[czytaj: ROTszylt] nazwisko

SJP.pl

Rothschildowie, Rotszyldowie (niem. Rothschild) – żydowska rodzina bankierska, wywodząca się z Frankfurtu nad Menem.Fortuna Rotszyldów (1,8 mln funtów w 1812 r. i 34,3 mln funtów w 1875 r.) wiązała się z wojnami napoleońskimi, udzielaniem pożyczek władcom i ze spekulacjami. Kredyty Rotszyldów zasilały budżety państw, niemieckich wolnych miast, finanse przedsiębiorstw produkcyjnych i towarzystw kolejowych.

Wikipedia

# rottenberg

Rottenberg – pierwszy minialbum Małpy, Mielzky’ego oraz zespołu The Returners.

Osoby noszące nazwisko Rottenberg

- Anda Rottenberg (ur. 1944) – polska historyk sztuki
- Ludwig Rottenberg (1865–1932) – austriacki kompozytor i dyrygent
- Silke Rottenberg (ur. 1972) – niemiecka piłkarka

Wikipedia

# rotterdam

[czytaj: ROterdam] miasto w Holandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Wiktionary

Rotterdam – miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa, stanowi południową część Randstadu, szóstego największego obszaru metropolitalnego w Europie, który zamieszkuje ok. 6,7 miliona ludzi.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rotterdamczyk mos., rotterdamka ż.

przym. rotterdamski

Wiktionary

# rotterdamczyk

[czytaj: roterdamczyk] mieszkaniec Rotterdamu, miasta w Holandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rotterdamu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rafale, czyżbyś miał coś przeciwko rotterdamczykom?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rotterdam mrz.

:: fż. rotterdamka ż.

przym. rotterdamski

Wiktionary

# rotterdamka

[czytaj: roterdamka] mieszkanka Rotterdamu (miasta w Holandii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rotterdamu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rotterdam mrz.

:: fm. rotterdamczyk mos.

przym. rotterdamski

Wiktionary

# rotterdamski

przymiotnik od: Rotterdam

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Rotterdamem, dotyczący Rotterdamu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rotterdam mrz., rotterdamczyk mos., rotterdamka ż.

Wiktionary

# rottweiler

[czytaj: rotwajler] rasa psa obronnego o krępej, muskularnej budowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kynol. rasa gładkowłosych psów o silnym ciele wywodząca się z Germanii;

Wiktionary

Rottweiler – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa (typ dogowaty). Zgodnie z klasyfikacją FCI (FCI gr.2, sekcja 2.1, standard 147) należy do grupy psów pracujących.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W roku 1910 rottweiler został oficjalnie uznany za psa policyjnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rottweilerka

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. rottweilerka

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Rottweiler.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Rasy psów

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Rottweiler

* arabski: (1.1) روت فايلر

* bułgarski: (1.1) ротвайлер

* francuski: (1.1) rottweiler

* islandzki: (1.1) rottweiler

* japoński: (1.1) ロットワイラー

* perski: (1.1) روت‌ویلر

* szwedzki: (1.1) rottweiler w.

* ukraiński: (1.1) ротве́йлер m.

źródła.

== rottweiler (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kynol. rottweiler

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rotuma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Spokojnym, stanowiąca dependencję Fidżi;

Wiktionary

Rotuma – wyspa pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Spokojnym, należy do Fidżi. Powierzchnia wynosi 44 km² (z przybrzeżnymi wysepkami 47 km²). Ma dwa tysiące mieszkańców (2007), są to głównie Polinezyjczycy.

Odkryta w 1791 przez brytyjski statek Pandora podczas poszukiwań zbuntowanych marynarzy ze statku HMS Bounty. W 1842 zamieszkali tutaj weslejanie, a pięć lat później maryści. Wkrótce nawiązały się walki pomiędzy tymi dwiema grupami. W 1881 wyspa została włączona do Wielkiej Brytanii, a kiedy Fidżi odzyskało niepodległość, stała się jego prowincją.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. rotumański mrz.

przym. rotumański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* szwedzki: (1.1) Rotuma

źródła.

== Rotuma (język szwedzki.) ==

thumb|Rotuma (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Rotuma

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈtũma, AS: rotũma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rotumański mrz.

przym. rotumański

Wiktionary

# rotunda

1. budowla założona na planie koła;
2. reprezentacyjna okrągła sala, typowa dla pałaców baroku i klasycyzmu;
3. dawny, długi płaszcz damski;
4. krój pisma drukarskiego o zaokrąglonym kształcie liter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. budowla wzniesiona na planie koła;

(1.2) hist. modny w XIX wieku płaszcz damski, skrojony na planie koła, posiadający pionowe rozcięcia na ręce i zapinany na małe guziki

(1.3) archit. charakterystyczna dla barokowych i klasycystycznych pałaców okrągła sala reprezentacyjna

(1.4) druk. krój czcionki drukarskiej, mający zaokrąglone litery, odmiana pisma gotyckiego;

Wiktionary

Rotunda (łac. rotundus - okrągły) – budowla w układzie centralnym, wzniesiona na planie koła. Składa się z jednego pomieszczenia przykrytego często kopułą, czasem z dobudowanymi apsydami. Rotunda może stanowić budynek zamknięty, czasem okolony kolumnadą (tolos). Budowle tego typu znane są od starożytności.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈtũnda, AS: rotũnda

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rotundowy

Wiktionary

# rotundka

zdrobnienie od: rotunda

SJP.pl

# roturier

[czytaj: roturJE] człowiek spoza stanu szlacheckiego; plebejusz, nieszlachcic

SJP.pl

# rotuła

dawny poemat o charakterze pieśniowo-elegijnym, o tematyce religijnej lub moralistyczno-dydaktycznej

SJP.pl

# roty

1. tekst przysięgi, przyrzeczenia;
2. dawna polska jednostka piechoty zaciężnej licząca do trzystu żołnierzy;
3. średniowieczny instrument strunowy będący prototypem skrzypiec;
4. dawniej: tortura polegająca na wplataniu skazanego w koło

SJP.pl

Roty (ukr. Роти) – osiedle na Ukrainie, w obwodzie donieckim, w rejonie bachmuckim. W 2001 liczyło 82 mieszkańców.

Wikipedia

# rotyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. cechujący się wymawianiem głoski IPA4|r.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ro n., rho n., rotyczność ż., rotyzowanie n., rotyzacja ż., rotacyzm m.

czas. rotyzować ndk.

przym. nierotyczny

Wiktionary

# rouault

[czytaj: ruO] nazwisko

SJP.pl

# roubaix

[czytaj: ruBE] miasto we Francji

SJP.pl

Roubaix (wymowa [ʀuˈbɛ]; niderl. Robaais) – gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord, na granicy z Belgią, dalekie przedmieście Lille połączone z metropolią szybką koleją podmiejską i linią tramwajową.

Wikipedia

# rouen

[czytaj: ruĄ] miasto we Francji

SJP.pl

Rouen (wymowa [ʁwɑ̃]) – miasto i gmina w północnej Francji, w regionie Normandia, w departamencie Sekwana Nadmorska, położone nad Sekwaną.

Wikipedia

# rougemont

Francja:

- Rougemont – gmina w regionie Burgundia
- Rougemont – gmina w regionie Franche-Comté
- Rougemont-le-Château – gmina

Stany Zjednoczone:

- Rougemont – jednostka osadnicza w stanie Karolina Północna

Wikipedia

# rouget

[czytaj: ruŻE] nazwisko

SJP.pl

# rough

[czytaj: raf] szkic reklamy, zwykle narysowany odręcznie

SJP.pl

# rourke

Osoby o tym nazwisku:

- Byron P. Rourke – kanadyjski psycholog
- Mickey Rourke – amerykański aktor, scenarzysta, reżyser i producent filmowy
- Rachel Rourke – australijska siatkarka

Wikipedia

# rousseau

[czytaj: ruSO] nazwisko francuskie, m.in. Jean Jacques Rousseau (1712-78) - pisarz, filozof, teoretyk muzyki; Henri Rousseau (zwany Celnikiem, Le Douanier; 1844-1910) - malarz; Théodore Rousseau (1812-67) - malarz i grafik; Jean Baptiste Rousseau (1671-1741) - poeta

SJP.pl

- Henri Rousseau – francuski malarz przełomu XIX i XX wieku
- Jean-Jacques Rousseau – szwajcarski filozof XVIII wieku
- Jean-Baptiste Rousseau – francuski poeta i dramaturg epoki baroku
- Théodore Rousseau – francuski malarz XIX wieku
- Danielle Rousseau – bohaterka serialu Lost – Zagubieni
- Kamil Jakub Rousseau - poeta polski ur.01.08.1947 w Częstochowie. Wydane tomiki wierszy: "Niepokorna dusza, czyli layer cake"(ISBN 978-83-931209-0-1) ;"ICH TROJE I..." (ISBN 978-83-931209-1-8); "Appassionata...czyli co mi w duszy gra..." (ISBN 978-83-931209-2-5)

Wikipedia

# roussillon

- Roussillon – kraina historyczna w południowej Francji, obecnie współtworzy region administracyjny Oksytania
- Roussillon (Vaucluse) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
- Roussillon (Isère) – francuska gmina w regionie Owernia-Rodan-Alpy
- Roussillon – regionalna gmina hrabstwa (MRC) w regionie administracyjnym Montérégie prowincji Quebec, w Kanadzie

Wikipedia

# roussoizm

[czytaj: russoizm] prąd literacki w piśmiennictwie oświecenia inspirowany twórczością francuskiego filozofa i pisarza Jeana Jacques'a Rousseau

SJP.pl

# router

urządzenie lub program zapewniające łączność między różnymi sieciami komputerowymi; ruter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. urządzenie sieciowe łączące ze sobą użytkowników różnych sieci, pełniące rolę węzła komunikacyjnego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) router bezprzewodowy

synonimy.

(1.1) ruter, rzad. trasownik

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. inna pisownia: ruter

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) router

* czeski: (1.1) router m., směrovač

* francuski: (1.1) routeur m.

* hiszpański: (1.1) rúter m., enrutador m.

* kaszubski: (1.1) ruter m.

* koreański: (1.1) 라우터

* niemiecki: (1.1) Router m.

* nowogrecki: (1.1) δρομολογητής m.

* słowacki: (1.1) smerovač m.

źródła.

== router (język angielski.) ==

wymowa.

audioUK|En-uk-router.ogg.

audioUS|En-us-router.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) inform. router (ruter), trasownik

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ruter, rzad. trasownik

Wiktionary

# routing

[czytaj: ruting] wyznaczanie trasy dla pakietu danych w sieciach teleinformatycznych; ruting, routowanie, trasowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. wyznaczanie trasy dla pakietu danych w sieci komputerowej, a następnie wysłanie go tą trasą;

Wiktionary

Trasowanie (ang. routing, ruting, rutowanie) – wyznaczanie trasy i wysłanie nią pakietu danych w sieci komputerowej. Urządzenie węzłowe, w którym kształtowany jest ruch sieciowy, nazywane jest routerem – jego rolę może pełnić np. komputer stacjonarny czy oddzielne przeznaczone do tego celu urządzenie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrutʲĩŋk, AS: rutʹĩŋk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trasowanie, ruting, rutowanie

Wiktionary

# routować

[czytaj: rutować] środowiskowo: wyznaczać trasę dla pakietu danych w sieciach teleinformatycznych; trasować

SJP.pl

# rouz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. raz (pojedyncza realizacja czynności)

liczebnik mnożny

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. raz (jednokrotnie)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. gw-pl|Górny Śląsk|roz, rołz.

Wiktionary

# rouza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Róża

Wiktionary

# rovaniemi

miasto w Finlandii

SJP.pl

Rovaniemi (lap. Roavenjarga) – miasto w północnej Finlandii, u ujścia rzeki Ounasjoki do Kemi, kilka kilometrów na południe od północnego koła podbiegunowego (współrzędne geograficzne 66°30′N – 25°42′E).

Wikipedia

# rover

[czytaj: rołwer lub rower] samochód marki Rover

SJP.pl

Rover – brytyjski producent samochodów osobowych z siedzibą w Birmingham działający w latach 1878–2005.

Początkowo przedsiębiorstwo zajmowało się produkcją rowerów. Opracowało konstrukcję tych pojadów, która stosowana jest do dziś – z łańcuchem napędowym oraz kołami równej wielkości. Polskie słowo „rower” pochodzi od nazwy tej firmy. W języku angielskim nazwa Rover oznacza wędrowca.

Wikipedia

# row

[czytaj: row] skrót od: Rybnicki Okręg Węglowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podłużny dół wykopany w ziemi

(1.2) wulg. wgłębienie między pośladkami

(1.3) geol. zob. rów oceaniczny.;

(1.4) geol. zob. rów tektoniczny.;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pijany kierowca wjechał do przydrożnego rowu.

(1.2) Pochylił się i było mu widać rów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruf, AS: ruf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. rowek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) bruzda pośladkowa

Wiktionary

# rowasz

dawne węgierskie pismo runopodobne

SJP.pl

Wikipedia

# rowecki

nazwisko

SJP.pl

# rowek

mały rów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały rów

(1.2) techn. podłużne wgłębienie w metalowych przedmiotach

(1.3) pot. szczelina pomiędzy półdupkami

Wiktionary

Rowek – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Szudziałowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wincentego Ferreriusza i św. Bartłomieja Apostoła w Szudziałowie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔvɛk, AS: rovek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rów m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bruzda, wycięcie, karb, wyżłobienie, żłobek

Wiktionary

# rower

1. pojazd mający siodełko i kierownicę, napędzany siłą mięśni nóg za pomocą pedałów;
2. urządzenie do ćwiczeń, imitujące jazdę na rowerze - pojeździe;
3. rower górski - rower do jazdy po wzniesieniach i trudnym terenie; góral;
4. rower wodny - pojazd wodny osadzony na pływakach, napędzany za pomocą pedałów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) transp. jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

(1.2) sport. nieruchomy trenażer z pedałami wykonany na wzór roweru (1.1)

(1.3) sport. rodzaj prostego ćwiczenia gimnastycznego wykonywanego ruchem nóg w pozycji leżącej

Wiktionary

Rower – jedno- lub wielośladowy pojazd kołowy napędzany siłą mięśni poruszających się nim osób za pomocą przekładni mechanicznej, wprawianej w ruch nogami.

Nazywany bywał słowami „koło”, „kołowiec”, „kołownik”, „welocyped” oraz „bicykl”. Według słownika Michała Arcta od bicykla odróżnia go posiadanie kół równej wielkości. W większości nowożytnych języków europejskich jego nazwa przypomina „welocyped”. Obecna polska nazwa pochodzi od przełomowego produktu brytyjskiej firmy Starley & Sutton Company z Coventry, oferowanego od roku 1885 pod handlową nazwą Rover Safety Bicycle, który dzięki zastosowaniu łańcucha umożliwił zmniejszenie rozmiaru przedniego koła i bezpieczniejszą jazdę. Produkt zyskał popularność do tego stopnia, że firma około roku 1899 zmieniła nazwę na The Rover Company Limited. W języku angielskim „rover” to określenie osoby wędrującej bez celu, włóczęgi, łazika, powsinogi, obieżyświata, obecnie stosowane powszechnie w odniesieniu do pojazdów konstruowanych z myślą o eksploracji innych planet.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bardzo lubię jeździć na rowerze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔvɛr, AS: rover

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rowerzysta m., rowerzystka ż., rowerownia ż.

:: zdrobn. rowerek m.

przym. rowerowy

czas. rowerować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bicykl; gw-pl|Górny Śląsk. koło, gw-pl|Poznań. kufta, kuwta, koło

Wiktionary

# rowerek

1. zdrobnienie od: rower;
2. ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonywaniu w pozycji leżącej kolistych ruchów uniesionymi i zgiętymi w kolanach nogami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: rower

(1.2) mały rower dziecięcy

(1.3) pot. przyrząd treningowy do pedałowania w miejscu

(1.4) sport. ćwiczenie gimnastyczne, polegające na leżeniu na plecyecach i wykonywaniu nogami ruchu jak podczas jazdy na rowerze

(1.5) środ. sport. w tenisie wynik 6:0, 6:0

Wiktionary

Whitewash lub Rowerek – potoczny termin używany w dziennikarstwie sportowym określający porażkę zawodnika lub drużyny do zera. Termin ten nie jest używany w grach, w których przegranie do zera jest bardzo częste (np. w piłce nożnej bardzo często zdarza się porażka 0:1 czy 0:2).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pieszo do centrum dojdziesz w kwadrans, a rowerkiem w mig.

(1.2) Dziecko jechało na rowerku, a matka szła z tyłu.

(1.4) Na zajęciach nauczyciel kazał robić nam rowerek przez 10 (= dziesięć) minut.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈvɛrɛk, AS: roverek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rower m., rowerzysta m., rowerzystka ż., rowerownia ż.

przym. rowerowy

Wiktionary

# rowerga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. daw. Rouergue

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Rowergia

Wiktionary

# rowergia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. daw. Rouergue

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Rowerga

Wiktionary

# rowerkowy

→ rowerek

SJP.pl

#### Patrz:

rowerek

# rowerosacrum

[czytaj: rowerosakrum] uroczystość poświęcenia rowerów

SJP.pl

# rowerostrada

Droga dla rowerów – droga lub część drogi niebędącą jezdnią, oznaczona odpowiednimi pionowymi znakami drogowymi, przeznaczona do ruchu rowerów, hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego oraz osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch i ruchu pieszych, w przypadkach przewidzianych w ustawie.

- Drogami dla rowerów nie są pasy, ani kontrapasy rowerowe.
- Ciąg pieszo-rowerowy powinien być określany jako droga dla pieszych i rowerów.
- Z dróg dla rowerów nie mogą korzystać wózki rowerowe, ani wózki inwalidzkie.

Wikipedia

# rowerować

potocznie: jeździć na rowerze

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. jeździć na rowerze

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rower mrz., rowerowanie n., rowerzysta mos., rowerzystka ż.

przym. rowerowy

Wiktionary

# rowerówka

potocznie:
1. wycieczka rowerowa;
2. droga rowerowa;
3. wydział rowerowy w fabryce

SJP.pl

# rowerownia

miejsce do przechowywania rowerów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wydzielone pomieszczenie przeznaczone na rowery;

Wiktionary

Rowerownia – infrastruktura przeznaczona do parkowania roweru, zwykle długoterminowego; Najczęściej zadaszona przestrzeń z uchwytami na rower, wieszakami rowerowymi lub stojakami rowerowymi lub innymi elementami montowania, czasem boksami; Przestrzeń / pomieszczenie w budynku, które zostały przeznaczone w rowery pracowników lub mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rower m., rowerek m., rowerzysta m., rowerzystka ż.

przym. rowerowy

Wiktionary

# rowerowy

przymiotnik od: rower

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów, przeznaczony dla rowerów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poszedłem do sklepu rowerowego po nowe koło.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔvɛˈrɔvɨ, AS: roverovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rower m., rowerek m., rowerzysta mos., rowerzystka ż., rowerownia ż.

czas. rowerować

Wiktionary

# roweroza

zbyt częste przemieszczanie się na rowerze

SJP.pl

# rowerzysta

osoba jadąca na rowerze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba jadąca na rowerze;

Wiktionary

Rowerzysta, rzadziej cyklista – osoba przemieszczająca się za pomocą roweru. W XIX w. w Polsce osoby jeżdżące na rowerach nazywano cyklistami, bicyklistami, kołowcami, kołownikami lub kolarzami. Słowo rowerzysta pojawiło się w okresie międzywojennym, pochodzi od słowa rower, a pośrednio od nazwy brytyjskiej firmy „Rover”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rowerzyści na ścieżce rowerowej głośno narzekali na nieprawidłowo zaparkowane pojazdy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔvɛˈʒɨsta, AS: rovežysta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rower m., rowerek m., rowerownia ż.

:: fż. rowerzystka ż.

czas. rowerować ndk.

przym. rowerowy, rowerkowy

przysł. rowerowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cyklista

Wiktionary

# rowerzystka

→ rowerzysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która jedzie na rowerze

Wiktionary

#### Patrz:

rowerzysta

#### Przykłady

(1.1) Rowerzystki na ścieżce rowerowej głośno narzekały na nieprawidłowo zaparkowane pojazdy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔvɛˈʒɨstka, AS: rovežystka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rower m., rowerek m., rowerownia ż.

:: fm. rowerzysta m.

przym. rowerowy

czas. rowerować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cyklistka

Wiktionary

# rowiak

dłuto rzeźbiarskie

SJP.pl

# rowicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

kobiety:

- Halina Rowicka (ur. 1951) – polska aktorka

mężczyźni:

- Bolesław Rowicki (1899-1940) – kapitan rezerwy Wojska Polskiego
- Leszek Rowicki (ur. 1955) – polski urzędnik
- Mariusz Rowicki (ur. 1985) – polski judoka
- Piotr Rowicki (ur. 1970) – polski piłkarz
- Piotr Rowicki (ur. 1975) – polski pisarz
- Witold Rowicki (1914-1989) – polski dyrygent

Wikipedia

# rówieński

1. → Równe;
2. obwód rówieński - jeden z 24 obwodów Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Równem, dotyczący Równego (miasta na zachodniej Ukrainie)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równianin mos., Równe n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. także równieński

Wiktionary

# rówieśnictwo

bycie rówieśnikiem

SJP.pl

# rówieśniczka

kobieta w tym samym wieku, co jakaś inna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna w tym samym wieku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W życiu bym nie pomyślała, że Ania jest naszą rówieśniczką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruvʲjɛ̇ɕˈɲit͡ʃka, AS: ruvʹi ̯ėśńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rówieśnica ż., rówieśnictwo n.

:: fm. rówieśnik m.

przym. rówieśniczy, rówieśny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) równolatka, rówieśnica

Wiktionary

# rówieśnik

człowiek równy drugiemu wiekiem; równolatek, rówieśny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w tym samym wieku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W życiu bym nie pomyślał, że ten łysy facet jest naszym rówieśnikiem.

(1.1) Marta i Grzesiek to nasi rówieśnicy, a mają już dorosłe dzieci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈvʲjɛ̇ɕɲik, AS: ruvʹi ̯ėśńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rówieśnictwo n.

:: forma żeńska rówieśnica ż., rówieśniczka ż.

przym. rówieśniczy, rówieśny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) równolatek, jednolatek

Wiktionary

# rówieśny

człowiek równy drugiemu wiekiem; równolatek, rówieśnik

SJP.pl

# rowiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Rowiński – polski pisarz, wydawca, autor reportaży
- Jerzy Rowiński – polski dziennikarz muzyczny
- Tomasz Rowiński – polski historyk idei, publicysta i redaktor
- Wojciech Rowiński – polski lekarz, chirurg, transplantolog

Wikipedia

# rowkarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. rodzaj walcarki do prac blacharsko-dekarskich;

Wiktionary

Rowkarka (lub: żłobiarka) to maszyna, rodzaj walcarki do prac blacharsko-dekarskich, wykonywanych techniką obróbki plastycznej na zimno. Spotykane nazwy żargonowe to: felcarka, zykówka, sickmaszyna (z niem. Sickenmaschine). Inne stosowane nazwy, wzięte od wykonywanych na żłobiarce prac to: wyoblarka, profilarka, falcarka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zakład ślusarski zakupił bardzo drogą rowkarkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔfˈkarka, AS: rofkarka

Wiktionary

# rowkować

1. robić w czymś wgłębienia, żłobki, rowki; żłobić, żłobkować, wyżłabiać, ryć;
2. w poligrafii: wyciskać rowki w wytworach papierniczych, w miejscach zginania; bigować

SJP.pl

# rowkowanie

1. robić w czymś wgłębienia, żłobki, rowki; żłobić, żłobkować, wyżłabiać, ryć;
2. w poligrafii: wyciskać rowki w wytworach papierniczych, w miejscach zginania; bigować

SJP.pl

- w poligrafii (inna nazwa): bigowanie
- rowkowanie (obróbka) – rodzaj obróbki mechanicznej
  wykonywanie rowków, najczęściej przez wygniatanie (obróbka) lub wycinanie (obróbka)

Wikipedia

# rowkowaty

przypominający kształtem rowek, podobny do rowka

SJP.pl

# rowkowy

→ rowek

SJP.pl

#### Patrz:

rowek

# rowling

J.K. Rowling, właśc. Joanne Murray, z d. Rowling (ur. 31 lipca 1965 w Chipping Sodbury) – brytyjska pisarka, scenarzystka, producentka filmowa i telewizyjna, filantropka, a wcześniej nauczycielka języka angielskiego. Sławę przyniosła jej seria powieści fantasy Harry Potter, której sprzedaż przekroczyła pół miliarda egzemplarzy.

Wikipedia

# równa

czynić równym, gładkim; prostować; wygładzać

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Równa – osada wsi Luboszyce, w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Jemielno
- Równa – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Równa – szczyt w paśmie Połoniny Równej, na Ukrainie

Wikipedia

# równać

czynić równym, gładkim; prostować; wygładzać

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) czynić równym, gładkim

(1.2) wojsk. stawać w prostym szeregu

czasownik zwrotny równać się

(2.1) być takim samym co do wartości, liczby, ilości itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) W tym kraju średnia liczba narodzin równa się średniej liczbie zgonów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruvnat͡ɕ, AS: ruvnać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równik m., równanie n., równość ż., równina, ż.

przym. równy, równiusieńki, równiuteńki, równiutki, równiuśki

przysł. równo, równie

czas. wyrównać, wyrównywać, zrównać, zrównywać, porównać, porównywać, przyrównać, przyrównywać, dorównać, dorównywać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prostować, wygładzać

Wiktionary

# równacz

1. maszyna do wyrównywania dróg gruntowych; równiacz;
2. dawniej: osoba usuwająca nierówności; wyrównywacz

SJP.pl

# równak

spójnik

(1.1) gw-pl|Poznań, Mazury. jednak

Wiktionary

# równanie

czynić równym, gładkim; prostować; wygładzać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

(1.2) chem. schematyczny zapis reakcji chemicznej

(1.3) odczasownikowy od|równać.

Wiktionary

Równanie – forma zdaniowa postaci t_{1}=t_{2}, gdzie t_{1},t_{2} są termami i przynajmniej jeden z nich zawiera pewną zmienną. Równanie jest więc formułą atomową z co najmniej jedną zmienną wolną. Term po lewej stronie znaku równości nazywa się lewą stroną równania, a term po prawej – prawą stroną równania. Szczególnym przypadkiem równania jest forma, w której jeden z termów jest stałą np. 0, czyli gdy jest postaci t_{1}=0.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nadal nie wiem, jakie jest rozwiązanie tego równania.

(1.1) Każdy uczeń kończący szkołę podstawową powinien umieć rozwiązać równanie 2x + 3 = 11.

(1.2) Czy to jest równanie tej reakcji?

(1.3) Równanie w dół sprawia, że najlepsi są niedoceniani, a równanie w górę, że najgorsi nie nadążają.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruvˈnãɲɛ, AS: ruvnãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równość ż., równina ż., równik m.

czas. równać, wyrównywać, dorównać

przym. równy

przysł. równie

Wiktionary

# równe

gładka powierzchnia, równy teren

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie (polski egzonim)

Wiktionary

Równe (ukr. Рівне / Riwne, jid. ‏ראָװנע‎, Rowne) – miasto w zachodniej części Ukrainy, stolica obwodu rówieńskiego i rejonu rówieńskiego. Liczba mieszkańców w 2025 roku wynosiła 261 002.

Miasto położone nad rzeką Uście. Przez miasto przechodzi główna droga Kijów-Żytomierz-Równe-Dubno-Lwów-Czop; Równe-Łuck-Uściług. Leży na głównej drodze między Warszawą a Kijowem, około 200 km od polskiej granicy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. równianin m., równianka ż.

przym. rówieński

Wiktionary

# równia

1. płaski teren;
2. równia pochyła czyli prosta maszyna służąca do podnoszenia ciężkich przedmiotów

SJP.pl

- równia pochyła – maszyna prosta

W Polsce

- Równia – wieś w województwie podkarpackim
- Równia – niestandaryzowana nazwa części wsi Binarowa w województwie małopolskim
- Równia (szczyt) – szczyt w Beskidzie Śląskim
- Równia (ok. 807) – wzniesienie na południowo-wschodnim ramieniu Skrzycznego w Beskidzie Śląskim

Wikipedia

# równiacz

1. maszyna do wyrównywania drug gruntowych; równacz;
2. strug z żelaznym ostrzem do wygładzania desek i drewnianych przedmiotów

SJP.pl

# równiak

1. rodzaj struga stolarskiego;
2. młot używany w blacharstwie

SJP.pl

# równianin

mieszkaniec Równego (miasta na Ukrainie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Równego; osoba z tego miasta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Równe n.

:: fż. równianka ż.

przym. rówieński

Wiktionary

# równianka

1. ozdobny splot w postaci zwieszającego się półwieńca z liści, kwiatów, owoców; girlanda;
2. element dekoracyjny rzeźbiony w kamieniu, drewnie, odlewany w gipsie lub malowany;
3. mieszkanka Równego (miasta na Ukrainie)

SJP.pl

# równiarka

Równiarka – maszyna do robót ziemnych, służąca głównie do profilowania podłoży pod nawierzchnię dróg, lotnisk, rowów i poboczy, wyrównywania nasypów. Stosowane są również do mieszania materiałów drogowych w procesie stabilizacji, do zrywania starej nawierzchni, trawników itp. oraz do wyrównywania powierzchni pola.

Wikipedia

# równica

narzędzie kowalskie

SJP.pl

- Równica – potok w woj. dolnośląskim, dopływ Waliszowskiej Wody
- Równica – szczyt górski (884,6 m) w Beskidzie Śląskim

Miejscowości w Polsce:

- Równica – kolonia w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Zbiczno
- Równica – część wsi Brzyna w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko
- Równica – przysiółek wsi Zagorzyn w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko
- Równica – część wsi Koźmice Wielkie w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka
- Równica – część miasta Ustroń w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie miasto Ustroń

Wikipedia

# równicki

nazwisko

SJP.pl

# równie

przysłówek

(1.1) w taki sam sposób

Wiktionary

W Polsce

- Równie – część miasta Brzostek
- Równie – część miasta Ciężkowice
- Równie – przysiółek wsi Stradomka w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
- Równie – część wsi Tarnawa w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Równie – część wsi Rożnowice w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz
- Równie – część wsi Ropa w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Ropa
- Równie – część wsi Pasierbiec w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Równie – część wsi Gruszów w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Raciechowice
- Równie – część wsi Biała Niżna w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
- Równie – część wsi Wojnarowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Korzenna
- Równie – część wsi Polany w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój
- Równie – część wsi Ochotnica Dolna w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna
- Równie – część wsi Gruszów w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Nowe Brzesko
- Równie – część wsi Łowczówek w woj. małopolskim, w pow. tarnowskiM, w gminie Pleśna
- Równie – część wsi Pleśna w woj. małopolskim, w pow. tarnowskiM, w gminie Pleśna
- Równie – część wsi Rzuchowa w woj. małopolskim, w pow. tarnowskiM, w gminie Pleśna
- Równie – część wsi Górki w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Brzozów
- Równie – część wsi Mrukowa w woj. podkarpackim, w pow. jasielski m, w gminie Osiek Jasielski
- Równie – część wsi Nadolany w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Bukowsko

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czymże jest nazwa? To, co zowiem różą, pod inną nazwą równie by pachniało.

(1.1) Marzeniem jest wszystkich miasteczkowych ptaszników zastawiać w tym zakątku sidła na wilgi, kraski, dzwońce, drozdy, jemiołuchy – dostęp wszakże do pustelni równie trudny od strony wody, jak lądu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruvʲɲɛ, AS: ruvʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. równać

przysł. równo

przym. równy, równiusieńki, równiuteńki, równiutki, równiuśki

rzecz. równina ż., równość ż., równanie n.

partyk. również

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tak samo, identycznie, kropka w kropkę

Wiktionary

# równiej

stopień wyższy od przysłówków: równo, równie

SJP.pl

# równiejszy

stopień wyższy od przymiotnika: równy

SJP.pl

# również

też, także

SJP.pl

partykuła

(1.1) …używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyniosłem z magazynu nie tylko młotek, ale również gwoździe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruvʲɲɛʃ, AS: ruvʹńeš

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. równie

przym. równy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) też, także, i, reg. śl. aji.

Wiktionary

# równik

1. najdłuższy równoleżnik na ziemi (około 40 075 kilometrów długości);
2. geometria: koło wielkie powstałe przez przecięcie kuli płaszczyzną przechodzącą przez środek kuli i prostopadłą do osi, wokół której kula się obraca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. geogr. część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

Wiktionary

Równik – wspólna nazwa dwóch blisko powiązanych pojęć: matematycznego i astronomiczno-geograficznego:

- w geometrii, konkretniej stereometrii, równik sfery z wyróżnioną osią to okrąg wielki leżący na płaszczyźnie prostopadłej do tej osi;
- w astronomii i naukach o Ziemi równik to część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Równik dzieli Ziemię na dwie części.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruvʲɲik, AS: ruvʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równość ż., równina ż., równia ż., równiarka ż., równacz m., równiacha m., równanie n.

czas. równać ndk.

przym. równikowy, równy, równościowy, równinny

przysł. równo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. ekwator

Wiktionary

# równikowy

→ równik; ekwatorialny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący równika, związany z równikiem

(1.2) geogr. charakterystyczny dla obszarów znajdujących się w pobliżu równika ziemskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Uczniowie mają sobie wyobrażać, jak wygląda krajobraz lasu równikowego, sawanny, pustyni, oazy, stepu, wysokich gór, tundry, tajgi, pojezierza, krajobraz przemysłowy, rolniczy, śródziemnomorski i in.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruvʲɲiˈkɔvɨ, AS: ruvʹńikovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) ekwatorialny

Wiktionary

# równina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

Wiktionary

Równina – wielkopowierzchniowa forma ukształtowania terenu. Stanowi ją płaski lub prawie całkowicie poziomy (nachylenie do 3°) teren. Równiny mogą występować na obszarach nizin, wyżyn lub gór (doliny rzek lub wierzchowiny), charakter równinny mają znaczne powierzchnie den oceanów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ruvʲˈɲĩna, AS: ruvʹńĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równia ż., równość ż., równanie n., wyrównywanie n., wyrównanie n., zrównanie n., zrównywanie n., równiarka ż., wyrównywacz m., równik m.

czas. równać ndk., wyrównywać ndk., wyrównać dk., zrównywać ndk., zrównać dk.

przym. równy, równinny, równościowy

przysł. równie, równo, równinnie, równościowo

temsłow. równo-

Wiktionary

# równinka

zdrobnienie od: równina

SJP.pl

# równinny

przymiotnik

(1.1) będący równiną

(1.2) występujący, zdarzający się na równinach, właściwy równinom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równina ż., równik m.

przym. równy

Wiktionary

# równiuczko

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. równiutko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potym wszędy rozlicżne kwiecia rozsadzono, • Wszytko równiucżko rostąc pięknie przystroiono. • Nuż ony Rozmaryny, ony Maierany, • Drugie ieszcze wonnyejsze co ich tu nie znamy. sic.

Wiktionary

# równiusieńki

zdrobnienie od: równy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: równy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na szyi pan Jan ma przewiązaną apaszkę w kolorze tulipana, jest wypachniony, włosgładko przyczesane z równiusieńkim przedziałkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruvʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: ruvʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. równać

przysł. równie, równo, równiusieńko, równiuteńko, równiutko, równiuśko

przym. równy, równiuśki, równiutki, równiuteńki

Wiktionary

# równiuśki

zdrobnienie od: równy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: równy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruvʲˈɲüɕci, AS: ruvʹńüśḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. równać

przysł. równie, równo, równiusieńko, równiuteńko, równiutko, równiuśko

przym. równy, równiutki, równiusieńki, równiuteńki

Wiktionary

# równiuteńki

zdrobnienie od: równy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: równy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruvʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: ruvʹńutẽńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. równać

przysł. równie, równo, równiusieńko, równiuteńko, równiutko, równiuśko

przym. równy, równiuśki, równiutki, równiusieńki

Wiktionary

# równiutki

zdrobnienie od: równy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: równy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Natomiast jednoznaczne jest wprowadzenie kar – wszystkie są równiutkie, po 100 tys. zł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruvʲˈɲutʲci, AS: ruvʹńutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. równać

przysł. równie, równo, równiusieńko, równiuteńko, równiutko, równiuśko

przym. równy, równiuśki, równiusieńki, równiuteńki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) równiuśki

Wiktionary

# równo

przysłówek

(1.1) prosto

(1.2) jednakowo, równomiernie

(1.3) regularnie

(1.4) dokładnie

(1.5) gładko

(1.6) w jednej linii

Wiktionary

## Miejscowości w Polsce

- Równo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce
- Równo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek

## Miejscowości na Ukrainie

- Równo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Patrząc na samolot widzimy, jak on leci równo.

(1.2) Podałam każdemu równo po dwie książki.

(1.3) Proszę wszystkich tancerzy, by kroki dostawiać równo - najpierw panie, potem panowie!

(1.4) Wyliczyłeś sumę równo.

(1.5) Włosie pudla było równo przycięte.

(1.6) Sprinterzy biegną równo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruvnɔ, AS: ruvno

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. równać

przysł. równie, równiusieńko, równiuteńko, równiutko, równiuśko

przym. równy, równiuśki, równiutki, równiusieńki, równiuteńki

rzecz. równina ż., równik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-6) tak samo

Wiktionary

# równo-

przedrostek

(1.1) podkreśla jednakowość, równość składowych określonych przez drugi człon złożenia

(1.2) wskazuje na równą, taką samą liczbę elementów określonych przez drugi człon wyrazu złożonego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zgubiłem gdzieś to równoboczne pudło na prezent.

(1.2) Ha! Napisaliśmy równostronicowe prace magisterskie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruvnɔ, AS: ruvno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równina ż.

Wiktionary

# równoboczność

→ równoboczny

SJP.pl

#### Patrz:

równoboczny

# równoboczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) geom. mający wszystkie boki równe

Wiktionary

# równocześnie

przysłówek

(1.1) w tym samym czasie; jednocześnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Będziemy analizować sprawę – mówi lakonicznie jeden z urzędników w biurze dyrekcji Polskich Kolei Państwowych, prosząc równocześnie o niepodawanie nazwiska.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruvnɔˈt͡ʃɛɕɲɛ, AS: ruvnočeśńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równoczesność ż.

przym. równoczesny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednocześnie

Wiktionary

# równoczesność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest równoczesne; cecha tych, którzy są równoczesni

Wiktionary

Równoczesność − zachodzenie zdarzeń o różnych współrzędnych przestrzennych w tym samym czasie.

W mechanice newtonowskiej równoczesność zdarzeń nie zależy od układu odniesienia, co związane jest z niezmiennością upływu czasu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. równoczesny

przysł. równoczesnie, równocześnie

Wiktionary

# równoczesny

przymiotnik

(1.1) odbywający się w tym samym czasie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równoczesność ż.

przysł. równocześnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) izochroniczny, jednoczesny, koincydencyjny, paralelny, równoległy, symultaniczny, synchroniczny, współbieżny, współrzędny, zbieżny

Wiktionary

# równokątność

→ równokątny

SJP.pl

#### Patrz:

równokątny

# równokierunkowy

mający takie same własności we wszystkich kierunkach, o własnościach fizycznych niezależnych od kierunku; izotropowy

SJP.pl

# równolatek

człowiek równy drugiemu wiekiem; rówieśnik, rówieśny

SJP.pl

# równolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca tyle samo lat co inna

SJP.pl

# równolegle

przysłówek sposobu

(1.1) o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości

(1.2) o czasie: odbywający się w tym samym odcinku czasu

(1.3) elektron. o połączeniu: w taki sposób, aby utworzyć obwód równoległy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dwie główne ulice naszego miasteczka biegną prawie równolegle.

(1.2) Posiedzenia komisji finansów i oświaty zostaną przeprowadzone równolegle, w sąsiednich salach.

(1.2) Nasz syn Jacek studiuje równolegle dwa kierunki: informatykę i automatykę.

(1.3) Aby uzyskać spadek prądu, należy dodatkowo włączyć równolegle opornik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruvnɔˈlɛɡlɛ, AS: ruvnolegle

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równoległość ż., równoleżnik mrz.

przym. równoległy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współbieżnie, wzdłuż

(1.2) jednocześnie, równocześnie, paralelnie, symultanicznie

Wiktionary

# równoległa

w matematyce: linia prosta równoległa

SJP.pl

# równoległobok

czworokąt o bokach parami równych i wzajemnie równoległych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. czworokąt o dwóch parach równoległych boków;

Wiktionary

Równoległobok – czworokąt mający dwie pary równoległych boków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Równoległobok to czworokąt, w którym przekątne przecinają się nawzajem na połowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk, AS: ruvnolegu̯obok

Wiktionary

# równoległość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co równoległe

Wiktionary

Równoległość – w matematyce jest to wspólna nazwa powiązanych relacji między figurami geometrycznymi jak:

- proste i ich części, np. półproste i odcinki;
- linie krzywe;
- płaszczyzny i ich części, np. figury płaskie;
- inne powierzchnie;
- figury w wyższych wymiarach;
- wektory.

Oprócz tego równoległość ma znaczenia mniej matematyczne, bliższe zjawiskom fizycznym – równoległe procesy są przynajmniej częściowo jednoczesne.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. równoległa ż., równoleżnik mrz.

przym. równoległy

przysł. równolegle

Wiktionary

# równoległościan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);

Wiktionary

Równoległościan – wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian. Ściany równoległościanu są równoległobokami. Równoległościan ma 8 wierzchołków i 12 krawędzi.

Jeśli ściany równoległościanu są rombami, to nazywa się on romboedrem, jeśli prostokątami – prostopadłościanem, jeśli kwadratami – sześcianem (foremnym).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. równoległościenny

Wiktionary

# równoległy

przymiotnik

(1.1) geom. o prostych, półprostych, odcinkach, wektorach: mające ten sam kierunek

(1.2) geom. o płaszczyznach, półpłaszczyznach: mające ten sam kierunek prostych prostopadłych

(1.3) podobny pod jakimś względem do czegoś innego

(1.4) odbywający się, dziejący się w tym samym czasie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odcinek A jest równoległy do odcinka B.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruvnɔˈlɛɡwɨ, AS: ruvnolegu̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równoleżnik mrz., równoległość ż., równoległa ż.

przysł. równolegle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) podobny, analogiczny, paralelny, jednakowy, tożsamy

(1.4) równoczesny, jednoczesny, zsynchronizowany

Wiktionary

# równoleżnik

1. w geografii: umowny okrąg na powierzchni Ziemi w płaszczyźnie prostopadłej do jej osi obrotu;
2. w geometrii: okrąg na sferze posiadającej wyróżnioną oś, powstały na przecięciu sfery z płaszczyzną prostopadłą do tej osi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

Wiktionary

Równoleżnik – okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi. Najdłuższym równoleżnikiem jest równik, który ma 40 075,704 km długości. Równik dzieli kulę ziemską na dwie półkule – północną i południową. Podstawowe równoleżniki to: równik, zwrotnik Raka i zwrotnik Koziorożca, a także koło podbiegunowe północne i południowe. Równoleżniki mają różne długości, w zależności od szerokości geograficznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najdłuższym równoleżnikiem jest równik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równoległość ż.

przym. równoległy

przysł. równolegle

Wiktionary

# równoliczność

posiadanie równej liczby elementów przez zbiory

SJP.pl

Moc zbioru, liczba kardynalna – uogólnienie pojęcia liczebności zbioru na dowolne zbiory, także nieskończone.

Pojęcie mocy zbioru opiera się na pojęciu równoliczności dwóch zbiorów: zbiory A i B są równoliczne, gdy istnieje bijekcja (funkcja różnowartościowa i „na”) między zbiorami A i B. Obrazowo mówiąc, gdy każdy element zbioru A można połączyć w parę z dokładnie jednym elementem zbioru B i odwrotnie. Łączenie elementów w pary jest jedynym sposobem „porównania” zbiorów nieskończonych, nie można – tak jak dla zbiorów skończonych – policzyć elementów obu zbiorów.

Wikipedia

# równomiernie

przysłówek

(1.1) w sposób równomierny, równo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziecko oddychało równomiernie, ale nie posuwało się ani o centymetr.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. równomierny

rzecz. nierównomierność ż., równomierność ż.

Wiktionary

# równomierniej

stopień wyższy od przysłówka: równomiernie

SJP.pl

# równomierniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: równomierny

SJP.pl

# równomierność

cecha oznaczająca, że coś występuje w równych, jednakowych odstępach czasu, regularnie w jednakowych odległościach, ilościach; jednostajność, równość, miarowość, rytmiczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozmieszczenie czegoś w przestrzeni lub w czasie w identycznych odstępach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli chcemy aby lód nie zerwał się nam pod nogami musimy pamiętać o równomierności rozłożenia masy naszego ciała, przykładowo przez położenie się na tafli lodu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierównomierność ż.

przym. równomierny, nierównomierny

przysł. równomiernie, nierównomiernie

Wiktionary

# równomierny

występujący w równych, jednakowych odstępach czasu, regularnie w jednakowych odległościach, ilościach; jednostajny, równy, miarowy, rytmiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który występuje w równych odstępach czasu, w równych odległościach, ilościach

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. równomiernie

rzecz. równomierność ż., nierównomierność ż.

Wiktionary

# równonoc

zrównanie dnia z nocą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

Wiktionary

Równonoc, ekwinokcjum (łac. aequinoctium) – moment, w którym Słońce przechodzi przez jeden z dwóch punktów, w których ekliptyka przecina równik niebieski. Równonoc zdarza się dwa razy w roku:

- 20/21 marca – Słońce przechodzi przez punkt Barana, na półkuli północnej następuje równonoc wiosenna, a na półkuli południowej równonoc jesienna.
- 22/23 września – Słońce przechodzi przez punkt Wagi, na półkuli północnej następuje równonoc jesienna, a na półkuli południowej równonoc wiosenna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na skutek występowania precesji osi Ziemi punkty równonocy przesuwają się po ekliptyce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruvˈnɔ̃nɔt͡s, AS: ruvnõnoc

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. równonocny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekwinokcjum

Wiktionary

# równonocny

przymiotnik relacyjny

(1.1) astr. związany z równonocą, dotyczący równonocy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na tej skali linie godzin i półgodzin są odcinkami prostymi, poprzecinanymi przez dwie rodziny hiperbol, rozdzielone prostą równonocną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równonoc ż.

Wiktionary

# równonóg

stawonóg występujący głównie w wodach morskich; izopod

SJP.pl

# równonogi

rząd skorupiaków wodnych oraz lądowych, o spłaszczonym w kierunku grzbietowo-brzusznym ciele

SJP.pl

Równonogi (Isopoda) – rząd skorupiaków z gromady pancerzowców obejmujący około 4000 gatunków zwierząt. Przedstawiciele żyją głównie na dnach mórz, niekiedy w zbiornikach słodkowodnych, rzadko w wilgotnych środowiskach lądowych.

Zwierzęta należące do tego rzędu mają tułów złożony z 7 segmentów i 6-segmentowy odwłok. Przy każdym segmencie znajduje się para odnóży. Podobnie jak u obunogów, samice posiadają komorę lęgową. Wiele gatunków to pasożyty, szczególnie ryb i skorupiaków.

Wikipedia

# równoodległy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. geom. znajdujący się w jednakowej odległości od dwóch lub więcej punktów, linii, płaszczyzn itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyznacz równanie prostej przechodzącej przez punkt (6,1) i równoodległej od punktów A(5,-1) i B(-3,0).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równoodległość ż.

przysł. równoodlegle

Wiktionary

# równoramienny

przymiotnik

(1.1) mat. mający ramiona równej długości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ramię n.

Wiktionary

# równorzędność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co równorzędne, mające taką samą wartość jak coś innego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Augustyn zwracał uwagę, wypowiadając się na temat antropogenezy, na równorzędność ciała i duszy w akcie stworzenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. równorzędny

przysł. równorzędnie

Wiktionary

# równorzędny

mający taką samą ważność, wartość lub jakość

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o takiej samej wartości pod jakimś względem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równorzędność ż.

przysł. równorzędnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) równoległy, taki sam, współrzędny

Wiktionary

# równość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)

(1.2) mat. relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)

(1.3) cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)

(1.4) gładkość na powierzchni

Wiktionary

- Równość (matematyka)
- Równość (polityka i socjologia)
- XIX-wieczny periodyk socjalistyczny
- Równość (czasopismo PPSD)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈruvnɔɕt͡ɕ, AS: ruvność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równina ż., równia ż., równiarka ż., równanie n., równik m.

czas. wyrównywać, równać ndk.

przym. równy, równościowy

przysł. równie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) jednakowość

Wiktionary

# równoskrzydłe

grupa owadów lądowych, o dwóch parach skrzydeł błoniastych, żywiących się sokiem wysysanym z roślin

SJP.pl

# równoskrzydły

posiadający dwie pary skrzydeł o jednakowej długości

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma równej wielkości skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruvnɔˈskʃɨdwɨ, AS: ruvnoskšydu̯y

Wiktionary

# równosylabowy

złożony z jednakowej liczby sylab; równozgłoskowy

SJP.pl

# równouprawnić

wprowadzić równouprawnienie

SJP.pl

# równouprawnienie

wprowadzić równouprawnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. socjol. równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwolennikami równouprawnienia poligamii są natomiast zarówno postępowi lewicowcy, którzy w jej zabranianiu widzą "rasistowskie prześladowanie mniejszości", jak i prawicowi liberałowie, którzy podobny zakaz uważają za "niebezpieczną ingerencję państwa w życie prywatne jednostki".

(1.1) […] w 1873 r. pisał, że równouprawnienie Żydów już się dokonało, a z tego faktu mogą wyniknąć korzyści dla kraju z uwagi, jak podkreślono, na pewne cechy tej ludności, np. pracowitość, rzutkość, zapobiegliwość itp. […]

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. równouprawniony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) egalizacja

Wiktionary

# równouprawniony

wprowadzić równouprawnienie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) równy względem prawa, posiadający identyczne prawa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kościoły i inne związki wyznaniowe są równouprawnione.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równouprawnienie n.

Wiktionary

# równowaga

1. spokój i opanowanie;
2. stabilny układ jakichś przeciwstawnych sił; stan ciała, w którym działające na nie siły wzajemnie się znoszą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spokój i opanowanie

(1.2) stabilny stan jakiegoś układu

Wiktionary

Biologia

- Zmysł równowagi
- Równowaga biocenotyczna – samoregulacja ekologiczna,
- Homeostaza

Medycyna

- Równowaga kwasowo-zasadowa
- Równowaga wodno-elektrolitowa

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌruvnɔˈvaɡa, AS: ruvnovaga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zrównoważenie n., zrównoważanie n., równoważnia ż.

czas. równoważyć, zrównoważać ndk., zrównoważyć dk.

przym. równoważny, zrównoważony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) harmonia, jedność, pełnia, zrównoważona postawa

(1.2) homeostaza, stabilność

Wiktionary

# równowagowy

→ równowaga

SJP.pl

#### Patrz:

równowaga

# równowartościowość

→ równowartościowy

SJP.pl

#### Patrz:

równowartościowy

# równowartościowy

przymiotnik

(1.1) równy pod względem wartości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odwieczny postulat systemu naturalnego opartego na wszystkich możliwych do wykorzystania cechach uważanych za równowartościowe stał się dziś możliwy do zrealizowania dzięki rozwojowi techniki komputerowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równowartość ż.

Wiktionary

# równoważnia

1. przyrząd gimnastyczny w postaci poziomej belki opartej na słupach, służący do ćwiczeń na utrzymanie równowagi;
2. ćwiczenia na takim przyrządzie

SJP.pl

Równoważnia – urządzenie, którego głównym elementem jest belka zamocowana poziomo na pewnej wysokości, po której porusza się osoba ćwicząca tak, aby utrzymać równowagę. Może to być urządzenie rekreacyjne lub przyrząd gimnastyczny.

Równoważnia jako przyrząd do ćwiczeń w gimnastyce sportowej to drewniana belka obita miękkim materiałem, długa na 5 m, wysoka na 1,25 m i szeroka na 10 cm.

Wikipedia

# równoważnik

1. rzecz równoważna;
2. współczynnik proporcjonalności;
3. w zdaniu grupa wyrazów nie zawierająca orzeczenia w formie osobowej

SJP.pl

# równoważność

wartość równa wartości czegoś innnego

SJP.pl

Równoważność, ekwiwalencja – twierdzenie, w którym teza jest warunkiem koniecznym, jak i dostatecznym przesłanki. To zdanie zapisuje się za pomocą spójnika wtedy i tylko wtedy (wtw), gdy...

Przykłady:

  Trawa jest zielona wtedy i tylko wtedy, gdy 2 + 2 = 5. (zdanie fałszywe)
  Jutro pójdę do kina wtedy i tylko wtedy, gdy będzie ładna pogoda.

Wikipedia

# równoważny

przymiotnik

(1.1) mający równe znaczenie, równą wartość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zgodnie z pierwszą zasadą termodynamiki, ciepło i praca są sobie równoważne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równoważność ż., równowaga ż., równoważnia ż.

czas. równoważyć ndk., zrównoważyć dk.

przysł. równoważnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekwiwalentny

Wiktionary

# równoważyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. zrównoważyć)

(1.1) utrzymywać w równowadze

czasownik zwrotny niedokonany równoważyć się (dk. zrównoważyć się)

(2.1) utrzymywać się w równowadze z czym innym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równowaga ż., równoważenie n.

przym. równoważny

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) bilansować się

Wiktionary

# równowierszowy

złożony z wierszy równej miary

SJP.pl

# równozębny

w zoologii: taki, który ma równokształtne zęby; homodontyczny

SJP.pl

# równozgłoskowy

złożony z jednakowej liczby sylab; równosylabowy

SJP.pl

# równoznacznik

wyraz o tym samym znaczeniu co inny wyraz

SJP.pl

# równoznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co równoznaczne, ma jednakowe znaczenie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. równoznaczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) synonimia

Wiktionary

# równoznaczny

mający jednakowe znaczenie, znaczący to samo co inny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) znaczący to samo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dla wielu uczniów siedzenie w szkole podczas godziny wychowawczej jest równoznaczne ze stratą czasu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równoznaczność ż.

przysł. równoznacznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednoznaczny

Wiktionary

# równy

gładki, płaski, bez dołów i wzniesień

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający gładką powierzchnię

(1.2) posiadający identyczną wartość

Wiktionary

Równy – polski taniec ludowy z regionu Biskupizny w Wielkopolsce, tańczony parami, chodzony naprzód, wirowy, w metrum dwudzielnym.

Pary posuwają się w prawo dookoła sali. Na znak partnera muzykanci przerywają granie i rozpoczyna on śpiewać piosenkę. Tańczący stają i włączają się do śpiewu. Po chwili tańczą w lewym kierunku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po tej ulicy jadę zawsze wolno, bo nie jest równa.

(1.2) Ta gra jest niesprawiedliwa, bo nie wszyscy gracze mają równe szanse na wygraną.

(1.2) Suma liczb od 1 do 5 jest równa 15.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruvnɨ, AS: ruvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. równość ż., równanie n., równina ż., równia ż., równik m.

czas. równać, wyrównywać/wyrównać, zrównywać/zrównać

przym. równinny, równiusieńki, równiuteńki, równiutki, równiuśki

przysł. równo, równie

partyk. również

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gładki, płaski

(1.2) taki sam, jednakowy

Wiktionary

# rowokół

Wikipedia

# rowowy

związany z rowem, np. mostek rowowy

SJP.pl

# rowy

1. podłużny dół wykopany w ziemi;
2. głęboki wykop z nasypem chroniący przed ogniem nieprzyjaciela; okop

SJP.pl

W Polsce

- Rowy – część wsi Wólka Plebańska w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
- Rowy – część wsi Łukowa w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Łukowa
- Rowy – część wsi Potok Górny w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Potok Górny
- Rowy – część wsi Dobużek w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Łaszczów
- Rowy – część wsi Bondyrz w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Adamów
- Rowy – część wsi Stużno w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
- Rowy – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Wróblew
- Rowy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew
- Rowy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Obryte
- Rowy – przysiółek wsi Zaleszany w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Kleszczele
- Rowy – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
- Rowy – przysiółek wsi Szaty Wielkie w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany

Wikipedia

# rowylon

ocieplające włókno antyalergiczne, używane do wyrobu odzieży; rhovylon

SJP.pl

# roxana

Roxana – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Madison.

Wikipedia

# royals

[czytaj: rojals] potocznie: członek rodziny królewskiej

SJP.pl

Wikipedia

# róż

1. kolor różowy; różowość;
2. środek kosmetyczny do malowania rumieńców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolor różowy

(1.2) kosmet. kosmetyk do malowania rumieńców w celu ożywienia kolorytu cery;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od róża

Wiktionary

- barwa różowa
- róż – kosmetyk do twarzy
- Róż – rzeka, dopływ Narwi
- Róż Drugi – struga, dopływ Róża
- „Róż” – singel Jonatana, Bletki i Gibbsa

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ruʃ, AS: ruš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozarium n., róża ż., różyczka ż., różanecznik mrz., różaniec mrz., Różaniec mrz., różowanie n., różowienie n., podróżowanie n., podróżowienie n., zaróżowienie n., poróżowienie n., różowate nmos., różowość ż., Róża ż., Rózia ż., Różyczka ż.

czas. różować ndk., różowić ndk., podróżować dk., podróżowić dk., zaróżowić dk., poróżowić dk.

przym. różowy, różany, różyczkowy, różańcowy, różowaty, różowawy, różowiuchny, różowiuteńki, różowiutki, zaróżowiony

przysł. różowo

temsłow. różowo-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pąs

(1.2) stpol. czerwienidło, farba

Wiktionary

# roz-

przedrostek

(1.1) prefiks tworzący czasowniki odrzeczownikowe i odprzymiotnikowe o znaczeniu: uczynić coś na wzór czegoś, podobnym do czegoś

(1.2) prefiks tworzący rzeczowniki pochodne od innych rzeczowników

(1.3) prefiks dołączany do podstaw czasownikowych, tworzący czasowniki oznaczające różnokierunkowość

(1.4) prefiks dołączany do podstaw czasownikowych, tworzący czasowniki oznaczające podzielenie czegoś na części, pozbawienie pierwotnego kształtu

(1.5) prefiks dołączany do podstaw czasownikowych, tworzący czasowniki oznaczające zwiększenie rozmiaru, intensywności itp. czegoś

(1.6) prefiks dołączany do podstaw czasownikowych, tworzący czasowniki oznaczające początek jakiejś nasilającej się czynności

(1.7) prefiks dołączany do podstaw czasownikowych, tworzący czasowniki oznaczające skończenie się czegoś, wyczerpania jakichś zasobów

(1.8) prefiks dołączany do podstaw czasownikowych, tworzący czasowniki oznaczające zdjęcie, pozbycie się czegoś, co krępuje ruchy

(1.9) prefiks dołączany do podstaw czasownikowych, tworzący czasowniki oznaczające spowodowanie skutków odwrotnych do poprzednich czynności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) rozkrzewić, rozanielić, rozjaśnić

(1.2) rozdroże, rozgłos, rozgałęźnik

(1.3) rozsypać, rozbiec się, rozpryskać

(1.4) rozkroić, rozkruszyć, rozbić się, rozgotować

(1.5) rozplenić, rozbudować, rozpowiedzieć

(1.6) rozkręcić, rozpalić, rozgniewać się, rozśmieszyć

(1.7) rozkraść, rozczęstować

(1.8) rozsiodłać, rozpiąć

(1.9) rozmrozić, rozpleść, rozmotać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔz, AS: roz

Wiktionary

# roża

obce imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce

(1.3) nazwa jednego z herbów szlacheckich

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Róża i hoduję róże w rozmaitych kolorach.

(1.1) 23 sierpnia i 4 września przypadają imieniny Róży.

(1.1) Pani Różo, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruʒa, AS: ruža

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róża ż., różyczka ż., różanka ż., różanecznik m., różowiec m., różowce nmos., różowe nmos., różowate nmos., różaniec m., różyca ż., różaność ż., róż m., rozeta ż., rozarium n., rosarium n.

:: reg. śl. Rołza. ż.

:: zdrobn. Różyczka ż., Rózia ż.

przym. różany, różowy, różowawy, różowiutki, różańcowy

:: gwara. przest. Różyn, Różowy

przysł. różowo

czas. różowić ndk., różowieć ndk., zaróżowieć dk., zróżowieć dk., podróżować dk., podróżowywać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Różyczka, Rózia; gw-pl|Górny Śląsk|Rołza, Rouza.

(1.3) Poraj, Rosa, Rosa Alba, Różyc, Stoice, Una Rosa

Wiktionary

# rozagitowywać

podjudzać, podniecać, rozgłaszać przez agitację

SJP.pl

# różak

nazwisko

SJP.pl

# rozalcia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) poufała forma żeńskiego imienia Rozalia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podarowałyśmy Rozalci płytę Kory.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rozalia ż., Rozalka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Rozalia, zdrobn. Rozalka

Wiktionary

# rozalia

południowoamerykański gatunek małpy o długiej, złocistopomarańczowej sierści; marmozeta lwia; lwiatka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Rozalia – imię żeńskie o niejasnej etymologii. Być może pochodzi od łacińskich słów rosa (róża) i lilium (lilia) lub od samego słowa rosa. Możliwe jest także pochodzenie germańskie, od germańskich imion dwuczłonowych z pierwszym członem Roz- (Hros-), zob. Rozalinda, Rozamunda, Rozwita.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Rozalia i jestem urzędniczką z Chocza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈalʲja, AS: rozalʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Rozalka ż., Rozalcia ż.

Wiktionary

# rozalin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rozalii lub z nią związany

SJP.pl

## Polska

Miejscowości podstawowe

- Rozalin – wieś w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Opole Lubelskie
- Rozalin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn
- Rozalin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Strachówka
- Rozalin – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Wyszków
- Rozalin – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie tarnobrzeskim, w gminie Nowa Dęba
- Rozalin – wieś w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Lipie
- Rozalin – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Rychwał
- Rozalin – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Słupca

Wikipedia

# rozalinda

Rozalinda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, oznaczające „łagodny koń” i złożone z członów: hros – „koń” i linde – „łagodny, czuły” (por. Adelinda). W późniejszym czasie łączono je z łacińską frazą rosa linda – „piękna róża”. Jest to imię bohaterki romansu Thomasa Lodge'a Rozalinda i komedii Szekspira Jak wam się podoba. W Kościele katolickim patronką tego imienia jest św.Roselina, mniszka (zm. 1329).

Wikipedia

# rozalinowo

Rozalinowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Gąsawa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 40 mieszkańców. Jest najmniejszą miejscowością gminy Gąsawa.

Wikipedia

# rozaliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rozalii lub z nią związany

SJP.pl

# rozalka

zdrobnienie od: Rozalia (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) poufała forma żeńskiego imienia Rozalia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie dodzwoniłyśmy się do Rozalki.

(1.1) Bardzo mi się podobała powieść „Rozalka Olaboga” autorstwa Anny Kamieńskiej z 1968 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rosarium n., Rozalia ż., Rozalcia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Rozalia, zdrobn. Rozalcia

Wiktionary

# rozalski

nazwisko

SJP.pl

# rozamunda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Rozamunda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, oznaczające "chroniąca rumaki", od hros – "rumak" i mund – "ochrona". Później imię to łączono z łacińskimi słowami rosa munda – "róża świata", "róża ludzkości". Patronką tego imienia jest bł. Rozamunda z XII wieku.

Rozamunda imieniny obchodzi 30 kwietnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziewczyna miała na imię Rozamunda i pochodziła z Francji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzãˈmũnda, AS: rozãmũnda

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Rosamunda.; imię pochodzenia germańskiego

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Rosamund, Rosamond, Rosamunde, Rosemond

* łaciński: (1.1) Rosamunda ż.

* węgierski: (1.1) Rozamunda

* włoski: (1.1) Rosmunda ż., Rosamunda ż.

źródła.

== Rozamunda (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|węgierski|ż. Rozamunda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# różan

miasto w Polsce

SJP.pl

Różan – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, położone na prawym brzegu Narwi, na Mazowszu. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Różan.

Miasto królewskie Korony Królestwa Polskiego w województwie mazowieckim. Miejsce obrad sejmików ziemskich ziemi różańskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. ostrołęckiego. Według danych z 31 grudnia 2012 miasto miało 2757 mieszkańców, natomiast gmina miejsko-wiejska Różan liczyła 4548 mieszkańców.

Wikipedia

# różana

1. odnoszący się do róży;
2. składający się z róż;
3. w kolorze przypominającym płatki róż

SJP.pl

W Polsce

- Różana – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Udanin
- Różana – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Mieroszów
- Różana – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Stoszowice
- Różana – przysiółek wsi Nowy Kościół w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Świerzawa
- Różana – dawna nazwa osady leśnej w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo

Wikipedia

# różańcowy

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do różańca, mający związek z różańcem

(1.2) przen. seryjny, w powtarzającej się sekwencji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pani Lodzia należy do bractwa różańcowego w naszej parafii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różaniec m., róża ż., Róża ż., róż mrz.

przym. różowy

Wiktionary

# różanecznik

krzew ozdobny; azalia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rhododendron|L.|ref=tak., krzew lub drobne drzewo z rodziny wrzosowatych, o białych, różowych, czerwonych lub żółtych kwiatach;

Wiktionary

Różanecznik, azalia, rododendron (Rhododendron L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Obejmuje ponad tysiąc gatunków. W stanie naturalnym występują głównie w Azji, w mniejszej liczbie gatunków w obydwu Amerykach i w Europie. Rosną zwykle na obszarach górskich, na glebach próchnicznych i kwaśnych, często także na torfowiskach i na glebach oraz skałach wapiennych. Zasiedlają lasy, formacje krzewiaste i wrzosowiska. Nieliczne gatunki są epifitami. Kwiaty są u części gatunków wonne, u innych nie. Zapylane są przez owady, niektóre gatunki w Himalajach także przez ptaki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Te gatunki i odmiany, które mają zimozielone, skórzaste liście, nazywane są zwyczajowo rododendronami lub różanecznikami, natomiast te o miękkich, lekko owłosionych i zrzucanych na zimę lub półzimotrwałych liściach nazywa się azaliami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róża ż., Róża ż., różyczka ż., różaniec mrz., róż mrz.

przym. różanecznikowy, różany, różowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rododendron

Wiktionary

# różanecznikowy

1. pisogłówka różanecznikowa - gatunek pluskwiaka z rodziny skoczkowatych; skoczek różanecznikowy;
2. → różanecznik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący różanecznika, związany z różanecznikiem

Wiktionary

#### Patrz:

różanecznik

#### Powiązane:

rzecz. różanecznik mrz.

Wiktionary

# różanianin

mieszkaniec Różana

SJP.pl

# różanianka

mieszkanka Różana

SJP.pl

# różaniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach

(1.2) rel. cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności;

(1.3) rel. nabożeństwo, odprawiane najczęściej w październiku, podczas którego odmawia się wspólnie różaniec (1.2)

Wiktionary

Różaniec (z łac. rosarium, ogród różany) – nazwa modlitwy Kościoła katolickiego, pierwotnie znanej pod nazwą Psałterza Najświętszej Maryi Panny i kultywowanej od czasów średniowiecznych w tradycji katolickiej, oraz obdarzonej przez Kościół szczególnym znaczeniem duchowym i błogosławieństwem. O tej modlitwie (podobnie jak o innych modlitwach z ustalonym tekstem – poza Ojcze nasz i Psalmami) nie ma wprost wzmianki w Piśmie Świętym, choć znaczna część tej modlitwy jest oparta na Ewangelii (Łk 1,28; 1,42). Symbolika różańca oparta jest na objawieniach maryjnych potwierdzonych przez Kościół katolicki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Babcia Honorata przywiozła wnuczkom z Lourdes po różańcu.

(1.2) Nasza mama chodzi sobie po ogrodzie i odmawia różaniec.

(1.3) Przyjdę do ciebie dopiero po różańcu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈʒãɲɛt͡s, AS: ružãńec

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. różańcowy, różany, różowy

rzecz. różanecznik mrz., róża ż., róż mrz., Róża ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sznur modlitewny

(1.3) nabożeństwo różańcowe

Wiktionary

# rozanielać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozanielić)

(1.1) przejmować błogością; pogodnie nastrajać

czasownik zwrotny niedokonany rozanielać się (dk. rozanielić się)

(2.1) wpadać w zachwyt, błogostan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. anioł mzw./mos., Anioł mos., rozanielanie n., Aniela ż.

Wiktionary

# rozanielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozanielać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozanielać ndk.

rzecz. aniołeczek mzw., anioł mos./mzw.

Wiktionary

# rozanielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozanielić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozanielić

rzecz. Aniela ż., aniołeczek mzw., anioł mos./mzw.

Wiktionary

# rozanielić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozanielać)

(1.1) przejąć błogością; pogodnie nastroić

czasownik zwrotny dokonany rozanielić się (ndk. rozanielać się)

(2.1) wpaść w zachwyt, błogostan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Anioł ż./mos., anielskość ż., aniołeczek mzw., Aniela ż., rozanielenie n., anioł, anielica

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zachwycić

Wiktionary

# rozanielony

potocznie: pogodny, błogi, rozpromieniony

SJP.pl

# rozanilina

syntetyczny, czerwony barwnik zasadowy, wykorzystywany do barwienia lakierów spirytusowych i tuszów; fuksyna

SJP.pl

# rozanilinowy

przymiotnik od: rozanilina

SJP.pl

# różanka

1. mała, srebrzysta ryba z rodziny karpiowatych;
2. ogród lub miejsce w ogrodzie, w którym rosną róże; rozarium, rosarium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Rhodeus sericeus|ref=tak., ryba akwariowa z rodziny karpiowatych;

Wiktionary

- różanka – ogród różany

W Polsce

- Różanka – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Psie Pole
- Różanka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
- Różanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Włodawa
- Różanka – część wsi Golcowa w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Domaradz
- Różanka – część wsi Jasionów w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Haczów
- Różanka – część wsi Siedliska w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Lubenia
- Różanka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Wiśniowa
- Różanka – przysiółek wsi Lubania w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
- Różanka – część wsi Róża Wielka w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Szydłowo

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Róża ż., róża ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pukas

Wiktionary

# różankowo

Różankowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Łysomice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 333 mieszkańców. Jest dziesiątą co do wielkości miejscowością gminy Łysomice.

Wikipedia

# rozanna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię żeńskie

Wiktionary

Roksana – imię żeńskie pochodzenia perskiego: *Raṷxšnā oznacza blask, jutrzenka, jaśniejąca. Do języków europejskich trafiło przez grekę, w której brzmienie imienia zanotowano jako Ῥωξάνη (Roksane).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Imieniny Rozanny przypadają 14 września.

Wiktionary

# różano

przysłówek

(1.1) rzad. odprzym. od: różany

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róża ż., różyczka ż.

przym. różany

Wiktionary

# różanolicy

przestarzałe: mający różane lica, mający rumiane policzki

SJP.pl

# różanopalcy

mający różane palce

SJP.pl

# różanów

2 miejscowości w Polsce:

- Różanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kiernozia
- Różanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Wiskitki

Wikipedia

# różanówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Różanówka (niem. Rosenthal) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Siedlisko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# różański

przymiotnik od: Różan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Różanem, dotyczący Różana

Wiktionary

Różański, Różańska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je prawie 12 tys. osób.

Osoby o tym nazwisku:

- Agata Różańska (ur. 3 października 1968 w Bydgoszczy) – polska astronom, profesor nauk ścisłych i przyrodniczych.
- Agnieszka Różańska (ur. 15 kwietnia 1972 roku w Poznaniu) – polska aktorka.
- Andrzej Różański (ur. 2 listopada 1958 w Mogilnie) – polski polityk, poseł na Sejm IV kadencji.
- Artur Różański (ur. 1 kwietnia 1976 w Środzie Wielkopolskiej) – polski archeolog, doktor habilitowany nauk humanistycznych.
- Henryk Różański (ur. 20 listopada 1913 w Łodzi, zm. 26 września 1989) – polski działacz komunistyczny i dyplomata, wiceminister
- Jacek Różański (ur. 1 maja 1946 w Łodzi) – aktor, piosenkarz, wykonawca poezji śpiewanej.
- Jan Różański – polski lekarz żyjący w XVIII wieku.
- Jarosław Różański (ur. 29 sierpnia 1976 w Nowym Targu) – polski hokeista, wychowanek Podhala Nowy Targ, reprezentant Polski.
- Jarosława Różańska (z domu Zdrojewska ur. 19 maja 1961 w Kościerzynie) – polska siatkarka, reprezentantka Polski, czterokrotna mistrzyni Polski i dwukrotna mistrzyni Francji.
- Jerzy Różański (ur. 17 lutego 1947 w Juszczynie k. Środy Śląskiej) – artysta-samouk, grafik.
- Jerzy Marian Różański (ur. 26 listopada 1944 w Toruniu, zm. w 27 grudnia 2020 w Pucku) – marynarz, żeglarz i polarnik.
- Jerzy Różański – pułkownik, pilot bombowców w Polskich Siłach Powietrznych na Zachodzie.
- Józef Różański (ur. 13 lipca 1907 w Warszawie, zm. 21 sierpnia 1981 w Warszawie) – prawnik, oficer NKWD i MBP; brat Jerzego Borejszy.
- Krzysztof Różański (ur. 10 września 1972 w Nowym Tomyślu) – polski duchowny rzymskokatolicki, teolog i publicysta.
- Łukasz Różański (ur. 23 stycznia 1986 w Rzeszowie) – polski bokser wagi ciężkiej.
- Maciej Różański (ur. 6 maja 1989 w Stargardzie Szczecińskim) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki wagi średniej.
- Marian Różański (ur. 2 lipca 1864 w Padniewie, zm. 10 maja 1927) – polski adwokat i działacz narodowy na Górnym Śląsku.
- Mirosław Różański (ur. 1 grudnia 1962 w Głogowie) – generał dywizji Wojska Polskiego.
- Olivia Różański (ur. 5 czerwca 1997 roku w Albi) – polska siatkarka, reprezentantka Polski.
- Renata Mauer-Różańska (ur. 23 kwietnia 1969 w Nasielsku) – polska zawodniczka w strzelectwie, specjalistka w strzelaniu z karabinu pneumatycznego i karabinu kulowego z trzech postaw, dwukrotna mistrzyni olimpijska.
- Stanisław Różański (ur. 2 kwietnia 1933 w Nowym Targu, zm. 2 czerwca 2006 w Nowym Targu) – polski hokeista, były zawodnik Podhala Nowy Targ i Zawiszy Bydgoszcz.
- Wincenty Różański (ur. 12 lipca 1938 w Mosinie, zm. 3 stycznia 2009 w Poznaniu) – polski poeta, outsider.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Różan mrz.

Wiktionary

# różańsko

przymiotnik od: Różan

SJP.pl

Różańsko (do 1945 niem. Rosenthal) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno. Według danych z 2015 miejscowość liczyła 618 mieszkańców.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

# różany

1. odnoszący się do róży;
2. składający się z róż;
3. w kolorze przypominającym płatki róż

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do róż, wykonany z róż

(1.2) książk. podobny do płatków róż, przypominający je kolorem

Wiktionary

## Trzy miejscowości w Polsce

- Różany – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Głowno
- Różany – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie
- Różany – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W naszym ogrodzie różanym nie ma altanki.

(1.1) Procurator ponad wszystko nienawidził zapachu olejku różanego (…).

(1.2) I zbliżył swoje zaślinione usta z cuchnącym oddechem do jej różanych usteczek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈʒãnɨ, AS: ružãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różanecznik mrz., róża ż., różyczka ż., Róża ż., różaniec m., róż mrz.

czas. podróżować, różowieć

przym. różowy, różowawy, różowiutki

przysł. różano, różowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) różowy, rumiany

Wiktionary

# rozarium

ogród lub miejsce w ogrodzie, w którym rosną róże; rosarium, różanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. ogród lub jego część przeznaczona do hodowli róż;

Wiktionary

Rozarium (łac. rosarium), różanka, ogród różany – ogród lub jego część, gdzie uprawiane i eksponowane są kolekcje róż. Rozaria cechują się zwykle bogactwem kultywarów tego rodzaju. W Europie rozaria istniały od średniowiecza, a rozpowszechniły się w XIX wieku. Za jeden z pierwszych wyspecjalizowanych ogrodów różanych uważany jest ten założony przez pierwszą żonę Napoleona Bonaparte Joséphine de Beauharnais w La Malmaison (Francja). W chwili jej śmierci, w 1814 roku, w ogrodzie, prezentowane zarówno w donicach jak i na rabatach, rosło około 400, czyli wszystkie dostępne wówczas odmiany róż. Obecnie w dalszym ciągu istnieje tam rozarium, jednak ma ono niewiele wspólnego ze swoim słynnym pierwowzorem. O ile w ciągu XIX wieku róże uprawiano zwykle w rozariach, w ciągu XX wieku ich znaczenie zmalało, a róże znalazły zastosowanie w urządzaniu rozmaitych terenów zielonych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rosarium n., róża ż., Róża ż., Rozalinda ż., rozeta ż., róż mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rosarium

Wiktionary

# rożawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. region w północnej i północno-wschodniej Syrii;

Wiktionary

Autonomiczna Administracja Północnej i Wschodniej Syrii, powszechnie nazywana Rożawa (kurd. Rojava od Rojavaya Kurdistanê – رۆژاڤایا کوردستانێ – „Zachodni Kurdystan”) – de facto autonomiczny region w północno-wschodniej Syrii, zamieszkały przez ok. 2,5 mln ludzi (w listopadzie 2014 r. wskutek napływu uchodźców, populację szacowano na 4,6 mln), w większości Kurdów, którzy stanowią ok. 60% ludności regionu.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) Zachodni Kurdystan, Kurdystan Syryjski

Wiktionary

# rozbabić

rzadko: rozbabić się - upodobnić się do baby, kobiety

SJP.pl

# rozbabiony

taki, który się rozbabił

SJP.pl

# rozbabrać

rozpaprać; potocznie:
1. grzebiąc w czymś miękkim, rozrzucić to gdzieś;
2. porzucić jakąś pracę, zostawiając ją w nieładzie;
3. rozkręcić, rozmontować;
4. ponownie uszkodzić w trakcie leczenia lub naprawiania czegoś;
5. rozbabrać się -
a) zamienić się w miękką, mazistą substancję;
b) ulec ponownemu uszkodzeniu

SJP.pl

# rozbabranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozbabrać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozbabrać ndk.

Wiktionary

# rozbabrywać

rozpaprywać; potocznie:
1. grzebiąc w czymś miękkim, rozrzucać to gdzieś;
2. porzucać jakąś pracę, zostawiając ją w nieładzie;
3. rozkręcać, rozmontowywać;
4. rozbabrywać się - zamieniać się w miękką, mazistą substancję

SJP.pl

# rozbalowywać

1. powodować, że ktoś zaczyna balować i nie chce skończyć;
2. rozbalowywać się - rozbawiać się, bywając często na balach

SJP.pl

# rozbawiać

czasownik

(1.1) wprowadzać kogoś w dobry nastrój

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bawić

Wiktionary

# rozbawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozbawiać.

Wiktionary

# rozbawiony

1. będący w dobrym humorze, nastroju; rozweselony;
2. wyrażający wesoły humor, nastrój; radosny

SJP.pl

# rozbałamucać

psuć pochlebstwami, pobłażaniem; rozpuszczać

SJP.pl

# rozbebeszyć

potocznie: nieporządnie wyjąć coś z jakiegoś wnętrza, rozrzucić wokół; rozgrzebać

SJP.pl

# rozbębniać

potocznie:
1. rozgłaszać coś niepotrzebnie; rozgadywać;
2. rozbębniać się - zaczynać brzmieć bardzo głośno

SJP.pl

# rozbechtać

dawniej: rozjątrzyć, podniecić; rozjudzić

SJP.pl

# rozbestwiać

1. wzbudzać w kimś zwierzęce instynkty, pobudzać do bestialstwa; rozwścieczać;
2. potocznie: czynić kogoś bezczelnym, nieposłusznym; rozwydrzać, rozbisurmaniać;
3. rozbestwiać się - potocznie: stawać się bezczelnym, nieposłusznym; rozwydrzać się, rozbisurmaniać się

SJP.pl

# rozbestwić

1. wzbudzić w kimś zwierzęce instynkty, pobudzić do bestialstwa; rozwścieczyć;
2. potocznie: uczynić kogoś bezczelnym, nieposłusznym; rozwydrzyć, rozbisurmanić;
3. rozbestwić się - potocznie: stać się bezczelnym, nieposłusznym; rozwydrzyć się, rozbisurmanić się

SJP.pl

# rozbełkotywać

rzadko: rozbełkotywać się - zaczynać mówić bełkotem

SJP.pl

# rozbić

1. uderzeniem, uderzeniami rozłupać coś na części, na kawałki, potłuc coś;
2. rozdrobnić coś przez poddanie obróbce mechanicznej;
3. podzielić na części, rozdzielić;
4. pokonać nieprzyjaciela w walce, rozproszyć siły nieprzyjaciela;
5. uszkodzić część ciała lub jakiś przedmiot przez uderzenie lub upadek;
6. rozbić się - ulec wypadkowi; potłuc się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozbijać)

(1.1) uderzeniem, uderzeniami rozłupać coś na części, na kawałki

(1.2) rozdrobnić coś przez poddanie obróbce mechanicznej

(1.3) książk. pokonać nieprzyjaciela w walce, rozproszyć siły nieprzyjaciela

(1.4) uszkodzić część ciała przez uderzenie lub upadek

(1.5) zniszczyć coś przez uderzenie

czasownik zwrotny dokonany rozbić się (ndk. rozbijać się)

(2.1) rozpaść się na kawałki

(2.2) ulec wypadkowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie umiem tak rozbić jajka, by skorupka nie wpadła do miski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzbʲit͡ɕ, AS: rozbʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbicie n., bicie n., rozbijanie n., rozbitek m., rozbitki nmos.

czas. bić ndk., bijać dk., rozbijać ndk., porozbijać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stłuc, zbić

(1.4) odnieść zwycięstwo, pobić, pokonać, przemóc, rozgromić, zetrzeć w proch, przest. znieść, zwyciężyć

(1.5) książk. obrócić w niwecz, książk. obrócić w perzynę, stłuc, strzaskać, zdewastować, zdruzgotać, zmiażdżyć, zniszczyć, zniweczyć, zrównać z ziemią

Wiktionary

# rozbicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozbić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲit͡ɕɛ, AS: rozbʹiće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozbić, bić

rzecz. rozbijanie n., rozbitek mos., rozbitki nmos.

Wiktionary

# rozbicki

nazwisko

SJP.pl

# rozbieg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. droga, jaką statek powietrzny musi pokonać, by nabrać prędkości większej od prędkości przeciągnięcia

(1.2) sport. krótki bieg przed próbą sportową albo ćwiczeniem gimnastycznym

(1.3) sport. część skoczni narciarskiej

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzbʲjɛk, AS: rozbʹi ̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozbiegowy

Wiktionary

# rozbiegówka

początek każdej rolki filmu

SJP.pl

# rozbierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozebrać)

(1.1) zdejmować ubranie z kogoś lub czegoś

(1.2) likwidować jakąś konstrukcję, usuwając kawałek po kawałku

(1.3) rozkładać na części, rozmontowywać

(1.4) polit. rozdzielać między siebie cześć lub całość terytorium jakiegoś państwa

(1.5) dzielić tuszę zwierzęcą

czasownik zwrotny niedokonany rozbierać się (dk. rozebrać się)

(2.1) zdejmować z siebie ubranie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲjɛrat͡ɕ, AS: rozbʹi ̯erać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbieranka ż., rozbiórka ż., rozbiór m., rozbieranie n., rozebranie n.

czas. rozebrać dk., brać ndk.

przym. rozbiórkowy, rozbiorczy, rozbiorowy

Wiktionary

# rozbieracz

1. masarz rozbierający mięsne tusze;
2. potocznie: osoba rozkładająca coś na części;
3. dawniej: osoba badająca szczegółowo jakieś zjawiska

SJP.pl

# rozbieraczka

→ rozbieracz

SJP.pl

#### Patrz:

rozbieracz

# rozbieralny

1. dający się rozebrać;
2. zbudowany z części, które można rozdzielać

SJP.pl

# rozbieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozbierać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzbʲjɛˈrãɲɛ, AS: rozbʹi ̯erãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbieranka ż., rozebranie n., rozbiórka ż., rozbiór m.

czas. rozebrać dk., rozbierać ndk.

przym. rozbiórkowy, rozbiorowy

Wiktionary

# rozbieranka

potocznie:
1. zabawa towarzyska, polegająca na rozbieraniu się uczestników zabawy w jej trakcie;
2. erotyczna scena w filmie;
3. striptiz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. striptiz

(1.2) pot. scena erotyczna w filmie

(1.3) pot. zabawa towarzyska, w trakcie której jej uczestnicy się rozbierają

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbiórka ż., rozbiór m., rozbieranie n., rozebranie n.

czas. rozebrać dk., rozbierać ndk.

przym. rozbiórkowy, rozbiorczy, rozbiorowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) striptiz

Wiktionary

# rozbieżać

rozbieżać się - dawniej: rozbiegać się (rozpierzchać się)

SJP.pl

# rozbieżność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

(1.2) rozchodzenie się od jednego punktu w różne strony

(1.3) mat. dywergencja;

Wiktionary

W matematyce i fizyce

- rozbieżność to inaczej dywergencja

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Negocjacje między pracodawcą a związkami zawodowymi zakończyły się podpisaniem protokołu rozbieżności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲjɛʒnɔɕt͡ɕ, AS: rozbʹi ̯ežność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozbieżny

przysł. rozbieżnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dysonans, dysharmonia, dywergencja, niezgodność, sprzeczność, niespójność

Wiktionary

# rozbieżny

przymiotnik

(1.1) krańcowo różny; przeciwstawny

(1.2) rozchodzący się z jednego punktu w różne strony; o narastających różnicach

(1.3) mat. o szeregach, funkcjach nie będący zbieżny, nie mający skończonej granicy

(1.4) rzad. oddzielny, rozproszony

(1.5) fiz. o świetle cechujące się ujemną zbieżnością; o soczewce powodujący rozbieżność światła

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbieżność ż.

Wiktionary

# rozbijać

1. uderzeniem, uderzeniami rozłupywać coś na części, na kawałki, tłuc coś;
2. rozdrabniać coś przez poddanie obróbce mechanicznej;
3. dzielić na części, rozdzielać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozbić)

(1.1) niedokonany od|rozbić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲijät͡ɕ, AS: rozbʹii ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbijanie n., rozbitek mos., rozbitki nmos., bicie n.

czas. rozbić, bić

Wiktionary

# rozbijacki

przymiotnik od: rozbijacz

SJP.pl

# rozbijaczka

→ rozbijacz

SJP.pl

#### Patrz:

rozbijacz

# rozbijaka

dawniej: awanturnik, zabijaka

SJP.pl

# rozbijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozbijać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzbʲiˈjä̃ɲɛ, AS: rozbʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbicie n., rozbijak m., rozbitek m., rozbitki

czas. rozbijać ndk., rozbić dk.

Wiktionary

# rozbiór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szczegółowe badanie, dociekanie

(1.2) polit. unicestwienie bytu politycznego państwa poprzez podział jego obszaru na części i włączenie ich w granice innych państw

(1.3) podzielenie czegoś na poszczególne składowe

(1.4) daw. fryzj. linia rozczesania włosów na głowie

Wiktionary

- rozbiór państwa
  - rozbiory Polski
- rozbiór zdania
  - rozbiór gramatyczny
  - rozbiór logiczny

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rozbieranka ż., rozebranie n., rozbieranie n., rozbiórka ż.

czas. rozbierać ndk., rozebrać dk.

przym. rozbiorowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) analiza

(1.3) demontaż, rozbiórka

(1.4) przedziałek

Wiktionary

# rozbiórka

1. rozbieranie na części;
2. burzenie starych, zniszczonych budynków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynność demontażu budynku

(1.2) pot. czynność demontażu maszyn

(1.3) środ. rozbiór mięsa

(1.4) poligr. odwrotna czynność składania zecerskiego

Wiktionary

Rozbiórka – rodzaj robót budowlanych, polegających na demontażu i usunięciu z przestrzeni określonego, istniejącego obiektu budowlanego lub jego części. Ustanowienie rozbiórki jako rodzaju robót budowlanych dokonane jest w Prawie budowlanym, w art. 3 pkt 7 tej ustawy. Takie przypisanie rozbiórki do kategorii robót budowlanych implikuje odpowiednie konsekwencje związane między innymi z wymaganiami dotyczącymi procedur administracyjnych poprzedzających rozpoczęcie rozbiórki. Art. 31 wymienionej ustawy określa dla rozbiórki, jakich obiektów wymagane jest pozwolenie na rozbiórkę, dla jakich zgłoszenie, a do jakich nie wymaga się ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Przy prowadzeniu rozbiórki wymagane może być prowadzenie dziennika budowy (przed 27 stycznia 2023 r. dziennika rozbiórki). Dla obiektów nieużytkowanych lub niewykończonych może zostać przeprowadzone odpowiednie postępowanie dotyczące ich rozbiórki. Stosowna procedura określona jest w rozporządzeniu w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲjurka, AS: rozbʹi ̯urka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbieranka ż., rozbiór m., rozbieranie n., rozebranie n., zbiórka ż.

czas. zebrać, zbierać, rozbierać ndk., rozebrać dk.

przym. rozbiórkowy, rozbiorowy, rozbiorczy

Wiktionary

# rozbiorowy

odnoszący się do rozbiorów Polski

SJP.pl

# rozbisurmanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozbisurmaniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozbisurmaniać ndk.

Wiktionary

# rozbisurmanić

rozzuchwalić, rozbrykać się lub kogoś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozbisurmaniać)

(1.1) dokonany od|rozbisurmaniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozbisurmaniać ndk.

Wiktionary

# rozbisurmaniony

rozzuchwalić, rozbrykać się lub kogoś

SJP.pl

# rozbitek

→ rozbitek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba ocalała z katastrofy statku;

(1.2) przen. ktoś, kogo spotkała katastrofa życiowa

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: rozbitka

Wiktionary

- rozbitek – ofiara katastrofy morskiej
- Rozbitek – wieś sołecka w Polsce w województwie wielkopolskim w powiecie międzychodzkim, w gminie Kwilcz
- Rozbitek – starożytny egipski utwór literacki
- Rozbitek – powieść Chucka Palahniuka z 1999 roku

Wikipedia

#### Patrz:

rozbitek

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲitɛk, AS: rozbʹitek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbijanie n., rozbicie n., rozbitka ż., rozbitki nmos.

czas. rozbijać ndk., rozbić dk.

Wiktionary

# rozbitka

→ rozbitek

SJP.pl

#### Patrz:

rozbitek

# rozbitki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. resztki rozbitych oddziałów wojskowych

(1.2) przest. szczątki rozbitego okrętu

Wiktionary

Rozbitkowie z Jonathana (fr. Les Naufragés du Jonathan; tytuły polskich przekładów to: Rozbitki i Ojczyzna rozbitków) – trzytomowa powieść napisana przez Juliusza Verne’a w latach 1897-98 pod oryginalnym autorskim tytułem En Magellanie (Au bout du monde), który można dosłownie przetłumaczyć na język polski jako W Magellanii (Na końcu świata). Powieść ta została wydana dopiero w 1909, w kilka lat po śmierci Verne’a, i zawiera znaczne poprawki i redakcje naniesione przez syna pisarza Michela Verne’a.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲitʲci, AS: rozbʹitʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbitek m., rozbijanie n., rozbicie n., rozbitka ż.

czas. rozbijać ndk., rozbić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedobitki

(1.2) szczątki

Wiktionary

# rozbity

1. uderzeniem, uderzeniami rozłupać coś na części, na kawałki, potłuc coś;
2. rozdrobnić coś przez poddanie obróbce mechanicznej;
3. podzielić na części, rozdzielić;
4. pokonać nieprzyjaciela w walce, rozproszyć siły nieprzyjaciela;
5. uszkodzić część ciała lub jakiś przedmiot przez uderzenie lub upadek;
6. rozbić się - ulec wypadkowi; potłuc się

SJP.pl

# rozblask

przestarzale: rozbłysk

SJP.pl

# rozblendować

1. rozdrobnić przez blendowanie;
2. rozetrzeć cień lub inny kolorowy kosmetyk

SJP.pl

# rozblendowywać

rozdrabniać przez blendowanie

SJP.pl

# rozbój

pogwałcenie zasad, napad na kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. napad bandycki w celu ograbienia;

(1.2) uprawianie grabieży

(1.3) przen. jawna niesprawiedliwość, wyzysk

Wiktionary

Rozbój – kradzież połączona z użyciem przemocy wobec osoby lub groźbą natychmiastowego jej użycia albo dokonana poprzez doprowadzenie człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności. Na równi z tym należy traktować sytuację, w której pokrzywdzony pod wpływem takiej groźby natychmiast wydaje przedmiot sprawcy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzbuj, AS: rozbui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbójnik m., rozbójnictwo n., rozbójniczka ż.

przym. rozbójniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1) grabież, rabunek

(1.3) bezprawie, granda, jawny wyzysk

Wiktionary

# rozbójnicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rozbójnikiem, dotyczący rozbójnika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbójnik m., rozbójnictwo n.

Wiktionary

# rozbójnictwo

uprawianie procederu rozbójniczego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. napadanie na ludzi i okradanie ich

(1.2) książk. bezprawne działanie osoby lub instytucji, prowadzące do utraty lub zniszczenia cudzej własności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po osiągnięciu pełnoletności nawiał z klasztoru, dobrał sobie bandę takich, jak on sam, zabijaków i zajął się rozbójnictwem na drogach publicznych.

(1.2) Jedyne co nas martwi to coraz częstsze przypadki działkowego rozbójnictwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbój m., rozbójnik m., rozbójniczka ż.

przym. rozbójnicki, rozbójniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bandytyzm; pot. bandyterka

Wiktionary

# rozbójniczka

kobieta trudniąca się rozbojami i napadami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta/samica rozbójnik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbój mrz., rozbójnictwo n., rozbójnik m.

przym. rozbójniczy

Wiktionary

# rozbójniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rozbójnictwem, dotyczący rozbójnictwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbójnictwo n., rozbój mrz., rozbójnik mos., rozbójniczka ż.

Wiktionary

# rozbójnik

osoba trudniąca się rozbojami i napadami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba zajmująca się rozbojem, napadami rabunkowymi

Wiktionary

Rozbójnik – sprawca przestępstwa rozboju.

- Hajduk (rozbójnik)
- Raubritter (niem.) – rycerz-rozbójnik

Rozbójnicy:

- Prokrust
- Bulla
- Robin Hood
- Robert Roy Macgregor
- Rumcajs (postać fikcyjna)
- Rozbójnik – mob w grze Minecraft

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rozbój mrz., rozbójnictwo n., rozbójniczka ż.

przym. rozbójniczy, rozbójnicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zbój, zbójca, zbójnik, rabuś, łupieżca

Wiktionary

# rozbojowiec

sprawca rozboju

SJP.pl

# rozbolewać

1. zaczynać boleć, sprawiać dotkliwy ból;
2. dawniej: trapić, martwić się

SJP.pl

# rozbrajający

wzbudzający sympatię, ujmujący prostotą, naiwnością; zniewalający, wzruszający

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: rozbrajać

przymiotnik

(2.1) przen. wzbudzający sympatię, ujmujący prostotą, naiwnością

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzbrajäˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: rozbrai ̯äi ̯õncy

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozbrajać, rozbroić, zbroić, uzbroić

rzecz. zbrojny m., zbrojenie n.

przym. zbrojny

przysł. rozbrajająco

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) powalający, zniewalający

Wiktionary

# rozbrat

rozłam, niezgoda między kimś a kimś; sprzeczność między czymś a czymś

SJP.pl

Rozbrat – nazwa kompleksu budynków mieszczących się przy ul. Kazimierza Pułaskiego na Sołaczu w Poznaniu, zaadaptowanych na społeczne centrum kultury alternatywnej i mieszkania (squatting).

W nazwie skłotu chodzi o „rozbrat” z władzą, z centralizacją i hierarchią. Działalność Rozbratu oparta jest na samorządności i oddolnej organizacji.

Wikipedia

# rozbratel

rostbratel;
1. mięso wołowe z kością;
2. kotlet z tego mięsa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. kotlet z wołowiny, bity, smażony lub duszony

(1.2) zootechn. część tuszy wołowej z odcinka grzbietowego za łopatką

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈbratɛl, AS: rozbratel

Wiktionary

# rozbrojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. wojsk. całkowite usunięcie lub ograniczenie działalności sił zbrojnych albo produkcji wojskowej danego państwa na mocy międzynarodowego porozumienia

Wiktionary

Kontrola zbrojeń – ograniczenia w prowadzeniu badań, produkcji lub przemieszczaniu konkretnych systemów broni i rodzajów wojska.

Rozwój prawa kontroli zbrojeń następuje w drodze zawierania umów międzynarodowych. Warto zwrócić uwagę, że nieskoordynowana (traktatowo) redukcja zbrojeń byłaby tak samo niebezpieczna, jak nieuregulowany wyścig zbrojeń. Mogłaby doprowadzić do naruszenia równowagi sił, co zagroziłoby bezpieczeństwu na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Należy tu z całym naciskiem podkreślić, że kasacja nie oznaczała zburzenia obwarowań twierdzy, lecz tylko jej rozbrojenie i pozbawienie stałego garnizonu oraz komendanta.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozbrojeniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) demilitaryzacja

Wiktionary

# rozbrykać

rozbrykać się - potocznie:
1. bawiąc się, przebrać miarę; rozfiglować się, rozdokazywać się;
2. o zwierzętach: rozbiegać się, wykonując podskoki

SJP.pl

# rozbrykiwać

rozbrykiwać się ; potocznie:
1. o zwierzętach: zaczynać biegać, wykonując podskoki;
2. przebierać miarę w zabawie

SJP.pl

# rozbryzg

(zwykle w liczbie mnogiej) pryskające cząstki wody, błota itp.; rozprysk, bryzg

SJP.pl

# rozbryzgnąć

prysnąć kropelkami na wszystkie strony; rozbryznąć, rozbryzgać

SJP.pl

# rozbryznąć

prysnąć kropelkami na wszystkie strony; rozbryzgnąć, rozbryzgać

SJP.pl

# rozbrzęczać

rozbrzęczać się - o wielu owadach: rozpoczynać brzęczenie

SJP.pl

# rozbrzmiały

taki, który rozbrzmiał

SJP.pl

# rozbrzmieć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rozbrzmiewać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbrzmiewanie n., brzmienie n.

czas. brzmieć, rozbrzmiewać ndk.

Wiktionary

# rozbrzmiewać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. rozbrzmieć)

(1.1) dawać się słyszeć; wydawać dźwięki

(1.2) zapełniać się dźwiękami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbrzmiewanie n.

czas. rozbrzmieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzmieć, rozlegać się

Wiktionary

# rozbuchiwać

potocznie:
1. nadawać czemuś nadmierny rozgłos;
2. rozbuchiwać się -
a) stawać się bezczelnym; 2. przybierać na wadze; roztywać się

SJP.pl

# rozbudowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) powiększenie budowli

(1.2) powiększenie, zwiększenie liczby składników czegoś

Wiktionary

Rozbudowa – rodzaj budowy, w wyniku którego powstaje nowa część istniejącego już obiektu budowlanego. W wyniku przeprowadzenia rozbudowy pewnego obiektu budowlanego, zwiększa się jego powierzchnia zabudowy (i powierzchnia użytkowa). Ustanowienie rozbudowy jako rodzaju budowy dokonane jest w Prawie budowlanym, w art 3 pkt 6 tej ustawy. Takie przypisanie tej kategorii robót budowlanych implikuje odpowiednie konsekwencje związane między innymi z wymaganiami dotyczącymi procedur administracyjnych poprzedzających rozpoczęcie rozbudowy oraz związanych z jej zakończeniem i przekazaniem obiektu do użytkowania.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. budowa ż., rozbudowanie n., rozbudowywanie n.

czas. rozbudować dk., rozbudowywać ndk.

Wiktionary

# rozbudować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozbudowywać)

(1.1) bud. powiększyć budowę

(1.2) rozwinąć jakąś dziedzinę

(1.3) zwiększyć zakres

(1.4) uczynić złożonym pod względem budowy

czasownik zwrotny dokonany rozbudować się (ndk. rozbudowywać się)

(2.1) zostać powiększonym o nowe obiekty

(2.2) ulec rozwojowi

(2.3) rozszerzyć swój zakres

(2.4) stać się bardziej skomplikowanym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbudowywanie n., rozbudowanie n., rozbudowa ż.

czas. budować

przysł. budująco

przym. budujący

Wiktionary

# rozbudowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozbudować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbudowywanie n., rozbudowa ż.

czas. rozbudować dk., rozbudowywać ndk.

Wiktionary

# rozbudowany

duży, szeroki, obszerny

SJP.pl

# rozbudowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozbudować)

(1.1) powiększać o nowe obiekty

(1.2) doprowadzać do rozwoju czegoś

(1.3) zwiększać zakres czegoś

(1.4) tworzyć bardziej złożoną strukturę czegoś

czasownik zwrotny niedokonany rozbudowywać się (dk. rozbudować się)

(2.1) być powiększanym o nowe obiekty

(2.2) ulegać rozwojowi

(2.3) rozszerzać swój zakres

(2.4) stawać się bardziej skomplikowanym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbudowanie n., rozbudowa ż., rozbudowywanie

Wiktionary

# rozbudowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozbudowywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozbudowywać ndk., rozbudować dk.

rzecz. rozbudowanie n., rozbudowa ż.

Wiktionary

# rozbudzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozbudzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. budzić

Wiktionary

# rozbujały

1. taki, który zaczął przechylać się w przeciwne strony; rozkołysany, bujający się;
2. o roślinności; nadmiernie wyrosły, bujny;
3. taki, którego intensywność lub zakres znacznie się zwiększyły

SJP.pl

# rozbulać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. poprzewracać

Wiktionary

# rozbyczać

rozbyczać się -
1. zaczynać prowadzić zbyt wygodne życie; rozleniwiać się;
2. zaczynać wyrażać się wulgarnie, ordynarnie

SJP.pl

# rozbywać

czasownik niedokonany

(1.1) daw. powątpiewać

Wiktionary

# rozbłękitniały

taki, który rozbłękitniał

SJP.pl

# rozbłyskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozbłyskiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbłysk m., rozbłyśnięcie n.

czas. rozbłyskiwać ndk., rozbłyskać ndk., rozbłysnąć dk.

przym. rozbłyskowy

Wiktionary

# rozcapierzać

rozkładać, rozciągać coś szeroko; rozczapierzać

SJP.pl

# rozcapierzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozcapierzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierozcapierzanie n.

czas. rozcapierzać ndk.

Wiktionary

# rozcapierzyć

rozłożyć, rozciągnąć coś szeroko; rozczapierzyć

SJP.pl

# rozcentrować

środowiskowo:
1. skrzywić koło roweru; scentrować;
2. rozcentrować się - skrzywić się w czasie jazdy; scentrować się

SJP.pl

# rozcentrowywać

środowiskowo:
1. skrzywiać koło roweru;
2. rozcentrowywać się - skrzywiać się w czasie jazdy

SJP.pl

# rozchamiać

rozchamiać się - rzadko: stawać się chamskim, ordynarnym, grubiańskim

SJP.pl

# rozchełstać

niedbale rozchylić ubranie

SJP.pl

# rozchełstanie

niedbale rozchylić ubranie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozchełstać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozchełstać dk.

Wiktionary

# rozchełstany

przymiotnik

(1.1) ubrany niedbale, rozpięty

Wiktionary

# rozchełstywać

niedbale rozchylać ubranie

SJP.pl

# rozchlapywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozchlapać)

(1.1) chlapiąc, rozrzucać coś na zewnątrz czegoś

czasownik zwrotny niedokonany rozchlapywać się (dk. rozchlapać się)

(2.1) być rozchlapywanym (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Artysta ten czasami wpada w szał i rozchlapuje farby na cały pokój, albo – co gorsza – robi to na ulicy, wzbudzając skandal (…)

(1.1) przen. Jakże kłopotliwą jest rzeczą dla człowieka to, że stanowi największy cud na ziemi, a rozchlapuje oto czas, tak jakby był tylko pianą!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsxlaˈpɨvat͡ɕ, AS: rosχlapyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. chlapanie n., rozchlapanie n., rozchlapywanie n., chlapacz m.

czas. chlapać ndk., rozchlapać dk.

Wiktionary

# rozchlapywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozchlapywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsxlapɨˈvãɲɛ, AS: rosχlapyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozchlapywać

Wiktionary

# rozchlipywać

rzadko: rozchlipywać się - zaczynać płakać coraz mocniej; rozpłakiwać się

SJP.pl

# rozchlupotać

o błocie, trzęsawiskach: rozchlupotać się - stać się chlupoczącym, grząskim, rozmiękłym

SJP.pl

# rozchlupotany

o błocie, trzęsawiskach: chlupoczący, grząski

SJP.pl

# rozchlustać

1. rozlać, chlustając; rozbryzgać, rozchlapać;
2. rozchlustać się - rozchlapać się w różnych kierunkach

SJP.pl

# rozchmurzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozchmurzać.

Wiktionary

# rozchmurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozchmurzyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. chmura ż.

Wiktionary

# rozchód

1. wydatki pieniężne dokonane w określonym czasie;
2. w księgowości: pozycja konta rachunkowego, w której wykazuje się wydatki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogół wydatków (głównie pieniężnych) jakiejś jednostki dokonywanych w określonym czasie

(1.2) hand. rubryka, w której zapisuje się ilość wydatków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.4) Dane za okres wieloletni wskazują, że Ziemia znajduje się w stanie równowagi cieplnej. Przychód i rozchód energii cieplnej w ciągu dłuższego przedziału czasu są sobie równe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozchodzenie n., rozejście n., rozchodowanie n.

czas. rozchodzić ndk., rozejść dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) spadek

Wiktionary

# rozchodniaczek

zdrobnienie od: rozchodniak

SJP.pl

# rozchodniak

alkoholowy toast na odchodne; strzemienny

SJP.pl

# rozchodnik

roślina płożąca się o grubych, mięsistych liściach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Sedum|L.|ref=tak., rodzaj rośliny z rodziny gruboszowatych, do którego należy od ~280 do ~470 gatunków występujących głównie na półkuli północnej;

(1.2) bot. roślina z rodzaju rozchodnik (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Teraz tam rozchodniki bujały i mchy przeróżne, a z sosen spoglądały dzięcioły pstre.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozchodnikowiec m., rozchodzenie n.

czas. rozchodzić ndk.

Wiktionary

# rozchodnikowy

→ rozchodnik

SJP.pl

#### Patrz:

rozchodnik

# rozchodować

wydać (wydawać) pieniądze, zapisać (zapisywać) po stronie rozchodu, zaksięgować (księgować) jako rozchód

SJP.pl

# rozchodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozchodować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozchód m.

czas. rozchodować ndk.

Wiktionary

# rozchodowy

przymiotnik od: rozchód

SJP.pl

# rozchodzić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) rozluźnić buty przez chodzenie w nich

(1.2) chodząc, spowodować ustąpienie czego

czasownik zwrotny niedokonany rozchodzić się (dk. rozejść się)

(2.1) iść od siebie w różnych kierunkach

(2.2) starać się o rozwód

(2.3) wydobywać się z jakiegoś źródło w wielu kierunkach

(2.4) być przekazywanym

(2.5) prowadzić z jednego miejsca w różne strony

(2.6) być sprzedawanym, wydawanym, wykupywanym

(2.7) rozsuwać się na boki; rozchylać się, tworząc szczelinę

(2.8) ulegać uszkodzeniu poprzez rozejście się części

(2.9) ulegać rozluźnieniu poprzez chodzenie w tym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozchodzenie n., rozejście n., rozchód mrz.

czas. rozejść dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozdeptywać

(2.1) rozłazić się, rozpraszać się

(2.2) rozwodzić się

(2.3) rozprzestrzeniać się

(2.4) chodzić, rozłazić się, rozprzestrzeniać się, szerzyć się

(2.5) rozdzielać się

(2.6) sprzedawać się

(2.7) rozchylać się

(2.9) rozdeptywać się

Wiktionary

# rozchodzony

luźny, wygodny, nie uciskający

SJP.pl

# rozchorować

rozchorować się - nabawić się ciężkiej albo długotrwałej choroby

SJP.pl

# rozchorowywać

rozchorowywać się - nabawiać się ciężkiej albo długotrwałej choroby

SJP.pl

# rozchrząkiwać

rozchrząkiwać się - rzadko: zaczynać długo i mocno chrząkać

SJP.pl

# rozchwierutać

czasownik

(1.1) pot. poruszając czymś, rozruszać to, poluzować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsxfʲjɛˈrutat͡ɕ, AS: rosχfʹi ̯erutać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozchwierutanie n.

czas. chwierutać

Wiktionary

# rozchwierutanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozchwierutać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozchwierutać dk.

Wiktionary

# rozchwiewać

zaburzać spokój, równowagę

SJP.pl

# rozchwytać

szybko, chciwie rozebrać, rozdzielić między siebie

SJP.pl

# rozchwytywać

szybko, chciwie rozbierać, rozdzielać między siebie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozchwytać)

(1.1) szybko i łapczywie dzielić między siebie coś pożądanego

(1.2) zabiegać o kogoś znanego i cenionego za pewne cechy lub zdolności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) O ile wiem, w ostatnich latach wydał jakieś książki, ale już nie jest tym pisarzem, którego by rozchwytywano.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozchwyt m. rozchwytanie n., rozchwytywanie n.

czas. rozchwytać dk.

przym. rozchwytywany

Wiktionary

# rozchwytywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozchwytywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozchwytywać

Wiktionary

# rozchybotać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) sprawić, że jakiś przedmiot zaczyna się przechylać na przemian w różne strony

czasownik zwrotny dokonany rozchybotać się (ndk. brak)

(2.1) zacząć się przechylać na przemian w różne strony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przechadzał się po plażaaży, z rozkoszą napawając się twardym gruntem pod nogami. Była to miła — o jakże miła! — odmiana po dniach i tygodniach przemierzania rozchybotanego pokładu.

(2.1) A pod tą łagodną pieszczotą rozchybotały się jakieś miękkie fale, nadpłynęły cichemi rurami i ukołysały na sen…

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozchwiać

(2.1) rozchwiać się

Wiktionary

# rozchybotywać

powodować chybotanie się czegoś

SJP.pl

# rozchylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozchylać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozchylenie n.

czas. rozchylać ndk., rozchylić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozsuwanie

Wiktionary

# rozciąć

1. tnąc, rozdzielić na części;
2. skaleczyć

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozcinać)

(1.1) dokonany od|rozcinać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Brazylia jest jak gąbka – rozetniesz, a natychmiast się zasklepia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔɕt͡ɕɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: rośćo̊̃ńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozcięcie n.

czas. rozcinać ndk., ciąć ndk.

Wiktionary

# rozciąg

1. powiększanie czegoś przez ciągnięcie; rozciąganie;
2. stopień powiększenia czegoś po rozciągnięciu

SJP.pl

# rozciągać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozciągnąć)

(1.1) ciągnąc, powodować zwiększanie wymiarów czego

(1.2) zajmować czymś większe pole lub przestrzeń

(1.3) pot. roznosić coś po wielu miejscach

(1.4) powiększać zakres działania, obejmować czynnością

(1.5) obejmować kontrolą

(1.6) wydłużać w czasie

czasownik zwrotny niedokonany rozciągać się (dk. rozciągnąć się)

(2.1) powiększać się wskutek naciągania

(2.2) rozpościerać się, zajmując większy obszar

(2.3) rozpościerać się między punktami, brzegami

(2.4) sport. zwiększać giętkość mięśni i ciała

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozciąganie n., rozciągliwość ż., rozciągłość ż., rozciągnięcie n.

przym. rozciągliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rozpościerać

(1.3) roznosić, rozwlekać

(2.3) rozsnuwać się

Wiktionary

# rozciągalny

dający się rozciągać

SJP.pl

# rozciąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. trening poprawiający elastyczność ciała i wytrzymałość mięśni, zwiększający zakres ruchów, zapobiegający kontuzjom

Wiktionary

Rozciąganie osiowe – w wytrzymałości materiałów definiujemy dwa podstawowe przypadki rozciągania osiowego:

- Rozciąganie czyste pręta, w którym do ścianek poprzecznych jednorodnego i izotropowego pręta pryzmatycznego przyłożone jest obciążenie o stałej gęstości \sigma o zwrocie zgodnym z wektorem normalnym powierzchni ścianki poprzecznej (prostopadłym do ścianki, skierowanym na zewnątrz). Dla tego przypadku wytrzymałościowego znane jest rzeczywiste rozwiązanie zagadnienia brzegowego liniowej teorii sprężystości.
- Rozciąganie proste pręta, które różni się od rozciągania „czystego” tym, że obciążenie zastępujemy dwójką przeciwnie skierowanych, równych co do wartości i współliniowych sił skupionych, działających w osi tego pręta. Analityczne rozwiązanie tego przypadku jest praktycznie niemożliwe, dlatego stosujemy zgodnie z zasadą de Saint-Venanta rozwiązanie zagadnienia czystego rozciągania przyjmując, że \sigma ={\frac {F_{x}}{A}}, gdzie A oznacza pole przekroju poprzecznego pręta.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. rozciągnąć, rozciągać ndk.

Wiktionary

# rozciąglej

stopień wyższy od przysłówka: rozciągle

SJP.pl

# rozciąglejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozciągły

SJP.pl

# rozciągliwiej

stopień wyższy od przysłówka: rozciągliwie

SJP.pl

# rozciągliwszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: rozciągliwy; bardziej rozciągliwy

SJP.pl

# rozciągliwy

dający się rozciągać, rozciągnąć

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dający się rozciągać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten gumowy pasek jest całkiem rozciągliwy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔɕt͡ɕɔ̃ŋɡˈlʲivɨ, AS: rośćõŋglʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozciągać

rzecz. rozciągnięcie n.

Wiktionary

# rozciągnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozciągać)

(1.1) dokonany od|rozciągać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔɕˈt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: rośćõŋgnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozciąganie n.

Wiktionary

# rozciągnik

1. urządzenie do rozciągania;
2. pająk z rodziny skakunowatych

SJP.pl

# rozciągłość

1. przestrzeń, obszar; 2 w całej rozciągłości - w pełni, w najszerszym zakresie

SJP.pl

Bieg i upad – parametry położenia warstwy lub innej powierzchni strukturalnej (np. uskok, spękanie).

Wikipedia

# rozciapciać

rozciapać, rozpaciać, rozpaćkać; potocznie:
1. rozprowadzić na wszystkie strony jakiejś powierzchni coś mokrego, mazistego;
2. zmienić coś twardego w półpłynną mokrą substancję;
3. rozciapciać się - utracić dotychczasową twardość, stając się ciapą

SJP.pl

# rozciapkiwać

rzadko: rozgniatać, rozdeptywać coś rozmokłego

SJP.pl

# rozcięcie

1. tnąc, rozdzielić na części;
2. skaleczyć

SJP.pl

# rozcięgno

mocna, elastyczna błona zbudowana z tkanki łącznej, otaczająca poszczególne mięśnie szkieletowe, grupy mięśni oraz całą mięśniówkę ciała; powięź

SJP.pl

Rozcięgno (stgr. απο, νευρον, łac. aponeurosis) – mocne pasmo tkanki łącznej zbitej o utkaniu regularnym, cienkie i płaskie, w kształcie błony, ubogie w naczynia krwionośne, przez które szerokie i płaskie mięśnie łączą się z kością.

Wikipedia

# rozciek

1. płynna substancja powstała po roztopieniu skropleniu lub zmieszaniu się czegoś;
2. dawniej: obszar zalany wodą; rozlewisko, rozlew

SJP.pl

# rozcieknąć

rzadko: rozcieknąć się - rozpłynąć się, rozpuścić się; rozciec się

SJP.pl

# rozcieńczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozcieńczyć)

(1.1) chem. zmniejszać stężenie roztworu, dodając rozpuszczalnik

czasownik zwrotny niedokonany rozcieńczać się (dk. rozcieńczyć się)

(2.1) chem. być rozcieńczanym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozcieńczanie n.

Wiktionary

# rozcieńczalnia

w fabryce lakierów: zabezpieczone przed ogniem, odizolowane pomieszczenie, w którym rozcieńcza się łatwopalne płyny

SJP.pl

# rozcieńczalnik

składnik danego roztworu znajdujący się w nim w dominującej ilości; substancja rozcieńczająca inne

SJP.pl

Rozpuszczalnik – ciecz zdolna do tworzenia roztworu po zmieszaniu z ciałem stałym, inną cieczą lub gazem. Najbardziej znanym rozpuszczalnikiem jest woda.

Większość rozpuszczalników to związki chemiczne o małej lepkości i stosunkowo niskiej temperaturze wrzenia. Mała lepkość powoduje, że mogą one dość łatwo penetrować rozpuszczaną substancję, zaś niska temperatura wrzenia umożliwia ich oddestylowywanie i parowanie.

Wikipedia

# rozcieńczalny

dający się rozcieńczyć

SJP.pl

# rozcieńczenie

spowodować zmniejszenie gęstości lub stężenia

SJP.pl

# rozcieńczyć

spowodować zmniejszenie gęstości lub stężenia

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozcieńczać)

(1.1) chem. zmniejszyć stężenie roztworu poprzez dodanie rozpuszczalnika

czasownik zwrotny dokonany rozcieńczyć się (ndk. rozcieńczać się)

(2.1) chem. zostać rozcieńczonym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozcieńczenie n.

Wiktionary

# rozcierać

1. trąc, rozprowadzać po powierzchni;
2. trąc, miażdżyć, rozgniatać coś;
3. dotykając jakąś część ciała, usuwać ból, zdrętwienie; rozmasowywać;
4. rozcierać się -
a) ulegać rozdrobnieniu;
b) być rozprowadzanym po powierzchni;
c) dotykając jakąś część swojego ciała, usuwać ból, zdrętwienie;
d) dotykając jeden drugiego, usuwać ból, zdrętwienie;
e) o makijażu: tracić zarys

SJP.pl

# rozcieracz

1. przyrząd do ręcznego rozdrabniania ziarna lub surowców na bezkształtną masę;
2. przyrząd z zaostrzoną końcówką do rozmazywania kolorów i linii

SJP.pl

# rozcieralny

nadający się do rozcierania lub możliwy do roztarcia

SJP.pl

# rozcież

dawniej: ościeże - wewnętrzna powierzchnia otworu okiennego lub drzwiowego; oścież; roścież

SJP.pl

# rozcięża

krzew z rodziny werbenowatych; awicenia; roślęża

SJP.pl

# rozcinać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozciąć)

(1.1) tnąc, dzielić całość na części

(1.2) kalecząc, przecinać tkanki

(1.3) śmiało przedostawać się przez jakąś przestrzeń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozcinanie n.

czas. ciąć, rozciąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciąć, przecinać, rozrzynać

(1.2) ciąć, kaleczyć, ranić

(1.3) przebijać się

Wiktionary

# rozcinak

w tłocznictwie: wykrojnik do rozcinania

SJP.pl

# rozcinany

o ubraniu: mający rozcięcie

SJP.pl

# rozcinka

1. gatunek ćmy;
2. w górnictwie: wyrobisko korytarzowe przygotowawcze, wykonywane na wysokość wybieranego pokładu przeznaczonego do eksploatacji

SJP.pl

Rozcinka (przecinka rozruchowa, obcinka) – w górnictwie wyrobisko korytarzowe przygotowawcze, wykonywane na wysokość wybieranego pokładu przeznaczonego do eksploatacji. Rozcinkę przed wykonaniem zbrojenia ściany zabezpiecza się obudową podporową.

Wikipedia

# rożcowy

przymiotnik od: rożec (gafel)

SJP.pl

# rozćwierkiwać

potocznie:
1. rozpowiadać coś;
2. rozćwierkiwać się -
a) zaczynać żywo rozmawiać o czymś;
b) o ptaku: zaczynać głośno ćwierkać

SJP.pl

# rozczapierzać

rozkładać, rozciągać coś szeroko; rozcapierzać

SJP.pl

# rozczapierzyć

rozłożyć, rozciągnąć coś szeroko; rozcapierzyć

SJP.pl

# rozczarować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozczarowywać)

(1.1) zawieść kogoś, nie spełnić czyichś oczekiwań; sprawić, że ktoś jest zawiedziony, rozczarowany

czasownik zwrotny dokonany rozczarować się (ndk. rozczarowywać się)

(2.1) doznać zawodu, czuć się zawiedzionym, rozczarowanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Było to po głośnej aferze aresztowania posłów opozycji i w uszach dźwięczały mi jeszcze tak wyraźnie gorzkie słowa ojca, rozczarowanego boleśnie dyktatorskim posunięciem Piłsudskiego, że odmówiłem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃaˈrɔvat͡ɕ, AS: roščarovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozczarowanie n.

czas. czarować

ims. rozczarowany

przym. rozczarowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprawić zawód, zawieść

(2.1) sparzyć się

Wiktionary

# rozczarowanie

stan psychiczny, uczucie człowieka, który się rozczarował

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niespełnienie oczekiwań

(1.2) odczasownikowy od|rozczarować.

Wiktionary

Rozczarowanie – emocja, której doznajemy, gdy nasza wiedza, wiara lub nadzieja ulegnie niemiłej dla nas konfrontacji z rzeczywistością. Konfrontacja może być dowolnie subiektywna, np. gdy ktoś nas wprowadzi w błąd.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ewelina, ku swojemu rozczarowaniu, dostała na urodziny książkę.

(1.2) Celem koleżanek było rozczarowanie i obrażenie Eweliny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃarɔˈvãɲɛ, AS: roščarovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozczarowywać, rozczarować

rzecz. pot. rozczar

przym. rozczarowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zawód, deziluzja

(1.2) rozczarowywanie

Wiktionary

# rozczarowany

1. taki, który doznał zawodu, rozczarowania; zawiedziony, rozgoryczony;
2. właściwy takiej osobie, np. rozczarowana mina

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, którego życzenia, nadzieje, oczekiwania nie spełniły się

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozczarowanie

czas. rozczarować dk., rozczarowywać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zawiedziony

Wiktionary

# rozczarowujący

→ rozczarowywać

SJP.pl

#### Patrz:

rozczarowywać

# rozczarowywać

czasownik niedokonany

(1.1) nie spełniać czyichś oczekiwań, zawodzić czyjeś oczekiwania

czasownik zwrotny niedokonany rozczarowywać się

(2.1) zawodzić się na kimś

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. czarować

rzecz. rozczarowanie n.

przym. rozczarowany

Wiktionary

# rozczepka

rodzaj motyli z rodziny omacnicowatych

SJP.pl

# rozczerwienić

rzadko: rozczerwienić się - stać się bardzo czerwonym, mocno zarumienionym; zaczerwienić się, zarumienić się

SJP.pl

# rozczęstować

czasownik

(1.1) częstując, rozdać coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Reszta porcji zostanie rozczęstowana pomiędzy pary biorące dzisiaj ślub i kibicujących widzów.

(1.1) Podobno rozczęstowali dwa tysiące porcji spagetti z owczym serem prosto z Włoch.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃɛ̃w̃ˈstɔvat͡ɕ, AS: roščẽũ̯stovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozczęstowanie n., poczęstunek

czas. częstować

Wiktionary

# rozczęstowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozczęstować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozczęstować dk.

Wiktionary

# rozczochrać

zmierzwić (np. włosy, sierść)

SJP.pl

# rozczochranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozczochrać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozczochrać dk.

Wiktionary

# rozczochraniec

potocznie: człowiek o rozczochranych, potarganych włosach; potarganiec

SJP.pl

# rozczochrany

zmierzwić (np. włosy, sierść)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma włosy w nieładzie

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: rozczochrać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃɔxˈrãnɨ, AS: roščoχrãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozczochraniec m.

czas. rozczochrać, czochrać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieczesany, zmierzwiony, rozwichrzony, potargany

Wiktionary

# rozczochrywać

1. rozwichrzać, kudłać włosy;
2. rozczochrywać się - ulegać rozczochraniu

SJP.pl

# rozczyn

niewielka ilość mąki zakwaszonej, dodawana do ciasta przeznaczonego do pieczenia, wywołująca fermentację; też: rozdrobnione drożdże dodawane do ciasta

SJP.pl

# rozczyna

potocznie: mieszanina składników dodawana do ciasta w celu jego wyrośnięcia; rozczynka

SJP.pl

# rozczynać

dawniej: rozpoczynać, zaczynać

SJP.pl

# rozczyniać

1. mieszać mąkę z wodą lub z mlekiem, tworząc ciasto;
2. mieszać składnik o stałej lub sypkiej konsystencji z płynem, tworząc jednolitą masę

SJP.pl

# rozczynić

1. zmieszać mąkę z wodą lub z mlekiem, tworząc ciasto;
2. zmieszać składnik o stałej lub sypkiej konsystencji z płynem, tworząc jednolitą masę

SJP.pl

# rozczynka

potocznie: mieszanina składników dodawana do ciasta w celu jego wyrośnięcia; rozczyna

SJP.pl

# rozczynnik

ciecz powodująca rozpuszczanie lub rozcieńczanie innych ciał; rozpuszczalnik, rozcieńczalnik

SJP.pl

# rozczynowy

→ rozczyn, np. mąka rozczynowa

SJP.pl

# rozczłonkować

podzielić na części, elementy, człony

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozczłonkowywać)

(1.1) rozdzielić na człony

czasownik zwrotny dokonany rozczłonkować się (ndk. rozczłonkowywać się)

(2.1) rozdzielić się na człony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wnętrze kaplicy jest jednoprzestrzenne, rozczłonkowane trójbocznymi wnękami arkadowymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozczłonie n., rozczłonkowanie n.

czas. rozczłonkowywać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poćwiartować, pokawałkować

Wiktionary

# rozczłonkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozczłonkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozczłonkowywać, rozczłonkować dk.

Wiktionary

# rozczłonkowywać

dzielić na części, elementy, człony; członować, członkować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozczłonkować)

(1.1) rozdzielać na człony

czasownik zwrotny niedokonany rozczłonkowywać się (dk. rozczłonkować się)

(2.1) rozdzielać się na człony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeszcze innych zadźgano nożami, rozcinając i rozczłonkowując ciała.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozczłonkowanie n.

czas. rozczłonkować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ćwiartować, kawałkować

Wiktionary

# rozdać

rozdzielić coś między kogoś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozdawać)

(1.1) dokonany od|rozdawać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdanie n.

czas. rozdawać

Wiktionary

# rozdalać

dawniej: rozciągać, rozprzestrzeniać

SJP.pl

# rozdanie

rozdzielić coś między kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdać.

(1.2) uroczystość wręczania nagród konkursowych lub dyplomów

(1.3) rozdzielenie stanowisk lub funkcji, zwykle według pewnego klucza

(1.4) rozdzielenie kart między graczy

(1.5) runda gry w karty

Wiktionary

Rozdanie – amerykański dramat z 2008 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozdanie słodyczy przed obiadem było błędem, bo dzieci nie chciały jeść zupy.

(1.2) Na tegorocznym rozdaniu Oscarów uhonorowano jednego Polaka.

(1.3) Po zwycięskich wyborach zawsze przychodzi rozdanie posad między swoich.

(1.4) W brydżu, po rozdaniu kart następuje licytacja.

(1.5) W tym rozdaniu atu są piki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdawanie n., rozdawnictwo n., dawanie n., danie n., dawca m.

czas. rozdawać ndk., rozdać dk., dawać ndk., dać dk.

przym. rozdawniczy

Wiktionary

# rozdarcie

miejsce rozdarte, uszkodzone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozedrzeć.

(1.2) miejsce, w którym coś rozdarło się

(1.3) przen. stan wewnętrznego skłócenia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈdarʲt͡ɕɛ, AS: rozdarʹće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. darcie n., dodarcie n., dodzieranie n., naddarcie n., naddzieranie n., nadarcie n., podarcie n., przedarcie n., przedzieranie n., rozdzieranie n., udarcie n., udzieranie n., wydarcie n., wydzieranie n., zdarcie n., zdzieranie n.

czas. drzeć ndk., dodrzeć dk., dodzierać ndk., nadedrzeć dk., naddzierać ndk., nadrzeć dk., podrzeć dk., przedrzeć dk., przedzierać ndk., rozedrzeć dk., rozdzierać ndk., udrzeć dk., udzierać ndk., wydrzeć dk., wydzierać ndk., zedrzeć dk., zdzierać ndk.

przym. rozdarty

Wiktionary

# rozdarty

przymiotnik jakościowy

(1.1) o przedmiocie: rozszarpany, w kawałkach

(1.2) o człowieku: taki, który wpadł w stan wewnętrznego skłócenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. darcie n., rozdarcie n., rozdzieranie n., przedarcie n., przedzieranie n.

czas. drzeć ndk., rozedrzeć dk., rozdzierać ndk., przedrzeć dk., przedzierać ndk.

przym. przedarty

Wiktionary

# rozdawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozdać)

(1.1) rozdzielać pomiędzy wiele osób

(1.2) wyczerpywać coś, dając wielu osobom

(1.3) przydzielać coś wielu osobom, obdzielać, rozdarować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedyś w parlamencie rozdawał innym dziennikarzom ulotki reklamujące firmę Bizon.

(1.3) Cła owszem, ale tylko w jedną stronę, Bank Światowy i MFW, tak, to pożyteczne instytucje, gdy rozdają pieniądze, ale przecież nie mogą nam dyktować swoich warunków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈdavat͡ɕ, AS: rozdavać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdawanie n., rozdanie n.

czas. rozdać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dystrybuować, rozdzielać, rozprowadzać

(1.2) rozdysponowywać, rozdzielać

(1.3) obdzielać, przydzielać, asygnować, rozdarować

Wiktionary

# rozdawacz

osoba, która daje coś wielu osobom; rozdawca

SJP.pl

# rozdawajka

potocznie: dawanie czegoś wielu osobom; rozdawka

SJP.pl

# rozdawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdawać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzdaˈvãɲɛ, AS: rozdavãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdawać

rzecz. rozdanie n.

Wiktionary

# rozdawca

osoba, która daje coś wielu osobom; rozdawacz

SJP.pl

# rozdawczyni

kobieta rozdająca coś

SJP.pl

# rozdawka

potocznie: dawanie czegoś wielu osobom; rozdawajka

SJP.pl

# rozdawnictwo

akcja rozdawania czegoś

SJP.pl

# rozdęcie

1. napełnić jakiś przedmiot powietrzem, gazem i sprawić, że stanie się on wypukły;
2. rozepchnąć od środka, zwiększając rozmiary czegoś;
3. wyolbrzymić rozmiary, nadmiernie zwiększyć;
4. wyolbrzymić znaczenie czegoś, ukazać coś w sposób przesadny;
5. o uczuciach: wpłynąć negatywnie na czyjeś zachowanie

SJP.pl

# rozdekoltowywać

rozdekoltowywać się - wkładać suknie, bluzkę itp. z wielkim dekoltem

SJP.pl

# rozdelegować

przekazać swoje obowiązki kilku osobom o niższej pozycji

SJP.pl

# rozdepka

rodzaj ślimaków przodoskrzelnych

SJP.pl

# rozdeptać

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rozdeptywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdeptywanie n., rozdeptanie n., deptanie n.

Wiktionary

# rozdeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdeptać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. deptać ndk., rozdeptać dk.

rzecz. deptanie n., rozdeptywanie n.

Wiktionary

# rozdeptany

zniekształcony przez długie używanie, zniszczony

SJP.pl

# rozdeptywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdeptywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. deptać ndk., rozdeptać dk., rozdeptywać ndk.

rzecz. deptanie n., rozdeptanie n.

Wiktionary

# rozdestnica

rozdestnica wrotyczówka - gatunek chrząszcza z rodziny stonkowatych

SJP.pl

# rozdestylowywać

poddawać frakcjonowanej destylacji

SJP.pl

# rozdeszczać

rozdeszczać się - stawać się deszczowym

SJP.pl

# rozdeszczony

tyle co: słotny, deszczowy

SJP.pl

# rozdeszczyć

rozdeszczyć się - stać się deszczowym; o deszczu: rozpadać się na dobre

SJP.pl

# rozdętka

1. rodzaj ślimaków z rodziny rozdętkowatych;
2. rodzaj roślin z rodziny psiankowatych

SJP.pl

- rozdętka Physa – rodzaj ślimaków z rodziny rozdętkowatych
- rozdętka Physochlaina – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych

Wikipedia

# rozdętkowate

rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych

SJP.pl

Rozdętkowate (Physidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora) wyróżniana na podstawie rozwiniętego męskiego układu rozrodczego. Zaliczane do niej gatunki mają cienkościenną, gładką, lewoskrętną muszlę, jajowatą z niską skrętką lub wrzecionowatą. Ich ciało jest wysmukłe, a czułki nitkowate. Na brzegu płaszcza wielu gatunków występują palczaste wyrostki zachodzące na muszlę. Wśród płucodysznych wyróżniają się też tarką z zębami ułożonymi w rzędy w kształcie litery V oraz brakiem hemoglobiny. Rozdętkowate są hermafrodytami.

Wikipedia

# rozdniać

dawniej: wyjmować, wybijać dno (np. z beczki)

SJP.pl

# rozdokazywać

rozdokazywać się - potocznie:
1. bawiąc się, przebrać miarę; rozfiglować się, rozbrykać się;
2. przekroczyć określone normy

SJP.pl

# rozdół

wąska, głęboka dolina; wąwóz, jar, parów

SJP.pl

Rozdół (ukr. Розділ) – osiedle typu miejskiego w rejonie mikołajowskim obwodu lwowskiego na Ukrainie.

Wikipedia

# rozdrabniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozdrobnić)

(1.1) dzielić na drobne części

(1.2) dzielić na poszczególne części

czasownik zwrotny niedokonany rozdrabniać się (dk. rozdrobnić się)

(2.1) dzielić się samoistnie na małe części

(2.2) dzielić swój wysiłek, czas, energię na wiele spraw, nie skupiając się na jednej konkretnej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. drobne nmos., rozdrabniacz m., rozdrabniarka ż., rozdrabnianie n., rozdrobnienie n.

czas. rozdrobnić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drobić, krajać, kruszyć

(1.2) rozdzielać, rozkawałkowywać, rozwalać

(2.1) kruszyć się, rozpadać się

(2.2) rozpraszać się

Wiktionary

# rozdrabnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdrabniać.

Wiktionary

Rozdrabnianie – rozdzielanie materiału w fazie stałej na drobniejsze części, zazwyczaj przeprowadzane mechanicznie. Zwiększa ono powierzchnię właściwą danej substancji stałej, co przyśpiesza szereg procesów z jej udziałem. Rozdrabnianie przeprowadza się także w celu uzyskania sypkiego produktu, często o ściśle określonym rozmiarze ziaren np. kruszywa.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzdrabʲˈɲä̃ɲɛ, AS: rozdrabʹńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdrabniacz m., rozdrabniarka ż., rozdrobnienie n.

czas. rozdrabniać ndk., rozdrobnić dk.

Wiktionary

# rozdrabniarka

maszyna do rozdrabniania brył na kawałki określonej wielkości; dezintegrator; kruszarka; łamacz; dezyntegrator

SJP.pl

# rozdrapać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozdrapywać)

(1.1) otworzyć lub uszkodzić drapaniem

(1.2) o grupie osób z chciwością, wyrywając sobie nawzajem, zabrać cały udostępniony zasób

(1.3) rozkraść

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pacjentka rozdrapała sobie pieprzyk na udzie do krwi.

(1.2) Goście rozdrapali kanapki ze stołu szwedzkiego jeszcze przed zakończeniem mowy powitalnej.

(1.3) Zapas darmowych podpasek higienicznych w toalecie urzędu rozdrapano w dwie godziny.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. drapać, zdrapać

rzecz. rozdrapanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rozchwycić

(1.3) rozkraść

Wiktionary

# rozdrapywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdrapywać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uważał, że społeczeństwu polskiemu potrzebna jest wewnętrzna stabilizacja, zasklepianie, a nie rozdrapywanie ran przeszłości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdrapanie n.

czas. rozdrapywać ndk.

Wiktionary

# rozdrażew

wieś w Polsce

SJP.pl

Rozdrażew – wieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Rozdrażew.

Rozdrażew uzyskał lokację miejską przed 1458 rokiem, zdegradowany po 1510 roku.

We wsi znajdowała się stacja rozebranego odcinka Krotoszyn – Pleszew Krotoszyńskiej Kolei Dojazdowej. Pociąg zakończył bieg 12 stycznia 1986 r. Ośrodek parafii prawdopodobnie od końca XIII, a na pewno od połowy XIV wieku. Drobny przemysł spożywczy.

Wikipedia

# rozdrażewski

przymiotnik od: Rozdrażew

SJP.pl

# rozdrażniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozdrażnić)

(1.1) powodować rozdrażnienie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. drażliwość ż.

Wiktionary

# rozdrażnienie

podniecenie nerwowe będące wynikiem doznanej przykrości, zmęczenia itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nieprzyjemne uczucie, wynikłe z przemęczenia lub przykrej sytuacji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzdraʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: rozdražʹńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. drażliwy

czas. drażnić

rzecz. drażliwość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdenerwowanie, nerwowość, irytacja

Wiktionary

# rozdrażniony

niespokojny; zdenerwowany, zirytowany

SJP.pl

# rozdrobnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozdrabniać)

(1.1) dokonany od|rozdrabniać.

czasownik zwrotny dokonany rozdrobnić się (ndk. rozdrabniać się)

(2.1) dokonany od|rozdrabniać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdrabniać ndk.

przym. drobny

rzecz. drobne nmos., rozdrobnienie n., rozdrabnianie n.

Wiktionary

# rozdroże

miejsce, gdzie drogi się rozchodzą; rozstaj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, w którym droga, ścieżka, szlak rozgałęzia się

Wiktionary

- rozdroże - miejsce, w którym drogi (ścieżki, szlaki turystyczne itp.) rozwidlają się lub krzyżują. Od nazwy pospolitej 'rozdroże' pochodzą nazwy własne, zwykle jednostek osadniczych powstałych w takich miejscach:

W Polsce

- Rozdroże – część wsi Łaziska, w województwie mazowieckim, w powiecie lipskim, w gminie Ciepielów
- Rozdroże – zniesiona kolonia w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica
- Rozdroże – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica
- Rozdroże – w latach 1977–1981 nazwa obecnej wsi Radruż województwie podkarpackim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Słup stoi na rozdrożu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈdrɔʒɛ, AS: rozdrože

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rzad. rozdrożny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozstaj, skrzyżowanie

Wiktionary

# rozdrygantować

czasownik

(1.1) stpol. rozbrykać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzdrɨɡãnˈtɔvat͡ɕ, AS: rozdrygãntovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdrygantowanie n.

Wiktionary

# rozdrygantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdrygantować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdrygantować ndk.

Wiktionary

# rozdupczać

wulgarnie: rozbijać, niszczyć, rozwalać; rozpierdzielać, rozpierdalać, rozpieprzać, rozpierniczać

SJP.pl

# rozdupczyć

wulgarnie: rozbić, zniszczyć, rozwalić; rozpierdzielić, rozpierdolić, rozpieprzyć, rozpierniczyć

SJP.pl

# rozdusić

regionalnie: rozgnieść

SJP.pl

# rozduszać

regionalnie: rozgniatać

SJP.pl

# rozdwajać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozdwoić)

(1.1) dzielić na dwie (najczęściej równe) części

czasownik zwrotny niedokonany rozdwajać się (dk. rozdwoić się)

(2.1) dzielić się na dwie (najczęściej równe) części

(2.2) przen. być w kilku miejscach jednocześnie, wykonywać na raz wiele czynności

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Właśnie tam rzeka rozdwaja się, tworząc śródrzeczną wyspę

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdwoić

rzecz. rozdwojenie n., rozdwajanie n.

przysł. podwójnie

Wiktionary

# rozdwoić

podzielić na dwie części

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozdwajać)

(1.1) dokonany od|rozdwajać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Olejowanie to zbawienny zabieg dla osób ze zniszczonymi, suchymi, niesfornymi włosami i rozdwojonymi końcówkami.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdwajać

rzecz. rozdwojenie n., rozdwajanie n.

przysł. podwójnie

Wiktionary

# rozdwojenie

podzielić na dwie części

SJP.pl

# rozdygotany

taki, który się rozdygotał (zaczął drżeć); drgający, dygocący, drżący

SJP.pl

# rozdymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdymać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierozdymanie n., rozdymkokształtne nmos.

czas. rozdymać ndk.

Wiktionary

# rozdymka

tropikalna ryba oceaniczna o ciele pokrytym kolcami, nadymająca się w sytuacji zagrożenia, podawana jako przysmak w kuchni japońskiej pomimo swej toksyczności; fugu, takifugu

SJP.pl

# rozdymkokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; najeżkokształtne, tetrodontokształtne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Tetraodontiformes|Berg|ref=tak., rząd ryb promieniopłetwych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podobnie jak u innych rozdymkokształtnych narządy wewnętrzne samogłowów mogą zawierać neurotoksyny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdymanie n., rozdymka ż., rozdymkowate lm nm.

czas. rozdąć dk., rozdymać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tetrodontokształtne, najeżkokształtne; daw. zrosłoszczękie

Wiktionary

# rozdymkowate

rodzina ryb promieniopłetwych z rzędu najeżkokształtnych; kolcobrzuchowate, tetrodonowate

SJP.pl

Rozdymkowate, tetrodonowate, kolcobrzuchowate (Tetraodontidae) – rodzina głównie morskich ryb promieniopłetwych z rzędu rozdymkokształtnych (Tetraodontiformes), rzadziej spotykane w wodach słodkich lub słonawych. Ich ciało zawiera silnie trującą tetrodotoksynę. Niektóre gatunki spotykane są w hodowlach akwarystycznych.

Wikipedia

# rozdymkowaty

o cechach rozdymkowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# rozdysponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdysponować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzdɨspɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: rozdyspõnovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdysponować dk.

Wiktionary

# rozdystrybuować

rozprowadzić, rozwieźć towary albo inne dobra między sklepy, zakłady przemysłowe itp.

SJP.pl

# rozdz.

skrót od: rozdział

SJP.pl

skrót

(1.1) = rozdział

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔʑd͡ʑaw, AS: roźʒ́au̯

Wiktionary

# rożdżeniec

rodzaj roślin z rodziny akantowatych; akant

SJP.pl

# rozdzialik

zdrobnienie od: rozdział; rozdziałek

SJP.pl

# rozdziawić

czasownik

(1.1) otwierać szeroko usta (pysk, dziób)

czasownik zwrotny rozdziawić się

(2.1) o ustach (pysku, dziobie): otwierać się szeroko

(2.2) szeroko otwierać usta (pysk, dziób)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podniósł się, siadł, za nutami się obejrzał i chwyciwszy je w łapy, rozdziawił do śpiewu gębę. Rozdziawił, lecz nie puścił głosu; rozdziawił szerzej jeszcze – na nic! Rozdziawił po raz trzeci – głuchy skrzek wyszedł tylko z gardła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔʑˈd͡ʑavʲit͡ɕ, AS: roźʒ́avʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdziawianie n., rozdziawienie n.

czas. rozdziawiać

Wiktionary

# rozdziawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdziawić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdziawić

Wiktionary

# rozdział

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) druk. każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis

(1.2) rozdzielanie, obdzielanie, przydzielanie, dokonywanie podziału między ludzi

(1.3) efekt rozdzielenia czegoś

(1.4) oddzielenie, separacja, rozgraniczenie

(1.5) etap w rozwoju, kamień milowy

(1.6) książk. przest. głęboka niezgoda, rozłam

forma czasownika.

(2.1) 3. os. m. lp. przesz. od: rozdziać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skończyłem ostatni rozdział magisterki!

(1.2) Ojciec dokonał rozdziału ziemi między synów.

(1.3) Istotny jest prawidłowy rozdział kompetencji między kierowników.

(1.4) W konstytucji zapisany jest rozdział Kościoła od państwa.

(1.5) I tak rozpoczyna się kolejny rozdział jej życia.

(1.6) Ta kwestia spowodowała głęboki rozdział w partii.

(2.1) Pacjent nieskrępowany zbytnio obecnością młodziutkiej studentki rozdział się i ułożył dogodnie na takim specjalnym stoliku i cierpliwie znosił wpychaną mu do odbytu rurę ze światełkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔʑd͡ʑaw, AS: roźʒ́au̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. podzielnica ż., rozdzielanie n., rozdzielenie n., rozdzielnik m.

:: zdrobn. rozdzialik m., rozdziałek m.

czas. rozdzielać ndk., rozdzielić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kapitulum

Wiktionary

# rozdziałek

1. zdrobnienie od: rozdział; rozdzialik;
2. linia dzieląca włosy na głowie rozczesane na dwie strony; przedziałek

SJP.pl

# rozdziałować

indywidualnie: dzielić (tekst) na rozdziały

SJP.pl

# rozdziałowy

→ rozdział

SJP.pl

#### Patrz:

rozdział

# rozdziczeć

dawniej: rozbestwić się, rozpasać się

SJP.pl

# rozdzielać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozdzielić)

(1.1) dokonywać podziału na części

(1.2) rozgraniczać różne sprawy, kwestie, rzeczy

(1.3) sprawiać, że różne osoby przestają się kłócić, bić itp.

(1.4) różnić ludzi w określonych kwestiach, powodować ich duchowy podział

(1.5) rozdawać, dystrybuować coś między grupę ludzi lub zwierząt

czasownik zwrotny niedokonany rozdzielać się (dk. rozdzielić się)

(2.1) dzielić siebie na grupy lub jednostki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔʑˈd͡ʑɛlat͡ɕ, AS: roźʒ́elać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdzielnica ż., podzielnica ż., rozdzielanie ndk., rozdzielenie dk., rozdział, rozdzielacz, rozdzielnik, rozdzialik, rozdziałek, rozdzielnictwo, rozdzielnia, rozdzielność, rozdzielczość

przym. rozdzielczy

czas. dzielić, rozdzielić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozłączać, fragmentować, kawałkować, rozszczepiać, rozczłonkowywać, rozbujać, rozłupywać, rozkładać

Wiktionary

# rozdzielacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. naczynie laboratoryjne, które służy do rozdzielania ciekłych mieszanin i przeprowadzania innych procesów chemicznych

(1.2) techn. element w rurze, w którym ciecz lub gaz rozchodzi się do przewodów doprowadzających je do kolejnych części urządzenia

(1.3) techn. elektr. przyrząd podłączany do przewodu, który pozwala na doprowadzenie prądu lub sygnału do wielu urządzeń jednocześnie

(1.4) techn. część, która reguluje i koryguje dopływ siły lub napięcia w jakimś urządzeniu

Wiktionary

Rozdzielacz – to naczynie laboratoryjne, w którym prowadzi się procesy rozdzielania ciekłych mieszanin, ekstrakcję i płukanie.

Rozdzielacz składa się z naczynia o kształcie cylindrycznym, gruszkowym, stożkowym (A na obrazku) lub rzadziej kulistym, które posiada z jednej strony nóżkę z kranikiem, a z drugiej szlif żeński - w którym często jest wywiercony otwór odpowietrzający. Korki do rozdzielaczy mają często pasujące do tego otworu wąskie nacięcie, dzięki czemu możliwe jest odpowietrzanie rozdzielacza bez otwierania korka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Większość przedłużaczy jest zarazem rozdzielaczami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdział m., podzielnica ż., dzielenie n., rozdzielenie n., podzielenie n.

czas. rozdzielać ndk., dzielić ndk., rozdzielić dk., podzielić dk., zdzielić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) rozgałęźnik

Wiktionary

# rozdzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdzielać., rozdrabnianie, dzielenie na części

(1.2) odczasownikowy od|rozdzielać., rozdawanie, podzielanie czegoś między grupę ludzi

(1.3) odczasownikowy od|rozdzielać., rozłączanie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔʑd͡ʑɛˈlãɲɛ, AS: roźʒ́elãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdzielać

rzecz. rozdział mrz., podzielnica ż.

Wiktionary

# rozdzielczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. poligr. miara dokładności obrazowania

Wiktionary

- zdolność rozdzielcza
- rozdzielczość bitowa
- rozdzielczość ekranu
- rozdzielczość kątowa
- rozdzielczość optyczna
- rozdzielczość pomiaru
- rozdzielczość rastra
- rozdzielczość tonalna rejestracji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pragnę nabyć nową kartę graficzną, aby zwiększyć rozdzielczość obrazu, włączyć antyaliasing i móc podłączyć drugi monitor.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdzielać

Wiktionary

# rozdzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdzielić.

Wiktionary

Rozdzielenie (ang. Severance) - amerykański serial science-fiction z 2022 r.

Głównym bohaterem jest Mark Scout, pracownik firmy Lumon Industries, który poddał się procedurze rozdzielenia. W jej wyniku jego wspomnienia związane z życiem zawodowym i prywatnym stają się rozdzielone. Spotkanie z byłym współpracownikiem sprawia, że Mark zaczyna kwestionować zasadność działań Lumon oraz rozdzielenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. rozdzielić, rozdzielać

rzecz. rozdzielacz mrz., rozdział mrz., podzielnica ż.

Wiktionary

# rozdzielić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozdzielać)

(1.1) dokonany od|rozdzielać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔʑˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: roźʒ́elʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdzielacz mrz., rozdział m., rozdzielać m., podzielnica ż., dzielenie n., rozdzielenie n., podzielenie n.

czas. rozdzielać ndk., dzielić ndk., podzielić dk., zdzielić dk.

Wiktionary

# rozdzielnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie, budynek lub teren, gdzie następuje rozdział energii elektrycznej na obwody;

Wiktionary

Rozdzielnia – stacja rozdzielcza, wyodrębniona część stacji elektroenergetycznej lub autonomiczny fragment sieci elektroenergetycznej, w którym następuje rozdział energii elektrycznej bez zmiany napięcia.

Można mówić o dwóch typach rozdzielni:

- rozdzielnie wnętrzowe,
- rozdzielnie napowietrzne.

Rozdzielnia to również: przestrzeń, obszar, pomieszczenie, budynek, gdzie znajdują się urządzenia rozdzielcze (rozdzielnica elektryczna z zabezpieczeniami).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rozdzielnica ż.

czas. rozdzielać ndk.

Wiktionary

# rozdzielnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obudowa, w której następuje rozdział energii elektrycznej na obwody i zamontowane są niezbędne do tego celu urządzenia;

Wiktionary

Rozdzielnica elektryczna – element sieci elektrycznej (instalacji elektrycznej) zawierający urządzenia i podzespoły, służące do:

- łączenia, przerywania oraz rozdziału obwodów elektrycznych i ich kombinacji (np. wyłącznik) najczęściej w połączeniu z
  - urządzeniami sterowniczymi (np. stycznik, przekaźnik)
  - ochronnymi (np. bezpiecznik elektryczny, wyłącznik instalacyjny, wyłącznik różnicowoprądowy, ogranicznik przepięć)
  - pomiarowymi (np. przekładnik prądowy, licznik energii elektrycznej) i
  - regulacyjnymi (np. regulator, sterownik PLC, komputer przemysłowy z systemem wbudowanym).

  Wikipedia

  #### Powiązane:

  rzecz. rozdzielnia ż.

  czas. rozdzielać ndk.

  Wiktionary

# rozdzielnictwo

zorganizowane rozdzielanie określonych dóbr pomiędzy zgłaszających swe potrzeby odbiorców

SJP.pl

# rozdzielnik

lista artykułów wraz z przydziałem dla poszczególnych odbiorców

SJP.pl

# rozdzielnopłatkowe

podklasa roślin okrytonasiennych; wolnopłatkowe

SJP.pl

# rozdzielnopłatkowy

o cechach rozdzielnopłatkowych (podklasa roślin)

SJP.pl

# rozdzielnopłciowość

cecha roślin i zwierząt polegająca na występowaniu w obrębie tego samego gatunku organizmów różnej płci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rozdzielnopłciowe; cecha tych, którzy są rozdzielnopłciowi

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. rozdzielnopłciowy

przysł. rozdzielnopłciowo

Wiktionary

# rozdzielność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rozdzielne; cecha tych, którzy są rozdzielni

Wiktionary

Rozdzielność, dystrybutywność – własność pewnych pojęć matematycznych występujących w arytmetyce, algebrze i podstawach matematyki – logice matematycznej i teorii mnogości. Wyróżnia się rozdzielność:

- działania dwuargumentowego względem innego działania dwuargumentowego; taka rozdzielność to relacja dwuargumentowa między działaniami dwuargumentowymi, zdefiniowana równaniem podanym niżej;
- kwantyfikatora względem spójnika logicznego; jest to równoważność pewnych zdań opisana niżej.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. rozdzielny

przysł. rozdzielnie

czas. rozdzielać

Wiktionary

# rozdzierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozedrzeć)

(1.1) drąc, dzielić na części

(1.2) rozlegać się dojmująco, głośno

(1.3) wywoływać przenikliwy ból

(1.4) rozświetlać niespodziewanie

czasownik zwrotny niedokonany rozdzierać się (dk. rozedrzeć się)

(2.1) ulegać samoistnie rozdarciu

(2.2) pot. wydawać głośne dźwięki

(2.3) przepełniać się cierpieniem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozdzieranie n., darcie n., rozdarcie n.

czas. drzeć

przym. rozdarty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drzeć

(2.1) pękać

(2.2) drzeć się, krzyczeć, wrzeszczeć, wydzierać się

Wiktionary

# rozdzierający

sprawiający dojmującą przykrość, cierpienie; przejmujący, rozpaczliwy

SJP.pl

# rozdziergiwać

dawniej: rozsupływać; rozdzierzgiwać

SJP.pl

# rozdzierzgiwać

dawniej: rozsupływać; rozdziergiwać

SJP.pl

# rozdziewiczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozdziewiczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdziewiczać ndk.

Wiktionary

# rozdziewiczyć

pozbawić dziewictwa, zdeflorować

SJP.pl

# rozdziobywać

dziobiąc, rozszarpywać; rozdzióbywać

SJP.pl

# różdżka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedmiot wskazujący radiestecie ukryte źródło wody lub pokłady minerałów

(1.2) mit. podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty

(1.3) zdrobn. od: rózga

Wiktionary

Różdżka – magiczna pałeczka lub laska (najczęściej drewniana) mająca moc wywoływania nadnaturalnych zjawisk. Podczas rytuałów magicznych służy do kierunkowania energii, ale także kreślenia magicznego kręgu.

Zazwyczaj każdy czarodziej posiada swoją różdżkę.

Magiczne różdżki występują głównie w literaturze i filmach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈruʃt͡ʃka, AS: ruščka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różdżkarz m., rózga ż.

Wiktionary

# różdżkarka

kobieta wykrywająca za pomocą różdżki wodę i minerały znajdujące się w ziemi

SJP.pl

# różdżkarski

przymiotnik od: różdżkarz

SJP.pl

# różdżkarstwo

wykrywanie podziemnych źródeł wody i złóż minerałów za pomocą różdżki; radiestezja

SJP.pl

Radiestezja (łac. radiatio – promieniowanie i gr. aesthesia – wrażliwość) – pseudonauka zajmująca się rzekomym promieniowaniem. Istotą radiestezji jest ich wykrywanie przez radiestetę przy użyciu przyrządów takich jak różdżka radiestezyjna czy wahadło, a nawet bez żadnych narzędzi. Wykorzystuje się ją do wykrywania tzw. żył wodnych, minerałów i wielu innych obiektów.Termin radiestezji wprowadził w latach 30. XX wieku francuski radiesteta ksiądz Alexis Bouly (1865-1958). Technika radiestezji jest również znana jako rabdomancja albo różdżkarstwo.

Wikipedia

# różdżyca

rodzaj paproci z rodziny orliczkowatych

SJP.pl

Wikipedia

# róże

1. roślina z rodziny różowatych; kwiat tej rośliny;
2. choroba zakaźna, której objawem jest ograniczone zapalenie skóry (bolesna czerwona plama)

SJP.pl

Róże (niem. Rosenhof) – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Węgorzewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# rozebrać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozbierać)

(1.1) zdjąć ubranie z kogoś lub czegoś

(1.2) zlikwidować jakąś konstrukcję, usuwając kawałek po kawałku

(1.3) rozłożyć na części, rozmontować

(1.4) polit. rozdzielić między siebie cześć lub całość terytorium jakiegoś państwa

(1.5) podzielić tuszę zwierzęcą

czasownik przechodni dokonany (ndk. brać)

(2.1) pot. rozchwytać, rozdzielić między siebie coś, czego była ograniczona ilość

czasownik zwrotny dokonany rozebrać się (ndk. rozbierać się)

(3.1) zdjąć z siebie ubranie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈzɛbrat͡ɕ, AS: rozebrać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbieranka ż., rozebranie dk. n., rozbieranie ndk. n., rozbiórka ż., rozbiór m., rozbiorca m.

czas. rozbierać ndk., brać ndk.

przym. rozbiorowy, rozbiorczy, rozbiórkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. seblyc.

Wiktionary

# rozebranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozebrać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzɛˈbrãɲɛ, AS: rozebrãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbieranka ż., rozbieranie n., rozbiór m., rozbiórka ż.

czas. rozebrać dk., rozbierać ndk.

przym. rozbiórkowy, rozbiorowy

Wiktionary

# rozebrzmiewać

dawniej: rozbrzmiewać

SJP.pl

# rożec

drzewce biegnące ukośnie w stosunku do masztu, służące do podnoszenia czworokątnego żagla; gaf; gafel

SJP.pl

# rózeczka

zdrobnienie od: rózga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: rózga

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈzɛt͡ʃka, AS: ruzečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rózga ż.

przym. rózgowaty

Wiktionary

# rozedma

nadmierne lub osobliwe pojawienie się powietrza (gazu) w tkankach, narządach bądź jamach ciała (np. nadmierna zawartość powietrza w płucach)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba płuc polegająca na zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych przez nieprawidłowe powiększanie się ich skutkujące ich niszczeniem;

Wiktionary

Rozedma płuc (łac. emphysema pulmonum) – przewlekła choroba płuc, która charakteryzuje się nieprawidłowym powiększeniem przestrzeni powietrznych położonych obwodowo od oskrzelików końcowych i destrukcją ścianek tych struktur. Skutkiem tego jest nadmierne upowietrznienie płuc, przy zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z wstępnych oględzin lekarskich wynika, że zgon nastąpił w wyniku rozedmy płuc.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozdąć dk., rozdymać ndk.

przym. rozedmowy

Wiktionary

# rozedmowy

→ rozedma

SJP.pl

#### Patrz:

rozedma

# rozegrać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozgrywać)

(1.1) przeprowadzić grę aż do rozstrzygnięcia

(1.2) doprowadzić sprawę do jej załatwienia

czasownik zwrotny dokonany rozegrać się (ndk. rozgrywać się)

(2.1) ulec zaistnieniu

(2.2) film. przebiec w określonych scenariuszem warunkach

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Wiele zapomnianych lub mniej znanych kryminalnych historii rozegrało się na wrzeszczańskich ulicach i we wrzeszczańskich domach w pierwszej połowie XX wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgrywka ż., rozgrywający mos., przygrywka ż., rozegrana ż., rozegranie n.

czas. grać, rozgrywać

przym. growy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) odbyć się, wydarzyć się, zadziać się, zaistnieć, zajść, zdarzyć się

Wiktionary

# rozegranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozegrać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgrywanie n., rozgrywka ż., rozgrywający mos.

czas. rozegrać dk., rozgrywać ndk.

przym. growy

Wiktionary

# rozegrzewać

dawniej: rozgrzewać (podnosić temperaturę)

SJP.pl

# rozegrzmiewać

dawniej: rozchodzić się dookoła donośnym echem; rozgrzmiewać

SJP.pl

# rozejm

1. czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych pomiędzy walczącymi stronami; zawieszenie broni;
2. chwilowe zaprzestanie kłótni, rywalizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

Wiktionary

Rozejm – pojęcie z zakresu prawa międzynarodowego, oznaczające czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych pomiędzy stronami walczącymi na wszystkich frontach.

Najczęściej wiąże się z zaprzestaniem wrogich działań do czasu zawarcia traktatu pokojowego. Przykładami tego typu rozejmów są rozejm andruszowski, rozejm w Compiègne (1918) czy rozejm w Rydze (1920). Wyjątek stanowi rozejm pomiędzy Koreą Północną a Południową, który po zawarciu w 1953 roku nie został zakończony podpisaniem traktatu pokojowego, przez co trwa do dzisiaj.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rozjem mrz., rozjemca mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zawieszenie broni

Wiktionary

# rożek

różek;
1. mały róg;
2. przedmiot mający kształt rogu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: róg

(1.2) mały róg

Wiktionary

Niewielki przedmiot w kształcie rogu zwierzęcego lub narożnika

- rożek – sposób pakowania lub formowania produktów żywnościowych np. lodów w waflu
- rożek – kawałek tkaniny w kształcie trójkątnym służący niegdyś do zawijania przedmiotów lub obecnie jako opaska uciskowa w samochodowej apteczce
- rożek – kocyk, becik
- rożek – ciastko z ciasta francuskiego nadzianego jabłkami i zwiniętego w kształt trójkąta
- rożek na proch – przenośny pojemnik na proch strzelniczy
- rożki w żeglarstwie: rożek takielarski, marszpikel, swajka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈruʒɛk, AS: ružek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rożek m., róg m., rogal m., narożnik m., poroże n.

przym. rożkowy, rogowy, narożny

Wiktionary

# rozelit

minerał, arsenian wapnia, kobaltu lub manganu, występujący w postaci małych czerwonych kryształków

SJP.pl

# rozella

ptak z rodziny papug wschodnich, pochodzący z Australii

SJP.pl

# rozelśnić

rozlśnić;
1. spowodować blask, rozjaśnić, rozświetlić;
2. rozelśnić się - stać się błyszczącym, nabrać blasku

SJP.pl

# rozemleć

mieląc, rozetrzeć; rozmielić

SJP.pl

# rozemocjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozemocjonować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozemocjonować dk.

Wiktionary

# rożen

1. ostro zakończony metalowy pręt służący do pieczenia mięsa bezpośrednio nad ogniem
2. piecyk elektryczny z obracającym się wewnątrz prętem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. pręt z metalu do opiekania mięsa nad ogniem

(1.2) kulin. piec z rożnami (1.1) – elektryczny lub na opał

(1.3) kulin. jadłodajnia serwująca tanie dania z rusztu, frytki i fast foody

(1.4) daw. żart. szpada, rapier

Wiktionary

- rożen – metalowy pręt do pieczenia potraw nad ogniem lub też rodzaj pieca elektrycznego
- Rożen – dawny zaścianek, obecny teren Białorusi
- Rożen – wieś w Bułgarii
- Rożen – przełęcz w Rodopach Bułgarii
- Rożen – szczyt górski w Rodopach w Bułgarii
- Rożen – obserwatorium astronomiczne w Rodopach w Bułgarii

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔʒɛ̃n, AS: rožẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. rożenek m.

Wiktionary

# rożenek

zdrobnienie od: rożen (pręt)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. zdrobn. rożen

Wiktionary

Rożenek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Aleksandrów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Kąpielisko gminne nad rzeką Czarna.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Dąbrowie nad Czarną.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rożen m.

Wiktionary

# rożeniec

gatunek kaczki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Anas acuta|ref=tak., duży ptak wodny gniazdujący na lądzie;

Wiktionary

Rożeniec zwyczajny, różeniec (Anas acuta) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Mimo wielkiego zasięgu występowania nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈʒɛ̃ɲɛt͡s, AS: rožẽńec

Wiktionary

# rozentuzjazmować

1. wzbudzić w kimś entuzjazm, zapał; wprawić kogoś w entuzjazm
2. rozentuzjazmować się - wpaść w entuzjazm

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) wzbudzić w kimś entuzjazm

czasownik zwrotny dokonany rozentuzjazmować się (ndk. brak)

(2.1) zacząć czuć entuzjazm w związku z czymś lub kimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozentuzjazmowana publiczność jeszcze przez długi czas nie mogła uwierzyć, że to już koniec prawie dwugodzinnego koncertu.

(2.1) I pułkownik rozentuzjazmował się, w granicach, na jakie pozwalała mu krew anglosaska.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. entuzjazm m., entuzjasta m., entuzjastka ż.

czas. entuzjazmować ndk.

przym. entuzjastyczny

przysł. entuzjastycznie

Wiktionary

# rozerotyzowany

przepojony erotyzmem, zmysłowością

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przepełniony erotyzmem

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: rozerotyzować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzɛrɔtɨzɔˈvãnɨ, AS: rozerotyzovãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Eros m., rozerotyzowanie n., erotyzm m.

czas. rozerotyzować dk.

przym. erotyczny

Wiktionary

# rozerwać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozrywać)

(1.1) dokonany od|rozrywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈzɛrvat͡ɕ, AS: rozervać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozerwanie n., rozrywanie n.

czas. rozrywać ndk.

Wiktionary

# rozerwalność

cecha tego, co da się rozerwać

SJP.pl

# rozerwalny

dający się rozerwać, rozłączyć

SJP.pl

# rozerwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozerwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozerwać dk.

rzecz. rozrywanie n.

Wiktionary

# rozeschnąć

rozeschnąć się - wysychając, popękać

SJP.pl

# rozeschnięty

taki, który się rozsechł; rozeschły

SJP.pl

# rozeschły

taki, który się rozsechł; rozeschnięty

SJP.pl

# roześmiany

rozweselony, śmiejący się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) śmiejący się, bardzo wesoły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale jest przecież cały roześmiany. Jest szczęśliwy. W ten przedwigilijny wieczór przyjacielski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roześmianie n., śmiech m., uśmiech m.

czas. roześmiać się dk., śmiać się ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozweselony, szczęśliwy, uśmiechnięty, rozbawiony, uradowany, radosny

Wiktionary

# roześmiewać

roześmiewać się - wybuchać śmiechem; rozśmiewać się

SJP.pl

# rozesnuwać

rozciągać wysnute nici, przędziwo itp.; rozsnuwać (częściej)

SJP.pl

# rozespać

1. potocznie: uczynić śpiącym;
2. rozespać się -
a) poczuć się mocno śpiącym;
b) zapaść w głęboki sen

SJP.pl

# rozespany

1. potocznie: uczynić śpiącym;
2. rozespać się -
a) poczuć się mocno śpiącym;
b) zapaść w głęboki sen

SJP.pl

# rozeta

charakterystyczne dla stylu gotyckiego okrągłe witrażowe okno nad głównym wejściem kościoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. ornament o układzie koncentrycznym, w kształcie stylizowanego rozwiniętego kwiatu, także centralna kompozycja ozdabiająca plafon lub sufit

(1.2) archit. okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej

(1.6) daw. bot. rezeda

(1.7) daw. hutn. zbierana z wierzchu rudy skorupka miedziana, wyprażona i wytopiona z odtleniaczem kwarcowym, stopiona powtórnie z węglem

Wiktionary

- rozeta (różyca) – ornament architektoniczny
- rozeta – motyw stylizowanego kwiatu w sztukach plastycznych
- rozeta – element tramwajowej sieci trakcyjnej – specjalnej konstrukcji uchwyt mocowany do ściany budynku służący do mocowania liny nośnej przewodów trakcyjnych; obecnie stosowany rzadko
- rozeta liściowa – liście skupione tuż przy ziemi
- rozeta, gwiazda heksapentalna – symbol solarny
- Rozeta – wieś na Białorusi w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Achremowce

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sufity większości pomieszczeń pałacu w Igołomi zdobią rozety, ułożone z liści akantu.

(1.2) Trzy wielkie rozety zdobią katedrę w Chartres, z czego dwie wpisane są w łuk lancetowy.

(1.3) Skalnica klinolistna to roślina wieloletnia, bylina darniowa tworząca niskie rozety liściowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈzɛta, AS: rozeta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozarium m., rozetowanie n.

:: zdrobn. rozetka ż.

czas. rozetować

przym. rozetowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) różyca

(1.5) raut, różyczka

Wiktionary

# rozetek

wierzbinowiec rozetek - gatunek muchówki z rodziny pryszczarkowatych

SJP.pl

# rozetka

wierzbinowiec rozetek - gatunek muchówki z rodziny pryszczarkowatych

SJP.pl

Rozetka (z fr. rosette – różyczka), bączek – oznaka wyższej klasy orderu lub odznaczenia w formie małej kokardki lub wypukłego guzika w kolorze wstążki orderowej.

Umieszczana na wstędze, baretce, miniaturze lub noszona samodzielnie. Niekiedy rozetki umieszczane są na galoniku – srebrnej, srebrno-złotej lub złotej podkładce, dodatkowo zwykle używanej dla oznaczania klasy komandorskiej, komandorskiej z gwiazdą (wielkiego oficera) lub krzyża wielkiego (ew. łańcucha).

Wikipedia

# rozetkowaty

przypominający kształtem rozetkę

SJP.pl

# rozetkowce

rząd grzybów z typu workowców

SJP.pl

Rozetkowce (Hypocreales Lindau) – rząd workowców należący do klasy Sordariomycetes.

Wikipedia

# rozetowaty

przypominający kształtem rozetę

SJP.pl

# rozetrzeć

1. trąc, rozprowadzić po powierzchni;
2. trąc, zmiażdżyć, rozgnieść coś;
3. dotykając jakąś część ciała, usunąć ból, zdrętwienie; rozmasować;
4. rozetrzeć się -
a) ulec rozdrobnieniu;
b) zostać rozprowadzanym po powierzchni;
c) dotykając jakąś część swojego ciała, usunąć ból, zdrętwienie;
d) dotykając jeden drugiego, usunąć ból, zdrętwienie;
e) o makijażu: stracić zarys, kontur

SJP.pl

# rozewicz

nazwisko

SJP.pl

# różewiczowski

dotyczący twórczości Tadeusza Różewicza

SJP.pl

# rozewie

miejscowość i przylądek, stanowiący jedną z trzech części Jastrzębiej Góry, najdalej wysunięty na północ skrawek Polski (59°49 szerokości północnej)

SJP.pl

Rozewie (niem. Rixhöft) – przylądek nad Morzem Bałtyckim, na Pobrzeżu Kaszubskim. Na przylądku znajduje się Latarnia Morska Rozewie. Miejsce to uważane było za najdalej wysunięty na północ obszar Polski, jednak w rzeczywistości ten punkt linii brzegowej znajduje się na terenie pobliskiej wsi Jastrzębia Góra (Gwiazda Północy).

Wikipedia

# różewo

W Polsce

- Różewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
- Różewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz
- Różewo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz

- Różewo – dawna gmina wiejska
- Różewo – dawna gromada

Wikipedia

# rozewrzeć

otworzyć (się)

SJP.pl

# rozewski

przymiotnik od: Rozewie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rozewiem, dotyczący Rozewia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rozewie n.

Wiktionary

# rozeźlić

rozzłościć

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) zdenerwować, rozzłościć, rozgniewać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Roberts, rozeźlony zinstytucjonalizowanym okrucieństwem wobec zwierząt hodowanych na fermach przemysłowych, zwrócił się do najważniejszych ówczesnych organizacji charytatywnych działających na rzecz zwierząt, domagając się zaangażowania z nich strony. Spotkał go jednak zawód: organizacje były zbyt skupione na walkce z okrucieństwem wobec kotów, psów i koni.

Wiktionary

# rozeźlony

rozzłościć

SJP.pl

# rozeznanie

znajomość przedmiotu, zagadnienia, orientacja w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozeznać.

(1.2) orientacja w jakiejś sprawie, dziedzinie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozeznać dk., rozeznawać ndk.

rzecz. znawstwo n.

Wiktionary

# rozeznany

taki, który zna się na czymś

SJP.pl

# rozeżreć

1. mocno gryząc, oderwać fragment od całości;
2. potocznie: spowodować, że ktoś lub coś zacznie jeść dużo więcej niż zazwyczaj;
3. dawniej: rozgniewać, rozjuszyć;
4. rozeżreć się:
a) potocznie: zacząć jeść bardzo dużo, bez umiaru; rozjeść się;
b) dawniej: rozzłościć się, wpaść w wielki gniew; rozgniewać się, wściec się, rozwścieczyć się

SJP.pl

# rozfanatyzowywać

rzadko: rozfanatyzowywać się - wpadać w fanatyzm

SJP.pl

# rozfantazjowywać

rozfantazjowywać się - wpadać w ferwor fantazjowania, dawać upust fantazji

SJP.pl

# rozfastrygować

dawniej: rozpuścić, rozluźnić fastrygi

SJP.pl

# rozfałdowywać

rzadko: rozpuszczać, wygładzać, rozprostowywać fałdy

SJP.pl

# rozfiglować

rozfiglować się - zacząć bawić się ze zbytnią swobodą; rozdokazywać się, rozbrykać się, rozhulać się

SJP.pl

# rozfiglowywać

rozfiglowywać się - zaczynać na dobre figlować

SJP.pl

# rozflirtować

rozflirtować się - zacząć flirtować z kimś bez umiaru; rozromansować się

SJP.pl

# rozflirtowany

pobudzić do flirtów, romansów; rozromansować

SJP.pl

# rozfoliować

rozpakować z folii; odfoliować

SJP.pl

# rozfoliowywać

rozpakowywać z folii; odfoliowywać

SJP.pl

# rozformować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozformowywać)

(1.1) wojsk. rozwiązać jednostkę wojskową lub podzielić ją na mniejsze oddziały

(1.2) kolej. oddzielić wagony od pociągu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Została rozformowana II Pomorska Dywizja, w skład której wchodziły 13 brygada zmechanizowana i 2 batalion zaopatrzenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozformowanie n.

czas. rozformowywać ndk., formować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdemobilizować

Wiktionary

# rozfrymarczyć

przefrymarczyć; dawniej:
1. roztrwonić majątek;
2. rozprzedać przedmioty nie na sprzedaż

SJP.pl

# rozfryzowywać

1. rzadko: likwidować ufryzowanie; rozprostowywać, rozkręcać włosy;
2. rozfryzowywać się - o włosach, piórach: prostować się, rozkręcać się

SJP.pl

# rózga

1. bezlistna, cienka gałązka; witka;
2. zazwyczaj w lm: lanie; chłosta; bicie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienka, elastyczna, bezlistna gałązka

(1.2) przest. uderzenie rózgą (1.1)

(1.3) symboliczny pęk rózg (1.1) wręczany tradycyjnie niegrzecznym dzieciom przez Świętego Mikołaja

Wiktionary

Rózga – cienka gałązka bez liści. W tradycji tzw. mikołajkowej, rózgę mogły dostać niegrzeczne dzieci od św. Mikołaja.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brzozowe rózgi są dobre do robienia mioteł.

(1.1) — Wiecie, a to moja rózga zakwitła! — krzyknęła do chodzącej Jagny. — Jaka rózga? — A tom ją ucięła w Jędrzejki, zasadziłam w piasek, trzymałam na piecu i zakwitła!

(1.2) Za gadanie na lekcji, dostawało się kiedyś od belfra rózgę po łapach.

(1.2) Rózga i karność mądrość daje; ale dziecię swawolne zawstydza matkę swoję.

(1.3) Jacusiu, jak będziesz tak rozrabiał, to dostaniesz rózgę zamiast prezentów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruzɡa, AS: ruzga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różdżkarz m., różdżkarstwo n., rózgi lm nm.

:: zdrobn. różdżka ż., rózeczka ż.

przym. rózgowaty, rózgowy, różdżkarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) witka, gałązka, łoza, trzcinka

(1.2) bicie, chłosta, lanie

Wiktionary

# rozgadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozgadać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozgadać, gadać

Wiktionary

# rozgadany

taki, który chętnie i dużo mówi

SJP.pl

# rozganiać

rozganiać się - potocznie: ganiając rozbawić się

SJP.pl

# rozgardiasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzeczy w nieładzie

(1.2) sytuacja zakłóconego porządku

(1.3) hałas powodowany przez tłum

(1.4) daw. hulanka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uprzątnijcie ten rozgardiasz i będziemy zaczynać.

(1.2) Przecież był taki rozgardiasz, że nie słyszałem, co do mnie mówiłaś.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈɡardʲjaʃ, AS: rozgardʹi ̯aš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bałagan, nieład, nieporządek

(1.2) bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, zamęt, zamieszanie; przest. kweres; pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy

(1.3) rwetes

(1.4) biba, pijatyka, libacja

Wiktionary

# rozgarnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozgarniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozgarniać ndk.

Wiktionary

# rozgarnięty

1. rozumny, sprytny, myślący;
2. rozrzucony

SJP.pl

# rozgawędzić

potocznie: rozgawędzić się - zacząć rozmawiać bez umiaru; rozgadać się

SJP.pl

# rozgawędzony

taki, który się rozgawędził

SJP.pl

# rozgawenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. osoba roztargniona

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szantrapa

Wiktionary

# rozgałęziać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozgałęzić)

(1.1) rozdzielać na kilka biegnących w różnych kierunkach odnóg

(1.2) przen. rozbudowywać, dodawać nowe wątki, szczegóły

czasownik zwrotny niedokonany rozgałęziać się (dk. rozgałęzić się)

(2.1) rozdzielać się w kilku kierunkach

(2.2) tworzyć nowe grupy bądź obejmować nowe obszary działania

Wiktionary

#### Przykłady

(2.2) Ani pierwsi, ani drudzy, tylko Jakobini! Jakobini, którzy rozgałęziają się po całem królestwie i na 20 tysięcy zjednoczonych znajdą 19 tysięcy zwolenników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gałęziak mzw./mrz., rozgałęzienie n., gałąź ż.

Wiktionary

# rozgałęzić

1. rozdzielić na odnogi, linie boczne
2. rozgałęzić się - rozdzielić się w kilku kierunkach; rozwidlić się

SJP.pl

# rozgałęzienie

1. zwykle w liczbie mnogiej: linie biegnące w różnych kierunkach od linii głównej lub punktu głównego;
2. miejsce, punkt, od którego rozchodzą się linie boczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. miejsce na drzewie, w którym rozwidlają się konary

(1.2) pot. miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzɡawɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ, AS: rozgau̯ẽũ̯źė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gałęziak mzw./mrz., rozgałęźnik m., rozgałęziacz m., gałąź ż.

czas. rozgałęziać ndk., rozgałęzić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozwidlenie

(1.2) rozwidlenie, rozstaje

Wiktionary

# rozgałęzieniowy

→ rozgałęzienie

SJP.pl

#### Patrz:

rozgałęzienie

# rozgałęziony

1. rozwidlający się w kilku kierunkach; rozwidlony;
2. obejmujący duży zakres

SJP.pl

# rozgęgany

taki, który się rozgęgał

SJP.pl

# rozgestykulowywać

rozgestykulowywać się - zaczynać gestykulować bez umiaru

SJP.pl

# rózgi

1. bezlistna, cienka gałązka; witka;
2. zazwyczaj w lm: lanie; chłosta; bicie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

(1.1) przest. kara przez bicie rózgą

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M., B. i W. lm. od: rózga

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruzʲɟi, AS: ruzʹǵi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rózga ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chłosta, lanie

Wiktionary

# rozglądnąć

regionalnie: rozglądnąć się - rozejrzeć się

SJP.pl

# rozglifić

poszerzyć otwór w murze poprzez wykonanie glifu (ukośnego uformowania ościeża)

SJP.pl

# rozglifienie

poszerzyć otwór w murze poprzez wykonanie glifu (ukośnego uformowania ościeża)

SJP.pl

Glif (glifowanie, rozglifienie) – ukośne uformowanie ościeża okna lub drzwi, stosowane w murach o znacznej grubości zarówno od strony wewnętrznej budynku, jak i zewnętrznej.

Glifowanie pozwala na lepsze oświetlenie wnętrza lub poszerzenie przejścia. Stosowane również w oknach strzelniczych w budowlach obronnych w celu zwiększenia pola ostrzału. Rozglifienie jest charakterystyczne dla architektury średniowiecznej, w okresie nowożytnym często pokrywane było dekoracjami malarskimi.

Wikipedia

# rozgniewać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wywołać u kogoś gniew

czasownik zwrotny dokonany rozgniewać się

(2.1) zacząć odczuwać narastający gniew

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgniewanie n.

przym. rozgniewany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozeźlić, rozsierdzić, rozsrożyć, rozzłościć, zeźlić

(2.1) rozeźlić się, rozsierdzić się, rozsrożyć się, rozzłościć się, wpaść w gniew, zeźlić się

Wiktionary

# rozgniewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gniew, zdenerwowanie, poddenerwowanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gniew m.

czas. rozgniewać dk.

przym. gniewny, rozgniewany

przysł. gniewnie

Wiktionary

# rozgniewany

przymiotnik

(1.1) taki, który wyraża wzbierający gniew

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgniewanie n.

czas. rozgniewać dk.

Wiktionary

# rozgoryczać

czasownik niedokonany

(1.1) wywoływać uczucie rozczarowania, rozgoryczenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po co ich jeszcze rozgoryczać tym, że ledwieś się na gruncie rzymskim pokazał, już nasz dom przed tobą stanął otworem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgoryczenie n., rozgoryczanie n., gorycz ż.

czas. rozgoryczyć dk.

przym. rozgoryczony

Wiktionary

# rozgoryczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozgoryczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozgoryczać ndk.

Wiktionary

# rozgoryczenie

smutek z powodu doznanego zawodu; zniechęcenie, rozczarowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozgoryczyć.

(1.2) żal wywołany gorzkim doznaniem zawodu

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozgoryczać ndk., rozgoryczyć dk.

przym. rozgoryczony

rzecz. gorycz ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gorycz, rozczarowanie

Wiktionary

# rozgoryczony

rozżalony, rozczarowany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który czuje przykrość, ponieważ nie stało się coś, na co liczył

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najbardziej rozgoryczeni usunięciem wyposażenia placu byli rodzice najmłodszych dzieci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgoryczenie n.

czas. rozgoryczać ndk., rozgoryczyć dk.

Wiktionary

# rozgorzeniowy

komora rozgorzeniowa - obiekt, w którym symuluje się zjawiska zachodzące w pomieszczeniu podczas pożaru; komora ogniowa

SJP.pl

# rózgowaty

1. przypominający kształtem rózgę, podobny do rózgi;
2. krotolaria rózgowata - roślina uprawna z rodziny bobowatych; klekotnica rózgowata;
3. dziewanna rózgowata - gatunek rośliny z rodziny trędownikowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający rózgę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rózga ż.

:: zdrobn. rózeczka ż.

przysł. rózgowato

Wiktionary

# rózgowy

→ rózga

SJP.pl

#### Patrz:

rózga

# rozgraniczenie

to, co jest granicą, oddziela coś od czegoś

SJP.pl

# rozgraniczeniowy

przymiotnik

(1.1) związany z rozgraniczaniem; służący do rozgraniczania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgraniczenie n., rozgraniczanie n.

czas. rozgraniczać ndk., rozgraniczyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) delimitacyjny

Wiktionary

# rozgrodzenie

konstrukcja oddzielająca tereny o różnym przeznaczeniu

SJP.pl

# rozgromić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rozgramiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgramianie n., rozgromienie n., grom m.

Wiktionary

# rozgrupować

1. podzielić grupę;
2. dawniej: rozmieścić, podzielić na grupy

SJP.pl

# rozgrupowywać

rzadko: rozmieszczać według grup

SJP.pl

# rozgrymaszony

taki, który się rozgrymasił

SJP.pl

# rozgrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozegrać)

(1.1) prowadzić grę z założeniem uzyskania rozstrzygnięcia

(1.2) prowadzić sprawę celem jej załatwienia, rozstrzygnięcia

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozegrać, grać

rzecz. rozegranie n., rozgrywający m., rozgrywanie n., rozgrywka ż., gra ż., gracz mos., przygrywka ż.

przym. growy, grywalny

Wiktionary

# rozgrywająca

Rozgrywający (ang. setter) – pozycja na boisku w siatkówce. Zadaniem rozgrywającego jest wystawianie piłek atakującemu, przyjmującemu, bądź środkowemu po uprzednim przyjęciu jej przez przyjmującego lub libero. Dzięki dobremu rozegraniu można zmylić blok przeciwnika oraz skutecznie skończyć akcję. Rozgrywający jest jednym z najważniejszych zawodników na boisku, to od jego/jej decyzji o rozegraniu zależy przebieg akcji.

Wikipedia

# rozgrywający

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: rozgrywać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) sport. w siatkówce: zawodnik wystawiający piłkę atakującemu, po uprzednim przyjęciu jej przez przyjmującego lub libero

Wiktionary

- rozgrywający – pozycja zawodnika koszykówki
- rozgrywający – pozycja zawodnika futbolu amerykańskiego
- rozgrywający – pozycja zawodnika piłki ręcznej
- rozgrywający – pozycja zawodnika piłki siatkowej
- rozgrywający – pozycja zawodnika piłki nożnej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grzegorz zwykle gra na pozycji rozgrywającego.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozgrywać ndk., rozegrać dk.

rzecz. rozegranie n.

Wiktionary

# rozgrywka

1. ścieranie się sprzecznych sił;
2. w sporcie: mecz, rozgrywanie jakiejś partii gry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zmaganie, spór, rywalizacja przeciwstawnych sił

(1.2) sport. mecz

(1.3) element gry karcianej

(1.4) część gry w petankę

Wiktionary

Rozgrywka to element gry karcianej występującej po deklaracji. W rozgrywce zabiegamy zazwyczaj o wzięcie jak największej liczby lew (np. w brydżu, tysiącu, skatcie). Rozgrywka kończy się w momencie zgrania wszystkich kart, wtedy liczymy wzięte lewy i odpowiednio do danej gry dodajemy lub odejmujemy punkty.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈɡrɨfka, AS: rozgryfka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gracz mos., gra ż., rozgrywanie n., rozegranie n., przygrywka ż.

czas. grać, rozgrywać ndk., rozegrać dk.

przym. rozgrywkowy, growy, grywalny

Wiktionary

# rozgrywki

1. ścieranie się sprzecznych sił;
2. w sporcie: mecz, rozgrywanie jakiejś partii gry

SJP.pl

Rozgrywki (ang. State of Play) – brytyjski 6-odcinkowy serial telewizyjny, wyemitowany w 2003 roku w telewizji BBC One (w Polsce w 2009 roku w TVP1).

Scenarzystą serialu jest Paul Abbot, reżyserem David Yates. W rolach głównych wystąpili: David Morrissey, John Simm, Kelly Macdonald, Polly Walker, Bill Nighy i James McAvoy. Rozgrywki opowiadają historię dziennikarskiego śledztwa w sprawie śmierci młodej kobiety, uwikłanej w romans z angielskim parlamentarzystą.

Wikipedia

# rozgryzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozgryźć)

(1.1) niedokonany od|rozgryźć.

czasownik zwrotny niedokonany rozgryzać się (dk. rozgryźć się)

(2.1) niedokonany od|rozgryźć się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgryzanie n.

czas. rozgryźć

Wiktionary

# rozgryzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozgryzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozgryzać ndk.

Wiktionary

# rozgryźć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozgryzać)

(1.1) gryząc, zmiażdżyć coś zębami i rozdrobnić na części

(1.2) pot. rozwiązać trudny problem

(2.2) pot. poznać się wzajemnie; zrozumieć nawzajem swoje przeżycia, pragnienia; poznać nawzajem motywy swojego postępowania

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozgryzać ndk.

Wiktionary

# rozgrzać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozgrzewać)

(1.1) grzejąc, uczynić cieplejszym lub odczuwającym więcej ciepła

(1.2) wywołać stan podniecenia; dać zapał do czegoś

czasownik zwrotny dokonany rozgrzać się (ndk. rozgrzewać się)

(2.1) stać się rozgrzanym

(2.2) poczuć zapał

(2.3) sport. zrobić rozgrzewkę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tofu pokroić w kostkę i smażyć przez kilka minut na rozgrzanej oliwie lub oleju kokosowym, w trakcie smażenia podlać sosem sojowym.

(1.2) Niedźwiednik pochwalił Boga, zapiał potem kiej kokot, zabeczał jak baran, zarżał niby ogier rozgrzany […].

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgrzanie n., rozgrzewka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ogrzać

(1.2) rozpalić, wzniecić

(2.1) ogrzać się

(2.2) ożywić się

Wiktionary

# rozgrzeszać

1. darować, przebaczać komuś;
2. w religiach: udzielać rozgrzeszenia;
3. rozgrzeszać się - uwalniać się od skrupułów

SJP.pl

# rozgrzeszający

1. darować, przebaczać komuś;
2. w religiach: udzielać rozgrzeszenia;
3. rozgrzeszać się - uwalniać się od skrupułów

SJP.pl

#### Patrz:

rozgrzeszać

# rozgrzeszenie

1. przebaczyć komuś;
2. w religiach: udzielić rozgrzeszenia;
3. rozgrzeszyć się - uwolnić się od skrupułów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;

Wiktionary

Rozgrzeszenie (absolucja) – ostatni element sakramentu pokuty przed zadośćuczynieniem, odmówienie przez spowiednika formuły, która oczyszcza penitenta z grzechów. Jest ono skuteczne tylko wówczas, gdy penitent jest do niego dysponowany, czyli spełnia określone warunki (wyznanie wszystkich grzechów, żal, postanowienie poprawy). Jeśli brak dyspozycji penitenta ujawnia się w spowiedzi, spowiednik winien odmówić rozgrzeszenia, natomiast jeśli ten brak pozostaje ukryty, wypowiedziane rozgrzeszenie i tak nie odnosi skutku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: rozgžešẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozgrzeszać/rozgrzeszyć

rzecz. grzech

Wiktionary

# rozgrzeszyć

1. przebaczyć komuś;
2. w religiach: udzielić rozgrzeszenia;
3. rozgrzeszyć się - uwolnić się od skrupułów

SJP.pl

# rozgrzew

w technice: rozgrzewanie

SJP.pl

# rozgrzewać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozgrzać)

(1.1) grzejąc, czynić cieplejszym lub odczuwającym więcej ciepła

(1.2) wywoływać stan podniecenia; dawać zapał do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany rozgrzewać się (dk. rozgrzać się)

(2.1) stawać się rozgrzanym

(2.2) zaczynać czuć zapał do czegoś

(2.3) sport. robić rozgrzewkę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzałka ż., rozgrzewanie n., rozgrzewka ż.

Wiktionary

# rozgrzewający

→ rozgrzewać

SJP.pl

#### Patrz:

rozgrzewać

# rozgrzewka

1. wywołanie uczucia ciepła w sobie;
2. wstępne ćwiczenia dla rozruszania mięśni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zestaw ćwiczeń przed treningiem służąca przygotowaniu organizmu do wysiłku;

(1.2) coś zjedzone lub wypite, co rozgrzewa

Wiktionary

Rozgrzewka – seria prostych ćwiczeń fizycznych o narastającej intensywności służąca rozgrzaniu i uelastycznieniu mięśni i przygotowaniu organizmu do wysiłku. Pomaga ona przy pracach związanych z użytkiem mięśni oraz jej celem jest ochrona przed kontuzjami i zwiększenie wydolności.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈɡʒɛfka, AS: rozgžefka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgrzewanie n., rozgrzanie n., grzałka ż.

czas. rozgrzewać ndk., rozgrzać dk.

Wiktionary

# rozgrzewkowy

→ rozgrzewka

SJP.pl

#### Patrz:

rozgrzewka

# rozgrzęzać

dawniej: rozmiękać po przesiąknięciu wodą, zamieniać się w błoto

SJP.pl

# rozgrzmiewać

rozchodzić się dookoła donośnym echem

SJP.pl

# rozgwar

książkowo: gwar rozlegający się wokół; wrzawa, hałas, zgiełk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. hałas spowodowany głośnymi rozmowami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwar mrz.

Wiktionary

# rozgwarzać

rozgwarzać się -
1. wpadać w ferwor gwarzenia; rozgadywać się;
2. napełniać się gwarem, rozbrzmiewać zmieszanymi głosami

SJP.pl

# rozgwiazda

morski szkarłupień o ciele w kształcie pięcio- lub wieloramiennej gwiazdy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Asteroidea|ref=tak., drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

Wiktionary

Rozgwiazdy (Asteroidea) – gromada morskich drapieżników z typu szkarłupni (Echinodermata). Są to wolno żyjące zwierzęta o wyraźnie gwiaździstej budowie oraz ogromnej różnorodności barw, kształtów i rozmiarów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po dnie pełzała leniwie rozgwiazda.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈɡvʲjazda, AS: rozgvʹi ̯azda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwiazdorstwo n., gwiazdor mos., gwiazda ż., gwiazdeczka ż.

czas. rozgwieździć

Wiktionary

# rozgwieżdżać

rozgwieżdżać się - rozjaśniać się światłem gwiazd

SJP.pl

# rozgwieżdżony

pełen gwiazd, rozjaśniony światłem gwiazd

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pokryty, usiany gwiazdami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozgwieżdżony nieboskłon zdawał się być na wyciągnięcie ręki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzɡvʲjɛʒˈd͡ʒɔ̃nɨ, AS: rozgvʹi ̯ežǯõny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwiazda ż.

przym. gwiaździsty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwiaździsty

Wiktionary

# rozgwizdywać

rozgwizdywać się - zaczynać gwizdać, wpadać w ferwor gwizdania

SJP.pl

# rozgładzać

rzadko: gładząc, rozprostowywać; wygładzać

SJP.pl

# rozgłaszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozgłosić)

(1.1) opowiadać wokoło

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgłośnia ż., rozgłos mrz., rozgłaszanie n., głośność ż.

czas. głosić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozpowszechniać

Wiktionary

# rozgłaszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozgłaszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgłos mrz., rozgłośnia ż.

czas. rozgłaszać

Wiktionary

# rozgłos

sława, popularność, uznanie, renoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) powszechne uznanie

(1.2) przest. głoszenie czegoś wokół

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Justyna po tym biegu zyskała znaczny rozgłos.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgłośnia ż., rozgłosiciel m., rozgłaszanie n., rozgłoszenie n.

czas. rozgłaszać ndk., rozgłosić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) popularność, powodzenie, publicity, renoma, sława, uznanie

(1.2) rozpowszechnienie, rozpropagowanie, szerzenie

Wiktionary

# rozgłośnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. rad. ośrodek masowego komunikowania rozpowszechniający audycje radiowe

(1.2) publ. rad. zespół osób przygotowujących audycje radiowe

(1.3) rad. siedziba rozgłośni (1.1)

Wiktionary

Radio (od łac. radius – promień) – środek masowego komunikowania, służący do rozpowszechniania audycji dźwiękowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Górnym Śląsku działa kilka rozgłośni radiowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgłos mrz., rozgłosiciel mos., rozgłaszanie n., rozgłoszenie n., głośność ż.

rzecz. rozgłaszać ndk., rozgłosić dk.

przym. rozgłośny

czas. rozgłaszać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) radio, radiostacja

(1.2) radio

Wiktionary

# rozgłośniej

stopień wyższy od przysłówka: rozgłośnie

SJP.pl

# rozgłośniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozgłośny

SJP.pl

# rozgłoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozgłosić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozgłos m., rozgłośnia ż.

Wiktionary

# rozhajcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozhajcować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozhajcować dk.

Wiktionary

# rozhamowywać

w psychologii: znosić hamujące działanie jakiegoś czynnika

SJP.pl

# rozharatać

potocznie:
1. mocno uszkodzić coś; poszarpać, rozedrzeć, rozpłatać;
2. rozharatać się:
a) zostać mocno uszkodzonym, poszarpanym, podartym;
b) zostać głęboko skaleczonym, mocno się zranić

SJP.pl

# rozhałasowywać

rozhałasowywać się - zaczynać hałasować, stawać się hałaśliwym

SJP.pl

# rozhermetyzowywać

1. powodować, że coś przestaje być szczelnie zamknięte;
2. rozhermetyzowywać się - przestawać być szczelnym

SJP.pl

# rozhisteryzowany

taki, który wpadł w histerię

SJP.pl

# rozhisteryzowywać

1. doprowadzać kogoś do histerii;
2. rozhisteryzowywać się - wpadać w histerię

SJP.pl

# rozhowor

dawniej, dziś książkowo: rozmowa, gawęda, gwar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. książk. ustna wymiana zdań

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozmowa, konwersacja, pogawędka; książk. dyskurs; pot. pogaduszka, gadka; war. rozgowor

Wiktionary

# rozhuczany

taki, który się rozhuczał

SJP.pl

# rozhukany

potocznie: gwałtowny, niepohamowany, nieujarzmiony

SJP.pl

# rozhukiwać

rozhukiwać się - potocznie:
1. stawać się niesfornym;
2. o zwierzętach: rozbrykiwać się

SJP.pl

# rozhulać

1. potocznie: spowodować, że coś zaczyna się rozwijać, dobrze prosperować; rozkręcić;
2. rozhulać się:
a) zacząć bawić się ze zbytnią swobodą; rozdokazywać się, rozbawić się, rozswawolić się, rozbrykać się;
b) o strumieniach powietrza: zacząć wiać z dużą siłą we wszystkich kierunkach;
c) o myślach, uczuciach: wystąpić niezamierzenie, bezładnie;
d) potocznie: zacząć rozwijać się, działać coraz szybciej, intensywniej; rozkręcić się

SJP.pl

# rozhulany

1. taki, który spędza czas na zabawach i pijatykach;
2. taki, który zaczął energicznie tańczyć

SJP.pl

# rozhultajać

dawniej: rozhultajać się - stawać się hultajem; rozpuszczać się, rozbisurmaniać się, zhultajać się

SJP.pl

# rozhuśtać

1. wprawić w jednostajny ruch wahadłowy; rozbujać;
2. potocznie:
a) wywołać w czymś gwałtowne, niekontrolowane zmiany;
b) spowodować dobre prosperowanie czegoś; rozbujać, rozkręcić

SJP.pl

# rozhuśtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozhuśtać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierozhuśtanie n.

czas. rozhuśtać ndk.

Wiktionary

# rozhuśtywać

1. wprawiać w jednostajny ruch wahadłowy;
2. potocznie:
a) wywoływać w czymś gwałtowne, niekontrolowane zmiany;
b) powodować dobre prosperowanie czegoś; rozkręcać

SJP.pl

# rózia

zdrobnienie od: Róża (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Róża

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Babcia Rózia była sodalistką, a dziadek Franek tercjarzem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Róża ż., róż mrz.

przym. różowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Różyczka

Wiktionary

# rozigrany

będący w dobrym humorze, nastroju; rozweselony, rozbawiony, radosny

SJP.pl

# rozimprezować

potocznie: rozimprezować się - zacząć często chodzić na imprezy

SJP.pl

# rozimprezowany

taki, który się rozimprezował

SJP.pl

# rozindyczać

1. rozsierdzać, wściekać;
2. rozindyczać się - wpadać w złość; rozsierdzać się

SJP.pl

# rozindyczyć

zdenerwować, rozsierdzić, wściec, wpaść w złość

SJP.pl

# rozjadać

1. dawniej: rozszarpywać na strzępy, rozdzierać zębami;
2. dawniej: wgryzać się w coś;
3. dawniej: rozjuszać, rozwścieczać kogoś; gniewać, złościć, irytować;
4. rozjadać się:
a) potocznie: zaczynać jeść bardzo dużo, bez umiaru;
b) dawniej: wściekać się, wpadać w wielki gniew; rozwścieczać się;
c) dawniej: nabierać większej mocy, intensywności; wzmagać się, intensyfikować się, przybierać na sile

SJP.pl

# rozjarzmiać

dawniej: zdejmować jarzmo, uwalniać od jarzma

SJP.pl

# rozjaśniać

czasownik niedokonany (dk. rozjaśnić)

(1.1) zob. rozjaśnić.

czasownik zwrotny niedokonany rozjaśniać się (dk. rozjaśnić się)

(2.1) zob. rozjaśnić się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzʲˈjäɕɲät͡ɕ, AS: rozʹi ̯äśńäć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozjaśnienie n. dk., rozjaśnianie n. ndk., rozjaśniacz m.

czas. rozjaśnić dk.

Wiktionary

# rozjaśniająco

→ rozjaśniać

SJP.pl

#### Patrz:

rozjaśniać

# rozjaśnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozjaśniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzʲjäɕˈɲä̃ɲɛ, AS: rozʹi ̯äśńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozjaśnienie n. dk., rozjaśniacz m.

czas. rozjaśnić dk., rozjaśniać ndk.

przysł. jasno

Wiktionary

# rozjaśniały

1. stać się jasnym lub jaśniejszym;
2. stać się widnym, pełnym światła lub słońca;
3. wydać jasne światło;
4. wyróżnić się od tła jasnym kolorem;
5. stać się intensywniejszym;
6. stać się pogodnym, radosnym;
7. stać się logicznym, precyzyjnym

SJP.pl

# rozjaśnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozjaśniać)

(1.1) uczynić coś jaśniejszym

(1.2) przen. uczynić coś bardziej zrozumiałym, wytłumaczyć, objaśnić, wyjaśnić

(1.3) przen. książk. o pozytywnych uczuciach: widnieć na czyjeś twarzy

czasownik zwrotny dokonany rozjaśnić się (ndk. rozjaśniać się)

(2.1) stać się jaśniejszym

(2.2) książk. stawać się pogodnym, radosnym, w dobrym nastroju

(2.3) wypogodzić się

(2.4) pot. uczynić swoje włosy jaśniejszymi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzʲˈjäɕɲit͡ɕ, AS: rozʹi ̯äśńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozjaśnienie n. dk., rozjaśnianie n. ndk., rozjaśniacz m.

czas. rozjaśniać ndk.

przysł. jasno

Wiktionary

# rozjaśnieć

1. stać się jasnym lub jaśniejszym;
2. stać się widnym, pełnym światła lub słońca;
3. wydać jasne światło;
4. wyróżnić się od tła jasnym kolorem;
5. stać się intensywniejszym;
6. stać się pogodnym, radosnym;
7. stać się logicznym, precyzyjnym

SJP.pl

# rozjaśnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozjaśnić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzʲjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: rozʹi ̯äśńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozjaśnianie n. ndk., rozjaśniacz m.

czas. rozjaśnić dk., rozjaśniać ndk.

przysł. jasno

Wiktionary

# rozjaśniony

jasny, pogodny

SJP.pl

# rozjątrzony

1. spowodować, że rana ropieje, zaognia się;
2. wzbudzić w kimś gniew, żal, rozgoryczenie

SJP.pl

# rozjątrzyć

1. spowodować, że rana ropieje, zaognia się;
2. wzbudzić w kimś gniew, żal, rozgoryczenie

SJP.pl

# rozjazd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce, w którym rozchodzą się tory wraz z jego oprzyrządowaniem;

(1.2) miejsce, w którym rozchodzą się drogi

(1.3) łow. rodzaj sieci myśliwskiej używanej do łowienia kuropatw, przepiórek itp.

(1.4) daw. rozjechanie się, rozjeżdżanie się, chwila rozstania

(1.5) daw. wojsk. oddział wysłany na rekonesans

Wiktionary

Rozjazd – konstrukcja z szyn umożliwiająca przejazd pojazdów szynowych z toru zasadniczego na tor zwrotny (odgałęźny) lub odwrotnie z określoną prędkością bez konieczności przerwania jazdy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzʲjast, AS: rozʹi ̯ast

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozjazdy

przym. rozjazdowy

Wiktionary

# rozjazdy

książkowo: ciągłe wyjazdy, ustawiczne podróże

SJP.pl

# rozjebać

rozpierdolić; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. rozwalić (coś), zniszczyć, zepsuć;
2. rozśmieszyć;
3. pokonać, wygrać (z kimś)

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) wulg. rozwalić, rozbić, zniszczyć, zepsuć

(1.2) wulg. rozśmieszyć, zaskoczyć zupełną bzdurą

(1.3) wulg. pokonać, wygrać

(1.4) wulg. otworzyć coś mocno

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cholera, rozjebałem komputer!

(1.2) Ale mnie rozjebałeś tym tekstem.

(1.3) Cholera, rozjebałeś mnie do zera.

(1.4) Po co rozjebałeś tak to okno?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzʲˈjɛbat͡ɕ, AS: rozʹi ̯ebać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jebać ndk.

rzecz. rozjebanie n., jebak mzw./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozpierdolić

Wiktionary

# rozjebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozjebać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzʲjɛˈbãɲɛ, AS: rozʹi ̯ebãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozjebać, jebać, wyjebać

przym. jebnięty

Wiktionary

# rozjebywać

rozpierdalać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. rozwalać, niszczyć, psuć;
2. rozśmieszać;
3. pokonywać, wygrywać

SJP.pl

# rozjem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. ugoda

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzʲjɛ̃m, AS: rozʹi ̯ẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozejm mrz.

Wiktionary

# rozjemca

osoba rozstrzygająca spór, doprowadzająca do ugody zwaśnione strony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sędzia, którego zadaniem jest rozstrzygnięcie sporu, pogodzenie wrogich sobie stron

Wiktionary

Rozjemca (ang. The Peacekeeper, znany również jako Hellbent) – amerykańsko-kanadyjski film sensacyjny z 1997 roku w reżyserii Frédérica Forestiera. Wyprodukowany przez October Films.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozjemca musiał pilnować, aby walczący przestrzegali reguł pojedynku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzʲˈjɛ̃mt͡sa, AS: rozʹi ̯ẽmca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozjemstwo n., rozejm mrz.

przym. rozjemczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mediator, moderator

Wiktionary

# rozjemczy

1. polubownie rozstrzygający spory, prowadzący do ugody; arbitrażowy;
2. wyrażający zamiar pogodzenia się, zawarcia rozejmu; pojednawczy

SJP.pl

# rozjemczyni

→ rozjemca

SJP.pl

#### Patrz:

rozjemca

# rozjemstwo

rozstrzyganie przez rozjemców zagadnień spornych, zwłaszcza sporów między państwami; doprowadzanie do ugody, arbitraż

SJP.pl

Arbitraż międzynarodowy (z fr. arbitrage 'sąd rozjemczy' od łac. arbiter 'świadek, rozjemca') – rozjemstwo, rozwiązywanie sporu pomiędzy państwami za pomocą orzeczenia wydanego przez jednego lub więcej arbitrów wybranych przez strony.

Wikipedia

# rozjeść

1. dawniej: rozszarpać na strzępy, rozedrzeć zębami;
2. dawniej: wgryźć się w coś;
3. dawniej: rozjuszyć, rozwścieczyć kogoś; rozgniewać, rozeżreć;
4. rozjeść się:
a) potocznie: zacząć jeść bardzo dużo, bez umiaru; rozeżreć się;
b) dawniej: rozzłościć się, wpaść w wielki gniew; rozgniewać się, wściec się, rozwścieczyć się;
c) dawniej: nabrać większej mocy, intensywności; wzmóc się, zintensyfikować się, przybrać na sile

SJP.pl

# rozjeżać

rzadko: nastraszać, najeżać

SJP.pl

# rozjeżyć

rzadko o włosach, sierści: nastroszyć się, najeżyć się; rozstoperczyć się

SJP.pl

# rozjuczać

zdejmować juki ze zwierząt

SJP.pl

# rozjudzić

dawniej: rozjątrzyć, podnieć; rozbechtać

SJP.pl

# rozjuszyć

wywołać u kogoś wielki gniew

SJP.pl

# rozkalibrowywać

powiększać średnicę lufy ponad dopuszczoną wielkość

SJP.pl

# rozkaszlany

taki, który się rozkaszlał

SJP.pl

# rozkaszliwać

rozkaszliwać się - zaczynać mocno i długo kaszleć; rozkasływać się

SJP.pl

# rozkasływać

rozkasływać się - zaczynać mocno i długo kaszleć; rozkaszliwać się

SJP.pl

# rozkaz

polecenie wykonania bądź zaniechania określonej czynności lub innego zachowania, wydane przez osobę do tego upoważnioną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

Wiktionary

Rozkaz – polecenie bezwarunkowego wykonania bądź zaniechania określonej czynności bądź innego zachowania (tj. norma indywidualna i konkretna), wydane przez osobę dysponującą władzą (dowódca, przełożony) nad osobą, której wydano polecenie (podwładny, pełniący służbę). Rozkazy (dyktaty) wydawane są ustnie bądź pisemnie lub za pomocą sygnału, przepisy nie przewidują możliwości ich zaskarżenia, co nie wyłącza możliwości odmowy wykonania rozkazu sprzecznego z prawem. Rozkaz podlega natychmiastowemu wykonaniu, chyba że wyraźnie wskazano inny termin na jego realizację.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dowódca wydał żołnierzom rozkaz natychmiastowego wycofania się z pola bitwy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔskas, AS: roskas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkaźnik m., rozkazywanie n., rozkazanie n.

czas. rozkazywać ndk., rozkazać dk.

przym. rozkazujący, rozkaźnikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) polecenie, żądanie, nakaz

Wiktionary

# rozkazać

wydać rozkaz

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozkazywać)

(1.1) wydać rozkaz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Teraz wysiądziesz i pójdziesz do domu - rozkazałem. - Nikomu ani słówka o naszej rozmowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈkazat͡ɕ, AS: roskazać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkaz m., rozkazanie n.

czas. rozkazywać ndk., kazać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) polecić, wydać rozkaz, zakomenderować

Wiktionary

# rozkazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkazać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkazać dk.

rzecz. rozkaz mrz.

Wiktionary

# rozkaźnik

w językoznawstwie:
1. tryb rozkazujący;
2. forma czasownika w trybie rozkazującym

SJP.pl

# rozkaźnikowy

przymiotnik od: rozkaźnik

SJP.pl

# rozkazodawczyni

kobieta wydająca rozkazy

SJP.pl

# rozkazowy

→ rozkaz

SJP.pl

#### Patrz:

rozkaz

# rozkazujący

nakazujący coś; ostry, groźny

SJP.pl

# rozkazywać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. rozkazać)

(1.1) wydawać kategoryczne polecenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego żona lubi rozkazywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkaz mrz., rozkazywanie n.

czas. kazać ndk., rozkazać dk.

przym. rozkazowy, rozkazujący

ims. rozkazując, rozkazawszy

Wiktionary

# rozkazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkazywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkazywać ndk.

rzecz. rozkaz mrz.

Wiktionary

# rozkiełznanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkiełznać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkiełzanie n., rozkiełznywanie n., rozkiełzywanie n.

czas. rozkiełznać dk., rozkiełzać dk., rozkiełznywać ndk., rozkiełzywać ndk.

Wiktionary

# rozkisnąć

potocznie:
1. zamienić się w błoto, rozmoknąć;
2. zepsuć się, kisnąc; skwasić się, nadgnić

SJP.pl

# rozkiśnięty

rozkisły;
1. taki, który rozkisnął, zamienił się w błoto; rozmiękły;
2. taki, który skwaśniał, nadgnił

SJP.pl

# rozkisły

1. taki, który rozkisnął, zamienił się w błoto; rozmiękły;
2. taki, który skwaśniał, nadgnił

SJP.pl

# rozklaskiwać

rozklaskiwać się - zaczynać mocno klaskać, wpadać w zapał klaskania

SJP.pl

# rozklęczany

rzadko: taki, który się rozklęczał

SJP.pl

# rozklęczeć

rozklęczeć się - zatracić się w klęczeniu

SJP.pl

# rozkleić

oddzielić sklejone, złączone rzeczy; rozwarstwić

SJP.pl

# rozklejanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozklejać.

Wiktionary

# rozklejony

oddzielić sklejone, złączone rzeczy; rozwarstwić

SJP.pl

# rozklepać

rozpłaszczyć metal lub przedmiot metalowy przez bicie młotem

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozklepywać)

(1.1) techn. rozpłaszczyć coś metalowego poprzez uderzanie młotem

Wiktionary

# rozklepywać

rozpłaszczać metal lub przedmiot metalowy przez bicie młotem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozklepać)

(1.1) techn. rozpłaszczać coś metalowego przez uderzanie młotem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) klepać

Wiktionary

# rozklęty

taki, który się rozklął

SJP.pl

# rozkloszować

nadać sukni lub spódnicy krój klosza

SJP.pl

# rozkloszowywać

nadawać sukni, spódnicy itp. krój klosza

SJP.pl

# rozkmina

potocznie: próba zrozumienia czegoś; rozkminka, myślówa, myślówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. pot. zrozumienie, odtajnienie jakiejś kwestii, rozwikłanie problemu

(1.2) slang. pot. zastanawianie się nad czymś, wytężenie umysłowe

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na polaku wciąż mamy tylko rozkminy jakichś wierszy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kmina ż., rozkminianie n., rozkminienie n.

:: zdrobn. rozkminka ż.

czas. kminić ndk., rozkminiać ndk., rozkminić dk.

Wiktionary

# rozkminiać

potocznie: rozpoznawać strukturę danego zjawiska, odgadywać sposób działania danego mechanizmu (we wszystkich dziedzinach), rozumieć dane zagadnienie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozkminić)

(1.1) pot. usiłować zrozumieć, zastanawiać się nad czymś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kmina ż., rozkmina ż., rozkminka ż., rozkminianie n., rozkminienie n.

czas. kminić, rozkminić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obczajać

Wiktionary

# rozkminianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) slang. odczasownikowy od|rozkminiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kmina ż., rozkmina ż., kminienie n., rozkminienie n., rozkminka ż.

czas. kminić ndk., rozkminiać ndk., rozkminić dk.

Wiktionary

# rozkminić

potocznie: rozpoznać strukturę danego zjawiska, odgadnąć sposób działania danego mechanizmu (we wszystkich dziedzinach), zrozumieć dane zagadnienie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozkminiać)

(1.1) pot. zrozumieć po głębokim zastanowieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kmina ż., rozkmina ż., rozkminka ż., rozkminianie n., rozkminienie n.

czas. kminić, rozkminiać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obczaić

Wiktionary

# rozkminka

potocznie: próba zrozumienia czegoś; rozkmina, myślówka, myślówa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. pot. zrozumienie, odtajnienie jakiejś kwestii, rozwikłanie problemu

(1.2) slang. pot. zastanawianie się nad czymś, wytężenie umysłowe

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Z planowaćanowanego wodewilu zrobiła mi się przedśmiertna próba zebrania myśli z konfesjonalną szczerością, ostatniej generalnej rozkminki i oswojenia śmierci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkmina ż., rozkminianie n.

czas. rozkminiać ndk., rozkminić dk., kminić ndk.

Wiktionary

# rozkochać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozkochiwać)

(1.1) dokonany od|rozkochiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkochiwanie n., rozkochanie n.

czas. rozkochiwać ndk.

Wiktionary

# rozkochanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkochać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkochiwanie n.

czas. rozkochiwać ndk., rozkochać dk.

Wiktionary

# rozkochany

1. taki, który się w kimś rozkochał;
2. wyrażający gorącą miłość, zakochanie się; namiętny, czuły

SJP.pl

# rozkochiwać

czasownik niedokonany

(1.1) wywoływać w kimś uczucie zakochania, miłości do siebie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkochanie n., rozkochiwanie n.

czas. rozkochać dk.

Wiktionary

# rozkochiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkochiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkochanie n.

czas. rozkochiwać ndk., rozkochać dk.

Wiktionary

# rozkochów

W Polsce

- Rozkochów – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
- Rozkochów – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Walce
- Rozkochów – dawna gromada

Wikipedia

# rozkojarzać

1. rozpraszać czyjąś uwagę, uniemożliwiać komuś koncentrację; dekoncentrować;
2. rozkojarzać się - przestawać być skoncentrowanym, skupionym; dekoncentrować się, rozpraszać się

SJP.pl

# rozkojarzenie

1. rozproszyć czyjąś uwagę, uniemożliwić komuś koncentrację; zdekoncentrować;
2. rozkojarzyć się - przestać być skoncentrowanym, skupionym; zdekoncentrować się, rozproszyć się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) psych. zaburzenie toku myślenia polegające na nieskładnych i nieuzasadnionych przeskokach myśli od jednej treści do drugiej, ujawniające się jako trudność w skupieniu uwagi

(1.2) fizj. med. zaburzenie współdziałania składowych danego układu czy narządu, wywołujące określone skutki dla organizmu

Wiktionary

Rozkojarzenie – zaburzenie funkcji myślenia charakterystyczne dla schizofrenii charakteryzujące się brakiem spójności w wypowiedziach chorego. Brak spójności polega na wypowiadaniu po sobie niezwiązanych ze sobą zdań, wtrącania niepasujących bądź niezrozumiałych słów, ich powtarzaniu czy tworzenie neologizmów. Jest to zatem połączenie paralogii (odstępstwa od logiki) z nieskładnością wypowiedzi („mówienie obok”) oraz niekomunikatywności przekazywanych treści.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. kojarzyć ndk., rozkojarzyć dk.

przym. rozkojarzony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inkoherencja, nieuwaga, roztargnienie

Wiktionary

# rozkojarzony

taki, który nie może się skupić, skoncentrować na jednej rzeczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zachowujący się lub myślący chaotycznie, nie mogący się skupić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkojarzenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozproszony, zdekoncentrowany, roztrzepany, roztargniony, zdezorientowany, zmieszany, skonsternowany, zakłopotany, skonfundowany

Wiktionary

# rozkojarzyć

1. rozproszyć czyjąś uwagę, uniemożliwić komuś koncentrację; zdekoncentrować;
2. rozkojarzyć się - przestać być skoncentrowanym, skupionym; zdekoncentrować się, rozproszyć się

SJP.pl

# rozkolcowate

rodzina ślimaków morskich

SJP.pl

Rozkolcowate (Muricidae) – rodzina ślimaków morskich z rzędu Neogastropoda.

Wikipedia

# rozkolcowaty

o cechach rozkolcowatych (rodzina ślimaków)

SJP.pl

# rozkolec

morski ślimak, z którego wydzieliny otrzymywano w starożytności naturalny barwnik: purpurę

SJP.pl

# rozkompresować

rzadko: zdekompresować;
1. przeprowadzić proces odwrotny do kompresji, najczęściej w odniesieniu do danych; potocznie: rozpakować (pliki), przywrócić formę początkową sprzed zakodowania zmniejszającego wielkość pliku;
2. spowodować spadek ciśnienia np. poprzez rozszczelnienie pomieszczenia lub obiektu

SJP.pl

# rozkomunikować

środowiskowo: zmienić rozkład jazdy w taki sposób, by nie dało się przesiąść na stacjach węzłowych

SJP.pl

# rozkop

wykop otwarty powstały po jednorazowym przejściu roboczym koparki

SJP.pl

# rozkopać

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rozkopywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkopywanie n., rozkopanie n., kopanie n.

czas. rozkopywać ndk.

Wiktionary

# rozkopalisko

rozkopany teren; rozkopisko

SJP.pl

# rozkopisko

rozkopany teren; rozkopalisko

SJP.pl

# rozkosz

1. najwyższy stopień uczucia przyjemności, upojenia, zadowolenia, radości;
2. to, co wywołuje to uczucie, co sprawia najwyższą przyjemność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) najwyższy stopień uczucia przyjemności, upojenia, radości

(1.2) to, co sprawia najwyższą przyjemność, zwłaszcza zmysłową

Wiktionary

- Rozkosz – kolonia w województwie lubelskim
- Rozkosz – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław.
- Rozkosz – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda.
- Rozkosz – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Komaje.
- Rozkosz – pałac Krasińskich i park na warszawskim Ursynowie
- rozkosz, przyjemność – rodzaj doznania

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Teofil wcielając się w Byronowskiego Kaina, którego czytał w tym roku, z melancholijną rozkoszą przeżywał na nowo żeglugę smutnego Adamity po oceanach niebieskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkoszować się, rozkoszować

przym. rozkoszny

przysł. rozkosznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) ekstaza, uniesienie, błogostan

Wiktionary

# rozkoszniaczek

zdrobnienie od: rozkoszniak

SJP.pl

#### Patrz:

rozkoszniaczek

# rozkoszniaczka

zdrobnienie od: rozkoszniak

SJP.pl

#### Patrz:

rozkoszniaczek

# rozkoszniak

ironicznie: osoba starająca się przypodobać otoczeniu; przyjemniaczek, lizus, grzeczniś

SJP.pl

# rozkosznie

przysłówek

(1.1) w sposób rozkoszny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkosz ż.

przym. rozkoszny

czas. rozkoszować się, rozkoszować

Wiktionary

# rozkoszniej

stopień wyższy od przysłówka: rozkosznie

SJP.pl

# rozkoszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozkoszny

SJP.pl

# rozkosznik

dawniej: rozpustnik, lubieżnik, sybaryta; rozkoszniś

SJP.pl

# rozkoszniś

dawniej: rozpustnik, lubieżnik, sybaryta; rozkosznik

SJP.pl

# rozkoszny

sprawiający rozkosz; bardzo przyjemny dla zmysłów

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) bardzo przyjemny dla zmysłów, sprawiający rozkosz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na stół, ku ogólnej radości, wjechała, poprzedzana falą rozkosznego aromatu, micha wieprzowiny duszonej z rodzynkami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkosz ż.

czas. rozkoszować, rozkoszować się ndk.

przysł. rozkosznie

Wiktionary

# rozkoszować

czasownik niedokonany (dk. brak)

(1.1) sprawiać komuś dużą przyjemność

czasownik zwrotny niedokonany rozkoszować się (dk. brak)

(2.1) odczuwać dużą przyjemność, doznawać rozkoszy z jakiego powodu

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Rozkoszować się smakiem wina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔskɔˈʃɔvat͡ɕ, AS: roskošovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkosz m., nierozkoszowanie n., rozkoszowanie n.

przym. rozkoszny

przysł. rozkosznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) delektować się

Wiktionary

# rozkoszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkoszować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔskɔʃɔˈvãɲɛ, AS: roskošovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkoszować, rozkoszować się

Wiktionary

# rożkowanie

Wikipedia

# rożkowiec

rożkowiec strąkowy - zimozielone drzewo z rodziny bobowatych, występujące dziko i w uprawie w regionie śródziemnomorskim; szarańczyn strąkowy, karob, drzewo karobowe

SJP.pl

# rożkowy

→ rożek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cechy rożka

Wiktionary

#### Patrz:

rożek

#### Powiązane:

rzecz. rożek mrz., różek mrz.

Wiktionary

# rozkołys

1. rozkołysanie, ruch kołyszący, wahadłowy
2. samowzbudzone poprzeczne kołysanie statku, wywołane działaniem sił aerodynamicznych oraz spotęgowane występującymi równolegle rytmicznymi zjawiskami hydrodynamicznymi; rolling

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mar. żegl. rozkołysanie, rozhuśtanie, ruch kołyszący, wahadłowy

Wiktionary

Martwa fala (rozkołys) – długa, łagodna, powoli gasnąca fala posztormowa, powstała wskutek długotrwałego działania wiatru z jednego kierunku. Występuje tylko na dostatecznie rozległych obszarach wodnych. Może być również wywołana trzęsieniem ziemi (dna), wybuchem podwodnego wulkanu lub podwodnej bomby atomowej. Termin ten odnosi się jednak głównie do zjawisk pogodowych, gdy stan morza jest wyższy od siły wiatru.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈkɔwɨs, AS: roskou̯ys

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkołysać dk.

rzecz. kołyska ż., kołysanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) martwa fala

Wiktionary

# rozkołysać

wprawić coś w silny ruch kołyszący, wahadłowy

SJP.pl

# rozkołysanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkołysać.

Wiktionary

# rozkraczny

rzadko: z rozstawionymi nogami; rozkroczny

SJP.pl

# rozkradanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkradać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkradzenie n., porozkradanie n.

czas. rozkradać ndk., rozkraść dk.

Wiktionary

# rozkraść

rozgrabić doszczętnie jakieś mienie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozkradać)

(1.1) o nieokreślonej liczbie osób bez zgody i wiedzy właściciela przywłaszczać sobie kolejne części danego zasobu, w końcu wyczerpując go w całości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z Łodzi zniknęły rowery publiczne. Operator tłumaczy, że je rozkradli i potrzebne są dodatkowe zabezpieczenia.

(1.1) Kościół został zdewastowany, a jego wyposażenie rozkradziono.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kraść, okraść, wkraść się, zakraść się, ukraść, skraść

rzecz. rozkradanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozdrapać

Wiktionary

# rozkręcacz

potocznie:
1. osoba lub rzecz powodująca, że coś zaczyna nabierać tempa lub intensywności;
2. osoba rozkładająca na części coś połączonego śrubami

SJP.pl

# rozkręcająco

potocznie: tak, że coś zaczyna nabierać tempa lub intensywności

SJP.pl

# rozkręcalność

cecha czegoś dającego się rozkręcić

SJP.pl

# rozkręcalny

dający się rozkręcić

SJP.pl

# rozkręcany

zbudowany w taki sposób, że jego elementy można rozkręcić

SJP.pl

# rozkroić

krojąc podzielić na części, na kawałki, oddzielić od siebie

SJP.pl

# rozkrój

sposób krojenia materiału na części w taki sposób, aby było jak najmniej odpadów

SJP.pl

# rozkrok

postawa człowieka stojącego z szeroko rozstawionymi na boki nogami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szeroko rozstawione nogi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔskrɔk, AS: roskrok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. krok m., kroczek m., kroczenie n., rozkraczanie n., rozkroczenie n., wykrok m.

czas. kroczyć ndk., rozkraczać ndk., rozkroczyć dk.

przym. kroczny, rozkroczny

przysł. krocznie, rozkrocznie

Wiktionary

# rozkrusz

drobny materiał odpadowy powstały podczas przerabiania różnego rodzaju przedmiotów

SJP.pl

# rozkruszalność

cecha czegoś dającego się rozkruszyć

SJP.pl

# rozkruszalny

dający się rozkruszać

SJP.pl

# rozkruszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkruszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierozkruszanie n.

czas. rozkruszać ndk.

Wiktionary

# rozkruszek

drobny pajęczak, groźny szkodnik w przechowalniach i magazynach

SJP.pl

# rozkryć

rozkryć się - zrzucić z siebie kołdrę, pierzynę itp.

SJP.pl

# rozkrzewianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkrzewiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkrzewiać ndk.

rzecz. krzew mrz.

Wiktionary

# rozkrzyczany

przymiotnik

(1.1) wydający głośne okrzyki

Wiktionary

# rozkrzykiwać

1. krzycząc, rozgłaszać coś;
2. rozkrzykiwać się -
a) zaczynać mocno krzyczeć;
b) zaczynać głośno płakać

SJP.pl

# rozkuć

1. rozbić okowy; uwolnić kogoś z kajdanek, łańcuchów;
2. rozklepać, rozpłaszczyć coś przez kucie;
3. uderzając mocno, rozbić coś twardego, krusząc na mniejsze części

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rozkuwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkuwanie n., rozkucie n.

czas. rozkuwać ndk.

Wiktionary

# rozkudłaczać

rzadko: rozczochrywać; rozkudływać

SJP.pl

# rozkudływać

doprowadzać włosy do nieładu; rozczochrywać

SJP.pl

# rozkulać

1. wyprostowywać coś skulonego, skurczonego; rozchylać;
2. rozkulać się - wyprostowywać się po wcześniejszym skuleniu

SJP.pl

# rozkupić

o wielu osobach: całkowicie coś wykupić

SJP.pl

# rozkurcz

rozkurczenie (się) czegoś, głównie mięśni

SJP.pl

# rozkurczowy

przymiotnik

(1.1) med. powodujący rozkurcz, zwykle mięśni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔskurˈt͡ʃɔvɨ, AS: roskurčovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. rozkurczowo

rzecz. rozkurcz

Wiktionary

# rozkurwiać

wulgarnie: rozwalać, niszczyć; rozjebywać, rozpierdalać

SJP.pl

# rozkurwić

wulgarnie:
1. rozwalić, zniszczyć; rozjebać, rozpierdolić;
2. rozkurwić się - zacząć odbywać przygodne stosunki seksualne, stać się prostytutką; skurwić się

SJP.pl

# rozkurz

ubytek jakiegoś surowca wskutek rozpylania się go w procesie przerabiania

SJP.pl

# rozkurzać

1. rozpraszać w powietrzu substancję gazową lub sypką;
2. przenośnie: roztrwaniać coś bezpowrotnie

SJP.pl

# rozkurzyć

1. rozproszyć w powietrzu substancję gazową lub sypką;
2. przenośnie: roztrwonić coś bezpowrotnie

SJP.pl

# rozkutać

gwarowo: rozwinąć

SJP.pl

# rozkuwać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zdejmować koniowi podkowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkuwanie n.

czas. rozkuć

Wiktionary

# rozkuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkuwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkuć, rozkuwać ndk.

Wiktionary

# rozkułaczać

w państwach komunistycznych: prowadzić działania, wymierzone w średniozamożnych i bogatych chłopów

SJP.pl

# rozkwiczać

rzadko o zwierzętach: rozkwiczać się - zaczynać mocno i długo kwiczeć

SJP.pl

# rozkwit

1. rozwijanie się pączka w kwiat
2. przenośnie o pełni rozwoju czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. rozwijanie się pączka w kwiat

(1.2) przen. pełnia rozwoju czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔskfʲit, AS: roskfʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokwitanie n., przekwitanie n., zakwitanie n., kwitnięcie n., kwiat

czas. kwitnąć, rozkwitać, rozkwitnąć, zakwitać, zakwitnąć, przekwitać, przekwitnąć

przysł. kwitnąco

Wiktionary

# rozkwitać

czasownik

(1.1) bot. rozwijać się z pąka w kwiat

(1.2) okrywać się kwiatami

(1.3) przen. osiągać pełnię rozwoju, świetności

(1.4) przen. stawać się widocznym, nabierać intensywności

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈkfʲitat͡ɕ, AS: roskfʹitać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkwit m., rozkwitanie n., kwitnienie n., kwiat m., kwiatuszek m., wykwit m., kwietnik m.

czas. kwitnąć, zakwitać, pokwitać, rozkwitnąć

przym. kwietny, ukwiecony

Wiktionary

# rozkwitalski

nazwisko

SJP.pl

# rozkwitanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkwitać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiat m., kwiecie n., kwietnik mrz./mzw.

czas. rozkwitać, rozkwitnąć

Wiktionary

# rozkwitnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozkwitać)

(1.1) dokonany od|rozkwitać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈkfʲitnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: roskfʹitnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkwitnięcie n., rozkwitnienie n., rozkwitanie n., rozkwit mrz., kwiat m., kwietnik m.

czas. rozkwitać ndk., kwitnąć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zakwitnąć

Wiktionary

# rozkład

1. porządek, według którego coś się dzieje;
2. sposób ułożenia, rozmieszczenie, rozplanowanie czegoś;
3. proces rozpadania się substancji organicznej, zwykle na skutek działania bakterii;
4. przenośnie: upadek, rozprzężenie;
5. podział cząsteczki substancji na mniejsze fragmenty; rozpad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) plan czynności następujących w jakimś określonym porządku czasu

(1.2) tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1)

(1.3) chem. proces lub wynik gnicia

(1.4) sposób podziału na elementy składowe

(1.5) mat. przedstawienie liczby w postaci iloczynu liczb pierwszych

(1.6) stat. określenie prawdopodobieństw przyjmowania określonych wartości przez zmienną losową;

Wiktionary

- rozkład gnilny (też butwienie – rozkład szczątków roślinnych)
- reakcja rozkładu (chemia)
- rozkład jazdy
- rozkład liczby na czynniki pierwsze
- rozkład macierzy
- rozkładu energii (adsorpcji)
- rozkład Boltzmanna
- rozkład Fermiego-Diraca
- rozkład Maxwella-Boltzmanna
- rozkład zmiennej losowej (rozkład prawdopodobieństwa, rozkład cechy statystycznej)
  - rozkład brzegowy
  - rozkład empiryczny
  - rozkład warunkowy
  - rozkład beta
  - rozkład Cauchy’ego (rozkład Lorentza)
  - rozkład chi
  - rozkład chi kwadrat
  - rozkład dwumianowy (rozkład Bernoulliego)
  - rozkład gamma
  - rozkład geometryczny
  - rozkład Gumbela (rozkład Fishera-Tippetta)
  - rozkład hipergeometryczny
  - rozkład jednostajny (rozkład prostokątny)
  - rozkład trójkątny
  - rozkład prawdopodobieństwa
  - rozkład Studenta
  - rozkład Benforda
  - rozkład Maxwella
  - rozkład Pascala
  - rozkład Poissona
  - rozkład dwumianowy
  - rozkład beta
  - rozkład normalny (rozkład Gaussa)
    - wielowymiarowy rozkład normalny

    Wikipedia

    #### Przykłady

    (1.1) W nowym rozkładzie pociąg z 7:17 przesunięto na 7:07.

    (1.2) Rozkład jazdy na przystanku ktoś zamazał czarnym flamastrem.

    (1.3) Smród rozkładu był wyczuwalny już dziesięć metrów od truchła.

    Wiktionary

    #### Wymowa:

    IPA: ˈrɔskwat, AS: rosku̯at

    Wiktionary

    #### Powiązane:

    rzecz. rozkładanka ż., rozkładówka ż.

    czas. rozkładać ndk.

    przym. rozkładany, rozkładowy

    Wiktionary

    #### Synonimy:

    (1.1) harmonogram, plan, program

    Wiktionary

# rozkładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozłożyć)

(1.1) kłaść zbiór jakichś rzeczy na większej przestrzeni

(1.2) unosić kończyny na szerokość

(1.3) demontować urządzenie na szereg podzespołów i części

(1.4) rozstawiać jakąś rzecz będącą w formie kompaktowej do formy roboczej

(1.5) dzielić coś w czasie lub przestrzeni

(1.6) biol. powodować rozkład biologiczny

(1.7) chem. powodować rozpad chemiczny

(1.8) pot. być pozbawianym sił, np. przez chorobę

(1.9) pot. doprowadzać coś do złego stanu

(1.10) pot. wywołać zdziwienie

czasownik zwrotny niedokonany rozkładać się (dk. rozłożyć się)

(2.1) rozstawiać się, będąc w formie kompaktowej, do formy roboczej

(2.2) dzielić się w czasie lub przestrzeni; rozdzielać się

(2.3) o ramionach, skrzydłach wyciągać się na boki

(2.4) tracić zdolność prawidłowego działania

(2.5) biol. ulegać biodegradacji, procesowi rozkładu

(2.6) chem. ulegać rozkładowi na prostsze elementy

(2.7) pot. upadać całym ciałem na ziemię

(2.8) pot. kłaść się, wyciągać się, przyjmować wygodną pozycję

(2.9) pot. zaczynać chorować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pracownicy muszą codziennie rozkładać towar na nowo.

(1.2) Tenor rozkładał szeroko ręce podczas ostatniej arii.

(1.3) Kiedy to rozkładaliśmy, okazało się, że jest w o wiele gorszym stanie.

(1.4) Rozkładając parasolkę zorientowałem się, że już przestało padać.

(1.5) W miarę możliwości próbujemy znaleźć jakieś wyjście, często rozkładamy spłatę zadłużenia na raty.

(1.7) Przypuśćmy, że dysponujemy czynnikiem, który selektywnie rozkłada nadtlenek wodoru […]

(1.8) Ta choroba mnie rozkłada.

(2.2) Zatem przed włączeniem przyłożone na komórkę napięcie nie rozkłada się równo pomiędzy obydwa elementy.

(2.4) Ludzi ogarnia lęk, tkanka społeczna się rozkłada.

(2.6) Ługi […] zawierają średnio 1,5% cukrów podatnych na fermentację, z czego w procesie fermentacji rozkłada się ok. 70%.

(2.9) Chyba się rozkładam.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈkwadat͡ɕ, AS: rosku̯adać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkładanka ż., rozkład m., rozkładówka ż., kład m., rozkładanie n., rozłożenie n., kładzenie n., rozłogi nmos., nakładanie n., nałożenie n.

czas. rozłożyć dk., kłaść ndk., nakładać ndk., nałożyć dk.

przym. rozkładowy, rozkładówkowy, rozkładany, rozłożysty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rozpościerać, rozwierać

(1.3) demontować, rozmontowywać

(1.4) rozstawiać

(2.2) rozdzielać się

Wiktionary

# rozkładalny

dający się rozłożyć na części

SJP.pl

# rozkładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozkładać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔskwaˈdãɲɛ, AS: rosku̯adãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkładać

rzecz. rozkładanka ż.

Wiktionary

# rozkładanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książka z rozkładającymi się przestrzennie ilustracjami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkład m., rozkładanie n., kład m., kładzenie n., rozłożenie n., rozkładówka ż.

czas. rozkładać ndk., rozłożyć dk., kłaść ndk.

przym. rozkładowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książka 3D

Wiktionary

# rozkładany

taki, który można rozkładać

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: rozkładać

przymiotnik

(2.1) rozkładalny, mogący zostać rozłożonym

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Kupiliśmy rozkładaną kanapę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔskwaˈdãnɨ, AS: rosku̯adãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkład m., rozkładówka ż.

czas. rozkładać ndk., rozłożyć dk., składać ndk., złożyć dk.

przym. rozkładalny, rozłożysty

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) rozkładalny

Wiktionary

# rozkładówka

dwie sąsiadujące ze sobą strony książki, gazety lub czasopisma, zawierające zwykle większą ilustrację, mapę, tabelę itp.

SJP.pl

Rozkładówka – dwie środkowe strony publikacji poligraficznej w oprawie zeszytowej, czyli oprawie szytej przez środek grzbietu. W tym typie oprawy każda para stron widzących jest widoczna w całości, bez strat na klej i bez utrudnień widoczności wynikających z ugięcia kart w okolicy grzbietu, co jest wadą oprawy klejonej.

Wikipedia

# rozkłócać

1. mieszając, rozbijać lub mieszać z czymś; rozbełtywać;
2. dawniej: skłócać, poróżniać

SJP.pl

# rozkłócić

1. mieszając, rozbić lub zmieszać z czymś;
2. dawniej: skłócić, poróżnić

SJP.pl

# rozkłócony

1. mieszając, rozbić lub zmieszać z czymś;
2. dawniej: skłócić, poróżnić

SJP.pl

# rozlać

1. rozprowadzić ciecz na jakiejś powierzchni w sposób przypadkowy i niezamierzony, zazwyczaj na skutek nieuwagi;
2. podzielić daną ciecz na mniejsze porcje ulokowane w osobnych pojemnikach

SJP.pl

czasownik

(1.1) spowodować wydostanie się płynu poza naczynie

(1.2) wlać płyn do wielu naczyń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Woda mineralna została rozlana do dużych szklanek z reklamą piwa, kawę zaparzono w szklankach, ale tort orzechowy wyglądał zachęcająco.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozlew m., rozlewisko n., rozlewnia ż., rozlewarka ż., rozlewacz m., rozlewaczka ż., rozlewność ż., rozlewanie n., rozlanie n.

czas. olać, rozlewać ndk.

przym. rozlewny, rozlewczy, rozlewniczy

przysł. rozlewnie

Wiktionary

# rozlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozlać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozlew m., rozlewisko n., rozlewnia ż., rozlewarka ż., rozlewacz m., rozlewaczka ż., rozlewność ż., rozlewanie n.

czas. olać, rozlewać ndk., rozlać dk.

przym. rozlewny, rozlewczy, rozlewniczy

przysł. rozlewnie

Wiktionary

# rozlany

1. rozprowadzić ciecz na jakiejś powierzchni w sposób przypadkowy i niezamierzony, zazwyczaj na skutek nieuwagi;
2. podzielić daną ciecz na mniejsze porcje ulokowane w osobnych pojemnikach

SJP.pl

# rozlatany

1. drżący, rozdygotany;
2. chaotyczny, nieopanowany

SJP.pl

# rozlec

rozlec się -
1. wybrzmieć, zabrzmieć, dać się słyszeć na dużej przestrzeni;
2. zająć pewną przestrzeń; rozciągnąć się

SJP.pl

# rozlegać

rozlegać się - napełniać się hałasem, gwarem

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) rzad. napełniać hałasem, gwarem, hukiem

czasownik niedokonany zwrotny (dk. rozlec się)

(2.1) dawać się słyszeć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A gdy smutnym rozgłosem powietrze rozlega, / Jest to jęk nimfy, która za Narcyzem biega.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozlec się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) rozbrzmiewać

Wiktionary

# rozlegle

przysłówek

(1.1) w sposób rozległy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozległy

Wiktionary

# rozleglej

stopień wyższy od przysłówka: rozlegle

SJP.pl

# rozleglejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozległy

SJP.pl

# rozlegnąć

rozlegnąć się -
1. wybrzmieć, zabrzmieć, dać się słyszeć na dużej przestrzeni;
2. zająć pewną przestrzeń; rozciągnąć się

SJP.pl

# rozległość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co rozległe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozległy

Wiktionary

# rozległy

1. obejmujący duży obszar;
2. posiadający znaczny zakres, zasięg

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) obejmujący duży obszar

(1.2) posiadający znaczny zakres, zasięg

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lm. przesz. od: rozlegać (się)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ze szczytu Śnieżnika rozciąga się rozległy widok na czeskie i polskie Sudety.

(1.2) Joanno, imponuje mi twoja rozległa wiedza humanistyczna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈlɛɡwɨ, AS: rozlegu̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozległość ż., rozleganie n., rozlegnięcie n.

czas. rozlegać się ndk., rozlec się dk., leżeć ndk., legnąć dk.

przysł. rozlegle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obszerny, przestronny, szeroki, obfity, ogromny, okazały

(1.2) obszerny, wszechstronny

Wiktionary

# rozleniać

dawniej: rozleniwiać

SJP.pl

# rozleniwiający

→ rozleniwiać

SJP.pl

#### Patrz:

rozleniwiać

# rozleniwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozleniwiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozleniwienie n.

czas. rozleniwiać ndk.

Wiktionary

# rozlepiać

przyklejając, umieszczać coś w wielu miejscach

SJP.pl

# rozlepić

przyklejając, umieścić coś w wielu miejscach

SJP.pl

# rozlew

1. rozlewanie płynów, np. do naczyń;
2. obszar zalany wodą; rozlewisko;
3. dawniej: potop, powódź

SJP.pl

# rozlewać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozlać)

(1.1) powodować wydostanie się cieczy poza naczynie

(1.2) lejąc, napełniać kilka naczyń

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. rozlać)

(2.1) o cieczy: wydostawać się poza naczynie

(2.2) o zbiorniku wodnym: występować z brzegów

(2.3) przen. obejmować swoim zasięgiem

czasownik zwrotny niedokonany rozlewać się (dk. rozlać się)

(3.1) lejąc się, rozpływać się po jakiejś powierzchni

(3.2) o zbiorniku wodnym:: występować z brzegów

(3.3) przen. obejmować swoim zasięgiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W budynku studni pracuje z cichym szmerem elektryczny motor, pompy ciągną wodę i rozlewają ją do kamiennego koryta, skąd ścieka do rowów, rozprowadzających ją dalej.

(2.2) Potężna rzeka szeroko rozlewała swe błękitne wody wśród szarych, groźnie spiętrzonych skał.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lanie n., rozlew m., rozlewisko n., rozlewnia ż., rozlewarka ż., rozlewacz m., rozlewaczka ż., rozlewność ż., rozlewanie n., rozlanie n.

czas. olać, rozlać dk.

przym. rozlewny, rozlewczy, rozlewniczy

przysł. rozlewnie

Wiktionary

# rozlewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozlewać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozlew m., rozlewisko n., rozlewnia ż., rozlewarka ż., rozlewacz m., rozlewaczka ż., rozlewność ż., rozlanie n.

czas. olać, rozlewać ndk., rozlać dk.

przym. rozlewny, rozlewczy, rozlewniczy

przysł. rozlewnie

Wiktionary

# rozlewczy

służący do rozlewania czegoś; rozlewniczy

SJP.pl

# rozlewisko

miejsce rozlewu wód, teren nisko położony, naturalnie zalany wodami z wiosennych roztopów lub długotrwałych opadów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. miejsce zalane wodą; także: naturalny zbiornik wody pozostały po powodzi;

Wiktionary

Rozlewisko – teren bagnisty i zwykle położony przy rzekach i jeziorach. Po zimie, kiedy topnieją lody i śnieg, podnosi się stan wody tworząc rozlewiska wodne, które miejscami przekształcają się w bagna lub oczka wodne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiliśmy działkę rekreacyjną położoną na skarpie nad pięknym rozlewiskiem Brdy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzlɛˈvʲiskɔ, AS: rozlevʹisko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozlew m., rozlewnia ż., rozlewarka ż., rozlewacz m., rozlewaczka ż., rozlewność ż., rozlewanie n., rozlanie n.

czas. olać, rozlewać ndk., rozlać dk.

przym. rozlewny, rozlewczy, rozlewniczy

przysł. rozlewnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozlew

Wiktionary

# rozlewisty

rzadko: szeroko rozlany; rozlewny

SJP.pl

# rozlewnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) część zakładu produkcyjnego, w której produkowane płyny rozlewane są do pojemników;

Wiktionary

Rozlewnia – miejsce, gdzie prowadzi się pakowanie produktów płynnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Janina znalazła robotę w rozlewni wody sodowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozlanie n., rozlewanie n., rozlewisko n.

czas. olać, rozlać dk., rozlewać ndk.

Wiktionary

# rozlewniczy

służący do rozlewania czegoś; rozlewczy

SJP.pl

# rozlewniej

stopień wyższy od przysłówka: rozlewnie

SJP.pl

# rozlewniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozlewny

SJP.pl

# rozlewowy

→ rozlew

SJP.pl

#### Patrz:

rozlew

# rozleżeć

dawniej: rozleżeć się - przywyknąć do ciągłego leżenia, próżnowania

SJP.pl

# rozliczać

załatwiać z kimś sprawy finansowe

SJP.pl

# rozliczalność

cecha czegoś dającego się rozliczyć

SJP.pl

Rozliczalność (ang. accountability) – właściwość systemu pozwalająca przypisać określone działanie w systemie do osoby fizycznej lub procesu oraz umiejscowić je w czasie.

Stanowi jedną z podstawowych funkcji bezpieczeństwa zapewniającą, że określone działanie dowolnego podmiotu może być jednoznacznie przypisane temu podmiotowi.

Wikipedia

# rozliczalny

dający się rozliczyć

SJP.pl

# rozliczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozliczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozliczenie n., rozliczalność ż., rozliczeniowiec m.

czas. rozliczyć się, rozliczać ndk., rozliczyć dk.

przym. rozliczeniowy, rozliczalny

Wiktionary

# rozliczenie

załatwić z kimś sprawy finansowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) finans. uregulowanie wzajemnych zobowiązań między stronami umowy

(1.2) ustalenie kwoty należności

(1.3) pociągnięcie do odpowiedzialności za przewiny, zbrodnie

(1.4) dokonanie podsumowania czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozliczanie n.

czas. rozliczyć się, policzyć, rozliczać ndk., rozliczyć dk.

przym. rozliczeniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozrachunek

(1.2) obliczenie, obrachunek

Wiktionary

# rozliczeniowiec

osoba wykonująca rozliczenia w jakimś przedsiębiorstwie

SJP.pl

# rozliczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozliczny

SJP.pl

# rozliczny

różnorodny, wieloraki, liczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. liczny, który występuje w dużej liczbie i w wielu formach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) koordynował działalność rozlicznych komunistycznych służb specjalnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈlʲit͡ʃnɨ, AS: rozlʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. liczny

przysł. licznie

Wiktionary

# rozliczyć

załatwić z kimś sprawy finansowe

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rozliczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozliczanie n., rozliczenie n.

czas. policzyć, liczyć

Wiktionary

# rozliczytość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. rozmaitość

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzlʲiˈt͡ʃɨtɔɕt͡ɕ, AS: rozlʹičytość

Wiktionary

# rozlot

1. oddalenie się od siebie nawzajem i w różne strony wielu ptaków lub owadów; rozlecenie się;
2. rozpierzchnięcie się, rozproszenie się czegoś

SJP.pl

# rozlśnić

rozelśnić;
1. spowodować blask, rozjaśnić, rozświetlić;
2. rozlśnić się - stać się błyszczącym, nabrać blasku

SJP.pl

# rozlśniony

rozelśnić;
1. spowodować blask, rozjaśnić, rozświetlić;
2. rozlśnić się - stać się błyszczącym, nabrać blasku

SJP.pl

# rozlutownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. narzędzie służące do rozłączania elementów lutowanych, czyli rozlutowywania;

Wiktionary

Rozlutownica – narzędzie służące do rozłączania elementów lutowanych, czyli rozlutowywania, przeciwieństwo lutownicy.

Typowa rozlutownica ma formę pistoletu z wbudowaną pompką ssąco-tłoczącą (w rozbudowanych konstrukcjach jest ona zwykle zasilania silniczkiem elektrycznym, a jej kształt i wielkość jest podobny do lutownicy transformatorowej). Kolba rozlutownicy zawiera element grzejny i rurkę umożliwiającą odsysanie roztopionego lutu. W tylnej części znajduje się także zbiorniczek na odessany lut.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Typowa rozlutownica ma formę pistoletu z wbudowaną pompką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzlutɔvʲˈɲit͡sa, AS: rozlutovʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozlutowywać ndk., rozlutować dk.

Wiktionary

# rozluźniać

czynić coś luźnym, mniej spoistym, mniej zwartym

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozluźnić)

(1.1) niedokonany od|rozluźnić.

czasownik zwrotny niedokonany rozluźniać się (dk. rozluźnić się)

(2.1) niedokonany od|rozluźnić się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozluźnienie n.

przysł. luzem

przym. luźny

Wiktionary

# rozluźniający

czynić coś luźnym, mniej spoistym, mniej zwartym

SJP.pl

# rozluźnić

uczynić coś luźnym, mniej spoistym, mniej zwartym

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozluźniać)

(1.1) uczynić luźnym

(1.2) przen. uczynić mniej spiętym, gęstym lub tłocznym

(1.3) przen. uczynić swobodniejszym, mniej rygorystycznym

(1.4) przen. osłabić więzy, relacje, powiązania

czasownik zwrotny dokonany rozluźnić się (ndk. rozluźniać się)

(2.1) stać się luźnym

(2.2) przen. stać się mniej spiętym, gęstym lub tłocznym

(2.3) przen. stać się swobodniejszym, mniej rygorystycznym

(2.4) przen. stracić na sile, intensywności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po kilku łykach rozluźnił krawat, odpiął guzik przy kołnierzyku koszuli.

(1.2) Jeśli technologia rozluźni tłok, to świetnie. Jednak jeśli nie zmniejszy tłoku, tylko zwiększy liczbę naraz mogących żyć ludzi, to w najlepszym wypadku sytuacja nie zmieni się dla tej konkretnej jednostki.

(1.3) Po trzecie, dojście do władzy Edwarda Gierka pozującego na Europejczyka, technokratę o szerokich horyzontach, rozluźniło nieco cenzurę i przynajmniej przez pewien czas wolno było odrobinę więcej.

(2.3) Owszem, czuję presję, ale i tak jest ona niczym w porównaniu ze stresem, jaki przeżywałem w Atlancie. Po powrocie ze złotem olimpijskim rozluźniłem się. W Paryżu byłem nawet na wielkim luzie.

(2.4) Powoli pozytywny biegun muzyki zaczął coraz bardziej przyciągać współczucie i tak rozluźniła się ostatnia więź z rodziną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈluʑɲit͡ɕ, AS: rozluźńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozluźnienie n.

przysł. luzem

przym. luźny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) zrelaksować

(2.3) zrelaksować się

Wiktionary

# rozluźnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozluźnić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzluʑˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: rozluźńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozluźnić, rozluźniać

rzecz. rozluźnianie n.

przysł. luzem

przym. luźny

Wiktionary

# rozluźniony

uczynić coś luźnym, mniej spoistym, mniej zwartym

SJP.pl

# rozm.

skrót od: rozmawiał, rozmowa

SJP.pl

# rozmach

1. siła, dynamika, z jaką zostaje wykonany jakiś ruch; impet, zamach;
2. ruch wykonany zamaszyście, energicznie;
3. dynamika, prężność cechujące kogoś, jakieś działanie lub czyjeś dzieła; rzutkość, śmiałość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zamaszysty ruch

(1.2) dynamika w działaniu, polot w dziełach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wziął rozmach i rzucił.

(1.2) Odwach zbudowano z rozmachem: był to wysoki, ceglany budynek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzmax, AS: rozmaχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmachiwanie n.

czas. rozmachiwać, machać

przym. rozmachliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) energia, prężność, dynamika

Wiktionary

# rozmachnięty

taki, który się rozmachnął

SJP.pl

# rozmagnesować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozmagnesowywać)

(1.1) sprawić, że coś przestało wytwarzać wokół siebie pole magnetyczne

czasownik zwrotny dokonany rozmagnesować się (ndk. rozmagnesowywać się)

(2.1) przestać wytwarzać wokół siebie pole magnetyczne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Karta powinna być przechowywana z dala od telefonów komórkowych, telewizorów i innych urządzeń, które mogą ją rozmagnesować.

(2.1) No i cóż: kasety się już zapewne rozmagnesowały, płyty CD pewnie niebawem nie będą się dawały odtwarzać, a winyle — czekają grzecznie w piwnicy na amnestię.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmagnesowywać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odmagnesować

(2.1) odmagnesować się

Wiktionary

# rozmagnesowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozmagnesować)

(1.1) sprawiać, że coś przestaje wytwarzać wokół siebie pole magnetyczne

czasownik zwrotny niedokonany rozmagnesowywać się (dk. rozmagnesować się)

(2.1) przestawać wytwarzać wokół siebie pole magnetyczne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najbardziej szkodliwa jest wilgoć dla kaset magnetofonowych, wideo i innych. Woda łatwo się do nich dostaje, rozmagnesowuje i skleja taśmę, uszkadza wewnętrzne elementy mechaniczne.

(2.1) Taśma magnetyczna? Zacznie się rozmagnesowywać w ciągu trzydziestu do pięćdziesięciu lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmagnesować dk.

rzecz. rozmagnesowywanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odmagnesowywać

(2.1) odmagnesowywać się

Wiktionary

# rozmagnesowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozmagnesowywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierozmagnesowywanie n.

czas. rozmagnesowywać ndk.

Wiktionary

# rozmagnetyzować

dawniej: rozmagnesować

SJP.pl

# rozmagnetyzowywać

dawniej: rozmagnesowywać

SJP.pl

# rozmaicie

przysłówek

(1.1) w sposób rozmaity

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmaitość ż.

przym. rozmaity

Wiktionary

# rozmaiciej

stopień wyższy od przysłówka: rozmaicie

SJP.pl

# rozmaitość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co rozmaite, odznaczające się wielością

(1.2) geom. wielowymiarowe uogólnienie pojęć krzywej i powierzchni

Wiktionary

Rozmaitość n-wymiarowa – uogólnienie pojęcia krzywej na więcej wymiarów. Zbiór punktów, wyposażony w geometrię, która ma lokalnie własności geometrii znanej z przestrzeni rzeczywistej n-wymiarowej (przestrzeni euklidesowej). Wyposażenie w geometrię jest kluczowe – oznacza bowiem, że podane zostały wzory na obliczanie odległości między punktami, kątów między prostymi, pól powierzchni itp., przy czym lokalnie odległości między punktami są dane wzorami takimi jak w przestrzeni euklidesowej itd. Rozmaitość jest więc lokalnie identyczna z przestrzenią euklidesową. Lokalność zdefiniowana precyzyjnie oznacza, że każdy punkt rozmaitości ma otoczenie, nawet niewielkiego rozmiaru, które jest homeomorficzne z przestrzenią euklidesową \mathbb {R} ^{n}. Gdy rozmaitość przestaje być „płaska” – dla punktów rozmaitości bardziej od siebie odległych – to odległości są obliczane wzorami ogólniejszymi.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. urozmaicenie n.

czas. urozmaicić dk.

przym. rozmaity

przysł. rozmaicie

Wiktionary

# rozmaitości

książkowo: różne rzeczy, sprawy, wiadomości

SJP.pl

# rozmaitszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozmaity

SJP.pl

# rozmaity

różnorodny, niejednakowy, różny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się różnorodnością swoich cech, np. kształtów, kolorów, typów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Afrykanin miał na sprzedaż wiele rozmaitych strojów ze swojego kraju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzmaˈjitɨ, AS: rozmai ̯ity

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmaitość ż.

przysł. rozmaicie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) różnorodny, różny

Wiktionary

# rozmajaczać

dawniej:
1. zarysowywać się niewyraźnie;
2. rozmajaczać się:
a) zaczynać majaczyć;
b) ukazywać się jako majaki

SJP.pl

# rozmakać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. rozmoknąć)

(1.1) stawać się miękkim przez nasiąkanie wodą

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozmokły

Wiktionary

# rozmamany

rozmamłany

SJP.pl

# rozmamrany

rozmamłany

SJP.pl

# rozmamłać

rozmemłać; potocznie:
1. porozpinać, powywlekać odzież;
2. pognieść, wymiąć coś;
3. pozostawić coś w nieładzie, rozgardiaszu;
4. rozmamłać się:
a) stracić energię i wigor; oklapnąć;
b) doprowadzić odzież na sobie do nieładu, porozpinać się

SJP.pl

# rozmamłany

rozmemłany; potocznie:
1. ubrany niedbale, niekompletnie;
2. niezapięty, porozpinany;
3. pognieciony, zmięty;
4. zostawiony w nieładzie;
5. pozbawiony energii;
6. bez wyrazu, szary, nudny

SJP.pl

# rozmarasić

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. góry. rozmazać, rozsmarować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak go auta trzepło, że się go rozmarasiło na drodze.

Wiktionary

# rozmaryn

krzew śródziemnomorski uprawiany jako roślina ozdobna lub przyprawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rosmarinus|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

(1.2) bot. roślina z jednego z gatunków rodzaju rozmaryn (1.1)

(1.3) kulin. przyprawa uzyskana ze świeżych lub wysuszonych liści rozmarynu (1.2)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Rozmaryn uprawiany jest ze względu na dużą zawartość olejków eterycznych.

(1.3) Dodaj rozmarynu do makaronu, będzie lepiej smakował.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈmarɨ̃n, AS: rozmarỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmarynowiec m., Rozmarynów m.

:: zdrobn. rozmarynek m.

przym. rozmarynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) stpol. bagno borowe

Wiktionary

# rozmarynek

roślina z rodziny wrzosowatych; chamedafne

SJP.pl

# rozmarynowiec

eurazjatycki krzew ozdobny; rokitnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. rokitnik.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Owoce rozmarynowca są bogate w witaminę C.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzmarɨ̃ˈnɔvʲjɛt͡s, AS: rozmarỹnovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmaryn m.

przym. rozmarynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rokitnik

Wiktionary

# rozmarynowski

nazwisko

SJP.pl

# rozmarzać

[czytaj: rozmar-zać] tajać, roztapiać się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. rozmarznąć)

(1.1) niedokonany od|rozmarznąć.

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozmarzyć)

(2.1) niedokonany od|rozmarzyć.

czasownik zwrotny niedokonany rozmarzać się (dk. rozmarzyć się)

(3.1) niedokonany od|rozmarzyć się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tatrzańskie stawy rozmarzają, wchodzenie na ich taflę grozi wpadnięciem do wody.

(3.1) Czekałem cierpliwie sił i rozmarzałem się cudami, jakie czekały na mnie tam — za ścianami hotelu w polach i gajach Sorrenta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈmarzat͡ɕ, AS: rozmarzać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. marzyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mięknąć, odmarzać, rozmrażać się, rozpływać się, rozpuszczać się, roztapiać się, stapiać się, tajać, topić się, topnieć

(2.1) oczarowywać, rozanielać, upajać, urzekać, zachwycać

(3.1) fantazjować, imaginować, marzyć, roić, zmyślać; budować coś na piasku, budować zamki na lodzie, bujać w obłokach, chodzić z głową w chmurach, oddawać się marzeniom, puszczać wodze fantazji, snuć marzenia, stawiać zamki na lodzie, śnić na jawie

Wiktionary

# rozmarzenie

1. pobudzić kogoś do marzeń, wprawić w stan marzenia;
2. rozmarzyć się - zacząć marzyć, dać się ponieść wyobraźni

SJP.pl

# rozmarznąć

[czytaj: rozmar-znąć] przestać być zmarzniętym lub zamrożonym; odtajać, roztajać, rozmrozić się, roztopić się

SJP.pl

# rozmarznięty

[czytaj: rozmar-znięty] taki, który rozmarznął (rozmarzł); rozmarzły, rozmarźnięty

SJP.pl

# rozmarzony

przymiotnik

(1.1) taki, który się rozmarzył, świadczący o rozmarzeniu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. marzenie n., rozmarzenie n.

czas. marzyć, rozmarzyć dk.

Wiktionary

# rozmarzyć

1. pobudzić kogoś do marzeń, wprawić w stan marzenia;
2. rozmarzyć się - zacząć marzyć, dać się ponieść wyobraźni

SJP.pl

# rozmarzły

[czytaj: rozmar-zły] taki, który rozmarzł (rozmarznął); rozmarznięty, rozmarźnięty

SJP.pl

# rozmaślać

1. zamieniać na masło;
2. potocznie: rozgniatać coś, robić z czegoś paćkę; rozpaćkać; rozpaćkiwać

SJP.pl

# rozmaślić

1. zamienić na masło;
2. potocznie: rozgnieść coś, zrobić z czegoś paćkę; rozpaćkać

SJP.pl

# rozmawiać

czasownik

(1.1) wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bardzo często rozmawiam ze swoim przyjacielem przez telefon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈmavʲjät͡ɕ, AS: rozmavʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmowy nmos., rozmowność ż., mównica ż., rozmowa ż., rozmówca m., rozmówczyni ż., rozmawianie n., rozmówka ż., rozmówki ż. lm., rozmównica ż.

czas. rozmówić się, porozmawiać

przym. rozmowny, rozmówczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mówić, paktować, konwersować, dyskutować, prowadzić dialog / konwersacje / rozmowę, relacjonować, reg. śl. gwarzić., reg. śl. gwarzyć.

Wiktionary

# rozmawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozmawiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzmaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: rozmavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmawiać ndk.

rzecz. rozmówczyni ż., rozmowy nmos., rozmównica ż., rozmowa ż., rozmowność ż., rozmówca mos.

przym. rozmowny

Wiktionary

# rozmaz

kropla krwi lub wydzieliny określonego narządu, odpowiednio przygotowana i rozprowadzona na szkiełku podstawkowym w celu wykonania badania mikroskopowego; wymaz

SJP.pl

Rozmaz – rodzaj preparatu mikroskopowego, na którym kroplę krwi (rozmaz krwi), szpiku kostnego (mielogram), zawiesiny bakterii, bioptatu, itp. rozprowadza się (rozmazuje) na szkiełku podstawowym w celu wykonania badania mikroskopowego.

Wikipedia

# rozmazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozmazać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmazać dk.

Wiktionary

# rozmazowy

→ rozmaz, np. preparat rozmazowy

SJP.pl

# rozmazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozmazywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmazywać ndk.

Wiktionary

# rozmemłać

rozmamłać; potocznie:
1. porozpinać, powywlekać odzież;
2. pognieść, wymiąć coś;
3. pozostawić coś w nieładzie, rozgardiaszu;
4. rozmemłać się:
a) stracić energię i wigor; oklapnąć;
b) doprowadzić odzież na sobie do nieładu, porozpinać się

SJP.pl

# rozmemłany

rozmamłany; potocznie:
1. ubrany niedbale, niekompletnie;
2. niezapięty, porozpinany;
3. pognieciony, zmięty;
4. zostawiony w nieładzie;
5. pozbawiony energii;
6. bez wyrazu, szary, nudny

SJP.pl

# rozmiar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kerning i światło są ściśle powiązane z bieżącym rozmiarem czcionki.

(1.1) Sadzonki róży mają rozmiary od zwartych, miniaturowych róż, do pnącz osiągających 7 metrów wysokości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzmʲjar, AS: rozmʹi ̯ar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmiarówka ż., miara ż., miarka ż.

przym. rozmiarowy

czas. mierzyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wymiar, gabaryt, kaliber, miara

Wiktionary

# rozmiarek

nazwisko

SJP.pl

# rozmiarówka

1. wykaz rozmiarów produktów firmy odzieżowej lub obuwniczej;
2. rozpiętość rozmiarów określonego produktu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. tabela z oznaczeniami rozmiarów danej firmy odzieżowej lub producenta obuwia; także rozpiętość rozmiarów danego produktu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moim zdaniem rozmiarówka jest idealna, ja spokojnie mogę brać bez przymierzania. (z Internetu)

(1.1) Tylko u nas rozmiarówka damska przewiduje kobiety bez biustu, tylko u nas rozmiary powyżej 42 wiszą na zapleczu, dostępne na żądanie, żeby nie robić złego wrażenia na chudych klientkach. (z Internetu)

(1.1) Rajstopki mają zaniżoną rozmiarówkę, nieco zbiegają się również w praniu. (z Internetu)

(1.1) Pamiętaj, że każdy producent posiada własną rozmiarówkę i musisz stosować tylko i wyłącznie rozmiarówkę producenta, którego but chcesz kupić. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzmʲjaˈrufka, AS: rozmʹi ̯arufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmiar

przym. rozmiarowy

przysł. rozmiarowo

Wiktionary

# rozmiarowość

→ rozmiarowy

SJP.pl

#### Patrz:

rozmiarowy

# rozmiarowy

→ rozmiar

SJP.pl

#### Patrz:

rozmiar

# rozmiażdżać

kruszyć, tłuc coś na miazgę

SJP.pl

# rozmiażdżyć

pokruszyć, potłuc coś na miazgę

SJP.pl

# rozmiazg

rozmiazg kolweński - gatunek chrząszcza z rodziny rozmiazgowatych

SJP.pl

# rozmiazgowate

o cechach rozmiazgowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

# rozmiazgowaty

o cechach rozmiazgowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

# rozmiękać

czasownik

(1.1) stawać się miękkim, przesiąkając wilgocią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aby mydło szybko się nie zużyło i nie rozmiękało, kładźmy je na podstawce, przez którą spłynie nadmiar wody.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmiękanie n., rozmiękczanie n., rozmiękczenie n.

czas. rozmięknąć dk., rozmiękczać ndk., rozmiękczyć dk.

Wiktionary

# rozmiękczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozmiękczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierozmiękczanie n.

czas. rozmiękać, rozmiękczać ndk.

Wiktionary

# rozmielać

mieląc, rozcierać coś na proszek; umielać

SJP.pl

# rozmielić

mieląc, rozetrzeć; rozemleć

SJP.pl

# rozmienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozmieniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierozmienianie n.

czas. rozmieniać ndk.

Wiktionary

# rozmienić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozmieniać)

(1.1) wymienić pieniądze na banknoty lub monety na takie o mniejszych nominałach

czasownik zwrotny dokonany rozmienić się (ndk. rozmieniać się)

(2.1) dokonany od|rozmieniać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy ma pani rozmienić stówę po dysze?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmienienie n.

Wiktionary

# rozmienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozmienić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmienić

Wiktionary

# rozmieścić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rozmieszczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmieszczanie n., rozmieszczenie n.

czas. rozmieszczać ndk.

Wiktionary

# rozmiesić

rozrobić ciasto

SJP.pl

# rozmieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ulokowanie w różnych miejscach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmieszczanie n.

czas. rozmieścić dk., rozmieszczać ndk.

Wiktionary

# rozmijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozmijać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozminięcie n.

czas. rozmijać ndk., rozminąć dk.

Wiktionary

# rozmiksować

potocznie: rozdrobnić coś mikserem

SJP.pl

# rozminować

usunąć miny z terenu zaminowanego

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozminowywać)

(1.1) wojsk. oczyścić teren z min

czasownik zwrotny dokonany rozminować się (ndk. rozminowywać się)

(2.1) wojsk. samoistnie stać się oczyszczonym z min

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Batalion rozminował i oznaczył bród na Kłodnicy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mina ż., rozminowanie n.

czas. rozminowywać ndk.

Wiktionary

# rozminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozminować.

Wiktionary

Rozminowanie – w działaniach lądowych wykrywanie oraz po wykryciu, identyfikowanie, oznaczanie i neutralizowanie, niszczenie lub usuwanie min oraz innej amunicji wybuchowej, improwizowanych urządzeń wybuchowych i min-pułapek w określonym rejonie w celu umożliwienia kontynuowania działań wojskowych przy zredukowanym poziomie zagrożeń. Rozminowywanie rejonu działań wykonywane jest zazwyczaj przez formacje wojskowe. Może być przeprowadzane zdalnie (z odległości w celu uniemożliwienia zadziałania systemu odpalania urządzenia lub ograniczenia strat własnych), manualnie (poprzez ręczną neutralizację min) lub mechanicznie (poprzez użycie trałów przeciwminowych itp.).

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. rozminować dk.

Wiktionary

# rozminowywać

usuwać miny z terenu zaminowanego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozminować)

(1.1) wojsk. wykrywać i unieszkodliwiać miny wybuchowe

czasownik zwrotny niedokonany rozminowywać się (dk. rozminować się)

(2.1) wojsk. samoistnie stawać się oczyszczonym z min

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czuliśmy się zupełnie jak saperzy w filmie, rozminowujący bombę w ostatnich sekundach przed wybuchem – mówi bliski współpracownik Juszczenki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzmʲĩnɔˈvɨvat͡ɕ, AS: rozmʹĩnovyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozminowywanie n.

czas. minować ndk., rozminować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odminowywać

Wiktionary

# rozminowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozminowywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozminowywać ndk.

Wiktionary

# rozmiłowany

przymiotnik

(1.1) taki, który wykazuje zamiłowanie do czego, jest zwolennikiem, miłośnikiem czego

(1.2) daw. książk. taki, który się rozmiłował, rozkochał w kim; rozkochany; też: świadczący o czyimś rozkochaniu

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: rozmiłować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przepędzali większą część dnia na boisku, grając w siatkówkę z kapitanem i innymi przełożonymi, rozmiłowanymi w tym sporcie.

(1.1) — Żebyś pani wiedziała, z jak dostojnymi osobami będziesz odtąd przestawać, wymienię pani ich tytuły: to jest Andzia,] moja starsza córka, bardzo rozmiłowana w swoim fachu kwiaciarka, prawdziwa artystka w układaniu bukietów, [za które na wystawie ogrodniczej otrzymała medal.

(1.1) Rozmiłowany od dawna w Tatrach, był jednym z założycieli Towarzystwa Tatrzańskiego, które powstało w Zakopanem w r. 1873 [i członkiem Wydziału aż do śmierci w r. 1883.]

(1.1) Rozmiłowany w swojem sic. [swoim] powołaniu żołnierskiem sic. [żołnierskim], nie chciał się rozstać z mundurem i pałaszem [i dlatego to korzystał ze sposobności, która mu je zatrzymać dozwalała, chociaż w bezczynnem sic. [bezczynnym] próżniactwie, jak to mówił nieraz.]

(1.1) [Kiedy wówczas każdy, co sięgał po wyższe stopnie, co chciał nabyć znaczenia między swoimi, chętnie puszczał się do Włoch, Francyi sic. [Francji][,] i Niemiec, gdzie rad słuchał uczonych wykładów po akademiach, i za towarzystwem sławnych nauką mężów się ubiegał — pan Mikołaj,] rozmiłowany w ziemiańskim żywocie, ani na włos się za granicę nie[ ]wychylił, [raz tylko, jak biograf mówi, wyjechał w księstwo litewskie, i to nie na długo.]

(1.2) Odsuwając pończoszkę z kolana Pauliny i studiując rozmiłowanymi oczyma zwięzłą i szlachetną strukturę przegubu, ojciec mój mówił: — Jakże pełna uroku i jak szczęśliwa jest forma bytu, którą panie obrały.

(1.2) Mężczyzna uganiający się za kobietami, miłośnik romansów i cudzych żon, rozmiłowany we wszystkich niewiastach[,] nie był zdolny kochać żadnej poważnie i na długo [dłużej].

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zakochany

(1.2) rozkochany

Wiktionary

# rozmnażać

czasownik niedokonany

(1.1) powiększać liczbę, ilość czegoś

(1.2) powodować rodzenie się kogoś, czegoś

czasownik zwrotny niedokonany rozmnażać się

(2.1) powiększać liczbę osobników swojego gatunku, mieć potomstwo na świat

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Nierzadko odpowiedni domek dla ptaków to jedyne, czego brakuje, aby w ogrodzie mógł się rozmnażać cały szereg gatunków.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mnogi

rzecz. mnożenie n., rozmnażanie n.

Wiktionary

# rozmnażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozmnażać.

Wiktionary

Rozmnażanie, reprodukcja, prokreacja – właściwy wszystkim organizmom proces życiowy polegający na wytwarzaniu potomstwa przez organizmy rodzicielskie.

Jako synonim rozmnażania podaje się czasem rozród jednak pojęcia te bywają rozróżniane.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzmnaˈʒãɲɛ, AS: rozmnažãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmnażać, rozmnożyć, mnożyć

rzecz. rozmnożenie n., mnożenie n.

Wiktionary

# rozmnażarka

miejsce do celowego rozmnażania organizmów

SJP.pl

# rozmnoża

1. okres lęgowy u zwierząt;
2. miejsce wylęgu zwierząt

SJP.pl

# rozmnóżka

struktura mająca postać grup lub pojedynczych komórek, służąca do rozmnażania wegetatywnego, wytwarzana przez rośliny zarodnikowe i nasienne

SJP.pl

Wikipedia

# rozmnóżkowy

dotyczący rozmnóżki

SJP.pl

# rozmodlenie

stan, w jakim znajduje się człowiek modlący się żarliwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczas. rel. stan, w którym znajduje się człowiek modlący się żarliwie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzmɔˈdlɛ̃ɲɛ, AS: rozmodlẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmodlić się dk.

przym. rozmodlony

Wiktionary

# rozmodlony

przymiotnik

(1.1) taki, który się rozmodlił, także. świadczący o rozmodleniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W kaplicy klęczało kilka rozmodlonych osób.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzmɔˈdlɔ̃nɨ, AS: rozmodlõny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmodlenie n., modlitwa ż., modły nmos., modlenie n., wymodlenie n.

czas. rozmodlić się dk., modlić się ndk., wymodlić dk.

przym. modlitewny, modlitewnie

przysł. modlitewnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zatopiony w modlitwie

Wiktionary

# rozmoknąć

czasownik dokonany (ndk. rozmakać)

(1.1) dokonany od|rozmakać.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozmokły

Wiktionary

# rozmokły

przymiotnik

(1.1) taki, który rozmókł; zbyt mocno nasączony płynem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmakanie n., rozmoknięcie n.

czas. rozmakać ndk., rozmoknąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemoczony, rozmiękły, rozmoknięty

Wiktionary

# rozmontowywalny

dający się rozmontować; demontowalny

SJP.pl

# rozmotać

odwinąć coś z motka, z kłębka

SJP.pl

# rozmotalnia

maszyna do odwijania nitek z kokonów jedwabników; hala fabryczna, w której tę pracę się wykonuje

SJP.pl

# rozmotywać

odwijać coś z motka, z kłębka

SJP.pl

# rozmowa

porozumiewanie się za pomocą słów; konwersacja, dyskusja, polemika, dysputa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ustna wymiana zdań

Wiktionary

- rozmowa – komunikacja werbalna, dialog
- Rozmowa – amerykański film z 1974 w reżyserii Francisa Forda Coppoli
- Rozmowa – brytyjski film z 2013, Oscar za najlepszy krótkometrażowy film aktorski
- Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią
- Rozmowa w „Katedrze”
- Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem
- Rozmowa – singel promujący debiutancką płytę Łony Koniec żartów wydany w 2001 roku przez Asfalt Records

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najwięksi z największych przychodzili do niego, prosili o rozmowę i przedstawiali mu swoje sprawy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈmɔva, AS: rozmova

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mowa ż., rozmowy nmos., rozmówki lm nm., rozmówca mos., rozmówczyni ż., rozmawianie n., porozmawianie n.

:: zdrobn. rozmówka ż.

czas. porozmawiać dk., rozmawiać ndk.

przym. rozmowny, mowny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pogawędka, konwersacja, dialog

Wiktionary

# rozmówca

partner w rozmowie; interlokutor, dyskutant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, z którą się rozmawia, partner w rozmowie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmowa ż., rozmówka ż., rozmównica ż., rozmowność ż., rozmawianie n.

:: fż. rozmówczyni ż.

czas. rozmawiać ndk.

przym. rozmowny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) interlokutor

Wiktionary

# rozmówczy

→ rozmówca

SJP.pl

#### Patrz:

rozmówca

# rozmówczyni

kobieta rozmawiająca z kimś; interlokutorka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta prowadząca rozmowę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Widocznie mojej wytapirowanej rozmówczyni wcale nie było to na rękę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmowa ż., rozmówka ż., rozmównica ż., rozmowność ż., rozmawianie n.

:: fm. rozmówca mos.

czas. rozmawiać ndk.

przym. rozmowny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dyskutantka, interlokutorka

Wiktionary

# rozmówiony

taki, który się z kimś rozmówił

SJP.pl

# rozmówka

rozmowa na błahy temat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: rozmowa; niezbyt poważna rozmowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W akademiku traciłyśmy całe godziny na rozmówkach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈmufka, AS: rozmufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmówczyni ż., rozmowy nmos., rozmównica ż., rozmowność ż., rozmowa, rozmówki, rozmówca

przym. rozmowny

czas. porozmawiać, rozmawiać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pogawędka

Wiktionary

# rozmówki

rozmowa na błahy temat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) D. lp., M. B. W. lm. zob. rozmówka.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedziesz do Niemiec? Weź ze sobą rozmówki polsko-niemieckie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈmufʲci, AS: rozmufʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmawiać

rzecz. rozmowy nmos., rozmównica ż., rozmowa ż., rozmówka ż., rozmowność ż.

przym. rozmowny

Wiktionary

# rozmownica

rozmównica;
1. w klasztorach, internatach, więzieniach: pokój do rozmawiania z osobami odwiedzającymi
2. budka telefoniczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. pomieszczenie w zakładzie zamkniętym, ośrodku wychowawczym, itp. do prowadzenia rozmów z osobami z zewnątrz

(1.2) archit. rel. pomieszczenie w klasztorze do prowadzenia rozmów z gośćmi;

(1.3) urz. daw. kabina z publicznym aparatem telefonicznym w urzędzie pocztowym, hotelu, itp.

(1.4) techn. interkom pokładowy w pojeździe, na statku lub w samolocie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jadziu, twoja mamusia czeka na ciebie w rozmównicy przy portierni.

(1.2) Siostra Zygmunta nie powinna korzystać z rozmównicy matki prowincjalnej.

(1.3) Ponoć aparat w rozmównicy nr 3 już działa prawidłowo.

(1.4) Przekazanie ostrzeżenia o zbliżającej się przeszkodzie przez rozmównicę pokładową okazało się niemożliwe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mównica ż., rozmowność ż., rozmowa ż., rozmowy nmos., rozmówka ż., mowa ż., rozmówki lm nm., rozmówca mos., rozmówczyni ż., rozmawianie n., porozmawianie n.

czas. porozmawiać dk., rozmawiać ndk.

przym. rozmowny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) parlatorium

Wiktionary

# rozmowniej

stopień wyższy od przysłówka: rozmownie

SJP.pl

# rozmowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozmowny

SJP.pl

# rozmowniś

potocznie: człowiek gadatliwy, lubiący dużo mówić; gaduła, papla, pleciuch, pleciuga

SJP.pl

# rozmowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha bycia rozmownym, chętnym do rozmowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmawianie n., rozmowa ż., rozmówca mos., rozmówczyni ż., rozmówka ż., rozmówki nmos. lm., rozmównica ż.

czas. rozmawiać ndk., rozmówić się dk., porozmawiać dk.

przym. rozmowny

przysł. rozmownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gadatliwość, gadulstwo

Wiktionary

# rozmowny

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. taki, który lubi rozmawiać, jest chętny do rozmowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bogumił wrócił z Kalińca rozpromieniony i rozmowny jak nigdy.

(1.1) Ci, którzy spoglądali na nas względnie przytomnie, nie wyglądali na rozmownych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈmɔvnɨ, AS: rozmovny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmowy nmos., rozmowa ż., rozmówka ż., rozmówki nmos., rozmówca m., rozmówczyni ż., rozmównica ż., rozmowność ż., rozmawianie n., porozmawianie n.

czas. rozmawiać ndk., porozmawiać dk.

przysł. rozmownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gadatliwy, elokwentny, rozgadany, rozszczebiotany, roztrajkotany, szczebiotliwy, terkotliwy, wielomówny

Wiktionary

# rozmowy

porozumiewanie się za pomocą słów; konwersacja, dyskusja, polemika, dysputa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) oficjalne konsultacje lub narada

forma rzeczownika.

(2.1) plural|rozmowa.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Łącznie w rozmowach w Magdalence uczestniczyły 42 osoby.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozmowa ż., rozmówka ż., mowa ż., rozmówki lm nm., rozmówca mos., rozmówczyni ż., rozmównica ż., rozmawianie n., porozmawianie n.

czas. porozmawiać dk., rozmawiać ndk.

przym. rozmowny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) układy

Wiktionary

# rozmrażać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozmrozić)

(1.1) pozbywać się z czegoś warstwy lodu albo szronu

(1.2) wyprowadzać coś ze stanu zamrożenia

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. mroźno

rzecz. mrożonka ż.

Wiktionary

# rozmrozić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozmrażać)

(1.1) pozbyć się z czegoś warstwy lodu albo szronu

(1.2) wyprowadzić coś ze stanu zamrożenia

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. mroźno

rzecz. mrożonka ż.

Wiktionary

# rozmus

nazwisko

SJP.pl

# rozmuzykować

1. zachęcić kogoś do muzykowania;
2. rozmuzykować się - nabrać ochoty do muzykowania

SJP.pl

# rozmuzykowywać

1. zachęcać kogoś do muzykowania;
2. rozmuzykowywać się - nabierać ochoty do muzykowania

SJP.pl

# rozmyć

1. rozpuścić i zmywając roznieść grunt, pokłady skalne itp.; wypłukać;
2. pozbawić wyraźnych konturów;
3. rozmyć się - stać się stopniowo niewidocznym z powodu oddalenia lub nieprzejrzystości powietrza

SJP.pl

# rozmydlić

1. pozbawić ostrości, wyrazistości;
2. rozmydlić się -
a) o mydle: rozpuścić się w wodzie;
b) stracić ostrość, wyrazistość

SJP.pl

# rozmyślać

czasownik

(1.1) zastanawiać się nad czymś; długo o czymś myśleć, rozważać coś

czasownik zwrotny rozmyślać się

(2.1) zmieniać zdanie, zniechęcać się; wycofywać się, odstępować od jakiegoś zdania, decyzji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Ha! – krzyknął poeta, który cały czas rozmyślał i analizował wydobyte od chłopów informacje. - Połapałem się!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈmɨɕlat͡ɕ, AS: rozmyślać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmyślić (się), myśleć

rzecz. rozmyślanie n.

przysł. rozmyślnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) myśleć, dumać, rozważać, medytować, deliberować

Wiktionary

# rozmyślanie

medytacja, refleksja, także religijna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozmyślać.

(1.2) medytacja chrześcijańska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzmɨɕˈlãɲɛ, AS: rozmyślãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmyślać

Wiktionary

# rozmyślić

rozmyślić się - zmienić plany, zdanie, decyzję

SJP.pl

# rozmyślnie

przysłówek

(1.1) w sposób rozmyślny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈmɨɕl̥ʲɲɛ, AS: rozmyśl̦ʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozmyślny

czas. rozmyślać

rzecz. rozmysł mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) celowo

Wiktionary

# rozmyślny

zrobiony z rozwagą, z rozmysłem

SJP.pl

# rozmysł

dawniej: namysł, rozwaga, roztropność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozważenie, namyślenie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozmyślać ndk., rozmyślić dk.

przym. rozmyślny

przysł. rozmyślnie

Wiktionary

# rozmytość

1. cecha czegoś pozbawionego wyrazistości; nieostrość;
2. cecha czegoś pozbawionego precyzji

SJP.pl

# różnaki

gwarowo: różny, różnoraki

SJP.pl

# roznamiętniać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wzbudzać w kimś namiętność

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔznãˈmʲjɛ̃ntʲɲät͡ɕ, AS: roznãmʹi ̯ẽntʹńäć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namiętność ż., roznamiętnianie n.

przym. namiętny

przysł. namiętnie

czas. roznamiętnić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozpalać

Wiktionary

# roznamiętnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|roznamiętniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔznãmʲjɛ̃ntʲˈɲä̃ɲɛ, AS: roznãmʹi ̯ẽntʹńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. roznamiętniać

Wiktionary

# roznamiętnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. roznamiętniać)

(1.1) dokonany od|roznamiętniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔznãˈmʲjɛ̃ntʲɲit͡ɕ, AS: roznãmʹi ̯ẽntʹńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roznamiętnienie n., namiętność ż.

czas. roznamiętniać ndk.

Wiktionary

# różne

1. inny, odmienny, różniący się czymś;
2. rozmaity, różnoraki

SJP.pl

# roznegliżować

1. rzadko: rozebrać kogoś do bielizny, do naga;
2. roznegliżować się - rozebrać się do bielizny, do naga

SJP.pl

# roznegliżowany

1. rzadko: rozebrać kogoś do bielizny, do naga;
2. roznegliżować się - rozebrać się do bielizny, do naga

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rozebrany do bielizny, także nagi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To skończony erotoman; codziennie kupuje kilkanaście gazetek z roznegliżowanymi panienkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔznɛɡlʲiʒɔˈvãnɨ, AS: rozneglʹižovãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. negliż m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nagi, rozebrany, goły, obnażony, nieubrany

Wiktionary

# różni

1. inny, odmienny, różniący się czymś;
2. rozmaity, różnoraki

SJP.pl

# różniasty

żartobliwie: różnorodny, przeróżny, rozmaity; różnisty

SJP.pl

# rożniątów

Rożniątów (niem. Rosniontau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

Od 1950 r. miejscowość administracyjnie należy do województwa opolskiego.

W lipcu 1936 roku nazwę miejscowości zmieniono na Kurzbach.

Wikipedia

# rożniawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rożniawą, dotyczący Rożniawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rożniawa ż.

Wiktionary

# różnić

1. czynić innym, odmiennym;
2. różnić się - być odmiennym, innym; wykazywać różnice

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) robić różnicę

czasownik zwrotny niedokonany różnić się

(2.1) być różnym, innym od czegoś pod jakimiś względami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co różni mnie od ciebie?

(2.1) Twoja opinia wyraźnie różni się od mojej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruʒʲɲit͡ɕ, AS: ružʹńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnica ż., różniczka ż., zróżnicowanie n., różnienie n., wyróżnik mrz.

czas. odróżniać ndk., odróżnić dk., poróżniać ndk., poróżnić dk., wyróżniać ndk., wyróżnić dk.

przym. różny

przysł. różnie

Wiktionary

# rożnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. wynik odejmowania

(1.2) to, czym się coś od czegoś różni

(1.3) stpol. niezgoda

Wiktionary

Rożnica – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Słupia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Różnica liczb 5 i 2 wynosi 3.

(1.2) Czy nie wydają ci się dziwne małżeństwa, w których między małżonkami jest duża różnica wieku?

(1.2) Różnica między pierwszym a drugim kolarzem gwałtownie się zmniejsza. Możliwe, że w końcu drugi kolarz wyjdzie na prowadzenie.

(1.2) Różnica między mną a tobą jest ogromna. Jesteś wyższy ode mnie o 30 centymetrów.

(1.2) Różnice ideologiczne między partiami chadeckimi i socjaldemokratycznymi są zbyt duże, by te partie weszły do jednej koalicji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruʒʲˈɲit͡sa, AS: ružʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. różnicowy, różny

czas. różnić (się), wyróżniać

rzecz. różnienie, różność, zróżnicowanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) dyferencja, dystans, dywergencja

(1.3) stpol. różność

Wiktionary

# różnicowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|różnicować.

Wiktionary

# różnicujący

→ różnicować

SJP.pl

#### Patrz:

różnicować

# różniczka

1. różniczka funkcji - iloczyn pochodnej danej funkcji przez dowolnie mały przyrost zmiennej niezależnej tej funkcji;
2. zdrobnienie od: różnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. przyrost zmiennej, względem której wyznacza się pochodną;

Wiktionary

Różniczka – tradycyjna nazwa nieskończenie małej zmiany danej zmiennej. Przykładowo, jeśli zmienna oznaczana jest literą x, to zmiana jej wartości często oznaczana jest \Delta x lub, gdy zmiana powinna być mała, \delta x. Różniczka \mathrm {d} x reprezentuje podobną zmianę, lecz nieskończenie małą. Jest to niezmiernie użyteczne intuicyjnie; istnieje przy tym wiele sposobów formalizacji tego pojęcia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ruʒʲˈɲit͡ʃka, AS: ružʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różniczkowanie n., zróżniczkowanie n., różniczkowalność n.

czas. różnić, różniczkować ndk., zróżniczkować dk.

przym. różniczkowy, różniczkowalny, różny

Wiktionary

# różniczkować

czasownik niedokonany

(1.1) mat. wyznaczać, obliczać pochodne danych funkcji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒʲɲit͡ʃˈkɔvat͡ɕ, AS: ružʹńičkovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różniczka ż., różniczkowanie n., zróżniczkowanie n., różniczkowalność n.

czas. zróżniczkować dk.

przym. różniczkowy, różniczkowalny

Wiktionary

# różniczkowalność

→ różniczkowalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest różniczkowalne

Wiktionary

Funkcja różniczkowalna – funkcja, która ma pochodną w każdym punkcie swojej dziedziny i której wartość w każdym jej punkcie jest skończona (różna od \infty i -\infty ).

W szczególności funkcja pochodna danej funkcji określona jest w tej samej dziedzinie co funkcja.

Wikipedia

#### Patrz:

różniczkowalny

#### Powiązane:

przym. różniczkowalny, różniczkowy

przysł. różniczkowalnie

rzecz. różniczka ż., różniczkowanie n., zróżniczkowanie n.

czas. różniczkować, zróżniczkować

Wiktionary

# różniczkowalny

taki, który daje się zróżniczkować

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. o funkcji: mający pochodną w danym punkcie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Funkcja sinus jest różniczkowalna w całym obszarze liczb rzeczywistych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒʲɲit͡ʃkɔˈvalnɨ, AS: ružʹńičkovalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różniczkowalność ż., różniczka ż., różniczkowanie n., zróżniczkowanie n.

czas. różniczkować ndk., zróżniczkować dk.

przym. różniczkowy

Wiktionary

# różniczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|różniczkować.

Wiktionary

- różniczkowanie – proces wyznaczania pochodnej (lub różniczki) funkcji;
- różniczkowanie lub derywacja – działanie określone w pierścieniach, ciałach, algebrach różniczkowych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. różniczka ż., różniczkowalność ż., zróżniczkowanie n.

czas. różniczkować ndk., zróżniczkować dk.

przym. różniczkowy, różniczkowalny

Wiktionary

# różniczkowy

przymiotnik

(1.1) związany z różniczką, dotyczący różniczki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒʲɲit͡ʃˈkɔvɨ, AS: ružʹńičkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różniczka ż., różniczkowanie n., zróżniczkowanie n., różniczkowalność n.

czas. różniczkować ndk., zróżniczkować dk.

przym. różniczkowalny

Wiktionary

# różnie

przysłówek

(1.1) w sposób różny, odmiennie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różność ż., różnica ż., rozróżnianie n.

czas. różnić

przym. różny

Wiktionary

# rozniecać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozniecić)

(1.1) powodować powstanie ognia

(1.2) przen. powodować silne emocje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Monarchia uciska inne narody i świadomie roznieca antagonizm rasowy, narodowy i religijny; w okresach swojej siły carat jest główną oporą ogólnoeuropejskiej reakcji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzʲˈɲɛt͡sat͡ɕ, AS: rozʹńecać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niecenie n., podniecanie n., podniecenie n., powzniecanie n., rozniecanie n., rozniecenie n., wzniecanie n., wniecenie n.

czas. niecić ndk., podniecać ndk., podniecić dk., powzniecać dk., rozniecić dk., wzniecać ndk., wzniecić dk.

przym. podniecający

Wiktionary

# rozniecanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozniecać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. niecić, rozniecać ndk.

Wiktionary

# różniej

stopień wyższy od przysłówka: różnie

SJP.pl

# różniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: różny

SJP.pl

# rozniemagać

rozniemagać się - dawniej: zachorowywać na dobre, wyczerpywać się; zaniemagać

SJP.pl

# różnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|różnić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. różnić

Wiktionary

# roznieść

czasownik przechodni dokonany (ndk. roznosić)

(1.1) nosząc, przekazać w różne miejsca

(1.2) zniszczyć doszczętnie

(1.3) uczynić powszechnie znanym

(1.4) psych. wystąpić u kogoś ze znacznym natężeniem

czasownik zwrotny dokonany roznieść się (ndk. roznosić się)

(2.1) dotrzeć w różne miejsca

(2.2) stać się rozpowszechnionym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozniesienie n.

czas. nieść

Wiktionary

# rożnik

roślina ozdobna pochodząca z Ameryki Płd.

SJP.pl

Rożnik, złotnik, sylfium (Silphium L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 12 do 22 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej części Ameryki Północnej, gdzie należą do składników prerii i widnych lasów. Niektóre gatunki zostały rozprzestrzenione jako rośliny ozdobne. Uprawiane są także w Polsce, przy czym rożnik przerosłolistny czasem przejściowo dziczeje.

Wikipedia

# różnisty

żartobliwie: różnorodny, przeróżny, rozmaity; różniasty

SJP.pl

# różnobarwność

cecha przedmiotów, które mają różne barwy, wiele kolorów; różnokolorowość, wielobarwność, kolorowość, wielokolorowość

SJP.pl

# różnobarwny

mający parę kolorów (z wyjątkiem czarnego i białego); różnokolorowy; barwny; kolorowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający jednocześnie wiele kolorów, innych niż czarny i biały

(1.2) szach. o gońcach: poruszający się po polach różnego koloru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Patrz, jakie piękne, różnobarwne papugi, złotopióre kolibry, przecudowne kwiaty i wspaniała roślinność.

(1.2) Z końcówek lekkofigurowych najłatwiejsze do wygrania są skoczkowe, a najtrudniejsze – z różnobarwnymi gońcami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒnɔˈbarvnɨ, AS: ružnobarvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnobarwność ż.

przysł. różnobarwnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zróżnicowany kolorystycznie, różnokolorowy

(1.2) jednokolorowy

Wiktionary

# różnoczasowość

cecha czegoś dokonującego się lub występującego w czasie innym niż ten, w którym trwa coś innego

SJP.pl

# różnodzioby

kurobród różnodzioby - gatunek ptaka z rodziny koralników

SJP.pl

# różnoetniczny

przynależący równocześnie do różnych kultur lub narodów; multietniczny, wieloetniczny

SJP.pl

# różnojęzyczność

Wielojęzyczność, multilingwizm, różnojęzyczność, plurilingwizm, polilingwizm – czynne lub bierne posługiwanie się dwoma lub większą liczbą języków przez jednostkę lub grupę społeczną. Liczba osób wielojęzycznych na świecie przewyższa liczbę osób posługujących się tylko jednym językiem. Wielojęzyczność jest zjawiskiem powszechnym na obszarach Ziemi silnie zróżnicowanych etnicznie, takich jak Afryka, Indie czy Nowa Gwinea, gdzie wielu ludzi jednego języka używa w rodzinie, innego na bazarze, jeszcze innym zaś posługuje się w szkole. W efekcie osoby te mają więcej niż jeden język ojczysty, z tym że zakres opanowanego słownictwa w każdym z tych języków może być różny.

Wikipedia

# różnojęzyczny

różnojęzykowy, wielojęzyczny;
1. posługujący się wieloma językami;
2. napisany w wielu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się wieloma językami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. wielojęzyczny.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Całe popołudnie trawiła z nią nad książkami, w czasie wakacji nie było końca kąpielom, kefirom, różnojęzycznym konwersacjom i robótkom ręcznym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒnɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ružnoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielojęzyczny, wielojęzykowy, różnojęzykowy, kilkujęzyczny, kilkujęzykowy

Wiktionary

# różnojęzykowy

różnojęzyczny, wielojęzyczny;
1. posługujący się wieloma językami;
2. napisany w wielu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się wieloma językami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. wielojęzyczny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒnɔjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: ružnoi ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielojęzyczny, wielojęzykowy, różnojęzyczny, kilkujęzyczny, kilkujęzykowy

Wiktionary

# różnokolorowo

przysłówek

(1.1) mając różne kolory

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na wieszakach wisiały różnokolorowo barwione podkoszulki.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. różnokolorowy

Wiktionary

# różnokolorowość

cecha przedmiotów, które mają różne barwy, wiele kolorów; różnobarwność, wielobarwność, kolorowość, wielokolorowość

SJP.pl

# różnokolorowy

mający parę kolorów (z wyjątkiem czarnego i białego); różnobarwny; barwny; kolorowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który różni się kolorem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Patrzyłem na stoiska, z których wystawały herbaty w metalowych pudełkach, wystawały sery albo czekolady w opakowaniach różnokolorowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒnɔkɔlɔˈrɔvɨ, AS: ružnokolorovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. różnokolorowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) różnobarwny

Wiktionary

# różnokorzeniowość

wykształcanie przez jedną roślinę różnych rodzajów korzeni; heteroryza

SJP.pl

# różnokształtny

mający różne kształty; wielokształtny, wielopostaciowy, różnopostaciowy, polimorficzny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma różne kształty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na ladzie leżały różnokształtne lukrowane ciasteczka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnokształtność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielokształtny, wielopostaciowy

Wiktionary

# różnoliczny

1. złożony z innej liczby obiektów niż ten, który jest z nim porównywany;
2. dawniej: rozmaity, różnoraki, różnorodny

SJP.pl

# różnolistność

występowanie liści o różnych kształtach na tej samej roślinie; heterofilia

SJP.pl

Heterofilia, różnolistność, różnopostaciowość liści – zjawisko zróżnicowania kształtu dojrzałych liści wyrastających na tej samej roślinie lub roślinach tego samego gatunku. W wąskim ujęciu obejmuje różnolistność warunkowaną czynnikami środowiska, w szerszym obejmuje także wszelkie dziedziczne modyfikacje liści.

Wikipedia

# różnolistny

jaskier różnolistny - gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający różne liście

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnolistność

Wiktionary

# różnoniciowy

mający wyraźne zróżnicowanie typów nici, które spełniają różne funkcje; heterotrychalny

SJP.pl

# różnoplechowość

Heterotalizm, różnoplechowość – możliwość koniugacji między plechami tego samego gatunku, ale tylko wtedy, gdy należą one do dwóch różnych fizjologicznych typów, które oznacza się jako (+) i (–). Czasami mówi się o płciowości tych plech. Zewnętrznie plechy nie różnią się od siebie, jednak gdy spotkają się dwie plechy (+), lub dwie plechy (–) nie prowadzi to do powstawania zygospor.

Wikipedia

# różnopostaciowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) występowanie w różnych postaciach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒnɔpɔstaˈt͡ɕɔvɔɕt͡ɕ, AS: ružnopostaćovość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. różnopostaciowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) polimorfizm

Wiktionary

# różnoraki

taki, który jest zróżnicowany, składa się z różnych elementów; rozmaity, przeróżny, wieloraki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rozmaity, różny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. różnorako

rzecz. różnorakość ż.

Wiktionary

# różnorako

przysłówek

(1.1) w sposób składający się z elementów różnego gatunku, różnorodnie, różnie, rozmaicie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podsumowując krótko, droga zespołu Tool prowadzi od krytyki różnorako pojętej zinstytucjonalizowanej władzy, przez postulat zmiany, do pozytywnej propozycji Lateralusa – człowieka wyemancypowanego spod wpływu establishmentu (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnorakość ż.

przym. różnoraki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielorako

Wiktionary

# różnorakość

zróżnicowanie w obrębie jakichś elementów; rozmaitość, wielorakość, różnorodność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest różnorakie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. różnoraki

przysł. różnorako

Wiktionary

# różnorodnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób różnorodny; składając się z różnych rodzajów, walorów, itp., nierzadko przeciwstawnych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trafiały się nam sukcesy grzybiarskie różnorodnie: raz prawdziwki, podrzybki, krasnoborowiki, gąski, że w koszu w mig nie było miejsca, a innym razem posucha, ani muchomora.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnorodność ż.

przym. różnorodny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeróżnie, rozmaicie, różnie, wielorako

Wiktionary

# różnorodniej

stopień wyższy od przysłówka: różnorodnie

SJP.pl

# różnorodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: różnorodny

SJP.pl

# różnorodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest różnorodne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Różnorodność przypraw czyni jedzenie smacznym.

(1.1) Różnorodność genetyczna to cecha opisująca stopień zróżnicowania genów w ramach jednego gatunku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕt͡ɕ, AS: ružnorodność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. różnorodny

przysł. różnorodnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) heterogeniczność, różność, zróżnicowanie, odmienność, bogactwo, rozmaitość, urozmaicenie, wielorakość, dywergencja

Wiktionary

# różnorodny

przymiotnik

(1.1) składający się z wielu różnych, czasem przeciwstawnych elementów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sklep oferuję całą gamę różnorodnych produktów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒnɔˈrɔdnɨ, AS: ružnorodny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnorodność ż.

przysł. różnorodnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozmaity, różnoraki, wieloraki, zróżnicowany

Wiktionary

# różnorzędny

przestarzale: nierównorzędny - mający inną wartość, jakość niż ktoś inny lub coś innego

SJP.pl

# różność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co różne, odmienne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnica ż., rozróżnianie n.

przym. rożny, różny

przysł. różnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odmienność

Wiktionary

# różności

potocznie: różne, rozmaite rzeczy, przedmioty, potrawy itp.

SJP.pl

# roznosić

czasownik przechodni niedokonany (dk. roznieść)

(1.1) nosząc, przekazywać w różne miejsca

(1.2) niszczyć doszczętnie

(1.3) czynić powszechnie znanym

(1.4) psych. występować u kogoś ze znacznym natężeniem

czasownik zwrotny niedokonany roznosić się (dk. roznieść się)

(2.1) docierać w różne miejsca

(2.2) stawać się rozpowszechnionym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ułatwiało to życie roznoszącym chleb kalifaktorom, bo tak przygotowane porcje nie rozlatywały się na drobne kawałki, a i nikt z więźniów nie mógł mieć pretensji, że dostał mniej skibek od innego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roznoszenie n.

czas. przenosić, wznosić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dostarczać, przenosić

(1.2) burzyć, rozwalać

(1.3) rozgłaszać, rozpowiadać, rozpowszechniać, szerzyć

(1.4) przepełniać

(2.1) rozchodzić się, unosić się

(2.2) rozchodzić się, rozpowszechniać się, rozprzestrzeniać się

Wiktionary

# roznosiciel

osoba, która roznosi coś; kolporter

SJP.pl

Roznosiciel (tytuł oryg. Rosewood Lane) – amerykański film fabularny z 2011 roku, napisany i wyreżyserowany przez Victora Salvę, z Rose McGowan obsadzoną w roli głównej.

Wikipedia

# roznosicielka

kobieta, która roznosi coś; kolporterka

SJP.pl

# różnoskrzydłe

rząd owadów lądowych (np. pluskwa) lub wodnych (np. pluskolec, nartnikowate, wioślakowate) wyposażonych w skrzydła przednie przekształcone w tzw. półpokrywy oraz tylne błoniaste; drapieżne bądź pasożyty zwierząt i roślin

SJP.pl

# różnoskrzydły

1. pluskwiak różnoskrzydły - owad wodny lub lądowy o skrzydłach przednich przekształconych w półpokrywy a tylnych błoniastych;
2. o cechach różnoskrzydłych (rząd owadów lądowych)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma różnej wielkości skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒnɔˈskʃɨdwɨ, AS: ružnoskšydu̯y

Wiktionary

# różnostronny

przymiotnik

(1.1) rzad. skierowany w różne strony, mający szeroki zakres zainteresowań

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Układ podobny powinien zadowolić każdego mitologa, albowiem ze wszystkich znanych mi planów systematycznych ten jest najlepiej obmyślany, gdyż w racyonalnym porządku wyczerpuje całe koło poszczególnych gałęzi wiedzy, przeto jako najróżnostronniejszy najbardziej odpowiada potrzebie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnostronność

przysł. różnostronnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) różnorodny, różnokierunkowy, wielostronny

Wiktionary

# różnosłupkowość

występowanie w jednoodmianowej populacji rośliny kilku typów kwiatów, różniących się wysokością osadzenia pylników i znamion, stanowiące zabezpieczenie przed samozapylaniem się kwiatu; heterostylia

SJP.pl

Różnosłupkowość (heterostylia) – wytwarzanie na roślinie tego samego gatunku kwiatów dwupostaciowych (distylia) Czasami (rzadko) zdarzają się trójpostaciowe (tristylia).

U pierwiosnka np. istnieją dwa rodzaje kwiatów: w jednych kwiatach słupki są wyżej niż pręciki, w drugich odwrotnie. Kwiaty pierwiosnków mające długą rurkę kwiatową zapylane są zwykle przez motyle. Gdy motyl włoży swoją ssawkę do kwiatu o nisko osadzonych pręcikach, to pyłek przylepi się do górnej części ssawki. Pyłek ten zapyli kwiat o wysoko położonym słupku, gdy motyl przeleci na następny kwiat pierwiosnka.

Wikipedia

# różnosłupkowy

wyróżniający się różnosłupkowością (heterostylią)

SJP.pl

# rożnów

1. ostro zakończony metalowy pręt służący do pieczenia mięsa bezpośrednio nad ogniem
2. piecyk elektryczny z obracającym się wewnątrz prętem

SJP.pl

W Polsce

- Rożnów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno
- Rożnów – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Gródek nad Dunajcem
- Rożnów – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
- Rożnów – dawna gmina wiejska
- Rożnów – dawna gromada
- Rożnów – nieistniejący przystanek osobowy w miejscowości Rożnów, w województwie dolnośląskim

Wikipedia

# różnowartościowość

→ różnowartościowy

SJP.pl

Funkcja różnowartościowa, iniekcja (injekcja), funkcja 1-1 – funkcja, której każdy element przeciwdziedziny przyjmowany jest co najwyżej raz. Funkcja f\colon X\to Y jest różnowartościowa wtedy i tylko wtedy, gdy dla dowolnych dwóch elementów a,b\in X spełniony jest warunek:

  a\neq b\Rightarrow f(a)\neq f(b).

Wikipedia

#### Patrz:

różnowartościowy

# rożnowianin

mieszkaniec Rożnowa

SJP.pl

# rożnowianka

mieszkanka Rożnowa

SJP.pl

# rożnowice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Rożnowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz
- Rożnowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Rogoźno

Wikipedia

# różnowiciowce

klasa glonów z typu chryzofitów

SJP.pl

Różnowiciowce (Xanthophyceae Allorge ex Fritsch, 1935, Xanthophyta, Xanthophycea, Heterokontae, Heterocontae) – klasa protistów roślinopodobnych zaliczanych do glonów. W tradycyjnych systemach zaliczana do typu Chrysophyta. Obecnie łączona z innymi klasami w grupę stramenopili. Blisko spokrewniona z brunatnicami.

Wikipedia

# różnowiciowiec

przedstawiciel klasy glonów z typu chryzofitów

SJP.pl

# różnowierca

dawniej: człowiek wyznający inną religię niż ludzie z jego otoczenia; innowierca

SJP.pl

# różnowierczy

→ różnowierca; innowierczy

SJP.pl

# różnowierstwo

dawniej: innowierstwo;
1. wyznawanie innej religii niż ta, którą wyznaje dane środowisko;
2. ogół różnowierców

SJP.pl

# różnowierszowy

złożony z wierszy o różnej liczbie sylab

SJP.pl

# rożnowo

W Polsce

- Rożnowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłakowo
- Rożnowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki
- Rożnowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Banie

- Rożnowo – dawna gromada
- Rożnowo – przystanek kolejowy we wsi Rożnowo, w woj. wielkopolskim

Zobacz też
  Rożnowo Nowogardzkie, Rożnowo Łobeskie, Rożnów

Wikipedia

# rożnowski

→ Rożnów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Rożnowa

Wiktionary

- Kazimierz Rożnowski — (1875-1939) działacz PPS, zoolog i badacz Jakucji
- Edward Rożnowski — (1899-1939) polski lekarz, doktor medycyny, działacz społeczny i niepodległościowy, kapitan rezerwy piechoty Wojska Polskiego
- Bartosz Rożnowski — (ur. 1989) polski lekkoatleta, płotkarz i sprinter
- Kajetan Rożnowski — h. Jastrzębiec (1888-1967) uczestnik Bitwy Warszawskiej, poseł na Sejm Wileński w 1922 roku, burmistrz Podbrodzia
- Paweł Stefanowicz Rożnowski — (1867-1950) rosyjski biskup prawosławny

Wikipedia

#### Patrz:

Rożnów

# rożnowy

→ rożen

SJP.pl

#### Patrz:

rożen

# różnoząb

rodzaj mchu z rodziny widłozębowatych

SJP.pl

# różnozarodnikowość

właściwość niektórych paprotników polegająca na wytwarzaniu dwóch typów zarodników: makrospor i mikrospor; heterosporia

SJP.pl

Różnozarodnikowość, heterosporia – wytwarzanie przez sporofit części roślin dwóch rodzajów zarodników (spor): męskich mikrospor (powstających w mikrosporangiach w wyniku mejozy mikrosporocytów) i żeńskich makrospor (powstających w makrosporangiach w wyniku mejozy makrosporocytów). Z mikrospor męskich rozwijają się gametofity męskie, z makrospor – gametofity żeńskie. Jeżeli spory zróżnicowane są nie tylko płcią, ale także wielkością – zjawisko takie określane jest jako anizosporia.

Wikipedia

# różnozarodnikowy

przymiotnik

(1.1) biol. posiadający różne (żeńskie i męskie) zarodniki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) U paprotników różnozarodnikowych występują przedrośla dwupienne (żeńskie produkujące rodnie i męskie wytwarzające plemniaemnie).

Wiktionary

# różnozębny

taki, który ma zęby o różnych kształtach; heterodontyczny

SJP.pl

# rożny

dawniej: położony w rogu, znajdujący się na rogu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się odmiennością pewnych cech

(1.2) różniący się od kogoś lub czegoś

Wiktionary

Rożny – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Dobryszyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego wygląd jest znacząco różny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruʒnɨ, AS: ružny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różność ż., różnica ż., różniczka ż., rozróżnianie n., wyróżnik mrz.

czas. różnić, poróżnić, różnicować, wyróżniać

przysł. różnie

formsłow. różno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inny

Wiktionary

# rozochocony

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: rozochocić

przymiotnik

(2.1) stanowiący objaw rozochocenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Latasz za dwórkami jak rozochocony kogut.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozochocenie n.

czas. rozochocić dk.

Wiktionary

# rozoga

rzeka w Polsce, dopływ Narwi

SJP.pl

Rozoga (Rożoga, Rosoga) – rzeka, prawy dopływ Narwi o długości 83,1 km i powierzchni dorzecza 493 km².

Rzeka powstaje z połączenia dwóch strug: Jerutki wypływającej z jeziora Marksewo i Radostówki wypływającej z bagnistych łąk w pobliżu wsi Olszyny na wschód od Szczytna. Strugi te łączą się powyżej Myszyńca. Rzeka przepływa przez miejscowości: Myszyniec, Drężek, Wykrot, Wydmusy, Jazgarka, Golanka, Kadzidło, Tatary, Długi Kąt, Lelis, Szafarczyska, Łęg Przedmiejski. Uchodzi do Narwi 7,5 km powyżej Ostrołęki na styku granicy Łęgu Przedmiejskiego z Łęgiem Starościńskim.

Wikipedia

# rozogi

nazwa dwóch wsi w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

W Polsce

- Rozogi – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity
- Rozogi – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Rozogi

- Rozogi – dawna gromada
- Rozogi – zlikwidowana wąskotorowa stacja kolejowa w Rozogach w powiecie szczycieńskim

Wikipedia

# rozogniać

jątrzyć, rozdrapywać rany (dosłownie i w przenośni)

SJP.pl

# rozognić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozogniać)

(1.1) dokonany od|rozogniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈɔɟɲit͡ɕ, AS: rozoǵńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozognienie n., rozognianie n.

czas. rozogniać ndk.

Wiktionary

# różokrzyżowiec

członek istniejącej do dzisiaj w Niemczech sekty powstałej w XVII w.

SJP.pl

# rozolis

dawniej: likier aromatyzowany płatkami róży, produkowany we Włoszech i w Turcji; rosolis, słodka wódka

SJP.pl

# rozolowy

kwas rozolowy - syntetyczny barwnik używany w analizie chemicznej; auryna, koralina

SJP.pl

# różopole

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Różopole – część miasta Warszawa, w dzielnicy Białołęka
- Różopole – część wsi Półwiosek Lubstowski w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
- Różopole – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn

Wikipedia

# rozorać

1. orząc, przygotować pole pod zasiew;
2. rozgarnąć coś, zryć, powodując powstawanie bruzd;
3. zranić ciało czymś ostrym

SJP.pl

# rozorywać

1. orząc, przygotowywać pole pod zasiew;
2. ryć, powodując powstawanie bruzd

SJP.pl

# rozoski

przymiotnik od: Rozoga, Rozogi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rozogami, dotyczący Rozogów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rozogi nmos., rozożanin m., rozożanka ż.

Wiktionary

# różować

pokrywać różem (środkiem kosmetycznym)

SJP.pl

# różowate

rodzina roślin z klasy dwuliściennych obejmująca około 3500 gatunków drzew, krzewów i roślin zielnych; charakteryzują się skrętoległymi liśćmi i owadopylnymi, na ogół obupłciowymi kwiatami, występują głównie w umiarkowanej strefie półkuli północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rosaceae|Juss.|ref=tak., szeroko rozprzestrzeniona rodzina roślin o dużym znaczeniu gospodarczym;

Wiktionary

Różowate (Rosaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu różowców. Jest szeroko rozprzestrzeniona na kuli ziemskiej. Należy do niej 90 rodzajów liczących ponad 2,5 tys. gatunków, spośród których dziko w Polsce występuje ok. 150. Rodzina o dużym znaczeniu gospodarczym. Należy do niej wiele uprawnych drzew i krzewów owocowych oraz roślin ozdobnych i leczniczych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wszystkie wymienione do tej pory krzewy o mięsistych owocach reprezentują rodzinę różowatych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Róża ż., róża ż., róż mrz.

przym. różowy

Wiktionary

# różowaty

o cechach różowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# różowawożółty

żółty o różowawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) żółty o różowawym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wierzch ciała i pygidium różowawożółte lub czerwone z głową i bokami przedplecza jaskrawo metalicznie czerwonymi, a krawędzią nadustka zieloną.

Wiktionary

# różowawy

zbliżony do różowego, nie do końca różowy, prawie różowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w kolorze podobnym do różowego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒɔˈvavɨ, AS: ružovavy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Róża ż., róża ż., róż

przym. różowy, różowiutki, różany

przysł. różowawo, różowo

czas. podróżować

Wiktionary

# różowi

mający kolor czerwony z dużą domieszką koloru białego, czerwonawy

SJP.pl

# różowić

1. nadawać czemuś różową barwę, czynić różowym; zaróżawiać;
2. różowić się - stawać się różowym; różowieć

SJP.pl

# różowica

łada różowica - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

SJP.pl

# różowiec

krzew z rodziny różowatych

SJP.pl

Różowiec biały, okółkowiec czteropłatkowy (Rhodotypos scandens) – gatunek krzewu z rodziny różowatych (Rosaceae). Jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju różowiec (Rhodotypos). Występuje na Wyspach Japońskich, Półwyspie Koreańskim oraz we wschodnich i środkowych Chinach. Jako introdukowany i dziczejący rośnie także w Ameryce Północnej. W naturze rośnie w lasach na zboczach górskich i w dolinach sięgając do 800 m n.p.m. Uprawiany jest jako ozdobny zwłaszcza w Japonii, rzadziej w Ameryce Północnej, Europie i Chinach. W tym ostatnim kraju gatunek wykorzystywany jest także jako leczniczy. W Polsce uprawiany bywa jako gatunek kolekcjonerski, przy czym ze względu na wrażliwość na mróz zalecany jest tylko dla zachodniej części kraju. Nie ma dużych wymagań glebowych i może rosnąć zarówno w miejscach słonecznych, jak i w półcieniu.

Wikipedia

# różowiej

stopień wyższy od przysłówka: różowo

SJP.pl

# różowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|różowić.

(1.2) odczasownikowy od|różowieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. różowo

rzecz. róż mrz., różowość ż.

przym. różowy

Wiktionary

# różowiuteńki

zdrobnienie od: różowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: różowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒɔvʲjuˈtɛ̃ɲci, AS: ružovʹi ̯utẽńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róż mrz.

przym. różowy

Wiktionary

# różowiutki

zdrobnienie od: różowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: różowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒɔˈvʲjutʲci, AS: ružovʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. różowy, różany, różowawy

rzecz. różowość ż., róża ż., Róża ż., róż mrz.

przysł. różowiutko, różowo

Wiktionary

# różówka

obnażacz różówka - gatunek błonkówki z rodziny obnażaczowatych

SJP.pl

Erythricium J. Erikss. & Hjortstam (różówka) – rodzaj grzybów z rodziny powłocznikowatych (Corticiaceae).

Wikipedia

# różowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem różowej barwy, z obecnością różu

Wiktionary

Różowo (biał. Рожава; ros. Рожево) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany.

Dawna nazwa miejscowości to Rozowo.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. róż m., różowość ż., różowawość ż., różowienie n., zróżowienie n., zaróżowienie n., podróżowanie n., róża ż., Róża ż., różyczka ż., Różyczka ż.

czas. różowić ndk., różowieć ndk., zaróżowić dk., zróżowić dk., podróżować ndk., zaróżowić dk.

przym. różowy, różowawy, różowiutki, różany

przysł. różowawo, różowiutko

temsłow. różowo-

Wiktionary

# różowo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na różowy odcień barwy określonej przez drugi człon złożenia

(1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na różową barwę jednej lub wielu części wielobarwnej całości

(1.3) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na różową barwę tego, co nazywa drugi, rzeczownikowy człon złożenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) różowoczerwony • różowofioletowy • różowoniebieski • różowoszary

(1.2) różowo-czerwonawy • różowo-fioletowy • różowo-złoty • różowo-żółty

(1.3) różowowłosy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róż ż.

przym. różowy

przysł. różowo

Wiktionary

# różowo-czerwonawy

w części różowy, w części czerwonawy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: różowy i czerwonawy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czerwonawo-różowy

Wiktionary

# różowo-fioletowy

w części różowy, w części fioletowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: różowy i fioletowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fioletowo-różowy

Wiktionary

# różowo-fiołkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: różowy i fiołkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fiołkowo-różowy

Wiktionary

# różowo-lila

w części różowy, w części lila

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: różowy i lila

Wiktionary

# różowo-srebrny

w części srebrny, w części różowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: różowy i srebrny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) srebrno-różowy

Wiktionary

# różowo-żółty

w części różowy, w części żółty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: różowy i żółty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żółto-różowy

Wiktionary

# różowo-złoty

w części różowy, w części złoty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: różowy i złoty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) złoto-różowy

Wiktionary

# różowobiały

biały o odcieniu różowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) biały o różowym odcieniu

Wiktionary

# różowoblaszkowy

1. mleczaj różowoblaszkowy - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych;
2. pieczarka różowoblaszkowa - gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych

SJP.pl

# różowobrzuchy

dzięciur różowobrzuchy, turkawka różowobrzucha - gatunki ptaków

SJP.pl

# różowoczerwonawy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor czerwonawy o odcieniu różowym

Wiktionary

# różowoczerwony

czerwony o odcieniu różowym, malinowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru czerwonego o różowym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Są różowe, różowoczerwone, czasami białe, o przyjemnym, hiacyntowym, intensywnym zapachu.

Wiktionary

# różowodzioby

szerokodziób różowodzioby, hełmiatka różowodzioba, albatros różowodzioby - gatunki ptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma różowy dziób

Wiktionary

# różowofioletowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem różowofioletowej barwy; w różowofioletowym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. różowofioletowy

Wiktionary

# różowofioletowy

fioletowy o odcieniu różowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru różowego o odcieniu fioletowym, wrzosowy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. różowofioletowo

Wiktionary

# różowofiołkowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem różowofiołkowej barwy; w różowofiołkowym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. różowofiołkowy

Wiktionary

# różowofiołkowy

fiołkowy o odcieniu różowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) fiołkowy o różowym odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. różowofiołkowo

Wiktionary

# różowogłowy

urubu różowogłowy - gatunek dużego ptaka z rodziny kondorowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma różową głowę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒɔvɔˈɡwɔvɨ, AS: ružovogu̯ovy

Wiktionary

# różowolicy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma różową twarz (lico)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rolę posłańców spełniały z reguły dzieci, amorki, różowolice putta, skrzaty, no i oczywiście białe gołębie.

Wiktionary

# różowolila

lila o odcieniu różowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) lila o różowym odcieniu

Wiktionary

# różowoliliowy

liliowy o odcieniu różowym

SJP.pl

# różowoniebieski

niebieski o odcieniu różowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) niebieski o różowym odcieniu

Wiktionary

# różowonogi

burzyk różowonogi - gatunek ptaka z rodziny burzykowatych

SJP.pl

# różowooki

ara różowooka - gatunek ptaka z rodziny papugowatych

SJP.pl

# różowopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma różowe pióra, pierze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒɔvɔˈpʲjurɨ, AS: ružovopʹi ̯ury

Wiktionary

# różowość

kolor różowy; róż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest różowe; cecha tych, którzy są różowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róż mrz., różowizna ż., różowienie n.

czas. różowieć ndk.

przym. różowy, różowiutki

przysł. różowo

Wiktionary

# różowosinawy

sinawy o odcieniu różowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) sinawy o różowym odcieniu

Wiktionary

# różowoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma różowe skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌruʒɔvɔˈskʃɨdwɨ, AS: ružovoskšydu̯y

Wiktionary

# różowosrebrno

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem różowosrebrnej barwy; w różowosrebrnym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. różowosrebrny

Wiktionary

# różowosrebrny

srebrny o odcieniu różowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) srebrny o różowym odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. różowosrebrno

Wiktionary

# różowoszary

szary o odcieniu różowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) szary o różowym odcieniu

Wiktionary

# różowoszyi

dzięcioł różowoszyi - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma rożową szyję

Wiktionary

# różowowłosy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma różowe włosy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) różowłosy

Wiktionary

# różowożółty

żółty o odcieniu różowym

SJP.pl

# różowozłoty

złoty o odcieniu różowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor złoty o odcieniu różowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oczy tych legwanów są koloru różowozłotego albo czerwonopomarańczowego.

Wiktionary

# rozowski

nazwisko

SJP.pl

# różowszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: różowy; bardziej różowy

SJP.pl

# różowy

mający kolor czerwony z dużą domieszką koloru białego, czerwonawy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

(1.2) pot. przen. zgodny z planami, zamierzeniami

(1.3) przen. związany, kojarzony z erotyką lub pornografią

(1.4) taki, który się zarumienił

Wiktionary

- różowy – barwa pośrednia między białą a czerwoną
- Różowy – potok, dopływ Sanoczka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłam różową bluzkę.

(1.1) I zobaczył złotowłosego aniołeczka w różowej piżamce, udającego się właśnie na zasłużony spoczynek.

(1.2) Małżeństwo z Andrzejem nie było tak różowe, jak myślała przed ślubem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈʒɔvɨ, AS: ružovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róż mrz., róża ż., różyczka ż., różanecznik mrz., różaniec mrz., Różaniec mrz., różowanie n., różowienie n., podróżowanie n., podróżowienie n., zaróżowienie n., poróżowienie n., różowate nmos., różowość ż., Róża ż., Rózia ż., Różyczka ż., Różak mos./ż., Różalski mos., Różalska ż., Różan mos./ż., Różana ż.

czas. różować ndk., różowić ndk., podróżować dk., podróżowić dk., zaróżowić dk., poróżowić dk.

przym. różany, różyczkowy, różańcowy, różowaty, różowawy, różowiuchny, różowiuteńki, różowiutki, zaróżowiony

przysł. różowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) różany, różowiutki, pąsowy

(1.2) pomyślny, korzystny

(1.4) rumiany, pąsowy

Wiktionary

# rozożanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rozogów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jestem rozożaninem od urodzenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rozogi nmos.

:: fż. rozożanka ż.

przym. rozoski

Wiktionary

# rozożanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rozogów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na ostatnich dożynkach rozożanki zwyciężyły w konkursie na najpiękniejszy wieniec.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rozogi nmos.

:: fm. rozożanin m.

przym. rozoski

Wiktionary

# rozp.

skrót od: rozpuszczalny

SJP.pl

# rozpaciać

rozciapać, rozciapciać, rozpaćkać; potocznie:
1. rozgnieść coś na gęstą masę;
2. rozchlapać coś mazistego;
3. rozciapać się:
a) stać się papką;
b) utracić wyraziste kontury

SJP.pl

# rozpaćkiwać

potocznie:
1. rozgniatać coś na gęstą masę;
2. rozpaćkiwać się - ulegać rozgnieceniu lub rozgotowaniu na gęstą masę

SJP.pl

# rozpacz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) silne uczucie wyrażające bezsilność i zwątpienie

Wiktionary

Rozpacz – kolonia w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Krośniewice. Wchodzi w skład sołectwa Morawce.

Do 2023 miejscowość była częścią wsi Morawce.

W latach 1975–1998 Rozpacz administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam że ja płakać z rozpaczy?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔspat͡ʃ, AS: rospač

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. zrozpaczony, rozpaczliwy

przysł. rozpaczliwie

czas. rozpaczać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) desperacja

Wiktionary

# rozpaczać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przest. rozpaczyć)

(1.1) pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak się przestraszył król Murdas, że aż mu w oczach pociemniało. Rozpaczał nad lekkomyślnością, wskutek której nakręcił wróżącą szafę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpacz ż., rozpaczanie n.

przym. rozpaczliwy, zrozpaczony

przysł. rozpaczliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lać łzy

Wiktionary

# rozpaczający

→ rozpaczać

SJP.pl

#### Patrz:

rozpaczać

# rozpaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpaczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpaczać

przysł. rozpaczliwie

przym. rozpaczliwy

Wiktionary

# rozpaczliwie

przysłówek

(1.1) w sposób rozpaczliwy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozpaczliwy

czas. rozpaczać

rzecz. rozpacz ż., rozpaczanie n., rozpaczliwość ż.

Wiktionary

# rozpaczliwiej

stopień wyższy od przysłówka: rozpaczliwie

SJP.pl

# rozpaczliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rozpaczliwe; cecha tych, którzy są rozpaczliwi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozpaczliwy

przysł. rozpaczliwie

Wiktionary

# rozpaczliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozpaczliwy

SJP.pl

# rozpaczliwy

przymiotnik

(1.1) pełen rozpaczy, wyrażający czyjąś rozpacz

(1.2) skrajnie niekorzystny, beznadziejny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpacz ż., rozpaczliwość ż., rozpaczanie n.

czas. rozpaczać ndk.

przysł. rozpaczliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) desperacki, straceńczy

(1.2) katastrofalny

Wiktionary

# rozpad

1. proces lub skutek rozpadania się, dzielenia się na mniejsze części, utrata spójności;
2. gnicie lub rozkładanie się substancji organicznych wskutek działania bakterii; rozkład

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podzielenie na części

(1.2) powstanie różnic

(1.3) znaczne ograniczenie lub zakończenie funkcjonowania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po przegranych wyborach nastąpił rozpad Prawa i Sprawiedliwości.

(1.2) W obrębie ich związku nastąpił rozpad myśli i dążeń.

(1.3) Nareszcie doszło do rozpadu ZSRR!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔspat, AS: rospat

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozpadowy

czas. rozpadać

Wiktionary

#### Synonimy:

rozkład, rozbicie, dezintegracja, dekompozycja, podział, liza, rozczłonkowanie, atomizacja, poróżnienie, rozłam, schizma, upadek, ruina

Wiktionary

# rozpadać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. rozpaść)

(1.1) daw. wykazywać podział

(1.2) daw. zrywać związek

czasownik zwrotny niedokonany rozpadać się (dk. rozpaść się)

(2.1) ulegać rozpadowi

czasownik zwrotny dokonany rozpadać się (ndk. brak)

(3.1) meteorol. dojść stopniowo do intensywnego padania

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) W znacznym odsetku są małżeństwa wymuszone przez fakt przedślubnego zajścia kobiety w ciążę. Takie małżeństwa łatwiej się rozpadają.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpad mrz., rozpadanie n., rozpadlina ż.

przym. rozpadowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozpadać się

(1.2) odłączać się

(2.1) dezintegrować się, rozdzielać się, rozlatywać się, rozsypywać się, rozwalać się, sypać się, daw. rozpadać

(3.1) rozlać się

Wiktionary

# rozpadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpadać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpadlina ż.

czas. rozpadać

Wiktionary

# rozpadlina

rozstęp skalny, szczelina powstała na skutek wstrząsów lub erozji; rozpadlisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. szeroko rozwarta i często głęboka szczelina powstała w ziemi lub w skale

(1.2) med. głęboki linijny ubytek w naskórku i w skórze właściwej, dochodzący do głębszych jej warstw;

Wiktionary

- rozpadlina (medycyna)
- rozpadlina (geologia)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspaˈdlʲĩna, AS: rospadlʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpadanie n.

czas. rozpaść się, rozpadać się, rozpadać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pęknięcie, szczelina

Wiktionary

# rozpadlisko

rozstęp skalny, szczelina powstała na skutek wstrząsów lub erozji; rozpadlina

SJP.pl

Rozpadlisko (niem. Der hohle Stein, 4110 m n.p.m.) – urwisko skalne w Karkonoszach.

Granitowe urwisko skalne o wysokości 10 m położone na brzegu rzeki Podgórna u stóp wzniesienia Podgórzynka na granicy miejscowości Podgórzyn Dolny i Podgórzyn Górny.

Wikipedia

# rozpadnica

choroba zakaźna pszczół

SJP.pl

# rozpadnięty

taki, który się rozpadł; rozpadły

SJP.pl

# rozpadówa

potocznie: rozpadająca się rzecz; rozpadówka

SJP.pl

# rozpadówka

potocznie: rozpadająca się rzecz; rozpadówa

SJP.pl

# rozpadywać

rozpadywać się - o opadach atmosferycznych: zaczynać padać ciągle lub obficie

SJP.pl

# rozpadły

taki, który się rozpadł; rozpadnięty

SJP.pl

# rozpakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpakować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpakowywać

Wiktionary

# rozpakowywać

czasownik niedokonany

(1.1) wyjmować z opakowania, zdejmować opakowanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pakowanie n., pakernia ż., pakers m., pakunek m., upakowanie n., paczka ż., paker mrz./mos., rozpakowanie n.

czas. spakować dk., przypakować dk., zapakować dk., przepakować dk., przepakowywać ndk., dopakować dk., dopakowywać ndk., napakować dk., wypakować dk., wypakowywać ndk., rozpakować dk.

Wiktionary

# rozpakowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpakowywać.

Wiktionary

# rozpalać

bardzo silnie rozgrzewać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpalić)

(1.1) powodować, że coś zacznie się palić

(1.2) bardzo silnie rozgrzewać

(1.3) przen. nadawać czemuś blask

(1.4) przen. pobudzać do działania

(1.5) przen. książk. czynić intensywnym jakieś uczucie

czasownik zwrotny niedokonany rozpalać się (dk. rozpalić się)

(2.1) zwiększać intensywność ognia

(2.2) przen. zwiększać intensywność swoich uczuć, podniecać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pamiętajcie dzieci – nie wolno rozpalać ognisk w lesie.

(1.2) Żarówka świeci, ponieważ prąd elektryczny rozpala włókno wolframowe.

(1.3) Wieczorne słońce rozpala złociście taflę jeziora.

(1.4) Na Bliskim Wschodzie nierozważne decyzje polityczne często rozpalają nowe konflikty zbrojne.

(1.5) Ech, już sam jego widok rozpala wszystkie moje zmysły!

(2.1) Ognisko powoli rozpalało się, podsycane gałązkami przynoszonymi przez dzieci.

(2.2) Rozpalała się coraz bardziej od jego dotyku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpalat͡ɕ, AS: rospalać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpałka ż., palnik m., palarnia ż., spalarnia ż., palacz m., palaczka ż., podpalacz m., podpalaczka ż., zapalniczka ż., zapałka ż., rozpalanie n.

czas. palić, rozpalić, zapalać, zapalić, podpalać, podpalić, przypalać, przypalić, spalać, spalić

przym. podpalany, zapalony, palny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niecić, rozniecać, wzniecać

(1.2) rozgrzewać

(1.4) rozbudzać, pobudzać, wzniecać

(1.5) rozniecać, rozbudzać

Wiktionary

# rozpalająco

w sposób wywołujący intensywne uczucia

SJP.pl

# rozpalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpalać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspaˈlãɲɛ, AS: rospalãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpalać, rozpalić, palić

rzecz. palnik mrz., zapałka ż., palaczka ż.

Wiktionary

# rozpalić

bardzo silnie rozgrzać

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpalać)

(1.1) dokonany od|rozpalać.

czasownik zwrotny dokonany rozpalić się (ndk. rozpalać się)

(2.1) dokonany od|rozpalać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. palić, rozpalać ndk.

rzecz. rozpalanie n., rozpalenie n., palaczka ż., zapałka ż.

Wiktionary

# rozpalony

bardzo silnie rozgrzać

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający wysoką temperaturę

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. palić

Wiktionary

# rozpamiętać

rozważyć, przypomnieć sobie

SJP.pl

# rozpamiętywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpamiętywać.

Wiktionary

# rozparcelować

rozdzielić na parcele, na działki

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozparcelowywać)

(1.1) podzielić grunty gospodarcze na mniejsze działki

(1.2) (potocznie) rozłożyć cokolwiek na części składowe

(1.3) (potocznie) rozdać cokolwiek dużej ilości osób

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspart͡sɛˈlɔvat͡ɕ, AS: rosparcelovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. parcelacja ż., rozparcelowywanie n., rozparcelowanie n., parcelowanie n., parcela ż., parcelka ż., parcelant m., parcelówka ż.

czas. rozparcelowywać ndk., parcelować ndk.

przym. parcelowy, parcelancki

Wiktionary

# rozparcelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podzielenie ziemi, lasu na mniejsze działki (parcele)

(1.2) (potocznie) rozłożenie czegokolwiek na części składowe

(1.3) (potocznie) rozdanie czegokolwiek dużej liczbie osób

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozparcelowywanie n., parcelowanie n., parcela ż., parcelka ż., parcelacja ż., parcelant m., parcelówka ż.

czas. parcelować ndk., rozparcelowywać ndk., rozparcelować dk.

przym. parcelowy, parcelancki

Wiktionary

# rozparty

komfortowo ułożony, ulokowany

SJP.pl

# rozpasanie

brak zdyscyplinowania, folgowanie złym skłonnościom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpasać.

(1.2) zanik norm

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpasać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rozpusta, rozbestwienie, degrengolada, rozwydrzenie

Wiktionary

# rozpasany

1. pozbawiony wszelkich hamulców moralnych; wyuzdany, rozwydrzony, rozpustny;
2. mający cechy orgii; orgiastyczny, hulaszczy;
3. nie dający się powściągnąć, opanować, pohamować; nieokiełzany, nieujarzmiony, niepowściągliwy

SJP.pl

# rozpaść

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpasać)

(1.1) karmiąc obficie, sprawić, że ktoś przytył lub coś przytyło

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpadać)

(2.1) daw. zostawszy zniszczonym, rozdzielić się na części

czasownik zwrotny dokonany rozpaść się (ndk. rozpadać się)

(3.1) zostawszy zniszczonym, rozdzielić się na części

(3.2) przestać stanowić całość, dzieląc się na mniejsze części

(3.3) przestać być związkiem lub grupą ludzi, których łączą pewne więzi

(3.4) chem. rozłożyć się na prostsze składniki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na hrabi Mościńskim lata ten tylko ślad zostawiły, że szczupłego i drobnego chłopaka rozpasły, rozszerzyły, utuczyły do niepoznania; biskup, przeciwnie, skurczył się, zesechł i zdrobniał

(3.1) Szyba była wykonana ze szkła hartowanego i rozpadła się na kawałki.

(3.2) Jugosławia się rozpadła, wojna w Bośni się skończyła, a problemu Kosowa jeszcze nie rozwiązano.

(3.3) Był to zresztą nieudany związek. Rozpadł się niemal natychmiast po ślubie, królowa Adelajda żyła w oddaleniu od Kazimierza, król zachowywał się tak, jakby nie miał żony.

(3.4) W doświadczeniu Hahna jądro uranu rozpadło się na dwie części.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: czas. rozpasać ndk.

(2.1), (3.1-4)

:: rzecz. rozpad m., rozpadlina ż.

:: czas. rozpadać ndk.

:: przym. rozpadły

Wiktionary

# rozpatrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpatrzyć/rozpatrzeć)

(1.1) książk. brać pod rozwagę, rozważać coś wnikliwie, zaznajamiać się z czymś, analizować

(1.2) daw. oglądać coś szczegółowo, przypatrywać się uważnie

czasownik zwrotny niedokonany rozpatrywać się (dk. rozpatrzyć się/rozpatrzeć się)

(2.1) rozglądać się dla zorientowania się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyznaczony przez starostę urzędnik powiatowy ma zadanie rozpatrywać dokumenty wnioskodawców.

(1.2) Ciągle na mapie rozpatruję, z jakiego punktu najbliżej będzie do Torunia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspaˈtrɨvat͡ɕ, AS: rospatryvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpatrywanie

ims. rozpatrywany

Wiktionary

# rozpatrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpatrywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspatrɨˈvãɲɛ, AS: rospatryvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpatrywać, rozpatrzyć

Wiktionary

# rozpatrzeć

rozpatrzyć;
1. rozważyć coś wnikliwie;
2. rozpatrzeć się - rozejrzeć się

SJP.pl

# rozpatrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpatrzyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspaˈṭʃɛ̃ɲɛ, AS: rospaṭšẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpatrzyć

Wiktionary

# rozpatrzyć

1. rozważyć coś, wziąć pod rozwagę
2. rzadziej: rozejrzeć się; rozpatrzeć się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpatrywać)

(1.1) książk. wziąć pod rozwagę, rozważyć coś, zaznajamić się z czymś

(1.2) daw. obejrzeć coś szczegółowo, uważnie

czasownik zwrotny dokonany rozpatrzyć się/rozpatrzeć się (ndk. rozpatrywać się)

(2.1) daw. rozglądnąć się dla zorientowania się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tę sprawę należy wszechstronnie rozpatrzyć aby móc podjąć właściwą decyzję.

(1.2) Uprzejmie przytrzymując otwarte drzwi rozpatrzył ją z ciekawością od stóp do głów.

(2.1) Jedź rozpatrz się, zbierz dane i wracaj.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpaṭʃɨt͡ɕ, AS: rospaṭšyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpatrzenie n., rozpatrywanie

przym. rozpatrywany

Wiktionary

# rozpał

rozpałka, podpałka;
1. wzniecanie ognia;
2. coś służącego do rozpalania ognia

SJP.pl

# rozpałka

1. rozpalenie ognia w piecu, w kuchni itp.;
2. to, co służy do rozpalania ognia, co łatwo się rozpala dając płomień

SJP.pl

Rozpałka lub podpałka – łatwopalny materiał, pomocny przy rozpaleniu ognia, używany do podpalenia paliw stałych o wysokiej temperaturze zapłonu, np. drewna czy węgla, których nie można zapalić z użyciem typowych urządzeń do rozpalania ognia o zbyt niskiej temperaturze płomienia.

Wikipedia

# rozpałkowy

→ rozpałka; rozpałowy

SJP.pl

# rozpałowy

→ rozpał; rozpałkowy

SJP.pl

# rozpęczać

zwiększać siłą powierzchnię czegoś

SJP.pl

# rozpęczniać

rzadko: powodować pęcznienie czegoś; spęczniać

SJP.pl

# rozpęczniały

rzadko: powodować pęcznienie czegoś; spęczniać

SJP.pl

# rozpęcznić

rzadko: spowodować pęcznienie czegoś

SJP.pl

# rozpęczniewać

wydymać się, powiększać się od wchłoniętej wilgoci

SJP.pl

# rozpęczyć

1. zwiększyć objętość czegoś przez wypełnienie cieczą;
2. zwiększyć siłą powierzchnię czegoś

SJP.pl

# rozpęd

nabranie szybkości, rozpędzenie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nabieranie coraz większej szybkości

Wiktionary

Rozpęd – kolonia w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rozpędzanie n., rozpędzenie n., pęd mrz.

przym. rozpędowy

czas. rozpędzać ndk., rozpędzić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) impet, rozbieg, rozmach

Wiktionary

# rozpędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpędzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpęd mrz.

Wiktionary

# rozpędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpędzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpęd mrz.

Wiktionary

# rozperorowany

taki, który się rozperorował

SJP.pl

# rozpestlin

drzewo z rodziny nanerczowatych; śliwiec

SJP.pl

Śliwiec, rozpestlin, spondia (Spondias) – rodzaj drzew z rodziny nanerczowatych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują w południowo-wschodniej Azji, na Madagaskarze i w międzyzwrotnikowej części kontynentów amerykańskich.

Wikipedia

# rozpełznięty

taki, który się rozpełznął; rozpełźnięty, rozpełzły

SJP.pl

# rozpełzły

taki, który się rozpełzł; rozpełźnięty, rozpełznięty

SJP.pl

# rozpiąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpinać)

(1.1) dokonany od|rozpinać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔspʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: rospʹi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpięcie n., rozpinanie n., rozpiętość ż.

czas. rozpinać ndk.

Wiktionary

# rozpić

1. potocznie: wypić wspólnie z kimś butelkę alkoholu;
2. spowodować u kogoś nałogowe picie alkoholu

SJP.pl

# rozpiec

1. piekąc zbyt długo, spowodować rozpadnięcie czegoś;
2. rozpiec się -
a) rozpaść się pod wpływem pieczenia;
b) rozpiec się - nabrać ochoty do pieczenia

SJP.pl

# rozpiekać

1. piekąc zbyt długo, powodować rozpadnięcie czegoś;
2. rozpieka się - rozpadać się pod wpływem pieczenia

SJP.pl

# rozpieklać

potocznie: rozpieklać się - zaczynać się złościć; rozzłaszczać się

SJP.pl

# rozpieniać

1. powodować pienienie się czegoś;
2. rozpieniać się - zaczynać się mocno pienić

SJP.pl

# rozpieprzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpieprzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpieprzać ndk.

Wiktionary

# rozpieprzyć

potocznie: zniszczyć coś doszczętnie, rozbić

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpieprzać)

(1.1) dokonany od|rozpieprzać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Drogie panie, pracowałyście w najlepszym zakładzie pod słońcem, ale się wam w głowie poprzewracało. Chciałybyście tylko brać, a nic od siebie nie dać. I kto ten zakład rozpieprzył – WY!”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: rospʹi ̯epšyć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pieprzyć

przym. pieprznięty

Wiktionary

# rozpierak

urządzenie rozpierające stosowane w budownictwie i górnictwie

SJP.pl

# rozpierdak

wulgarnie: podłużne rozcięcie w dolnej części spódnicy, sukienki, płaszcza, marynarki itp.

SJP.pl

# rozpierdalać

niszczyć, psuć, robić bałagan

SJP.pl

# rozpierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpierdalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpierdolenie n., rozpierdol m., rozpierucha ż.

czas. zapierdalać, pierdolić, rozpierdalać ndk., rozpierdolić dk.

Wiktionary

# rozpierdol

rozjebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. rozwalić (coś), zniszczyć, zepsuć;
2. rozśmieszyć;
3. pokonać, wygrać (z kimś)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wulg. slang. rozwalenie, zniszczenie, zepsucie

(1.2) wulg. slang. pokonanie kogoś, wygranie

forma czasownika.

(2.1) wulg. 2. os. lp. rozk. od: rozpierdolić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpierdolenie n., rozpierdalanie n.

czas. rozpierdolić dk., rozpierdalać ndk.

Wiktionary

# rozpierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpierdolić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: rospʹi ̯erdolẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpierdalanie n., rozpierdol m., rozpierucha ż.

czas. zapierdalać, pierdolić, rozpierdolić dk., rozpierdalać ndk.

Wiktionary

# rozpierdolić

rozjebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. rozwalić (coś), zniszczyć, zepsuć;
2. rozśmieszyć;
3. pokonać, wygrać (z kimś)

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpierdalać)

(1.1) dokonany od|rozpierdalać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspʲjɛrˈdɔlʲit͡ɕ, AS: rospʹi ̯erdolʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpierdol m., rozpierdolenie n., rozpierdalanie n., rozpierdziel m., rozpierducha ż.

czas. zapierdalać, pierdolić, rozpierdalać ndk.

Wiktionary

# rozpierdolony

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: rozpierdolić

przymiotnik

(2.1) wulg. zniszczony, zepsuty, rozerwany

(2.2) wulg. będący w złym stanie psychicznym; smutny, zrozpaczony, rozbity

(2.3) wulg. rozrzucony; będący w nieładzie, bałaganie

Wiktionary

#### Przykłady

(2.2) Mam dziś ciężki dzień; jestem zupełnie rozpierdolony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ, AS: rospʹi ̯erdolõny

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. pierdolić.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) pot. rozwalony

(2.1-2) rozjebany

(2.2) załamany

Wiktionary

# rozpierducha

wulgarnie:
1. bijatyka, duża awantura;
2. afera, skandal

SJP.pl

# rozpierdziel

rozpierdol, rozpiernicz; nieco wulgarnie:
1. rozgardiasz, bałagan, nieporządek; syf, burdel;
2. bijatyka, duża awantura; rozpierducha, rozróba;
3. dewastacja, zniszczenie

SJP.pl

# rozpiernicz

rozpierdzielić, rozpieprzyć; potocznie:
1. rozbić, zniszczyć; rozwalić;
2. roztrwonić pieniądze;
3. rozrzucić, porozrzucać;
4. rozpierniczyć się - ulec zniszczeniu, rozbiciu

SJP.pl

# rozpierniczać

rozpierdzielać, rozpieprzać; potocznie:
1. rozbijać, niszczyć; rozwalać;
2. roztrwaniać pieniądze;
3. rozrzucać, ciskać w wiele miejsc;
4. rozpierniczać się - ulegać zniszczeniu, rozbiciu

SJP.pl

# rozpierniczyć

rozpierdzielić, rozpieprzyć; potocznie:
1. rozbić, zniszczyć; rozwalić;
2. roztrwonić pieniądze;
3. rozrzucić, porozrzucać;
4. rozpierniczyć się - ulec zniszczeniu, rozbiciu

SJP.pl

# rozpierzchać

rozpierzchać się:
1. oddalać się w różnych kierunkach; rozbiegać się, rozpraszać się;
2. o myślach, uczuciach: ulegać rozproszeniu

SJP.pl

# rozpierzchnąć

rozpierzchnąć się:
1. oddalić się w różnych kierunkach; rozbiec się, rozproszyć się;
2. o myślach, uczuciach: ulec rozproszeniu

SJP.pl

# rozpierzchnięty

rozpierzchły;
1. taki, który się rozbiegł, rozproszył w różne strony, w różnych kierunkach;
2. o myślach, uczuciach: rozproszony, pogubiony, chaotyczny

SJP.pl

# rozpierzchły

rozpierzchnięty;
1. taki, który się rozbiegł, rozproszył w różne strony, w różnych kierunkach;
2. o myślach, uczuciach: rozproszony, pogubiony, chaotyczny

SJP.pl

# rozpieścić

1. zepsuć zbytnim pobłażaniem, nadmierną tolerancją, dogadzaniem komuś; rozpuścić;
2. rozpieścić się - stać się kapryśnym, wybrednym wskutek nadmiernego dogadzania sobie; rozkaprysić się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpieszczać)

(1.1) zepsuć kogoś lub coś poprzez zbyt pobłażliwe traktowanie

czasownik zwrotny dokonany rozpieścić się (ndk. rozpieszczać się)

(2.1) zepsuć samego siebie, ulegając własnym kaprysom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pieścidełko n., rozpieszczanie n., rozpieszczenie n., pieszczoch mos., pieszczota ż.

czas. pieścić ndk., rozpieszczać ndk.

Wiktionary

# rozpieszczać

1. psuć zbytnim pobłażaniem, nadmierną tolerancją, dogadzaniem komuś; rozpuszczać;
2. rozpieszczać się - nadmiernie sobie dogadzając, stawać się kapryśnym, wybrednym; rozkapryszać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpieścić)

(1.1) traktować zbyt pobłażliwie

czasownik zwrotny niedokonany rozpieszczać się (dk. rozpieścić się)

(2.1) wykazywać przesadną dbałość o własny dobrobyt; ulegać swoim kaprysom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pieścidełko n., rozpieszczanie n., pieszczoch mos., pieszczota ż.

czas. rozpieścić dk.

przym. rozpieszczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dogadzać, głaskać, niańczyć, rozbisurmaniać, rozpaskudzać, rozpuszczać

Wiktionary

# rozpieszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpieszczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pieszczota ż., pieścidełko n.

czas. rozpieścić, rozpieszczać

Wiktionary

# rozpieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpieścić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pieszczota ż., pieścidełko n.

czas. rozpieścić

Wiktionary

# rozpiętka

ćwiczenie gimnastyczne polegające na unoszeniu i rozkładaniu na bok ramion z ciężarkami

SJP.pl

# rozpiętość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odległość pomiędzy najdalszymi krańcami

(1.2) odległość między skrajnymi wartościami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poruszaliśmy się po terenie o rozpiętości blisko czterdziestu kilometrów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpʲjɛ̃ntɔɕt͡ɕ, AS: rospʹi ̯ẽntość

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpiąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zasięg

(1.2) skala, zakres

Wiktionary

# rozpikselować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselować, spikselizować, zapikselować, zapikselizować, wypikselować, wypikselizować

SJP.pl

# rozpinać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpiąć)

(1.1) rozłączać coś zapiętego

(1.2) rozkładać coś złożonego

czasownik zwrotny niedokonany rozpinać się (dk. rozpiąć się)

(2.1) stawać się rozpiętym

(2.2) ulegać rozciągnięciu, rozłożeniu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpinacz mrz., rozpinanie n.

czas. rozpiąć dk.

przym. rozpinający, rozpinany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rozciągać, rozkładać

Wiktionary

# rozpiór

gatunek leszcza, ryba z rodziny karpiowatych

SJP.pl

Rozpiór, siniec (Ballerus ballerus) – gatunek słodkowodnej ryby karpiokształtnej z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Wikipedia

# rozpis

1. zapisany plan działań; rozpiska;
2. dawniej:
a) długie, obszerne pismo;
b) rozpisywanie się o czymś;
c) różnica zdań, protest

SJP.pl

# rozpisać

czasownik

(1.1) ogłosić konkurs

(1.2) szt. rel. pokryć malarstwem ikonowym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpiska ż., pisanina ż.

Wiktionary

# rozpisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpisać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpiska ż., pisanina ż.

Wiktionary

# rozpiska

potocznie: zapisany plan działań; rozpis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zapisany plan jakiegoś działania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skoro napisane, że nasza, to nie ma innej możliwości, rozpiska na cały rok wisi na korytarzu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpisanie n., pisanina ż.

czas. rozpisać dk.

Wiktionary

# rozpisowy

→ rozpis

SJP.pl

#### Patrz:

rozpis

# rozpisywać

1. robić odpisy, przepisywać tekst kilka razy dla kilku osób, np. dla aktorów;
2. ogłaszać drukiem, podawać do publicznej wiadomości;
3. przydzielać coś kilku osobom, dzielić coś pomiędzy kilka osób;
4. rozpisywać się - pisać obszernie, szczegółowo

SJP.pl

# rozpity

1. potocznie: wypić wspólnie z kimś butelkę alkoholu;
2. spowodować u kogoś nałogowe picie alkoholu

SJP.pl

# rozpiżdżać

wulgarnie: rozwalać, niszczyć, rozrzucać coś; rozjebywać, rozpierdalać

SJP.pl

# rozpiździel

rozpierdol, rozpierdziel, rozpiernicz; wulgarnie:
1. rozgardiasz, bałagan, nieporządek; syf, burdel;
2. bijatyka, duża awantura; rozpierducha, rozróba;
3. dewastacja, zniszczenie

SJP.pl

# rozpiły

1. potocznie: wypić wspólnie z kimś butelkę alkoholu;
2. spowodować u kogoś nałogowe picie alkoholu

SJP.pl

# rozplantować

czasownik

(1.1) wyrównać coś sypkiego równo po powierzchni gruntu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsplãnˈtɔvat͡ɕ, AS: rosplãntovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. plantowanie n., rozplantowanie n., plant mrz., planty nmos.

czas. plantować

Wiktionary

# rozplantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozplantować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozplantować dk.

rzecz. plant mrz., planty nmos.

Wiktionary

# rozplantowywać

wyrównywać po powierzchni gruntu

SJP.pl

# rozplaskiwać

1. plaskając, rozpłaszczać, rozbijać;
2. rzadko: rozplaskiwać się - stawać się płaskim; rozpłaszczać się

SJP.pl

# rozplem

w biologii:
1. rozmnażanie się, rozrost komórek w organizmie;
2. nadmierne powiększanie się jakiegoś narządu na skutek rozrostu jego komórek

SJP.pl

Wikipedia

# rozpleść

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rozplatać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozplatanie n.

czas. rozplatać ndk.

Wiktionary

# rozplot

proces odwrotny do splotu funkcji; dekonwolucja

SJP.pl

Dekonwolucja (rozplot, ang. deconvolution) – proces odwrotny do splotu funkcji. W cyfrowym przetwarzaniu sygnałów nazywa się czasem „odplataniem” sygnałów (w przeciwieństwie do ich splatania). Polega ona na określeniu funkcji opisującej zakłócenia (np. szum o charakterze funkcji harmonicznej) w celu ich odfiltrowania od zarejestrowanych danych i uzyskania niezakłóconych danych (np. uzyskanie ostrego obrazu z zamazanego zdjęcia).

Wikipedia

# rozplotkować

potocznie: plotkując, rozgłosić coś; rozpowiedzieć, rozpaplać, roztrąbić

SJP.pl

# rozplotkowany

potocznie: plotkując, rozgłosić coś; rozpowiedzieć, rozpaplać, roztrąbić

SJP.pl

# rozplusnąć

plusnąć kropelkami na wszystkie strony; rozbryzgnąć, rozbryzgać

SJP.pl

# rozpocząć

dać początek

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|rozpoczynać.

czasownik zwrotny dokonany rozpocząć się (ndk. rozpoczynać się)

(2.1) dokonany od|rozpoczynać się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpɔt͡ʃɔ̃ɲt͡ɕ, AS: rospočõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. począć, rozpoczynać, napocząć

rzecz. rozpoczęcie n., poczęcie n.

Wiktionary

# rozpoczęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpocząć.: zapoczątkowanie czegoś, nadanie czemuś początku

(1.2) moment w którym coś się rozpoczyna

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspɔˈt͡ʃɛ̃ɲt͡ɕɛ, AS: rospočẽńće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpoczynanie n.

czas. począć dk., rozpoczynać ndk., rozpocząć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapoczątkowanie, inicjacja, zainicjowanie

(1.2) początek, start, podn. inauguracja

Wiktionary

# rozpoczynać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpocząć)

(1.1) inicjować coś, dawać początek

(1.2) znaleźć się na początku

czasownik zwrotny niedokonany rozpoczynać się (dk. rozpocząć się)

(2.1) zaczynać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Byłem zmęczony i nie chciałem rozpoczynać rozmowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspɔˈt͡ʃɨ̃nat͡ɕ, AS: rospočỹnać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpoczęcie n., rozpoczynanie n., nadpoczęcie n., napoczęcie n., napoczynanie n., poczęcie n., poczynanie n., ponapoczynanie n., porozpoczynanie n.

czas. rozpocząć dk., nadpocząć dk., napocząć dk., napoczynać ndk., począć dk., poczynać ndk., ponapoczynać dk., porozpoczynać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inicjować

(1.1-2) zaczynać

Wiktionary

# rozpoczynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpoczynać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpoczęcie n.

czas. począć, rozpoczynać ndk.

Wiktionary

# rozpodobniać

rozpodobniać się - o głosce będącej w bliskim sąsiedztwie z inną, identyczną: ulegać zmianie

SJP.pl

# rozpodobnienie

zjawisko fonetyczne, w którym jeden z dwóch takich samych fonemów ulega zmianie (zostaje zastąpiony podobnym); odpodobnienie; dysymilacja

SJP.pl

Dysymilacja (łac. dissimilis „niepodobny”), odpodobnienie, rozpodobnienie – proces fonetyczny, w wyniku którego wytwarzają się lub powiększają różnice pomiędzy głoskami w obrębie jakiegoś odcinka wypowiedzi, a więc głoski te stają się mniej podobne do siebie.

Wikipedia

# rozpodziewać

dawniej:
1. umieszczać coś nie wiadomo gdzie;
2. rozpodziewać się - gubić się, znikać, rozpraszać się

SJP.pl

# rozpogodzenie

stan pięknej, bezchmurnej pogody następującej po okresie zachmurzenia, deszczu, śniegu itp.

SJP.pl

# rozpogodzić

rozpogodzić się - o niebie: stać się bezchmurnym, pogodnym

SJP.pl

# rozpoić

rzadko: rozpić;
1. sprawić, żeby ktoś zaczął nadużywać alkoholu;
2. rozpoić się - zacząć nadużywać alkoholu

SJP.pl

# rozpolitykowywać

rozpolitykowywać się - zaczynać rozprawiać na tematy polityczne

SJP.pl

# rozpończyk

nazwisko

SJP.pl

# rozpór

1. duży rozporek;
2. siła działająca na podpory łuku, kopuły, sklepienia gotyckiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. od: rozporek

(1.2) duży rozporek

(1.3) archit. siła rozpierająca elementy łuku, sklepienia łukowego, kopuły

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: rozpora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozporek m., rozpora ż., rozpórka ż., rozpieranie n., rozparcie n., rozepchnięcie n., pchanie n., pchnięcie n.

czas. rozpierać ndk., rozepchnąć dk., pchać ndk., pchnąć dk.

przym. rozporowy, rozporkowy, rozpórkowy

Wiktionary

# rozpora

Rozpora (budownictwo) lub rozpórka – element dystansowy, rozpierający, mający za zadanie utrzymywanie innych elementów konstrukcji w stałej odległości od siebie, zwykle usztywniający konstrukcję.

Zastosowania rozpórki:

- w żeglarstwie: blindgafel, delfiniak, sztormtrap.

Wikipedia

# rozporek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. zapinane rozcięcie w spodniach

(1.2) kraw. rozcięcie w spódnicy

(1.3) kraw. rozcięcie w męskich majtkach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpɔrɛk, AS: rosporek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozporkowy

rzecz. rozpór mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. bontek.

(1.2) rozcięcie

(1.3) otwór frontowy, kieszeń, Y-front

Wiktionary

# rozpórka

element konstrukcyjny rozpierający, wzmacniający coś

SJP.pl

# rozporkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rozporkiem, dotyczący rozporka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozporek m., rozpór m.

Wiktionary

# rozpornica

Rozpornica, rozpornica sieciowa, deska trałowa – płyta rozpierająca skrzydła włoka podczas ciągnięcia (trałowania).

Rozpornicą nazywa się też belkę mocowaną w luku poprzecznie do osi symetrii statku, służącą do przenoszenia sił i mocowania desek lukowych. Ze względu na rozpowszechnienie nowszych metod zamykania ładowni obecnie rzadko spotykana.

Wikipedia

# rozporządzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozporządzić)

(1.1) nakazywać, jak ktoś ma działać w jakiejś sprawie

(1.2) mieć do dyspozycji; mieć na swoje usługi

czasownik zwrotny niedokonany rozporządzać się (dk. rozporządzić się)

(2.1) dysponować samowolnie; postępować według swej woli

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozporządzanie n.

czas. rozporządzić dk.

przym. rozporządzający

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dysponować, rozkazywać, rządzić, zarządzać

(1.2) dysponować, mieć, posiadać, rozrządzać, władać

(2.1) rządzić się

Wiktionary

# rozporządzalny

taki, którym da się rozporządzać

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, którym można rozporządzać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspɔʒɔ̃nˈd͡zalnɨ, AS: rospožõnʒalny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozporządzać (się) ndk., rozporządzić (się) dk.

rzecz. rozporządzanie ndk., rozporządzenie dk.

Wiktionary

# rozporządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy;

(1.2) odczasownikowy od|rozporządzić.

Wiktionary

Rozporządzenie – akt normatywny wydawany na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie, które precyzuje który podmiot i w jaki sposób ma wprowadzić zmiany określone w ustawie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Organ wydający rozporządzenie powinien dbać, aby nie przekroczyć delegacji ustawowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspɔʒɔ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: rospožõnʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozporządzalny

Wiktionary

# rozposażyć

czasownik

(1.1) stpol. rozsypać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspɔˈsaʒɨt͡ɕ, AS: rosposažyć

Wiktionary

# rozpościerać

1. umieszczać coś na dużej przestrzeni, układać szeroko;
2. rozszerzać, zwiększać zakres czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpostrzeć)

(1.1) rozkładać na dużej powierzchni coś przedtem złożonego

(1.2) daw. rozszerzać zasięg czego

czasownik zwrotny niedokonany rozpościerać się (dk. rozpostrzeć się)

(2.1) zajmować dużą powierzchnię lub przestrzeń

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Plantacje bananów rozpościerały się po obu stronach, parę anten radiowych tkwiło na wzniesieniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpościeranie n.

czas. rozpostrzeć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozkładać, rozprostowywać, rozścielać

(2.1) ciągnąć się, rozciągać się, rozlegać się, rozpinać się, roztaczać się

Wiktionary

# rozpostrzeć

rozciągnąć, rozpiąć na dużej powierzchni coś uprzednio złożonego, zgniecionego

SJP.pl

# rozpowiadać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpowiedzieć)

(1.1) dzielić się wiadomościami z wszystkimi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A po co Justysia rozpowiada, że się mój ożenek szykuje?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpowiadanie n.

czas. powiedzieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bębnić, paplać, rozgadywać, rozgłaszać, rozplotkowywać

Wiktionary

# rozpowiedzieć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rozpowiadać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Patrycja rozpowiedziała w szkole, że byliśmy razem w łóżku…

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpowiedzenie n.

czas. powiedzieć

Wiktionary

# rozpowszechniać

umożliwiać wszechstronny dostęp do publikowanego materiału

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpowszechnić)

(1.1) niedokonany od|rozpowszechnić.

czasownik zwrotny niedokonany rozpowszechniać się (dk. rozpowszechnić się)

(2.1) niedokonany od|rozpowszechnić się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspɔfˈʃɛxʲɲät͡ɕ, AS: rospofšeχʹńäć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpowszechnianie n., rozpowszechnienie n.

czas. rozpowszechnić dk.

przym. rozpowszechniony

Wiktionary

# rozpowszechnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś powszechnie znanym

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpowszechnić, rozpowszechniać ndk.

przym. rozpowszechniony

Wiktionary

# rozpowszechnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpowszechniać)

(1.1) uczynić coś powszechnie znanym

czasownik zwrotny dokonany rozpowszechnić się (ndk. rozpowszechniać się)

(2.1) stać się znanym lub używanym powszechnie

(2.2) wystąpić często lub w dużej liczbie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpowszechnianie n., rozpowszechnienie n.

czas. rozpowszechniać ndk.

przym. rozpowszechniony

Wiktionary

# rozpowszechnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczynienie czegoś powszechnie znanym

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpowszechniać, rozpowszechnić dk.

przym. rozpowszechniony

Wiktionary

# rozpowszechniony

przymiotnik jakościowy

(1.1) występujący powszechnie, często, na dużą skalę

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: rozpowszechnić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Burak jest szeroko rozpowszechniony w kuchni słowiańskiej (np. w zupach takich jak barszcz i botwinka).

(1.1) Imię Astryda jest najbardziej rozpowszechnione w krajach nordyckich, ale jego użycie widuje się wskutek emigracji także na przykład we Francji czy w USA.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpowszechnianie n., rozpowszechnienie n.

czas. rozpowszechniać ndk., rozpowszechnić dk.

Wiktionary

# rozpoznać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|rozpoznawać.

czasownik zwrotny dokonany rozpoznać się (ndk. rozpoznawać się)

(2.1) dokonany od|rozpoznawać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpoznawać

rzecz. rozpoznanie n., rozpoznawanie n., znawstwo n., rozpoznawalność ż.

przym. rozpoznawczy, rozpoznawalny

Wiktionary

# rozpoznanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. stwierdzenie rodzaju choroby;

(1.2) praw. adm. rozpatrzenie sprawy przez sąd lub organ administracji

(1.3) wojsk. działalność wojsk na polu walki mająca na celu zdobycie informacji o nieprzyjacielu;

(1.4) dokonanie identyfikacji

Wiktionary

- rozpoznanie (wojsko)
- rozpoznanie (medycyna)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W dokumentacji medycznej rozpoznania należy wpisywać zgodnie z międzynarodową klasyfikacją ICD-10.

(1.2) Poucza się stronę, że w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych podanie zostanie pozostawione bez rozpoznania.

(1.3) Rozpoznanie bojem prowadzi często do nieproporcjonalnie wysokich strat w stosunku do osiąganych efektów operacyjnych.

(1.4) Syn denata przybył do kostnicy na rozpoznanie zwłok.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspɔzˈnãɲɛ, AS: rospoznãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpoznawalność ż., rozpoznawanie n., znawstwo n.

przym. rozpoznawalny, rozpoznawczy

przysł. rozpoznawalnie, rozpoznawczo

czas. rozpoznać dk., rozpoznawać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) diagnoza

(1.2) rozpatrzenie

(1.3) zwiad

(1.4) identyfikowanie, identyfikacja

Wiktionary

# rozpoznawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpoznać)

(1.1) identyfikować kogoś lub coś, wyróżniając spośród innych; badając, stwierdzić, określić coś

(1.2) praw. badać, rozpatrywać

czasownik zwrotny niedokonany rozpoznawać się (dk. rozpoznać się)

(2.1) rozpoznawać (1.1) samego siebie

(2.2) widząc się, identyfikować się wzajemnie

(2.3) daw. orientować się w czymś, zaznajamiać się z czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lekarze bardzo rzadko rozpoznają tę chorobę.

(1.1) Kto fałsz i prawdę rozpoznawa lotnie, (…) / Takiego człeka mężem zwać się godzi.

(1.2) Sąd rozpoznawał sprawę przez cały rok!

(2.3) On się jeszcze rozpoznawa, / Ale nie zna się na tobie, / Boś ty mu ni siostra, ni żona.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpoznawanie n., rozpoznanie n., znawstwo n., rozpoznawalność ż.

czas. poznać dk., poznawać ndk., rozpoznać dk., zapoznać dk., zapoznawać ndk.

przym. rozpoznawczy

Wiktionary

# rozpoznawalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co łatwo można odróżnić od innych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wysokie miejsce to nie tylko kwestia rozpoznawalności, ale także autorytetu, który może być wartościowy dla danej marki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpoznanie n., rozpoznawanie n.

czas. rozpoznać dk., rozpoznawać ndk.

przym. rozpoznawalny

przysł. rozpoznawalnie

Wiktionary

# rozpoznawalny

dający się rozpoznać, łatwy do rozpoznania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dający się rozpoznać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nike z Samotraki, znaleziona w 1863 r., jest jedną z najsłynniejszych i najbardziej rozpoznawalnych rzeźb na świecie.

(1.1) Jego twarz była rozpoznawalna pomimo wąsów, które sobie zapuścił.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpoznanie n., rozpoznawanie n., rozpoznawalność ż.

czas. rozpoznać

przym. rozpoznawczy

Wiktionary

# rozpoznawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) identyfikowanie kogoś lub czegoś

(1.2) praw. badanie, rozpatrywanie danej kwestii

Wiktionary

Rozpoznawanie - forma pamiętania informacji i proces pamięciowy, który polega na dopasowaniu kodowanej informacji do tych, które już są zgromadzone w pamięci. W efekcie jest się w stanie rozpoznać, czy dana informacja jest znana, czy jest nowa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aktywiści w różnych częściach świata zaczęli opracowywać oprogramowanie do rozpoznawania twarzy w celu identyfikacji policjantów podejrzewanych o napaści na protestujących.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpoznanie n., znawstwo n., rozpoznawalność ż.

przym. rozpoznawalny, rozpoznawczy

czas. rozpoznawać ndk., rozpoznać dk.

Wiktionary

# rozpoznawczy

1. umożliwiający identyfikację, np. znak rozpoznawczy;
2. mający na celu zdobycie określonych informacji o przeciwniku, np. samolot rozpoznawczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dający sposobność rozpoznania

(1.2) mający za cel rozpoznanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpoznanie n., rozpoznawanie n.

czas. rozpoznać dk., rozpoznawać ndk.

przym. rozpoznawalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) identyfikacyjny

Wiktionary

# rozpołowić

podzielić na dwie równe części

SJP.pl

# rozpracowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpracować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pracować, rozpracować dk.

przym. zapracowany

Wiktionary

# rozpracowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpracowywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pracować, rozpracowywać ndk.

przym. zapracowany

Wiktionary

# rozprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozprasowywać)

(1.1) prasując, rozprostować, wygładzić, usunąć zagięcia w materiale; prasując spłaszczyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# rozprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozprostowanie, wygładzenie, usunięcie zagięć w materiale

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# rozprasowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozprasować)

(1.1) niedokonany od|rozprasować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# rozprasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozprostowywanie, wygładzanie, usuwanie zagięć w materiale

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# rozpraszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozproszyć)

(1.1) powodować rozsypkę, rozejście się, rozrzut na wszystkie strony

(1.2) uniemożliwiać skupienie się nad czym

(1.3) rozpędzać na wszystkie strony

(1.4) powodować zmalenie, zanik czego

(1.5) przyczyniać się do ustąpienia niewłaściwych stanów psychicznych

czasownik zwrotny niedokonany rozpraszać się (dk. rozproszyć się)

(2.1) ulegać rozproszeniu: rozdrobnieniu, rozrzutowi, rozsypce, zanikowi

(2.2) uciekać bezładnie, rozchodzić się w różnych kierunkach

(2.3) tracić uwagę

(2.4) chem. rozchodzić się w danym ośrodku

(2.5) meteorol. ulegać ustąpieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpraszanie n., rozproszenie n.

czas. rozproszyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozdrabniać, roznosić, rozrzucać, rozsypywać

(1.2) dekoncentrować

(1.3) rozganiać, rozgramiać, rozpędzać

(1.4) rozjaśniać

(1.5) rozwiewać

(2.1) niknąć, rozchodzić się, rozdrabniać się, rozjaśniać się, rozpryskiwać się, rozrzucać się

(2.2) rozchodzić się, rozpierzchać się

(2.3) dekoncentrować się, rozmieniać się na drobne

(2.5) przechodzić, rozchodzić się, ustępować

Wiktionary

# rozpraszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpraszać.

Wiktionary

- rozpraszanie światła – w optyce, tworzenie się rozproszonych fal w wyniku oddziaływania fal elektromagnetycznych z niejednorodnościami ośrodka lub pyłami zawieszonymi w ośrodku
- rozpraszanie cząstek – w fizyce cząstek, jest klasą zjawisk, w których cząstki odchylają się od pierwotnego toru, w wyniku oddziaływania z innymi cząstkami
- rozpraszanie (dithering) – w grafice komputerowej zamierzony efekt zastosowania szumu w celu zniwelowania błędu kwantyzacji
- w akustyce, rozpraszanie związane jest z ugięciem fal dźwiękowych na niejednorodnościach ośrodka lub na przeszkodach w ośrodku
- mieszanie – w informatyce jedno z tłumaczeń angielskiego słowa "hashing"

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. rozproszyć, rozpraszać ndk.

Wiktionary

# rozprawa

1. pisemna praca naukowa;
2. posiedzenie sądu rozpatrujące jakąś sprawę;
3. debata, dyskusja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. proces sądowy

(1.2) debata, dyskusja

(1.3) rodzaj pisemnej pracy naukowej

(1.4) rozstrzygnięcie sporu

Wiktionary

- rozprawa (naukowa) – forma wypowiedzi naukowej lub filozoficznej przybierająca czasem postać dysertacji lub traktatu
- rozprawa (sądowa) – posiedzenie sądu rozpatrującego wniesioną na wokandę sprawę

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj rano poszedłem do sądu na rozprawę.

(1.3) O tym, że zależało mu na tym, aby traktat ten odebrany został jako poważna rozprawa naukowa świadczą zarówno liczne przypisy, w których podawał on uściślenia, wyjaśnienia i źródła swoich informacji, jak i dołączone do niego w formie aneksów różnego rodzaju dokumenty i listy (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈprava, AS: rosprava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozprawianie n., rozprawienie n.

:: zdrobn. rozprawka ż.

czas. rozprawiać ndk., rozprawić dk., prawić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sprawa, przewód sądowy, proces

(1.2) dyskusja, debata, polemika, dysputa

(1.3) studium, opracowanie, elaborat, referat

Wiktionary

# rozprawiać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) długo opowiadać o czymś

czasownik zwrotny niedokonany rozprawiać się (dk. rozprawić się)

(2.1) załatwiać jakieś porachunki z kimś, najczęściej stosując przemoc; rozstrzygnąć jakiś problem, konflikt, spór, zatarg

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Teraz z punktu widzenia zawodowego mogła z przyjemnością rozprawiać z nią o strojach i bieliźnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpravʲjät͡ɕ, AS: rospravʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozprawianie n., rozprawa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozwodzić się, gawędzić

Wiktionary

# rozprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozprawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozprawiać ndk.

rzecz. rozprawa ż.

Wiktionary

# rozprawić

rozstrzygnąć konflikt, stosując przemoc

SJP.pl

# rozprawiczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozprawiczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozprawiczać ndk.

Wiktionary

# rozprawka

1. niewielka, pisemna praca naukowa;
2. pisemna praca szkolna, w której należy uzasadnić jakieś założenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pisemna praca szkolna, w której uczeń ma uzasadnić jakąś tezę

Wiktionary

Rozprawka – pisemna forma wypowiedzi, zawierająca rozważania na określony temat. Jej nazwa pochodzi od czasownika „rozprawiać”. Składa się ze wstępu (tezy/hipotezy), rozwinięcia (argumentów), zakończenia (potwierdzenia tezy lub potwierdzenia/obalenia hipotezy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozprawka jest zasadą szkolnego egzaminu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozprawa ż.

Wiktionary

# rozprężanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozprężać.

Wiktionary

Rozprężanie – proces odwrotny do sprężania, tzn. polegający na obniżeniu ciśnienia układu; zwykle wiąże się z ekspansją.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsprɛ̃w̃ˈʒãɲɛ, AS: rosprẽũ̯žãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozprężać ndk.

Wiktionary

# rozproch

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) środ. wojsk. rozproszenie się

Wiktionary

# rozpromieniały

taki, który rozpromieniał

SJP.pl

# rozpromienić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpromieniać)

(1.1) uczynić jaśniejszym, rozświetlić

(1.2) nadać pogodny wygląd

czasownik zwrotny dokonany rozpromienić się (ndk. rozpromieniać się)

(2.1) stać się jasnym, rozświetlonym

(2.2) przybrać pogodny wygląd

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Malarz rozpromienił tło, dodając odrobinę bieli.

(1.2) Pan Ludwik wyszedł rozpromieniony z sali egzaminacyjnej.

(2.1) Niebo się rozpromieniło, już nie będzie padać.

(2.1) Spójrzcie na Niego, a rozpromienicie się radością, oblicza wasze nie zapłoną wstydem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpromienienie n.

Wiktionary

# rozpromować

spopularyzować, upowszechnić; wypromować

SJP.pl

# rozpropagowywać

rzadko: czynić coś ogólnie znanym, akceptowanym, stosowanym; popularyzować, upowszechniać

SJP.pl

# rozprószać

prósząc, rozsypywać

SJP.pl

# rozproszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozniesienie na wszystkie strony; bezładne rozrzucenie

(1.2) rozmieszczenie w różnych miejscach

(1.3) niebycie skupionym

(1.4) utracenie intensywności lub zniknięcie

(1.5) wpłynięcie na zanik u kogoś jakiegoś uczucia

Wiktionary

- dyspersja (biologia)
- dyspersja (chemia fizyczna)
- dyspersja (matematyka)
- dyspersja fali
  - dyspersja (optyka)
  - modowa dyspersja polaryzacyjna
- dyspersja spektrometru

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Podczas wojny księgozbiór uległ rozproszeniu.

(1.3) By nie ulegać rozproszeniu, chodził z książką do altany.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozproszeniec mos.

czas. rozpraszać ndk., rozproszyć dk.

Wiktionary

# rozproszony

przymiotnik

(1.1) taki, który przyjmuje bezładne rozmieszczenie, na wszystkie strony; taki, którego elementy rozmieściły się daleko od siebie

(1.2) niepotrafiący się skupić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dyspersyjny, porozrzucany, rozpełzły, rozrzucony, rozsiany, rozsypany

(1.2) rozkojarzony

Wiktionary

# rozproszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpraszać)

(1.1) dokonany od|rozpraszać.

czasownik zwrotny dokonany rozproszyć się (ndk. rozpraszać się)

(2.1) dokonany od|rozpraszać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpraszanie n., rozproszenie n.

czas. rozpraszać ndk.

Wiktionary

# rozprowadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozprowadzić)

(1.1) doprowadzać do różnych miejsc, osób, instytucji

(1.2) nakładać cienką warstwę danej substancji na jakąś powierzchnię

(1.3) doprowadzać do rozcieńczenia czegoś

(1.4) prowadząc, kierować wiele osób do różnych miejsc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozprowadzanie n.

czas. rozprowadzić, wprowadzać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dystrybuować, kolportować

Wiktionary

# rozprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozprowadzać)

(1.1) dokonany od|rozprowadzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozprowadzanie n., rozprowadzenie n.

czas. rozprowadzać ndk.

Wiktionary

# rozpruwać

1. wyciągać nitki, którymi jest coś zszyte; wypruwać;
2. rozcinać, ranić;
3. rozrywać coś odsłaniając wnętrze;
4. rozpruwać się - rozrywać się na szwie

SJP.pl

# rozprysk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) strumień cieczy lub jego ślad w postaci rozbryzgniętych, drobniutkich kropel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpryskiwacz mrz.

czas. rozpryskać dk., rozpryskiwać ndk.

Wiktionary

# rozpryskać

rozprysnąć;
1. pryskając, rozchlapać coś na wszystkie strony;
2. rozpryskać się:
a) o płynach: zostać rozchlapanym, rozpryskanym;
b) rozpaść się na drobne części; rozsypać się, rozbić się gwałtownie;
c) przenośnie: w krótkim czasie rozejść się, rozbiec się na wszystkie strony

SJP.pl

# rozpryskiwać

1. pryskając, rozchlapywać coś na wszystkie strony;
2. rozpryskiwać się:
a) o płynach: być rozchlapanym, rozpryskanym;
b) rozpadać się na drobne części; rozsypywać się, rozbijać się gwałtownie;
c) przenośnie: w krótkim czasie rozchodzić się, rozbiegać się na wszystkie strony

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpryskać lub rozprysnąć)

(1.1) sprawiać, że krople danej cieczy szybko rozprzestrzeniają się w różnych kierunkach

(1.2) sprawiać, że dany przedmiot rozpada się na drobne kawałki

czasownik zwrotny niedokonany rozpryskiwać się (dk. rozpryskać się lub rozprysnąć się)

(2.1) o danej cieczy: rozprzestrzeniać się szybko jako krople

(2.2) o danym przedmiocie: rozpadać się na drobne kawałki

(2.3) pot. o ludziach lub zwierzętach: szybko rozchodzić się w różne strony

Wiktionary

#### Przykłady

(2.2) Jeśli np. w czasie szybkiej jazdy w taką szybę uderzy kamyk, to szyba nie rozpryskuje się na drobne kawałeczki.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pryskać

rzecz. rozprysk mrz.

Wiktionary

# rozpryskowy

1. → rozprysk (strumień cieczy);
2. rozpadający się na wiele kawałków po wybuchu; odłamkowy

SJP.pl

# rozprysnąć

rozpryskać;
1. pryskając, rozchlapać coś na wszystkie strony;
2. rozprysnąć się:
a) o płynach: zostać rozchlapanym, rozpryskanym;
b) rozpaść się na drobne części; rozsypać się, rozbić się gwałtownie;
c) przenośnie: w krótkim czasie rozejść się, rozbiec się na wszystkie strony

SJP.pl

# rozpryśnięty

rozpryskać;
1. pryskając, rozchlapać coś na wszystkie strony;
2. rozprysnąć się:
a) o płynach: zostać rozchlapanym, rozpryskanym;
b) rozpaść się na drobne części; rozsypać się, rozbić się gwałtownie;
c) przenośnie: w krótkim czasie rozejść się, rozbiec się na wszystkie strony

SJP.pl

# rozprysły

taki, który rozprysł; rozpryśnięty

SJP.pl

# rozprza

drzewce biegnące po przekątnej żagla - na barkach, małych statkach rybackich

SJP.pl

Rozprza – miasto w Polsce położone w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza, której jest siedzibą. Leży nad rzekami Bogdanówką oraz Luciążą.

Miejscowość uzyskała lokację miejską przed 1272 rokiem. Pierwotnie Rozprza należała do prowincji łęczyckiej i do księstwa łęczyckiego jako siedziba kasztelanii rozpierskiej, która w XIII wieku stała się częścią księstwa sieradzkiego, a następnie ziemi sieradzkiej. W drugiej połowie XVI wieku położona była w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# rozprzanin

mieszkaniec Rozprzy (miasta w Polsce)

SJP.pl

# rozprzanka

mieszkanka Rozprzy (miasta w Polsce)

SJP.pl

# rozprzański

przymiotnik od: Rozprza

SJP.pl

# rozprząść

rozciągnąć wyprzędzione nici

SJP.pl

# rozprze

drzewce biegnące po przekątnej żagla - na barkach, małych statkach rybackich

SJP.pl

# rozprzedać

sprzedać kolejno wielu osobom; rozsprzedać

SJP.pl

# rozprzedawać

sprzedawać kolejno wielu osobom; rozsprzedawać

SJP.pl

# rozprzędywać

rozciągać wyprzędzione nici

SJP.pl

# rozprzestrzeniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozprzestrzenić)

(1.1) powodować występowanie czego w przestrzeni

(1.2) czynić powszechnym, znanym

czasownik zwrotny niedokonany rozprzestrzeniać się (dk. rozprzestrzenić się)

(2.1) występować na rozległym obszarze

(2.2) stawać się powszechnym, znanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sromotnik smrodliwy rozprzestrzenia swoje zarodniki za pośrednictwem much, przyciąganych przez jego cuchnącą i oślizgłą zieloną warstwę zarodnikową.

(2.2) Chińskie tradycyjne techniki medyczne, jak akupunktura i tai chi, zaczynają z sukcesem rozprzestrzeniać się w prowincji Pinar del Rio na zachodzie Kuby.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozprzestrzenianie n., rozprzestrzenienie n.

czas. rozprzestrzenić

przym. przestrzenny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rozpowszechniać, rozpropagowywać, upowszechniać

(1.2) rozpowszechniać się, rozpropagowywać się, upowszechniać się

Wiktionary

# rozprzestrzenialność

zdolność do rozprzestrzeniania się

SJP.pl

# rozprzestrzenialny

zdolny do rozprzestrzeniania się

SJP.pl

# rozprzestrzenianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powodowanie występowania czegoś w przestrzeni

(1.2) czynienie czegoś powszechnym, znanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gromadząc, a tym samym rozsiewając, nasiona drzew, sójka już od epoki lodowcowej przyczynia się do rozprzestrzeniania się dębu na północ.

(1.1) Kilkanaście osób podejrzanych o rozprzestrzenianie cholery przy użyciu czarów padło ofiarą linczu. Ciała ofiar zostały rozsiekane maczetami, a następnie spalone.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozprzestrzeniać ndk., rozprzestrzenić dk.

przym. przestrzenny

rzecz. rozprzestrzenienie n.

Wiktionary

# rozprzestrzenić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozprzestrzeniać)

(1.1) dokonany od|rozprzestrzeniać.

czasownik zwrotny dokonany rozprzestrzenić się (ndk. rozprzestrzeniać się)

(2.1) dokonany od|rozprzestrzeniać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozprzestrzeniać ndk.

rzecz. rozprzestrzenianie n., rozprzestrzenienie n.

przym. przestrzenny

Wiktionary

# rozprzestrzenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) występowanie czegoś w przestrzeni

(1.2) uczynienie czegoś powszechnym, znanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Polsce jej rozprzestrzenienie i częstość występowania nie są znane.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozprzestrzenianie n.

czas. rozprzestrzenić dk., rozprzestrzeniać ndk.

przym. przestrzenny

Wiktionary

# rozprzężenie

brak ładu, porządku

SJP.pl

# rozprzowy

związany z rozprzą (np. ożaglowanie rozprzowe)

SJP.pl

# rozpsalmiać

rozpsalmiać się - dawniej: zaczynać brzmieć jak psalm

SJP.pl

# rozpuchnąć

bardzo nabrzmieć, napuchnąć

SJP.pl

# rozpuchnięty

taki, który rozpuchł (bardzo nabrzmiał); rozpuchły

SJP.pl

# rozpuchły

taki, który rozpuchł (bardzo nabrzmiał); rozpuchnięty

SJP.pl

# rozpucz

rozpucz lepiężnikowiec - największy chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# rozpuk

dawniej: rozpęknięcie się; dziś tylko w związkach frazeologicznych "śmiać się do rozpuku" albo "zaśmiewać się do rozpuku" - bardzo się śmiać, zanosić się śmiechem

SJP.pl

# rozpurpurzać

rozpurpurzać się - stawać się purpurowym, zaczynać mienić się purpurą

SJP.pl

# rozpuścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpuszczać)

(1.1) sporządzić roztwór dwóch lub więcej substancji, zwykle o różnym stanie skupienia

(1.2) wywołać zmianę stanu skupienia, topnienie czegoś

(1.3) zwykle w odniesieniu do włosów: rozpleść, uwolnić z zapięcia, rozwiązać

(1.4) pot. rozesłać, skierować w różne strony

(1.5) pot. rozwiązać jakiś zespół, oddział itp., zwolnić po spełnionym zadaniu

(1.6) pot. rozpieścić kogoś, pozwolić na samowolę

(1.7) pot. roztrwonić majątek na rzeczy zbędne błahe

czasownik zwrotny dokonany rozpuścić się (ndk. rozpuszczać się)

(2.1) dokonany od|rozpuszczać się. (np. w cieczy)

(2.2) dokonany od|rozpuszczać się. (np. o śniegu)

(2.3) dokonany od|rozpuszczać się. (zwykle o włosach)

(2.4) pot. dokonany od|rozpuszczać się. (np. o kimś niesubordynowanym)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozpuściłem pięć łyżeczek cukru w szklance herbaty.

(1.2) Sól rozpuściła lód na chodnikach.

(1.2) Ten lakier do paznokci rozpuścisz tylko acetonem.

(1.3) Poprosiłem Anię, żeby rozpuściła włosy.

(1.4) Policjanci rozpuścili psy tropiące po lesie i wkrótce natrafiono na zwłoki.

(1.4) Po powrocie z wycieczki rozpuściliśmy uczniów do domów.

(1.6) Ależ wy rozpuściliście Kacperka. Teraz trzeba go wciąż nosić na rękach.

(1.7) Rozpuściłeś pieniądze, które dałam ci na cały miesiąc?!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: rospuśćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpuszczenie n., rozpuszczanie n., rozpuszczalnik m., rozpusta ż.

czas. rozpuszczać ndk.

przym. rozpuszczony, rozpuszczalny, rozpuszczalnikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) roztopić

(1.7) przepuścić

Wiktionary

# rozpusta

1. brak zasad moralnych w zakresie spraw związanych z seksem; rozwiązłość, wyuzdanie;
2. żartobliwie: nadużywanie czegoś; swawola, niesforność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak moralności w sferze seksualnej

(1.2) pot. używanie czegoś z przesadą, brak umiarkowania

(1.3) przest. rozpasanie, swawola, nadużywanie wolności

Wiktionary

Rozpusta – ogólne określenie dla niemoralności w zakresie spraw seksualnych, w znaczeniu wyuzdanie, rozwiązłość. Inne określenia to nieczystość, bezwstyd, zepsucie, nieumiarkowanie, żądza, łajdactwo. Szczególnym rodzajem rozpusty jest cudzołóstwo.

W tradycji biblijnej "rozpusta" nie ogranicza się do sfery seksualnej lecz oznacza wszelkie formy bałwochwalstwa, które sprzeciwiają się pierwszemu przykazaniu bożemu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rozpustnica ż., rozpustnik mos., rozpuszczalnik mrz., rozpuszczanie n., rozpuszczenie n.

czas. rozpuszczać ndk., rozpuścić dk.

przym. rozpustny, rozpuszczalnikowy

przysł. rozpustnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezwstyd, deprawacja, lubieżność, nierząd, perwersja, rozwiązłość, wszeteczność, wyuzdanie

(1.2) rozpasanie, rozrzutność, wszeteczność

Wiktionary

# rozpustnica

1. kobieta rozpustna - nieuznająca zasad moralnych, obyczajowych, prowadząca hulaszczy, swobodny tryb życia; lubieżnica, flirciara;
2. kobieta lekkich obyczajów; prostytutka, nierządnica, lafirynda, jawnogrzesznica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta oddająca się rozpuście

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpusta ż.

:: fm. rozpustnik m.

przym. rozpustny

przysł. rozpustnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezwstydnica, puszczalska, przest. wszetecznica, zbereźnica; peryfr. córa Koryntu

Wiktionary

# rozpustnie

przysłówek

(1.1) w sposób rozpustny, lubieżnie, rozwiąźle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od dwudziestego roku żył rozpustnie, wciąż odwiedzając miejskie domy uciech.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpusta ż., rozpustnik m., rozpustnica ż., rozpustność ż.

przym. rozpustny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wszetecznie

Wiktionary

# rozpustniej

stopień wyższy od przysłówka: rozpustnie

SJP.pl

# rozpustniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozpustny

SJP.pl

# rozpustnik

osoba rozpustna, czyli taka, która nie uznaje zasad moralnych, obyczajowych, prowadzi hulaszczy, swobodny tryb życia; lubieżnik, babiarz, dziwkarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. mężczyzna oddający się rozpuście

Wiktionary

- Rozpustnik (sztuka)
- Rozpustnik (film)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpustʲɲik, AS: rospustʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpusta ż.

:: fż. rozpustnica ż.

przym. rozpustny

przysł. rozpustnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezwstydnik; posp. dziwkarz; przest. mięsopustnik, wszetecznik, zbereźnik

Wiktionary

# rozpustność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rozpustne; cecha tych, którzy są rozpustni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozpustny

przysł. rozpustnie

Wiktionary

# rozpustny

przymiotnik

(1.1) o osobie: oddający się rozpuście

(1.2) związany z rozpustą, nacechowany rozpustą

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈpustnɨ, AS: rospustny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpusta ż., rozpustnik m., rozpustnica ż., rozpustność ż.

przysł. rozpustnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozwiązły, lubieżny, sprośny

Wiktionary

# rozpuszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozpuścić)

(1.1) niedokonany od|rozpuścić. (o sporządzaniu roztworu)

(1.2) niedokonany od|rozpuścić. (o wywoływaniu zmiany stanu skupienia)

(1.3) niedokonany od|rozpuścić. (zwykle w odniesieniu do włosów)

(1.4) pot. niedokonany od|rozpuścić. (w różne strony)

(1.5) pot. niedokonany od|rozpuścić. (o rozwiązywaniu zespołu)

(1.6) pot. niedokonany od|rozpuścić. (o rozpieszczaniu kogoś)

(1.7) pot. niedokonany od|rozpuścić. (o majątku)

czasownik zwrotny niedokonany rozpuszczać się (dk. rozpuścić się)

(2.1) ulegać rozpuszczeniu, rozprowadzeniu w cieczy

(2.2) ulegać roztopieniu

(2.3) zwykle o włosach: rozplatać się, rozkręcać się

(2.4) pot. stawać się samowolnym, niesubordynowanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Witaminę zawsze rozpuszczam w szklance wody.

(1.2) Sól rozpuszcza lód na chodnikach.

(1.2) Aceton rozpuszcza lakier do paznokci.

(1.3) Ania nigdy nie rozpuszczała włosów.

(1.4) W trakcie poszukiwań policjanci zawsze rozpuszczali psy tropiące.

(1.4) Dawniej po powrocie z wycieczki rozpuszczaliśmy uczniów do domów, a teraz jest zbyt niebezpiecznie, żeby dzieci wracały same do domów.

(1.6) Przez dwa lata dziadkowie rozpuszczali Kacperka, a teraz trzeba go wciąż nosić na rękach.

(1.7) Co miesiąc rozpuszczał pół pensji na automaty.

(2.1) Cukier lepiej rozpuszcza się w gorącej wodzie niż w zimnej.

(2.2) Lód na chodnikach rozpuszcza się pod wpływem soli.

(2.3) Obcięła się na krótko, bo na treningach rozpuszczały jej się włosy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpuszczanie n., rozpuszczenie n., rozpuszczalnik m., rozpusta ż.

czas. rozpuścić dk.

przym. rozpuszczony, rozpuszczalny, rozpuszczalnikowy

Wiktionary

# rozpuszczalka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kawa rozpuszczalna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chcesz kawy? Ale mam tylko rozpuszczalkę.

Wiktionary

# rozpuszczalnik

1. ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał;
2. składnik danego roztworu znajdujący się w nim w dominującej ilości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. techn. ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał

(1.2) chem. składnik danego roztworu znajdujący się w nim w dominującej ilości

Wiktionary

Rozpuszczalnik – ciecz zdolna do tworzenia roztworu po zmieszaniu z ciałem stałym, inną cieczą lub gazem. Najbardziej znanym rozpuszczalnikiem jest woda.

Większość rozpuszczalników to związki chemiczne o małej lepkości i stosunkowo niskiej temperaturze wrzenia. Mała lepkość powoduje, że mogą one dość łatwo penetrować rozpuszczaną substancję, zaś niska temperatura wrzenia umożliwia ich oddestylowywanie i parowanie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpuszczanie n., rozpuszczenie n., rozpusta ż.

czas. rozpuszczać ndk., rozpuścić dk.

przym. rozpuszczony, rozpuszczalny, rozpuszczalnikowy

Wiktionary

# rozpuszczalnikowy

→ rozpuszczalnik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rozpuszczalnikiem, dotyczący rozpuszczalnika

Wiktionary

#### Patrz:

rozpuszczalnik

#### Powiązane:

rzecz. rozpusta ż., rozpuszczalnik mrz., rozpuszczanie n., rozpuszczenie n.

czas. rozpuszczać ndk., rozpuścić dk.

przym. rozpuszczony, rozpuszczalny

Wiktionary

# rozpuszczalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. maksymalna liczba gramów substancji rozpuszczonej w 100 g rozpuszczalnika: przy określonej temperaturze, ciśnieniu (w przypadku gazów) i rodzaju rozpuszczalnika;

Wiktionary

Rozpuszczalność – zdolność substancji chemicznych w postaci stałej, ciekłej i gazowej (substancji rozpuszczonej) do rozpuszczania się w stałej, ciekłej lub gazowej fazie dyspergującej (rozpuszczalniku), tworząc mieszaninę homogeniczną (roztwór). Rozpuszczalność danej substancji jest wyrażana najczęściej jako maksymalna ilość substancji (w gramach lub molach), którą można rozpuścić w konkretnej objętości rozpuszczalnika (zwykle w 100 cm³) w ściśle określonych warunkach ciśnienia i temperatury (zwykle są to warunki normalne). Zgodnie z definicją IUPAC analityczny skład roztworu nasyconego wyrażony w postaci zawartości danej substancji rozpuszczonej w danym rozpuszczalniku jest rozpuszczalnością tej substancji. Rozpuszczalność może być podawana jako stężenie, molalność, ułamek molowy, stosunek molowy itd.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. rozpuszczalny

Wiktionary

# rozpuszczalny

dający się rozpuścić, zdolny do tworzenia roztworu z rozpuszczalnikiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który można rozpuścić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli lakier jest rozpuszczalny – powierzchnię matowimy i spryskujemy lakierem nitro.

(1.1) Kawę rozpuszczalną, otrzymuje się dzięki zaparzeniu wypalonych i zmielonych wcześniej ziaren.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpuszczalność ż., rozpuszczalnik m., rozpuszczanie n., rozpuszczenie n.

czas. rozpuszczać ndk., rozpuścić dk.

przym. rozpuszczalnikowy, nierozpuszczalny

Wiktionary

# rozpuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpuszczać.

(1.2) fiz. chem. zjawisko fizyczne, które polega na wnikaniu cząsteczek jednej substancji między cząsteczki drugiej substancji

Wiktionary

Rozpuszczanie (rozpuszczanie fizyczne) – proces fizykochemiczny polegający na takim zmieszaniu ciała stałego, gazu lub cieczy w innej cieczy lub gazie, że powstaje jednorodna, niemożliwa do rozdzielenia metodami mechanicznymi mieszanina. Mieszanina taka nazywana jest roztworem, zaś substancja, w której to się odbywa, nazywana jest rozpuszczalnikiem.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. rozpuszczać, rozpuścić

przym. rozpuszczony, rozpuszczalny, rozpuszczalnikowy

rzecz. rozpusta ż., rozpuszczalnik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) dyfuzja

Wiktionary

# rozpuszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpuścić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpuścić, rozpuszczać

przym. rozpuszczony, rozpuszczalny, rozpuszczalnikowy

rzecz. rozpusta ż., rozpuszczalnik mrz.

Wiktionary

# rozpuszczony

nieposłuszny, niegrzeczny z winy opiekunów

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: rozpuścić

przymiotnik

(2.1) fryzj. luzem, niezwiązany

(2.2) o dziecku: rozpieszczony, dostający od rodziców wszystko, co chce lub dopuszczający się nieposłuszeństwa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔspuʃˈt͡ʃɔ̃nɨ, AS: rospuščõny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpuścić dk., rozpuszczać ndk.

rzecz. rozpuszczanie n., rozpuszczenie n., rozpuszczalnik mrz.

przym. rozpuszczalnikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) rozwydrzony

Wiktionary

# rozpychacz

ozdoba do uszu powiększająca dziurkę na kolczyk

SJP.pl

# rozpykać

potocznie:
1. wygrać z kimś, odnieść zwycięstwo; pokonać;
2. znaleźć rozwiązanie problemu

SJP.pl

# rozpylacz

1. przyrząd do rozpylania płynów, zwłaszcza perfum i lekarstw; atomizer;
2. potocznie: pistolet automatyczny

SJP.pl

# rozpylak

rozpylak świerkowy, rozpylak zwyczajny - gatunki chrząszczy z rodziny kózkowatych

SJP.pl

# rozpylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpylać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpylić, rozpylać ndk.

rzecz. rozpylenie n.

Wiktionary

# rozpylić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rozpylać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpylanie n., rozpylenie n., pył m., pyłek m.

czas. rozpylać ndk.

Wiktionary

# rozpytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpytać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpytać dk.

Wiktionary

# rozpytywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpytywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpytywać ndk.

Wiktionary

# rozpłacać

rozpłacać się - dawniej: spłacać należności, rachować się

SJP.pl

# rozpładniać

rozmnażać w celu zwiększenia liczebności jakiegoś gatunku; rozpładzać

SJP.pl

# rozpładzać

rozmnażać w celu zwiększenia liczebności jakiegoś gatunku; rozpładniać

SJP.pl

# rozpłakiwać

rozpłakiwać się - zaczynać płakać coraz mocniej; rozchlipywać się

SJP.pl

# rozpłaszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpłaszczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozpłaszczyć

rzecz. płaszcz mrz., płaszczka ż.

przym. płaski

Wiktionary

# rozpłaszczka

rozpłaszczka (widliczka rozpłaszczka) - płożąca się bylina z klasy widłakowych

SJP.pl

# rozpłaszczony

taki, który się rozpłaszczył (zdjął płaszcz); bez płaszcza

SJP.pl

# rozpłaszczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozpłaszczać)

(1.1) uczynić coś płaskim

czasownik zwrotny dokonany rozpłaszczyć się (ndk. rozpłaszczać się)

(2.1) kładąc się, uczynić siebie płaskim

(2.2) żart. zdjąć płaszcz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten papier się bardzo zmiął, trzeba go rozpłaszczyć.

(2.2) Tutaj jest wieszak, mogą się państwo rozpłaszczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpłaszczenie n., rozpłaszczanie n., płaszcz mrz., płaszczka ż.

czas. rozpłaszczać ndk.

przym. płaski

Wiktionary

# rozpłaszczyk

owad z rodziny zgniotkowatych, szkodnik spiżarń i magazynów zbożowych

SJP.pl

# rozpłatać

rozciąć, rozrąbać

SJP.pl

# rozpłatywać

tnąc, rozdzielać na części

SJP.pl

# rozpławiać

rozpławiać się - rzadko:
1. roztapiać się, rozpuszczać się;
2. entuzjastycznie wyrażać swoje pozytywne uczucia; rozpływać się

SJP.pl

# rozpławowate

o cechach rozpławowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Rozpławowate (Pontederiaceae) – rodzina roślin z rzędu komelinowców. Należy tu 9 rodzajów z 33 gatunkami. Zasięg tych roślin obejmuje lądy w strefie tropikalnej i subtropikalnej, a także obszary w północno-wschodniej Azji i znaczną część Ameryki Północnej (bez Kanady). Kilka gatunków sadzonych jest jako rośliny ozdobne, zwłaszcza w akwariach. Eichornia gruboogonkowa (Eichornia crassipes) zwana „hiacyntem wodnym” jest uciążliwym chwastem wodnym w strefie tropikalnej.

Wikipedia

# rozpławowaty

o cechach rozpławowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# rozpłochowate

o cechach rozpłochowatych (rodzina paproci)

SJP.pl

Rozpłochowate (Hymenophyllaceae) – rodzina paproci z monotypowego rzędu rozpłochowców Hymenophyllales. Zaliczanych jest tu ok. 650 gatunków łączonych w dwa rodzaje (rozpłoch Hymenophyllum i włosocień Trichomanes) lub na 9 (w tym drugim przypadku dzielony na mniejsze rodzaje jest Trichomanes sensu lato). Rośliny te są spotykane na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, jednak z wyłączeniem rozległych obszarów z przynajmniej okresową suchą porą roku. Najbardziej zróżnicowane są w tropikalnych, górskich lasach mglistych oraz w wilgotnych lasach strefy umiarkowanej. W klimacie chłodniejszym spotykane bywają utrzymujące się wegetatywnie nitkowate gametofity, nie tworzące sporofitów (tak jest w przypadku środkowoeuropejskich stanowisk włosocienia delikatnego Vandenboschia speciosa, który jest jedynym przedstawicielem rodziny w Polsce).

Wikipedia

# rozpłochowaty

o cechach rozpłochowatych (rodzina paproci)

SJP.pl

# rozpłód

1. rozmnażanie zwierząt produkcyjnych lub zarodowych w celu zwiększenia liczebności danego gatunku;
2. dawniej: płód, potomstwo, przychówek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozmnażanie i uzyskiwanie potomstwa zwierząt hodowlanych

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozpłodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reprodukcja

Wiktionary

# rozpłodek

przestarzale: rozmnażanie zwierząt produkcyjnych lub zarodowych w celu zwiększenia liczebności danego gatunku; rozpłód

SJP.pl

# rozpłodnić

rozmnożyć w celu zwiększenia liczebności jakiegoś gatunku; rozpłodzić

SJP.pl

# rozpłodnik

rozpłodowiec;
1. dorosły samiec zwierząt gospodarskich przeznaczony do rozpłodu; reproduktor;
2. pejoratywnie: osoba nadająca się wyłącznie do płodzenia dzieci

SJP.pl

# rozpłodowiec

rozpłodnik;
1. dorosły samiec zwierząt gospodarskich przeznaczony do rozpłodu; reproduktor;
2. pejoratywnie: osoba nadająca się wyłącznie do płodzenia dzieci

SJP.pl

# rozpłodówka

1. dorosła samica zwierząt gospodarskich przeznaczona do rozpłodu;
2. pejoratywnie: kobieta nadająca się wyłącznie do płodzenia dzieci

SJP.pl

# rozpłodowy

przymiotnik

(1.1) przeznaczony do rozpłodu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozpłód mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zarodowy

Wiktionary

# rozpłodzić

rozmnożyć w celu zwiększenia liczebności jakiegoś gatunku; rozpłodnić

SJP.pl

# rozpłukiwać

płucząc, rozpuszczać, rozmywać

SJP.pl

# rozpłynięty

taki, który się rozpłynął

SJP.pl

# rozpływ

rozpływanie się, rozpłynięcie się

SJP.pl

# rozpływalność

→ rozpływalny

SJP.pl

#### Patrz:

rozpływalny

# rozpływalny

dający się rozpłynąć

SJP.pl

# rozpływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozpływać się.

Wiktionary

# rozpływność

→ rozpływny

SJP.pl

#### Patrz:

rozpływny

# rozpływny

taki, który się rozpływa; rozpływający się

SJP.pl

# rozr.

skrót od: rozrywka, rozrywkowy

SJP.pl

# rozrąb

1. podział zwierzęcia rzeźnego na części; rozrąbanie;
2. pas wycięty w równowiekowym drzewostanie dla jego uodpornienia

SJP.pl

# rozrąbać

rąbiąc, przeciąć na części

SJP.pl

czasownik

(1.1) rozbić siekierą na części, porąbać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potem pójdziem, krew wroga wypijem,

:: Ciało jego rozrąbiem toporem:

:: Ręce, nogi gwoździami przybijem,

:: By nie powstał i nie był upiorem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈrɔ̃mbat͡ɕ, AS: rozrõmbać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrąbanie n.

czas. rąbać, porąbać, narąbać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) porąbać

Wiktionary

# rozrąbanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozrąbać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozrąbać dk.

Wiktionary

# rozrabiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozrobić)

(1.1) kulin. mieszać składniki w celu uzyskania masy, ciasta, zaprawy

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) pot. powodować harmider, bałagan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrabianie n., rozrabiacz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) urabiać, wyrabiać

(2.1) psocić

Wiktionary

# rozrabiacki

dotyczący rozrabiactwa, rozrabiaczy

SJP.pl

# rozrabiacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba niespokojna i agresywna, skłonna do zakłócania spokoju, wywoływania zamieszania, wszczynania awantur

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Robotnicy nie wybaczą prowokatorom i rozrabiaczom.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrabiaka m., rozrabiactwo n., rozrabianie n., rozróba ż., rozróbka ż.

:: fż. rozrabiaczka ż., rozrabiara ż.

czas. rozrabiać ndk.

przym. rozrabiacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. rozrabiaka, gw-pl|Poznań. wywijas, pot. przen. kogut; książk. awanturnik, zabijaka; daw. hałaburda, zawadiak

Wiktionary

# rozrabiaka

(r. męski) mężczyzna wywołujący zamieszanie, zamęt, zakłócający spokój swoim zachowaniem; rozrabiacz, awanturnik, warchoł

SJP.pl

# rozrabianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozrabiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzraˈbʲjä̃ɲɛ, AS: rozrabʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozrabiać ndk.

rzecz. rozrabiacz mos.

Wiktionary

# rozrabiara

1. kobieta lubiąca psocić, dokazywać;
2. kobieta wywołująca kłótnie, snująca intrygi

SJP.pl

# rozrabowywać

rzadko: kradnąc, stopniowo zabierać wszystko

SJP.pl

# rozrachowywać

obliczać szczegółowo, obliczając, rozważać dokładnie; wykalkulowywać

SJP.pl

# rozrachunek

zestawienie rachunków; rozliczenie się z kimś

SJP.pl

# rozradowanie

uczucie zadowolenia

SJP.pl

# rozradowywać

1. sprawiać komuś wielką radować;
2. rozradowywać się - doznawać wielkiej radości

SJP.pl

# rozradzać

rozradzać się - rozmnażać się biologicznie; rozpleniać się, rozrastać się

SJP.pl

# rozraniać

kaleczyć, rozkrwawiać

SJP.pl

# rozranić

rzadko:
1. przestarzałe: zranić, skaleczyć do krwi; rozkrwawić;
2. przenośnie: dotkliwie komuś dokuczyć, wywołać uczucie bólu, smutku; dotknąć

SJP.pl

# rozrastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozrastać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozrastać ndk.

Wiktionary

# rozregulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozregulować.

(1.2) zakłócenie normalnego działania jakiegoś systemu, układu, procesu, organizmu itd.

(1.3) nieregularne funkcjonowanie urządzenia, przyrządu itp.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. regulacja ż., regulowanie n.

czas. rozregulować dk., regulować ndk.

przym. regulacyjny

Wiktionary

# rozreklamowywać

rozpowszechniać, rozgłaszać za pomocą reklamy

SJP.pl

# rozróba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. awantura, bijatyka, skandal

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Policja ukarała mandatem grupę mężczyzn za wszczęcie rozróby w barze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈruba, AS: rozruba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrabiacz mos., zdrobn. rozróbka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłótnia, burda, zadyma, bójka

Wiktionary

# rozród

proces rozmnażania się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. zespół czynności organizmów żywych do wydania na świat potomstwa

Wiktionary

Rozród – jest pojęciem nadrzędnym w stosunku do rozmnażania. U ewolucyjnie wyższych grup zwierząt jak stawonogi i kręgowce, rozmnażanie wiąże się z dodatkowymi procesami.

W związku z tym rozród można podzielić na:

- procesy przygotowawcze – specyficzne zachowania osobników rodzicielskich, np. zaloty, budowa gniazd.
- rozmnażanie – całokształt procesów związanych z przekazaniem materiału genetycznego oraz wytworzeniem nowego osobnika.
- procesy następcze – opieka nad potomstwem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) są badania odległych następstw zarówno dla matki, jak i dla dziecka, które pozwolą na upewnienie się co do bezpieczeństwa technik rozrodu wspomaganego medycznie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrodczość ż.

przym. rozrodczy

Wiktionary

# rozrodczość

Rozrodczość – zdolność populacji do wzrostu jej liczebności drogą rozrodu. Nie jest stałą i zależy od wielkości oraz składu populacji, oddziaływań między osobnikami i od warunków środowiska.

Wikipedia

# rozrodczy

przymiotnik

(1.1) związany z rozrodem; dotyczący rozrodu, rozmnażania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słonie afrykańskie osiągają wiek rozrodczy w 14-15 roku życia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈrɔṭt͡ʃɨ, AS: rozroṭčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozród m., rozrodczość ż.

czas. rodzić, wyradzać się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) płciowy, generatywny

Wiktionary

# rozrodek

dawniej: ród, plemię, potomstwo; rozród

SJP.pl

# rozrodowy

→ rozród

SJP.pl

#### Patrz:

rozród

# rozrodzić

rozrodzić się - rozmnożyć się biologicznie; rozplenić się, rozrosnąć się

SJP.pl

# rozrodzony

taki, który stał się liczny przez urodzenie się wielu potomków; rozrośnięty

SJP.pl

# rozróg

miejsce, w którym rozchodzą się dwa pasma górskie

SJP.pl

Rozróg – grupa lub masyw, w obrębie którego grzbiety rozchodzą się z najwyższego wzniesienia (punktu zwornikowego) w różnych kierunkach. Jeden z najbardziej typowych przykładów rozrogu stanowią Gorce.

Wikipedia

# rozroić

1. w pszczelarstwie: zwiększyć liczbę uli przez podział pszczelich rodzin lub dopuszczenie do naturalnego rozmnażania;
2. dawniej o owadach: rozlecieć się rojami; wyroić się

SJP.pl

# rozromansować

rozromansować się - rzadko: zacząć romansować z kimś bez umiaru; rozflirtować się

SJP.pl

# rozromansowany

dawniej: pobudzić do romansów, flirtów; rozflirtować

SJP.pl

# rozrost

1. w odniesieniu do roślin: rozrastanie się spowodowane rozwojem komórek;
2. osiągnięcie większych rozmiarów, większej liczby, ilości;
3. zwiększenie, rozszerzenie działalności w jakiejś dziedzinie, w jakimś zakresie

SJP.pl

Wikipedia

# rozróża

wieloletnia roślina ozdobna z rodziny bignoniowatych

SJP.pl

# rozrożek

rodzaj chrząszcza z rodziny kusakowatych; pałecznik

SJP.pl

Rozrożek, pałecznik (Claviger) – rodzaj chrząszcza z rodziny kusakowatych, podrodziny Pselaphinae. Gatunkiem typowym jest C. testaceus. Należy tu około 40 gatunków i podgatunków, zgrupowanych w dwóch podrodzajach, Claviger i Clavifer. Chrząszcze te są wyspecjalizowanymi myrmekofilami, przystosowanymi do życia w mrowiskach i całkowicie zależnymi od swoich gospodarzy. Zasięg występowania rodzaju jest palearktyczny.

Wikipedia

# rozrożka

rodzaj chrząszcza z rodziny kusakowatych; pałecznik

SJP.pl

# rozróżkowate

rodzina krasnorostów

SJP.pl

# rozróżniać

czasownik niedokonany

(1.1) być świadomym różnic, dostrzegać różnice

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnica ż., rozróżnianie n., rozróżnienie n.

czas. rozróżnić dk.

Wiktionary

# rozróżnialność

możliwość dostrzeżenia różnicy między kimś a kimś lub czymś a czymś; odróżnialność

SJP.pl

# rozróżnialny

dający się rozróżnić; odróżnialny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dający się rozróżnić, odróżnić

Wiktionary

# rozróżnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozróżniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzruʒʲˈɲä̃ɲɛ, AS: rozružʹńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozróżnienie n., różnica ż., różność ż.

czas. rozróżniać ndk., rozróżnić dk.

przym. różny

przysł. różnie

Wiktionary

# rozróżnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozróżniać)

(1.1) dokonany od|rozróżniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. różnica ż., rozróżnianie n., rozróżnienie n.

czas. rozróżniać ndk.

Wiktionary

# rozróżnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozróżnić.

(1.2) odmienne postrzeganie lub traktowanie

(1.3) daw. brak jednomyślności, porozumienia

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozróżniać, rozróżnić dk.

rzecz. rozróżnianie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozgraniczenie

(1.2) odmienność, różnica

(1.3) nieporozumienie, niezgoda, waśń

Wiktionary

# rozruch

1. uruchomienie urządzenia technicznego;
2. faza przejściowa podczas uruchamiania zakładu, linii produkcyjnej itp.;
3. dawniej: zamieszanie, rozgardiasz, tumult; zamieszka;
4. rozruch produkcji:
a) rozpoczęcie działalności produkcyjnej w nowym lub przebudowanym zakładzie, wydziale itp.;
b) rozpoczęcie produkcji wyrobu o nowej konstrukcji lub technologii

SJP.pl

Rozruch – okres pomiędzy załączeniem zasilania od nieruchomego silnika elektrycznego do osiągnięcia wartości nominalnej stanu pracy, np. prędkości obrotowej.

Wikipedia

# rozruchać

czasownik

(1.1) rozruszać

(1.2) daw. reg-pl|Kresy. obudzić, ocucić

czasownik zwrotny rozruchać się

(2.1) rozruszać się

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Dziura rozruchał się nieco i oprzytomniał po nocy, w dziwnym a rozszalałym milczeniu i bezruchu spędzonej.

Wiktionary

# rozruchowy

1. związany z rozruchem;
2. służący do wprawiania w ruch urządzenia mechanicznego

SJP.pl

# rozruchy

zamieszki, zaburzenia, starcia uliczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) burzliwe manifestacje i starcia uliczne

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zamieszki

Wiktionary

# rozrusznik

1. urządzenie do uruchamiania silnika spalinowego;
2. rozrusznik serca - aparat pobudzający mięsień sercowy za pomocą bodźców elektrycznych

SJP.pl

- Rozrusznik serca w kardiologii;
- Rozrusznik silnika w motoryzacji

Wikipedia

# rozryć

rozgrzebać, zrobić wgłębienia

SJP.pl

# rozryw

rozciąganie czegoś, zazwyczaj jakiegoś materiału, do chwili jego pęknięcia; rozrywanie, rwanie

SJP.pl

Wikipedia

# rozrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozerwać)

(1.1) rwąc, rozdzielać na części

(1.2) niszczyć, rozdzielając gwałtownie na strzępy

(1.3) pot. brać coś szybko i bez opamiętania

(1.4) pot. dawać relaks; prowadzić zabawę

czasownik zwrotny niedokonany rozrywać się (dk. rozerwać się)

(2.1) ulegać rozdzielaniu poprzez rwanie się

(2.2) ulegać gwałtownemu rozpadowi

(2.3) pot. korzystać z zabawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrywanie n., nierozerwalność ż.

czas. rozerwać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chlastać, rozdzierać

(1.2) rozszarpywać

(1.3) rozchwytywać, rozgrabiać

(1.4) zabawiać

(2.1) rozdzierać się

(2.2) eksplodować, pękać, wybuchać

(2.3) zabawiać się

Wiktionary

# rozrywalny

możliwy do rozerwania

SJP.pl

# rozrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozrywać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wskaźniki wytrzymałości na rozrywanie zależą od długości i szerokości próbki. Wraz ze wzrostem długości badanej próbki maleje wytrzymałość na rozrywanie, co wynika z większego prawdopodobieństwa napotkania słabszego miejsca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozerwanie n.

czas. rozrywać ndk., rozerwać dk.

Wiktionary

# rozryweczka

zdrobnienie od: rozrywka

SJP.pl

# rozrywka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi

Wiktionary

Rozrywka – działanie mające na celu dostarczenie przyjemności. Rozrywka może mieć charakter bierny, jak np. oglądanie filmu w kinie czy udział w spektaklu operowym lub aktywny, jak np. udział w grach towarzyskich.

Uprawianie sportu, hobby czy turystyki jest formą rozrywki, jednak często te formy są określane mianem rekreacji, gdyż wymagają aktywnego zaangażowania się, co odróżnia je od odpoczynku biernego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oglądanie dobrej komedii dostarczy ci dużo rozrywki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈrɨfka, AS: rozryfka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozrywkowy

przysł. rozrywkowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zabawa, reg. pozn. kintop.

Wiktionary

# rozrywkowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący rozrywki

(1.2) lubiący się bawić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Radio pełniło wobec swoich odbiorców wiele funkcji. Obok informacyjnej - propagandową, obok oświatowej - rozrywkową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzrɨfˈkɔvɨ, AS: rozryfkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrywka, rozrywkowość

przysł. rozrywkowo

Wiktionary

# rozrząd

element silnika samochodowego odpowiedzialny za doprowadzanie mieszanki paliwowo-powietrznej i usuwanie spalin z cylindra

SJP.pl

Układ rozrządu silnika tłokowego – zestaw elementów zapewniający sterowanie elementami, które mają na celu doprowadzenie ładunku do cylindra silnika tłokowego oraz usunięcie z niego wypracowanych gazów (spalin).

Rozrząd może być:

- zaworowy – sterowanie zaworami ssącymi i wydechowymi – momentem i czasem otwarcia.
- tulejowy, gdzie tuleja przesuwno-obrotowa otwiera i zamyka zawory ssące i wydechowe.
- tłokowy (szczelinowy) – tłok otwiera i zamyka okna (szczeliny) do kanałów: ssących, przelotowych i wydechowych.
- sterowany przepustnicą obrotową, która otwiera i zamyka okna dolotowe dla ładunku (mieszanki).
- rozrząd mieszany (tłokowo-zaworowy) – np. ładunek do silnika odbywa się oknami (szczelinami) w DMP, a spaliny są usuwane przez układ zaworów w głowicy (większość silników wodzikowych, niektóre silniki rotacyjne)

Wikipedia

# rozrzewnić

usposobić rzewnie; wzruszyć; rozczulić

SJP.pl

# rozrzewnienie

usposobić rzewnie; wzruszyć; rozczulić

SJP.pl

# rozrzucać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozrzucić)

(1.1) rzucać niedbale lub chaotycznie rzeczami

(1.2) umieszczać coś na dużej przestrzeni w różnych miejscach.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rolnik rozrzucał nasiona na polu.

(1.2) Ośrodki rekreacyjne są rozrzucone po całym regionie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈʒut͡sat͡ɕ, AS: rozžucać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrzut m., rozrzutność ż., rozrzutnik m., rozrzutnica ż., rozrzucanie n., rozrzucenie n.

czas. rzucać, rozrzucić dk.

przym. rozrzutny

przysł. rozrzutnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bałaganić

(1.2) rozlokować

Wiktionary

# rozrzucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozrzucać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzʒuˈt͡sãɲɛ, AS: rozžucãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrzut m., rozrzutność ż., rozrzutnik m., rozrzutnica ż., rozrzucenie n.

czas. rozrzucać ndk., rozrzucić dk.

przym. rozrzutny

przysł. rozrzutnie

Wiktionary

# rozrzucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozrzucić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrzut m., rozrzutność ż., rozrzutnik m., rozrzutnica ż., rozrzucanie n.

czas. rozrzucać ndk., rozrzucić dk.

przym. rozrzutny

przysł. rozrzutnie

Wiktionary

# rozrzucić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozrzucać)

(1.1) zob. rozrzucać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pański syn zdenerwował się, że Krysia nie chce z nim zatańczyć i rozrzucił wszystkim dzieciom zabawki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈʒut͡ɕit͡ɕ, AS: rozžućić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrzut m., rozrzutność ż., rozrzutnik m., rozrzutnica ż., rozrzucanie n., rozrzucenie n.

czas. rozrzucać ndk.

przym. rozrzutny

przysł. rozrzutnie

Wiktionary

# rozrzut

Rozrzut, rozproszenie, rozsiew, dyspersja – zróżnicowanie zaobserwowanych wartości zmiennej, podstawowa (obok tendencji centralnej) charakterystyka próby statystycznej.

Rozrzut jest tym większy, im bardziej te wartości odchylają się od tendencji centralnej. Najczęściej stosowanymi miarami rozrzutu są wariancja, odchylenie standardowe, rozstęp i odchylenie ćwiartkowe.

Wikipedia

# rozrzutka

niewielka paprotka rosnąca na terenach górskich

SJP.pl

Rozrzutka (Woodsia R.Br.) – rodzaj roślin z rodziny rozrzutkowatych (Woodsiaceae). Obejmuje ok. 30 gatunków (w przypadku wyodrębnienia rodzaju Physematium Kaulf.) lub 54 gatunki w przypadku szerokiego ujęcia. Występują głównie w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz na obszarach górskich w strefie międzyzwrotnikowej. Są to w większości paprocie niewielkie, rosnące na skałach. W Polsce rosną trzy gatunki: rozrzutka alpejska W. alpina, brunatna W. ilvensis i nadobna W. pulchella.

Wikipedia

# rozrzutnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta trwoniąca majątek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrzucenie n., rozrzucanie n., rozrzutnik mos. mrz., rozrzutność ż.

przym. rozrzutny

przysł. rozrzutnie

czas. rozrzucać, rozrzucić

Wiktionary

# rozrzutnie

przysłówek

(1.1) w sposób rozrzutny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrzutnica ż., rozrzucenie n., rozrzutność ż., rozrzucanie n.

czas. rozrzucać ndk., rozrzucić dk.

przym. rozrzutny

Wiktionary

# rozrzutniej

stopień wyższy od przysłówka: rozrzutnie

SJP.pl

# rozrzutniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozrzutny

SJP.pl

# rozrzutnik

człowiek rozrzutny; utracjusz

SJP.pl

Roztrząsacz obornika, rozrzutnik obornika – maszyna rolnicza do rozwożenia, rozdrabniania i równomiernego rozrzucania obornika na polu.

Roztrząsacz obornika to maszyna rolnicza skrzynia z przenośnikiem podłogowym, wyposażona w tylnej części w urządzenie rozdrabniające i rozrzucające obornik. Podczas pracy, napędzany przez wał odbioru mocy lub silnikiem hydraulicznym z hydrauliki pojazdu, zespół noży zamocowany na specjalnych wałkach (tzw. adapter) obracając się rozdrabnia i rozrzuca obornik po polu. Wyróżnia się adaptery z wałami poziomymi oraz pionowymi. Przesuwanie obornika w kierunku zespołu rozrzucającego zapewnia taśma składająca się z listew napędzanych łańcuchem albo ścianki przesuwające się razem z podłogą. Zdarza się, że w celu zapewnienia równomierności rozrzucenia obornika łańcuch podajnika napędzany jest od kół jezdnych rozrzutnika, częściej jednak stosuje się napęd zależny od prędkości wałka odbioru mocy lub ostatnio również hydrauliczny napęd posuwu taśmy.

Wikipedia

# rozrzutność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co rozrzutne; cecha tych, którzy są rozrzutni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednym z najbardziej potrzebnych wydatków Tysona było dziewięć tysięcy miesięcznie na psychoanalityka, u którego leczył się z chorobliwej rozrzutności.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrzut m., rozrzutnik m., rozrzutnica ż., rozrzucanie n., rozrzucenie n.

czas. rozrzucać ndk., rozrzucić dk.

przym. rozrzutny

przysł. rozrzutnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) marnotrawstwo, utracjuszostwo

Wiktionary

# rozrzutny

przymiotnik jakościowy

(1.1) wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; także. będący objawem czyjegoś marnotrawstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozrzut m., rozrzutność ż., rozrzutnik m., rozrzutnica ż., rozrzucanie n., rozrzucenie n.

czas. rozrzucać ndk., rozrzucić dk.

przysł. rozrzutnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) marnotrawny, nieoszczędny, utracjuszowski, wystawny

Wiktionary

# rozsączać

1. sącząc, rozlewać;
2. rozsączać się - sącząc się, przenikać dokądś

SJP.pl

# rozsączyć

1. sącząc, rozlać;
2. rozsączyć się - sącząc się, przeniknąć dokądś

SJP.pl

# rozsada

młoda roślina wyhodowana z nasienia, do czasu jej przesadzenia; sadzonka, flanca, flanc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. roln. młode rośliny przeznaczone do sadzenia

(1.2) daw. dział, porządek, klasa

(1.3) daw. osada włościańska

Wiktionary

Rozsada – młode rośliny uzyskane po wysianiu nasion w szklarniach, inspektach, na rozsadnikach, przeznaczone do przesadzania na miejsca stałe. Rozsada stosowana jest m.in. w uprawie roślin ciepłolubnych. Poza tym pozwala na poprawę opłacalności produkcji rolnej – przygotowanie rozsad w odpowiednich warunkach (np. w szklarniach) pozwala zaoszczędzić miejsce (rozsady zajmują mniej miejsca niż rośliny uprawiane na stanowiskach docelowych w luźnej więźbie.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. rozsadzać, rozsadzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sadzonka, rosada, rozsadka, rozsadnik, wysadek, wysadka

Wiktionary

# rozsądek

rozwaga, roztropność;
1. zdolność dojrzałego rozumienia świata, zjawisk, zależności między nimi, ludzi i spraw ludzkich;
2. skłonność do namysłu, refleksji przed działaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) intelektualna cecha człowieka oznaczająca umiejętność działania i podejmowania decyzji;

Wiktionary

Rozsądek, zdrowy rozsądek (w różnych znaczeniach: nowołac. sensus communis, ang. common sense, niem. Verstand) – pojęcie pojawiające się w filozofii współczesnej, zwłaszcza w wielu prądach brytyjskiej filozofii analitycznej, wyprowadzone z dawniejszej koncepcji sensus communis („zmysłu wspólnego”).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój rozsądek często podpowiada mi rozwiązania problemów.

(1.1) Ona kieruje się rozsądkiem w swoim życiu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈːɔ̃ndɛk, AS: ro•sõndek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sąd mrz., rozsądność ż.

przym. rozsądny, rozsądkowy

przysł. rozsądnie

czas. rozsądkować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roztropność, rozwaga, logika, chłopski rozum

Wiktionary

# rozsądkowy

→ rozsądek

SJP.pl

#### Patrz:

rozsądek

# rozsadniczka

→ rozsadnik

SJP.pl

#### Patrz:

rozsadnik

# rozsądnie

przysłówek

(1.1) w sposób rozsądny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeszcze rozsądniej, ciekawiej od strony konstrukcyjnej, zabezpieczono zespół napędowy przed emisją nadmiaru podczerwieni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈːɔ̃ndʲɲɛ, AS: ro•sõndʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozsądny

rzecz. rozsądek m., sąd m.

Wiktionary

# rozsądniej

stopień wyższy od przysłówka: rozsądnie

SJP.pl

# rozsądniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozsądny

SJP.pl

# rozsadnik

1. miejsce przeznaczone do produkcji rozsady, np. do hodowli drzew leśnych z wysianych nasion;
2. miejsce, źródło, z którego coś złego się szerzy;
3. źródło czegoś złego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. roln. wydzielone miejsce do tworzenia rozsad

Wiktionary

# rozsądność

dawniej: rozsądek, rozwaga, roztropność;
1. zdolność dojrzałego rozumienia świata, zjawisk, zależności między nimi, ludzi i spraw ludzkich;
2. skłonność do namysłu, refleksji przed działaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co rozsądne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozsądny

rzecz. rozsądek m.

Wiktionary

# rozsądny

1. taki, który działa z rozwagą, robi coś z rozsądkiem, zastanawia się przed podjęciem decyzji, rozpoczęciem działania; roztropny, rozważny, rozumny;
2. będący objawem czyjegoś rozsądku, np. rozsądny wyrok, plan

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na ogół jesteś osobą zorganizowaną, rozsądną, z inicjatywą ale niekiedy masz tendencje do bezsensownego trwonienia czasu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈːɔ̃ndnɨ, AS: ro•sõndny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sąd mrz., rozsądek mrz., rozsądność ż.

przysł. rozsądnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roztropny, sensowny, trzeźwy, racjonalny

Wiktionary

# rozsadzać

czasownik

(1.1) sadzać osobno

(1.2) sadzić osobno

(1.3) detonować od środka

(1.4) czuć silne odczucie wewnętrzne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozsadzanie n., rozsadzenie n., rozsada ż.

Wiktionary

# rozsadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozsadzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozsadzać ndk.

Wiktionary

# rozsadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozsadzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozsadzić, rozsadzać

Wiktionary

# rozsadzić

czasownik

(1.1) rozmnożyć roślinę dzieląc ją na części

(1.2) popikować młode rośliny wyhodowane z nasion rosnące zbytgęsto

(1.3) rozerwać coś, doprowadzić do eksplozji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wiem czy uda się mi rozsadzić tego kaktusa, ale wzięłam dwie szczepki.

(1.2) Muszę dziś rozsadzić pomidory.

(1.3) Lód rozsadził wczoraj w nocy beczkę z wodą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈːad͡ʑit͡ɕ, AS: ro•saʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozsadzać

(1.1) rzecz. rozsadzanie

(1.2) rzecz. rozsada, rozsadzanie

Wiktionary

# rozsapywać

rozsapywać się - zaczynać sapać bez umiaru

SJP.pl

# rozścielarka

maszyna układająca masę betonową lub asfalt na trasie; rozściełarka

SJP.pl

# rozścierwiony

taki, który się rozścierwił

SJP.pl

# rozściełarka

maszyna układająca masę betonową lub asfalt na trasie; rozścielarka

SJP.pl

# rozsępić

rzadko: rozsępić się - rozchmurzyć się, rozweselić się

SJP.pl

# rozsiać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozsiewać)

(1.1) dokonany od|rozsiewać.

czasownik zwrotny dokonany rozsiać się (ndk. rozsiewać się)

(2.1) dokonany od|rozsiewać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozsianie n., rozsiew mrz., rozsiewacz mrz., siewca mos.

czas. siać

Wiktionary

# rozsiadać

o grupie osób: zajmować miejsca siedzące

SJP.pl

# rozsiadły

o grupie osób: zająć miejsca siedzące

SJP.pl

# rozsiany

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony w pewnych odstępach od siebie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Hipertekstowość oznacza, że treści dostępne w różnych, rozsianych po całym świecie bazach danych połączone są systemem aktywnych odnośników.

(1.1) Las rzednieje na dobre i wstępujemy na odkryte miejsce, na którym widnieje kilkanaście mizernych szałasów, rozsianych w dalekich od siebie odstępach: to indiański obóz.

(1.1) Tak, do Niemiec, na ich głębokie tyły, tam[,] wzdłuż Renu[,] rozsiane są kolosalne ogniska przemysłu chemicznego, tam kryje się zdradliwa, zabójcza dla nas tajemnica.

(1.1) Soczysta zieleń traw i drzew kontrastuje z błękitem płynącej meandrami rzeki i licznych jezior rozsianych między kopulastymi wzgórzami o łagodnych stokach.

(1.1) Konwencja tej książki daje mi możliwość mówienia o niektórych kwestiach z mojego tylko punktu widzenia. Będę korzystał z niego czasem w osobistych uwagach rozsianych na marginesach opisu poszczególnych wypadków i wypraw.

(1.1) Rzadko rozsiane kępy drzew i krzewów pokrywały rozległy step, roślinność była tutaj jednak bujniejsza i bardziej różnorodna.

(1.1) Piotr: — Miał w marcu urodziny. Zapytałem, czego mu życzyć. Powiedział, że chciałby zebrać swoich przyjaciół rozsianych po Polsce, Holandii, Francji, Anglii. Dziś mu się prawie udało.

(1.1) Cudowne źródełka są zresztą ważnym elementem wielu innych sanktuariów maryjnych, rozsianych po całym świecie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. siewca mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozproszony

Wiktionary

# rozsiąpiony

taki, który się rozsiąpił

SJP.pl

# rozsiąść

o grupie osób: zająć miejsca siedzące

SJP.pl

# rozsiepać

rzadko: rozciąć, rozsiec, rozbić

SJP.pl

# rozsiepywać

rzadko: rozcinać, rozbijać

SJP.pl

# rozsierdzać

1. doprowadzać kogoś do gniewu, złościć, irytować
2. rozsierdzać się - wpadać w gniew, złość

SJP.pl

# rozsierdzić

1. rozgniewać, rozzłościć kogoś
2. rozsierdzić się - wpaść w gniew, rozgniewać się, rozzłościć się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) przest. (dziś książk.) rozgniewać, zdenerwować

czasownik zwrotny niedokonany rozsierdzić się

(2.1) przest. (dziś książk.) rozgniewać się, zdenerwować się

Wiktionary

# rozsierdzie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. gniew

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔɕˈːɛrʲd͡ʑɛ, AS: ro•śerʹʒ́e

Wiktionary

# rozsiew

Rozrzut, rozproszenie, rozsiew, dyspersja – zróżnicowanie zaobserwowanych wartości zmiennej, podstawowa (obok tendencji centralnej) charakterystyka próby statystycznej.

Rozrzut jest tym większy, im bardziej te wartości odchylają się od tendencji centralnej. Najczęściej stosowanymi miarami rozrzutu są wariancja, odchylenie standardowe, rozstęp i odchylenie ćwiartkowe.

Wikipedia

# rozsiewać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozsiać)

(1.1) siejąc, rozmieszczać na znacznej przestrzeni

(1.2) być źródłem czego

(1.3) czynić bardziej znanym

czasownik zwrotny niedokonany rozsiewać się (dk. rozsiać się)

(2.1) zajmować dużą przestrzeń; być rozsiewanym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozsiew mrz., rozsiewacz mrz., rozsiewanie n., siewca mos.

czas. siać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozprzestrzeniać, rozrzucać, rozsypywać

(1.2) przenosić, roztaczać, rozwiewać

(1.3) rozpowszechniać

(2.1) rozprzestrzeniać się

Wiktionary

# rozsiewaczka

→ rozsiewacz

SJP.pl

#### Patrz:

rozsiewacz

# rozsiewca

osoba, która coś rozsiewa, sieje; siewca, rozsiewacz

SJP.pl

# rozsiewczy

→ rozsiewca

SJP.pl

#### Patrz:

rozsiewca

# rozsiodłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozsiodłać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozsiodłać dk.

rzecz. siodlarz mos.

Wiktionary

# rozskakać

rozskakać się -
1. zacząć skakać i nie chcieć przestać;
2. potocznie: roztańczyć się;
3. nabrać wprawy w skakaniu;
4. skacząc, rozprzestrzenić się

SJP.pl

# rozskakiwać

rozskakiwać się - nabierać wprawy w skakaniu

SJP.pl

# rozślimaczać

rozślimaczać się - potocznie:
1. coraz bardziej rozciągać się w czasie; rozwlekać się;
2. rozjątrzać się (zwykle o ranach);
3. zaczynać płakać; rozpłakiwać się

SJP.pl

# rozsmarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozsmarować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozsmarowywać, rozsmarować dk.

Wiktionary

# rozsmarowywać

czasownik

(1.1) rozprowadzać po czymś jakąś półpłynną substancję

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dżem ma apetyczną, gęstą konsystencję, dzięki czemu łatwo i dobrze się rozsmarowuje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsːmarɔˈvɨvat͡ɕ, AS: ro•smarovyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozsmarowywanie n., rozsmarowanie n., smarowanie n., smar m.

czas. rozsmarować, smarować

przym. smarowny, smarowy

Wiktionary

# rozsmarowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozsmarowywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozsmarowywać ndk.

Wiktionary

# rozśmieszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozśmieszyć)

(1.1) powodować, że ktoś się śmieje

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔɕˈːmʲjɛʃat͡ɕ, AS: ro•śmʹi ̯ešać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. śmiech m., rozśmieszanie n., rozśmieszenie n.

czas. rozśmieszyć, śmiać się

przym. śmieszny

Wiktionary

# rozśmieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozśmieszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozśmieszać, rozśmieszyć

rzecz. rozśmieszenie n.

Wiktionary

# rozśmieszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozśmieszać)

(1.1) dokonany od|rozśmieszać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔɕˈːmʲjɛʃɨt͡ɕ, AS: ro•śmʹi ̯ešyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozśmieszenie n., rozśmieszanie n., śmiech m.

czas. rozśmieszać ndk.

przym. śmieszny

Wiktionary

# rozśmiewać

rozśmiewać się - wybuchać śmiechem; roześmiewać się

SJP.pl

# rozśnieżać

poetycko:
1. pokrywać bielą, czynić białym jak śnieg;
2. rozśnieżać się - pokrywać się śniegiem, stawać się białym jak śnieg

SJP.pl

# rozśnieżyć

rozśnieżyć się - poetycko:
1. o śniegu: rozpadać się;
2. pokryć się śniegiem, stać się białym jak śnieg

SJP.pl

# rozsnuwacz

gatunek pająka z rodziny rozsnuwaczowatych

SJP.pl

# rozsnuwaczowate

o cechach rozsnuwaczowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

Rozsnuwaczowate (Scytodidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae. W Polsce występuje jeden gatunek – rozsnuwacz plujący (Scytodes thoracica).

Do rozsnuwaczowatych należy kilka rodzajów, z czego rodzaj Scytodes, występujący na całym świecie jest najbardziej znany. Dotychczas opisano na świecie ok. 248 gatunków.

Wikipedia

# rozsnuwaczowaty

o cechach rozsnuwaczowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

# rozsocha

pień drzewa rozdzielony widlasto na dwie odnogi; rosocha

SJP.pl

- strona 844 tomu IX (tom z r. 1888) Rozsocha

Suplement

- strona 552 tomu XV_cz.2 (suplement z r. 1902) Rozsocha

Wikipedia

# rozsochaty

dawniej: rosochaty (mający rozwidlenia)

SJP.pl

# rozśpiewać

1. rzadko: zachęcić kogoś do śpiewania, sprawić, że ktoś polubi śpiew;
2. rozśpiewać się -
a) zacząć śpiewać, zwłaszcza ochoczo, czerpiąc z tego przyjemność, radość;
b) o instrumentach lub ptakach: zacząć wydawać dźwięki

SJP.pl

czasownik

(1.1) przygotować aparat głosowy, kogoś, chór itp. do śpiewu ćwiczeniami wokalnymi

czasownik zwrotny rozśpiewać się

(2.1) przygotować się do śpiewu ćwiczeniami wokalnymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brat grał na instrumentach, a cała rodzina była wyjątkowo rozśpiewana.

(1.1) I odeszłaś, ukochana, roześmiana, rozśpiewana, W urojone wniebowzięcia, w letnią noc świętego Jana.

(2.1) Rozśpiewały się ptaki, powracające gromadami w mury Zamku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozśpiewanie n.

Wiktionary

# rozśpiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozśpiewać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozśpiewać dk.

Wiktionary

# rozśpiewany

1. taki, który lubi śpiewać;
2. rozbrzmiewający śpiewem

SJP.pl

# rozspójnić

w teorii grafów: uczynić graf niespójnym

SJP.pl

# rozsprzedać

sprzedać kolejno wielu osobom; rozprzedać

SJP.pl

# rozsprzedawać

sprzedawać kolejno wielu osobom; rozprzedawać

SJP.pl

# rozsrożyć

1. bardzo rozgniewać, rozzłościć;
2. rozsrożyć się:
a) bardzo się rozgniewać, rozsierdzić;
b) o zjawiskach atmosferycznych, klęskach żywiołowych itp.: wystąpić z wielką siłą, gwałtownością

SJP.pl

# rozstaj

miejsce, gdzie drogi się rozchodzą; rozdroże

SJP.pl

Rozstaj (niem. Bei den Drei Grenzen) – góra (694 m n.p.m.) w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, we wschodniej części pasma Gór Sowich.

Wikipedia

# rozstajny

w odniesieniu do kilku dróg, ulic itp.: rozchodzący się w różne strony, krzyżujący się

SJP.pl

# rozstanie

1. rozłąka długa lub chwilowa;
2. moment, w którym ktoś się z kimś rozstaje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozdzielenie dwóch lub więcej osób; zerwanie, zaprzestanie kontaktów

Wiktionary

Filmy

- Rozstanie (Jodaeiye Nader az Simin) − irański film dramatyczny z 2011 roku w reżyserii Asghara Farhadiego
- Rozstanie (Break Up) − amerykański film dramatyczny z 1998 roku w reżyserii Paula Marcusa
- Rozstanie (La séparation) − francuski komediodramat z 1994 roku w reżyserii Christiana Vincenta
- Rozstanie − polski film dramatyczny z 1960 roku w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa
- Rozstanie – bollywoodzki film z 1997 roku w reżyserii Raja Kanwara

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozstanie odbyło się w środku tygodnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈːtãɲɛ, AS: ro•stãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozstaje

czas. rozstać się, postawić

Wiktionary

# rozstaniowy

→ rozstanie

SJP.pl

#### Patrz:

rozstanie

# rozstąpiony

taki, który się rozstąpił

SJP.pl

# rozstaw

1. odległość między poszczególnymi elementami;
2. porządek w jakim coś rozstawiono

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. odległość między poszczególnymi, podobnymi częściami układu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozstawa ż., rozstawianie n., rozstawienie n.

czas. stawiać, rozstawiać ndk., rozstawić dk.

przym. rozstawny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozstawa, rozstawienie

Wiktionary

# rozstawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozstawiać)

(1.1) dokonany od|rozstawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozstawianie n., rozstawienie n., rozstaw mrz.

czas. postawić, rozstawiać ndk.

Wiktionary

# rozstawny

1. ustawiony w różnych miejscach, w odpowiednich odległościach;
2. w sporcie: bieg rozstawny - bieg sztafetowy;
3. łatwy do rozstawienia, dający się rozstawić

SJP.pl

# rozstęp

1. odległość między jednym elementem jakiegoś układu a drugim;
2. rozstęp skórny - niewielka, podłużna blizna związana z zanikaniem sprężystości skóry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. kosmet. powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion;

(1.2) wolna, pusta przestrzeń pomiędzy czymś

Wiktionary

Rozstęp – różnica między największą i najmniejszą wartością cechy statystycznej w zbiorze (lub różnica między najwyższą i najniższą zaobserwowaną wartością zmiennej).

Rozstęp jest najprostszą z miar rozrzutu, mało precyzyjną, gdyż opiera się tylko na dwu zaobserwowanych wartościach zmiennej, a pozostałe wartości nie mają wpływu na jej wielkość.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chce mieć rozstępy, nie wklepywać codziennie tony kremów, nie kąpać się w płatkach róży, nie używać perfum, które wulgarnie uwydatniają seksowność.

(1.1) Dla każdej kobiety od oskarżeń o głupotę o wiele gorsze są rozstępy na skórze […].

Wiktionary

# rozstoperczyć

rzadko o włosach, sierści: nastroszyć się, najeżyć się; rozjerzyć się

SJP.pl

# rozstrajający

→ rozstrajać

SJP.pl

#### Patrz:

rozstrajać

# rozstrajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozstrajać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozstrajać ndk.

rzecz. strój mrz.

Wiktionary

# rozstrój

1. brak ładu, porządku;
2. potocznie: zaburzenia psychiczne lub zaburzenia układu nerwowego;
3. zaburzenia żołądkowe

SJP.pl

# rozstrojony

rozregulowany, wydający nieprawidłowe dźwięki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. o instrumencie: ze źle wyregulowanymi strunami, wydający dźwięki o niewłaściwej wysokości

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: rozstroić

Wiktionary

# rozstrychnąć

dawniej: rozstrychnąć się - rozdzielić się, rozejść się, rozproszyć się; roztrychnąć się

SJP.pl

# rozstrzał

dawniej: rozstrzelanie

SJP.pl

# rozstrzelać

dawniej: rozstrzeliwać

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozstrzeliwać)

(1.1) zabić kogoś, strzelając z broni palnej; dokonać egzekucji w ten sposób

czasownik zwrotny dokonany rozstrzelać się (ndk. rozstrzeliwać się)

(2.1) zacząć intensywnie strzelać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sierpniu 1944 hitlerowcy rozstrzelali w Dzierwanach 13 mieszkańców Baranowa i Wierzbinek, w tym matkę z ośmiorgiem dzieci w wieku od 8 miesięcy do 11 lat.

(1.1) Na miejscu Boldta kazałbym go rozstrzelać – pomyślał Kloss. Wiedział już teraz, kto chciał wykorzystać Ingrid dla uzyskania kontaktu z amerykańskim wywiadem.

(1.1) To zdrajca! Rozstrzelać go!

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozstrzelić, strzelać ndk.

rzecz. strzał m., rozstrzelanie n., rozstrzelenie n., strzelanina ż.

Wiktionary

# rozstrzelenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) w piśmie drukowanym: zwiększenie odstępów między wyrazami albo literami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozstrzelanie n., rozstrzeliwanie n., strzelanina ż.

czas. rozstrzelić dk., rozstrzeliwać ndk., rozstrzelać dk.

Wiktionary

# rozstrzelić

czasownik dokonany

(1.1) rozdzielić coś, zwiększyć odstępy między elementami czegoś

(1.2) rozdzielić, rozproszyć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jest ponadkilometrowa droga, a zabudowa wzdłuż niej jest mocno rozstrzelona – wyjaśnia Zenon Norman, wójt gminy Piaski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈːṭʃɛlʲit͡ɕ, AS: ro•sṭšelʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozstrzelać dk.

rzecz. rozstrzelenie n., strzelanina ż.

Wiktionary

# rozstrzępiać

1. drzeć, szarpać brzeg tkaniny, ubrania; strzępić;
2. rozstrzępiać się - o tkaninie: szarpać się na brzegach; strzępić się

SJP.pl

# rozstrzępiak

rodzaj motyla nocnego

SJP.pl

# rozstrzępiakowate

rodzina motyli nocnych

SJP.pl

# rozstrzępiakowaty

o cechach rozstrzępiakowatych (rodzina motyli nocnych)

SJP.pl

# rozstrzępić

1. podrzeć, poszarpać brzeg tkaniny, ubrania; postrzępić;
2. rozstrzępić się - o tkaninie: poszarpać się na brzegach; postrzępić się

SJP.pl

# rozstrzygać

rozsądzać, np. spór

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozstrzygnąć)

(1.1) podejmować ostateczną decyzję po etapie rozważań

czasownik zwrotny niedokonany rozstrzygać się (dk. rozstrzygnąć się)

(2.1) ulegać rozstrzyganiu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sądem szlacheckim był również sąd podkomorski, rozstrzygający spory graniczne między posiadaczami gruntów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozstrzyganie/rozstrzygnięcie, rozstrzygający

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) decydować, przesądzać, rozsądzać, sądzić, sędziować, zasądzać

(2.1) decydować się

Wiktionary

# rozstrzygający

rozsądzać, np. spór

SJP.pl

# rozstrzygalność

Rozstrzygalność (decydowalność) problemu matematycznego to następująca jego właściwość: istnieje algorytm, który oblicza odpowiedź na dowolne pytanie stawiane przez problem.

Problem może być nierozstrzygalny, jeśli jego rozstrzygalność prowadziłaby do powstania sprzeczności.

Wikipedia

# rozstrzygalny

dający się rozstrzygnąć; rozwiązywalny, rozwiązalny

SJP.pl

# rozstrzyganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozstrzygać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozstrzygać ndk., rozstrzygnąć dk.

rzecz. rozstrzygnięcie n.

Wiktionary

# rozstrzygnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozstrzygać)

(1.1) dokonany od|rozstrzygać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈːṭʃɨɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ro•sṭšygnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozstrzyganie n., rozstrzygnięcie n.

Wiktionary

# rozstrzygnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozstrzygnąć.

(1.2) praw. adm. akt administracyjny, wynik stosowania normy prawa administracyjnego

(1.3) praw. adm. część aktu prawnego, np. decyzji administracyjnej lub postanowienia, zawierająca najważniejsze elementy tego aktu

Wiktionary

- rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej
- rozstrzygnięcie sprawy sądowej
- rozstrzygnięcie postępowania konkursowego
- rozstrzygnięcie nadzorcze

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. rozstrzygać ndk., rozstrzygnąć dk.

rzecz. rozstrzyganie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) osnowa, sentencja

Wiktionary

# rozsunąć

1. rozłączyć coś (rzadziej kogoś) przylegającego do siebie, umieścić w pewnej odległości od siebie; odsunąć, rozstawić;
2. powiększyć powierzchnię czegoś przez wysunięcie, rozstawienie części składanej; rozłożyć, rozstawić;
3. rozsunąć się:
a) zostać odsuniętym od siebie;
b) zrobić środkiem przejście, ustąpić na boki; rozstąpić się

SJP.pl

# rozsuw

w technice: rozsuwanie, rozsunięcie czegoś

SJP.pl

# rozsuwać

1. rozłączać coś (rzadziej kogoś) przylegającego do siebie, umieszczać w pewnej odległości od siebie; odsuwać, rozstawiać;
2. powiększać powierzchnię czegoś przez wysunięcie, rozstawienie części składanej; rozkładać, rozstawiać;
3. rozsuwać się:
a) być odsuwanym od siebie;
b) robić środkiem przejście, ustępować na boki; rozstępować się

SJP.pl

# rozsuwalny

dający się rozsunąć

SJP.pl

# rozświegotywać

rozświergotywać;
1. sprawiać, że coś zaczyna świegotać;
2. rozświegotywać się - zaczynać świegotać bez umiaru

SJP.pl

# rozświergotywać

rozświegotywać;
1. sprawiać, że coś zaczyna świergotać;
2. rozświergotywać się - zaczynać świergotać bez umiaru

SJP.pl

# rozświetlać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozświetlić)

(1.1) czynić jaśniejszym

czasownik zwrotny rozświetlać się

(2.1) stać się samemu jaśniejszym, widniejszym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W windzie brakowało żarówki i śmierdziało. Jechali w ciemności, rozświetlanej przez chwilę na piętrach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔɕˈːfʲjɛtlat͡ɕ, AS: ro•śfʹi ̯etlać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozświetlanie n., rozświetlenie n., światło n., świecenie n.

czas. rozświetlić dk., świecić ndk.

Wiktionary

# rozświetlacz

kosmetyk podkreślający rysy twarzy, nadający cerze świeży wygląd

SJP.pl

# rozświetlająco

→ rozświetlać

SJP.pl

#### Patrz:

rozświetlać

# rozświetlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozświetlać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierozświetlanie n.

czas. rozświetlić, rozświetlać ndk.

Wiktionary

# rozświetlić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozświetlać)

(1.1) dokonany od|rozświetlać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdarzyło się coś na kształt błyskawicy, która na chwilę rozświetliła niezliczone przepaście podczas marszu w górach: nagle widzimy coś, co nas przeraża, potem wszystko niknie w ciemności.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozświetlanie n., rozświetlenie n., światło n., świecenie n.

czas. rozświetlać ndk., świecić ndk.

Wiktionary

# rozświętowywać

rozświętowywać się - wpadać w ferwor świętowania

SJP.pl

# rozsychać

wysychając, pękać

SJP.pl

# rozsynchronizować

spowodować utratę synchronizacji

SJP.pl

# rozsyp

rozsypanie; rozsypywanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. sposób, w jaki coś zostało rozsypane

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozsypywać

Wiktionary

# rozsypać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozsypywać)

(1.1) sypiąc, rozrzucić na daną powierzchnię

(1.2) spowodować rozpad na drobne kawałki

czasownik zwrotny dokonany rozsypać się (ndk. rozsypywać się)

(2.1) zostać rozsypanym

(2.2) rozpaść się na drobne fragmenty

(2.3) stracić członków zbiorowości poprzez rozejście się, rozbiegnięcie się w różne strony

(2.4) ulec popsuciu się z upływem czasu

(2.5) przen. ulec załamaniu emocjonalnemu

(2.6) przen. przestać tworzyć więź międzyludzką

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozsypanie n.

czas. rozsypywać

Wiktionary

# rozsypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozsypać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozsypać dk.

Wiktionary

# rozsypanka

nieuporządkowany zbiór elementów przeznaczony do ułożenia w odpowiedni sposób

SJP.pl

# rozsypankowy

→ rozsypanka

SJP.pl

#### Patrz:

rozsypanka

# rozsypiać

1. potocznie: czynić śpiącym;
2. rozsypiać się -
a) zaczynać czuć się mocno śpiącym;
b) zapadać w głęboki sen

SJP.pl

# rozsypisko

rumowisko gruzów i odłamów skalnych, zwalisko

SJP.pl

# rozsypiskowy

przymiotnik od: rozsypisko

SJP.pl

# rozsypkowy

złożony z nabojów połączonych ogniwami, które po wystrzale rozsypują się przez okienko wylotowe; rozsypny, rozsypowy

SJP.pl

# rozsypnik

przyrząd ułatwiający nasypywanie jagód do łubianek

SJP.pl

# rozsypność

cecha czegoś dającego się łatwo rozsypać na jakiejś powierzchni

SJP.pl

# rozsypny

1. mający postać drobnego materiału, który łatwo rozsypać na pewnej powierzchni; sypki;
2. złożony z nabojów połączonych ogniwami, które po wystrzale rozsypują się przez okienko wylotowe; rozsypkowy, rozsypowy

SJP.pl

# rozsypowy

1. taki, którego budowa pozwala na rozrzucenie drobnego materiału na jakiejś powierzchni;
2. złożony z nabojów połączonych ogniwami, które po wystrzale rozsypują się przez okienko wylotowe; rozsypny, rozsypkowy

SJP.pl

# rozsypywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozsypać)

(1.1) sypiąc, rozrzucać na jakąś powierzchnię

(1.2) powodować rozpadnięcie na drobne kawałki

czasownik zwrotny niedokonany rozsypywać się (dk. rozsypać się)

(2.1) być rozsypywanym

(2.2) rozpadać się na drobne części

(2.3) tracić członków grupy poprzez rozchodzenie się, rozbieganie się w różne strony

(2.4) ulegać psuciu się z upływem czasu

(2.5) przen. ulegać załamaniu emocjonalnemu

(2.6) przen. przestawać tworzyć więź międzyludzką

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozsyp mrz., rozsypanka ż., rozsypisko n., rozsypywacz mrz., rozsypywanie n.

czas. rozsypać dk.

przym. rozsypany, rozsypiskowy, rozsypny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozsiewać

(2.1) rozsiewać się

(2.2) kruszyć się, rozpadać się

(2.3) rozpraszać się

(2.4) rozpadać się, sypać się

(2.5) załamywać się

Wiktionary

# rozsypywacz

maszyna do rozsypywania piasku lub soli na oblodzonych drogach; rozsypywarka

SJP.pl

# rozsypywaczka

urządzenie do automatycznego napełniania pojemników substancjami sypkimi

SJP.pl

# rozsypywalny

dający się rozrzucić w postaci drobnych elementów

SJP.pl

# rozsypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozsypywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozsypywać ndk.

Wiktionary

# rozsypywarka

maszyna do rozsypywania piasku lub soli na oblodzonych drogach; rozsypywacz

SJP.pl

# rozsył

w technice: rozsyłanie, np. rozsył światła

SJP.pl

# rozsyłka

przestarzałe: rozsyłanie, wysyłanie czegoś lub kogoś

SJP.pl

# rozszarpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozszarpać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. szarpać, rozszarpywać, rozszarpać dk.

Wiktionary

# rozszarpywać

czasownik niedokonany (dk. rozszarpać)

(1.1) dzielić na części gwałtownie szarpiąc

(1.2) głęboko ranić wskutek wybuchu

(1.3) przen. udręczać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsʃarˈpɨvat͡ɕ, AS: rosšarpyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szarpanie n., szarpnięcie n., rozszarpanie n., rozszarpywanie n.

czas. szarpać ndk., szarpnąć dk., rozszarpać dk.

Wiktionary

# rozszarpywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozszarpywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. szarpać, rozszarpywać ndk.

Wiktionary

# rozszczekiwać

1. potocznie: rozpowiadać coś niepotrzebnie;
2. rozszczekiwać się -
a) o psie: zaczynać głośno szczekać;
b) potocznie o karabinach maszynowych: zaczynać strzelać, wydając miarowe trzaski;
c) zaczynać mówić głośno, hałaśliwie

SJP.pl

# rozszczelniać

robić szczelinę, doprowadzać do utraty hermetyczności

SJP.pl

# rozszczelnić

zrobić szczelinę, doprowadzić do utraty hermetyczności

SJP.pl

# rozszczep

1. rozszczepienie (się); miejsce rozszczepione, rysa, rozpadlina
2. rozwidlona tyczka do zrywania owoców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce rozszczepione, rozszczepienie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozszczepialność ż., rozszczepiacz m., rozszczepianie n., rozszczepienie n.

czas. rozszczepiać ndk., rozszczepić dk.

przym. rozszczepialny

Wiktionary

# rozszczepiać

czasownik niedokonany (dk. rozszczepić)

(1.1) dzielić na elementy składowe

czasownik zwrotny niedokonany (dk. rozszczepić się)

(2.1) dzielić się, rozpadać się na mniejsze elementy

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Tłum napiera na wrota cerkwi. Pod uderzeniami siekier drewno rozszczepia się na białe drzazgi i zamek ustępuje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈʃt͡ʃɛpʲjät͡ɕ, AS: rosščepʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozszczep m., rozszczepialność ż., rozszczepiacz m., rozszczepianie n., rozszczepienie n.

czas. rozszczepić dk.

przym. rozszczepialny

Wiktionary

# rozszczepialność

cecha czegoś dającego się rozszczepić

SJP.pl

# rozszczepialny

dający się rozszczepić

SJP.pl

# rozszczepianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozszczepiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozszczepialność ż., rozszczepiacz m., rozszczep m., rozszczepienie n.

czas. rozszczepiać ndk., rozszczepić dk.

przym. rozszczepialny

Wiktionary

# rozszczepienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozszczepić.

(1.2) książk. rozszczep

Wiktionary

- rozszczepienie (psychologia)
- rozszczepienie światła białego w pryzmacie
- rozszczepienie jądra atomowego
- rozszczepienie podniebienia (rozszczep podniebienia)
- rozszczepienie (media)

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rozszczepialność ż., rozszczepiacz m., rozszczep m., rozszczepianie n.

czas. rozszczepiać ndk., rozszczepić dk.

przym. rozszczepialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) szczelina

Wiktionary

# rozszczepka

Schizophyllum Fr. (rozszczepka) – rodzaj grzybów należący do rodziny rozszczepkowatych (Schizophyllaceae) W Polsce występują dwa gatunki.

Wikipedia

# rozszczepkowate

o cechach rozszczepkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Rozszczepkowate (Schizophyllaceae Quél.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

Wikipedia

# rozszczepkowaty

o cechach rozszczepkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# rozszczypywać

1. rozszczepiać na dwie części; rozpłatywać;
2. szczypiąc, rozdrabniać

SJP.pl

# rozszemrywać

rzadko: rozszemrywać się - zaczynać szemrać bez umiaru

SJP.pl

# rozszeptywać

1. sprawiać, że coś zaczyna szeptać;
2. rozszeptywać się - zaczynać uporczywie szeptać

SJP.pl

# rozszerzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozszerzyć)

(1.1) czynić szerszym

(1.2) zwiększać zasięg czegoś

czasownik zwrotny niedokonany rozszerzać się (dk. rozszerzyć się)

(2.1) stawać się szerszym

(2.2) zwiększać swój zasięg

Wiktionary

#### Przykłady

(2.2) Po podboju Bizancjum Turcja ciągle się rozszerzała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈʃɛʒat͡ɕ, AS: rosšežać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozszerzanie n., rozszerzenie n., rozszerzalność ż.

czas. szerzyć

Wiktionary

# rozszerzająco

→ rozszerzający

SJP.pl

#### Patrz:

rozszerzający

# rozszerzalny

mogący się rozszerzać

SJP.pl

# rozszerzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozszerzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔsʃɛˈʒãɲɛ, AS: rosšežãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozszerzać ndk.

Wiktionary

# rozszerzenie

w informatyce:
1. oznaczenie typu pliku komputerowego;
2. dodatek rozszerzający funkcjonalność aplikacji; plug-in, plugin, wtyczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczynienie szerszym

(1.2) med. patologiczne powiększenie narządu

(1.3) techn. moduł pozwalający na zwiększenie funkcjonalności urządzenia

(1.4) inform. przyrostek nazwy pliku, zwykle trzyliterowy, wskazujący jego rodzaj;

Wiktionary

- rozszerzenie (ang. extension) – ponadstandardowe możliwości języka programowania (zobacz: wtyczka)
- rozszerzenie ciała (algebra)
- rozszerzenie nazwy pliku
- rozszerzenie (retoryka)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Pliki te mają rozszerzenia *.swf […] i mogą być wyświetlane przez przeglądarki internetowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozszerzać, rozszerzyć

Wiktionary

# rozszerzeniowy

→ rozszerzenie

SJP.pl

#### Patrz:

rozszerzenie

# rozszerzony

przymiotnik

(1.1) posiadający zwiększone możliwości

Wiktionary

# rozszerzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozszerzać)

(1.1) zwiększyć zasięg, rozmiar czegoś

czasownik zwrotny dokonany rozszerzyć się (ndk. rozszerzać się)

(2.1) zwiększyć swój zasięg, rozmiar

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W zeszłym roku kierownictwo ośrodka wypoczynkowego postanowiło rozszerzyć swoją ofertę dla wczasowiczów.

(1.1) Prowadzę księgarnię i chcę rozszerzyć działalność.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozszerzenie n.

czas. szerzyć

Wiktionary

# rozszlochać

rozszlochać się - zacząć gwałtownie płakać

SJP.pl

# rozszlochiwać

rozszlochiwać się - zaczynać gwałtownie płakać

SJP.pl

# rozszroniony

taki, który się rozszronił

SJP.pl

# rozszumiały

taki, który rozszumiał się

SJP.pl

# rozszyć

1. wszyć w coś wstawkę dla ozdoby lub w celu poszerzenia;
2. rozłączyć zszyte kartki papieru;
3. środowiskowo: rozdzielić przewody tworzące kabel

SJP.pl

# rozszycie

1. wszyć w coś wstawkę dla ozdoby lub w celu poszerzenia;
2. rozłączyć zszyte kartki papieru;
3. środowiskowo: rozdzielić przewody tworzące kabel

SJP.pl

# rozszyfrować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozszyfrowywać)

(1.1) odczytać kod zabezpieczający tajną informację, np. tekst zapisany szyfrem

(1.2) odczytać tekst zapisany w nieznanym komuś języku lub systemie pisma

(1.3) odczytać niewyraźnie zapisany tekst

(1.4) odkryć coś, co było uprzednio nieznane lub niezrozumiałe

(1.5) rozpoznać ukrywane przez daną osobę jej charakter lub zamiary

(1.6) poznać tajny sposób działania organizacji lub osoby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żona pisarza Francine rozszyfrowała rękopis zaraz po śmierci męża i pokazała przepisany tekst Robertowi Gallimardowi.

(1.2) Gdy Francuz Champollion [...] rozszyfrował hieroglify egipskie, a Niemiec Grotefend [...] wdarł się w arkana znaków klinowych, rozpoczęto odczytywanie tych dokumentów.

(1.6) Policjanci bardzo szybko rozszyfrowali przestępców i odzyskali skradzione przedmioty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szyfrant mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odcyfrować, odkodować, odszyfrować, rozkodować, zdeszyfrować

(1.4) rozwiązać; pot. rozgryźć

(1.5) przejrzeć; pot. rozgryźć

(1.6) rozpracować; pot. rozgryźć

Wiktionary

# rozszywać

1. wszywać w coś wstawkę dla ozdoby lub w celu poszerzenia;
2. rozłączać zszyte kartki papieru;
3. środowiskowo: rozdzielać przewody tworzące kabel

SJP.pl

# rozszywacz

1. urządzenie biurowe do usuwania zszywek;
2. urządzenie do usuwania klipsów antykradzieżowych z ubrań

SJP.pl

Rozszywacz – urządzenie do usuwania zszywek z plików papieru; opatentowane w 1969 roku przez Josepha A. Foitle.

Wikipedia

# rozsłocić

rozsłocić się - rzadko o słocie: nastąpić, zacząć się

SJP.pl

# rozsłuchać

rozsłuchać się - zacząć słuchać i nie chcieć przestać

SJP.pl

# rozsłuchiwać

rozsłuchiwać się - zaczynać słuchać i nie chcieć przestać

SJP.pl

# roztajemniczać

dawniej: pozbawiać tajemniczości, sekretności; rozjaśniać, rozświetlać

SJP.pl

# roztańcować

roztańczyć; potocznie:
1. wywołać u kogoś chęć ciągłego tańczenia;
2. roztańcować się - zacząć tańczyć swobodnie, nabrać ochoty do tańca

SJP.pl

# roztańcowywać

potocznie:
1. wywoływać u kogoś chęć ciągłego tańczenia;
2. roztańcowywać się - zaczynać tańczyć swobodnie, nabierać ochoty do tańca; roztańczać się

SJP.pl

# roztańczać

roztańczać się - zaczynać tańczyć swobodnie, nabierać ochoty do tańca; roztańcowywać się

SJP.pl

# roztańczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|roztańczać.

Wiktionary

# roztańczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|roztańczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. roztańczyć

Wiktionary

# roztańczony

1. wywołać u kogoś chęć ciągłego tańczenia; roztańcować;
2. potocznie: tańcząc, spowodować ustąpienie jakiejś dolegliwości;
3. roztańczyć się - zacząć tańczyć swobodnie, nabrać ochoty do tańca; roztańcować się

SJP.pl

# roztańczyć

1. wywołać u kogoś chęć ciągłego tańczenia; roztańcować;
2. potocznie: tańcząc, spowodować ustąpienie jakiejś dolegliwości;
3. roztańczyć się - zacząć tańczyć swobodnie, nabrać ochoty do tańca; roztańcować się

SJP.pl

czasownik

(1.1) przygotować ciało, osobę, zespół do tańca ćwiczeniami ruchowymi

czasownik zwrotny roztańczyć się

(2.1) przygotować się do tańca ćwiczeniami ruchowymi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztańczenie n.

Wiktionary

# roztapiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. roztopić)

(1.1) przemieniać ciało stałe w ciecz poprzez podgrzewanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztopy nmos.

Wiktionary

# roztargnienie

brak skupienia, nieuwaga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. roztargać dk., roztargnąć dk.

przym. roztargniony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieostrożność, nieuwaga, roztrzepanie

Wiktionary

# roztargniony

przymiotnik

(1.1) nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może się skoncentrować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Laura była tak roztargniona, że nie słyszała kilkakrotnie powtarzającego się dzwonka telefonu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ, AS: rostarʹǵńõny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztargnienie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozproszony, roztrzepany; gw-pl|Śląsk Cieszyński|spyrczany.

Wiktionary

# roztarty

1. trąc, rozprowadzić po powierzchni;
2. trąc, zmiażdżyć, rozgnieść coś;
3. dotykając jakąś część ciała, usunąć ból, zdrętwienie; rozmasować;
4. rozetrzeć się -
a) ulec rozdrobnieniu;
b) zostać rozprowadzanym po powierzchni;
c) dotykając jakąś część swojego ciała, usunąć ból, zdrętwienie;
d) dotykając jeden drugiego, usunąć ból, zdrętwienie;
e) o makijażu: stracić zarys, kontur

SJP.pl

# roztęczać

ubarwiać, rozjaśniać kolorami tęczy, blaskiem słońca

SJP.pl

# roztęczowywać

rzadko: rozkładać na kolory tęczy

SJP.pl

# roztelegrafowywać

rozpowszechniać, rozgłaszać, telegrafując do wielu osób

SJP.pl

# roztentegować

żartobliwie: wykonać jakąś czynność wyrażaną czasownikiem z prefiksem roz-, np. rozrzucić, rozwalić

SJP.pl

# rozterka

stan wewnętrznego rozdarcia, wahania z powodu konieczności dokonania wyboru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wewnętrzne rozdarcie wynikłe z konieczności podjęcia trudnej decyzji

Wiktionary

# roztęskniać

1. wywoływać w kimś uczucie tęsknoty; roztkliwiać, rozrzewniać;
2. roztęskniać się - stawać się tęsknym; roztkliwiać się, rozrzewniać się

SJP.pl

# roztęsknić

1. wywołać w kimś uczucie tęsknoty; roztkliwić, rozrzewnić;
2. roztęsknić się - stać się tęsknym; roztkliwić się, rozrzewnić się

SJP.pl

# roztęskniony

1. wywołać w kimś uczucie tęsknoty; roztkliwić, rozrzewnić;
2. roztęsknić się - stać się tęsknym; roztkliwić się, rozrzewnić się

SJP.pl

# roztkliwiać

1. wywoływać poruszenie, wzruszenie; rozczulać, wzruszać, rozrzewnia;
2. roztkliwiać się - stawać się czułym, serdecznym; rozczulać się, wzruszać się, rozrzewniać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. roztkliwić)

(1.1) rozczulać, rozrzewniać, wprawiać w stan wzruszenia

czasownik zwrotny niedokonany roztkliwiać się (dk. roztkliwić się)

(2.1) rozczulać się, stawać się czułym w stosunku do kogoś lub czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Przestań się nad sobą roztkliwiać i zacznij działać!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztkliwianie n., roztkliwienie n.

Wiktionary

# roztkliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|roztkliwiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. roztkliwiać

Wiktionary

# roztkliwić

1. wywołać poruszenie, wzruszenie; rozczulić, wzruszyć, rozrzewnić;
2. roztkliwić się - stać się czułym, serdecznym; rozczulić się, wzruszyć się, rozrzewnić się

SJP.pl

# roztkliwienie

1. wywołać poruszenie, wzruszenie; rozczulić, wzruszyć, rozrzewnić;
2. roztkliwić się - stać się czułym, serdecznym; rozczulić się, wzruszyć się, rozrzewnić się

SJP.pl

# roztocz

1. zwykle w liczbie mnogiej: drobne pajęczaki lądowe i wodne, pasożytujące na roślinach, zwierzętach lub ludziach;
2. organizm cudzożywny czerpiący pokarm z martwych szczątków organicznych; roztocze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. otwarta przestrzeń

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) arachn. drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) biol. organizm odżywiający się martwą materią organiczną

forma czasownika.

(4.1) 2. os. rozk. od: roztoczyć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niebo, jak sina roztocz morza — / Jak wyspy dalne, mglą się chmury.

(2.1) Nauką o roztoczach jest akarologia.

(3.1) Grzyby, będące roztoczami, wchłaniają płynną materię, rozłożoną dzięki trawieniu zewnętrznemu.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. roztaczanie n., roztoczenie n.

:: czas. roztaczać ndk., roztaczać się ndk., roztoczyć dk., roztoczyć się dk.

(3.1)

:: rzecz. roztoczek mrz.

:: przym. roztoczowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(3.1) saprotrof, roztocze

Wiktionary

# roztoczański

przymiotnik od: Roztocze

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Roztocza, związany z Roztoczem, pochodzący z Roztocza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Turnicki Park Narodowy jest bezcennym ogniwem, uzupełniającym o tereny Pogórza obszary chronione w Bieszczadzkim i Roztoczańskim Parku Narodowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔstɔˈt͡ʃãj̃sʲci, AS: rostočãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Roztocze n.

Wiktionary

# roztocze

roztocz;
1. organizm cudzożywny czerpiący pokarm z martwych szczątków organicznych;
2. dawniej: rozległy obszar, zwłaszcza pokryty wodą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina geograficzna w południowo-wschodniej Polsce;

Wiktionary

- roztocze – rząd małych pajęczaków (w liczbie pojedynczej roztocz, rodzaj męski)
  - roztocze kurzu domowego
- Roztocze – kraina geograficzna
  - Roztocze Środkowe
  - Roztocze Wschodnie
  - Roztocze Zachodnie

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Od lat 80. ryś euroazjatycki nielicznie spotykany jest na Roztoczu.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: rɔsˈtɔt͡ʃɛ, AS: rostoče

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  przym. roztoczański

  Wiktionary

# roztoczek

grzyb pasożytniczy

SJP.pl

# roztoczkowce

rząd grzybów z gromady lęgniowców

SJP.pl

# roztoczkowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z gromady lęgniowców

SJP.pl

# roztoczobójczy

zabijający roztocza

SJP.pl

# roztoka

1. dolina górska wyżłobiona przez potok;
2. potok górski

SJP.pl

- roztoka – miejsce, w którym płynąca woda (potok) „roztacza się”, czyli (przy obserwacji od dołu cieku) dzieli na dwa (lub więcej) ramion. „Słownik języka polskiego” J. A. Karłowicza i in. podaje: 1. Roztoka (l. mn. Roztoki) miejsce, gdzie rzeki się rozpływają w różne strony (...) 2. większy potok. R. Mrózek w „Nazwach miejscowych dawnego Śląska Cieszyńskiego” pisze: roztoka ‘rozwidlenie potoków’, też 'rozwidlenie doliny, gdzie się dwa potoki schodzą', przy czym podaje też inne formy zapisu: raztoka, rastoka, rostoka, l. mn. raztoki – również w odniesieniu do nazwy jednego z rozwidlających się potoków, a docelowo – usytuowanej w pobliżu jednostki osadniczej. W terenie górskim oznaczać może głęboką dolinę z potokiem lub też sam potok w tej dolinie. Czasem (rzadziej) w znaczeniu „dział wód”, przy czym formie raztoka przypisuje się pochodzenie słowackie.

Wikipedia

# roztoki

1. dolina górska wyżłobiona przez potok;
2. potok górski

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Roztoki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
- Roztoki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sośno
- Roztoki – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Jasień
- Roztoki – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
- Roztoki – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
- Roztoki – część wsi Witów w powiecie tatrzańskim

Wikipedia

# roztokowy

→ roztoka

SJP.pl

#### Patrz:

roztoka

# roztomaity

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. różny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyczepiali ją do sztyla, piknie oblykali i wieszali na nią roztomaite rzeczy.

Wiktionary

# roztomiły

przymiotnik jakościowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kochany, najdroższy

Wiktionary

# roztop

zwykle w liczbie mnogiej:
1. topnienie śniegów;
2. błoto, kałuże powstałe na skutek topnienia śniegów lub długotrwałych deszczów

SJP.pl

# roztopić

doprowadzić do stanu topnienia; topiąc rozpuścić

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. topić, roztapiać)

(1.1) dokonany od|roztapiać. (albo topić)

czasownik zwrotny dokonany roztopić się

(2.1) dokonany od|roztapiać się. (albo topić się)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈtɔpʲit͡ɕ, AS: rostopʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztopy nmos.

Wiktionary

# roztopiony

doprowadzić do stanu topnienia; topiąc rozpuścić

SJP.pl

# roztopniały

1. przejść ze stanu stałego w płynny; stopnieć, roztopić się;
2. rozpuścić się w płynie;
3. zniknąć lub zmniejszyć się znacznie; stopnieć

SJP.pl

# roztopnieć

1. przejść ze stanu stałego w płynny; stopnieć, roztopić się;
2. rozpuścić się w płynie;
3. zniknąć lub zmniejszyć się znacznie; stopnieć

SJP.pl

# roztopowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z roztopem, dotyczący roztopu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztop mrz.

Wiktionary

# roztopy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) meteorol. czas odwilży i topnienia śniegu

(1.2) błoto i kałuże powstałe w skutek odwilży

forma rzeczownika.

(2.1) plural|roztop.

Wiktionary

Roztopy – zjawisko na przedwiośniu, kiedy średnia dobowa temperatura powietrza przekroczy 0 °C. Trwa ono aż do całkowitego stopienia się zalegającej pokrywy śnieżnej i lodowej. Są jedną z przyczyn powodzi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W okresie roztopów zalewa nam piwnicę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztapianie n., roztop mrz., roztopienie n.

czas. roztapiać ndk., roztopić dk.

przym. roztopniały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odwilż

Wiktionary

# roztrąb

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. wylot blaszanego instrumentu dętego

forma czasownika.

(2.1) rozk. zob. roztrąbić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔstrɔ̃mp, AS: rostrõmp

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. trąba ż., trąbka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dźwięcznik, czara głosowa

Wiktionary

# roztrąbiać

potocznie: rozgłaszać plotkę, pogłoskę, wieść

SJP.pl

# roztrąbić

potocznie: rozgłosić plotkę, pogłoskę, wieść

SJP.pl

# roztrenować

przyzwyczaić organizm do zmniejszonego wysiłku fizycznego przez coraz mniej intensywny trening

SJP.pl

# roztrenowany

przyzwyczaić organizm do zmniejszonego wysiłku fizycznego przez coraz mniej intensywny trening

SJP.pl

# roztrenowywać

przyzwyczajać organizm do zmniejszonego wysiłku fizycznego przez coraz mniej intensywny trening

SJP.pl

# roztropek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) tylko w wyrażeniach osoba niewykształcona ale roztropna w postępowaniu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztropność ż., nieroztropność ż.

przym. roztropny, nieroztropny

przysł. roztropnie, nieroztropnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mądrala

Wiktionary

# roztropnie

przysłówek

(1.1) w sposób roztropny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztropność ż., roztropek mos.

przym. roztropny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozważnie

Wiktionary

# roztropniej

stopień wyższy od przysłówka: roztropnie

SJP.pl

# roztropniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: roztropny

SJP.pl

# roztropność

→ roztropny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działanie z namysłem

Wiktionary

Roztropność – cnota moralna, która wyraża się umiejętnością dobierania właściwych środków prowadzących do celu. Jest zasadą doskonalenia postępowania człowieka.

Człowiek roztropny korzysta z rozumu, który powinien dostarczać elementów osądu czy też kryteriów oceny. Potrafi też zasięgnąć rady u innych.

Roztropność jest jedną z czterech cnót kardynalnych w chrześcijaństwie. Pod pojęciem roztropności oddaje się często starożytne pojęcie fronesis.

Wikipedia

#### Patrz:

roztropny

#### Powiązane:

przym. roztropny

przysł. roztropnie

rzecz. roztropek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ostrożność, rozsądek, rozwaga

Wiktionary

# roztropny

rozważny, rozsądny;
1. działający z namysłem, rozsądkiem;
2. będący wyrazem czyjejś rozwagi, czyjegoś rozsądku, np. roztropne spojrzenie

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) kierujący się rozsądkiem, a nie postępujący pochopnie

(1.2) świadczący o roztropności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konstytucjonaliście chodzi o roztropną troskę o dobro wspólne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztropek mos., roztropność ż.

czas. roztropić dk.

przysł. roztropnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bystry, mądry, odpowiedzialny, ostrożny, przezorny, rozsądny, rozważny

(1.2) mądry, przemyślany, rozsądny

Wiktionary

# roztruchan

wielki, ozdobny kielich, mający kształt zwierzęcia, używany dawniej do wznoszenia toastów i do dekoracji stołu

SJP.pl

# roztrwanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|roztrwaniać.

Wiktionary

# roztrwonić

lekkomyślnie stracić, przehulać majątek

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. roztrwaniać)

(1.1) lekkomyślnie wydać pieniądze; nierozsądnie stracić majątek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztrwoniciel mos., roztrwonienie n.

czas. trwonić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przehulać

Wiktionary

# roztryskiwać

rzadko: roztryskiwać się - tryskając, rozpraszać się; rozpryskiwać się

SJP.pl

# roztrząsać

czasownik przechodni niedokonany (dk. roztrząsnąć, roztrząść)

(1.1) potrząsając, rozrzucać coś

(1.2) rozpatrywać szczegółowo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztrząsanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) analizować, rozważać

Wiktionary

# roztrząsacz

maszyna rolnicza równomiernie rozrzucająca obornik

SJP.pl

# roztrzebiać

dawniej: poszerzyć obszar przez wykarczowanie przyległego lasu

SJP.pl

# roztrzepanie

brak uwagi, roztargnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|roztrzepać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. roztrzepać dk.

przym. roztrzepany

rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary

# roztrzepaniec

potocznie: człowiek roztargniony

SJP.pl

# roztrzepany

potocznie: nieumiejący się skupić; nieuważny, roztargniony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skłonny do nieuwagi i chaotyczności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lucjan jest zbyt roztrzepany do tej roboty.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. roztrzepać dk.

rzecz. trzepacz mos./mrz., roztrzepanie n., roztrzepaniec mos., roztrzepanica ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roztargniony

Wiktionary

# roztrzeplin

rodzaj roślin z rodziny mydleńcowatych

SJP.pl

Roztrzeplin, mydleniec (Koelreuteria Laxmann) – rodzaj roślin z rodziny mydleńcowatych. Obejmuje trzy gatunki, z których dwa rosną w Chinach (roztrzeplin wiechowaty K. paniculata i K. bipinnata), a trzeci – K. elegans – na Tajwanie i wyspach Fidżi. Roztrzeplin wiechowaty rośnie jako gatunek introdukowany i zdziczały na Półwyspie Koreańskim, w Japonii i Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

# roztrzepywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|roztrzepywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. roztrzepywać ndk.

rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary

# roztrzęsiony

1. pełen zdenerwowania, drżenia, napięcia; rozdrażniony, rozdygotany, napięty;
2. będący objawem zdenerwowania;
3. zniszczony lub podniszczony na skutek długiego używania; zdezelowany, uszkodzony, rozklekotany

SJP.pl

# roztrzeźwiać

1. przywracać do przytomności, trzeźwości; otrzeźwiać;
2. roztrzeźwiać się - doprowadzać się do przytomności, trzeźwości; otrzeźwiać się

SJP.pl

# roztrzeźwić

1. przywrócić do przytomności, trzeźwości; otrzeźwić;
2. roztrzeźwić się - doprowadzić się do przytomności, trzeźwości; otrzeźwić się

SJP.pl

# roztupać

1. potocznie: uderzając stopami lub kopytami, ugnieść, zniszczyć;
2. spowodować, że ktoś zaczął tupać (tańczyć);
3. roztupać się - zacząć tupać i nie chcieć przestać; roztańczyć się

SJP.pl

# roztupywać

potocznie:
1. uderzając stopami lub kopytami, ugniatać, niszczyć;
2. rozluźniać chodzeniem lub ruchem;
3. roztupywać się -
a) zaczynać tupać i nie chcieć przestać;
b) rozluźniać się w trakcie tupania

SJP.pl

# roztwarty

potocznie: gotowy do zmian lub zrozumienia kogoś; otwarty

SJP.pl

# roztwarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. przechodzenie substancji stałej do roztworu w wyniku reakcji chemicznej z rozpuszczalnikiem (lub innym składnikiem roztworu);

Wiktionary

Roztwarzanie (rozpuszczanie chemiczne) – zjawisko chemiczne polegające na przechodzeniu substancji stałej do roztworu, połączone z reakcją tej substancji z rozpuszczalnikiem lub innym składnikiem roztworu.

Przykładowym procesem jest roztwarzanie żelaza w kwasie solnym.Optycznie zjawisko jest podobne do rozpuszczania fizycznego (stopniowe przechodzenie żelaza do roztworu – stopniowe ubywanie widocznej masy żelaza), jednak przyczyną tego stanu jest reakcja:

  Fe + 2HCl → FeCl2 (rozp) + H2↑

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. roztwarzać ndk., roztworzyć dk.

rzecz. roztwór mrz.

Wiktionary

# roztwór

mieszanina jednorodna rozpuszczalnika i substancji rozpuszczanej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

Wiktionary

Roztwór – jednorodna mieszanina dwóch lub więcej związków chemicznych lub pierwiastków chemicznych. Skład roztworów określa się przez podanie stężenia składników. W roztworach zwykle jeden ze związków chemicznych jest nazywany rozpuszczalnikiem, a drugi substancją rozpuszczaną. Który z dwóch związków uznać za rozpuszczalnik, jest właściwie kwestią umowną, wynikającą z praktyki i tradycji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy w roztworze krystalicznym zajdą odpowiednie warunki, zaczyna formować się kryształ.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔstfur, AS: rostfur

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roztwarzanie n., roztworzenie n.

Wiktionary

# roztwórczy

związany z roztworem chemicznym (np. prężność roztwórcza metalu)

SJP.pl

# roztworzyć

rzadko: rozpuścić, rozcieńczyć

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. roztwierać)

(1.1) dokonany od|roztwierać.

czasownik dokonany (ndk. roztwarzać)

(2.1) dokonany od|roztwarzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔsˈtfɔʒɨt͡ɕ, AS: rostfožyć

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: czas. roztwierać ndk.

:: rzecz. roztwarcie n., roztworzenie n., roztwieranie n.

:: przym. roztworzysty

(2.1)

:: czas. roztwarzać ndk.

:: rzecz. roztwór m., roztworzenie n., roztwarzanie n.

Wiktionary

# roztyć

roztyć się - bardzo utyć, dużo przybrać na wadze

SJP.pl

# roztylice

Roztylice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Waśniów.

Wieś jest siedzibą sołectwa Roztylice, w skład którego wchodzą również miejscowości Nagorzyce i Witosławice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Na południe od wsi położona jest Góra Witosławska oraz rozciąga się rezerwat przyrody Małe Gołoborze.

Wikipedia

# roztyty

potocznie: taki, który się roztył; roztyły

SJP.pl

# roztywać

roztywać się - bardzo przybierać na wadze

SJP.pl

# roztłamsić

potocznie: rozgnieść coś miękkiego, rozdeptać

SJP.pl

# rozum

zdolność myślenia, analizowania, wnioskowania i pojmowania; umysł; intelekt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) — Co mnie jednak dziwi najmocniej, — prawiła — to okoliczność, że na podobnych lalkach nie poznają się mężczyźni. Dla żadnej kobiety, począwszy od Wąsowskiej, kończąc na mojej pokojówce, nie jest to sekret, że w Ewelinie nie zbudził się jeszcze ani rozum, ani serce; wszystko w niej śpi…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzũm, AS: rozũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozumność ż., rozumowanie n., rozumienie n., zrozumienie n.

:: zdrobn. rozumek m.

czas. rozumieć ndk., zrozumieć dk., rozumować ndk.

przym. rozumny, rozumowy

przysł. rozumnie, rozumowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) umysł, mądrość, rozsądek, roztropność; stpol. smysł

Wiktionary

# rozumek

nazwisko

SJP.pl

# rozumice

Rozumice (cz. Rozumice, niem. Rösnitz) – wieś położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Kietrz.

Wikipedia

# rozumieć

1. pojmować, wiedzieć, uświadamiać coś sobie;
2. wykazywać zrozumienie dla kogoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zrozumieć)

(1.1) pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

(1.2) usłyszeć co zostało powiedziane

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłumaczę mu moje stanowisko, ale on niczego nie rozumie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈzũmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: rozũmʹi ̯ėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zrozumiałość ż., rozum mrz., rozumek mrz., rozumność ż., zrozumienie n., rozumowanie n., rozumienie n.

czas. rozumować ndk., zrozumieć dk.

przym. rozumny, rozumowy, dorozumiany

przysł. rozumnie, rozumowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) pot. kumać, czaić, jarzyć, łapać, kapować

Wiktionary

# rozumiejący

→ rozumieć

SJP.pl

#### Patrz:

rozumieć

# rozumienie

dawniej: mniemanie, przekonanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozumieć.

(1.2) zakres, w jakim ktoś coś rozumie

(1.3) sposób pojmowania, sposób traktowania czegoś

Wiktionary

Os

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Test ma na celu sprawdzenie rozumienia materiału przez uczniów.

(1.3) Jego rozumienie ich wzajemnych relacji z czasem zmieniło się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: rozũmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zrozumiałość ż., rozum m., rozumek m., rozumność ż., zrozumienie n., rozumowanie n.

czas. rozumieć ndk., zrozumieć dk., rozumować ndk.

przym. rozumny, rozumowy

przysł. rozumnie, rozumowo

Wiktionary

# rozumnie

przysłówek

(1.1) w sposób rozumny, rozsądny, rzeczowy, sensowny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Należało rozumnie ocenić sytuację, podjąć decyzję i działać wedle tej ostatniej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈzũmʲɲɛ, AS: rozũmʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozum mrz., rozumowanie n., rozumienie n., rozumność ż.

czas. rozumować, rozumieć

przym. rozumny, rozumowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mądrze, inteligentnie

Wiktionary

# rozumniej

stopień wyższy od przysłówka: rozumnie

SJP.pl

# rozumniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozumny

SJP.pl

# rozumność

kierowanie się rozumem; rozsądek, rozwaga, roztropność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co rozumne; cecha tych, którzy są rozumni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozum m., rozumek m., rozumienie n., zrozumienie n., rozumowanie n.

czas. rozumieć ndk., zrozumieć dk., rozumować ndk.

przym. rozumny, rozumowy

przysł. rozumnie, rozumowo

Wiktionary

# rozumny

1. mający rozum; rozsądny, mądry;
2. dawniej: dotyczący rozumu; rozumowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który ma wiedzę i rozsądek; także. świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈzũmnɨ, AS: rozũmny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozumność ż., rozum mrz., rozumowanie n., rozumienie n., zrozumienie n.

czas. rozumować ndk., rozumieć ndk., zrozumieć dk.

przym. rozumowy

przysł. rozumnie, rozumowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mądry, inteligentny, niegłupi; pot. z głową

Wiktionary

# rozumować

czasownik nieprzechodni niedokonany (brak dk.)

(1.1) psych. rozpatrywać w myślach, wyciągając w tym czasie wnioski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozum mrz., rozumowanie n., zrozumienie n., rozumienie n., rozumność ż.

czas. rozumieć

przysł. rozumnie

przym. rozumny, rozumowy

Wiktionary

# rozumowanie

sposób myślenia, dowodzenia czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wywód myślowy, sposób wnioskowania

(1.2) odczasownikowy od|rozumować.

Wiktionary

Rozumowanie – proces myślowy polegający na uznaniu za prawdziwe danego przekonania lub zdania na mocy innego przekonania lub zdania uznanego za prawdziwe już uprzednio.

W znaczeniu potocznym rozumowanie poprawne to rozumowanie wymagające zastosowania reguł logiki, oraz uznanych za prawdziwe aksjomatów - np.: praw nauki (zobacz też paranauka), systemów prawnych, dogmatów religijnych, regulaminów, zasad kulturowych, obyczaju, tradycji, czy autorytetu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dowód matematyczny jest formalnym rozumowaniem, korzystającym z zasad logiki, aksjomatów, założeń twierdzenia i wcześniej udowodnionych twierdzeń.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozum m., rozumek m., rozumność ż., zrozumienie n., rozumienie n.

czas. rozumieć ndk., zrozumieć dk., rozumować ndk.

przym. rozumny

przysł. rozumnie, rozumowo

Wiktionary

# rozumowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rozumem, dotyczący rozumu

(1.2) wykorzystujący rozum

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) (…) Jest czymś oczywistym, także dla tych, którzy negatywnie oceniają wartość poznania rozumowego, że poznanie to jest charakterystyczne dla poznania filozoficznego, podczas gdy poznanie przez wiarę, jest domeną poznania teologicznego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zrozumienie n., rozum mrz., rozumność ż., rozumienie n.

czas. rozumieć, rozumować ndk.

przysł. rozumnie, rozumowo

przym. rozumny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) umysłowy, intelektualny, mentalny, konceptualny

Wiktionary

# rozwachlarzać

rzadko: rozpościerać na kształt wachlarza

SJP.pl

# rozwadniać

czasownik

(1.1) rozcieńczać coś wodą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodowanie n., rozwodnienie n., woda ż.

czas. rozwodnić dk.

przym. wodny

Wiktionary

# rozwadów

dzielnica Stalowej Woli

SJP.pl

1 dzielnica miasta:

- Rozwadów – dzielnica Stalowej Woli, dawne miasto, założone w 1690 r.

2 miejscowości w Polsce:

- Rozwadów – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Ulan-Majorat
- Rozwadów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki

Ukraina:

- Rozwadów – wieś na Ukrainie, obwód lwowski, rejon mikołajowski

Wikipedia

# rozwadowianin

mieszkaniec Rozwadowa

SJP.pl

# rozwadowianka

mieszkanka Rozwadowa

SJP.pl

# rozwadówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Rozwadówka – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Sosnówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Sosnówka. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 339 mieszkańców i była drugą co do wielkości miejscowością gminy Sosnówka.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Mikołaja.

Wikipedia

# rozwadowski

→ Rozwadów

SJP.pl

- Jan Rozwadowski

Rozwadowski – polskie nazwisko, nosiły je następujące znane osoby:

- Adolf Rozwadowski (1813-1871) – polski działacz emigracji polistopdadowej
- Antoni Rozwadowski (1697-1772) – kasztelan halicki
- Florestan Rozwadowski (1805-1873) – uczestnik powstania listopadowego i powstania węgierskiego w 1848, badacz Amazonki.
- Gabriel Rozwadowski (1625-1693) – polski wojskowy, założyciel miasta Rozwadów
- Gieorgij Rozwadowski (1904-1976) − rosyjski prawnik, emigracyjny poeta, publicysta
- Jan Emanuel Rozwadowski (1872-1935) – polski polityk i działacz niepodległościowy, kuzyn Tadeusza
- Jan Michał Rozwadowski (1867-1935) – polski językoznawca, profesor UJ, prezes PAU, brat Zygmunta, kuzyn Tadeusza
- Jan Władysław Rozwadowski (1889-1940) – pułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej
- Jerzy Rozwadowski (1912-1999) – polski pisarz i dziennikarz
- Józef Rozwadowski (1844-1937) – polski ichtiolog i filolog klasyczny
- Józef Rozwadowski (1909-1996) – polski biskup
- Kazimierz Rozwadowski (1757-1836) – polski pułkownik, powstaniec kościuszkowski, pradziad Tadeusza
- Konstanty Rozwadowski (1814-1885) – generał armii Imperium Rosyjskiego
- Konstanty Rozwadowski (1878-1964) – polski dyplomata, poseł II RP w Danii i Szwecji, chargé d’affaires w Urugwaju
- Michał Rozwadowski (ur. 1936) – polski profesor nauk chemicznych
- Paweł Rozwadowski (1962-2020) – polski wokalista
- Tadeusz Rozwadowski (1866-1928) – polski generał broni, pierwszy szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, autor planu bitwy warszawskiej
- Tomisław Rozwadowski (1841–1920) – powstaniec styczniowy, poseł do Sejmu Krajowego Galicji V i VI kadencji (1882-1895), właściciel dóbr Honiatyn koło Uhrynowa
- Wiktor Rozwadowski (1869–1940) – pułkownik tytularny kawalerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Wincenty Jordan Rozwadowski (1916-1975) – polski oficer, bratanek Tadeusza
- Władysław Jerzy Rozwadowski (1897-1955) – polski oficer
- Władysław Rozwadowski (ur. 1933) – polski prawnik, profesor
- Zygmunt Rozwadowski (1870-1950) – polski malarz, brat Jana Michała, kuzyn Tadeusza

Wikipedia

#### Patrz:

Rozwadów

# rozwadzić

przestarzale: rozdzielić kłócących się

SJP.pl

# rozwaga

1. zdolność trafnego, realnego oceniania sytuacji i właściwego wobec nich zachowania się, skłonność do namysłu, refleksji przed działaniem; rozsądek, roztropność, ostrożność, rozważność;
2. dawniej: zastanawianie się nad czymś, rozważanie czegoś, naradzanie się; namysł, rozważność;
3. w handlu: określona ilość towaru dodana do jakiejś jego wagi jako zrównoważenie jego ubytku, strat w czasie przewożenia, pakowania, ważenia itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) namysł, refleksja, umiejętność rozsądnego przemyślenia czegoś przed działaniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tej sytuacji zimna rozwaga to może być zbyt mało.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvaɡa, AS: rozvaga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozważność ż., rozważacz m., rozważanie n., rozważenie n.

czas. wyważyć, rozważać ndk., rozważyć dk.

przym. rozważny

przysł. rozważnie, nierozważnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roztropność

Wiktionary

# rozwalać

waląc, uderzając burzyć, niszczyć, rozbijać na kawałki, sprawiać, że coś się rozsypuje

SJP.pl

# rozwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozwalać ndk.

Wiktionary

# rozwalcarka

w technice: przyrząd służący do rozwalcowywania rur w kołnierzach i innych elementach łączonych z rurami na stałe

SJP.pl

# rozwalić

1. zburzyć uderzając;
2.otworzyć, rozłożyć niedbale;
3. potocznie: rozstrzelać

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozwalać)

(1.1) dokonany od|rozwalać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvalʲit͡ɕ, AS: rozvalʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwałka ż.

Wiktionary

# rozwalina

dawniej: ruina, rumowisko

SJP.pl

# rozwalisty

rzadko: taki, który się szeroko rozpościera; szeroki, rozległy, rozłożysty

SJP.pl

# rozwalony

1. zburzyć uderzając;
2.otworzyć, rozłożyć niedbale;
3. potocznie: rozstrzelać

SJP.pl

# rozwar

kwiat, rozwar wielkokwiatowy

SJP.pl

Rozwar wielkokwiatowy (Platycodon grandiflorus) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny dzwonkowatych. Należy do monotypowego rodzaju Platycodon. Występuje w stanie dzikim w Azji wschodniej (od Chin, poprzez południowo-wschodnią Syberię, Daleki Wschód Rosji, Półwysep Koreański po Japonię. Poza tym rozprzestrzeniony w uprawie jako roślina ozdobna; uprawiany także w Polsce.

Wikipedia

# rozwarcie

otworzyć (się)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przestrzeń zawarta pomiędzy częściami czegoś, co jest otwarte

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwieranie n.

czas. łozewrzyć, ozewrzyć, ozewrzić, rozwierać ndk., rozewrzeć dk.

Wiktionary

# rozwarczać

rzadko o niektórych zwierzętach i maszynach: rozwarczać się - zaczynać głośno warczeć

SJP.pl

# rozwarczany

taki, który się rozwarczał

SJP.pl

# rozwarowo

Rozwarowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Obszar miejscowości został włączony do obszaru specjalnej ochrony ptaków Bagna Rozwarowskie.

Wikipedia

# rozwarstwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwarstwiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvarˈstfʲjä̃ɲɛ, AS: rozvarstfʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwarstwienie n., warstwa ż., warstewka ż., warstwica ż., uwarstwienie n.

czas. rozwarstwiać ndk., rozwarstwić dk.

przym. warstwowy

Wiktionary

# rozwarstwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podział na warstwy

Wiktionary

Rozwarstwienie, delaminacja – uszkodzenia materiału kompozytowego, zwłaszcza laminatów polegające na utracie spójności poszczególnych warstw składowych. Polega na postępującym odspajaniu włókien konstrukcyjnych od lepiszcza („matrycy”), którym są połączone. Dochodzi do niego szczególnie wówczas, gdy na materiał kompozytowy działają częste zmienne siły odkształcające, w tym także wynikające ze zmian temperatury. Procesowi sprzyjają błędy technologiczne, bardzo częste w amatorskiej produkcji laminatów, głównie nadmierne rozcieńczanie żywicy ze względów oszczędnościowych lub dla ułatwienia laminowania. Innymi czynnikami mogą być: brak preparacji włókien szklanych powodujący złe przyleganie żywicy, nieodpowiednie warunki termiczne w trakcie utwardzania żywicy oraz niewłaściwy skład żywicy w szczególności rodzaj utwardzacza).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rozwarstwianie n., warstwa ż.

Wiktionary

# rozwartokątny

taki, którego kąt jest rozwarty, większy niż 90 stopni, np. kątownik, trójkąt rozwartokątny

SJP.pl

# rozwartość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rozwarte

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozwarty

rzecz. rozwieranie n.

czas. ozewrzić, ozewrzyć, łozewrzyć

Wiktionary

# rozwarty

1. taki, który jest lekko rozchylony, np. rozwarte usta;
2. w matematyce: kąt rozwarty - kąt większy od kąta prostego, a mniejszy od półpełnego

SJP.pl

# rozważać

1. książkowo: przemyśliwać jakąś sprawę, jakieś zagadnienie, zastanawiać się nad czymś, rozpatrywać coś; analizować;
2. w handlu: dzielić coś na części za pomocą wagi

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozważyć)

(1.1) książk. zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

(1.2) hand. dzielić coś na części, ważąc je

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) audio|Pl-długo rozważałem czy warto tam pójść.ogg. Długo rozważałem, czy warto tam pójść.

(1.2) Kiedy przyszła do mnie Halinka, właśnie rozważałam ten pyszny schabik, który przywiozła dla nas ciotka ze wsi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvaʒat͡ɕ, AS: rozvažać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwaga ż., rozważność ż., rozważacz m., rozważanie n., rozważenie n.

czas. wyważyć, rozważyć dk.

przym. rozważny

przysł. rozważnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) deliberować, przemyśliwać, rozpatrywać

Wiktionary

# rozważalnia

rzadko: pomieszczenie, w którym dokonuje się ważenia towaru i dzielenia go na określone porcje

SJP.pl

# rozważanie

1. książkowo: przemyśliwać jakąś sprawę, jakieś zagadnienie, zastanawiać się nad czymś, rozpatrywać coś; analizować;
2. w handlu: dzielić coś na części za pomocą wagi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozważać.

(1.2) książk. wynik czyichś przemyśleń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozważanie tego wszystkiego przyprawiło mnie tylko o ból głowy.

(1.2) Snuł długie rozważania, aż słuchacze posnęli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvaˈʒãɲɛ, AS: rozvažãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwaga ż., rozważność ż., rozważacz m., rozważenie n.

czas. wyważyć, rozważać ndk., rozważyć dk.

przym. rozważny

przysł. rozważnie

Wiktionary

# rozważenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozważyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwaga ż., rozważność ż., rozważacz m., rozważanie n.

czas. wyważyć, rozważać ndk., rozważyć dk.

przym. rozważny

przysł. rozważnie

Wiktionary

# rozważnie

przysłówek

(1.1) w sposób rozważny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozważność ż., rozważenie n., rozważanie n., rozwaga ż.

przym. rozważny

czas. rozważać, rozważyć

Wiktionary

# rozważniej

stopień wyższy od przysłówka: rozważnie

SJP.pl

# rozważniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozważny

SJP.pl

# rozważność

rozwaga; rzadko:
1. zdolność trafnego, realnego oceniania sytuacji i właściwego wobec nich zachowania się, skłonność do namysłu, refleksji przed działaniem; rozsądek, roztropność, ostrożność;
2. dawniej: zastanawianie się nad czymś, rozważanie czegoś, naradzanie się; namysł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rozważne; cecha tych, którzy są rozważni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozważny

przysł. rozważnie

rzecz. rozwaga ż., rozważanie n., rozważenie n.

czas. rozważać, rozważyć, wyważyć

Wiktionary

# rozważny

1. taki, który działa z rozwagą, robi coś z rozsądkiem, zastanawia się przed rozpoczęciem działania; przezorny, roztropny, rozsądny, racjonalny;
2. będący objawem czyjegoś rozsądku, czyjejś rozwagi, np. rozważna decyzja; sensowny, przemyślany, mądry

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) postępujący ostrożnie, z namysłem, rozwagą

(1.2) świadczący o rozwadze, roztropności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niby, że chłopiec powinien być odważny a dziewczynka lękliwa, chłopiec ruchliwszy, dziewczynka spokojna, chłopiec lekkomyślny, dziewczynka rozważna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvaʒnɨ, AS: rozvažny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwaga ż., rozważność ż., rozważacz m., rozważanie n., rozważenie n.

czas. wyważyć dk., rozważać ndk., rozważyć dk.

przysł. rozważnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) roztropny

Wiktionary

# rozważyć

1. książkowo: przemyśleć jakąś sprawę, jakieś zagadnienie, zastanowić się nad czymś, rozpatrzyć coś; przeanalizować;
2. w handlu: podzielić coś na części za pomocą wagi

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozważać)

(1.1) zob. rozważać. (zastanawiać się)

(1.2) zob. rozważać. (dzielić)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozważyłem wszystkie za i przeciw i postanowiłem zmienić pracę.

(1.2) Dostałam dwa kilo tego pysznego schabu i rozważyłam na trzy równe porcje, dla mnie, dla Krysi i dla Halinki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvaʒɨt͡ɕ, AS: rozvažyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwaga ż., rozważność ż., rozważacz m., rozważanie n., rozważenie n.

czas. wyważyć, rozważać ndk.

przym. rozważny

przysł. rozważnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemyśleć, rozpatrzeć

Wiktionary

# rozwałek

1. potocznie: rozstrzelanie;
2. rozwałka sosnowa - brunatny pluskwiak, szkodnik lasów sosnowych; rozwałek sosnowy; korowiec sosnowy

SJP.pl

# rozwałka

1. potocznie: rozstrzelanie;
2. rozwałka sosnowa - brunatny pluskwiak, szkodnik lasów sosnowych; rozwałek sosnowy; korowiec sosnowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. przen. rozstrzelanie, egzekucja

(1.2) pot. przen. zły stan, złe samopoczucie, poczucie rozbicia wewnętrznego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvawka, AS: rozvau̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozwalić

Wiktionary

# rozwałkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozwałkowywać)

(1.1) rozpłaszczyć przez wałkowanie

(1.2) pot. przen. rozwlec wypowiedź

czasownik zwrotny dokonany rozwałkować się (ndk. rozwałkowywać się)

(2.1) ulec rozpłaszczeniu poprzez wałkowanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poproś go, żeby rozwałkował ciasto.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwałkowanie n., wałkowanie n., wałek mrz.

czas. wałkować ndk., rozwałkowywać ndk., rozwałkowywać się ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wywałkować

(1.2) wywałkować

Wiktionary

# rozwałkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwałkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wałek mrz.

czas. rozwałkować

Wiktionary

# rozwałkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwałkowywać.

Wiktionary

# rozweselać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozweselić)

(1.1) zob. rozweselić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvɛˈsɛlat͡ɕ, AS: rozveselać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozweselić dk., weselić się ndk.

rzecz. rozweselacz m., rozweselenie n., rozweselanie n., wesele n., weselnik mos.

przym. wesoły

przysł. wesoło

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozbawiać, cieszyć, rozśmieszać, weselić

Wiktionary

# rozweselacz

osoba lub rzecz wprawiająca w dobry humor

SJP.pl

# rozweselająco

→ rozweselający

SJP.pl

#### Patrz:

rozweselający

# rozweselanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozweselać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvɛsɛˈlãɲɛ, AS: rozveselãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozweselać, rozweselić

przym. wesoły

rzecz. weselnik mos.

Wiktionary

# rozweselenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozweselić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvɛsɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: rozveselẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozweselić, rozweselać

przym. wesoły

rzecz. weselnik mos.

Wiktionary

# rozweselić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozweselać)

(1.1) sprawić, że ktoś jest wesoły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Piotrek umie mnie rozweselić, nawet gdy mam doła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvɛˈsɛlʲit͡ɕ, AS: rozveselʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

aspekt niedokonany rozweselać ndk.

czas. weselić się ndk.

rzecz. rozweselacz m., rozweselenie n., rozweselanie n., weselnik mos.

przym. wesoły

przysł. wesoło

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozbawić, ucieszyć, rozśmieszyć

Wiktionary

# rozwełnić

rozwełnić się - dawniej: rozfalować się

SJP.pl

# rozwełniony

dawniej: rozfalowany

SJP.pl

# rozwiać

wiejąc, rozrzucić coś na wszystkie strony

SJP.pl

# rozwiązać

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozwiązywać)

(1.1) dokonany od|rozwiązywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvʲjɔ̃w̃zat͡ɕ, AS: rozvʹi ̯õũ̯zać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwiązywanie n., rozwiązanie n.

czas. rozwiązywać ndk.

Wiktionary

# rozwiązalny

rzadko o problemie, zadaniu itp.: dający się rozwiązać, rozstrzygnąć; rozstrzygalny, rozwiązywalny

SJP.pl

# rozwiązanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania

(1.2) konsekwencja, wynik poszukiwań

(1.3) zaprojektowanie lub zrealizowanie planów architektonicznych, artystycznych

(1.4) poród, przyjście dziecka na świat

(1.5) mat. wynik

(1.6) przerwanie jakiejś działalności; rezygnacja z tworzonego wcześniej związku (lub relacji, grupy)

(1.7) odczasownikowy od|rozwiązać.

Wiktionary

- rozwiązanie akcji (literatura)
- rozwiązanie akordu (muzyka)
- rozwiązanie ciąży = poród
- rozwiązanie optymalne
- rozwiązanie ostateczne kwestii żydowskiej
- rozwiązanie rekursji
- rozwiązanie równania (matematyka) = pierwiastek równania

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dobrym rozwiązaniem byłoby zakończenie tej działalności i usunięcie wszelkich jej przejawów, łącznie z zablokowaniem możliwości powrotu do obecnego, patowego stanu.

(1.3) Wprowadziliśmy tu wiele nowatorskich rozwiązań, np. ten łuk nad oknem.

(1.4) Kiedy rozwiązanie? Za dwa miesiące, właśnie wczoraj wybraliśmy łóżeczko.

(1.5) To rozwiązanie nie zgadza się z tym podanym na końcu książki – przelicz powtórnie.

(1.7) Strasznie mnie denerwuje rozwiązanie się sznurowadła, kiedy akurat się gdzieś spieszę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ, AS: rozvʹi ̯õũ̯zãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozwiązywać ndk., rozwiązać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rezultat

Wiktionary

# rozwiąźlej

stopień wyższy od przysłówka: rozwiąźle

SJP.pl

# rozwiąźlejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozwiązły

SJP.pl

# rozwiązywać

czasownik niedokonany

(1.1) likwidować węzeł lub splątanie

(1.2) likwidować pęta wiążące kogoś

(1.3) dochodzić do wyniku zadania, testu

(1.4) szukać sposobu usunięcia problemu

(1.5) szukać odpowiedzi na zagadkę

(1.6) likwidować instytucję lub organizację

(1.7) likwidować zgromadzenie

(1.8) praw. zakończyć umowę

(1.9) zakończyć małżeństwo

czasownik zwrotny niedokonany

(2.1) o suple, sznurze: przestawać być zawiązanym

(2.2) o człowieku: przestawać być związanym

(2.3) o problemie, trudnej sytuacji: znikać

(2.4) o zagadce: ujawniać odpowiedź

(2.5) o instytucji, organizacji: ulegać samolikwidacji

(2.6) o zgromadzeniu: rozpraszać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Uczeń rozwiązywał zadanie przy tablicy.

(1.3) Chcę siedzieć w domu, pić gorącą herbatę z cytryną i rozwiązywać krzyżówki.

(1.4) Myślę, że inżynier chemik rozwiąże ten problem.

(1.4) To w zabawie dzieci rozwijają empatię, uczą się negocjować, zawierać kompromisy oraz rozwiązywać konflikty.

(1.5) Detektywi Scotland Yardu rozwiązują pozornie nierozwiązywalne tajemnice badając najdrobniejsze szczegóły na miejscu zbrodni.

(1.6) Kiedy Chrystian III obejmuje władzę w 1536 roku, rozwiązuje norweską Radę Państwa, a Norwegia zostaje przekształcona z samodzielnego królestwa (pod rządami tego samego monarchy co Dania) w duńską prowincję.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvat͡ɕ, AS: rozvʹi ̯õũ̯zyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwiązanie n., półrozwiązanie n., rozwiązywanie n., rozwiązywalność ż.

przym. rozwiązywalny

czas. rozwiązać, porozwiązywać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odwiązywać

(1.2) odwiązywać

(1.6) kasować, likwidować, zamykać

Wiktionary

# rozwiązywalny

1. o problemie, zadaniu itp.: dający się rozwiązać, rozstrzygnąć; rozstrzygalny, rozwiązalny;
2. o umowie, kontrakcie itp.: dający się rozwiązać, zerwać

SJP.pl

# rozwiązywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwiązywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozwiązywać, rozwiązać

Wiktionary

# rozwiązłość

rozwiązły tryb życia; rozpusta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co rozwiązłe; cecha tych, którzy są rozwiąźli

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozwiązły

przysł. rozwiąźle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozpasanie

Wiktionary

# rozwiązły

niemoralny, rozpustny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemoralny, rozpustny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szyfrant nie może mieć długów, przyjmować narkotyków ani prowadzić rozwiązłego trybu życia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvʲjɔ̃w̃zwɨ, AS: rozvʹi ̯õũ̯zu̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwiązłość ż.

przysł. rozwiąźle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frywolny, libertyński, nieprzyzwoity, obsceniczny, perwersyjny, rozpustny, sprośny, wulgarny, wyuzdany; pot. zbereźny, zboczony; przest. wszeteczny, nierządny, zdrożny, dekadencki, hulaszczy, rozpasany, upadły, zdemoralizowany, zdeprawowany, daw. gw-pl|Poznań|rozwiozły.

Wiktionary

# rozwibrowywać

1. rzadko: wprawiać w wibrowanie;
2. rozwibrowywać się - zaczynać intensywnie wibrować

SJP.pl

# rozwichrzony

świadczący o braku równowagi wewnętrznej, o braku opanowania

SJP.pl

# rozwidlenie

rozwidlić się - rozdzielić się na odnogi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

Wiktionary

Bifurkacja – w szerszym znaczeniu: rozwidlenie się (rozdzielenie) na dwa lub więcej ramion rzeki, pasma górskiego, prądu morskiego, struktury geologicznej itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po piętnastu minutach jazdy dojechaliśmy do rozwidlenia dróg w pięciu kierunkach.

(1.1) W rozwidleniu gałęzi ptaki uwiły sobie gniazdo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ, AS: rozvʹidlẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. widły nmos., widelec m.

czas. rozwidlać się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozgałęzienie, bifurkacja

Wiktionary

# rozwidlić

rozwidlić się - rozdzielić się na odnogi

SJP.pl

# rozwidlony

taki, który się rozwidlił, mający odnogi, odgałęzienia

SJP.pl

# rozwiedziona

kobieta, która się rozwiodła; rozwódka

SJP.pl

# rozwiedziony

taki, który się rozwiódł, uzyskał rozwód

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który się rozwiódł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna, który się rozwiódł

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwiedzenie n., rozwodzenie n., rozwód mrz., rozwódka ż.

czas. rozwieść dk., rozwodzić ndk.

przym. rozwodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) rozwodnik

Wiktionary

# rozwielitka

drobny stawonóg słodkowodny; dafnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. organizm planktonowy z rzędu wioślarek (nazwa systematyczna|Cladocera|ref=tak.), podgromady liścionogów (nazwa systematyczna|Phyllopoda|ref=tak.)

Wiktionary

Dafnia, rozwielitka (Daphnia) – rodzaj słodkowodnych stawonogów zaliczanych do grupy wioślarek. Mają 2 pary czułków: pierwsza pełni rolę narządu czuciowego, druga stanowi główny narząd ruchu (rozwielitki poruszają się skokami) oraz 5 par odnóży tułowiowych, pełniących funkcje filtracyjne. Rozmiary ich ciała wahają się od 1 do 6 mm, samce są znacznie mniejsze od samic. Żywią się glonami, bakteriami i zawiesiną organiczną, którą odfiltrowują z wody.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głównymi filtratorami w zooplanktonie są wioślarki – rozwielitki i słoniczki.

(1.1) Suszonych rozwielitek używam jako karmy dla ryb akwariowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvʲjɛˈlʲitka, AS: rozvʹi ̯elʹitka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dafnia

Wiktionary

# roźwienica

wieś w Polsce

SJP.pl

Roźwienica (do 14 lutego 1968 Rożwienica) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, siedziba gminy Roźwienica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

# roźwienicki

przymiotnik od: Roźwienica

SJP.pl

# rozwierać

czasownik niedokonany (dk. rozewrzeć)

(1.1) otwierać, szczególnie jeśli szeroko

(1.2) rozkładać szeroko

czasownik zwrotny niedokonany rozwierać się (dk. rozewrzeć się)

(2.1) otwierać się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvʲjɛrat͡ɕ, AS: rozvʹi ̯erać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwieracz, rozwierak, rozwieranie

czas. rozewrzeć (się)

Wiktionary

# rozwieracz

Hak chirurgiczny (rozwieracz, retraktor) – narzędzie chirurgiczne służące do odsuwania od siebie struktur anatomicznych (np. brzegów ran, mięśni i innych tkanek) podczas operacji, aby zapewnić chirurgowi odpowiednie odsłonięcie pola operacyjnego oraz do podtrzymywania i ochrony różnych narządów wewnętrznych podczas przeprowadzania operacji.

Wikipedia

# rozwierak

przyrząd podobny do agrafki, stosowany przy wyjmowaniu haczyka z pyska ryby

SJP.pl

# rozwieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwierać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwarcie n., rozwartość ż.

czas. łozewrzyć, ozewrzyć, ozewrzić, rozwierać ndk., rozewrzeć dk.

przym. rozwarty

Wiktionary

# rozwiercanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwiercać.

Wiktionary

Rozwiercanie – rodzaj obróbki wiórowej otworów walcowych, którego celem jest poprawienie dokładności wymiarowo-kształtowej oraz chropowatości obrabianych powierzchni. Stosuje się je do otworów wstępnie wywierconych, odkutych, czy odlanych. Rozwiercanie przeprowadza się za pomocą rozwiertaków, głównie na wiertarkach.

Kinematyka rozwiercania jest taka sama jak w przypadku innych obróbek wykonywanych na wiertarkach i zależy od stosowanego urządzenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wiertło n., rozwiertak mrz., wiertarka ż., rozwiercenie n., wiertareczka ż.

czas. rozwiercać ndk.

Wiktionary

# rozwierka

komórka niewytwarzająca zarodników, występująca u grzybów podstawczaków; cystyda

SJP.pl

Cystyda, rozwierka (łac. cystidium) – płonna komórka, która wraz z elementami rozrodczymi – podstawkami (basidium) – tworzy hymenium grzybów. Cystydy rozdzielają podstawki od siebie i stąd pochodzi ich polska nazwa – rozwierki. Czasami cystydy występują pod hymenium (w warstwie subhymenium). Zazwyczaj cystydy są większe od podstawek i wystają ponad hymenium. Ich rola nie jest dokładnie znana, przypuszcza się, że mają za zadanie mechanicznie oddzielać podstawki od siebie, by nie dochodziło do ich zlepiania się, mogą pomagać w utrzymaniu wilgotności, działając jak pułapki powietrzne, mogą pełnić funkcje obronne przed drapieżnikami, takimi jak skoczogonki. Przypuszcza się także, że intensywny metabolizm cystyd może prowadzić do nagrzania otoczenia, co pomaga wyzwolić się zarodnikom.

Wikipedia

# rozwiert

1. powiększenia otworu za pomocą wiertła;
2. otwór powiększony za pomocą wiertła

SJP.pl

# rozwiertacz

1. urządzenie do powiększania średnicy otworów; rozwiertak, rozwiertarka;
2. przestarzale: pracownik obsługujący maszyny i urządzenia do pogłębiania otworów

SJP.pl

# rozwiertak

1. urządzenie do powiększania średnicy otworów; rozwiertacz, rozwiertarka;
2. element urządzenia do powiększania średnicy otworów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. narzędzie do poszerzania otworów;

Wiktionary

Rozwiertak – narzędzie służące do końcowej obróbki otworu walcowego lub stożkowego przy wymaganej wyższej klasie dokładności.

Osiągane są dokładności wykonania otworów w klasach od IT5 do IT7.

Stosuje się kolejno zwykle dwa rodzaje rozwiertaków – zdzierak i wykańczak, które usuwają 0,1÷0,2 mm naddatku. Rozwiertaki mogą być ręczne lub maszynowe. Mają one parzystą liczbę ostrzy od 4 do kilkunastu. Linia ostrza jest najczęściej nachylona pod kątem od 5° do 45° (do osi rozwiertaka) w kierunku przeciwnym do kierunku skrawania.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wiercenie n., wiertarka ż., wiertnica ż., wiertnictwo n., zdrobn. wiertareczka ż., zgrub. wiertara ż., wiertniczy m., odwiert m., wiertnica ż., wwiercanie n., wwiercenie n., wiertnia ż., wiertło m., dowiercanie n., dowiercenie n., nawiercanie n., nawiercenie n., odwiercanie n., odwiercenie n., ponawiercanie n., przewiercanie n., przewiercenie n., wywiercenie n., wywiercanie n., rozwiercanie n., rozwiercenie n., zdrobn. wiertełko n.

czas. wiercić ndk., dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., ponawiercać dk., przewiercić dk., przewiercać ndk., wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk.

przym. wiertniczy

przysł. wiertniczo

Wiktionary

# rozwiertarka

urządzenie do powiększania średnicy otworów; rozwiertak, rozwiertacz

SJP.pl

# rozwiertek

chrząszcz z podrodziny korników, występujący w wielu gatunkach

SJP.pl

# rozwieść

1. doprowadzić do czyjegoś rozwodu; rzadziej: udzielić rozwodu;
2. rozwieść się:
a) uzyskać rozwód, rozejść się ze współmałżonkiem;
b) rzadziej: omówić lub opisać kogoś, coś bardzo szczegółowo, rozwlekle

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozwodzić)

(1.1) dokonany od|rozwodzić.

czasownik zwrotny dokonany rozwieść się (ndk. rozwodzić się)

(2.1) dokonany od|rozwodzić się.

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Lecz gdy kobieta – a tak jest w przypadku większości kobiet – chce wyjść za mąż i, co dotyczy 30% kobiet, chce rozwieść się zgodnie z literą prawa i zasadami przyzwoitości, nie ma na to najmniejszej możliwości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwód mrz., rozwodnik mos., rozwódka ż., rozwodzenie n., rozwiedzenie n., rozwiedziony mos., rozwiedziona ż.

czas. rozwodzić ndk.

przym. rozwiedziony

Wiktionary

# rozwiesić

powiesić wiele rzeczy w wielu miejscach

SJP.pl

# rozwieszać

wieszać wiele rzeczy w wielu miejscach

SJP.pl

czasownik

(1.1) wieszając rozkładać coś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwieszanie n.

Wiktionary

# rozwieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwieszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozwieszać

Wiktionary

# rozwiewać

o wietrze: wiejąc, rozrzucać coś na wszystkie strony

SJP.pl

# rozwieźć

przetransportować jakieś rzeczy w wybrane miejsca

SJP.pl

# rozwijać

odwijać coś zapakowanego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozwinąć)

(1.1) rozprostowywać coś zwiniętego

(1.2) rozpakowywać, odwijając opakowanie

(1.3) kształtować w kimś pewną cechę, umiejętność

(1.4) rozbudowywać

(1.5) mówić więcej na jakiś temat

(1.6) prowadzić długotrwałą operację o rosnącej skali

(1.7) zwiększać zasób istniejącej wiedzy

(1.8) wojsk. formować szyk

(1.9) mat. przedstawiać w postaci sumy

(1.10) mat. przedstawiać w postaci ułamka dziesiętnego;

(1.11) o prędkości: osiągać

czasownik zwrotny niedokonany rozwijać się (dk. rozwinąć się)

(2.1) rozprostowywać się

(2.2) stawać się rozwiniętym z opakowania

(2.3) o cechach charakteru lub umiejętnościach: zwiększyć swój potencjał

(2.4) rozbudowywać się

(2.5) o wątku w rozmowie: prowadzić do kolejnych wniosków

(2.6) o operacji, działalności: stawać się coraz większą

(2.7) wojsk. o jednostce bojowej: rozprzestrzeniać się według ustalonego planu

(2.8) przechodzić kolejne stadia rozwoju

(2.9) o kwiatach, pąkach: rozchylać się

(2.10) mat. być przedstawianym w postaci sumy

(2.11) mat. być przedstawianym w postaci ułamka dziesiętnego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozwiń tapetę i sprawdź czy nie ma wad.

(1.2) Starannie opakowywałam ten prezent prawie godzinę a ty go rozwijasz drąc papier na strzępy?

(1.3) Rozwijaj pełną miłości dobroć względem wszystkich istot, bez rozróżniania.

(1.4) W bieżącym roku firma szybko rozwijała swoją działalność na rynku europejskim.

(1.4) Musimy dalej rozwijać te plany.

(1.5) Ciekawe. Czy mógłbyś dalej rozwijać ten wątek?

(1.6) Rozwijamy kampanię marketingu bezpośredniego dla naszego klienta.

(1.6) Niemcy błyskawicznie rozwijali atak.

(1.7) Nasz zespół rozwija teorię macierzy unimodularnych.

(1.8) Samoloty rozwijały szyk bojowy.

(1.9) Wzory skróconego mnożenia rozwijają wyrażenia postaci (a\pm b)^n

(1.9) Funkcje można rozwijać np. w szereg Fouriera, albo Taylora.

(1.10) Jeśli rozwijamy dziesiętnie liczby wymierne, dostajemy zawsze ułamek okresowy.

(1.11) Ten samochód rozwija prędkość 250 kilometrów na godzinę.

(2.1) Rulon rozwijał się na podłodze.

(2.2) Prezent z wolna rozwijał się sam. Chyba był źle zawiązany.

(2.3) Jej umiejętności komputerowe szybko się rozwijały.

(2.4) Nasz biznes ładnie się rozwija.

(2.5) Rozmowa rozwijała się w kierunku, który niezbyt mi odpowiadał.

(2.6) Atak rozwijał się zgodnie z planem.

(2.7) Armia bułgarska rozwijała się wzdłuż północnej granicy Grecji.

(2.8) I jak się rozwija nasze maleństwo?

(2.9) Zegar kwiatowy działa dzięki temu, że różne kwiaty rozwijają się o różnych godzinach.

(2.10) Przedziałem zbieżności jest zbiór liczb rzeczywistych, więc funkcja rozwija się w szereg potęgowy w każdym punkcie swojej dziedziny.

(2.11) Liczby niewymierne rozwijają się w ułamki nieokresowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvʲijät͡ɕ, AS: rozvʹii ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwijanie n., rozwinięcie n., rozwój m.

czas. rozwinąć, porozwijać, zwijać

przym. rozwinięty, rozwojowy, rozwijalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) otwierać, rozpakowywać, zdejmować opakowanie

(1.4-5,7) poszerzać, uzupełniać

(1.6) rozkręcać

Wiktionary

# rozwijacz

1. urządzenie do rozprostowywania czegoś zwiniętego; rozwijarka;
2. dawniej: osoba zwiększający zasięg, intensywność czegoś albo ulepszająca coś

SJP.pl

# rozwijająca

odwijać coś zapakowanego

SJP.pl

Ewolwenta (łac. evolvens, rozwijający) albo rozwijająca krzywej K – krzywa wykreślona przez punkt leżący na prostej toczącej się po krzywej K. Krzywa K jest dla swojej ewolwenty ewolutą.

Wikipedia

# rozwijalny

o figurze stereometrycznej, powierzchni: dający się przekształcić na płaszczyznę z zachowaniem długości

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dający się rozwinąć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mógłbyś mi przynieść rozwijalną taśmę mierniczą?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwijanie n.

czas. rozwijać ndk.

Wiktionary

# rozwijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwijać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvʲiˈjä̃ɲɛ, AS: rozvʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwój mrz., rozwinięcie n.

czas. rozwijać ndk., rozwinąć dk.

przym. rozwojowy, rozwinięty, rozwijalny

Wiktionary

# rozwijarka

urządzenie do rozprostowywania czegoś zwiniętego; rozwijacz

SJP.pl

# rozwikłać

1. rozpleść coś splątanego, zamotanego; rozsupłać, rozplątać;
2. znaleźć rozwiązanie czegoś zawikłanego; rozwiązać, rozgmatwać;
3. rozwikłać się:
a) o węźle, plątaninie itp.: zostać rozplątanym, rozsupłanym; rozsupłać się;
b) wyjaśnić się, rozwiązać się, rozgmatwać się

SJP.pl

# rozwikływać

1. rozplątywać coś splątanego, zamotanego; rozsupływać;
2. szukać rozwiązanie czegoś zawikłanego; rozwiązywać;
3. rozwikływać się:
a) o węźle, plątaninie itp.: być rozplątywanym, rozsupływanym; rozsupływać się;
b) wyjaśniać się, rozwiązywać się

SJP.pl

# rozwinąć

odwinąć coś zapakowanego

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozwijać)

(1.1) dokonany od|rozwijać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvʲĩnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: rozvʹĩnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwinięcie n., rozwój mrz., rozwijanie n.

czas. rozwijać

przym. rozwojowy

Wiktionary

# rozwinięcie

odwinąć coś zapakowanego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwinąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvʲĩˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: rozvʹĩńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozwijać ndk., rozwinąć dk.

rzecz. rozwój mrz., rozwijanie n.

przym. rozwojowy, rozwinięty

Wiktionary

# rozwinięta

odwinąć coś zapakowanego

SJP.pl

# rozwinięty

odwinąć coś zapakowanego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który osiągnął odpowiedni stopień rozwoju, dobrze ukształtowany

(1.2) o kwiatach, pączkach: taki, który się rozwinął

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzieciak był bardzo rozumny i nad wiek rozwinięty.

(1.2) Gościnną była, uprzejmą i wyglądała jak tylko co rozwinięty kwiat dzikiej róży.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvʲĩˈɲɛ̃ntɨ, AS: rozvʹĩńẽnty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwój m., rozwijanie n., rozwinięcie n.

czas. rozwijać ndk.

przym. rozwojowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zaawansowany, rozbudowany

Wiktionary

# rozwiośniać

rozwiośniać się - rzadko: stawać się wiosennym, nabierać cech wiosny

SJP.pl

# rozwirować

1. wprawić w szybki ruch obrotowy;
2. rozwirować się - wprawić się w szybki ruch obrotowy

SJP.pl

# rozwirowywać

1. wprawiać w ruch wirowy; rozkręcać;
2. rozwirowywać się - nabierać rozpędu w wirowaniu

SJP.pl

# rozwlekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozwlekać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwlekłość ż., rozwleczenie n.

czas. rozwlekać ndk., rozwlec dk.

przym. rozwlekły

przysł. rozwlekle

Wiktionary

# rozwlekle

przysłówek

(1.1) w sposób rozwlekły

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwlekłość ż., rozwlekanie n.

przym. rozwlekły

Wiktionary

# rozwleklej

stopień wyższy od przysłówka: rozwlekle

SJP.pl

# rozwleklejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozwlekły

SJP.pl

# rozwlekłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co rozwlekłe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwlekanie n., rozwleczenie n.

czas. rozwlekać ndk., rozwlec dk.

przym. rozwlekły

przysł. rozwlekle

Wiktionary

# rozwlekły

przymiotnik

(1.1) zawierający nadmiar treści, często niespójnej

(1.2) ze zbyt długim czasem trwania

(1.3) rozciągający się na znacznej przestrzeni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I znów nic się nie dowiem z rozwlekłej relacji teściowej.

(1.2) Witold mówi w sposób tak rozwlekły, jak jakaś ciamciaramcia.

(1.3) Zamiast lasu i dzikiej łąki na odziedziczonym przez Jolkę terenie znajdują się rozwlekłe nieużytki rolne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvlɛkwɨ, AS: rozvleku̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwlekłość ż., rozwlekanie n., rozwleczenie n.

czas. rozwlekać ndk., rozlec dk.

przysł. rozwlekle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozgadany, niespójny, zawiły, dygresyjny

(1.2) przeciągły, długotrwały, przewlekły, długo trwający, chroniczny

(1.3) rozległy, szeroki

Wiktionary

# rozwód

sądowne rozwiązanie związku małżeńskiego na żądanie jednego lub obojga małżonków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

Wiktionary

Rozwód – rozwiązanie ważnego związku małżeńskiego przez sąd na żądanie jednego lub obojga małżonków. Rozwód oprócz śmierci współmałżonka, uznania go za zmarłego i unieważnienia małżeństwa jest jedną z okoliczności kończących małżeństwo. Wśród rozwodów można wyróżnić dwa typy:

- rozwód z orzeczeniem o winie (kończący małżeństwo z winy jednego z małżonków lub obojga) – w takim przypadku sąd może zasądzić alimenty od osoby, przez którą ustaje związek małżeński na korzyść poszkodowanej osoby;
- rozwód bez orzekania o winie (za porozumieniem stron) – w tym przypadku małżonkowie zrzekają się praw roszczeniowych w stosunku do drugiej osoby.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Krystyna ciężko przeżyła rozwód rodziców.

(1.1) Adam załamany rozwodem rodziców uciekł z domu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzvut, AS: rozvut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwodnik m., rozwódka ż., rozwiedziony m., rozwiedziona ż., rozwiedzienie n., rozwodzenie n.

czas. rozwodzić ndk., rozwieść dk.

przym. rozwodowy, rozwiedziony

Wiktionary

# rozwódka

kobieta, która się rozwiodła; rozwiedziona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która się rozwiodła

Wiktionary

- Rozwódka (film 1930)
- Rozwódka (film 1954)
- Rozwódka (operetka)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gośka dała się wygadać udręczonej świeżej rozwódce, nie przerywając, gdy ta ze szczegółami relacjonowała zajścia w sądzie i stoczony przed chwilą spór z matką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwód m., rozwodzenie n., rozwiedzenie n., rozwiedziony m., rozwiedziona ż.

:: fm. rozwodnik m.

czas. rozwodzić ndk., rozwieść dk.

przym. rozwiedziony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozwiedziona

Wiktionary

# rozwodnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozwadniać)

(1.1) dokonany od|rozwadniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔzˈvɔdʲɲit͡ɕ, AS: rozvodʹńić

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wodny

rzecz. wodowanie n.

czas. rozwadniać

Wiktionary

# rozwodniczka

→ rozwodnik

SJP.pl

#### Patrz:

rozwodnik

# rozwodnik

mężczyzna, który się rozwiódł; rozwiedziony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, który się rozwiódł

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dopiero po dwudziestce dowiedziałam się, że mój tato był rozwodnikiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwód m.

:: fż. rozwódka ż.

przym. rozwodowy

czas. rozwieść, rozwodzić

Wiktionary

# rozwodowy

→ rozwód

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący rozwodu

Wiktionary

#### Patrz:

rozwód

#### Przykłady

(1.1) Na mojej sprawie rozwodowej czułem się jak jakiś najgorszy element aspołeczny. Sędzina mnie pyta, czy piłka nożna jest dla mnie ważniejsza niż moja żona.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwód m., rozwodnik m., rozwiedziony mos.

przym. rozwiedziony

Wiktionary

# rozwodzić

1. doprowadzać do czyjegoś rozwodu; rzadziej: udzielać rozwodu;
2. rozwodzić się:
a) uzyskiwać rozwód, rozchodzić się ze współmałżonkiem;
b) rzadziej: omawiać lub opisywać kogoś, coś bardzo szczegółowo, rozwlekle

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) udzielać komuś rozwodu

czasownik zwrotny rozwodzić się

(2.1) dokonywać rozwodu, uzyskiwać rozwód

(2.2) mówić lub pisać o czymś rozlegle, ze szczegółami

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Przed chwilą miałem małe dziecko, a kobieta, z którą je miałem odchodzi, rozwodzimy się. I ona zabiera dziecko.

(2.1) Teraz ludzie rozwodzą się na potęgę, czyli znów są singlami…. dla mnie to szok, ilu w Poznaniu jest singli…

(2.2) Zanadto może długo rozwodzę się nad temi drobnostkami, wszakże trudno mi oderwać się od tych uroczych wspomnień, niepodobna mi kilką słowy zbyć najszczęśliwszą epokę mojego życia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwód m., rozwodnik m., rozwódka ż., rozwodzenie n., rozwiedzenie n., rozwiedziony m., rozwiedziona ż.

czas. rozwieść dk.; wodzić ndk., wieźć ndk.

przym. rozwiedziony

Wiktionary

# rozwój

proces zmian, przeobrażeń, przechodzenia do stanów doskonalszych lub bardziej złożonych pod jakimś względem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu

(1.2) następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy

(1.3) proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

Wiktionary

biologia rozwoju

- rozwój iteratywny
- rozwój prosty
- rozwój złożony

rozwój człowieka

- okresy rozwojowe człowieka
- rozwój fizyczny
  - rozwój prenatalny
    - rozwój embrionalny
  - rozwój psychoruchowy
- rozwój psychiczny
  - rozwój psychoseksualny
- rozwój osobowy
  - rozwój emocjonalny
  - rozwój intelektualny
  - rozwój moralny
  - rozwój duchowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Chirurg nie zdecydował się na operację z powodu rozwoju nowotworu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzvuj, AS: rozvui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niedorozwój m., rozwinięcie n., rozwijanie n.

czas. rozwijać ndk., rozwinąć dk.

przym. rozwojowy, rozwinięty, niedorozwinięty, nierozwinięty

przysł. rozwojowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) progres, rozwijanie się, postęp, ewolucja, doskonalenie (się)

Wiktionary

# rozwojowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rozwojowe; cecha tych, którzy są rozwojowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozwojowy

przysł. rozwojowo

Wiktionary

# rozwojowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący rozwoju

(1.2) taki, który rozwija się, jest w danym stadium rozwoju

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvɔˈjɔvɨ, AS: rozvoi ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. rozwojowo

rzecz. rozwojowość ż., rozwój m., rozwijanie n., rozwinięcie n.

czas. rozwijać (się) ndk., rozwinąć (się) dk.

Wiktionary

# rozwolnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. med. wydalanie luźnego lub wodnistego stolca

Wiktionary

Biegunka, potocznie rozwolnienie (łac. diarrhoea) – objaw kliniczny polegający na zwiększonej częstotliwości wypróżnień (według WHO ≥3/24h) lub zwiększonej ilości stolca (powyżej 200 g w ciągu doby), wraz ze zmianą konsystencji na płynną lub półpłynną. Biegunce może towarzyszyć stan ogólnego osłabienia, gorączka, kurczowe bóle brzucha. Objaw ten trwający do 14 dni określany jest jako biegunka ostra, natomiast utrzymanie się objawów chorobowych ponad 4 tygodnie kwalifikuje do rozpoznania biegunki przewlekłej (niektórzy autorzy wyróżniają biegunkę uporczywą – trwającą od 2 do 4 tygodni).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Surowa fasola zawiera lektyny, które mogą wywołać wymioty, nudności i rozwolnienie.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozwalniać ndk., rozwolnić dk.

przym. wolny

temsłow. wolno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biegunka, laksacja, posp. sraczka; gw-pl|Górny Śląsk|durchfal.

Wiktionary

# rozwór

1. drąg umieszczony podłużnie w wozie gospodarskim, łączący przednią i tylną część podwozia;
2. w budownictwie: pozioma belka odgraniczająca otwory drzwiowe i okienne w drewnianych ścianach lub dzieląca poziomo ściany na mniejsze pola; rygiel;
3. potocznie: człowiek gruby, otyły

SJP.pl

# rozwora

1. drąg umieszczony podłużnie w wozie gospodarskim, łączący przednią i tylną część podwozia;
2. w budownictwie: pozioma belka odgraniczająca otwory drzwiowe i okienne w drewnianych ścianach lub dzieląca poziomo ściany na mniejsze pola; rygiel;
3. potocznie: człowiek gruby, otyły

SJP.pl

Rygiel – w budownictwie, przeważnie poziomy element konstrukcyjny, belka rozpięta pomiędzy dwoma słupami. W budownictwie drewnianym określany również jako rozwora.

Współcześnie nazywa się tak przede wszystkim belki o konstrukcji żelbetowej lub stalowej, wykorzystywane w konstrukcji szkieletowej budynków.

Wikipedia

# rozwórka

1. zdrobnienie od: rozwora;
2. przyrząd chirurgiczny, używany przy różnego rodzaju zabiegach do rozwierania zewnętrznych części ciała; rozwieracz

SJP.pl

# rozwóz

proces rozwożenia czegoś, np. mleka

SJP.pl

# rozwozić

dostarczać osoby lub rzeczy w różne miejsca

SJP.pl

# rozwoziciel

dawniej: osoba, która rozwozi coś

SJP.pl

# rozwozicielka

kobieta, która rozwozi coś

SJP.pl

# rozwrzaskliwy

dawniej: bardzo wrzaskliwy

SJP.pl

# rozwścieczać

czasownik niedokonany

(1.1) doprowadzać do wściekłości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wściekłość ż.

czas. rozwścieczyć dk.

przym. rozwścieczony

Wiktionary

# rozwścieczający

→ rozwścieczać

SJP.pl

#### Patrz:

rozwścieczać

# rozwścieczony

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) wyrażający przypływ wściekłości

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od rozwścieczyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozwścieczanie n., rozwścieczenie n.

czas. rozwścieczać ndk., rozwścieczyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozsierdzony, wściekły

Wiktionary

# rozwścieknąć

rozwścieknąć się - potocznie: wpaść w silny gniew; rozwściec się

SJP.pl

# rozwścieknięty

taki, który się rozwściekł; rozwścieczony

SJP.pl

# rozwyć

rozwyć się - zacząć głośno wyć

SJP.pl

# rozwydrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyjątkowo swobodne zachowanie świadczące o braku hamulców, rozpasanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Woźna w naszym akademiku twierdzi, że rozwydrzenie studentek sięgnęło już zenitu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzvɨˈḍʒɛ̃ɲɛ, AS: rozvyḍžẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozwydrzyć

rzecz. wydrzę n., wydra ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozzuchwalenie, rozpasanie

Wiktionary

# rozwydrzony

potocznie: zuchwały, samowolny, nieznośny

SJP.pl

# rozwywać

rozwywać się - zaczynać wyć na dobre

SJP.pl

# rozwzdychać

rozwzdychać się - zacząć wzdychać na dobre

SJP.pl

# rozwzdychiwać

rozwzdychiwać się - rzadko: zaczynać wzdychać

SJP.pl

# rozwłókniać

1. rozdrabniać materiały włókniste; defibrować
2. rozwłókniać się - dzielić się na włókna

SJP.pl

# rozwłókniarka

urządzenie do rozdrabniania materiałów włóknistych, np. drewna; defibrator

SJP.pl

# rozwłóknić

1. dokonać defibracji
2. rozwłóknić się - rozdzielić się na włókna

SJP.pl

# różyca

zakaźna choroba skórna u świń, mogąca przenieść się na inne zwierzęta, a nawet człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. groźna dla ludzi zakaźna choroba świń wywoływana przez nazwa systematyczna|Erysipelothrix rhusopathiae., włoskowca różycy;

(1.2) archit. rozeta (architektoniczny ornament w kształcie rozwiniętej róży)

(1.3) archit. rozeta (rodzaj okrągłego okna)

(1.4) rzad. poet. kwiat róży

Wiktionary

- różyca – choroba zakaźna
- różyca – rozeta w architekturze
- różyca (Ceratozamia) – rodzaj sagowców

- Różyca – wieś w Polsce w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Koluszki
- Różyca – dawna gromada

Zobacz też

- Rurzyca
- Różyczka (ujednoznacznienie)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ustaliliśmy, że wiele świń było chorych na różycę i mykoplazmozę, które się leczy lub stosuje szczepienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈʒɨt͡sa, AS: ružyca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róża ż., Róża ż.

Wiktionary

# różycki

nazwisko

SJP.pl

Różycki (forma żeńska: Różycka; liczba mnoga: Różyccy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

# różycowaty

mający cechy podobne do różycy - choroby zakaźnej skóry

SJP.pl

# różyczka

1. wirusowa choroba zakaźna występująca głównie u dzieci;
2. mały kwiatek róży;
3. ozdoba w kształcie małego kwiatu róży; część kwiatu kalafiora lub brokułu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Róża

Wiktionary

Różyczka (łac. rubella), także odra niemiecka – choroba zakaźna wywoływana przez wirus różyczki, występująca wyłącznie u człowieka. Klasyczne objawy obejmują krótkotrwałą wysypkę plamisto-grudkową i powiększenie węzłów chłonnych. Wysypka pojawia się od 14 do 17 dni po zakażeniu i zazwyczaj trwa 3 dni. Początkowo obejmuje tylko głowę, stopniowo jednak przechodzi na klatkę piersiową i kończyny górne i dolne. Oprócz tego wystąpić może gorączka, ból gardła i osłabienie, a osób dorosłych często obecny jest też ból i zapalenie stawów. Czasem stwierdza się zapalenie spojówek, zapalenie jąder bądź ich bolesność. Objawy są zazwyczaj łagodne i u ponad 50% zakażonych infekcja może przebiegać bezobjawowo. Powikłania różyczki nie są częste, a prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest większe u dorosłych niż u dzieci. Powikłania obejmują nieprawidłowe krwawienia, obrzęk jąder, zapalenie nerwów oraz zapalenie mózgu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed śmiercią myślał o Różyczce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róża ż., Róża ż., róż mrz.

przysł. różowo

przym. różowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Rózia

Wiktionary

# rozyna

imię żeńskie

SJP.pl

Rozyna – hrabina Almaviva, postać fikcyjna, stworzona przez Beaumarchais’go, centralna postać jego trzech komedii: Cyrulik sewilski, Wesele Figara i Wyrodna Matka. Wychowanica doktora Bartolo, żona hiszpańskiego hrabiego. Swoją sławę zawdzięcza przede wszystkim Mozartowi (Wesele Figara) i Rossiniemu (Cyrulik sewilski).

Wikipedia

# rozynek

nazwisko

SJP.pl

# różyniec

wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim

SJP.pl

Różyniec (dawniej niem. Rosenthal) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Gromadka.

Wikipedia

# rozyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rozyny lub z nią związany

SJP.pl

# różynka

wieś w Polsce

SJP.pl

Wikipedia

# różyńsk

Rożyńsk (lub Różyńsk) (niem. Rosinsko) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Ełk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Od 1 stycznia 1973 do 30 czerwca 1976 roku istniała gmina Różyńsk, którą po zlikwidowaniu rozdzielono pomiędzy gminy: Ełk, Orzysz i Stare Juchy.

Wikipedia

# rożyński

nazwisko

SJP.pl

# rozżaglać

rzadko: rozpuszczać, rozpinać żagle

SJP.pl

# rozżalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczuwanie żalu i rozgoryczenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mimo wysiłku oficerów zatriumfowali zbuntowani, których w mieście podejmowano jak bohaterów, wyzwalając swe rozżalenie do francuskiego okupanta za ograniczenia handlowe spowodowane stanem wojennym, które skazywały liworneńczyków na wegetację, gdy nie tak dawno jeszcze opływali w dostatki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozżalanie n.

czas. rozżalać ndk., rozżalić dk.

Wiktionary

# rozżarty

1. potocznie: taki, który rozżarł się - zaczął jeść bardzo dużo, bez umiaru;
2. dawniej: taki, który rozżarł się - rozzłościł się, wpadł w wielki gniew; rozgniewany, rozjątrzony, zły

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika → rozeżreć się

przymiotnik

(2.1) daw. zajadły, zaciekły, zapamiętały, zażarty, rozjuszony, rozzłoszczony, rozwścieczony

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) On (Hektor), rozżarty, już na nich z nową mocą godzi, / Już, stojąc, na swych woła, ale nie uchodzi. / Jak pasterz pilnujący trzód na bujnej paszy, / Głodnego lwa od bydła niełatwo odstraszy…

(2.1) Złoto brzęczy, ten daje, a tamten odbiera, / Ów, że przegrał, za siebie coraz się obziera, / Ktoś mu przyniósł nieszczęście. Piotr przegrał na kralkę, / Byłby i więcej przegrał, szczęściem postrzegł balkę, / Posunął się, a miejsca gdy lepszego siąga, / Już nietrwożny, jak siedzi, zgrał się do szeląga. / Zgrał się, a nowy Tytan, zjadłością rozżarty, / Jak Ossę i Pelijon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔʒˈːartɨ, AS: ro•žarty

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) zajadły, zaciekły, zapamiętały, zażarty, rozjuszony, rozzłoszczony, rozwścieczony, zapalczywy, zacietrzewiony, rozindyczony, rozjuszony, roznamiętniony

Wiktionary

# rozżarzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozżarzyć)

(1.1) rozgrzewać przedmiot do temperatury wystarczająco wysokiej, aby zmieniły się jego kolor lub gęstość

(1.2) rozgrzewać przedmiot do temperatury powodującej jego spalanie się bez widocznego płomienia

czasownik zwrotny niedokonany rozżarzać się (dk. rozżarzyć się)

(2.1) rozgrzewać się do temperatury rozpoczynającej proces spalania

(2.2) zaczynać świecić jaskrawym, czerwonym lub czerwonawym światłem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. żar m., żarliwość ż.

czas. rozżarzyć dk., wyżarzać ndk., wyżarzyć dk., żarzyć ndk.

przym. rozżarzony, żarliwy

przysł. żarliwie

Wiktionary

# rozżarzony

przymiotnik

(1.1) emitujący dużą ilość żaru

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozżarzać

Wiktionary

# rozżerać

potocznie:
1. wzbudzać w kimś gniew; rozjuszać, rozjątrzać;
2. rozżerać się:
a) stawać się złym, wściekłym; rozjątrzać się, rozjuszać się;
b) zaczynać jeść dużo i łapczywie

SJP.pl

# rozziew

występowanie po sobie dwóch samogłosek w sąsiadujących sylabach; hiatus; hiat

SJP.pl

Rozziew (hiatus, hiat) – sąsiedztwo dwóch samogłosek bądź wewnątrz wyrazu (na przykład boa, moa – tak zwany hiatus wewnętrzny), bądź też na styku dwóch wyrazów (hiatus zewnętrzny). W wielu językach istnieje tendencja do unikania rozziewu, może być ona realizowana przez:

- epentezę, najczęściej półsamogłoski, na przykład nienormatywna wymowa kakało zamiast kakao
- zanik sylabiczności poprzez przekształcenie samogłoski w półsamogłoskę, na przykład: dojdę = do + idę
- zanik jednej z samogłosek (elizja), na przykład: zaglądać = za + oglądać
- zlanie się dwóch samogłosek w jedną samogłoskę (synereza) lub w dyftong, na przykład: doglądać = do + oglądać

Wikipedia

# rozzuć

przestarzałe: zdjąć obuwie

SJP.pl

# rozżywiać

dawniej: ożywiać

SJP.pl

# rozzłacać

1. rozpromieniać złocistymi blaskami;
2. nadawać czemuś złoty kolor; ozłacać, złocić

SJP.pl

# rozzłaszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozzłościć)

(1.1) doprowadzać do złości

czasownik zwrotny niedokonany rozzłaszczać się (dk. rozzłościć się)

(2.1) wpadać w złość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozzłaszczanie n.

czas. rozzłościć

Wiktionary

# rozzłocić

1. nadać złoty kolor, zabarwić na kolor złota;
2. rozzłocić się - pokryć się złotym kolorem

SJP.pl

# rozzłościć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozzłaszczać)

(1.1) spowodować u kogoś złość

czasownik zwrotny dokonany rozzłościć się (ndk. rozzłaszczać się)

(2.1) zacząć odczuwać złość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozzłoszczenie n.

czas. rozzłaszczać ndk.

przym. rozzłoszczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozgniewać, rozjuszyć, rozwścieczyć, wkurwić, wkurzyć, wnerwić, zdenerwować

(2.1) rozgniewać się, rozwścieczyć się, wkurwić się, wkurzyć się, wnerwić się, zdenerwować się

Wiktionary

# rozzłoszczony

wyrażający złość, gniew; rozgniewany

SJP.pl

# rozłączać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozłączyć)

(1.1) powodować oddzielanie się uprzednio połączonych jednostek

czasownik zwrotny niedokonany rozłączać się (dk. rozłączyć się)

(2.1) tracić łączność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozłączanie n., rozłączenie n., rozłąka ż.

czas. rozłączyć dk.

przym. rozłączalny, rozłączny

przysł. rozłącznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oddalać, oddzielać, rozdzielać, separować

Wiktionary

# rozłączalny

dający się rozłączyć; rozłączny

SJP.pl

# rozłącznik

kreska dzieląca wyraz na części; znak przeniesienia; dywiz

SJP.pl

Rozłącznik (ang. switch) – połącznik przeznaczony do włączania i wyłączania określonych prądów roboczych, w tym również przeciążeniowych, zdolny do długotrwałego przewodzenia swego znamionowego prądu cieplnego oraz do krótkotrwałego przewodzenia określonych prądów zwarciowych.

Wikipedia

# rozłączność

Zbiór (dawniej także mnogość) – pojęcie pierwotne aksjomatycznej teorii mnogości (zwanej też teorią zbiorów) leżące u podstaw całej matematyki; idealizacja intuicyjnie rozumianego zbioru (zestawu, kolekcji) utworzonego z elementów (komponentów, składowych), która jest efektem abstrahowania od wewnętrznej struktury modelowanego obiektu i wzajemnych zależności między jego elementami (np. hierarchii, czy kolejności).

Wikipedia

# rozłączny

1. oddzielny;
2. dający się rozłączyć; rozłączalny

SJP.pl

# rozłączyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozłączać)

(1.1) dokonany od|rozłączać.

czasownik zwrotny dokonany rozłączyć się (ndk. rozłączać się)

(2.1) dokonany od|rozłączać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozłączanie n., rozłączenie n., rozłąka ż.

czas. rozłączać ndk.

przym. rozłączalny, rozłączny

przysł. rozłącznie

Wiktionary

# rozładować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozładowywać)

(1.1) rozpakować coś, opróżnić z ładunku

(1.2) fiz. elektr. pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem

(1.3) przen. zlikwidować gęstą atmosferę, usunąć napięcie, złagodzić konflikt lub trudną sytuację

(1.4) przen. uwolnić emocje, zwykle negatywne, dać upust popędom

czasownik zwrotny dokonany rozładować się (ndk. rozładowywać się)

(2.1) fiz. elektr. o akumulatorze, kondensatorze, przewodniku, elektroskopie itp.: zostać pozbawionym ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem

(2.2) przen. o nieciekawej atmosferze lub trudnej sytuacji: rozwiązać się, zakończyć się

(2.3) przen. uwolnić swoje emocje, zwykle negatywne, dać upust własnym popędom; uspokoić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozładuj samochód, a ja w tym czasie zrobię obiad.

(1.2) Nie mogłam zadzwonić, bo moja komórka była rozładowana.

(1.2) Jeśli będziesz wciąż przeglądał zdjęcia, to rozładujesz telefon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzwaˈdɔvat͡ɕ, AS: rozu̯adovać

Wiktionary

#### Powiązane:

aspekt niedokonany rozładowywać

rzecz. rozładowanie n., rozładowywanie n., rozładunek m., rozładownia ż.

czas. ładować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyładować

(1.2) wyładować

(2.2) wyładować się

(2.3) wyładować się

Wiktionary

# rozładowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozładować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ładować, rozładować dk.

Wiktionary

# rozładowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozładować)

(1.1) niedokonany od|rozładować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzwadɔˈvɨvat͡ɕ, AS: rozu̯adovyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozładować, ładować

rzecz. rozładowywanie n.

Wiktionary

# rozładowywacz

osoba zajmująca się rozładowywaniem

SJP.pl

# rozładowywaczka

→ rozładowywacz

SJP.pl

#### Patrz:

rozładowywacz

# rozładowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozładowywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔzwadɔvɨˈvãɲɛ, AS: rozu̯adovyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozładowywać, rozładować, ładować

Wiktionary

# rozładunek

opróżnianie czegoś z ładunku; wyładunek

SJP.pl

Rozładunek – jedno z zadań realizowanych przy przyjmowaniu towarów. Rozładunek następuje z wykorzystaniem posiadanych środków transportu wewnętrznego (np. wózków unoszących prowadzonych) i urządzeń przeładunkowych. Na przebieg rozładunku ma wpływ postać ładunku, rodzaj środka transportu i typ frontu przeładunkowego.

Wikipedia

# rozłajdaczony

1. rzadko: zrobić z kogoś łajdaka, sprawić, że ktoś zaczyna prowadzić niemoralny tryb życia; zdemoralizować, zgorszyć, zdeprawować;
2. rozłajdaczyć się - stać się łajdakiem, zacząć prowadzić niemoralny tryb życia; rozpuścić się, znikczemnieć, rozpaskudzić się

SJP.pl

# rozłajdaczyć

1. rzadko: zrobić z kogoś łajdaka, sprawić, że ktoś zaczyna prowadzić niemoralny tryb życia; zdemoralizować, zgorszyć, zdeprawować;
2. rozłajdaczyć się - stać się łajdakiem, zacząć prowadzić niemoralny tryb życia; rozpuścić się, znikczemnieć, rozpaskudzić się

SJP.pl

# rozłąka

chwilowe oddalenie od bliskiej osoby lub miejsca, powodujące tęsknotę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozstanie się

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozłączenie n., rozłączanie n.

czas. rozłączyć dk., rozłączać ndk.

Wiktionary

# rozłam

podzielenie się całości na wiele części

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) utrata jedności

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozłamanie n., rozłamek mrz., rozłamowiec mos., rozłamywanie n.

czas. rozłamać dk., rozłamywać ndk.

przym. rozłamowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podział, rozbrat, rozdział, rozdzielenie się

Wiktionary

# rozłamowiec

1. członek stronnictwa utworzonego poprzez rozłam jakiejś organizacji, partii politycznej itp.;
2. zwolennik wprowadzenia rozłamu w łonie jakiejś organizacji, partii politycznej itp.

SJP.pl

# rozłazić

potocznie: rozchodzić;
1. rozluźnić buty przez chodzenie w nich;
2. rozruszać mięśnie, zesztywniałą część ciała przez chodzenie

SJP.pl

# rozłazino

W Polsce

- Rozłazino – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce
- Rozłazino – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

- Rozłazino – dawna gmina wiejska w woj. gdańskim (dzisiejsze woj. pomorskie)
- Rozłazino – dawna gromada w woj. gdańskim
- Rozłazino – nieczynny przystanek kolejowy w Rozłazinie, w woj. pomorskim

Wikipedia

# rozłobuzowywać

rozłobuzowywać się - zaczynać łobuzować bez umiaru

SJP.pl

# rozłóg

rozłoga;
1. rozległy, pusty teren;
2. pęd boczny roślin będący organem rozmnażania wegetatywnego; wić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. wydłużone pędy niektórych roślin, które płożą się – pod lub tuż nad powierzchnią ziemi;

Wiktionary

Rozłóg (niecka korazyjna) – rodzaj nieckowatej doliny, charakteryzującej się niewielkim spadkiem dna i łagodnymi zboczami, o dość stałym kącie nachylenia stoków, bez ich załamań. Granica między górną częścią doliny a graniczącą z nią wierzchowiną jest równie stopniowa i łagodna.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔzwuk, AS: rozu̯uk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rozłogowy

Wiktionary

# rozłoga

1. rozległy, pusty teren; rozłóg;
2. pęd boczny roślin będący organem rozmnażania wegetatywnego; wić, rozłóg;
3. w łowiectwie: rozstaw łopat w porożu jakiegoś zwierzęcia

SJP.pl

Rozłoga (niem. Zehnhäuser) – część miasta Wałbrzycha, położona w jego zachodniej części, w rejonie ulicy Dąbrowskiego.

Rozłoga to dawniej samodzielna miejscowość. W latach 1945–50 wchodziła w skład miasta Biały Kamień w powiecie wałbrzyskim. 1 stycznia 1951 wraz z Białym Kamieniem włączona do Wałbrzycha.

Wikipedia

# rozłogowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający rozłóg

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozłóg

Wiktionary

# rozłożek

rodzaj grzybów z rzędu pleśniakowców

SJP.pl

# rozłożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rozłożyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkładać, rozłożyć

przym. rozłożysty

rzecz. rozkładanka ż.

Wiktionary

# rozłożyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rozkładać)

(1.1) postawić coś złożonego w swej okazałości

(1.2) położyć jeden obok drugiego

(1.3) podzielić coś na mniejsze części, odcinki, składowe

(1.4) wydobyć elementy składowe z określonej całości

(1.5) doprowadzić do zgnicia

(1.6) ustawić kilka rzeczy daleko od siebie

czasownik zwrotny dokonany rozłożyć się (ndk. rozkładać się)

(2.1) zająć jakiś teren

(2.2) umiejscowić się szeroko

(2.3) przybrać pozycję poziomą

(2.4) ulec podziałowi na mniejsze składowe

(2.5) zostać podzielonym na poszczególne części, odcinki, etapy, itp.

(2.6) podupaść na zdrowiu

(2.7) podupaść moralnie czy materialnie

(2.8) ulec zgniciu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Bezdomny spał na kartonach rozłożonych obok śmietnika.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozłożenie n., rozkładanka ż.

przym. rozkładany, rozłożysty

czas. rozkładać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozwinąć, rozpostrzeć, rozszerzyć

Wiktionary

# rozłożyściej

stopień wyższy od przysłówków: rozłożysto, rozłożyście

SJP.pl

# rozłożystszy

stopień wyższy od przymiotnika: rozłożysty

SJP.pl

# rozłożysty

rozłożony szeroko, na dużym obszarze

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) znacznie rozpostarty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Orzeł wielki, o skrzydłach rozłożystych / i długich piórach, / pokryty pstrym pierzem, / przyleciał nad Liban / i zabrał wierzchołek cedru.

(1.1) Ambrowce tworzą rozłożyste systemy korzeniowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozłożenie n.

czas. rozkładać ndk., rozłożyć dk.

przym. rozkładany

Wiktionary

# rozłucki

nazwisko

SJP.pl

# rozłup

1. roślina z rodziny baldaszkowatych; babia sól;
2. dawniej: rozpadlina; szpara;
3. dawniej: grabież, rabunek

SJP.pl

# rozłupać

czasownik

(1.1) otworzyć orzech

(1.2) podzielić na części

Wiktionary

# rozłupek

suchy owoc niektórych roślin, zawierający jedno nasienie

SJP.pl

Rozłupek (Schistidium Bruch & Schimp.) – rodzaj mchu należący do rodziny strzechwowatych (Grimmiaceae). Występuje w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, Europie, Azji, Australii, na wyspach atlantyckich, wyspach Australii i Oceanii i Antarktyce.

Wikipedia

# rozłupka

suchy owoc niektórych roślin, zawierający jedno nasienie

SJP.pl

Rozłupnia (łac. schizocarpium, ang. schizocarp) – owoc pojedynczy, dwu- lub wielonasienny, zamknięty, suchy i rozpadający się. Rozpada się zwykle na jednonasienne, zamknięte i niepękające rozłupki (często nazywane też owockami), w których elementy owocni pozostają zrośnięte z nasieniem. Rozłupnie powstają ze słupka zrosłoowockowego (synkarpicznego), przy czym z pojedynczych owocolistków powstają albo poszczególne rozłupki, albo z jednego owocolistka powstają dwie jednonasienne rozłupki (np. u ogórecznikowatych i jasnotowatych). Poszczególne owocki nierzadko połączone są znajdującym się między nimi organem zwanym karpoforem. Dwunasienne rozłupnie występują u roślin z rodziny selerowatych i marzanowatych, czteronasienne u ogórecznikowatych i jasnotowatych, wielonasienne u ślazowatych i wilczomleczowatych.

Wikipedia

# rozłupnia

w botanice: rodzaj owocu suchego, pękającego na części jednonasienne (rozłupki)

SJP.pl

Rozłupnia (łac. schizocarpium, ang. schizocarp) – owoc pojedynczy, dwu- lub wielonasienny, zamknięty, suchy i rozpadający się. Rozpada się zwykle na jednonasienne, zamknięte i niepękające rozłupki (często nazywane też owockami), w których elementy owocni pozostają zrośnięte z nasieniem. Rozłupnie powstają ze słupka zrosłoowockowego (synkarpicznego), przy czym z pojedynczych owocolistków powstają albo poszczególne rozłupki, albo z jednego owocolistka powstają dwie jednonasienne rozłupki (np. u ogórecznikowatych i jasnotowatych). Poszczególne owocki nierzadko połączone są znajdującym się między nimi organem zwanym karpoforem. Dwunasienne rozłupnie występują u roślin z rodziny selerowatych i marzanowatych, czteronasienne u ogórecznikowatych i jasnotowatych, wielonasienne u ślazowatych i wilczomleczowatych.

Wikipedia

# rołz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. raz (pojedyncza realizacja czynności)

liczebnik mnożny

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. raz (jednokrotnie)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. gw-pl|Górny Śląsk|roz, rouz.

Wiktionary

# rołza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Róża

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Róża ż.

Wiktionary

# rp

[czytaj: er-PE] skrót od: Rzeczpospolita Polska

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = Rzeczpospolita Polska;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) We wtorek prezydent RP wręczył nominacje profesorskie 166 naukowcom, nadając im w ten sposób tytuły profesora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛr‿ˈpɛ, AS: er‿pe

Wiktionary

# rp.

skrót łacińskiego: recipe - napis na receptach oznaczający "przyjmij" (odczytywany jako cały wyraz)

SJP.pl

# rpa

[czytaj: er-pe-A] skrót od: Republika Południowej Afryki - państwo w Afryce

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = geogr. polit. Republika Południowej Afryki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W RPA znajduje się najdalej wysunięty na południe punkt Afryki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛr‿pɛ‿ˈa, AS: er‿pe‿a

Wiktionary

# rpc

skrót od:
1. remote procedure call - zdalne wywołanie procedury;
2. resistive plate chamber - komora płytowo-oporowa

SJP.pl

# rpg

1. skrót od: role-playing game, gra tocząca się w fikcyjnym świecie, istniejącym tylko w wyobraźni grających, w której gracze wcielają się w role fikcyjnych postaci;
2. komputerowa gra fabularna; cRPG;
3. skrót od: Report Program Generator, język programowania

SJP.pl

## Broń

- RPG (właśc. РПГ; skrótowiec z ros. ручной противотанковый гранатомёт – rucznoj protiwotankowyj granatomiot) – granatnik przeciwpancerny (dosł. ręczny granatnik przeciwpancerny), albo skrótowiec z ang. rocket propelled grenade – granatnik przeciwpancerny (dosł. granat o napędzie rakietowym)
  - RPG-2 (pol. ozn. RGPpanc-2) – ręczny granatnik przeciwpancerny konstrukcji radzieckiej z okresu po II wojnie światowej
  - RPG-7 – radziecki, ręczny granatnik przeciwpancerny, używany w państwach Układu Warszawskiego oraz wielu innych krajach, głównie Trzeciego Świata
  - RPG-16 – radziecki granatnik przeciwpancerny, następca RPG-7
  - RPG-18 – radziecki ręczny granatnik przeciwpancerny opracowany na przełomie lat 60. i 70. XX wieku, wzorowany na amerykańskim granatniku M72 LAW
  - RPG-22 – radziecki ręczny granatnik przeciwpancerny wprowadzony w 1980-81
  - RPG-26 – radziecki ręczny granatnik przeciwpancerny oparty na RPG-18
  - RPG-27 – radziecki ręczny granatnik przeciwpancerny oparty na RPG-26
  - RPG-29 – radziecki ręczny granatnik przeciwpancerny wprowadzony do użytku w 1989
  - RPG-75 – czechosłowacki i czeski granatnik przeciwpancerny
  - RPG-76 Komar – polski granatnik przeciwpancerny wykorzystujący wyrzutnię jednorazowego użytku

  Wikipedia

# rpg-owiec

potocznie: osoba grająca w gry fabularne (RPG); erpegowiec

SJP.pl

# rpn

skrót od:
1. Roztoczański Park Narodowy;
2. Reverse Polish Notation - odwrotna notacja polska, system rachunkowy stosowany w kalkulatorach

SJP.pl

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) = polit. Ruch Państw Niezaangażowanych;

(1.2) = Roztoczański Park Narodowy;

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) NAM

źródła.

== RPN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = mat. inform. reverse polish notation → ONP, odwrotna notacja polska

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) NAM

źródła.

== RPN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = mat. inform. reverse polish notation → ONP, odwrotna notacja polska

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) NAM

źródła.

== RPN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = mat. inform. reverse polish notation → ONP, odwrotna notacja polska

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rpo

[czytaj: er-pe-O] skrót od: Rzecznik Praw Obywatelskich

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) = praw. adm. Rzecznik Praw Obywatelskich;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛr‿pɛ‿ˈɔ, AS: er‿pe‿o

Wiktionary

# rpp

skrótowiec

(1.1) = Rada Polityki Pieniężnej;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛr‿pɛ‿ˈpɛ, AS: er‿pe‿pe

Wiktionary

# rps

skrót

(1.1) = rękopis

Wiktionary

# rpu

skrót od:
1. Rzecznik Praw Ucznia;
2. Rzecznik Praw Ubezpieczonych

SJP.pl

# rr

symbol używany przy zapisie ciśnienia tętniczego

SJP.pl

rr

- rr – dwuznak występujący w języku hiszpańskim i języku albańskim.
- ryzyko względne (ang. relative risk)

RR

- RR – skrót od Revised Romanization (z ang. transkrypcja poprawiona języka koreańskiego)
- RR – w medycynie, symbol używany dla oznaczenia ciśnienia tętniczego, którego pomiaru dokonano przy użyciu sfigmomanometru
- RR – metoda kucia wałów korbowych
- Galeria RR
- Radio Rzepin
- Ruch Rycerski
- Rada Regencyjna Królestwa Polskiego
- Chip i Dale: Brygada RR – serial animowany
- Rolls-Royce (ujednoznacznienie)
- Round robin (informatyka) – algorytm szeregowania

Wikipedia

# rrna

rybosomowy kwas rybonukleinowy

SJP.pl

# rrrum

wyraz naśladujący odgłos upadku czegoś; rum, rrum

SJP.pl

# rrso

skrót od: rzeczywista roczna stopa oprocentowania - całkowity koszt kredytu ponoszony przez kredytobiorcę; rrso

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = finans. Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania;

Wiktionary

# rrum

wyraz naśladujący odgłos upadku czegoś; rum, rrrum

SJP.pl

# rs:x

klasa jachtu

SJP.pl

# rsa

[czytaj: er-es-A] znany system kryptograficzny, skrót od pierwszych liter nazwisk twórców: Rivest-Shamir-Adleman

SJP.pl

skrótowiec, rodzaj nijaki

(1.1) = Ruch Społeczeństwa Alternatywnego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛr‿ɛs‿ˈa, AS: er‿es‿a

Wiktionary

# rsha

skrót od: Reichssichercheittshauptamt - Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy

SJP.pl

# rsi

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. urazy na skutek chronicznego przeciążenia mięśni i ścięgien;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛr‿ɛs‿ˈi, AS: er‿es‿i

Wiktionary

# rss

popularny format danych do różnego rodzaju subskrypcji, najczęściej wiadomości

SJP.pl

RSS (skrót od nazwy Really Simple Syndication, RDF Site Summary itd.) – standard rozpowszechniania informacji oparty na znacznikach XML do prezentowania nowości ze stron internetowych na bieżąco. Pliki w takim formacie wgrywane są do czytników RSS, żeby te mogły potem przedstawiać najświeższe informacje na bieżąco w czytelnej formie i w jednolitym interfejsie. Potocznie takie pliki nazywa się „kanałami RSS”.

Wikipedia

# rsvp

skrót od francuskiego: répondez s'il vous plaît [czytaj: reponDE silwuPLE], proszę o odpowiedź; zwrot używany na zaproszeniach, oznaczający potrzebę potwierdzenia przybycia; r.s.v.p., R.S.V.P.

SJP.pl

# rsw

skrót od: Robotnicza Spółdzielnia Wydawnicza "Prasa-Książka-Ruch"

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = hist. Robotnicza Spółdzielnia Wydawnicza;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Według stanu na 21 maja 1991 r., na 19 firm zachodnich, bądź z udziałem kapitału obcego, 8 stało się współwłaścicielami tytułów b. RSW i ulokowało swój kapitał w 11 tytułach.

Wiktionary

# rt

skrót od: Księga Rut - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Rut

Wiktionary

- RT – tona rejestrowa, zob. jednostka miary, układ SI
- RT – rosyjska stacja telewizyjna znana wcześniej jako Russia Today
- RT – iloczyn stałej gazowej R i temperatury T, ma wymiar energii
- RT-20 – chorwacki wielkokalibrowy karabin wyborowy
- RT – oznaczenie literowe Tarnobrzega na tablicach rejestracyjnych pojazdów w Polsce
- Rt – oznaczenie posterunku odgałęźnego Retkinia oddzielającego linię kolejową nr 14 od łącznicy kolejowej nr 539 prowadzącej w kierunku Chojen
- Rt – siglum biblijne Księgi Rut

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Rut

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ru, Ruth

* czeski: (1.1) Rt

* esperanto: (1.1) Rut

* hiszpański: (1.1) Rut

* włoski: (1.1) Rt

źródła.

== Rt (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = bibl. Kniha Rút → Księga Rut

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut, AS: ḱśẽŋga rut

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Rut

Wiktionary

# rtcn

skrótowiec

(1.1) = rad. telew. radiowo-telewizyjne centrum nadawcze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) RTCN Kalisz Mikstat transmituje dwa programy TVP.

Wiktionary

# rtęć

pierwiastek chemiczny o symbolu Hg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

Wiktionary

Rtęć (Hg, łac. hydrargyrum, z gr. ὑδράργυρος hydrargyros ‘wodne srebro’) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych. Uznana za pierwiastek przez Lavoisiera. Rtęć jest jedynym metalem występującym w warunkach normalnych w stanie ciekłym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma rtęć?

(1.1) Związki rtęci powoli akumulują się w organizmach, zabijają więc powoli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: r̥tɛ̃ɲt͡ɕ, AS: r̦tẽńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rtęcica ż., rtęciówka ż., ortęć ż., metylortęć ż.

przym. rtęciowy, rtęciawy, rtęcioorganiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Hg, daw. merkuriusz, przen. żywe srebro

Wiktionary

# rtęcica

choroba spowodowana akumulacją rtęci w organizmie

SJP.pl

Wikipedia

# rtęciowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rtęciować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niertęciowanie n., rtęciówka ż.

czas. rtęciować ndk.

Wiktionary

# rtęciówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. elektr. wysokociśnieniowa lampa rtęciowa;

Wiktionary

Wysokociśnieniowa lampa rtęciowa (pot. rtęciówka) – rodzaj lampy wyładowczej, w której światło powstaje dzięki wyładowaniu elektrycznemu w parach rtęci. W odróżnieniu od niskoprężnych lamp rtęciowych zwanych potocznie świetlówkami, w których następuje wyładowanie jarzeniowe, w wysokociśnieniowych lampach rtęciowych zachodzi wyładowanie łukowe. Lampa tego rodzaju była wynalazkiem amerykańskiego inżyniera Petera Coopera Hewitta.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rtęć ż., rtęcica ż., rtęciowanie n., ortęć ż., ortęcianie n., ortęciowanie n.

czas. rtęciować ndk., ortęciać ndk., ortęciować dk.

przym. rtęciowy, rtęciówkowy, rtęcicowy, rtęciawy, ortęciowy

przysł. rtęciowo

Wiktionary

# rtęciowy

przymiotnik od: rtęć

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. dotyczący rtęci, związany z rtęcią

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: r̥tɛ̃ɲˈt͡ɕɔvɨ, AS: r̦tẽńćovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rtęciówka ż., rtęć ż., ortęć ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. merkurialny

Wiktionary

# rtf

skrót od: Rich Text Format, w informatyce: format plików pozwalający na ich wymianę pomiędzy różnymi edytorami tekstu

SJP.pl

Wikipedia

# rtfaq

skrót od: Read The Frequently Asked Questions - przeczytaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania; RTFF, FTFM

SJP.pl

# rtff

skrót od: Read The Fucking FAQ - przeczytaj cholerne odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania; FTFAQ, RTFM

SJP.pl

# rtfm

skrót od: Read The Fucking Manual - przeczytaj tę cholerną instrukcję; RTFF, RTFAQ

SJP.pl

# rtg

rentgenogram; rtg.

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = med. techn. rentgenogram, zdjęcie rentgenowskie

skrótowiec w funkcji przymiotnika relacyjnego

(2.1) = rentgenowski

Wiktionary

Zdjęcie rentgenowskie, rentgenogram, potocznie rentgen, prześwietlenie, w skrócie RTG, rtg. – dwuwymiarowy obraz rejestrowany podczas prześwietlania wiązką promieniowania rentgenowskiego organów osoby poddanej rentgenografii, będącej jedną z podstawowych technik diagnostycznych w medycynie.

Pierwsze zdjęcie rentgenowskie całego ciała ludzkiego wykonał 1 lipca 1934 roku Arthur Fuchs z amerykańskiej firmy Kodak.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dostałem skierowanie na RTG kręgosłupa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛr‿tɛ‿ˈɟɛ, AS: er‿te‿ǵe

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rtg.

Wiktionary

# rtg.

rentgenogram; RTG

SJP.pl

skrót w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = med. rentgen

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rentgen, rentgenogram, prześwietlenie; skr. RTG

Wiktionary

# rtl

[czytaj: er-te-EL] stacja telewizyjna

SJP.pl

# rtm.

skrót od: rotmistrz

SJP.pl

skrót

(1.1) = wojsk. rotmistrz

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. rotmistrz mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) rtm.

źródła.

== rtm. (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = wojsk. rotmistr → rotmistrz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rotmistrz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. rotmistrz mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) rtm.

źródła.

== rtm. (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = wojsk. rotmistr → rotmistrz

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rton

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = rad. telew. radiowo-telewizyjny ośrodek nadawczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) RTON Gubałówka uruchomiono w 1958 roku.

Wiktionary

# rtpd

skrótowiec

(1.1) = hist. Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci;

Wiktionary

# rtr

skrót od: Ruch Trzeciej Rzeczypospolitej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = polit. Ruch Trzeciej Rzeczypospolitej;

Wiktionary

# rtv

[czytaj: er-te-FAŁ] określenie obejmujące odbiorniki radiowe (radioodbiorniki) i telewizyjne (telewizory)

SJP.pl

# ru

symbol rutenu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

- .ru – domena internetowa przypisana do Rosji
- Ru.tv – kanał muzyczny w języku rosyjskim
- Ru – znak japońskich sylabariuszy hiragana (る) i katakana (ル)
- Ruten (Ru, łac. ruthenium) – pierwiastek chemiczny

Wikipedia

# ruada

element ewolucji narciarskiej, obciążający tył nart

SJP.pl

# ruanda

język z rodziny bantuidalnych, będący językiem urzędowym w Ruandzie; rwanda

SJP.pl

Rwanda (Republika Rwandy, dawniej Ruanda) – państwo w środkowo-wschodniej Afryce o powierzchni 26,4 tys. km². Rwanda graniczy z: Burundi (290 km), Demokratyczną Republiką Konga (217 km), Tanzanią (217 km) i Ugandą (169 km). W 2024 roku w Rwandzie mieszkało 13,6 mln osób. Językami urzędowymi są: rwanda, angielski i francuski. Stolicą państwa jest Kigali. Od 2006 roku Rwanda podzielona jest na 5 prowincji (dawniej było ich 12). Walutą Rwandy jest frank rwandyjski.

Wikipedia

# ruandyjczyk

obywatel Ruandy (Rwandy); Rwandyjczyk

SJP.pl

# ruandyjka

obywatelka Ruandy (Rwandy); Rwandyjka

SJP.pl

# ruandyjski

przymiotnik od: Ruanda (Rwanda); rwandyjski

SJP.pl

# rub.

skrót od: rubel

SJP.pl

skrót

(1.1) = rubel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po roku pracy w Prokuratorii otrzymałem pierwszy stopień urzędowy — asesora. Pensja była stosunkowo niewielka: 750 rub. rocznie, czyli 62 rub. 50 kop. miesięcznie [...].

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. ₽, RUB

Wiktionary

# rubacha

potocznie o rubaszce, koszuli męskiej noszonej powszechnie w XIX wieku w Rosji

SJP.pl

# rubai

[czytaj: rubaj] czterowiersz znany z literatury muzułmańskiego Wschodu; rubajjat, rubajat, rubaj

SJP.pl

# rubaj

krótki wiersz o tematyce refleksyjno-filozoficznej popularny w literaturze Bliskiego Wschodu; rubai, rubajat, rubajjat

SJP.pl

# rubajat

krótki wiersz o tematyce refleksyjno-filozoficznej popularny w literaturze Bliskiego Wschodu; rubai, rubaj, rubajjat

SJP.pl

Rubajjat, rubajt do-bajt (pers. < arab. Rubāʿī, l.mn. Rubāʿīyāt) – krótki, czterowierszowy utwór poetycki o treści przeważnie filozoficznej.

Spolszczona nazwa tego gatunku – rubajjat – przyjęła się głównie za sprawą tłumaczeń czterowierszy perskiego poety Omara Chajjama. Właśnie dzięki jego twórczości rubajjat perski zyskał sławę niemal na całym świecie. Cechą rubajjatu jest monorymiczność. Wiersze rymują się według następujących schematów:

1. a a b a
2. a a a a (rzadziej)

Wikipedia

# rubajjat

krótki wiersz o tematyce refleksyjno-filozoficznej popularny w literaturze Bliskiego Wschodu; rubai, rubajat, rubaj

SJP.pl

Rubajjat, rubajt do-bajt (pers. < arab. Rubāʿī, l.mn. Rubāʿīyāt) – krótki, czterowierszowy utwór poetycki o treści przeważnie filozoficznej.

Spolszczona nazwa tego gatunku – rubajjat – przyjęła się głównie za sprawą tłumaczeń czterowierszy perskiego poety Omara Chajjama. Właśnie dzięki jego twórczości rubajjat perski zyskał sławę niemal na całym świecie. Cechą rubajjatu jest monorymiczność. Wiersze rymują się według następujących schematów:

1. a a b a
2. a a a a (rzadziej)

Wikipedia

# rubaszka

koszula męska noszona powszechnie w XIX wieku w Rosji; rubacha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. koszula męska

Wiktionary

# rubasznica

roślina zielna lub krzew z rodziny gruboszowatych; grubosz

SJP.pl

Grubosz, rubasznica (Crassula L.) – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych. Liczy co najmniej 209 gatunków występujących w różnych częściach świata, przy czym w ogromnej większości w południowej Afryce. Do polskiej flory należy tylko jeden dziko występujący gatunek – grubosz wodny zwany też uwrocią wodną (Crassula aquatica).

Wikipedia

# rubasznie

przysłówek

(1.1) książk. w sposób rubaszny, bardzo swobodnie, bezceremonialnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Codziennie grywał z nami w siatkówkę, a pewnego dnia zaprosił na piwo do restauracji przy deptaku. Był rubasznie przyjacielski.

(1.1) – Trochę niebezpieczne miejsce dla księdza, co Krzychu? – rzucił rubasznie. – Jedna pokusa obok drugiej, a każda ma dłuższe nogi i lepsze cycki od następnej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rubaszność ż.

przym. rubaszny

Wiktionary

# rubasznieć

stawać się rubasznym

SJP.pl

# rubaszniej

stopień wyższy od przysłówka: rubasznie

SJP.pl

# rubaszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rubaszny

SJP.pl

# rubaszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rubaszne; cecha tych, którzy są rubaszni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rubaszny

przysł. rubasznie

Wiktionary

# rubaszny

prosty, swobodny, bezceremonialny, niezwracający uwagi na formy towarzyskie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) prosty, dosadny, bezceremonialny, swobodny w sposobie zachowania, poufale żartobliwy, frywolny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tomek również zaobserwował, że ustawiczne docinki rubasznego bosmana Nowickiego pod adresem carskiego agenta zjednały im sympatię Goldów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈbaʃnɨ, AS: rubašny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rubaszność ż.

przysł. rubasznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książk. pantagrueliczny

Wiktionary

# rubato

w muzyce: tempo chwiejne, zmienne, dowolne, dające wykonawcy swobodę wydłużania pewnych wartości rytmicznych kosztem skracania innych

SJP.pl

Rubato (z wł., dosł. „obrabowanie”) – chwiejność tempa wynikająca z dowolnego wydłużania i skracania dźwięków podczas wykonywania utworów. Grane w taki sposób, by średni rytm na przestrzeni frazy lub taktu granego rubato był zgodny z oryginalnym.

Wikipedia

# rubcowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, położone nad rzeką Alej, stolica rejonu rubcowskiego;

Wiktionary

Rubcowsk (ros. Рубцовск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu rubcowskiego.

Miasto położone w południowej części Kraju Ałtajskiego, na brzegu rzeki Alej, dopływu Obu, 318 km od Barnaułu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. rubcowski

Wiktionary

# rubcowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rubcowskiem, dotyczący Rubcowska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rubcowsk mrz.

Wiktionary

# rubeba

smyczkowy instrument muzyczny, wywodzący się z rebabu (rababu), rozpowszechniony w Europie od wczesnego średniowiecza do XVIII wieku; rebek, rubella

SJP.pl

# rubel

jednostka monetarna Rosji, równa stu kopiejkom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;

Wiktionary

Rubel (ros. рубль – rubl; biał. рубе́ль – rubiel) – nazwa waluty używanej obecnie w Federacji Rosyjskiej, we własnych odmianach na Białorusi i Naddniestrzu (oficjalnie część Mołdawii) oraz w nieuznawanych republikach: Abchazji i Osetii Południowej (oficjalnie części Gruzji), Doniecku i Ługańsku (oficjalnie części Ukrainy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ilu rublom odpowiada jeden dolar?

(1.1) Oddać w banku osiemset rubli, aha… Do Lublina wysłać trzy albumy, tuzin portmonetek… Właśnie!… Do Wiednia przekaz na tysiąc dwieście guldenów… Z kolei odebrać transport… Zmonitować rymarza za nieodesłanie walizek… Bagatela!… Napisać list do Stasia… Bagatela…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrubɛl, AS: rubel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rublówka ż., Rublowka ż.

:: zdrobn. rubelek m.

przym. rublowy, rublowski

Wiktionary

# rubelek

zdrobnienie od: rubel

SJP.pl

# rubelit

czerwonawa odmiana turmalinu, używana głównie do celów ozdobnych; rubellit

SJP.pl

Rubellit (rubelit) – różowa, różowoczerwona, karminowoczerwona, czerwona, niekiedy ciemnoczerwona (turmalin Bordeaux), fioletowa, purpurowa, pomarańczowa, przezroczysta lub przeświecająca odmiana elbaitu. Minerał należący do grupy turmalinów, rzadki.

Nazwa minerału pochodzi od łac. rubellus = czerwonawy.

Wikipedia

# rubella

smyczkowy instrument muzyczny, wywodzący się z rebabu (rababu), rozpowszechniony w Europie od wczesnego średniowiecza do XVIII wieku; rebek, rubeba

SJP.pl

Różyczka (łac. rubella), także odra niemiecka – choroba zakaźna wywoływana przez wirus różyczki, występująca wyłącznie u człowieka. Klasyczne objawy obejmują krótkotrwałą wysypkę plamisto-grudkową i powiększenie węzłów chłonnych. Wysypka pojawia się od 14 do 17 dni po zakażeniu i zazwyczaj trwa 3 dni. Początkowo obejmuje tylko głowę, stopniowo jednak przechodzi na klatkę piersiową i kończyny górne i dolne. Oprócz tego wystąpić może gorączka, ból gardła i osłabienie, a osób dorosłych często obecny jest też ból i zapalenie stawów. Czasem stwierdza się zapalenie spojówek, zapalenie jąder bądź ich bolesność. Objawy są zazwyczaj łagodne i u ponad 50% zakażonych infekcja może przebiegać bezobjawowo. Powikłania różyczki nie są częste, a prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest większe u dorosłych niż u dzieci. Powikłania obejmują nieprawidłowe krwawienia, obrzęk jąder, zapalenie nerwów oraz zapalenie mózgu.

Wikipedia

# rubellit

czerwonawa odmiana turmalinu, używana głównie do celów ozdobnych; rubelit

SJP.pl

Rubellit (rubelit) – różowa, różowoczerwona, karminowoczerwona, czerwona, niekiedy ciemnoczerwona (turmalin Bordeaux), fioletowa, purpurowa, pomarańczowa, przezroczysta lub przeświecająca odmiana elbaitu. Minerał należący do grupy turmalinów, rzadki.

Nazwa minerału pochodzi od łac. rubellus = czerwonawy.

Wikipedia

# ruben

- Ruben – postać biblijna z Księgi Rodzaju, najstarszy syn Jakuba
- Ruben – hebrajskie imię męskie
- Ruben – nazwisko wywodzące się od imiona
- Rubén Iván Martínez Andrade, znany jako Rubén – hiszpański piłkarz
- Ruben Sandwich (t. Reuben Sandwich) – amerykańska kanapka

Wikipedia

# rubens

Peter Paul Rubens (1577-1640), malarz flamandzki

SJP.pl

- Peter Paul Rubens – flamandzki malarz
- Rubens – polski piosenkarz, muzyk

Rubens – w funkcji imienia

- Rubens Barrichello
- Rubens (Rubens Josué da Costa, 1928-1987) – piłkarz brazylijski
- Rubens (Rubens Antonio Dias, ur. 2001) – brazylijski piłkarz

Wikipedia

# rubensowski

taki jak w twórczości Rubensa; o czyjejś figurze, zwłaszcza kobiety: pulchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) typowy dla stylu Rubensa;

(1.2) bogaty w obfite krągłości, ale nie otyły

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rubens, Rubensowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pulchny

Wiktionary

# rubensowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rubensa lub z nim związany

SJP.pl

# rubiadyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. związek organiczny występujący naturalnie w roślinach z rodziny marzanowatych;

Wiktionary

Rubiadyna – organiczny związek chemiczny, pochodna antrachinonu. Została po raz pierwszy wyizolowana z kłączy marzana barwierska (Rubia tinctorum, od którego wzięła swoją nazwę) i nazwana przez Edwarda Schuncka w 1852 roku . Ma działanie przeciwutleniające i hepatoochronne, jednak podejrzewa się ją również o działanie rakotwórcze dla nerek,

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Eterowe pochodne rubiadyny również występują naturalnie.

Wiktionary

# rubid

pierwiastek chemiczny o symbolu Rb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

Wiktionary

Rubid (Rb, łac. rubidium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali alkalicznych układu okresowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma rubid?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrubʲit, AS: rubʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rubidowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Rb

Wiktionary

# rubidowy

→ rubid

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rubidu

Wiktionary

#### Patrz:

rubid

#### Powiązane:

rzecz. rubid m.

Wiktionary

# rubież

1. pas graniczny; strefa nadgraniczna; pogranicze;
2. fragment terenu mający określone znaczenie taktyczne lub strategiczne w czasie prowadzonych działań wojennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podn. strefa pograniczna, obszar przygraniczny

(1.2) wojsk. pas terenu, na którym odbywają się operacje wojenne

(1.3) daw. bezludny obszar leżący między krajami, bez określonej przynależności do któregoś z nich

(1.4) stpol. mord, rzeź, rąbanina

Wiktionary

Rubież (ros. рубе́ж, ukr. рубіж) – pas przygranicznej ziemi, kresy, granica, przygranicze. W terminologii wojskowej rubież oznacza pas terenu o znaczeniu taktycznym bądź strategicznym, na którym odbywają się operacje wojenne. Najbardziej wysunięta do przodu rubież to front.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przemierzaliśmy północne rubieże Australii.

(1.2) Oddziały wroga osiągnęły rubież gór i wystawiły się na ogień sojusznika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrubʲjɛʃ, AS: rubʹi ̯eš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kresy, pogranicze, gwara. rąbież

Wiktionary

# rubik

1. nazwisko
2. kostka Rubika - zabawka w formie kostki składająca się z różnokolorowych sześcianów przesuwanych w płaszczyźnie poziomej i pionowej w celu uzyskania jednobarwnych ścian

SJP.pl

- Piotr Rubik – polski kompozytor
- Anja Rubik – polska modelka
- Ernő Rubik – węgierski naukowiec, rzeźbiarz, architekt, i wynalazca kostki Rubika

- Rubik – miasto w Albanii

- rubik – jeden z poziomów diagnostycznych w glebach

- 133250 Rubik – jedna z planetoid

Wikipedia

# rubikon

w grze w pikietę: minimalna liczba punktów, które należy zdobyć, by ubiegać się o wygraną

SJP.pl

Rubikon (łac. Rubicō, wł. Rubicone) – rzeka w północnych Włoszech płynąca z Apeninów Północnych do Morza Adriatyckiego, do którego uchodzi na południe od Gatteo.

Wikipedia

# rubin

1. minerał, czerwona odmiana korundu, cenny kamień szlachetny;
2. kolor ciemnoczerwony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

(1.2) jubil. kamień szlachetny oszlifowany z rubinu (1.1)

(1.3) kolor taki jak rubin (1.1)

Wiktionary

Rubin – kamień szlachetny o barwie od różowawo-czerwonej do krwistoczerwonej, odmiana korundu, chemicznie tritlenek diglinu. Jego nazwa pochodzi od czerwonej barwy (z łac. rubens).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rubiny są jednymi z najcenniejszych kamieni szlachetnych wykorzystywanych w jubilerstwie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrubʲĩn, AS: rubʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rubinówka ż., Rubinkowo n.

:: zdrobn. rubinek

przym. rubinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) korund

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Rubinówka ż., Rubinkowo n.

:: zdrobn. rubinek

przym. rubinowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|niem|Rubin. < etym|łac|ruber.

uwagi.

Forma „źle|(tego) rubina.” jest błędna zarówno w dopełniaczu jak i bierniku liczby pojedynczej. W dopełniaczu poprawna jest tylko forma „(tego) rubinu”, a w bierniku – „(ten) rubin”.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ruby

* arabski: (1.1) ياقوت

* baskijski: (1.1) errubi; (1.2) errubi

* białoruski: (1.1) рубін m.; (1.2) рубін m.; (1.3) рубінавы

* bułgarski: (1.1) рубин m.; (1.2) рубин m.

* esperanto: (1.1) rubeno

* hebrajski: (1.1) רובין m. (rubin), אודם m. ('odem)

* hiszpański: (1.1) rubí m.

* interlingua: (1.1) carbunculo

* kataloński: (1.1) robí m.; (1.2) robí m.

* niemiecki: (1.1) Rubin m.; (1.2) Rubin m.

* nowogrecki: (1.1) ρουμπίνι n.

* rosyjski: (1.1) рубин m.

* sanskryt: (1.1) कुरुविन्द m. n.

* szwedzki: (1.1) rubin w.

* ukraiński: (1.1) рубін; (1.2) рубін; (1.3) рубіновий

* węgierski: (1.1) rubin; (1.2) rubin

* włoski: (1.1) rubino m.

źródła.

== rubin (język dolnołużycki.) ==

thumb|rubin (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rubin

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rubinek

zdrobnienie od: rubin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: rubin

(1.2) niewielkiej wielkości rubin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pachołek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Znalazłem u jubilera w Katowicach pierścionek z rubinkiem dla ciebie.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2)

rzecz. rubin mrz.

przym. rubinkowy, rubinowy

Wiktionary

# rubinkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# rubinowicz

nazwisko

SJP.pl

Rubinowicz:

- Dawid Rubinowicz (1927–1942), Żyd, ofiara Holocaustu
- Wojciech (Sylwester Piotr) Rubinowicz (1889–1974), Polak, fizyk, profesor uniwersytetu
- Adam Rubinowicz (1673–1746, Ormianin, kupiec i rajca łowicki

Wikipedia

# rubinowoczerwony

czerwony o odcieniu rubinowym

SJP.pl

# rubinowozłoty

złoty o odcieniu rubinowym

SJP.pl

# rubinowy

1. zrobiony z rubinu, zawierający rubiny;
2. mający kolor rubinu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z rubinu

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor rubinu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rubin m., rubinek m.

Wiktionary

# rubinstein

[czytaj: RUbinsztajn] nazwisko, m.in. Artur Rubinstein (1887-1982) - pianista polski

SJP.pl

- Akiba Rubinstein – polski szachista
- Amnon Rubinstein – izraelski prawnik, polityk i felietonista
- Anton Rubinstein – rosyjski pianista, kompozytor i dyrygent
- Ariel Rubinstein – izraelski ekonomista
- Artur Rubinstein – polski pianista
- Dave Rubinstein – piosenkarz z zespołu Reagan Youth
- Elyakim Rubinstein – izraelski dyplomata i polityk
- Eva Rubinstein – fotografka, córka Artura Rubinsteina
- Helena Rubinstein – jedna z najbogatszych kobiet na świecie, właścicielka licznych zakładów branży kosmetycznej
- Ida Lvovna Rubinstein – rosyjska baletnica
- John Rubinstein – amerykański aktor, syn Artura Rubinsteina
- J. Hyam Rubinstein – matematyk zajmujący się topologią
- Louis Rubinstein – kanadyjski łyżwiarz figurowy
- Nikołaj Rubinstein – rosyjski pianista i kompozytor, brat Antona Rubinsteina
- Seymour I. Rubinstein – amerykański informatyk (WordStar)
- Szaleniec Rubinstein – znany w getcie warszawskim szaleniec, wariat, żebrak
- Zelda Rubinstein – amerykańska aktorka
- Gillian Rubinstein – angielska pisarka, autorka sagi "Opowieści klanu Otori"

Wikipedia

# rubisz

nazwisko

SJP.pl

# rublówka

moneta lub banknot o wartości jednego rubla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. geogr. zachodnie przedmieście Moskwy zamieszkałe przez bogatych Rosjan i rosyjską elitę polityczną;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rubel m., rubelek m., rublówka ż.

przym. rublowy, rublowski

Wiktionary

# rublowy

przymiotnik od: rubel (np. banknoty rublowe)

SJP.pl

# rubrum

dawniej:
1. napis umieszczony na aktach i informujący o ich treści;
2. czerwony atrament

SJP.pl

# rubrycela

kalendarz kościelny zawierający harmonogram nabożeństw na poszczególne dni

SJP.pl

Rubrycela (łac. Directorium Divini Officii albo Ordo Divini Officii; pot. Dyrektorium) – w Kościele katolickim wydawnictwo, publikowane zazwyczaj jako rocznik, zawierające szczegółowy opis obchodów w roku liturgicznym dla kalendarza liturgicznego wydawcy, którym jest ordynariusz.

Wikipedia

# rubryczka

zdrobnienie od: rubryka

SJP.pl

# rubryka

1. miejsce do wpisywania danych w formularzach, księgach rachunkowych itp.; pozycja;
2. stałe miejsce w czasopiśmie, poświęcone określonemu rodzajowi informacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) puste pole na formularzu, kwestionariuszu, księgach rachunkowych przeznaczone na umieszczenie w nim konkretnej informacji

(1.2) w czasopismach: dział poświęcony pewnemu odrębnemu rodzajowi informacji, powtarzający się w każdym numerze i mający tam stałe miejsce

(1.3) napis, tytuł w starych rękopisach wykonany czerwoną farbą

(1.4) rel. przepis kościelny, objaśniający ceremonię towarzyszącą modlitwie, nabożeństwu

Wiktionary

- rubryka (formularz) – miejsce (pole) do wpisywania danych na formularzu
- rubryka (czasopismo) – miejsce w czasopiśmie poświęcone stałemu tematowi

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tę rubrykę trzeba wpisać dane małżonka.

(1.1) Zapomniałem wpisać nazwisko do rubryki, ale w każdej chwili mogę uzupełnić braki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈbrɨka, AS: rubryka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. rubryczka ż.

Wiktionary

# rubus

roślina z rodziny różowatych, występująca w wielu gatunkach; malina

SJP.pl

Jeżyna, ożyna a. ostrężyna (Rubus L.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. Część przedstawicieli określana jest zwyczajowo w języku polskim malinami (gatunki o różnej przynależności w obrębie podrodzajów, które łączy czerwona barwa owoców i odpadanie ich od dna kwiatowego po dojrzeniu).

Wikipedia

# ruccola

[czytaj: rukola] jednoroczna, przyprawowa roślina zielna z rodziny kapustowatych (rodzaj sałaty), rosnąca dziko w Europie Południowej; rokietta siewna; rukola

SJP.pl

# rucewko

Rucewko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Złotniki Kujawskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

# rucewo

2 miejscowości w Polsce:

- Rucewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Złotniki Kujawskie
- Rucewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo

Wikipedia

# ruch

1. przemieszczanie się jakiegoś obiektu lub istoty;
2. trening wykonywany w celu nabycia większej sprawności fizycznej;
3. organizacja zawiązana w jakimś celu lub zespół czynności, działań podejmowanych w jakimś celu przez niezrzeszoną grupę osób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. zmiana położenia w czasie;

(1.2) gest, ruszenie częścią ciała

(1.3) grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego

(1.4) w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka

(1.5) sposób poruszania się na drodze

Wiktionary

- Ruch (filozofia)
- Ruch (fizyka)
- Motoryczność człowieka
- Ruch społeczny
- Ruch kościelny
- Ruch internetowy – przepływ danych w Internecie
- Ruch turystyczny – dobrowolne przemieszczanie się ludzi
- Ruch uliczny, drogowy
- Ruch (mitologia) – ptak z mitologii perskiej
- Ruch S.A. (przedsiębiorstwo) – dystrybutor prasy
- RSW Prasa–Książka–Ruch – polskie wydawnictwo
- Klub Prasy i Książki „Ruch” – polska sieć domów kultury i księgarni

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ruch planetaanet odbywa się po elipsach.

(1.2) Szuler dostrzegł umówiony ruch ręką swojego wspólnika i podbił stawkę.

(1.3) Bardzo nie lubię działaczek wszelkich ruchów feministycznych.

(1.4) W swoim ostatnim ruchu mistrz zaszachował przeciwnika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rux, AS: ruχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruchomość ż., ruchliwość ż., ruchawka ż., ruszanie n., ruchanie n., bezruch m., rozruch m., rozruszanie n., ruszenie n., ruchacz m., nieruchomość ż.

czas. ruszać ndk., ruszyć dk., ruchać ndk., poruszyć dk., poruszać ndk., wyruszyć dk., wyruszać ndk., rozruszać ndk.

przym. ruchowy, ruchomy, ruchliwy

przysł. ruchliwie, ruchowo, ruchomo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) kolej, kolejka, posunięcie

Wiktionary

# ruchać

1. przestarzałe: poruszać, ruszać;
2. wulgarnie: mieć stosunek płciowy

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wulg. uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

(1.2) daw. ruszać

czasownik zwrotny niedokonany ruchać się

(2.1) wulg. uprawiać seks ze sobą nawzajem

(2.2) wulg. miewać stosunki seksualne

(2.3) daw. ruszać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W żołnierskich słowach (…): masz kij w dupie i mylisz buractwo z pewnością siebie. Babki bardziej interesuje to, czy masz pasję i jak się ruchasz, a nie twoja cefałka.

(1.2) Gospodyni idą! — zawołała dziewka, ruchając mocno koziełkiem w kierzance, jaże śmietana wypryskiwała wokoło.

(2.3) Wójt jeno ostał, kowal i tych kilku staruchów ledwie się ruchających (…)

(2.3) (…) i panujcie nad rybami morskiemi, i nad ptastwem powietrznem, i nade wszemi zwierzęty, które się ruchają na ziemi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruxat͡ɕ, AS: ruχać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruch m., ruchliwość ż., ruchacz n., ruchak ż., ruchomostwo n., ruchonosz m., ruchość ż., ruchanie n., ruchnięcie n., ruchaniec m., ruchanko n.

czas. ruchnąć dk., wyruchać dk., przeruchać dk., ruszać ndk., ruszyć dk.

przym. ruchliwy, ruchomy, ruchowy, ruchawy

przysł. ruchawo, ruchliwie, ruchomo, ruchomie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. przest. chędożyć; wulg. pierdolić, jebać, dupczyć, ciupciać, ciumkać, rżnąć, rypać, młócić, bzykać, zapinać, dymać, chrobotać, walić, posuwać, kepcić

(2.1) wulg. bzykać się, ciupciać się, pierdolić się; neutr. kochać się, kopulować, spółkować, współżyć, uprawiać seks

Wiktionary

# ruchacz

wulgarnie: osoba często uprawiająca seks; seksoholik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. wulg. osoba, która uprawia dużo seksu

(1.2) daw. ten, który porusza

(1.3) grub. środ. policjant wydziału ruchu drogowego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mówiła, że tata jest ruchacz i nas dużo naruchał, a teraz przepija pieniądze.

(1.2) Ci ruchacze wszech losów, monarchy podufalce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruxat͡ʃ, AS: ruχač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruchanie n., ruch m., ruchomość ż., ruchanko n.

czas. ruchać ndk., ruszać ndk.

przym. ruchomy, ruchliwy

Wiktionary

# ruchaczka

→ ruchacz

SJP.pl

#### Patrz:

ruchacz

# ruchadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. roln. pług z odkładnicą cylindryczną

(1.2) przest. techn. silnik

(1.3) przest. rzecz ruszająca się, ciało w ruchu

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ruchać

Wiktionary

# ruchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ruchać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈxãɲɛ, AS: ruχãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ruchać

rzecz. ruch mrz., ruchacz mos., ruchanko n.

przym. ruchomy, ruchowy

Wiktionary

# ruchanko

potocznie: seks; bzykanko, dymanko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. stosunek płciowy, współżycie seksualne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na koniec tyrady Karina wbiła mu szpilę, pytając, czy aby nie myli dobrego ruchanka z miłością, a Jerzulek obraził się, bo jego Magda to miłość, a nie jakieś tam ruchanko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruchanie n., ruchacz m.

czas. ruchać ndk., wyruchać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzykanie, bzykanko, dymanko, ruchanie, dupczenie

Wiktionary

# ruchaweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kurpie. kwiatek róży

Wiktionary

# ruchawica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozpustnica

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ruchać

Wiktionary

# ruchawka

potocznie: rozruchy, zamieszki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rozruchy, zamieszki, społeczny niepokój

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z Polakami trudno coś zrobić przemocą i siłą. W Polsce po wojnie wydarzyło się pięć ruchawek, podczas gdy w pozostałych krajach socjalistycznych – coś trzy cztery. Władza edukowała się dosyć szybko, wiedziała, jak podchodzić do ludzi; co przejdzie, a co nie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruch mrz., nieruchomość ż.

czas. ruchać

przym. ruchomy

Wiktionary

# ruchawość

dawniej: ruchliwość, żwawość

SJP.pl

# ruchawszy

stopień wyższy od przymiotnika: ruchawy

SJP.pl

# ruchawy

1. potocznie: ruchliwy, żwawy, rześki;
2. dawniej: ruszający się, ruchomy

SJP.pl

# ruchała

1. przestarzałe: poruszać, ruszać;
2. wulgarnie: mieć stosunek płciowy

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Krzysztof Ruchała – polski hokeista
- Małgorzata Ruchała – polska biegaczka narciarska, biathlonistka i trenerka
- Robert Ruchała – polski zawodnik MMA

Wikipedia

# ruchers

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. slang. polit. członek Ruchu Palikota, później też Twojego Ruchu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szczególnie żal nam Łukasza Gibały, dawnego ruchersa, który jako kandydat niezależny bił się o stolec prezydenta w Krakowie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) palikotowiec, palikociarz

Wiktionary

# ruchliwiej

stopień wyższy od przysłówka: ruchliwie

SJP.pl

# ruchliwka

Hormogonium (l. mn. hormogonia), ruchliwka – wielokomórkowy twór występujący u nitkowatych sinic, służący do rozmnażania bezpłciowego (wegetatywnego). Hormogonia są zdolne do aktywnego ruchu oraz do odtworzenia całej nici. Znajdują się wewnątrz osłonek zwanych pochwami, z których wypełzają i przekształcają się w nowe fragmenty nici sinic. Mogą otoczyć się grubymi ścianami komórkowymi i przybrać charakter przetrwalnikowy.

Wikipedia

# ruchliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ruchliwe; cecha tych, którzy są ruchliwi

Wiktionary

Ruchliwość nośników – w fizyce oraz chemii, wielkość wyrażająca związek między prędkością dryfu elektronów, jonów lub innych nośników ładunku, i zewnętrznym polem elektrycznym. Ruchliwością nazywa się czasem również sam proces ruchu skierowanego (dryfowania) nośników ładunku pod wpływem pola elektrycznego.

W przypadku ciał stałych ruchliwość elektronów oraz dziur (ruchliwość nośników ładunku) zależy od temperatury.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ruchliwy, ruchowy

przysł. ruchliwie

rzecz. ruszanie n., ruszenie n., ruch mrz.

czas. ruchać

Wiktionary

# ruchliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: ruchliwy

SJP.pl

# ruchliwy

1. taki, który jest w nieustannym ruchu; ruszający się;
2. taki, w którym lub na którym trwa wzmożona aktywność w przemieszczaniu się jakichś obiektów lub istot;
3. czynny, obrotny, rzutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący w nieustannym ruchu

(1.2) charakteryzujący się wzmożonym ruchem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruchacz mos., ruch m., ruchliwość ż., ruszanie n., ruszenie n.

przysł. ruchliwie

czas. ruszać ndk., ruchać ndk.

przym. ruchowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fertyczny, żwawy

Wiktionary

# ruchniewicz

nazwisko

SJP.pl

# rucho

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. suknia (noszona przez kobietę)

(1.2) stpol. odzież

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈruxɔ, AS: ruχo

Wiktionary

# ruchocice

W Polsce

- Ruchocice – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Rakoniewice
- Ruchocice – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Rakoniewice

- Ruchocice – dawna gromada
- Ruchocice – przystanek kolejowy we wsi Ruchocice

Wikipedia

# ruchocinek

Ruchocinek – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Witkowo.

1973–1976 w gminie Powidz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

# ruchomość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. ekon. rzecz stanowiąca czyjąś własność, dająca się przenosić;

Wiktionary

Ruchomość – rzecz ruchoma. Kodeks cywilny nie zawiera definicji ruchomości. Jest ona definiowana w doktrynie w sposób negatywny jako wszystko to, co nie jest nieruchomością. Ruchomość, w przeciwieństwie do nieruchomości, można fizycznie przenieść.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W oświadczeniu majątkowym należy ujawnić posiadane nieruchomości, a także ruchomości o wartości powyżej dziesięciu tysięcy złotych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈxɔ̃mɔɕt͡ɕ, AS: ruχõmość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruch m., ruszanie n., ruszenie n., ruchacz m., ruchomostka ż.

czas. ruszać, ruchać

przym. ruchomy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) majątek ruchomy, mienie ruchome

Wiktionary

# ruchomości

rzeczy dające się przenosić, stanowiące czyjąś własność

SJP.pl

# ruchomostka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zdrobn. od ruchomość (własność dająca się przenosić)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ruchomostka wdowy została zinwentowaną, ocenioną i wkrótce potém wystawioną na sprzedaż z publicznego targu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruchomość ż.

przym. ruchomy

przysł. ruchomo

czas. ruchać

Wiktionary

# ruchomy

1. będący w ruchu; poruszający się;
2. dający się poruszyć, przesunąć; przenośny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) poruszający się

(1.2) dający się poruszać

(1.3) dający się przenosić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rękę wyciągał do szarzejącego, ruchomego cienia, który teraz właśnie wychylił się zza lasu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈxɔ̃mɨ, AS: ruχõmy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruchomostka ż., ruchacz mos., ruszenie n., ruszanie n., ruch m., ruchanie n., ruchawka ż., ruchomość ż.

czas. ruszać ndk., uruchomić dk., ruchać ndk.

przysł. ruchomo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dynamiczny

(1.3) przenośny, mobilny

Wiktionary

# ruchowiec

1. człowiek, w którego pamięci najbardziej utrwalają się wyobrażenia ruchu;
2. potocznie: pracownik organizacji ruchu kolejowego

SJP.pl

# ruchowy

mający związek z ruchem, polegający na ruchu; motoryczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ruchu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruch m., ruchliwość ż., ruszanie n., ruchanie n.

czas. ruszać ndk., ruchać ndk.

przym. ruchliwy

Wiktionary

# ruchy

1. przemieszczanie się jakiegoś obiektu lub istoty;
2. trening wykonywany w celu nabycia większej sprawności fizycznej;
3. organizacja zawiązana w jakimś celu lub zespół czynności, działań podejmowanych w jakimś celu przez niezrzeszoną grupę osób

SJP.pl

# ruciane

→ ruta (roślina); rutowy

SJP.pl

Ruciane (niem. Rudczanny, od 1936 Niedersee) – dawniej odrębna miejscowość, obecnie dzielnica Rucianego-Nidy w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim.

Wikipedia

# ruciane-nida

miasto w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim;

(1.2) geogr. adm. nazwa gminy w powiecie piskim, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Ruciane-Nida (do 1938 r. Rudczanny, a w latach 1938–1945 Niedersee) – miasto w Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ruciane-Nida.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Ruciane-Nida liczyło 4073 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pod względem historycznym Ruciane-Nida leży na Mazurach, na obszarze dawnej Galindii.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ruciańsko-nidzki

Wiktionary

# rucianianin

mieszkaniec Rucianego-Nidy (miasta w Polsce)

SJP.pl

# rucianianka

mieszkanka Rucianego-Nidy (miasta w Polsce)

SJP.pl

# rucianin

mieszkaniec Rucianego-Nidy

SJP.pl

# rucianka

mieszkanka Rucianego-Nidy

SJP.pl

Rucianka – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Młynary. Wieś jest siedzibą sołectwa Rucianka, w którego skład wchodzi również miejscowość Nowe Sadłuki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# ruciano-nidzki

→ Ruciane-Nida; ruciańsko-nidzki

SJP.pl

# ruciański

przymiotnik od: Ruciane

SJP.pl

# ruciańsko-nidzki

→ Ruciane-Nida; ruciano-nidzki

SJP.pl

# ruciany

→ ruta (roślina); rutowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rutą, dotyczący ruty, zawierający rutę

Wiktionary

Ruciany – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Bielany. Ma status sołectwa. Leży nad Starą Rzeką.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Rozbitym Kamieniu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ruta ż., rutka ż.

przym. rutowy

Wiktionary

# ruciński

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Ruciński (ujednoznacznienie)
- Artur Ruciński (ur. 1976) – śpiewak operowy
- Jerzy Ruciński (1920-1992) – polski chemik
- Józef Ruciński (ur. 1883) - major saperów Wojska II RP
- Kazimierz Ruciński (1873-1945) – polski architekt
- Marek Ruciński (ur. 1953) – polski lekarz, ortopeda i polityk
- Modest Ruciński (ur. 1979) – polski aktor
- Sławomir Ruciński (ur. 1943) – polsko-kanadyjski astronom
- Wiesław Ruciński – polski muzyk
- Zbigniew Ruciński (ujednoznacznienie)
- Zdzisław Ruciński (1895-1940) – nadkomisarz Straży Granicznej II RP

Wikipedia

# ruciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ruty lub z nią związany

SJP.pl

Ruciny (biał. Руціны; ros. Рутины) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Widze.

Wikipedia

# ruck

[czytaj: rak] w rugby: walka o piłkę leżącą na ziemi; młyn spontaniczny

SJP.pl

Fragmenty gry:

- Ruck – stały fragment gry w rugby union

Osoby o tym nazwisku:

- Alan Ruck – amerykański aktor
- Róbert Ruck – węgierski szachista
- Taylor Ruck – kanadyjska pływaczka, olimpijka

Wikipedia

# rucki

[czytaj: rak] w rugby: walka o piłkę leżącą na ziemi; młyn spontaniczny

SJP.pl

# ruckoj

nazwisko rosyjskie

SJP.pl

# ruczaj

poetycko: rzeczka, potok, strumień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poet. strumyk, potok, mały ciek

Wiktionary

- ruczaj – mały ciek, potok, strumień
- Batalion Ruczaj – oddział walczący w powstaniu warszawskim

2 cieki w Polsce:

- Ruczaj – struga, dopływ Jeziora Nidzkiego
- Ruczaj – struga, dopływ Zwierzyńca

miejscowości:

- Ruczaj – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida
- Ruczaj – wieś na Litwie, w gminie solecznickiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pani zabija pana; zabiwszy grzebie w gaju, na łączce przy ruczaju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrut͡ʃaj, AS: ručai ̯

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) strumyk, potok, strumień, rzeczka

Wiktionary

# ruczajnik

strzępotek ruczajnik - motyl z rodziny rusałkowatych

SJP.pl

# ruczyński

nazwisko

SJP.pl

# ruda

surowiec mineralny, z którego uzyskuje się metale

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu wsi, osad, dzielnic i części miast w Polsce

(1.2) geogr. toponim, synonim dwuczłonowych nazw miejscowości i miast w Polsce, takich jak Maćkowa Ruda, Ruda Kameralna

(1.3) geogr. toponim, nazwa kilku wsi na Ukrainie

(1.4) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Rumunii

(1.5) geogr. miejscowość we Włoszech, w prowincji Udine;

(1.6) geogr. miejscowość w Szwecji, w regionie Kalmar

(1.7) geogr. nazwa szeregu rzek, potoków i strug w Polsce

(1.8) geogr. nazwa kilku rzek w Rumunii

(1.9) geogr. chorwacka wyspa w Archipelagu Elafickim;

(1.10) mit. przedmuzułmańska bogini czczona w północnej i środkowej Arabii

Wiktionary

Ruda – kopalina, czyli skała lub minerał, z której uzyskuje się jeden lub więcej składników. Ruda w sensie przemysłowym to minerał zawierający związki metali. W rudach występują też inne związki chemiczne, mniej przydatne bądź stanowiące odpad np. tlenki, które tworzą skałę płonną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konstanty wprowadził się do Rudy z całą rodziną.

(1.2) Zabiorę dzieci na lodowisko do Rudy.

(1.7) Przez naszą wioskę płynie Ruda.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-3) (1.7)

rzecz. ruda ż., rudzianin m., rudzianka ż., Rudawa ż., Rudka ż., Rudawka ż., rudzielec m.

przym. rudzki, rudy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Gawrych Ruda, Maćkowa Ruda, Nowa Ruda, Ruda Białaczowska, Ruda Bugaj, Ruda Godowska, Ruda Jeżewska, Ruda Kameralna, Ruda Komorska, Ruda Kozielska, Ruda Kościelna, Ruda Maleniecka, Ruda Mała, Ruda Milicka, Ruda Osowiecka, Ruda Pilczycka, Ruda Rzeczka, Ruda Różaniecka, Ruda Solska, Ruda Strawczyńska, Ruda Sułowska, Ruda Talubska, Ruda Tarnowska, Ruda Waplewska, Ruda Wieczyńska, Ruda Wielka, Ruda Wolińska, Ruda Wołoska, Ruda Zajączkowska, Ruda Śląska, Ruda Łańcucka, Ruda Żelazna, Ruda Żmigrodzka, Ruda Żurawiecka, Ruda-Bugaj, Ruda-Czernik, Ruda-Huta, Ruda-Kolonia, Ruda-Opalin, Ruda-Pniewnik, Ruda-Skroda, Ruda-Zagrody, Stara Ruda, Wał-Ruda

Wiktionary

# ruda-huta

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim;

(1.2) wieś, siedziba gminy Ruda-Huta (1.1);

Wiktionary

Ruda-Huta – wieś w Polsce w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta. Leży w Obniżeniu Dubieńskim nad strugą Gdolanką, przy linii kolejowej Chełm – Włodawa.

Do 1954 r. miejscowość należała do gminy Świerże. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. rudzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Świerże (1867-1954)

Wiktionary

# rudaczek

rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów

SJP.pl

# rudak

nazwisko

SJP.pl

Rudak – osada istniejąca co najmniej od XIV w., obecnie część urzędowa Torunia zlokalizowana na lewobrzeżnej części miasta.

Rudak charakteryzuje się zabudową przeważnie jednorodzinną, domami wybudowanymi w latach 90. XX wieku. W dzielnicy mieszczą się również ogródki działkowe o powierzchni około 100 ha. Na południu znajdują się kopalnie gliny i zakłady ceramiki budowlanej.

Wikipedia

# rudan

nazwisko

SJP.pl

Rudan (per. رودان) – miasto w Iranie, w ostanie Hormozgan. W 2006 roku miasto liczyło 30 060 mieszkańców.

Wikipedia

# rudarnia

skład rudy przy piecu hutniczym

SJP.pl

# rudaska

potocznie: kobieta o rudych włosach; ruda, rudzielec

SJP.pl

# rudawa

zbliżony do rudego, nie do końca rudy, prawie rudy

SJP.pl

W Polsce

- Rudawa – część wsi Poniatów w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim w gminie Bystrzyca Kłodzka
- Rudawa – przysiółek wsi Tłumaczów w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim w gminie Radków
- Rudawa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
- Rudawa – część wsi Gaj w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Mogilany
- Rudawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Rudawa – część wsi Bodzanów w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Głuchołazy
- Rudawa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Złota

Wikipedia

# rudawica

Rudawica (niem. Eisenberg) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Żagań; leży na skraju Borów Dolnośląskich nad Kwisą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# rudawiec

żelaziste skupienia i osady powstające w glebach podmokłych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. twarda, rdzawa i żelazista warstwa gleby, utrudniająca przesiąkanie wody i hamująca rozwój korzeni;

Wiktionary

- Rudawiec – szczyt w Górach Bialskich
- Rudawiec – rodzaj konkrecji glebowej, zob. Ruda darniowa
- Rudawiec – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie brzeskim
- Rudawiec – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie kamienieckim
- Rudawiec – przysiółek wsi Izdebki w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Nozdrzec

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rudawce tworzą się w procesach eluwialno-iluwialnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈdavʲjɛt͡s, AS: rudavʹi ̯ec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) orsztyn

Wiktionary

# rudawisko

teren podmokły ze stojąca wodą w rudym kolorze

SJP.pl

# rudawka

1. roślinożerny nietoperz z Azji lub Afryki; pies latający; 2 woda rudego koloru tworząca się na bagnach i grząskich terenach

SJP.pl

W Polsce

- Rudawka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Bircza
- Rudawka – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Płaska
- Rudawka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Krasnopol
- Rudawka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów

Wikipedia

# rudawkowate

rodzina ssaków z podrzędu nietoperzy owocożernych, o małych uszach, wielkich oczach i pazurach na kciuku i długim palcu; żyją pojedynczo lub gromadnie w ciepłej strefie w Afryce, Azji i Australii

SJP.pl

Rudawkowate (Pteropodidae) – rodzina ssaków z podrzędu rudawkokształtnych (Pteropodiformes) w rzędzie nietoperzy (Chiroptera), obejmująca ok. 170 gatunków. Mają świetny wzrok i dobry węch. Żywią się owocami, kwiatami, liśćmi, także owadami; żyją pojedynczo lub w bardzo licznych koloniach.

Wikipedia

# rudawkowaty

o cechach rudawkowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# rudawoblond

blond o odcieniu rudawym

SJP.pl

# rudawobrązowy

brązowy o odcieniu rudawym, kasztanowy, kasztanowaty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) brązowy o rudawym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wina białe mogą być bezbarwne, bladożółte, jasnożółte, złociste, słomkowe, bursztynowe, pomarańczowe a nawet rudawobrązowe.

Wiktionary

# rudawobrunatny

brunatny o rudawym odcieniu

SJP.pl

# rudawość

→ rudawy

SJP.pl

#### Patrz:

rudawy

# rudawoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma rudawe skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrudavɔˈskʃɨdwɨ, AS: rudavoskšydu̯y

Wiktionary

# rudawoszary

szary o rudawym odcieniu

SJP.pl

# rudawożółty

żółty o rudawym odcieniu

SJP.pl

# rudawozłoty

złoty o rudawym odcieniu

SJP.pl

# rudawski

przymiotnik od: Rudaw, Rudawa, Rudawy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rudawami, dotyczący Rudaw

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Rudawski – polski ekonomista i nauczyciel akademicki
- Tadeusz Rudawski – polski inżynier
- Marcin Rudawski – polski żeglarz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brak rąk do pracy uległ spotęgowaniu po repatriacji Niemców z rudawskich ośrodków przemysłu włókienniczego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rudawy ż. lm.

przym. rudawy

Wiktionary

# rudawy

zbliżony do rudego, nie do końca rudy, prawie rudy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) podbarwiony gdzieniegdzie rudą barwą

(1.2) zbliżony kolorem do rudego

Wiktionary

Rudawy (331.1; dawniej Góry Kruszcowe, niem. Erzgebirge, cz. Krušné hory) – pasmo górskie o długości ok. 150 km i szerokości ok. 40 km w północnych Czechach i południowo-wschodnich Niemczech (Saksonia) w sąsiedztwie doliny Łaby. Stanowi fragment Krainy Rudaw (cz. Krušnohorská subprovincie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Chodziła boso, złotawy brąz jej łydek już w okolicy smukłych kostek płynnie przechodził w rudawy nalot etiopskiego pyłu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈdavɨ, AS: rudavy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ruda ż., Rudawy nmos., rudzielec mos./mzw., Podrudawie n.

czas. rudzieć, zrudzieć

przym. rudy, rudawski

przysł. rudo, rudawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ryżawy

(1.2) ryżawy

Wiktionary

# rudbekia

roślina z rodziny złożonych, uprawiana jako kwiat ozdobny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rudbeckia|L.|ref=Rudbeckia (Asteraceae)., rodzaj roślin z rodziny astrowatych o żółtych kwiatach;

(1.2) bot. roślina z rodzaju rudbekia (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Dzikie kwiaty wystrzeliwały wzdłuż drogi – rudbekie, dzikie marchwie i pnące się kieliszniki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rudˈbɛca, AS: rudbeḱa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rudbekiowy

Wiktionary

# rudecki

przymiotnik od: Rudka

SJP.pl

# rudek

1. zdrobnienie od: Rudolf (imię męskie);
2. nazwisko

SJP.pl

# rudel

dawniej:
1. ster statku wodnego;
2. wiosło;
3. stado saren, jeleni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. żegl. ster

(1.2) daw. wiosło

(1.3) przest. stado saren bądź jeleni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sternik pochwycił za rudel. Kilka mocnych, miarowych poruszeń wiosłami i łódź jak delfin wyskoczyła z zatoki na pełne morze.

(1.3) Rudle saren po kilkanaście sztuk pasły się na polach kamieńskich niczym stada antylop

Wiktionary

# rudera

stary, zniszczony budynek popadający w ruinę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stary, zniszczony, walący się budynek

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) daw. pozostałości po zniszczonych budynkach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Komu starczyło sił, wlókł się po całym dniu żebraniny z powrotem do rudery, aby przetrwać pod dachem jeszcze jedną noc.

(2.1) Nie widziałem w całym kraju pól lepiej uprawionych, ani piękniejszego inwentarza, ani porządniejszych zabudowań gospodarskich — a masz wiedzieć, że p. Modest objąwszy przed czterema laty majątek po stryju, zastał tylko same rudera, długi, charty i konie wierzchowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruˈdɛra, AS: rudera

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ruderowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) gruzy

Wiktionary

# ruderalny

występujący samorzutnie na siedliskach wytworzonych przez człowieka

SJP.pl

# ruderka

zdrobnienie od: rudera

SJP.pl

# ruderowaty

przypominający wyglądem ruderę

SJP.pl

# ruderowy

przymiotnik od: rudera

SJP.pl

# rudi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|m. Rudolf

Wiktionary

Rudi – miejscowość i gmina w Mołdawii, w rejonie Soroca. W 2014 roku liczyła 1008 mieszkańców.

Leży 15 km od miasta Otaci, blisko Dniestru i granicy z Ukrainą. We wsi znajduje się Klasztor Świętej Trójcy założony w 1777 r. oraz jeden z punktów geodezyjnych Południka Struvego, wpisanego na listę dziedzictwa ludzkości UNESCO. W pobliżu malownicze wodospady.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Rudek

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miano

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Rudolf.

źródła.

== Rudi (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-Rudi.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|afrykanerski|m.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Rudek

Wiktionary

# rudka

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. nazwa kilku wsi na Ukrainie;
3. nazwa wielu cieków wodnych w Polsce;
4. góra w Sudetach

SJP.pl

- Rudka – gmina w Czechach, w powiecie Brno, w kraju południowomorawskim

Na Białorusi

- Rudka – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Woropajewo
- Rudka – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie pińskim, w sielsowiecie Merczyce
- Rudka – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie żabineckim

W Polsce

- Rudka – część miasta Zwierzyniec
- Rudka – część wsi Wólka Plebańska w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
- Rudka – część wsi Bordziłówka w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
- Rudka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Chełm
- Rudka – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
- Rudka – część wsi Zawadówka w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec
- Rudka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Ruda-Huta
- Rudka – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Siennica Różana
- Rudka – część wsi Rudka Starościańska w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Uścimów
- Rudka – przysiółek wsi Kryszyn w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Telatyn
- Rudka – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tyszowce
- Rudka – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny
- Rudka – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Sadkowice
- Rudka – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wierzchosławice
- Rudka – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wojnicz
- Rudka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Stara Kornica
- Rudka – część wsi Dębowce w woj. mazowieckim w pow. mińskim, w gminie Mrozy
- Rudka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mrozy
- Rudka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna
- Rudka – część wsi Nowa Huta w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska
- Rudka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Sieniawa
- Rudka – część wsi Chotylub w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Cieszanów
- Rudka – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Rudka
- Rudka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Korycin
- Rudka – przysiółek wsi Mydlita w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka
- Rudka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Fałków
- Rudka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Kunów
- Rudka – przysiółek wsi Michałów w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Skarżysko Kościelne
- Rudka – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Kluczewsko
- Rudka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
- Rudka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Trzcianka
- Rudka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Pniewy

- Rudka – dawna gmina w województwie lubelskim
- Rudka – dawna gromada w powiecie bielskim
- Rudka – dawna gromada w powiecie brzeskim
- Rudka – dawna gromada w powiecie chełmskim

- Rudka – rzeka, dopływ Krzny
- Rudka – rzeka, dopływ Wełny
- Rudka – struga, dopływ Gardominki
- Rudka – struga, dopływ Odry
- Rudka – struga, dopływ Rudy
- Rudka – struga, dopływ Wieprza
- Rudka – potok w woj. podkarpackim, lewy dopływ Rady
- Rudka – potok, dopływ Starej Wisły

- Rudka – góra w Masywie Śnieżnika w Sudetach
- Rudka – dawna osada młyńska w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Stawiski
- Rudka – staw w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Lipowiec Kościelny

W Rosji

Wikipedia

# rudkowski

nazwisko

SJP.pl

Rudkowski (ukr.: Рудковський, Рудьковський, ros.: Рудковский):

- Mykoła Mykołajowicz Rudkowski (ukr.: Микола Миколайович Рудьковський; * 1967)
- Wiesław Ksawery Rudkowski (* 1946), polski bokser

Wikipedia

# rudlowy

→ rudel

SJP.pl

#### Patrz:

rudel