# bowden

[czytaj: bołdn] nazwisko

SJP.pl

Miasta w Wielkiej Brytanii:

- Bowden – miejscowość w Anglia, w hrabstwie Devon
- Bowden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Dorset

Miasta w USA:

- Bowden – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Randolph

Wikipedia

# bowenit

minerał, odmiana serpentynitu, stosowany jako kamień dekoracyjny

SJP.pl

# bowie

Miejscowości w USA:

- Bowie – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Cochise
- Bowie – miasto w stanie Maryland, w hrabstwie Prince George’s
- Bowie – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Montague

Gminy w USA:

- Bowie (ang. Bowie Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Chicot
- Bowie (ang. Bowie Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Desha

Wikipedia

# bowiem

spójnik przyłączający zdania, w których wyrażamy przyczynę czegoś lub w których wyjaśniamy, uzasadniamy coś

SJP.pl

spójnik

(1.1) książk. spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Był to najdłuższy etap, jechali bowiem z małą tylko przerwą przez godzin osiemnaście.

(1.1) Nic nie odpowiedziałem marynarzowi, jeno spojrzałem na kapitana, czekając, co powie. Czułem bowiem, że marynarz spogląda na mnie podejrzliwie.

(1.1) Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, bowiem ja, Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɔvʲjɛ̃m, AS: bovʹi ̯ẽm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bo, dlatego że, gdyż, ponieważ, przest. albowiem, przest. jako że

Wiktionary

# bowiemby

spójnik "bowiem" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

# bówka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. hist. zawadiaka, obibok i drobny złodziejaszek, postać z gdańskiego folkloru miejskiego i literatury;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) bowke

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bówka (język kaszubski.) ==

wymowa. IPA|bufka.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak, zawadiaka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbufka, AS: bufka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bowke

Wiktionary

# bowling

[czytaj: bołling] gra w kręgle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. rodzaj kręgli

Wiktionary

Bowling (ang. ten-pin bowling) – rodzaj gry w kręgle. Jest to najpopularniejsza odmiana gry w kręgle. Została stworzona w oparciu o kręgle klasyczne.

W odmianie tej występuje dziesięć pinów ustawionych w trójkąt. Gracz ma za zadanie strącić je w jak najmniejszej liczbie rzutów. Aby strącić je wszystkie w pierwszym rzucie należy uderzyć kulą między pierwszy a trzeci pin (kręgiel) – w przypadku graczy praworęcznych. Między pierwszy a drugi pin dla osób leworęcznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W naszym klubie istnieje sekcja bowlingu sportowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɔwlʲĩŋk, AS: bou̯lʹĩŋk

Wiktionary

# bowlingowy

→ bowling

SJP.pl

#### Patrz:

bowling

# bowski

nazwisko

SJP.pl

# boxing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. rodzaj sztuki walki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɔksʲĩŋk, AS: boksʹĩŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. boks mrz.

Wiktionary

# boxster

samochód typu Porsche Boxster

SJP.pl

# boy

[czytaj: boj] chłopiec hotelowy; boj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. mężczyzna, chłopiec na posyłki, do drobnych posług, pracujący w hotelu lub na statku pasażerskim

Wiktionary

Boy – debiutancki album rockowej grupy U2. Wydany został 20 października 1980, przez wytwórnię Island Records. Producentem wydawnictwa był Steve Lillywhite. Płyta była nagrywana w Windmill Lane Studios w Dublinie.

W 2003 album został sklasyfikowany na 417. miejscu listy 500 albumów wszech czasów magazynu Rolling Stone.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. Boyowski, boyowski

przysł. boyowsko

rzecz. boyowskość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) garson, boj, chłopak

Wiktionary

# boy-żeleński

[czytaj: boj-żeleński] Tadeusz Boy-Żeleński (1874-1941) - pisarz, poeta, tłumacz, krytyk literacki i teatralny

SJP.pl

Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński, pseudonim „Boy”, znany jako Tadeusz Boy-Żeleński (ur. 21 grudnia 1874 w Warszawie, zm. 4 lipca 1941 we Lwowie) – polski tłumacz, krytyk literacki i teatralny, poeta-satyryk, kronikarz, eseista i działacz społeczny, z wykształcenia lekarz.

Wikipedia

# boyd

- Boyd – klan szkocki

Osoby

- Kris Boyd – szkocki piłkarz
- Arthur Boyd – australijski malarz
- Peter Boyd – amerykański brydżysta
- William Boyd – szkocki pisarz

Miejscowości w USA:

- Boyd – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Lac qui Parle
- Boyd – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Carbon
- Boyd – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Wise
- Boyd – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Chippewa

Wikipedia

# boyé

[czytaj: boj] chłopiec hotelowy; boj

SJP.pl

# boyfriend

[czytaj: bojfrend] z ang.: chłopak, partner dziewczyny

SJP.pl

Boyfriend – w języku angielskim określenie partnera, używane głównie w okresie nastoletnim; odpowiednik polskiego chłopak, rzadziej w znaczeniu przyjaciel.

Wikipedia

# boyfriendy

[czytaj: bojfrend] z ang.: chłopak, partner dziewczyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) luźne, opuszczone na biodra spodnie damskie z obniżonym krokiem, często z podwiniętymi nogawkami oraz przetarciami lub dziurami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie ma co ukrywać: boyfriendy skracają optycznie sylwetkę, dlatego najlepiej nosić je z modnymi w tym sezonie sandałkami na szpilce.

Wiktionary

# boyista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. znawca twórczości i zwolennik postawy społecznej Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. boyizm mrz., boyowskość ż.

:: fż. boyistka ż.

przym. Boyowski, boyowski

przysł. boyowsko

Wiktionary

# boyizm

ogół cech charakterystycznych dla pisarstwa Tadeusza Boya-Żeleńskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. liter. doktryna zawarta w literaturze Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. boyista mos., boyistka ż., boyowskość ż.

przym. Boyowski, boyowski

przysł. boyowsko

Wiktionary

# boyle

- Boyle – klan szkocki
- Boyle – nazwisko

Osoby:

- Danny Boyle – angielski reżyser i producent filmowy
- Edward Courtney Boyle (1883-1967) – angielski admirał
- Emmet Boyle (1879-1926) – amerykański polityk, gubernator Nevady
- George Frederick Boyle (1886-1948) – amerykański pianista i kompozytor
- Joseph Boyle (1867-1923) – kanadyjski przedsiębiorca i żołnierz
- Lara Flynn Boyle (ur. 1970) – amerykańska aktorka
- Patrick O’Boyle – amerykański kardynał
- Peter Boyle (1935-2006) – aktor amerykański
- Raelene Boyle (1951) – australijska lekkoatletka, sprinterka
- Robert Boyle – chemik i fizyk brytyjski
  - Prawo Boyle’a-Mariotte’a
- William Boyle (1873-1967) – brytyjski arystokrata i wojskowy, 12 hrabia Cork

Wikipedia

# boyowski

charakterystyczny dla twórczości Boya-Żeleńskiego; taki, jak w dziełach Boya-Żeleńskiego

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. boy mos., boyista mos., boyizm mrz., boyowskość ż.

przym. boyowski

przysł. boyowsko

Wiktionary

# boyowsko

przysłówek

(1.1) liter. właściwie dla Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. boy mos., boyista mos., boyizm mrz., boyowskość ż.

przym. boyowski, Boyowski

Wiktionary

# boyowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co boyowskie; boyowski charakter czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. boy mos., boyista mos., boyistka ż., boyizm mrz.

przym. boyowski, Boyowski

przysł. boyowsko

Wiktionary

# boysband

[czytaj: bojsbend] grupa muzyczna, wokalna składająca się z kilku młodych, przystojnych mężczyzn, zwykle wyłonionych w drodze kastingu; boys band

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. grupa wokalna młodych mężczyzn lub nastolatków, wykonująca muzykę pop;

Wiktionary

Boys band, in. boysband (ang. boy band, boyband) – zespół wokalny muzyki pop, składający się z młodych mężczyzn. Utwory wykonywane przez boys bandy są skierowane do nastoletniej młodzieży.

Boys bandy bywają tworzone od podstaw przez producentów wybierających kandydatów spośród młodych ludzi w czasie przesłuchań. Nazwa grupy, jak i prawa autorskie do piosenek zwykle należą do producenta.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kilka czeskich boysbandów zyskało popularność na Słowacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɔjzbɛ̃nt, AS: boi ̯zbẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. boysbandowiec mos.

przym. boysbandowy

Wiktionary

# boysbandowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. członek boysbandu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. boysband m.

przym. boysbandowy

Wiktionary

# boyzilian

[czytaj: bojz-ilian] depilowanie męskich miejsc intymnych; boyzylian, brozilian

SJP.pl

# boyzylian

[czytaj: bojzylian] depilowanie męskich miejsc intymnych; boyzilian, brozilian

SJP.pl

# bożacin

Nazwa pochodzi od staropolskiej nazwy osobowej Bodzęta z dodaniem sufiksu -ino. W wyniku procesów językowych wtórnie została przekształcona pod wpływem nazwy osobowej Bożęta w Bożęcin, a następnie Bożacin.

- Bożacin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Rogowo
- Bożacin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
- Bożacin − przystanek kolejowy w Bożacinie, w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim

Wikipedia

# bożanka

wieś w Polsce

SJP.pl

Bożanka (kaszb. Bòżanka, dawniej: niem. Friedrichshuld) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Trzebielino.

Miejscowość jest siedzibą sołectwa 'Bożanka, w którego skład wchodzą również Broczyna, Czarnkowo, Dretyniec, Grądki Dolne i Popielewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

# bożanów

Bożanów (niem. Eckersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Żarów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia

# bożątko

w mitologii słowiańskiej: dobrotliwy duszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mitsłow. demon opiekuńczy, służący ludziom u których mieszka;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bóg mos., Bóg mos., przebóstwienie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bożę, ubożę, uboże

Wiktionary

# boźdór

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poznań. młody chłopak

Wiktionary

# bożę

baśniowa, fantastyczna istota; duszek; bożątko; bożek

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. wyraża zdenerwowanie, zdziwienie lub przerażenie

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: Bóg

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Boże! Ależ on schudł!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bóg mos., bóg mos.

przym. boży

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Boże święty, Jezu, Jezus Maria, Matko Boska, Matko święta, mój Boże, o Boże, wielki Boże

Wiktionary

# bożebor

dawne imię męskie

SJP.pl

Bożebor – staropolskie imię męskie złożone z członów Boże- ("Boga", ale pierwotnie "losu, doli, szczęścia") i -bor ("walka", "walczyć, zmagać się"). Być może oznaczało "tego, kto walczy pod opieką losu".

Bożebor imieniny obchodzi 27 kwietnia.

Wikipedia

# bożec

dawniej: bożek, bóg

SJP.pl

# bożeciech

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Bożeciech, Bożciech – staropolskie imię męskie, złożone z członu Boż(e)- („Bóg”, ale też „bogactwo, szczęście”) oraz -ciech („uciecha, pociecha”). Może ono oznaczać „tego, który cieszy się Bogiem”, ale też „bogactwem, szczęściem”.

Bożeciech imieniny obchodzi 21 września.

Wikipedia

# bożeciecha

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Bożeciecha – żeńska forma imienia Bożeciech. Znaczenie imienia: "ta, która jest pociechą boga".

Bożeciecha imieniny obchodzi 14 marca.

Wikipedia

# bożęcin

2 miejscowości w Polsce:

- Bożęcin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Wilczyce
- Bożęcin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg

Zobacz też: Borzęcin, Borzęcin Duży, Borzęcin Mały

Wikipedia

# bożeczek

dawne zdrobnienie od: bożec (bożek, bóg)

SJP.pl

# bożek

bóg, bóstwo, bożyszcze;
1. w religiach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie otaczane kultem;
2. osoba lub rzecz uwielbiana w sposób przesadny i bezkrytyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) w wierzeniach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie będące obiektem kultu

(1.2) bezkrytycznie uwielbiany człowiek lub przedmiot

Wiktionary

Bożek (od nazwy bóg) określenie nazewnicze zwyczajowo stosowane do:

- istot lub wizerunków przedstawiających idoli będących przedmiotem kultu religijnego
- bóstwo niższego rzędu w politeizmie
- określenia nowożytnego idola, celebryty

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W wierzeniach słowiańskich Pokuć to bożek domu, obejścia i własności rolniczej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɛk, AS: božek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bożość ż., bozia ż., bóg m., Bóg m., bóstwo n., bogini ż., boskość ż., bożyszcze n., Bozia ż.

przym. boski, boży, pobożny

przysł. bosko, pobożnie

wykrz. przebóg

Wiktionary

# bożena

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Bożena – żeńskie imię pochodzenia słowiańskiego, utworzone poprzez dodanie do rdzenia boż- (od „Bóg”) przyrostka zdrabniającego -ana lub -ena. Imię to zanotowano w dawnych dokumentach w formach Bożana i Bożechna, natomiast forma Bożena była znana w języku czeskim, a w Polsce zaczęła się pojawiać regularnie dopiero w XIX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie znam żadnej Bożeny z IV c.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɔˈʒɛ̃na, AS: božẽna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bożenna ż.

:: zdrobn. Bożenka ż.

przym. bożenkowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Bożenka

Wiktionary

# bożenarodzeniowy

dawniej: bożonarodzeniowy - związany ze świętami Bożego Narodzenia

SJP.pl

# bożenice

Bożenice (niem.: Bosens) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Polanów.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie koszalińskim. W latach 1973–76 w gminie Lejkowo.

Wikipedia

# bożeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bożeny lub z nią związany

SJP.pl

# bożenka

zdrobnienie od: Bożena (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Bożena

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pani Bożenko, jaki jest program zajęć na dzisiaj?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɔˈʒɛ̃ŋka, AS: božẽŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bożenkowo n., Bożena ż.

przym. bożenkowski

Wiktionary

# bożenkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko;

Wiktionary

Bożenkowo (za czasów II RP: Borzenkowo) – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W elektrowni wodnej w Bożenkowie mają wolny etat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bożena ż., Bożenka ż., bożenkowianin mos., bożenkowianka ż.

przym. bożenkowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Borzenkowo

Wiktionary

# bożenkowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bożenkowem, dotyczący Bożenkowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W bożenkowskiej elektrowni są dwa wolne etaty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bożena ż., Bożenka ż., bożenkowianin mos., bożenkowianka ż., Bożenkowo n.

Wiktionary

# bożenna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Bożena – żeńskie imię pochodzenia słowiańskiego, utworzone poprzez dodanie do rdzenia boż- (od „Bóg”) przyrostka zdrabniającego -ana lub -ena. Imię to zanotowano w dawnych dokumentach w formach Bożana i Bożechna, natomiast forma Bożena była znana w języku czeskim, a w Polsce zaczęła się pojawiać regularnie dopiero w XIX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziewczyna z drugiego piętra ma na imię Bożenna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bożena ż.

Wiktionary

# bożeński

nazwisko

SJP.pl

# bozia

krzyżyk, medalik lub obrazek z wizerunkiem Chrystusa lub Matki Boskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) infant. pot. Bóg

(1.2) infant. pot. święty obrazek

Wiktionary

Bozia – wieś w Rumunii, w okręgu Vaslui, w gminie Fălciu. W 2011 roku liczyła 389 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tam w górze jest Bozia. Bozia gniewa się na niegrzeczne dzieci, a grzecznym daje bułeczki, ciasteczka.

(1.2) Mając nie całe dwa lata, zabierała ją mamusia do kościoła i wskazując na ołtarz, mówiła: „Tam przed nami jest Bozia, złóż rączki i patrz tam.”

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɔʑa, AS: boźa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bóg m., Bóg m., bożek m., Boziewicz m.

Wiktionary

# bożkowice

Bożkowice (niem. Eckersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Olszyna. Bożkowice to niewielka wieś leżąca na północnym brzegu Kwisy, tworzącej w tym miejscu Jezioro Leśniańskie. Miejscowość znajduje się w zachodniej części Wzniesień Radoniowskich, na wysokości około 280–310 m n.p.m.

Wikipedia

# boznański

nazwisko

SJP.pl

# bożnica

świątynia żydowska, miejsce skupiające społeczno-religijną aktywność Żydów, od średniowiecza także siedziba kahału; synagoga; bóżnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. bożnica.

Wiktionary

Synagoga, bożnica, bóżnica, szul (z stgr. συναγωγή synagoge – zgromadzenie, miejsce zebrań) – żydowski dom modlitwy; w judaizmie miejsce modlitw i zgromadzeń religijnych, również miejsce zebrań społecznych gminy żydowskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zbudowano tu także małą bóżnicę i ojciec mój zajął stanowisko nadrabina, kaznodziei i spowiednika, jako jedyny uczony w tej miejscowości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bóg mos.

przym. boży, boski, pobożny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bożnica, bóźnica

Wiktionary

# bożnicowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bożnicą, dotyczący bożnicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bogini ż., bożnica ż.

Wiktionary

# bożniczka

zdrobnienie od: bożnica (synagoga); bóżniczka

SJP.pl

# bożniczny

→ bożnica; bóżniczy, bożniczy

SJP.pl

# bożniczy

→ bożnica; bóżniczy, bożniczny

SJP.pl

# bożniewice

- Bożniewice – wieś w woj. lubelskim, pow. lubartowskim, gm. Kock
- Bożniewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. koszalińskim, gm. Bobolice
- Bożniewice – przystanek kolejowy

Wikipedia

# bożnik

1. osoba wierząca w Boga;
2. dawniej: deista

SJP.pl

# bożnowice

Bożnowice (niem. Berzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ziębice.

Wikipedia

# bożocielski

przymiotnik relacyjny

(1.1) stpol. związany z uroczystością Bożego Ciała, dotyczący uroczystości Bożego Ciała

Wiktionary

# bożodajnia

półkrzew z rodziny bobowatych (motylkowatych)

SJP.pl

Bożodajnia (Alhagi Gagnebin) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (Fabaceae Giseke). Obejmuje co najmniej 8 gatunków występujących naturalnie na obszarze od basenu Morza Śródziemnego aż po Nepal.

Wikipedia

# bożodrzew

ozdobne drzewo parkowe z rodziny biegunecznikowatych; ailant; ajlant; chiwian; przetrwał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny biegunecznikowatych;

Wiktionary

Bożodrzew, ajlant (Ailanthus Desf.) – rodzaj roślin z rodziny biegunecznikowatych (Simarubaceae). Obejmuje 7 gatunków występujących w tropikalnej Azji i Australii. Bożodrzew gruczołowaty jest szeroko rozpowszechniony jako gatunek sadzony na terenach zieleni i wzdłuż dróg. W wielu obszarach gatunek inwazyjny, także w Polsce.

Wikipedia

# bożogrobcy

zakon założony w średniowieczu w celu strzeżenia grobu Chrystusa

SJP.pl

- Kanonicy Regularni Grobu Bożego – rzymskokatolicki zakon kanoników, osób duchownych, istniejący do XIX wieku
- Zakon Rycerski Grobu Bożego w Jerozolimie – papieski zakon rycerski zrzeszający osoby świeckie i duchowne, posiadający osobowość prawną Państwa Watykańskiego
- Bractwo Rycerskie Bożogrobców – organizacja rekonstruktorów historycznych zarejestrowana jako stowarzyszenie w 2019 roku, mająca na celu m.in. propagowanie wiedzy historycznej na temat Chorzowa i jego okolic oraz związanej z nimi historii Zakonu Rycerzy Grobu Bożego w Jerozolimie z okresu średniowiecza
- Ortodoksyjny Zakon Obrońców Bożego Grobu – bractwo prawosławne, którego zwierzchnikiem jest prawosławny patriarcha Jerozolimy
- Straż grobowa – lokalnie stosowana nazwa honorowej formacji paramilitarnej pełniącej w kościele wartę przy symbolicznym Bożym Grobie w okresie Wielkanocy

Wikipedia

# bożogrobiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego w Jerozolimie przez Gotfryda z Bouillon

(1.2) rel. mnich z prawosławnego Zakonu Obrońców Bożego Grobu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy dawnym klasztorze bożogrobców otwarto jadłodajnię dla ubogich.

(1.1) Mieszkałam przy ul. Bożogrobców przez dziesięć lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Boży Grób mrz.

przym. bożogrobski

przysł. bożogrobsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miechowita

Wiktionary

# bożogrobski

dotyczący zakonu założonego w średniowieczu w celu strzeżenia grobu Chrystusa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bożogrobcami, dotyczący bożogrobców

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do bożogrobców, będący ich własnością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bożogrobiec mos., Boży Grób mrz.

przysł. bożogrobsko

Wiktionary

# bożogrobsko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób właściwy dla bożogrobców

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bożogrobiec mos., Boży Grób mrz.

przym. bożogrobski

Wiktionary

# bozon

cząstka elementarna posiadająca spin całkowity

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. cząstka elementarna o całkowitym spinie;

Wiktionary

Bozony (ang. boson od nazwiska fizyka Satyendra Bose) – cząstki posiadające całkowity spin (1, 2, 3...). W świecie cząstek elementarnych odgrywają one kluczową rolę, ponieważ przenoszą oddziaływania. Większość bozonów to cząstki złożone, jednakże 12 z nich (tak zwane bozony cechowania) są cząstkami elementarnymi, niezłożonymi z mniejszych cząstek (cząstki fundamentalne).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naukowcy w CERN usilnie szukają dowodów na istnienie bozonu Higgsa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɔzɔ̃n, AS: bozõn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bozonowy

Wiktionary

# bożonarodzeniowy

związany ze świętami Bożego Narodzenia, odbywający się w czasie świąt Bożego Narodzenia; gwiazdkowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Bożym Narodzeniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W radio puszczają już kawałki bożonarodzeniowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbɔʒɔ̃narɔd͡zɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: božõnaroʒẽńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Boże Narodzenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwiazdkowy

Wiktionary

# bozonowy

→ bozon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z bozonem, dotyczący bozonu

Wiktionary

#### Patrz:

bozon

#### Powiązane:

rzecz. bozon mrz.

Wiktionary

# bożość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest boże; cecha tych, którzy są boży

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bóg m., bożek m., bogini m., bożnica ż.

przym. boży, boski

przysł. bożo, bosko

Wiktionary

# bozowski

nazwisko

SJP.pl

# boży

przymiotnik od: bóg

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bogiem/Bogiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie bluźnijże, hetmanie zaporoski, na Boga i Jego najwyższą opiekę się powołując, bo zaiste gniew tylko boży i prędsze karanie na siebie ściągniesz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɨ, AS: božy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bozia ż., bożość ż., bóżnica ż., bóźnica ż., bożnica ż., bożyc m., Bóg m., bóg m., bogini ż., bóstwo n., bożek m.

przym. boski, pobożny, zbożny

przysł. bosko

wykrz. przebóg, Boże

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) boski

Wiktionary

# bożyć

rzadko: bożyć się - przysięgać na Boga, że coś jest prawdą; zarzekać się, zaklinać się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. Syn Boga

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Twego dziela Krzciciela, Bożycze, // Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɨt͡s, AS: božyc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bogini ż., bóg mos., Bóg

przym. boży, boski, pobożny

Wiktionary

# bożydar

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Bożydar (imię)
- Bożydar – pseudonim poety Edmunda Bogdanowicza
- Bożydar – herb szlachecki

Miejscowości w Polsce:

- Bożydar – osada w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Kluki
- Bożydar – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy
- Bożydar – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Zaniemyśl
- Bożydar-Kałęczyn – jurydyka Warszawy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po nocach grał z Bożydarem w szachy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɔˈʒɨdar, AS: božydar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bogdar mos.

Wiktionary

# bożydarostwo

Bożydar z małżonką; Bożydarowie

SJP.pl

# bożydarowie

imię męskie

SJP.pl

# bożydarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bożydara lub z nim związany

SJP.pl

# bożyk

nazwisko

SJP.pl

- Jerzy Bożyk – krakowski pianista i wokalista jazzowy
- Maks Bożyk – polski aktor żydowskiego pochodzenia
- Artur Bożyk – polski piłkarz

Wikipedia

# bożykwiat

bożykwiat Meada - roślina ozdobna z rodziny pierwiosnkowatych

SJP.pl

Bożykwiat (Primula subgen. Auriculastrum, sect. Dodecatheon) – sekcja w obrębie rodzaju pierwiosnek Primula, dawniej rodzaj Dodecatheon w obrębie rodziny pierwiosnkowatych. Grupa obejmuje 17 gatunków występujących w Ameryce Północnej (na północ od północnego Meksyku) oraz na Dalekim Wschodzie w Rosji. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, także w Polsce, głównie bożykwiat Meada.

Wikipedia

# bożymir

imię męskie

SJP.pl

Borzymir – staropolskie imię męskie, złożone z członów Borzy- ("walczyć", "walka") oraz -mir ("pokój"). Mogło oznaczać "ten, który walczy o pokój".

Borzymir imieniny obchodzi 9 stycznia.

Wikipedia

# bożymirostwo

Bożymir z małżonką; Bożymirowie

SJP.pl

# bożymirowie

imię męskie

SJP.pl

# bożymirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bożymira lub z nim związany

SJP.pl

# bożyszcze

idol; osoba bezgranicznie podziwiana i naśladowana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. bożek pogański i/lub jego bałwan, idol

(1.2) hist. świątynia pogańska, chram

(1.3) przen. idol, osoba uwielbiana

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) W tamtej odległej epoce nasz rodak stał się bożyszczem paryżan.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bóg mos., bożek mos./mzw., Bóg mos.

wykrz. przebóg

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) bóstwo, duchowy ojciec, guru, idol, mistrz

Wiktionary

# bożysław

imię żeńskie

SJP.pl

Borzysław – męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Wywodzi się od słów oznaczających „ten, który zdobywa sławę w boju”. Rosyjskim odpowiednikiem tego imienia jest Borisław (Борислав).

Borzysław imieniny obchodzi 19 czerwca.

Wikipedia

# bożysława

imię żeńskie

SJP.pl

Borzysława – żeński odpowiednik imienia Borzysław, nienotowany w czasach staropolskich.

Borzysława imieniny obchodzi 2 sierpnia.

Wikipedia

# bozzetto

[czytaj: bocceto] określenie szkicu stosowane w rzeźbie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. projekt, szkic rzeźbiarski, zwykle w małej skali lub z tanich materiałów;

Wiktionary

Bozzetto (również maquette) – trójwymiarowy szkic rzeźbiarski, powstający zazwyczaj na bazie projektu rysunkowego.

Bozzetto jest wykonywane w małej skali z wykorzystaniem miękkich i nietrwałych materiałów, takich jak glina, wosk czy gips. Często wiąże się z rozdzieleniem pracy samego artysty od pracy wykonawcy właściwej rzeźby, stąd nierzadko posiada większą wartość artystyczną od wynikowego dzieła. Jego rozwój przepadał na okres baroku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nierzadko bozzetta mają wielką wartość artystyczną.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maquette

Wiktionary

# bołdak

nazwisko

SJP.pl

# bołgrad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego, położone na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh;

Wiktionary

Bołgrad (ukr. Болград, Bołhrad) – miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego.

Bołgrad leży na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bołgradzki

Wiktionary

# bołszowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Wiktionary

Bołszowce, do 2012 Bolszowce (ukr. Більшівці, Bilsziwci) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim. Obok wsi przebiega ukraińska droga krajowa N09. 1926 mieszkańców (2020), dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 2254.

Bołszowce leżą na ziemi halickiej, ok. 8 kilometrów na północ od Halicza, na błotnistej równinie w widłach rzeki Gniła Lipa i potoku Narajówka.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bołszowiecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Bułszowce, Bohuszowce

Wiktionary

# bołtryk

nazwisko polskie

SJP.pl

# bp

skrót od: biskup [czytany jako cały wyraz]

SJP.pl

skrót

(1.1) = rel. biskup

Wiktionary

- B.P. – błogosławionej pamięci – skrót na żydowskich macewach, który jest odpowiednikiem Ś.P. – świętej pamięci
- B.P. – (ang. before present) oznacza „przed teraźniejszością” – system liczenia lat
- BP – (ang. British Petroleum) – brytyjski koncern naftowy
- BP – (ang. blood pressure) – ciśnienie tętnicze krwi
- bp – (ang. base pairs) – pz, czyli pary zasad, miara długości odcinków kwasów nukleinowych
- bp – skrót słowa biskup
- BP – skrót od business plan
- BP – (lub BiP-i) – często stosowany przez skautów skrót na określenie Roberta Baden-Powella
- BP – symbol wojskowy oznaczający brygadę piechoty
- BP – skrót klubu piłkarskiego IF Brommapojkarna
- Struktura BP – krater w Libii
- Bank Pekao
- Bank Pocztowy
- Bank Polski
- Bulwar Peryferyjny (fr. Boulevard périphérique) – pierścień drogowy wokół Paryża

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ks. bp Edmund Nowicki wyznaczył do tej pracy ks. Andrzeja Rurarza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʲiskup, AS: bʹiskup

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. biskup mos., biskupa ż.

Wiktionary

# bp.

skrót od: błogosławionej pamięci

SJP.pl

skrót

(1.1) = błogosławionej pamięci

Wiktionary

# bpbm

skrót od: Biuro Projektów Budownictwa Miejskiego

SJP.pl

# bph

skrót od: Bank Przemysłowo-Handlowy

SJP.pl

# bpnmsp

skrót od: bardzo przepraszam, nie mogłem się powstrzymać; PNMSP

SJP.pl

# bpp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) = wojsk. eufem. biedna pierdolona (pieprzona) piechota; pejoratywne określenie na marne piesze wojsko o słabym morale

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na szczęście widok 30 ton pancerza to było zbyt wiele dla BPP, która szybko odsunęła się, dając wolny przejazd mojemu czołgowi i reszcie kompanii (…)

(1.1) Poza oryginalnym korpusem z Sachalina, do którego trafia się zapewne w drodze najwyższego wyróżnienia, na Izium popchnięto też Czernihowską Dywizję Powietrzno-Desantową. Raczej nie po to, by się gdzieś desantowała; ma uchodzić za zwykłą piechotę. BPP, jak pisał Andrzej Sapkowski (…)

Wiktionary

# bps

skrót od: bit per second - bit na sekundę

SJP.pl

- Bps – Bit na sekundę
- BPS – Bank Polskiej Spółdzielczości
- BPS – Brygada Pracy Socjalistycznej
- BPS22 – muzeum sztuki w Belgii

Wikipedia

# bpstwo

biskupstwo

SJP.pl

skrót

(1.1) = biskupstwo

Wiktionary

# bq

symbol bekerela, jednostki aktywności światła w układzie SI

SJP.pl

Bekerel, Bq – jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI (jednostka pochodna układu SI).

Próbka ma aktywność 1 Bq, gdy zachodzi w niej jeden rozpad promieniotwórczy na sekundę. Na przykład, jeśli jądra atomowe danego ciała emitują 1000 cząstek alfa na sekundę wskutek rozpadów alfa (i jednemu rozpadowi odpowiada emisja jednej cząstki alfa oraz nie zachodzą inne rodzaje rozpadów), to aktywność tego ciała jest równa 1000 Bq, czyli 1 kBq.

Wikipedia

# br

symbol bromu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

Wikipedia

# br.

skrót od: bieżącego roku

SJP.pl

skrót

(1.1) = bieżącego roku

(1.2) = brat (zakonny)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pierwszego lutego br. nastąpiła zmiana warunków ubiegania się o stypendium.

(1.2) Do udziału zgłoszono br. Ludwika z prowincji katowickiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛʒɔ̃nˈt͡sɛɡɔ ˈrɔku, AS: bʹi ̯ežõncego roku

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2) brat mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rb., r.b.

Wiktionary

# brabancja

kraina historyczna w zachodniej Europie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna obejmująca część obecnej Belgii i Holandii, w średniowieczu tworzyła niezależne księstwo;

Wiktionary

Belgia:

- Brabancja – dawna prowincja
- Brabancja Flamandzka – prowincja w Regionie Flamandzkim
- Brabancja Południowa – dawna nazwa prowincji Brabancja
- Brabancja Walońska – prowincja w Regionie Walońskim

Niderlandy:

- Brabancja Północna – prowincja

Inne:

- Brabancja – kraina historyczna w zachodniej Europie

Zobacz też:

- Księstwo Brabancji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Koronki z Brabancji wymienione zostały w „Panu Tadeuszu”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brabant mzw./mrz., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

przym. brabancki

Wiktionary

# brabancki

przymiotnik od: Brabancja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brabancją, dotyczący Brabancji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brabant mzw./mrz., Brabancja ż., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

Wiktionary

# brabanson

koń używany do prac w rolnictwie i do ciężkiego transportu; belg

SJP.pl

# brabansona

narodowy hymn belgijski

SJP.pl

Wikipedia

# brabant

1. belgijska rasa kur;
2. tuja brabant - gatunek drzewa z rodziny cyprysowatych; żywotnik zachodni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) hipol. jeźdz. koń rasy belgijskiej;

(1.2) zootechn. rasa kur;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) ogrod. bot. odmiana tui

Wiktionary

Antarktyda:

- Brabant Island – wyspa

Belgia:

- Brabant – niderlandzka, francuska i niemiecka nazwa dawnej prowincji Brabancja
- Brabant flamand – francuska nazwa prowincji Brabancja Flamandzka
- Brabant wallon – francuska nazwa prowincji Brabancja Walońska

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaprzągł dereszowatego brabanta i zaczął orać.

(1.2) Chłopka sypnęła ziarek swoim brabantom i znowu schowała się w chałupie.

(2.1) Ogrodnik wiedział, że walcowate brabanty nie brązowieją na zimę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brabancja ż., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

przym. brabancki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) belg

(1.2) brabant zagrodowy

Wiktionary

# brabantczyk

rasa małych psów belgijskich; gryfonik brabancki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brabancji

Wiktionary

Brabantczyk – rasa psów należąca do grupy psów do towarzystwa, zaklasyfikowana do sekcji małych psów belgijskich. Znajduje się w podsekcji brabantczyków. Typ dogowaty. Według FCI nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Brabancja ż.

:: fż. Brabantka ż.

przym. brabancki

Wiktionary

# brabantka

mieszkanka Brabancji (krainy historycznej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brabancji

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Brabancja ż.

:: fm. Brabantczyk mos.

przym. brabancki

Wiktionary

# brać

1. ujmować, chwytać;
2. obejmować w posiadanie;
3. zabierać coś siłą

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wziąć)

(1.1) chwytać coś ręką, unosić coś

(1.2) pot. przekraczać, mijać coś

(1.3) korzystać z czegoś

(1.4) wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś

(1.5) zobowiązywać się do czegoś

(1.6) chwytać, łapać, zniewalać

(1.7) rozumieć, przyjmować coś

(1.8) weź, weźmy, weźcie używane jako zachęta do wykonania czynności

(1.9) pot. wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym

(1.10) kierować czymś/kimś, prowadzić coś, ustawiać coś

(1.11) zażywać coś

(1.12) kupić lub wynająć coś

(1.13) posiąść kogoś w sensie seksualnym

(1.14) uważać, postrzegać

(1.15) pot. przyjmować korzyści majątkowe

(1.16) daw. środ. polit. aresztować

czasownik zwrotny niedokonany brać się (dk. wziąć się)

(2.1) rozpoczynać jakąś czynność

(2.2) chwytać siebie wzajemnie

(2.3) zmagać się z czymś

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) bractwo, grupa ludzi dobrze się znających

Wiktionary

Brač (wł. Brazza) – chorwacka górzysta wyspa przybrzeżna na Adriatyku, należąca do środkowej Dalmacji. Powierzchnia 395,44 km²; długość wybrzeża 180,61 km; ludność 14 tys. Od lądu stałego oddziela wyspę cieśnina o szerokości 5–12 km. Najwyższy punkt wyspy to Vidova Gora (778 m n.p.m.). Największa miejscowość wyspy to Supetar. Inne miejscowości: Pučišća, Sumartin, Sutivan, Selca, Škrip, Bol, Blaca, Milna. Wyspa sąsiaduje z wyspą Šolta. Dopłynąć do wyspy można promami Jadrolinija oraz Split Tours. Promy pływają z: Supetaru do Splitu, oraz z Sumartinu do Makarskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wziąłem sobie z wystawy ulotki reklamowe, długopisy i foldery.

(1.2) Kierowca wziął zakręt na pełnej szybkości.

(1.3) Literat z upodobaniem brał do swoich dzieł cytaty z Sokratesa.

(1.4) Biorę wszystkich na świadków, że jestem niewinny!

(1.5) Przekupstwo celników biorę na siebie.

(1.6) Nie brać jeńców!

(1.7) Przy niej nie można zażartować, wszystko bierze dosłownie.

(1.8) Weź, skończmy już z tym!

(1.9) Weźcie zamknijcie drzwi!

(1.10) Weźmy kurs z wiatrem.

(1.11) Panie doktorze, jestem już zdrowy i nie biorę już leków.

(1.12) Mimo niskiego standardu, zdecydowałem się brać to mieszkanie.

(1.13) Chłopaki, mówię wam, brałem tę laskę dziś dwa razy.

(1.14) Bierzesz mnie za kogoś, kim nie jestem.

(2.1) Niechętnie brał się do roboty.

(3.1) Rycerz został przyjęty do braci joannitów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brat͡ɕ, AS: brać

Wiktionary

#### Powiązane:

(1) czas. brać się, dobierać / dobrać, nabierać / nabrać, pobierać / pobrać, wybierać / wybrać, zabierać / zabrać

(3.1) rzecz. brat

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) podejmować się

(3.1) bractwo

Wiktionary

# bracero

[czytaj: braSEro] kontraktowy robotnik meksykański, pracujący zwykle w USA

SJP.pl

# brach

poufale: brat, kamrat (najczęściej w wołaczu: brachu!)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. poufale o koledze

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. lm. od: ber

Wiktionary

Brach – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Żyronda.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 188 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 7 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Brach plasuje się na 989. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 331.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) – Elo, ziomuś! – Siemasz, brachu!

(1.1) Mój brach to równy gość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brax, AS: braχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brachol mos., bracholek mos.

wykrz. brachu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przyjaciel, kumpel, kompan, towarzysz, kolega; przest. kamrat; daw. kumoter

Wiktionary

# brachaczek

nazwisko

SJP.pl

# brachiacja

nadrzewny sposób poruszania się niektórych gatunków małp

SJP.pl

Brachiacja (gr. brachíōn ‘ramię’, ‘bark’) – sposób poruszania się w koronach drzew charakterystyczny dla niektórych gatunków małp. Polega na przemieszczaniu się z gałęzi na gałąź przy pomocy rąk i nóg w pozycji zwisu. Czynność tę ułatwia wahadłowe kołysanie ciałem. Do poruszania się tym sposobem przystosowane są jedynie te małpy, które mają silnie wykształcone kończyny górne i obręcz barkową, tj.: gibbony, orangutany, a także czepiaki i bonobo.

Wikipedia

# brachiodontyzm

u większości ssaków: zęby o stosunkowo niskiej koronie

SJP.pl

Brachiodontyzm – w klasyfikacji uzębienia ssaków oznacza zęby o stosunkowo ograniczonym procesie wzrostu, niskiej i szerokiej koronie. Występuje u większości ssaków. Przeciwieństwem jest uzębienie hypsodontyczne.

Wikipedia

# brachiopod

drobny morski bezkręgowiec; ramieniopław, ramienionóg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. morski bezkręgowiec, podobny z wyglądu do małży

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odkrycie nowych skamieniałości brachiopodów wzbogaciło naszą wiedzę o prehistorii.

(1.1) W muzeum jest unikatowy okaz brachiopoda.

(1.1) Współczesne brachiopody żyją głównie na dużych głębokościach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈxʲjɔpɔt, AS: braχʹi ̯opot

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ramienionóg

Wiktionary

# brachiopody

drobny morski bezkręgowiec; ramieniopław, ramienionóg

SJP.pl

# brachiozaur

dinozaur z grupy zauropodów, największe zwierzę żyjące kiedykolwiek na Ziemi (niemal 13 metrów wysokości i 80 ton wagi), roślinożerny gigant o ostrych zębach, długiej szyi, czworonożnym chodzie, potrzebujący ciągle jeść, aby zaopatrzyć ciało w energię (pochłaniał 300-400 kg roślin dziennie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Brachiosaurus|Riggs|ref=tak., rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju brachiozaurów (1.1)

Wiktionary

Brachiozaur (Brachiosaurus) – rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów (Brachiosauridae), o „żyrafiej” szyi i sylwetce. Jeden z największych i najbardziej znanych roślinożernych dinozaurów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Jak inne zauropody brachiozaury żywiły się roślinami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brachiosaurus mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brachiosaurus

Wiktionary

# brachistochrona

krzywa, po której czas staczania się masy punktowej od punktu A do punktu B pod wpływem stałej siły ciężkości jest najkrótszy

SJP.pl

Brachistochrona, krzywa najkrótszego spadku (gr. βραχιστoς brachistos – „najkrótszy” + χρovoς chronos – „czas”) – krzywa, po której masa punktowa pod wpływem stałej siły (siły ciężkości) stacza się w możliwie najkrótszym czasie. Brachistochrona jest fragmentem cykloidy.

Wikipedia

# brachman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bramin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbraxmãn, AS: braχmãn

Wiktionary

# brachmański

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Brachmański – polski polityk, dziennikarz, poseł na Sejm
- Piotr Brachmański – polski żużlowiec
- Zygmunt Brachmański – polski rzeźbiarz i medalier

Wikipedia

# brąchnowo

Brąchnowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Łubianka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 551 mieszkańców. Jest czwartą co do wielkości miejscowością gminy Łubianka.

Wikipedia

# brachol

potocznie: brat; braciak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. brat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieszkam z bracholem i siorą.

(1.1) Każdej zimy ligaliśmy się z bracholem na ligawie za domem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbraxɔl, AS: braχol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat m., bratek mos./mrz., braciszek mos., bratowa ż.

:: zdrobn. bracholek m.

Wiktionary

# brachu

poufale: brat, kamrat (najczęściej w wołaczu: brachu!)

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. forma bardzo bezpośredniego zwrócenia się do kompana, towarzysza

forma rzeczownika.

(2.1) lp. W. od brach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie będziemy sobie żałować, brachu!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brach mos., brachol mos., bracholek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bracie

Wiktionary

# brachycefal

człowiek odznaczający się krótkogłowością; krótkogłowiec

SJP.pl

# brachycefalia

kształt głowy ludzkiej, widzianej z góry, zbliżony do okrągłego; typowy dla ludności środkowo-wschodniej części Europy; krótkogłowość, krótkogłowie, brachykefalia

SJP.pl

Brachycefalia (pochodzi od starogreckiego βραχύς, „krótki” i κεφαλή, „głowa”) – kształt czaszki krótszej niż przeciętna u danego gatunku. Jest postrzegana jako cecha pożądana pod względem estetycznym u niektórych udomowionych ras psów i kotów, zwłaszcza u mopsów i persów.

Wikipedia

# brachycefaliczny

→ brachycefalia

SJP.pl

#### Patrz:

brachycefalia

# brachycefalizacja

proces skracania się długości głowy ludzkiej i zmiany jej kształtu na zaokrąglony, ujawniająca się u schyłku paleolitu

SJP.pl

# brachygrafia

Brachygrafia (gr. brachýs „krótki”, grapho „pisać”) – jedna z nauk pomocniczych historii, będąca działem paleografii. Zajmuje się badaniem i rozszyfrowywaniem skrótów. Szczególnie istotna dla historyków mediewistów (w średniowiecznej łacinie i grece bardzo często używano skrótów w piśmie). W szerszym znaczeniu brachygrafię można rozumieć jako naukę o skrótach, bądź zdolność do posługiwania się skrótami w piśmie.

Wikipedia

# brachykefalia

kształt głowy ludzkiej, widzianej z góry, zbliżony do okrągłego; typowy dla ludności środkowo-wschodniej części Europy; krótkogłowość, krótkogłowie, brachycefalia

SJP.pl

# brachykolon

wiersz składający się wyłącznie z wyrazów jednosylabowych

SJP.pl

# brachylogia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. figura retoryczna polegająca na zwięzłym wypowiadaniu się, stosowaniu elips oraz krótkich zdań;

Wiktionary

Brachylogia (gr. βραχυλογία brakhylogía), brewilokwencja (łac. breviloquentia) – figura retoryczna polegająca na zwięzłości wypowiedzi, krótkości, treściwości, lapidarności, zwartości wyrażenia.

Przykład brachylogii we fragmencie wiersza Jerzego Jurandota:

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nadmierne stosowanie brachylogii doprowadzało do zaciemnienia sensu wypowiedzi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbraxɨˈlɔɟja, AS: braχyloǵi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brewilokwencja, brevitas

Wiktionary

# brachyrofus

rodzaj roślinożernego dinozaura ptasiomiednicznego z grupy iguanodonów; kamptozaur, kumnoria

SJP.pl

# brachysynklina

Brachysynklina (Brachyfałd) (geol.) – synklina, której szerokość w przybliżeniu odpowiada długości.

Krótki fałd wygięty w dwie strony w kierunkach prostopadłych do siebie, którego szerokość jest nieco mniejsza od długości. Warstwy skalne fałdu (brachysynkliny) nachylone są w kierunku środka niecki.

Wikipedia

# brachyterapia

metoda leczenia nowotworów złośliwych, polegająca na umieszczeniu źródła promieniotwórczego (lub układu źródeł) bezpośrednio w guzie lub w jamie ciała w jego okolicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. technika leczenia w radioterapii;

Wiktionary

Brachyterapia, terapia kontaktowa, curieterapia – radioterapeutyczna technika leczenia polegająca na bezpośrednim napromienianiu zmian chorobowych, przez umieszczenie źródła promieniowania w guzie lub jego sąsiedztwie. Podstawowym zastosowaniem brachyterapii jest leczenie zmian nowotworowych, ale jest ona wykorzystywana także w terapii innych schorzeń (tocznia, bliznowca).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbraxɨtɛˈrapʲja, AS: braχyterapʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) terapia kontaktowa

Wiktionary

# bracia

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(1.1) M. i W. lm. od: brat

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(2.1) stpol. bracia (1.1)

Wiktionary

- bracia – nazwa jednej z podstawowych relacji rodzinnych
- bracia zakonni, bracia mnisi – grupa mężczyzn żyjących według wspólnej reguły religijnej
- Bracia – dzieło Terencjusza
- Bracia – powieść Karola Bunscha
- Bracia – powieść Da Chena
- bracia (cz. bratříci) – samodzielne oddziały złożone z byłych bojowników husyckich działające w latach 1445–1467 na terenie dzisiejszej Słowacji, Moraw, północnej Austrii i południowej Polski.

Wikipedia

# braciak

potocznie: brat; brachol

SJP.pl

# bracianek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. brat stryjeczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕãnɛk, AS: braćãnek

Wiktionary

# bracianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. bratanica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bracieniec m., braciszek m., brat m., braterstwo n., bratowa ż.

przym. braterski

czas. bratać się, zbratać się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bratanica, stpol. nieściora

Wiktionary

# bracie

1. męski potomek w stosunku do innych dzieci tych samych rodziców;
2. przyjaciel, ktoś bliski ze względu na wspólne przeżycia, zainteresowania;
3. zakonnik;
4. członek bractwa, ugrupowania

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) forma bardzo bezpośredniego zwrócenia się do kompana, towarzysza

forma rzeczownika.

(2.1) lp. Ms. i W. od brat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bracie, wyduś to z siebie! Tak trzeba!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat mos., bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mrz., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec mos., pobratymca mos., bratczyk mos., brataniec mos., bratrzyk mos., współbrat mos., braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos., brachol mos., braciak mos., bracki mos.

czas. bratać ndk., zbratać dk.

przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

przysł. bratersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. brachu

Wiktionary

# bracieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. brat

(1.2) stpol. bratanek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: braćė̃ńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bracianka m./ż.

Wiktionary

# braciszek

zdrobnienie od: brat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: brat

(1.2) mały, niedorosły brat

(1.3) pot. poufale o bracie zakonnym

Wiktionary

- Braciszek – amerykański film niemy z 1927 roku
- Braciszek – radziecki film niemy z 1927 roku
- Braciszek – polski film z 2007 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Mikołaj z niecierpliwością czekał na swojego braciszka.

(1.3) Ubodzy podziękowali braciszkowi, który ich obdarował talerzem zupy i pajdą chleba.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕiʃɛk, AS: braćišek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bracianka m./ż., brat m., braciak m., bracki m., bratowa ż., bratek m., brachol m., bractwo n., bratanek m., bratanica ż., bratanka ż., braterstwo n., brać ż., bratniak m., rozbrat m., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., braciak m., bratanie n., zbratanie n.

czas. bratać ndk., zbratać dk.

przym. bracki, bratni, braterski, pobratymczy

przysł. bratnio

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) braciak, bracki, bratul, brateńko, braciś, bratuszek, braciszeńko, bratunio, bratek

Wiktionary

# braciszewo

Braciszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno. We wsi dwór z przełomu XIX/XX w.

Wieś duchowna, własność kapituły katedralnej gnieźnieńskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

# braciszku

zdrobnienie od: brat

SJP.pl

# braciszów

Braciszów (cz. Vratišovy, niem. Bratsch) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

Miejscowość położona jest w Górach Opawskich na pograniczu z Płaskowyżem Głubczyckim.

Miejscowość znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu Rejon Mokre – Lewice. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia

# brack

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad rzeką Angarą;

Wiktionary

Brack (ros. Братск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad rzeką Angarą.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. bracczanin mos., bracczanka ż.

przym. bracki

Wiktionary

# bracket

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. uchwyt do mocowania lampy błyskowej pozwalający na ustawienie lampy w innym położeniu i większej odległości w stosunku do osi obiektywu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brackety pomagają uniknąć problemu brzydkiego cienia przy zdjęciach pionowych robionych z lampą błyskową. (z Internetu)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bracketing m.

Wiktionary

# bracketing

[czytaj: braketing] metoda fotograficzna polegająca na kilkukrotnym naświetlaniu tego samego obrazu ze zmianą parametrów ekspozycji, stosowana w celu uzyskania optymalnego naświetlenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. technika polegająca na fotografowaniu tego samego kadru z lekko zmienionymi parametrami ekspozycji – od niedoświetlenia do prześwietlenia, czasem także z różną ostrością lub balansem bieli

Wiktionary

Autobracketing (skr. AEB od ang. Auto Exposure Bracketing) często także nazywana tylko "Bracketing" – funkcja współczesnych aparatów fotograficznych polegająca na automatycznej ekspozycji kilku sąsiednich klatek filmu z lekko zmienionymi parametrami – od lekkiego niedoświetlenia do lekkiego prześwietlenia, przy czym za parametr średni można przyjąć wskazania światłomierza lub wyczucie fotografa. Funkcja ta jest możliwa w aparatach z automatycznym przesuwem filmu, ilość zdjęć może wynosić trzy lub więcej (nawet do dziewięciu), a typowa różnica kolejnych naświetleń wynosi 1/3 stopnia EV.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Współczesne lustrzanki dysponują automatycznymi funkcjami bracketingu i potrafią wykonywać całe serie ekspozycji o czasach naświetlania dłuższych i krótszych od tego wyznaczonego automatycznie. (z Internetu)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bracket mrz.

Wiktionary

# bracki

przestarzałe: dotyczący bractwa, związany z bractwem

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy i relacyjny

(1.1) przest. związany z bractwem, dotyczący bractwa, należący do bractwa

(1.2) daw. związany z bratem, dotyczący brata, należący do brata

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z Brackiem, dotyczący Bracka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrat͡sʲci, AS: bracʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2)

:: rzecz. brat m., braciszek mos., bratek mos./mrz.

(2.1)

:: rzecz. Brack mrz.

Wiktionary

# bractwo

1. krąg współtowarzyszy; kompania, towarzystwo, brać;
2. świecki związek wiernych, mający konkretne cele, np. bractwo pokutne;
3. dawniej: związek, organizacja, stowarzyszenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żart. grono znających się osób

(1.2) rel. świeckie stowarzyszenie wiernych o konkretnych celach

(1.3) daw. związek osób konkretnego zawodu lub zainteresowania

Wiktionary

- Bractwo religijne
  - Bractwo Różańcowe
- Bractwo (cerkiew)
- Bractwo (partia)
- Bractwo (powieść) (ang: The Brethren) – powieść Johna Grishama

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Bractwo rycerskie z Niemiec przybyło na turniej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat mos., braciszek mos., bratanek mos., braterstwo n., bratowa ż., bratanie n.

czas. zbratać, bratać

przym. braterski, bratni

wykrz. bracie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) towarzystwo

(1.2-3) konfraternia

Wiktionary

# braczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. wymieniający pieniądze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrat͡ʃaʃ, AS: bračaš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brakarz

Wiktionary

# braczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brak m.

Wiktionary

# bracław

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh;

Wiktionary

Bracław (ukr. Брацлав, jid. בראָסלעוו, broslew) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh. Liczy ok. 5400 mieszkańców. Ośrodek przemysłu lniarskiego, spożywczego i materiałów budowlanych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Bracławszczyzna ż.

przym. bracławski

Wiktionary

# bracławski

→ Bracław

SJP.pl

#### Patrz:

Bracław

# brad

- Brad − zespół rockowy

W Rumunii

- Brad − miasto
- Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Filipeni
- Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Negri
- Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Berești-Bistrița

Wikipedia

# bradbury

Osoby

- Lee Bradbury (ur. 1975) – piłkarz angielski
- Malcolm Bradbury (1932-2000) – angielski powieściopisarz, scenarzysta filmowy
- Ray Bradbury (1920-2012) – pisarz science fiction
- Rosamund Bradbury (ur. 1988) – brytyjska wioślarka
- Steven Bradbury (ur. 1973) – australijski łyżwiarz szybki

Miejscowości w USA

- Bradbury – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles

Gminy w USA

- Bradbury (ang. Bradbury Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Mille Lacs

Wikipedia

# bradecki

nazwisko

SJP.pl

# brades

faktyczna stolica Montserratu (siedziba rządu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, faktyczna stolica Montserratu, brytyjskiego terytorium zależnego położonego w archipelagu Małych Antyli;

Wiktionary

Brades również Brades Estate – faktyczna stolica Montserratu (oficjalnie stolicą jest zniszczone przez wybuch wulkanu Soufrière Hills miasto Plymouth).

Położone jest w północno-zachodniej części wyspy.

Liczy obecnie około 1000 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|Brades.

uwagi.

tłumaczenia.

* szwedzki: (1.1) Brades n.

źródła.

== Brades (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. Brades (stolica Montserrratu)

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

# bradford

[czytaj: bredford] miasto w Anglii

SJP.pl

Bradford – miasto (city) w Wielkiej Brytanii, w Anglii, położone w hrabstwie ceremonialnym i metropolitalnym West Yorkshire, w dystrykcie metropolitalnym City of Bradford, około 26 km na zachód od Leeds. W 2021 roku miasto liczyło 546 976 mieszkańców.

W pobliżu funkcjonuje międzynarodowy port lotniczy Leeds/Bradford.

Wikipedia

# bradfordzki

→ Bradford

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bradfordem, dotyczący Bradfordu (miasta w Wielkiej Brytanii)

Wiktionary

#### Patrz:

Bradford

#### Powiązane:

rzecz. Bradford mrz.

Wiktionary

# bradgelina

[czytaj: braddżelina] potocznie: małżeństwo Brada Pitta i Angeliny Jolie, amerykańskich aktorów i celebrytów; Brangelina

SJP.pl

# bradiaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; brodiaga, bradziaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

# bradiażyć

dawniej: wieść hulaszczy tryb życia; bradziażyć (się)

SJP.pl

# bradley

Miejscowości w USA:

- Bradley – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Lafayette
- Bradley – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Monterey
- Bradley – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
- Bradley – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Kankakee
- Bradley – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Grady
- Bradley – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Greenwood
- Bradley – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Clark
- Bradley – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Raleigh
- Bradley – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Lincoln

Wikipedia

# bradykardia

spowolnienie skurczów serca poniżej 60 na minutę; rzadkoskurcz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej pięćdziesięciu razy na minutę;

Wiktionary

Bradykardia (łac. bradycardia) – stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej 60 razy na minutę (według Konturka). Leczenia wymaga tylko bradykardia objawowa, tzn. powodująca np. omdlenia, utraty przytomności itp. Bradykardia może prowadzić do asystolii.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) bradykardia fizjologiczna • bradykardia odruchowy • bradykardia zatokowa

synonimy.

(1.1) rzadkoskurcz

antonimy.

(1.1) częstoskurcz, tachykardia

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|βραδύς. (bradýs) → powolny + etym|gr|καρδία. (kardía) → serce

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bradycardia

* hiszpański: (1.1) bradicardia ż.

* nowogrecki: (1.1) βραδυκαρδία ż.

* słowacki: (1.1) bradykardia ż.

* włoski: (1.1) bradicardia ż.

źródła.

== bradykardia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. rzadkoskurcz, bradykardia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbradɨˈkardʲja, AS: bradykardʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzadkoskurcz

Wiktionary

# bradykinezja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. spowolnienie ruchowe często towarzyszące chorobom układu nerwowego, objawiające się niezdolnością do wykonywania szybkich ruchów oraz opóźnioną inicjacją ruchu;

Wiktionary

Bradykinezja (gr. βραδυκινησία; z gr.: βραδυ = powolny + κίνηση = ruchy) to inaczej spowolnienie ruchowe, objawiające się niezdolnością do wykonywania szybkich ruchów oraz opóźnioną inicjacją ruchu. Często towarzyszy chorobom układu nerwowego, np. chorobie Parkinsona (w fazie wczesnej). Bradykinezja może pogłębiać się z czasem i stopniowo przekształcać w akinezję.

Wikipedia

# bradykinina

hormon tkankowy wydzielany przy dużym wysiłku oraz przy nadmiernym wydzielaniu innych substancji organicznych zawierających proteazę - receptor bólowy uszkodzonych tkanek, powodujący także miejscowe podwyższenie ciśnienia krwi przez rozszerzenie naczyń krwionośnych

SJP.pl

Wikipedia

# bradytelia

powolne tempo ewolucji szczepów, np. małżów, ryb trzonopłetwych

SJP.pl

# bradziaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; bradiaga, brodiaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

Pieśń „Na dzikich stepach za Bajkałem” (ros. „По диким степям Забайкалья”), znana także pod nazwą „Brodiaga” (ros. „Бродяга”, w wersji spolszczonej „Bradziaga” czyli „Włóczęga”) to tradycyjna rosyjska pieśń ludowa.

Wikipedia

# bradziażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bradziażyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bradziażyć

Wiktionary

# bradziażyć

dawniej: włóczyć się po lokalach, spelunkach, prowadzić hulaszcze życie; łajdaczyć się

SJP.pl

czasownik

(1.1) wiecznie włóczyć się po knajpach, spelunach, żyć hulaszczo

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈd͡ʑaʒɨt͡ɕ, AS: braʒ́ažyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bradziażenie n.

Wiktionary

# brafiterski

związany z profesjonalnym dobieraniem biustonoszy; brafitterski

SJP.pl

# brafitter

specjalista w zakresie doboru biustonoszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie doboru właściwego biustonosza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brafitting mrz.

:: fż. brafitterka ż.

Wiktionary

# brafitterka

[czytaj: brafiterka] specjalistka w zakresie doboru biustonoszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka w zakresie doboru właściwego biustonosza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wyobrażam sobie w roli brafitterki kobiety, która ma trudności z nawiązywaniem kontaktów, jest introwertyczna, bardzo nieśmiała – lub przeciwnie – agresywna i zawsze przekonana o swojej racji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brafitter mos., brafitting mrz.

przym. brafitterski, brafittingowy

Wiktionary

# brafitterski

→ brafitter [czytaj: brafiterski]; brafiterski

SJP.pl

# brafitting

[czytaj: brafiting] profesjonalne dobieranie biustonoszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sztuka indywidualnego dobierania biustonosza

Wiktionary

Brafitting – metodologia i technika dobierania biustonoszy oraz artykułów bieliźnianych mających konstrukcję podobną do biustonosza, np. basque, uwzględniając warunki anatomiczne oraz osobiste preferencje i aktywność klientki lub klienta.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na adeptkę brafittingu czeka wiele „pułapek”, a więc idealnie by było, gdyby na początku mogła pracować pod okiem doświadczonej brafitterki – to jednak na razie pozostaje w sferze marzeń.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brafitterka ż., brafitter m.

przym. brafittingowy, brafitterski

Wiktionary

# braford

rasa bydła pochodząca z krzyżowania ras brahman i hereford

SJP.pl

# braga

miasto w Portugalii

SJP.pl

Braga – miasto i gmina, stolica północno-zachodniego dystryktu Braga i historycznej krainy Minho. Dystrykt Braga liczyła 201 583 mieszkańców (w 2023 r.), stanowi siódmą co do wielkości gminę w Portugalii pod względem liczby ludności.

Braga jest miastem centralnym Wielkiej Aglomeracji Minho (port. Grande Área Metropolitana do Minho), która liczy ponad 800 tys. mieszkańców. W mieście znajduje się stacja kolejowa Braga.

Wikipedia

# brągoszewski

nazwisko

SJP.pl

# braha

ciekły produkt uboczny powstający przy produkcji spirytusu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wywar pozostały po pędzeniu wódki, służący za pokarm dla trzody i bydła

Wiktionary

Braha (ukr. Брага) – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim. W 2001 roku liczyła 175 mieszkańców.

Miejscowość leży na prawym brzegu Dniestru, naprzeciw twierdzy chocimskiej.

Wikipedia

# brahe

[czytaj: BRA-e] nazwisko

SJP.pl

- Tycho Brahe – duński astronom
- Per Brahe starszy
- Per Brahe – gubernator Turku
- Brahe – trzecia planeta układu Copernicus (55 Cancri)

Wikipedia

# brahma

rasa dużych kur pochodzących z Indii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. mit. w hinduizmie najwyżej wyniesiona pobożna żywa istota, która wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trójcę;

Wiktionary

Brahma (dewanagari ब्रह्मा, tamil. பிரம்மா) – w hinduizmie wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trimurti. W każdym z niezliczonej ilości wszechświatów, stwarzanych przez Mahawisznu Brahma jest pierwszą, śmiertelną, żywą istotą, zrodzoną z formy virat – kwiatu lotosu wyrastającego z jeziora umiejscowionego w pępku Garbhodakaśaji Wisznu, stąd bierze się jego inne imię Aja.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brahma jest najczęściej przedstawiany z czterema głowami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrama, AS: brama

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) nie myl z: Brahman

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Brahma

* asamski: (1.1) ব্ৰহ্মা

* hindi: (1.1) ब्रह्मा m.

* khmerski: (1.1) ព្រះព្រហ្ម

* sanskryt: (1.1) ख

* słowacki: (1.1) Brahma m.

* tajski: (1.1) พระพรหม

* tamilski: (1.1) பிரம்மா

* tybetański: (1.1) ཚངས་པ

źródła.

== Brahma (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) rel. Brahma

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# brahman

przestarzale: członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; braman, bramin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. filoz. (w filozofii indyjskiej i hinduizmie) transcendentny, wieczny aspekt Absolutu, bezosobowa najwyższa niedwoista istność, pierwotne źródło i ostateczny cel wszystkich istnień, nie będący obiektem kultu religijnego, lecz medytacji i wiedzy

Wiktionary

Brahman (sanskryt ब्रह्मन्) – w hinduizmie to absolut, najwyższy, osobowy, posiadający cechę wieczności (sat). Upaniszady wyjaśniają szerzej pojęcie Brahmana. W Bhagawadgicie wspomniany jako najwyższa postać, zniszczalna. W wedancie określenie wskazujące na Absolutną Rzeczywistość.

Wikipedia

# brahmana

święte pismo indyjskie z IX-VI wieku p.n.e., poświęcone nauczaniu braminów wykonywania rytuałów wedyjskich

SJP.pl

Brahmany (dewanagari ब्राह्मण, trl. brāhmana) – obszerne komentarze prozą do Wed, przynależące do literatury śruti. Zawierają egzegezę rytuałów śrauta (ofiary wedyjskiej) oraz tekstów sanhit niezbędnych do wykonania tego rytuału.Każda brahmana odnosi się do określonej sanhity (wedy) w konkretnej redakcji.

Wikipedia

# brahmanizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; bramanizm, braminizm

SJP.pl

Braminizm, brahmanizm – etap rozwoju religii indyjskiej między wedyzmem a właściwym hinduizmem. Obejmuje rozpowszechnione między X–VI w. p.n.e. formy życia religijnego, opierające się na Wedach (głównie Jadźurwedzie i Atharwawedzie), brahmanach, upaniszadach i przenikających do już późnego wedyzmu wierzeniach ludowych. Nazwa pochodzi od warstwy społecznej braminów (kapłanów), którzy odgrywali w ówczesnym społeczeństwie dominującą rolę. Termin wprowadzony w XIX wieku do religioznawstwa przez uczonych europejskich

Wikipedia

# brahmany

teksty napisane prozą, pierwsza warstwa Wed z komentarzami do mantr i opisami ceremonii ofiarnych

SJP.pl

Brahmany (dewanagari ब्राह्मण, trl. brāhmana) – obszerne komentarze prozą do Wed, przynależące do literatury śruti. Zawierają egzegezę rytuałów śrauta (ofiary wedyjskiej) oraz tekstów sanhit niezbędnych do wykonania tego rytuału.Każda brahmana odnosi się do określonej sanhity (wedy) w konkretnej redakcji.

Wikipedia

# brahmaputra

rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu;

Wiktionary

Brahmaputra – rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu. Jej długość wynosi 2840 km, a powierzchnia dorzecza 935 tys. km². Źródłowe potoki w lodowcach masywów górskich Himalajów i Transhimalajów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbraxmaˈputra, AS: braχmaputra

Wiktionary

# brahmsowski

[czytaj: bramsowski] taki jak u Brahmsa, charakterystyczny dla utworów Brahmsa

SJP.pl

# brahmsowy

[czytaj: bramsowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Brahmsa lub z nim związany

SJP.pl

# braille

[czytaj: brejl, brajl] nazwisko, np. Louis Braille (1809-1852); Francuz, twórca alfabetu dla niewidomych

SJP.pl

Alfabet Braille’a – alfabet umożliwiający zapisywanie i odczytywanie tekstów osobom niewidomym.

Wikipedia

# brailski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Braiłą, dotyczący Braiły

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Braiła ż.

Wiktionary

# braiła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła (1.2), nad brzegiem Dunaju;

(1.2) geogr. okręg we wschodniej Rumunii (Wołoszczyzna);

Wiktionary

Braiła (rum. Brăila) – miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła, nad brzegiem Dunaju. Według danych z 2002 r. liczy 216 292 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. brailski

Wiktionary

# brajan

pogardliwie: chłopiec, którego zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców; Brajan, Brajanek, brajanek, Pioter, pioter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Brajan (ang. Brian, Bryan) – imię męskie pochodzenia celtyckiego, wywodzące się najprawdopodobniej od słów bruaich „wzgórze”, brigh „wysoki”; „szlachetnie urodzony” lub bri „silny”. Do Polski trafiło z języka angielskiego i zaczęło być nadawane częściej dopiero w latach 90. XX wieku. Popularne jest w krajach anglosaskich, gdzie funkcjonuje zarówno jako samodzielne imię, jak i jako forma zdrobniała od Bernarda i Barnaby.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przypomniałeś Brajanowi o dentyście?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Brajanek m.

Wiktionary

# brajanek

pogardliwie: chłopiec, którego zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców; Brajan, brajan, Brajanek, Pioter, pioter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Brajan

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyjechała ciocia z Gdańska razem ze swoim pięcioletnim Brajankiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brajan mos.

Wiktionary

# brajdak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. brat

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brat, braciak, bratniak, braciszek, brachol

Wiktionary

# brajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. dawna potrawa na bazie rozgotowanych ziaren, pierwotnie prosa, później pszenicy, jęczmienia, orkiszu lub żyta z różnymi dodatkami

Wiktionary

# brajl

alfabet dla niewidomych, odczytywany za pomocą dotyku

SJP.pl

Alfabet Braille’a – alfabet umożliwiający zapisywanie i odczytywanie tekstów osobom niewidomym.

Wikipedia

# brajlować

potocznie: używać alfabetu Braille'a

SJP.pl

# brajlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posługiwanie się alfabetem Braille’a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brajlować

Wiktionary

# brajlowski

→ brajl

SJP.pl

#### Patrz:

brajl

# brajter

nazwisko

SJP.pl

# brajtszwanc

skórka futerkowa z niedonoszonych lub przedwcześnie urodzonych jagniąt karakułów lub innych owiec tłustoogoniastych, używana do wyrobu cennych futer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) skóra na futro z jagnięcia karakuła urodzonego przedwcześnie lub niedonoszonego

(1.2) brajtszwance → futro z brajtszwanców (1.1)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrajṭʃfãnt͡s, AS: brai ̯ṭšfãnc

Wiktionary

# brajtszwance

cenne futro ze skór niedonoszonych lub przedwcześnie urodzonych jagniąt karakułów lub innych owiec tłustoogoniastych

SJP.pl

# brajtszwancowy

dotyczący brajtszwanca

SJP.pl

# brajłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, położone przy ujściu rzeki Rów do Bohu;

Wiktionary

Brajłów (ukr. Браїлів, Brajiliw) – osiedle na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie żmeryńskim, w hromadzie Żmerynka, przy ujściu rzeki Riw do Bohu. W 2019 roku liczyło ok. 4,6 tys. mieszkańców.

Znajduje tu się stacja kolejowa Brajłów, położona na linii Odessa – Kijów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. brajłowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. war. Brahiłów, Braiłów

Wiktionary

# brak

produkt z usterkami, nieodpowiadający normie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fakt nieistnienia czegoś

(1.2) defekt, wada, usterka

wyraz predykatywny

(2.1) gw-pl|okolice Krasnojarska. trzeba

Wiktionary

- Brak – polski zespół muzyczny
- Brak – album muzyczny zespołu Brak
- Brak – czeski film z 2002 roku, reż. Karel Spěváček
- Brak (Mancanza) – włoski film z 2011 roku, reż. Stefano Odoardi

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brak bezpośrednich dowodów na potwierdzenie tej tezy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brak, AS: brak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brakowanie n., braknięcie n., wybrakowanie n., wybrakowywanie n., wybrakówka ż., niebraknięcie n., niebrakowanie n.

:: zdrobn. braczek m.

czas. braknąć, brakować ndk., wybrakować dk., wybrakowywać ndk.

ims. wybrakowany

przym. wybrakowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedostatek, posucha

Wiktionary

# brakarka

specjalistka zajmująca się oceną surowca lub wyrobów

SJP.pl

# brakarnia

pomieszczenie w fabryce, gdzie dokonuje się przeglądu surowca lub towaru; sortownia

SJP.pl

# brakarski

przymiotnik od: brakarz

SJP.pl

# brakarstwo

1. profesja brakarza
2. ocena stanu jakości surowców, towarów przed produkcją czy wysyłką, w celu wyeliminowania braków

SJP.pl

# brakarz

pracownik kontroli technicznej w fabryce oceniający jakość gotowych wyrobów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. pracownik oceniający jakość wyrobu lub surowca

(1.2) stpol. wymieniający pieniądze

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrakaʃ, AS: brakaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brakowanie n.

:: fż. brakarka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) braczarz

Wiktionary

# braki

produkt z usterkami, nieodpowiadający normie

SJP.pl

Braki – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha.

W latach 1954–1959 wieś była siedzibą gromady Braki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

# braknąć

być w zbyt małej ilości lub liczbie; brakować

SJP.pl

czasownik niewłaściwy nieprzechodni niedokonany lub dokonany

(1.1) niedokonany od|zabraknąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbraknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: braknõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brakować ndk., wybrakować dk., zabraknąć dk.

rzecz. braknięcie n., brak

przym. wybrakowany

ims. wybrakowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zabraknąć

Wiktionary

# braknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|braknąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. braknąć

rzecz. brak mrz.

Wiktionary

# brakoniecki

nazwisko

SJP.pl

# brakorób

potocznie: człowiek wykonujący niedbale swoją pracę; knociarz, patałach, fuszer, partacz

SJP.pl

# brakoróbczy

dotyczący brakoróbstwa, powodujący braki

SJP.pl

# brakoróbstwo

produkowanie braków

SJP.pl

# brakować

kontrolować jakość towarów lub wyrobów, odrzucając braki

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabraknąć, przest. zabrakować)

(1.1) być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabrakować)

(2.1) urz. kontrolować jakość towarów, wyrobów poprzez odrzucanie braków

(2.2) stpol. wybierać, przebierać w czymś

(2.3) stpol. pogardzać, odrzucać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brakuje mi moich ulubionych butów, które zostawiłem w domu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈkɔvat͡ɕ, AS: brakovać

Wiktionary

#### Powiązane:

(1-2) rzecz. brak

(1.1) czas. braknąć dk.; zabraknąć dk.

(2.1) rzecz. brakowanie; czas. wybrakować dk.

Wiktionary

# brakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brakować.

Wiktionary

Brakowanie – w chowie zwierząt: planowe usuwanie ze stada osobników niepożądanych z punktu widzenia celów hodowlanych człowieka.

Brakowanie dzieli się na:

- zdrowotne – dotyczy osobników chorych lub kalekich,
- produkcyjne – dotyczy osobników mało wydajnych, starych, z wadami pokroju lub po błędach w czasie seksowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej polega na ocenie jej przydatności do celów praktycznych, wydzieleniu dokumentacji nieprzydatnej i jej zniszczeniu w sposób właściwy dla danej technologii zapisu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrakɔˈvãɲɛ, AS: brakovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brak m., brakarz mos., brakarka ż.

czas. brakować ndk., wybrakować dk.

Wiktionary

# brakówka

gwarowo: owca przeznaczona na chów

SJP.pl

# brakownia

pomieszczenie, w którym ocenia się jakość surowca lub towarów; sortownia; brakarnia

SJP.pl

# brakowny

dawniej: mający braki, niewiele wart; brakowy, lichy, wybrakowany

SJP.pl

# brakowy

dawniej:
1. mający braki, niewiele wart; brakowny, lichy, wybrakowany;
2. doskonały, wyśmienity

SJP.pl

# brakteat

średniowieczna moneta wybita jednostronnie z cienkiej blaszki na miękkiej podkładce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) hist. numizm. cienka, jednostronnie bita w średniowieczu srebrna moneta denarowa w Europie XII-XV wieku ;

Wiktionary

Brakteat (nummus bracteatus, od łac. bractea, brattea – blaszka) – średniowieczna moneta srebrna wybijana jednostronnie z cienkiej blaszki kruszcowej na miękkim podkładzie.

W postaci brakteatów bito przede wszystkim w XII–XIV wieku w środkowej Europie niskowartościowe denary. Stempel odciśnięty wypukło na awersie pojawiał się jako wklęsły (negatyw) na rewersie. Tym sposobem przy ograniczonych możliwościach emisyjnych władcy (król, książę) spowodowanych brakiem kruszcu (srebra), wprowadzano do obiegu nawet duże ilości bezwartościowego pieniądza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muzeum posiada dwa brakteaty bite w czasach Mieszka III Starego.

Wiktionary

# brakujący

kontrolować jakość towarów lub wyrobów, odrzucając braki

SJP.pl

# bralczyk

nazwisko

SJP.pl

# bralęcin

Bralęcin (niem. Brallentin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dolice, położona 6 km na północny wschód od Dolic (siedziby gminy) i 16 km na południowy wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

Wikipedia

# braletka

miękki biustonosz bez fiszbin w postaci trójkątnego topu, wykonany zwykle z cienkich koronek

SJP.pl

# bralin

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Bralin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, siedziba gm. Bralin
- Bralin – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gm. Bralin
- Bralin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gm. Kalisz Pomorski

- Bralin – gromada
- Bralin – nieczynny przystanek kolejowy w Bralinie, w województwie wielkopolskim

Wikipedia

# braliński

przymiotnik od: Bralin, wieś gminna w województwie wielkopolskim

SJP.pl

# bram

część omasztowania, ożaglenia albo olinowania, znajdująca się bezpośrednio nad stengą masztu

SJP.pl

Bram – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude. Przez miejscowość przepływa rzeka Fresquel.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2899 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 164 osoby/km² (wśród 1545 gmin Langwedocji-Roussillon Bram plasuje się na 136. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 442.).

Wikipedia

# brama

1. zamknięcie otworu wejściowego lub wjazdowego do budynku, posesji itp.; sam ten otwór
2. przejście prowadzące w obręb twierdzy wraz z murowanym obudowaniem obronnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;

(1.2) hist. wojsk. ufortyfikowany wjazd lub wejście do twierdzy lub miasta

(1.3) archit. budowla wznoszona na cześć zwycięskiego wodza dla triumfalnego wjazdu wojsk

(1.4) symboliczna budowla zaznaczająca wjazd do czegoś

(1.5) archit. rel. charakterystyczna japońska budowla o symbolicznym, mistycznym znaczeniu;

(1.6) geogr. kraina stanowiąca przejście między pasmami górskimi

(1.7) książk. coś, co daje w przyszłości możliwość osiągnięcia tego, co lepsze i bardziej pożądane

(1.8) stpol. ozdoba noszona przez kobiety na ręce lub nodze

(1.9) icht. nazwa systematyczna|Brama brama|ref=tak., gatunek ryby z rodziny bramowatych;

(1.10) rzem. ozdobna futrzana obramówka sukna

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Samochód-pułapka z półtonowym materiałem wybuchowym eksplodował przed bramą głównej siedziby władz koalicji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãma, AS: brãma

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-7)

rzecz. bramkarz m., bramkarka ż.

:: zdrobn. bramka ż.

przym. bramowy, bramny

(1.9)

rzecz. bramowate nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) łuk triumfalny

(1.5) torii

(1.10) bram, bramowanie

Wiktionary

# braman

członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; brahman, bramin

SJP.pl

Braman – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Kay.

Wikipedia

# bramanizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; brahmanizm, braminizm

SJP.pl

# bramante

Donato Bramante, właśc. Donato di Angelo di Pascuccio (ur. 1444 w Monte Asrualdo, zm. 11 kwietnia 1514 w Rzymie) – włoski architekt i malarz.

Wikipedia

# brambulec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. grudka kału przylepiona do włosów przy odbycie

Wiktionary

# brameczka

zdrobnienie od: bramka

SJP.pl

# bramiasty

o przejściu, otworze: szeroki

SJP.pl

# bramin

członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; braman, brahman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. kapłan hinduski, który posiada świętą wiedzę; najwyższy stan społeczny dawnych Indii

Wiktionary

Bramin (Dewanagari: ब्राह्मण trl. brāhmaṇa) – w hinduizmie członek najwyższej warny: klasy kapłańskiej. Przynależność do warny bramińskiej, jak i pozostałych jest dziedziczna.Według mitologii indyjskiej bramini powstali przy stworzeniu świata z ust Puruszy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyróżniane są cztery warny: kapłanów (bramini), wojowników (kszatrija), chłopów (wajśja), sług (śudra).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãmʲĩn, AS: brãmʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bramiński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bramiński

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|sanskr|ब्रह्म. (brahma)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) brahman

* baskijski: (1.1) brahman

* duński: (1.1) bramin w.

* francuski: (1.1) brahmane m.

* hiszpański: (1.1) brahmán m.

* sanskryt: (1.1) ब्रह्म m.

* słowacki: (1.1) brahman m.

źródła.

== bramin (język duński.) ==

wymowa. IPA3|bʁɑˈmiˀn.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) bramin

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) brahman

Wiktionary

# braminizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; brahmanizm, bramanizm

SJP.pl

Braminizm, brahmanizm – etap rozwoju religii indyjskiej między wedyzmem a właściwym hinduizmem. Obejmuje rozpowszechnione między X–VI w. p.n.e. formy życia religijnego, opierające się na Wedach (głównie Jadźurwedzie i Atharwawedzie), brahmanach, upaniszadach i przenikających do już późnego wedyzmu wierzeniach ludowych. Nazwa pochodzi od warstwy społecznej braminów (kapłanów), którzy odgrywali w ówczesnym społeczeństwie dominującą rolę. Termin wprowadzony w XIX wieku do religioznawstwa przez uczonych europejskich

Wikipedia

# braminka

→ bramin

SJP.pl

#### Patrz:

bramin

# bramiński

odnoszący się do bramina lub braminizmu

SJP.pl

# bramka

1. przejście w ogrodzeniu; furtka;
2. urządzenie składające się z dwóch pionowych słupków połączonych poprzeczką, od tyłu zwykle ograniczone siatką, używane w sportowych grach zespołowych;
3. punkt zdobyty w grach zespołowych, które polegają na wbiciu piłki do bramki;
4. dawna ozdoba kobiecej głowy; czółko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: brama

(1.2) sport. dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;

(1.3) sport. punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)

(1.4) techn. element realizujący funkcję logiczną;

(1.5) sport. w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać

(1.6) pot. przejście strzeżone przed osobami niepożądanymi

(1.7) sport. w krykiecie trzy słupki wraz z leżącymi na nich poprzeczkami;

(1.8) daw. kobiece przybranie głowy w kształcie opaski diademowej

Wiktionary

- bramka – zdobienie ubiorów
- bramka – w piłce nożnej
- bramka (FET) – elektroda tranzystora unipolarnego
- Bramka – skała w Dubiu na Wyżynie Olkuskiej
- Bramka – skała w Ojcowskim Parku Narodowym
- Bramka – szczyt w Rudawach Janowickich
- Bramka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
- Bramka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Kłoczew
- Bramka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
- Bramka – dawna gmina
- Bramka – gromada

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zeszły z ganeczku i prędko przeszedłszy ogród wyszły przez bramkę w parkanie na ulicę.

(1.2) Kilka minut później akcja przeniosła się pod bramkę biało-czerwonych.

(1.6) Dwóch jego ludzi stało na bramce i uważnie obserwowało wchodzących.

(1.8) (…) kolce, pierścienie, kanaki, bramki, manele, alszbanty i wszystko co do stroju, białogłowskiego zwłaszcza, należało, wychodziło spod jego rąk piękne, pieściwe i tchnieniem artyzmu uduchowione.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãmka, AS: brãmka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brama ż., bramkarz m., bramkarka ż., bramkowanie n.

:: zdrobn. brameczka ż.

przym. bramkowy, podbramkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) furtka

(1.3) gol

(1.4) bramka logiczna

(1.8) czółko

Wiktionary

# bramkarka

1. zawodniczka broniąca bramki w wielu sportach drużynowych, czasem posiadająca pewne przywileje w stosunku do pozostałych zawodników; golkiperka;
2. potocznie: kobieta pełniąca funkcję ochroniarza przy wejściu do lokalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: bramkarz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bramkarka wpuściła tylko dwa gole.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brãmˈkarka, AS: brãmkarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brama ż., bramka ż.

:: fm. bramkarz m.

przym. bramkarski

Wiktionary

# bramkarski

przymiotnik od: bramkarz

SJP.pl

# bramkarz

1. zawodnik broniący bramki w wielu sportach drużynowych, czasem posiadający pewne przywileje w stosunku do pozostałych zawodników; golkiper;
2. potocznie: ochroniarz w klubie, dyskotece, stojący przy wejściu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

(1.2) pot. ochroniarz stojący „na bramce” przy wejściu do lokalu

Wiktionary

Bramkarz – w grach zespołowych – członek zespołu, którego zadaniem jest bezpośrednie uniemożliwienie zdobycia bramki (gola) zawodnikom drużyny przeciwnej.

W wielu grach sportowych istnieje pozycja bramkarza, który jest odpowiedzialny za bezpośrednie przeciwdziałanie zdobyciu gola przez drużynę przeciwną. Występuje m.in. w piłce nożnej, piłce ręcznej, hokeju na lodzie, hokeju na trawie, piłce wodnej i lacrosse. Bramkarz powinien występować w stroju, który odróżnia go od pozostałych zawodników i sędziego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W drużynie piłkarskiej jeden z jedenastu graczy jest bramkarzem.

(1.2) Nie weszliśmy do klubu, bo bramkarz był bucem i nas nie wpuścił.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãmkaʃ, AS: brãmkaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brama ż., bramka ż., brameczka ż.

:: fż. bramkarka ż.

przym. bramkarski, bramny, bramowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) golkiper

(1.2) selekcjoner, wykidajło

Wiktionary

# bramki

1. przejście w ogrodzeniu; furtka;
2. urządzenie składające się z dwóch pionowych słupków połączonych poprzeczką, od tyłu zwykle ograniczone siatką, używane w sportowych grach zespołowych;
3. punkt zdobyty w grach zespołowych, które polegają na wbiciu piłki do bramki;
4. dawna ozdoba kobiecej głowy; czółko

SJP.pl

Bramki – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Błonie. Ma status sołectwa. Leży ok. 35 km na zachód od centrum Warszawy, nad rzeką Korytnicą.

Wikipedia

# bramkostrzelność

→ bramkostrzelny

SJP.pl

#### Patrz:

bramkostrzelny

# bramkostrzelny

(w sporcie, m.in. w piłce nożnej, w hokeju) zdobywający wiele bramek

SJP.pl

# bramkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bramkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bramka ż.

czas. bramkować

Wiktionary

# bramkowy

→ bramka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bramki

(1.2) sport. zakończony zdobyciem bramki (gola), związany ze zdobywaniem bramek

Wiktionary

#### Patrz:

bramka

#### Powiązane:

rzecz. bramka ż.

przym. podbramkowy

Wiktionary

# bramny

1. związany z bramą; bramowy;
2. dom bramny - typ budowli w niektórych zamkach

SJP.pl

# bramofon

Domofon (również bramofon) – aparat telefoniczny o uproszczonej budowie, służący do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali, zazwyczaj w obrębie jednego budynku lub posesji.

Najczęściej wykorzystywane w domach, mieszkaniach i innych budynkach do identyfikacji interesantów i do zdalnego otwierania drzwi. Czasami połączony z kamerą i wyświetlaczem – nazywany wtedy wideodomofonem.

Wikipedia

# bramować

obszywać, lamować, stroić, ozdabiać

SJP.pl

czasownik

(1.1) otaczać brzegi lamówką

(1.2) stpol. ozdabiać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brãˈmɔvat͡ɕ, AS: brãmovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bramowanie n.

Wiktionary

# bramowanie

1. ozdoba w kształcie pasa czegoś, przymocowanego na brzegach części ubrania;
2. dawniej: lamówka, obszywka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bramować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bramować ndk.

Wiktionary

# bramówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brãˈmufka, AS: brãmufka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

# bramownica

urządzenie dźwigowe używane zwykle poza zabudowaniami; suwnica bramowa

SJP.pl

Wikipedia

# bramowy

1. związany z bramą; bramny;
2. suwnica bramowa - urządzenie dźwigowe używane zwykle poza zabudowaniami; bramownica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bramą, dotyczący bramy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bramkarz mos., brama ż.

Wiktionary

# bramreja

czwarta, licząc od pokładu, reja przymocowana do masztu, służąca do mocowania górnej części żagla rejowego

SJP.pl

Bramreja - żegl. czwarta, licząc od pokładu, reja przymocowana do bramstengi masztu, służąca do mocowania górnej części żagla rejowego. W zależności od masztu bramreja otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramreja, grotbramreja itd.

Wikipedia

# bramsel

w żeglarstwie: prostokątny lub trapezowy żagiel podnoszony na bramrei; bramżagiel

SJP.pl

Bramsel lub bramżagiel – prostokątny żagiel rejowy podnoszony na bramrei. W zależności od tego, na którym maszcie jest podnoszony, otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramsel, grotbramsel itd.

Wikipedia

# bramstenga

trzecia od pokładu część masztu żaglowca, umocowana do stengi, stanowiąca jej przedłużenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. drugie od pokładu przedłużenie masztu żaglowca;

Wiktionary

Bramstenga – druga, licząc od pokładu, część masztu żaglowca, umocowana do stengi i stanowiąca jej przedłużenie. Bramstengę łączy ze stengą specjalne mocowanie zwane salingiem. W zależności od masztu otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramstenga, grotbramstenga itd.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: brãmˈstɛ̃ŋɡa, AS: brãmstẽŋga

Wiktionary

# bramżagiel

w żeglarstwie: prostokątny lub trapezowy żagiel podnoszony na bramrei; bramsel

SJP.pl

# bramżaglowy

związany z bramżaglem

SJP.pl

# brana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. brama

(1.2) fiz. (w teorii strun) punkty zamocowania strun;

forma czasownika.

(2.1) ims. przym. bierny ż. od: brać

Wiktionary

Brany – obiekty używane w teorii strun, M-teorii oraz jej pochodnej, kosmologii bran.

W teorii strun brany używane są jako punkty zamocowania strun. Odpowiednio 0-brana przytrzymuje jednowymiarową strunę, 1-brana – dwuwymiarową, itd.

W M-teorii p-brany (nazwa pochodząca od uogólnienia membrany) to obiekty istniejące w hiperprzestrzeni o p wymiarach. Na przykład przy p=0 są to obiekty punktowe, przy p=1 – struny, a przy p=2 – membrany. Nazywają się odpowiednio: 0-brana, 1-brana oraz 2-brana itd.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) brona

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== brana (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. wrzosiec

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãna, AS: brãna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brona

Wiktionary

# branchiozaur

czworonożne zwierzę kopalne z wymarłej grupy płazów pancernych

SJP.pl

Branchiosaurus (z gr. "skrzelowata jaszczurka") jest nazwą problematycznych skamieniałości płaza żyjącego w okresie od końca karbonu po początek permu (około 300 milionów lat temu). Najprawdopodobniej jest to nazwa rodzajowa zwierzęcia, które w rzeczywistości nigdy nie istniało.

Wikipedia

# brand

[czytaj: brend] produkt wyróżniający się wśród podobnych, łatwo rozpoznawany przez konsumentów dzięki zastosowaniu odpowiedniej reklamy

SJP.pl

## Lokalizacje

### Austria

- Brand – gmina w kraju związkowym Vorarlberg, w powiecie Bludenz
- Brand-Laaben – gmina w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie St. Pölten-Land
- Brand-Nagelberg – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Gmünd

Wikipedia

# brandenburczyk

mieszkaniec Brandenburga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brandenburgii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ramach niemieckiej świadomości narodowej mieszkańcy NRD byli zorientowani na swój region ojczysty; tzn. identyfikowali się jako Saksończycy, Brandenburczycy, Pomorzanie, Turyńczycy, Ślązacy itd.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburg mrz., brandenburka ż., brandenburczyk mos.

:: fż. Brandenburka ż.

przym. brandenburski

Wiktionary

# brandenburg

1. miasto w Niemczech; Brandenburg an der Havel;
2. miasto w USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. skr. Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;

Wiktionary

Luksemburg:

- Brandenburg – luksemburska nazwa wsi Brandenbourg

Niemcy:

- Brandenburgia (niem. Brandenburg) – kraj związkowy
- Brandenburg an der Havel – miasto w kraju związkowym Brandenburgia, dawniej: Brenna

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãndɛ̃nburk, AS: brãndẽnburk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburczyk mos., Brandenburka ż., brandenburczyk mos., brandenburka ż.

przym. brandenburski

Wiktionary

# brandenburgia

kraj związkowy Niemiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Wiktionary

Brandenburgia (niem. Brandenburg, dolnołuż. Bramborska) – jeden z 16 krajów związkowych Niemiec. Stolicą oraz największym miastem jest Poczdam. Obecny premier Brandenburgii to Dietmar Woidke (SPD).

Obszar Brandenburgii w latach 1949–1990 wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Została odtworzona jako kraj związkowy po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brandenburgia graniczy z Polską.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brandenburczyk mos., Brandenburka ż., Brandenburg mrz., brandenburczyk mos., brandenburka ż.

przym. brandenburski

Wiktionary

# brandenburka

mieszkanka Brandenburga (miasta w Niemczech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brandenburgii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburg mrz., brandenburka ż., brandenburczyk mos.

:: fm. Brandenburczyk mos.

przym. brandenburski

Wiktionary

# brandenburski

przymiotnik od: Brandenburg, Brandenburgia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Brandenburg

(1.2) od Brandenburgia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrãndɛ̃nˈbursʲci, AS: brãndẽnbursʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brandenburg, Brandenburgia, Brandenburczyk, Brandenburka, brandenburczyk, brandenburka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) hist. braniborski

Wiktionary

# brander

jednostka pływająca, załadowana materiałami wybuchowymi lub łatwopalnymi, używana do podpalania mostów i nieprzyjacielskich okrętów w czasie działań wojennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. wojsk. jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi, którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar;

Wiktionary

Brander (z niem. brand – pożar) – jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi (np. drewno, smoła, żywica, oliwa itp.), którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano z wiatrem lub prądem w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar.

Branderami nazywano też statki przeznaczone do zatopienia na torach wodnych w celu blokowania ich podczas działań wojennych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brandery były skuteczne przeciw zakotwiczonym okrętom.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãndɛr, AS: brãnder

Wiktionary

# branding

1. w marketingu: technika kreowania marki i utrwalania u konsumentów jej pozytywnego odbioru;
2. środowiskowo: technika zdobienia ciała przez wypalanie wzorów na skórze

SJP.pl

- Budowanie świadomości marki
- Personal branding
- Employer Branding

Wikipedia

# brandingowy

→ branding

SJP.pl

#### Patrz:

branding

# brandmur

dawniej: ściana budynku wystająca ponad dach, ograniczająca rozprzestrzenianie się pożaru; ogniomur, ściana ogniowa

SJP.pl

# brando

1. miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka;
2. nazwisko, np. Marlon Brando (1924-2004), sławny amerykański aktor

SJP.pl

Brando (kors. Brandu) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Górna Korsyka.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 1334 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km².

Wikipedia

# brandon

nazwisko

SJP.pl

- Brandon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Saône-et-Loire
- Brandon – miasto w Kanadzie, w prowincji Manitoba
- Brandon – miasto w Australii, w stanie Queensland

Miejscowości w Wielkiej Brytanii:

- Brandon – miasto i gmina w hrabstwie Suffolk, Anglia.
- Brandon – miejscowość w hrabstwie Durham (Anglia)
- Brandon – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire (Anglia)
- Brandon – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)
- Brandon – miejscowość w hrabstwie Warwickshire (Anglia)

Wikipedia

# brandować

oznaczać określoną marką

SJP.pl

# brandowy

→ brand [czytaj: brendowy]

SJP.pl

# brandstaetter

Roman Brandstaetter (ur. 3 stycznia 1906 w Tarnowie, zm. 28 września 1987 w Poznaniu) – polski pisarz, poeta, dramaturg i tłumacz. Znawca Biblii.

Wikipedia

# brandt

nazwisko

SJP.pl

## Osoby

- Alfons Brandt (1868–1925) – polski skrzypek, koncertujący solista wirtuoz
- Betsy Brandt (ur. 1973) – amerykańska aktorka
- Bill Brandt (1904–1983) – fotograf brytyjski
- Bogusław Brandt (1909–1983) – polski artysta grafik
- Elmar Brandt (ur. 1971) – niemiecki artysta zajmujący się głównie imitacją głosów polityków
- Franciszek Brandt (1777–1837) – polski lekarz
- Franz Brandt (1893–1954) – niemiecki as myśliwski z czasów I wojny światowej z 10 potwierdzonymi zwycięstwami powietrznymi
- George Brandt (ujednoznacznienie)
- Heinz Brandt (1907–1944) – niemiecki oficer w randze pułkownika, zastępca generała Heusingera
- Henryk Brandt, niem. Heinrich von Brandt (1789–1868) – pruski generał, oficer Legii Nadwiślańskiej, autor pamiętników i wielu prac wojskowych
- Jan Alfons Brandt herbu Przysługa (1812–1846) – lekarz warszawski, ojciec malarza Józefa Brandta, kolega szkolny Fryderyka Chopina
- Jan Apolinary Brandt (1860–1911) – ludoznawca, regionalista biłgorajski, działacz narodowy i niepodległościowy, publicysta
- Johann Friedrich von Brandt (1802–1879) – niemiecki przyrodnik, zoolog i lekarz
- Józef Brandt (1841–1915) – polski malarz, batalista
- Julian Brandt (ur. 1996) – niemiecki piłkarz występujący na pozycji napastnika w niemieckim klubie Bayer Leverkusen oraz w reprezentacji Niemiec
- Karl Brandt (1904–1948) – niemiecki lekarz, osobisty lekarz Adolfa Hitlera, zbrodniarz hitlerowski
- Karl Robert Brandt (1892–1953) – niemiecki grafik
- Marianne Brandt (1842–1921) – austriacka śpiewaczka operowa
- Marion Brandt (ur. 1960) – germanistka, profesor Uniwersytetu Gdańskiego
- Olf (Rudolf) Brandt (ur. 1893, data śmierci nieznana) – zbrodniarz hitlerowski, członek załogi niemieckich obozów koncentracyjnych Flossenbürg i Mauthausen-Gusen oraz SS-Oberscharführer
- Rudolf Brandt (1909–1948) – zbrodniarz hitlerowski, SS-Standartenführer, osobisty doradca Heinricha Himmlera i szef departamentu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Rzeszy
- Samuel Brandt herbu własnego – deputat z województwa malborskiego na Trybunał Główny Koronny w 1637/1638 i 1641/1642 roku
- Sebastian Brant (1457–1521) – niemiecki humanista i satyryk
- Victor Brandt (ur. 1983) – szwedzki muzyk, kompozytor, wokalista i instrumentalista
- Wilhelm Brandt (1887–1940) – niemiecki generał-major Wehrmachtu, kuzyn gen. Georga Brandta
- Willy Brandt (1913–1992) – niemiecki polityk
- Władysław Brandt (1835–1912) – polski oficer, powstaniec styczniowy

Wikipedia

# brandwica

Brandwica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Pysznica.Położona na prawym brzegu Sanu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia

# brandy

[czytaj: brendy] napój alkoholowy otrzymywany przez destylację wina, zafermentowanej miazgi winogronowej lub przefermentowanego soku owocowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. napój alkoholowy powstały poprzez destylację wina;

Wiktionary

Brandy (pol. wypalanka, winiak) – napój alkoholowy (wytrawna wódka) destylowany z wina, głównie gronowego. Brandy może być destylowana również z wina owocowego, wówczas jednak powinna być odpowiednio oznaczona, np. Cherry Brandy – brandy wiśniowa itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) służba poustawiała składane krzesła płócienne, a dla starszych panów przygotowała syfony z wodą sodową i brandy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) winiak, wypalanka

Wiktionary

# brandys

## Ludzie

- Jan Brandys (1886 –1970) – ksiądz, powstaniec śląski, generał.
- Kazimierz Brandys (1916–2000) – prozaik, eseista, scenarzysta.
- Ludwik Brandys (1902–1988) – działacz plebiscytowy, urzędnik.
- Marian Brandys (1912–1998) – prozaik, reportażysta.
- Paweł Brandys (1869–1950) – ksiądz, poseł, senator.
- Tadeusz Brandys (1936–2010) – prałat.

Wikipedia

# brandzel

cienka, elastyczna skóra do okładania podeszwy wewnątrz obuwia i łącząca spód obuwia z jego wierzchem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. skórzane, wewnętrzne połączenie wierzchu buta z jego spodem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãnd͡zɛl, AS: brãnʒel

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brandzlowy

czas. branzlować

Wiktionary

# brandzlować

brandzlować się: (pospolite)
1. przedłużać poprzez niepotrzebną zabawę, cackać się;
2. onanizować się

SJP.pl

# brandzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. onanizowanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. branzlowanie n.

czas. branzlować, brandzlować się, brandzlować ndk., zbrandzlować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. onanizowanie, masturbowanie

Wiktionary

# brandzlówka

wyrób ze skóry brandzlowej

SJP.pl

# brandzlowy

przymiotnik od: brandzel

SJP.pl

# brangelina

[czytaj: brandżelina] potocznie: małżeństwo Brada Pitta i Angeliny Jolie, amerykańskich aktorów i celebrytów; Bradgelina

SJP.pl

# brangus

amerykańska rasa bydła mięsnego pochodząca z krzyżowania ras angus i brahman

SJP.pl

# braniborski

przymiotnik

(1.1) hist. brandenburski

Wiktionary

# branica

W Polsce

- Branica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
- Branica – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
- Branica – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice
- Branica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Radzanów
- Branica – część wsi Mniszek w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wolanów
- Branica – przysiółek wsi Suszec w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Suszec

Wikipedia

# branice

1. wieś w Polsce;
2. część Krakowa

SJP.pl

- Branice – część miasta Kraków
- Branice – wieś w województwie opolskim, powiecie głubczyckim
  - Branice – gmina
  - Branice – gromada
- Branice (ziemia lwowska)
- Branice – miejscowość i gmina w Czechach, w kraju południowoczeskim, w powiecie Písek
- Branice – stacja kolejowa w miejscowości Branice, w kraju południowoczeskim, w Czechach

Zobacz też

- Braniccy herbu Gryf
- Braniccy herbu Korczak

Wikipedia

# branicki

→ Branice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Branicami, dotyczący Branic

Wiktionary

#### Patrz:

Branice

#### Powiązane:

rzecz. Branice nmos.

Wiktionary

# branie

jedzenie przynęty znajdującej się na haczyku przy wędce przez rybę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brać.

(1.2) wędk. chwytanie przynęty przez rybę

(1.3) żart. powodzenie w miłości

Wiktionary

Branie – w wędkarstwie: atak ryby na przynętę, dla wędkarza sygnał do zacięcia.

Ryba po wzięciu przynęty do paszczy albo akceptuje ją jako pokarm i usiłuje połknąć, albo usiłuje wypluć. Branie sygnalizowane jest wędkarzowi wzrokowo (drganie spławika) lub dotykowo (szarpnięcie). W przypadku spinningowania branie sygnalizuje zatrzymanie ruchu przynęty. Braniem pustym określa się atak ryby na przynętę nie zakończony zacięciem lub po nieudanej próbie zacięcia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dawanie łapówek jest tak samo złe jak ich branie.

(1.2) Tej nocy miałem pięć brań, więc do domu wróciłem z czterema leszczami i okoniem.

(1.3) Małgośka ma już dość tego brania u facetów, nie dają jej spokoju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãɲɛ, AS: brãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. braniec mos., pobór mrz., pobory nmos., poborowy mos., zebranie n., pobieranie n., branka ż., pobranie n., zbieranie, zbieractwo n., biorca m.

czas. brać ndk., pobierać ndk., pobrać dk., zbierać ndk., zebrać dk.

przym. biorczy, zebraniowy, poborowy

przysł. biernie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zabieranie

Wiktionary

# braniec

mężczyzna wzięty do niewoli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. osoba wzięta do niewoli w trakcie działań wojennych; jeniec

(1.2) hist. osoba wzięta przymusowo do wojska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãɲɛt͡s, AS: brãńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. branka ż., branie n., pobór m.

:: fż. branka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jeniec

Wiktionary

# braniecki

nazwisko

SJP.pl

# braniewianin

mieszkaniec Braniewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Braniewa

(1.2) osoba pochodząca z Braniewa, urodzona w Braniewie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Braniewo n.

:: fż. braniewianka ż.

przym. braniewski

Wiktionary

# braniewianka

mieszkanka Braniewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Braniewa

(1.2) kobieta pochodząca z Braniewa, urodzona w Braniewie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Braniewianki najlepsze w województwie. Pieniężnianki trzecie!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Braniewo n.

:: fm. braniewianin m.

przym. braniewski

Wiktionary

# braniewo

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Braniewo (niem. Braunsberg, łac. Braunsbergus) – miasto na Warmii w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu braniewskiego. Położone jest na Równinie Warmińskiej, nad rzeką Pasłęką w pobliżu ujścia do Zalewu Wiślanego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W poniedziałek o godzinie 16, na placu przykoszarowym 9 Brygady Kawalerii Pancernej w Braniewie odbędzie się konkurs sprawnościowy dla młodych rowerzystów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brãˈɲɛvɔ, AS: brãńevo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. braniewianin m., braniewianka ż.

przym. braniewski

Wiktionary

# braniewski

→ Braniewo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Braniewa, związany z Braniewem

Wiktionary

#### Patrz:

Braniewo

#### Wymowa:

IPA: brãˈɲɛfsʲci, AS: brãńefsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Braniewo n., braniewianin m., braniewianka ż.

Wiktionary

# branka

dawniej:
1. kobieta wzięta do niewoli;
2. przymusowy pobór do wojska;
3. w czasie okupacji hitlerowskiej: zmuszanie do wyjazdu na roboty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wywożenie na przymusowe roboty

(1.2) hist. w okresie powstania styczniowego: przymusowy pobór do wojska rosyjskiego

(1.3) hist. przymusowy pobór do wojska

(1.4) kobieta wzięta do niewoli

Wiktionary

Branka – potoczna nazwa poboru do Carskiej Armii Rosyjskiej, zarządzonego w Królestwie Polskim 6 października 1862 z inicjatywy naczelnika rządu cywilnego Aleksandra Wielopolskiego, który nie chciał dopuścić do wybuchu powstania. Pobór miał objąć około 8 tysięcy rekrutów spośród osób podejrzewanych o działalność konspiracyjną, zamieszkałych w miastach, a zwłaszcza w Warszawie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński|asynt, asyntyrunek.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. branie n., pobór m.

:: fm. braniec (1.4)

czas. brać ndk.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) impressment; (1.2) impressment; (1.3) impressment; (1.4) captive

źródła.

== branka (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-branka.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) dziób

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãnka, AS: brãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. branie n., pobór m.

:: fm. braniec (1.4)

czas. brać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński|asynt, asyntyrunek.

Wiktionary

# brankard

kryty wagon pociągu towarowego, przeznaczony dla kierownika i obsługi pociągu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. kryty wagon przeznaczony dla obsługi pociągu;

Wiktionary

Brankard (z fr. brancard, dosłownie: nosze) – wagon służbowy przystosowany do przewozu personelu kolejowego (kierownika pociągu, drużyny manewrowej i bagażowych) w pociągu towarowym. Służył do użytku wewnętrznego, przeważnie na liniach lokalnych (drugorzędnych). Przyczepiany był na końcu pociągów towarowych. W brankardzie podróżowali m.in. pracownicy kolei niezbędni do obsługi ruchu towarowego, w sytuacji, gdy na mniejszych stacjach mogło nie być personelu do tego celu. Czasem adaptowane były z wagonów bagażowych lub towarowych. W pierwszych latach po wojnie, w brakach taboru zastępowany bywał budką dobudowaną na tendrze. Wraz z rozwojem techniki kolejowej w II połowie XX wieku potrzeba stosowania brankardów zanikła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pożegnałem MacCormicka i umieściłem się w brankardzie razem z obsługą pociągu.

(1.1) Nie zwróciłbym na to uwagi, gdyby nie niemieccy kolejarze, którzy nic nie mówiąc zaczęli zeskakiwać z brankardu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brankardier m.

przym. brankardowy

Wiktionary

# brankardier

sanitariusz w wojsku Księstwa Warszawskiego

SJP.pl

# brankardowy

przymiotnik od: brankard

SJP.pl

# branle

[czytaj: brąl]
1. starofrancuski taniec ludowy w tempie umiarkowanym;
2. utwór muzyczny stylizowany na ten taniec

SJP.pl

Branle (fr. branler, kołysać się) – grupa dworskich tańców z XV i XVI w.

Wywodziły się z francuskiego branlera, chociaż mogły być znane od XIV w. i pochodzić od jeszcze starszej carole. Miały wiele lokalnych odmian, z których liczne należały do typu tańców „za przodkującymi”. Charakterystyczną cechą branle były ruchy kołyszące oraz towarzyszenie śpiewu.

Wikipedia

# branno

2 miejscowości w Polsce:

- Branno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
- Branno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów

Wikipedia

# branny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brunatny (o maści konia)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. koń maści brunatnej

Wiktionary

# brańsk

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brańsk – miasto i gmina we wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie bielskim.

Brańsk jest siedziba władz wiejskiej gminy Brańsk, a także rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Brańsk uzyskał lokację miejską w 1440 roku. W latach 1969–1972 miasto było siedzibą władz gromady Brańsk. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: brãj̃sk, AS: brãĩ ̯sk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brańszczanin m., brańszczanka ż.

przym. brański

Wiktionary

# brański

przymiotnik od: Brańsk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brańska, związany z Brańskiem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãj̃sʲci, AS: brãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brańsk m., brańszczanin m., brańszczanka ż.

Wiktionary

# bransoleta

duża, masywna bransoletka, ozdoba w kształcie małej obręczy noszona zwykle na nadgarstku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdoba, biżuteria noszona na nadgarstku lub ramieniu

(1.2) metalowy pasek od zegarka

Wiktionary

Bransoletka (fr. bracelet), staropol. manela – kolista ozdoba noszona na nadgarstku, będąca jednym z elementów biżuterii osobistej.

Bransoletki robione są ze skóry, tkanin, metalu, silikonu, a nawet szkła. Bransoletki mogą być ozdabiane elementami z drewna, kamienia lub muszlami. Bransoletki są również używane w celach terapeutycznych, czy też dla identyfikacji, np. bransoletki antyalergiczne, bransoletki identyfikacyjne w szpitalach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) jak one starannie czesały się, jakie nosiły szpilki, zausznice, pierścienie i bransolety (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bransoletka ż.

przym. bransoletowy, bransoletkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) manela

Wiktionary

# bransoletka

1. ozdoba w kształcie małej obręczy;
2. potocznie: kajdanki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

Wiktionary

Bransoletka (fr. bracelet), staropol. manela – kolista ozdoba noszona na nadgarstku, będąca jednym z elementów biżuterii osobistej.

Bransoletki robione są ze skóry, tkanin, metalu, silikonu, a nawet szkła. Bransoletki mogą być ozdabiane elementami z drewna, kamienia lub muszlami. Bransoletki są również używane w celach terapeutycznych, czy też dla identyfikacji, np. bransoletki antyalergiczne, bransoletki identyfikacyjne w szpitalach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ona ma bransoletkę ze srebra.

(1.1) Nie mogę nosić bransoletek, ponieważ moje nadgarstki są zbyt chude.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrãw̃zɔˈlɛtka, AS: brãũ̯zoletka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bransoleta ż.

Wiktionary

# bransoletki

1. ozdoba w kształcie małej obręczy;
2. potocznie: kajdanki

SJP.pl

# branson

nazwisko

SJP.pl

- Branson – chiński producent motocykli

Miejscowości w USA:

- Branson – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Las Animas
- Branson – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Taney

Gminy w USA:

- Branson (ang. Branson Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Taney

Wikipedia

# brańszczanin

mieszkaniec Brańska (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brańska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brãj̃ʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: brãĩ ̯ščãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brańsk m.

:: fż. brańszczanka

przym. brański

Wiktionary

# brańszczanka

mieszkanka Brańska (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brańska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brãj̃ʃˈt͡ʃãnka, AS: brãĩ ̯ščãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brańsk m.

:: fm. brańszczanin m.

przym. brański

Wiktionary

# brańszczycki

→ Brańszczyk

SJP.pl

# brańszczyk

wieś w Polsce

SJP.pl

Brańszczyk – wieś w Polsce położona nad rzeką Bug w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Brańszczyk. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brańszczyk.

Wikipedia

# brant

dawniej: wytop złota lub srebra

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Henry Brant – amerykański kompozytor
- Jan Brant – kompozytor i teolof jezuicki

Miejscowości:

- Brant (ang. Brant Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw
- Brant (ang. Brant Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie
- Brant – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie
- Brant – miasto w Kanadzie, w prowincji Ontario

Wikipedia

# branża

gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

Wiktionary

Branża (z fr. branche – gałąź, dziedzina) – najmniejsza jednostka klasyfikacji gospodarczej.

Według Słownika języka polskiego PWN jest to gałąź gospodarki (handlu lub produkcji), która obejmuje usługi lub produkowane towary jednego rodzaju.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Firma ugruntowała swoją pozycję lidera w branży.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrãw̃ʒa, AS: brãũ̯ža

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. branżysta m., branżystka ż., branżowość ż.

czas. przebranżowić

przym. branżowy, wewnątrzbranżowy

przysł. branżowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gałąź, sektor, specjalizacja, specjalność

Wiktionary

# branzlować

slangowo: branzlować się - onanizować się; brandzlować się

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) zob. brandzlować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brandzel m., brandzlowanie n., branzlowanie n., wybrandzlowanie n.

czas. brandzlować ndk., wybrandzlować dk., wybranzlować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brandzlować

Wiktionary

# branzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|branzlować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brandzlowanie n.

czas. branzlować ndk., brandzlować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brandzlować

Wiktionary

# branzola

wewnętrzna podeszwa obuwia; podpodeszwa

SJP.pl

# branżowiec

osoba pracująca w danej branży; specjalista w danej dziedzinie

SJP.pl

# branżówka

potocznie: szkoła branżowa

SJP.pl

# branżowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest branżowe; cecha tych, którzy są branżowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. branża ż., branżowiec m.

przym. branżowy

przysł. branżowo

Wiktionary

# branżowy

przymiotnik od: branża

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący (danej) branży

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. branża ż., branżowiec m., branżowość ż.

Wiktionary

# branżysta

specjalista z danej branży; branżowiec

SJP.pl

# branżystka

→ branżysta

SJP.pl

#### Patrz:

branżysta

# braque

[czytaj: brak] nazwisko francuskie, m.in. Georges Braque (1882-1963) - malarz, grafik i rzeźbiarz

SJP.pl

# bras

w żeglarstwie: lina umocowana przy końcach rei, służąca do manewrowania żaglami w płaszczyźnie poziomej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. lina do obracania rei w płaszczyźnie poziomej

Wiktionary

Belgia:

- Bras – dzielnica (section) gminy Libramont-Chevigny w Regionie Walońskim, w prowincji Luksemburg, w okręgu Neufchâteau

Francja:

- Bras – gmina
- Bras-d’Asse – gmina
- Bras de Brosne – rzeka, dopływ Canche
- Bras-Panon – miasto na Reunionie
- Bras-sur-Meuse – gmina

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. brasować

rzecz. brasowanie n.

frazeologia.

etymologia. etym|niderl|bras.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) brace

* niemiecki: (1.1) Brasse ż.

źródła.

== bras (język bretoński.) ==

wymowa.

IPA|bʁaz., X-SAMPA|bRaz.

audio|LL-Q12107 (bre)-ThonyVezbe-bras.wav.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) duży

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bras, AS: bras

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brasować

rzecz. brasowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. brasować

rzecz. brasowanie n.

frazeologia.

etymologia. etym|niderl|bras.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) brace

* niemiecki: (1.1) Brasse ż.

źródła.

== bras (język bretoński.) ==

wymowa.

IPA|bʁaz., X-SAMPA|bRaz.

audio|LL-Q12107 (bre)-ThonyVezbe-bras.wav.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) duży

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# brasília

[czytaj: braZ-ILja] stolica Brazylii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Brazylii;

Wiktionary

Brasília (wym. [bɾaˈziʎɐ]) – stolica Brazylii i siedziba rządu Dystryktu Federalnego. Miasto jest położone na Wyżynie Brazylijskiej, w środkowo-zachodniej części kraju. Szacuje się, że Brasilia jest trzecim najbardziej zaludnionym miastem w Brazylii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Brasílii trwa karnawał.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brasilijka ż., Brazylijczyk, brasilijczyk m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. brasilijka ż., Brazylijczyk, brasilijczyk m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Brasília

* arabski: (1.1) برازيليا

* baskijski: (1.1) Brasilia

* czeski: (1.1) Brasília

* esperanto: (1.1) Braziljo

* hiszpański: (1.1) Brasilia ż.

* nowogrecki: (1.1) Μπραζίλια ż.

* portugalski: (1.1) Brasília

* słowacki: (1.1) Brazília ż.

* szwedzki: (1.1) Brasília n.

* węgierski: (1.1) Brazíliaváros, Brasília

* włoski: (1.1) Brasilia ż.

źródła.

== Brasília (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Brasília

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# brasiliana

[czytaj: brazyliana] brazyliana;
1. system gry w piłce nożnej polegający na tym, że w linii obrony i w ataku gra po czterech zawodników, a w pomocy dwóch;
2. potocznie: popis szczególnych umiejętności podczas gry w piłkę nożną

SJP.pl

Brasiliana – system gry w piłkę nożną, w którym w linii obrony gra czterech zawodników, pomocy – dwóch, a ataku – czterech, czyli 4-2-4. Mimo iż narodził się na początku lat 50. w Paragwaju, najpełniejsze zastosowanie znalazł w wykonaniu reprezentacji Brazylii podczas mundialu 1958, na którym „Canarinhos” zdobyli tytuł mistrza świata.

Wikipedia

# brasilianin

mieszkaniec Brasilii

SJP.pl

# brasilianka

mieszkanka Brasilii

SJP.pl

# brasiliański

przymiotnik od: Brasilia, stolica Brazylii

SJP.pl

# brasilijczyk

[czytaj: braz-ilijczyk] mieszkaniec Brasilii (stolicy Brazylii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brasílii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielu brasilijczyków lubi spędzać w tym parku niedzielne popołudnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijt͡ʃɨk, AS: brasʹilʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., Brasília ż., Brazylia ż.

:: fż. brasilijka ż.

przym. brasilijski

Wiktionary

# brasilijka

[czytaj: braz-ilijka] mieszkanka Brasilii (stolicy Brazylii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brasílii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijka, AS: brasʹilʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brazylia ż., Brasília ż., Brazylijczyk mos., Brazylijka ż.

:: fm. brasilijczyk mos.

przym. brasilijski

Wiktionary

# brasilijski

→ Brasília [czytaj: braz-ilijski]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Brasília

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijsʲci, AS: brasʹilʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brasilijka ż., Brazylijczyk mos., brasilijczyk mos., Brazylia ż.

Wiktionary

# brasować

w żeglarstwie obracać reje za pomocą brasów

SJP.pl

# brasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. obracanie rej w płaszczyźnie poziomej za pomocą brasów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bras m.

czas. brasować ndk.

Wiktionary

# brasse

[czytaj: bras] sposób pływania na piersiach lub grzbiecie, bez wyrzucania rąk ponad powierzchnię wody

SJP.pl

# brasserie

[czytaj: braseRI]
1. browar; piwiarnia;
2. połączenie dużej restauracji z kawiarnią

SJP.pl

# brąswałd

Brąswałd (niem. Braunswalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity.

Wieś na Warmii położona około 8 km na północ od Olsztyna, w pobliżu jeziora Mosąg oraz rzeki Łyny. Usytuowana w pagórkowatym krajobrazie polodowcowym z licznymi małymi zbiornikami wodnymi. Od wschodu rozciągają się lasy, z pozostałych stron otoczona jest gruntami rolnymi z licznymi śródpolnymi kępami zieleni. W pobliżu (około 0,5 km na zachód) znajduje się elektrownia wodna na rzece Łyna. We wsi znajduje się kościół parafialny, szkoła podstawowa (filia szkoły w Dywitach), Ochotnicza Straż Pożarna z remizą, sklepy spożywcze.

Wikipedia

# brąszewice

wieś w Polsce

SJP.pl

Brąszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Brąszewice.

Wieś królewska (tenuta) w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brąszewice. Do 1953 roku miejscowość była siedzibą gminy Godynice.

Urodził się tutaj Jan Kurp, polski polityk, nauczyciel, były wojewoda podkarpacki.

Wikipedia

# brąszewicki

→ Brąszewice (wieś w Polsce)

SJP.pl

# braszów

miasto w Rumunii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

(1.2) geogr. adm. okręg w środkowej Rumunii;

Wiktionary

Braszów (rum. Brașov IPA: [braˈʃov], 1951–1961: (Orașul) Stalin, węg. Brassó, niem. Kronstadt, saski dialekt siedmiogrodzki Krunen) – miasto w środkowej Rumunii, na Wyżynie Transylwańskiej, w okręgu Braszów (Siedmiogród), ok. 166 km od Bukaresztu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. braszowianin mos., braszowianka ż.

przym. braszowski

Wiktionary

# braszowianin

mieszkaniec Braszowa (miasta w Rumunii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Braszowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Braszów mrz.

:: fż. braszowianka ż.

przym. braszowski

Wiktionary

# braszowianka

mieszkanka Braszowa (miasta w Rumunii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Braszowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Braszów mrz.

:: fm. braszowianin mos.

przym. braszowski

Wiktionary

# braszowice

Braszowice (niem. Baumgarten) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie, nad rzeką Braszówką.

Wikipedia

# braszowski

przymiotnik od: Braszów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Braszowem, dotyczący Braszowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Braszów mrz., braszowianin mos., braszowianka ż.

Wiktionary

# braszpil

wciągarka do podnoszenia kotwic; bratszpil, winda kotwiczna

SJP.pl

# brasław

miasto na Białorusi

SJP.pl

Brasław (biał. Браслаў, Brasłau; ros. Браслав, Brasław) – miasto na Białorusi, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu brasławskiego. W 2010 roku liczyło ok. 9,5 tys. mieszkańców.

Brasław leży na Pojezierzu Brasławskim, nad jeziorem Drywiaty. Brasławska Grupa Jezior leży na obszarze Parku Narodowego „Jeziora Brasławskie”.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz materiałów budowlanych.

Wikipedia

# brasławski

→ Brasław

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brasławia, związany z Brasławiem

Wiktionary

#### Patrz:

Brasław

#### Przykłady

(1.1) Rejon brasławski położony jest w białoruskiej części Pojezierza Brasławskiego (rozciągającego się na Litwę i Łotwę).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brasław m., Brasławszczyzna ż., brasławianin m., brasławianka ż.

Wiktionary

# brat

1. męski potomek w stosunku do innych dzieci tych samych rodziców;
2. przyjaciel, ktoś bliski ze względu na wspólne przeżycia, zainteresowania;
3. zakonnik;
4. członek bractwa, ugrupowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;

(1.2) rel. zakonnik, mnich

(1.3) towarzysz broni, przyjaciel, brat ślubny

(1.4) członek braci szlacheckiej

Wiktionary

Brat – nazwa relacji rodzinnej dla krewnego drugiego stopnia w linii bocznej o płci męskiej, należącego do rodzeństwa. Brat może mieć z probantem tych samych oboje rodziców (brat rodzony) bądź tylko jednego wspólnego (brat przyrodni). Sensu stricto tzw. brat przybrany (syn ojczyma lub macochy z ich poprzednich związków, będący pasierbem dla rodzonego ojca lub matki) nie jest krewnym ani powinowatym. Syn brata to bratanek, a córka brata to bratanica.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miał dwoje rodzeństwa: brata i siostrę.

(1.2) Nie wiedział, kim jest tajemniczy mnich, ten dziwny brat Jan.

(1.3) Bądź mi od dziś bratem!

(1.4) Braćmi zwano krewnych i wszelkich powinowatych, a że szlachta polska cała wywodziła swój ród z jednego pnia, bratem lub panem bratem nazywano każdego szlachcica.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brat, AS: brat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mrz., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec mos., pobratymca mos., bratczyk mos., brataniec mos., bratrzyk mos., współbrat mos.

:: zdrobn. braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos.

:: zgrub. brachol mos., braciak mos., bracki mos.

czas. bratać ndk., zbratać dk.

przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

przysł. bratersko

wykrz. bracie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brachol, braciak, braciszek

(1.2) frater

(1.4) pan brat

Wiktionary

# bratać

1. łączyć, jednoczyć, zespalać;
2. bratać się - zawierać przyjaźń z kimś, nawiązywać zażyłe stosunki

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) łączyć, jednoczyć, zespalać

czasownik zwrotny niedokonany bratać się (dk. brak)

(2.1) nawiązywać z kimś zażyłe, przyjacielskie stosunki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat mos., braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos., brachol mos., braciak mos., bracki mos., bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mos., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., bratanie n., pobratanie n., rozbratanie n., zbratanie n.

czas. pobratać dk., rozbratać dk., zbratać dk.

przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

przysł. bratersko

wykrz. bracie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) przyjaźnić się, kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; przest. fraternizować się; podn. spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary

# bratanek

syn brata; synowiec (dawniej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) syn brata

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój najstarszy bratanek kończy jutro 18 lat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈtãnɛk, AS: bratãnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek m., braterstwo n., bractwo n.

:: fż. bratanica ż., przest. bratanka ż.

przym. braterski, bratni

czas. zbratać, bratać

wykrz. bracie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. synowiec

Wiktionary

# bratanica

córka brata; bratanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka brata

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za stołem ujrzałam moją bratanicę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbratãˈɲit͡sa, AS: bratãńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek mos., braterstwo n., bratanek m.

:: zdrobn. brataniczka

przym. bratni, braterski

czas. zbratać, bratać

wykrz. bracie

Wiktionary

# bratanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bratać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bratać ndk.

rzecz. brat m., braciszek mos., bratek mos./mrz., bractwo n., braterstwo n.

przym. bratni, braterski

Wiktionary

# brataniec

przestarzałe: bratanek

SJP.pl

# bratanka

córka brata; bratanica

SJP.pl

Grusza 'Bratanka' – odmiana uprawna (kultywar) gruszy należąca do grupy grusz zachodnich. Odmiana powstała w Sadowniczo-Szkółkarskim Zakładzie Doświadczalnym w Albigowej, w Polsce, w roku 1987 jako siewka z wolnego zapylenia.

Wikipedia

# bratczyk

nazwisko

SJP.pl

# bratek

zdrobnienie od: brat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. ogrod. nazwa systematyczna|Viola wittrockiana|ref=tak., dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Viola tricolor|ref=tak., jednoroczna lub dwuletnia roślina polna o pięciopłatkowych, zwykle fioletowo-żółtych kwiatach

(1.3) więz. krata w więziennym oknie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. zdrobn. od: brat

Wiktionary

- Fiołek ogrodowy – Bratek ogrodowy, popularna roślina ozdobna.
- Fiołek trójbarwny – Bratek polny.
- Bratek (gramofon).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do nóg ściele nam bratków aksamit, / cudownymi upaja woniami, / eksploduje pąkowia salwami, / póki wargi tulimy do warg.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbratɛk, AS: bratek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek m., braciak m., brachol m., bratul m., brateńko m., bracki m., braciś m., bratuszek m., braciszeńko m., bratunio m., bratowa ż., bratanica ż., bratanek m., bratanka ż., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., braterstwo n., bratanie n., zbratanie n., brać ż., rozbrat m., pobratanie n.

czas. bratać ndk., zbratać dk., pobratać dk.

przym. bracki, bratni, braterski, pobratymczy

przysł. bratnio, bratersko

wykrz. bracie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bratek ogrodowy, fiołek ogrodowy

(1.2) bratek polny, fiołek trójbarwny, macoszka

(2.1) braciszek, braciak, bratul, brateńko, braciś, bratuszek, braciszeńko, bratunio

(1.3) firanki

Wiktionary

# braterski

1. przyjacielski, serdeczny;
2. właściwy bratu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do brata, braci

(1.2) przyjacielski, przyjazny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈtɛrsʲci, AS: bratersʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. braterstwo n., brat m., braciszek m., bratowa ż., bratanek m., bratanica ż., bratek mos./mrz.

czas. bratać się

przym. bratni

przysł. bratersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) bratni

Wiktionary

# bratersko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób braterski, solidarnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dlatego w roku Gierek powitał w Polsce radzieckiego geneseka niezwykle "bratersko", a jak niektórzy wówczas twierdzili - wręcz czołobitnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈtɛrskɔ, AS: bratersko

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. braterski, bratni

rzecz. brat m., braterstwo n., bratek mos./mrz.

czas. zbratać, bratać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) po bratersku, przyjacielsko, przyjaźnie

Wiktionary

# braterskość

→ braterski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest braterskie; cecha tych, którzy są braterscy

Wiktionary

#### Patrz:

braterski

#### Powiązane:

przym. braterski

przysł. bratersko

Wiktionary

# braterstwo

1. więzy pokrewieństwa łączące synów jednych rodziców
2. uczucia braterskie, oparte na zaufaniu, szczerości; przyjaźń, solidarność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pokrewieństwo między synami jednych rodziców

(1.2) braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie

rzeczownik, liczba mnoga

(2.1) brat ze swoją żoną

Wiktionary

Rodzina

- stosunki między braćmi → brat
- braterstwo – brat z żoną

Hasło

- „wolność, równość, braterstwo”

Inne:

- Braterstwo – organizacja z książki Rok 1984 George’a Orwella
- Braterstwo – film z 1968 w reżyserii Martina Ritta
- Braterstwo – film w reż. Nicolo Donato, Dania 2009
- Braterstwo – amerykański serial
- Braterstwo – album polskiej grupy muzycznej Hemp Gru z 2012 roku
- Autostrada Braterstwo i Jedność
- Międzynarodowe Braterstwo Adwentystów Dnia Siódmego
- Krajowe Braterstwo Indian
- Braterstwo (więź osobowa)
- braterstwo krwi
- Braterstwo broni – sprzymierzenie w walce
- Braterstwo broni – południowokoreański film wojenny z 2004 roku
- Braterstwo broni – seria książek Griffina

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) „Wolność, równość, braterstwo” to motto rewolucji francuskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈtɛrstfɔ, AS: braterstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek mos., bractwo n., bratanek m., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., bratek mos./mrz.

przym. braterski, bratni

przysł. bratersko

Wiktionary

# brâtianu

[czytaj: breTIAnu] nazwisko

SJP.pl

# bratkartofle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. smażone ziemniaki

Wiktionary

Bratkartofle (z niem. braten – „piec”, „smażyć”) – prosta potrawa ziemniaczana, popularna w Niemczech, i na Górnym Śląsku oraz Warmii, Małopolsce (Galicji) i Mazurach. Przygotowana z ugotowanych wcześniej i pokrojonych na małe kawałki lub plasterki ziemniaków. Smażona na patelni z rozgrzanym tłuszczem (pierwotnie wyłącznie smalcem), spożywana najczęściej z kwaśnym mlekiem lub jajkiem sadzonym. Podawana była głównie na kolację przy wykorzystaniu ziemniaków pozostałych z obiadu lub też specjalnie ugotowanych od razu w większej ilości.

Wikipedia

# bratkasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. piekarnik

Wiktionary

# bratkowice

W Polsce

- Bratkowice – wieś położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Świlcza
- Bratkowice – dawna gromada

Na Ukrainie

- Bratkowice – wieś na Ukrainie w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego
- Bratkowice – dawna gmina wiejska funkcjonująca w latach 1941–1944
- Bratkowice – przystanek kolejowy

Wikipedia

# bratkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Bratkowski – polski ekonomista
- Andrzej Bratkowski – polski polityk, publicysta, poseł na Sejm, minister
- Arkadiusz Bratkowski – polski polityk
- Dariusz Bratkowski – polski piłkarz i trener piłkarski
- Piotr Bratkowski – polski poeta, krytyk literacki i publicysta
- Stefan Bratkowski – polski prawnik, dziennikarz, publicysta i pisarz
- Stefan Janusz Bratkowski – polski dyplomata, urzędnik konsularny, oficer
- Władysław Bratkowski – polski technolog włókiennictwa i konstruktor maszyn włókienniczych
- Zeke Bratkowski (właśc. Edmund Raymond Bratkowski) – amerykański futbolista
- Zygmunt Bratkowski – polski inżynier budowlany

Wikipedia

# bratkowy

→ bratek

SJP.pl

#### Patrz:

bratek

# bratku

zdrobnienie od: brat

SJP.pl

# bratnal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. przest. zob. bretnal.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] W każde z makowych ziarneczek / Wbij mi takie trzy bratnale.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbratnal, AS: bratnal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bratnalik m.

Wiktionary

# bratni

1. związany pokrewieństwem rodzinnym lub narodowym, np. bratnia dusza;
2. przyjacielski, serdeczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) braterski

(1.2) związany pokrewieństwem, np. rodzinnym, narodowym, ideologicznym , duchowym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek mos., braterstwo n., bratowa ż., bratanek m., bratanica ż., bratek mos./mrz.

przym. braterski

przysł. bratersko

Wiktionary

# bratny

nazwisko

SJP.pl

# bratobójca

zabójca własnego brata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. zabójca brata

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bóg jednak nie ukarał zbrodniarza. Dlaczego ulitował się nad bratobójcą?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bratobójstwo n.

:: fż. bratobójczyni ż.

przym. bratobójczy

przysł. bratobójczo

Wiktionary

# bratobójczy

zabijający brata lub kogoś związanego pokrewieństwem, przyjaźnią, związkami plemiennymi lub przekonaniami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bratobójcy lub bratobójstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z tego samego archaicznego zasobu pojęciowego wywodzi się wciąż funkcjonujące w polszczyźnie określenie wojny domowej: "walka bratobójcza".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbratɔˈbujt͡ʃɨ, AS: bratobui ̯čy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bratobójca m., bratobójczyni ż., bratobójstwo n.

przysł. bratobójczo

Wiktionary

# bratobójczyni

zabójczyni własnego brata

SJP.pl

# bratobójstwo

zabójstwo brata albo osoby związanej pokrewieństwem, przyjaźnią itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z powodu twardego postępowania wobec pozostałych czeskich książąt, a może też w związku z bratobójstwem, otrzymał przydomek Okrutny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbratɔˈbujstfɔ, AS: bratobui ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bratobójca m., bratobójczyni ż.

przym. bratobójczy

przysł. bratobójczo

Wiktionary

# bratostwo

brat z żoną

SJP.pl

# bratoszewice

Bratoszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Stryków.

Bratoszewice uzyskały lokację miejską przed 1458 rokiem, zdegradowane w 1661 roku. Do 1954 roku istniała gmina Bratoszewice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą gminy Bratoszewice. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w ówczesnym województwie łódzkim.

Nazwę dawnej pobliskiej wsi Carska Miłość zmieniono 6 lutego 1920 na Bratoszewice Małe.

Wikipedia

# bratoszewski

nazwisko

SJP.pl

# bratowa

żona brata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona brata

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Byłam z bratową na zakupach, szukałyśmy prezentu dla mojego brata na czterdzieste urodziny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈtɔva, AS: bratova

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek m., bratostwo n., braterstwo n., bractwo n., bratek mos./mrz.

przym. braterski, bratni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pieszcz. bratówka; daw. gw-pl|Kraków|bratowicha.

Wiktionary

# bratowicha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. gw-pl|Kraków. bratowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat mos., braterstwo n., bratowa ż.

:: zdrobn. braciszek

przym. braterski

Wiktionary

# bratowy

→ brat (dawniej); braterski

SJP.pl

# bratrura

w gwarze lwowskiej: piekarnik

SJP.pl

# bratruła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piekarnik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Hyjdla wciepła kołocz do bratruły.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bratrura, blatrura, bratrula, bradruła, bradrura, rura, ruła

Wiktionary

# bratszpil

wciągarka do podnoszenia kotwic; braszpil, winda kotwiczna

SJP.pl

# bratucice

Bratucice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Rzezawa.

Wieś królewska w tenucie niepołomickiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą gromady Bratucice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Integralne części miejscowości: Bródek, Łazek, Mole, Podlesie, Radziejów.

Wikipedia

# bratul

poufały zwrot kierowany zwykle do bliskiego kolegi; brat; bratek

SJP.pl

# bratumiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bratumiły lub z nią związany

SJP.pl

# bratumił

imię męskie

SJP.pl

Bratumił, Bratomił, Bratmił, (zniem.) Bretomił, Bretmił – staropolskie imię męskie, złożone z członów Bratu- ("bratu", "członkowi wspólnoty rodowej", "człowiekowi bliskiemu") i -mił ("miły"). Znaczenie imienia: "miły swoim bliskim".

Żeńskie formy: Bratumiła, Bratomiła, Bratmiła.

Bratumił imieniny obchodzi 8 września i 18 października.

Wikipedia

# bratumiła

imię żeńskie

SJP.pl

Bratumiła, Bratomiła, Bratmiła – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Bratu- ("bratu", "członkowi wspólnoty rodowej", "człowiekowi bliskiemu") i -miła ("miła"). Znaczenie imienia: "miła swoim bliskim". W źródłach polskich poświadczone w XIII wieku (1265 rok).

Męskie formy: Bratumił, Bratomił, Bratmił, (zniem.) Bretomił, Bretmił.

Bratumiła imieniny obchodzi 3 czerwca i 4 grudnia.

Wikipedia

# bratumiłostwo

Bratumił z małżonką; Bratumiłowie

SJP.pl

# bratumiłowie

imię męskie

SJP.pl

# bratumiłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bratumiła lub z nim związany

SJP.pl

# bratunio

pieszczotliwie: brat

SJP.pl

# bratwa

bratwa barwierska: roślina użytkowa z rodziny motylkowatych, dostarczająca cennego barwnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina z gatunku bratwa barwierska, nazwa systematyczna|Baptisia tinctoria|L.|ref=tak.

Wiktionary

Baptysja, bratwa (Baptisia Vent.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej Kanadzie oraz wschodniej i środkowej części Stanów Zjednoczonych. Rosną na obszarach pod wpływem klimatu umiarkowanego kontynentalnego i ciepłego, w prerii i widnych lasach, w miejscach wilgotnych, nad strumieniami i suchych – na piaskach i terenach skalistych.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) baptysja

Wiktionary

# bratysława

stolica Słowacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto Słowacji;

Wiktionary

Bratysława (słow. i cz. Bratislava, wym. [ˈbracislaʋa]; niem. Pressburg; węg. Pozsony; pol. dawniej Pożoń, także Preszburg) – stolica oraz największe miasto Słowacji pod względem liczby ludności (478 040 mieszkańców) i powierzchni (367,5 km²). Jest jedyną stolicą na świecie, która graniczy z dwoma państwami, tj. na południu z Węgrami, a na zachodzie z Austrią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bratysława jest jedyną stolicą na świecie, która graniczy z dwoma państwami, tj. na południu z Węgrami, a na zachodzie z Austrią.

(1.1) Dzisiejsze terytorium Bratysławy powstało pierwotnie w wyniku łączenia osad, a następnie przyłączania miejscowości z pobliskiej okolicy.

(1.1) Zwiedziłem Bratysławę podczas wycieczki po Słowacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbratɨˈswava, AS: bratysu̯ava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bratysławianin mos., bratysławianka ż.

przym. bratysławski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Pożoń, Preszburg

Wiktionary

# bratysławianin

mieszkaniec Bratysławy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bratysławy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbratɨswaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bratysu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bratysława ż.

:: fż. bratysławianka ż.

przym. bratysławski

Wiktionary

# bratysławianka

mieszkanka Bratysławy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bratysławy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbratɨswaˈvʲjãnka, AS: bratysu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bratysława ż.

:: fm. bratysławianin mos.

przym. bratysławski

Wiktionary

# bratysławski

przymiotnik od: Bratysława (stolica Słowacji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bratysławy, związany z Bratysławą

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Bratysławy lub bratysławian, mający cechy lub właściwości przypisywane Bratysławie lub bratysławianom

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbratɨˈswafsʲci, AS: bratysu̯afsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bratysława ż., bratysławianin mos., bratysławianka ż.

Wiktionary

# braun

produkt marki Braun

SJP.pl

- Braun (przedsiębiorstwo)
- Braun – nazwisko niemieckie, od słowa braun – brązowy. Dwudzieste co do popularności w Niemczech.

Wikipedia

# brauning

ręczny pistolet automatyczny; browning

SJP.pl

# braunista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. neol. zwolennik Grzegorza Brauna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Symbolem braunistów stała się gaśnica.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. braunistka

Wiktionary

# braunistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. neol. zwolenniczka Grzegorza Brauna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. braunista mos.

Wiktionary

# braunit

krzemian magnezu, czarny minerał o metalicznym połysku, stosowany jako najważniejsza ruda manganu, głównie do produkcji żelazomanganu; pirofanit

SJP.pl

Braunit – rzadki minerał z gromady krzemianów, tlenokrzemian manganu o wzorze Mn2+Mn3+6SiO4O20 (tlenek manganu(III)). Jego nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego badacza K. Brauna.

Wikipedia

# braunmileryt

minerał odkryty przez Lorrina Thomasa Brownmillera (stąd nazwa), występujący głównie w Niemczech i w Izraelu

SJP.pl

# braunschweig

[czytaj: brałnszwajg] miasto w Niemczech; Brunszwik

SJP.pl

Niemcy:

- Brunszwik – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Dolna Saksonia
- Braunschweig – były powiat

Republika Południowej Afryki:

- Braunschweig – miejscowość w prowincji Mpumalanga
- Braunschweig – miejscowość w prowincji Ostkap

Inne:

- Eintracht Brunszwik
- Freistaat Braunschweig
- Księstwo Brunszwiku

Wikipedia

# braunsztyn

minerał, dwutlenek manganu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. dwutlenek manganu występujący w przyrodzie w postaci piroluzytu

Wiktionary

Braunsztyn – najważniejsza ruda manganu zawierająca głównie tlenek manganu(IV) (MnO2). Występuje razem z rudami żelaza (wytapia się je razem, otrzymując żelazomangan). Minerały: piroluzyt, polionit, psylomelan.

Główne złoża braunsztynu występują na Uralu, w Indiach i w południowej Afryce.

Jest stosowany w przemyśle elektrochemicznym, do wyrobu i barwienia szkła, farb, utleniania kwasu solnego oraz jako depolaryzator w ogniwach galwanicznych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrawn͇ʃtɨ̃n, AS: brau̯ṇštỹn

Wiktionary

# brauza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prysznic

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. oranżada

Wiktionary

# brava

samochód marki Fiat Brava

SJP.pl

Brava – wyspa należąca do Wysp Zielonego Przylądka. Jest najmniejszą zamieszkaną wyspą w archipelagu Wysp Podwietrznych. Pierwsze siedliska powstały w latach 40. XVI wieku, a liczba ludności wzrosła po erupcji Mount Fogo w 1680 na sąsiedniej wyspie Fogo. Długo głównym przemysłem pozostawało wielorybnictwo, a obecnie jest nim rolnictwo.

Wikipedia

# bravissimo

okrzyk będący wyrazem zachwytu, największego uznania; nadzwyczajnie! genialnie! wybornie! wspaniale! doskonale! bajecznie! świetnie! pięknie! cudownie! kapitalnie! bosko!

SJP.pl

# bravo

czasopismo zajmujące się popkulturą

SJP.pl

Bravo – dwutygodnik dla młodzieży, pochodzący z Niemiec, ukazujący się też w wielu innych krajach Europy. W Polsce pojawił się po raz pierwszy w 1991 roku i wydawany był przez Wydawnictwo Bauer. Redaktorem naczelnym polskiej wersji czasopisma był Michał Wiśnicki. Ostatni numer polskiego wydania Bravo ukazał się w grudniu 2017.

Wikipedia

# brawada

dawniej:
1. brawura na pokaz;
2. zuchwałość, przechwałki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. brawura na pokaz, zadzierzyste przechwałki, efekciarskie zuchwalstwo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brawo n.

wykrz. brawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) efekciarstwo, szpan, szpanowanie, pokazówa, zuchowatość

Wiktionary

# brawędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brawędzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brawędzić

Wiktionary

# brawędzić

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. żart. lekcew. marudzić, gadać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pobrawędzić

rzecz. brawędzenie n.

Wiktionary

# brawko

zdrobnienie od: brawo (oklaski)

SJP.pl

# brawo

oklaski i okrzyki, wyrażające uznanie, podziw, zachwyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zwykle w lm. wyraz uznania; oklaski

wykrzyknik

(2.1) … pokazujący entuzjastyczną aprobatę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Publiczność głośnymi brawami nagrodziła przebojową arię tenora.

(2.1) — Ojechaliśmy ich 3:0! — Brawo, piona!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbravɔ, AS: bravo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brawura ż., brawada ż.

przym. brawurowy

wykrz. bravissimo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oklaski, aplauz, owacje

(2.1) wiwat, wspaniale, pięknie, świetnie

Wiktionary

# brawować

popisywać się odwagą, wystawiać się niepotrzebnie na niebezpieczeństwo

SJP.pl

czasownik

(1.1) stpol. lekceważyć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈvɔvat͡ɕ, AS: bravovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brawowanie n.

Wiktionary

# brawowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brawować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brawować ndk.

Wiktionary

# brawura

postawa lekceważąca niebezpieczeństwo, odwaga na pokaz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) popisywanie się odwagą

Wiktionary

Brawura (ang. Test Pilot) – amerykański film z 1938 roku w reżyserii Victora Fleminga.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niemniej jednak wykazał się niezwykłą brawurą podczas odwrotu Brytyjczyków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brawurowość n., brawurowanie n., brawo n.

czas. brawurować ndk.

przym. brawurowy

przysł. brawurowo

wykrz. brawo

Wiktionary

# brawurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) popisywanie się brawurą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brawura ż., brawurowość ż.

czas. brawurować ndk.

przym. brawurowy

przysł. brawurowo

Wiktionary

# brawurowo

przysłówek

(1.1) w sposób brawurowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Damian Winiarczyk początkowo jechał brawurowo, jednak gdy mało co nie wyleciał z trasy na wirażu, kończył wyścig ostrożniej i był szósty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbravuˈrɔvɔ, AS: bravurovo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brawura ż., brawurowanie n., brawurowość ż.

przym. brawurowy

Wiktionary

# brawurowość

→ brawurowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest brawurowe; cecha tych, którzy są brawurowi

Wiktionary

#### Patrz:

brawurowy

#### Powiązane:

rzecz. brawura ż., brawurowanie n.

czas. brawurować ndk.

przym. brawurowy

przysł. brawurowo

Wiktionary

# brawurowy

związany z brawurą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) popisujący się odwagą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brawurowanie n., brawo n., brawura ż., brawurowość ż.

przysł. brawurowo

wykrz. brawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ryzykancki, zuchwały

Wiktionary

# brąz

1. stop miedzi z innymi metalami (z wyjątkiem cynku i niklu);
2. kolor brązowy;
3. przedmiot wykonany z brązu;
4. brązowy medal za trzecie miejsce w zawodach;
5. pigment metaliczny do wyrobu farb i emalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hutn. stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;

(1.2) przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)

(1.3) kolor brązowy – kolor brązu (1.1)

(1.4) epoka brązu;

(1.5) sport. brązowy medal

Wiktionary

- brąz – barwa brązowa
- brąz – stop miedzi

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W muzeum zgromadzono popiersia z brązu portretujące znanych Polaków.

(1.2) Postanowiłem zorganizować wystawę własnoręcznie wykonanych brązów.

(1.3) W salonie biel ścian kontrastuje z ciepłym brązem.

(1.4) Te cenne znaleziska datuje się na wczesny brąz.

(1.5) To już piąty brąz w jego karierze sportowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔ̃w̃s, AS: brõũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brązowienie n., brązownictwo n., brązownik m., brązik mrz., brązowanie n., brązosz mzw., zbrązowienie n., brązowniczka ż.

czas. brązować ndk., brązowić ndk., brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

przym. brązowawy, brązowniczy, brązowy

przysł. brązowo

temsłow. brązowo-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spiż

Wiktionary

# braz.

skrót od: brazylijski

SJP.pl

# brązal

stop miedzi i aluminium; brąz aluminiowy

SJP.pl

Brązal, brąz aluminiowy – stop brązu z kilkuprocentowym dodatkiem aluminium (4–11%) oraz niewielką domieszką niklu, manganu i żelaza. Jest odporny na działania wysokiej temperatury i wody morskiej. Stosowany do wyrobu śrub okrętowych, zaworów, aparatury chemicznej.

W polskich monetach obiegowych 2 zł (pierścień tej monety) i 5 zł (rdzeń tej monety) do ich wykonania użyto brązal CuAl6Ni2 tj. o zawartości 92% miedzi, 6% aluminium, 2% niklu.

Wikipedia

# brazauskas

nazwisko

SJP.pl

# brązer

kosmetyk do ściemniania skóry; bronzer

SJP.pl

# brązik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brąz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie brąz, lecz tylko mały brązik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brąz m.

Wiktionary

# brazos

rzeka w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Wikipedia

# brązosz

gatunek ryby z rodziny brązoszowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Oxynotus centrina|Linnaeus|ref=tak., gatunek ryb z rodziny brązoszowatych;

(1.2) icht. ryba z gatunku brązoszy (1.1)

Wiktionary

Brązosz (Oxynotus centrina) – gatunek ryby z rodziny brązoszowatych (Oxynotidae), wcześniej zaliczany był do koleniowatych (Squalidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brązosze są gatunkiem jajożyworodnym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brąz mrz.

Wiktionary

# brązowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) met. pokrywanie powierzchni czegoś warstwą brązu

(1.2) książk. przen. ocenianie kogoś lub czegoś w bezkrytyczny sposób, z nadmiernym uwypukleniem zasług lub zalet

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brąz m., brązownictwo n., brązownik m., brązowienie n., brązowniczka ż.

czas. brązować ndk., brązowić ndk.

przym. brązowy, brązowawy, brązowniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) brązowienie, apoteozowanie, idealizowanie, gloryfikowanie

Wiktionary

# brązowawożółty

żółty o brązowawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żółty o brązowawym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dodaj więcej brązowego pigmentu, bo na razie wychodzi ci odcień brązowawożółty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvavɔˈʒuwtɨ, AS: brõũ̯zovavožuu̯ty

Wiktionary

# brązowawy

zbliżony do brązowego, nie do końca brązowy, prawie brązowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wtedy ziarna nabierają charakterystycznego brązowawego koloru i specyficznego dla kawy smaku i aromatu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ, AS: brõũ̯zovavy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brąz m., brązowienie n., odbrązawianie n., odbrązowienie n., brązowanie n.

czas. brązowić ndk., odbrązawiać ndk., odbrązowić dk.

przym. brązowy

przysł. brązowawo, brązowo

temsłow. brązowo-

Wiktionary

# brązowianka

boczanka brązowianka - gatunek motyla z rodziny wachlarzykowatych

SJP.pl

# brązowieć

zmieniać kolor na brązowy

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbrązowieć)

(1.1) nabierać barwy brązowej

(1.2) odróżniać się brązową barwą od tła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jabłka na paterze w spiżarni zaczęły już brązowieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brąz mrz., zbrązowienie n., brązowienie n., brązownictwo n.

czas. zbrązowieć dk.

przym. brązowy

przysł. brązowo

temsłow. brązowo-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) brązowić się

Wiktionary

# brązowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nabieranie barwy brązowej, stawanie się brązowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ulegające brązowieniu jabłka, wydawały dziwną woń.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brąz mrz., zbrązowienie n., brązowanie n.

czas. brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

przym. brązowy, brązowawy

przysł. brązowo

Wiktionary

# brązowiutki

zdrobnienie od: brązowy

SJP.pl

# brązówka

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

Brązówka (Anas rubripes) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Północną. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

# brązownia

zakład, w którym wykonuje się odlewy z brązu

SJP.pl

# brązownictwo

wykonywanie przedmiotów z brązu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. dział rzemiosła zajmujący się wykonywaniem odlewów z brązu, zwłaszcza pomników oraz pokrywaniem przedmiotów brązem (brązowanie);

(1.2) przedstawianie czegoś z bezkrytycznym uwielbieniem

Wiktionary

Brązownictwo – dział rzemiosła zajmujący się wykonywaniem odlewów z brązu, zwłaszcza pomników oraz pokrywaniem przedmiotów brązem (brązowanie). W Polsce głównym ośrodkiem brązowniczym i siedzibą cechu brązowników była Warszawa.

Rozwój brązownictwa warszawskiego nastąpił w okresie Królestwa Kongresowego, gdy brązownictwo wyodrębnione z mosiężnictwa stało się w Warszawie odrębną profesją. Powstało szereg firm odlewniczych na czele z Zakładem Norblina i Łopieńskich. Źródłem wiedzy o zabytkach brązownictwa starożytnego, historii brązu w Polsce i na świecie oraz o brązownictwie warszawskim są wspomnienia Tadeusza Łopieńskiego, nestora rodu stołęcznych brązowników.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brąz mrz., brązownik mos., brązowanie n.

przym. brązowy

przysł. brązowo

czas. brązowić ndk., brązowieć ndk.

Wiktionary

# brązowniczka

1. rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych;
2. rzemieślniczka wykonująca przedmioty z brązu;
3. pejoratywnie: kobieta ukazująca kogoś lub coś w sposób wyłącznie pozytywny, pomijając wady

SJP.pl

Tuckermanopsis Gyeln. (brązowniczka) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

# brązownik

1. rzemieślnik wykonujący przedmioty z brązu;
2. przenośnie: krytyk literacki idealizujący opisywaną postać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący przedmioty z brązu lub zajmujący się brązowaniem

(1.2) przen. krytyk literacki lub biograf idealizujący omawiane osoby

Wiktionary

Brązownictwo – dział rzemiosła zajmujący się wykonywaniem odlewów z brązu, zwłaszcza pomników oraz pokrywaniem przedmiotów brązem (brązowanie). W Polsce głównym ośrodkiem brązowniczym i siedzibą cechu brązowników była Warszawa.

Rozwój brązownictwa warszawskiego nastąpił w okresie Królestwa Kongresowego, gdy brązownictwo wyodrębnione z mosiężnictwa stało się w Warszawie odrębną profesją. Powstało szereg firm odlewniczych na czele z Zakładem Norblina i Łopieńskich. Źródłem wiedzy o zabytkach brązownictwa starożytnego, historii brązu w Polsce i na świecie oraz o brązownictwie warszawskim są wspomnienia Tadeusza Łopieńskiego, nestora rodu stołęcznych brązowników.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brązownictwo n., brąz mrz., brązowanie n., brązowniczka ż.

przym. brązowy

Wiktionary

# brązowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem brązowej barwy, z obecnością brązu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jadzia z Tadkiem urządzili werandę na brązowo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brąz mrz., brązowienie n., zbrązowienie n., brązownictwo n.

czas. brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

przym. brązowy, brązowawy

temsłow. brązowo-

Wiktionary

# brązowo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązowy odcień barwy określonej przez drugi człon złożenia

(1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązową barwę jednej lub wielu części wielobarwnej całości

(1.3) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązową barwę tego, co nazywa drugi, rzeczownikowy człon złożenia

(1.4) pierwszy człon rzeczowników złożonych wskazujący na brązowy kolor tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) brązowoczerwony • brązowoszary • brązowozłoty • brązowożółty

(1.2) brązowo-biały • brązowo-czarno-żółty • brązowo-czarny • brązowo-zielony

(1.3) brązowodzioby • brązowogłowy • brązowooki • brązowopióry

(1.4) brązowoszarość • brązowożółtość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brąz mrz., brązy lm nm.

czas. brązowić ndk., brązowić się ndk., brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

przym. brązowy, brązowawy

przysł. brązowo

Wiktionary

# brązowo-biały

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: brązowy i biały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brązowo-białe umeblowanie jest w pewnych kręgach trendy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: brõũ̯zovo‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary

# brązowo-czarno-żółty

złożony z trzech kolorów: brązowego, czarnego i żółtego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający trzy kolory: brązowy, czarny i żółty

Wiktionary

# brązowo-czarny

w części brązowy, w części czarny; czarno-brązowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) brązowy i czarny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak się spiekł w piekarniku, że zamiast bursztynowej skórki miał brązowo-czarną skorupę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: brõũ̯zovo‿čarny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. czarnobrązowy

Wiktionary

# brązowo-rdzawy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: brązowy i rdzawy

Wiktionary

# brązowo-zielony

w części brązowy, w części zielony; zielono-brązowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający dwa kolory: brązowy i zielony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Te wiszące kokosy pod liśćmi palm tworzyły na tle nieba brązowo-zieloną mozaikę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: brõũ̯zovo‿źelõny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zielono-brązowy

Wiktionary

# brązowo-żółty

brązowy i żółty

SJP.pl

# brązowobrzuchy

ziarnojadek brązowobrzuchy - gatunek ptaka z rodziny tanagrowatych

SJP.pl

# brązowoczarny

czarny o odcieniu brązowym

SJP.pl

# brązowoczekoladowy

ciemnobrązowy; czekoladowy

SJP.pl

# brązowoczerwony

czerwony o brązowym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor czerwony o odcieniu brązowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pióra podgardla są brązowoczerwone.

Wiktionary

# brązowodzioby

tukan brązowodzioby, nogal brązowodzioby - gatunki ptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązowy dziób

Wiktionary

# brązowofioletowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem brązowofioletowej barwy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brązowofioletowy

Wiktionary

# brązowofioletowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) fioletowy o brązowym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pióra na barkówkach bażanciaków przechodzą w barwę brązowofioletową.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. brązowofioletowo

Wiktionary

# brązowogrzbiety

1. gołąb brązowogrzbiety, wodnik brązowogrzbiety, kulik brązowogrzbiety - gatunki ptaków;
2. mikrusek brązowogrzbiety - gatunek ssaka naczelnego

SJP.pl

# brązowogłowy

łowiec brązowogłowy, wireonek brązowogłowy, leśniak brązowogłowy - gatunki ptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązową głowę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈɡwɔvɨ, AS: brõũ̯zovogu̯ovy

Wiktionary

# brązowokasztanowaty

mający kolor brązowego kasztana; rudawobrązowy

SJP.pl

# brązowoogonowy

skalniak brązowoogonowy - gatunek kangura

SJP.pl

# brązowooki

mający oczy koloru brązowego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. mający brązowe oczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Amerykańska terapeutka podzieliła klasę na dwie grupy - niebieskookich i brązowookich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈːci, AS: brõũ̯zov•oḱi

Wiktionary

# brązowooliwkowy

oliwkowy o odcieniu brązowym

SJP.pl

# brązowopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązowe pióra, pierze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈpʲjurɨ, AS: brõũ̯zovopʹi ̯ury

Wiktionary

# brązowopomarańczowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor pomarańczowy o odcieniu brązowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sierść na grzbiecie bandika miała kolor brązowopomarańczowy.

Wiktionary

# brązowopopielaty

popielaty o brązowym odcieniu

SJP.pl

# brązowopłowy

płowy o odcieniu brązowym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) płowy o brązowym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brązowopłowej plamaamie sawanny nie było końca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈpwɔvɨ, AS: brõũ̯zovopu̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. płowobrązowy

Wiktionary

# brązoworudy

rudy o brązowym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rudy o brązowym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tej nocy znów widziałem tę brązoworudą lisicę przy Maciejowym kurniku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈrudɨ, AS: brõũ̯zovorudy

Wiktionary

# brązowosiny

siny o brązowym odcieniu

SJP.pl

# brązowoskrzydły

1. mający brązowe skrzydła;
2. piona brązowoskrzydła - gatunek ptaka z rodziny papugowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązowe skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈskʃɨdwɨ, AS: brõũ̯zovoskšydu̯y

Wiktionary

# brązowoszary

szary o odcieniu brązowym; bury, brunatnoszary

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szary o brązowym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czym oni palą w piecu, że ten dym z komina jest tak intensywnie brązowoszary?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈʃarɨ, AS: brõũ̯zovošary

Wiktionary

# brązowowłosy

mający brązowe włosy

SJP.pl

# brązowozielony

zielony o odcieniu brązowym

SJP.pl

# brązowożółto

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem brązowożółtej barwy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brązowożółty

Wiktionary

# brązowożółty

żółty o odcieniu brązowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) żółty o brązowym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skrzynka była pełna brązowożółtych bananów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈʒuwtɨ, AS: brõũ̯zovožuu̯ty

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. brązowożółto

Wiktionary

# brązowozłocisty

złocisty o brązowym odcieniu; brązowozłoty

SJP.pl

# brązowozłoty

złoty o brązowym odcieniu; brązowozłocisty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor złoty o odcieniu brązowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciekawe, jak Zbyszek uzyskał tę brązowozłotą barwę mieszanki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈzwɔtɨ, AS: brõũ̯zovozu̯oty

Wiktionary

# brązowy

1. wykonany z brązu;
2. o kolorze brązu; brunatny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z brązu, zrobiony z brązu

(1.2) mający kolor brązu;

(1.3) o sportowcach: ten, który zdobył brązowy (1.1) medal

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hol zdobią oryginalne brązowe posążki zwierząt.

(1.2) Do tego garnituru będą pasować eleganckie brązowe buty.

(1.3) Przeprowadziłem wywiad z tegorocznym brązowym medalistą Mistrzostw Polski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: brõũ̯zovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brązowienie n., zbrązowienie n., brąz mrz., brązal mrz., brązownictwo n., brązownik mos., brązowanie n., brązownia ż.

przym. brązowawy, brązowniczy

przysł. brązowo

czas. brązować, brązowić, brązowić się, brązowieć, zbrązowieć

temsłow. brązowo-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spiżowy

Wiktionary

# brazylia

państwo w Ameryce Południowej; Federacyjna Republika Brazylii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej;

(1.2) rzad. geogr. Brasília, stolica Brazylii (1.1)

Wiktionary

Brazylia (port. Brasil, wymowa [bɾaˈziw]), oficjalnie Federacyjna Republika Brazylii (port. República Federativa do Brasil, wymowa) – państwo w Ameryce Południowej, położone we wschodniej części kontynentu, nad Oceanem Atlantyckim. Największe i najludniejsze państwo tego kontynentu, a jednocześnie jedno z największych i najludniejszych państw świata. Zajmuje obszar 8 515 767 km² (5. pod względem powierzchni na świecie), a zamieszkane jest przez 217 240 060 ludzi (szac. 2022, 7. na świecie). Stolicą kraju jest Brasília.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brazylia jest krajem południowoamerykańskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: braˈzɨlʲja, AS: brazylʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., brazyliana ż., brazylianit mrz., brasilijczyk mos., brasilijka ż.

przym. brazylijski, brasilijski, daw. brazylski

Wiktionary

#### Synonimy:

nazwa oficjalna: Federacyjna Republika Brazylii

Wiktionary

# brazyliana

1. system gry w piłce nożnej polegający na tym, że w linii obrony i w ataku gra po czterech zawodników, a w pomocy dwóch; brasiliana;
2. potocznie: popis szczególnych umiejętności podczas gry w piłkę nożną; brasiliana;
3. potocznie: depilacja okolic łonowych u kobiet;
4. potocznie: telenowela, której akcja koncentruje się wokół skomplikowanych wątków miłosnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warszawa. kawa

(1.2) kosmet. eufem. stan okolic łonowych po ich całkowitej depilacji

Wiktionary

Brasiliana – system gry w piłkę nożną, w którym w linii obrony gra czterech zawodników, pomocy – dwóch, a ataku – czterech, czyli 4-2-4. Mimo iż narodził się na początku lat 50. w Paragwaju, najpełniejsze zastosowanie znalazł w wykonaniu reprezentacji Brazylii podczas mundialu 1958, na którym „Canarinhos” zdobyli tytuł mistrza świata.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. brazylijski

rzecz. Brazylia, Brazylijka, Brazylijczyk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fusy

Wiktionary

# brazylianin

mieszkaniec Brazylii - miasta

SJP.pl

# brazylianit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał pegmatytowy;

Wiktionary

Brazylianit – przezroczysty minerał pegmatytowy. Nazwa pochodzi od miejsca gdzie go odkryto w 1945 roku - w pobliżu miejscowości Conselheria Peua w Minas Gerais (Brazylia). Wyglądem przypomina chryzoberyl i żółte odmiany berylu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲjä̃ɲit, AS: brazylʹi ̯ä̃ńit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brazylia ż.

Wiktionary

# brazylianka

mieszkanka Brazylii (stolicy Brazylii)

SJP.pl

# brazyliany

mieszkaniec Brazylii - miasta

SJP.pl

# brazylijczyk

obywatel Brazylii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Brazylii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polacy nie byli faworytami starcia z Brazylijczykami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijt͡ʃɨk, AS: brazylʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brazylia ż., Brasília ż., brasilijczyk mos., brasilijka ż., brazyliana ż.

:: fż. Brazylijka ż.

przym. brazylijski, brasilijski

Wiktionary

# brazylijka

obywatelka Brazylii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Brazylii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rumunkom nie udało się pokonać Brazylijek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijka, AS: brazylʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brazylia ż., brazyliana ż., brasilijczyk mos.

:: fm. Brazylijczyk mos.

przym. brazylijski

Wiktionary

# brazylijski

związany z państwem Brazylia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Brazylii i Brazylijczyków, mający cechy lub właściwości przypisywane Brazylii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brazylijska flaga jest zielona, żółta i niebieska.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijsʲci, AS: brazylʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brazylia ż., Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., brazyliana ż., brazylijskość ż.

przysł. brazylijsko

Wiktionary

# brazylijskość

→ brazylijski

SJP.pl

#### Patrz:

brazylijski

# brazylit

minerał, dwutlenek cyrkonu, odkryty przez Josepha Baddeleya; badeleit, baddeleit

SJP.pl

# brązyt

kamień półszlachetny

SJP.pl

# brazzaville

[czytaj: brazaWIL] stolica Konga

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Konga;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Brazzaville|Ms=Brazzaville.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. brazzawilczyk mos., brazzawilka ż.

przym. brazzawilski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Brazzaville

* arabski: (1.1) برازافيل

* baskijski: (1.1) Brazzaville

* białoruski: (1.1) Браззавіль m.

* bułgarski: (1.1) Бразавил m.

* czeski: (1.1) Brazzaville

* koreański: (1.1) 브라자빌

* niemiecki: (1.1) Brazzaville n.

* rosyjski: (1.1) Браззавиль m.

* szwedzki: (1.1) Brazzaville n.

* ukraiński: (1.1) Браззавіль m.

* włoski: (1.1) Brazzaville ż.

źródła.

== Brazzaville (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Brazzaville.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Brazzaville

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brazzawilczyk mos., brazzawilka ż.

przym. brazzawilski

Wiktionary

# brazzawilczyk

[czytaj: brazawilczyk] mieszkaniec Brazzaville

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brazzaville

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilt͡ʃɨk, AS: bra•zavʹilčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brazzaville n.

:: fż. brazzawilka ż.

przym. brazzawilski

Wiktionary

# brazzawilka

[czytaj: brazawilka] mieszkanka Brazzaville (stolicy Konga)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brazzaville

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilka, AS: bra•zavʹilka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brazzaville n.

:: fm. brazzawilczyk mos.

przym. brazzawilski

Wiktionary

# brazzawilski

[czytaj: brazawilski] przymiotnik od: Brazzaville

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Brazzaville

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilsʲci, AS: bra•zavʹilsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brazzaville n., brazzawilczyk mos., brazzawilka ż.

Wiktionary

# brałza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. brauza.

Wiktionary

# brb

skrót od: Be Right Back - zaraz wracam; ZW (zw)

SJP.pl

# brczko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północnej Bośni i Hercegowinie;

Wiktionary

Brczko (bośn., chor. Brčko, serb. Брчко) – miasto w północnej Bośni i Hercegowinie, siedziba Dystryktu Brczko. Leży przy ujściu rzeki Brki do Sawy. W 2013 roku liczyło 39 893 mieszkańców, z czego większość stanowili Serbowie.

Stanowi ośrodek przemysłu (gorzelnie) i handlu w regionie sadowniczym (śliwy).

Wikipedia

# brda

rzeka w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły;

Wiktionary

Brda – rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły, największy w jej dolnym biegu. Dolny fragment Brdy jest fragmentem drogi wodnej Wisła-Odra, międzynarodowej drogi wodnej E70 oraz Bydgoskiego Węzła Wodnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiliśmy działkę rekreacyjną położoną na skarpie nad pięknym rozlewiskiem Brdy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brda, AS: brda

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brdziański

Wiktionary

# brdów

wieś w Polsce

SJP.pl

Brdów – wieś w Polsce, administracyjnie w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Babiak. Kulturowo Brdów położony jest na pograniczu Kujaw i Wielkopolski; leży na Pojezierzu Kujawskim, na tzw. Kujawach Borowych, nad Jeziorem Brdowskim. Dawniej miasto: siedziba władz miejskich oraz wójtostwa brdowskiego. Prawa miejskie w latach 1436-1870; Miasto Królewskie Korony Królestwa Polskiego. W 1827 roku jako miasto rządowe Królestwa Kongresowego położone było w powiecie brzeskim, obwodzie kujawskim województwa mazowieckiego.

Wikipedia

# brdulak

nazwisko

SJP.pl

# brdysać

rzadko: skakać, brykać, dokazywać, zachowywać się niesfornie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) rzad. podskakiwać, zachowywać się niesfornie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brdysanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skakać, brykać, dokazywać

Wiktionary

# brdysanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) reg. brykanie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brdysać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brykanie, skakanie, podskakiwanie

Wiktionary

# brdyujście

dzielnica Bydgoszczy, w której Brda wpada do Wisły

SJP.pl

Brdyujście – osiedle w Bydgoszczy w rejonie ujścia rzeki Brdy do Wisły. Znajduje się tam tor regatowy oraz śluzy, jaz i elektrownia wodna, będące elementem Bydgoskiego Węzła Wodnego. W 1939 w Brdyujściu znajdował się port Oddziału Wydzielonego Rzeki Wisły (tzw. flotylli wiślanej).

Wikipedia

# brdziański

przymiotnik od: Brda

SJP.pl

# bre

skrót od: Bank Rozwoju Eksportu SA

SJP.pl

# break

[czytaj: brejk] w boksie: komenda wypowiadana przez sędziego ringowego w sytuacji zbyt długiego przetrzymywania się przez zawodników w zwarciu, nakazująca im chwilowe zaprzestanie walki i odstąpienie o krok w tył

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) sport. komenda w boksie nakazująca przerwanie walki

rzeczownik

(2.1) sport. w snookerze: liczba punktów zdobyta przy jednym podejściu do stołu

Wiktionary

- breakdance – rodzaj tańca powstałego na przełomie lat 60. i 70. XX wieku
- break snookerowy – liczba punktów zdobyta we fragmencie meczu snookera rozgrywanego nieprzerwanie przez jednego zawodnika (w czasie jednego podejścia do stołu)
- break – słowo kluczowe w językach programowania, stosowane do oznaczenia instrukcji opuszczenia
- Break – klawisz
- break (brek) – nadwozie samochodowe
- break (brek) – powóz konny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: brɛjk, AS: brei ̯k

Wiktionary

# breakbeat

gatunek elektronicznej muzyki tanecznej, o tempie pośrednim między hip-hopem a house'em

SJP.pl

Breakbeat – gatunek elektronicznej muzyki tanecznej, w której mocno akcentowane są instrumenty perkusyjne, często przez sample, jak również bębny i wszelkiego rodzaju instrumenty tworzące rytmiczne uderzenia (tzw. beaty).

Wikipedia

# breakbeatowy

→ breakbeat [czytaj: brejkbitowy]

SJP.pl

# breakdance

[czytaj: brejkdens, brejkdans] niezwykle dynamiczny taniec wykorzystujący wiele elementów z gimnastyki sportowej, akrobatyki itp., popularny głównie wśród młodzieży; break dance

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) choreogr. jeden ze stylów ulicznego tańca z elementami akrobacji na rękach i ewolucji w parterze; część subkultury hip hopu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. breakdansowy, breakdance'owy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) połamaniec

Wiktionary

# breakdance'owy

→ breakdance [czytaj: brejkdensowy lub brejkdansowy]; breakdansowy

SJP.pl

# breakdancer

[czytaj: brejkdenser lub brejkdanser] osoba tańcząca breakdance; b-boy

SJP.pl

# breakdancerka

→ breakdancer [czytaj: brejkdenserka lub brejkdanserka]

SJP.pl

# breakdansowy

→ breakdance [czytaj: brejkdansowy]; breakdance'owy

SJP.pl

# breaking

[czytaj: brejking] niezwykle dynamiczny taniec wykorzystujący wiele elementów z gimnastyki sportowej, akrobatyki itp., popularny głównie wśród młodzieży; break dance, breakdance

SJP.pl

Wikipedia

# breakingowy

→ breaking [czytaj: brejkingowy]

SJP.pl

# breakpoint

[czytaj: brejkpojnt] break point; w tenisie: sytuacja, gdy stronie broniącej brakuje jednej piłki do wygrania gema; też ta piłka

SJP.pl

# bréal

[czytaj: breAL] nazwisko

SJP.pl

# breatharianizm

[czytaj: bretarianizm] rzekoma zdolność człowieka do życia bez pożywienia dzięki energii pobieranej z powietrza; bretarianizm, inedia

SJP.pl

Wikipedia

# bręborowicz

nazwisko

SJP.pl

# brecha

potocznie:
1. ubaw, coś śmiesznego; heca, beka, polewka, zlewa, zlew, zwała;
2. łom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. łom

Wiktionary

Łom – narzędzie mające postać stalowego drąga zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu służące do rozbijania, kruszenia, podważania ciężarów i tym podobnych prac. W klasycznym wykonaniu jeden z końców zostaje spłaszczony a drugi zaostrzony.

Regionalnie łom nazywany jest „brechą” lub „breszką” z niemieckiego „brechstange”.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań|brechsztanga.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. brechta ż., breszka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Brecheisen.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|łom.

źródła.

== brecha (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|ˈbɾe.ʧa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziura, wyłom

odmiana.

(1.1) lp. brecha, lm. brechas

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɾe.ʧa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brechta ż., breszka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań|brechsztanga.

Wiktionary

# brechać

mówić dużo, a bez sensu; pleść

SJP.pl

# brechacz

kłamca, oszczerca; człowiek mówiący brednie

SJP.pl

# brechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. posp. mówienie dużo i bez sensu

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brechać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. bajtlowanie, gdakanie, klekotanie, nadawanie, nawijanie, paplanie, pytlowanie, terkotanie, trajkotanie, trajlowanie, trzepanie; kłapanie dziobem

Wiktionary

# brechnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. brednia

Wiktionary

# brechsztanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. łom

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. brecha

Wiktionary

# brecht

Bertolt Brecht (1898-1956), niemiecki dramatopisarz, poeta, teoretyk teatru oraz reżyser

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. przest. śmiech

Wiktionary

Belgia:

- Brecht – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Antwerpia

Niemcy:

- Brecht – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Eifel Bitburg-Prüm

Osoby:

- Bertolt Brecht – niemiecki pisarz
- George Brecht – amerykański artysta sztuki

Inne:

- (12298) Brecht – planetoida

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. brechtać ndk.

Wiktionary

# brechta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. pot. głupstwo, niedorzeczność, brednia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brecha ż., brechacz mos., brechtanie n.

czas. brechtać ndk.

Wiktionary

# brechtać

potocznie:
1. mówić dużo, a bez sensu; pleść, brechać;
2. brechtać się - śmiać się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) slang. śmiać się

czasownik zwrotny niedokonany brechtać się (dk. brak)

(2.1) slang. śmiać się

(2.2) gw-pl|Poznań. taplać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mogę jakoś brechtać na „Martwicy mózgu”… zbyt jest obleśna jak dla mnie… (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɛxtat͡ɕ, AS: breχtać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brecht mrz., brechtanie n., brechta ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rechotać

Wiktionary

# brechtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brechtać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɛxˈtãɲɛ, AS: breχtãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brechtać

rzecz. brechta ż.

Wiktionary

# brechtowski

taki jak u Brechta, mający styl Brechta

SJP.pl

# bręczeć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. marudzić, zrzędzić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie bręcz mi tu, próbuję się skupić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bręczenie, bręk, brękot

Wiktionary

# breda

miasto w Holandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Holandii;

Wiktionary

Breda – miasto w południowo-zachodniej Holandii, w prowincji Brabancja Północna, ok. 40 km na pd.-wsch. od Rotterdamu, w pobliżu granicy z Belgią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wybraliśmy się z ciotką Luizą do Bredy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bredzki

Wiktionary

# brednia

coś, co nie ma sensu lub odzwierciedlenia w rzeczywistości; niedorzeczność, bzdura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bezsens, bzdura

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mam ochoty słuchać tych bredni!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɛdʲɲa, AS: bredʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bredzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzdura, absurd, niedorzeczność, nonsens, farmazon, tere-fere, w lm. androny, banialuki, dyrdymały, koszałki opałki, trele-morele

Wiktionary

# bredzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bredzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bredzić

Wiktionary

# bredzić

1. mówić o rzeczach nie mających sensu lub odzwierciedlenia w rzeczywistości;
2. wypowiadać podczas snu lub wysokiej gorączki słowa, które najczęściej nie mają ze sobą żadnego związku; majaczyć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) mówić bez sensu we śnie lub w chorobie

(1.2) mówić głupstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Dziewczyna duby smalone bredzi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɛd͡ʑit͡ɕ, AS: breʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bredzenie n., brednia ż.

przym. bredny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) majaczyć; gw-pl|Górny Śląsk|bamoncić.

Wiktionary

# bredzki

przymiotnik od: Breda (miasto w Holandii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bredą, dotyczący Bredy, pochodzący z Bredy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Breda ż.

Wiktionary

# brega

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina i królestwo w średniowiecznej Irlandii

Wiktionary

- brega – rodzaj muzyki brazylijskiej
- Brega – kraina w średniowiecznej Irlandii
- Marsa al-Burajka – miasto w Libii

Wikipedia

# bregencja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;

Wiktionary

Bregencja (niem. Bregenz) – miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Vorarlberg oraz siedziba powiatu Bregencja. Leży nad Jeziorem Bodeńskim, u ujścia Bregenzer Ach, u stóp góry Pfänder należącej do masywu Lasu Bregenckiego w Północnych Alpach Wapiennych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nadzór nad analizowanym obszarem sprawował ród hrabiów bregenckich (z siedzibą w Bregencji) spokrewniony z Karolem Wielkim.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bregencki

Wiktionary

# bregencki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bregencją, dotyczący Bregencji, pochodzący z Bregencji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nadzór nad analizowanym obszarem sprawował ród hrabiów bregenckich (z siedzibą w Bregencji) spokrewniony z Karolem Wielkim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bregencja ż.

Wiktionary

# bregeryt

minerał promieniotwórczy, tlenek uranu lub toru

SJP.pl

# breguła

nazwisko

SJP.pl

Breguła – przysiółek wsi Grodzisko w Polsce położony w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

Wikipedia

# brehm

[czytaj: brem] nazwisko

SJP.pl

Luksemburg:

- Brehm – niemiecka nazwa lieu-dit Maison Brehm

Osoby:

- Alfred Brehm – niemiecki zoolog
- Christian Ludwig Brehm – niemiecki ornitolog

Inne:

- (7054) Brehm – planetoida

Zobacz też:

- Brem
- Bremm
- Maison Brehm

Wikipedia

# breja

gęsta, półpłynna masa, często o nieprzyjemnym wyglądzie; bryja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. brudna, nieprzyjemnie wyglądająca ciecz

(1.2) pot. nieapetyczne jedzenie w postaci papki

(1.3) pot. błoto zmieszane z topiącym się śniegiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z kranu, zamiast wody, wyleciała jakaś ohydna breja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɛja, AS: brei ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryja ż., bryjka ż.

:: zdrobn. brejka ż.

przym. brejowaty, bryjowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. bryja, żybura

Wiktionary

# brejk

w snookerze: liczba punktów zdobytych przez zawodnika w danym podejściu; break

SJP.pl

Wikipedia

# brejnak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Stanisław Brejnak – polski pilot
- Zygmunt Brejnak – polski żołnierz

Wikipedia

# brejneryt

węglanowy minerał złożony z izomorficznych domieszek metali (manganu, żelaza lub magnezu)

SJP.pl

# brejowaty

przypominający z wyglądu breję, nieprzyjemny, maziowaty; bryjowaty

SJP.pl

# brejowie

nazwisko polskie

SJP.pl

# brek

1. odkryty, czterokołowy pojazd konny na resorach
2. budka przy wagonie towarowym przeznaczona dla hamującego pociąg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odkryty czterokołowy pojazd wielokonny z resorami i bocznymi ławkami;

(1.2) kolej. budka umiejscowiona na krótszej ścianie wagonu towarowego przeznaczona dla człowieka hamującego pociąg

Wiktionary

Brek (również brake oraz break) – wóz popularny na przełomie XIX i XX wieku. Nie posiadał osłon z boku, miał za to stały, miękki dach, utrzymujący się na prętach jak baldachim.

Rozwiązanie konstrukcyjne naśladowało konny brek myśliwski (tzn. powóz, do którego pasażerowie wsiadali od tyłu).

Użycie nazwy brek została później rozszerzone na samochody z „twardym” dachem – typu kombi, szczególnie we Francji, gdzie jest w użyciu do dzisiaj.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zza węgła wyjeżdża rzeczywiście czterokonny brek i powozy.

Wiktionary

# brekcja

zlityfikowana skała złożona z ostrokrawędzistych ziaren, podobna do zlepieńca; druzgot; okruchowiec

SJP.pl

Brekcja (wł. breccia ‘przełom, wyłom’), in. druzgot, okruchowiec – zlityfikowana skała okruchowa składająca się z ostrokrawędzistych fragmentów innych skał i minerałów (bloków i gruzu) scementowanych ze sobą przy pomocy spoiwa krzemionkowego, wapiennego, żelazistego, ilastego lub innego.

Wikipedia

# brekinia

gatunek jarzębu, drzewo z rodziny różowatych; brzęk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. brzęk, jarząb

Wiktionary

Jarząb brekinia, brzęk (Sorbus torminalis (L.) Crantz lub (w zależności od ujęcia) Torminalis glaberrima (Gand.) Sennikov & Kurtto) – gatunek drzewa należący do rodziny różowatych (Rosaceae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Posadzimy brekinie wzdłuż szosy do Kalisza.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bereka, brzęk, jarząb brekinia

Wiktionary

# brekowy

związany z brekiem

SJP.pl

# brel

nazwisko, m.in. Jaques Brel (1929-1978) - belgijski piosenkarz, kompozytor i poeta, aktor i reżyser filmowy

SJP.pl

Jacques Romain Georges Brel (ur. 8 kwietnia 1929 w Schaerbeek, zm. 9 października 1978 w Bobigny) – belgijski bard, kompozytor, piosenkarz i aktor.

Wikipedia

# brele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. okulary

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bryle

Wiktionary

# breloczek

mały brelok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: brelok

(1.2) mały wisiorek do spinania kluczy

Wiktionary

Brelok – często używana ozdoba doczepiana spinaczem lub łańcuszkiem do kluczy spiętych kółkiem lub karabińczykiem. Najczęściej wykonana z metalu, tworzywa sztucznego lub skóry.

Funkcja estetyczna wykorzystywana jest m.in. przez firmy, które często używają breloków jako gadżetów reklamowych. W takim przypadku brelok ozdobiony jest nazwą firmy, jej logo lub nawiązuje kształtem i kolorem do łatwo rozpoznawalnego produktu (np. felgi markowego samochodu czy butelki napoju) albo maskotki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Wyprodukowano kilkadziesiąt breloczków do kluczy z podobizną prezydenta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brelok m.

Wiktionary

# brelok

ozdobny wisiorek z metalu lub na metalowym zaczepie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wisiorek, ozdoba na łańcuszku lub bransolecie

(1.2) ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

Wiktionary

Brelok – często używana ozdoba doczepiana spinaczem lub łańcuszkiem do kluczy spiętych kółkiem lub karabińczykiem. Najczęściej wykonana z metalu, tworzywa sztucznego lub skóry.

Funkcja estetyczna wykorzystywana jest m.in. przez firmy, które często używają breloków jako gadżetów reklamowych. W takim przypadku brelok ozdobiony jest nazwą firmy, jej logo lub nawiązuje kształtem i kolorem do łatwo rozpoznawalnego produktu (np. felgi markowego samochodu czy butelki napoju) albo maskotki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nosił na łańcuszku brelok w kształcie owocu granatu wykonany z masy perłowej.

(1.2) Z Meksyku przywiozłam ci brelok do kluczy w kształcie sombrera.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. breloczek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) breloczek

Wiktionary

# brema

1. kraj związkowy w Niemczech; Bremen;
2. miasto nad Wezerą, stolica kraju związkowego o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

(1.2) geogr. adm. kraj związkowy Niemiec, złożony z dwóch miast: Bremy (1.1) i Bremerhaven;

Wiktionary

Brema, Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema (niem. Bremen, Freie Hansestadt Bremen) – miasto (niem. Stadtgemeinde) w północnych Niemczech, stolica najmniejszego kraju związkowego Brema, do którego należy również Bremerhaven. Leży nad rzeką Wezerą w odległości ok. 60 km od jej ujścia do Morza Północnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wybraliśmy się z ciotką Helgą do Bremy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃ma, AS: brẽma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bremeńczyk mos., bremenka ż., Bremeńczyk mos., Bremenka ż.

przym. bremeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ofic. Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema

Wiktionary

# bremen

kraj związkowy w Niemczech; Brema

SJP.pl

## Lokalizacje

### Niemcy

- Bremen – miasto (pol. Brema)
- Bremen – kraj związkowy (pol. Brema)
- Bremen – dzielnica Geisy
- Bremen – dzielnica Ense

### Stany Zjednoczone

- Bremen – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Haralson
- Bremen – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Marshall
- Bremen – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Muhlenberg
- Bremen – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Lincoln
- Bremen – miasteczko w stanie Alabama, w hrabstwie Cullman
- Bremen – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Fairfield
- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Delaware
- Bremen (ang. Bremen Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Lincoln
- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pine
- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Wells

Wikipedia

# bremeńczyk

mieszkaniec Bremy (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bremy, kraju związkowego w Niemczech

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brema ż., bremeńczyk mos., bremenka ż.

:: fż. Bremenka ż.

przym. bremeński

Wiktionary

# bremenka

mieszkanka Bremy (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bremy, kraju związkowego w Niemczech

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brema ż., bremeńczyk mos., bremenka ż.

:: fm. Bremeńczyk mos.

przym. bremeński

Wiktionary

# bremeński

przymiotnik od: Brema

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bremy, związany z Bremą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bremeńczyk mos., Bremenka ż., Brema ż., bremenka ż., bremeńczyk mos.

Wiktionary

# bremer

nazwisko

SJP.pl

Bremer – polski herb szlachecki z indygenatu.

Wikipedia

# bremerhaven

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dar Młodzieży właśnie wpłynął do portu w Bremerhaven.

Wiktionary

# bremza

dawniej: hamulec w wagonie

SJP.pl

# breń

Miejscowości w Polsce:

- Breń – wieś w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Olesno
- Breń – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra
- Breń – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

Wikipedia

# brenda

imię żeńskie

SJP.pl

Brenda – żeńskie imię, które jest odpowiednikiem męskiego imienia Brendan. Imię popularne w kulturze amerykańskiej i angielskiej.

Brenda imieniny obchodzi: 16 maja.

Wikipedia

# brendan

Brendan, Brandon – imię męskie pochodzenia celtyckiego wywodzące się z walijskiego breenhin, 'książę'.
Patronem tego imienia jest św. Brendan Żeglarz, VI-wieczny mnich i eremita irlandzki, który według legendy w poszukiwaniu odosobnienia wyruszył łodzią na ocean Atlantycki.

Brendan imieniny obchodzi 16 maja.

Żeńskim odpowiednikiem jest Brenda.

Zobacz też:

- święty Brendan

Wikipedia

# breneka

amunicja myśliwska

SJP.pl

Breneka albo Brenneke – popularna nazwa ciężkich pocisków monolitycznych przystosowanych do wystrzeliwania z broni gładkolufowej zaprojektowanych w 1898. Nazwa wywodzi się od twórcy, niemieckiego konstruktora broni i amunicji Wilhelma Brenneke (1865–1951). Firma Brenneke, zarządzana przez rodzinę wynalazcy, istnieje do dziś.

Wikipedia

# breneński

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); brenniański, brenneński

SJP.pl

# brenieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brennej, związany z Brenną

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brenna ż., brennianin mos., brennianka ż.

Wiktionary

# brenna

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, powiecie cieszyńskim;

(1.2) geogr. miejscowość we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Como;

(1.3) geogr. hist. prasłowiańska twierdza nad Hawelą w Brandenburgii;

Wiktionary

Brenna (dawniej Brina, Brena) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Brenna. Siedziba gminy Brenna, obejmującej również Górki Wielkie i Górki Małe.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie bielskim.

Wieś w 2021 r. zamieszkiwało 6451 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na zawodach w Brennej zdobyła drugie miejsce.

(1.3) W 991 w wyprawie i oblężeniu Brenny przez cesarza Ottona brał udział Mieszko I, a w 992 cesarza wsparł swoimi wojami Bolesław Chrobry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃nːa, AS: brẽ•na

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brennianin mos., brennianka ż.

przym. brenieński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) hist. Branibór, Brennabor

Wiktionary

# brenneński

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); breneński, brenniański

SJP.pl

# brenner

przełęcz na granicy Austrii i Włoch

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch;

Wiktionary

Brenner (wł. Passo del Brennero, niem. Brennerpass) – jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch, położona na wysokości 1374 m n.p.m. Oddziela Alpy Zillertalskie od Alp Sztubajskich w Alpach Centralnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Włoscy policjanci i karabinierzy starli się na przełęczy Brenner z 500 anarchistami manifestującymi przeciwko zamknięciu granicy przez Austrię.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃nɛr, AS: brẽner

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brennerski

Wiktionary

# brennerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brennerem, dotyczący Brenneru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brenner mrz.

Wiktionary

# brennianin

mieszkaniec wsi Brenna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brennej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brennianom udało się pokonać wiślan 3 do 0.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brenna ż.

:: fż. brennianka ż.

przym. brenieński

Wiktionary

# brennianka

mieszkanka Brennej (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brennej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brenna ż.

:: fm. brennianin mos.

przym. brenieński

Wiktionary

# brenniański

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); breneński, brenneński

SJP.pl

# brenno

Brenno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Wijewo.

Wikipedia

# brent

- London Borough of Brent – gmina Londynu znajdująca się w jego północno-zachodniej części
- Brent – krater uderzeniowy w prowincji Ontario, w Kanadzie

Miejscowości w USA:

- Brent – miasto w USA, w stanie Alabama, w hrabstwie Bibb
- Brent – jednostka osadnicza w USA, w stanie Floryda, w hrabstwie Escambia
- Brent – jednostka osadnicza w USA, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Sequoyah

Wikipedia

# brentano

- Clemens Brentano (1778–1842) – niemiecki pisarz
- Franz Brentano (1838–1917) – niemiecki psycholog, socjolog i filozof
- Georg Josef von Brentano – żyjący w XVIII wieku niemiecki baron i dyplomata w służbie francuskiej i szwedzkiej
- Georg Anton von Brentano (1746–1798) szwedzki dyplomata i francuski wojskowy
- Heinrich von Brentano (1904–1964) – niemiecki polityk
- Lujo Brentano (1844–1931) – niemiecki prawnik, filozof i ekonomista
- (8054) Brentano (4581 P-L) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

# bresaola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. tradycyjna włoska solona wołowina, która dojrzewa przez dwa, trzy miesiące suszona na powietrzu, aż stwardnieje i zmieni kolor na ciemnoczerwony, prawie fioletowy

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wołowina

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|bresaola.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bresaola

* niemiecki: (1.1) Bresaola ż.

* włoski: (1.1) bresaola ż.

źródła.

== bresaola (język angielski.) ==

thumb|bresaola (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. bresaola

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wołowina

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|bresaola.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bresaola

* niemiecki: (1.1) Bresaola ż.

* włoski: (1.1) bresaola ż.

źródła.

== bresaola (język angielski.) ==

thumb|bresaola (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. bresaola

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# brescia

[czytaj: BRESZja] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północnych Włoszech, drugie pod względem wielkości miasto Lombardii; siedziba władz prowincji Brescia (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w północnej części kraju, w Lombardii;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znakomitym poziomem rzemiosła, oryginalnością i ozdobnością form wyróżniał się ośrodek rusznikarski w Brescii. Świetne lufy do tej broni wytwarzano w warsztatach w miejscowości Gardone, w dolinie Trompia, opodal Brescii, prowadzonych przez rodzinę Cominazzo. Pistolety i strzelby pochodzące z Brescii odznaczały się niezwykłą delikatnością form, lufy o nadzwyczaj cienkich ściankach oprawiano w łoża z drewna orzechowego, rytowane w subtelne ornamenty o motywach wici, ptaków i zwierząt (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brescianin mos., brescianka ż.

przym. bresciański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) staroż. Bryksja

Wiktionary

# brescianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brescii, osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niemcy stowarzyszeni z jedną z fakcji studentów włoskich, tak zwanymi brescianami, przygotowali kandydata i 140 zbrojnych, mających niby to zapewnić porządek, w istocie jednak odpowiedni przebieg wyborów. Polacy i druga włoska fakcja, wincentyńska, musieli działać szczególnie przezornie i ostrożnie, by przeprzeć kandydata swojego i zjednać dlań głosy innych nacji.

(1.1) Gdy tylko brescianin puszczał mnie do domu, wyruszałem w miasto w poszukiwaniu koniecznych składników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brescia ż.

:: fż. brescianka ż.

przym. bresciański

Wiktionary

# bresciański

→ Brescia [czytaj: breszJAŃski]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brescią, dotyczący Brescii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Budował instrumenty wzorując się na modelach bresciańskich i kremońskich.

(1.1) W pierwotnym Towarzystwie spotykamy dziewczęta pragnące poświęcić się Bogu pod opieką swych wychowawczyń, bogatych wdów z arystokracji bresciańskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brescia ż., brescianin mos., brescianka ż.

Wiktionary

# bresler

nazwisko

SJP.pl

# bresson

[czytaj: breSĄ] nazwisko, m.in. Robert Bresson (1907-1999) - francuski reżyser i scenarzysta filmowy

SJP.pl

Bresson – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Isère.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 753 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 271 osób/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Bresson plasuje się na 940. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1659.).

Wikipedia

# brest

miasto we Francji, port wojenny z bazą okrętów atomowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we Francji, w regionie Bretania;

Wiktionary

Brest – miasto i gmina w północno-zachodniej Francji, w regionie Bretania, w departamencie Finistère, największe miasto Dolnej Bretanii, najdalej wysunięte na zachód duże miasto francuskie, usytuowane nad Oceanem Atlantyckim, liczące 140 993 mieszkańców (2022 r.). Największy port wojenny Francji (baza francuskich okrętów podwodnych o napędzie atomowym) oraz port handlowy. Występuje tutaj przemysł maszynowy, stoczniowy, elektroniczny, chemiczny, spożywczy oraz odzieżowy. Znajduje się tu cementownia i rafineria ropy naftowej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: brɛst, AS: brest

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bresteński

Wiktionary

# bresteński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brestem, dotyczący Brestu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brest mrz.

Wiktionary

# bresza

wyłom w murze twierdzy wykonany przez oblegających

SJP.pl

# breszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. łom

Wiktionary

- Breszka – regionalnie określenie na łom

Osoby o tym nazwisku:

- Michał Breszka – polski lekkoatleta

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brecha

Wiktionary

# breszyć

regionalnie: mówić głupoty, pleść bzdury; bredzić

SJP.pl

# bretania

region we Francji nad Oceanem Atlantyckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Wiktionary

Bretania (fr. Bretagne, bret. Breizh, gal. Bertaèyn) – kraina historyczna w północno-zachodniej Francji, położona na Półwyspie Bretońskim, nad Oceanem Atlantyckim. Obejmuje faliste i pagórkowate tereny Półwyspu Bretońskiego, z kulminacjami na wznoszących się w centrum wzgórzach d’Arrée (Toussaines, 384 m n.p.m.) i Noires (326 m n.p.m.). Wśród regionów francuskich wyróżnia się dużą odrębnością kulturową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bretania to francuski region, złożony z czterech departamentów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɛˈtãɲja, AS: bretãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bretończyk mos., Bretonka ż., breton mrz., bretoński mrz.

przym. bretoński

Wiktionary

# bretarianin

w indyjskiej sekcie tantrycznej: osoba nieprzyjmująca pokarmów, żyjąca dzięki energii pobieranej z powietrza

SJP.pl

# bretarianizm

rzekoma zdolność człowieka do życia bez pożywienia dzięki energii pobieranej z powietrza; inedia, breatharianizm

SJP.pl

Wikipedia

# bretnal

długi gwóźdź żelazny z dużym łebkiem; gontal (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. gwóźdź o płaskim i dużym łebku do przybijania papy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɛtnal, AS: bretnal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bretnalówka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bratnal

Wiktionary

# bretnalówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żart. mocna wódka, do której wrzucano kawałek żelaza, często gwóźdź, rzekomo dla nadania większej mocy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɛtnaˈlufka, AS: bretnalufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bretnal

Wiktionary

# breton

zwierzę należące do rasy koni zaprzęgowych, powstałej ze skrzyżowania kuców z Półwyspu Bretońskiego z końmi ras ciężkich i z norfolskimi kłusakami

SJP.pl

# bretończyk

mieszkaniec Bretanii (regionu we Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bretanii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bretania ż., breton mzw., bretoński mrz.

:: fż. Bretonka ż.

przym. bretoński

Wiktionary

# bretonka

mieszkanka Bretanii (regionu we Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bretanii

Wiktionary

Bretonka – obraz polskiej malarki Olgi Boznańskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Bretania ż., breton mzw.

:: fm. Bretończyk mos.

przym. bretoński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Bretończyk.

* arabski: (1.1) بريتانية ż.

* białoruski: (1.1) брэтонка ż.

* czeski: (1.1) Bretonka ż.

* francuski: (1.1) Bretonne ż.

* słowacki: (1.1) Bretónka ż.

* słoweński: (1.1) Bretonka ż.

* szwedzki: (1.1) bretonska w.

* włoski: (1.1) bretone ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bretania ż., breton mzw.

:: fm. Bretończyk mos.

przym. bretoński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Bretania ż., breton mzw.

:: fm. Bretończyk mos.

przym. bretoński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Bretończyk.

* arabski: (1.1) بريتانية ż.

* białoruski: (1.1) брэтонка ż.

* czeski: (1.1) Bretonka ż.

* francuski: (1.1) Bretonne ż.

* słowacki: (1.1) Bretónka ż.

* słoweński: (1.1) Bretonka ż.

* szwedzki: (1.1) bretonska w.

* włoski: (1.1) bretone ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# bretoński

przymiotnik od: Bretania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɛˈtɔ̃j̃sʲci, AS: bretõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bretania ż., Bretończyk mos., Bretonka ż., bretońskość ż.

przym. antybretoński, probretoński

Wiktionary

# bretońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem bretońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bretońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku bretońskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɛˈtɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bretõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# brętowo

dzielnica Gdańska

SJP.pl

Brętowo (kaszub. Brentowò lub też Brãtowò, niem. Brentau) – dzielnica Gdańska położona w zachodniej części miasta, na skraju Lasów Oliwskich, nad potokiem Strzyża.

Dzielnica ma głównie charakter mieszkaniowy. Na jego terenie znajduje się również Sanktuarium Matki Bożej Brzemiennej w Gdańsku Matemblewie.

Wikipedia

# breughel

[czytaj: bröchel, brechel albo brojgel] nazwisko, np. Piotr (albo Peter) Breughel (ok. 1528-69), malarz niderlandzki; Bruegel

SJP.pl

# breughlowski

[czytaj: brojglowski] taki jak u Breughla, charakterystyczny dla Breughla

SJP.pl

# breve

1. dekret papieski odnośnie mniej istotnych spraw; brewe;
2. w muzyce: utwór krótszy od standardu danej formy, np. symfonia breve, sonata breve

SJP.pl

Brewe (także breve, z łac. breve – krótkie pismo) – urzędowe pismo (dekret) papieskie dotyczące spraw mniejszej wagi. W odróżnieniu od bulli ma mniej uroczysty charakter, jest pisane zwykłą łaciną na cienkim pergaminie i opatrzone czerwoną woskową pieczęcią papieską, którą jest odciśnięty Pierścień Rybaka.

Wikipedia

# brevier

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający jedenastu punktom (4,1349 mm)

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== brevier (język niderlandzki.) ==

thumb|brevier (1.1)

wymowa. audio|Nl-brevier.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. brewiarz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɛvʲjɛr, AS: brevʹi ̯er

Wiktionary

# brevis

Brewis (znak krótkości; od łac. brevis: „krótki”) – znak diakrytyczny stosowany w alfabecie rumuńskim, tureckim, wietnamskim i innych. W cyrylicy występuje w rosyjskim Й, й oraz białoruskim Ў. W transkrypcji fonetycznej służy zwykle do oznaczania samogłosek słabych, tzw. krótkich (np. w łacinie).

W Unikodzie znak brewis występuje w wersjach:

Wikipedia

# breviter

z łaciny: krótko, w skrócie

SJP.pl

# brew

pasmo włosków nad oczodołem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. pasmo krótkich włosów nad oczodołem

Wiktionary

Brew (łac. supercilium) – łukowata wypukłość na kości czołowej nad oczodołem porastająca krótkimi włosami. Podstawową jej funkcją jest ochrona oka przed dostaniem się do niego potu i wody deszczowej (również krwi przy urazach głowy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nauczyciel podniósł brwi ze zdziwienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɛf, AS: bref

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brwiowy

Wiktionary

# brewczyński

nazwisko

SJP.pl

# brewe

dekret papieski odnośnie mniej istotnych spraw

SJP.pl

Brewe (także breve, z łac. breve – krótkie pismo) – urzędowe pismo (dekret) papieskie dotyczące spraw mniejszej wagi. W odróżnieniu od bulli ma mniej uroczysty charakter, jest pisane zwykłą łaciną na cienkim pergaminie i opatrzone czerwoną woskową pieczęcią papieską, którą jest odciśnięty Pierścień Rybaka.

Wikipedia

# breweria

dawniej: zawadiactwo, junactwo, zadzierzystość; junakieria

SJP.pl

# breweriant

osoba wyprawiająca brewerie; awanturnik

SJP.pl

# brewerie

zachowanie zakłócające porządek, wywołujące zamieszanie; burda, kłótnia, awantura

SJP.pl

# brewiarz

zbiór modlitw ułożony na różne części dnia, roku lub święta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. codzienna liturgiczna modlitwa Kościoła, modlitwa Liturgią godzin;

(1.2) liter. rel. księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

Wiktionary

Brewiarz (łac. breviarium = „skrót”) – w chrześcijaństwie księga liturgiczna do odprawiania liturgii godzin, czyli codziennej modlitwy Kościoła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiedział, że gwardian wrócił, bo widział go rano na brewiarzu.

(1.2) Zakonnica trzymała w brewiarzu obrazek prymicyjny swojego proboszcza.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brewiarzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Liturgia godzin

(1.2) Liturgia godzin

Wiktionary

# brewiarzowy

przymiotnik od: brewiarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brewiarzem, odnoszący się do brewiarza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na początku odmówimy hymn brewiarzowy ze strony 408.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brewiarz m.

Wiktionary

# brewier

czcionka o wysokości 11 punktów

SJP.pl

# brewilokwencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótkość i zwięzłość wypowiedzi przy zachowaniu treściwości

Wiktionary

Brachylogia (gr. βραχυλογία brakhylogía), brewilokwencja (łac. breviloquentia) – figura retoryczna polegająca na zwięzłości wypowiedzi, krótkości, treściwości, lapidarności, zwartości wyrażenia.

Przykład brachylogii we fragmencie wiersza Jerzego Jurandota:

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɛvʲilɔˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: brevʹilokfẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brachylogia, lakonizm

Wiktionary

# brewiński

nazwisko

SJP.pl

# brewka

1. zdrobnienie od: brew;
2. jedno z dwu ciemnych, ukośnych pasm zmarszczonej kory, kryjących pod sobą zrośnięty sęk

SJP.pl

Brewka, brewki – wada drewna z grupy sęków zarośniętych. Są to symetryczne pasma ukośnych zmarszczeń kory, biegnące stycznie do okrągłej, owalnej lub trójkątnej blizny, zakrywającej zrośnięty sęk. Od kory pnia różnią się (najczęściej) ciemniejszym zabarwieniem.

Wikipedia

# brexit

potocznie: wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej; brixit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. ekon. polit. wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brexit jest realny, choć oznaczałby ogromne koszty dla UE oraz dla samych Brytyjczyków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brexitowiec mos.

przym. brexitowy

Wiktionary

# brexitowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Parlamentarzysta, chcąc dotrzeć do zaniepokojonych rozmiarem imigracji rodaków, paradoksalnie przysłużył się tylko brexitowcom.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brexit m.

przym. brexitowy

Wiktionary

# brexitowy

→ brexit

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. związany z opuszczeniem Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Wiktionary

#### Patrz:

brexit

#### Przykłady

(1.1) Na razie do poniedziałku May ma czas, żeby przedstawić parlamentowi poprawioną wersję umowy brexitowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brexit m., brexitowiec m.

Wiktionary

# breza

nazwisko

SJP.pl

- Breza – polskie nazwisko
- Breza – herb szlachecki
- Breza – gmina w Bośni i Hercegowinie
- Breza – wieś w Bośni i Hercegowinie w gminie Breza
- Breza – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w gminie Klana
- Breza – wieś w Czarnogórze
- Breza – wieś w Serbii
- Breza – wieś w Słowenii
- Breza – wieś w Chorwacji
- Breza – wieś w Chorwacji

Wikipedia

# brezencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brezent

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brezent m.

przym. brezentowy

Wiktionary

# brezent

gruba tkanina nieprzemakalna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandekaandek, plecaków itp.;

Wiktionary

Brezent – gruba, mocna, wykonana z włókien naturalnych (np. bawełnianych, lnianych) tkanina impregnowana, używana do wyrobu nieprzemakalnej odzieży, namiotów, plandek, pokrowców i plecaków. Charakteryzuje się nieprzemakalnością i dużą wytrzymałością. W celu polepszenia właściwości, przy jej produkcji stosuje się impregnacje wodoodporną, ognioodporną i przeciwgnilną oraz dodatki włókien syntetycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na parking wjechała wojskowa ciężarówka kryta brezentem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɛzɛ̃nt, AS: brezẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. brezencik mrz.

przym. brezentowy

Wiktionary

# brezentowy

przymiotnik od: brezent

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany, zrobiony z brezentu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Urządzenia do akrobacji zostaną przykryte folią lub plandekami brezentowymi, tak, jak nakazuje instrukcja producenta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brezent m., brezencik m.

Wiktionary

# breżniew

nazwisko, np. Leonid Breżniew (1906-1982), działacz komunistyczny, sekretarz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego

SJP.pl

- Leonid Breżniew
- Breżniew... ujrzałem śmierć na scenie

Wikipedia

# breżniewizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. system polityczny panujący w ZSRR gdy u władzy był Leonid Breżniew

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. breżniewizacja ż.

Wiktionary

# breżniewowski

taki jak u Breżniewa, charakterystyczny dla Breżniewa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z postacią radzieckiego przywódcy Leonida Breżniewa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Breżniew mos.

przym. Breżniewowski

Wiktionary

# brezylia

przestarzale:
1. drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; cezalpinia, brezylka;
2. drewno lub kora brezylki - drzewa

SJP.pl

# brezyliowate

podrodzina roślin obejmująca drzewa i pnące krzewy strefy tropikalnej i subtropikalnej; brezylkowate

SJP.pl

# brezyliowaty

o cechach brezyliowatych (podrodzina roślin)

SJP.pl

# brezylka

drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; cezalpinia, brezylia

SJP.pl

Brezylka, cezalpinia (Caesalpinia L.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (podrodzina brezylkowych Caesalpinioideae). W szerokim (tradycyjnym) ujęciu zaliczano tu 140–162 gatunki, szeroko rozprzestrzenione w strefie międzyzwrotnikowej, z nielicznymi przedstawicielami sięgającymi także stref umiarkowanych. W wąskim monofiletycznym ujęciu, rodzaj zredukowany został do 10–25 gatunków występujących w Ameryce Środkowej i Południowej (w najwęższym ujęciu) lub także w Afryce i na południu Półwyspu Arabskiego. Rośliny te związane są z suchymi lasami tropikalnymi, sawannami, formacjami zaroślowymi i leśnymi związanymi z wybrzeżami, brzegami rzek oraz rozwijającymi się na suchych nizinach.

Wikipedia

# brezylkowate

podrodzina roślin obejmująca drzewa i pnące krzewy strefy tropikalnej i subtropikalnej; brezyliowate

SJP.pl

Brezylkowe (Caesalpinioideae) – podrodzina roślin (w dawniejszych systemach też jako rodzina brezylkowate) należąca do rodziny bobowatych (Fabaceae). W XX wieku zwykle jedna z trzech podrodzin w obrębie bobowatych. W miarę poznawania filogenezy bobowatych ujęcie brezylkowych ulega daleko idącym zmianom, bowiem takson okazał się być grupą polifiletyczną. W drugiej dekadzie XXI wieku włączono do tej podrodziny wyodrębniane dotąd mimozowe i w efekcie zalicza się tu 148 rodzajów z około 4,4 tysiąca gatunków.

Wikipedia

# brezylkowaty

o cechach brezylkowatych (podrodzina roślin)

SJP.pl

# brian

[czytaj: brajan] obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Brajan (ang. Brian, Bryan) – imię męskie pochodzenia celtyckiego, wywodzące się najprawdopodobniej od słów bruaich „wzgórze”, brigh „wysoki”; „szlachetnie urodzony” lub bri „silny”. Do Polski trafiło z języka angielskiego i zaczęło być nadawane częściej dopiero w latach 90. XX wieku. Popularne jest w krajach anglosaskich, gdzie funkcjonuje zarówno jako samodzielne imię, jak i jako forma zdrobniała od Bernarda i Barnaby.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stopniowo władzę Briana uznały niemal wszystkie plemięemiona iryjskie, a nawet szereg osiedli skandynawskich.

Wiktionary

# briand

[czytaj: briJĄ lub brian] nazwisko

SJP.pl

# briańsk

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego;

Wiktionary

Briańsk (ros. Брянск) – miasto obwodowe w zachodniej części Rosji, nad Desną, w pobliżu granicy z Białorusią i Ukrainą. Leży na obszarze historycznej Siewierszczyzny.

Ważny węzeł kolejowy, ośrodek przemysłowy, naukowy (4 szkoły wyższe) i kulturalny (2 muzea). Według spisu powszechnego z 2010 roku miasto liczyło 415 721, a okręg miejski 435 245 mieszkańców. W 2015 roku było to odpowiednio 407 256 i 426 255 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasie wojny Zygmunta III z Moskwą płk Aleksander Lisowski na czele ok. tysiąca żołnierzy wkroczył na Siewierszczyznę i obległ Briańsk.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. briańszczanin m., briańszczanka ż., Briańszczyzna ż.

przym. briański

Wiktionary

# briański

→ Briańsk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Briańskiem, dotyczący Briańska

Wiktionary

#### Patrz:

Briańsk

#### Powiązane:

rzecz. Briańsk m., briańszczanin mos., briańszczanka ż.

Wiktionary

# briańszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Briańska; osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Briańsk mrz.

:: fż. briańszczanka ż.

przym. briański

Wiktionary

# briańszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Briańska; kobieta z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Briańsk ż.

:: fm. briańszczanin mos.

przym. briański

Wiktionary

# briard

owczarek francuski briard – rasa psów pasterskich i zaganiających

SJP.pl

Owczarek francuski briard – jedna z ras psów należących do psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Podlega próbom pracy.

Wikipedia

# bricolage

[czytaj: brikoLAŻ] majsterkowanie

SJP.pl

- Bricolage (album) – płyta Amona Tobina.
- Bricolage (religioznawstwo) – hipoteza naukowa z zakresu teorii religii.
- Bricolage (cms) – system zarządzania treścią.
- Bricolage – technika w sztuce.

Wikipedia

# brics

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ekon. grupa współpracujących krajów rozwijających się: Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|BRICS. < skr. od Brazil, Russia, India, China, South Africa

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) BRICS

* francuski: (1.1) BRICS m. lm.

* niemiecki: (1.1) BRICS

* portugalski: (1.1) BRICS m. lm.

* rosyjski: (1.1) БРИКС m., БРЮКИ ż. lm.

źródła.

== BRICS (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = polit. ekon. Brazil, Russia, India, China, South Africa → BRICS

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# brideoreksja

[czytaj: brajdoreksja] obsesyjne odchudzanie się panny młodej przed ślubem

SJP.pl

# brideorektyczka

[czytaj: brajdorektyczka] kobieta obsesyjnie odchudzająca się przed ślubem

SJP.pl

# bridge

[czytaj: bridż] muzyka: drugi temat chorusu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. środkowa część utworu jazzowego łącząca dwie skrajne części o podobnym charakterze

(1.2) karc. brydż

Wiktionary

- bridge (most) – urządzenie sieciowe
- łącznik (ang. bridge) – element formy muzycznej
- Adobe Bridge – oprogramowanie do zarządzania multimediami
- bridge – oprogramowanie w systemie Linux służące do emulacji mostu sieciowego
- brydż – gra karciana
- Bridge – japońskie studio animacji
- Bridge – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent
- USS „Bridge” – dwa okręty US Navy
- bridge piercing – rodzaj piercingu zlokalizowanego na twarzy
- Frank Bridge – brytyjski kompozytor
- Mark Bridge – australijski piłkarz
- Wayne Bridge – angielski piłkarz

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: brʲit͡ʃ, AS: brʹič

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brydżysta mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łącznik, middle part

Wiktionary

# bridges

- Beau Bridges – amerykański aktor
- Chloe Bridges – amerykańska aktorka
- Elisa Bridges – amerykańska aktorka i modelka
- Jeff Bridges – amerykański aktor i producent filmowy
- Kevin Bridges – szkocki komik
- Lloyd Bridges – amerykański aktor
- Robert Bridges – angielski poeta
- Thomas Bridges – angielski misjonarz i językoznawca
- (4029) Bridges – planetoida
- Bridges – album Adama Bałdycha i Helge Lien Trio
- Bridges– album Josha Grobana
- Bridges – singel Aliki

Wikipedia

# bridgestone

[czytaj: bridżstołn] marka opon i firma

SJP.pl

Bridgestone Corporation (jap. 株式会社ブリヂストン Kabushiki-gaisha Burijisuton) – największy producent wyrobów gumowych i opon na świecie. Przedsiębiorstwo zostało założone w 1931 roku przez Shōjirō Ishibashiego w mieście Kurume w Japonii.

Wikipedia

# bridgetown

[czytaj: bridżtałn] stolica Barbadosu

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Barbadosu;

Wiktionary

Bridgetown – stolica, główne miasto i największy port Barbadosu, nad Atlantykiem. Jedyny port wywozowy Barbadosu; leży na południowo-zachodnim krańcu wyspy, na wybrzeżu zatoki Charlisle.

Miasto zostało założone w 1628 r. przez Anglików i nosiło niegdyś nazwę Miasto Świętego Michała (Town of Saint Michael). W 1854 r. epidemia cholery pochłonęła około 20 tys. ofiar.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas rejsu po Karaibach zwiedziłem Bridgetown.

Wiktionary

# bridż

czteroosobowa gra w karty 52-kartową talią, gdzie gracze parami rozgrywają partie złożone z licytacji i rozgrywki; brydż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedyś grywaliśmy w bridża w zimowe wieczory.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bridżowiec mos., bridżysta mos., bridżystka ż.

przym. bridżowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) gra

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bridżowiec mos., bridżysta mos., bridżystka ż.

przym. bridżowy

frazeologia.

etymologia. etym|ang|bridge.

uwagi.

(1.1) inna pisownia brydż

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|brydż.

* kaszubski: (1.1) bridż m.

źródła.

== bridż (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) karc. brydż, bridż

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# bridżista

osoba grająca w brydża; bridżysta, brydżysta

SJP.pl

# bridżistka

→ bridżista; bridżystka, brydżystka

SJP.pl

# bridżorama

urządzenie pokazujące kibicom mistrzostw brydżowych układ kart zawodników; brydżorama

SJP.pl

# bridżowiec

rzadko: amator brydża; brydżowiec, brydżysta, bridżysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. osoba grająca w bridża

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Twój dziadek, zapalony bridżowiec, jeździł nawet na turnieje bridżowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bridż mrz., bridżysta mos., bridżystka ż.

przym. bridżowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bridżysta

Wiktionary

# bridżowy

związany z bridżem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) karc. dotyczący bridża, związany z bridżem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zawodnicy z turnieju bridżowego zjedzą u nas obiad.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos., bridżysta mos., bridżystka ż.

Wiktionary

# bridżyk

zdrobnienie od: bridż

SJP.pl

# bridżysta

osoba grająca w brydża; brydżysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. osoba grająca w brydża

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kilku bridżystów już usiadło przy stolikach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos.

:: fż. bridżystka ż.

przym. bridżowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bridżowiec

Wiktionary

# bridżystka

kobieta grająca w brydża; brydżystka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karc. kobieta grająca w bridża

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kolejny raz polskie bridżystki zdobyły medale na mistrzostwach świata.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos.

:: fm. bridżysta mos.

przym. bridżowy

Wiktionary

# brie

[czytaj: bri] miękki ser otrzymywany z mleka krowiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. francuski ser pleśniowy wytwarzany z krowiego mleka, o delikatnej woni pleśńeśni oraz dymu;

Wiktionary

Francja:

- Brie – gmina w regionie Bretania
- Brie – gmina w regionie Midi-Pireneje
- Brie – gmina w regionie Pikardia, w departamencie Aisne
- Brie – gmina w regionie Pikardia, w departamencie Somma
- Brie – gmina w regionie Poitou-Charentes, w departamencie Charente
- Brie – gmina w regionie Poitou-Charentes, w departamencie Deux-Sèvres
- Brie-Comte-Robert – gmina w regionie Ile-de-France

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wolę brie od camemberta.

Wiktionary

# brief

[czytaj: brif] dokument zawierający założenia twórcze oraz najważniejsze dane dotyczące kampanii reklamowej

SJP.pl

- brief – dokument dotyczący zamawianej kampanii reklamowej
- Brief – miesięcznik o tematyce marketingowej i reklamowej
- Brief – czytnik kanałów (rozszerzenie Mozilli Firefoxa)

Wikipedia

# briefing

[czytaj: brifing] krótka konferencja prasowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odprawa dla dziennikarzy, rodzaj konferencji prasowej, zwykle na jeden temat

(1.2) lotn. odprawa dla pilotów przed odlotem

Wiktionary

Briefing (wym. brifing, również briefing prasowy) – krótka konferencja prasowa, zwykle poświęcona jednemu problemowi lub sytuacji. Jest to narzędzie wykorzystywane w public relations. W szczególności korzystają z niej politycy. Może ono przybierać formę szybkiej prezentacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaraz po briefingu poczęstowano dziennikarzy kanapkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrʲifʲĩŋk, AS: brʹifʹĩŋk

Wiktionary

# briefować

[czytaj: brifować] przekazywać najistotniejsze informacje na dany temat

SJP.pl

# brifkastla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynka pocztowa

Wiktionary

# briftasza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. portfel

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. teczka na akta

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Brieftasche.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|portfel.

(1.2) zobtłum|teczka.

źródła.

== briftasza (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) portfel

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Brieftasche.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|portfel.

(1.2) zobtłum|teczka.

źródła.

== briftasza (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) portfel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# briftreger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. listonosz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) briftryger, briftriger

Wiktionary

# briggs

[czytaj: brigz] nazwisko

SJP.pl

- Briggs – jednostka osadnicza w USA, w stanie Oklahoma
- Briggs Barry (ur. 1934) – żużlowiec nowozelandzki
- Briggs Benjamin (1835–1872) – żeglarz amerykański
- Briggs Henry (1561–1630) – matematyk angielski
- Briggs Paul (ur. 1975) – bokser australijski
- Briggs Shannon (ur. 1971) – bokser amerykański
- Briggs Alfred (zm. 1925), Briggs Edward i Briggs John – założyciele Przędzalni w Markach
- The Briggs – zespół punkrockowy z USA

Wikipedia

# brighton

[czytaj: brajton] miasto w Anglii

SJP.pl

Brighton – miasto w południowej Anglii, w hrabstwie ceremonialnym East Sussex, w dystrykcie (unitary authority) Brighton and Hove, położone nad kanałem La Manche. Tworzy zwarty organizm miejski z sąsiednim Hove; łączna liczba mieszkańców obu miast wynosi 229 700 (2011). Zespół miejski, obejmujący także sąsiednie miasta Shoreham-by-Sea, Worthing i Littlehampton, liczy 474 485 mieszkańców (2011).

Wikipedia

# brigida

imię żeńskie

SJP.pl

# brigitte

[czytaj: briżit] obce imię żeńskie

SJP.pl

# briks

typ gaźnika w silniku spalinowym

SJP.pl

# brillante

[czytaj: briJĄT] określenie wykonawcze: błyskotliwie

SJP.pl

# brindisi

[czytaj: brindiz-i] toast, pieśń biesiadna śpiewana w operach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe i gmina we Włoszech, w Apulii, położone na Półwyspie Salentyńskim;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Apulii;

Wiktionary

Brindisi ([brˈindizɪ], łac. Brundisium, stgr. Βρεντέσιον, mesapijskie Brention) – miasto portowe i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, w prowincji Brindisi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozwój takich ośrodków handlowych, jak Neapol, Gaeta, Amalfi, czy nawet Bari lub Brindisi, wiązał się z ich położeniem w miejscu przecinania się trzech wielkich kręgów ekonomicznych obszaru śródziemnomorskiego: bizantyjskiego, arabskiego i zachodnioeuropejskiego.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) staroż. Brundyzjum

Wiktionary

# brinkmanship

[czytaj: BRInkmanszyp] z angielskiego: balansowanie na krawędzi (wojny); w okresie zimnej wojny: stan, w którym niewielki incydent mógł doprowadzić do wybuchu konfliktu zbrojnego

SJP.pl

# brio

określenie wykonawcze: żwawo, błyskotliwie, z werwą; brioso

SJP.pl

# brioche

[czytaj: brjosz] francuskie ciastko drożdżowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zob. brioszka.

Wiktionary

Brioche, brioszka – francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce. Maślany brioche ma cechy charakterystyczne dla ciast. Istnieją liczne odmiany brioche ze względu na formę czy dodane składniki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwsze wzmianki o brioche pojawiły się już w XV wieku, a na przestrzeni stuleci stawała się ona coraz bardziej bogata w masło i jajka, coraz bardziej popularna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brioszka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brioszka

Wiktionary

# briofag

zwierzę żywiące się mchem

SJP.pl

# briofil

organizm żyjący w środowisku tworzonym przez skupiska mchów; organizm mcholubny

SJP.pl

# briofilum

roślina z rodziny gruboszowatych o kwiatach zebranych w baldachogrona; żyworódka; płodnolist

SJP.pl

Kalanchoe, żyworódka, płodnolist (Kalanchoe Adans.) – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych. Obejmuje ok. 165 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w południowej Azji oraz w Afryce (z wyjątkiem północnej części tego kontynentu). Rozprzestrzenione zostały jednak na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej.

Wikipedia

# briolog

botanik zajmujący się mszakami

SJP.pl

# briologia

dział botaniki zajmujący się mszakami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. dział botaniki, nauka o mszakach

Wiktionary

Briologia (gr. bryon – mech, logos – nauka) – nauka o mszakach (czyli o glewikach, wątrobowcach i mchach), jeden z działów botaniki.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. briolog

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skrót briol.

Wiktionary

# briologiczny

→ briologia

SJP.pl

#### Patrz:

briologia

# brioso

[czytaj: briozo] określenie wykonawcze: z werwą, z życiem; brio

SJP.pl

# brioszka

śniadaniowe ciasto drożdżowe z charakterystycznym czopem na wierzchu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier, złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce;

Wiktionary

Brioche, brioszka – francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce. Maślany brioche ma cechy charakterystyczne dla ciast. Istnieją liczne odmiany brioche ze względu na formę czy dodane składniki.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brioche ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brioche

Wiktionary

# brisbane

Brisbane (wym. [ˈbrɪzbən]) – miasto w Australii położone nad Pacyfikiem, stolica stanu Queensland. Jest trzecim co do wielkości miastem Australii i Oceanii z liczbą ludności na poziomie 2,8 mln mieszkańców, mieszka w nim ponad 10% populacji państwa. City of Brisbane jest najludniejszym miastem i jednostką administracyjną w Australii według granic administracyjnych. Wraz z miastami satelickimi Gold Coast, Sunshine Coast i Toowoomba tworzy aglomerację i region metropolitalny South East Queensland zamieszkiwany przez 4 mln osób. Miasto leży w strefie klimatu subtropikalnego, z całorocznym okresem z letnimi temperaturami, w centrum miasta temperatury w dzień wahają się od 22 °C w lipcu do około 30 °C w styczniu.

Wikipedia

# bristol

brystol;
1. biały wielowarstwowy karton wysokiej jakości, odporny na ścieranie;
2. potocznie: każdy karton do rysowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodniej Anglii;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrʲistɔl, AS: brʹistol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bristol mrz., brystol mrz.

przym. bristolski

Wiktionary

# bristolczyk

mieszkaniec Bristolu (miasta w Anglii)

SJP.pl

# bristolka

mieszkanka Bristolu (miasta w Anglii)

SJP.pl

# bristolski

przymiotnik od: Bristol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bristolem, dotyczący Bristolu (miasta w Anglii)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bristol mrz.

Wiktionary

# britannia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) srebrzysty stop metali zawierający 92% cyny, 6% antymonu i 2% miedzi;

Wiktionary

- Britannia (Brytania) – nazwa stosowana przez Rzymian w odniesieniu do dwóch największych Wysp Brytyjskich:
  - Britannia Hibernia – historyczna, nadana przez Rzymian, nazwa Irlandii (wyspy)
  - Britannia Maior – historyczna, nadana przez Rzymian, nazwa Wielkiej Brytanii (wyspy)
- Britannia – personifikacja narodowa Wielkiej Brytanii
  - Britannia – motyw zdobniczo-propagandowy umieszczany na rewersach niektórych monet brytyjskich
- Britannia – seria brytyjskich monet bulionowych
- Britannia – stop metali zawierający 92% cyny, 6% antymonu i 2% miedzi
- Britannia – epos John Ogilviego
- Bristol Britannia – brytyjski samolot pasażerski
- HMY Britannia – dawny jacht królowej Elżbiety II

Wikipedia

# britannica

Encyklopedia Britannica (oryg. ang. Encyclopædia Britannica) – anglojęzyczna encyklopedia powszechna wydana po raz pierwszy w latach 1768–1771 w Edynburgu przez Colina Macfarquhara i Williama Smellie’a, a od 1901 wydawana w Stanach Zjednoczonych. Od 2012 wydawana tylko w wersji online.

Wikipedia

# britney

[czytaj Brytnej] obce imię żeńskie

SJP.pl

Britney – trzeci studyjny album wokalistki Britney Spears. Okazał się dużym sukcesem komercyjnym. Sprzedał się w liczbie ok. 16 milionów egzemplarzy na całym świecie. Britney promowała płytę trasą koncertową Dream Within a Dream Tour.

Wikipedia

# britpop

nurt muzyczny z Wielkiej Brytanii z lat 90.; brit pop

SJP.pl

Brit pop – nurt muzyczny, który powstał i rozwinął się w latach 90. na Wyspach Brytyjskich.

Za czołowych przedstawicieli uznaje się takich artystów, jak: Blur, Oasis, Coldplay, Travis, Keane, Suede, Pulp, Supergrass, The Boo Radleys, Ian Brown, Placebo.

Grupy britpopowe czerpały wzorce głównie z brytyjskich zespołów lat 60./70. takich, jak The Beatles, The Who czy The Kinks, oraz grup punkowych i alternatywnych (The Jam, The Stone Roses, The Smiths).

Wikipedia

# britpopowy

→ britpop

SJP.pl

#### Patrz:

britpop

# britten

[czytaj: britn] nazwisko

SJP.pl

# briusow

nazwisko

SJP.pl

# brixit

potocznie: wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej; brexit

SJP.pl

# brizol

smażona polędwica wołowa lub końska; bryzol

SJP.pl

# brnąć

posuwać się z trudem, często po grząskim, błotnistym terenie; wchodzić w coś coraz głębiej

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabrnąć)

(1.1) z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

(1.2) być w niekorzystnej sytuacji, z której ciężko znaleźć wyjście

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciężarówka mozolnie brnęła przez zaspy śnieżne.

(1.1) A my brniemy i brniemy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: brnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brnięcie n., wybrnięcie n., przebrnięcie n., zabrnięcie n.

czas. wybrnąć dk., przebrnąć dk., zabrnąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brodzić

Wiktionary

# brneńczyk

mieszkaniec Brna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brno n.

:: fż. brnenka ż.

przym. brneński

Wiktionary

# brnenka

mieszkanka Brna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brno n.

:: fm. brneńczyk mos.

przym. brneński

Wiktionary

# brneński

przymiotnik od: Brno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brna, związany z Brnem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na cześć skutecznej obrony w 1653 roku w każdym brneńskim kościele wisi obraz Matki Bożej […]

(1.1) Brno jest pełne lokalnych patriotów, którzy dumni są z tego, że potrafią mówić brneńską hantyrką (dialektem).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrnɛ̃j̃sʲci, AS: brnẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brno n., brneńczyk mos., brnenka ż.

Wiktionary

# brnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brnąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brnąć

Wiktionary

# brno

miasto w Czechach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 2889;

Wiktionary

Brno (wymowa, niem. Brünn, łac. Bruna, dawna nazwa polska Berno) – miasto statutarne na Morawach w Czechach, położone w południowo-wschodniej części kraju u zbiegu rzek Svratki i Svitavy. Największe miasto Moraw, stolica kraju południowomorawskiego. Z populacją wynoszącą ponad 400 tys., Brno zajmowało w 2024 roku drugie miejsce pod względem liczby ludności wśród czeskich miast, ustępując jedynie stołecznej Pradze.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brno jest pełne lokalnych patriotów, którzy dumni są z tego, że potrafią mówić brneńską hantyrką (dialektem).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brnɔ, AS: brno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brneńczyk mos., brnenka ż.

przym. brneński

Wiktionary

# bro

rzeczownik

(1.1) slang. piwo

Wiktionary

Szwajcaria:

- Bro – franko-prowansalska nazwa gminy Broc

Szwecja:

- Bro – miejscowość
  - Bro – stacja kolejowa w Bro

Osoby:

- B.R.O – polski raper
- Bro – duński solista
- Nicolas Bro – duński aktor

Inne:

- (10128) Bro – planetoida

Zobacz też:

- Big Bro
- Braux
- Breau
- Breaux
- Broe
- Broh
- Upplands-Bro

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Idziesz z nami na bro?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔ, AS: bro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bronek, bronks

Wiktionary

# broadway

[czytaj: brodłej] ulica w Nowym Jorku, na której znajduje się wiele prestiżowych teatrów

SJP.pl

- Broadway – ulica w Nowym Jorku biegnąca wzdłuż dzielnicy Manhattan
- Broadway – zespół teatrów na Manhattanie zgrupowany wokół ulicy Broadway
- Broadway – procesor produkcji IBM użyty w konsoli Wii
- Teatr Broadway – praski teatr

Wikipedia

# broadwayowski

[czytaj: brodłejowski] dotyczący Broadwayu, ulicy w Nowym Jorku, przy której mieszczą się główne teatry komercyjne

SJP.pl

# brobdingnag

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) liter. fantastyczna kraina olbrzymów, gdzie wszystko jest ogromne z Podróży Guliwera Jonathana Swifta

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Brobdingnag (język angielski.) ==

wymowa. IPA|ˌbrɒbdɪŋˈnæg.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) liter. Brobdingnag

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Brobdingnag (język angielski.) ==

wymowa. IPA|ˌbrɒbdɪŋˈnæg.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) liter. Brobdingnag

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# broca

[czytaj: broKA] nazwisko

SJP.pl

# broch

potocznie:
1. żeński organ płciowy; pipa, picza, kuciapa;
2. w wyrażeniu: nie twoja brocha - to cię nie dotyczy, nie twój interes

SJP.pl

Broch (scots broch) – typ kamiennych budowli o kształcie masywnej wieży, wznoszonych w epoce żelaza i datowanych na pierwsze wieki n.e. Wszystkie budowle tego typu znajdują się na terenie Szkocji, w większości na Wyspach Szetlandzkich.

Wikipedia

# brocha

potocznie:
1. żeński organ płciowy; pipa, picza, kuciapa;
2. w wyrażeniu: nie twoja brocha - to cię nie dotyczy, nie twój interes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. sprawa, interes

(1.2) pot. żeński narząd płciowy, pochwa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɾo.t͡ʃa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. broszka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) broszka

(1.2) cipa, broszka, picza, piczka

Wiktionary

# brochantyt

minerał, zasadowy siarczan miedzi

SJP.pl

Brochantyt – minerał z gromady siarczanów. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego geologa i mineraloga André Brochanta de Villiers (1772-1840).

Wikipedia

# brochaus

niemieckie wydawnictwo

SJP.pl

# brochocki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Tomasz Brochocki − polski szlachcic, urzędnik staropolski
- Rościsław Brochocki − polski malarz
- Walery Brochocki − polski malarz

Wikipedia

# brochów

rodzaj obronnej wieży kamiennej, występującej na wybrzeżach zachodniej i północnej Szkocji, wznoszonej w epoce żelaza

SJP.pl

- Brochów – osiedle we Wrocławiu
- Brochów – wieś w województwie mazowieckim w powiecie sochaczewskim, w gminie Brochów
- Brochów – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim
- Brochów – wąskotorowy przystanek kolejowy w Brochowie-Kolonii, w gminie Brochów, w powiecie sochaczewskim, w województwie mazowieckim

Zobacz też

- Brochów-Kolonia, Brochówka, Wrocław Brochów, Park Brochowski

Wikipedia

# brochowski

przymiotnik od: Brochów

SJP.pl

# brochwicz

nazwisko

SJP.pl

## Osoby

- Antoni Brochwicz-Lewiński (1902–1990) – oficer Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, mianowany przez prezydenta RP na uchodźstwie generałem brygady
- Anna Raduchowska-Brochwicz (ur. 1963) – polska urzędniczka, ambasador RP w RPA (2012–2017), żona Wojciecha Brochwicza
- Bronisław Brochwicz-Rogoyski (1861–1921) – polski architekt, przedstawiciel historyzmu
- Janusz Brochwicz-Lewiński (1920–2017) – oficer Armii Krajowej, generał WP
- Stanisław Brochwicz (1910–1941) – polski dziennikarz i pisarz, korespondent prasowy
- Władysław Brochwicz (1901–1958) – polski aktor teatralny i filmowy
- Wojciech Brochwicz (ur. 1960) – polski prawnik, pułkownik Straży Granicznej

Wikipedia

# brockhaus

[czytaj: brokhałs] nazwisko

SJP.pl

Bibliographisches Institut & F.A. Brockhaus AG – grupa wydawnicza, która w niemieckim obszarze językowym jest powszechnie znana szczególnie z wydawnictw słowników i encyklopedii oraz leksykonów.

Wikipedia

# brocki

→ Brok; broczański, brokowski

SJP.pl

# broczanin

mieszkaniec Broku (miasta w Polsce); brokowianin

SJP.pl

# broczanka

mieszkanka Broku (miasta w Polsce); brokowianka

SJP.pl

# broczański

→ Brok; brocki, brokowski

SJP.pl

# broczyć

1. o krwi: ciec, wypływać (np. krew broczy z rany);
2. wydzielać krew (np. rana broczy krwią); krwawić

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) tracić krew, krwawić

(1.2) (o krwi) ciec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wybroczyna ż., broczenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krwawić

Wiktionary

# broczyno

Broczyno (niem. Brotzen) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek.

Wikipedia

# bród

płytkie miejsce rzeki, jeziora lub stawu możliwe do przejścia lub przejechania na drugi brzeg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: broda

Wiktionary

- bród – płytszy odcinek koryta rzecznego

W Polsce

- Bród – część wsi Huta Żelechowska w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
- Bród – część wsi Kotfin w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów
- Bród – część wsi Rozwady w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów
- Bród – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Bród – przysiółek wsi Secemin w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin
- Bród – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
- Bród – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gm. Chociwel

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie było mostu przez rzekę, więc musieli poszukać brodu.

(1.1) Tak we trzech idąc, o słońca zachodzie / Nad brzegiem rzeki u brodu stanęli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brut, AS: brut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brody nmos., brodzenie n.

:: zdrobn. brodzik m.

czas. brodzić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) płycizna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Brody nmos., brodzenie n.

:: zdrobn. brodzik m.

czas. brodzić ndk.

frazeologia.

w bród

etymologia.

etym|prasł|*brodъ.

uwagi.

(1.1) nie mylić z|brud, brut.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ford

* baskijski: (1.1) ibi

* białoruski: (1.1) брод m.

* bułgarski: (1.1) брод m.

* esperanto: (1.1) vadejo

* fiński: (1.1) kahlaamo, kahluupaikka

* francuski: (1.1) gué m.

* hiszpański: (1.1) vado m.

* interlingua: (1.1) vado

* islandzki: (1.1) vað n.

* japoński: (1.1) 浅瀬 (あさせ)

* kazachski: (1.1) өткел

* niderlandzki: (1.1) voorde

* niemiecki: (1.1) Furt ż.

* nowogrecki: (1.1) πόρος m., πορθμείο n.

* rosyjski: (1.1) брод m.

* słowacki: (1.1) brod m.

* szwedzki: (1.1) vadställe n., vad n.

* ukraiński: (1.1) брід m.

* węgierski: (1.1) gázló

* włoski: (1.1) guado m.

źródła.

== bród (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bród (przejście przez rzekę)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# broda

1. wystająca część twarzy poniżej ust;
2. zarost poniżej ust, na podbródku i na szczękach;
3. u zwierząt:
a) pęk długiej sierści pod pyskiem;
b) pęk wystających piór na podgardlu lub na piersi (u ptaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. przednia część żuchwy człowieka

(1.2) zarost na brodzie (1.1)

(1.3) pszcz. grono pszczół skupionych przed wlotem do ula, wyglądem przypominające brodę (1.2)

Wiktionary

- broda – dolna część twarzy
- broda – rodzaj zarostu
- Broda – film polski z 1974 roku
- Broda – herb szlachecki
- „Broda 53” – jeden z oddziałów Armii Krajowej
- broda – określenie nieregularnej części drewna, powstałej przy ścince drzew lub podczas przerzynki na czole dłużycy lub kłody

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Andrzej przyszedł dziś do pracy z plasterastrem na brodzie.

(1.2) Wczoraj widziałem kobietę z brodą!

(1.3) W gorące wieczory pszczoły wylegają z gniazda tworząc na mostku charakterystyczne brody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔda, AS: broda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brodacz m.

:: zdrobn. bródka ż.

przym. brodaty

czas. brodacieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podbródek

Wiktionary

# brodacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brodacieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔdaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: brodacẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brodacieć

Wiktionary

# brodacieć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. porastać brodą, zarostem na twarzy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔˈdat͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: brodaćėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. broda ż., bródka ż., podbródek m., brodacenie n., zbrodacenie n., brodacz m., brodawka ż.

czas. zbrodacieć dk.

przym. brodaty

Wiktionary

# brodacki

nazwisko

SJP.pl

# brodacz

człowiek mający brodę, brodaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, który nosi brodę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kynol. pies rasy sznaucer miniaturowy, dawniej nazywany brodaczem monachijskim

(2.2) ornit. nazwa systematyczna|Capitonidae|ref=tak., ptak z rodziny brodaczy;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔdat͡ʃ, AS: brodač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. broda ż., bródka ż.

:: fż. brodaczka ż.

przym. brodaty

czas. brodacieć

Wiktionary

# brodaczka

krzaczkowaty porost występujący głównie na drzewach

SJP.pl

Usnea Dill. ex Adans. (brodaczka) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany do grupy porostów.

Wikipedia

# brodaczkowaty

oplątwa brodaczkowata - roślina bezkorzeniowa, o zwisających łodygach i drobnych niepozornych kwiatach, używana w tapicerstwie lub hodowana jako roślina ozdobna

SJP.pl

# brodacznik

przylepek brodacznik - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# brodaczyk

ryba z rodziny wielocierniowatych, hodowana w akwariach

SJP.pl

Brodaczyk (Monocirrhus polyacanthus) – gatunek tropikalnej, słodkowodnej ryby z rodziny Polycentridae. Jedyny przedstawiciel rodzaju Monocirrhus. Bywa hodowany w akwariach.

Wikipedia

# brodal

rodzaj ptaków z rodziny tukanowatych

SJP.pl

# brodatość

cecha osoby lub zwierzęcia mającego brodę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brodate; cecha tych, którzy są brodaci

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brodaty

przysł. brodato

Wiktionary

# brodaty

mający zarost na dolnej części twarzy, u zwierząt: posiadający pęk sierści lub piór pod pyskiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający zarost na dolnej części twarzy

(1.2) u zwierząt: mający pęk sierści lub piór pod pyskiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Nie wierzę w zaprzaństwo templariuszy, oddawanie przez nich czci diabłu pod postacią brodatego kozła, Bafometa, i rytualne plucie na krzyż.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔˈdatɨ, AS: brodaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. broda ż., bródka ż., brodacz m., brodatość ż.

czas. brodacieć

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1) bezbrody

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. broda ż., bródka ż., brodacz m., brodatość ż.

czas. brodacieć

frazeologia.

mądrość przychodzi z laty, acz nie każdy mądry, kto brodaty sic.

etymologia.

etymn|pol|broda|-aty.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bearded

* arabski: (1.1) ملتح

* baskijski: (1.1) bizardun

* białoruski: (1.1) барадаты

* czeski: (1.1) bradatý

* duński: (1.1) skægget

* fiński: (1.1) partainen

* francuski: (1.1) barbu

* hiszpański: (1.1) barbudo

* jidysz: (1.1) בערדיק

* niemiecki: (1.1) bärtig

* portugalski: (1.1) barbado

* rosyjski: (1.1) бородатый

* słowacki: (1.1) bradatý

* szwedzki: (1.1) skäggig

* ukraiński: (1.1) бородатий

* wilamowski: (1.1) bātiḱ

źródła.

== brodaty (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) brodaty

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# brodawczaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brodawczak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brodawczak m.

Wiktionary

# brodawczak

1. niezłośliwy nowotwór nabłonkowy;
2. rasa gołębia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) med. nowotwór łagodny wywodzący się z nabłonka, tworzący brodawkowate i bulwiaste struktury

Wiktionary

- brodawczak splotu naczyniówkowego
- brodawczak odwrócony jam nosa i zatok przynosowych
- brodawczaki krtani

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powszechnie wiadomo, że brodawczaki mają zwykle etiologię wirusową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔˈdaft͡ʃak, AS: brodafčak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brodawka ż., brodaweczka ż., brodawkowatość ż.

:: zdrobn. brodawczaczek m.

przym. brodawkowy, brodawkowaty

Wiktionary

# brodawka

1. narośl na skórze;
2. zgrubienie na roślinach lub owocach;
3. sutek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze

(1.2) med. większa, chorobowa wypukłość na skórze

Wiktionary

Brodawka (łac. verruca) – grudkowa zmiana skórna, potocznie nazywana także kurzajką, znajdująca się na szerokiej podstawie, często o nierównej, hiperkeratotycznej powierzchni wywołana zakażeniem wirusem HPV (ang. human papilloma virus). Są zwykle niebolesne, a otaczająca brodawki skóra nie ulega stanowi zapalnemu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brodawczak m., brodawnik m., brodawczyca ż.

przym. brodawkowy, brodawkowaty

czas. brodacieć

Wiktionary

# brodawkonos

rodzaj nietoperzy z rodziny brodawkonosowatych

SJP.pl

Brodawkonos (Rhinopoma) – rodzaj ssaków z rodziny brodawkonosowatych (Rhinopomatidae).

Wikipedia

# brodawkować

o roślinach: pokrywać się brodawkami na skutek infekcji

SJP.pl

# brodawkowany

brodawnica brodawkowana - gatunek owada z rodziny szarańczowatych

SJP.pl

# brodawkowaty

1. wyglądający jak brodawka; pokryty brodawkami;
2. brzoza brodawkowata - gatunek brzozy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wyglądający jak brodawka, przypominający brodawkę, mający kształt brodawki

(1.2) pokryty brodawkami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brodawka ż., brodawczak mzw./mrz.

przym. brodawkowy

Wiktionary

# brodawkowiec

1. brodawkowiec czysty - gatunek mchu;
2. rodzaj węży z rzędu łuskonośnych

SJP.pl

# brodawkowy

przymiotnik od: brodawka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brodawką, dotyczący brodawki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brodawka ż., brodawczak mzw./mrz.

przym. brodawkowaty

Wiktionary

# brodawnica

brodawnica brodawkowana - gatunek owada z rodziny szarańczowatych

SJP.pl

- brodawnica (Bryodema) – rodzaj owadów
- brodawnica (Verrucaria) – rodzaj grzybów

Wikipedia

# brodawnik

roślina zielna z rodziny astrowatych (złożonych), o liściach zebranych w przyziemną rozetę, żółtych kwiatach i owocach zaopatrzonych w puch, występująca w Eurazji; dmuchawiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Leontodon|L.|ref=tak., roślina z rodziny astrowatych;

Wiktionary

Brodawnik (Leontodon L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Do rodzaju należy 41 gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i na pozostałym obszarze Europy. Na początku XXI wieku dowiedziono braku bliskiego pokrewieństwa między dwoma podrodzajami tu zaliczanymi i wyodrębniono jeden z nich jako rodzaj Scorzoneroides. W Polsce rośnie pięć gatunków z tego rodzaju w tradycyjnym, szerokim ujęciu lub trzy w wąskim ujęciu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z obu stron każdéj drogi, szérokim pasem bielały bujne rumianki i wyższe od nich kwiaty marchewnika, słały się po drzewach fioletowe rohule, żółtymi gwiazdkami świéciły brodawniki i kurza ślepota, liliowe skabiozy polne wyléwały ze swoich stulistnych koron miodowe wonie, chwiały się całe lasy delikatnéj mietlicy, kosmate kwiaty babki stały na swoich wysokich łodygach, rumianością zawadiacką postawą stwierdzając, nadaną im nazwę kozaków.

Wiktionary

# brodawski

nazwisko

SJP.pl

# brodecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Brodecki (1949–2010) – polski lekarz, łyżwiarz figurowy i polityk
- Antoni Brodecki (1888–1948) – polski działacz chłopski i wojskowy
- Baltazar Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Jan Kazimierz Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Kazimierz Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Piotr Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

Wikipedia

# brodek

mech z rodziny płoniwowatych, którego dwa gatunki objęte są w Polsce ochroną

SJP.pl

- brodek – rodzaj mchów Tortula Hedw.

W Polsce

- Brodek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
- Brodek – część wsi Olszowa w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia
- Brodek – przysiółek wsi Mechnica w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś
- Brodek – część wsi Oksa w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Oksa
- Brodek – część wsi Bejsce w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Bejsce

Wikipedia

# broderia

rzeczy zdobione haftami

SJP.pl

# broderie

rzeczy zdobione haftami

SJP.pl

# brodiaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; bradiaga, bradziaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

Pieśń „Na dzikich stepach za Bajkałem” (ros. „По диким степям Забайкалья”), znana także pod nazwą „Brodiaga” (ros. „Бродяга”, w wersji spolszczonej „Bradziaga” czyli „Włóczęga”) to tradycyjna rosyjska pieśń ludowa.

Wikipedia

# brodka

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: broda

(1.2) mizerna lub krótka broda

Wiktionary

Brodka, właśc. Monika Maria Brodka (ur. 7 lutego 1988 w Żywcu) – polska piosenkarka alternatywna, kompozytorka, autorka tekstów i gitarzystka. Członkini Akademii Fonograficznej ZPAV.

W 2004 zwyciężyła w finale trzeciej edycji programu telewizyjnego Idol, po czym wydała debiutancki album studyjny pt. Album, który uzyskał status złotej płyty w Polsce, sprzedając się w nakładzie 35 tys. egzemplarzy. Na koncie ma pięć albumów studyjnych oraz dziewięć Fryderyków.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrutka, AS: brutka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. broda ż., brodacz m.

czas. brodacieć

przym. brodaty

Wiktionary

# bródkowy

1. → bródka;
2. kosaciec bródkowy - gatunek byliny z rodziny kosaćcowatych; kosaciec niemiecki;
3. guzowatość bródkowa - struktura kostna człowieka w miejscu połączenia trzonów żuchwy

SJP.pl

# brodnia

narzędzie do połowu ryb; brodnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryb. brodnik

Wiktionary

Brodnia – wieś sołecka w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Pęczniew. Leży na wschodnim brzegu zbiornika Jeziorsko.

Wieś królewska w starostwie sieradzkim w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) na widłach i szczeblastych żerdziach kołysały się za wiatrem wystawione na sprzedaż przez gdańskich Niemców sieci rybackie na rybę morską, jeziorną i rzeczną, więcierze i włoki, podrywki i saki, drygawice, skrzydlaki, wiraszki, suwaty, kłomie, żaki, brodnie, sieci z matnią, kątówki, i bez matni, wierzchówki, wszelkiego rodzaju wędy i osęki. (S. Żeromski: Wiatr od morza)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔdʲɲa, AS: brodʹńa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brodnik

Wiktionary

# brodnica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. wieś na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Brodnica (wymowa; niem. Strasburg in Westpreußen, Strasburg an der Drewenz) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu brodnickiego i gminy wiejskiej Brodnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: brɔdʲˈɲit͡sa, AS: brodʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brodniczanin m., brodniczanka ż.

przym. brodnicki, podbrodnicki

Wiktionary

# brodnicki

przymiotnik od: Brodnica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brodnicy, związany z Brodnicą

(1.2) dotyczący Brodna, związany z Brodnem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔdʲˈɲit͡sʲci, AS: brodʹńicʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brodniczanka ż., brodniczanin mos., Brodnica ż., Brodno n.

Wiktionary

# brodniczanin

mieszkaniec Brodnicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brodnicy

(1.2) osoba pochodząca z Brodnicy, urodzona w Brodnicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brodnica ż.

:: fż. brodniczanka ż.

przym. brodnicki

Wiktionary

# brodniczanka

mieszkanka Brodnicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brodnicy

(1.2) kobieta pochodząca z Brodnicy, urodzona w Brodnicy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W najbliższy wtorek wszystkie brodniczanki zapraszamy na bezpłatną mammografię.

(1.2) Ciotka Emilia z urodzenia jest brodniczanką, ale od lat mieszka w Toruniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brodnica ż.

:: fm. brodniczanin m.

przym. brodnicki

Wiktionary

# brodnik

narzędzie do połowu ryb; brodnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. narzędzie połowowe do połowów w płytkiej wodzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieli mocne brodniki, a tymi znowu wygarniali piskorze (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔdʲɲik, AS: brodʹńik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brodnia

Wiktionary

# brodno

Brodno (niem. Breitenau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska.

Wikipedia

# bródnowski

przymiotnik od: Bródno; bródzieński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bródna, związany z Bródnem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bródno n.

przym. bródzieński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. bródzieński

Wiktionary

# brodofiasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. żart. brodacz

Wiktionary

# brodowicz

nazwisko

SJP.pl

Brodowicz - polskie nazwisko. Na początku lat 90. nosiło je ponad 900 osób.

Wikipedia

# brodowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Brodowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Świercze
- Brodowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów
- Brodowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Iłowo-Osada
- Brodowo – przysiółek wsi Giże w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
- Brodowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
- Brodowo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska

Wikipedia

# brodowski

nazwisko

SJP.pl

- Brodowski – miasto w Brazylii, w stanie São Paulo
- Aleksander Brodowski (1794–1865) – polski działacz gospodarczy i polityczny, ziemianin, oficer
- Aleksander Brodowski (1856–1899) – polski inżynier kolejowy, pracujący w Brazylii
- Antoni Brodowski (1784–1832) – polski malarz-portrecista, przedstawiciel klasycyzmu
- Feliks Brodowski (1864–1934) – polski pisarz, krytyk literacki, publicysta i nowelista
- Józef Brodowski (ok. 1780–1853) – polski malarz
- Józef Brodowski (1828–1900) – polski malarz
- Karsten Brodowski (ur. 1985) – niemiecki wioślarz
- Paweł Brodowski (ur. 1947) – polski muzyk i dziennikarz muzyczny,
- Piotr Brodowski (ur. 1989) – polski szachista
- Tadeusz Brodowski (1821–1848) – polski malarz
- Włodzimierz Brodowski (1823–1903) – polski lekarz, specjalista anatomii patologicznej, profesor zwyczajny
- Zygmunt Brodowski (1897–1973) – pułkownik Wojska Polskiego

Wikipedia

# brodski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adolf Brodski – rosyjski skrzypek
- Boris Brodski – radziecki scenarzysta
- Iosif Brodski – rosyjski poeta i eseista
- Isaak Brodski – rosyjski malarz
- Wadim Brodski – ukraiński skrzypek

Wikipedia

# brodwino

dzielnica mieszkaniowa Sopotu

SJP.pl

Brodwino (kaszb. Brodwino) – północno-zachodnie osiedle Sopotu, otoczone z trzech stron Trójmiejskim Parkiem Krajobrazowym, od wschodu graniczy z Kamiennym Potokiem. Nazwa pochodzi od słowa „brodzić”, czyli przechodzić przez rzekę brodem w miejscu płycizny, i odwołuje się do płynącego tu Kamiennego Potoku.

Wikipedia

# brody

1. wystająca część twarzy poniżej ust;
2. zarost poniżej ust, na podbródku i na szczękach;
3. u zwierząt:
a) pęk długiej sierści pod pyskiem;
b) pęk wystających piór na podgardlu lub na piersi (u ptaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce

(1.2) geogr. toponim, nazwa dwóch miejscowości na Ukrainie

Wiktionary

## W Polsce

- Brody – miasto w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody
- Brody – część miasta Opole
- Brody – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola
- Brody – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Sulechów
- Brody – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
- Brody – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska
- Brody – część wsi Węgrzce Wielkie w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
- Brody – część wsi Pomiechówek w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie. Pomiechówek
- Brody – część wsi Sobienki w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck
- Brody – część wsi Rudowo w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
- Brody – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Płońsk
- Brody – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia
- Brody – osada wsi Gutów w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Brody – część wsi Pawłowice w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski
- Brody – część wsi Głowaczowa w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Czarna
- Brody – część wsi Dębowiec w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Dębowiec
- Brody – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Korycin
- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Pierzchnica
- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Brody
- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Oleśnica
- Brody – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
- Brody – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek
- Brody – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina
- Brody – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) Brody Duże • Brody Małe • Brody Młockie • Brody-Parcele • Kamienne Brody • Brody Pomorskie • Brody Iłżeckie • kolokacje miejscowość|D=Brodów|Ms=Brodach.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bród m., brodowianin m., brodowianka ż.

przym. brodowy, brodowski

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etymn|pol|bród. (przeprawa)

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Brody (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Brody.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) forma imienia męskiego Brodie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔdɨ, AS: brody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bród m., brodowianin m., brodowianka ż.

przym. brodowy, brodowski

Wiktionary

# brodzące

rząd obejmujący ponad sto gatunków przeważnie dużych ptaków wodno-błotnych, o wysokich nogach, dostosowanych do swobodnego brodzenia po bagnach i płytkich wodach, oraz o długim dziobie ułatwiającym wyszukiwanie pożywienia (wyłącznie zwierzęcego) z podłoża; należą do niego między innymi: bociany, czaple, ibisy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Ciconiiformes|Bonaparte|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, obejmuje gatunki wodno-błotne, w większości wędrowne;

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy czynny od brodzić

Wiktionary

Bocianowe, bocianowce, brodzące (Ciconiiformes) – rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae). Obejmuje gatunki kosmopolityczne, wodno-błotne, w większości wędrowne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Część gatunków brodzących gnieździ się w koloniach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brodzenie n., brodzik mrz., bród mrz.

czas. brodzić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bocianowce, bocianowe

Wiktionary

# brodzący

o cechach brodzących (rząd ptaków)

SJP.pl

# brodźcowaty

biegus brodźcowaty - gatunek ptaka z rodziny bekasowatych

SJP.pl

# brodźczyk

rodzaj ptaków z rodziny bekasowatych

SJP.pl

# brodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brodzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: broʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bród m., brodzik m., brodzące nmos.

czas. brodzić ndk.

Wiktionary

# brodziak

nazwisko

SJP.pl

# brodzianin

mieszkaniec Brodów (miasta w Polsce)

SJP.pl

# brodzianka

mieszkanka Brodów (miasta w Polsce)

SJP.pl

# brodzić

chodzić po czymś podmokłym, rzadziej sypkim

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) chodzić po czymś grząskim

(1.2) chodzić w płytkiej wodzie

(1.3) przen. książk. chodzić nurzając nogi w czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Myśliwi brodzili po bagnach.

(1.2) Mały Jacuś zdjął buty i brodził po kałużach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑit͡ɕ, AS: broʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bród m., brodzik m., brodzenie n., brodzące nmos.

Wiktionary

# brodziec

ptak wędrowny z rodziny bekasowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny bekasowatych rodzaju nazwa systematyczna|Tringa|ref=tak.

Wiktionary

- Brodziec – wieś na Ukrainie

cieki wodne w Polsce:

- Brodziec – struga, dopływ Mołstowy
- Brodziec – struga, dopływ Pulwy

ptaki:

- brodźce (ptaki)
- brodziec ciemnorzytny
- brodziec piskliwy
- brodziec żółtonogi
- brodziec piegowaty
- brodziec śniady
- brodziec pławny
- brodziec plamisty
- brodziec samotny
- brodziec krwawodzioby
- brodziec leśny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑɛt͡s, AS: broʒ́ec

Wiktionary

# brodziecki

→ Brójce; brójecki

SJP.pl

# bródzieński

przymiotnik od: Bródno; bródnowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. dotyczący Bródna, związany z Bródnem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bródno n.

przym. bródnowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bródnowski

Wiktionary

# brodzik

1. płytki basen dla dzieci;
2. płytki basenik pod prysznicem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naczynie pod prysznicem (płytka wanna) zbierające wodę z natrysku

(1.2) sport. płytki basen, przeznaczony dla dzieci

Wiktionary

Brodzik – płytki basen dla dzieci. Brodziki mają najczęściej głębokość od 20 do 40 cm i są przeznaczone głównie dla dzieci od 6 miesięcy do 6 lat.

W Polsce zarządzający obszarem wodnym jest zobowiązany do wydzielenia brodzika dla dzieci jeśli niecki basenowe mają łączną powierzchnię przekraczającą 100 m² i głębokość ponad 0,4 m w najgłębszym miejscu lub głębokość powyżej 1,2 m.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) On jest zajęty zakładaniem brodzika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑik, AS: broʒ́ik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bród m., brodzenie n., brodzące nmos.

czas. brodzić ndk.

Wiktionary

# brodzikowy

→ brodzik

SJP.pl

#### Patrz:

brodzik

# brodziński

nazwisko

SJP.pl

# brodziszów

Brodziszów (niem. Dittmannsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie.

W latach 1945–1946 wieś należała i była siedzibą gminy Brodziszów, po jej likwidacji w gminie Zwrócona, po reformie administracyjnej w latach 1954-1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brodziszów, po jej zniesieniu w gromadzie Zwrócona. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia

# brodzisław

imię męskie

SJP.pl

Brodzisław, Brocsław, Barcsław, Barcław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Brodzi- ("brodzić") i -sław ("sława, chwała"). Być może znaczyło "ten, kto pławi się w chwale".

Brodzisław imieniny obchodzi: 25 stycznia, 30 maja i 1 sierpnia.

Wikipedia

# brodzisława

imię żeńskie

SJP.pl

# brodzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brodzisławy lub z nią związany

SJP.pl

# brodzisławostwo

Brodzisław z małżonką; Brodzisławowie

SJP.pl

# brodzisławowie

imię męskie

SJP.pl

# brodzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brodzisława lub z nim związany

SJP.pl

# brodziuszka

brodziuszka wiechowata - gatunek rośliny z rodziny akantowatych

SJP.pl

# brodzki

przymiotnik od: Brody (jedna z wielu wsi w Polsce)

SJP.pl

Brodzki (Brodzka):

- Most Brodzki (Weistritz Brücke)
- Gazeta Brodzka
- Zalew Brodzki
- Synagoga Brodzka w Odessie
- Powiat brodzki
- Rejon brodzki
- Tama Brodzka
  - Tama Brodzka (stacja kolejowa)
- Bródzki

- Alina Brodzka-Wald
- Ewa Brodzka
- Henryk Brodzki
- Jan Brodzki
- Stanisław Brodzki
- Wiktor Brodzki
- Władysław Brodzki

Wikipedia

# bróg

ruchomy daszek na czterech słupach wbitych w ziemię, służący jako osłona dla przechowywanego siana, zboża; stóg siana, zboża ochraniany przez taki daszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. zootechn. zadaszenie na słomę lub zboże na czterech słupach

(1.2) roln. stóg nakryty dachem

(1.3) daw. bezładne nagromadzenie czegoś

Wiktionary

Bróg – ruchomy dach przesuwany na (najczęściej) czterech wkopanych w ziemię słupkach (zwanych brożynami), osłaniający składowane pod nim siano, słomę lub zboże przed opadami atmosferycznymi.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) siennica

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) fenil m.

* łaciński: (1.1) faenilia n., faenile n.

źródła.

== bróg (język irlandzki.) ==

wymowa.

audio|LL-Q9142 (gle)-Ériugena-bróg.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) but

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) siennica

Wiktionary

# brogowy

przymiotnik od: bróg

SJP.pl

# brogsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) buty z charakterystycznymi ażurowymi perforacjami i zwykle także rozetowym zdobieniem na nosku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brogsy pełne mają ząbkowania wzdłuż tych krawędzi, które ozdobione są dziurkowaniem, wybity na nosku wzór, zwany medalionem, a nosek jest nakładany i ma kształt skrzydełek.

(1.1) Brogsy w wersji spectator wykonane są ze skóry w dwóch kolorach, zwykle białym i czarnym lub brązowym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ćwierćbrogsy nmos., półbrogsy nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) golfy, szkoty

Wiktionary

# broholmer

rasa psów z grupy molosów; mastif duński

SJP.pl

Broholmer – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa, wyhodowana w średniowiecznej Danii jako psy do polowania i stróżowania, wymarła w pierwszej połowie XX wieku, następnie została zrekonstruowana przez odpowiednią hodowlę. Użytkowana jest jako pies do towarzystwa, pies stróżujący i obronny.

Wikipedia

# broić

psocić, płatać figle, bawić się, przeszkadzając; dawniej: czynić coś złego

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbroić)

(1.1) niedokonany od|zbroić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔjit͡ɕ, AS: broi ̯ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brojenie n.

Wiktionary

# brojce

wieś w Polsce

SJP.pl

Brojce (niem. Broitz) – wieś gminna w Polsce położona w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie gryfickim, w gminie Brojce.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brojce. 2 września 2013 r. wieś miała 1287 mieszkańców.

Wikipedia

# brójczanin

mieszkaniec Brójc (wsi w Polsce)

SJP.pl

# brójczanka

mieszkanka Brójc (wsi w Polsce)

SJP.pl

# brojecki

→ Brojce

SJP.pl

#### Patrz:

Brojce

# brojek

nazwisko

SJP.pl

# brojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|broić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. broić

Wiktionary

# brojler

intensywnie tuczona kura, kaczka, gęś (także indyk lub królik), przeznaczona na ubój

SJP.pl

Brojlery – młody, bardzo intensywnie tuczony (w zamknięciu) drób, przeznaczony na ubój.

Określenie to stosuje się dla drobiu (kurczęta, kaczki, indyki, gęsi) oraz królików. Brojlery osiągają szybki przyrost masy w krótkim czasie, dzięki czemu są stosunkowo tanie w produkcji i hodowane na skalę przemysłową.

Wikipedia

# brojlernia

zakład zajmujący się hodowlą brojlerów

SJP.pl

Wikipedia

# brojlerowy

→ brojler

SJP.pl

#### Patrz:

brojler

# brok

drobny śrut myśliwski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brok – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brok.

Uzyskał lokację miejską w 1501 roku, zdegradowany w 1870 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1922 roku. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie ostrołęckim, obwodzie ostrołęckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: brɔk, AS: brok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. broczanin m., broczanka ż.

przym. brocki, broczański

Wiktionary

# brokacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brokat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie brokat, lecz tylko mały brokacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brokat m.

Wiktionary

# brokat

1. świecące, drobne płatki służące do ozdoby;
2. jedwabna tkanina przetykana złotą nitką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) połyskliwe drobinki używane m.in. do zdobienia przedmiotów oraz do produkcji kosmetyków upiększających;

(1.2) włók. kraw. jedwabna tkanina z wypukłym, wzorem, przetykana złotą lub srebrną nicią;

Wiktionary

- brokat (tkanina)
- brokat (ozdoba)
- Brokat – polski serial obyczajowy platformy Netflix z 2022 roku

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔkat, AS: brokat

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brokatowy

rzecz. brokacik mrz.

Wiktionary

# brokatela

gruba tkanina jedwabna lub przetykana jedwabiem, z wypukłym wzorem z nici srebrnych lub złotych; brokat

SJP.pl

Brokatela, brukatela (fr. brocatelle, wł. brocatello) – gruba, półjedwabna, wzorzysta tkanina dekoracyjna, wielowątkowa i dwuosnowowa.

Tło brokatelli tkano zazwyczaj splotem rządkowym, a wzór atłasowym. Wzór posiadał charakterystyczny lekki relief, który otrzymywano przez zastosowanie grubego lnianego wątku podstawowego oraz przez odpowiednie naciągnięcie osnów i wątków.

Wikipedia

# brokatowy

związany z brokatem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) włók. kraw. zrobiony z brokatu (tkaniny)

(1.2) zawierający brokat, pokryty brokatem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brokat mrz.

Wiktionary

# broker

osoba zajmująca się pośrednictwem w transakcjach handlowych lub finansowych; pośrednik, agent, makler

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) finans. osoba zajmująca się pośrednictwem w transakcjach towarowych, pieniężnych, frachtowych lub ubezpieczeniowych

Wiktionary

Broker – wieloznaczne pojęcie używane na rynku finansowym i kapitałowym w kilku kontekstach znaczeniowych. W najbardziej generalnym ujęciu brokerem jest podmiot (osoba prawna, osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) świadczący określone usługi (z reguły pośrednictwa) działający na cudzy rachunek (w przeciwieństwie do np. dealera, czyli podmiotu działającego na własny rachunek).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔkɛr, AS: broker

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fż. brokerka ż.

przym. brokerski

Wiktionary

# brokerka

1. kobieta zajmująca się pośrednictwem w transakcjach handlowych lub finansowych; pośredniczka, agentka;
2. pośrednictwo handlowe lub finansowe, zajęcie brokera

SJP.pl

# brokerski

→ broker

SJP.pl

#### Patrz:

broker

# brokerstwo

zajęcie brokera

SJP.pl

# brokowianin

mieszkaniec Broku (miasta w Polsce); broczanin

SJP.pl

# brokowianka

mieszkanka Broku (miasta w Polsce); broczanka

SJP.pl

# brokowski

→ Brok; broczański, brocki

SJP.pl

# brokuł

jednoroczna roślina warzywna z rodziny krzyżowych (kapustowatych), mająca liczne zielone kwiatostany (tzw. róże), spożywane wraz z pędem i liśćmi; brokuł włoski, kapusta szparagowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub pot. męskozwierzęcy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Brassica oleracea|var=italica|L.|ref=tak., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

(1.2) spoż. kulin. jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Na obiad zjemy brokuły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔkuw, AS: brokuu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brokułowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kapusta szparagowa

Wiktionary

# brokułowy

→ brokuł

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do brokułu

(1.2) kulin. zrobiony z brokułu, zawierający brokuły

Wiktionary

#### Patrz:

brokuł

#### Przykłady

(1.2) Zjesz trochę zupy brokułowej?

(1.2) Tortellini w sosie brokułowym jest bardzo smaczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔkuˈwɔvɨ, AS: brokuu̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brokuł m., brokułek m.

Wiktionary

# brokuły

potrawa z jadalnych kwiatostanów i łodyg brokułu

SJP.pl

Wikipedia

# brol

nazwisko

SJP.pl

# brolly

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) turyst. namiot lub osłona przeciwdeszczowa o konstrukcji parasola

Wiktionary

Lista postaci występujących w Dragon Ball

Wikipedia

# brom

pierwiastek chemiczny o symbolu Br

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

(1.2) farm. pot. bromek potasu, środek uspokajający hamujący libido

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma brom?

(1.2) Mówi się o tym, że brom pod postacią bromku potasu wykorzystywany był w wojsku. Miał on za zadanie stłumić napięcie seksualne u żołnierzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔ̃m, AS: brõm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bromek m., bromian m., bromowanie n.

czas. bromować ndk.

przym. bromowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Br

Wiktionary

# bromal

oleista, bezbarwna ciecz; związek organiczny uzyskiwany w reakcji bromu z alkoholem

SJP.pl

# bromance

[czytaj: bromans] bardzo bliska, nieseksualna relacja między mężczyznami; bromans

SJP.pl

Bromance – bliska, emocjonalna, nieseksualna relacja pomiędzy dwoma lub więcej mężczyznami, głębsza i bardziej intymna niż friendship (przyjaźń). Rosnąca popularność tego konceptu na początku XXI wieku postrzegana jest jako odzwierciedlenie zachodzących w społeczeństwie zmian, przede wszystkim zwiększonej otwartości na kwestie tożsamości płciowej i seksualności.

Wikipedia

# bromans

bardzo bliska, nieseksualna relacja między mężczyznami; bromance

SJP.pl

# bromansowy

→ bromans

SJP.pl

#### Patrz:

bromans

# bromargiryt

minerał, bromek srebra

SJP.pl

# bromatolog

specjalista zajmujący się żywnością (jej produkcją, przechowywaniem, przetwórstwem i obrotem)

SJP.pl

# bromatologia

dziedzina nauki zajmująca się żywnością: produkcją, przechowywaniem, przetwórstwem i obrotem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem żywności;

Wiktionary

Bromatologia (gr. brὂma ‘pożywienie’, lógos ‘nauka’) – nauka zajmująca się badaniem żywności: wartością odżywczą, składem chemicznym, zawartością składników odżywczych i antyodżywczych (np. fityniany, inhibitory trypsyny), strawnością i przyswajalnością przez organizm, zanieczyszczeniami (np. zawartość pestycydów lub metali ciężkich), obecności mikroorganizmów (bakterie, wirusy, grzyby). Ponadto bromatologia zajmuje się również higieną żywności w procesach produkcyjnych, przechowywaniu, przetwórstwie i obrocie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dostępnych jest także kilka czasopism zajmujących się bromatologią, chociaż czasami nazywają siebie pismami o "żywieniu", "dietetyce" i nie zawsze używają słowa "bromatologia" w swoich artykułach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃matɔˈlɔɟja, AS: brõmatoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bromatolog m.

przym. bromatologiczny

Wiktionary

# bromatologiczny

→ bromatologia

SJP.pl

#### Patrz:

bromatologia

# bromawy

kwas bromawy - jeden z tlenowych kwasów bromu; kwas bromowy(III), hydroksydooksydobrom

SJP.pl

# bromber

regionalnie: jeżyna

SJP.pl

# bromboszcz

nazwisko

SJP.pl

# brombrać

potocznie: odbywać stosunek płciowy; bzykać, dmuchać, rżnąć, ciupciać

SJP.pl

# bromek

sól kwasu bromowodorowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek bromu jednowartościowego, sól kwasu bromowodorowego;

Wiktionary

Bromki – grupa nieorganicznych związków chemicznych, soli kwasu bromowodorowego (HBr). Brom w bromkach jest zawsze jednowartościowy (występuje w postaci anionu bromkowego Br−
), np. bromek sodu, bromek potasu, bromek magnezu, bromek żelaza(III) czy bromek srebra.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Problem szkodliwości dla zdrowia resztkowych pozostałości bromku metylu w produktach dezynsekowanych musi być rozpatrywany w dwu aspektach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brom m., bromian m., bromin m., bromowanie n., debromowanie n.

czas. bromować ndk., debromować ndk.

przym. bromowy, bromianowy, bromkowy

temsłow. bromo-

Wiktionary

# bromelia

rodzaj roślin z rodziny ananasowatych, do którego zalicza się około pięćdziesięciu gatunków, występuje w Ameryce Południowej i Środkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Bromelia - rodzaj roślin z bromeliowatych o długich sztywnych liściach ustawionych w rozety

Wiktionary

Bromelia (Bromelia L.) – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae), występujących w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej. Do tego rodzaju zaliczanych jest około 60 gatunków roślin.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈmɛlʲja, AS: brõmelʹi ̯a

Wiktionary

# bromeliowate

rodzina roślin jednoliściennych licząca około 2000 gatunków, głównie z wilgotnych lasów Ameryki Południowej i Północnej; ananasowate, zapylcowate

SJP.pl

Bromeliowate, ananasowate, zapylcowate (Bromeliaceae Juss.) – rodzina roślin jednoliściennych. Należy tu około 1,7 tys. gatunków skupionych w 55–57 rodzajów. Niemal wszystkie, z jednym tylko wyjątkiem (Pitcairnia feliciana – endemit wyżyny Futa Dżalon w Gwinei w zachodniej Afryce), występują w Ameryce Południowej i Północnej, głównie w strefie tropikalnej. Najdalej na północy bromeliowate sięgają do Wirginii i Teksasu, najdalej na południu rosną w środkowej Argentynie i Chile.

Wikipedia

# bromeliowaty

o cechach bromeliowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# bromeliowiec

przedstawiciel rzędu roślin jednoliściennych; ananasowiec, zapylcowiec

SJP.pl

# bromiak

ciało kopalne, w skład którego wchodzi brom

SJP.pl

# bromian

sól kwasu bromowego

SJP.pl

# bromiany

sól kwasu bromowego

SJP.pl

# bromin

sól kwasu bromowego, w której brom ma wartościowość III

SJP.pl

# bromirski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Bromirski – polski urzędnik
- Jerzy Bromirski – polski inżynier
- Józef Bromirski – polski działacz niepodległościowy
- Wiktor Bromirski – polski urzędnik

Wikipedia

# bromki

sól kwasu bromowodorowego

SJP.pl

Bromki – grupa nieorganicznych związków chemicznych, soli kwasu bromowodorowego (HBr). Brom w bromkach jest zawsze jednowartościowy (występuje w postaci anionu bromkowego Br−
), np. bromek sodu, bromek potasu, bromek magnezu, bromek żelaza(III) czy bromek srebra.

Wikipedia

# bromkowy

→ bromek

SJP.pl

#### Patrz:

bromek

# bromlit

minerał będący izomorficzną mieszaniną węglanu baru i węglanu wapnia, krystalizujący w układzie trójskośnym; alstonit

SJP.pl

# bromoaceton

ciekły związek organiczny, stosowany jako bojowy środek trujący podczas I wojny światowej; martonit

SJP.pl

Bromoaceton – organiczny związek chemiczny, stosowany jako drażniący bojowy środek trujący z grupy lakrymatorów.

Jest cieczą o temperaturze wrzenia (z rozkładem) 409 K (136 °C). Jest mało trwały chemicznie. Polimeryzuje podczas przechowywania. Otrzymywany jest przez bromowanie acetonu.

  CH3COCH3 + Br2 → CH3COCH2Br + HBr↑

Wikipedia

# bromobenzen

bromek fenylu, bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu

SJP.pl

Bromobenzen (bromek fenylu) – organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna benzenu. Ciecz o dużej gęstości, prawie nierozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w etanolu, eterze i większości rozpuszczalników organicznych. Bromobenzen stosowany jest jako rozpuszczalnik oraz w syntezach organicznych. Otrzymywany przez bromowanie benzenu w obecności żelaza. Posiada przyjemny charakterystyczny zapach.

Wikipedia

# bromocyjan

Bromocyjan – nieorganiczny związek chemiczny z grupy pseudohalogenów. Stosowany w czasie I wojny światowej jako bojowy środek trujący. Współcześnie używa się go jako odczynnik do sekwencjonowania peptydów poprzez selektywne zrywanie wiązań peptydowych powstałych z udziałem grup karboksylowych (C-koniec) metioniny.

Wikipedia

# bromoetan

związek chemiczny, pochodna etanu zawierająca w cząsteczce atom bromu

SJP.pl

# bromoform

bezbarwna ciecz o zapachu podobnym do chloroformu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna metanu, bezbarwna ciecz o nieprzyjemnym zapachu;

Wiktionary

Bromoform (tribromometan), CHBr3 – organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, bromowa pochodna metanu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bromoformowy

Wiktionary

# bromolej

technika fotograficzna

SJP.pl

# bromolejowy

→ bromolej

SJP.pl

#### Patrz:

bromolej

# bromosrebrowy

papier bromosrebrowy - papier fotograficzny o dużej czułości, pokryty emulsją zawierającą bromek srebra, przeznaczony do wykonywania odbitek powiększonych; papier bromowy

SJP.pl

# bromowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja chemiczna, w której brom przyłącza się do cząsteczki związku chemicznego;

Wiktionary

Halogenowanie – reakcja chemiczna polegająca na addycji (dodaniu), substytucji (podstawieniu) lub przegrupowaniu atomów pierwiastków z grupy fluorowców (halogenów) do cząsteczek dowolnych związków chemicznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Reakcje bromowania benzenu i cykloheksadienu wymagają różnych warunków, aby mogły zajść.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brom mrz., bromek mrz.

czas. bromować ndk.

Wiktionary

# bromowodór

1. nieorganiczny związek chemiczny, toksyczny gaz dobrze rozpuszczalny w wodzie;
2. zwyczajowa nazwa kwasu bromowodorowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. bezbarwny gaz, silnie dymiący na powietrzu,

Wiktionary

Bromowodór – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie bromu i wodoru, bezbarwny gaz, mocno dymiący w powietrzu. Jest analogiem chlorowodoru. Ma właściwości redukujące.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W temperaturze 530°C bromowodór rozkłada się na pierwiastki składowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃mɔˈvɔdur, AS: brõmovodur

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bromowodorowy

Wiktionary

# bromowodorek

związek bromu i wodoru, np. bromowodorek dekstrometorfanu - związek chemiczny używany jako środek hamujący kaszel

SJP.pl

# bromowodorowy

związany z bromowodorem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bromowodorem, dotyczący bromowodoru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bromowodór mrz.

Wiktionary

# bromowy

przymiotnik od: brom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący bromu, zawierający brom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brom m., bromek mrz.

Wiktionary

# bromski

nazwisko

SJP.pl

# bromural

związek chemiczny z grupy ureidów, stosowany jako środek uspokajający i łagodnie nasenny

SJP.pl

Wikipedia

# broń

1. narzędzie walki; oręż;
2. formacja wojskowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

(1.2) środek lub sposób walki

(1.3) formacja wojskowa

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. od bronić

Wiktionary

Broń – zbiór rzeczy materialnych, stanowiących przedmioty do walki zbrojnej zaczepnej lub obronnej (broń wojskowa), polowania na zwierzynę (broń myśliwska), a także rywalizacji sportowej (broń sportowa). Nie jest możliwe ustalenie precyzyjnej definicji broni w tym znaczeniu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta broń ma dużą siłę rażenia.

(1.2) Najlepsza broń to nagłe natarcie.

(1.3) Dywizja czołgów to najskuteczniejsza broń.

(2.1) Piesku, broń pana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔ̃ɲ, AS: brõń

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uzbrojenie, oręż, rynsztunek

Wiktionary

# brona

1. narzędzie do spulchniania gleby;
2. drewniana krata zamykająca wejście przez bramę w murze obronnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

(1.2) hist. archit. żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych;

(1.3) stpol. brama

Wiktionary

- brona – konstrukcja budowlana
- brona – narzędzie rolnicze
- Brona – wzniesienie w Polsce, w Górach Bardzkich w Sudetach Środkowych
- Przełęcz Brona – przełęcz w Beskidzie Żywieckim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Był w szopie, gdzie z Wężem opatrywał pług, sochę i brony, motyki a inne proste ówczesne gospodarskie narzędzia…

(1.2) Podniosły się żelazne brony we wrotach, opadł most zwodzony i garść zakonników stanowiąca załogę, wystąpiła na spotkanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃na, AS: brõna

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) czas. bronować, pobronować

Wiktionary

# bronchit

zapalenie błony śluzowej oskrzeli; nieżyt oskrzeli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zapalenie błony śluzowej oskrzeli

Wiktionary

- ostre zapalenie oskrzeli
- przewlekłe zapalenie oskrzeli

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Donald nigdy już się z bronchitu nie wyleczył.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bronchitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapalenie oskrzeli

Wiktionary

# bronchitowy

dotyczący bronchitu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. odnoszący się do bronchitu, związany z bronchitem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Donald dostał ataku kaszlu bronchitowego i musiał przerwać konferencję.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bronchit mrz.

Wiktionary

# bronchofiberoskopia

Wikipedia

# bronchografia

rentgenologiczna metoda badania oskrzeli po wprowadzeniu środka kontrastującego

SJP.pl

# bronchopneumonia

odoskrzelowe zapalenie płuc

SJP.pl

# bronchoskop

wziernik służący do wewnętrznego badania ścian tchawicy i oskrzeli

SJP.pl

# bronchoskopia

metoda badania wewnętrznych ścian tchawicy i oskrzeli za pomocą bronchoskopu

SJP.pl

Wikipedia

# bronchoskopowy

dotyczący bronchoskopii

SJP.pl

# bronchotomia

zabieg polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg operacyjny polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) tracheotomia

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|grec|βρόγχος|τέμνω. → oskrzele + tnę

Najwcześniejsze poświadczenie: 1749.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bronchotomy

* czeski: (1.1) bronchotomie ż.

* francuski: (1.1) bronchotomie ż.

* hiszpański: (1.1) broncotomía ż.

* interlingua: (1.1) bronchotomia

* łaciński: (1.1) bronchotomia ż.

* niemiecki: (1.1) Bronchotomie ż.

* portugalski: (1.1) broncotomia ż.

* włoski: (1.1) broncotomia ż.

źródła.

== bronchotomia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. bronchotomia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃nxɔˈtɔ̃mʲja, AS: brõnχotõmʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tracheotomia

Wiktionary

# bronco

[czytaj: bronko] w zachodnich stanach USA: nie całkiem lub w ogóle nieujeżdżony koń

SJP.pl

- Bronco – singapurski transporter opancerzony
- Ford Bronco – samochód sportowo-użytkowy produkowany przez Ford Motor Company w latach 1966–1996
- Rockwell OV-10 Bronco – amerykański lekki samolot szturmowo-rozpoznawczy
- Bronco – amerykański serial z lat 1958–1962

Wikipedia

# brończyn

Brończyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brończyn, po jej zniesieniu w gromadzie Borysławice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego; wcześniej, od 1938 r. do 31 maja 1975, z przerwą na okupację niemiecką, do województwa poznańskiego i powiatu kaliskiego.

Historyczna ziemia kaliska.

Wikipedia

# broneczek

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie); Bronek

SJP.pl

# broneczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miała na imię Broneczka i zaczęła u nas pracować pod koniec marca ubiegłego roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bronisława ż.

Wiktionary

# bronek

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Bronisław

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Bronka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znam Bronka od podstawówki.

(1.1) Michał, Bronek, osłaniajcie nas z tamtych krzaków!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃nɛk, AS: brõnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bronisław mos., Bronisława ż., Bronuś mos.

:: fż. Bronka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Bronisław; zdrobn. Bronuś

Wiktionary

# bronia

zdrobnienie od: Bronisława (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miała na imię Bronia i śpiewała jak słowik.

(1.1) Na grobie ciotki Broni świeciły się już trzy znicze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bronisława ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Bronka, Broneczka, Bronisława

Wiktionary

# broniarek

nazwisko

SJP.pl

# broniarz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jarogniew Broniarz – polski nauczyciel akademicki, inżynier chemik
- Sławomir Broniarz – polski pedagog i działacz związkowy
- Lubomira Broniarz-Press – polska chemiczka

Wikipedia

# bronić

1. odpierać napaść;
2. osłaniać, chronić coś;
3. wstawiać się za kimś, być czyimś obrońcą;
4. zabraniać, nie pozwalać;
5. bronić się:
a) odpierać atak na własną osobę;
b) być własnym obrońcą;
c) chronić się, zapobiegać czemuś

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) odpierać atak

(1.2) stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą

czasownik zwrotny niedokonany bronić się

(2.1) chronić siebie przed atakiem, odpierać atak na siebie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zginął jak przystało na żołnierza, broniąc z orężem w dłoni stolicy Niemiec – Berlina.

(1.2) Górski replikował, bronił swej słuszności sprawnie i mądrze, ale zarazem atakował, obrażał i poniżał osobę przeciwnika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃ɲit͡ɕ, AS: brõńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. obrona ż., obrońca m., obrończyni ż., bronienie n.

przym. obronny, obrończy

Wiktionary

# bronica

zgrubienie od: brona

SJP.pl

Na Ukrainie

- Bronica – wieś w rejonie drohobyckim, w obwodzie lwowskim
- Bronica – wieś w rejonie mohylowskim, w obwodzie winnickim, nad Dniestrem
- Bronica – wieś w rejonie kamieńskim, w obwodzie wołyńskim

Wikipedia

# bronicki

nazwisko

SJP.pl

# broniek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Bronisław, Bronisz (imiona męskie)

SJP.pl

# bronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie obrony, odpieranie ataku

(1.2) osłanianie lub chronienie kogoś lub czegoś

(1.3) wypełnianie roli obrońcy przed sądem lub innym podobnym organem

(1.4) niepozwalanie na coś

(1.5) zdawanie egzaminu lub występowanie przed komisją w celu uzyskania jakiegoś tytułu np. magistra, doktora

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gmina tutaj tworzy państwo w państwie, rozstrzyga prawie wszystkie interesy samodzielnie, bez udziału państwa, któremu pozostawione jest, i to nie zawsze, wymierzanie sprawiedliwości oraz bronienie granic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: brõńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. obrońca mos., obrończyni ż., obrona ż.

czas. bronić ndk., obronić dk.

przym. obrończy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) osłanianie, chronienie

(1.3) adwokatowanie

(1.4) zabranianie

Wiktionary

# broniewicz

nazwisko

SJP.pl

# broniewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Alfred Broniewski – polski inżynier architekt
- Bohdan Broniewski, herbu Tarnawa – przemysłowiec, działacz gospodarczy
- Hieronim Broniewski, herbu Leliwa – deputat na Trybunał Główny Koronny, poseł województwa kaliskiego na sejmy
- Kajetan Broniewski – polski wioślarz i działacz sportowy
- Karol Broniewski
  - Karol Broniewski – polski dyrygent chóralny, pedagog muzyczny, kompozytor i działacz ruchu śpiewaczego
  - Karol Broniewski – podpułkownik ludowego Wojska Polskiego, uczestnik II wojny światowej

  Wikipedia

# bronikowo

W Polsce

- Bronikowo – osada w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Zbąszynek
- Bronikowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Młynary
- Bronikowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
- Bronikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Mirosławiec
- Bronikowo – gromada

Wikipedia

# bronikowski

nazwisko

SJP.pl

# bronimir

dawne imię męskie

SJP.pl

Bronimir – imię męskie, złożone z członów Broni- ("bronić, strzec") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Zapisy takiego imienia nie przechowały się w dokumentach staropolskich, jednak o jego istnieniu może świadczyć przechowanie się w nazwach miejscowych – takich jak Bromierz, Bromierzyk – formy Bromir, która mogła stanowić jego formę skróconą.

Wikipedia

# bronioznawca

specjalista w zakresie nauki o broni

SJP.pl

# bronioznawczy

związany ze znajomością broni

SJP.pl

# bronioznawstwo

nauka, wiedza o broni

SJP.pl

Bronioznawstwo – interdyscyplinarna dziedzina badań, zajmująca się uzbrojeniem jako elementem kultury materialnej i szerzej – kultury w ogóle. Choć nie funkcjonuje jako samodzielna dyscyplina akademicka, rozwija się na styku różnych nauk humanistycznych i przyrodniczych: archeologii, historii, historii sztuki, technologii i innych nauk pomocniczych historii. Uprawiają je badacze wywodzący się z różnych środowisk naukowych, którzy stosują odmienne metody badawcze i operują własnymi kategoriami analitycznymi, co z jednej strony sprzyja różnorodności ujęć, z drugiej – utrudnia formułowanie syntetycznych, wieloaspektowych ujęć tematu.

Wikipedia

# bronisz

1. odpierać napaść;
2. osłaniać, chronić coś;
3. wstawiać się za kimś, być czyimś obrońcą;
4. zabraniać, nie pozwalać;
5. bronić się:
a) odpierać atak na własną osobę;
b) być własnym obrońcą;
c) chronić się, zapobiegać czemuś

SJP.pl

Wikipedia

# broniszewice

Broniszewice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Czermin, nad Prosną.

Wieś składa się z trzech odrębnych założeń urbanistycznych: zespołu folwarcznego Marianin na południu, założenia pałacowego w centralnej części oraz zespołu folwarcznego w przysiółku Polskie na północnym wschodzie.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Broniszewice, po jej zniesieniu w gromadzie Czermin.

Wikipedia

# broniszewo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 6

- Broniszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
- Broniszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Tykocin
- Broniszewo – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Młynary
- Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz
- Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września

Wikipedia

# broniszewski

nazwisko

SJP.pl

- Michał Broniszewski – polski kierowca wyścigowy
- Mieczysław Broniszewski – polski piłkarz i trener piłkarski

Wikipedia

# broniszostwo

Bronisz z małżonką; Broniszowie

SJP.pl

# broniszowie

imię męskie

SJP.pl

# broniszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisza lub z nim związany

SJP.pl

# bronisław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Bronisława

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój wujek nosił imię Bronisław i sumiaste wąsy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈɲiswaf, AS: brõńisu̯af

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bronisławów m.

:: zdrobn. Bronek m., Bronuś m.

:: fż. Bronisława ż.

Wiktionary

# bronisława

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Bronisław

Wiktionary

Bronisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Broni- („bronić, strzec”) i -sława („sława”). Być może znaczyło „ta, która broni sławy”. W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zatrzymaliśmy się u ciotki Bronisławy w Pleszewie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃ɲiˈswava, AS: brõńisu̯ava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bronisław mos.

:: zdrobn. Bronia ż., Bronka ż., Broneczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Bronia, Bronka, Broneczka

Wiktionary

# bronisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisławy lub z nią związany

SJP.pl

# bronisławostwo

Bronisław z małżonką; Bronisławowie

SJP.pl

# bronisławowie

imię męskie

SJP.pl

# bronisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisława lub z nim związany

SJP.pl

# broniwoj

imię męskie

SJP.pl

Broniwoj – męskie imię słowiańskie, nienotowane we wczesnych źródłach polskich, złożone jednak z członów występujących w autentycznych staropolskich imionach, tj.: Broni- ("bronić, strzec") oraz -woj ("wojownik, wojna"). Imieniny: 22 czerwca.

W 1994 roku imię Broniwoj nosiła 1 osoba w Polsce.

Wikipedia

# bronk

nazwisko

SJP.pl

Bronk (Broncke, Broncki, Bronnecke, Bruniken, Brunnecke) – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia

# bronka

zdrobnienie od: Bronisława (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

Wiktionary

Bronka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk. Leży na lewym brzegu Bronki.

Wieś duchowna, własność probostwa brańskiego, położona była w 1575 roku w powiecie brańskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Bronka i przyjechałam z Cieszyna.

(1.1) Szkoda, że ciotki Bronki nie ma już między nami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bronisława ż., Bronek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Bronia, Broneczka, Bronisława

Wiktionary

# bronkobus

potocznie: autobus, którym poruszał się Bronisław Komorowski w czasie kampanii prezydenckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. autobus wyborczy wykorzystywany w kampaniach polskiego polityka Bronisława Komorowskiego

Wiktionary

# bronkowie

nazwisko

SJP.pl

# bronkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronka lub z nim związany

SJP.pl

# bronks

potocznie: kufel piwa; browar

SJP.pl

# bronny

dawniej: zabroniony

SJP.pl

# bronów

nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Bronów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Góra
- Bronów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Dobromierz
- Bronów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Żarnów
- Bronów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
- Bronów – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Czechowice-Dziedzice
- Bronów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
- Bronów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew

Wikipedia

# bronować

płytko spulchniać glebę, kruszyć bryły i wyrównywać powierzchnię na polu uprawnym za pomocą brony

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) roln. spulchniać ziemię za pomocą brony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rolnik bronował ziemię.

(1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: brõnovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brona ż., bronka ż., bronowanie n., bronowisko n.

Wiktionary

# bronowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bronować.

Wiktionary

Bronowanie – zabieg uprawowy (uprawka) wykonywany broną w celu płytkiego spulchnienia roli, pokruszenia brył i skorupy glebowej, zniszczenia chwastów, przerwania parowania wody, wyrównania powierzchni pola oraz przykrycia materiału siewnego roślin.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. niebronowanie n., brona ż.

czas. bronować ndk.

Wiktionary

# bronowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Lublina;
3. dzielnica Krakowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. północno-zachodnia dzielnica Krakowa, dawniej podkrakowska wieś;

Wiktionary

W Polsce

- Bronowice – Dzielnica VI Krakowa, jednostka pomocnicza gminy
- Bronowice – obszar Krakowa
- Bronowice Małe – część Krakowa w granicach Dzielnicy VI Bronowice
- Bronowice Wielkie – część Krakowa w granicach Dzielnicy IV Prądnik Biały

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. bronowiczanin m., bronowiczanka ż.

przym. bronowicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żart. Bronx

Wiktionary

# bronowicki

przymiotnik od: Bronowice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bronowicami, dotyczący Bronowic

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Bronowicki – polski piłkarz
- Henryk Bronowicki – polski pilot, instruktor lotniczy
- Mateusz Bronowicki – polski szachista
- Piotr Bronowicki – polski piłkarz

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Bronowice nmos.

Wiktionary

# bronowicz

nazwisko

SJP.pl

# bronowisko

teren bronowany

SJP.pl

# bronowo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Bronowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna
- Bronowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Stegna
- Bronowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Bronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
- Bronowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój

Wikipedia

# bronowski

1. → Bronowice; bronowicki;
2. → Bronów

SJP.pl

Bronowski:

- Alfred Bronowski (1912–1992) – pseudonim Alfreda Szklarskiego
- Jacob Bronowski (1908–1974) – angielski pisarz i naukowiec
- Szczęsny Marian Bronowski (1864–1942) – lekarz, profesor
- Tadeusz Bronowski (1912–1989) – działacz partyjny i państwowy, wiceminister komunikacji
- Ulica Bronowska w Warszawie

Wikipedia

#### Patrz:

Bronowice; bronowicki;
2. → Bronów

# bronowy

→ brona

SJP.pl

#### Patrz:

brona

# broński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Broński:

- Jerzy Broński − polski oficer
- Włodzimierz Broński − ksiądz katolicki
- Wojciech Skalmowski − polski orientalista, literaturoznawca, eseista, pisarz, publicysta, krytyk literacki
- Zdzisław Broński − polski żołnierz podziemia

Wikipedia

# bronson

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Bronson – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Levy
- Bronson – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Woodbury
- Bronson – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Bourbon
- Bronson – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Branch

Wikipedia

# brontë

[czytaj: BRONti] nazwisko

SJP.pl

- Charlotte Brontë – autorka Dziwnych losów Jane Eyre, Vilette, Shirley, Profesor
- Emily Brontë – autorka Wichrowych Wzgórz
- Anne Brontë – autorka Agnes Grey
- Branwell Brontë – malarz angielski, brat Charlotte, Emily i Anne
- Rodzina Brontë – rodzina literacka związana z miastem Haworth w Yorkshire w Anglii

Wikipedia

# brontoterium

wymarły ssak z rzędu nieparzystokopytnych

SJP.pl

Brontoterium (Brontotherium) – wymarły ssak z rzędu nieparzystokopytnych, żyjący w późnym eocenie.

Brontoteria występował w Ameryce Północnej.

Skamieniałości Embolotherium wskazują, że miały kostne wyrostki na nosie. Nie były to jednak prawdziwe rogi, ponieważ te są utworzone z keratyny. Róg brontoteriów był kostny, pokryty skórą.

Wikipedia

# brontozaur

rodzaj dużego zauropoda z podrodziny apatozaurów

SJP.pl

Brontozaur (Brontosaurus) – duży zauropod żyjący około 150 mln lat temu w późnej jurze na terenach Ameryki Północnej. Został odkryty i opisany w 1879 przez Othniela C. Marsha. Niegdyś uważano „brontozaura” za synonim „apatozaura”, w 2015 wykazano jednak istotne różnice między tymi rodzajami. Było to jedno z największych zwierząt lądowych, jakie kiedykolwiek żyło na ziemi. Osiągał średnio około 20 m długości i mniej więcej 23 t wagi. Nazwa brontozaur oznacza z gr. „grzmiący jaszczur”.

Wikipedia

# bronuś

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie)

SJP.pl

# bronx

jeden z pięciu okręgów Nowego Jorku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. okręg (potocznie określany „dzielnicą”) Nowego Jorku w USA, obejmujący północną część aglomeracji;

(1.2) geogr. adm. hrabstwo w stanie Nowy Jork w USA

(1.3) geogr. hydron. rzeka w USA przepływająca przez południowo-wschodni Nowy Jork

(1.4) geogr. gmina w USA, w hrabstwie Sublette County, w stanie Wyoming

(1.5) geogr. żart. krakowska dzielnica Bronowice

Wiktionary

Bronx – jeden z pięciu okręgów (boroughs) Nowego Jorku oraz hrabstwo (county) w stanie Nowy Jork. Bronx położony jest w północnej części miasta, głównie na stałym lądzie, choć obejmuje swoim zasięgiem także parę mniejszych wysp.

Wikipedia

# brony

1. narzędzie do spulchniania gleby;
2. drewniana krata zamykająca wejście przez bramę w murze obronnym

SJP.pl

Brony – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Krzyżanów. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Siemieniczki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# bronzer

kosmetyk do ściemniania skóry; brązer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. kosmetyk nadający cerze efekt delikatnej opalenizny, zwykle zastępujący róż

Wiktionary

Bronzer (również brązer) – kosmetyk nadający cerze efekt delikatnej opalenizny. Można nim modelować kształt twarzy. Bronzer najczęściej jest nakładany na czoło, brodę i policzki. Może zastępować róż. Jego odcień powinien być dopasowany do karnacji. W zależności od karnacji, bronzery można podzielić na te do cery: ciepłej, chłodnej, neutralnej. Odpowiedni odcień bronzera można dobrać na podstawie analizy kolorystycznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bronzer stosowany na całą twarz powinien być matowy lub ewentualnie satynowy (dla cery bez niedoskonałości).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃w̃zɛr, AS: brõũ̯zer

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kosmetyk brązujący

Wiktionary

# bronzyt

minerał z grupy piroksenów

SJP.pl

Bronzyt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów. Należy do grupy minerałów bardzo pospolitych i szeroko rozpowszechnionych.

Nazwa pochodzi od charakterystycznej barwy tego minerału.

Wikipedia

# brook

- Brook – miasto w stanie Indiana (USA)
- Brook – miejscowość w hrabstwie Kent (Anglia)
- Brook (New Forest) – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia)
- Brook – miejscowość w hrabstwie Surrey (Anglia)
- Brook (Test Valley) – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia)
- Brook – miejscowość na wyspie Wight (Anglia)
- Brook – postać anime

Wikipedia

# brookit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zob. brukit.

Wiktionary

Brookit (Brukit) – bardzo rzadki minerał z gromady tlenków, będący dwutlenkiem tytanu.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego mineraloga i krystalografa Henry’ego Jamesa Brooke’a (1771-1857).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrucit, AS: bruḱit

Wiktionary

# brooklińczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brooklynu

(1.2) osoba pochodząca z Brooklynu, urodzona na Brooklynie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ubrania brooklińczyka przywodzą na myśl kostiumy bohaterek kreskówek albo ubranka dla lalek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brooklyn mrz.

przym. brookliński

Wiktionary

# brookliński

→ Brooklyn [czytaj: brukliński]; brooklyński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brooklynu, związany z Brooklynem

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Brooklynu, mający cechy lub właściwości przypisywane Brooklynowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Myślisz, że jesteś bezpieczny w swoim nowym, tajnym domu, w cieniu ukochanego mostu brooklińskiego?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brooklyn mrz., brooklińczyk mos.

Wiktionary

# brooklyn

[czytaj: bruklyn] dzielnica Nowego Jorku położona w zachodniej części Long Island, dawniej oddzielne miasto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. dzielnica Nowego Jorku;

Wiktionary

Brooklyn – jeden z pięciu okręgów (boroughs) Nowego Jorku oraz jednocześnie hrabstwo w stanie Nowy Jork, o nazwie Kings County. W 2019 roku liczył ok. 2 559 903 mieszkańców, co daje największą populację ze wszystkich okręgów Nowego Jorku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nowojorski Brooklyn stanowi duże skupisko Polonii.

(1.1) Na fladze Brooklynu widnieje bogini sprawiedliwości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brooklińczyk mos.

przym. brookliński

Wiktionary

# brooklyński

→ Brooklyn [czytaj: brukliński]; brookliński

SJP.pl

# brooks

Miejscowości w Kanadzie:

- Brooks – miejscowość w prowincji Alberta

Miejscowości w USA:

- Brooks – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Fayette
- Brooks – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Bullitt
- Brooks – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Waldo
- Brooks – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Red Lake
- Brooks – jednostka osadnicza w stanie Oregon, w hrabstwie Marion

Wikipedia

# broś

nazwisko

SJP.pl

# brosimum

rodzaj drzewa z rodziny morwowatych

SJP.pl

Brosimum, mlekowiec (Brosimum Swartz) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych (Moraceae). Obejmuje 15 gatunków. Są to zimozielone drzewa z sokiem mlecznym rosnące w tropikach obu kontynentów amerykańskich – od Meksyku i Kuby na północy po Boliwię, Paragwaj i południową Brazylię. Jako rośliny introdukowane przedstawiciele tego gatunku rosną także na Florydzie i w Wietnamie. Występują one głównie w wilgotnych lasach równikowych.

Wikipedia

# brosma

ryba z rodziny dorszowatych

SJP.pl

Brosma (Brosme brosme) – gatunek morskiej ryby z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Brosme.

Wikipedia

# brosza

1. duża, ciężka broszka;
2. element rzeźbiony na przecięciu żeber sklepień gotyckich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spora, okazała broszka

(1.2) archit. rzeźbiony element znajdujący się na przecięciu żeber sklepienia gotyckiego

Wiktionary

Brosza, broszka – rodzaj biżuterii, ozdoba, współcześnie noszona niemal wyłącznie przez kobiety. Umocowana od dołu szpilka służy przyczepianiu broszki do ubrań oraz sczepianiu poszczególnych części ubrania. Broszki mają różne kształty: od prostych, owalnych do fantastycznie powyginanych. Także wielkości tych ozdób są zróżnicowane.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obraziła się, gdy jej mąż powiedział, że jej brosza jest tylko agrafką z kamykiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔʃa, AS: broša

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. broszka ż.

Wiktionary

# broszeczka

mała broszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: broszka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔˈʃɛt͡ʃka, AS: brošečka

Wiktionary

# broszka

ozdoba stroju kobiecego z umocowaną od spodu spinką, przypinana do sukni, szala itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element biżuterii; ozdoba przypinana do stroju kobiecego przy pomocy zapinki;

(1.2) pot. sprawa, interes

(1.3) pot. żeński narząd płciowy, pochwa

Wiktionary

Brosza, broszka – rodzaj biżuterii, ozdoba, współcześnie noszona niemal wyłącznie przez kobiety. Umocowana od dołu szpilka służy przyczepianiu broszki do ubrań oraz sczepianiu poszczególnych części ubrania. Broszki mają różne kształty: od prostych, owalnych do fantastycznie powyginanych. Także wielkości tych ozdób są zróżnicowane.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) brocha

(1.3) brocha, pochwa

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. brosza ż.

:: zgrub. brocha ż.

przym. broszkowy

frazeologia. to nie moja broszka

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) brooch

* arabski: (1.1) بروش

* białoruski: (1.1) брошка ż.

* bułgarski: (1.1) брошка ż.

* duński: (1.1) broche w.

* esperanto: (1.1) broĉo

* francuski: (1.1) broche ż.

* hiszpański: (1.1) broche m.; (1.2) asunto m., negocio m.; (1.3) conejo m., higo m.

* interlingua: (1.1) broche

* kaszubski: (1.1) broszka ż.

* kazachski: (1.1) танамоншақ

* rosyjski: (1.1) брошка ż.

* słowacki: (1.1) brošňa ż.

* szwedzki: (1.1) brosch w.

źródła.

== broszka (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jubil. broszka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔʃka, AS: broška

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brosza ż.

:: zgrub. brocha ż.

przym. broszkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) brocha

(1.3) brocha, pochwa

Wiktionary

# broszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Jerzy Broszkiewicz (1922–1993) – polski prozaik, dramatopisarz, eseista i publicysta oraz autor fantastyki naukowej.
- Jerzy Broszkiewicz (1925–2018) – polski uczestnik konspracji niepodległościowej w czasie II wojny światowej, podpułkownik WP w stanie spoczynku działacz kombatancki
- Mariusz Broszkiewicz (ur. 1959) – polski artysta fotograf.
- Stanisław Broszkiewicz (1926–1984) – polski pisarz, prozaik, dziennikarz i publicysta

Wikipedia

# broszków

Broszków – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Kotuń. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Antoniego w Kotuniu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# broszkowice

Broszkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Oświęcim.

Wikipedia

# broszkowy

→ broszka

SJP.pl

#### Patrz:

broszka

# broszniów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie rożniatowskim obwodu iwanofrankowskiego;

Wiktionary

Broszniów (ukr. Брошнів) – wieś w rejonie rożniatowskim obwodu iwanofrankiwskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. broszniowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Brożniów, Proszniów

Wiktionary

# broszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. technika wykonywania ornamentu na tkaninach polegająca na wprowadzeniu dodatkowego wątku deseniowego (zwykle z drogich nici) przebiegającego częściowo ponad zasadniczą tkaniną i tworzącego na niej jakby haft

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. broszować ndk.

Wiktionary

# broszura

1. niewielka publikacja o treści informacyjnej, adresowana do szerokiej publiczności,
2. książka w miękkiej nietrwałej oprawie lub nieoprawiona,
3. artykuł lub rozprawka propagandowa wydana jako samodzielny druk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

(1.2) artykuł lub niewielka rozprawa wydana jako samodzielny druk

(1.3) niewielka publikacja o treści informacyjnej

Wiktionary

Broszura (franc. brochure od broche – brosza, z wł. brocca dzban) – wydawnictwo zwarte, wyrób poligraficzny o małej objętości, maksymalnie 3 arkusze drukarskie (do 48 stron, dawniej od 4 do 64 stron) o treści informacyjnej, biznesowej lub propagandowej, adresowany do szerokiej publiczności. Jest to rodzaj druku łączonego.

W terminologii księgarskiej i bibliotekarskiej to publikacja licząca od 4 do 48 stron. Druk poniżej 4 stron jest ulotką.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) na półkach umieszczonych we wnęce muru leżały stosy książek. Wybrał kilkanaście broszur i podał Murkowi.

(1.2) Na dowód tego przytaczam niektóre ustępy z moich broszur i artykułów.

(1.3) Podatnicy mieli do dyspozycji również broszury informacyjne i prezentacje multimedialne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɔˈʃura, AS: brošura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. broszurowanie n., zbroszurowanie n.

:: zdrobn. broszurka ż.

czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

przym. broszurowy, broszurkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) folder, ulotka

Wiktionary

# broszurka

zdrobnienie od: broszura

SJP.pl

# broszurkowy

związany z broszurką

SJP.pl

# broszurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zszywanie, bindowanie lub łączenie w inny sposób kartek w celu wykonania broszury

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zbroszurowanie n., broszura ż., broszurka ż.

czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

przym. broszurowy, broszurkowy

Wiktionary

# broszurowy

związany z broszurą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z broszurą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. broszura ż., broszurka ż., broszurowanie n.

czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

przym. broszurkowy

Wiktionary

# brotbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik na chleb

Wiktionary

# brotfas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. naczynie na chleb

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔtfas, AS: brotfas

Wiktionary

# brotzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wodzionka

Wiktionary

# browalia

rodzaj roślin z rodziny psiankowatych

SJP.pl

Browalia (Browallia L.) – rodzaj z roślin z rodziny psiankowatych. Obejmuje 24 gatunki. Występują one naturalnie od Arizony w Stanach Zjednoczonych na południe, poprzez Amerykę Środkową i Antyle po środkową część Ameryki Południowej. Rozprzestrzenione obecne są poza tym na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej. Nazwa pochodzi od nazwiska szwedzkiego botanika Johannesa Browalliusa (1707–1755). Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

# browar

zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa; piwowarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) pot. piwo (butelka, puszka itp.)

Wiktionary

Browar – zakład produkcyjny, w którym wytwarzane jest piwo, czyli napój powstały ze słodu, wody i chmielu poddany fermentacji alkoholowej przy użyciu drożdży.

Pierwsze browary organizowano ok. 1000 roku w klasztorach. Najstarszym działającym browarem jest Weihenstephan w bawarskim Freising (od 1040). W miarę sekularyzacji od XIX wieku powstawały browary o charakterze przemysłowym, z samodzielnymi zabudowaniami fabrycznymi.

.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uważam, że najlepsze piwo powstaje w browarach na Śląsku.

(2.1) Wypiłem trzy browary i zrobiło mi się niedobrze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔvar, AS: brovar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. browarnictwo n., browarnik m.

przym. browarniczy, browarny

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) browiec

Wiktionary

# browarczyk

nazwisko

SJP.pl

# browarek

zdrobnienie od: browar (zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa)

SJP.pl

Browarek – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka dorzecza Pilicy, Białka.

Wikipedia

# browaring

żartobliwie: spędzanie czasu na piciu piwa

SJP.pl

# browarnia

potocznie:
1. zakład produkujący piwo;
2. lokal serwujący produkowane na miejscu piwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozlewnia piwa

Wiktionary

# browarniany

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarniane), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarniany); browarniczy, browarny, piwowarski

SJP.pl

# browarnictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją piwa

SJP.pl

Piwowarstwo albo browarnictwo – sztuka warzenia piwa (w tym piwowarstwo domowe) oraz produkcja piwa w browarach na skalę przemysłową (zob. przemysł piwowarski).

Stwarza zapotrzebowanie na produkty rolne: jęczmień browarny oraz chmiel.Produktami ubocznymi są: młóto, chmieliny, osady brzeczkowe, używane na paszę.

Wikipedia

# browarniczka

→ browarnik

SJP.pl

#### Patrz:

browarnik

# browarniczy

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarnicze), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarniczy); browarniany, browarny, piwowarski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący browarnictwa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɔvarʲˈɲit͡ʃɨ, AS: brovarʹńičy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. browar m., browarek m., browarnictwo n., browarnik m.

przym. browarniany, browarny, browarowy

Wiktionary

# browarnik

osoba pracująca w browarnictwie (piwowarstwie, przemyśle spożywczym zajmującym się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek); piwowar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) właściciel lub zarządca browaru

Wiktionary

Browarnik – właściciel lub osoba zarządzająca browarem. Słowo to zostało utworzone od rzeczownika browar z dodatkiem formantu -nik. Powstały wyraz może oznaczać również osobę działającą w przemyśle browarniczym, pracującą w browarze. W odróżnieniu od piwowara, który bezpośrednio zajmuje się warzeniem piwa, browarnik nie jest określeniem zawodu lub funkcji, lecz osoby związanej z przemysłem browarniczym.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. browar mzw./mrz.

Wiktionary

# browarny

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarne), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarny); browarniany, browarniczy, piwowarski

SJP.pl

# browarowy

przymiotnik od: browar

SJP.pl

# browarski

nazwisko

SJP.pl

# browarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. piwowar

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔvaʃ, AS: brovaš

Wiktionary

# browiec

potocznie: piwo; browar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. piwo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Idziesz na browca?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔvʲjɛt͡s, AS: brovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) piwo, pot. browar, slang. bro

Wiktionary

# brown

## Nazwy geograficzne

Gminy w USA:

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Clay
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Monroe
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Champaign
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hancock
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hendricks
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Montgomery
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Morgan
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Ripley
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Washington
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Linn
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Manistee
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McHenry
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Carroll
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Darke
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Delaware
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Franklin
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Knox
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Miami
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Paulding
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Vinton
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lycoming
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Mifflin
- Brown) – obszar niemunicypalny w Kern County, w Kalifornii

Wikipedia

# brownie

[czytaj: brałni] ciemnobrązowe ciasto z gorzkiej czekolady, mąki, jajek i cukru, często także z bakaliami i orzechami

SJP.pl

Brownie (wym. brauni) – ciasto czekoladowe typowe dla kuchni amerykańskiej. Nazwa pochodzi od charakterystycznego, ciemnobrązowego koloru wypieku (z ang. brown = brązowy).

Ciasto przygotowuje się z gorzkiej czekolady, jajek, cukru, masła i niewielkiej ilości mąki. Częstym dodatkiem do brownie są orzechy.

Wikipedia

# browning

[czytaj: brauning] ręczny pistolet automatyczny; brauning

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki, płaski, poręczny pistolet szybkostrzelny, w okresie międzywojennym popularny jako broń „kieszonkowa”

Wiktionary

- Browning Arms Company – amerykańska wytwórnia uzbrojenia
- nazwa pistoletów samopowtarzalnych, m.in. Browning HP
- nazwa karabinów maszynowych, m.in. amerykańskich Browning M1917, Browning M1919, polskich Browning wz. 1928, ckm wz. 30 (Browning)
- potocznie przestarzałe: pistolet

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siedział ukosem, by nie naciskać tylnej kieszeni, którą rozpychał browning.

(1.1) Na biurku, prawie niewidoczny poza żółtym kręgiem lampy, leżał mały, czarny browning.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brauning; gw-pl|Warszawa|bronek.

Wiktionary

# browser

[czytaj: brałzer] program komputerowy służący do przeglądania stron internetowych; przeglądarka internetowa

SJP.pl

# broz-tito

Josip Broz-Tito (1892-1980) - polityk jugosłowiański

SJP.pl

# brózda

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. bruzda

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

zobtłum|bruzda.

źródła.

== brozda (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bruzda

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɔzda, AS: brozda

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

zobtłum|bruzda.

źródła.

== brozda (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bruzda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# brożec

W Polsce

- Brożec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Strzelin
- Brożec – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Walce

- Brożec – gromada w powiecie krapkowickim
- Brożec – gromada w powiecie strzelińskim

Wikipedia

# brożek

niewielka sieć używana do łowienia ptaków

SJP.pl

- brożek – pojazd konny
- Brożek – herb szlachecki
- Brożek – polana w Gorcach
- Brożek (841 m) – szczyt w masywie Lubania w Paśmie Lubania w Gorcach
- Brożek – wieś w województwie lubuskim

Wikipedia

# brozilian

[czytaj: broz-ilian] depilowanie męskich miejsc intymnych; boyzylian, boyzilian

SJP.pl

# brożówka

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce

SJP.pl

Brożówka (niem. Gansenstein) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Kruklanki. Leży nad jeziorem Brożówka,

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# broży

imię męskie

SJP.pl

# brożyna

drąg zatknięty w brogu, stanowiący jego ośrodek

SJP.pl

Brożyna (niem. Karlsberg, 570 m n.p.m.) – góra w środkowej części Gór Ołowianych, kończąca niewielki grzbiecik odchodzący na południe od Ołowianej, w paśmie Gór Kaczawskich.

Zbudowana jest z zieleńców i łupków zieleńcowych oraz łupków kwarcowo-skaleniowych, amfibolitów, fyllitów i fyllitów grafitowych.

Wikipedia

# brożyński

nazwisko

SJP.pl

# brółtbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik na chleb

Wiktionary

# brołtzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wodzionka; zupa z chleba zalanego wrzącą wodą z dodatkiem czosnku i tłuszczu, np. smalcu

Wiktionary

Wodzianka – prosta zupa znana na Śląsku i w Polsce Środkowej. Wodzianka występuje w wielu odmianach, ale w każdej podstawą są chleb i wrzątek. Maciej E. Halbański w swoim Leksykonie sztuki kulinarnej podał następującą definicję wodzianki: zupa przyrządzona z czerstwego chleba pokrajanego w kostkę, zalanego wrzątkiem, z dodatkiem roztartego z solą czosnku i tłuszczu, najlepiej smalcu ze skwarkami.

Wikipedia

# brr

brrr;
1. wykrzyknik wyrażający uczucie wstrętu lub obrzydzenia;
2. wykrzyknik wyrażający uczucie zimna; drr, drrr

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. dźwięk wydawany, podczas trzęsienia się (np. z zimna lub ze strachu)

(1.2) dźwięk. odgłos wyrażający odrazę, wstręt względem czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jest zimno. Pucio się trzęsie: brr!

Wiktionary

# brrr

brr;
1. wykrzyknik wyrażający uczucie wstrętu lub obrzydzenia;
2. wykrzyknik wyrażający uczucie zimna; drr, drrr

SJP.pl

# brt

[czytaj: be-er-TE] (skrót od: Brutto Register Tonage) tona rejestrowa brutto - oznaczenie pojemności statku

SJP.pl

# bruce

[czytaj: bru:s]
1. obce imię męskie;
2. obce nazwisko

SJP.pl

- Bruce – szkockie nazwisko i nazwa klanu.
- Bruce – szczyt położony w górach Hamersley
- Bruce – półwysep w prowincji Ontario, Kanada
- Bruce – jednostka administracyjna kanadyjskiej prowincji Ontario
- Bruce – fikcyjny rekin z filmu Szczęki
- Elektrownia jądrowa Bruce – kanadyjska elektrownia jądrowa
- Bruce – singel polskiego piosenkarza i rapera White’a 2115 oraz Flexxy i Kuqe

Wikipedia

# brucela

bakteria wywołująca brucelozę

SJP.pl

# bruceloza

przewlekła, zakaźna, bakteryjna choroba zwierząt głównie hodowlanych mogąca przenosić się na ludzi (zoonoza); gorączka maltańska; choroba Banga; gorączka falująca; gorączka kozia; gorączka skalna; gorączka gibraltarska; gorączka Rio-grande

SJP.pl

Bruceloza (łac. Brucellosis lub Abortus epizooticus) – przewlekła i zakaźna bakteryjna choroba różnych gatunków zwierząt domowych i dzikich, jak również człowieka. Choroba ta u człowieka znana jest również pod nazwami: gorączka maltańska, choroba Banga, gorączka falująca, gorączka kozia, gorączka skalna, gorączka gibraltarska, gorączka Rio Grande.

Wikipedia

# brucelozowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z brucelozą, dotyczący brucelozy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruceloza ż., brucela ż.

Wiktionary

# bruchnal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski;

Wiktionary

Tarnowica, Bruchnal (ukr. Терновиця, Ternowycia) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie jaworowskim, na zachód od Lwowa, nad potokiem Hnojowiec. Około 1000 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bruchnalski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Ternowycia

Wiktionary

# brucki

nazwisko

SJP.pl

# bruckner

[czytaj: brükner] nazwisko, np. Aleksander Brückner (1856 - 1939), polski filolog i historyk

SJP.pl

Nazwisko występujące w wersji Bruckner i Brückner (z ü zapisywanym za pomocą liter używanym w języku polskim jako "ue" – w Polsce wymawiane jako Brykner) – którego źródłosłów tkwi w niemieckim rzeczowniku Brück, l.mn. Brücken "most" (wilamowskie bryk, ang. bridge, hol. brug, fryz. brêge), ale i "ulica" (stąd polskie bruk), byłoby to nazwisko odapelatywne "budowniczy mostów, nawierzchni", choć nie jest wykluczone pochodzenie odmiejscowe (w południowych Niemczech i Austrii istnieje co najmniej 9 miejscowości o nazwie Bruck lub Brück).

- Anton Bruckner (1824–1896) – austriacki kompozytor, przedstawiciel romantyzmu
- Aleksander Brückner (1856-1939) – polski profesor, filolog i slawista, historyk literatury i kultury polskiej
- Agnes Bruckner (1985) – amerykańska aktorka
- Amy Bruckner (1991) – amerykańska aktorka
- Karel Brückner (1939) – czeski trener piłkarski
- Christine Brückner (1921-1996) – pisarka niemiecka
- Eduard Brückner (1862-1927) – niemiecki geograf i klimatolog
- Roland Brückner (1955) – niemiecki gimnastyk
- Wilhelm Brückner (1884-1954) – niemiecki wojskowy, pułkownik, adiutant Adolfa Hitlera
- Ferdinand Bruckner (1891-1958) – austriacko-niemiecki pisarz
- Bruckner (1871-1942) – amerykański polityk
- Karl Bruckner (1906-1986), austriacki pisarz
- Pascal Bruckner (1948) – francuski pisarz

Wikipedia

# bruclik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. męska kamizelka w stroju góralskim

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U górali śląskich zwyczajowo pan młody zdejmował swój czerwony kawalerski bruclik i zakładał czarny, jaki nosili starsi gospodarze.

Wiktionary

# brucski

przymiotnik

(1.1) stpol. brukselski, z Brukseli

Wiktionary

# brucyna

alkaloid z grupy strychniny, zawierający w cząsteczce ugrupowanie benzopirolu; substancja krystaliczna, rozpuszczalna w rozpuszczalnikach organicznych

SJP.pl

Brucyna – alkaloid indolowy występujący w nasionach kulczyby, pochodna strychniny. Substancja krystaliczna, o temperaturze topnienia 178 °C. Jest rozpuszczalna w rozpuszczalnikach organicznych.

Wykazuje silnie toksyczne działanie na organizm. Działa 50-krotnie słabiej niż strychnina. Ze względu na bardzo gorzki smak stosowana jest obecnie jako wskaźnik goryczy.

Wikipedia

# brucyt

minerał, wodorotlenek magnezu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z gromady wodorotlenków magnezu, wykorzystywany m.in. do otrzymywania magnezu i produkcji materiałów ogniotrwałych;

Wiktionary

Brucyt – rzadki minerał z gromady wodorotlenków Mg(OH)2.

Nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiego mineraloga Archibalda Bruce’a, który po raz pierwszy opisał ten minerał (1777–1818).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przyrodzie wodorotlenek magnezu występuje w postaci minerału brucytu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brucytowy

Wiktionary

# bruczkowski

nazwisko

SJP.pl

# brud

zanieczyszczenie, brak czystości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

(1.2) przen. wina, grzech lub wyrządzone zło

Wiktionary

Brud – ogólne określenie wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń osiadłych na jakiejkolwiek powierzchni.

Brud gromadzący się na ciele człowieka zwykle jest mieszaniną sadzy, krzemionki (SiO2), soli mineralnych oraz substancji pylistych. Cząstki te zlepione są pozostałościami potu (głównie tłuszczami i białkami).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tych szafkach jest tyle brudu, że aż mnie mdli.

(1.2) Nie ma co wyciągać starych brudów na wierzch.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brut, AS: brut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brudas m., brudzenie n., zabrudzenie n., brudownik m.

przym. brudny

przysł. brudno

czas. brudzić, pobrudzić, zabrudzać/zabrudzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieczystość, zanieczyszczenie, pot. wulg. gnój, syf

Wiktionary

# brudas

potocznie: człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny; flejtuch, fleja, niechluj, niechluja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. osoba niedbająca o higienę; czasem też przedmiot będący w niechlujnym stanie

(1.2) pogard. osoba o ciemnej karnacji

(1.3) pogard. slang. osoba należąca do subkultury metalowej lub punkowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Umyj się w końcu, brudasie.

(1.2) Ostatnio na straganach jest coraz więcej brudasów z podrabianymi towarami.

(1.3) Co weekend w parku spotykają się jakieś brudasy i chleją jabole.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrudas, AS: brudas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brud m., brudownik m., brudzenie n., zabrudzenie n.

:: zdrobn. brudasek m.

:: fż. brudaska ż.

czas. ubrudzić dk., brudzić ndk.

przym. brudny

przysł. brudno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) flejtuch, fleja, niechluj, kocmołuch, abnegat, syfiarz; reg. pozn. szuszwol.

(1.2) czarnuch

Wiktionary

# brudasek

ekspresywnie: brudas - człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pieszcz. o brudnym dziecku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruˈdasɛk, AS: brudasek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brudas m., brudaska ż., brud m., brudzenie n., zabrudzenie n.

przym. brudny

przysł. brudno

czas. ubrudzić

Wiktionary

# brudaska

potocznie: kobieta brudna, zaniedbana, nieporządna; flejtucha, fleja, niechluja, syfiara

SJP.pl

# brudek

zdrobnienie od: brud

SJP.pl

# bruderszaft

[czytaj: BRUderszaft] ceremoniał ustanawiający wzajemne mówienie sobie po imieniu i przejście "na ty"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwyczaj poprzedzający zwracanie się do kogoś po imieniu, polegający na wspólnym wypiciu przez dwie osoby kieliszka alkoholu i pocałunku w policzek;

Wiktionary

Bruderszaft, inaczej brudzio (z niem. Bruderschaft – braterstwo) – ceremoniał poprzedzający przejście jego uczestników na ty (po imieniu), rezygnując ze zwrotów grzecznościowych Pan, Pani. Odbywa się on często przy wspólnym wypiciu kieliszka alkoholu. Czasem dodawany jest do tego pocałunek.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bruˈdɛrʃaft, AS: bruderšaft

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brudzio

Wiktionary

# brudnawy

lekko brudny

SJP.pl

# brudnica

motyl nocny średniej wielkości, białawy lub brunatny, którego gąsienice żywią się liśćmi drzew i krzewów, wyrządzając znaczne szkody

SJP.pl

# brudnice

motyl nocny średniej wielkości, białawy lub brunatny, którego gąsienice żywią się liśćmi drzew i krzewów, wyrządzając znaczne szkody

SJP.pl

Brudnice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. Istnieje tu stara elektrownia wodna oraz tama.

Wikipedia

# brudnicki

nazwisko

SJP.pl

# brudnicowate

podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych; brudnice

SJP.pl

Brudnicowate, brudnice (Lymantriinae) – podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych. Obejmuje około 2500 gatunków. Kosmopolityczna. Samice miewają zredukowane skrzydła, a niekiedy także odnóża. Samce dobrze latają, często także w dzień. Na ciałach gąsienic występują brodawki i różnej budowy szczecinki. Liczne gatunki notowane jako szkodniki drzew i krzewów.

Wikipedia

# brudnicowaty

o cechach brudnicowatych (podrodzina motyli)

SJP.pl

# brudniej

stopień wyższy od przysłówka: brudno

SJP.pl

# brudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brudny

SJP.pl

# brudno

przysłówek sposobu

(1.1) będąc pozbawionym czystości

Wiktionary

- Brudno – wieś w woj. lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew
- Brudno – jezioro w woj. lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Wola Uhruska
- Brudno – wzniesienie w woj. zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Sławoborze, na Wysoczyźnie Łobeskiej

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. zabrudzenie n., brudzenie n., brudasek mzw., brud mrz., brudas mos., brudaska ż.

czas. brudzić, ubrudzić

przym. brudny

temsłow. brudno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieczysto

Wiktionary

# brudnobiały

biały o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru białego z odcieniem szarym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Płatki wewnątrz są przeważnie żółtawe lub brudnobiałe, a z wierzchu szarofioletowe.

Wiktionary

# brudnoczerwony

czerwony o brunatnym odcieniu; brunatnoczerwony

SJP.pl

# brudnoniebieski

niebieski o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

# brudnopis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tekst roboczy

(1.2) zeszyt do zapisywania notatek, tekstów roboczych;

Wiktionary

Brudnopis, brulion – rodzaj notesu służący do zapisywania notatek „na brudno”, czyli w sposób nieoficjalny; również tekst napisany „na brudno”.

Notatki takie są przeznaczone tylko dla piszącego, więc nie są one zbyt rozbudowane. Często charakteryzują się prostym stylem. Niekiedy brudnopis jest stosowany do zapisywania tekstów przed ich przepisaniem „na czysto”. Bywa czasem zbiorem prostych rysunków i szkiców.

Najczęściej spotyka się bruliony 60, 86 i 96-kartkowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Piszę tak nieczytelnie w swoim brudnopisie, że jedynie ja jestem w stanie siebie odczytać.

(1.2) Nauczyciel dyktował notatkę, a uczniowie pilnie przepisywali jego słowa do swoich brudnopisów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brudˈnɔpʲis, AS: brudnopʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brudnopisowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szkic, konspekt, brulion

(1.2) notatnik, brulion

Wiktionary

# brudnopisowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brudnopisem, dotyczący brudnopisu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brudnopis m.

Wiktionary

# brudnopopielaty

popielaty o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

# brudnoróżowoczerwony

różowoczerwony o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

# brudnoróżowy

różowy o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o brunatnym odcieniu

Wiktionary

# brudnoszary

szary o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu; buroszary

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru szarego z brunatnym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Angina Plauta-Vincenta to choroba bakteryjna dotykająca głównie mężczyzn. Charakteryzuje ją brudnoszary nalot na migdałku (zwykle zaatakowany jest tylko jeden).

Wiktionary

# brudnota

bylina z rodziny toinowatych, o pięcioramiennych kwiatach wydzielających zapach padliny; zamszyca, stapelia

SJP.pl

# brudnozielony

zielony o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru zielonego z brunatnym lub szarym odcieniem

Wiktionary

# brudnożółty

żółty o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru żółtego o odcieniu „przybrudzonym” kolorem szarym lub brunatnym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Retz patrzył z szalupy na nadbudówkę śródokręcia, z której zaczęły wydobywać się chmury brudnożółtego dymu.

Wiktionary

# brudny

1. pełen brudu, pokryty brudem, nieczysty;
2. odznaczający się bledszym odcieniem jakiejś barwy;
3. taki, który działa nieetycznie, nieuczciwie

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

(1.2) pot. naganny, niezgodny z normami etycznymi

Wiktionary

- Jerzy Brudny (1863-1940) – polski poeta
- Stanisław Brudny (ur. 1930) – polski aktor

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po pracy na polu jego buty były tak brudne, że postanowił je zdjąć przed wejściem do domu.

(1.2) Marek zawsze miał tendencję do angażowania się w brudne interesy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrudnɨ, AS: brudny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brud m., brudas m., brudasek m., brudownik m., brudzenie n., zabrudzenie n.

czas. brudzić ndk., ubrudzić dk., zabrudzić dk., wybrudzić dk., nabrudzić dk.

przysł. brudno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zabrudzony, zanieczyszczony; gw-pl|Górny Śląsk|zmazany.; pot. uświniony, pot. zasyfiony; wulg. upierdolony, wulg. ujebany

(1.2) grzeszny, nieuczciwy, niemoralny, nieprzyzwoity

Wiktionary

# brudownik

pomieszczenie na składanie brudnej bielizny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) magazyn na brudną pościel, bieliznę itp., zwykle w szpitalu

(1.2) pomieszczenie, w którym odbywa się mycie i przechowywanie kaczek i basenów szpitalnych

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruˈdɔvʲɲik, AS: brudovʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zabrudzić, ubrudzić

rzecz. brud mrz., brudas mos., brudzenie n.

przym. brudny

Wiktionary

# brudy

1. śmiecie, nieczystości;
2. zabrudzona bielizna, ubranie;
3. nieuczciwe postępowanie; nieuczciwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. brudne ubrania, brudna bielizna

(1.2) śmiecie, odpadki, nieczystości, odchody

(1.3) przen. niemoralność, nieuczciwe postępowanie, zło

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: brud

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odłóż te spodnie do brudów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrudɨ, AS: brudy

Wiktionary

# brudźcowate

o cechach brudźcowatych (rodzina pluskwiaków)

SJP.pl

Brudźcowate (Rhyparochromidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i nadrodziny Lygaeoidea. Obejmuje około 1850 opisanych gatunków. Rozprzestrzeniona jest kosmopolitycznie. Większość to fitofagi wysysające nasiona roślin, ale spotyka się też w tej rodzinie hematofagię kręgowców oraz okazjonalne drapieżnictwo na stawonogach.

Wikipedia

# brudźcowaty

o cechach brudźcowatych (rodzina pluskwiaków)

SJP.pl

# brudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brudzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zabrudzenie n., brud mrz., brudasek mzw., brudownik mrz., brudas mos.

czas. ubrudzić, brudzić ndk., zabrudzić dk., nabrudzić dk., pobrudzić dk., przybrudzić dk., wybrudzić dk.

przym. brudny

przysł. brudno

Wiktionary

# brudzeński

→ Brudzeń Duży (wieś w Polsce)

SJP.pl

# brudzew

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Brudzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Brudzew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów
- Brudzew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Brudzew

Wikipedia

# brudzewczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brudzewka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kilku brudzewczan poparło pomysł sołtysa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brudzewek mrz.

:: fż. brudzewczanka ż.

przym. brudzewecki

Wiktionary

# brudzewczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brudzewka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na dyskotece Oskar poznał jedną miłą brudzewczankę o niebieskich oczach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brudzewek mrz.

:: fm. brudzewczanin mos.

przym. brudzewecki

Wiktionary

# brudzewecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brudzewka, związany z Brudzewkiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na brudzeweckim przystanku rozegrał się dramat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brudzewek mrz., brudzewczanin mos., brudzewczanka ż.

Wiktionary

# brudzewek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz;

Wiktionary

Brudzewek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W piątek 13 maja w Brudzewku będzie bezpłatne badanie wzroku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brudzewczanin mos., brudzewczanka ż.

przym. brudzewecki

Wiktionary

# brudzewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brudzewa

(1.2) osoba pochodząca z Brudzewa, urodzona w Brudzewie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bez wątpienia najsłynniejszym brudzewianinem jest Wojciech z Brudzewa.

(1.2) Zygmunt, rodowity brudzewianin, mieszka teraz gdzieś pod Kętrzynem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brudzew m.

:: fż. brudzewianka ż.

przym. brudzewski

Wiktionary

# brudzewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brudzewa

(1.2) kobieta pochodząca ze Brudzewa, urodzona w Brudzewie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Dorota, rodowita brudzewianka, mieszka teraz gdzieś pod Bartoszycach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brudzew m.

:: fm. brudzewianin m.

przym. brudzewski

Wiktionary

# brudzewo

W Polsce

- Brudzewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Szczaniec
- Brudzewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck
- Brudzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo

- Brudzewo – gromada

Wikipedia

# brudzewski

→ Brudzew

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brudzewa, związany z Brudzewem

Wiktionary

#### Patrz:

Brudzew

#### Powiązane:

rzecz. Brudzew m., brudzewianin m., brudzewianka ż.

Wiktionary

# brudzić

zanieczyszczać, śmiecić

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pobrudzić a. ubrudzić)

(1.1) czynić brudnym, pokrywać brudem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brud m., brudas mos., brudaska ż., zabrudzenie n., brudzenie n.

czas. pobrudzić dk., ubrudzić dk., wybrudzić dk., nabrudzić dk.

przym. brudny

przysł. brudno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) plamić, zanieczyszczać, walać, paskudzić, daw. brukać, daw. kalać, pot. tytłać, pot. babrać, ślabrać, ciorać

Wiktionary

# brudziec

brudziec sosnowy, brudziec zwyczajny - gatunki pluskwiaków z rodziny brudźcowatych

SJP.pl

Amandinea M. Choisy ex Scheid. & M. Mayrhofer (brudziec) – rodzaj grzybów z rodziny pałecznikowatych (Caliciaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

# brudziński

nazwisko

SJP.pl

- Grzegorz Brudziński (ur. 1959) – polski sędzia sportowy
- Joachim Brudziński (ur. 1968) – polski polityk
- Józef Brudziński (1874–1917) – polski lekarz
- Tadeusz Brudziński (1902–1960) – polski inżynier
- Wiesław Brudziński (1920–1996) – polski dziennikarz i satyryk
- Zygmunt Brudziński (1905–1959) – uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i III powstania śląskiego

- - objaw Brudzińskiego

Wikipedia

# brudzio

potoczne, żartobliwe zdrobnienie od: bruderszaft

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. żart. bruderszaft

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na wieczorku zapoznawczym było tak miło, że wypiłam brudzia z połową turnusu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrud͡ʑɔ, AS: bruʒ́o

Wiktionary

# brudzowice

Brudzowice – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim w powiecie będzińskim, w gminie Siewierz.

Wikipedia

# brudzyński

nazwisko

SJP.pl

# bruegel

[czytaj: bröchel, brechel albo brojgel] nazwisko, np. Piotr (albo Peter) Bruegel (ok. 1528-69), malarz niderlandzki; Breughel

SJP.pl

Bruegel – Bruegel – to niezależny, europejski, ekonomiczny think tank z siedzibą w Brukseli, którego działalność skupia się głównie na badaniach z zakresu polityki gospodarczej i ekonomii. Bruegel funkcjonuje w oparciu o zarządzanie i finansowanie z państw członkowskich Unii Europejskiej, międzynarodowych korporacji oraz innych instytucji.

Wikipedia

# brueglowski

[czytaj: brojglowski] taki jak u Bruegla, charakterystyczny dla Bruegla

SJP.pl

# brugia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Wiktionary

Brugia (nld. Brugge, wym. [ˈbrʏɣə] ( odsłuchaj); fr. Bruges [bʁyʒ] ( odsłuchaj); niem. Brügge) – miasto w północno-zachodniej Belgii, w Regionie Flamandzkim, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia oraz okręgu Brugia. Powierzchnia miasta wynosi 140,99 km², a liczba mieszkańców 1 stycznia 2024 r. wynosiła 119 869. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem w prowincji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłam w Brugii srebrny naszyjnik dla Latiki.

(1.1) Zwiedzimy Brugię z miejscowym przewodnikiem, który mówi po polsku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brugijczyk mos., brugijka ż.

przym. brugijski

Wiktionary

# brugijczyk

mieszkaniec Brugii (miasta w Belgii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brugii; osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) R. Mols uważa, że J. Toussaert był zbyt oszczędny, gdy chodzi o wyliczenie łyków wina, które przeciętny brugijczyk XV wieku mógł skonsumować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brugia ż.

:: fż. brugijka ż.

przym. brugijski

Wiktionary

# brugijka

mieszkanka Brugii (miasta w Belgii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brugii; kobieta z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brugia ż.

:: fm. brugijczyk mos.

przym. brugijski

Wiktionary

# brugijski

przymiotnik od: Brugia (miasto w Belgii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brugią, dotyczący Brugii, pochodzący z Brugii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brugijka ż., brugijczyk mos., Brugia ż.

Wiktionary

# bruhatkajozaur

jeden z największych dinozaurów

SJP.pl

Bruhatkajozaur (Bruhathkayosaurus) – wątpliwy rodzaj dinozaura żyjącego w późnej kredzie na terenach subkontynentu indyjskiego. Zawiera jeden gatunek - B. matleyi. Najpewniej był to teropod, przy czym do tego rodzaju przypisywane były również kości zauropoda, uznawane za należące do jednego z największych znanych dinozaurów. Wszystkie znane skamieniałości uległy zniszczeniu.

Wikipedia

# brühl

[czytaj: bryl] nazwisko

SJP.pl

## Geografia

### Austria

- Brühl – gmina katastralna miasta Weitra, w Dolnej Austrii, w powiecie Gmünd

### Niemcy

- Brühl – dzielnica miasta Esslingen am Neckar w Badenii-Wirtembergii
- Brühl – dzielnica Fryburga Bryzgowijskiego w Badenii-Wirtembergii
- Brühl – dzielnica miasta Simmern/Hunsrück w Nadrenii-Palatynacie
- Brühl – miasto w Nadrenii Północnej-Westfalii, w powiecie Rhein-Erft
- Brühl – gmina w Badenii-Wirtembergii, w powiecie Rhein-Neckar
- Brühl – były urząd
- Brühl – stacja kolejowa w Brühl, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia

Wikipedia

# brühlowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brühla lub z nim związany

SJP.pl

# bruityzm

kierunek w muzyce XX wieku, charakteryzujący się dużą dynamiką i wykorzystaniem dźwięków o charakterystyce hałasu, zwłaszcza o nieokreślonej wysokości

SJP.pl

Bruityzm (fr. bruit „hałas”) – nurt w muzyce XX w. wyrosły na gruncie futuryzmu, zapoczątkowany przez Luigiego Russolo, eksponujący dynamizm, ruch i energię, inspirowany osiągnięciami przemysłu i techniki, niekiedy muzycznie je naśladujący.

Wikipedia

# bruk

nawierzchnia drogowa z kamienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

(1.2) geol. kamienista pokrywa skorupy ziemskiej wytworzona w warstwach o składzie mieszanym na skutek wypłukania drobniejszych składników osadu

Wiktionary

Bruk – nawierzchnia ulicy, placu lub chodnika utwardzona za pomocą układania na niej warstwy przylegających do siebie ściśle kamieni, kostek kamiennych, betonowych lub ceramicznych. Nawierzchnię układa się na odpowiednio przygotowanej podbudowie z tłucznia i piasku, które służą wyrównaniu podłoża i drenażowi wody opadowej. Początkowo termin bruk dotyczył głównie nawierzchni z kamienia polnego lub nieregularnych ciosów kamiennych, z czasem zaczął być używany także dla nawierzchni z kostek kamiennych lub betonowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Latarnia przewróciła się i rozbiła się o bruk.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruk, AS: bruk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brukowiec mrz., brukarz mos., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., zabrukowanie n.

czas. brukować ndk., wybrukować dk., zabrukować dk.

przym. brukowy, brukarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kocie łby

Wiktionary

# brukać

1. nieetycznym postepowaniem przynosić ujmę czemuś nieskazitelnemu; plamić, kalać, zniesławiać;
2. czynić brudnym, brudzić, plamić

SJP.pl

# brukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. przynoszenie ujmy komuś lub czemuś

(1.2) przest. czynienie brudnym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zbrukanie n.

czas. brukać ndk., zbrukać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hańbienie, kalanie, plamienie

(1.2) brudzenie, plamienie

Wiktionary

# brukarski

przymiotnik od: brukarz

SJP.pl

# brukarstwo

zawód brukarza (pokrywanie, wykładanie brukiem)

SJP.pl

# brukarz

robotnik wykładający brukiem nawierzchnię drogi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik, robotnik, który zajmuje się układaniem bruku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruk m., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., brukarka ż.

czas. brukować ndk., wybrukować dk.

przym. brukarski, brukowy

Wiktionary

# brukiew

1. dwuletnia roślina pastewna z rodziny krzyżowych; karpiel;
2. korzeń rośliny o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina jadalna lub pastewna z gatunku nazwa systematyczna|Brassica napus|var=rapifera|L.|ref=tak.;

(1.2) kulin. jadalny korzeń brukwi (1.1)

Wiktionary

Brukiew, karpiel, kwaki (nazwa regionalna na Podbeskidziu) (Brassica napus L. var. napobrassica) – odmiana kapusty rzepak, roślina należąca do rodziny kapustowatych (krzyżowych). Nie rośnie dziko, występuje tylko w uprawie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja babcia uprawiała brukiew.

(1.2) Wrzuć te brukwie do garnka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrucɛf, AS: bruḱef

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brukwiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwaki, kraków|karpiel.

Wiktionary

# brukit

minerał, odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bardzo rzadki minerał z gromady tlenków;

Wiktionary

Brookit (Brukit) – bardzo rzadki minerał z gromady tlenków, będący dwutlenkiem tytanu.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego mineraloga i krystalografa Henry’ego Jamesa Brooke’a (1771-1857).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrucit, AS: bruḱit

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brookit

Wiktionary

# brukować

czasownik

(1.1) układać bruk

(1.2) gw-pl|Warmia, Mazury. potrzebować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wzniesiono także drugi szpital i teatr miejski, założono oświetlenie elektryczne ulic, brukowano jezdnie i chodniki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruˈkɔvat͡ɕ, AS: brukovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruk m., brukarz m., brukowanie n.

czas. wybrukować

przym. brukarski, brukowy

Wiktionary

# brukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) układanie bruku

Wiktionary

Bruk – nawierzchnia ulicy, placu lub chodnika utwardzona za pomocą układania na niej warstwy przylegających do siebie ściśle kamieni, kostek kamiennych, betonowych lub ceramicznych. Nawierzchnię układa się na odpowiednio przygotowanej podbudowie z tłucznia i piasku, które służą wyrównaniu podłoża i drenażowi wody opadowej. Początkowo termin bruk dotyczył głównie nawierzchni z kamienia polnego lub nieregularnych ciosów kamiennych, z czasem zaczął być używany także dla nawierzchni z kostek kamiennych lub betonowych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbrukɔˈvãɲɛ, AS: brukovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruk m., brukarstwo n., brukarz mos.

czas. brukować ndk.

przym. brukowy, brukarski

Wiktionary

# brukowiec

bulwarówka, szmatławiec, tabloid, piśmidło; pogardliwie:
1. gazeta podająca głównie wiadomości mało ważne, sensacyjne i nie zawsze prawdziwe; gazecidło;
2. czasopismo bezwartościowe, na niskim poziomie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pejor. publ. gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze

Wiktionary

Tabloid (bulwarówka, brukowiec) – typ gazety, przeważnie dziennika o sensacyjnej treści i dużej liczbie ilustracji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W brukowcu ukazały się zdjęcia premiera podejrzanego na urlopie przez paparazzich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruk mrz.

przym. brukowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tabloid

Wiktionary

# brukowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brukowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brukowy

przysł. brukowo

Wiktionary

# brukowy

przymiotnik od: bruk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z brukiem, dotyczący bruku

(1.2) pot. mający charakter pospolity

(1.3) pot. odznaczający się wulgarnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Marjusz wszedł do sali dolnej, zabrał beczułkę z prochem i korzystając z dymu i ciemnej mgły, zapełniającej wnętrze barykady, dotarł do brukowej nory, w którą zatkniętą była pochodnia.

(1.2) Szczegół z życia rudego Miguela wskazał prasie brukowej drogę do wyjaśnienia drażniącej zagadki.

(1.3) Nie przystoi na trybunie parlamentarnej używanie brukowego słownictwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruk mrz., brukowiec mrz., brukarz mos., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., zabrukowanie n., brukowość ż.

czas. brukować ndk., wybrukować dk., zabrukować dk.

przym. brukarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) tandetny

(1.3) nieparlamentarny, podwórkowy, uliczny

Wiktionary

# brukoza

zbyt wiele miejsc pokrytych kostką brukową w przestrzeni publicznej; kostkoza

SJP.pl

# bruksela

stolica Belgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Belgii;

(1.2) przen. polit. władze Unii Europejskiej

Wiktionary

Bruksela (fr. Bruxelles, Ville de Bruxelles; niderl. Brussel, Stad Brussel; niem. Brüssel, Stadt Brüssel) – stolica Belgii, miasto i gmina położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne. Aglomeracja brukselska (w sensie geograficznym) prócz obszaru dwujęzycznego Regionu Stołecznego Brukseli, w skład którego wchodzi Okręg Stołeczny Brukseli, obejmuje także pewną liczbę gmin flamandzkich. Siedziba administracyjna Regionu Flamandzkiego. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem regionu stołecznego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bruksela jest siedzibą wielu instytucji europejskich.

(1.1) Niech Bruksela nie robi tego, co lepiej może zrobić Rzym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruˈksɛla, AS: bruksela

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brukselczyk mos., brukselka ż., brukselizm mrz.

przym. brukselski, podbrukselski

Wiktionary

# brukselczyk

mieszkaniec Brukseli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brukseli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruˈksɛlt͡ʃɨk, AS: brukselčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bruksela ż., brukselka ż., brukselizm mrz.

:: fż. brukselka ż.

przym. brukselski

Wiktionary

# brukselizm

pejoratywnie: wyraz lub zwrot zaczerpnięty z dokumentów Unii Europejskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. naleciałość językowa rodem z dokumentów biurokracji brukselskiej; napuszony styl wypowiedzi, pełen zagmatwanych zwrotów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jej wypowiedzi upstrzone są brukselizmami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bruksela ż., brukselka ż., brukselczyk m.

przym. brukselski

Wiktionary

# brukselka

1. dwuletnia roślina warzywna z rodziny krzyżowych; kapusta brukselska
2. mieszkanka Brukseli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. odmiana kapusty warzywnej;

(1.2) mieszkanka Brukseli

Wiktionary

Kapusta warzywna brukselska, brukselka (Brassica oleracea L. var. gemmifera (DC.) Zenker) – odmiana botaniczna kapusty warzywnej. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Prawdopodobnie powstała ze skrzyżowania jarmużu i kapusty głowiastej w Belgii. Uprawiana od XVII wieku głównie w Europie Zachodniej i Północnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brukselka z punktu widzenia historycznego jest względnie młoda, roślinę zaczęto hodować w pobliżu Brukseli „dopiero” w 1821 (tysiąc osiemset dwudziestym pierwszym) roku.

(1.2) Przebywając w Belgii poznał pewną sympatyczną brukselkę, która zaprosiła go i oprowadziła po stolicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruˈksɛlka, AS: brukselka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bruksela ż.

:: fm. brukselczyk mos.

przym. brukselski, brukselkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kapusta brukselska

Wiktionary

# brukselkowy

przymiotnik od: brukselka

SJP.pl

# brukselski

przymiotnik od: Bruksela (stolica Belgii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brukseli, dotyczący Brukseli, pochodzący z Brukseli

(1.2) przen. związany z ośrodkiem decyzyjnym Unii Europejskiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W założonym tu piśmie "Równość" ogłoszono w 1879 r. pierwszy program socjalistów polskich, opracowywany jeszcze w Warszawie, a z konspiracyjnych względów nazwany "brukselskim".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruˈksɛlsʲci, AS: brukselsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bruksela ż., brukselczyk mos., brukselka ż., brukselizm mrz.

Wiktionary

# bruksizm

mimowolne zgrzytanie zębami

SJP.pl

Bruksizm (z gr. βρυγμός, zgrzytać zębami) – patologiczne tarcie zębami żuchwy o zęby szczęki, występujące przeważnie w nocy, zaliczane do parasomnii.

Globalne występowanie bruksizmu na świecie wynosi 21%. Najwyższa częstość bruksizmu występuje w Ameryce Północnej (31%), następnie w Ameryce Południowej (23%), Europie (21%) i Azji (19%). Pacjenci mogą być nieświadomi istnienia dolegliwości.

Wikipedia

# brukwiaczek

chowacz brukwiaczek - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# brukwianka

gęsta, pożywna zupa z brukwi

SJP.pl

# brukwiowy

związany z brukwią

SJP.pl

# bruliński

nazwisko

SJP.pl

# brulion

1. tekst pisany na brudno; brudnopis;
2. gruby zeszyt, zazwyczaj z twardą okładką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zeszyt do robienia notatek, zwykle gruby, w sztywnej okładce

(1.2) pierwotny szkic, tekst napisany na brudno, często z poprawkami i skreśleniami

Wiktionary

- brulion – rodzaj notesu
- „brulion” – czasopismo literackie i kulturalne

zobacz też

- Brulion Bebe B. – powieść Małgorzaty Musierowicz

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrulʲjɔ̃n, AS: brulʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brulionowy

rzecz. brulionik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zeszyt

(1.2) brudnopis, daw. raptularz

Wiktionary

# brulionik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brulion

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brulion m.

Wiktionary

# brulionowość

→ brulionowy

SJP.pl

#### Patrz:

brulionowy

# brulionowy

związany z brulionem

SJP.pl

# brum

zakłócenie telekomunikacyjne przejawiające się jako charakterystyczne buczenie w radioodbiornikach i telewizorach podłączonych do sieci elektrycznej; przydźwięk

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. …naśladujący odgłos pracy silnika samochodu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) telekom. zakłócenie objawiające się charakterystycznym buczeniem odbiorników podłączonych do sieci

Wiktionary

- Brum – brytyjski serial telewizyjny dla dzieci z 1991 roku
- Brum – miesięcznik muzyczny o tematyce rockowej wydawany w Polsce w latach 90
- Brum – audycja muzyczna, prowadzona kiedyś na antenie Programu III Polskiego Radia
- Przydźwięk (brum) – zakłócenie w obwodach wzmacniaczy akustycznych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Motorówka zrobiła "brum, brum".

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) dźwięk.

(2.1) od (1.1)

uwagi.

(1.1) zwykle powtórzony, np. „brum-brum”, „brum-brum-brum”

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vroom

* francuski: (1.1) vroum

* niemiecki: (1.1) wrumm

źródła.

== brum (język islandzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. pąk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) dźwięk.

(2.1) od (1.1)

uwagi.

(1.1) zwykle powtórzony, np. „brum-brum”, „brum-brum-brum”

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vroom

* francuski: (1.1) vroum

* niemiecki: (1.1) wrumm

źródła.

== brum (język islandzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. pąk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# brumacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. strategia przetrwania zimna u niektórych gadów polegająca na dużym obniżeniu tempa metabolizmu bez zapadania w sen

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brumowanie n.

czas. brumować ndk.

przym. brumacyjny

Wiktionary

# brumacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brumacją, dotyczący brumacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brumacja ż., brumowanie n.

czas. brumować ndk.

Wiktionary

# brumaire

[czytaj: brüMER] drugi miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa drugiego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Brumaire (z fr. brume = 'gęsta mgła') – drugi miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, drugi miesiąc jesienny. Zaczynał się 22, 23 lub 24 października i trwał do 20, 21 lub 22 listopada.

Po brumaire następował miesiąc frimaire.

Wikipedia

# brumalia

Saturnalia – doroczne święto ku czci boga rolnictwa Saturna obchodzone w starożytnym Rzymie od 17 do 23 grudnia.

Początkowo święto trwało jeden dzień – czternasty przed kalendami styczniowymi, czyli 19 grudnia. W połowie I wieku p.n.e. obchody obejmowały już tydzień (17–23 grudnia). Oktawian August nakazał skrócić je do trzech dni, aby sądy nie musiały być zamknięte zbyt długo, lecz mimo to na ogół świętowano przez tydzień.

Wikipedia

# brumby

[czytaj: brambi] koń gorącokrwisty wolno żyjący w australijskich rezerwatach

SJP.pl

Brumby lub Brumbee – zdziczałe konie australijskie, które pochodzą od wielu ras i typów koni oraz kuców, sprowadzonych na ten kontynent z wielu stron świata. Zwierzęta te człowiek uwalniał lub same uciekały do buszu.

Konie pojawiły się na kontynencie australijskim w 1788; pierwsza ucieczka miała miejsce w 1804. Konie były rozmnażane ze względu na swoją przydatność w rolnictwie, transporcie, przemyśle wydobywczym, policji i sporcie. W 1850 australijska populacja koni wynosiła około 160 tysięcy. Wyłapywano konie dzikie, by sprzedawać je i użytkować. Przodkowie współczesnych Brumby służyli podczas II wojny burskiej oraz I i II wojny światowej. Po ich zakończeniu nieprzydatne już konie były często wypuszczane na wolność. Po dołączeniu do dzikich stad uszlachetniały je przez krzyżówki, co jest widoczne do dzisiaj.

Wikipedia

# brun

nazwisko

SJP.pl

# brunat

1. kolor lub barwnik o barwie brunatnej;
2. dawniej: materiał w brunatnym kolorze

SJP.pl

# brunatek

powszelatek brunatek - gatunek motyla z rodziny powszelatkowatych

SJP.pl

# brunatnawo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem barwy zbliżonej do brunatnej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sąsiedzi pomalowali płot na brunatnawo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brunatnienie n., zbrunatnienie n.

czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatnawy, brunatny

Wiktionary

# brunatnawy

zbliżony do brunatnego, nie do końca brunatny, prawie brunatny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) w kolorze podobnym do brunatnego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miał na sobie za duży brunatnawy sweter.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brunatnienie n., zbrunatnienie n.

czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatny

przysł. brunatnawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brązowawy

Wiktionary

# brunatnić

1. zabarwiać na kolor brunatny;
2. brunatnić się - odcinać się brunatną plamą od tła; być brunatnym

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zabarwiać na brunatno

czasownik zwrotny niedokonany brunatnić się (dk. brak)

(2.1) odróżniać się brunatną barwą od tła

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brunatnienie n.

czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatny

przysł. brunatnie, brunatno

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) brunatnieć

Wiktionary

# brunatnica

przedstawiciel jednego z typów glonów

SJP.pl

- brunatnica – wada drewna z grupy zabarwień
- brunatnica (Pheosia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych
- brunatnica – glon z gromady brunatnic (Phaeophyta)

Wikipedia

# brunatnice

przedstawiciel jednego z typów glonów

SJP.pl

Brunatnice (Phaeophyta) – gromada protistów roślinopodobnych, zaliczanych do glonów.

Wikipedia

# brunatnie

przysłówek sposobu

(1.1) rzad. z użyciem barwy brunatnej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brunatnienie n.

czas. brunatnieć ndk., brunatnić ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatny

przysł. brunatno

Wiktionary

# brunatnieć

1. nabierać koloru brunatnego;
2. odróżniać się od tła brunatnym kolorem; brunatnić się;
3. przenośnie: nabierać cech powiązanych z neonazizmem, skrajną prawicą itp.

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbrunatnieć)

(1.1) przybierać barwę brunatną

(1.2) odróżniać się brunatną barwą od tła

(1.3) polit. hist. przyjmować elementy ideologii faszystowskiej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brunatnienie n.

czas. brunatnić, zbrunatnieć dk.

przym. brunatny, brunatnawy

przysł. brunatnawo, brunatnie, brunatno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) brunatnić się

Wiktionary

# brunatniej

stopień wyższy od przysłówków: brunatnie, brunatno

SJP.pl

# brunatniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: brunatny

SJP.pl

# brunatnienie

1. zabarwiać na kolor brunatny;
2. brunatnić się - odcinać się brunatną plamą od tła; być brunatnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. proces tworzenia się gleb brunatnych

(1.2) przybieranie barwy brunatnej

(1.3) zabarwianie czegoś na brunatno

(1.4) odróżnianie się brunatną barwą od tła

(1.5) polit. hist. przyjmowanie elementów ideologii faszystowskiej

Wiktionary

Brunatnienie – proces glebotwórczy polegający na biochemicznym wietrzeniu in situ materiału glebowego prowadzący do powstania pod poziomem próchnicznym w glebie brunatnego poziomu wzbogacenia.

Proces brunatnienia zachodzi zarówno w glebach powstałych z żyznych skał sypkich, takich jak gliny, lessy, pyły lessopodobne lub iły, jak i w kwaśnych zwietrzelinach piaskowców, łupków lub granitoidów. Skały te mogą zawierać węglan wapnia, mogą być z niego wyługowane lub mogą go nie posiadać od początku. Proces ten zachodzi przy współudziale lasów liściastych.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. brunatnić ndk., brunatnić się ndk., brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatny, brunatnawy

przysł. brunatnawo, brunatnie, brunatno

Wiktionary

# brunatno

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem barwy brunatnej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W lesie zrobiło się brunatno i ponuro.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brunatnienie n.

czas. brunatnieć ndk., brunatnić ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatny

przysł. brunatnie

Wiktionary

# brunatno-biały

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: brunatny i biały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy brunatno-biała para niedzwiedzi jest w ogóle możliwa?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: brũnatno‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary

# brunatno-czarny

w części czarny, w części brunatny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) brunatny i czarny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brunatno-czarne kompozycje kwiatowe są rzadko spotykane.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: brũnatno‿čarny

Wiktionary

# brunatno-oliwkowy

złożony z dwóch kolorów: brunatnego i oliwkowego

SJP.pl

# brunatno-żółto-rdzawy

złożony z trzech kolorów: brunatnego, żółtego i rdzawego

SJP.pl

# brunatnobiały

biały o brunatnym odcieniu

SJP.pl

# brunatnobrązowy

brązowy o brunatnym odcieniu

SJP.pl

# brunatnoceglasty

ceglasty o brunatnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ceglasty z brunatnym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Budowlańcy zostawili mnóstwo brunatnoceglastych smug na elewacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔt͡sɛɡˈlastɨ, AS: brũnatnoceglasty

Wiktionary

# brunatnoczarny

czarny o odcieniu brunatnym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. mający kolor czarny o odcieniu brunatnym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brunatnoczarne opary eliksiru wydobywały się z flakonu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈt͡ʃarnɨ, AS: brũnatnočarny

Wiktionary

# brunatnoczerwony

czerwony o brunatnym odcieniu; brudnoczerwony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czerwony z brunatnym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Była łatwo rozpoznawalna po tej brunatnoczerwonej spince, z którą się nie rozstawała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: brũnatnočervõny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. czerwonobrunatny

Wiktionary

# brunatnofioletowy

fioletowy o odcieniu brunatnym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru fioletowego o odcieniu brunatnym

Wiktionary

# brunatnogłowy

starzyk brunatnogłowy - amerykański ptak z rzędu wróblowych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brunatną głowę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈɡwɔvɨ, AS: brũnatnogu̯ovy

Wiktionary

# brunatnokasztanowy

kasztanowy o brunatnym odcieniu

SJP.pl

# brunatnopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brunatne pióra, pierze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈpʲjurɨ, AS: brũnatnopʹi ̯ury

Wiktionary

# brunatnopopielaty

brunatny o szarym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) popielaty z brunatnym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mogę zdrapać tego brunatnopopielatego osadu ze szklanki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: brũnatnopopʹi ̯elaty

Wiktionary

# brunatnordzawy

rdzawy o odcieniu brunatnym

SJP.pl

# brunatnorudy

rudy o odcieniu brunatnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rudy z brunatnym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) U starszych osobników można spotkać brunatnorude plamaamy na podgardlu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈrudɨ, AS: brũnatnorudy

Wiktionary

# brunatność

→ brunatny

SJP.pl

#### Patrz:

brunatny

# brunatnoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brunatne skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈskʃɨdwɨ, AS: brũnatnoskšydu̯y

Wiktionary

# brunatnoszarawy

nieco szary o brunatnym odcieniu

SJP.pl

# brunatnoszary

szary o odcieniu brunatnym; brązowoszary, bury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szary z brunatnym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po deszczu jego brunatnoszare futerko trzeba było zawsze dobrze wyczesać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈʃarɨ, AS: brũnatnošary

Wiktionary

# brunatnowiśniowy

wiśniowy o brunatnym odcieniu

SJP.pl

# brunatnozielony

zielony o odcieniu brunatnym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony z brunatnym odcieniem

Wiktionary

# brunatnożółtozielony

żółtozielony o brunatnym odcieniu

SJP.pl

# brunatnożółty

żółty o odcieniu brunatnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żółty z brunatnym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brzydzą ich brunatnożółte, wysokobiałkowe robaki, a ze smakiem zjadają spleśniałe sery.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈʒuwtɨ, AS: brũnatnožuu̯ty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) izabelowy

Wiktionary

# brunatny

mający rdzawy, rudawy kolor

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor ciemnobrązowy

(1.2) przen. nazistowski, narodowosocjalistyczny, hitlerowski, faszystowski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wtem, gdy już był na pierwszym piętrze, otoczyło go kilku ludzi w brunatnych opończach, którymi zasłaniali kaftany w czarne i białe pasy.

(1.2) Po opanowaniu Czechosłowacji dyplomacja brunatna rozwinęła ożywioną działalność na szerokim froncie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brũˈnatnɨ, AS: brũnatny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brunatność ż., brunatnienie n., brunatnica ż.

czas. brunatnić ndk., brunatnieć ndk.

przym. brunatnawy

przysł. brunatno, brunatnawo, brunatnie

Wiktionary

# brunch

[czytaj: brancz] posiłek spożywany między śniadaniem a obiadem, zwykle o posiłku podawanym gościom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. posiłek będący połączeniem śniadania i obiadu, jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem, pierwotnie w niedzielę;

Wiktionary

Brunch (ang. breakfast + lunch) – posiłek jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem (w godzinach od 10 do 11:30), w czasie którego spożywa się produkty zarówno typowo śniadaniowe, jak i właściwe obiadom. Wywodzi się z tradycji anglosaskiej, ma wiele cech wspólnych z drugim śniadaniem, znanym w kuchni polskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Goszcząc u Jadzi w Stanach, czasem zamawialiśmy typowy brunch w pobliskiej restauracji nad zatoką.

(1.1) Czym różni się drugie śniadanie od brunchu?

Wiktionary

# brunchowy

→ brunch [czytaj: branczowy]

SJP.pl

# brunecik

zdrobnienie od: brunet; szczupły brunet

SJP.pl

# brunei

państwo w Azji ze stolicą w Bandar Seri Begawan; Państwo Brunei Darussalam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Brunei (malajski Brunei, Brunei Darussalam), oficjalnie Państwo Brunei Darussalam (malajski Negara Brunei Darussalam) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brunei jest niewielkim państwem w północnej części wyspy Borneo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brũˈnɛji, AS: brũnei ̯i

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brunejczyk mos., Brunejka ż.

przym. brunejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Państwo Brunei Darussalam, Sułtanat Brunei

Wiktionary

# brunejczyk

obywatel Brunei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Brunei

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brũˈnɛjt͡ʃɨk, AS: brũnei ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brunei n.

:: fż. Brunejka ż.

przym. brunejski

Wiktionary

# brunejka

obywatelka Brunei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Brunei

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Brunei n.

:: fm. Brunejczyk mos.

przym. brunejski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Brunejczyk.

* chorwacki: (1.1) Brunejka ż.

* czeski: (1.1) Brunejka ż.

* słowacki: (1.1) Brunejčanka ż.

* słoweński: (1.1) Brunejka ż.

* włoski: (1.1) bruneiana ż.

źródła.

== Brunejka (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Brunejka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brũˈnɛjka, AS: brũnei ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brunei n.

:: fm. Brunejczyk mos.

przym. brunejski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Brunei n.

:: fm. Brunejczyk mos.

przym. brunejski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Brunejczyk.

* chorwacki: (1.1) Brunejka ż.

* czeski: (1.1) Brunejka ż.

* słowacki: (1.1) Brunejčanka ż.

* słoweński: (1.1) Brunejka ż.

* włoski: (1.1) bruneiana ż.

źródła.

== Brunejka (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Brunejka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# brunejski

związany z Brunei

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Brunei

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Brunejka ż., Brunejczyk mos., Brunei n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bruneian

* baskijski: (1.1) bruneitar

* białoruski: (1.1) брунейскі

* chorwacki: (1.1) brunejski

* czeski: (1.1) brunejský

* farerski: (1.1) bruneiskur

* francuski: (1.1) brunéien

* hiszpański: (1.1) bruneano

* niemiecki: (1.1) bruneiisch

* rosyjski: (1.1) брунейский

* słowacki: (1.1) brunejský

* słoweński: (1.1) brunejski

* szwedzki: (1.1) bruneisk

* ukraiński: (1.1) брунейський

źródła.

== brunejski (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) brunejski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brũˈnɛjsʲci, AS: brũnei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brunejka ż., Brunejczyk mos., Brunei n.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Brunejka ż., Brunejczyk mos., Brunei n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bruneian

* baskijski: (1.1) bruneitar

* białoruski: (1.1) брунейскі

* chorwacki: (1.1) brunejski

* czeski: (1.1) brunejský

* farerski: (1.1) bruneiskur

* francuski: (1.1) brunéien

* hiszpański: (1.1) bruneano

* niemiecki: (1.1) bruneiisch

* rosyjski: (1.1) брунейский

* słowacki: (1.1) brunejský

* słoweński: (1.1) brunejski

* szwedzki: (1.1) bruneisk

* ukraiński: (1.1) брунейський

źródła.

== brunejski (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) brunejski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# brunelleschi

nazwisko, m.in.: Filippo Brunelleschi (1377-1446), architekt renesansu

SJP.pl

Brunelleschi:

- Filippo Brunelleschi
- Umberto Brunelleschi
- (6055) Brunelleschi

Wikipedia

# brunello

czerwone wino toskańskie

SJP.pl

Brunello – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Varese.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 953 osoby, 953 os./km².

Wikipedia

# brunera

brunera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunnera

SJP.pl

Brunera (Brunnera) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Obejmuje trzy gatunki rosnące na obszarze od wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego, poprzez region Kaukazu, po zachodnią Syberię. Granica południowa zasięgu rodzaju sięga po Palestynę i zachodni Iran. Rośliny te zasiedlają lasy iglaste i dębowe, zwłaszcza na terenach skalistych, w miejscach zacienionych. Jeden gatunek – brunera wielkolistna jest popularnie uprawiana, zwłaszcza w odmianach o barwnych srebrzystych i białych liściach.

Wikipedia

# brunet

mężczyzna o czarnych włosach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek o włosach czarnego koloru

Wiktionary

Brunet – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Górnej Prowansji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeden z tych ludzi był Anglikiem, drugi Francuzem; obydwaj szczupli, wysokiego wzrostu, jeden brunet, jako południowiec z Prowansji, ​drugi rudy jak prawdziwy gentleman z Lancashire.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrũnɛt, AS: brũnet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruneteczka ż.

:: zdrobn. brunecik m.

:: fż. brunetka ż., bruneta ż.

Wiktionary

# bruneta

żart. brunetka (kobieta)

SJP.pl

# bruneteczka

zdrobnienie od: brunetka

SJP.pl

# brunetka

1. kobieta o czarnych włosach; czarnowłosa;
2. żartobliwie: pchła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta o włosach czarnego koloru

(1.2) daw. środ. polit. walizka w ciemnym kolorze służąca do transportu materiałów agitacyjnych (bibuły)

Wiktionary

Tephromela M. Choisy (brunetka) – rodzaj grzybów z rodziny Tephromelataceae. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spotkałem się wczoraj ze śliczną brunetką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brũˈnɛtka, AS: brũnetka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruneta ż., brunecik m.

:: fm. brunet m.

:: zdrobn. bruneteczka ż.

Wiktionary

# brunhilda

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

- Brunhilda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego
- Brunhilda – królowa Austrazji
- Brunhilda – jedna z Walkirii (mitologia nordycka)
- Brunhilda – rodzaj ptaków z rodziny astryldowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ducha Brunhildy widuje się w zamkowej wieży.

Wiktionary

# brunner

brunnera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunera

SJP.pl

- Brunner – jezioro na Wyspie Południowej w Nowej Zelandii

Osoby o tym nazwisku:

- Alois Brunner – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Hermann Brunner – fikcyjna postać
- Jerzy Brunner – polski lekarz, bakteriolog
- Jerzy Brunner – polski sportowiec, lekkoatleta
- Manfred Brunner – austriacki narciarz alpejski
- Stephanie Brunner – austriacka narciarka alpejska

Wikipedia

# brunnera

brunnera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunera

SJP.pl

Brunera (Brunnera) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Obejmuje trzy gatunki rosnące na obszarze od wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego, poprzez region Kaukazu, po zachodnią Syberię. Granica południowa zasięgu rodzaju sięga po Palestynę i zachodni Iran. Rośliny te zasiedlają lasy iglaste i dębowe, zwłaszcza na terenach skalistych, w miejscach zacienionych. Jeden gatunek – brunera wielkolistna jest popularnie uprawiana, zwłaszcza w odmianach o barwnych srebrzystych i białych liściach.

Wikipedia

# bruno

Giordano Bruno (1548-1600), włoski filozof, dominikanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Bruno – imię męskie
- Bruno – miejscowość we Włoszech
- Bruno – poemat Tomasza Olizarowskiego
- Bruno – komediodramat produkcji USA, 2000
- Brüno – amerykański film z 2009 r.
- Bruno Giordano – XVI-wieczny filozof
- Bruno – brazylijski piłkarz
- Bruno (Bruno I Wielki z Kolonii, ur. ok. 925, zm. 965) – kanclerz królestwa państwa wschodniofrankijskiego, arcybiskup Kolonii, święty Kościoła katolickiego
- Bruno (zm. 1029) – kanclerz, biskup Augsburga
- Bruno (Bruno z Würzburga, Bruno Karyncki, ur. ok. 1005; zm. 1045) – kanclerz Włoch i biskup Würzburga, święty katolicki
- BrunoBruno Vettorazzo vel Claudio Vettorazzo (ur. 1936, zm. 1994) – włoski duchowny prawosławny, biskup diecezji Akwilei i północnych Włoch Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bruno pojechał z Jasiem na narty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrũnɔ, AS: brũno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Brunonik mos., Brunio mos., Brunik mos., Brunonek mos.

Wiktionary

# brunon

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Bruno, Brunon – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa brün oznaczającego „niedźwiedź” lub „brunatny”. Forma Brunon powstała pod wpływem łacińskim. W Polsce imię Bruno po raz pierwszy zanotowano w 1236 roku.

W 2022 roku imię Bruno nosiło 13566 obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (138. pozycja wśród imion męskich), natomiast w wariancie Brunon 3292 (228. pozycja).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Witek z Brunonem uzbierali 3087 złotych.

(1.1) W parafii św. Brunona z Kwerfurtu rozpoczynają się rekolekcje wielkopostne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrũnɔ̃n, AS: brũnõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bruno m.; zdrobn. Brunonek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Brunonek

Wiktionary

# brunonek

zdrobnienie od: Brunon (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Brunon

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brunonku, pomóż dziadziowi wnieść sprawunki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brunon mos., Bruno mos.

Wiktionary

# brunonostwo

Brunon z małżonką; Brunonowie

SJP.pl

# brunonowie

imię męskie

SJP.pl

# brunonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brunona lub z nim związany

SJP.pl

# brunost

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mlecz. spoż. rodzaj norweskiego sera produkowanego z serwatki mleka krowiego i koziego, o słodkim smaku z nutą karmelu;

Wiktionary

Brunost, brązowy ser norweski – rodzaj norweskiego sera, który jest produkowany z serwatki mleka krowiego i koziego.

Brunost powstaje z serwatki, do której dodaje się mleko i następnie śmietanę, po czym mieszaninę gotuje się przez kilka godzin do odparowania wody, dzięki czemu laktoza krystalizuje się, a mieszanka gęstnieje i zamienia się w karmel, który nadaje charakterystyczny kolor, zapach i smak. Tak przygotowany produkt wlewa się do form i chłodzi. Sprzedawany jest w kostkach.

Wikipedia

# brunszwicki

przymiotnik od: Brunszwik, miasto w Niemczech

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brunszwikiem, dotyczący Brunszwiku

Wiktionary

Brunszwicki (Brunświcki, Braunschweigk) – polski herb szlachecki z indygenatu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Brunszwik m., brunszwiczanin mos., brunszwiczanka ż.

Wiktionary

# brunszwiczanin

mieszkaniec Brunszwika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brunszwiku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brunszwik mrz.

:: fż. brunszwiczanka ż.

przym. brunszwicki

Wiktionary

# brunszwiczanka

mieszkanka Brunszwika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brunszwiku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brunszwik mrz.

:: fm. brunszwiczanin mos.

przym. brunszwicki

Wiktionary

# brunszwik

1. miasto w Niemczech; Braunschweig;
2. niemiecka kraina historyczna;
3. Nowy Brunszwik - prowincja w Kanadzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brunszwiczanin mos., brunszwiczanka ż.

przym. brunszwicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Brunświk

Wiktionary

# bruntalski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Bruntal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bruntal m.

Wiktionary

# brus

1. kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi metalowych; toczydło, osełka
2. grube drewno budulcowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. toczydło, kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi

Wiktionary

- brus – grodzica
- brus – osełka

Polska:

- Brus – osiedle w Łodzi
- Brus – wieś w województwie świętokrzyskim
- Brus – dawna gmina

Serbia:

- Brus – miejscowość
- Brus – gmina

Inne:

- Brus – władca Gotów

Zobacz też:

- Brüs

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: brus, AS: brus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruśnik m., obrus m.

czas. bruszyć, pobruszyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) toczak

Wiktionary

# bruscamente

[czytaj: bruskamente] określenie wykonawcze: szorstko

SJP.pl

# bruschetta

[czytaj: brusketta] włoska grzanka posmarowana oliwą i roztartym czosnkiem, podawana z kozim serem lub sałatką pomidorową i świeżymi ziołami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. włoska przekąska w postaci grzanki posmarowanej oliwą i roztartym czosnkiem; często podawana z kozim serem lub sałatką pomidorową i świeżymi ziołami;

Wiktionary

Bruschetta [bruskétta] – rodzaj przekąski (wł. antipasto) typowej dla Włoch.

Jest to grzanka z pieczywa posmarowanego oliwą i roztartym czosnkiem. Istnieje wiele jej odmian; najczęściej podawana jest z mieszaniną świeżo pokrojonych pomidorów i bazylii, również jako dodatek do niektórych zup.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Smak bruschetty możesz dowolnie modyfikować dodatkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brusˈkɛtːa, AS: bruske•ta

Wiktionary

# brusek

mały brus

SJP.pl

Brusek (zwany również Brunek, czes. Brousek) – szczyt o wysokości 1115,9 m n.p.m., w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bialskich w Sudetach Wschodnich.

Wikipedia

# brushing

[czytaj: braszing] zabieg kosmetyczny polegający na powierzchniowym oczyszczaniu skóry twarzy

SJP.pl

# brusianin

mieszkaniec Brus (miasta w Polsce)

SJP.pl

# brusianka

mieszkanka Brus (miasta w Polsce)

SJP.pl

# brusić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ostrzyć brusem

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ostrzyć

(1.3) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokuczać, drażnić

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. brus mrz.

:: czas. nabrusić dk.

Wiktionary

# bruski

→ Brusy

SJP.pl

- Bruski – wieś na Białorusi
- Dekanat bruski – jeden z 30 dekanatów w rzymskokatolickiej diecezji pelplińskiej

Osoby o nazwisku Bruski:

- Alojzy Bruski
- Dawid Bruski (1897–1980) – działacz społeczny, senator w II RP
- Ireneusz Bruski (ur. 1961) – prezbiter archidiecezji warmińskiej
- Jan Jacek Bruski (ur. 1969) – polski historyk
- Józef Ludwik Bruski (1908–1974) – polski lekarz, żołnierz, gawędziarz kaszubski
- Rafał Bruski (ur. 1962) – polski polityk, prezydent Bydgoszczy

Wikipedia

#### Patrz:

Brusy

# brusno

- Brusno – wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim
- Brusno – wieś na Słowacji
- Brusno – uzdrowisko na Słowacji

Zobacz też

- Nowe Brusno
- Stare Brusno

Wikipedia

# bruspłat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. napierśnik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbruspwat, AS: bruspu̯at

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bruzblach

Wiktionary

# brustasza

mała, górna kieszonka w marynarce na ozdobną chusteczkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zewnętrzna kieszonka w górnej części marynarki;

Wiktionary

Brustasza (niem. Brusttasche, brust „pierś” i tasche „kieszonka”) – mała kieszonka zewnętrzna w marynarce.

Wykorzystywana do noszenia poszetki. Często mylnie wkładany jest doń bukiecik kwiatów, który powinien znajdować się w butonierce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jan poprawił tylko jedwabną poszetkę w brustaszy, lekko wygładził marynarkę i był gotów do wyjścia.

Wiktionary

# brustlaja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świder

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|borek, borer, brustlajsta, świyder.

Wiktionary

# brustlajsta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świder

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|borek, borer, brustlaja, świyder.

Wiktionary

# brusy

1. kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi metalowych; toczydło, osełka
2. grube drewno budulcowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brusy (kaszub. Brusë, niem. Bruß, dawniej Bruski) – miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brusy. Brusy są położone w Borach Tucholskich na południowych Kaszubach.

W latach 1975–1998 miejscowość należała województwa bydgoskiego.

Według danych z 30 czerwca 2024 roku Brusy liczyły 5 053 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zeszłym roku byłem na festiwalu kaszubskim w Brusach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrusɨ, AS: brusy

Wiktionary

# bruszanin

mieszkaniec Brus (miasta w Polsce)

SJP.pl

# bruszanka

mieszkanka Brus (miasta w Polsce)

SJP.pl

# bruszczewo

Bruszczewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel.

Wikipedia

# bruszewo

Bruszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły. Leży nad rzeczką Śliną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia NMP w Sokołach.

Wikipedia

# bruszewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bruszewski/a:

- Balbina Bruszewska (ur. 1982) – polska reżyserka, scenarzystka i fotografka
- Mieczysław Bruszewski (1923–2021) – polski wojskowy, żołnierz Armii Krajowej
- Wojciech Bruszewski (1947–2009) – polski reżyser, operator filmowy i artysta multimedialny

Wikipedia

# brusznica

roślina z rodziny wrzosowatych; jagoda tej rośliny; borówka brusznica, borówka wiecznozielona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zob. borówka brusznica.

Wiktionary

Borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea L.), nazywana także borówką czerwoną – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Występuje w umiarkowanej i chłodnej strefie całej półkuli północnej. W Polsce jest pospolita zarówno na niżu, jak i w górach. W większości kraju znana potocznie jako borówka, w niektórych rejonach Polski – jako gogodze.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A tam się czerwieniły wrzosiste pagórki, strojne w brusznice jakby w koralów paciorki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruʃʲˈɲit͡sa, AS: brušʹńica

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) borówka czerwona, borówka brusznica, borówka, bruśnica, borówka jesienna, barszczownik

Wiktionary

# brusznicowy

przymiotnik od: brusznica

SJP.pl

# bruszyć

czasownik

(1.1) daw. mielić, trzeć obracając brusem (w żarnach lub kole do ostrzenia)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbruʃɨt͡ɕ, AS: brušyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brus m., bruśnik m., obrus m.

czas. pobruszyć

Wiktionary

# bruszyt

minerał, uwodniony wodorofosforan wapnia

SJP.pl

# brut

[czytaj: brit] o szampanie: bardzo wytrawny

SJP.pl

Wikipedia

# brutal

człowiek brutalny, nadużywający swojej siły lub przewagi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek brutalny, agresywny, grubiański, nadużywający swojej przewagi nad słabszymi

Wiktionary

- Brutal – album Black Uhuru
- Brutal – marka kosmetyków

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To delikatna dziewczyna, a wyszła za mąż za takiego brutala.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrutal, AS: brutal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brutalizacja ż., brutalność ż., brutalizm m., brutalizowanie n., zbrutalizowanie n.

:: fż. brutalka ż.

czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

przym. brutalny

przysł. brutalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grubianin

Wiktionary

# brutalista

osoba postępująca jak brutal, traktująca kogoś brutalnie

SJP.pl

# brutalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brutalistyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brutalizm m., brutalność ż.

przym. brutalistyczny, brutalny

przysł. brutalistycznie, brutalnie

Wiktionary

# brutalistyczny

→ brutalizm

SJP.pl

#### Patrz:

brutalizm

# brutalizacja

nadawanie lub nabieranie cech brutalności

SJP.pl

# brutalizm

1. skłonność do brutalizowania; brutalność;
2. oznaka brutalności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. jeden z nurtów architektury późnego modernizmu;

(1.2) książk. brutalność

(1.3) książk. przejaw brutalności

Wiktionary

Brutalizm – nurt architektury późnego modernizmu powstały w końcu lat 40. XX wieku.Przełomowym obiektem była szkoła w Hunstanton w Anglii zbudowana przez Petera i Alison Smithson w 1949. Miała ona wyeksponowaną stalową konstrukcję, nieotynkowane ceglane mury, odsłonięte belki stropowe i przewody instalacyjne.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brutalizacja ż., brutalność ż., brutal mos., brutalka ż., brutalizowanie n., zbrutalizowanie n., brutalistyczność ż., neobrutalizm m., brutalista m., brutalistka ż.

czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

przym. brutalny, brutalski, brutalistyczny

przysł. brutalnie, brutalsko, brutalistycznie

Wiktionary

# brutalizować

czynić coś brutalnym

SJP.pl

# brutalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś brutalnym

(1.2) przest. postępowanie w brutalny sposób

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brutalizacja ż., brutalizm m., brutalność ż., brutal mos., brutalka ż.

czas. brutalizować ndk.

przym. brutalny, brutalski

przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brutalizacja, barbaryzowanie

Wiktionary

# brutalka

→ brutal

SJP.pl

#### Patrz:

brutal

# brutalnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób brutalny, pełen przemocy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zwyrodnialec brutalnie pobił bezbronnego człowieka, który w wyniku odniesionych obrażeń spędził w szpitalu kilka miesięcy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruˈtalʲɲɛ, AS: brutalʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brutal mos., brutalka ż., brutalność ż., brutalizm m., brutalizacja ż., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

czas. brutalizować ndk.

przym. brutalny, brutalski

przysł. brutalsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. brutalsko

Wiktionary

# brutalniej

stopień wyższy od przysłówka: brutalnie

SJP.pl

# brutalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brutalny

SJP.pl

# brutalność

brutalne postępowanie; skłonność do brutalnego zachowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruˈtalnɔɕt͡ɕ, AS: brutalność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brutal mos., brutalka ż., brutalizm mrz., brutalskość ż., brutalizacja ż., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

przym. brutalny, brutalski

przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brutalizm

Wiktionary

# brutalny

bezwzględny, grubiański;
1. zachowujący się bezwzględnie, grubiańsko;
2. będący oznaką bezwzględności, grubiaństwa

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) działający za pomocą siły, agresywny

(1.2) bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych

(1.3) pokazujący brutalność

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brutalny faul został przeoczony przez sędziego.

(1.2) Taka jest brutalna prawda.

(1.3) To był brutalny film.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bruˈtalnɨ, AS: brutalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brutalność ż., brutalizacja ż., brutal mos., brutalka ż., brutalizm mrz., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

przym. brutalski

przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) brutalski

Wiktionary

# brutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warmia. narzeczona, panna młoda

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fm. brutkan

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Braut.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fm. brutkan

Wiktionary

# brutkan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warmia. narzeczony, pan młody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fż. brutka ż.

Wiktionary

# brutto

ciężar danego towaru łącznie z opakowaniem

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) bez potrąceń

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) środ. kolej. pociąg towarowy

Wiktionary

- płaca brutto – płaca całkowita, bez odliczenia podatku, składek, potrąceń, itp.
- wartość brutto – wartość towaru (usługi) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług
- masa brutto – całkowita masa towaru wraz z opakowaniem, zobacz też: tara
- pojemność brutto – miara pojemności statków
- Brutto – białoruska grupa punk-rockowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cena liczona brutto.

(2.1) Spalinówka z ciężkim bruttem przejechała właśnie przez Bydgoszcz Główną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrutːɔ, AS: bru•to

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1, 2.1) netto

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|brutto.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gross

* arabski: (1.1) إجمالي

* białoruski: (1.1) брута

* bułgarski: (1.1) бруто

* duński: (1.1) brutto, bto.

* esperanto: (1.1) brutte, malnete

* fiński: (1.1) brutto

* niemiecki: (1.1) brutto

* rosyjski: (1.1) брутто

* szwedzki: (1.1) brutto

źródła.

== brutto (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) brutto

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# brutus

1. Marcus Iunius Brutus; (ok. 85-42 p.n.e.), polityk rzymski;
2. Lucius Iunius Brutus; (VI/V w. p.n.e.), wg tradycji rzymskiej przywódca powstania przeciw Tarkwiniuszowi Pysznemu;

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa wsi w województwie łódzkim;

Wiktionary

## Osoby

- Marek Juniusz Brutus – polityk, dowódca wojskowy, mówca i pisarz rzymski; w 44 r. p.n.e. jeden z zabójców Cezara
- Lucjusz Juniusz Brutus – pierwszy konsul rzymski, w 510 r. p.n.e. wypędził ostatniego króla Tarkwiniusza Pysznego
- Decymus Juniusz Brutus – adiutant Cezara
- Brutus – pseudonim artystyczny używany przez Qemala Stafę

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) I ty, Brutusie, przeciw mnie?

(2.1) Ilu mieszkańców ma Brutus?

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Brutusowy

Wiktionary

# bruzblach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. napierśnik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbruzblax, AS: bruzblaχ

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bruspłat

Wiktionary

# bruzda

1. rowek wykonany w ziemi narzędziem rolniczym;
2. podłużne zagłębienie na jakiejś powierzchni;
3. głęboka zmarszczka na twarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

(1.2) anat. podłużne zagłębienie na powierzchni organu

(1.3) kosmet. głęboka zmarszczka

Wiktionary

- bruzda – rowek pozostający po wyoraniu i odłożeniu skiby podczas orki
- Bruzda – książka zawierająca myśli i zapiski św. Josemarii Escrivy, założyciela Opus Dei.
- bruzda – szerokie, płytkie wgłębienie wzdłuż głowni broni siecznej
- bruzdy – wgłębienia na wewnętrznej powierzchni bruzdowanej lufy broni palnej lub pneumatycznej, nadające ruch obrotowy przechodzącemu przez lufę pociskowi w celu stabilizacji jego lotu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Bruzda środkowa (…) oddziela płat czołowy półkul mózgowych od płata ciemieniowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bruzdka ż.

przym. bruzdowy

czas. bruzdować

Wiktionary

# bruzdka

zdrobnienie od: bruzda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. zdrobn. od bruzda (rów wykonany pługiem)

(1.2) kosmet. zdrobn. od bruzda (zagłębienie na powierzchni)

(1.3) anat. zdrobn. od bruzda (zmarszczka na twarzy)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy należytym przygotowaniu roli pod buraki dobre wyniki daje siew redlicami o płaskim spodzie (…) w tym wypadku ciężka redlica ugniata dno bruzdki, a wysypujące się nasienie zostaje wgniecione w dno bruzdki.

(1.2) Rządca czerwieniał powoli, aż gdy nasiąknął krwią do bruzdek koło nosa, zakwitł prawie fioletowo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruzdowanie n., bruzdkowanie n., bruzda ż.

czas. bruzdować

Wiktionary

# bruzdkowanie

pierwszy etap rozwoju zarodkowego; podział komórki jajowej na coraz mniejsze komórki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ciąg bruzdek na powierzchni czegoś

(1.2) biol. proces polegający na podziale zapłodnionej komórki jajowej człowieka lub zwierząt na szereg komórek potomnych

Wiktionary

Bruzdkowanie (ang. cleavage), segmentacja – pierwszy etap rozwoju zarodkowego zwierząt tkankowych; seria mitotycznych podziałów zapłodnionej (lub rozwijającej się partenogenetycznie) komórki jajowej na coraz mniejsze komórki — blastomery; w wyniku bruzdkowania powstaje morula, a następnie blastula. W czasie bruzdkowania ani masa, ani objętość, ani zasadniczy kształt zarodka nie ulegają zmianie. Przebieg bruzdkowania jest charakterystyczny i stały dla danej grupy zwierząt. Termin bruzdkowanie, wprowadzony 1824 przez J.L. Prévosta i J.B.A. Dumasa, pochodzi od bruzd widocznych na powierzchni dzielącego się zarodka.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdownica ż.

czas. bruzdkować ndk.

przym. bruzdowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żłobkowanie

Wiktionary

# bruzdkowiec

bruzdkowiec zachodni - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# bruzdkowy

przymiotnik od: bruzdka

SJP.pl

# bruzdnica

glon, najczęściej jednokomórkowy, zaliczany do królestwa protistów; dinofit

SJP.pl

# bruzdnice

glon, najczęściej jednokomórkowy, zaliczany do królestwa protistów; dinofit

SJP.pl

Bruzdnice (Dinoflagellata) – takson glonów zaliczanych niegdyś do gromady tobołków, jedna z grup Protista. Większość bruzdnic to organizmy jednokomórkowe, choć czasami można spotkać je w postaci kolonii. Bruzdnice często posiadają pancerzyk składający się z płytek celulozowych oraz dwie wici. Stąd w dziewiętnasto- i dwudziestowiecznych systemach zaliczane były do wiciowców. Duża część organizmów należących do klasy Dinoflagellata to endosymbionty koralowców, małży, meduz. Bruzdnice endosymbiotyczne pozbawione są płytek celulozowych i wici. Takie bruzdnice zwane są zooksantelami (Zooxanthellae). Poprzez proces fotosyntezy dostarczają one swojemu gospodarzowi niezbędnych związków organicznych. Te bruzdnice, które nie posiadają zdolności fotosyntezy, najczęściej pasożytują na swoim gospodarzu.

Wikipedia

# bruzdniczek

1. rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych;
2. rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych

SJP.pl

- bruzdniczek (Clitopilus) – rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych
- bruzdniczek (Leptacinus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych

Wikipedia

# bruzdobrzuch

morski mięczak denny

SJP.pl

# bruzdobrzuchy

podgromada mięczaków z gromady bezpłytkowców; bruzdonogi

SJP.pl

Bruzdobrzuchy (Solenogastres), bruzdonogi (Neomeniomorpha) – podgromada bezpłytkowców (Aplacophora). Są to wydłużone, robakowatego kształtu mięczaki morskie o ciele obłym, z podłużną bruzdą na stronie brzusznej i słabo wyodrębnioną, szczątkową głową. Ciało dwubocznie symetryczne, zwykle od 3 do 30 mm długości. Brak muszli, a płaszcz wytwarza pokrywający całe ciało oskórek, w którym tkwią drobne igiełki wapienne (spikule). W gardzieli mają tarkę, a jelito środkowe ma seryjnie rozmieszczone wyrostki. Oddychają całą powierzchnią ciała, nie posiadają ktenidiów. Są obojnakami o parzystym gruczole płciowym. Rozmnażanie i rozwój jest słabo poznane.

Wikipedia

# bruzdodzioby

kormoran bruzdodzioby - gatunek ptaka z rodziny kormoranów

SJP.pl

# bruzdogłowiec

tasiemiec pasożytujący w jelicie cienkim ssaków rybożernych

SJP.pl

# bruzdonogi

podgromada mięczaków z gromady bezpłytkowców; bruzdobrzuchy

SJP.pl

Bruzdobrzuchy (Solenogastres), bruzdonogi (Neomeniomorpha) – podgromada bezpłytkowców (Aplacophora). Są to wydłużone, robakowatego kształtu mięczaki morskie o ciele obłym, z podłużną bruzdą na stronie brzusznej i słabo wyodrębnioną, szczątkową głową. Ciało dwubocznie symetryczne, zwykle od 3 do 30 mm długości. Brak muszli, a płaszcz wytwarza pokrywający całe ciało oskórek, w którym tkwią drobne igiełki wapienne (spikule). W gardzieli mają tarkę, a jelito środkowe ma seryjnie rozmieszczone wyrostki. Oddychają całą powierzchnią ciała, nie posiadają ktenidiów. Są obojnakami o parzystym gruczole płciowym. Rozmnażanie i rozwój jest słabo poznane.

Wikipedia

# bruzdować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbruzdować)

(1.1) bud. wykonywać bruzdę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdowanie n.

Wiktionary

# bruzdowanie

układ bruzd na powierzchni czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) układ bruzd na powierzchni czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdownica ż.

czas. bruzdować ndk., bruzdkować ndk.

przym. bruzdowaty

Wiktionary

# bruzdowaty

w kształcie bruzdy

SJP.pl

# bruzdownica

bruzdownica pędówka - niewielka błonkówka z rodziny pilarzowatych, szkodnik róż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bruzdownica jest przydatna przy wykonywaniu instalacji elektrycznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbruzdɔvʲˈɲit͡sa, AS: bruzdovʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruzda ż., bruzdkowanie n., bruzdowanie n.

Wiktionary

# bruzdownik

narzędzie do tworzenia bruzd

SJP.pl

# bruzdowy

związany z bruzdą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. związany z rowem podłużnym wykonanym w ziemi pługiem lub innym rolniczym narzędziem (zagłębienie między skibami, rów między zagonami)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spotyka się u nas możliwości rozprowadzenia wody po polu systemem bruzdowym z potoków lub zbiorników wody wyżej położonych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bruzda ż.

Wiktionary

# brużdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przeszkadzanie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bruździć, nabruździć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeszkadzanie, zakłócanie, szkodzenie

Wiktionary

# bruździak

młot jednostronny o długim i wąskim ostrzu do wycinania (wykuwania) bruzd

SJP.pl

# bruździć

1. robić bruzdy;
2. przeszkadzać komuś, psuć szyki, wchodzić w drogę

SJP.pl

czasownik

(1.1) przeszkadzać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszystko byłoby dobrze, ale szef zaczął nam bruździć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brużdżenie

czas. nabruździć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeszkadzać, robić przeszkody, rzucać kłody pod nogi, zakłócać

Wiktionary

# brużewicz

nazwisko

SJP.pl

# brwi

ochronny element owłosienia u ssaków, przeważnie człowieka

SJP.pl

Brew (łac. supercilium) – łukowata wypukłość na kości czołowej nad oczodołem porastająca krótkimi włosami. Podstawową jej funkcją jest ochrona oka przed dostaniem się do niego potu i wody deszczowej (również krwi przy urazach głowy).

Wikipedia

# brwice

Brwice (niem. Blankenfelde) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Chojna. Zamieszkuje ją 210 osób.

We wsi znajduje się XIII-wieczny, zabytkowy kościół parafialny pod wezwaniem św. Antoniego (Kl.V.-0/101/56 z dnia 27 lipca 1956). Budowla prostego kształtu otoczona zabytkowym, kamiennym murem. Do rejestru zabytków wpisany został również park podworski (KL.I.5340/35/80, KL.I.5340/36/80 z dnia 12 grudnia 1980), pozostałość po dworze, na którego skraju rośnie największy w Polsce okaz mamutowca wysokości 27 m, a jego wiek w 1983 r. określono na (około) 88 lat, więc rośnie od 1895 roku. Drzewo posiada pień o obwodzie 375 cm, a pierwsze konary zaczynają się na wysokości około 10 m. Jest on pomnikiem przyrody.Brwice posiadają własną szkołę podstawową im. Przyrodników Polskich.

Wikipedia

# brwinów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brwinów (wymowa) – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brwinów, 25 km od centrum Warszawy. Miasto wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wojciech i Józefa zawarli małżeństwo dnia 3. czerwca 1838 r. w parafii Brwinów pod Warszawą, gdzie mieszkali rodzice panny młodej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrvʲĩnuf, AS: brvʹĩnuf

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brwinowski

Wiktionary

# brwinowianin

mieszkaniec Brwinowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# brwinowianka

mieszkanka Brwinowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# brwinowski

przymiotnik od: Brwinów

SJP.pl

# brwiowy

związany z brwią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący brwi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brew ż.

Wiktionary

# bryan

[czytaj: brajan] obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości w krajach anglojęzycznych;

Wiktionary

Imię

- Bryan, Brian, Brajan – imię męskie

Miejscowości w USA

- Bryan – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Williams
- Bryan – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Brazos

Gminy w USA

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Boone
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Greene
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Izard
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jackson
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Stone
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Thurston
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Surry
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Griggs
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Charles Mix

Hrabstwa w USA

- hrabstwo Bryan (ang. Bryan County) – w stanie Georgia
- hrabstwo Bryan (ang. Bryan County) – w stanie Oklahoma

Osoby noszące nazwisko Bryan

- Bob Bryan (ur. 1978) – amerykański tenisista, brat Mike'a
- Daniel Bryan (ur. 1981) – amerykański wrestler
- David Bryan (ur. 1962) – amerykański muzyk i kompozytor
- Dora Bryan (1923–2014) – angielska aktorka
- Jimmy Bryan (1927–1960) – amerykański kierowca wyścigowy
- Mike Bryan (ur. 1978) – amerykański tenisista, brat Boba
- Richard Bryan (ur. 1937) – polityk amerykański
- Sabrina Bryan (ur. 1984) – amerykańska tancerka i aktorka, wokalistka zespołu Cheetah Girls
- William Bryan (1869–1925) – polityk amerykański, kandydat partii demokratycznej na prezydenta USA w latach 1896, 1900 i 1908
- Zachery Ty Bryan (ur. 1981) – amerykański aktor

Raperzy

- Bryan – polski raper

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do mojej szkoły chodzi: dwóch Brajanów, Bryan i Brian.

Wiktionary

# bryant

[czytaj: brajant] nazwisko, m.in. William Cullen Bryant (1794-1878) - amerykański pisarz; Kobe Bryant (1978-2020) - amerykański koszykarz

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Bryant – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Saline
- Bryant – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Fulton
- Bryant – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Jay
- Bryant – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hamlin
- Bryant – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Snohomish

Wikipedia

# brych

nazwisko

SJP.pl

- Ewa Brych-Pająk (1975–), polska lekkoatletka
- Felix Brych (1975–), niemiecki sędzia piłkarski
- Janusz Brych (1929–2011), polski polityk, dyplomata, poseł na Sejm PRL
- Stanisław Brych (1887–1933), polski major piechoty Wojska Polskiego

Wikipedia

# brycz

nazwisko

SJP.pl

# bryczański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bryczanami, dotyczący Bryczan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bryczany nmos.

Wiktionary

# bryczany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Mołdawii;

Wiktionary

Bryczany (rum. Briceni) – miasto w północnej Mołdawii; stolica rejonu Bryczany; liczy 9 tysięcy mieszkańców. Ośrodek przemysłu spożywczego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bryczański

Wiktionary

# bryczek

lekki, odkryty powóz konny

SJP.pl

# bryczesy

spodnie do konnej jazdy, do kolan bufiaste, poniżej obcisłe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) jeźdz. wygodne, nie krępujące ruchów spodnie służące do jazdy konnej;

Wiktionary

Bryczesy – specjalne spodnie do jazdy konnej zapewniające swobodę ruchów, nieposiadające ciasnych szwów po wewnętrznej stronie nogawek (tam, gdzie nogi przylegają do siodła lub konia). Chronią przed obtarciami, pozwalają na wygodny i prawidłowy dosiad. Mogą być obcisłe i dokładnie opinać nogi jeźdźca (zwane wtedy rajtuzami, z niem. „Reithose”), lub bufiaste w części udowej, jak na przykład bryczesy kawaleryjskie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chodzę w bryczesach i długich butach, bo na razie innych nie mamy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨˈt͡ʃɛsɨ, AS: bryčesy

Wiktionary

# bryczka

lekki, odkryty powóz konny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekki powóz konny bez zadaszenia, z miękkim siedzeniem z tyłu i miejscem dla woźnicy z przodu;

(1.2) pot. mot. pieszcz. samochód, najczęściej nowoczesny, godny podziwu

Wiktionary

Bryczka – czterokołowy pojazd zaprzęgowy, lekki, odkryty, resorowany, od XVIII wieku często używany w Polsce, na wsi, w celach gospodarczych i komunikacyjnych. W Europie Zachodniej bryczka była pojazdem podróżnym.

Aktualnie bryczki używa się głównie w celach turystycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Magda i Rafał zajechali do ślubu bryczką.

(1.2) Marcin kupił niezłą bryczkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɨt͡ʃka, AS: bryčka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bryczuszka ż.

:: zgrub. bryka ż.

przym. bryczkowy

czas. brykać

Wiktionary

# bryczkowy

przymiotnik od: bryczka

SJP.pl

# bryczuszka

zdrobnienie od: bryczka

SJP.pl

# bryda

nazwisko

SJP.pl

Brygida – imię żeńskie pochodzenia celtyckiego. Pochodzi od imienia bogini celtyckiej Brigid lub od słów brigh „siła”, „męstwo”, „cnota”, briganti „wysoki”. Jego pierwotne znaczenie można objaśnić jako „wysoka”, „dostojna”, „potężna”. Imię to pojawiło się w Polsce już w średniowieczu, zapisywano je jako Brygida, Bryjida, Bryda, Bryta, Brytnia. Najstarszy zapis pochodzi z 1265 roku. W 2001 roku miało tak na imię 17456 Polek (255. miejsce wśród wszystkich imion nadanych w Polsce). Były one najczęściej urodzone w latach 50. i 60. XX wieku.

Wikipedia

# brydak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Edward Brydak − polski prawnik, żołnierz podziemia, działacz społeczny
- Ewa Dróbecka-Brydak − polska okulistka
- Jędrzej Brydak − polski litograf, rysownik i malarz
- Lidia Brydak − polska mikrobiolog i wirusolog

Wikipedia

# brydż

współczesna gra karciana rozgrywana 52 kartami pomiędzy dwiema parami graczy, polegająca na zdobyciu maksymalnej ilości punktów, dzieląca się na dwie odmiany: brydż towarzyski i sportowy; bridż (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znam zasady gry w brydża, ale jeszcze nie umiem licytować.

(1.1) Wypalimy po cygarze przy brydżu?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨt͡ʃ, AS: bryč

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

:: zdrobn. brydżyk mrz.

przym. brydżowy

Wiktionary

# brydżomania

nadmierne zainteresowanie brydżem

SJP.pl

# brydżorama

urządzenie pokazujące kibicom mistrzostw brydżowych układ kart zawodników; bridżorama

SJP.pl

# brydżowiec

rzadko: amator brydża; bridżowiec, brydżysta, bridżysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. osoba grająca w brydża

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw., brydżysta mos., brydżystka ż.

przym. brydżowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brydżysta

Wiktionary

# brydżowy

przymiotnik od: brydż

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) karc. dotyczący brydża, związany z brydżem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Władze zatwierdziły nowy statut organizacji brydżowej istniejącej od 1919 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw., brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

Wiktionary

# brydżyk

zdrobnienie od: brydż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. pieszcz. o brydżu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A może strzelimy partyjkę brydżyka?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brydż mzw., brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

przym. brydżowy

Wiktionary

# brydżysta

osoba grająca w brydża; bridżysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. mężczyzna grający w brydża

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polscy brydżyści zdobywają medale na mistrzostwach Europy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brydż mzw., brydżyk mrz., bridge m.

:: fż. brydżystka ż.

przym. brydżowy

przysł. brydżowo

Wiktionary

# brydżystka

kobieta grająca w brydża; bridżystka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karc. kobieta grająca w brydża

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kolejny raz polskie brydżystki zdobywają medal na mistrzostwach Europy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw.

:: fm. brydżysta mos.

przym. brydżowy

Wiktionary

# bryfok

prostokątny żagiel podnoszony na przednim maszcie przy silnych wiatrach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. czworokątny żagiel przedniego masztu

Wiktionary

Bryfok – stosowany na szkunerach, stawiany z bryfokrei, żagiel rejowy fokmasztu. Jak na żagiel rejowy jest bardzo wysmukły (pionowe liki są zdecydowanie dłuższe od poziomych). Żagiel przeznaczony na pełne wiatry (nie tylko fordewindy, ale o ile żagiel jest odpowiednio skrojony, a załoga ma doświadczenie w prowadzeniu żagla rejowego, także na ostre baksztagi) o umiarkowanej i średniej sile. Jeżeli dysponujemy mniejszym, mocno uzbrojonym bryfokiem można na nim komfortowo i bezpiecznie sztormować z wiatrem, gdyż mimowolne przejście rufą linii wiatru (zwrot przez rufę) nie stanowi (przeciwnie do ożaglowania suchego) zagrożenia. Aby bryfok postawić lub sprzątnąć nie jest potrzebne (i najczęściej możliwe) wchodzenie załogi na reję, podnosi się go (czasem, choć rzadko i tylko na małych jednostkach wraz z reją) z pokładu. Jest to sposób tylko pozornie dogodniejszy, gdyż uzbrojenie (a także rozbrojenie i zwinięcie) bryfoka to czynność dość czaso i pracochłonna, przy silnym wietrze może być trudna, a nawet ryzykowna. Tradycyjny żagiel rejowy na stałe zamocowany (przyszyty) do rei można w bardzo krótkim czasie postawić jak i sprzątnąć nie dopuszczając nawet w bardzo silnym wietrze do choćby chwilowego łopotu. Trzeba jednak powiedzieć, że typowy bryfok jest zbyt wysmukły (zbyt długi), aby mógł być klarowany (sejzingowany) do rei.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na fokmaszcie brakowało bryfoka.

Wiktionary

# bryftreger

dawniej: listonosz; bryftrygier, pocztylion, listowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. listonosz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) listonosz

Wiktionary

# bryftrygier

dawniej: listonosz; bryftreger, pocztylion, listowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. listonosz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) listonosz

Wiktionary

# bryg

w żeglarstwie: żaglowiec dwumasztowy z ożaglowaniem rejowym i dodatkowym żaglem gaflowym na tylnym maszcie, używany dawniej jako statek handlowy i pomocniczy okręt wojenny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do pachołka cumował bryg.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨk, AS: bryk

Wiktionary

# bryg.

skrót od:
1. brygada;
2. brygadier

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = wojsk. brygada, brygady

(1.2) = brygadier

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rektorem akademii został gen. bryg. Juliusz Abrahamowicz.

(1.2) Bryg. Marcin Dulas po ponad 20 latach służby w komendzie Państwowej Straży Pożarnej w Tomaszowie Mazowieckim rozstał się z jednostką i awansował na stanowisko zastępcy komendanta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brygada ż.

skr. nadbryg.

Wiktionary

# brygada

1. związek taktyczny kilku pułków lub batalionów
2. zorganizowana grupa ludzi wykonująca jakąś pracę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji

(1.2) wojsk. samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów

(1.3) zorganizowany zespół ludzi wykonujący określoną pracę albo zadanie

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na początku wojny każdej brygadzie podlegała bateria artyleryjska.

(1.3) W lesie brygada pracowników leśnych zajmowała się wyrębem drzew.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brygadier m., brygadzista m., brygadzistka ż.

przym. brygadowy, brygadierski

skr. bryg.

Wiktionary

# brygadier

brygadzista, kierownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dawny stopień wojskowy; także. oficer mający ten stopień

(1.2) piąty stopień oficerski w Państwowej Straży Pożarnej

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasie I wojny światowej Józef Piłsudski miał stopień brygadiera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨˈɡadʲjɛr, AS: brygadʹi ̯er

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brygada ż., brygadzista mos., brygadzistka ż.

przym. brygadierski

Wiktionary

# brygadierka

kobieta kierująca brygadą; brygadzistka

SJP.pl

# brygadierski

→ brygadier

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brygadierem, dotyczący brygadiera

Wiktionary

#### Patrz:

brygadier

#### Powiązane:

rzecz. brygadier mos., brygada ż., brygadzista mos., brygadzistka ż.

Wiktionary

# brygadowy

związany z brygadą

SJP.pl

# brygadzista

kierownik brygady, grupy ludzi wykonującej jakąś pracę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kierownik brygady robotników

Wiktionary

Brygadzista – kierownik brygady roboczej, osoba odpowiedzialna za nadzorowanie pracy wykonywanej przez brygadę robotników. Brygadziści są zatrudniani m.in. w firmach produkcyjnych i budowlanych. Pracę wykonują na obszarze zakładu pracy oraz w terenie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brygada ż.

:: fż. brygadzistka ż.

przym. brygadierski

Wiktionary

# brygadzistka

→ brygadzista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kierowniczka brygady robotników

Wiktionary

#### Patrz:

brygadzista

#### Powiązane:

rzecz. brygada ż.

:: fm. brygadzista m.

przym. brygadierski

Wiktionary

# brygadzistowski

→ brygadzista

SJP.pl

#### Patrz:

brygadzista

# brygant

w wielkiej rewolucji francuskiej: członek oddziałów ochotniczych, niszczących posiadłości magnackie; rozbójnik

SJP.pl

# brygantka

→ brygant; rozbójniczka

SJP.pl

# brygantyna

1. żaglowiec dwumasztowy, z mieszanym ożaglowaniem;
2. rodzaj zbroi w postaci skórzanej lub jedwabnej kurtki z naszytymi płytkami metalowymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj pancerza używanego w okresie od XII do XV wieku; (czasem brygandyna)

(1.2) wojsk. klasa okrętów żaglowych, używanych w służbie czynnej od XVI do XIX wieku;

(1.3) żegl. typ ożaglowania, posiadający dwa maszty, niosący na przednim maszcie ożaglowanie rejowe, a na tylnym ożaglowanie skośne

(1.4) żegl. statek żaglowy z dwoma masztami: przednim z ożaglowaniem rejowym, a tylnym gaflowym;

Wiktionary

Brygantyna inaczej szkunerbryg – historyczna klasa okrętów żaglowych, używanych w służbie czynnej od XVI do XIX w. Początkowo brygantyna posiadała zarówno żagle, jak i wiosła. Ze względu na szybkość i zwrotność była ulubionym okrętem piratów śródziemnomorskich, a nazwę swą zawdzięczała włoskiemu słowu „brigantino” (zbójecki).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brygantyny były używane w Europie i Azji.

(1.2) Po brygu brygantyna była najbardziej popularnym okrętem używanym przez korsarzy na Karaibach.

(1.3) Można powiedzieć, że brygantyna jest połączeniem brygu (tylko ożaglowanie rejowe) ze szkunerem (tylko ożaglowanie skośne).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɨɡãnˈtɨ̃na, AS: brygãntỹna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) szkunerbryg

Wiktionary

# brygantyzm

dawniej: rozbójnictwo, zbójectwo

SJP.pl

# brygida

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Brygida – imię żeńskie pochodzenia celtyckiego. Pochodzi od imienia bogini celtyckiej Brigid lub od słów brigh „siła”, „męstwo”, „cnota”, briganti „wysoki”. Jego pierwotne znaczenie można objaśnić jako „wysoka”, „dostojna”, „potężna”. Imię to pojawiło się w Polsce już w średniowieczu, zapisywano je jako Brygida, Bryjida, Bryda, Bryta, Brytnia. Najstarszy zapis pochodzi z 1265 roku. W 2001 roku miało tak na imię 17456 Polek (255. miejsce wśród wszystkich imion nadanych w Polsce). Były one najczęściej urodzone w latach 50. i 60. XX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj imieniny obchodzą: Apolinary, Archelaus, Benicjusz, Brygida, Sydonia i Teonilla.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨˈɟida, AS: bryǵida

Wiktionary

# brygidka

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego "Zakon Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy";
2. środowiskowo: postać literacka charakteryzująca się przesadną nijakością i szarością na wzór bohaterki powieści "Dzienniki Bridget Jones"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia św. Brygidy

Wiktionary

# brygidki

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego "Zakon Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy";
2. środowiskowo: postać literacka charakteryzująca się przesadną nijakością i szarością na wzór bohaterki powieści "Dzienniki Bridget Jones"

SJP.pl

Brygidki, Zakon Świętej Brygidy, Zakon Najświętszego Zbawiciela (łac. Ordo Sanctissimi Salvatoris Sanctae Brigittae, skrót O.SS.S), zakon początkowo kontemplacyjny, następnie apostolsko-kontemplacyjny, założony w Vadstenie w Szwecji przez św. Brygidę w 1350 r.

Do soboru trydenckiego funkcjonowała także męska gałąź zakonu (brygidianie, brygidzi), działająca m.in. w Gdańsku (tzw. „podwójny” klasztor) i lubelskich Rurach.

Wikipedia

# brygidziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brygidy lub z nią związany

SJP.pl

# brygoła

nazwisko

SJP.pl

# bryja

1. gęsta, półpłynna masa, często o nieprzyjemnym wyglądzie; breja;
2. dawniej: zupa z rozgotowanej mąki, kaszy czy roślin strączkowych, z dodatkiem słoniny, jarzyn lub mięsa;
3. zupa obozowa, więzienna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. breja.

(1.2) środ. więzienna lub obozowa zupa

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɨja, AS: bryi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. breja ż.

Wiktionary

# bryjów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sącz. Stary Sącz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lezę do Bryjowa na baciarkę.

Wiktionary

# bryjowaty

przypominający z wyglądu bryję, nieprzyjemny, maziowaty; brejowaty

SJP.pl

# bryk

pomoc naukowa, zawierająca streszczenia lektur, gotowe wypracowania, materiał z lekcji z różnych przedmiotów itp., używana przez uczniów nielegalnie

SJP.pl

wykrzyknik w użyciu rzeczownikowym

(1.1) pot. skok, wyskok, zmiana miejsca

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

(2.1) pot. zwinnie, szybko zmienić miejsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) pot. streszczenie treści, lista rozwiązań, słowniczek wydrukowany jako broszura, zazwyczaj o obniżonej jakości druku lub oprawy

(3.2) lekcew. powierzchowny skrót utworu

forma rzeczownika.

(4.1) D. lm. od: bryka

Wiktionary

Osoby:

- Antoni Bryk (1820–1881), polski, lekarz chirurg, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Edward Bryk (1923–1991), polski lekarz okulista, profesor Akademii Medycznej w Krakowie, pisarz i malarz
- Jan Bryk (1899–1940), polski prehistoryk i archeolog, burmistrz Kamionki Strumiłowej, ofiara zbrodni katyńskiej
- Iwan Bryk (1879–1947), ukraiński filolog, sławista, pedagog, działacz społeczny, prezes Proświty
- Mateusz Bryk (1989–), polski hokeista, reprezentant Polski
- Ryszard Bryk (1931–2020), polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII kadencji
- Zenon Bryk (1940–), generał dywizji Wojska Polskiego

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: brɨk, AS: bryk

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brykać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(3.1) daw. ezelbryk

Wiktionary

# bryka

1. dawny powóz konny, najczęściej kryty, bez resorów;
2. potocznie o samochodzie dobrej marki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża bryczka

(1.2) pot. mot. samochód

(1.3) przest. resorowany wóz konny;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: bryk

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: brykać

Wiktionary

Bryka – rodzaj wozu podróżnego krytego płótnem. Znany w Polsce w okresie od XVI do XIX wieku, pospolity zwłaszcza na kresach wschodnich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Mój stary jest bardzo wyluzowany i zawsze zostawia mi swą brykę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɨka, AS: bryka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryczka ż.

czas. brykać

Wiktionary

# brykać

potocznie:
1. podskakiwać w biegu;
2. uciekać; pryskać, wiać, spadać;
3. o dziecku: bawić się, biegając i skacząc; hasać;
4. udawać się gdzieś;
5. przeciwstawiać się komuś; podskakiwać, buntować się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. bryknąć)

(1.1) pot. biegać żwawo, podskakując

(1.2) pot. uciekać skądś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryk mrz., bryczka ż., bryczuszka ż., bryka ż., brykanie n.

czas. bryknąć dk.

wykrz. bryk

Wiktionary

# brykalski

nazwisko

SJP.pl

# brykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o zwierzętach: podskakiwanie w czasie biegu

(1.2) o dzieciach: dokazywanie

(1.3) pot. uciekanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryknięcie n.

czas. brykać ndk., bryknąć dk.

Wiktionary

# brykcjusz

imię męskie

SJP.pl

Brykcjusz – imię męskie. Zlatynizowana forma Bricius jednego z celtyckich imion.

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina - Briccius
- język niemiecki - Brixen

Brykcjusz imieniny obchodzi 9 lipca i 13 listopada.

Wikipedia

# brykczyński

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Brykczyński – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego, poseł na sejm 1818
- Antoni Brykczyński (ps. Gwiażdzic, 1843–1913) – duchowny, historyk sztuki, bibliograf
- Józef Brykczyński (ur. 1797 w Ossie, zm. kwiecień 1823 w Paryżu) – syn Antoniego, poeta, tłumacz i felietonista
- Stanisław Brykczyński (ur. 5 grudnia 1841, zm. 2 stycznia 1912) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji V, VI, VII, VIII i IX kadencji (1885–1912), właściciel dóbr Pacyków (z Dębnikiem), prezes Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarczego we Lwowie
- Stefan Brykczyński (ur. w 1847 w Ossie, zm. 27 maja 1934 w Krakowie) – literat, technolog, powstaniec styczniowy, Sybirak, działacz oświatowy i narodowy

Wikipedia

# brykieciarka

urządzenie do wyrobu brykietów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prasa do wyrobu brykietów

Wiktionary

Brykieciarka (prasa brykietowa) – maszyna technologiczna, służąca do produkcji brykietów (tzw. brykietowania).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛ̇ˈt͡ɕarka, AS: bryḱėćarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brykiet mrz., brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

przym. brykietowy

Wiktionary

# brykieciarnia

wytwórnia brykietów; brykietownia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. brykietownia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛ̇ˈt͡ɕarʲɲa, AS: bryḱėćarʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brykiet m., brykieciarka ż., brykietownia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

przym. brykietowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brykietownia

Wiktionary

# brykiecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brykiet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brykiet m.

Wiktionary

# brykiel

stalowa lub fiszbinowa listewka w gorsecie; brykla

SJP.pl

# brykiet

materiał opałowy wykonany jako mieszanka różnych palnych składników (np.: trocin, torfu, miału, węgla drzewnego, słomy, itp.), czasami z dodatkiem lepiszcza, sprasowanych pod bardzo dużym ciśnieniem, w kształcie odłamków o przekroju kołowym lub prostokątnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bryła sprasowanego materiału sypkiego z dodatkiem lepiszcza palnego;

(1.2) dowolna substancja lub materiał sprasowane w kostkę

Wiktionary

Brykiet, brykiety – materiał opałowy w postaci brył sprasowanego drobnoziarnistego paliwa stałego i opcjonalnie lepiszcza. Do produkcji brykietów wykorzystuje się trociny, torf, miał węgla kamiennego lub drzewnego, słomę, odpady produkcji rolnej itp. Rodzajem brykietów są też pellety.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɨcɛt, AS: bryḱet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykieciarka ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

:: zdrobn. brykiecik mrz.

czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

przym. brykietowy, brykietujący

Wiktionary

# brykietowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) formowanie brykietów

Wiktionary

Brykietowanie − formowanie sypkich, luźnych, drobnoziarnistych substancji, jak np. rud czy miału węglowego, w zwięzłe bryły o kształcie najczęściej prostopadłościanu lub kuli, nazywanych brykietami.

W czasie ich formowania, które odbywa się w wysokiej temperaturze i ciśnieniu w prasach nazywanych brykieciarkami, dodaje się zazwyczaj palnego lepiszcza, którym przeważnie jest smoła. W przypadku brykietowania drewna (trocin) dodawanie substancji spajających najczęściej nie jest konieczne.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brykiet m., brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykieciarka ż., zbrykietowanie n.

czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

przym. brykietowy

Wiktionary

# brykietownia

wytwórnia brykietów; brykieciarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwórnia brykietów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛˈtɔvʲɲa, AS: bryḱetovʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brykiet mrz., brykieciarka ż., brykieciarnia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

przym. brykietowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brykieciarnia

Wiktionary

# brykietowy

związany z brykietem

SJP.pl

# brykla

stalowa lub fiszbinowa listewka w gorsecie; brykiel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) (w gorsetach) fiszbinowa lub stalowa listewka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɨkla, AS: brykla

Wiktionary

# bryknąć

potocznie:
1. podskoczyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bryknąć się;
4. bryknąć się - spędzić jakiś czas, jadąc lub idąc

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brykać)

(1.1) pot. pobiec żwawo, podskakując

(1.2) pot. uciec skądś

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brykać

rzecz. brykanie n.

Wiktionary

# bryknięcie

potocznie:
1. podskoczyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bryknąć się;
4. bryknąć się - spędzić jakiś czas, jadąc lub idąc

SJP.pl

# brykowy

→ bryk

SJP.pl

#### Patrz:

bryk

# bryl

nazwisko

SJP.pl

- Bryl – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Bryl:

- Andrzej Bryl (1957–2020) – polski doktor nauk społecznych, międzynarodowy ekspert w dziedzinie;
- Damian Bryl (ur. 1969) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor nauk teologicznych, biskup pomocniczy poznański w latach 2013–2021;
- Janka Bryl (1917–2006) – białoruski pisarz, tłumacz, wojskowy;
- Michał Bryl (ur. 1994) – polski siatkarz plażowy pochodzący z Łasku.

Wikipedia

# brylancik

zdrobnienie od: brylant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brylant

(1.2) mały brylant

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Heliodoxa|Gould|ref=tak., niewielki ptak z podrodziny paziaków, występujący w Ameryce Centralnej i Południowej;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie jest brylant, tylko mały brylancik.

(2.1) Spotykane w Kostaryce brylanciki budują gniazda z włókien roślinnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brylant mrz., brylantyna ż.

czas. brylantować ndk., wybrylantować dk.

przym. brylantowy

przysł. brylantowo

Wiktionary

# brylant

1. oszlifowany diament;
2. rodzaj szlifu kamieni szlachetnych;
3. stopień czcionki równy trzem punktom typograficznym (1,128 mm)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. oszlifowany diament;

(1.2) przen. ktoś lub coś bardzo wartościowego, cennego

(1.3) druk. typogr. w systemie miar typograficznych Didota stopień pisma odpowiadający trzem punktom (1,1277 mm)

Wiktionary

Brylant – fachowa nazwa diamentu o szlifie brylantowym.

W terminologii jubilerskiej brylant to diament formy okrągłej z pełnym szlifem brylantowym. Wszystkie pozostałe rodzaje szlifu należy określać, używając ich dokładnych nazw (CIBJO, 1991 r.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem narzeczonej pierścionek z brylantem.

(1.2) W znanym klubie sportowym grają tylko prawdziwe brylanty.

(1.3) Brylant jest za mały, lepiej napiszmy to petitem, albo nawet większym pismem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɨlãnt, AS: brylãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. brylancik m.

czas. brylantować ndk., wybrylantować dk.

przym. brylantowy

przysł. brylantowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) klejnot, as, śmietanka

Wiktionary

# brylantowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brylantowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brylantowy

przysł. brylantowo

Wiktionary

# brylantowy

przymiotnik od: brylant

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z brylantem, zawierający brylant, taki jak brylant

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trzymał ją pod szyją sznur zaczepiony o agrafy brylantowe, którymi cała delia była naszyta […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brylancik mzw./mrz., brylant mrz., brylantowość ż., brylantyna ż.

Wiktionary

# brylantyna

kosmetyk nabłyszczający i usztywniający włosy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. środek kosmetyczny do nabłyszczania włosów

Wiktionary

Pomada (fr. pommade – maść) – kosmetyk do pielęgnacji włosów dla nadania im połysku i miękkości oraz układania fryzury. Wytwarzany na bazie tłuszczu, wosku i substancji zapachowych. Pomady dzieli się na wodne, woskowe i kremowe, z których każda ma inną gęstość (kleistość) i daje inny efekt finalny.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brylant m., brylancik m., brylantynowanie n.

czas. brylantynować ndk.

przym. brylantynowy, brylantowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomada

Wiktionary

# brylantynować

smarować (włosy) brylantyną

SJP.pl

# brylantynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kosmet. nabłyszczanie włosów brylantyną

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brylantyna ż.

czas. brylantynować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomadowanie

Wiktionary

# brylasty

zbity w bryłę, składający się z brył; bryłowaty

SJP.pl

# bryle

1. przestrzenna figura geometryczna;
2. nieforemny kawał czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań., łódź., gw-pl|Górny Śląsk. okulary

(1.2) pot. żart. okulary z grubymi szkłami

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) C. i Ms. lp. od: bryła

Wiktionary

Bryle (kaszb. Brëłë) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Koczała.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Osadę stanowi pojedyncza zagroda położona na południowy wschód od Bielska, pośród lasu, wchodząca w skład sołectwa Bielsko obejmującego: Bielsko, Bryle, Potoki, Niedźwiady i Świerkówko.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Zastosowane detale wykończeń oraz użyte naturalne materiały, jak cegła czy drewno, dodają uroku prostej bryle domu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) okulary, patrzałki, brele

Wiktionary

# brylewski

nazwisko

SJP.pl

# bryliński

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Bryliński (1844-1912) – kupiec, uczestnik powstania styczniowego
- Artur Bryliński (ur. 1965) – polski przedsiębiorca, skazany na 25 lat za zabójstwo
- Paweł Bryliński (1814-1890) – wielkopolski rzeźbiarz ludowy
- Robert Bryliński (ur. 1991) – polski lekkoatleta

Wikipedia

# bryll

Ernest Włodzimierz Bryll (ur. 1 marca 1935 w Warszawie, zm. 16 marca 2024 tamże) – polski pisarz, poeta, autor tekstów piosenek, dziennikarz, tłumacz i krytyk filmowy, także dyplomata.

Wikipedia

# brylować

wyróżniać się czymś w otoczeniu, być w jakiejś dziedzinie szczególnie dobrym; błyszczeć, popisywać się

SJP.pl

czasownik

(1.1) wyróżniać się czymś i być przedmiotem powszechnego podziwu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tyrmand potrzebował kibiców, potrzebował tłumu, w którym mógłby brylować, uważa Sierpiński.

(1.1) Przystupa przełożyła go na talerz i podała, potem polecono jej bawić dzieci w kącie salonu, by Hyra, umościwszy się na kanapie, mogła brylować, a mąż uwijać przy wódce i kieliszkach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brylowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błyszczeć, popisywać się

Wiktionary

# brylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brylować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brylować ndk.

Wiktionary

# brylowski

nazwisko

SJP.pl

# brylski

nazwisko

SJP.pl

Brylski (forma żeńska: Brylska; liczba mnoga: Brylsky) – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Brylski lub Brylska:

- Barbara Brylska (ur. 1941) – polska aktorka filmowa;
- Edward Brylski (1841–1913) – polski inżynier w samorządzie powiatowym;
- Ryszard Brylski (ur. 1950) – polski reżyser filmowy.

Wikipedia

# brymucha

bimber, samogon

SJP.pl

# bryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. denaturat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryniol mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bryndka, brynol, denaturka, dykta, dynks, jagodzianka, jagodzianka na kościach, likier na kościach, błękit Paryża

Wiktionary

# brynczeć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. bręczeć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brynkot

czas. brynkot

Wiktionary

# bryndal

nazwisko

SJP.pl

# bryndza

1. ser z mleka owczego (czasem z domieszką mleka krowiego) o ostrym smaku;
2. potocznie: bieda, nędza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. miękki, podpuszczkowy ser wyrabiany z owczego mleka;

(1.2) pot. przen. bieda, nędza

(1.3) reg. kulin. twarożek przyprawiony cebulą

Wiktionary

Bryndza – miękki podpuszczkowy ser produkowany z owczego mleka w Polsce, Słowacji, Rumunii, Austrii, Czechach, Rosji i Ukrainie.

Otrzymany z owczego mleka bundz kruszy się i pozostawia w cieple przez około 2 tygodnie (do dojrzenia pod wpływem enzymów wydzielanych przez pleśń Oidium lactis). Jest to tradycyjny sposób otrzymywania bryndzy. Obecnie w zakładach mleczarskich produkowane są także odmiany bryndzy z mieszanek mleka krowiego i owczego, z dodatkami smakowymi itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam dziś na drugie śniadanie bułkę z bryndzą i rzodkiewkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɨ̃nd͡za, AS: brỹnʒa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bryndzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) bieda

Wiktionary

# bryndzowy

→ bryndza

SJP.pl

#### Patrz:

bryndza

# brynek

Brynek (niem. Brynnek) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg. W dawnych czasach stanowiła posiadłość Donnersmarcków.

W miejscowości znajduje się ogród botaniczny oraz Zespół Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego. W okresie hitlerowskiego reżimu, w latach 1936–1945, miejscowość nosiła nazwę Brunneck. Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946.

Wikipedia

# bryniarski

nazwisko

SJP.pl

# brynica

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. nazwa kilku rzek w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Brynica – część miasta i sołectwo miasta Miasteczko Śląskie
- Brynica – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Jeżów
- Brynica – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
- Brynica – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
- Brynica – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Łubniany
- Brynica – przysiółek wsi Kolonia Łomnicka w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Olesno
- Brynica – część wsi Pińczyce w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
- Brynica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Piekoszów

Wikipedia

# brynkot

rzeczownik

(1.1) gw-pl|Poznań. maruda, zrzęda

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brynczeć

Wiktionary

# brynów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Katowic;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy tym tramwajem dojadę do Brynowa?

(1.1) Kościół św. Michała Archanioła na Brynowie przeniesiono z Syryni w roku 1938.

(1.1) W wyborach komunalnych 1919 roku listy polskie zdobyły w Brynowie 7 z 9 mandatów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brynowianin mos., brynowianka ż.

przym. brynowski

Wiktionary

# brynowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brynowa, związany z Brynowem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) We wrześniu zakończono prace na brynowskiej pętli tramwajowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brynów mrz., brynowianin mos., brynowianka ż.

Wiktionary

# bryński

nazwisko

SJP.pl

# bryonia

roślina zielna z dyniowatych, częsta w parkach, stosowana w ziołolecznictwie; przestęp

SJP.pl

Wikipedia

# bryś

nazwisko

SJP.pl

# brystol

bristol;
1. biały wielowarstwowy karton wysokiej jakości, odporny na ścieranie;
2. potocznie: każdy karton do rysowania

SJP.pl

Brystol (lub bristol) – rodzaj papieru. Gruby (ponad 0,006 cala, tj. 0,15 mm), sztywny (o gramaturze 150-300 g/m²) karton kreślarski lub rysunkowy, sprzedawany w arkuszach (klasyczny format 22,5"×28,5", tj. 571,5×723,9 mm, bliski tradycyjnemu anglosaskiemu formatowi elephant – 23"×28"). Najczęściej biały, wytwarzany także w wersjach kolorowych.

Wikipedia

# bryt

pas tkaniny lub płótna żeglarskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. członek ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;

Wiktionary

Bryt – pas materiału (kiedyś płótno), z którego po zespoleniu (kiedyś zszyciu) powstają żagle. W żaglach prostokątnych bryty biegną prostopadle i równolegle do lików, w żaglach skośnych najczęściej prostopadle lub równolegle do tylnego liku.

Brytom można również nadawać specjalne kształty w celu nadania żaglom pożądanego profilu:

- pas lub klin materiału na spódnicę, czapkę (np. rogatywkę) itp.
- w DTP pojedynczy element papieru lub folii, który po połączeniu z innymi tworzy plakat wielkoformatowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tego roku Brytowie wysłali do Rzymu prośbę o pomoc przeciwko Piktom, ale nie dostali jej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brytania ż.

:: fż. Brytka ż.

przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary

# bryt.

skrót od: brytyjski

SJP.pl

skrót

(1.1) = brytyjski

Wiktionary

# brytan

silny, duży pies

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. wielki i silny pies podwórzowy

(1.2) daw. łow. pies myśliwski używany przy polowaniu na dziki, wilki

(1.3) daw. kynol. rasa psa wyhodowanego w Wielkiej Brytanii jako krzyżówka innych ras, wykorzystywana do walki z dzikimi zwierzętami (prawdop. mastiff)

(1.4) daw. kynol. osobnik rasy brytan (1.3)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Był to wielki, smoliście czarny pies, brytan, noszący na karku najeżoną kolcami obrożę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. bryś mzw., zgrub. brytanisko n.

Wiktionary

# brytania

nazwa jednej z prowincji rzymskich istniejącej I-V w. n.e.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne określenie Wysp Brytyjskich

(1.2) geogr. hist. prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów

(1.3) rzad. geogr. polit. określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie

(1.4) symbol. postać kobiety symbolizująca Wielką Brytanię

Wiktionary

Brytania (łac. Britannia) – nazwa stosowana przez Rzymian w odniesieniu do Wysp Brytyjskich; także nazwa prowincji rzymskiej istniejącej w latach 43–410, obejmującej w szczytowym okresie dzisiejszą Anglię, Walię i południową część Szkocji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ze wszystkich wysp, jakie są Rzymianom znane, największa jest Brytania.

(1.3) Jednym z wielkich atutów Francji jest to, iż odmiennie niż w USA czy Brytanii, najlepsze szkoły są raczej państwowe niż prywatne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brytol mzw./mos., Brytka ż., Bryt m., brytania ż., Brytyjczyk mos., Brytyjka ż.

przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary

# brytański

przymiotnik

(1.1) stpol. brytyjski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨˈtãj̃sʲci, AS: brytãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

# brytfanka

płaskie naczynie do pieczenia; mała brytfanna

SJP.pl

# brytfanna

płaskie naczynie do pieczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. płaskie naczynie do wypieków i pieczeni, czasem o owalnym kształcie, zwykle z przykrywką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na patelni smażyła się młoda papuga, a na brytfannie piekł się zajączek, naszpikowany słoniną.

(1.1) Pan kucharz kaczkę starannie • Piekł, jak należy, w brytfannie (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨtˈfãnːa, AS: brytfã•na

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. brytfanka ż.

Wiktionary

# brytka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. przedstawicielka ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brytania ż.

:: fm. Bryt mos.

przym. brytyjski

Wiktionary

# brytol

pogardliwie: Brytyjczyk; Brytol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pogard. Brytyjczyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brytania ż., Brytyjczyk m., Brytyjka ż., brytyjskość ż.

:: fż. brytolka ż.

przym. brytyjski, brytolski, probrytyjski, antybrytyjski

Wiktionary

# brytolka

pogardliwie: Brytyjka; Brytolka

SJP.pl

# brytoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brytami, dotyczący Brytów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bryt mos., Brytania ż., Brytyjczyk mos., Brytyjka ż.

przym. brytyjski

Wiktionary

# brytowie

lud celtycki zamieszkujący w starożytności Brytanię

SJP.pl

Brytowie (łac. Brittones, bryt. Pritani lub Priteni) – lud celtycki zamieszkujący Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów.

Wikipedia

# brytyjczyk

obywatel Wielkiej Brytanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Wielkiej Brytanii

Wiktionary

Brytyjczycy – obecnie przede wszystkim ogół obywateli, ewentualnie mieszkańców Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. British citizens). Według spisu powszechnego z 2001 roku grupa ta obejmowała 58 789 194 osoby, z czego w Anglii zamieszkiwało 49 138 831 osób (83,6%), w Szkocji – 5 062 011 osób (8,6%),w Walii – 2 903 085 osób (4,9%), zaś w Irlandii Północnej – 1 685 267 osób (2,9%).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Unia Europejska w końcu zaakceptowała fakt, że Brytyjczycy nie zrezygnują ze swoich tradycyjnych jednostek miar.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjt͡ʃɨk, AS: brytyi ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brytania ż.

:: fż. Brytyjka ż.

przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lekcew. brytol

Wiktionary

# brytyjka

1. chustka koloru czarnego i khaki;
2. potocznie: dwudziestowieczne protestanckie tłumaczenie Biblii na język polski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Wielkiej Brytanii

Wiktionary

Biblia warszawska, dawniej Nowy Przekład, potocznie: „Biblia Ojców”, lub: „Brytyjka” – XX-wieczne protestanckie tłumaczenie Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu z języków oryginalnych (hebrajskiego, aramejskiego i greckiego) na język polski, opracowane przez Komisję Przekładu Pisma Świętego, z inicjatywy Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego w Warszawie. Jest to najpopularniejszy w Polsce protestancki przekład Pisma Świętego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 67-letnia Brytyjka miała szczęście w nieszczęściu. Lecąc do USA dostała zawału serca – to przykre. Na pokładzie samolotu było jednak… 15 kardiochirurgów – to szczęśliwy traf. Oczywiście, uratowali jej życie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjka, AS: brytyi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brytol mzw./mos., Brytania ż., Brytyjczyk m.

przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary

# brytyjski

przymiotnik od: Wielka Brytania, Brytania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

(1.2) odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brytyjski poseł przekazał szachowi życzenia od królowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjsʲci, AS: brytyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brytol mzw./mos., Brytka ż., Brytyjczyk m., Brytyjka ż., Brytania ż., Bryt mos.

przym. brytoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) stpol. brytański

Wiktionary

# brytyjsko-polski

dotyczący Wielkiej Brytanii i Polski

SJP.pl

# brytyjskość

→ brytyjski

SJP.pl

#### Patrz:

brytyjski

# bryż

dawniej: różnokolorowa, haftowana ozdoba stroju; garnirowanie; szamerunek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. kryza

(1.2) stpol. haft

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨʃ, AS: bryš

Wiktionary

# bryza

1. okresowy wiatr lokalny zmieniający kierunek dwa razy na dobę;
2. proszek marki Bryza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. lekki wiatr wiejący między lądem a morzem;

Wiktionary

Bryza (fr. brise) – wiatr wiejący na granicy dwóch obszarów. Zmiany kierunku, występujące zwykle w rytmie dobowym, wywołane są różnicami w tempie nagrzewania się tych obszarów.

Na przykład na wybrzeżu morskim w dzień ląd nagrzewa się szybciej niż woda, dlatego cieplejsze powietrze nad lądem unosi się (powodując spadek ciśnienia na powierzchni lądu), a na jego miejsce nadchodzi chłodniejsze i wilgotniejsze powietrze znad morza. Zatem bryza dzienna (morska) wieje znad morza na ląd. W nocy woda oddaje ciepło wolniej niż ląd, dlatego ciśnienie nad wodą jest niższe niż na powierzchni lądu, co powoduje zmianę kierunku wiatru. Bryza nocna (lądowa) przynosi na wodę suche powietrze znad lądu. Bryza ma typowy zasięg do 20–30 km od linii brzegowej w stronę wody. W stronę lądu zasięg jest mniejszy i uzależniony od charakteru powierzchni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Korzystając z leciutkiej bryzy żaglówka sunęła dalej na zachód unoszona prądem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɨza, AS: bryza

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bryzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wiatr

Wiktionary

# bryzeida

mit. gr. wg "Illiady" branka Achillesa, córka kapłana zabitego przez herosa

SJP.pl

Bryzejda (także Hippodameja, Hippodamia, gr. Βρισηίς Brisēís, Ἱπποδάμεια Ippodámeia, łac. Briseis, Hippodameia, Hippodamia) – córka kapłana Bryzesa i branka Achillesa w mitologii greckiej i Iliadzie Homera.

Wikipedia

# bryzejda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. ukochana branka Achillesa, córka Bryzesa

Wiktionary

Bryzejda (także Hippodameja, Hippodamia, gr. Βρισηίς Brisēís, Ἱπποδάμεια Ippodámeia, łac. Briseis, Hippodameia, Hippodamia) – córka kapłana Bryzesa i branka Achillesa w mitologii greckiej i Iliadzie Homera.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) Hippodameja, Hippodamia

Wiktionary

# bryzek

nazwisko

SJP.pl

# bryzg

1. potocznie: rozpryskujące się krople wody lub cząstki błota; rozprysk, rozbryzg;
2. bryzg chromosferyczny - cienki, jasny strumień materii wyrzucany z dolnych warstw chromosfery słonecznej na wysokość do 10 tysięcy kilometrów; flokuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozchlapujący się strumień cieczy, błota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozbryzg m., bryzganie n., rozbryzganie n., rozbryzgiwanie n.

czas. bryzgać ndk., rozbryzgać dk., rozbryzgiwać ndk.

przym. rozbryzgowy

Wiktionary

# bryzgać

1. rozpryskiwać się w postaci kropel, bryzgów;
2. rozpraszać, rozrzucać coś, zwłaszcza wodę lub błoto, w postaci kropel, bryzgów

SJP.pl

# bryzganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwałtowne wylatywanie kropel lub strumieni płynu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryznięcie n., bryzg m.

czas. bryzgać ndk., bryznąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tryskanie, pryskanie

Wiktionary

# bryzgowia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;

Wiktionary

Bryzgowia (niem. Breisgau) – kraina historyczna o powierzchni ok. 4000 km², zlokalizowana w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem (Niziną Górnoreńską) a Schwarzwaldem, obecnie w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bryzgowijski

Wiktionary

# bryzgowijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bryzgowią, dotyczący Bryzgowii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bryzgowia ż.

Wiktionary

# bryzgun

błonkówka z rodziny bryzgunowatych, szkodnik brzóz

SJP.pl

# bryzgunowate

rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych, szkodniki drzew i krzewów

SJP.pl

Bryzgunowate (Cimbicidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych i podrzędu rośliniarek, obejmująca około 150 opisanych gatunków.

Należą tu błonkówki o rozmiarach od średnich do dużych, osiągające do około 30 mm długości ciała. Są silnie zbudowane i szybko latają. Ich czułki zakończone są wyraźną buławką. Przednia para skrzydeł wyposażona jest z żyłkę poprzeczną 2r. Tarcza śródplecza pozbawiona jest wyraźnego wyrostka. Odwłok zwykle ma tergity od drugiego do piątego podwinięte ponad przetchlinkami. Pierwszy tergit odwłoka zlany jest z metapleuronem. U samic wyraźnie widoczny jest podział pokładełka na położoną nasadowo drugą walwulę i położoną szczytowo trzecią walwulę.

Wikipedia

# bryzgunowaty

o cechach bryzgunowatych

SJP.pl

# bryznąć

bryzgnąć;
1. rozprysnąć się w postaci kropel, bryzgów;
2. rozproszyć, rozrzucić coś, zwłaszcza wodę lub błoto, w postaci kropel, bryzgów

SJP.pl

# bryzol

smażona polędwica wołowa lub końska; brizol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. rodzaj smażonej bitki, najczęściej z polędwicy wołowej lub wieprzowej, lekko oprószonej mąką;

Wiktionary

Bryzol (fr. brésolles zraziki) – polędwica wołowa, wieprzowa lub końska, pokrojona w poprzek, ubita, specjalnie przyprawiona i usmażona.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) – Wyobraźcie sobie, że ambasador był zachwycony – perorował Roszko. – Zjedliśmy wyborną zupę ziemniaczaną, potem był bryzol z pieczarkami, kompot, kilka butelek wina, szarlotka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryzolik mrz.

Wiktionary

# bryzolik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bryzol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryzol m.

Wiktionary

# bryżować

czasownik

(1.1) stpol. ozdabiać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: brɨˈʒɔvat͡ɕ, AS: bryžovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryżowanie n.

Wiktionary

# bryżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bryżować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bryżować ndk.

Wiktionary

# bryzowy

przymiotnik od: bryza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bryzą, dotyczący bryzy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryza ż.

Wiktionary

# bryła

1. przestrzenna figura geometryczna;
2. nieforemny kawał czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

(1.2) większa zwarta masa jakiejś substancji

(1.3) trójwymiarowy kształt jako cecha pewnego obiektu

Wiktionary

- bryła geometryczna – figura przestrzenna
  - bryła niewypukła
  - bryła obrotowa
  - bryła platońska
  - bryła wypukła
- bryła brzegowa – element w grafice 3D
- bryła sztywna – pojęcie z zakresu mechaniki klasycznej
- osoby o nazwisku Bryła:
  - Antoni Bryła – polski prawnik, działacz ruchu ludowego, żołnierz podziemia, podpułkownik
  - Jadwiga Bryła – polska biochemik
  - Jerzy Bryła – polski ksiądz, protonotariusz apostolski
  - Jolanta Bryła – polska politolog
  - Józef Bryła – polski sportowiec, wspinacz i polarnik
  - Marta Bryła – polska aktorka filmowa
  - Stanisław Bryła (ujednoznacznienie)
  - Stefan Bryła – polski inżynier budowlany

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Bryła to trójwymiarowy odpowiednik figury geometrycznej.

  (1.2) Od zbocza oderwała się wielka kamienna bryła i pomknęła w dół.

  (1.3) Jaką nowatorską bryłę ma ten budynek!

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈbrɨwa, AS: bryu̯a

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. zbrylacz m., zbrylanie n., zbrylenie n.

  :: zdrobn. bryłka ż., bryłeczka ż.

  czas. zbrylać ndk., zbrylić dk.

  przym. bryłowy, bryłowaty

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) bryła geometryczna

  Wiktionary

# bryłka

mała bryła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: bryła

(1.2) mała bryła

Wiktionary

Bryłka – polskie nazwisko. Na początku 2023 roku w Polsce nosiły je 1 378 osoby.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbrɨwka, AS: bryu̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bryła ż., bryłeczka ż., zbrylenie n., zbrylanie n., bryłowatość ż.

czas. zbrylać ndk., zbrylić dk.

przym. bryłowy, bryłowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bryłeczka ż.

(1.2) grudka

Wiktionary

# bryłkowatość

→ bryłkowaty

SJP.pl

#### Patrz:

bryłkowaty

# bryłkowaty

w kształcie bryłki; składający się z bryłek

SJP.pl

# bryłonosek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Corynorhinus|H. Allen|ref=tak., rodzaj nietoperzy z podrodziny mroczków;

(1.2) zool. nietoperz z rodzaju bryłonosków (1.1)

Wiktionary

Bryłonosek (Corynorhinus) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żadne bryłonoski nie występują w Europie.

Wiktionary

# bryłowatość

→ bryłowaty

SJP.pl

#### Patrz:

bryłowaty

# bryłowaty

przypominający z wyglądu bryłę; zbity w bryłę, składający się z brył

SJP.pl

# bryłowy

związany z bryłą, dotyczący bryły

SJP.pl

# brzączowice

Brzączowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Dobczyce, nad Zbiornikiem Dobczyckim.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

# brząkać

brzękać, brzdękać, brzdąkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

# brząkadło

potocznie: przedmiot metalowy wydający przerywany dźwięk przy potrącaniu; brzękadło

SJP.pl

# brząkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie dźwięków podczas potrącania szkła albo metalu

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brząkać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzękanie

Wiktionary

# brząkała

brzękać, brzdękać, brzdąkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

# brząknąć

brzęknąć, brzdąknąć, brzdęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie: zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

# brzana

ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, występująca w rzekach europejskich, azjatyckich i afrykańskich; barbatka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

(1.2) gw-pl|Warszawa. dziewczyna

Wiktionary

- Brzana pospolita – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych
- Brzana – wieś w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Bobowa
  - Brzana Dolna – dawna wieś
  - Brzana Górna – dawna wieś

Osoby o nazwisku Brzana:

- Stanislaus Brzana – duchowny katolicki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brzana bywa hodowana w akwariach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒãna, AS: bžãna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzana pospolita

Wiktionary

# brzanka

1. roślina z rodziny traw; tymotka
2. niewielka ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych

SJP.pl

Brzanka – nazwa zwyczajowa ryby karpiokształtnej z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), występującej w górnych odcinkach karpackich dopływów Wisły oraz w Wiśle. Ze względu na brak znaczenia gospodarczego, niewielką liczebność oraz zajmowane siedliska, jest jednym z najsłabiej poznanych gatunków polskiej ichtiofauny.

Wikipedia

# brzanowy

→ brzana

SJP.pl

#### Patrz:

brzana

# brzany

wytworzony z beru (rośliny zbożowej uprawianej głównie na Dalekim Wschodzie)

SJP.pl

# brzask

światło na niebie przed wschodem słońca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pora dnia, kiedy kończy się noc i niebo stopniowo się rozjaśnia

(1.2) światło widoczne na niebie przed wschodem słońca

(1.3) książk. blask rzucany przez określone źródło światła

(1.4) książk. przen. początek jakiegoś zjawiska lub procesu

Wiktionary

- Brzask (wierzenia)
- Brzask – pismo będące organem Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej w okresie międzywojennym
- Brzask – pismo wydawane w konspiracji przez AK w Warszawie
- Brzask – organ prasowy Komunistycznej Partii Polski
- Brzask – gazeta w postaci dwumiesięcznika wydawana na terenie Janowa lubelskiego
- Brzask – film z 1939 roku
- Brzask – film z 1988 roku
- Brzask – album Skubasa wydany przez Kayax w 2014 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jezus natomiast udał się na Górę Oliwną, ale o brzasku zjawił się znów w świątyni.

(1.1) Ale z nastaniem brzasku dnia następnego Bóg zesłał robaczka, aby uszkodził krzew, tak iż usechł.

(1.1) Wyciągnął Mojżesz rękę nad morze, które o brzasku dnia wróciło na swoje miejsce.

(1.3) Złotawe przesłony okien i obicia ścian rozsiewały wdzięczne brzaski, w których podkomorzyna jawiła się piękną jak nigdy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒask, AS: bžask

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przedświt, zaranie

(1.2) poet. jutrzenka, zorza

(1.3) odblask, odbłysk

(1.4) początek, zaranie, świt

Wiktionary

# brzdąc

potocznie: małe dziecko; berbeć, bobas, maluch, bąk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. pot. małe dziecko

Wiktionary

Brzdąc (ang. The Kid) – pełnometrażowy, czarno-biały, niemy komediodramat z 1921 roku wyreżyserowany przez Charliego Chaplina. Film opowiada o przyjaźni trampa z pozostającym pod jego opieką młodym sierotą.

W 1971 Chaplin poprawił montaż filmu i dodał do niego muzykę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W piaskownicy siedział mały brzdąc.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) berbeć, dzieciak, malec, maluch, skrzat; gw-pl|Śląsk Cieszyński|pyrtek.

Wiktionary

# brzdąkać

brzdękać, brzękać, brząkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

# brzdąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie dźwięków za pomocą strunowych instrumentów muzycznych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzdąknięcie n.

czas. brzdąkać ndk., brzdąknąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brząkanie, brzękanie

Wiktionary

# brzdąknąć

brzdęknąć, brzęknąć, brząknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

SJP.pl

# brzdąknięcie

brzdęknąć, brzęknąć, brząknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

SJP.pl

# brzdęk

dźwięk wywołany brzdąkaniem

SJP.pl

# brzdękać

brzdąkać, brzękać, brząkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

# brzdękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie krótkich dźwięków przy użyciu instrumentów muzycznych, najczęściej strunowych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzdęknięcie n., brzdęk m.

czas. brzdękać ndk., brzdęknąć dk.

Wiktionary

# brzdęknąć

brzdąknąć, brząknąć, brzęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

SJP.pl

# brzdęknięcie

brzdąknąć, brząknąć, brzęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

SJP.pl

# brzechać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) roztoczański. szczekać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Psy brzechaly, a nawet o pyskatych ludziach mawiano „brzecha jak pies”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɛxat͡ɕ, AS: bžeχać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzechanie n.

Wiktionary

# brzechun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. szczekacz; kundel

Wiktionary

# brzechwa

tylna część pocisku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lotn. tylna część bomby lotniczej lub samolotu, stabilizująca lot;

(1.2) książk. środkowa, drewniana część strzały; promień; Gloger.

Wiktionary

- brzechwa, statecznik – stabilizator lotu pocisku

- Adam Brzechwa-Ajdukiewicz (1894–1954) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
- Andrzej Brzechwa (zm. 1593) – benedyktyn, opat klasztoru w Tyńcu
- Antoni Brzechwa (ur. ok. 1765) – major w powstaniu kościuszkowskim
- Jan Brzechwa (1898–1966) – poeta, autor wielu znanych bajek i wierszy dla dzieci
- Krystyna Brzechwa (ur. 1928) – polska malarka i poetka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Obaczcie, już nie tylko żeleźce, ale i brzechwa całkiem mu się schowała pod łopatką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɛxfa, AS: bžeχfa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) statecznik

Wiktionary

# brzęczący

→ brzęczeć

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wydający charakterystyczny dźwięk

Wiktionary

#### Patrz:

brzęczeć

# brzęczak

brzęczak porzeczkowy - pospolity w Polsce niewielki owad z rzędu błonkówek, którego larwy żerują na liściach porzeczki i agrestu

SJP.pl

Nematus pavidus, brzęczak – gatunek błonkówki z rodziny pilarzowatych.

Wikipedia

# brzęczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) o metalowych lub szklanych przedmiotach: wydawać brzęk

(1.2) o owadach: wydawać brzęk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Talary brzęczały w sakiewce.

(1.2) Wśród kwiatów wesoło brzęczą pszczoły.

(1.2) Grały jej tedy do snu derkacze i przepiórki, migotały gwiazdy, gdy powiew poruszył gałęzie, brzęczały chrząszcze na dębowych liściach – i usnęła wreszcie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɛt͡ɕ, AS: bžẽṇčeć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzęczek, brzęczenie, brzęczyk, brzęk, brzękadełko, brzękadło, brzękanie, brzękliwość, pobrzęk, pobrzękiwanie, zabrzęknięcie

czas. brzękać, brzęknąć, pobrzękać, pobrzękiwać, rozbrzęczeć się, wybrzękiwać, zabrzęczeć, zabrzękać

przym. brzęczykowy, brzękliwy

przysł. brzękliwie

Wiktionary

# brzęczek

urządzenie sygnalizacyjne wytwarzające dźwięk; brzęczyk

SJP.pl

- Brzęczek – osada w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Liniewo
- Brzęczek – potok górski w Polsce w województwie dolnośląskim w Sudetach Środkowych
- Brzęczek – rezerwat przyrody w woj. pomorskim
- brzęczek kolumbijski – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrów

Wikipedia

# brzęczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powtarzające się brzęki; chaotyczny zbiór różnych dźwięków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słychać było jedynie brzęczenie much.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bžẽṇčẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brzęczeć, zabrzęczeć, pobrzękiwać, brzdąkać

rzecz. brzęczyk m., brzęk

Wiktionary

# brzeczka

wodny roztwór składników wyekstrahowanych ze słodu piwowarskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Locustella luscinioides|ref=tak., drobny ptak z rzędu wróblowatych o niepozornym upierzeniu;

Wiktionary

Brzeczka (w miodosytnictwie zwana też syta) – półprodukt stosowany przy produkcji piwa lub miodu pitnego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃka, AS: bžẽṇčka

Wiktionary

# brzęczkowski

nazwisko

SJP.pl

# brzęczny

przymiotnik

(1.1) stpol. dźwięczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: bžẽṇčny

Wiktionary

# brzęczyk

urządzenie wytwarzające dźwięk ciągły dla celów sygnalizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie)

Wiktionary

Brzęczyk (lub z ang. buzzer, ew. buzer, beeper, buczek) – sterowany elektrycznie sygnalizator akustyczny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɨk, AS: bžẽṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzęczek m., brzęczenie n.

czas. brzęczeć ndk.

przym. brzęczykowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzęczek

Wiktionary

# brzęczykowaty

przypominający dźwiękiem brzęczyk

SJP.pl

# brzęczykowy

przymiotnik od: brzęczyk

SJP.pl

# brzecław

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto nad rzeką Dyją w kraju południowomorawskim w Czechach;

Wiktionary

Brzecław (czes. Břeclav, niem. Lundenburg) – miasto w Czechach, w kraju południowomorawskim, siedziba powiatu Brzecław. Leży 50 km na południowy wschód od Brna, w pobliżu granicy z Austrią i Słowacją, nad rzeką Dyją. Jego powierzchnia wynosi 87,17 km² i liczy około 26000 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. brzecławski

Wiktionary

# brzecławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brzecławiem, dotyczący Brzecławia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brzecław mrz.

Wiktionary

# brzeg

1. granica między lądem a wodą;
2. wszelki pas nadgraniczny, krańcowy;
3. krawędź ścian przedmiotów; * forma dopełniacza l.poj. "brzega" możliwa tylko w wyrażeniach:
a) pierwszy z brzega - jakikolwiek, pierwszy z kolei;
b) nie wiadomo, kto z brzega - nie wiadomo, kto pierwszy umrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie opolskim;

(1.2) geogr. hist. średniowieczna nazwa Brzeska

Wiktionary

- brzeg – linia zetknięcia się lądu z wodą (morzem, jeziorem, rzeką)

W Polsce

- Brzeg – miasto w woj. opolskim
- Brzeg – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
- Brzeg – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca
- Brzeg – część wsi Łapczyca w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
- Brzeg – część wsi Żegocina w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Żegocina
- Brzeg – część wsi Borzęcin w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Borzęcin
- Brzeg – część wsi Wołowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
- Brzeg – część wsi Przeginia w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
- Brzeg – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Brzeg – część wsi Stara Wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Brzeg – część wsi Borzęta w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Brzeg – część wsi Krzyszkowice w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Brzeg – część wsi Trzemeśnia w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Brzeg – część wsi Siepraw w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Siepraw
- Brzeg – część wsi Kobielnik w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Wiśniowa
- Brzeg – część wsi Wola Piskulina w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko
- Brzeg – część wsi Maszkowice w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko
- Brzeg – część wsi Kokuszka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój
- Brzeg – część wsi Łapsze Wyżne w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Łapsze Wyżne
- Brzeg – część wsi Ochotnica Dolna w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna
- Brzeg – część wsi Brzozówka w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Brzeg – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. sudkim, w gminie Zawoja
- Brzeg – część wsi Sieniawa w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Rymanów
- Brzeg – osada wsi Odrzechowa w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zarszyn
- Brzeg – część wsi Przyszowice w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Gierałtowice
- Brzeg – część wsi Sokołowo w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz
- Brzeg – dawna nazwa wsi Sośnica-Brzeg w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Radymno

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wzięli ślub w kościele w Brzegu na Śląsku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒɛk, AS: bžek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzeg m., brzeżanin m., brzeżanka ż., brzegowianin m., brzegowianka ż.

przym. brzeski, przybrzeżny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Brzeg nad Odrą

Wiktionary

# brzegarka

frezarka stolarska służąca do wygładzania brzegów ściśniętych w pakiety arkuszy forniru przed ich spojeniem

SJP.pl

# brzegi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku polskich wsi;

Wiktionary

W Polsce

Administracja

- Brzegi – gromada
- Brzegi – dawna gmina

Na Białorusi

- Brzegi – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim

Na Ukrainie

- Brzegi – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim
- Brzegi – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim

Zobacz też

- Brzeg
- Brzegi Dolne, Brzegi Górne

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lidzia odwiedziła swoją babcię w Brzegach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzeg m., Brzeg m., brzegowe n.

przym. brzegowy, przybrzeżny

Wiktionary

# brzegoskłon

brzegoskłon faszynowy - umocnienie z faszyny, stosowane przy budowlach ziemnych narażonych na zalanie wodą

SJP.pl

# brzegosłon

Brzegosłon – rodzaj budowli regulacyjnej, stosowanej w hydrotechnice i melioracjach, której funkcją jest umocnienie i zabezpieczenie przed erozją istniejącego brzegu cieku lub zbiornika wodnego. Taki rodzaj umocnienia zaliczany jest do biotechnicznej obudowy cieku, opartej na naturalnych materiałach. Umożliwia on szybkie pokrycie obnażonej skarpy, co ma szczególne znaczenie w przypadku gruntów luźnych i mało odpornych na niszczące działanie wody i innych czynników erozyjnych. Brzegosłony stosuje się do umacniania środkowej i górnej części skarpy, powyżej poziomu wody regulacyjnej. Poniżej linii brzegosłonu należy zastosować odpowiednie umocnienie podstawy skarpy lub pasa dolnego brzegosłonu.

Wikipedia

# brzegowce

duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; manat, lamantyna

SJP.pl

Brzegowce, syreny, nozdrzaki (Sirenia) – rząd dużych ssaków łożyskowych z nadrzędu afroterów (Afrotheria) prowadzących wyłącznie wodny tryb życia. Brzegowce zajmują szczególne miejsce w ekosystemie, ponieważ są jedynymi roślinożernymi ssakami wodnymi. Podobnie jak słoniowate, góralkowce i rurkozębne wywodzą się od ssaków prakopytnych. Nie jest znana przyczyna zajęcia przez nie środowiska odmiennego niż u większości innych ssaków.

Wikipedia

# brzegowe

→ brzeg; brzeżny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. opłata za składowanie drzewa na brzegu rzek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Flisacy zapłacili już brzegowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzeg m., Brzeg m., Brzegi nmos.

przym. brzegowy

Wiktionary

# brzegowianin

brzeżanin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego

SJP.pl

# brzegowianka

brzeżanka;
1. mieszkanka Brzegu;
2. mieszkanka Brzegu Dolnego

SJP.pl

# brzegowiec

duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; manat, lamantyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Calidris virgata|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych występujący na kontynencie amerykańskim;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bʒɛˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: bžegovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzeg m.

przym. przybrzeżny

Wiktionary

# brzegówka

gatunek jaskółki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Riparia riparia|ref=tak., jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;

Wiktionary

- Brzegówka – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae).
- Brzegówka – rodzaj niedużych ślimaków morskich.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bʒɛˈɡufka, AS: bžegufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzeg mrz.

przym. przybrzeżny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jaskółka brzegówka

Wiktionary

# brzegowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brzegowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brzegowy

przysł. brzegowo

Wiktionary

# brzegowy

→ brzeg; brzeżny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od brzeg

Wiktionary

Bierahawy (biał. Берагавы) – osiedle na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Wiercieliszki, na prawym brzegu rzeki Niemen.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ewolucja oceanu zachodzi powoli. Towarzyszą jej stopniowe zmiany zarysów linii brzegowej, objętości basenów oceanicznych, składu wody morskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzeg m., brzegowe n., Brzegi nmos., brzegowość ż.

przym. nadbrzeżny, przybrzeżny

Wiktionary

# brzęk

1. dźwięk wywołany przez uderzenie lub potrącenie przedmiotu
2. gatunek jarzębu, drzewo z rodziny różowatych; brekinia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przytłumiony, wibrujący dźwięk

(1.2) syst. dendr. nazwa systematyczna|Sorbus torminalis|L.|ref=tak., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;

(1.3) dendr. drzewo z gatunku brzęków (1.2)

Wiktionary

Jarząb brekinia, brzęk (Sorbus torminalis (L.) Crantz lub (w zależności od ujęcia) Torminalis glaberrima (Gand.) Sennikov & Kurtto) – gatunek drzewa należący do rodziny różowatych (Rosaceae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyrafinowani bibliofile wsłuchują się w szelest kartek, skrzypienie oprawy, brzęk okuć.

(1.3) Zaparkował obok uschniętego brzęku na skraju lasu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzękadło n., brzękanie n., brzękliwość ż., brzęknięcie n.

:: zdrobn. brzękadełko n.

czas. brzęczeć ndk., brzękać ndk., brzęknąć dk.

przym. brzękliwy

przysł. brzękliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzękanie, brzęknięcie, pobrzęk

(1.2) bereka, brekinia, jarząb brekinia

Wiktionary

# brzękać

brząkać, brzdąkać, brzdękać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

# brzękadełko

zdrobnienie od: brzękadło; brząkadełko

SJP.pl

# brzękadło

potocznie: przedmiot metalowy wydający przerywany dźwięk przy potrącaniu; brząkadło

SJP.pl

# brzękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wytwarzanie przez kogoś dźwięków przez potrącanie przedmiotów szklanych lub metalowych

(1.2) wydawanie charakterystycznych dźwięków przez przedmioty szklane lub metalowe

(1.3) nieudolne albo niedbałe granie na instrumencie strunowym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzęk m., brzęknięcie n., brzękadło n., brzękadełko n., brzękawka ż., brzękliwość ż., brzękacz m.

czas. brzęczeć, brzękać ndk., brzęknąć dk.

przym. brzękliwy

przysł. brzękliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) brzdąkanie

Wiktionary

# brzękliwość

→ brzękliwy

SJP.pl

#### Patrz:

brzękliwy

# brzęknąć

brząknąć, brzdąknąć, brzdęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie: zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brzękać)

(1.1) wydać krótki, metaliczny dźwięk

(1.2) pot. zagrać niedbale na instrumencie strunowym

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. obrzęknąć, zbrzęknąć)

(2.1) powiększać swoją objętość wskutek gromadzenia płynu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na podłogę spadł talerz i brzęknął.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzęknięcie n., obrzęk mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. brząknąć, zabrzęczeć

(1.2) zarzępolić

(2.1) nabrzmiewać, obrzmiewać, puchnąć

Wiktionary

# brzemię

ciężar, kłopot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co jest trudne do zniesienia

(1.2) daw. ciężar dźwigany na plecyecach lub oburącz przed sobą

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃mʲjɛ, AS: bžẽmʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzemienna ż., brzemienność ż.

przym. brzemienny

przysł. brzemiennie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) balast, ciężar, garb, jarzmo, kamień u szyi, kula u nogi, krzyż

(1.2) ciężar

Wiktionary

# brzemienna

kobieta w ciąży; ciężarna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. kobieta w ciąży

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brzemię n.

przym. brzemienny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciężarna

Wiktionary

# brzemienniej

stopień wyższy od przysłówka: brzemiennie

SJP.pl

# brzemienniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brzemienny; zwykle w wyrażeniu: coś jest brzemienniejsze w skutki (w skutkach) - coś jest bardziej znamienne, obfite w konsekwencje

SJP.pl

# brzemienność

okres noszenia płodu w łonie matki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. ciąża

(1.2) przen. znaczenie, waga, ważność

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: bžẽmʹi ̯ẽ•ność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brzemienny

rzecz. brzemię n.

Wiktionary

# brzemienny

1. o kobiecie: będąca w ciąży; ciężarny;
2. taki, jaki ma ciężarna kobieta, np. brzemienny brzuch;
3. ważący na czymś, co nastąpi w przyszłości;
4. obciążony, naładowany czymś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) (tylko ż.) książk. o kobiecie: ciężarna

(1.2) książk. obfitujący w skutki lub możliwości, ważący na przyszłych wydarzeniach

(1.3) poet. obciążony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nikogo nie nęciła perspektywa ożenku z brzemienną panną.

(1.2) Była to decyzja brzemienna w konsekwencje.

(1.3) Bo każda chmura inna: na przykład jesienna / Pełźnie jak żółw leniwa, ulewą brzemienna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: bžẽmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzemienna ż., brzemię n., brzemienność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciężarny

Wiktionary

# brzemionko

zdrobnienie od: brzemię

SJP.pl

# brzerzasty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. (o krowie) z białym grzbietem i brzuchem

Wiktionary

# brześć

brześć zaczyna - archaiczne określenie pory przed wschodem słońca, rozwidnienie, świtanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica;

Wiktionary

Brześć, do 1923 Brześć Litewski, w latach 1923–1939 Brześć nad Bugiem (biał. Брэст, Берасьць, Берасьце – Brest, Bieraść, Bieraście; ros. Брест, Берестье – Brest, Bieriestje, lit. Brestas, jid. ‏בּריסק‎, hebr. ‏ברסט ליטובסק‎) – miasto w południowo-zachodniej części Białorusi, u ujścia Muchawca do Bugu, siedziba administracyjna obwodu brzeskiego i rejonu brzeskiego. Ośrodek przemysłowy, węzeł kolejowy i drogowy na granicy z Polską, znajdują się tu port rzeczny i port lotniczy. Znajdują się tu uniwersytet (1995) i politechnika (1989). Ośrodek kultury polskiej na Białorusi, polski konsulat generalny. W 2024 roku miasto liczyło 344,4 tys. mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Brześciu urodziła się polska aktorka Nina Andrycz.

(1.1-2) Wyprowadziła się z Brześcia i nie zostawiła numeru telefonu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brześcianin m., brześcianka ż., Brzeszczyzna ż.

przym. brzeski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Brześć Litewski, Brześć nad Bugiem

Wiktionary

# brześcianin

mieszkaniec Brześcia, Brześcia Kujawskiego, Brześcia nad Bugiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brześcia

(1.2) mieszkaniec Brześcia Kujawskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1-2) Władze odmówiły brześcianom zmiany nazwy ulicy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brześć m.

:: fż. brześcianka ż.

przym. brzeski

Wiktionary

# brześcianka

1. mieszkanka Brześcia;
2. mieszkanka Brześcia Kujawskiego;
3. mieszkanka Brześcia nad Bugiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka lub zawodniczka Brześcia

(1.2) mieszkanka Brześcia Kujawskiego

Wiktionary

Brześcianka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do św. Jana Teologa w Augustowie, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łubinie Kościelnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) O ostatecznym zwycięstwie koszykarek z Mińska zadecydowała zła kondycja brześcianek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brześć m.

:: fm. brześcianin m.

przym. brzeski

Wiktionary

# brzeski

przymiotnik od:
1. Brzeg, Brzesko, Brześć, Brześć nad Bugiem;
2. Brzeg Dolny; dolnobrzeski;
3. Brzeszcze; brzeszczański;
4. Brześć Kujawski; brzeskokujawski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brzegu, związany z Brzegiem

(1.2) odnoszący się do Brzeska, związany z Brzeskiem

(1.3) odnoszący się do Brześcia, związany z Brześciem

Wiktionary

## Osoby

- Adam Brzeski z Nieborowa – podstarości piński
- Franciszek Tomasz Brzeski – polski ziemianin i parlamentarzysta w Prusach
- Tadeusz Brzeski – ekonomista polski, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego

## Polskie rodziny szlacheckie

- Brzescy herbu Bończa

## Miejscowości w Polsce

- Brzeski – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
- Brzeski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Klwów

## Inne

- traktat brzeski

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powiat brzeski obejmuje historyczne części zarówno Dolnego jak i Górnego Śląska.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. brzeg m., brzeżanin m., brzeżanka ż., brzegowianin m., brzegowianka ż.

przym. przybrzeżny

(1.2)

rzecz. brzeg m., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

przym. przybrzeżny

(1.3)

rzecz. Brześć m., brześcianin m., brześcianka ż.

Wiktionary

# brześkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# brzesko

przymiotnik od:
1. Brzeg, Brzesko, Brześć, Brześć nad Bugiem;
2. Brzeg Dolny; dolnobrzeski;
3. Brzeszcze; brzeszczański;
4. Brześć Kujawski; brzeskokujawski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brzesko – miasto w Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu brzeskiego i gminy miejsko-wiejskiej Brzesko. Jest położone na Podgórzu Wiśnickim, nad rzeką Uszwicą.

Brzesko uzyskało lokację miejską w 1289 roku, zdegradowane w 1317 roku, ponowne nadanie praw miejskich około 1385 roku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɛskɔ, AS: bžesko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzeg m., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

przym. brzeski, przybrzeżny

Wiktionary

# brzeskokujawski

→ Brześć Kujawski; brzeski

SJP.pl

# brzeszczanin

1. mieszkaniec Brzeszcz;
2. mieszkaniec Brzeska

SJP.pl

# brzeszczanka

1. mieszkanka Brzeszcz;
2. mieszkanka Brzeska

SJP.pl

# brzeszczański

przymiotnik od: Brzeszcze; brzeski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brzeszcz, związany z Brzeszczami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Brzeszcze nmos., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

Wiktionary

# brzeszcze

ostrze kosy i innych narzędzi tnących

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Wiktionary

Brzeszcze – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, nad rzeką Wisłą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzeszcze. Brzeszcze zostały założone prawdopodobnie przez osadników flamandzkich w XV wieku. Rozwój Brzeszcz jest w dużej mierze związany z kopalnią, która odgrywa kluczową rolę w lokalnej gospodarce i miała wypływ na rozwój demograficzny w I połowie XX wieku.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od Brzeszcz prowadzi serpentynowa droga (liczne stawy) przez Rajsko do Oświęcimia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɛʃt͡ʃɛ, AS: bžešče

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

przym. brzeszczański

Wiktionary

# brzeszczot

1. ostrze broni białej typu siecznego; głownia, klinga;
2. część tnąca piły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. ostrze narzędzia tnącego

Wiktionary

Głownia (z niem. klinga, staropol. żelazo, brzeszczot) – podstawowa (główna – stąd nazwa) część broni białej przeznaczona do zadawania i parowania ciosów. Zazwyczaj stanowi przeważającą większość długości i masy całej broni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wymieniłem brzeszczot w pilarkach, bo był stępiony.

Wiktionary

# brzeszczotek

rodzaj ryb z rodziny brzeszczotkowatych

SJP.pl

# brzeszczotkowate

rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych; brzeszczotowate, nożowce, śledziówki

SJP.pl

Brzeszczotkowate, brzeszczotowate, nożowce, śledziówki (Notopteridae) – rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych. Większość gatunków jest poławiana jako ryby konsumpcyjne, niektóre są hodowane w akwariach. W zapisie kopalnym znane są co najmniej z późnej kredy (cenoman).

Wikipedia

# brzeszczotowate

rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych; brzeszczotkowate, nożowce, śledziówki

SJP.pl

Brzeszczotkowate, brzeszczotowate, nożowce, śledziówki (Notopteridae) – rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych. Większość gatunków jest poławiana jako ryby konsumpcyjne, niektóre są hodowane w akwariach. W zapisie kopalnym znane są co najmniej z późnej kredy (cenoman).

Wikipedia

# brzeszczyński

nazwisko

SJP.pl

# brzetysław

1. Brzetysław I (ok. 1012-1055), z dynastii Przemyślidów, książę czeski od 1035;
2. Brzetysław II (?-1100), z dynastii Przemyślidów, książę czeski od 1092

SJP.pl

- Brzetysław – słowiańskie imię męskie popularne w Czechach
- Brzetysław I (1002–1055) – książę Czech od 1035 z dynastii Przemyślidów, znany z najazdu na Polskę
- Brzetysław II (ok. 1060–1100) – książę Czech z dynastii Przemyślidów
- Brzetysław (zm. po 1130) – książę czeski, syn Brzetysława II
- Brzetysław (zm. przed 1201) – książę ołomuniecki od 1189 r. do śmierci

Wikipedia

# brzeżanin

brzegowianin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego

SJP.pl

# brzeżanka

brzegowianka;
1. mieszkanka Brzegu;
2. mieszkanka Brzegu Dolnego

SJP.pl

Brzeżanka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Strzyżów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

# brzeżański

przymiotnik od: Brzeżany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brzeżanami, dotyczący Brzeżan

Wiktionary

Brzeżański – polski herb szlachecki.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Brzeżany nmos.

Wiktionary

# brzeżany

brzegowianin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego

SJP.pl

Brzeżany (ukr. Бережани, Bereżany) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie tarnopolskim, nad Złotą Lipą, siedziba administracyjna hromady. W 2020 roku liczyło ok. 17,4 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# brzeźce

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

- Brzeźce – wieś w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Stężyca
- Brzeźce – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Białobrzegi
- Brzeźce – wieś w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa
- Brzeźce – wieś w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pszczyna

- Brzeźce – gromada

Zobacz też

- Kolonia Brzeźce

Wikipedia

# brzeżdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. brzask

Wiktionary

# brzeżek

zdrobnienie od: brzeg

SJP.pl

# brzeżeński

→ Brzeżno

SJP.pl

#### Patrz:

Brzeżno

# brzeziański

przymiotnik od: Brzezie (nazwa wielu wsi w Polsce)

SJP.pl

# brzezicki

nazwisko

SJP.pl

# brzezie

nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

## Znaczenie

Nazwa pochodzi ze staropolszczyzny i oznacza brzezinę czyli mały las brzozowy. Pierwszy zachowany zapis nazwy Brzezie na określenie brzozowego lasu pochodzi z mieszanego polsko-łacińskiego tekstu z 1417 – Pratum (...) situm retro flumen Wyrzbicza in multicorticineto al. in brzesze. Jako nazwa miejscowości notowana była już wcześniej np. nazwa wsi Brzezie leżącej w powiecie gostyńskim zanotowana została już w 1287 roku. W Polsce istnieje wiele miejscowości noszących tę nazwę.

## W Polsce

- Brzezie – dawna gmina wiejska w województwie kieleckim
- Brzezie – dawna gmina w województwie koszalińskim
- Brzezie – gromada w powiecie bocheńskim
- Brzezie – gromada w powiecie człuchowskim
- Brzezie – gromada w powiecie gostyńskim
- Brzezie – gromada w powiecie iłżeckim
- Brzezie – gromada w powiecie opatowskim
- Brzezie – gromada w powiecie włocławskim
- Brzezie – przystanek kolejowy

Wikipedia

# brzeziecki

nazwisko

SJP.pl

# brzezień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. marzec

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɛʑɛ̇̃ɲ, AS: bžeźė̃ń

Wiktionary

# brzezieński

przymiotnik od: Brzeźno; brzeziński

SJP.pl

# brzezina

1. las brzozowy;
2. drewno, cięte gałęzie brzozowe;
3. rzadko o brzozie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie mikołajowskim w obwodzie lwowskim;

Wiktionary

Nazwisko

- Łukasz Brzezina – muzyk
- Maria Strycharska-Brzezina – polonistka, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego

W Polsce

- Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
- Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
- Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
- Brzezina – część wsi Korzeszynek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
- Brzezina – część wsi Kozia Góra w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
- Brzezina – część wsi Terebiń w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
- Brzezina – część wsi Kulików w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sułów
- Brzezina – część wsi Czarnożyły w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły
- Brzezina – część wsi Książniczki w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
- Brzezina – część wsi Prądnik Korzkiewski w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Wielka Wieś
- Brzezina – przysiółek wsi Krzywaczka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Sułkowice
- Brzezina – część wsi Poręba Dzierżna w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Brzezina – część wsi Trzcianka w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
- Brzezina − wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Skarbimierz
- Brzezina − osada w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Walce
- Brzezina – przysiółek wsi Niewodniki w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dąbrowa
- Brzezina − wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie
- Brzezina – część wsi Wólka Pełkińska w woj. podkarpackim, w pow. jarosławski, w gminie Jarosław
- Brzezina – część wsi Wrocanka w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
- Brzezina – część wsi Śliwnica w woj., w pow. przemyskim, w gminie Dubiecko
- Brzezina − kolonia w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Brzezina – część wsi Skrzelczyce w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Pierzchnica
- Brzezina – część wsi Stary Dziebałtów w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Brzezina – część wsi Pilczyca w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Słupia Konecka
- Brzezina – część wsi Łubnice w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Łubnice
- Brzezina − wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Tolkmicko
- Brzezina − część wsi Godziątków w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów
- Brzezina – część wsi Długa Wieś Pierwsza w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Stawiszyn
- Brzezina − osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ponoć babka Jadwiga, młynarzowa z Brzeziny, umiała nadzwyczaj pięknie haftować […]

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brzeziński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. war. Brzeźnia

Wiktionary

# brzezinecki

przymiotnik od: Brzezinka; brzeziński (lokalnie)

SJP.pl

# brzeziniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brzeziniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzeziniak m.

Wiktionary

# brzeziniak

lasek brzozowy; brzeźniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. las lub zagajnik brzozowy

Wiktionary

Brzeziniak – część wsi Bajdy w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

W roku 1973 jako kolonia Brzeziniak należał do powiatu morąskiego, gmina i poczta Zalewo.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzezinka ż., Brzezinka ż., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów m.

:: zdrobn. brzeziniaczek m.

przym. brzozowy, brzezinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzeźniak, brzezina, brzezinka

Wiktionary

# brzezinianin

mieszkaniec Brzezin

SJP.pl

# brzezinianka

mieszkanka Brzezin

SJP.pl

# brzezinka

mały lasek brzozowy

SJP.pl

W Polsce

- Brzezinka – część miasta Gliwice
- Brzezinka – część miasta Mysłowice
- Brzezinka – część miasta Oświęcim
- Brzezinka – część miasta Ryki
- Brzezinka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica
- Brzezinka – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bobrowice
- Brzezinka – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Zwierzyn
- Brzezinka – część wsi Bartochów w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim
- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Andrychów
- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Brzeźnica
- Brzezinka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Karczew
- Brzezinka – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork
- Brzezinka – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Brzezinka – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka
- Brzezinka – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Brzezinka – część wsi Łodygowice w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Łodygowice
- Brzezinka – część wsi Pietrzykowice w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Łodygowice
- Brzezinka – część wsi Okoleniec w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kłodawa
- Brzezinka – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
- Brzezinka – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek

Wikipedia

# brzezinowy

związany z brzeziną

SJP.pl

# brzeziński

1. przymiotnik od: Brzeziny;
2. przymiotnik od: Brzeźno; brzezieński;
3. lokalnie: przymiotnik od: Brzezinka; brzezinecki

SJP.pl

## Osoby o nazwisku Brzeziński

- Aleksander Brzeziński (ur. 1953) – polski naukowiec
- Andrzej Brzeziński (ujednoznacznienie)
- Błażej Brzeziński (ur. 1987) – polski lekkoatleta
- Bogdan Brzeziński (1911-1980) – polski pisarz i satyryk
- Bogdan Brzeziński (?) − polski historyk ruchu robotniczego
- Bogumił Brzeziński (ujednoznacznienie)
- Bronisław Brzeziński (zm. ok. 1865) – ostatni przedstawiciel Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym
- Eugeniusz Brzeziński (ur. 1939) – polski inżynier i polityk
- Franciszek Brzeziński (1867-1944) – polski kompozytor
- Jan Brzeziński (1850-1913) – polski lekarz, literat
- Jan Dunin-Brzeziński (1883-1940) – podporucznik cesarskiej i królewskiej Armii, podpułkownik kawalerii WP
- Jerzy Brzeziński (ujednoznacznienie)
- João Osório Bueno Brzezinski (ur. 1941) – brazylijski artysta plastyk polskiego pochodzenia
- Józef Brzeziński (zm. 1783) – kasztelan kruszwicki
- Józef Piotr Brzeziński (1862-1939) – polski biolog
- Kazimierz Brzeziński (ujednoznacznienie)
- Krzysztof Brzeziński (ur. 1952) – polski przedsiębiorca, polityk
- Leon Brzeziński (1809-1865) – polski malarz
- Leonard Brzeziński-Dunin (1862-1941) – pułkownik armii Imperium Rosyjskiego, generał brygady WP
- Leszek Brzeziński (ur. 1955) – napastnik Górnika Zabrze
- Maciej Brzeziński (ur. 1933) – pułkownik pilot Wojska Polskiego
- Marcin Brzeziński (ur. 1984) − polski wioślarz
- Marek Brzeziński (ur. 1949) – polski ekonomista
- Mark Brzeziński (ur. 1965) – amerykański prawnik, dyplomata
- Mieczysław Brzeziński (1858-1911) – polski działacz społeczno-oświatowy
- Mika Brzezinski (ur. 1967) – amerykańska dziennikarka i prezenterka tv
- Patryk Brzeziński (ur. 1984) – polski wioślarz
- Stanisław Brzeziński (1903-1972) – polski historyk
- Stefan Brzeziński (1902-1963) – polski działacz związkowy i polityk
- Szymon Brzeziński (ur. 1975) – polski muzyk,
- Tadeusz Brzeziński (ujednoznacznienie)
- Tomasz Brzeziński (1872-1940) – polski rolnik, działacz społeczny
- Tomasz Brzeziński (1936–2017) – polski aktor, scenograf i reżyser
- Wacław Brzeziński (1878-1955) – polski śpiewak operowy
- Wacław Brzeziński (1900–1987) – polski prawnik
- Witold Bronisław Brzeziński (1897-1979) – pułkownik dyplomowany administracji Wojska Polskiego
- Władysław Brzeziński (1894-1944) – major Armii Krajowej
- Włodzimierz Brzeziński (1929-2004) – polski nauczyciel
- Wojciech Brzeziński (ujednoznacznienie)
- Zbigniew Brzeziński (1928-2007) – polski epidemiolog, przewodniczący Polskiego Stowarzyszenia Epidemiologicznego
- Zbigniew Brzeziński (1928-2017) – amerykański politolog, sowietolog i futurolog polskiego pochodzenia

Wikipedia

# brzeziny

1. las brzozowy;
2. drewno, cięte gałęzie brzozowe;
3. rzadko o brzozie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brzeziny – miasto w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim. Położone jest 20 km na wschód od Łodzi, w pobliżu Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich, w dolinie rzeki Mrożycy. Były miastem szlacheckim. Obecnie są siedzibą gminy Brzeziny oraz powiatu brzezińskiego. Według danych GUS z 31 grudnia 2023 r. miasto zamieszkiwało 11 949 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Według legendy na terenie obecnych Brzezin w czasach wczesnopiastowskich istniał gród o nazwie Krakówek. (z Wikipedii)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒɛˈʑĩnɨ, AS: bžeźĩny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brzeziński

rzecz. brzezinianin, brzezinianka

Wiktionary

# brzeźniak

1. zagajnik z młodych brzóz; brzezina;
2. dłuto kamieniarskie do obróbki miękkich gatunków kamienia

SJP.pl

- Brzeźniak – szczyt w Karkonoszach
- Brzeźniak – struga, dopływ Śląskiej Ochli

Wikipedia

# brzeźnica

nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 22, w tym 18 podstawowych

- Brzeźnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo
- Brzeźnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie
- Brzeźnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Brzeźnica
- Brzeźnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
- Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
- Brzeźnica – część wsi Mędrzechów w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Mędrzechów
- Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Radłów
- Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Brzeźnica
- Brzeźnica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
- Brzeźnica – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
- Brzeźnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica
- Brzeźnica – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk
- Brzeźnica – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik
- Brzeźnica – część wsi Brynek w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Tworóg
- Brzeźnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
- Brzeźnica – kolonia wsi Sudół w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
- Brzeźnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Gowarczów
- Brzeźnica – część wsi Nowa Wieś Mała w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
- Brzeźnica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo
- Brzeźnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Jastrowie
- Brzeźnica – opuszczona wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Węgorzyno
- Brzeźnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Brzeźnicy znajdują się ruiny pałacu z 1645 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒɛʑˈɲit͡sa, AS: bžeźńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzeźniczanin m.

przym. brzeźnicki

Wiktionary

# brzeźnicki

→ Brzeźnica, → Nowa Brzeźnica

SJP.pl

Brzeźnicki (Brzeznicki) – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

#### Patrz:

Brzeźnica, → Nowa Brzeźnica

# brzeźniczanin

mieszkaniec wsi Brzeźnica

SJP.pl

# brzeźniczanka

mieszkanka Brzeźnicy

SJP.pl

Brzeźnica (Brzeźniczanka, też Młynówka, Iławka, niem. Girbigsbach) – rzeka dorzecza Odry, prawobrzeżny dopływ Bobru długości 37,37 km. Wypływa w miejscowości Stypułów i płynąc na zachód mija miejscowości: Chotków, Wrzesiny, Brzeźnica. W Nowogrodzie Bobrzańskim wpada do Bobru.

Wikipedia

# brzeźnio

wieś w Polsce

SJP.pl

Brzeźnio – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Brzeźnio. Położona w środkowym obniżeniu Wysoczyzny Złoczewskiej. Liczba ludności wynosi 742 (2011 r.)

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brzeźnio. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brzeźnio.

Wikipedia

# brzeźniowski

→ Brzeźnio

SJP.pl

#### Patrz:

Brzeźnio

# brzezno

Brzezno (pol. hist. Brzeźno) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Kaźmierz.

Wikipedia

# brzeżny

→ brzeg; brzegowy

SJP.pl

# brzezówka

wieś w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8, w tym 5 podstawowych

- Brzezówka – wieś w woj. małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Szczucin
- Brzezówka – część wsi Wola Zabierzowska, w woj. małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Niepołomice
- Brzezówka – część wsi Miechów-Kolonia, w woj. mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Kazanów
- Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Tarnowiec
- Brzezówka – przysiółek wsi Domatków, w woj. podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Kolbuszowa
- Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce
- Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Hyżne
- Brzezówka – wieś w woj. śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Hażlach

Wikipedia

# brzezowski

nazwisko

SJP.pl

- Henryk Brzezowski (1879–1964) – polski dowódca wojskowy
- Michał Brzezowski (1920–1940) – sierżant pilot Wojska Polskiego
- Wojciech Brzezowski (ur. 1945) – specjalista z zakresu architektury baroku i konserwacji zabytków

Wikipedia

# brzeżyca

bardzo rzadka roślina z rodziny babkowatych, rosnąca w jeziorach i stawach

SJP.pl

Wikipedia

# brzidok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brzydal

Wiktionary

# brzmiący

zwykle o głosie: dźwięczny

SJP.pl

# brzmieć

1. być słyszanym; rozlegać się;
2. wydawać dźwięk (zwykle o instrumentach muzycznych);
3. zawierać określoną treść;
4. mieć określoną wymowę, wydźwięk

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk

(1.2) książk. zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

(1.3) książk. zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk

(1.4) daw. puchnąć, pęcznieć, nabrzmiewać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdzieś w oddali brzmi strumień. Słyszę jego szum!

(1.2) Ten Steinway brzmi niesamowicie! Nie dziwię się, dlaczego wszyscy lubią na nich grać.

(1.3) Dziwnie brzmiały w jego ustach słowa przeprosin. Ta jego korna, pełna uniżoności postawa nie pasowała do jego osobowości.

(1.3) Przepraszam, jak brzmiało pytanie?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: bžmʹi ̯ėć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zabrzmieć, rozbrzmieć, wybrzmieć, przebrzmieć, nabrzmieć, współbrzmieć

rzecz. brzmienie n.

przym. brzmieniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dźwięczeć

Wiktionary

# brzmienie

charakterystyka dźwiękowa stylu muzycznego, głosu lub instrumentu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

(1.2) określona postać słowna, określona treść lub myśl zawarta w tekście

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Twoja gitara ma rzeczywiście fajne brzmienie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: bžmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzmiącość ż., brzmieniowość ż., współbrzmienie n.

czas. rozbrzmieć, brzmieć ndk.

przym. brzmieniowy

przysł. brzmieniowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dźwięk, odgłos, ton

Wiktionary

# brzmieniowo

przysłówek

(1.1) w sposób brzmieniowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzmienie n.

przym. brzmieniowy

Wiktionary

# brzmieniowy

przymiotnik od: brzmienie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący brzmieniem, polegający na brzmieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Muzyka europejska posługuje się w oktawie 12 samoistnymi jakościami brzmieniowymi, które stanowią jej materiał dźwiękowy, czyli strój muzyczny.

(1.1) Dźwięki różniące się od siebie o oktawę mają pomimo różnicy wysokości te samą jakość brzmieniową.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. brzmieć ndk.

rzecz. brzmienie n.

przysł. brzmieniowo

Wiktionary

# brzmik

podrodzaj dużych, krępych pszczół

SJP.pl

Trzmielec, brzmik (Psithyrus) – podrodzaj dużych, krępych pszczół zaliczanych do rodzaju Bombus, pasożytujących na społecznościach innych gatunków swojego rodzaju. Z powodu odmiennej biologii i morfologii dawniej były klasyfikowane w randze odrębnego rodzaju.

Wikipedia

# brzósecki

od: Brzóski Brzezińskie (wieś)

SJP.pl

# brzoska

→ Brzozie (wieś w Polsce)

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Maciej Brzoska – aktor teatralny, telewizyjny i filmowy
- Sławomir Brzoska – polski artysta współczesny, performer, podróżnik
- Wojciech Brzoska – polski poeta
- Zbigniew Brzoska – polski naukowiec, żołnierz AK
- Rafał Brzoska - polski przedsiębiorca, założyciel firmy InPost

Wikipedia

# brzoski

→ Brzozie (wieś w Polsce)

SJP.pl

# brzoskiew

odmiana kapusty

SJP.pl

Kapusta właściwa polna, kapusta polna, brzoskiew – podgatunek kapusty właściwej (Brassica rapa L. subsp. campestris). Obszar rodzimego jej występowania to Afryka Północna (Algieria, Maroko, Tunezja, Libia), rozprzestrzeniła się też w Europie i Azji. W Polsce archeofit.

Wikipedia

# brzoskowski

nazwisko

SJP.pl

# brzoskwinia

1. drzewo owocowe z rodziny różowatych, o liściach lancetowatych, kwiatach różowych rozwijających się przed ulistnieniem i o omszonych, żółtych z czerwonym rumieńcem owocach, pochodzące z Chin; brzoskwinia zwyczajna;
2. owoc tego drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów;

Wiktionary

Brzoskwinia (Persica Mill.) – takson w zależności od ujęcia systematycznego definiowany jako rodzaj, podrodzaj lub sekcja, przy czym we współczesnych klasyfikacjach z reguły w tej ostatniej randze w ramach podrodzaju migdałowiec Amygdalus i rodzaju śliwa Prunus. Obejmuje 6–7 gatunków, z tym brzoskwinię zwyczajną (Prunus persica) – drzewo owocowe o istotnym znaczeniu ekonomicznym, szeroko rozprzestrzenione w uprawie (uprawiane także w Polsce).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mieszkańcy Brzoskwini mają bliziutko do lotniska w Balicach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzoskwinia ż., brzoskwinianin mos., brzoskwinianka ż., Brzoskwinka ż., brzoskwiniarnia ż., brzoskwinka ż.

przym. brzoskwiniowy, brzoskwiniański

przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary

# brzoskwiniaczek

skośnik brzoskwiniaczek - motyl z rodziny skośnikowatych

SJP.pl

# brzoskwiniarnia

szklarnia, w której uprawia się brzoskwinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. szklarnia z uprawą brzoskwiń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed wejściem do brzoskwiniarni stoją beczki z nawozem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinka ż., Brzoskwinka ż., brzoskwiniowiec mrz.

przym. brzoskwiniowy

przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary

# brzoskwiniolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście przypominające liście brzoskwini

Wiktionary

# brzoskwiniówka

1. nalewka na brzoskwiniach;
2. destylat z wina brzoskwiniowego

SJP.pl

# brzoskwiniowo

przysłówek

(1.1) w kolorze brzoskwiniowym, w odcieniu pomarańczowego z dodatkiem kremu

(1.2) pachnąc jak brzoskwinie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pokój pomalowałam na brzoskwiniowo.

(1.2) Babka pachniała jakoś tak brzoskwiniowo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinianin mos., brzoskwinianka ż., Brzoskwinka ż., brzoskwiniarnia ż., brzoskwinka ż.

przym. brzoskwiniowy, brzoskwiniański

Wiktionary

# brzoskwiniowy

związany z brzoskwinią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. dotyczący brzoskwiń (drzew i owoców)

(1.2) kulin. przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń

przymiotnik jakościowy

(2.1) przypominający owoc brzoskwini mający powierzchnię lub kolor owocu brzoskwini, delikatny jak brzoskwinia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbʒɔskfʲĩˈɲɔvɨ, AS: bžoskfʹĩńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzoskwiniarnia ż., Brzoskwinka ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinia ż., brzoskwinka ż.

przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary

# brzoskwinka

zdrobnienie od: brzoskwinia; brzoskwińka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. potok w południowej Polsce, lewobrzeżny dopływ Sanki;

Wiktionary

Brzoskwinka (Sanka) – potok, lewobrzeżny dopływ Sanki o długości 8,29 km i powierzchni zlewni 19,88 km².

Potok wypływa ze źródła Brzoskwinki w centrum wsi Brzoskwinia w Dolinie Brzoskwinki w powiecie krakowskim. Przepływa przez miejscowości: Brzoskwinia, Morawica i Cholerzyn. Jego dopływem jest Aleksandrówka.

Brzoskwinka jest potokiem o III klasie czystości wody.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wzdłuż Brzoskwinki biegnie ścieżka dydaktyczna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwiniarnia ż., brzoskwinka ż.

przym. brzoskwiniowy

przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary

# brzost

drzewo liściaste, gatunek wiązu; wiąz górski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Ulmus glabra|ref=tak., gatunek drzewa należący do rodziny wiązowatych;

Wiktionary

Wiąz górski, w. szorstki, brzost (Ulmus glabra Huds.) – gatunek drzewa należący do rodziny wiązowatych (Ulmaceae). Jest gatunkiem pospolitym w całej Polsce. Występuje także na Bałkanach, Krymie, Kaukazie i w Azji Mniejszej.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) wiąz górski

Wiktionary

# brzostecki

→ Brzostek

SJP.pl

#### Patrz:

Brzostek

# brzostek

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce;

Wiktionary

Brzostek – miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzostek.

Miejscowość leży nad rzeką Wisłoką. W mieście znajduje się przedszkole, szkoła podstawowa, jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, a także kilka niewielkich zakładów przemysłowych – stanowi ono centrum usługowo-handlowe dla okolicznych wsi.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɔstɛk, AS: bžostek

Wiktionary

# brzostkowianin

mieszkaniec Brzostku (miasta w Polsce)

SJP.pl

# brzostkowianka

mieszkanka Brzostku (miasta w Polsce)

SJP.pl

# brzostowicz

nazwisko

SJP.pl

# brzostowo

Miejscowości i ich części w Polsce

- Brzostowo – część miasta Szczecinek
- Brzostowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
- Brzostowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Jedwabne
- Brzostowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Miasteczko Krajeńskie
- Brzostowo – przysiółek wsi Jedlice w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Lipiany

Wikipedia

# brzostowski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Brzostowski (1722–1790) – kasztelan połocki, konfederat barski
- Aleksander Brzostowski (1743–1820) – ostatni kasztelan mazowiecki
- Cyprian Brzostowski (?–1688) – sekretarz królewski, wojewoda trocki
- Edward Brzostowski (1935–2020) – polski polityk, przedsiębiorca i działacz sportowy
- Edwin Brzostowski (1924–1997) – grudziądzki działacz kulturalny
- Emmanuel Brzostowski (?–1689) – pisarz wielki litewski w 1685 roku
- Henryk Brzostowski (1912–1976) – polski agrotechnik
- Jan Władysław Brzostowski (1646–1710) – pisarz litewski, później referendarz litewski
- Józef Brzostowski (ujednoznacznienie)
- Karol Brzostowski (1796–1854) – polski reformator społeczny, właściciel ziemski, twórca Rzeczypospolitej Sztabińskiej
- Konstanty Brzostowski (ujednoznacznienie)
- Ksawery Brzostowski (XVIII w.) – starosta dowgowsk
- Michał Brzostowski (ujednoznacznienie)
- Michał Hieronim Brzostowski (1762–1806) – marszałek szlachty guberni wileńskiej w latach 1801–1805
- Paweł Ksawery Brzostowski (1739–1827) – kanonik wileński
- Stanisław Brzostowski (1732–1782) – wojewoda inflancki
- Wincenty Piotr Brzostowski (1864–1948) – działacz społeczny i niepodległościowy

Wikipedia

# brzostowy

związany z brzostem

SJP.pl

Brzostowy – nieoficjalna część wsi Byczki w Polsce w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Godzianów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Nazwa z nadanym identyfikatorem SIMC występuje w zestawieniach archiwalnych TERYT z 1999 roku.

Wikipedia

# brzoza

krzew lub drzewo z rodziny brzozowatych, o charakterystycznej białej lub szarej korze, występujące w wielu gatunkach głównie w strefie klimatu umiarkowanego i zimnego półkuli północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Betula|L.|ref=tak., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;

(1.2) techn. drewno brzozowe

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ponad 43 hektary niemal 50-letnich brzóz, topoli, olch i sosen może pójść pod topór.

(1.2) Konstanty, dotrzymując słowa, przywiózł furę drewna. I to jakiego, brzoza, sosna, świerk.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɔza, AS: bžoza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzezina ż., brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów mrz.

:: zdrobn. brzózka ż.

przym. brzozowy, brzezinowy, brzózkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lud. brzezia

Wiktionary

# brzózecki

→ Brzózka

SJP.pl

#### Patrz:

Brzózka

# brzozie

krzew lub drzewo z rodziny brzozowatych, o charakterystycznej białej lub szarej korze, występujące w wielu gatunkach głównie w strefie klimatu umiarkowanego i zimnego półkuli północnej

SJP.pl

W Polsce

- Brzozie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Brzozie
- Brzozie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
- Brzozie – część wsi Skrzętla-Rojówka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łososina Dolna
- Brzozie – przysiółek wsi Wólka Krowicka w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów

Wikipedia

# brzózka

mała brzoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: brzoza

Wiktionary

- brzoza

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒuska, AS: bžuska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzoza ż., brzezina ż., brzezinka ż., Brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów m.

przym. brzozowy, brzezinowy

Wiktionary

# brzozów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce w województwie podkarpackim;

(1.2) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce

Wiktionary

Brzozów – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, siedziba gminy Brzozów. Miasto jest położone centralnie na Pogórzu Dynowskim, nad rzeką Stobnicą. Przez Brzozów przebiega droga wojewódzka nr 886 z Domaradza w kierunku Sanoka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Gracjan i pochodzę z Brzozowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɔzuf, AS: bžozuf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzozowianin m., brzozowianka ż., brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzeziniak mrz.

przym. brzozowski, brzozowy

Wiktionary

# brzozowa

przymiotnik od: brzoza

SJP.pl

W Polsce

- Brzozowa – część wsi Przysypka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
- Brzozowa – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
- Brzozowa – osada w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ułęż
- Brzozowa – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Krzeszyce
- Brzozowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
- Brzozowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Kadzidło
- Brzozowa – przysiółek wsi Steblów w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek
- Brzozowa – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Jaświły
- Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Tarłów
- Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Połaniec
- Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin

Wikipedia

# brzozowate

rodzina drzew i krzewów dwuliściennych o kwiatostanach w postaci kotek

SJP.pl

Wikipedia

# brzozowaty

o cechach brzozowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# brzozowianin

mieszkaniec Brzozowa

SJP.pl

# brzozowianka

mieszkanka Brzozowej lub Brzozowa

SJP.pl

Brzozowianka – potok, prawy dopływ Dunajca o długości 12,74 km i powierzchni zlewni 43,83 km².

Najwyżej położone źródła potoku znajdują się na północnych stokach grzbietu Suchej Góry na Pogórzu Rożnowskim. Zasilany jest wieloma potokami, największym z nich jest potok Siemiechowianka. Zlewnia Brzozowianki w całości znajduje się na Pogórzu Rożnowskim i obejmuje tereny miejscowości Polichty, Brzozowa, Siemiechów, Faściszowa, Lusławice i Wróblowice. W tej ostatniej miejscowości uchodzi do Dunajca na wysokości 207 m.

Wikipedia

# brzozowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Brzozowicz:

- Grzegorz Brzozowicz – dziennikarz
- Wojciech Brzozowicz – aktor

Wikipedia

# brzozowiec

1. krępak brzozowiec - motyl z rodziny miernikowcowatych;
2. ogłodek brzozowiec - chrząszcz z rodziny kornikowatych;
3. pazik brzozowiec - motyl z rodziny modraszkowatych;
4. płast brzozowiec - błonkówka z rodziny pilarzowatych;
5. przeziernik brzozowiec - motyl z rodziny przeziernikowatych;
6. tutkarz brzozowiec - wielożerny chrząszcz z rodziny tutkarzowatych

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 10, w tym 6 podstawowych

- Brzozowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
- Brzozowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Deszczno
- Brzozowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Brzozowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Lututów
- Brzozowiec – część wsi Kępie w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
- Brzozowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
- Brzozowiec – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Brzozowiec – przysiółek wsi Czaszyn w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zagórz
- Brzozowiec – część wsi Galów w woj. świętokrzyskim w pow. buskim w gminie Busko-Zdrój
- Brzozowiec – część wsi Murzynowo Leśne w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy

Wikipedia

# brzozówka

motyl z rodziny sówek; sówka brzozówka

SJP.pl

W Polsce

- Brzozówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
- Brzozówka – kolonia wsi Rossosz w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
- Brzozówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Szastarka
- Brzozówka – przysiółek wsi Brzozowa w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Krzeszyce
- Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
- Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Cielądz
- Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
- Brzozówka – część wsi Sieciechowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice
- Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki
- Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra
- Brzozówka – część wsi Osada w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Jakubów
- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Kadzidło
- Brzozówka – osada w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Radłów
- Brzozówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
- Brzozówka – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
- Brzozówka – część wsi Kielno w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Szemud
- Brzozówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Tuczępy
- Brzozówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Okonek

Wikipedia

# brzozowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERY jest ich 10, w tym 9 podstawowych

- Brzozowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
- Brzozowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie
- Brzozowo – część wsi Urszulin w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
- Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
- Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Kolno
- Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka
- Brzozowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
- Brzozowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo
- Brzozowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
- Brzozowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Przybiernów

Wikipedia

# brzozowski

przymiotnik od: Brzozów, Brzozowa

SJP.pl

Brzozowski (forma żeńska: Brzozowska; liczba mnoga: Brzozowscy) – nazwisko polskie.

- Eliza Brzozowska (1818–1857) – działaczka patriotyczna
- Adam Brzozowski (ur. 1930) – polski kompozytor, aranżer, klarnecista, pedagog, dyrygent
- Alojzy Brzozowski (1900–1974) – powstaniec śląski, działacz społeczny
- Andrzej Brzozowski (1932–2005) – polski reżyser filmowy
- Antoni Brzozowski, w zakonie franciszkańskim Stefan (1805–1890) – polski duchowny, franciszkanin, propagator trzeźwości na Górnym Śląsku
- Antoni Brzozowski (1900–1957) – wioślarz, olimpijczyk z Paryża 1924
- Antoni Brzozowski (1952–2007) – polski sztangista i kulturysta
- Artur Brzozowski (ur. 1985) – polski lekkoatleta, chodziarz
- Dariusz Brzozowski (ur. 1980) – muzyk i instrumentalista
- Edward Brzozowski (1920–1983) – polski piłkarz
- Feliks Brzozowski (1836–1892) – malarz
- Franciszek Brzozowski herbu Korab – starosta ożarowski
- Ignacy Brzozowski (1750–1820) – pedagog, profesor Akademii Połockiej, ksiądz katolicki
- Jan Brzozowski-Haluch (1883–1941) – prezydent Lwowa, poseł, pułkownik, kolejarz
- Janusz Brzozowski (ur. 1951) – polski piłkarz ręczny grający na prawym skrzydle, reprezentant Polski
- Janusz Antoni Brzozowski (ur. 1935) – polski informatyk mieszkający w Kanadzie, znany z wkładu w teorię automatów
- Jarosław Brzozowski (1911–1969) – polski reżyser i operator filmów oświatowych i dokumentalnych
- Józef Brzozowski (1758–1837) – nauczyciel szkół płockich, komisarz oświecenia, wiceprezes Towarzystwa Naukowego Płockiego
- Julian Brzozowski (1925–2002) – rzeźbiarz, twórca galerii sztuki ludowej
- Kamil Brzozowski (ur. 1987) – polski żużlowiec
- Karol Brzozowski (1779–1862) – marszałek powiatu olhopolskiego
- Karol Brzozowski (1821–1904) – inżynier, poeta, powstaniec z 1863
- Kazimierz Brzozowski (1872–1952) – polski lekarz, właściciel drukarni i litografii w Łodzi
- Krystian Brzozowski (ur. 1982) – zapaśnik, medalista mistrzostw Europy, olimpijczyk
- Krzysztof Brzozowski (zm. 1616) – podkomorzy bielski
- Krzysztof Brzozowski (zm. 1635) – starosta drohicki, pisarz bielski
- Krzysztof Brzozowski – sekretarz królewski, podkomorzy bielski
- Krzysztof Brzozowski (ur. 1993) – lekkoatleta polski, kulomiot
- Ludwik Brzozowski (1833–1873) – polski poeta i pisarz
- Maksymilian Brzozowski (zm. 1659) – wojewoda brzeskolitewski
- Maksymilian Brzozowski – pilot, dowódca 301 Dywizjonu PSP
- Marcin Brzozowski (ur. 1978) – polski aktor, wykładowca na wydziale aktorskim Łódzkiej Szkoły Filmowej
- Marian Brzozowski (1803–1876) – powstaniec i emigrant
- Marian Brzozowski (ur. 1954) – profesor, doktor habilitowany nauk rolniczych, specjalista w zakresie hodowli zwierząt futerkowych
- Mariusz Brzozowski (ur. 1977) – polski projektant mody, partner w firmie Paprocki & Brzozowski
- Rafał Brzozowski (ur. 1981) – polski wokalista i klawiszowiec rockowy
- Rajmund Brzozowski (1763–1848), polski duchowny katolicki, jezuita
- Rajmund Brzozowski (ur. 1885), tytularny pułkownik Wojska Polskiego
- Stanisław Korab-Brzozowski (1876–1901) – poeta, tłumacz, reprezentant Młodej Polski
- Stanisław Brzozowski (zm. 1596) – biskup sufragan płocki
- Stanisław Brzozowski (1576–1637) – dominikanin, teolog, historyk
- Stanisław Brzozowski (ur. 1863) – architekt, autor projektów szeregu dworców kolejowych w Rosji
- Stanisław Brzozowski (1878–1911) – polski filozof, pisarz, publicysta, krytyk teatralny i literacki
- Stanisław Brzozowski (1889–1959) – polski inżynier budowy mostów
- Stanisław Brzozowski (ur. 1929) – polski lekkoatleta, skoczek wzwyż
- Stefan Brzozowski – imię zakonne Antoniego Brzozowskiego
- Stefan Brzozowski (ur. 1950) – kompozytor i wykonawca piosenek poetyckich
- Tadeusz Brzozowski (1749–1820) – dziewiętnasty z kolei generał zakonu jezuitów
- Tadeusz Brzozowski (1918–1990) – malarz, absolwent ASP, profesor
- Tadeusz Brzozowski (ur. 1957) – polski polityk, rolnik i hodowca, senator II kadencji
- Tomasz Brzozowski – ujednoznacznienie
- Tytus Brzozowski – polski architekt i malarz
- Wacław Brzozowski (ur. 1892) – major artylerii Wojska Polskiego
- Wiktor Brzozowski (1898–1981) – powstaniec śląski, działacz społeczny
- Wincenty Korab-Brzozowski (1877–1941) – polski poeta i tłumacz
- Władysław Brzozowski (1895–1990) – podpułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego
- Władysław Brzozowski (1947–2006) – koszykarz
- Wojciech Brzozowski (ur. 1976) – polski windsurfer
- Wojciech Brzozowski (ur. 1981) – polski prawnik, konstytucjonalista
- Zbigniew Brzozowski (1936–1992) – polski pisarz
- Zenon Brzozowski (1806–1887) – mecenas sztuki, ziemianin, marszałek szlachty guberni podolskiej

Wikipedia

# brzozowy

przymiotnik od: brzoza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z brzóz

(1.2) wykonany z drewna lub innej części brzozy

(1.3) będący częścią brzozy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Palce powykręcane przez reumatyzm przypominały sękate brzozowe patyki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒɔˈzɔvɨ, AS: bžozovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów mrz.

przym. brzezinowy

Wiktionary

# brzuch

część tułowia człowieka i wyższych zwierząt, ograniczona kośćmi miednicy i przeponą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. dolna część tułowia;

(1.2) pot. brzuch (1.1), ale przy otyłości

(1.3) pot. brzuch (1.1), ale podczas ciąży

Wiktionary

Brzuch (łac. abdomen) – w anatomii człowieka dolna część tułowia pomiędzy klatką piersiową a miednicą. W osłoniętym mięśniami brzuchu znajduje się jama brzuszna (cavitas abdominalis).

Brzuch ograniczony jest:

- od góry przez:
  - górny brzeg trzonu pierwszego kręgu lędźwiowego (corpus vertebrae lumbalis primae)
  - dolny brzeg dwunastego żebra (costa duodecima) (obustronnie)
  - wolny koniec jedenastego żebra (costa undecima) (obustronnie)
  - chrząstki żeber od dziesiątego do siódmego czyli łuk żebrowy prawy i lewy (arcus costalis dexter et sinister) (obustronnie)
  - wyrostek mieczykowaty (processus xiphoideus)

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Nieodpowiednie odżywianie wywołuje bóle brzucha.

  (1.2) Dzięki odpowiednim ćwiczeniom pozbyłem się brzucha w cztery tygodnie.

  (1.3) Podobno żona Adama chodzi z brzuchem już od trzech miesięcy.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: bʒux, AS: bžuχ

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. brzuchacz mos., brzuchal mos., brzusiec mrz., wybrzuszanie n., wybrzuszenie n.

  :: zdrobn. brzuszek mrz., brzusio mrz.

  :: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

  czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

  przym. brzuszny, brzuchaty, brzuszasty

  przysł. brzusznie

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) zdrobn. brzuszek, brzusio; zgrub. brzuszysko; daw. żywot; pot. bęben; posp. bebech, brzucho, kałdun; kraków|bandzioch.; warszawa|maciek.; gw-pl|Górny Śląsk|kalfas.; gw-pl|Mazowsze|bełk.

  (1.2) żart. mięsień piwny; żart. gw-pl|Górny Śląsk|bas, kastel.

  Wiktionary

# brzuchacz

człowiek o dużym brzuchu; brzuchal

SJP.pl

# brzuchal

potocznie:
1. duży brzuch; brzuszysko, brzuszydło, kałdun, bęben;
2. mężczyzna z dużym brzuchem; brzuchacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mężczyzna z dużym brzuchem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. wielki brzuch

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W pobliżu skał leżało dwóch brzuchali, opalając olbrzymie swe powierzchnie.

(2.1) Jej brzuchal zwisał znad dżinsów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzusio mrz., brzuszek mrz., brzuszysko n., brzucho n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) brzuszysko

Wiktionary

# brzuchatka

1. gięta, zdobiona komoda barokowa;
2. potocznie: ciężarna kobieta

SJP.pl

# brzuchaty

1. mający duży brzuch
2. przenośnie: pękaty, baniasty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. mający duży brzuch

(1.2) przen. mający wyraźnie wypukły kształt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuch m., brzuszek m., brzusio m., brzucho n., brzuszysko n., brzuchacz m., wybrzuszenie n., wybrzuszanie n.

czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

przym. brzuszny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) baniasty, baryłkowaty, beczkowaty, beczułkowaty, bombiasty, pękaty

Wiktionary

# brzucho

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, bebech, wancioch, wancioł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. brzuch

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale masz brzucho!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒuxɔ, AS: bžuχo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuch m., brzusio mrz., brzuchal m.

przym. brzuszny, brzuchaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzuchal

Wiktionary

# brzuchol

zgrubienie od: brzuch; bebzon, kałdun, bęben, bojler

SJP.pl

# brzuchomowca

dawniej: brzuchomówca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brzuchomówcy bardzo często używają rekwizytów, takich jak lalki, z którymi udają rozmowę.

(1.1) Z zapisów historycznych wynika, że pierwsi brzuchomówcy pojawili się około 2000 lat p.n.e. w Egipcie. Byli kapłanami, którzy strzegli sekretów tej sztuki przed plebsem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃ˈmuft͡sa, AS: bžuχõmufca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuchomówstwo n.

:: fż. brzuchomówczyni ż.

przym. brzuchomówczy

Wiktionary

# brzuchomówczy

→ brzuchomówca

SJP.pl

#### Patrz:

brzuchomówca

# brzuchomówczyni

kobieta, która opanowała brzuchomówstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. fż. od: brzuchomówca

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃mufˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: bžuχõmufčỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuchomówstwo n.

:: fm. brzuchomówca m.

przym. brzuchomówczy

Wiktionary

# brzuchomowstwo

dawniej: umiejętność mówienia bez otwierania ust; brzuchomówstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W starożytności tą sztuką parali się (…) kapłani greccy, którzy głosili boskie wyroki. Stali oni nieruchomo podczas wieszczenia, a słuchającym zdawało się, iż słyszą głos wydobywający się z głębi trzewi. Ponieważ ich usta pozostawały nieruchome, a wierni ulegali złudzeniu, że słyszą głos z ich brzucha, oglądane zjawisko przyjęli nazywać brzuchomówstwem, który to termin przetrwał do naszych czasów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ, AS: bžuχõmufstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuchomówca m., brzuchomówczyni ż.

przym. brzuchomówczy

Wiktionary

# brzuchonóg

wolno pełzający mięczak o ciele pokrytym śluzem; ślimak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. przedstawiciel gromady mięczaków, poruszający się za pomocą dużej, umięśnionej stopy znajdującej się na brzusznej stronie ciała

Wiktionary

Ślimaki, brzuchonogi (Gastropoda, z gr. gaster – brzuch + pous – noga) – jedna z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych gromad mięczaków, zaliczana niekiedy do podtypu muszlowce.

Ślimaki kopalne spotyka się już w warstwach wczesnokambryjskich.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) ślimak

Wiktionary

# brzuchonogi

wolno pełzający mięczak o ciele pokrytym śluzem; ślimak

SJP.pl

Ślimaki, brzuchonogi (Gastropoda, z gr. gaster – brzuch + pous – noga) – jedna z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych gromad mięczaków, zaliczana niekiedy do podtypu muszlowce.

Ślimaki kopalne spotyka się już w warstwach wczesnokambryjskich.

Wikipedia

# brzuchopłetwy

mający płetwy usadowione na brzuchu, z tyłu za piersiowymi

SJP.pl

# brzuchorzęska

mikroskopijne wodne zwierzę bezkręgowe o cechach budowy zbliżonych do wirków i obleńców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. mikroskopijne zwierzę bezkręgowe, wolno żyjące w środowisku wodnym, posiadające rzęski jedynie w części brzusznej tułowia

Wiktionary

# brzuchorzęski

typ mikroskopijnych wodnych zwierząt bezkręgowych, obejmująca około 700 gatunków

SJP.pl

Brzuchorzęski (Gastrotricha) – typ mikroskopijnych wodnych zwierząt bezkręgowych, dawniej klasyfikowanych jako gromada obleńców. Obejmuje około 800 gatunków trójwarstwowych, acelomatycznych zwierząt o długości od 80 μm do 3 mm.

Wikipedia

# brzuś

zdrobnienie od: brzuch; brzuszek, brzusio

SJP.pl

# brzuścowy

będący wypukłą częścią czegoś

SJP.pl

# brzusiec

wybrzuszenie jakiegoś przedmiotu, narzędzia, naczynia itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. skupienie włókien mięśniowych, część kurczliwa mięśnia;

(1.2) szt. wypukła część naczynia

Wiktionary

Brzusiec, głowa (łac. venter, caput) – skupienie włókien mięśniowych, stanowiące część kurczliwą mięśnia szkieletowego. Brzusiec zwykle połączony jest z kośćcem za pomocą jednego lub kilku ścięgien. Mięsień może mieć jeden brzusiec (głowę) lub więcej, np. mięsień dwugłowy ramienia (biceps) składa się z dwóch, mięsień trójgłowy ramienia (triceps) z trzech, a mięsień czworogłowy uda (quadriceps) z czterech brzuśców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ile brzuśców ma mięsień zginacz długi palców stóp?

(1.2) Znaleziona waza zawierała wyryte na brzuścu sceny kamasutry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒuɕɛt͡s, AS: bžuśec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuch mrz., brzusio n., brzuszek mrz., brzuchal mos./mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) głowa mięśnia

Wiktionary

# brzusio

zdrobniale, pieszczotliwie o brzuchu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: brzuch

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tymonku, nie jedz już śliwek, bo cię będzie brzusio bolał.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzuszek mrz., wybrzuszenie n., brzuchacz mos., wybrzuszanie n.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

przym. brzuszny, brzuchaty, brzuszasty

przysł. brzusznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzuszek

Wiktionary

# brzuski

przymiotnik od: Brzuze, miasto gminne w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

# brzuskowola

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim

SJP.pl

Brzuskowola – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Borowie.

Wieś szlachecka Wola Brzeska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Borowiu.

Wikipedia

# brzuskowolski

→ Brzuskowola

SJP.pl

#### Patrz:

Brzuskowola

# brzuszek

zdrobnienie od: brzuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: brzuch

(1.2) łódź. surowy boczek (element mięsny)

(1.3) niewielkie uwypuklenie czegoś

(1.4) sport. zob. brzuszki.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod jego koszulą wyraźnie rysował się piwny brzuszek.

(1.2) Taki chudziutki brzuszek kupiłam, będzie dużo skwarków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒuʃɛk, AS: bžušek

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. brzuch.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzusio

Wiktionary

# brzuszki

zdrobnienie od: brzuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. ćwiczenie fizyczne mięśni brzucha polegające na podnoszeniu tułowia, leżąc na wznak

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B., i W. plural|brzuszek.

Wiktionary

Brzuszki – popularna nazwa na skłony tułowia w przód z leżenia tyłem. Ćwiczenie fizyczne wykonywane w leżącej pozycji z nogami ugiętymi pod kątem 60–90°. Brzuszki wykonuje się w celu wzmocnienia mięśni brzucha i zginaczy bioder.

W celu wykonania brzuszków należy położyć się na podłodze na plecach z nogami na ziemi, ewentualnie zahaczonymi o jakiś przedmiot. Ćwiczenie wykonuje się najczęściej z rękami splecionymi na karku, unosząc plecy i robiąc skłon w przód spinając mięśnie brzucha do dotknięcia łokciami kolan. Następnie należy wrócić do pozycji wyjściowej. Schemat klasyczny obowiązujący często na egzaminach sprawności fizycznej (m.in. Sił Zbrojnych, Służby Celno-Skarbowej).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po rozciąganiu, pompkach i brzuszkach uzupełniam swoją codzienną gimnastykę pedałowaniem przez pół godziny na rowerze stacjonarnym.

Wiktionary

# brzuszkowanie

leżenie niemowlaka na brzuszku

SJP.pl

# brzuszkowe

przyjęcie wydawane na cześć przyszłej matki przez jej przyjaciółki i krewne; bociankowe, baby shower

SJP.pl

# brzuszkowy

1. → brzuszek;
2. sesja brzuszkowa - sesja fotograficzna z udziałem kobiety w zaawansowanej ciąży

SJP.pl

# brzusznie

przysłówek

(1.1) po stronie brzusznej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Błona bębenkowa u garbatkowatych zwrócona jest brzusznie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzusio n., brzuszek mrz., brzuszenie n., brzuszność ż., brzuszyna ż., brzuszynka ż., brzuszysko n.

czas. brzuszyć się ndk.

przym. brzuszny

Wiktionary

# brzuszny

związany z brzuchem, dotyczący brzucha

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brzuchem, dotyczący brzucha

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒuʃnɨ, AS: bžušny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuch m.

:: zdrobn. brzuszek m.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

przym. brzuchaty

przysł. brzusznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książk. abdominalny

Wiktionary

# brzuszydło

zgrubienie od: brzuch; brzuszysko

SJP.pl

# brzuszyna

zdrobniale lub lekceważąco o brzuchu

SJP.pl

# brzuszysko

zgrubienie od: brzuch; brzuszydło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. brzuch, zwłaszcza pokaźny i wystający

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jacek ma brzuszysko jak u faceta po pięćdziesiątce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒuˈʃɨskɔ, AS: bžušysko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzuch m., brzusio mrz., brzuchal mos./mrz.

przym. brzuszny, brzuchaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bebech, bęben, brzuszydło, kałdun, maciek, reg. pozn. korbol.

Wiktionary

# brzuze

wieś w Polsce

SJP.pl

Brzuze – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Brzuze.

Wikipedia

# brzyć

w łowiectwie: wabić ptaki sypanym ziarnem

SJP.pl

# brzydal

potocznie: człowiek nieładny, nieurodziwy; brzydul, paskuda, pokraka, szkarada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek brzydki

(1.2) osoba robiąca brzydkie rzeczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Patrz na tego brzydala pod płotem! Ależ mu uszy sterczą.

(1.2) Ty brzydalu! Przestań grzebać w nosie!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzydota ż., brzydactwo n.

:: fż. brzydula ż.

czas. brzydnąć ndk.

przym. brzydki

przysł. brzydko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. brzidok.

Wiktionary

# brzydalek

→ brzydal; brzydula

SJP.pl

# brzydalka

→ brzydal; brzydula

SJP.pl

# brzydkawy

przymiotnik jakościowy

(1.1) raczej niezbyt ładny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzydkość ż., brzydota ż.

przym. brzydki

przysł. brzydkawo, brzydko

Wiktionary

# brzydki

1. taki, który się nie podoba; nieładny;
2. niezgodny z normami, zasadami; nieprzyzwoity;
3. naganny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

(1.2) moralnie naganny, niezgodny z przyjętymi normami

(1.3) o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten obraz nie podoba mi się, bo jest po prostu brzydki i już.

(1.1) Wtedy dopiero zauważył, że nie była taka brzydka, jakby się zdawało na pierwszy rzut oka.

(1.2) W szkolnej toalecie pojawił się wczoraj brzydki napis na „H”.

(1.3) Dziś pogoda była bardzo brzydka – cały dzień padało.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɨtʲci, AS: bžytʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzydota ż., brzydal mos., brzydula ż., brzydactwo n., brzydnięcie n., brzydzenie n., obrzydzenie n., obrzydzanie n., obrzydlistwo n., zbrzydnięcie n., wybrzydzanie n., brzydkość ż.

czas. brzydnąć ndk., brzydzić ndk., zbrzydnąć dk., obrzydzić dk., obrzydzać ndk., wybrzydzać ndk.

przym. obrzydliwy, brzydkawy

przysł. brzydko, obrzydliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieładny, nieestetyczny; gw-pl|Górny Śląsk|rzadny.

(1.2) nieładny, niegodziwy, nieprzyzwoity, nieetyczny

(1.3) niepogodny, nieładny, pochmurny, deszczowy, ponury, dżdżysty

Wiktionary

# brzydko

przysłówek sposobu

(1.1) w brzydki sposób

(1.2) niegrzecznie, niekulturalnie

(1.3) w sposób wulgaryzujący sferę ludzkiej płciowości

(1.4) pochmurnie, deszczowo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Elżbieta zawsze przychodzi tak brzydko ubrana.

(1.2) Musisz przyznać, że Rafał brzydko się zachował, nie puszczając ich przodem.

(1.3) Proszę pani, Janek znowu brzydko pokazuje.

(1.3) Jakiś szczeniak wciąż brzydko bazgrze na murze od strony parkingu.

(1.4) Było brzydko i siedzieliśmy cały czas w domu wczasowym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzydota ż., brzydal mos., brzydula ż., brzydactwo n., brzydnięcie n., brzydzenie n., obrzydzenie n., obrzydzanie n., obrzydlistwo n., zbrzydnięcie n., wybrzydzanie n., brzydkość ż.

czas. brzydnąć ndk., brzydzić ndk., zbrzydnąć dk., obrzydzić dk., obrzydzać ndk., wybrzydzać ndk.

przym. brzydki, obrzydliwy, brzydkawy

przysł. obrzydliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) strasznie

(1.2) nieładnie, niegrzecznie, nieparlamentarnie

(1.3) nieprzyzwoicie, sprośnie

(1.4) pochmurnie, dżdżysto

Wiktionary

# brzydkooki

mający brzydkie oczy

SJP.pl

# brzydkość

dawniej: brzydota;
1. cecha kogoś lub czegoś wywołującego negatywne wrażenia estetyczne;
2. potocznie: osoba lub rzecz brzydka; brzydactwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brzydke; cecha tych, którzy są brzydcy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. brzydki, brzydkawy

przysł. brzydko

Wiktionary

# brzydliwy

przymiotnik jakościowy

(1.1) śrpol. obrzydliwy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʒɨˈdlʲivɨ, AS: bžydlʹivy

Wiktionary

# brzydota

1. cecha kogoś lub czegoś wywołującego negatywne wrażenia estetyczne;
2. potocznie: osoba lub rzecz brzydka; brzydactwo;
3. cecha czegoś wywołującego nieprzyjemne uczucia; szpetota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

(1.2) pot. osoba lub rzecz brzydka, brzydactwo

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bʒɨˈdɔta, AS: bžydota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzydactwo n., brzydal m., brzydula ż.

przym. brzydki, brzydkawy

przysł. brzydko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szpetność, szpetota, niezgrabność, nieurodziwość, szkarada, szkaradność

(1.2) reg. śl. gid., reg. śl. gizd.

Wiktionary

# brzydowo

W Polsce

- Brzydowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki
- Brzydowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki
- Brzydowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda

- Brzydowo – gromada w powiecie morąskim
- Brzydowo – gromada w powiecie ostródzkim

Wikipedia

# brzydszy

stopień wyższy od przymiotnika: brzydki

SJP.pl

# brzydul

rzadko, potocznie: człowiek nieładny, nieurodziwy; brzydal, paskuda, pokraka, szkarada

SJP.pl

# brzydula

potocznie: kobieta brzydka, nieatrakcyjna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obraź. brzydka kobieta

Wiktionary

Brzydula (hiszp. Yo soy Betty, la fea) – kolumbijska telenowela o charakterze tragikomicznym wyreżyserowana przez Mario Ribero na podstawie scenariusza autorstwa Fernando Gaitána. Tytułową rolę zagrała Ana Maria Orozco.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Daremne są próby tej niespełna wówczas dziesięcioletniej brzyduli, zwanej Lizią, zwrócenia na siebie uwagi matki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzydota ż., brzydactwo n.

:: fm. brzydal

przym. brzydki

przysł. brzydko

Wiktionary

# brzydulka

zdrobnienie od: brzydula

SJP.pl

# brzydzić

1. budzić w kimś wstręt, niechęć do czegoś
2. brzydzić się - odczuwać wstręt do kogoś lub do czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) powodować obrzydzenie

czasownik zwrotny niedokonany brzydzić się (dk. brak)

(2.1) odczuwać wstręt do czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polityka zawsze brzydziła prostych ludzi.

(2.1) Dobry człowiek brzydzi się wszelkim występkiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzydzenie n.

czas. obrzydzać ndk., obrzydzić dk.

przym. brzydki

przysł. brzydko

Wiktionary

# brzydziej

stopień wyższy od przysłówka: brzydko

SJP.pl

# brzyków

W Polsce

- Brzyków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
- Brzyków – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa
- Brzyków – gromada

Wikipedia

# brzyska

→ Brzyska

SJP.pl

Brzyska (dawn. Brzyski) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Brzyska; siedziba gminy Brzyska.

Wieś opactwa benedyktynów tynieckich w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii pw. św. Marii Magdaleny, należącej do dekanatu Brzostek, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia

#### Patrz:

Brzyska

# brzyski

→ Brzyska

SJP.pl

Osoby:

- Igor Brzyski – polski piłkarz
- Tomasz Brzyski (ur. 1982) – polski piłkarz

Wikipedia

#### Patrz:

Brzyska

# brzyskorzystewecki

→ Brzyskorzystewko

SJP.pl

#### Patrz:

Brzyskorzystewko

# brzyskorzystewko

osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim

SJP.pl

Brzyskorzystewko – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin. Leży w odległości 5,5 km na północ od Żnina, po zachodniej stronie drogi krajowej nr 5, na krawędzi rynny jezior żnińskich. Jest to duże osiedle mieszkaniowe pracowników Pałuckiej Hodowli Roślin.

Wieś szlachecka, położona była w XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego.

Wikipedia

# brzyszów

Brzyszów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Mstów.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brzyszów, po jej zniesieniu w gromadzie Mstów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

# brzytewka

zdrobnienie od: brzytwa

SJP.pl

# brzytwa

1. ostre narzędzie, zwykle składane, służące do golenia;
2. przenośnie: człowiek surowy, stanowczy, wymagający;
3. przenośnie: człowiek o ogromnej wiedzy, znający odpowiedź na każde pytanie; chodząca encyklopedia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ostry nóż do usuwania zarostu;

(1.2) pot. przen. człowiek bardzo wymagający wobec innych, surowy

(1.3) pot. przen. człowiek posiadający ogromną wiedzę z jakiejś dziedziny

(1.4) daw. gwara. więz. karta do gry

Wiktionary

Brzytwa – narzędzie używane kiedyś powszechnie (obecnie sporadycznie) do golenia. W kształcie przypomina ostrze noża, osadzone przegubowo w drewnianej lub plastikowej rączce. Ostrze wykonane było najczęściej ze stali wysokowęglowej, rzadziej ze stali nierdzewnej. Rączki mogą być ozdobne, wykonywane z rzadkich i drogich materiałów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Adam goli się brzytwą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʒɨtfa, AS: bžytfa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) piła

Wiktionary

# brzytwodziób

przedstawiciel podrodziny ptaków z rodziny mewowatych, blisko spokrewniony z mewami i rybitwami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Rynchops|ref=tak.;

Wiktionary

# brzytwodzioby

przedstawiciel podrodziny ptaków z rodziny mewowatych, blisko spokrewniony z mewami i rybitwami

SJP.pl

Brzytwodzioby (Rynchopinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny mewowatych (Laridae).

Wikipedia

# brzyzek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Podhale, Górny Śląsk. niski brzeg

(1.2) gw-pl|Podhale. pagórek, wszelka wyniosłość gruntu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ano kie tak, to nie ma redy, to me jus jedz, ino zeby mi zaś nie było żol długo umierać, to se na brzyzku siednij, ozewrzyj kute, a jo skocem do tobie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwara. brzeżek

(1.2) pagórek, górka, gwara. brzeżek

Wiktionary

# bś

[czytaj: be-EŚ] skrót od:
1. Bank Światowy;
2. Bank Śląski

SJP.pl

# bsa

skrót od: Business Software Alliance - organizacja zrzeszająca komercyjnych producentów oprogramowania komputerowego

SJP.pl

# bsd

1. (skrót od: Berkeley Software Distribution) jedna z licencji zgodnych z zasadami Wolnego Oprogramowania;
2. odmiana systemu operacyjnego Unix wywodząca się ze stworzonych na Uniwersytecie Kalifornijskim Berkeley

SJP.pl

# bse

[czytaj: be-es-E] (skrót od: Bovine Spongiform Encephalopathy) choroba zakaźna wywoływana przez priony, występująca przede wszystkim u krów; encefalopatia gąbczasta bydła, choroba szalonych krów, (potocznie) choroba wściekłych krów

SJP.pl

# bsk

skrót od: Bank Śląski SA (w Katowicach)

SJP.pl

# bsm.

skrót od: bosman; bosm.

SJP.pl

skrót

(1.1) = wojsk. mar. bosman

Wiktionary

#### Powiązane:

skr. bsmt

Wiktionary

# bsmt

skrót

(1.1) = wojsk. bosmanmat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tym roku wśród nowych inżynierów najlepszy okazał się bsmt pchor. Robert Anchimowicz, absolwent wydziału Mechaniczno-Elektrycznego.

Wiktionary

#### Powiązane:

skr. bsm.

Wiktionary

# bsp

skrót od:
1. Brygada Strzelców Polskich;
2. Brygada Strzelców Podhalańskich;
3. Bank Staropolski SA w Poznaniu;
4. Bułgarska Partia Socjalistyczna

SJP.pl

# bt

skrótowiec

(1.1) = Biblia Tysiąclecia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prawo Pana doskonałe – krzepi ducha (…). (Ps 19,8 BT)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʲiblʲja ˌtɨɕɔ̃nt͡sˈlɛt͡ɕa, AS: bʹiblʹi ̯a tyśõncleća

Wiktionary

# bta

skrót od: Bułgarska Telegrafna Agencij - Bułgarska Agencja Telegraficzna

SJP.pl

# bte

skrótowiec

(1.1) = Baku-Tbilisi-Erzurum (gazociąg na Kaukazie)

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== BTE (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = Baku-Tbilisi-Erzurum (gazociąg na Kaukazie)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɛ‿tɛ‿ˈː, AS: be‿t•‿e

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== BTE (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = Baku-Tbilisi-Erzurum (gazociąg na Kaukazie)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# btmot

[czytaj: be-te-MOT] skrót od: Biuro Turystyki Motorowej

SJP.pl

# btw

skrót od angielskiego zwrotu: by the way - swoją drogą, przy okazji, nawiasem mówiąc; btw, ATSD

SJP.pl

- BTW – Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie
- BTW – Bydgoski Tramwaj Wodny
- BTW (Mamy tylko siebie) – singel zespołu Strachy na Lachy z albumu pt. Strachy na Lachy

Wikipedia

# bu

wyraz mający naśladować płacz lub buczenie; buu

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …naśladujący niski monotonny dźwięk, np. płacz lub buczenie

Wiktionary

- Bu – tradycyjna japońska jednostka miary
- Bu – starożytny chiński środek płatniczy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bu, AS: bu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) buu

Wiktionary

# bub

zgrubienie od: bubek (potocznie o osobie zarozumiałej, niepoważnej; laluś; pyszałek)

SJP.pl

Bub (ros. Буб) – wieś (sieło) w Rosji, w Kraju Permskim, w rejonie siwińskim. W 2010 liczyła 987 mieszkańców.

Wikipedia

# bubak

nazwisko

SJP.pl

# bubek

potocznie o osobie zarozumiałej, niepoważnej; laluś, pyszałek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. pogard. niepoważny mężczyzna o wygórowanej opinii na swój temat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) karc. walet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To skończony bubek, myśli, że świat kręci się wyłącznie wokół niego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbubɛk, AS: bubek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bubkowatość ż.

przym. bubkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zarozumialec, pyszałek, ważniak, megaloman, pępek świata

(2.1) walet; pot. jopek, wacek; posp. dupek

Wiktionary

# bubel

towar wybrakowany, bez wartości, zepsuty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. towar złej jakości, posiadający wady

Wiktionary

- Leszek Bubel – polski polityk
- Robert Bubel – polski malarz
- Potocznie: coś zepsutego, byle jakiego

Miejscowości w Polsce:

- Bubel-Granna
- Bubel-Łukowiska

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bublowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) badziewie, barachło, chłam, dziadostwo, fajans, niedoróbka, fuszerka, tandeta

Wiktionary

# buber

Buber:

- Margarete Buber-Neumann (1901–1989)
- Martin Buber (1878–1965)
- Paula Buber (1877–1958)
- Salomon Buber (1827–1906)
- (16355) Buber

Wikipedia

# bubka

potocznie o osobie zarozumiałej, niepoważnej; laluś, pyszałek

SJP.pl

# bubkowaty

mający cechy bubka

SJP.pl

# bublewicz

nazwisko

SJP.pl

# bubliczek

obwarzanek

SJP.pl

# bubloróbstwo

produkcja bubli

SJP.pl

# bublowacieć

stawać się bublowatym

SJP.pl

# bublowaty

mający cechy bubla

SJP.pl

# bublownia

potocznie:
1. sklep z odzieżą używaną; ciuchland, ciucholand, lumpeks, lumpex, szmateks, szmatland;
2. sklep z tanimi towarami niskiej jakości; grajzlernia

SJP.pl

# bubnicki

nazwisko polskie, m.in. Zdzisław Bubnicki (1938-2006) - automatyk i informatyk

SJP.pl

# buc

pyszałek, zarozumialec; bufon, nadęciak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś zarozumiały, pyszałkowaty, tępy, głupi

(1.2) wulg. niezwykle obraźliwe określenie mężczyzny

Wiktionary

- Buc (Territoire de Belfort) – francuska gmina w regionie Franche-Comté
- Buc (Yvelines) – francuska gmina w regionie Île-de-France

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do tego buca nic nie dociera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: but͡s, AS: buc

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zarozumialec

Wiktionary

# bucchero

ceramika etruska

SJP.pl

# buccina

dęty instrument muzyczny w kształcie rogu

SJP.pl

- policzek
- buccina – instrument muzyczny

Wikipedia

# bucefał

narowisty, rączy koń, rumak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) hist. koń Aleksandra Wielkiego;

Wiktionary

Bucefalos (Bucefał) (gr. Βουκέφαλος Bukefalos – „byczogłowy”; łac. Bucephalus) – ulubiony ogier tesalski Aleksandra Wielkiego. W potocznym słownictwie synonim narowistego wierzchowca, ognistego rumaka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aleksander dosiadał Bucefała we wszystkich swych kampaniach wojennych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bucefał mzw.

Wiktionary

# buceria

potocznie: pycha, zarozumiałość, wyniosłość; nadętość

SJP.pl

# buch

wyraz naśladujący odgłos uderzenia lub wybuchu

SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

(1.1) dźwięk. odgłos mocnego uderzenia obiektów o siebie

(1.2) dźwięk. odgłos wydostającej się skądś gwałtownie pary lub dymu

wykrzyknik

(2.1) pot. …opisujący czynność wymagającą szybkiego i gwałtownego wykonywania ruchów lub przemieszczenia się

(2.2) pot. …opisujący zjawisko które stało się nagle, niespodziewanie i gwałtownie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) slang. głębokie zaciągnięcie do płuc dymu papierosowego lub oparów jakiejś substancji psychoaktywnej

(3.2) slang. ilość dymu lub oparów jednorazowo wdychana buchem (3.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(4.1) żart. gruba książka

Wiktionary

## Geografia

### Austria

- Buch – gmina w kraju związkowym Vorarlberg, w powiecie Bregencja
- Buch in Tirol – gmina w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Schwaz
- Buch-Geiseldorf – dawna gmina
- Buch-St. Magdalena – gmina w kraju związkowym Styria, w powiecie Hartberg-Fürstenfeld

### Niemcy

- Buch – dzielnica Berlina
- Buch – dzielnica Heubach
- Buch – dzielnica Tangermünde
- Buch – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Neu-Ulm
- Buch – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Hunsrück
- Buch – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Lahn
- Buch – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Neu-Ulm
- Buch am Buchrain – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Erding
- Buch am Erlbach – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Landshut
- Buch am Wald – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Ansbach

### Szwajcaria

- Buch – gmina w kantonie Szafuza
- Buch am Irchel – gmina w kantonie Zurych, w okręgu Andelfingen

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To nie było tak, że lecimy, lecimy i nagle buch o ziemię. Musiałem wymierzyć precyzyjnie, żeby samolot bez przechyłów dotknął pasa startowego.

(1.2) Nagle — gwizd! / Nagle — świst! / Para — buch! / Koła — w ruch!.

(3.1) Staraj się robić między buchami przerwy. Daj szansę liquidowi nasączyć watę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buchanie n., wybuch mrz., buchnięcie n., niewybuch mrz.

czas. buchnąć dk., buchać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(3.1-2) sztach

Wiktionary

# buchać

1. rozprzestrzeniać się w sposób gwałtowny, zwracający uwagę, np. ogień bucha z pieca;
2. wydzielać coś z siebie w sposób gwałtowny;
3. rzadko: rzucać się gdzieś, uciekać

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) gwałtownie się rozprzestrzeniać

(1.2) wykonać nagły odskok, uderzenie, ruch

(1.3) pot. ukraść

(1.4) daw. wystrzelić, eksplodować

(1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzać, machać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buchanie n., wybuch mrz., buchnięcie n., niewybuch mrz., buch mzw./mrz.

czas. buchnąć dk.

wykrz. buch

Wiktionary

# buchacz

przestarzale: złodziej

SJP.pl

Buchacz (niem. Buchatz) – dzielnica Radzionkowa, dawna osada młyńska na gruntach Radzionkowa.

Wikipedia

# buchalik

nazwisko

SJP.pl

Buchalikowie – nazwisko górnośląskiej rodziny o tradycjach pracy w hutnictwie. Zostali zamordowani przez hitlerowców.

Wilhelm (ur. 1897, zm. 1939) był uczestnikiem wszystkich trzech powstań śląskich, działaczem Związku Powstańców Śląskich, po wkroczeniu wojsk niemieckich do Polski został aresztowany i osadzony w więzieniu w którym zmarł.

Wikipedia

# buchalski

nazwisko

SJP.pl

# buchalter

przestarzałe: księgowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. księgowy

Wiktionary

Księgowy (buchalter) - pracownik działu księgowości, osoba zajmująca się wszelkimi czynnościami związanymi z prowadzeniem ksiąg rachunkowych podmiotów gospodarczych.

Do zadań księgowego należy m.in. ewidencjonowanie zdarzeń gospodarczych dla potrzeb wewnętrznych (informowanie kierownictwa jednostki o stanie firmy) oraz zewnętrznych (rozliczenia podatkowe i statystyczne) oraz obliczanie i rozliczanie zobowiązań podatkowych przedsiębiorstwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wakuje wprawdzie posada buchaltera, jest miejsce technika, ale to wszystko nie dla pana: pensje małe i specjalności, które trzeba znać.

(1.1) Buchalter firmy „Mojżesz Katz” był gburem. Pan Katz wyrzucił go i przyjął nowego buchaltera. Był to anioł i wersalczyk w jednej osobie: cichy, spokojny, grzeczny, układny, słowa głośnego nie umiał powiedzieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈxaltɛr, AS: buχalter

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buchalteria ż.

:: fż. buchalterka ż.

przym. buchalteryjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. księgowy

Wiktionary

# buchalteria

1. przestarzałe: rachunkowość, księgowość;
2. pogardliwie: niepotrzebne, drobiazgowe obliczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. księgowość

(1.2) pejor. nadmiernie drobiazgowe przeliczanie

Wiktionary

Księgowość (przestarzale buchalteria) – podstawowy element składowy rachunkowości. Księgowość stanowi część rejestracyjną rachunkowości.

Księgowość polega na rejestracji w ujęciu pieniężnym, a niekiedy w ujęciu ilościowym, odpowiednio udokumentowanych zdarzeń gospodarczych, które powodują zmiany w majątku jednostki gospodarującej i źródłach jego pochodzenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. buchalter mos., buchalterka ż., buchalteryjność ż., buchalterskość ż.

przym. buchalteryjny, buchalterski

przysł. buchalteryjnie, buchaltersko

Wiktionary

# buchalterka

pracownica prowadząca księgi rachunkowe; księgowa

SJP.pl

# buchalterski

→ buchalter

SJP.pl

#### Patrz:

buchalter

# buchalteryjny

→ buchalteria

SJP.pl

#### Patrz:

buchalteria

# buchanan

- Buchanan – miasto w Liberii

Osoby o nazwisku Buchanan:

- klan Buchanan – klan szkocki
- James Buchanan – amerykański polityk, 15. prezydent Stanów Zjednoczonych
- James M. Buchanan – amerykański ekonomista
- James P. Buchanan – amerykański polityk, kongresmen z Teksasu
- Mark Buchanan – amerykański fizyk teoretyczny
- Patrick Buchanan – amerykański polityk i publicysta

Wikipedia

# buchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buchać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. buchać

rzecz. buchnięcie n., buch mzw./mrz.

wykrz. buch

Wiktionary

# buchanka

potocznie: wielozadaniowy i dostawczy pojazd UAZ-452

SJP.pl

# buchara

nazwa kobierców tkanych przez turkmeńskie plemiona regionu Buchary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Wiktionary

Buchara (uzb. Buxoro) – miasto w Uzbekistanie, stolica wilajetu bucharskiego, w dolinie rzeki Zarafszan.

Buchara leży w rejonie eksploatacji bogatych złóż gazu ziemnego (Gazli); przemysł m.in. futrzarski (karakuły), jedwabniczy, spożywczy (w tym winiarski), oczyszczalnie bawełny; rzemiosło artystyczne (słynne bucharskie dywany). Ośrodek turystyczny o międzynarodowym znaczeniu i naukowy (szkoły wyższe). Węzeł komunikacyjny (port lotniczy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hindukuskie przełęcze od zawsze były szlakiem nie tylko kupieckich karawan, ale także najeźdźczych armii, okrutnych wojowników z syberyjskich stepów, opętanych snem o podboju świata i legendą o skarbach Indii, Buchary i Chorasanu (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bucharczyk mos., bucharka ż., bucharski mrz.

przym. bucharski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bucharczyk mos., bucharka ż., bucharski mrz.

przym. bucharski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bukhara

* arabski: (1.1) بخارى

* aragoński: (1.1) Bukhara

* azerski: (1.1) Buxara

* baskijski: (1.1) Bukhara

* baszkirski: (1.1) Бохара

* bengalski: (1.1) বোখারা

* białoruski: (1.1) Бухара ż.

* bułgarski: (1.1) Бухара ż.

* chiński standardowy: (1.1) 布哈拉

* chorwacki: (1.1) Buhara ż.

* duński: (1.1) Bukhara

* gruziński: (1.1) ბუხარა

* hebrajski: (1.1) בוכרה

* hindi: (1.1) बुख़ारा

* japoński: (1.1) ブハラ

* kataloński: (1.1) Bukharà

* kazachski: (1.1) Бұхара

* kirgiski: (1.1) Букар

* koreański: (1.1) 부하라

* marathi: (1.1) बुखारा

* nowogrecki: (1.1) Μπουχάρα

* pendżabski: (1.1) بخارا

* perski: (1.1) بخارا

* rosyjski: (1.1) Бухара ż.

* słowacki: (1.1) Buchara ż.

* sorani: (1.1) بوخارا

* tadżycki: (1.1) Бухоро

* tamilski: (1.1) புகாரா

* turecki: (1.1) Buhara

* uzbecki: (1.1) Buxoro

* warajski: (1.1) Bukhara

źródła.

== Buchara (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Buchara

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# bucharczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Buchary; osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buchara ż.

:: fż. bucharka ż.

przym. bucharski

Wiktionary

# bucharin

nazwisko

SJP.pl

# bucharka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Buchary; kobieta z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buchara ż.

:: fm. bucharczyk mos.

przym. bucharski

Wiktionary

# bucharski

przymiotnik od: Buchara (miasto w Uzbekistanie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bucharą, dotyczący Buchary

(1.2) dotyczący języka bucharskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bucharski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bucharka ż., bucharczyk mos., Buchara ż.

Wiktionary

# buchcice

Buchcice (do 1965 Meszna Szlachecka) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

# buchenwald

Konzentrationslager Buchenwald, Konzentrationslager Buchenwald/Post Weimar (KL Buchenwald, KZ Buchenwald), z początku nazywany Konzentrationslager Ettersberg – niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny założony w Ettersberg w pobliżu Weimaru (Turyngia, Niemcy). Funkcjonował od lipca 1937 do końca wojny.

Wikipedia

# buchnąć

1. rozprzestrzenić się w sposób gwałtowny, zwracający uwagę;
2. wydzielić coś z siebie w sposób gwałtowny;
3. potocznie: wykonać nagły ruch, rzucić się, uderzyć;
4. potocznie: ukraść

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. buchać)

(1.1) rozprzestrzenić się w sposób gwałtowny

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) rzucić się, uderzyć, wykonać nagły ruch

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(3.1) pot. ukraść

Wiktionary

#### Przykłady

(3.1) Złodziej buchnął mi portfel.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: buχnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wybuch m., buchnięcie n., niewybuch mrz., buch mzw./mrz.

czas. buchać

wykrz. buch

Wiktionary

# buchnięcie

1. rozprzestrzenić się w sposób gwałtowny, zwracający uwagę;
2. wydzielić coś z siebie w sposób gwałtowny;
3. potocznie: wykonać nagły ruch, rzucić się, uderzyć;
4. potocznie: ukraść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buchnąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buchanie n., buch mzw./mrz.

czas. buchnąć dk., buchać ndk.

wykrz. buch

Wiktionary

# bucholc

nazwisko

SJP.pl

# buchowicz

nazwisko

SJP.pl

# buchowski

nazwisko

SJP.pl

# buchs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. część instalacji wodnej

Wiktionary

Szwajcaria:

- Buchs – gmina w kantonie Argowia, w okręgu Aarau
- Buchs – gmina w kantonie St. Gallen, w okręgu Werdenberg
- Buchs – gmina w kantonie Zurych, w okręgu Dielsdorf
- Buchs – miejscowość w gminie Dagmersellen, w kantonie Lucerna, w okręgu Willisau

Osoby:

- Raymond Buchs – szwajcarski malarz
- Victor Buchs – szwajcarski polityk

Zobacz też:

- Bucks
- Büchs

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: buxs, AS: buχs

Wiktionary

# buchta

1. miejsce zryte przez dziki szukające żeru; buchtowisko
2. lina zwinięta w koło
3. gwarowo: rodzaj bułki drożdżowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. zwinięta lina;

(1.2) łow. miejsce rozgrzebane przez dziki poszukujące pożywienia;

(1.3) przest. mała zatoka

(1.4) kulin. reg-pl|Kraków. gw-pl|Górny Śląsk.

(1.6) gw-pl|Poznań. przegroda dla świń

(1.7) gw-pl|Łódź. środ. piekarskie duża, poczwórna bułka

Wiktionary

Miejscowości

- Buchta – część wsi Manasterz, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Wiązownica

Sztuka kulinarna

- buchty – drożdżowe ciasto złączone z mniejszych bułeczek (bucht)
- buchta – regionalnie, rodzaj ciasta (placka) drożdżowego
- buchta – drożdżowa kluska (pyza) gotowana na parze

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbuxta, AS: buχta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buchtowisko

czas. buchtować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) buchtowisko

(1.6) bucht

Wiktionary

# buchtować

o dzikach: ryć ściółkę leśną w poszukiwaniu żołędzi

SJP.pl

# buchtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. zwijanie liny w równy, łatwy do rozwinięcia kłębek

(1.2) łow. o dzikach: tworzenie buchtowisk, rycie ziemi

Wiktionary

- buchtowanie – sposób zwinięcia lin w taki sposób, aby można było z tej liny od razu skorzystać (rozwinąć) bez ryzyka splątania.
- buchtowanie – rozorywanie przez dzika miejsc, w których poszukuje ukrytego w glebie pożywienia.

Wikipedia

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. buchta ż.; czas. buchtować ndk.

(1.2) rzecz. buchta ż., buchtowisko n.; czas. buchtować ndk.

Wiktionary

# buchtowisko

miejsce zryte przez dziki szukające żeru; buchta

SJP.pl

Buchtowisko (także: buchta) – miejsce w lesie lub poza lasem zryte przez dziki poszukujące pożywienia.

Wikipedia

# buchwald

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Art Buchwald – amerykański satyryk polityczny
- Bernard Buchwald – kapitan pilot Polskich Sił Zbrojnych
- Eberhard Buchwald – profesor fizyki teoretycznej
- Guido Buchwald – niemiecki piłkarz grający na pozycji obrońcy
- Jan Buchwald – polski reżyser teatralny, telewizyjny i radiowy
- Maciej Buchwald – polski niezależny reżyser filmowy, aktor i scenarzysta
- Niels Fabritius Buchwald – duński mykolog i fitopatolog
- Paulina Buchwald-Pelcowa – polska historyk literatury i bibliolog
- Piotr Buchwald – polski urzędnik
- Samuel Buchwald – gdański malarz okresu baroku

Wikipedia

# buchwel

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) piłka do metalu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuxfɛl, AS: buχfel

Wiktionary

# buciak

ekspresywnie: but; bucior

SJP.pl

# buciar

dawniej: bucior - duży but

SJP.pl

# buciczek

zdrobnienie od: bucik

SJP.pl

# bucik

zdrobnienie od: but; mały but; butek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od but

(1.2) mały but

(1.3) but o krótkiej sznurowanej lub zapinanej cholewce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poprawiła włosy, bluzkę, wysunęła bucik w taki sposób, żeby go pan redaktor spostrzegł od razu i nie odprawił z kwitkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbut͡ɕik, AS: bućik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. but m., bucior mrz.

Wiktionary

# bucina

[czytaj: buc-ina] blaszany instrument muzyczny, prototyp puzonu

SJP.pl

# bucior

zgrubienie od: but (okrycie stopy); bucisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. od but

(1.2) pot. duży, ciężki but

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wlazł w buciorach na dywan i dostał burę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bucik mrz., but mrz., butek mrz.

Wiktionary

# bucisko

zgrubienie od: but (okrycie stopy); bucior

SJP.pl

# bucki

1. przymiotnik od: Buk;
2. przymiotnik od: Buczek; buczecki, buczkowski

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Gaëtan Bucki – francuski lekkoatleta
- Krzysztof Bucki – polski malarz
- Jakub Bucki – polski siatkarz
- Rudolf Bucki – polski żołnierz podziemia
- Wilhelm Bucki – rzymskokatolicki duchowny i kompozytor

Wikipedia

# buckingham

[czytaj: BAkinem]
1. miasto w Anglii;
2. pałac Buckingham - pałac królewski w Londynie

SJP.pl

Buckingham – miasto i civil parish w Anglii, w hrabstwie Buckinghamshire, w dystrykcie (unitary authority) Buckinghamshire. Leży 81 km na północny zachód od centrum Londynu. W 2001 miasto liczyło 11 572 mieszkańców. W 2011 roku civil parish liczyła 12 043 mieszkańców. Buckingham zostało wspomniane w Domesday Book (1086) jako Bochingheham.

Wikipedia

# buckle

Antarktyda:

- Buckle – wyspa

Osoby:

- Henry Thomas Buckle – brytyjski filozof, historyk kultury, socjolog oraz szachista

Zobacz też:

- Boucle
- Bukle

Wikipedia

# bućko

nazwisko

SJP.pl

# buckskin

[czytaj: bakskin]
1. umaszczenie konia o odcieniu płowym;
2. koń o takim umaszczeniu;
3. skóra wyprawiona w specjalny sposób, używana do wyrobu butów, kurtek itp.; skóra kozłowa, skóra koźla

SJP.pl

Buckskin – dzielnica miasta Basingstoke w Anglii, w hrabstwie Hampshire, w dystrykcie Basingstoke and Deane. Leży 3 km od centrum miasta Basingstoke. W 2018 miejscowość liczyła 7203 mieszkańców.

Wikipedia

# bucol

inaczej: buc

SJP.pl

# bucowaty

potocznie: mający cechy człowieka zarozumiałego, aroganckiego; pyszałkowaty

SJP.pl

# bucz

1. wydawać niski odgłos;
2. potocznie: głośno płakać; beczeć, ryczeć

SJP.pl

Bucz – sołectwo, wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt.

Znajduje się tu zabytkowy kościół z XVII wieku i pałac magnacki.

Wikipedia

# bucza

bucz olszynowiec (bucz olchowiec), bucz wiązowiec, bucz dębowiec - gatunki błonkówki z rodziny trzpiennikowatych

SJP.pl

Bucza (ukr. Буча) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba rejonu buczańskiego. W 2020 roku liczyło ok. 36,3 tys. mieszkańców.

Bucza leży nad Buczą i Rokaczem, niewielkimi dopływami Irpienia. Przez miasto przebiega droga międzynarodowa M07 (Kijów-Jagodzin).

Wikipedia

# buczacki

przymiotnik od: Buczacz

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Buczacki-Litwinowski (zm. 1454) – polski szlachcic, urzędnik państwowy
- Jakub Buczacki (zm. 1501) – polski szlachcic, urzędnik państwowy
- Jakub Buczacki (zm. 1541) – rzymskokatolicki duchowny
- Jan Murza Tarak Buczacki (1830- 1857) – polski Tatar
- Emir Buczacki (1935-1990) – polski aktor

Wikipedia

# buczacz

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego;

Wiktionary

Buczacz (ukr. Бучач) – miasto w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego na Ukrainie, nad rzeką Strypą. Siedziba rejonu buczackiego w latach 1940–1941 oraz 1944–2020. Ośrodek przemysłu metalowego, spożywczego i paszowego. Leży w pobliżu drogi krajowej N18. Przez miasto przebiega droga terytorialna T2001. W mieście znajduje się stacja kolejowa.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. buczacki

Wiktionary

# buczak

nazwisko

SJP.pl

Buczak – wzgórze w południowo-zachodniej Polsce, we Wzgórzach Strzelińskich, na Przedgórzu Sudeckim.

Wikipedia

# buczanin

mieszkaniec Buku (miasta w Polsce)

SJP.pl

# buczanka

mieszkanka Buku (miasta w Polsce)

SJP.pl