# buczański

1. → Bucza (miasto na Ukrainie);
2. → Buk (miasto w Polsce); bucki;
3. rejon buczański - jednostka administracyjna obwodu kijowskiego Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Buczy, związany z Buczą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buzca ż., buzcanin mos., buzcanka ż.

Wiktionary

# buczeć

1. wydawać niski odgłos;
2. potocznie: głośno płakać; beczeć, ryczeć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabuczeć)

(1.1) wydawać niski, jednostajny dźwięk

(1.2) pot. głośno płakać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybuczeć)

(2.1) pot. okazywać komuś dezaprobatę poprzez wydawanie niskich, przeciągłych dźwięków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buczenie n.

Wiktionary

# buczecki

przymiotnik od: Buczek; bucki, buczkowski

SJP.pl

# buczek

1. syrena, gwizdek fabryczny;
2. sygnał dźwiękowy;
3. młody buk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. zdrobn. mały buk

(1.2) dendr. kij bukowy

(1.4) techn. gwizdek fabryczny, syrena

(1.5) telekom. silny sygnał dźwiękowy w urządzeniach telefonii automatycznej, alarmujący abonenta, który pomyłkowo nie odłożył słuchawki

Wiktionary

- buczek – sygnalizator wytwarzający buczący dźwięk, rodzaj brzęczyka

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbut͡ʃɛk, AS: buček

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2)

:: rzecz. buk m., buczyna ż.

:: przym. bukowy

(1.2-5)

:: rzecz. buczenie n.

:: czas. buczeć ndk., zabuczeć dk.

Wiktionary

# buczkowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Buczkowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Buczkowice, której jest siedzibą od 1991 r. Poprzednio cały obszar gminy Buczkowice, należał administracyjnie do gminy Szczyrk. Powierzchnia sołectwa wynosi 653 ha, a liczba ludności 4102, co daje gęstość zaludnienia równą 628,2 os./km².

Wikipedia

# buczkowicki

→ Buczkowice (wieś w Polsce)

SJP.pl

# buczkowski

→ Buczek; bucki, buczecki

SJP.pl

- Grzegorz Buczkowski (zm. 1425) – duchowny
- Jan Buczkowski (ur. 1939) – menedżer, wiceminister skarbu
- Jan Buczkowski (ur. 1961) – malarz
- Krzysztof Buczkowski (ur. 1986) – żużlowiec
- Leonard Buczkowski (1900–1967) – reżyser filmowy
- Leopold Buczkowski (1905–1989) – prozaik, malarz
- Marian Ruth Buczkowski (1910–1989) – pisarz
- Mieczysław Buczkowski (1923–2025) – polski lekarz, uczestnik powstania warszawskiego
- Piotr Buczkowski (1950–2003) – polityk
- Włado Buczkowski (ur. 1962) – premier Macedonii
- Zbigniew Buczkowski (ur. 1951) – aktor

Wikipedia

# buczliwy

dawniej: jękliwy, żałosny

SJP.pl

# buczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest buczne; cecha tych, którzy są buczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. buczny

przysł. bucznie

Wiktionary

# buczyna

potocznie:
1. las lub zagajnik, w którym liczebnie przeważają drzewa bukowe;
2. drewno z drzewa bukowego; buk;
3. owoce drzewa bukowego; bukiew

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) las bukowy

(1.2) owoce buku

(1.3) drewno bukowe

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. buk m., bukiew m., buczek m.

przym. bukowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) bukiew, orzeszek bukowy

Wiktionary

# buczynka

zdrobnienie od: buczyna

SJP.pl

- Buczynka – wieś w woj. dolnośląskim, powiecie lubińskim

Obiekty geograficzne:

- Buczynka – potok, dopływ Gajduszowca
- Buczynka – potok, dopływ Glinnej
- Buczynka (Góra Hunców, 1205 m) – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim
- Buczynka (Szlakówka, 1092 m) – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim
- Buczynka – rzeka, dopływ Bugu

Wikipedia

# buczynówka

potwora buczynówka - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych

SJP.pl

# buczynowy

związany z buczyną

SJP.pl

# buczyński

nazwisko

SJP.pl

- Bonawentura Buczyński (1800-1872) – franciszkanin
- Franciszek Buczyński (zm. 1939) – lekkoatleta
- Henryk Buczyński (1901-1945) – działacz PPS-lewicy
- Józef Buczyński (ur. 1949) – generał
- Krzysztof Buczyński (ur. 1958) – żeglarz, taternik
- Ładysław Buczyński (1919-1943) – dowódca oddziału GL
- Marian Buczyński (ujednoznacznienie)
- Paweł Buczyński (1953-2015) – kompozytor
- Stanisław Buczyński (1912-1982) – poeta
- Wacław Buczyński (1898-1969) – działacz komunistyczny
- Wincenty Buczyński (1789-1853) – jezuita

Wikipedia

# bud.

skrót od: budownictwo, budowniczy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = budynek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Centrum Informacji i Biznesu działa na naszej uczelni od listopada 2021 r., a swoją siedzibę ma w bud. L-3.

Wiktionary

# buda

1. niewielki, sklecony z byle czego budynek, pomieszczenie dla zwierząt lub sprzętów;
2. potocznie: zakład pracy lub szkoła;
3. ruchome nakrycie pojazdu;
4. w czasie okupacji hitlerowskiej: kryty policyjny samochód niemiecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. dawne miasto, dziś dzielnica Budapesztu;

Wiktionary

- buda – szopa będąca schronieniem dla psa
- buda – dawniej nazwa zakładu przetwarzającego surowce leśne

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) Budapeszt

synonimy.

(1.1) stpol. Budzyń

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. budzki, budański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) Budín m.

* węgierski: (1.1) Buda

źródła.

== Buda (język słoweński.) ==

thumb|Buda (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) hist. Budda

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuda, AS: buda

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. budzki, budański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. Budzyń

Wiktionary

# budański

→ Buda (część Budapesztu); budziański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Budą, dotyczący Budy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buda ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budzki

Wiktionary

# budapeszt

stolica Węgier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. urz. stolica Węgier;

Wiktionary

Budapeszt (węg. Budapest) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872–1873 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy się urodziłem, stolica kraju, Budapeszt, właśnie pospiesznie się madziaryzowała, węgierskość błyszczała na niej jak jaskrawy kwiat, jak farba na świeżo malowanym domu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈdapɛʃt, AS: budapešt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budapeszteńczyk mos., budapesztenka ż.

przym. budapesztański, podbudapesztański, budapeszteński, podbudapeszteński

Wiktionary

# budapesztańczyk

mieszkaniec Budapesztu; budapeszteńczyk

SJP.pl

# budapesztanka

mieszkanka Budapesztu; budapesztenka

SJP.pl

# budapesztański

dotyczący Budapesztu, związany z Budapesztem; budapeszteński

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Budapesztu (stolicy Węgier)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W trakcie pobytu w budapesztańskich przedszkolach zwróciłyśmy uwagę na wysoki poziom umiejętności artystycznych dzieci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtãj̃sʲci, AS: budapeštãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budapeszteńczyk m., budapesztenka ż., Budapeszt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budapeszteński

Wiktionary

# budapeszteńczyk

mieszkaniec Budapesztu; budapesztańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Budapesztu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: budapeštẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budapeszt mrz.

:: fż. budapesztenka ż.

przym. budapesztański, budapeszteński

Wiktionary

# budapesztenka

mieszkanka Budapesztu; budapesztanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Budapesztu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃nka, AS: budapeštẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budapeszt mrz.

:: fm. budapeszteńczyk mos.

przym. budapesztański, budapeszteński

Wiktionary

# budapeszteński

dotyczący Budapesztu, związany z Budapesztem; budapesztański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Budapesztu (stolicy Węgier)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rethly jest dyrektorem budapeszteńskiego parku, gdzie zgromadzono pomniki z czasów komunizmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃sʲci, AS: budapeštẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budapeszt mrz., budapeszteńczyk mos., budapesztenka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budapesztański

Wiktionary

# budda

w buddyzmie: osoba oświecona, człowiek posiadający najwyższą mądrość, wykraczający poza cierpienie ludzkiej egzystencji, osiągający po śmierci stan nirwany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. hist. założyciel buddyzmu;

Wiktionary

Budda (sanskr. Buddha „oświecony”, „przebudzony”, „nieuśpiony”), właśc. Siddhartha Gautama urodzony jako książę około 560 p.n.e. we wsi Lumbini na terenie współczesnego Nepalu. Pierwszą część swojego życia spędził na doświadczaniu przyjemności, otoczony zbytkiem i luksusem. Znudzony dotychczasowymi doświadczeniami wyszedł z pałacu i za jego murami zobaczył wiele cierpienia. To skłoniło go do tego, aby podjąć decyzję o porzuceniu dotychczasowego życia i staniu się wędrownym mnichem. Pewnego dnia pod drzewem Bodhi oddał się kilkudniowej medytacji, w trakcie której osiągnął oświecenie. Resztę życia poświęcił podróżom po Indiach i nauczaniu ludzi. Nadrzędnym celem nauk Buddy była pomoc ludzkości w uwolnieniu się z cierpienia. Budda określa oświeceniem uwolnienie się od permanentnego cyklu odradzania i śmierci (samsary) oraz od cierpienia, które jest immanentną cechą ludzkiej natury.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Posągi Buddy w odróżnieniu od bodhisattwów i innych postaci panteonu buddyjskiego rzeźbiono w prostych szatach, bez żadnych ozdób i klejnotów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbudːa, AS: bu•da

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budda m., buddysta m., buddystka ż., buddyjskość ż.

przym. buddyjski, buddystyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. budda m., buddysta m., buddystka ż., buddyjskość ż.

przym. buddyjski, buddystyczny

frazeologia.

ręka Buddy

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Buddha

* duński: (1.1) Buddha w.

* francuski: (1.1) Bouddha m.

* hiszpański: (1.1) Buda m.

* japoński: (1.1) 仏陀 (butsuda)

* mandżurski: (1.1) ᡶᡠᠴᡳᡥᡳ

* niemiecki: (1.1) Buddha m.

* pali: (1.1) Buddha m.

* rosyjski: (1.1) Бу́дда m.

* sanskryt: (1.1) बुद्ध m.

* ukraiński: (1.1) Бу́дда m.

* węgierski: (1.1) Buddha

źródła.

== Budda (język bawarski.) ==

thumb|Budda (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) spoż. masło

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# buddaistyczny

związany z buddyzmem, Buddą; buddyjski

SJP.pl

# buddaizm

buddyzm

SJP.pl

# buddenbrookowie

Buddenbrookowie. Dzieje upadku rodziny (niem. Buddenbrooks: Verfall einer Familie) – powieść Thomasa Manna, opublikowana w 1901 roku. Autor miał wtedy 26 lat. W 1903 roku ukazało się drugie wydanie powieści, które potwierdziło jej literacki sukces w Niemczech.

Wikipedia

# buddyjka

wyznawczyni buddyzmu; buddystka

SJP.pl

# buddyjski

związany z buddyzmem, Buddą; buddaistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. rel. związany z buddyzmem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój przyjaciel, który jest buddystą, medytował kiedyś w prawdziwej świątyni buddyjskiej w Indiach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: budˈːɨjsʲci, AS: bu•dyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budda mos., buddysta mos., buddystka ż., buddyzm m.

Wiktionary

# buddyjskość

→ buddyjski

SJP.pl

#### Patrz:

buddyjski

# buddysta

wyznawca buddyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca buddyzmu

Wiktionary

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – „Nauka Przebudzonego”) – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z miast-państw w północnych Indiach. Buddyzm jest zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Buddyści i hinduiści wierzą w reinkarnację.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: budˈːɨsta, AS: bu•dysta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buddyzm m., Budda m.

:: fż. buddystka ż., buddyjka ż.

przym. buddyjski

przysł. buddyjsko

Wiktionary

# buddystka

wyznawczyni buddyzmu; buddyjka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta, która wyznaje buddyzm

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: budˈːɨstka, AS: bu•dystka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buddyzm m., buddyjka ż.

:: fm. buddysta mos.

przym. buddyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) buddyjka

Wiktionary

# buddyzm

jedna z wielkich religii, która rozwinęła się z systemu etyczno-soteriologicznego, stworzonego przez Buddę w V w. p.n.e.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

Wiktionary

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – „Nauka Przebudzonego”) – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z miast-państw w północnych Indiach. Buddyzm jest zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moda na buddyzm kwitnie w Europie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbudːɨsm̥, AS: bu•dysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buddysta m., buddystka ż.

przym. buddyjski

Wiktionary

# budek

1. mała buda;
2. nieduże pomieszczenie lub część większego, przeznaczone do specjalnych zadań;
3. damski kapelusz popularny w XIX w.;
4. kiosk uliczny;
5. przestarzałe: futrzany kołnierz kobiecy wysoko zachodzący na szyję

SJP.pl

# buderski

→ Budry (wieś w Polsce); budrski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Budrami, dotyczący Budr

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Buderski samorząd ufundował stypendia dla najzdolniejszych uczniów gminy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budry nmos., budrzanin m., budrzanka ż.

Wiktionary

# budimex

Budimex SA – polskie przedsiębiorstwo budowlane, którego większość akcji od 2000 roku należy do hiszpańskiej firmy Ferrovial. Siedzibą Budimex SA jest Warszawa.

Wikipedia

# budionnówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. hist. wojsk. spiczasta czapka używana w Armii Czerwonej w okresie międzywojennym;

Wiktionary

Budionnówka (budionówka, z ros. будёновка) – spiczasta czapka używana w Armii Czerwonej w okresie międzywojennym.

Regulaminowe nakrycie głowy przypominające wyglądem średniowieczne szyszaki ruskich wojów. Jako dostosowane również na okres zimowy wyposażone było w znane z innych rosyjskich czapek odwijane nauszniki. Czapka była wykonywana z bawełnianego drelichu w kolorze khaki, z płóciennymi podszewkami.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. budionówka ż., Budionnowsk m.

przym. budionnowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budionówka, bogatyrka, frunzetka

Wiktionary

# budionnowski

dotyczący Siemiona Budionnego, marszałka ZSRR od 1935 roku

SJP.pl

# budionny

nazwisko, m. in.: Siemion Budionny (1883-1973), współtwórca kawalerii bolszewickiej, marszałek ZSRR

SJP.pl

Wikipedia

# budka

1. mała buda;
2. nieduże pomieszczenie lub część większego, przeznaczone do specjalnych zadań;
3. damski kapelusz popularny w XIX w.;
4. kiosk uliczny;
5. przestarzałe: futrzany kołnierz kobiecy wysoko zachodzący na szyję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: buda

(1.2) mała, wolnostojąca budowla

(1.3) skrzynka lęgowa dla ptaków;

(1.4) kiosk handlowy

(1.5) kraw. rodzaj damskiego kapelusza zdobionego pasmanterią, używanego w XVIII-XIX wieku;

Wiktionary

Budka, kapotka – odmiana damskiego kapelusza używanego od XVIII wieku do lat 60. XX wieku.

W XVIII stuleciu był to rodzaj kapelusza noszonego podczas jazdy otwartym powozem konnym. Podczas podróży stwarzał pewne poczucie prywatności, osłaniał przed wiatrem, a także chronił przed środowiskowo niestosowną (kojarzoną ze wsią) opalenizną.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) budka telefoniczna

synonimy.

(1.3) budka lęgowa, skrzynka lęgowa, domek dla ptaków

(1.5) kapotka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. budnik mos., buda ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.4) baracchino m.

źródła.

== budka (slovio.) ==

ortografie. будка

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) budka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbutka, AS: butka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budnik mos., buda ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) budka lęgowa, skrzynka lęgowa, domek dla ptaków

(1.5) kapotka

Wiktionary

# budkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. kramarz, kupiec, handlarz miejski

(1.2) ktoś, kto mieszka w budzie, np. stróż przy lesie lub kolei

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbutkaʃ, AS: butkaš

Wiktionary

# budkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Budkiewicz

- Andrzej Budkiewicz – polski specjalista w zakresie protetyki stomatologicznej
- Bronisław Budkiewicz – polski inżynier, działacz niepodległościowy, społeczny i spółdzielczy
- Jan Budkiewicz – polski publicysta, krytyk filmowy, scenarzysta i reżyser
- Józef Budkiewicz – polski inżynier
- Konstanty Budkiewicz – polski ksiądz katolicki
- Stanisław Budkiewicz – radziecki komunista polskiego pochodzenia, żołnierz Armii Czerwonej

Wikipedia

# budkowski

nazwisko

SJP.pl

# budkowy

przymiotnik od: budka

SJP.pl

# budleja

roślina zielna, krzew lub niskie drzewo o fioletowych kwiatach; omżyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Buddleja|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych;

Wiktionary

Wikipedia

# budner

nazwisko

SJP.pl

# budniak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Budniak – rzymskokatolicki duchowny
- Piotr Budniak – polski perkusista i kompozytor
- Paweł Budniak – polski futsalista

Wikipedia

# budnicki

nazwisko

SJP.pl

# budniczy

przymiotnik

(1.1) związany z budnikiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budnik mos.

Wiktionary

# budnik

1. ptak z rzędu wróblowych;
2. dawniej: budzik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. kramarz, właściciel „budy” kramarskiej

(1.2) daw. strażnik kolejowy mieszkający w budce

Wiktionary

- budnik (Prionodura newtoniana) – ptak z rzędu wróblowych
- Budnik – tytuł powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego, wydanej po raz pierwszy w 1848
- budnicy – wolni ludzie zajmujący się wyrębem lasu, żyjący w budach – kurnych chatach-ziemiankach
- ludzie:
  - Jarosław Budnik (ur. 16 lutego 1973 w Świętochłowicach) – polski aktor filmowy, telewizyjny, oraz teatralny.
  - Jerzy Budnik (ur. 30 maja 1951 w Wejherowie) – polski polityk i działacz samorządowy, poseł na Sejm III, IV, V i VI kadencji.
  - Jowita Budnik de domo Miondlikowska (ur. 28 listopada 1973 w Warszawie), - polska aktorka telewizyjna i filmowa.
  - Krzysztof Budnik (ur. 28 sierpnia 1960 we Wrocławiu) – prawnik, polityk.

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: ˈbudʲɲik, AS: budʹńik

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. buda ż., budka ż.

  przym. budniczy

  Wiktionary

# budnikowski

nazwisko

SJP.pl

# budno

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Budno – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów
- Budno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

Wikipedia

# budny

przymiotnik

(1.1) daw. także gw-pl|Lwów, Kresy. powszedni, zwykły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lecz w dzień budny w polu głośno / I hukanie grzmi donośno (…)

Wiktionary

# budo

zbiór metod walk stosowanych w okresie feudalizmu japońskiego

SJP.pl

Budō (jap. 武道 budō) – droga walki, sztuka wojenna.

Termin budō jest bliski dwu innym: bujutsu (technika, sztuka walki) i bugei (ćwiczenie umysłu i ciała poprzez uprawianie sztuk walki).

Wikipedia

# budowa

1. budowanie, tworzenie czegoś;
2. miejsce, na którym odbywają się prace budowlane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu

(1.2) miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1)

(1.3) odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego

(1.4) wzajemne powiązania i rozmieszczenie części składowych pełnej całości, struktura, kształt, proporcje przedmiotu, ciała, anatomia

(1.5) tworzenie i organizowanie czegoś

Wiktionary

Budowa – wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowa, rozbudowa i nadbudowa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy ta budowa kiedyś się skończy? Nie, na tej budowie nikt się nie spieszy.

(1.2) Ale na tej budowie mają bałagan.

(1.3) Budowa tego stadionu zajęła im pięć lat.

(1.4) Anatomia człowieka opisuje budowę ludzkiego ciała.

(1.5) Oni nie mogą być razem, budowa wzajemnych relacji między nimi to kompletne fiasko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈdɔva, AS: budova

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowniczy m., budowlaniec m., budowlanka ż., budulec m., zabudowa ż., rozbudowa ż., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n., odbudowa ż.

przym. budowlany, budujący, budowniczy

czas. budować, wybudować, zbudować

przysł. budująco

Wiktionary

# budować

tworzyć, wznosić budynki

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

(1.2) ogólnie: tworzyć, kreować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) składać się na coś; być budulcem, składnikiem czegoś

czasownik zwrotny niedokonany budować się (dk. brak)

(3.1) być budowanym (1.1)

(3.2) pot. wznosić sobie dom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na razie mieszkam w bloku, ale – gdy zarobię dość pieniędzy – mam zamiar wybudować własny dom.

(1.2) Już na pierwszych etapach wyścigu lider zaczął budować dużą przewagę nad rywalami.

(1.2) Przyznając ten order liczę, że będzie pan w dalszym ciągu budował pokój i porozumienie pomiędzy naszymi narodami.

(2.1) Białka budują w organizmie człowieka mięśnie, włosy i paznokcie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈdɔvat͡ɕ, AS: budovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n., odbudowa ż.

czas. zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

przym. budujący, budowlany, budulcowy, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wznosić, konstruować, stawiać, dźwigać, erygować

(1.2) stwarzać

Wiktionary

# budowalny

dający się budować

SJP.pl

# budowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|budować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasza firma zajmuje się budowaniem szerokiej gamy obiektów budowlanych. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbudɔˈvãɲɛ, AS: budovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowlanka ż., zbudowanie n., wybudowanie ż., budowa ż., budowla ż., budulec m., budownictwo n., budowlany m., budowniczy m., budowlaniec m., zabudowanie n., odbudowa ż.

czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk.

przym. budowlany, budulcowy, budujący, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budowa

Wiktionary

# budowla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. coś, co zostało zbudowane

(1.2) praw. obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury

(1.3) łódź. budowa

Wiktionary

Budowla – obiekt, który został wybudowany.

Polska ustawa dotycząca prawa budowlanego z zakresu obiektów zwanych budowlami wyłącza budynki.

Budowlami są m.in.:

- wszelkiego rodzaju budynki
- lotnisko
  - budowla (wybudowana płyta lotniska),
  - zespół budowli (płyta lotniska, wieża lotniska, terminal itp.),
  - miejsce (np. łąka) wyznaczone do lądowania maszyn latających.

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Była to budowla długa na pięćdziesiąt kroków, wysoka na trzy piętra, mająca z boku niby pięciopiętrową wieżę niezwykłej formy.

  (1.2) Czy cmentarz jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego?

  (1.3) On pracuje na budowli.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: buˈdɔvla, AS: budovla

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. budowa ż., budynek m., budownictwo n., budulec m., budowlany mos., budowniczy m., budowlaniec mos., budowlanka ż., budowanie n., zabudowanie n., zbudowanie n., wybudowanie n.

  czas. budować ndk., wybudować dk., zbudować dk.

  przym. budowlowy, budowlany, budowniczy, budulcowy, budujący

  przysł. budująco

  Wiktionary

# budowlaniec

osoba pracująca w branży budowlanej; budowlany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pracownik budowlany

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowa ż., budowla ż., budowlanka ż., budownictwo n., wybudowanie n., budowlany mos., zabudowanie n., zbudowanie n., budowanie n., budowniczy mos., budynek mrz.

czas. zbudować, wybudować, budować ndk.

przym. budowlany, budowniczy, budujący, budulcowy

przysł. budująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) robotnik budowlany

Wiktionary

# budowlanka

potocznie o średniej szkole zawodowej o profilu budowlanym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bud. ogół prac budowlanych

(1.2) pot. eduk. szkoła zawodowa kształcąca robotników budowlanych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Janek jest po samochodówce, ale się przekwalifikował i od lat pracuje w budowlance.

(1.2) Grzesiek skończył budowlankę, a nie potrafi zrobić zwykłej gipsówki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowla ż., budowa ż., budowlany mos., budownictwo n., budowniczy mos., budowlaniec mos., budowanie n., zbudowanie n., wybudowanie n.

czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk.

przym. budowlany, budujący, budowlankowy, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

# budowlany

dotyczący budowli lub budowy; służący do budowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający związek z budowaniem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) robotnik pracujący w budownictwie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasza firma posiada doświadczenie w przygotowywaniu projektów budowlanych i wykonawczych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbudɔvˈlãnɨ, AS: budovlãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budulec m., budowniczy m., wybudowanie n., zbudowanie n., budowlaniec mos., przebudowanie n.

czas. zbudować, wybudować, budować ndk.

przym. budujący, budulcowy, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) budowlaniec, budowniczy

Wiktionary

# budowlowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z budowlą lub budowaniem, dotyczący budowli lub budowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowla ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budowlany

Wiktionary

# budownictwo

1. dział gospodarki zajmujący się budową domów i innych obiektów;
2. architektura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział inżynierii zajmujący się wznoszeniem obiektów budowlanych

(1.2) ogół zabudowań według ustalonego projektu, formy

Wiktionary

Budownictwo – dziedzina działalności związanej ze wznoszeniem obiektów budowlanych. Jej podstawą jest wiedza teoretyczna z zakresu inżynierii lądowej. Jest to jednak również gałąź wiedzy praktycznej, techniki stosowanej przy budowaniu.

Głównym zadaniem budownictwa jest wznoszenie nowych obiektów budowlanych. Zajmuje się ono również przebudową, odbudową, modernizacją i konserwacją obiektów już istniejących. Ze względu na umiejscowienie tych obiektów wyróżnia się:

- budownictwo wodne
- budownictwo lądowe

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W budownictwie labradorytu używa się w celach dekoracyjnych.

(1.2) Gdy Teodozjusz Wielki ogłosił chrześcijaństwo religią panującą, dawne kulty zaczęto systematycznie zwalczać, a całą pogańską kulturę i budownictwo sakralne niszczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowlany mos., zbudowanie n., wybudowanie n., budowa ż., budowanie n., budowla ż., budowlaniec mos., budowlanka ż., budowniczy mos., budujący m., budulec m.

czas. budować, wybudować, zbudować

przym. budowlany, budulcowy, budujący, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) architektura

(1.2) budynki, zabudowa, architektonika, konstrukcja

Wiktionary

# budowniczowski

→ budowniczy

SJP.pl

#### Patrz:

budowniczy

# budowniczy

1. człowiek budujący budowlę, twórca budowli;
2. technik budowlany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która zajmuje się budowaniem, wznoszeniem budynków, budowli, infrastruktury

(1.2) osoba, która powoduje powstawanie czegoś

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z budownictwem, dotyczący budownictwa

Wiktionary

- Budowniczy – urząd ziemski Wielkiego Księstwa Litewskiego
- Budowniczy – kreacyjny wzorzec projektowy, którego celem jest rozdzielenie sposobu tworzenia obiektów od ich reprezentacji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Florian Kowalewski był budowniczym, który pracował przy montażu mostów, m.in.: w Wilnie przez Wilię, Grodnie przez Niemen, Warszawie przez Wisłę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbudɔvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: budovʹńičy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowlaniec m., budowanie n., budowa ż., budowla ż., budowlany m., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n., przebudowywanie n., przebudowanie n., budowlanka ż., budynek m.

czas. budować ndk., wybudować dk., zbudować dk., przebudowywać ndk., przebudować dk.

przym. budowlany, budujący

przysł. budująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budowlaniec

Wiktionary

# budownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. budowniczy

Wiktionary

Budaunik (biał. Будаўнік, ros. Будовник, Budownik) – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie chojnickim, w sielsowiecie Sudkowo. W 1921 roku w miejscu, gdzie dziś znajduje się wieś, nie było żadnych zabudowań. Obecnie miejscowość jest niezamieszkana, choć jeszcze w 2009 roku mieszkały w niej 2 osoby.

Wikipedia

# budowny

przymiotnik

(1.1) stpol. dobrze budowany

(1.2) stpol. kształtny

(1.3) stpol. ozdobny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈdɔvnɨ, AS: budovny

Wiktionary

# budrewicz

nazwisko

SJP.pl

# budrowski

nazwisko

SJP.pl

# budrski

→ Budry (wieś w Polsce); buderski

SJP.pl

# budry

wieś w Polsce

SJP.pl

Budry (niem. Buddern) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Budry.

Wieś posiada kolonię (Kolonia Budry).

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Budry. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Budry.

Wikipedia

# budryk

nazwisko

SJP.pl

# budrys

żartobliwie o Litwinie

SJP.pl

# budrysówka

długa kurtka w stylu sportowym, z kapturem na głowę

SJP.pl

Budrysówka (oryginalnie duffle coat) – krótki, męski płaszcz (najczęściej przed kolana) uszyty z grubej, wełnianej tkaniny, posiadający kaptur. Jest strojem półformalnym. Zwykle występuje w beżu i granacie. Swój rodowód wywodzi z brytyjskiej marynarki wojennej.

Wikipedia

# budrzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Budr

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zwycięzcą ostatniego turnieju szachowego w Pozedrzu został budrzanin Janusz Kowalczyk.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budry nmos.

:: fż. budrzanka ż.

przym. buderski

Wiktionary

# budrzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Budr

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konkurs na najlepsze stoisko dożynkowe wygrały budrzanki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budry nmos.

:: fm. budrzanin m.

przym. buderski

Wiktionary

# buduar

dawniej: wykwintny pokoik pani domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wytwornie urządzony pokój kobiecy;

(1.2) kulin. podłużny biszkopt pokryty skrystalizowanym cukrem

Wiktionary

Buduar (fr. boudoir) – wytwornie umeblowany i wykwintnie ozdobiony, niewielki pokój zajmowany przez panią domu.

Był to pokój niewielkich rozmiarów, którego umeblowanie stanowiły fotele, sofy, stoliki, biureczka. Umieszczony był zazwyczaj między salonem a sypialnią. Pełnił rolę gotowalni, miejsca wypoczynku pani domu, prywatnych spotkań, pisania listów i innych zajęć. Był odpowiednikiem gabinetu męskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poza hallem, jadalnią i gabinetem miało jednak dwie ogromne sypialnie z łazienką przy każdej, połączone rodzajem buduaru.

(1.2) Podłużny biszkopt pokryty skrystalizowanym cukrem to tzw. „buduar”, ten typ stosuje się np. do włoskiego deseru tiramisu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buduarek m., buduarzyk m.

przym. buduarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) koci języczek

Wiktionary

# buduarek

mały buduar

SJP.pl

# buduarowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest buduarowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. buduarowy

przysł. buduarowo

Wiktionary

# buduarowy

związany z buduarem

SJP.pl

# buduchyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Buduchami, dotyczący Buduchów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język buduchyjski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buduchowie lm m.

Wiktionary

# budująco

przysłówek

(1.1) w sposób budujący

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbuduˈjɔ̃nt͡sɔ, AS: budui ̯õnco

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n.

czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

przym. budujący, budowlany, budulcowy, budowniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konstruktywnie

Wiktionary

# budujący

wywołujący u kogoś uczucie podziwu, wpływający dodatnio na kogoś; dobry, pozytywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący składnikiem, częścią czegoś

(1.2) pozytywny, cieszący

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: budować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Materiałem budującym Tatry jest głównie granit.

(1.2) To bardzo budujące, że również młodzi ludzie przyłączyli się do zbiórki na pomoc ofiarom katastrofy.

(2.1) Podziwiam ludzi budujących ten most w takim wielkim upale.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbuduˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: budui ̯õncy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n.

czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

przym. budowlany, budulcowy, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tworzący

(1.2) podnoszący na duchu

Wiktionary

# budulcowy

przymiotnik od: budulec

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) z użyciem którego coś się buduje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To także ważny składnik budulcowy - wpływa na prawidłowy rozwój i mineralizację układu kostnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbudulˈt͡sɔvɨ, AS: budulcovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowanie n., budowla ż., budynek m., budowlaniec m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n.

czas. budować, wybudować, przebudować, dobudować, zbudować

przym. budowlany, budujący

przysł. budująco

Wiktionary

# budulec

1. materiał budowlany;
2. to, z czego coś powstaje; tworzywo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. materiał budowlany (szczególnie drewno)

(1.2) książk. istotny element czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Leszczyna stanowi mierny budulec, gdyż jest miękka i łatwo ją zgiąć.

(1.2) Białka są podstawowym budulcem organizmu człowieka.

(1.2) Dzieci i młodzież w przyszłości będą stanowić budulec naszego społeczeństwa, dlatego w sposób szczególny należy się troszczyć o ich rozwój intelektualny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈdulɛt͡s, AS: budulec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowla ż., budowa ż., budowanie n., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n.

czas. budować, wybudować, zbudować

przym. budulcowy, budowlany, budujący

przysł. budująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) składnik

Wiktionary

# budweiser

[czytaj: budwajzer lub BADłajzer] piwo marki Budweiser

SJP.pl

Budweiser – marka piwa produkowanego przez kilka odrębnych browarów

- Budweiser Budvar – piwo czeskie produkowane przez Budějovický Budvar
- Budweiser Bier – piwo czeskie produkowane dawniej przez Budějovický měšťanský pivovar. Obecnie nawiązuje do niego piwo 1795 produkowane przez Browar Samson.
- Budweiser – piwo amerykańskie, znane także jako Bud, produkowane przez Anheuser-Busch (część koncernu AB InBev)

Wikipedia

# budwig

nazwisko

SJP.pl

# budyń

rodzaj gęstego deseru robionego na bazie mleka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

(1.2) hand. spoż. gotowa mieszanka składników służących do przygotowania budyniu (1.1)

(1.3) hand. gastr. porcja budyniu (1.1) lub paczka budyniu (1.2)

(1.4) kulin. gotowana na parze lekkostrawna potrawa przyrządzana na podstawie żółtek jaj utartych z cukrem lub masłem oraz piany ubitej z białek;

Wiktionary

## Sztuka kulinarna

- budyń – lekkostrawna potrawa przyrządzana na parze, spulchniona pianą z białek
- budyń – kisiel mleczny

## Inne znaczenia

- Budyń – polska wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Bukowiec
- Jacek „Budyń” Szymkiewicz – polski wokalista
- Budyń – żargonowa nazwa polskiej lokomotywy elektrycznej EU07

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbudɨ̃ɲ, AS: budỹń

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. budyniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) techn. gastr. kisiel mleczny

Wiktionary

# budyneczek

zdrobnienie od: budynek

SJP.pl

# budynek

obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród, posiadający fundamenty i dach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

Wiktionary

Budynek (także gmach) – rodzaj budowli lub jej część, w zakresie której wydzielono poprzez przegrody budowlane, takie jak ściany zewnętrzne i dach lub stropodach, przestrzeń użytkowaną przez człowieka w rozmaity sposób (funkcja mieszkalna, magazynowa, techniczna, produkcyjna, przechowywania zwierząt, przechowywania dzieł sztuki itp.). Przestrzeń ta może być wewnętrznie dzielona poprzez elementy budynku takie jak ściany stropy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten budynek jest bardzo wysoki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈdɨ̃nɛk, AS: budỹnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budowla ż., budowlaniec m., budowa ż., budowlany m., zabudowanie n., budowniczy mos.

czas. budować ndk.

przym. budulcowy, budowlany, budujący, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gmach, dom

Wiktionary

# budyniowaty

podobny do budyniu

SJP.pl

# budyniowy

związany z budyniem

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający smak, zapach, kolor lub konsystencję budyniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ogrodzie naszej babci rosły maciejki o budyniowym zapachu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budyń m., budyniek m.

Wiktionary

# budynkowy

→ budynek

SJP.pl

#### Patrz:

budynek

# budyłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

- Budyłów (obwód iwanofrankiwski)
- Budyłów (obwód tarnopolski)
  - Budyłów (gmina)

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. budyłowski

Wiktionary

# budzący

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się

SJP.pl

# budzanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a dawniej miasto, w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy, położona nad rzeką Seret;

Wiktionary

Budzanów (ukr. Буданів, Budaniw, ros. Буданов, Budanow) – wieś na Ukrainie, w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego, w hromadzie Białobożnica, leżąca nad rzeką Seret w czworoboku pomiędzy Czortkowem, Buczaczem, Trembowlą a Kopyczyńcami. Ludność: 1634 osoby (2005).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. budzanowski

Wiktionary

# budzenie

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przerywanie komuś snu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Budzenie mojego dziecka do szkoły wymaga ogromnej cierpliwości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: buʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zbudzenie n., obudzenie n., budzik m., pobudka ż.

czas. budzić ndk., zbudzić dk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk.

wykrz. pobudka

Wiktionary

# budżet

[czytaj: bud-żet] plan przychodu i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

Wiktionary

Budżet (z ang. budget, ze stfr. bougette) – zestawienie planowanych wpływów (cash flow in +) i wydatków (cash flow out -). Pojęć wpływy i wydatki, które są pojęciami finansowymi nie należy mylić z pojęciami przychody i koszty, które są pojęciami księgowymi, bowiem pojęcia finansowe oznaczają rzeczywiste przepływy pieniężne, które odbywają się przez kasę i rachunek bankowy, a pojęcia księgowe oznaczają tylko zapisy na kontach księgowych, które niekoniecznie muszą się pokrywać z rzeczywistymi przepływami pieniężnymi np. odpisy amortyzacyjne itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szanowni ełczanie! Zapraszamy do głosowania w sprawie wyboru projektów w ramach budżetu obywatelskiego.

(1.1) Budżet szpitala nie pozwala na zakup antybiotyków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuḍʒɛt, AS: buḍžet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec m.

czas. budżetować ndk.

przym. budżetowy

przysł. budżetowo

Wiktionary

# budżetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. planowanie, tworzenie i zatwierdzanie budżetu, a także jego późniejsze monitorowanie i kontrolowanie;

Wiktionary

Budżetowanie – jest jednym z instrumentów rachunkowości zarządczej, wspomagającym osiąganie celów przedsiębiorstw. Jest to proces obejmujący projektowanie, tworzenie i zatwierdzanie budżetu, a także jego późniejszą kontrolę. Budżetowanie jest wynikiem planowania zamierzeń rozwojowych przedsiębiorstwa, wskazującego cele i kierunki jego działania oraz sposób wykorzystania zasobów. Budżetowanie jest kwantyfikowaniem założeń przyjętych w planach, ich uszczegółowieniem i ma za zadanie przypisanie konkretnych środków i działań do miejsc i czasu ich wykonania oraz osób odpowiedzialnych, jak również ich kontrolę. Pomiędzy planowaniem, budżetowaniem a kontrolą istnieje związek dwukierunkowy. Wzajemna relacja powoduje potrzebę regularnego rewidowania przyjętych założeń.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. budżet m., budżetówka ż., budżetowiec m.

czas. budżetować ndk.

przym. budżetowy

przysł. budżetowo

Wiktionary

# budżetowiec

[czytaj: bud-żetowiec]
1. potocznie: osoba otrzymująca wynagrodzenie z budżetu państwa;
2. środowiskowo: specjalista od budżetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba zatrudniona w budżetówce

(1.2) środ. specjalista w sprawach budżetowych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż.

czas. budżetować ndk.

przym. budżetowy

przysł. budżetowo

Wiktionary

# budżetówka

[czytaj: bud-żetówka] potocznie: jednostki finansowane z kasy państwowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zakłady i firmy finansowane z budżetu państwa

Wiktionary

Państwowa sfera budżetowa (pot. budżetówka) – państwowe jednostki budżetowe, które prowadzą gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sejm uchwalił w piątek tzw. ustawę okołobudżetową, która przewiduje m.in. zamrożenie płac w budżetówce, dofinansowanie staży lekarskich środkami z Funduszu Pracy i podwyżkę akcyzy na wyroby tytoniowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetowiec mos., budżetowość ż.

czas. budżetować ndk.

przym. budżetowy

przysł. budżetowo

Wiktionary

# budżetowo

przysłówek

(1.1) w sposób budżetowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec mos.

czas. budżetować ndk.

przym. budżetowy

Wiktionary

# budżetowy

[czytaj: bud-żetowy]
1. → budżet;
2. tani, niedrogi; niskokosztowy, lowcostowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z budżetem, dotyczący budżetu

(1.2) pot. tani

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szczególnie kontrowersyjna jest kwestia wysokości deficytu budżetowego, który nie może przekroczyć 3 procent Produktu Krajowego Brutto.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbuḍʒɛˈtɔvɨ, AS: buḍžetovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec mos.

czas. budżetować ndk.

przym. okołobudżetowy

przysł. budżetowo

Wiktionary

# budziacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Budziakiem, dotyczący Budziaku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budziak mrz.

Wiktionary

# budziak

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna będąca częścią Besarabii, podzielona między Ukrainę a Mołdawię, rozciągająca się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego między Prutem , Dniestrem i dolnym Dunajem;

Wiktionary

Budziak (ukr. Буджак, rum. Bugeac, gag./tur. Bucak, cyr. Буӂак) – kraina historyczna będąca częścią historycznej Mołdawii, obecnie znajdująca się w granicach obwodu odeskiego Ukrainy oraz południowej Mołdawii.

Rozciąga się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego (na południowym wschodzie), między Prutem (na zachodzie), Dniestrem (na wschodzie) i dolnym Dunajem (na południu). Ma powierzchnię ok. 12 400 km². Północna granica Budziaku przebiega wzdłuż tzw. „górnego wału Trajana” – w przybliżeniu jest to linia łącząca miasto Leova nad Prutem z ujściem rzeki Botna do Dniestru (poniżej miasta Bendery, pomiędzy miejscowościami Merenești a Chițcani, na obszarze Naddniestrza). Tak więc w granicach Budziaku znajduje się również Terytorium Autonomiczne Gagauzja.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tatarzy krymscy przekraczali Dniestr poniżej Tehinii i z Budziaku podążali pomiędzy Prutem i Dniestrem przez Mołdawię (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. budziacki

Wiktionary

# budzianowski

nazwisko

SJP.pl

# budziański

→ Buda (część Budapesztu); budański

SJP.pl

# budziaszek

nazwisko

SJP.pl

# budzić

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. obudzić)

(1.1) przerywać czyjś sen

(1.2) wywoływać jakieś uczucia

czasownik zwrotny niedokonany budzić się (dk. brak)

(2.1) przestawać spać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mama budzi mnie rano do szkoły.

(1.2) Ta sprawa budzi moje wątpliwości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbud͡ʑit͡ɕ, AS: buʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budzenie n., budziciel mos., budzicielka ż., budzik mrz., dobudzanie n., dobudzenie n., obudzanie n., obudzenie n., pobudka ż., pobudliwość ż., pobudzacz mrz., pobudzanie n., pobudzenie n., poprzebudzanie n., przebudzanie n., przebudzenie n., rozbudzanie n., rozbudzenie n., wybudzanie n., wybudzenie n., wzbudnica ż., wzbudnik mrz., wzbudność ż., wzbudzalnik mrz., wzbudzanie n., wzbudzenie n., zbudzanie n., zbudzenie n.

czas. dobudzać ndk., dobudzić dk., obudzać ndk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk., poprzebudzać dk., przebudzać ndk., przebudzić dk., rozbudzać ndk., rozbudzić dk., wybudzać ndk., wybudzić dk., wzbudzać ndk., wzbudzić dk., zbudzać ndk., zbudzić dk.

przym. pobudliwy, pobudzający, pobudzeniowy

wykrz. pobudka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wzbudzać, wywoływać

Wiktionary

# budziciel

ten, który budzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który budzi (dosłownie i w przenośni)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budzik mrz.

czas. budzić

Wiktionary

# budzicielka

kobieta, która budzi

SJP.pl

# budziejowice

wieś w województwie małopolskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Koniusza;

Wiktionary

- Budziejowice – wieś w województwie małopolskim
- Czeskie Budziejowice – miasto w Czechach

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed 1998 rokiem Budziejowice administracyjnie należały do województwa krakowskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budziejowiczanin mos., budziejowiczanka ż.

przym. budziejowicki

Wiktionary

# budziejowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miastem Czeskie Budziejowice, dotyczący Czeskich Budziejowic

(1.2) związany z miastem Morawskie Budziejowice, dotyczący Morawskich Budziejowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budziejowiczanin m., budziejowiczanka ż., Budziejowice nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czeskobudziejowicki

(1.2) morawskobudziejowicki

Wiktionary

# budziejowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Budziejowic

(1.2) osoba pochodząca z Budziejowic, urodzona w Budziejowicach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Rodzice Baśki są budziejowiczanami z dziada pradziada.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budziejowice mrz.

:: fż. budziejowiczanka ż.

przym. budziejowicki

Wiktionary

# budziejowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Budziejowic

(1.2) kobieta pochodząca z Budziejowic, urodzona w Budziejowicach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Matka Haliny była budziejowiczanką z krwi i kości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budziejowice mrz.

:: fm. budziejowiczanin mos.

przym. budziejowicki

Wiktionary

# budzigniew

imię męskie

SJP.pl

Budzigniew – imię męskie utworzone na wzór staropolskich, nienotowane w dawnych dokumentach.

Budzigniew imieniny obchodzi 15 września.

Wikipedia

# budzik

a) zegar zaopatrzony w mechanizm wytwarzający sygnał dźwiękowy o godzinie, na którą był wcześniej nastawiony;
b) mechanizm wytwarzający taki sygnał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory;

Wiktionary

Budzik – zegar zaprojektowany tak, aby o określonej przez użytkownika porze wydawał dźwięk.

Pomysł zegara sygnalizującego (zazwyczaj akustycznie) żądaną godzinę pochodzi ze starożytności. Według legendy, twórcą pierwszego budzika – zegara wodnego wyposażonego w gwizdek (uchodziło przezeń wypierane o określonej porze z wewnętrznego zbiornika powietrze) – miał być Platon (ok. 400 p.n.e.). W średniowiecznych Chinach stosowano zegary ogniowe z budzikiem – przepalenie nici powodowało upadek ciężarków na metalową tacę. Nowoczesne mechaniczne budziki domowe rozpowszechniły się szeroko w XIX w.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muszę nastawić budzik na piątą, bo mam pociąg o szóstej.

(1.1) […] obudzony dzwonkiem budzika, […] Sołomin konstatował z goryczą: jeszcze nie […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbud͡ʑik, AS: buʒ́ik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budzenie n., budziciel m., pobudka ż., obudzenie n.

:: zdrobn. budziczek mrz.

czas. budzić ndk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk.

wykrz. pobudka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. ekscytarz

Wiktionary

# budzikowy

→ budzik

SJP.pl

#### Patrz:

budzik

# budzimir

imię męskie

SJP.pl

Budzimir – imię męskie utworzone na wzór staropolskich, nienotowane w dawnych dokumentach.

Budzimir imieniny obchodzi 16 marca i 16 czerwca.

Wikipedia

# budzinowski

nazwisko

SJP.pl

# budziński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Budziński – polski wioślarz
- Krzysztof Budziński – polski działacz harcerski
- Marcin Budziński – polski piłkarz
- Tadeusz Budziński – polski fotograf

Inne:

- Przywilej budziński – przywilej nadany polskiej szlachcie

Wikipedia

# budzisk

Budzisk – mała osada leśna w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Czarna Białostocka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

# budzisko

wieś w Polsce w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Budzisko – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Krasnopol
- Budzisko – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Szypliszki

Wikipedia

# budzistowo

Budzistowo (do 1948 niem. Altstadt) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg, nad rzeką Parsętą, 4 km od jej ujścia do morza.

Tereny nad Parsętą oraz przyległe do północnej części wsi zostały objęte obszarem ochrony siedlisk „Dorzecze Parsęty”.

Wikipedia

# budzisz

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się

SJP.pl

## Geograficzne

- Budzisz – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Dzierzgoń
- Budzisz – część wsi Moderówka w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Jedlicze
- Budzisz – część wsi Nawsie w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie

Wikipedia

# budziszewice

W Polsce

- Budziszewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Budziszewice
- Budziszewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki
- Budziszewice – gromada

Wikipedia

# budziszewicki

→ Budziszewice

SJP.pl

# budziszewski

nazwisko

SJP.pl

# budziszyn

miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodnich Niemczech;

Wiktionary

Budziszyn (niem. Bautzen [ˈbaʊ̯t͡sən], górnołuż. Budyšin [ˈbudɨʃin], dolnołuż. Budyšyn [ˈbudɨʃɨn]) – miasto powiatowe w Niemczech, we wschodniej części kraju związkowego Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, siedziba powiatu Budziszyn, nad rzeką Sprewą, liczy 38 690 mieszkańców (2019). Nazwa miasta pochodzi od n. os. Budzisz.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Król Bolesław Chrobry zawarł z Niemcami pokój w Budziszynie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈd͡ʑiʃɨ̃n, AS: buʒ́išỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budziszynianin mos., budziszynianka ż.

przym. budziszyński

Wiktionary

# budziszynianin

mieszkaniec Budziszyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Budziszyna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budziszyn mrz.

:: fż. budziszynianka ż.

przym. budziszyński

Wiktionary

# budziszynianka

mieszkanka Budziszyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Budziszyna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Budziszyn mrz.

:: fm. budziszynianin mos.

przym. budziszyński

Wiktionary

# budziszyński

związany z Budziszynem, dotyczący Budziszyna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Budziszynem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbud͡ʑiˈʃɨ̃j̃sʲci, AS: buʒ́išỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. budziszynianka ż., budziszynianin mos., Budziszyn

Wiktionary

# budzisław

imię żeńskie

SJP.pl

- Budzisław – imię męskie

W Polsce

Województwo kujawsko-pomorskie

- Budzisław – wieś w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń
  - Budzisław – gromada
- Budzisław – wieś w powiecie żnińskim, w gminie Rogowo

Wikipedia

# budzisława

imię żeńskie

SJP.pl

Budzisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Budzi- ("budzić") i -sława ("sława"). Mogło oznaczać "ta, która zyskuje sławę". Staropolskie zdrobnienie: Buchna. W źródłach polskich poświadczone w XIV wieku (1362 rok).

Forma żeńska imienia Budzisław.

Budzisława imieniny obchodzi 20 października i 2 grudnia.

Wikipedia

# budziwoj

imię męskie

SJP.pl

Budziwoj, Budźwoj – staropolskie imię męskie, złożone z członów Budzi-, Budź- ("budzić") i -woj ("wojownik"). Oznacza "tego, który budzi wojowników, wzywa do walki".

Wikipedia

# budziwojów

imię męskie

SJP.pl

Budziwojów (do 1945 niem. Baudmannsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Chojnów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa legnickiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Budziwojów.

Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946.

Wikipedia

# budzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Budą, dotyczący Budy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buda ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budański

Wiktionary

# budzów

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Budzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Stoszowice
- Budzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
- Budzów – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Budzów
- Budzów – część wsi Murzasichle w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Poronin
- Budzów – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski

Wikipedia

# budzowski

przymiotnik od: Budzów

SJP.pl

# budzyk

nazwisko

SJP.pl

# budzyń

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Budzyń (niem. Budsin) – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w miejsko-wiejskiej gminie Budzyń. Siedziba gminy Budzyń.

Prawa miejskie uzyskał przed rokiem 1458. Pod koniec XVI wieku jako miasto królewskie należące do starostwa rogozińskiego leżało w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. 13 czerwca 1934 stracił prawa miejskie. Budzyń odzyskał status miasta 1 stycznia 2021 roku.

Wikipedia

# budzynianin

mieszkaniec Budzynia (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

# budzynianka

mieszkanka Budzynia (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

# budzyński

→ Budzyń

SJP.pl

- Bronisław Budzyński (1888-1951) – działacz polonijny
- Czesław Budzyński (1932-2010) – poeta, powieściopisarz, dyplomata
- Gustaw Budzyński (1921-2018) – akustyk, żołnierz AK i WiN
- Tomasz Budzyński (ur. 1962) – wokalista zespołu Armia, malarz i poeta
- Marek Budzyński (ur. 1939) – architekt i urbanista
- Michał Budzyński (1811-1864) – poeta
- Wacław Budzyński (1891-1939) – polski polityk, legionista
- Wiktor Budzyński (1906-1972) – radiowiec i dramatopisarz
- Wiktor Budzyński (1888-1976) – działacz polonijny na Litwie
- Wiktor Budzyński (1921-2007) – filmowiec
- Wincenty Budzyński (1815-1846) – pisarz i działacz polityczny
- Wojciech Budzyński (ur. 1940) – polski polityk

Wikipedia

#### Patrz:

Budzyń

# buerger

Leo Buerger, lekarz, który opisał zakrzepowo-zrostowe zapalenie naczyń krwionośnych, nazwane potem chorobą Buergera

SJP.pl

# buergeryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. turmalin żelazowy, minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Buergeryt (burgeryt) – turmalin żelazowy, minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy turmalinów.

Nazwa pochodzi od nazwiska krystalografa Martina Juliana Buergera (1903-1986). Jest minerałem bardzo rzadkim.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) burgeryt

Wiktionary

# bufa

wypukłość utworzona z pasa tkaniny; bufka

SJP.pl

# bufeciarka

kobieta obsługująca klientów przy bufecie; bufetowa

SJP.pl

# bufeciarz

potocznie: osoba obsługująca przy bufecie; bufetowy

SJP.pl

# bufecik

zdrobnienie od: bufet

SJP.pl

# bufet

1. miejsce sprzedaży przekąsek, napojów itp. przy instytucjach lub przedsiębiorstwach;
2. lada w restauracji, barze;
3. stół zastawiony przekąskami i napojami na przyjęciu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce sprzedaży gotowych przekąsek, słodyczy i napojów, np. w teatrze, w budynku biurowym, na dworcu

(1.2) lada w lokalu gastronomicznym, czasem też w sklepie

(1.3) na przyjęciu: stół zastawiony przekąskami i napojami; również pomieszczenie z takim stołem

(1.4) niski, długi kredens; również szafki kuchenne ze wspólnym blatem

(1.5) pot. żart. duży biust

Wiktionary

#### Przykłady

(1.4) Był to pokój obszerny (…), w końcu jego dębowy rzeźbiony bufet zajmował ścianę całą, w nim były stare srebra.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbufɛt, AS: bufet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bufetowa ż., bufetowy m.

:: zdrobn. bufecik m.

przym. bufetowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bufetowa ż., bufetowy m.

:: zdrobn. bufecik m.

przym. bufetowy

frazeologia.

angielski bufet • sprawa oparła się o bufet • szwedzki bufet

etymologia.

(1.1-4) etym|franc|buffet.

(1.5) od (1.2)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) caffeteria, buffet; (1.2) bar counter, przy bufecie: at the bar; (1.3) buffet table

* arabski: (1.2) بوفيه (1.3) ;بوفيه

* białoruski: (1.1) буфет m.; (1.2) буфет m.; (1.3) буфет m.; (1.4) буфет m.

* francuski: (1.1) buffet m.

* hiszpański: (1.1) bufé m.; (1.3) bufé m.

* niemiecki: (1.1) Kantine ż., Imbiss m.; (1.2) Theke ż., Ladentisch m., Tresen m., Büfett n., Schanktisch m.; (1.3) Anrichtetisch m., Büfett n.

* nowogrecki: (1.1) μπουφές m.

* słowacki: (1.1) bufet m.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# bufetowa

kobieta obsługująca bufet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica bufetu

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: bufetowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bufet m., bufecik m.

:: fm. bufetowy m.

przym. bufetowy

Wiktionary

# bufetowy

związany z bufetem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bufetem, dotyczący bufetu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś sprzedający w bufecie

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Wieczorem, w granatowym cieniu, wysoki bufetowy w nicianych rękawiczkach wynosi na werandę lampę z jedwabnym abażurem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bufet mrz., bufet mrz.,

:: fż. bufetowa ż.

Wiktionary

# buffalo

[czytaj: bafeloł] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Buffalo – miasto w Stanach Zjednoczonych, w zachodniej części stanu Nowy Jork, ośrodek administracyjny hrabstwa Erie, położone nad wschodnim krańcem jeziora Erie i wypływającą z niego rzeką Niagara, przy granicy z Kanadą. Jest to drugie pod względem wielkości miasto stanu, w 2020 roku zamieszkane przez 278 349 osób; obszar metropolitalny Buffalo–Cheektowaga liczył 1 166 902 mieszkańców.

Wikipedia

# buffet

Osoby o tym nazwisku:

- Bernard Buffet – francuski malarz i grafik
- Louis Buffet – francuski polityk
- Marie-George Buffet – francuska polityk
- Robin Buffet – francuski narciarz alpejski

Wikipedia

# buffeting

Buffeting (ang. buffeting ‘trzepotanie’) – zjawisko aeroelastyczne związane z przekroczeniem prędkości dopuszczalnej, w wyniku którego dochodzi do wymuszonych drgań części statku powietrznego, zwykle sterów.

Wikipedia

# buffett

Osoby o tym nazwisku:

- David Buffett – australijski polityk
- Howard Buffett – amerykański polityk
- Peter Buffett – amerykański muzyk, kompozytor i producent
- Warren Buffett – amerykański ekonomista, inwestor giełdowy, przedsiębiorca i filantrop

Wikipedia

# buffi

nazwisko

SJP.pl

# buffo

1. określenie męskich ról komicznych w teatrze operowym (np. tenor buffo);
2. błazeński, komiczny (np. scena buffo)

SJP.pl

# buffon

[czytaj: biFĄ] nazwisko

SJP.pl

- Buffon, miejscowość we Francji
- Georges-Louis Leclerc, hrabia de Buffon, francuski przyrodnik i filozof
- Gianluigi Buffon, włoski bramkarz

Wikipedia

# buffować

czasownik

(1.1) stpol. rozśmieszać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bufˈːɔvat͡ɕ, AS: bu•fovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buffowanie n.

Wiktionary

# buffowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buffować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. buffować ndk.

Wiktionary

# bufiastość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bufiaste

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bufiasty

przysł. bufiasto

Wiktionary

# bufiasty

mający bufę lub bufy; tworzący bufę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający bufy lub kształt bufy, szeroki, obszerny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co dzień inny kubraczek: krótki, długi, wcięty, puszczony wolno, bufiasty, porozpruwany…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈfʲjastɨ, AS: bufʹi ̯asty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bufa ż., bufiastość ż.

przysł. bufiasto

Wiktionary

# bufiaty

regionalnie: bufiasty - mający bufy

SJP.pl

# bufka

wypukłość utworzona z pasa tkaniny; bufa

SJP.pl

Muminki (szw. Mumintrollen) – fikcyjne istoty o antropomorficznej budowie ciała (nieco podobne do hipopotamów, ale dwunożne), zamieszkujące pewną dolinę gdzieś w Finlandii, bohaterowie cyklu dziewięciu książek i dwudziestu dwóch komiksów fińskiej (piszącej po szwedzku) autorki Tove Jansson, oraz pięćdziesięciu dwóch komiksów brata Tove, Larsa Janssona. Pierwsza książka o Muminkach, Małe trolle i duża powódź, została opublikowana przez Tove Jansson w 1945 (pierwsza wersja powstała już zimą 1939 roku), a pierwszy komiks Mumintrollet och jordens undergång zaczął ukazywać się w częściach w 1947 roku w szwedzkojęzycznym lewicowym czasopiśmie „Ny Tid”.

Wikipedia

# bufon

pyszałek, zarozumialec; buc, nadęciak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zarozumiały, pyszny, pretensjonalny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Może on jest dobrym aktorem, ale to okropny bufon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbufɔ̃n, AS: bufõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bufonada

przym. bufoński, bufonowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fanfaron, pyszałek, samochwała, zarozumialec

Wiktionary

# bufonada

popisywanie się, efekciarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrywanie się, pozowanie na kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie zniosę kolejnej bufonady z jego strony.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bufon mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) efekciarstwo, pozerstwo, samochwalstwo, fanfaronada

Wiktionary

# bufoneria

dawniej: bufonada - popisywanie się, efekciarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrywanie się, pozowanie na kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Te jego bufonerie grają mi już na nerwach.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) efekciarstwo, pozerstwo, samochwalstwo

Wiktionary

# bufoniasty

zachowujący się jak bufon, nadęty; bufonowaty

SJP.pl

# bufonka

→ bufon

SJP.pl

#### Patrz:

bufon

# bufonowaty

ważniakowaty, pyszałkowaty;
1. uważający się za osobę ważniejszą i lepszą od innych;
2. świadczący o takich cechach, np. bufonowaty wyraz twarzy

SJP.pl

# bufoński

→ bufon; pretensjonalny; afektowany

SJP.pl

# bufor

1. część pamięci komputera lub urządzenia peryferyjnego służąca do czasowego przechowywania danych;
2. urządzenie osłabiające siły uderzenia lub wstrząsu przy zderzeniu pojazdów szynowych; zderzak;
3. chemia: roztwór buforowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. urządzenie służące do łagodzenia siły uderzenia lub wzajemnego nacisku pojazdów szynowych

(1.2) chem. roztwór zdolny do utrzymywania względnie stałego pH innego roztworu mieszanego z nim

(1.3) inform. obszar pamięci, gdzie tymczasowo przechowuje się dane przesyłane pomiędzy dwoma urządzeniami lub między urządzeniem a aplikacją

(1.4) przen. coś lub ktoś łagodzący konflikt

Wiktionary

- roztwór buforowy
- zderzak w pociągu
- strefa buforowa (historia, polityka)
- bufor hemoglobinowy
- Bufor (album) – Jan-Rapowanie

W informatyce:

- bufor (programowanie) (obszar pamięci)
- bufor cykliczny (struktura danych)
- bufor klawiatury (część pamięci komputera)
- bufor Z (grafika komputerowa)
- bufor ramki (część RAM-u)
  - linuksowy bufor ramki (podsystem Linuksa)

  Wikipedia

  #### Powiązane:

  rzecz. buforowanie n.

  czas. buforować ndk., zbuforować dk.

  przym. buforowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) zderzak

  Wiktionary

# buforować

1. informatyka: stosować bufory sprzętowe lub organizowane programowo;
2. łagodzić, stabilizować;
3. chemia: zmieniać roztwór w buforowy

SJP.pl

# buforowanie

1. informatyka: stosować bufory sprzętowe lub organizowane programowo;
2. łagodzić, stabilizować;
3. chemia: zmieniać roztwór w buforowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zmniejszanie impetu czegoś, pochłanianie nadmiaru

(1.2) inform. wyrównywanie różnic prędkości przesyłania danych między różnymi urządzeniami;

Wiktionary

Buforowanie – technologia polegająca na stosowaniu buforów programowych lub sprzętowych, wykorzystywana najczęściej w celu wyrównania różnic prędkości przesyłania danych między różnymi urządzeniami. Działa on zazwyczaj wykorzystując zasadę FIFO.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Jak sprytnie obejść problem z buforowaniem się filmów?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bufor m., bufory nmos.

czas. buforować

przym. buforowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) amortyzowanie, stabilizowanie, łagodzenie

Wiktionary

# buforowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest buforowe; cecha tych, którzy są buforowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. buforowy

przysł. buforowo

Wiktionary

# buforowy

przymiotnik od: bufor

SJP.pl

# bufory

żartobliwie: duży biust; melony, balony

SJP.pl

- roztwór buforowy
- zderzak w pociągu
- strefa buforowa (historia, polityka)
- bufor hemoglobinowy
- Bufor (album) – Jan-Rapowanie

W informatyce:

- bufor (programowanie) (obszar pamięci)
- bufor cykliczny (struktura danych)
- bufor klawiatury (część pamięci komputera)
- bufor Z (grafika komputerowa)
- bufor ramki (część RAM-u)
  - linuksowy bufor ramki (podsystem Linuksa)

  Wikipedia

# bug

[czytaj: bag] błąd w programie komputerowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka płynąca przez terytorium Polski, Ukrainy i Białorusi;

Wiktionary

Bug (biał. Заходні Буг, Zachodni Buh; ukr. Західний Буг, Zachidnyj Buh) – czwarta pod względem długości rzeka w Polsce, będąca dopływem Narwi, przepływająca przez zachodnią Ukrainę, zachodnią Białoruś i wschodnią Polskę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rodzina jego od pradziada, który przywędrował zza Buga, wrosła w krajobraz tutejszości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buk, AS: buk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Zabużanin m., Zabużanka ż., bużysko n.

przym. nadbużański, zabużański, bużański

Wiktionary

# bugaj

1. babka pieczona z utartych ziemniaków z mąką, cebulą, usmażonymi kawałkami boczku i innymi dodatkami; rejbak, nagus;
2. dawniej: skupisko krzewów lub młodych drzew

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce i ich integralne części

## Nazwisko

- Artur Bugaj
- Dariusz Bugaj
- Ewa Bugaj
- Jan Bugaj
- Leszek Bugaj
- Roman Bugaj (ur. 1922, zm. 2009)
- Roman Bugaj (ur. 1973)
- Ryszard Bugaj
- Tomasz Bugaj

Wikipedia

# bugajczyk

nazwisko

SJP.pl

# bugajewski

nazwisko

SJP.pl

# bugajski

nazwisko

SJP.pl

# bugalski

nazwisko

SJP.pl

- Bugalski – polskie nazwisko

Osoby noszące nazwisko Bugalski:

- Dariusz Bugalski (ur. 1961) – polski poeta, dziennikarz oraz prezenter radiowo-telewizyjny;
- Philippe Bugalski (1963 – 2012) – francuski kierowca rajdowy;
- Stanisław Bugalski (1931 – 1991) – polski kolarz szosowy.

Wikipedia

# bugatti

samochód marki Bugatti

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu

Wiktionary

Automobiles Ettore Bugatti – dawny niemiecki, a następnie francuski producent samochodów sportowych i wyścigowych z siedzibą w Molsheim działający w latach 1909–1963.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Firma kupiła samochody marki Bugatti.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bugatti n.

Wiktionary

# bugała

nazwisko

SJP.pl

# bugenwilla

roślina z rodziny dziwaczkowatych; kącicierń

SJP.pl

Bugenwilla, kącicierń (Bougainvillea Comm. ex Juss.) – rodzaj roślin z rodziny nocnicowatych. Należy do niego 16 gatunków. Rośliny te naturalnie występują w Ameryce Południowej, ale introdukowane zostały w różne miejsca w strefie międzyzwrotnikowej. Rośliny uprawiane są jako ozdobne zwłaszcza bugenwilla okazała i gładka (także mieszańce między nimi), w ciepłym klimacie jako pnącza ogrodowe, w klimacie umiarkowanym tylko w szklarniach i doniczkach.

Wikipedia

# buggy

[czytaj: bagi] otwarte nadwozie samochodu osobowego przystosowanego do jazdy terenowej

SJP.pl

Buggy – typ lekkiego samochodu rekreacyjnego wyposażonego w duże koła z grubymi oponami, wytrzymałe zawieszenie, otwarte nadwozie oraz odsłonięty silnik, umieszczony najczęściej z tyłu.

Wikipedia

# buggykiting

[czytaj: bagikajting] sport ekstremalny polegający na poruszaniu się po lądzie specjalnym wózkiem z dołączonym latawcem

SJP.pl

Buggykiting (także kitesailing lub buggying) – sport ekstremalny, odmiana żeglarstwa lądowego polegająca na poruszaniu się po lądzie lub piasku przy pomocy specjalnego wózka, do którego dołączony jest latawiec pełniący rolę napędu wiatrowego. Według klasyfikacji International Federation of Sand and Land Yachting buggykiting jest VIII klasą. Klasy I-VII stanowią klasyczne jachty lądowe napędzane tradycyjnymi żaglami.

Wikipedia

# bugijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bugijczykami, dotyczący Bugijczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bugijski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bugijczyk mos.

Wiktionary

# bugla

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bugla:

- Krzysztof Bugla (ur. 1959) – polski prawnik i samorządowiec
- Gabriela Bugla-Płoskońska – polska mikrobiolożka

Inne:

- Ośrodek Rekreacyjno-Wypoczynkowy „Bugla” w Katowicach

Wikipedia

# buglehorn

instrument dęty blaszany

SJP.pl

# bugować

[czytaj: bagować] w informatyce: tworzyć wiele błędów w programie komputerowym

SJP.pl

# bugulma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie;

Wiktionary

Bugulma (ros. Бугульма) – miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone 333 km od Kazania.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bugulmijski

Wiktionary

# bugulmijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bugulmą, dotyczący Bugulmy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bugulma ż.

Wiktionary

# buhaj

samiec rozpłodowy bydła domowego; stadnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. byk rozpłodowy;

(1.2) przen. pot. mężczyzna o dużej sprawności i potrzebach seksualnych

Wiktionary

Buhaj (stadnik lub potocznie byk) – przeznaczony do rozpłodu samiec bydła domowego oraz żubra, tura, bawołów i innych gatunków z rodziny wołowatych. Wybierany do rozpłodu z linii, która wykazywała największą przydatność użytkową (mleczność, dobre przyrosty i wysoki procent tłuszczu w mleku). W punktach kopulacyjnych oraz stacjach unasieniania buhaje użytkuje się do ukończenia przez nie 5 lat, choć zachowują płodność dłużej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasz buhaj został brązowym medalistą na ostatniej wystawie rolniczej w Piotrkowie Trybunalskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuxaj, AS: buχai ̯

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kozak, ogier, wulg. obraź. jebak, wulg. obraź. ruchacz

Wiktionary

# buhajek

zdrobnienie od: buhaj

SJP.pl

# buhund

buhund norweski - rasa psów pochodząca z Norwegii

SJP.pl

# buhurt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. popis kawaleryjski, rodzaj parady oraz turnieju rycerskiego;

Wiktionary

Buhurt (łac. bagordia, fr. behourt) - zaczerpnięta z języka niemieckiego nazwa oznaczająca popis kawaleryjski. Niekiedy ograniczał się on wyłącznie do konnej parady rycerzy, choć chętnie uzupełniano go o starcia na tępą broń. Zawodnicy walczyli indywidualnie, parami lub w grupach, godzili w przeciwników kopiami zaopatrzonymi w tępe groty, zadawali ciosy stępionymi lub drewnianymi mieczami lub maczugami. Buhurty rozgrywano od XIII do XVI wieku.

Wikipedia

# buick

[czytaj: bjuik] samochód marki Buick

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mot. samochód marki Buick

Wiktionary

Buick – amerykański producent samochodów osobowych, SUV-ów i samochodów sportowych z siedzibą w Warren działający od 1903 roku. Należy do amerykańskiego koncernu General Motors.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Drogi na Sycylii były jeszcze bardzo złe i bałem się, że mój buick, choć solidny, ale stary, tych dróg nie wytrzyma.

(1.1) Ze stojącego przed wejściem czarnego buicka z amerykańską flagą na masce wysiadł szofer i otworzył drzwi przed panią Arendt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʲjujik, AS: bʹi ̯ui ̯ik

Wiktionary

# bujać

1. kołysać, huśtać (się)
2. o roślinach: rosnąć
3. latać, unosić się w powietrzu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kołysać, huśtać

(1.2) unosić się w powietrzu

(1.3) korzystać ze swobody, biegać swobodnie

(1.4) bujnie wysoko rosnąć

(1.5) slang. oszukiwać, opowiadać niestworzone historie

(1.6) gwara więzienna oszukiwać

czasownik zwrotny niedokonany bujać się

(2.1) poruszać się w tył i w przód

(2.2) pot. podkochiwać się

(2.3) slang. iść, odchodzić, pot. spadać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zgasił światło, położył się i patrząc na firanki, którymi bujał wiatr wpadający przez otwarte okno, zasnął jak kamień.

(1.3) (…) jeździec stracił równowagę, pochylił się i upadł, a wolny rumak bujał już daleko po polu.

(2.1) Dziecko buja się na huśtawce.

(2.2) Adam buja się w Agnieszce od podstawówki.

(2.3) Bujaj się! – nie pożyczę ci pieniędzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbujät͡ɕ, AS: bui ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bujanie n., bujak m.

czas. zabujać, wybujać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kołysać, huśtać

(1.2) fruwać, latać

(1.5) kłamać

Wiktionary

# bujacz

ktoś, kto zmyśla, buja; blagier

SJP.pl

# bujaczek

bujany fotelik lub leżaczek dla dzieci; bujaczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bujak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bujak m.

Wiktionary

# bujaczka

bujany fotelik lub leżaczek dla dzieci; bujaczka

SJP.pl

# bujak

bujawka, kiwak;
1. fotel na biegunach;
2. sprężyna z siedziskiem, na której można się huśtać

SJP.pl

- Bujak – grzęda w słowackich Tatrach Bielskich
- Bujak – wieś w województwie mazowieckim
- bujak sprężynowy – urządzenie-zabawka

Osoby o nazwisku Bujak

- Adam Bujak – fotografik
- Bogdan Bujak – polityk
- Emanuel Bujak – nauczyciel
- Franciszek Bujak – sędzia, poseł do austriackiej Rady Państwa
- Franciszek Bujak – historyk
- Franciszek Bujak – narciarz
- Marian Bujak – muzyk ludowy
- Walery Bujak – (Polonia), mistrz walk z Białorusi, jasnowidz, dziennikarz
- Zbigniew Bujak – polityk, działacz Solidarności

Wikipedia

# bujakiewicz

nazwisko

SJP.pl

# bujakowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jeremy Bujakowski – indyjski narciarz alpejski, olimpijczyk
- Kazimierz Bujakowski – polski inżynier, nauczyciel akademicki
- Witold Bujakowski – polski archeolog

Wikipedia

# bujalski

nazwisko

SJP.pl

# bujanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bujać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozpieściliście dziecko tym ciągłym bujaniem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈjä̃ɲɛ, AS: bui ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bujać ndk.

rzecz. bujak m., bujda ż.

Wiktionary

# bujanka

owad z rodziny muchówek

SJP.pl

- bujanka – ogólne określenie muchówki z rodziny bujankowatych oraz człon rodzajowy polskich nazw zwyczajowych niektórych gatunków z plemienia Bombyliini:
  - bujanka czarna (Bombylella atra)
  - bujanka kędzierzawa (Anastoechus nitidulus)
  - bujanka plamoskrzydła (Bombylius discolor)
  - bujanka puszysta (Bombylius posticus)
  - bujanka mniejsza (Bombylius minor)
  - bujanka śmigłówka (Systoechus ctenopterus)
  - bujanka średnia (Bombylius medius)
  - bujanka większa (Bombylius major)

  Wikipedia

# bujankowate

o cechach bujankowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

Bujankowate (Bombyliidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek licząca około 3000 gatunków. Owady z tej rodziny mają od 1 do 25 mm długości, krępe, pokryte włoskami ciało. Imagines żywią się nektarem pobieranym za pomocą ssawki, larwy są pasożytami innych owadów.

Wikipedia

# bujankowaty

o cechach bujankowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

# bujankowiec

fruczak bujankowiec - motyl z rodziny zawisakowatych

SJP.pl

# bujanowski

nazwisko

SJP.pl

# bujarski

nazwisko

SJP.pl

# bujas

nazwisko

SJP.pl

# bujawka

bujak, kiwak;
1. wiszący fotel do bujania;
2. sprężyna z siedziskiem, na której można się huśtać

SJP.pl

# bujda

fałsz, przekręt, coś mało sensownego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś zmyślonego, nieprawdziwego; bajka, kłamstwo

Wiktionary

Bujda (zapis stylizowany: BUJDA) – drugi minialbum polskiej piosenkarki Sanah. Wydawnictwo ukazało się 23 października 2020 nakładem wytwórni muzycznej Magic Records w dystrybucji Universal Music Polska.

Materiał zgromadzony na płycie składa się z ośmiu polskojęzycznych utworów. Na minialbumie pojawiły się wydane wcześniej single promocyjne: „Projekt nieznajomy nie kłamie” (medley utworów Dawida Podsiadły) i „Róże” (demo nagrane w domu podczas pandemii COVID-19). Wydawnictwo ukazało się na winylu i kasecie magnetofonowej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbujda, AS: bui ̯da

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bujanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zmyślenie, bzdura, blaga; gw-pl|Górny Śląsk|bera.

Wiktionary

# bujnąć

rozkołysać, rozhuśtać

SJP.pl

# bujnicki

nazwisko

SJP.pl

# bujnie

przysłówek

(1.1) w sposób bujny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bujność ż.

przym. bujny

Wiktionary

# bujnięcie

rozkołysać, rozhuśtać

SJP.pl

# bujniej

stopień wyższy od przysłówków: bujnie, bujno

SJP.pl

# bujniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bujny

SJP.pl

# bujnogrzywy

mający bujną grzywę

SJP.pl

# bujnokłosy

mający bujne, dorodne kłosy

SJP.pl

# bujność

→ bujny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bujne; cecha tych, którzy są bujni

Wiktionary

#### Patrz:

bujny

#### Powiązane:

przym. bujny

przysł. bujnie

Wiktionary

# bujnowicz

nazwisko

SJP.pl

# bujnowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Eduard Bujnowski – radziecki wojskowy i kosmonauta
- Józef Bujnowski – polski poeta, eseista, historyk literatury
- Kristen Bujnowski – kanadyjska bobsleistka
- Rafał Bujnowski – polski malarz, grafik
- Zygmunt Bujnowski – polski malarz

Wikipedia

# bujnowłosy

mający bujne włosy

SJP.pl

# bujny

1. taki, który obficie się rozrasta;
2. taki, który odznacza się rozmachem lub charakteryzuje się niezwykłymi wydarzeniami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który się obficie rozrasta

(1.2) z rozmachem

(1.3) stpol. zuchwały

Wiktionary

2 miejscowości w Polsce:

- Bujny – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
- Bujny – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Sokoły

Zobacz też: Bujny Księże, Bujny Szlacheckie, Bujny-Biszewo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ogromny podwójny krzyż na złotym łańcuchu kołysał się obiecująco między jej bujnymi, doskonale krągłymi piersiami, które niemal wyskakiwały z mocno wyciętego dekoltu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbujnɨ, AS: bui ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bujność ż., bujnia ż.

przysł. bujnie, bujno

czas. bujnieć

Wiktionary

# bujok

nazwisko

SJP.pl

- Bujok – nazwisko

Wikipedia

# bujowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wzburzone morze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiele baśni przepływa pod checzy niskimi powały o burzy nad niezgłębionym bujowiskiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbujɔˈvʲiskɔ, AS: bui ̯ovʹisko

Wiktionary

# bujrep

linka łącząca rzuconą na dno kotwicę z bojką wskazującą położenie rzuconej kotwicy; bojrep

SJP.pl

# bujumbura

stolica Burundi; Bużumbura

SJP.pl

Wikipedia

# bujwid

nazwisko

SJP.pl

# buk

wysokie drzewo liściaste z rodziny bukowatych, o gładkiej, srebrzystej korze i twardym drewnie, rosnące w lasach strefy umiarkowanej półkuli północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Buk (Fagus L.) – rodzaj drzew z rodziny bukowatych. Wyróżnianych jest w jego obrębie zwykle 10–11 gatunków. Występują one głównie w strefie umiarkowanej na półkuli północnej, najdalej na południe sięgając do Meksyku i Wietnamu. W Ameryce Północnej rośnie jeden gatunek – buk wielkolistny, w Europie obecne są dwa – buk zwyczajny i wschodni (w Polsce występuje w stanie naturalnym tylko ten pierwszy), pozostałe gatunki rosną w Azji Wschodniej. Są to ważne drzewa leśne w strefie umiarkowanej, w strefie międzyzwrotnikowej ograniczające się do występowania w lasach górskich.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: buk, AS: buk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukowianin m., bukowianka ż.

przym. bukowski

Wiktionary

# buka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Pacyfiku należąca do Papui-Nowej Gwinei, w archipelagu Wysp Salomona;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Debrzno;

(1.3) liter. fantastyczna postać z serii książek dla dzieci o perypetiach Muminków;

Wiktionary

Miejsca:

- Buka – wyspa należąca do Papui-Nowej Gwinei
- Buka – miasto na wyspie Buka
- Buka – cieśnina oddzielająca wyspę Buka od wyspy Bougainville
- Buka – miasto we wschodnim Uzbekistanie
- Buka – wieś w województwie pomorskim

Wikipedia

# bukaciarnia

budynek przystosowany do hodowli bukatów (typ bydła rzeźnego)

SJP.pl

# bukal

dawny rodzaj pucharu

SJP.pl

# bukalski

nazwisko

SJP.pl

# bukan

drzewo lub krzew z rodziny bukowatych; notofagus

SJP.pl

Wikipedia

# bukanier

1. XVII-wieczny pirat pływający na Morzu Karaibskim;
2. korsarz wynajęty przez rządy Anglii, Francji i Holandii do walki z Hiszpanami w XVII wieku

SJP.pl

Bukanier – członek społeczności piratów i myśliwych, składającej się ze zbiegów pochodzenia angielskiego, francuskiego i holenderskiego, osiedlających się od początku XVII wieku na Wielkich Antylach, będących wówczas posiadłością Hiszpanii.

Ich nazwa pochodzi od francuskiego słowa boucan (zapożyczonego z języka mieszkańców Wielkich Antyli), oznaczającego rodzaj grilla, za pomocą którego wędzono mięso upolowanych zwierząt, którym handlowano. Używane zamiennie określenie filibustier (lub flibustier) wywodzi się z francuskiego przekształcenia holenderskiego wyrazu vrijbueter, czyli wolny łowca łupów (z tego samego źródłosłowu pochodzi angielskie słowo freebooter, synonim pirata).

Wikipedia

# bukareszt

stolica Rumunii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Rumunii;

Wiktionary

Bukareszt (rum. București) (Miasto Bukareszt, Municipiul București) – stolica i największe miasto Rumunii oraz centrum przemysłowo-usługowe położone w południowo-wschodniej części kraju, nad rzeką Dymbowicą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bukareszt stał się Rumunii w tysiąc osiemset sześćdziesiątym drugim roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈkarɛʃt, AS: bukarešt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż.

przym. bukareszteński, podbukareszteński, bukaresztański, podbukaresztański

Wiktionary

# bukaresztańczyk

mieszkaniec Bukaresztu; bukareszteńczyk

SJP.pl

# bukaresztanka

mieszkanka Bukaresztu; bukaresztenka

SJP.pl

# bukaresztański

dotyczący Bukaresztu, związany z Bukaresztem; bukareszteński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Bukareszt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtãj̃sʲci, AS: bukareštãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż., Bukareszt mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bukareszteński

Wiktionary

# bukareszteńczyk

mieszkaniec Bukaresztu; bukaresztańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bukaresztu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: bukareštẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bukareszt mrz.

:: fż. bukaresztenka ż.

przym. bukareszteński, bukaresztański

Wiktionary

# bukaresztenka

mieszkanka Bukaresztu; bukaresztanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bukaresztu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃nka, AS: bukareštẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bukareszt mrz.

:: fm. bukareszteńczyk mos.

przym. bukareszteński, bukaresztański

Wiktionary

# bukareszteński

dotyczący Bukaresztu, związany z Bukaresztem; bukaresztański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bukaresztu (stolicy Rumunii)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W bukareszteńskim zespole do 58. minuty grał polski obrońca Paweł Golański.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃sʲci, AS: bukareštẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż., Bukareszt mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bukaresztański

Wiktionary

# bukat

sztuka bydła rzeźniczego

SJP.pl

# bukatowy

związany z bukatem

SJP.pl

# bukała

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aniela Bukała – polski polityk, socjolog, posłanka na Sejm
- Grzegorz Bukała – polski wokalista, kompozytor i autor tekstów
- Sławomir Bukała – polski artysta plastyk

Wikipedia

# buker

osoba zajmująca się wyznaczaniem terminów sesji, występów dla piosenkarzy, modelek itp.; booker

SJP.pl

# bukieciarka

kobieta układająca bukiety, ozdoby z kwiatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. ogrod. kobieta układająca wiązanki kwiatów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukiet

:: fm. bukieciarz

przym. bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) florystka

Wiktionary

# bukieciarski

przymiotnik od: bukieciarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bukieciarstwem, dotyczący bukieciarstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jako materiał bukieciarski wykorzystywane są suche pałki wodne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukieciarstwo n., bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

# bukieciarsko

przysłówek

(1.1) na sposób bukieciarski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukieciarstwo n., bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

przym. bukieciarski

Wiktionary

# bukieciarstwo

sztuka układania bukietów; zawód bukieciarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. sztuka układania kwiatów w kompozycje

Wiktionary

Bukieciarstwo, florystyka – sztuka układania kwiatów i innych elementów roślinnych w różnorodne kompozycje (bukiety, wiązanki, wieńce, girlandy, stroiki itp.). Tradycyjnie sztuka ta określana była mianem bukieciarstwa, a specjalistę układającym kompozycje roślinne zwano bukieciarzem. Współcześnie coraz częściej stosowane są określenia „florystyka” i „florysta”, preferowane ze względu na międzynarodową terminologię zawodową. Kompozycje kwiatowe mają różne przeznaczenie, zmieniają się wraz z modą, przyjmowanymi zasadami kompozycji, dostępnością materiałów i upodobaniami odbiorców. Łączą je walory artystyczne, oddziaływanie na estetykę otoczenia i psychikę odbiorców, czasem też symbolika (np. tzw. język kwiatów).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niektóre gatunki ziół stosuje się w bukieciarstwie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

przym. bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) florystyka

Wiktionary

# bukieciarz

osoba zajmująca się układaniem bukietów, ozdób z kwiatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. ogrod. osoba układająca kwiaty w bukiety

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na konkurs bukieciarzy ogrodnictwo dostarczyło kilka tysięcy róż, gerberów i frezji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

:: fż. bukieciarka ż.

przym. bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

# bukiecik

zdrobnienie od: bukiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bukiet

(1.2) mały bukiet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukietnica ż., bukiet m., bukieciarz m., bukieciarka ż., bukieciarstwo n., bukietowanie n.

czas. bukietować ndk.

przym. bukietowy, bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

# bukiel

nazwisko

SJP.pl

# bukiet

1. wiązanka kwiatów;
2. aromat wina;
3. ogon sarny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wiązanka, pęk kwiatów;

(1.2) cechy wina zawarte w jego zapachu i smaku;

(1.3) łow. ogon sarny

(1.4) gwara. więz. choroba weneryczna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) uczn. ktoś głupi

Wiktionary

- Bukiet (aromat) – określenie zapachu
- Bukiet (dekoracja) – dekoracja kwiatowa
- Bukiet (topologia) – w matematyce, w szczególności w topologii, przestrzeń topologiczna powstała poprzez sklejenie dwóch innych przestrzeni w jednym punkcie
- bukiet (cytologia) – specyficzna dla profazy I mejozy struktura w której telomery połączone są z błoną jądrową.
- kwiatowy bukiet jubilerski

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podarowałem jej bukiet czerwonych goździków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbucɛt, AS: buḱet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukietnica ż., bukieciarz mos., bukieciarstwo n., bukiecik mrz., bukieciarka ż.

przym. bukietowy, bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wiązanka

Wiktionary

# bukietnica

pasożytnicza roślina z rejonów tropikalnych Azji; raflezja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. bezzieleniowa roślina zielna, wyspecjalizowany endopasożyt roślin

(1.2) daw. kobieta sprzedająca bukiety

Wiktionary

Bukietnica (Rafflesia) – rodzaj roślin z rodziny bukietnicowatych. Obejmuje 40 gatunków występujących w południowo-wschodniej Azji – w Tajlandii, Malezji, Filipinach i Indonezji. Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia Sir Thomasa Stamforda Rafflesa – fundatora brytyjskiej kolonii w Singapurze. Bukietnica Arnolda (Rafflesia arnoldii) znana jest jako roślina o największych kwiatach na Ziemi, przez co stanowi atrakcję dla ekoturystów.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. bukieciarka ż., bukieciarstwo n., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz.

przym. bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) raflezja

Wiktionary

# bukietnicowate

o cechach bukietnicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

# bukietnicowaty

o cechach bukietnicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# bukietnicowce

rząd roślin okrytonasiennych z podklasy pieprzowych; Rafflesiales

SJP.pl

# bukietnicowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z podklasy pieprzowych

SJP.pl

# bukietowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bukietowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bukietowy

przysł. bukietowo

Wiktionary

# bukietowy

przymiotnik od: bukiet

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bukietu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietowość ż.

Wiktionary

# bukiew

w botanice: owoce buka; buczyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. owoc/owoce buka;

(1.2) bot. lud. buk pospolity

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z norki wysunęła się mała leśna myszka i pochwyciła leżącą na ziemi bukiew. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbucɛf, AS: buḱef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buk mrz., buczyna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) buczyna, orzeszek bukowy, orzeszek buczynowy

(1.2) buk, buk pospolity, lud. buczyna

Wiktionary

# bukiewicz

nazwisko

SJP.pl

# buking

booking;
1. działalność polegająca na rezerwowaniu, zamawianiu usług lub towarów;
2. dział hotelu, linii lotniczej itp. zajmujący się przyjmowaniem rezerwacji

SJP.pl

# bukingowy

w prawie: umowa bukingowa - pisemna umowa o przewóz ładunku statkiem morskim

SJP.pl

# bukinista

człowiek handlujący starymi książkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uliczny sprzedawca starych książek, rycin i gazet, zwłaszcza we Francji;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbucĩˈɲista, AS: buḱĩńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukinistyka ż.

:: fż. bukinistka ż.

przym. bukinistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) antykwariusz uliczny

Wiktionary

# bukinistka

→ bukinista

SJP.pl

#### Patrz:

bukinista

# bukinistyczny

→ bukinista

SJP.pl

#### Patrz:

bukinista

# bukkake

praktyka seksualna polegająca na ejakulacji grupy mężczyzn na ciało innej osoby, zazwyczaj na twarz

SJP.pl

Bukkake (jap. ブッカケ) – praktyka seksualna, polegająca na ejakulacji grupy mężczyzn na leżącą, siedzącą bądź klęczącą osobę, zazwyczaj na twarz bądź do ust. Praktyka ta może zawierać elementy seksualnego upokorzenia.

Wikipedia

# bukla

rodzaj tkaniny z przędzy pętelkowej; bouclé

SJP.pl

# buklowy

→ bukla

SJP.pl

#### Patrz:

bukla

# bukmacher

osoba przyjmująca zakłady; bookmacher, bookmaker (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lub instytucja, która przyjmuje zakłady

Wiktionary

Wikipedia

# bukmacherka

→ bukmacher

SJP.pl

#### Patrz:

bukmacher

# bukmacherski

→ bukmacher

SJP.pl

#### Patrz:

bukmacher

# bukmacherstwo

działalność bukmachera

SJP.pl

# bukoliczny

mający cechy bukoliki (sielanki); idylliczny, sielankowy, sielski, pasterski

SJP.pl

# bukolika

utwór poetycki, zwykle o charakterze lirycznym przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego; sielanka; idylla; pastorałka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. niewielki utwór liryczno-epiczny nawiązujący do życia pasterzy;

Wiktionary

Sielanka (bukolika, idylla, ekloga, skotopaska, pasterka) – gatunek literacki, utwór poetycki, przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Utwór ten pominięto w wyborze jego bukolik, opublikowanym po raz pierwszy w 1975.

(1.1) Rozczytywała się w bukolikach Wergiliusza.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bukoliczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sielanka, ekloga, idylla, skotopaska

Wiktionary

# bukować

1. o owcach, łosiach i jeleniach: zaspokajać popęd płciowy;
2. rezerwować miejsce w pociągu, samolocie, hotelu itp. lub potwierdzać zamówienie; bookować

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) pot. rezerwować miejsce w samolocie, pociągu, hotelu itp.

(1.2) środ. łow. o łosiach, jeleniach i owcach: odbywać okres godów, rui

(1.3) o owcach: doprowadzać im barany w celach prokreacyjnych

(1.4) roln. wyciskać nasiona koniczyny z główek lub oddzielać nasiona jęczmienia od wąsów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈkɔvat͡ɕ, AS: bukovać

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. bukowanie n.

:: czas. zabukować dk.

(1.2)

:: rzecz. bukowanie n., bukowisko n.

(1.3)

:: rzecz. bukowanie n., bukownik m., reg. bukowiec

(1.4)

:: rzecz. bukowanie n., bukownik m., reg. bukowiec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rezerwować, zamawiać

Wiktionary

# bukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bukować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbukɔˈvãɲɛ, AS: bukovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bukować ndk., zabukować dk.

rzecz. bukowisko n.

Wiktionary

# bukowate

rodzina drzew dwuliściennych obejmująca ponad 400 gatunków, występujących w strefie umiarkowanej i tropikalnej

SJP.pl

Wikipedia

# bukowaty

o cechach bukowatych (rodzina drzew)

SJP.pl

# bukowce

1. kozioróg bukowiec - chrząszcz z rodziny kózkowatych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;
2. przedstawiciel rzędu roślin drzewiastych i krzewiastych, prawie wyłącznie wiatropylnych i jednopiennych

SJP.pl

Bukowce (Fagales Engl.) – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad wyróżniany w randze rzędu w różnych systemach klasyfikacyjnych. Rząd roślin drzewiastych i krzewiastych, prawie wyłącznie wiatropylnych i jednopiennych. Do tego rzędu należą najważniejsze drzewa liściaste strefy umiarkowanej.

Wikipedia

# bukowianin

mieszkaniec Bukowiny Tatrzańskiej

SJP.pl

# bukowianka

mieszkanka Bukowiny Tatrzańskiej

SJP.pl

# bukowiański

przymiotnik od: Bukowina Tatrzańska

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bukowiny Tatrzańskiej, związany z Bukowiną Tatrzańską, pochodzący z Bukowiny Tatrzańskiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do dyskusji zostaną zaproszeni radni, a także przedsiębiorcy, zainteresowani inwestycjami na terenie bukowiańskiej gminy.

Wiktionary

# bukowice

W Polsce

- Bukowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
- Bukowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Brzeg Dolny
- Bukowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Leśna Podlaska

- Bukowice – gromada

Zobacz też

- Bukowice-Kolonia
- Bučovice
- Bukowa, Bukowie, Bukowiec, Bukowina, Bukowno, Bukowo, Bukowskie

Wikipedia

# bukowiec

1. kozioróg bukowiec - chrząszcz z rodziny kózkowatych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;
2. przedstawiciel rzędu roślin drzewiastych i krzewiastych, prawie wyłącznie wiatropylnych i jednopiennych

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

## Inne

- Bukowiec – gmina w województwie kujawsko-pomorskim
- Bukowiec – gromada w powiecie bartoszyckim
- Bukowiec – gromada w powiecie brodnickim
- Bukowiec – gromada w powiecie chodzieskim
- Bukowiec – gromada w powiecie międzyrzeckim
- Bukowiec – gromada w powiecie nowotomyskim
- Bukowiec – gromada w powiecie pilskim
- Bukowiec – gromada w powiecie rawskim
- Bukowiec – gromada w powiecie świeckim

Wikipedia

# bukowiecki

przymiotnik od: Bukowiec

SJP.pl

# bukowieński

przymiotnik od: Bukowno; bukowiński

SJP.pl

# bukowina

przestarzale: las bukowy; buczyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie podzielona między Ukrainę a Rumunię;

Wiktionary

Historyczne

- Bukowina (kraina historyczna) – kraina historyczna dzieląca się dziś na:
  - Bukowinę północną, zwaną również Bukowiną Ukraińską, leżąca dziś na terytorium Ukrainy
  - Bukowinę południową, zwaną również Bukowiną Rumuńską, leżącą dziś na terytorium Rumunii

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Celina uwiodła Krzysia na wyjeździe w Bukowinie.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. bukowina ż., Bukowinianin mos., Bukowińczyk mos., Bukowinianka ż., Bukowinka ż.

  przym. bukowiński

  Wiktionary

# bukowińczyk

mieszkaniec Bukowiny (krainy); Bukowinianin

SJP.pl

# bukowinianin

mieszkaniec Bukowiny (krainy); Bukowińczyk

SJP.pl

# bukowinianka

mieszkanka Bukowiny (krainy); Bukowinka

SJP.pl

# bukowinka

mieszkanka Bukowiny (krainy); Bukowinianka

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Według TERYT jest ich 3, w tym 1 podstawowa

- Bukowinka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
- Bukowinka – część wsi Hrebenne w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubycza Królewska
- Bukowinka – część wsi Ochotnica Górna w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna

Wikipedia

# bukowiński

1. przymiotnik od: Bukowina (kraina);
2. przymiotnik od: Bukowno; bukowieński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bukowiną, dotyczący Bukowiny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bukowina ż.

Wiktionary

# bukowisko

1. okres godowy jeleni i łosi; bukowanie;
2. miejsce, gdzie zbierają się łosie w okresie godowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) łow. okres godowy łosi i jeleni;

(1.2) łow. obszar, na którym odbywa się bukowisko (1.1)

Wiktionary

Bukowisko – okres godowy łosi, a także obszar, na którym przebywają łosie w tym okresie. Gody łosi rozpoczynają się we wrześniu i trwają do połowy października. Byki przebywają kilka dni z jedną klępą, która wykazuje objawy rui, po jej pokryciu odchodzą w poszukiwaniu kolejnej samicy. Byki nie staczają zaciętych walk o samice zwane klępami, nie tworzą również haremów samic, jak ma to miejsce u jeleni. W tym czasie łosie-byki wydają głos zwany stękaniem, buczeniem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbukɔˈvʲiskɔ, AS: bukovʹisko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukowanie n.

czas. bukować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bukowanie

Wiktionary

# bukówka

1. odmiana jabłoni;
2. motyl z rodziny sówek

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

- Bukówka – część miasta Kielce
- Bukówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Lubawka
- Bukówka – część wsi Szczawa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Kamienica
- Bukówka – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
- Bukówka – osada leśna w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów
- Bukówka – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów
- Bukówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów

Wikipedia

# bukownianin

mieszkaniec Bukowna (miasta w Polsce)

SJP.pl

# bukownianka

mieszkanka Bukowna (miasta w Polsce)

SJP.pl

# bukownik

1. młocarnia do koniczyny;
2. baran; tryk

SJP.pl

Bukownik – maszyna rolnicza przeznaczona do wyłuskiwania ziaren koniczyny, prosa i lucerny. Ma cylindryczny kształt. Klepisko wykonane jest ze stalowej siatki. Cepy mają kształt spiralnej listwy.

Wrzucone do cylindra bukownika główki koniczyny cepy przecierają przez sito klepiska. Następnie należy wytarte nasiona oczyścić.

Bukownik napędzany był dawniej ręczną korbą, obecnie silnikiem elektrycznym.

Wikipedia

# bukowno

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bukowno (do 1962 Bukowno-Osiedle) – miasto i gmina miejska w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim.

Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie proszowickim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku. Do 1975 r. miasto administracyjnie należało do województwa krakowskiego, a w latach 1975–1998 do katowickiego. W latach 1977–1991 miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Bukowno.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: buˈkɔvnɔ, AS: bukovno

Wiktionary

# bukowo

1. jezioro w Polsce;
2. wieś w Polsce położona w woj. zachodniopomorskim

SJP.pl

W Polsce

- Bukowo – część miasta Szczecin
- Bukowo – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Murów
- Bukowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
- Bukowo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
- Bukowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
- Bukowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice
- Bukowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
- Bukowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
- Bukowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo
- Bukowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Rymań
- Bukowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Bukowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa

Wikipedia

# bukowogórski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dosł. związany z Górami Bukowymi, dotyczący Gór Bukowych

(1.2) archeol. związany z kulturą bukowogórską;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Góry Bukowe nmos.

Wiktionary

# bukowski

przymiotnik od: Bukowo, Bukowsko

SJP.pl

## Ludzie

- Andrzej Bukowski – polski polonista
- Antoni Bukowski – stolnik sanocki
- Bronisław Bukowski – polski inżynier
- Charles Bukowski – amerykański pisarz
- Gejza Bukowski von Stolzenburg – polski geolog-kartograf i paleontolog
- Henryk Bukowski – powstaniec styczniowy
- Ignacy Bukowski – fligieladiutant królewski
- Ignacy Stanisław Bukowski (1904–1984) – pułkownik dyplomowany Wojska Polska, kawaler Virtuti Militari, ofiara represji stalinowskich
- Jacek Bukowski – polski poeta
- Jan Bukowski – polski artysta
- Jan Bukowski – stolnik sanocki
- Janusz Bukowski – polski aktor teatralny
- Jerzy Bukowski – polski samorządowiec
- Jerzy Bukowski – kasztelan sanocki
- Jerzy Bukowski – polski konstruktor
- Józef Bukowski (zm. 1744) – chorąży sanocki
- Jerzy II darłowsko-bukowski – książę na Darłowie i Bukowie
- Jędrzej Bukowski (ur. 1935) – polski romanista
- Kazimierz Bukowski – polski ksiądz katolicki
- Krzysztof Bukowski – polski reżyser dokumentalista
- Ludwik Bukowski – polski generał
- Marcin Bukowski – polski architekt
- Marek Bukowski – polski aktor
- Marek Bukowski – polski pisarz
- Marian Bukowski – polski inżynier-hydrotechnik
- Michał Bukowski – polski aktor
- Paweł Bukowski – polski poeta
- Romuald Bukowski – polski polityk
- Rudolf Bukowski – polski prawnik
- Ryszard Bukowski – polski kompozytor
- Stanisław Bukowski – polski inżynier
- Stanisław Bukowski – polski narciarz
- Stanisław Bukowski – burmistrz Bydgoszczy w okresie 1807–1812
- Stanisław Bukowski – polski dziennikarz i działacz chadecki
- Stefan Bukowski (1878-1929) – polski malarz
- Szczepan Bukowski – polski lekkoatleta
- Tadeusz Bukowski – polski śpiewak operowy, żołnierz
- Tadeusz Bukowski – polski fotograf
- Władimir Bukowski – rosyjski dysydent
- Zbigniew Bukowski – polski prawnik

Wikipedia

# bukowsko

przymiotnik od: Bukowo, Bukowsko

SJP.pl

Bukowsko – wieś (w latach 1748–1934 miasto), siedziba gminy Bukowsko w powiecie sanockim województwa podkarpackiego. Ma status sołectwa.

Wieś leży nad potokiem Bukowiec oraz Sanoczek w dorzeczu Sanu, 16 km na południowy zachód od Sanoka, na Pogórzu Bukowskim.

Wikipedia

# bukowy

związany z bukiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z buka

(1.2) wykonany z drewna lub innej części buka

(1.3) będący częścią buka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈkɔvɨ, AS: bukovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buk, buczyna, buczek

Wiktionary

# bukram

grube płótno introligatorskie

SJP.pl

Bukram – płótno introligatorskie, bawełniane lub lniane, nasączone środkiem klejącym, takim jak pasta ze skrobi pszennej, klejem (takim jak klej PVA) lub piroksyliną, a następnie suszone. Po zwilżeniu lub ogrzaniu można je na nowo ukształtować, aby stworzyć wytrzymałą, twardą tkaninę na okładki książek (do opraw nakładowych, a czasem także bibliotecznych), kapelusze i elementy odzieży.

Wikipedia

# bukranion

architektoniczny element dekoracyjny w kształcie głowy lub czaszki byka, używany w sztuce antycznej na fryzach, metopach itp., spotykany również w sztuce renesansowej i klasycystycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) archit. szt. motyw dekoracyjny w formie głowy lub czaszki byka

Wiktionary

Bukranion (βουκράνιον, dosł. „czaszka byka”, z gr. boús – byk, kraníon – czaszka) – reliefowy motyw dekoracyjny w postaci byczej głowy lub czaszki, najczęściej dodatkowo zdobiony girlandami i wstęgami zawieszonymi na rogach zwierzęcia.

Wikipedia

# buks

przestarzale: panewka, w której obraca się koło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cwaniak

Wiktionary

# buksa

1. lina używana do holowania statku
2. przestarzale: buks

SJP.pl

Buksa – staw w Rykach (województwo lubelskie), na Wysoczyznie Żelechowskiej, w obrębie Starego Miasta.

Wikipedia

# buksiak

zegarek z mechanizmem bezkamieniowym

SJP.pl

# buksiński

nazwisko

SJP.pl

# buksować

1. o kołach pojazdu lub maszyn: obracać się w miejscu;
2. w żeglarstwie: holować statek

SJP.pl

czasownik

(1.1) mot. o kołach: kręcić się w miejscu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈksɔvat͡ɕ, AS: buksovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buksowanie n.

Wiktionary

# buksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buksować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. buksować ndk.

Wiktionary

# bukszpan

wiecznie zielony krzew z rodziny bukszpanowatych; rośnie w płd. i środk. Europie, płn. Afryce, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Himalajach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

Wiktionary

Bukszpan (Buxus L.) – rodzaj zimozielonych drzew i krzewów z rodziny bukszpanowatych. W obrębie rodzaju wyróżnia się od ok. 90 do 100 gatunków. Na różnice wpływa m.in. włączanie tu lub wyodrębnianie kilku gatunków afrykańskich (rodzaj Notobuxus). Rodzaj ma dwa centra zróżnicowania – Antyle (ok. 50 gatunków, z czego na Kubie 34) i Azja Wschodnia w strefie klimatu umiarkowanego (ok. 40 gatunków). Poza tym gatunki z tego rodzaju występują w Ameryce Centralnej, na Madagaskarze i w Afryce Subsaharyjskiej, w zachodniej i południowej Europie oraz w basenie Morza Śródziemnego. Są to krzewy i niewielkie drzewa rosnące zwykle w podszycie suchych lasów na glebach przepuszczalnych. Zawierają alkaloidy o silnym działaniu przeczyszczającym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbukʃpãn, AS: bukšpãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukszpanowate nmos., bukszpanowce nmos., bukszpanowate nmos.

przym. bukszpanowy, bukszpanowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Poznań|gryczpan.

Wiktionary

# bukszpanolistny

przymiotnik

(1.1) bot. mający liście jak bukszpan

Wiktionary

# bukszpanowate

rodzina drzew i krzewów dwuliściennych o zimnotrwalych liściach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Buxaceae|Dumort.|ref=tak., rodzina roślin z monotypowego rzędu bukszpanowców;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Generalnie wśród bukszpanowatych dominują rośliny jednopienne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukszpan mrz., bukszpanowce lm. nmos.

Wiktionary

# bukszpanowaty

o cechach bukszpanowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# bukszpanowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Buxales|ref=tak., rząd roślin należący do klasy okrytonasiennych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Runiankę japońską zaliczamy do bukszpanowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukszpan mrz., bukszpanowate lm. nmos.

Wiktionary

# bukszpanowy

przymiotnik od: bukszpan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. dotyczący bukszpanu, bukszpanów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na jednej ze ścian i w miejscu widnym wisiał Kościuszko, wyobrażony czarną farbą i otoczony wieńcem z bukszpanowych gałązek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukszpan mrz.

Wiktionary

# bukszpir

przedłużenie bukszprytu, przednia nastawa bukszprytu; bomstenga; kliwerbom; dziobak drugi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. zob. bomstenga.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bomstenga, kliwerbom

Wiktionary

# bukszpryt

drewniana lub metalowa belka umocowana do dziobnicy żaglowca, służąca do rozpinania lin i żagli; dziobak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

Wiktionary

Bukszpryt (dziobak) – drzewce wystające do przodu z dziobu jednostki żaglowej, wyjątkowo mechanicznej (pancernik Potiomkin). Bukszpryt zorientowany jest poziomo, lub lekko wznosząco, najczęściej w linii wzniosu pokładu. Jego wynalezienie datuje się na XV w. a od XVII w. zaczęto go przedłużać stengą (nazywaną bomstengą lub bukszpirem) oraz bramstengą.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbukʃprɨt, AS: bukšpryt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bukszprytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dziobak

Wiktionary

# buksztel

1. inaczej: krążyna
2. wieża na kołach lub walcach używana dawniej podczas walk oblężniczych do robienia wyłomów w murach obronnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konstrukcja wspierająca łukowe sklepienie podczas budowy

(1.2) daw. oblężnicza wieża na kołach lub walcach

Wiktionary

Buksztel – dawna osada śródleśna obecnie w obrębie Czarnej Białostockiej (województwo podlaskie). Położona przy drodze krajowej numer 19 (ulica Białostocka).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbukʃtɛl, AS: bukštel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buksztelunek m.

Wiktionary

# buksztelunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konstrukcja powstała z połączenia kilku buksztelów legarem i łatami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbukʃtɛˈlũnɛk, AS: bukštelũnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buksztel m.

Wiktionary

# buktyrmański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Buktyrmą, dotyczący Buktyrmy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buktyrma ż.

Wiktionary

# bukwa

inaczej: litera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) litera cyrylicy

(1.2) litera głagolicy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbukfa, AS: bukfa

Wiktionary

# bukwałd

Bukwałd (niem. Groß Buchwalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bukwałd, po jej zniesieniu w gromadzie Jonkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# bukwica

bylina z rodziny wargowych

SJP.pl

- bukwica – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych

2 miejscowości w Polsce:

- Bukwica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Żukowice
- Bukwica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Pełczyce

Wikipedia

# bukłaczek

zdrobnienie od: bukłak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bukłak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukłak m.

Wiktionary

# bukłak

naczynie do przechowywania płynów; łagiew

SJP.pl

Bukłak (tat. bokłak) – pojemnik wykonany ze skóry w formie zamykanego worka, przeznaczony do przewożenia płynów.

Bukłaki były pierwotnie powszechnie wykorzystywane przez ludy stepowe. W formie niewielkiego pojemnika pełniły funkcję analogiczną do manierki, zapewniając zapas napoju dla podróżnego. Na większą skalę wykorzystywano je również w transporcie handlowym do przewożenia takich towarów jak np. wino czy mleko.

Wikipedia

# bukłakowaty

przymiotnik

(1.1) przypominający bukłak, w kształcie bukłaka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bukłak

Wiktionary

# bul

wyraz naśladujący odgłos gotującego się płynu lub zanurzania się kogoś, czegoś w wodzie

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) zob. bul bul.

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bul (język afrykanerski.) ==

thumb|bul (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-bul.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. byk

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# bula

1. metalowa kula do gry w petankę;
2. wybrzuszenie jakiejś powierzchni;
3. w slangu młodzieżowym: wagary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. forma ukształtowania terenu;

(1.2) sport. element skoczni narciarskiej

(1.3) sport. kula do petanki;

Wiktionary

Bula (fr. la boule „kula”) – kula używana do gry w pétanque i w dyscyplinach pokrewnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Płaski wierzchołek Buli pod Rysami jest dogodnym lądowiskiem dla śmigłowców TOPR, wykorzystywanym podczas akcji ratunkowych w okolicy.

(1.3) Z geometrycznego punktu widzenia bula do gry w pétanque jest bardziej sferą niż kulą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbula, AS: bula

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wybrzuszenie

(1.2) wybrzuszenie

(1.3) kula

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.3) etym|franc|boule. → kula

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bulge; (1.2) curve; (1.3) boule

* francuski: (1.3) boule ż.

* włoski: (1.3) boccia ż.

źródła.

== bula (język buruszaski.) ==

wymowa.

IPA3|bula.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ornit. kuropatwa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# bulaj

okrągłe okienko w kajucie statku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rumunii, na Bukowinie, w okręgu Suczawa

Wiktionary

Bulaj (z ang. bull’s eye – oko byka) – rodzaj iluminatora na jachcie, statku lub innej jednostce pływającej. To małe, okrągłe okienko umieszczone w burcie (często bardzo blisko linii wodnej) lub w ścianie (szocie) pokładówki lub nadbudówki. Bulaj może być otwierany lub stały. Powinien być nie tylko całkowicie wodoszczelny, ale także odporny mechanicznie na uderzenia nawet największych fal. Szkło bulaja, najczęściej przezroczyste, jest mocne a jego grubość może dochodzić do 30 mm. Bulaje są niewielkie, do 45 cm średnicy, osadzone w bardzo masywnych ramach. Te umieszczone bliżej wody mają dodatkowo możliwość szczelnego zamykania ich klapami (pokrywami sztormowymi, tzw. blindklapami) zakręcanymi na śruby, co stosuje się nie tylko w przypadku uszkodzenia szyby, ale także jako środek zapobiegawczy przed spodziewanymi silnymi sztormami.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bulajski

Wiktionary

# bulak

nazwisko

SJP.pl

Bulak (arab: بولاق = Būlāq) – dzielnica Kairu w Egipcie, położona na północ od centrum. Nazwa pochodzi od koptyjskiego słowa oznaczającego bagna.

Zmieniające się koryto Nilu utworzyło piaszczystą mieliznę, która zamieniła się w wyspę, a po zamuleniu kanału połączyła się ze wschodnim brzegiem. W poł. XIV w. Bulak stał się portem przeładunkowym dla statków eksportujących przyprawy. W latach 20. XIX w. powstały tkalnie, stocznie, odlewnie i liczne inne manufaktury. Turcy osmańccy zakazali wolnego handlu, co doprowadziło do ich upadku.

Wikipedia

# bulanda

nazwisko

SJP.pl

Bulanda, właśc. Tomasz Chlipała (ur. ok. 1830 w Szczawie, zm. 1912/1913 w Lubomierzu) – polski góral, słynny baca gorczański. Autentyczna postać z drugiej połowy XIX wieku, popularna w kulturze odnoszącej się do Gorców oraz w folklorze zagórzańskim.

Wikipedia

# bulanżeryt

minerał, siarczek ołowiu i antymonu

SJP.pl

# bulasty

przymiotnik powstały od określenia: skała bulasta, np. wapień bulasty

SJP.pl

# bulba

regionalnie: bulwa ziemniaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kresy. lwów. ziemniak

Wiktionary

# bulbkil

długa płetwa jachtowa z obciążeniem na końcu

SJP.pl

Bulbkil – stała, smukła płetwa balastowa wystająca głęboko w głąb wody z dna jachtu i obciążona na końcu dużym balastem o charakterystycznym kształcie.

Zadaniem bulbkilu jest zwiększenie stateczności jednostki (poprzez balast), oraz sterowności (poprzez zwiększenie oporu bocznego części podwodnej).

Wikipedia

# bulbkilowy

→ bulbkil

SJP.pl

#### Patrz:

bulbkil

# bulbofylum

Bulbofylum, bulwolist (Bulbophyllum) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego co najmniej 1884 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych. Są to epifity występujące w strefie równikowej głównie Starego Świata, w mniejszej liczbie rodzajów w Nowym Świecie. Kwiaty są silnie pachnące, czasem odrażająco.

Wikipedia

# bulbulator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. pot. nieistniejące urządzenie wymyślone na potrzebę absurdalnych dowcipów, mające rzekomo sprawić, że woda bulgoce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bez bulbulatora niemożliwa jest poprawna praca cycykatora do nabulgotnicy.

Wiktionary

#### Powiązane:

wykrz. bul bul

Wiktionary

# bulczak

nazwisko

SJP.pl

# buldeneż

ozdobny krzew parkowy, odmiana kaliny koralowej (odmiana "buldeneżów" przestarzała)

SJP.pl

Kalina koralowa (Viburnum opulus L.) – gatunek krzewu należący do rodziny piżmaczkowatych (Adoxaceae), czasem zaliczany do monotypowej rodziny kalinowatych (Viburnaceae), dawniej także do przewiertniowatych (Caprifoliaceae).

Wikipedia

# bulder

konkretny problem w odmianie wspinania - bulderingu; określona droga do przejścia (w skałach bądź na panelu), czasem po wyznaczonych chwytach, często ekstremalnych trudności

SJP.pl

# buldering

wspinaczka bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych; bouldering

SJP.pl

Bouldering (z ang. boulder „głaz”) – wspinaczka po zazwyczaj wolnostojących, kilkumetrowych blokach skalnych bez użycia asekuracji liną.

Bouldering, prowadzenie oraz wspinaczka na czas są konkurencjami sportowymi dyscypliny sportu, wspinaczki sportowej. Zawodnicy w trakcie zawodów sportowych wspinają się na szczyt ściany, której wysokość wynosi około 4,0 m. Sportowy charakter boulderingu wiąże się z częstymi, zazwyczaj niekontrolowanymi odpadnięciami od skały, stąd też podstawową metodą asekuracji jest stosowanie tzw. crashpadów, czyli przenośnych materaców oraz pomoc tzw. spottera, czyli partnera, który pomaga w kontrolowaniu lotu, zabezpieczając górną część ciała przed bezpośrednim uderzeniem o ziemię.

Wikipedia

# bulderingowy

związany z bulderingiem

SJP.pl

# bulderowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. uprawianie boulderingu

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bulderować ndk.

Wiktionary

# bulderowiec

osoba wspinająca się bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych; boulderowiec

SJP.pl

# bulderowy

przymiotnik od: bulder

SJP.pl

# buldog

przedstawiciel rasy psów domowych znanej już w średniowiecznej Anglii; zwierzę o budowie krępej, wys. do 40 cm, waga ok. 24 kg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;

Wiktionary

Buldog (ang. bulldog) – ogólne określenie rasy psa, przeznaczonej za czasów historycznych do walk z bykami (ang. bull – byk) lub innymi zwierzętami, oraz do chwytania i trzymania zwierząt i ludzi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyobraź sobie, czytelniku, buldoga ubranego w strój ludzki, a będziesz miał obraz owego człowieka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuldɔk, AS: buldok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. buldożek m.

przym. buldogowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cwajnos

Wiktionary

# buldogowaty

podobny z wyglądu do buldoga

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) podobny do buldoga, mający cechy buldoga

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do okienka podszedł klient o wyglądzie dosyć buldogowatym i wycelował w kasjerkę ogromnego gnata.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buldog mzw., buldożek mzw.

Wiktionary

# buldożek

zdrobnienie od: buldog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: buldog

(1.2) kynol. mały buldog

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pan Zdzisław był inżynierem architektem, ale jego życiem całkowicie zawładnęły buldożki francuskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buldog m.

przym. buldogowaty

Wiktionary

# buldozer

dawniej: ruchomy pług na podwoziu gąsienicowym, służący do zgarniania ziemi, piasku, gruzu itp.; buldożer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. masz. pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buldożerysta m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spychacz, spycharka, spychak; pot. spych

Wiktionary

# buldoży

należący do buldoga; charakterystyczny dla buldoga

SJP.pl

# bule

1. gra towarzyska z elementami zręcznościowymi, rozgrywana za pomocą metalowych bul na płaskim, nietrawiastym terenie; petanka, petanque, pétanque;
2. rada ustawodawcza w starożytnej Grecji

SJP.pl

- bula
- Rada Pięciuset w starożytnej Grecji (gr. Bule – βουλή)
- bule (określenie)

Wikipedia

# bulenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bulić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bulić

Wiktionary

# buleuterion

w starożytnej Grecji: budynek będący miejscem zgromadzeń bule

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. archit. budowla w starożytnej Grecji, miejsce zebrań rady miejskiej;

Wiktionary

Buleuterion (gr. βουλευτήριον) – budowla w starożytnej Grecji (od VI wieku p.n.e.) oparta na planie prostokąta, poprzedzona dziedzińcem z kolumnowymi gankami oraz portalem wejściowym, w której odbywały się zebrania rady (bule). Miał on układ amfiteatralny, a jego dach dwuspadowy opierał się (najczęściej na czterech) kolumnach. Wewnątrz pod trzema ścianami stały ławy dla obradujących, później spiętrzone kamienne siedzenia. Na środku stał ołtarz i zapewne mównica.

Wikipedia

# bulgański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bulganem, dotyczący Bulganu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bulgan mrz.

Wiktionary

# bulgogi

danie z kuchni koreańskiej, smażona wołowina z warzywami

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) kulin. spoż. koreańskie danie składające się ze smażonej wołowiny z dodatkami;

Wiktionary

Bulgogi (kor. 불고기) – popularne danie kuchni koreańskiej.

Przyrządzane jest z cienko pokrojonej w paski wołowiny, marynowanej przez minimum 2 godziny w sosie sojowym z dodatkiem czosnku, soli, cukru, oleju sezamowego, cebuli oraz sezamu. Opcjonalnie dodaje się czasami mirin oraz marchew. Tak przyrządzone mięso piecze się następnie na grillu.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|kor|불고기.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bulgogi

* koreański: (1.1) 불고기

źródła.

== bulgogi (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. bulgogi

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|kor|불고기.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bulgogi

* koreański: (1.1) 불고기

źródła.

== bulgogi (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. bulgogi

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# bulgot

1. odgłos, który wydaje lejący się bądź gotujący się płyn;
2. odgłos wydawany przez indyki;
3. w łowiectwie: głos wydawany przez tokującego cietrzewia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dźwięk bąbli powietrza wydostających się na powierzchnię wody

Wiktionary

# bulgotać

1. o płynach: wydawać dźwięki towarzyszące przelewaniu się lub gotowaniu;
2. potocznie: mówić coś niezrozumiale; bełkotać;
3. o cietrzewiach: wydawać charakterystyczny głos podczas toków

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabulgotać)

(1.1) o płynach: wydawać dźwięki przy przelewaniu się lub gotowaniu

(1.2) pot. mówić coś niezrozumiale niskim głosem

(1.3) łow. o cietrzewiach: wydawać charakterystyczny głos w czasie toków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bulˈɡɔtat͡ɕ, AS: bulgotać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulgotanie n., zabulgotanie n., bulgot m.

czas. zabulgotać dk.

Wiktionary

# bulgotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bulgotać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zabulgotanie n., bulgot m.

czas. bulgotać ndk., zabulgotać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gulgotanie

Wiktionary

# bulgotliwy

wydający dźwięk podobny do bulgotu

SJP.pl

# bulgur

rodzaj kaszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

(1.2) kulin. potrawa z bulguru (1.1)

Wiktionary

Bulgur (tur. bulgur; arab. ‏برغل‎, burghul) – rodzaj kaszy z ziaren pszenicy, najczęściej pszenicy twardej, sporządzony z gotowanych i następnie wysuszonych ziaren zboża, często używany w kuchni tureckiej i bliskowschodniej. Z powodzeniem może zastępować kuskus lub ryż. Przez namoczenie w mleku i pokrycie mąką uzyskuje się z niego tradycyjny turecki kuskus.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tureccy dietetycy twierdzą, że bulgur jest dużo zdrowszy od ryżu.

(1.2) Mój codzienny obiad to warzywa z rosołku, który zjadły dzieci, i do tego bulgur lub czerwona quinoa.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bulgurowy

Wiktionary

# bulić

dużo płacić za coś

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) pot. płacić dużą sumę pieniędzy

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. płacić

Wiktionary

Bulić – wieś w Chorwacji, w żupanii zadarskiej, w mieście Benkovac. W 2011 roku liczyła 147 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bulimy za te usługi ogromne pieniądze!

(1.2) Wiela musza bulić za tyn heft? → Ile muszę płacić za ten zeszyt?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbulʲit͡ɕ, AS: bulʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulenie n.

czas. wybulić dk., zabulić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) słono płacić, wykosztowywać się

Wiktionary

# bulier

dawniej: bojler

SJP.pl

# bulik

punkt na lodowisku, w którym następuje wznowienie gry w meczu hokejowym

SJP.pl

Wznowienie w hokeju na lodzie ma miejsce po każdej przerwie w grze oraz przy rozpoczynaniu wszystkich trzech tercji. Wznowienie przeprowadza się na jednym z dziewięciu punktów wznowień, tzw. bulików (o tym, w którym punkcie będzie miało miejsce wznowienie decyduje to, co spowodowało tę przerwę). We wznowieniu bierze udział dwóch zawodników przeciwnej drużyny, którzy stoją zwróceni do siebie twarzami i walczą o krążek rzucony przez sędziego.

Wikipedia

# bulikowy

związany z bulikiem

SJP.pl

# bulimia

choroba, która objawia się poprzez powtarzające i niekontrolowane spożywanie dużych ilości pokarmu, aż do pojawienia się nudności; wilczy głód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

Wiktionary

Bulimia (żarłoczność psychiczna; stgr. βουλῑμια, łac. būlīmia nervosa) – zaburzenie odżywiania charakteryzujące się napadami objadania się, po których występują zachowania kompensacyjne. Do najczęstszych zachowań należą: wywoływanie wymiotów, głodówki, użycie diuretyków, środków przeczyszczających, wykonywanie lewatyw, nadmierne ćwiczenia fizyczne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na pierwszy rzut oka symptomy bulimii mogą być niedostrzegalne, chora utrzymuje bowiem prawidłową wagę lub ma nieco nadwagi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈlʲĩmʲja, AS: bulʹĩmʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulimik m., bulimiczka ż.

przym. bulimiczny

przysł. bulimicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wilczy głód

Wiktionary

# bulimiczka

kobieta cierpiąca na bulimię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta cierpiąca na bulimię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bulimiczka też żyje pod presją norm. Jedzenie jest dla niej formą słabości i ulegania. Jej choroba jest kompromisem między pragnieniem przyjemności („jedzenie jest takie dobre"), a obroną przed nim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulimia ż., bulimik m.

przym. bulimiczny

przysł. bulimicznie

Wiktionary

# bulimicznie

przysłówek

(1.1) w sposób bulimiczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulimiczność ż., bulimia ż., bulimik m., bulimiczka ż.

przym. bulimiczny

Wiktionary

# bulimiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bulimiczne; cecha tych, którzy są bulimiczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bulimiczny

przysł. bulimicznie

Wiktionary

# bulimiczny

→ bulimia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bulimii lub bulimików, właściwy bulimii lub bulimikom

Wiktionary

#### Patrz:

bulimia

#### Przykłady

(1.1) Sam atak bulimiczny może być wynikiem stresu, głodu czy nudy, może również nastąpić o dowolnej porze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulimia ż., bulimiczka ż., bulimik m., bulimiczność ż.

przysł. bulimicznie

Wiktionary

# bulimik

osoba cierpiąca na bulimię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna cierpiący na bulimię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zazwyczaj w wyniku terapii osoba uzależniona od jedzenia jest cyklicznie i bulimikiem, i anorektykiem. Także inne uzależnienia – od jedzenia, ćwiczeń, zakupów lub pracy każą poszukiwać innych przyczyn nałogu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulimia ż.

:: fż. bulimiczka ż.

przym. bulimiczny

przysł. bulimicznie

Wiktionary

# bulina

rodzaj liny do napinania żagli; odciąg

SJP.pl

Bulina (obciągarka) – lina pomocnicza stosowana w żeglarstwie do dodatkowego napinania żagli w sytuacjach, gdy podstawowe liny napinające pracują pod wyraźnie innym kątem niż powinny w danych warunkach wiatrowych, lub też nie można nimi nadać wymaganego kształtu żaglom.

Wikipedia

# buliński

nazwisko

SJP.pl

# bulion

pożywny rosół z mięsa i jarzyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. wywar z mięsa i jarzyn

(1.2) spoż. koncentrat żywnościowy, służący do przygotowania rosołu

(1.3) przest. zwisająca ozdoba, drobny frędzel, sznureczek, na ogół złoty lub srebrny; częste obszycie oficerskich epoletów

Wiktionary

- bulion – esencjonalna zupa w postaci sklarowanego i odtłuszczonego wywaru mięsno-warzywnego;
- bulion – wywar z kości, mięsa lub warzyw, służący do przygotowania zup, potraw duszonych i in.;
- bulion – koncentrat wywaru mięsno-warzywnego, służący do przygotowywania zup lub innych potraw.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbulʲjɔ̃n, AS: bulʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulionizm m., bulionówka ż., bulionik mrz.

przym. bulionowy

Wiktionary

# bulioner

inwestor w monety z metalu szlachetnego bite na cele inwestycyjne

SJP.pl

# bulionetka

zamknięty bulion o żelowej konsystencji, zastępujący kostki warzywne

SJP.pl

# bulionik

zdrobnienie od: bulion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bulion

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulion m.

Wiktionary

# bulionizm

wczesny merkantylizm; doktryna ekonomiczna dostrzegająca źródło bogactwa państwa w nadwyżce zasobów kruszców szlachetnych w kraju, skupiająca się na jak najszybszych sposobach akumulacji kapitału pieniężnego

SJP.pl

Bulionizm – pochodzący od francuskiego słowa bullion (złoto lub srebro w sztabach) termin określający wczesny etap merkantylizmu powstałego w Europie XV i XVI w., propagowany w większości krajów europejskich.

Jego główną zasadą było utożsamianie bogactwa z gromadzeniem w kraju szlachetnych kruszców, przede wszystkim złota i srebra. Wierzono, że posiadanie tych kruszców ułatwia rozwój handlu i zwiększa dochody pieniężne państwa, toteż zakazywano ich wywozu poza granice kraju.

Wikipedia

# bulionówka

filiżanka z dwoma uszkami, używana do bulionu

SJP.pl

Bulionówka – filiżanka z dwoma uszkami przeznaczona do serwowania zup.

Teoretycznie w bulionówkach podaje się wyłącznie zupy czyste i zupy kremy, a także niektóre chłodniki. Zupy czyste i kremy stygną szybciej niż inne zupy. Głębokie filiżanki lepiej zatrzymują ciepło potrawy w porównaniu do talerzy ale też lepiej utrzymują temperaturę zup zimnych. Zupy czyste podaje się w porcjach ok. 200 ml, w filiżankach o pojemności ok. 250 ml. Buliony typu consommé i zupy kremy natomiast w porcjach 150–200 ml. Jeśli zupa krem ma stanowić obfite danie główne, to podaje się ją w dużej bulionówce.

Wikipedia

# bulionowy

1. → bulion;
2. moneta bulionowa - moneta z metalu szlachetnego bite na cele inwestycyjne; moneta lokacyjna, moneta inwestycyjna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. dotyczący bulionu

(1.2) numizm. o monetach: bite ze szlachetnego kruszcu na cele inwestycyjne

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. bulion

(1.2)

:: rzecz. bulionizm

Wiktionary

# bulka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. bańka płynu wydęta powietrzem

(1.2) rzad. kulka

(1.3) reg-pl|Kresy. kropla wody

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pęcherzyk, banieczka, bąbelek

(1.2) kulka, kuleczka

Wiktionary

# bulkowo

Bulkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bulkowo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bulkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Bulkowo oraz parafii pw. Świętej Trójcy.

Wikipedia

# bulkowski

→ Bulkowo

SJP.pl

#### Patrz:

Bulkowo

# bulla

1. urzędowe pismo papieskie po łacinie, dotyczące spraw wielkiej wagi,
2. pierwotnie okrągła, metalowa pieczęć, dołączona do ważnych dokumentów, potem dokument opatrzony taką pieczęcią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oficjalny dokument papieski;

(1.2) hist. okrągła metalowa pieczęć przytwierdzana niegdyś do bulli (1.1)

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie medal noszony na szyi przez dzieci i dorastającą młodzież, także przez triumfatorów, dostojne kobiety;

Wiktionary

Bulla – list lub dokument papieski.

Od XV wieku mianem tym określano ważniejsze dokumenty papieskie, a więc np. decyzje kanonizacyjne i dyspensy. Decyzje o mniejszej wadze zamieszczano w tak zwanym papieskim brewe. Postać bulli przybierają na ogół konstytucje apostolskie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bulle papieskie były w użyciu co najmniej od szóstego stulecia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbulːa, AS: bu•la

Wiktionary

# bullarium

zbiór bulli lub innych podobnych dokumentów

SJP.pl

# bullmastiff

[czytaj: bulmastif] bulmastif, bulmastyf, bull mastiff;
1. rasa psów obronnych z grupy dogów;
2. pies tej rasy

SJP.pl

Bulmastif (oryginalna nazwa bullmastiff) – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa (typ dogowaty), wyhodowana w XIX wieku w Anglii jako pies stróżujący. Obecnie pełni również funkcję psa-towarzysza.

Wikipedia

# bullock

- Alan Bullock
- Anna Mae Bullock - Tina Turner
- Jim J. Bullock
- Louis Bullock
- Sandra Bullock
- Seth Bullock
- William Bullock

Wikipedia

# bullshit

[czytaj: BULszit] bulszit; potocznie:
1. kłamstwo, nieprawda;
2. wypowiedź pozbawiona sensu; bzdura

SJP.pl

# bullterier

pies obronny o krótkiej sierści białej lub pręgowanej, należący do grupy terierów; bulterier, bullterrier, bull terrier

SJP.pl

Bulterier (ang. bull terrier) – rasa psa, należąca do grupy terierów, zaklasyfikowana do terierów w typie bull. Typ wilkowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

# bullterierka

[czytaj: bulterierka] samica bullteriera (bulteriera); bulterierka

SJP.pl

# bullterrier

pies obronny o krótkiej sierści białej lub pręgowanej, należący do grupy terierów; bullterier, bulterier, bull terrier

SJP.pl

Bulterier (ang. bull terrier) – rasa psa, należąca do grupy terierów, zaklasyfikowana do terierów w typie bull. Typ wilkowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

# bullying

[czytaj: buling] psychiczne i fizyczne znęcanie się nad uczniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. socjol. powtarzalne zachowania o charakterze agresywnym jednego lub grupy sprawców wobec ofiary

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sprawcami bullyingu zwykle są osoby impulsywne, dominujące, bez empatii, postrzegające pozytywnie przemoc, łaknące społecznego prestiżu, z wysoką samooceną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbulʲi.iŋk, AS: bulʹiiŋk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemoc rówieśnicza, dręczenie, tyranizowanie, znęcanie się

Wiktionary

# bulmastif

bullmastiff, bull mastiff, bulmastyf;
1. rasa psów obronnych z grupy dogów;
2. pies tej rasy

SJP.pl

Bulmastif (oryginalna nazwa bullmastiff) – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa (typ dogowaty), wyhodowana w XIX wieku w Anglii jako pies stróżujący. Obecnie pełni również funkcję psa-towarzysza.

Wikipedia

# bulmastyf

bullmastiff, bull mastiff, bulmastif;
1. rasa psów obronnych z grupy dogów;
2. pies tej rasy

SJP.pl

Bulmastif (oryginalna nazwa bullmastiff) – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa (typ dogowaty), wyhodowana w XIX wieku w Anglii jako pies stróżujący. Obecnie pełni również funkcję psa-towarzysza.

Wikipedia

# bulodrom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. urb. placyk albo ich kompleks do gry, w której wykorzystuje się bule, np. w petankę, bocce lub w grę prowansalską;

Wiktionary

Bulodrom (fr. boulodrome) – boisko lub zespół boisk do gry w pétanque, grę prowansalską lub w inne gry związane z bulami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gra jest niby spokojna, ale na bulodromie wybuchają często kłótnie o dokładność pomiaru.

Wiktionary

# buloński

1. przymiotnik od: Las Buloński (park w Paryżu);
2. koń buloński - rasa zimnokrwistych koni z północnej Francji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Boulogne (współcz. ofic. Boulogne-Billancourt) (miejscowością we Francji)

(1.2) związany z Boulogne (współcz. ofic. Boulogne-sur-Mer) (miejscowością we Francji)

Wiktionary

# bulowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Bulowice – wieś sołecka o układzie łańcuchowym, położona wzdłuż drogi krajowej nr 52 biegnącej z Bielska-Białej w kierunku Krakowa, w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Kęty.

Znajduje się na obszarze Pogórza Śląskiego, u podnóży Beskidu Małego, w dolinie potoku Bulówka. Sołectwo Bulowice zajmuje 18,55 km² powierzchni.

Wikipedia

# bulski

nazwisko

SJP.pl

# bulszit

bullshit; potocznie:
1. kłamstwo, nieprawda;
2. wypowiedź pozbawiona sensu; bzdura

SJP.pl

# bulterier

pies obronny o krótkiej sierści białej lub pręgowanej, należący do grupy terierów; bullterier, bullterrier, bull terrier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa mocno zbudowanych i umięśnionych psów z grupy terierów;

Wiktionary

Bulterier (ang. bull terrier) – rasa psa, należąca do grupy terierów, zaklasyfikowana do terierów w typie bull. Typ wilkowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bulˈtɛrʲjɛr, AS: bulterʹi ̯er

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bulterier angielski

Wiktionary

# bulterierka

samica bulteriera (bullteriera); bullterierka

SJP.pl

# bulwa

1. silnie zgrubiała, mięsista łodyga podziemna niektórych roślin
2. roślina wieloletnia z rodziny astrowatych; topinambur; słonecznik bulwiasty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zgrubiała część korzenia lub pędu;

(1.2) białystok. reg-pl|Kresy. ziemniak

(1.3) bot. pot. słonecznik bulwiasty;

(1.4) pot. zgrubienie, wypukłość

wykrzyknik

(2.1) uczn. eufem. kurwa

Wiktionary

- bulwa – zgrubiała część korzenia lub pędu, pełniąca w roślinie funkcję spichrzową
- bulwa – zgrubiała część trzonu grzybów
- bulwa, bulwy – słonecznik bulwiasty

- Bulwa – skała w grupie Rogożowej Skały w miejscowości Przeginia, w województwie małopolskim
- Agata Bulwa – polska łuczniczka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Batat jest gatunkiem wilca z dużymi bulwami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbulva, AS: bulva

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulwica ż., bulwiastość ż., bulwowanie n.

:: zdrobn. bulwka ż.

czas. bulwować ndk.

przym. bulwowy, bulwiasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ziemniak, kartofel

(1.3) słonecznik bulwiasty, topinambur

(1.4) guz, zgrubienie, wypukłość

Wiktionary

# bulwar

pierwotnie portowe nabrzeże, również wytworna ulica nad brzegiem rzeki, jeziora lub morza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym

(1.2) obmurowanie zabezpieczające brzeg rzeki lub morza lub ulica nadbrzeżna koło tego obmurowania

(1.3) hist. element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii

Wiktionary

Bulwar – szeroka, zadrzewiona ulica nad brzegiem rzeki, jeziora lub morza.Termin używany również na określenie wielkich arterii komunikacyjnych (bulwary paryskie); nazwę Bulwar Peryferyjny Paryża nosi obwodnica miasta.

Dawniej słowo bulwar (fr. boulevard, z niderl. bulwerke „bastion”) oznaczało fortyfikacje w Paryżu, na których pobudowano w XIX wieku w czasie wielkiej przebudowy nowe drogi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Musi Pan skręcić w lewo na bulwarze Montparnasse.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbulvar, AS: bulvar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulwarowicz m., bulwarówka ż.

przym. bulwarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) bastion

Wiktionary

# bulwarówka

potocznie:
1. sztuka w stylu lekkiej komedii lub farsy;
2. brukowiec, szmatławiec

SJP.pl

Tabloid (bulwarówka, brukowiec) – typ gazety, przeważnie dziennika o sensacyjnej treści i dużej liczbie ilustracji.

Wikipedia

# bulwarowy

1. przymiotnik od: bulwar;
2. pozbawiony większej wartości, brukowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bulwarem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulwar m., bulwarówka ż.

Wiktionary

# bulwers

potocznie: stan złości, oburzenia; bulwersacja, oburz

SJP.pl

# bulwersacja

potocznie: stan złości, oburzenia; bulwers, oburz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. stan złości, oburzenia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbulvɛrˈsat͡sʲja, AS: bulversacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bulwersować (się), zbulwersować

przym. bulwersujący

przysł. bulwersująco

Wiktionary

# bulwersować

wzbudzać gwałtowne, nieprzychylne emocje; wzburzać, gorszyć

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) oburzać, poruszać, wywoływać złość, niesmak

czasownik zwrotny niedokonany bulwersować się

(2.1) oburzać się, odczuwać złość, niesmak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednak kilka z nich do dzisiaj bulwersuje opinię publiczną i jest tematem wielu plotkaotek i domysłów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbulvɛrˈsɔvat͡ɕ, AS: bulversovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zbulwersować

rzecz. bulwersowanie n., bulwersacja

przym. bulwersujący

przysł. bulwersująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oburzać, poruszać, podniecać, zdumiewać, zaskakiwać, złościć, wkurzać, szokować, denerwować, irytować

(2.1) oburzać się, zżymać się, denerwować się, złościć się, wkurzać się, irytować się

Wiktionary

# bulwersowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bulwersować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bulwersować ndk.

Wiktionary

# bulwersujący

poruszający, denerwujący, oburzający

SJP.pl

# bulwiastość

→ bulwiasty

SJP.pl

#### Patrz:

bulwiasty

# bulwiasty

1. przypominający bulwę;
2. mający bulwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający bulwy, składający się z bulw

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bulwa ż.

wykrz. bulwa

Wiktionary

# bulwka

1. zdrobnienie od: bulwa;
2. niewielka narośl na łodydze, korzeniu roślin

SJP.pl

Bulwka (łac. bulbillus, ang. bulbil) – u roślin cebulkowate rozmnóżki służące do rozmnażania wegetatywnego. Powstają z pąków. Zwykle mają postać niewielkich zgrubień na łodydze, zazwyczaj w kącie liści lub w obrębie rozgałęzień kwiatostanu. Po dojrzeniu bulwki odpadają od rośliny macierzystej i mogą się w sprzyjających warunkach ukorzenić.

Wikipedia

# bulwkowaty

przypominający kształtem małą bulwę

SJP.pl

# bulwkowy

→ bulwka

SJP.pl

#### Patrz:

bulwka

# bulwocebula

Wikipedia

# bulwowaty

przypominający kształtem bulwę

SJP.pl

# bulwowy

przymiotnik od: bulwa

SJP.pl

# bulza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. śrpol. torba do podróży zrobiona ze skóry; Gloger.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy na Moskwę jedziecie, miejcie te potrzeby: namiot, pancerz, tarcz, drzewce, w bulzach sery, chleby.

Wiktionary

# bum

nagły wzrost koniunktury, szybki, ale nietrwały rozkwit życia gospodarczego; boom

SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

(1.1) dźwięk. odgłos uderzenia, upadku, wybuchu

Wiktionary

Bum – rosyjski zespół muzyczny grający dance, disco i pop. Składa się z trójki wykonawców.

Wylansował utwór Kanikuły (ros. Каникулы), który został hitem lata 2007 w wielu krajach Europy, w tym również i w Polsce. Decyzją słuchaczy radia Eska piosenka zajęła ósme miejsce w zestawieniu Gorąca 100 radia Eska. Utwór doczekał się również licznych przeróbek w wykonaniu m.in. Boys, Mega Dance, Code Red, Cliver oraz C-Bool.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiatr przewrócił to drzewo zeszłej nocy. Bum! Śmiertelnie mnie przestraszył.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũm, AS: bũm

Wiktionary

# bum-cyk-cyk

nieokreślony znaczeniowo wykrzyknik, występujący najczęściej w dziecięcych piosenkach i wyliczankach

SJP.pl

# buma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. mot. BMW

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdyby nie to że mam bumę, to prawdopodobnie bym się nawet mocniej uśmiechnął niż teraz

(1.1) […] też nie przepadałem za bumami, do czasu aż dane mi było ten sprzęt wypróbować. Żaden przednionapędowy dupowóz nie ma porównania. sic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbũma, AS: bũma

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) beemka, bawarka

Wiktionary

# bumaga

żartobliwie: papier urzędowy, dokument

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. dokument, pismo urzędowe, papier urzędowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nigdy nie widział prawdziwej legitymacji, więc nie miał pojęcia, czy ten dokument naprawdę tak wygląda. Stwierdził jednak, że bez większych problemów mógłby wyprodukować taką bumagę ze swoim imieniem i nazwiskiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bumażka ż.

Wiktionary

# bumar

nazwisko

SJP.pl

Polski Holding Obronny sp. z o.o. (d. Bumar) – polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością należąca do branży obronnej.

PHO sp. z o.o. jest spółką handlową z ponad 45-letnim doświadczeniem w obrocie specjalnym, organizacji produkcji oraz prowadzeniu skomplikowanych wieloletnich programów strategicznych z zakresu modernizacji lub dostaw systemów uzbrojenia dla polskiej armii oraz na eksport. Jest największym polskim eksporterem sprzętu wojskowego.

Wikipedia

# bumażka

zdrobnienie od: bumaga (papier urzędowy, dokument)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. dokument, pismo urzędowe, papier urzędowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyniósł zrolowaną bumażkę i rzucił mi ją na środek biurka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bumaga ż.

Wiktionary

# bumblerka

potocznie: hulaszczy tryb życia; bomblerka, hulanka, pijatyka

SJP.pl

# bumblować

bomblować, bumlować; potocznie:
1. spędzać czas bezczynnie;
2. spędzać czas na pijatykach i hulankach; hulać, lumpować

SJP.pl

czasownik

(1.1) przest. hulać zob. bomblować.

(1.2) pot. leniuchować, próżnować

(1.3) daw. gw-pl|Galicja, Kresy. włóczyć się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũmˈblɔvat͡ɕ, AS: bũmblovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bumblowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) zob. próżnować.

Wiktionary

# bumblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bumblować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bumblować ndk.

Wiktionary

# bumelancki

→ bumelant

SJP.pl

#### Patrz:

bumelant

# bumelanctwo

unikanie pracy; nieróbstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wymigiwanie się od pracy, opuszczając ją bądź zaniedbując poprzez marnowanie na inne rzeczy czasu na nią przeznaczonego

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlãnt͡stfɔ, AS: bũmelãnctfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bumelka ż., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

czas. bumelować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bumelka, lenistwo, leserstwo, leserka, nieróbstwo, nygusostwo, próżniactwo

Wiktionary

# bumelant

człowiek unikający pracy, obibok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik zaniedbujący pracę poprzez nieprzychodzenie do niej lub marnowanie czasu w pracy na pozapracowe czynności

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bumelant to dezerter z frontu walki o pokój i silną Polskę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũˈmɛlãnt, AS: bũmelãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n.

:: fż. bumelantka ż.

czas. bumelować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obibok, wałkoń, próżniak, leń

Wiktionary

# bumelantka

→ bumelant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica zaniedbująca pracę poprzez nieprzychodzenie do niej lub marnowanie czasu w pracy na pozapracowe czynności

Wiktionary

#### Patrz:

bumelant

#### Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlãntka, AS: bũmelãntka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n.

:: fm. bumelant m.

czas. bumelować

Wiktionary

# bumelka

wymigiwanie się od pracy, lekceważenie obowiązków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. wymigiwanie się od pracy, opuszczając ją bądź zaniedbując poprzez marnowanie na inne rzeczy czasu na nią przeznaczonego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũˈmɛlka, AS: bũmelka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bumelanctwo n., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

czas. bumelować

Wiktionary

# bumelować

potocznie: unikać pracy, pracować niedbale

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. wykonywać obowiązki niedbale lub nie wykonywać ich wcale

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trochę bumeluje, trochę pracuje na boku nosząc kontenery z rybami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlɔvat͡ɕ, AS: bũmelovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. próżnować.

Wiktionary

# bumelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bumelować.; wymigiwanie się od pracy, opuszczając ją bądź zaniedbując poprzez marnowanie na inne rzeczy czasu na nią przeznaczonego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbũmɛlɔˈvãɲɛ, AS: bũmelovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelant m., bumelantka ż.

czas. bumelować

Wiktionary

# bumerang

zakrzywiony kij, który po rzuceniu wraca do rzucającego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

Wiktionary

Bumerang – rodzaj ręcznie miotanego pocisku, stosowanego do polowań lub do walki, obecnie służącego także do rywalizacji i sportowej rozrywki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bũˈmɛrãŋk, AS: bũmerãŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bumerangowy

Wiktionary

# bumerangowy

przymiotnik od: bumerang

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bumerangiem, dotyczący bumerangu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bumerang mrz.

Wiktionary

# bumlować

bomblować, bumblować; potocznie:
1. spędzać czas bezczynnie;
2. spędzać czas na pijatykach i hulankach; hulać, lumpować

SJP.pl

# bumlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. spędzanie czasu w sposób bezczynny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bumlować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bałamucenie, bomblowanie, bumelowanie, próżnowanie

Wiktionary

# bums

wykrzyknik wyrażający nagły ruch lub nagłą zmianę sytuacji

SJP.pl

# bumsy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poznań. cukierki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W antrejce na ryczce stały bumsy w tytce.

Wiktionary

# bumsztak

w żeglarstwie: dług drąg do manewrowania statkiem na płytkich wodach poprzez odpychanie się od dna

SJP.pl

Bumsztak (wspieracz) – długi, ok. pięciometrowy drąg o grubości ok. 18 cm, z jednej strony zakończony rączką, służący do tzw. „bumsztakowania”, czyli manewrowania statkiem na płytkich wodach poprzez odpychanie się od dna. Wykorzystuje się go również podczas postoju statku, jeździe w górę rzeki przy płytkiej wodzie i odpychania się od brzegu.

Wikipedia

# buna

kauczuk syntetyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. krótka rzeka w północnej Albanii i w południowej Czarnogórze, stanowiąca połączenie Jeziora Szkoderskiego z Morzem Adriatyckim;

Wiktionary

- Buna – rzeka w Albanii
- Buna – rzeka w Bośni i Hercegowinie
- Buna – wieś w Bośni i Hercegowinie
- Buna – wieś w Papui-Nowej Gwinei
- Buna – jednostka osadnicza w Teksasie, USA
- Buna – niemiecki kauczuk syntetyczny
- Buna-Werke (Buna-Werke GmbH Schkopau) – zlikwidowane zakłady chemiczne zajmujące się produkowaniem polimerowych tworzyw sztucznych w Schkopau
- Auschwitz III – Monowitz („Buna-Werke”) – podobóz Auschwitz-Birkenau

Wikipedia

# bunc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. bundz.

Wiktionary

Bundz, bunc, ser klagany – ser z mleka owczego, produkowany głównie na Podhalu, w Gorcach, Beskidzie Sądeckim i w zachodniej części Podbeskidzia i Beskidzie Śląskim.

Proces produkcji bundzu w pierwszej fazie wygląda tak samo jak wytwarzanie oscypków. Zlane do „puciery” mleko „klaguje” się, czyli doprowadza do ścięcia białka przez enzymy zawarte w podpuszczce (klagu), wyodrębnionej z żołądków cieląt. Powstały skrzep serowy parzy się następnie przez kilka minut w temperaturze około 70 °C. Ser odcedza się na płótnie w postaci dużych brył. Otrzymuje się ser o łagodnym smaku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bũnt͡s, AS: bũnc

Wiktionary

# buncik

zdrobnienie od: bunt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bunt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bunt mrz.

Wiktionary

# bunclok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kamionkowy garnek do kiszenia kapusty, żuru lub ogórków

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kamionka

Wiktionary

# buńczuczniej

stopień wyższy od przysłówka: buńczucznie

SJP.pl

# buńczuczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: buńczuczny

SJP.pl

# buńczuczność

pewność siebie, hardość, zuchwałość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest buńczuczne; cecha tych, którzy są buńczuczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. buńczuczny

przysł. buńczucznie

Wiktionary

# bunczuczny

dawniej: buńczuczny;
1. zbytnio pewny siebie, zuchwały, pełen werwy; świadczący o takim usposobieniu; czupurny, zawadiacki, zaczepny, junacki;
2. dawniej: związany z buńczukiem

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wyzywający, zaczepny, czupurny, zawadiacki, nadmiernie pewny siebie

(1.2) daw. wojsk. epitet dostojnika lub dowódcy mającego prawo używania buńczuka jako oznaki godności i władzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mowa Hitlera w monachijskiej Löwenbraükeller jest buńczucznym, przeplatanym wulgarną ironią, usprawiedliwianiem się.

(1.1) Nawet dyplomacja pruska tak buńczuczna, zajmowała wobec Wielkiej Brytanii stanowisko niezmiernie ostrożne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũj̃n͇ˈt͡ʃut͡ʃnɨ, AS: bũĩ ̯ṇčučny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buńczuk mrz., buńczuczność ż.

przysł. buńczucznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wojowniczy, zadziorny, zadzierzysty, chwacki, junacki; war. buńdziuczny

Wiktionary

# buńczuczyć

buńczuczyć się - zachowywać się buńczucznie; pysznić się, srożyć się

SJP.pl

# buńczuk

1. dawniej: drzewce zakończone końskim włosiem będące symbolem władzy wojskowej na terenach ukraińskich;
2. pęk włosia doczepiany do zbroi rycerskiej lub końskiej;
3. rodzaj instrumentu perkusyjnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. drzewce zakończone kulą lub grotem, ozdobione końskim włosiem, stanowiły symbol władzy na dawnych kresach wschodnich;

(1.2) hist. pęk włosów, przyłączany do rycerskiego szyszaka bądź do uszu lub piersi konia

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbũj̃n͇t͡ʃuk, AS: bũĩ ̯ṇčuk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. buńczuczny

Wiktionary

# bund

wierzchnie okrycie męskie, rodzaj długiego płaszcza z grubego sukna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. polit. skrótowa nazwa Powszechnego Żydowskiego Związku Robotniczego na Litwie, w Polsce i Rosji;

Wiktionary

- Bund – żydowska partia lewicowa
- Bund – nadbrzeżna promenada Szanghaju
- Galicyjski Bund – potoczna nazwa Żydowskiej Partii Socjaldemokratycznej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po zakończeniu pierwszej wojny światowej w związku z rozpadem wielonarodowego Imperium Rosyjskiego i powstaniem odrodzonego państwa polskiego, Bund zmuszony był dostosować się do nowej rzeczywistości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũnt, AS: bũnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bundowiec m.

przym. bundowski

Wiktionary

# bunda

wierzchnie okrycie męskie, rodzaj długiego płaszcza z grubego sukna

SJP.pl

Bunda – miasto w północnej Tanzanii w regionie Mara, w pobliżu Jeziora Wiktorii.

Wikipedia

# bundesbank

Niemiecki Bank Federalny (niem. Deutsche Bundesbank, potocznie Buba od Bundesbank) – bank centralny Republiki Federalnej Niemiec. Siedzibę swoją ma we Frankfurcie nad Menem i jest częścią Europejskiego Systemu Banków Centralnych.

Wikipedia

# bundesliga

- Hokej na lodzie
  - Bundesliga mężczyzn – dawna najwyższa niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn
  - 2. Bundesliga mężczyzn – dawna druga niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn
- Koszykówka
  - Bundesliga mężczyzn – najwyższa niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn

  Wikipedia

# bundesrat

[czytaj: BUNdesrat];
1. wyższa izba parlamentu w RFN i w obecnych Niemczech;
2. izba wyższa parlamentu Austrii;
3. 1871-1918 organ Rzeszy Niemieckiej reprezentujący rządy krajowe;
4. rząd (Rada Związkowa) Szwajcarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) izba wyższa parlamentu Niemiec;

(1.2) izba wyższa parlamentu Austrii;

(1.3) najwyższy organ wykonawczy w Szwajcarii

Wiktionary

- Bundesrat – izba wyższa parlamentu w Austrii
- Bundesrat – izba wyższa parlamentu w Niemczech
- Bundesrat – rząd Szwajcarii

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bũnˈdɛsrat, AS: bũndesrat

Wiktionary

# bundestag

[czytaj: BUNdestag] niższa izba parlamentu w RFN i w obecnych Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) polit. sejm federalny, sejm związkowy, izba niższa parlamentu Niemiec;

Wiktionary

Bundestag (pełna nazwa Deutscher Bundestag) – druga obok Bundesratu (Rady Federalnej) izba parlamentu Niemiec. Jest najwyższym organem konstytucyjnym Republiki Federalnej Niemiec i jedynym organem państwowym wybieranym bezpośrednio przez obywateli. Na płaszczyźnie federalnej jedynie on tworzy prawo, które obowiązuje na obszarze całego państwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas oficjalnej konsultacji w Bundestagu eksperci nalegali na kompromis w sprawie ustawy imigracyjnej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũnˈdɛstak, AS: bũndestak

Wiktionary

# bundeswehra

[czytaj: bundeswera] siły zbrojne Niemiec; bundeswera, Bundeswehra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) wojsk. ogólnie niemieckie siły zbrojne;

Wiktionary

Bundeswehra (niem. Bundeswehr; wym. MAF: [ˈbʊndəsˌveːɐ̯], posłuchaj) – siły zbrojne Republiki Federalnej Niemiec. Za datę utworzenia Bundeswehry uznaje się 5 maja 1955 roku. Bundeswehra wchodzi w skład sił zbrojnych NATO, uczestniczy więc w NATO-wskich akcjach (np. IFOR, SFOR, potem EUFOR w Bośni i Hercegowinie, KFOR w Kosowie i in.), a także w akcjach humanitarnych ONZ (np. UNOSOM w Somalii).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W końcu zdecydowano się amunicję rozbroić i złomować, gdyż ze względu na parametry i normy bezpieczeństwa nie nadawała się do wykorzystania w Bundeswehrze.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bundeswehrowski

Wiktionary

# bundeswehrowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bundeswehrą, dotyczący Bundeswehry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bundeswehra ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. bundeswerowski

Wiktionary

# bundeswera

siły zbrojne Niemiec; Bundeswehra, bundeswehra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. Bundeswehra.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbũndɛzˈvɛra, AS: bũndezvera

Wiktionary

# bundeswerka

rodzaj kurtki, model ten pochodzi z Niemczech

SJP.pl

# bundowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. członek organizacji Bund

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obecność bundowców widoczna była właściwie na terenie całej guberni, najsilniej jednak organizacja działała w sąsiedztwie ośrodka białostockiego, silny punkt znajdował się także w Grajewie, trochę słabszy w Ostrowi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bund mrz., bundysta mos., bundystka ż., bundyzm mrz.

przym. bundowski

Wiktionary

# bundowski

→ Bund (partia)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. polit. związany z lewicowym, antysyjonistycznym stronnictwem żydowskim Bund

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bund mrz., bundowiec mos.

Wiktionary

# bundz

masa serowa z mleka owczego przerabiana na bryndzę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj sera z owczego mleka przypominający twaróg;

Wiktionary

Bundz, bunc, ser klagany – ser z mleka owczego, produkowany głównie na Podhalu, w Gorcach, Beskidzie Sądeckim i w zachodniej części Podbeskidzia i Beskidzie Śląskim.

Proces produkcji bundzu w pierwszej fazie wygląda tak samo jak wytwarzanie oscypków. Zlane do „puciery” mleko „klaguje” się, czyli doprowadza do ścięcia białka przez enzymy zawarte w podpuszczce (klagu), wyodrębnionej z żołądków cieląt. Powstały skrzep serowy parzy się następnie przez kilka minut w temperaturze około 70 °C. Ser odcedza się na płótnie w postaci dużych brył. Otrzymuje się ser o łagodnym smaku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bũnt͡s, AS: bũnc

Wiktionary

# buńdziuczny

regionalnie: buńczuczny

SJP.pl

# bunga-bunga

impreza dla bogatych mężczyzn z udziałem atrakcyjnych kobiet świadczących usługi seksualne; bunga bunga

SJP.pl

# bungalow

parterowy budynek mieszkalny z werandami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki

(1.1) bud. jednokondygnacyjny, podmiejski dom mieszkalny, z werandami;

Wiktionary

Bungalow (hind. bangla) – jednokondygnacyjny, podmiejski dom mieszkalny, z werandami.

Wykonany najczęściej z drewna, o lekkiej konstrukcji. Budynek typowy dla budownictwa kolonialnego, szczególnie w Indiach i Indonezji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z dumą pokazywał grubym palcem długą listę atrakcji, jakie czekały na gości, którzy mieli szczęście znaleźć miejsce w jego bungalowach.

(1.1) Idą w stronę bungalowu, przed którym na werandzie buja się w hamaku Eryk.

(1.1) Tego dnia szczególnie źle się czuł i nawet godziny, które zwykle poświęcał na wędrówkę w głąb puszczy – od jedenastej do trzeciej – po raz pierwszy spędził w bungalowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũŋˈɡalɔf, AS: bũŋgalof

Wiktionary

# bungee

[czytaj: bandżi] skakanie z dużej wysokości na długiej, elastycznej linie; lina używana podczas takich skoków; bungie; bandżi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skok na elastycznej linie;

(1.2) elastyczna lina do skoków

Wiktionary

Bungee jumping (skok na bungee) to skakanie z dużej wysokości na długiej elastycznej linie wykonanej zwykle z około tysiąca gumowych włókien.

Pierwszymi skoczkami byli rdzenni mieszkańcy wysp Pentecost (Nowe Hebrydy) na Pacyfiku. Młodzi mężczyźni skakali z bambusowych wież, zabezpieczeni lianami przywiązanymi do kostek, żeby udowodnić swoją męskość oraz, według wierzeń, zapewnić plemieniu urodzaj.

Wikipedia

# bungie

[czytaj: bandżi] skakanie z dużej wysokości na długiej, elastycznej linie; lina używana podczas takich skoków; bungee; bandżi

SJP.pl

Bungie – amerykański producent gier komputerowych. Firma została założona w maju 1991 roku przez Alexa Seropiana, do którego później dołączył Jason Jones. Firma, która pierwotnie miała siedzibę w Chicago w stanie Illinois, pierwotnie koncentrowała się na produkowaniu gier na komputery Macintosh i stworzyła dwie odnoszące sukcesy serie gier wideo o nazwie Marathon i Myth.

Wikipedia

# bunia

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej kobiecie; bunieczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zoonim, imię dla psa

(1.2) geogr. adm. miasto w północno-wschodniej Demokratycznej Republice Konga;

Wiktionary

Bunia – miasto w Demokratycznej Republice Konga, stolica prowincji Ituri, na północ od góry Hoyo i na zachód od Jeziora Alberta.

Miasto stało się teatrem walk pomiędzy grupami etnicznymi Lendu i Hema. W celu zaprowadzenia porządku, do miasta skierowano siły międzynarodowe (Operacja Artemida).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wziąłbym Bunię na spacer nad Prosnę.

Wiktionary

# bunieczek

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej kobiecie; bunia

SJP.pl

# bunieczka

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej kobiecie; bunia

SJP.pl

# bunikowski

nazwisko

SJP.pl

# bunin

nazwisko

SJP.pl

# bunio

pieszczotliwie o ukochanym lub atrakcyjnym mężczyźnie; bunieczek

SJP.pl

# bunker

rodzaj węgla opałowego przeznaczonego do opalania kotłów okrętowych

SJP.pl

Bunker – miasto w Stanach Zjednoczonych, w południowo-wschodniej części stanu Missouri.

Liczba mieszkańców w 2000 roku wynosiła 427.

Wikipedia

# bunkier

1. schron bojowy;
2. więzienna cela piwniczna w hitlerowskich obozach koncentracyjnych;
3. pomieszczenie na statku na paliwo stałe lub płynne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. archit. schron, zwykle żelbetowy

(1.2) hist. piwniczna cela w hitlerowskich obozach koncentracyjnych

(1.3) hist. budowla z ziemi, drewna i kamieni stanowiąca schronienie członków UPA

(1.4) mors. na statku pomieszczenie na paliwo;

(1.5) mors. paliwo statku na własny użytek (niebędące transportowanym ładunkiem)

(1.6) sport. na polu golfowym: piaszczysty obszar lub zagłębienie wypełnione piaskiem

(1.7) zbiornik do krótkiego przechowywania materiałów sypkich lub kruszywa

Wiktionary

pomieszczenie, zasobnia

- bunkier (żegluga)
  - (zasobnia) – na statku lub okręcie pomieszczenie z paliwem stałym sąsiadujące z kotłownią
  - woda i paliwo znajdujące się na statku, przeznaczone na własny użytek
- schron – obiekt fortyfikacyjny typu zakrytego („bunkier” jest nazwą potoczną, nieużywaną w fachowej terminologii fortyfikacyjnej)
- zbiornik przeznaczony do tymczasowego przechowywania materiałów sypkich
- piwniczna cela, karcer, w hitlerowskich obozach zagłady

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Samolot zrzucił bomby na bunkier wroga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbũŋʲcɛr, AS: bũŋʹḱer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bunkrowanie n., bunkrowiec m., bunkierka ż.

czas. bunkrować ndk., zabunkrować dk.

przym. bunkrowaty, bunkrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) schron

(1.3) zasobnia

Wiktionary

# bunkierka

statek wodny o niewielkim tonażu przystosowany do zaopatrywania innych statków w paliwo; bunkrowiec

SJP.pl

Bunkierka – niewielki zbiornikowiec lub barka zaopatrująca statki (okręty) w paliwo ciekłe, rzadziej wodę kotłową. Wyposażony jest w urządzenia do przeładunku cieczy: pompy, węże o dużych przekrojach na specjalnych wysięgnikach pozwalające na podanie paliwa na jednostkę zaopatrywaną. Swoje zadania realizuje na redzie w portach oraz na pełnym morzu.

Wikipedia

# bunkropodobny

podobny do bunkra

SJP.pl

# bunkrować

przyjmować na statek płynne lub stałe paliwo

SJP.pl

# bunkrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mors. dostarczanie na statek paliwa stałego lub płynnego

Wiktionary

Bunkier (zasobnia) – na dawnych parowcach: położone blisko kotłowni pomieszczenie na węgiel używany do palenia pod kotłami okrętowymi. Węgiel z bunkra zsypywał się do kotłowni przez małe otwory początkowo pod własnym ciężarem, a następnie był przerzucany przez trymera przed palenisko. Węgiel do paleniska wrzucał palacz.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. bunkrować

rzecz. bunkier m.

Wiktionary

# bunkrowaty

wyglądający jak bunkier

SJP.pl

# bunkrowiec

statek wodny o niewielkim tonażu przystosowany do zaopatrywania innych statków w paliwo; bunkierka

SJP.pl

Bunkrowiec – portowy statek o niewielkiej pojemności zaopatrujący parowce w paliwo (węgiel kamienny) i wodę kotłową. Zadania swoje wykonywał zazwyczaj na redzie lub w porcie z dala od nabrzeża. Wyposażony był w specjalne urządzenia przeładunkowe dźwigi z chwytakami, taśmociągi. Nazwą tą potem określano i większe jednostki spełniające te same zadania na pełnym morzu.

Wikipedia

# bunkrownia

pomieszczenie na zasobniki z materiałami sypkimi

SJP.pl

# bunkrowy

przymiotnik od bunkier

SJP.pl

# bunkrzysko

zgrubienie od: bunkier

SJP.pl

# bunraku

japońskie widowiska marionetkowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) teatr lalek wywodzący się z japońskiego teatru epickiego;

Wiktionary

Bunraku (jap. 文楽), używana także pierwotna nazwa ningyō-jōruri (人形浄瑠璃) – japoński teatr lalkowy, w którym narracji i dialogowi towarzyszy akompaniament shamisenu (okazyjnie innych instrumentów, jak np. taiko). Nazwa bunraku pojawiła się w XIX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. od nazwiska lalkarza Bunrakuken Uemura

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bunraku puppet show

* japoński: (1.1) furi|文楽|ぶんらく., furi|人形浄瑠璃|にんぎょうじょうるり.

* rosyjski: (1.1) бунраку n.

źródła.

== bunraku (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szt. bunraku

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũnˈraku, AS: bũnraku

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. od nazwiska lalkarza Bunrakuken Uemura

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bunraku puppet show

* japoński: (1.1) furi|文楽|ぶんらく., furi|人形浄瑠璃|にんぎょうじょうるり.

* rosyjski: (1.1) бунраку n.

źródła.

== bunraku (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szt. bunraku

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# bunsch

- Alojzy Bunsch (1859-1916) – rzeźbiarz, ojciec Karola i Adama
- Adam Bunsch (1896-1969) – malarz, dramatopisarz, pedagog, ojciec Alego i Franciszka
- Karol Bunsch (1898-1987) – pisarz historyczny, publicysta i tłumacz literatury
- Ali Bunsch, właśc. Alojzy Bunsch (1925-1985) – malarz, grafik, scenograf
- Franciszek Bunsch (ur. 1926) – malarz i grafik
- Jacek Bunsch (ur. 1954) – reżyser i dyrektor teatrów, syn Franciszka

Wikipedia

# bunsen

[czytaj: bunzen] nazwisko

SJP.pl

# bunt

wystąpienie przeciwko władzy; sprzeciw, protest, opór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

(1.2) sprzeciw, opór, protest

(1.3) daw. sojusz

Wiktionary

Bunt – zachowanie dewiacyjne wobec konformizmu.

W koncepcji Roberta Mertona oznacza sposób przystosowania jednostki poprzez odrzucenie zarówno celów społecznych grupy (wartości), jak i społecznie uznawanych środków realizacji tych celów (norm) oraz zastąpienie ich własnymi wartościami i normami. Zachowania tego typu pojawiać mogą się pod wpływem frustracji i niezadowolenia, ale bunt niesie w sobie propozycję alternatywy, jak przypadku odrzucania kultury dominującej i zastępowania jej kontrkulturą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Marynarze podnieśli bunt na statku i zażądali powrotu do portu.

(1.2) Dorastanie to okres buntu przeciwko światu dorosłych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũnt, AS: bũnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik m., buntowniczka ż., buntowanie n., zbuntowanie n., podbuntowanie n.

:: zdrobn. buncik m.

czas. buntować ndk., zbuntować dk.

przym. buntowniczy, buntowny

przysł. buntowniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) protest, sprzeciw, opór

Wiktionary

# buntarski

buntowny; dawniej: buntowniczy;
1. skłonny do buntowania się;
2. będący wyrazem buntu

SJP.pl

# buntować

sprzeciwiać się czemuś, walczyć o swoje racje

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) zachęcać do buntu

(1.2) gw-pl|Bukowina. krzyczeć

czasownik zwrotny niedokonany buntować się

(2.1) przeciwstawiać się czemuś

(2.2) śrpol. sprzymierzać się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bũnˈtɔvat͡ɕ, AS: bũntovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bunt m., buntownik m., buntowniczka ż., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntowanie n.

czas. zbuntować dk.

przym. buntowniczy, buntowny

przysł. buntowniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) powstawać

Wiktionary

# buntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buntować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bunt m., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik m., buntowniczka ż.

czas. buntować ndk., zbuntować dk.

przym. buntowniczy, buntowny

przysł. buntowniczo

Wiktionary

# buntowniczka

kobieta występująca przeciwko jakiejś władzy, sprzeciwiająca się, stawiająca opór

SJP.pl

# buntowniczo

przysłówek

(1.1) w sposób buntowniczy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bunt m., buntownik m., buntowanie n., buntowniczość ż.

czas. buntować ndk., zbuntować dk.

przym. buntowniczy

Wiktionary

# buntowniczość

→ buntowniczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha lub postawa charakteryzująca się oporem wobec autorytetów, norm społecznych lub tradycji

Wiktionary

#### Patrz:

buntowniczy

#### Przykłady

(1.1) W pewnych sytuacjach buntowniczość prowadzi do zmian społecznych lub przełamywania opresji, a w innych – do chaosu lub destrukcji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buntowanie n., bunt mrz., buntowniczka ż., buntownik mos.

przym. buntowniczy

przysł. buntowniczo

czas. buntować

Wiktionary

# buntowniczy

skory do buntu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skłonny do buntu

(1.2) będący wyrazem buntu, sprzeciwu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Papież ekskomunikował buntowniczego króla i zwolnił jego poddanych ze złożonej mu przysięgi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bunt mrz., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik mos., buntowniczka ż., buntowanie n.

czas. buntować ndk.

przym. buntowny

przysł. buntowniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. buntowny

Wiktionary

# buntownik

osoba występująca przeciwko jakiejś władzy, sprzeciwiająca się, stawiająca opór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba buntująca się, uczestnicząca w buncie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Okrzyknięto mnie oszczercą, trucicielem, buntownikiem, zdrajcą, łotrem wszelkiego rodzaju i ostatecznie stałem się przestępcą winnym każdej odkrytej zbrodni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bunt m., buntowanie n.

:: fż. buntowniczka ż.

czas. buntować ndk., zbuntować dk.

przym. buntowniczy

przysł. buntowniczo

Wiktionary

# buntowny

buntarski; dawniej: buntowniczy;
1. skłonny do buntowania się;
2. będący wyrazem buntu

SJP.pl

# buonarroti

Michelangelo Buonarroti [czytaj: mikelANdżelo błonaroti]:
1. (1475-1564), włoski artysta: rzeźbiarz, malarz, architekt, poeta; Michał Anioł;
2. bratanek Michała Anioła, zwany Młodszym (1568-1646), pisarz włoski

SJP.pl

Osoby:

- Michał Anioł (wł. Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni) – włoski malarz, rzeźbiarz, poeta i architekt epoki Odrodzenia
- Filippo Buonarroti – włoski badacz sztuki etruskiej
- John Buonarotti Papworth – brytyjski architekt
- Philippe Buonarroti – włoski utopijny socjalista, pisarz i wolnomularz działający we Francji

Inne:

- Buonarroti – stacja metra w Mediolanie

Wikipedia

# bupirymat

nazwa zwyczajowa fungicydu z grupy pirymidyn

SJP.pl

# bupiwakaina

środek znieczulenia miejscowego z grupy amidów

SJP.pl

Bupiwakaina (łac. Bupivacainum) – organiczny związek chemiczny, środek znieczulenia miejscowego z grupy amidów.

Siła i czas działania są 4x większe niż w przypadku lidokainy. Dodanie adrenaliny niewiele wydłuża czas jego działania. Bupiwakaina stosowana jest we wszystkich rodzajach znieczuleń miejscowych. Maksymalna bezpieczna dawka jednorazowa bez dodatku adrenaliny wynosi 150 mg, a z adrenaliną 300 mg.

Wikipedia

# bupropion

organiczny związek chemiczny stosowany jako lek antydepresyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C13H18ClNO., stosowany w leczeniu depresji i uzależnienia od nikotyny;

Wiktionary

Bupropion – organiczny związek chemiczny z grupy katynonów. Lek powszechnie stosowany jako atypowy lek przeciwdepresyjny zarówno osobno, jak i w kombinacji do wspomagania leków z grup inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny, jako jedyny lek przeciw depresji sezonowej, a także do redukcji głodu nikotynowego i objawów ADHD, przy czym, jako nieliczny, nie powoduje przyrostu masy ciała ani dysfunkcji seksualnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prof. Michael Fiore z University of Wisconsin twierdzi, że połączenie plasterastrów nikotynowych z zażywaniem bupropionu pomaga ponad połowie nałogowców.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nervosol

Wiktionary

# buqsha

[czytaj: buksza] czterdziesta część riala jemeńskiego; bugsha, bugshah

SJP.pl

# bur

potocznie: nagana, napomnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. potomek kolonistów, głównie holenderskich, osiadłych w południowej Afryce;

(1.2) hist. etn. członek germańskiego plemięemienia mieszkającego w starożytności na terenie Czech lub Polski

Wiktionary

Dania:

- Bur – miejscowość

Iran:

- Bur – wieś

Jemen:

- Bur – wieś

Luksemburg:

- Bur – luksemburska nazwa lieu-dit Born

Zobacz też:

- Bour
- Buer
- Burr

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) U źródeł Wisły Klaudiusz Ptolemeusz umieszcza Burów, których uznaje za jedno z plemięemion lugijskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bur, AS: bur

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. burski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Afrykaner

Wiktionary

# bura

potocznie: nagana, napomnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ostra uwaga, napomnienie, nagana

forma przymiotnika.

(2.1) M. ż. lp. od: bury

Wiktionary

- Bura – polskie nazwisko
- Bura – miasto w Kenii, w hrabstwie Tana River
- Bura – miasto w Kenii, w hrabstwie Garissa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nauczyciel dał burę chłopcu za złe zachowanie podczas lekcji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbura, AS: bura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burka ż.

czas. burować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nagana, napomnienie, uwaga, wymówki, wyrzuty, łajanie

Wiktionary

# buracki

potocznie: mający cechy człowieka niekulturalnego, prymitywnego

SJP.pl

# buracko

przysłówek

(1.1) w sposób prostacki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buractwo n.

Wiktionary

# buractwo

potocznie: bycie burakiem (osobą niekulturalną, pochodzącą ze wsi)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. osoby zachowujące się prostacko

(1.2) pogard. prostackie zachowanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wcale nie chodzi o jakichś troglodytów, dresiarzy czy karki. Współczesne buraki są salonowe. Buractwo nie jest zatem postchamskie, lecz raczej postinteligenckie. Współczesne buractwo jest uznawane za nowy rodzaj posłannictwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burak m.

przym. buracki, buraczany, buraczkowy, burakowaty

przysł. buracko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wiocha, wsiowi, wsioki, buraki, chamstwo

(1.2) chamstwo, obciach, siara, prostactwo

Wiktionary

# buraczak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto deserowe z buraka cukrowego; specjalność kuchni na Lubelszczyźnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burak m., buraczek m.

przym. buraczany, buraczkowy

Wiktionary

# buraczanka

wódka pędzona z buraków

SJP.pl

# buraczaność

→ buraczany

SJP.pl

#### Patrz:

buraczany

# buraczany

przymiotnik od: burak; burakowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z burakami, dotyczący buraków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Test wykazał szkodliwość mleka krowiego i cukru buraczanego, ale wynik testu z cukrem trzcinowym był ujemny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burak m., buraczek m., buractwo n., buraczak mrz.

przym. burakowy, buraczkowy, burakowaty

przysł. buraczkowo

Wiktionary

# buraczarnia

1. magazyn buraków;
2. dział w cukrowni, gdzie odbywa się mycie i czyszczenie buraków

SJP.pl

# buraczarz

środowiskowo:
1. hodowca buraków;
2. specjalista w zakresie przetwórstwa buraków

SJP.pl

# buraczek

zdrobnienie od: burak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od burak

(1.2) mały burak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dorzuć do barszczu jeszcze ze dwa buraczki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈrat͡ʃɛk, AS: buraček

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. burak.

Wiktionary

# buraczewski

nazwisko

SJP.pl

# buraczka

zdrobnienie od: burak

SJP.pl

# buraczki

potrawa z buraków ćwikłowych; buraki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. dodatek w postaci tartych buraków ćwikłowych

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: buraczek

Wiktionary

Zajelnia (biał. Заельня; ros. Заельня) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim, w sielsowiecie Hrycewicze, przy drodze republikańskiej .

Obecna miejscowość obejmuje również dawną wieś Buraczki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na obiad były mielone z buraczkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈrat͡ʃʲci, AS: buračʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. burak.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) buraki

Wiktionary

# buraczkowaty

w kolorze lub odcieniu buraczkowym

SJP.pl

# buraczkowy

związany z buraczkiem

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) ciemny czerwony z fioletowym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ogromne biczysko, zdobne w buraczkowe pompony, insygnium fachu furmańskiego, groziło chłopcom zza Jaskuli dotkliwymi plagami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburat͡ʃˈkɔvɨ, AS: buračkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burak m., buraczek m., buractwo n., buraczak mrz.

przym. buraczany

przysł. buraczkowo

Wiktionary

# buraczyński

nazwisko

SJP.pl

# buraczysko

pole zasadzone burakami; pole buraczane

SJP.pl

Pole – obszar ziemi przeznaczony pod uprawę roślin, najczęściej obsiany lub obsadzony jedną rośliną, np. żytem, kukurydzą, ziemniakami. Pole jest sztucznym agroekosystemem kształtującym krajobraz rolniczy. Pole w płodozmianie przeznaczone pod jakąkolwiek roślinę nazywa się stanowiskiem.

Wikipedia

# burak

1. roślina dwuletnia, jadalna
2. korzeń tej rośliny
3. jarzyna z tej rośliny
4. potocznie o kimś bez taktu i kultury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Beta|L.|ref=Beta (Betoideae)., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

(1.2) bot. roln. ogrod. roślina z rodzaju buraków (1.1)

(1.3) spoż. kulin. jarzyna z uprawnej odmiany buraka (1.2)

(1.4) pot. wino owocowe kiepskiej marki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pogard. obraź. człowiek niepotrafiący się odpowiednio zachować, często kompromitujący się, nieobyty, prymitywny, często niedouczony

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Buraki są pracochłonne w uprawie.

(1.3) Jacek kupił na bazarze buraki i młode ziemniaki na obiad.

(2.1) Nie gadaj z tym burakiem, i tak nie zrozumie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburak, AS: burak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buraczki nmos., buraki nmos., buraczysko n., buraczarnia ż., buractwo n.

:: zdrobn. buraczek m.

przym. buraczany, buraczkowy, burakowaty, burakowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) lud. włóczęga

(2.1) prymityw, nieogar, cham

Wiktionary

# buraki

1. roślina dwuletnia, jadalna
2. korzeń tej rośliny
3. jarzyna z tej rośliny
4. potocznie o kimś bez taktu i kultury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. zob. buraczki.

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: burak

Wiktionary

Buraki (dodatkowa nazwa w j. litewskim Burokai) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk. Leży nad granicą z Litwą.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: buˈraci, AS: buraḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. burak.

Wiktionary

# burakowato

→ burakowaty

SJP.pl

#### Patrz:

burakowaty

# burakowaty

1. przypominający bulwę buraka;
2. mający kolor ciemnoczerwony; buraczany;
3. potocznie: odznaczający się w pewnym stopniu prymitywnością i brakiem kultury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający burak

(1.2) chamski, prostacki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Strasznie jest burakowaty, nie mogę się z nim pokazać w towarzystwie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buractwo, burak

przym. buraczany, burakowy

przysł. burakowato

Wiktionary

# burakowiec

ryjosz burakowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# burakowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Burakowski – polski historyk, politolog, publicysta i dyplomata
- Bolesław Burakowski – polski entomolog
- Leszek Burakowski – polski urzędnik państwowy i samorządowy
- Tadeusz Burakowski – polski inżynier

Wikipedia

# burakowy

przymiotnik od: burak; buraczany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący buraka (roślin i jadalnych korzeni)

(1.2) przyrządzony z buraka, z dodatkiem buraka

(1.3) mający kolor dojrzałego korzenia buraka ćwikłowego; zob. buraczkowy.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Nastawić wodę z włoszczyzną, wlać rosołu burakowego, włożyć mięso, posolić i gotować szumując.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburaˈkɔvɨ, AS: burakovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burak m., buraczek m.

przym. buraczany, burakowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) buraczany

Wiktionary

# buran

zimny wiatr syberyjski

SJP.pl

- buran – zamieć śnieżna z bardzo porywistym wiatrem

- Buran – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie ługańskim
- Buran – program rosyjskich wahadłowców
- Buran 1.01 – pierwszy wahadłowiec programu Buran
- Buran – księżniczka perska

Wikipedia

# buras

1. potocznie: coś burego lub ktoś bury
2. w gwarze środowiskowej: banknot pięćsetzłotowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pot. dawny banknot pięćsetzłotowy

Wiktionary

Buras – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii Plaquemines, nad Zatoką Meksykańską.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|bury|-as. – od koloru szaro-brązowego

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== buras (tetum.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) bujny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburas, AS: buras

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|bury|-as. – od koloru szaro-brązowego

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== buras (tetum.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) bujny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|bury|-as. – od koloru szaro-brązowego

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== buras (tetum.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) bujny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# burawy

zbliżony do burego, nie do końca bury, prawie bury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma bury odcień

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bury

rzecz. bury mos.

Wiktionary

# burbank

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Burbank – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles
- Burbank – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Clara
- Burbank – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
- Burbank – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wayne
- Burbank – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Osage
- Burbank – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Walla Walla

Wikipedia

# burberry

[czytaj: BERbery lub BARbery]
1. impregnowana, nieprzemakalna tkanina wełniana;
2. płaszcz z tej tkaniny

SJP.pl

Burberry Group PLC – ekskluzywny brytyjski dom mody, założony w 1856 roku przez Thomasa Burberry’ego, zajmujący się produkcją oraz sprzedażą odzieży, perfum i akcesoriów mody męskiej oraz damskiej.

Charakterystyczny wzór Burberry, jakim jest wielokolorowa kratka (tzw. haymarket check), jest najszerzej kopiowanym znakiem towarowym na świecie.

Wikipedia

# burbon

amerykańska whiskey wyrabiana z kukurydzy z dodatkiem słodu żytniego i jęczmienia; bourbon

SJP.pl

Burbon albo bourbon – whiskey amerykańska, produkowana z kukurydzy i innych zbóż (żyto, słodowany jęczmień). Zawartość kukurydzy wynosi min. 51% (najczęściej ok. 70%). Burbon jest leżakowany w świeżych beczkach dębowych, co nadaje mu charakterystyczny smak. Produkowany jest od XVIII wieku.

Wikipedia

# burbonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna położona na terenie obecnych departamentów Aller i Cher;

Wiktionary

Burbonia (fr. Bourbonnais, oks. Borbonés lub Barbonés) – region historyczny położony na terenie obecnych departamentów Allier i Cher. Za stolicę krainy uznaje się miasto Moulins.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Burbon mos., Burbończyk mos., Burbonka ż.

przym. burboński

Wiktionary

# burbonowie

dynastia francuska

SJP.pl

Burbonowie (fr. Bourbon, hiszp. Borbón) – dynastia królewska wywodząca się z Francji, boczna linia Kapetyngów.

Przedstawiciele rodu sprawują obecnie władzę w królestwie Hiszpanii i wielkim księstwie Luksemburga, dawniej również we Francji i na terenach dzisiejszych Włoch. Panowanie we Francji przypada na lata 1589–1830, z przerwą w okresie rewolucji francuskiej i napoleońskim. Główna francuska linia Burbonów wygasła, a istnieją dalej młodsze linie – hiszpańska linia Burbonów i Burbonów-Orleańskich.

Wikipedia

# burboński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Burbonią, dotyczący Burbonii (krainy we Francji)

(1.2) związany z Burbonami (dynastią)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burbonia ż.

Wiktionary

# burbułka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. etn. kulista grzechotka na trzonku wyrabiana dawniej dla dzieci na pograniczu polsko-białoruskim

(1.2) gwara. bańka powietrza wypływająca na powierzchnię wody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. barbul m., barbulowanie n.

czas. barbulować ndk.

Wiktionary

# burchard

imię męskie

SJP.pl

Burchard – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów burg znaczącego "ochronę" i hard oznaczającego "dzielny".

Burchard imieniny obchodzi 11 października i 14 października.

Znane osoby noszące imię Burchard:

- Burkhard Christoph Münnich − inżynier, rosyjski generał-feldmarszałek w 1732 roku, z pochodzenia Niemiec
- Burchard z góry Syjon − średniowieczny, niemiecki mnich, dominikanin
- Burchard (biskup Aosty) − średniowieczny biskup Aosty, arcybiskup Lyonu i opat opactwa Saint-Maurice

Wikipedia

# burchel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) białystok. pęcherz

Wiktionary

# burczak

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Burczak – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Czarna Białostocka
- Burczak – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Wasilków

Inne

- Burczak – rodzaj wina
- Burczak – wieś na Ukrainie, w obwodzie zaporoskim, w rejonie wasylowskim, w hromadzie Mychajliwka

Wikipedia

# burczało

plujka burczało - muchówka z rodziny plujkowatych

SJP.pl

# burczeć

czasownik przechodni niedokonany (dk. burknąć)

(1.1) niedokonany od|burknąć.

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) marudzić, zrzędzić

(2.2) o brzuchu, jelitach: wydawać specyficzny dźwięk

(2.3) wydawać jednostajny, terkoczący odgłos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burczenie n., burknięcie n., burkot mrz., naburczenie n., oburknięcie n., odburczenie n., odburknięcie n., poburczenie n., wyburczenie n., zaburczenie n., zburczenie n., burkliwość ż.

czas. burknąć dk., naburczeć dk., oburknąć dk., odburczeć dk., odburknąć dk., poburczeć dk., wyburczeć dk., zaburczeć dk., zburczeć dk.

Wiktionary

# burczybas

drewniana beczułka z przeciągniętym przez denko ogonem z końskiego włosia

SJP.pl

Wikipedia

# burczyk

nazwisko

SJP.pl

# burczymucha

żartobliwie: gderliwy, zrzędliwy mężczyzna; zrzęda, maruda

SJP.pl

# burczyński

nazwisko

SJP.pl

# burda

1. kłótnia, awantura, bijatyka;
2. dawniej: turniej rycerski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) głośna, wulgarna awantura, często z bijatyką

Wiktionary

Burda (słow. Sedlo Burda, 1006 m n.p.m.) – wyraźna przełęcz w głównym grzbiecie Łańcucha Rudaw Słowackich, w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich na Słowacji.

Przełęcz znajduje się w głównym grzbiecie wododziałowym łańcucha Rudaw, rozdzielającym w tym miejscu zlewisko Hronu (na północy) od zlewiska Rimavy (na południu). Stanowi granicę między Rudawami Weporskimi (a konkretnie masywem Fabowej Hali) na zachodzie, a Rudawami Gemerskimi (a konkretnie Krasem Murańskim) na wschodzie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Młodzi bisurmanili się, urządzali psie figle, starsi pili alkohol, urządzali burdy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburda, AS: burda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) awantura, chryja, draka, granda

Wiktionary

# burdalon

dawniej: złote obramowanie, galon

SJP.pl

# burdegalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z Burdegalą, dotyczący Burdegali (współcz. Bordeaux)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burdegala ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. bordoski

Wiktionary

# burdel

1. wulgarnie: dom publiczny;
2. potocznie: miejsce, w którym panuje bałagan, nieporządek;
3. przenośnie: bałagan, nieporządek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posp. dom publiczny

(1.2) posp. grub. brak porządku

Wiktionary

- burdel – potoczne określenie domu publicznego
- burdel – określenie niektórych polan górskich w Karpatach
- Burdel – osiedle na Olczy w Zakopanem

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym burdelu są najtańsze dziwki.

(1.2) Masz posprzątać ten burdel w swoim pokoju!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburdɛl, AS: burdel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burdelówka ż.

:: zdrobn. burdelik m.

przym. burdelowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wulg. burdelchata, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo; pot. bajzel; iron. przybytek miłości; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz

(1.2) bałagan, bajzel, śmietnik, nieporządek

Wiktionary

# burdelchata

potocznie: dom publiczny; burdel, burdelówa, burdelówka, bajzel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburdɛlˈxata, AS: burdelχata

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wulg. burdel, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo; pot. bajzel; iron. przybytek miłości; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz

Wiktionary

# burdelik

zdrobnienie od: burdel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od burdel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burdel m.

Wiktionary

# burdelmama

kobieta prowadząca dom publiczny; bajzelmama

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. właścicielka lub szefowa burdelu, domu publicznego

(1.2) grub. uczn. wychowawczynifakt.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Burdelmama jest chora, więc wracamy do domu wcześniej.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bajzelmama, rajfurka, kuplerka

Wiktionary

# burdelówa

zgrubienie od: burdelówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. prostytutka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburdɛˈluva, AS: burdeluva

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

# burdelówka

środowiskowo:
1. prostytutka z domu publicznego;
2. dom publiczny; burdel, burdelówa, burdelchata, bajzel;
3. duża, sztywna czapka o charakterystycznym fasonie z daszkiem;
4. damskie pończochy czarnego koloru;
5. lampa lub żarówka dająca czerwone światło

SJP.pl

# burdelowy

→ burdel (dom publiczny)

SJP.pl

# burdeltata

bajzeltata;
1. alfons, sutener, stręczyciel;
2. właściciel domu publicznego

SJP.pl

# burderz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. sztylet

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburdɛʃ, AS: burdeš

Wiktionary

# burdesz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. sztylet

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburdɛʃ, AS: burdeš

Wiktionary

# burdon

bordun;
1. niski, długo brzmiący dźwięk, towarzyszący głównej melodii;
2. struna instrumentu z gryfem lub piszczałka organowa, na której można uzyskać taki dźwięk

SJP.pl

Burdon (fr. bourdon, wł. bordone) – stały, najczęściej basowy dźwięk, pełniący rolę prymitywnego akompaniamentu. Może występować również jako dwudźwięk.

Burdon oznacza także część instrumentu muzycznego, która wydaje stały, zazwyczaj niski dźwięk, np. jedna lub więcej piszczałek burdonowych w dudach i musette, oraz struna burdonowa w chordofonach szyjkowych – nieskracalna, rezonująca, poprowadzona obok podstrunnicy lub pod nią (lira korbowa, lira da braccio, lira da gamba, langspil, teorban, arcylutnie, setar, hardingfele).

Wikipedia

# burdonowy

przymiotnik od: burdon

SJP.pl

# burdynek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. pojedynek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: burˈdɨ̃nɛk, AS: burdỹnek

Wiktionary

# burdziarz

osoba wszczynająca burdy; awanturnik, prowokator, złośnik

SJP.pl

# burdziński

nazwisko

SJP.pl

# burdziuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śrpol. skórzane naczynie średniego rozmiaru, w którym noszono wino lub wodę

Wiktionary

# burdzy

nazwisko

SJP.pl

# bureja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru;

Wiktionary

Bureja (ros. Бурея) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru. Jest szóstym pod względem długości dopływem Amuru.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. burejski

Wiktionary

# burejski

przymiotnik

(1.1) dotyczący Burei (rzeki w azjatyckiej części Rosji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bureja ż.

Wiktionary

# burek

potocznie: kundel, nierasowy pies podwórzowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) zoonim, popularne imię dla psa

Wiktionary

Burek (także jako: byrek, börek, boereg, piroq) – rodzaj nadziewanego placka wykonanego z ciasta filo bądź yufka, rzadziej z ciasta francuskiego popularny w krajach śródziemnomorskich i arabskich. Nazwa pochodzi od tureckiego czasownika bur-, oznaczającego: zawijać, zakręcać. Sposób wyrabiania burka nawiązuje do znanej w starożytnym Rzymie placenty.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brał ze sobą naszego Burka, wbijał kołek w ziemię i przywiązywał zwierzaka, żeby go pilnował przed handlarzami dusz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburɛk, AS: burek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burek mzw./mrz., burość ż.

przym. burkowy, bury

przysł. buro

Wiktionary

# burel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. ciężka tkanina z portugalskiej wełny tkanej ręcznie z runa owiec lokalnej rasy hodowanej w Serra da Estrel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Baju to kobiecy ludowy kaftan uszyty z burelu.

Wiktionary

# bureta

nieregularna przędza jedwabna

SJP.pl

Bureta – gmina w Hiszpanii, w prowincji Saragossa, w Aragonii, o powierzchni 11,91 km². W 2011 roku gmina liczyła 268 mieszkańców.

Wikipedia

# buretowy

związany z buretą

SJP.pl

# burewicz

nazwisko

SJP.pl

# burg

dawniej:
1. zamek warowny;
2. miasto, miasteczko

SJP.pl

## Miejscowości

### Austria

- Burg – miejscowość w Austrii, w kraju związkowym Karyntia.

### Belgia

- Burg – plac w Brugii
- Burg-Reuland – gmina w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers

Wikipedia

# burgać

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gruchać (o gołębiach)

Wiktionary

# burgas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Burgas (bułg. Бургас) – miasto w południowo-wschodniej Bułgarii, nad Zatoką Burgaską Morza Czarnego. Jest ośrodkiem administracyjnym obwodu Burgas i gminy Burgas.

Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 210 027 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj przyszła kartka Honoraty z Burgas.

(1.1) W Burgas stoi pomnik Adama Mickiewicza.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. burgaski

Wiktionary

# burgaski

przymiotnik od: Burgas (miasto w Bułgarii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Burgas, związany z Burgas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spotkaliśmy się na burgaskiej plażaaży.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burgas m.

Wiktionary

# burgasyjczyk

mieszkaniec Burgasu

SJP.pl

# burgasyjka

mieszkanka Burgasu

SJP.pl

# burgenland

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii;

Wiktionary

Burgenland (węg. Őrvidék, burg.-chorw. Gradišće) – najbardziej wysunięty na wschód i najmłodszy kraj związkowy Austrii.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: burˈɡɛ̃nlãnt, AS: burgẽnlãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burgenlandczyk mos., Burgenlandka ż.

przym. burgenlandzki

Wiktionary

# burgenlandzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Burgenlandem, dotyczący Burgenlandu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burgenland mrz.

Wiktionary

# burger

1. płaski kotlet mięsny (rzadziej warzywny lub z mielonej ryby) smażony lub grillowany, podawany w bułce;
2. skrótowo: hamburger

SJP.pl

# burgerek

zdrobnienie od: burger

SJP.pl

# burgerować

potocznie:
1. przygotowywać lub podawać burgery;
2. jeść burgery

SJP.pl

# burgerownia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się burgery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lokal gastronomiczny, w którym serwuje się głównie hamburgery

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) 10 czerwca zamykamy się na zawsze — powiadomili prowadzący burgerownię.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burger m.

przym. burgerowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hamburgerownia

Wiktionary

# burgerowy

→ burger

SJP.pl

#### Patrz:

burger

# burgess

[czytaj: berDŻYS] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Burgess – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Barton
- Burgess – miejscowość w stanie Karolina Południowa

Gminy w USA:

- Burgess (ang. Burgess Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Bond

Geologia:

- Łupki z Burgess – środkowokambryjskie stanowisko paleontologiczne

Wikipedia

# burgoński

przymiotnik

(1.1) daw. burgundzki

Wiktionary

# burgos

czcionka drukarska dziewięciopunktowa; borgis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poligr. rodzaj czcionki drukarskiej

Wiktionary

Burgos – miasto w północnej Hiszpanii, położone na skraju Mesety Iberyjskiej nad rzeką Arlanzón, w regionie Kastylia i León, ośrodek administracyjny prowincji Burgos. Z liczbą 178 966 mieszkańców jest 37. miastem Hiszpanii i drugim (po Valladolid) miastem regionu Kastylia i León pod względem ludności.

Wikipedia

# burgrabia

1. średniowieczny urzędnik niemiecki sprawujący funkcje wojskowe i sądownicze;
2. w Polsce w XIV w.: zastępca starosty lub kasztelana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik wojskowy lub sądowy średniowiecznych Niemiec

(1.2) hist. zarządca zamku lub zastępca starosty w Polsce;

(1.3) hist. namiestnik króla w Prusach Królewskich

Wiktionary

- Burgrabia – tytuł w Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego
- Burgrabia starościński – urząd grodzki w I Rzeczypospolitej
- Burgrabia ziemski – urząd w I Rzeczypospolitej
- Burgrabia zamkowy – urząd w I Rzeczypospolitej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: burˈɡrabʲja, AS: burgrabʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burgrabina ż., burgrabiostwo n.

przym. burgrabiowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) murgrabia, burgraf

(1.2) murgrabia, burgraf

(1.3) murgrabia, burgraf

Wiktionary

# burgrabice

Burgrabice (daw. Borkowice, niem. Borkendorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Głuchołazy. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na ziemi nyskiej. Położona jest na terenie Przedgórza Paczkowskiego, będącego częścią Przedgórza Sudeckiego. Przepływa przez nią rzeka Mora.

Wikipedia

# burgrabina

żona burgrabiego

SJP.pl

# burgrabiowski

→ burgrabia; burgrabski

SJP.pl

# burgrabski

→ burgrabia; burgrabiowski

SJP.pl

# burgraf

inna nazwa burgrabiego (ale odnosząca się tylko do urzędu niemieckiego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. burgrabia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburɡraf, AS: burgraf

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) burgrabia, murgrabia

Wiktionary

# burgtheater

teatr w Wiedniu

SJP.pl

Burgtheater (tłum. Teatr Zamkowy; początkowo k.k. Theater nächst der Burg, później do 1920 k.u.k. Hofburgtheater) – budynek teatru w Wiedniu usytuowany przy Ringu. Został oficjalnie otwarty 14 marca 1741 roku.

Pierwotny gmach, wzniesiony za panowania Marii Teresy, zastąpiono pod koniec XIX wieku istniejącym do dziś budynkiem, w stylu włoskiego renesansu według projektu Karla von Hasenauera i Gottfrieda Sempera.

Wikipedia

# burgund

gatunek francuskiego wina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek germańskiego plemięemienia Burgundów;

(1.2) rzad. mieszkaniec Burgundii

Wiktionary

- Kornelius Burgund
- Burgundia (region winiarski)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego wergeld (=główszczyzna) wynosił 160 solidów, nie był on zatem ani Rzymianinem z Burgundii (wergeld 100 solidów), ani tamtejszym Frankiem (wergeld 200 solidów). Był Burgundem.

(1.1) Prawo Gundobada całkowicie zrównywało Rzymian i Burgundów, stwierdzając dobitnie, że „Burgund lub Rzymianin mają być traktowani jednakowo"(…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburɡũnt, AS: burgũnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burgundia ż., Burgundczyk mos., burgund mrz./mzw.

:: fż. Burgundka ż.

przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Burgundczyk

Wiktionary

# burgundczyk

mieszkaniec Burgundii; Burgund (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Burgundii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burgundia ż., Burgund mos., burgund mrz./mzw.

:: fż. Burgundka ż.

przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Burgund

Wiktionary

# burgundia

region i kraina historyczna we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Wiktionary

Burgundia (fr. Bourgogne, wymowa) – kraina historyczna w centralnej Francji. W przeszłości prowincja i region administracyjny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Region Burgundii słynie z produkcji win.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: burˈɡũndʲja, AS: burgũndʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burgund mos., burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Burgund mos., burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

przym. burgundzki, burgundowy

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|Bourgogne.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Burgundy

* baskijski: (1.1) Borgoina

* białoruski: (1.1) Бургундыя ż.

* bułgarski: (1.1) Бургундия ż.

* czeski: (1.1) Burgundsko n.

* esperanto: (1.1) Burgundujo, Burgundio

* francuski: (1.1) Bourgogne

* hiszpański: (1.1) Borgoña ż.

* łotewski: (1.1) Burgundija ż.

* nowogrecki: (1.1) Βουργουνδία ż.

* rosyjski: (1.1) Бургундия ż.

* rumuński: (1.1) Burgogne ż.

* słowacki: (1.1) Burgundsko n.

* ukraiński: (1.1) Бургундія ż.

* włoski: (1.1) Borgogna ż.

źródła.

== Burgundia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Burgundia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# burgundia-franche-comté

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny Francji w środkowo-wschodniej części kraju, graniczący ze Szwajcarią;

Wiktionary

Burgundia-Franche-Comté (fr. Bourgogne-Franche-Comté, wymowa) – region administracyjny Francji. Stolicą administracyjną jest Dijon, siedziba rady regionalnej mieści się w Besançon.

Wikipedia

# burgundka

mieszkanka Burgundii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. członkini germańskiego plemięemienia Burgundów;

(1.2) mieszkanka Burgundii

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Burgundia ż., burgund mrz.

:: fm. Burgundczyk mos., Burgund mos.

przym. burgundzki, burgundowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Burgund.

(1.2) zobtłum rodz|Burgundczyk.

* czeski: (1.2) Burgunďanka ż., Burgundka ż.

* esperanto: (1.2) burgundino

* francuski: (1.1) Burgonde ż.; (1.2) Bourguignonne ż.

* niemiecki: (1.1) Burgundin ż., Burgunderin ż.; (1.2) Burgunderin ż.

* rosyjski: (1.2) бургундка ż.

* słowacki: (1.2) Burgunďanka ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burgundia ż., burgund mrz.

:: fm. Burgundczyk mos., Burgund mos.

przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary

# burgundowy

→ burgund

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor czerwonego wina, wiśni lub bakłażana

Wiktionary

#### Patrz:

burgund

#### Powiązane:

rzecz. Burgundia ż., Burgund m., burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

przym. burgundzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czerwień burgundzka

Wiktionary

# burgundzki

przymiotnik od: Burgundia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Burgundią lub Burgundczykami, dotyczący Burgundii

(1.2) hist. związany z Księstwem Burgundii i jego dynastią panującą

(1.3) hist. w XV wieku, we Francji: związany ze stronnictwem Burgundczyków

(1.4) hist. związany z germańskim plemięemieniem Burgundów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burgundia ż., Burgundczyk mos., Burgundka ż., Burgund mos., burgund mzw./mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. burgoński

Wiktionary

# buriacja

terytorium autonomiczne w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Buriacja (buriacki Буряад Улас, ros. Республика Бурятия) – republika autonomiczna wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Buriacja wchodzi w skład Dalekowschodniego Okręgu Federalnego, znajduje się w Syberii Wschodniej (Zabajkale). Od południa graniczy z Mongolią, od zachodu z obwodem irkuckim, a od wschodu z Krajem Zabajkalskim.

Najważniejsze miasta to Ułan Ude, Babuszkin, Gusinooziorsk, Zakamiensk, Kiachta i Siewierobajkalsk.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Buriacja jest jedną z dwudziestu jeden republik, które tworzą osiemdziesiąt trzy podmioty federalne Rosji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buriacki mrz., Buriat, Buriatka

przym. buriacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Republika Buriacji

Wiktionary

# buriacki

przymiotnik od: Buriat (przedstawiciel ludu mongolskiego)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Buriacją albo Buriatami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język buriacki;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buriacja ż., Buriat mos., Buriatka ż.

Wiktionary

# buriat

mieszkaniec Buriacji (terytorium autonomicznego w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Buriacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buriacja ż.

:: fż. Buriatka ż.

przym. buriacki

Wiktionary

# buriatka

mieszkanka Buriacji (terytorium autonomicznego w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Buriacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buriacja ż.

:: fm. Buriat mos.

przym. buriacki

Wiktionary

# buriewiestnik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zwiastun burzy (zbliżającej się rewolucji)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburʲjɛˈvʲjɛstʲɲik, AS: burʹi ̯evʹi ̯estʹńik

Wiktionary

# burito

pikantny naleśnik meksykański; burrito

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. potrawa meksykańska, pszenna tortilla z farszem na bazie fasoli

Wiktionary

- burrito – potrawa
- Igor Burnyszew – wokalista zespołu Burito

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poproszę dwa burito i coca-colę bez cukru.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burrito n.

Wiktionary

# burka

długie, obszerne okrycie wierzchnie w formie peleryny z kapturem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. etn. rel. wywodzący się z Afganistanu element stroju noszonego przez niektóre muzułmanki, zasłaniający całą głowę oprócz niewielkiego obszaru wokół oczu (czasem z siatką w tym miejscu) lub całe ciało;

(1.2) odzież. hist. długie okrycie wierzchnie z grubego, ciemnego sukna lub filcu, mające postać peleryny z kapturem, używane podczas podróży;

(1.3) odzież. etn. tradycyjna zimowa plisowanyisowana spódnica wykonana z wełny z domieszką lnu

Wiktionary

Burka (arab. برقع, burquʿ) – rodzaj nieprzezroczystego przykrycia głowy, noszonego dodatkowo oprócz chusty przez muzułmanki przestrzegające purdah oraz niektóre żydówki. Podobnie do nikabu, burka zasłania całą głowę oprócz małego obszaru wokół oczu. Tak zwana pełna burka lub burka afgańska to strój zakrywający całe ciało, w tym również oczy, które są zakryte siatką umożliwiającą widzenie. W czasie rządów talibów w Afganistanie, burka jest obowiązkowym strojem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas rządów talibów w Afganistanie burka była obowiązkowym strojem kobiet.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburka, AS: burka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bura ż.

Wiktionary

# burkatela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. brokat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburkaˈtɛla, AS: burkatela

Wiktionary

# burkatów

Burkatów (niem. Burkersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica nad Bystrzycą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego. Wieś położona na północnym krańcu Gór Sowich.

Wikipedia

# burke

Miejscowości w Stanach Zjednoczonych:

- Burke – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
- Burke – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
- Burke – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Gregory
- Burke – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Angelina
- Burke – miejscowość spisowa w stanie Wirginia, w hrabstwie Fairfax
- Burke – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane
- Burke – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Caledonia

Wikipedia

# burkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# burkińczyk

obywatel Burkina Faso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Burkiny Faso

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: burʲˈcĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: burʹḱĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burkina Faso ż./n.

:: fż. Burkinka ż.

przym. burkiński

Wiktionary

# burkini

strój kąpielowy okrywający większość ciała, noszony przez muzułmanki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) strój kąpielowy dla kobiet, które nie chcą lub ze względów religijnych nie mogą nadmiernie odsłaniać ciała;

Wiktionary

Burkini (Burqini) – kostium kąpielowy przeznaczony dla muzułmanek i kobiet z innych kultur, których religia zabrania odsłaniania wielu części ciała. Kontaminacja rzeczowników burka i bikini.

Pomysł Ahedy Zanetti, Libanki mieszkającej w Australii. Na plażach Libanu można spotkać ratowniczki w burkini. Odsłonięte są tylko dłonie, stopy i twarz. Nie przylega zbyt mocno do ciała w wielu miejscach, dlatego opór wody jest większy niż w przypadku tradycyjnych kostiumów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: burʲˈcĩɲi, AS: burʹḱĩńi

Wiktionary

# burkinka

obywatelka Burkina Faso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Burkiny Faso

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: burʲˈcĩŋka, AS: burʹḱĩŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burkina Faso ż./n.

:: fm. Burkińczyk mos.

przym. burkiński

Wiktionary

# burkiński

przymiotnik od: Burkina Faso

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Burkiny Faso, państwa w Afryce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Burkińska flaga jest czerwona, żółta i zielona.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: burʲˈcĩj̃sʲci, AS: burʹḱĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burkińczyk mos., Burkinka ż.

Wiktionary

# burkliwiej

stopień wyższy od przysłówka: burkliwie

SJP.pl

# burkliwość

→ burkliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest burkliwe; cecha tych, którzy są burkliwi

Wiktionary

#### Patrz:

burkliwy

#### Powiązane:

rzecz. burczenie n.

czas. burczeć ndk.

przym. burkliwy

przysł. burkliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) małomówność, milczkowatość, milkliwość, mrukliwość, mrukowatość

Wiktionary

# burkliwy

odzywający się lub wypowiadany opryskliwie, niezbyt chętnie

SJP.pl

# burknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. burczeć)

(1.1) powiedzieć coś opryskliwie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burczenie n., burknięcie n., burkot mrz., naburczenie n., oburknięcie n., odburczenie n., odburknięcie n., poburczenie n., wyburczenie n., zaburczenie n., zburczenie n.

czas. burczeć ndk., naburczeć dk., oburknąć dk., odburczeć dk., odburknąć dk., poburczeć dk., wyburczeć dk., zaburczeć dk., zburczeć dk.

Wiktionary

# burkot

w łowiectwie: odgłos wydawany lotkami przez niektóre ptaki

SJP.pl

# burkowy

przymiotnik

(1.1) stpol. brukowy

(1.2) stpol. miejski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: burˈkɔvɨ, AS: burkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burek ż./mos./mzw.

Wiktionary

# burla

rzadko o burlesce (1. utworze komicznym, w którym ulegają zderzeniu wzniosłość z wulgarnością, wykorzystującym środki karykatury, groteski, parodii, trawestacji;
2. gatunku filmowym o cechach z punktu
1.;
3. krótkim utworze instrumentalnym o żartobliwym charakterze)

SJP.pl

W Rumunii

- Burla – gmina w okręgu Suczawa
- Burla – wieś w okręgu Botoszany, w gminie Unțeni
- Burla – wieś w okręgu Suczawa, w gminie Burla

Wikipedia

# burleska

1. utwór o żartobliwym i satyrycznym charakterze, zwykle operujący mało wyrafinowanym humorem;
2. burleska filmowa - gatunek filmowy o komicznym i satyrycznym charakterze, posługujący się slapstickiem, karykaturą, parodią i trawestacją; film slapstickowy

SJP.pl

Burleska – forma teatralna używająca w ograniczonym zakresie muzyki – głównie recitativo i pieśni, obecnie również muzyki nowoczesnej. Powstała w XVIII wieku jako parodia poważnych tematów, często dzieł operowych lub operetkowych. Słowo burleska wywodzi się od włoskiego burlesco, które z kolei wywodzi się od włoskiego burla – żart, kpina lub krotochwila. Jednym z najbardziej znanych klasycznych programów komediowych w stylu burleski jest Kto jest pierwszy? autorstwa Buda Abbotta i Lou Costello.

Wikipedia

# burleskowy

→ burleska

SJP.pl

#### Patrz:

burleska

# burlikowski

nazwisko

SJP.pl

# burma

dawniej: Birma (państwo w Azji)

SJP.pl

Wikipedia

# burmański

kot burmański - rasa kota pochodząca z klasztorów i pałaców starożytnej Burmy; kot burmski

SJP.pl

# burmilla

rasa kota; kot azjatycki srebrzysty

SJP.pl

Burmilla – rasa kota z grupy azjatyckiej (ang. Asian Group). Nazywany jest również kotem azjatyckim cieniowanym (srebrzystym) (ang. Asian Shaded). Końcówki włosów kotów tej rasy, ok. 1/8 długości włosa, mają ciemniejsze zabarwienie, powodując złudzenie aureoli dookoła sylwetki.

Wikipedia

# burmistrz

najwyższy urzędnik samorządu miejskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

(1.2) hist. urzędnik, który przewodniczył radzie miejskiej i był przez nią wybierany

Wiktionary

Burmistrz (śrwniem. burc-meister lub burger-meister „zwierzchnik gminy miejskiej lub wiejskiej”) – w wielu krajach najwyższy rangą urzędnik władz lokalnych, np. miasta lub gminy.

Na całym świecie istnieje duża rozbieżność lokalnych przepisów i zwyczajów dotyczących uprawnień i obowiązków burmistrza, a także procedur, zgodnie z którymi jest wybierany bądź nominowany. W zależności od systemu burmistrz może być zwierzchnikiem władz miejskich, przewodniczyć wieloosobowemu organowi zarządzającemu z niewielką lub żadną niezależną władzą albo też odgrywać wyłącznie funkcję reprezentacyjną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Burmistrz nie uzyskał absolutorium od Rady Miasta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburmʲisṭʃ, AS: burmʹisṭš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

:: fż. burmistrzyni ż.

czas. burmistrzować ndk.

przym. burmistrzowski

Wiktionary

# burmistrzanka

dawniej: córka burmistrza; burmistrzówna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka burmistrza

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburmʲiˈsṭʃãnka, AS: burmʹisṭšãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burmistrz m., burmistrzyni ż., burmistrzyna ż., burmistrzowa ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

przym. burmistrzowski

czas. burmistrzować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) burmistrzówna

Wiktionary

# burmistrzostwo

urząd, godność burmistrza

SJP.pl

# burmistrzowa

żona burmistrza

SJP.pl

# burmistrzować

pełnić obowiązki burmistrza

SJP.pl

# burmistrzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pełnienie urzędu burmistrza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burmistrz m., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzyni ż., burmistrzostwo n.

czas. burmistrzować

przym. burmistrzowski

Wiktionary

# burmistrzówna

córka burmistrza; burmistrzanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka burmistrza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na balu pojawiła się też burmistrzówna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burmistrz m., burmistrzyni ż., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

czas. burmistrzować ndk.

przym. burmistrzowski

Wiktionary

# burmistrzowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub urzędem burmistrza, dotyczący burmistrza

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do burmistrza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burmistrz mos., burmistrzyni ż., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

czas. burmistrzować ndk.

Wiktionary

# burmistrzowy

→ burmistrz (dawniej); burmistrzowski

SJP.pl

# burmistrzyni

kobieta stojąca na czele władz miasta lub gminy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urzędniczka stojąca na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

:: fm. burmistrz

czas. burmistrzować ndk.

przym. burmistrzowski

Wiktionary

# burmski

kot burmski - rasa kota pochodząca z klasztorów i pałaców starożytnej Burmy; kot burmański

SJP.pl

# burmuszyć

potocznie: burmuszyć się - wyrażać swoje niezadowolenie, zły nastrój

SJP.pl

# burnat

nazwisko

SJP.pl

- Arkadiusz Burnat – hokeista
- Bogusław Burnat – naukowiec, inżynier górnictwa, ratownik górniczy, wynalazca
- Kazimierz Burnat – poeta, publicysta i dziennikarz
- Leon Burnat – specjalista i konstruktor obrabiarek, profesor Politechniki Łódzkiej

Wikipedia

# burnetko

nazwisko

SJP.pl

# burnett

[czytaj: BERnet] nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Burnett

- Derek Burnett – irlandzki strzelec, olimpijczyk
- Frances Hodgson Burnett – pisarka
- Jamie Burnett
- Sonny Burnett - pseudonim bohatera serialu Policjanci z Miami

Rzeki:

- Burnett – rzeka w Australii

Wikipedia

# burniak

nazwisko

SJP.pl

# burniszki

Burniszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Wiżajny, nad jeziorem Wiżajny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

W okresie międzywojennym stacjonowała tu strażnica Korpusu Ochrony Pogranicza.

Wikipedia

# burnonit

minerał, siarczek ołowiu, miedzi i antymonu; bournonit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zob. bournonit.

Wiktionary

# burnout

[czytaj: bernałt] określenie człowieka, któremu nie zależy na osiągnięciu sukcesu, wyczerpanego i zobojętniałego emocjonalnie

SJP.pl

- Burnout – poczucie braku satysfakcji, zatrzymanie rozwoju zawodowego, uczucie przepracowania i niezadowolenia z wykonywanego zajęcia, które niegdyś sprawiało przyjemność.
- Burnout – seria gier komputerowych
  - Burnout – gra komputerowa

Wikipedia

# burns

[czytaj: bernz] nazwisko

SJP.pl

## Miejsca

### Miejscowości w USA

- Burns – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Marion
- Burns – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Harney
- Burns – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Dickson
- Burns – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
- Burns – miejscowość w stanie Wyoming, w hrabstwie Laramie
- Burns – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie La Crosse

Wikipedia

# burnus

długie, obszerne okrycie z kapturem, bez rękawów, zwykle z grubej białej wełny, noszone przez Arabów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj długiego, wierzchniego arabskiego okrycia wełnianego, rodzaj rozszerzonej peleryny z kapturem

(1.2) książk. płaszcz o kroju przypominającym burnus (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Okryty był sfatygowanym dziurawym burnusem, który ledwie osłaniał przed słońcem jego zbrązowiałe ciało.

(1.1) W środku na czele lecieli dwaj Beduini machając jak opętańcy rękoma i burnusami.

(1.2) Za okrycie zimowe służyły góralom również kurtki zwane „burkami” i „burnusami” , które na przełomie XIX/XX wieku zastąpiły gunie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburnus, AS: burnus

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) peleryna

Wiktionary

# burnuska

kurtka z kapturem na wzór burnusa

SJP.pl

# burnusowy

przymiotnik od: burnus

SJP.pl

# burobrązowy

brązowy o odcieniu burym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru brązowego o burym odcieniu

Wiktionary

# burofioletowy

fioletowy o odcieniu burym

SJP.pl

# burogranatowy

granatowy o odcieniu burym

SJP.pl

# buroniebieski

niebieski o odcieniu burym

SJP.pl

# burość

cecha, właściwość przedmiotów mających barwę ciemnoszarą z odcieniem brunatnym

SJP.pl

# buroszary

szary o burym odcieniu; brudnoszary

SJP.pl

# burow

1. Karl August von Burow (1809-1874), lekarz niemiecki;
2. woda (albo płyn) Burowa - roztwór zasadowego octanu glinu, substancja wykorzystywana jako lek, m.in. przy robieniu okładów na rany

SJP.pl

Burow – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Mecklenburgische Seenplatte, wchodząca w skład Związku Gmin Treptower Tollensewinkel.

Dzielnice:

- Burow
- Mühlenhagen
- Weltzin

Wikipedia

# burowie

nazwisko polskie

SJP.pl

Burowie (także Boerowie; w języku niderlandzkim boer, wym. [bur], oznacza chłopa, rolnika, farmera) – potomkowie głównie holenderskich, flamandzkich i fryzyjskich kalwinistów, niemieckich luteran i francuskich hugenotów, którzy osiedlali się w Afryce Południowej w XVII i XVIII wieku. W mniejszej liczbie mają korzenie skandynawskie, polskie, portugalskie, włoskie, hiszpańskie, szkockie, angielskie, irlandzkie i walijskie.

Wikipedia

# burozielonobrązowy

zielonobrązowy o burym odcieniu

SJP.pl

# burozielony

zielony o odcieniu burym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru zielonego o odcieniu burym

Wiktionary

# buroziem

mało żyzny, stepowy rodzaj gleby

SJP.pl

Buroziemy (bure gleby półpustynne) – suche, zasadowe gleby półpustynne powstałe w suchej strefie klimatu umiarkowanego ciepłego.

Powstają one w obszarze klimatu kontynentalnego o rocznych sumach opadów ok. 150-200 mm, z maksimum opadów przypadającym późną wiosną. Porasta je bylicowo-ostnicowa roślinność półpustynna o niepełnym zwarciu.Buroziemy powstają na różnym podłożu, najczęściej na pyłach lessopodobnych, czasem na piaskach lub zwietrzelinie wapieni i łupków ilastych.

Wikipedia

# burpee

[czytaj: BERpi lub BARpi] ćwiczenie polegające na wykonaniu bez przerwy przysiadu, deski, pompki i wyskoku

SJP.pl

# burrata

włoski ser z mleka krowiego, wytwarzany z mozzarelli i śmietany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. tradycyjny włoski ser z mleka krowiego lub bawolego, wytwarzany z mozzarelli i śmietany;

Wiktionary

Burrata (wym. burˈrata) – włoski ser z mleka krowiego (czasem z mleka bawolego) wytwarzany z mozzarelli i śmietany, produkt typowy dla regionu Apulii.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) biały ser

hiponimy.

holonimy.

(1.1) kuchnia włoska

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|burrata.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) burrata

* włoski: (1.1) burrata ż.

źródła.

== burrata (język angielski.) ==

thumb|burrata (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) spoż. burrata

odmiana.

(1.1) lp. burrata; lm. burratas

przykłady.

Wiktionary

# burrito

pikantny naleśnik meksykański; burito

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. potrawa meksykańska, pszenna tortilla z farszem na bazie fasoli;

Wiktionary

Burrito lub taco de harina – potrawa pochodząca z Meksyku i kuchni Tex-Mex. Składa się z pszennej tortilli (w odróżnieniu od tortilli do tacos robionych z mąki kukurydzianej), która jest zawinięta wokół farszu. Tortilla zwykle jest lekko zgrillowana lub podgrzana na parze w celu jej zmiękczenia i uelastycznienia. W Meksyku jedynym wypełnieniem jest zazwyczaj fasola, meksykański ryż lub mięso i tortilla jest mniejsza. W Stanach Zjednoczonych nadzienie zawiera bogatszą kombinację składników, takich jak meksykański ryż, fasola, sałata, salsa, mięso, guacamole, ser i śmietana, a rozmiary tortilli są różne, niektóre burritos są znacznie większe niż ich odpowiedniki meksykańskie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poproszę dwa burrito i coca-colę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burito n.

Wiktionary

# bursa

1. dawniej: internat (zakład zapewniający mieszkanie i wyżywienie młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania);
2. w liturgii katolickiej: płaska torebka na korporał (chustę pod naczynia mszalne);
3. dawniej: giełda;
4. dawniej: woreczek, sakiewka;
5. potocznie: miejsce internowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) internat;

(1.2) przest. giełda

(1.3) daw. sakiewka;

(1.5) daw. gwara. składkowa zabawa zapustna;

Wiktionary

- Bursa – miasto w północno-zachodniej Turcji
- Bursa – prowincja w północno-zachodniej Turcji
- bursa – budynek mieszkalny dla studentów i profesorów
- bursa – góralska zabawa zapustna
- bursa – przedmiot liturgiczny

- Andrzej Bursa – polski poeta i prozaik

Zobacz też:

- Bursa Ubogich w Krakowie
- Bursa Jerozolimska w Krakowie

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbursa, AS: bursa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursianin

Wiktionary

# bursalny

przymiotnik od: bursa

SJP.pl

# bursarz

potocznie: mieszkaniec bursy; bursiarz, bursiak, bursista

SJP.pl

# bursche

Bursche – rodzina ewangelików polskich, potomkowie tkacza Joachima Gotthelfa Bursche z Oppach w Saksonii, zamieszkałego w Turku.

- Ernest Wilhelm Bursche (1831–1904), duchowny, wikariusz w Zgierzu, syn Joachima Gotthelfa
- Juliusz Bursche (1862–1942), duchowny, biskup, syn Ernesta Wilhelma i Matyldy Müller, mąż Amalii Heleny z domu Krusche
- Emil Bursche (1872–1934), lekarz, dyrektor szpitala ewangelickiego, syn Ernesta Wilhelma i Matyldy Müller
- Edmund Bursche (1881–1940), duchowny, pastor, syn Ernesta Wilhelma i Marii Matyldy Harmel, mąż Janiny z domu Scheller
- Alfred Bursche (1883–1942), prawnik, syn Ernesta Wilhelma i Marii Matyldy Harmel
- Henryk Bursche (1885–1942), inżynier chemik, syn Ernesta Wilhelma i Marii Matyldy Harmel
- Helena Bursche (1886–1975), dyrektorka gimnazjum im. Anny Wazówny w Warszawie, córka Juliusza i Amalii Heleny z domu Krusche
- Teodor Bursche (1893–1965), architekt, syn Ernesta Wilhelma i Marii Matyldy Harmel
- Stefan Bursche (1887–1940), inżynier mechanik, syn Juliusza i Amalii Heleny z domu Krusche
- Zofia Bursche (ur. 1915), córka Edmunda, żona prof. Edwarda Marczewskiego we Wrocławiu
- Danuta Bursche (1922–1996), córka Edmunda, żona Huberta Reckerata
- Anna Bursche (1922–2002), mistrzyni Polski w łyżwiarstwie figurowym, córka Alfreda, żona aktora Sławomira Lindnera
- Aleksander Bursche (ur. 1956), archeolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Wikipedia

# bursiak

potocznie: mieszkaniec bursy; bursarz, bursiarz, bursista

SJP.pl

# bursianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. uczestnik bursy, zabawy zapustnej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursa ż.

Wiktionary

# bursiarz

potocznie: mieszkaniec bursy; bursarz, bursiak, bursista

SJP.pl

# bursista

potocznie: mieszkaniec bursy; bursarz, bursiarz, bursiak

SJP.pl

# bursistka

→ bursista

SJP.pl

#### Patrz:

bursista

# burski

przymiotnik od: Bur

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Burów, związany z Burami

Wiktionary

Osoby noszące nazwisko Burski/Burska:

- Adam Burski (ok. 1560–1611) – polski logik i filozof
- Aleksander Burski (1904–1991) – polski tkacz, działacz związkowy i polityk
- Andrzej Burski (1939–2020) – polski polityk
- Barbara Burska (ur. 1947) – polska aktorka
- Bogna Burska (ur. 1974) – polska artystka wizualna
- Bolesław Burski (1905–1984) – legionista, harcerz, żołnierz AK, członek PPS, pisarz
- Czesław Burski (1919–1976) – polski rolnik i polityk
- Jadwiga Burska (1926–2011) – polska psychopedagog i harcerka
- Janina Burska-Toborowicz (1917–2001) – polska harcerka, sanitariuszka w powstaniu warszawskim
- Jerzy Burski (1914–1979) – polski polityk
- Juliusz Burski (1933–1990) – polski reżyser
- Justyna Burska (1995–2024) – polska pływaczka
- Ksawery Burski (ur. 1938) – polski sinolog i dyplomata
- Maria Burska-Przybora (1910–2009) – polska śpiewaczka
- Ryszard Burski (ur. 1954) – polski polityk
- Tomasz Burski (1959–2001) – polski dziennikarz i działacz opozycji w PRL

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Druga wojna burska rozpoczęła się w 1899 r.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbursʲci, AS: bursʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bur m.

Wiktionary

# bursowy

dotyczący bursy

SJP.pl

# burst

krótkotrwała, ale niezwykle intensywna kampania reklamowa, mająca bardzo szeroki zasięg; kampania uderzeniowa

SJP.pl

Belgia:

- Burst – dzielnica (deelgemeente) gminy Erpe-Mere w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Wschodnia, w okręgu Aalst

Inne:

- burst – krótka, efektowna forma reklamowa
- Burst – szwedzki zespół muzyczny

Wikipedia

# burstein

[czytaj: bursztajn] nazwisko

SJP.pl

# bursz

student uniwersytetu niemieckiego należący do korporacji studenckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. niemiecki student

(1.2) daw. gw-pl|Poznań. służący oficerski

Wiktionary

Bursz (niem. Bursch) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Działdowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: burʃ, AS: burš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burszowanie n.

czas. burszować

przym. burszowski

Wiktionary

# burszenszaft

korporacja studentów niemieckich o charakterze politycznym

SJP.pl

Burschenschaft (niem.) – stowarzyszenie studentów niemieckich o charakterze samokształceniowym i politycznym.

Wikipedia

# burszostwo

1. ogół burszów, studentów uniwersytetów niemieckich należących do korporacji studenckiej;
2. zawadiacki, beztroski, łobuzerski sposób bycia właściwy burszom

SJP.pl

# burszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. prowadzenie hulaszczego życia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursz m.

czas. burszować

przym. burszowski

Wiktionary

# burszowski

charakterystyczny dla bursza; beztroski, zawadiacki, łobuzerski

SJP.pl

# bursztyn

kopalna żywica drzew iglastych z trzeciorzędu; jantar, sukcynit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, położone nad rzeką Gniłą Lipą;

Wiktionary

Bursztyn, jantar, amber (łac. sucinum, czasem także elektrum z gr. ἤλεκτρον – elektron) – kopalna żywica drzew iglastych, a w rzadszych przypadkach żywicujących liściastych drzew z rzędu bobowców czy rodziny dwuskrzydłowatych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bursztyński

rzecz. bursztyniarz mos., bursztynnik mos., bursztyn mrz.

Wiktionary

# bursztynek

drobny ślimak płucodyszny, szkodnik roślin motylkowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bursztyn

(1.2) niewielki bursztyn

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jola znalazła na plażaaży bursztynek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursztynnik mos., bursztyn m., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz m., bursztynka ż.

przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynny

przysł. bursztynowo

Wiktionary

# bursztynian

zjonizowana forma kwasu bursztynowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu bursztynowego

Wiktionary

Kwas bursztynowy, kwas butanodiowy – związek organiczny z grupy kwasów dikarboksylowych. Jest rozpuszczalny w wodzie, etanolu i eterze. Dość powszechnie występuje w przyrodzie, jest obecny w większości owoców i warzyw. Stanowi produkt pośredni w cyklu Krebsa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Inny produkt degradacji poliamin, pirolina, może być dalej metabolizowana do bursztynianu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursztyn mrz., bursztyniarz mos., bursztynnik mos.

przym. bursztynny, bursztynowy

Wiktionary

# bursztynianowy

→ bursztynian

SJP.pl

#### Patrz:

bursztynian

# bursztyniarka

potocznie: kobieta trudniąca się zawodowo poszukiwaniem i zbieraniem bursztynu

SJP.pl

# bursztyniarnia

1. zakład produkujący przedmioty z bursztynu;
2. miejsce wydobycia bursztynu; kopalnia bursztynu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce wydobycia bursztynu

(1.2) warsztat obróbki bursztynu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dwóch moich synów pracuje w bursztyniarni przy obróbce bursztynów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursztynnik mos., bursztyn mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarz mos., bursztynka ż., bursztynek m.

przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynny

przysł. bursztynowo

Wiktionary

# bursztyniarski

przymiotnik od: bursztyniarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bursztyniarstwem albo bursztyniarzem, dotyczący bursztyniarstwa lub bursztyniarza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursztynnictwo n., bursztyniarz mrz., bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztyniarstwo n., bursztynek mrz., bursztyniarnia ż.

przym. bursztyni, bursztynowy, bursztynny

Wiktionary

# bursztyniarstwo

wyrabianie ozdób i przedmiotów z bursztynu; bursztynnictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. rzemiosło związane z obróbką bursztynu

Wiktionary

Bursztyniarstwo (albo bursztynnictwo) – dział rzemiosła obejmujący wyrabianie ozdób z bursztynu.

Rzemieślnik zajmujący się bursztyniarstwem to bursztynnik.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdzie twój ojciec uczył się bursztyniarstwa?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburʃtɨ̃ˈɲarstfɔ, AS: burštỹńarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursztynnictwo n., bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztynek mrz., bursztyniarnia ż.

przym. bursztyniarski, bursztynowy, bursztynny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bursztynnictwo

Wiktionary

# bursztyniarz

1. osoba zajmująca się wyrabianiem ozdób z bursztynu; bursztynnik;
2. potocznie: osoba trudniąca się zawodowo poszukiwaniem i zbieraniem bursztynu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto zajmuje się poszukiwaniem i wykopywaniem bursztynów z ziemi

(1.2) zob. bursztynnik.

Wiktionary

Bursztynnik – rzemieślnik zajmujący się bursztyniarstwem, czyli wyrobem przedmiotów z bursztynu. Zawód ten nie występuje w oficjalnym wykazie rzemiosł. Uprawiany był na południowym wybrzeżu Bałtyku już od początków ludzkiego osadnictwa. Osoby zajmujące się obróbką bursztynu powołały Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników, które przyznaje tytuły Bursztynnika Roku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: burˈʃtɨ̃ɲaʃ, AS: burštỹńaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursztyn m., bursztynek m., bursztyniarstwo n., bursztynnik m., bursztyniarnia ż., bursztynnictwo n., bursztynka ż., bursztynkowate nmos., bursztynian m., Bursztyn m.

przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynniczy, bursztynny

przysł. bursztynowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) bursztynnik

Wiktionary

# bursztynka

drobny ślimak płucodyszny, szkodnik roślin motylkowych

SJP.pl

- Bursztynka (ptak)
- Bursztynka (ślimak)

Wikipedia

# bursztynkowate

rodzina ślimaków z rzędu trzonkoocznych

SJP.pl

Bursztynkowate (Succineidae) – rodzina wszystkożernych ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych (Stylommatophora), o niemal kosmopolitycznym zasięgu występowania. Charakteryzują się dość dużym ciałem, którego nie mogą w całości ukryć w muszli, oraz obecnością 2 par czułków. Ich muszla ma najczęściej barwę bursztynu, a ciało jest żółtawo-szare lub prawie czarne. Występują w środowiskach bardzo wilgotnych, rzadko w suchych. Wśród przedstawicieli tej rodziny znane są przypadki kanibalizmu.

Wikipedia

# bursztynnictwo

wyrabianie ozdób i przedmiotów z bursztynu; bursztyniarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. rzemiosło związane z obróbką bursztynu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdzie twój wuj uczył się bursztyniarstwa?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztyniarstwo n.

przym. bursztyniarski, bursztynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bursztyniarstwo

Wiktionary

# bursztynniczka

→ bursztynnik

SJP.pl

#### Patrz:

bursztynnik

# bursztynnik

osoba zajmująca się wyrabianiem ozdób z bursztynu; bursztyniarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik, który obrabia bursztyny;

Wiktionary

Bursztynnik – rzemieślnik zajmujący się bursztyniarstwem, czyli wyrobem przedmiotów z bursztynu. Zawód ten nie występuje w oficjalnym wykazie rzemiosł. Uprawiany był na południowym wybrzeżu Bałtyku już od początków ludzkiego osadnictwa. Osoby zajmujące się obróbką bursztynu powołały Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników, które przyznaje tytuły Bursztynnika Roku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: burˈʃtɨ̃ɲːik, AS: burštỹ•ńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursztyn m., bursztynek m., bursztyniarstwo n., bursztyniarz m., bursztyniarnia ż., bursztynnictwo n., bursztynówka ż., bursztynka ż., bursztynkowate nmos., bursztynian m., Bursztyn m.

przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynniczy, bursztynny

przysł. bursztynowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bursztyniarz

Wiktionary

# bursztynny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z bursztynem, dotyczący bursztynu

(1.2) daw. zawierający bursztyn albo wykonany z bursztynu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursztyn mrz., bursztynek mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz mos., bursztynnik mos., bursztyniarka ż., bursztynowość ż., bursztynność ż., bursztyniarskość ż., bursztynian m., bursztynowiec mzw./mrz., bursztynka ż., bursztynkowate nmos.

przym. bursztynowy, bursztyni, bursztyniarski

przysł. bursztynowo, bursztyniarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) współcz. bursztynowy

Wiktionary

# bursztynodajny

dostarczający bursztynu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stanowiący bogate źródło bursztynu

Wiktionary

# bursztynonośny

obfitujący w bursztyn, dostarczający bursztynu

SJP.pl

# bursztynowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Bursztynowicz:

- Barbara Bursztynowicz (ur. 1954) – polska aktorka
- Jacek Bursztynowicz (ur. 1952) – polski aktor
- Tadeusz Bursztynowicz (1920–1985) – polski reżyser

Wikipedia

# bursztynowiec

drzewo z rodziny oczarowatych o wonnej żywicy używanej do wyrobu perfum i kadzideł; ambrowiec

SJP.pl

# bursztynowo

związany z bursztynem

SJP.pl

W Polsce

- Bursztynowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą
- Bursztynowo – leśniczówka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
- Bursztynowo – gromada
- Bursztynowo– przystanek kolejowy w Bursztynowie, w gminie Świecie nad Osą, w powiecie grudziądzkim, w województwie kujawsko-pomorskim

Wikipedia

# bursztynowożółty

żółty o bursztynowym odcieniu

SJP.pl

# bursztynowy

związany z bursztynem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jubil. miner. dotyczący bursztynu, związany z bursztynem, wykonany z bursztynu, zawierający domieszkę bursztynu

(1.2) chem. farm. dotyczący kwasu bursztynowego lub jego pochodnych

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Gdańsku kupiłam sobie bursztynową biżuterię.

(1.1) Smukłą szyję kobiety zdobił sznur bursztynowych korali.

(2.1) Muszle bursztynek są cienkie, przezroczyste i najczęściej bursztynowego koloru.

(2.1) Na stole lśniły ametystowe kieliszki i bursztynowa karafka.

(2.1) Wpatrywał się ukradkiem w jego oblicze, w wielkie bursztynowe oczy i gęste czarne włosy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ, AS: burštỹnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bursztyn mrz., bursztynek mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz mos., bursztynnik mos., bursztyniarka ż., bursztynowość ż., bursztynność ż., bursztyniarskość ż., bursztynian m., bursztynowiec mzw./mrz., bursztynka ż., bursztynkowate nmos.

przym. bursztynny, bursztyni, bursztyniarski

przysł. bursztynowo, bursztyniarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. bursztynny; książk. jantarowy

(2.1) złocistożółty

Wiktionary

# burt

1. w żeglarstwie: boczna ściana kadłuba statku; burt;
2. w lotnictwie: bok samolotu;
3. duży, prostopadłościenny kamień okładzinowy, który stanowi brzeg chodników i ścieżek; przybrucze;
4. krawędź rowu, kanału, nasypu itp.;
5. dolna warstwa soli w kopalni;
6. rodzaj dźwigu na samochodzie dostawczym;
7. buda nakrywająca koło wodne; burtnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. żegl. bok statku

(1.2) daw. kraw. obszywka

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: burta

Wiktionary

- Burt – miejscowość w Irlandii w hrabstwie Donegal

Miejscowości w USA:

- Burt – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Kossuth
- Burt – jednostka osadnicza w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw

Gminy w USA:

- Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Kossuth
- Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Alger
- Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Cheboygan
- Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Łódź stała zwrócona przodem do baryłki, a prawym burtem do matni.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) burta

(1.2) borta, naszywka, lamówka

Wiktionary

# burta

1. w żeglarstwie: boczna ściana kadłuba statku; burt;
2. w lotnictwie: bok samolotu;
3. duży, prostopadłościenny kamień okładzinowy, który stanowi brzeg chodników i ścieżek; przybrucze;
4. krawędź rowu, kanału, nasypu itp.;
5. dolna warstwa soli w kopalni;
6. rodzaj dźwigu na samochodzie dostawczym;
7. buda nakrywająca koło wodne; burtnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. bok statku;

(1.2) lotn. bok samolotu

(1.3) mot. bok skrzyni ciężarówki

(1.4) daw. pionowy brzeg kanału wodnego

(1.5) daw. wykończony lamówką brzeg materiału

(1.6) daw. czary

Wiktionary

Burta – jedna z połówek statku wodnego, a także statku powietrznego, posiadającego symetrię kadłuba (np. samolot lub sterowiec, ale już nie balon). Pojęciem tym, w zależności od potrzeb, określa się bądź całą połowę kadłuba, bądź też tylko jego poszycie. Termin stosowany także w szeregu innych określeń, np. jako strona skrzyni ładunkowej w lądowym pojeździe transportowym, pionowy brzeg kanału wodnego, połowa śluzy wodnej itd.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Majtkowie przywdziali nowe kaftany; jedni myli pokład, inni czyścili mosiężne spojenia burt i okien, na maszcie wywieszono jedną chorągiew, a na tyle statku drugą, większą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburta, AS: burta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. burtowy, zaburtowy

Wiktionary

# burtnica

1. w żeglarstwie: pionowa lub półpionowa deska, którą zakończone są wewnętrzne brzegi pokładu i półpokładu jachtu, chroniąca częściowo łódź przed zalaniem przez fale; futrówka;
2. w żeglarstwie: ławka przeznaczona dla wioślarzy;
3. buda nakrywająca koło wodne; burta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. ława okrętowa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: burtʲˈɲit͡sa, AS: burtʹńica

Wiktionary

# burton

Miejscowości w USA:

- Burton – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Genesee
- Burton – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Keya Paha
- Burton – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Geauga
- Burton – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Beaufort
- Burton – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Washington

Wikipedia

# burtowy

przymiotnik od: burta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z burtą, dotyczący burty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burta ż.

przym. zaburtowy

Wiktionary

# burundi

państwo w Afryce ze stolicą w Bużumburze; Republika Burundi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

Wiktionary

Burundi (wym. [buˈɾundi]), oficjalnie Republika Burundi (rundi Republika y’Uburundi; fr. République du Burundi) – państwo śródlądowe położone w Afryce Wschodniej. Graniczy z Rwandą od północy, Tanzanią od wschodu i południa, oraz z Demokratyczną Republiką Konga od zachodu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 1 lipca 1962 r. Burundi zostało ogłoszone niezależnym państwem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈrũndʲi, AS: burũndʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burundyjczyk mos., Burundyjka ż.

przym. burundyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Burundi

Wiktionary

# burunduk

gryzoń z rodziny wiewiórek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Tamias sibiricus|ref=tak., gatunek wiewiórki, występujący w syberyjskiej tajdze;

Wiktionary

Burunduk syberyjski (Eutamias sibiricus) – gatunek ssaka z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w rodzinie wiewiórkowatych (Sciuridae), jedyny przedstawiciel rodzaju burunduk (Eutamias).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: buˈrũnduk, AS: burũnduk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) syberyjski burunduk

Wiktionary

# burundyjczyk

obywatel Burundi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Burundi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjt͡ʃɨk, AS: burũndyi ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burundi n.

:: fż. Burundyjka ż.

przym. burundyjski

Wiktionary

# burundyjka

obywatelka Burundi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Burundi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjka, AS: burũndyi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burundi n.

:: fm. Burundyjczyk mos.

przym. burundyjski

Wiktionary

# burundyjski

związany z Burundi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Burundi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ponad 140 osób zginęło w ub. tygodniu podczas bitwy między armią burundyjską i antyrządowymi partyzantami w miasteczku Rumonge położonym nad jeziorem Tanganika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjsʲci, AS: burũndyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burundi, Burundyjczyk, Burundyjka

Wiktionary

# burusz

członek ludu zamieszkującego górskie regiony północno-zachodniego Pakistanu oraz przyległe tereny Indii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek grupy etnicznej zamieszkującej dolinę rzeki Hunza;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zobaczyli czterech Buruszów pasących kozy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. buruszaski

rzecz. buruszaski mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Hunza, Hunzu, Buruszaski

Wiktionary

# buruszaski

język buruszaski - język należący do grupy języków izolowanych, używany w dolinach północno-zachodnich Indii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z językiem używanym w północnym Pakistanie, niewykazującym bezspornego pokrewieństwa z jakimkolwiek innym językiem świata

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język buruszaski (1.1);

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Burusz mos.

Wiktionary

# buruszowie

członek ludu zamieszkującego górskie regiony północno-zachodniego Pakistanu oraz przyległe tereny Indii

SJP.pl

Buruszowie – grupa etniczna, której językiem jest buruszaski, zamieszkująca głównie środkową część doliny rzeki Hunzy, dolinę Yasin i dolinę rzeki Nagir (dopływu rzeki Hunzy), w autonomicznym rejonie administracyjnym Gilgit-Baltistan (do 2009 r. Obszary Północne) w północnym Pakistanie. Według danych z 1991 r. grupa ta liczyła niewiele ponad 90 tys. osób. Buruszowie, którzy opuścili Hunzę, mieszkają i/lub pracują w Gilgicie, Śrinagarze, Karaczi; wielu Buruszów pracuje za granicą, głównie w krajach Półwyspu Arabskiego, Afganistanie, Europie i w Ameryce Północnej, i studiuje w Chinach. Na temat przynależności genealogicznej języka Buruszów nie ma wśród językoznawców zgody, przeważnie uważany jest wciąż za język izolowany. Także pochodzenie jego użytkowników jest przedmiotem dociekań naukowych, przy czym podkreśla się brak podobieństw genetycznych między Buruszami a ludami zamieszkującymi w bezpośrednim sąsiedztwie. Na pochodzenie zarówno języka buruszaski, jak i jego użytkowników rzucają światło badania J.H. Holsta, wedle których buruszaski jest spokrewniony z południowo-gruzińskimi językami kartwelskimi, i tam prawdopodobnie należy szukać rdzennych ziem Buruszów. Udokumentowane jest istnienie niezawisłych księstw (państewek) zamieszkałych przez Buruszów: Hunza, Nagir i Yasin od co najmniej XV w. do 1891 r., kiedy to ich tereny weszły w skład Imperium Brytyjskiego, zachowując jednak wewnętrzną niezależność. Wraz z podziałem Indii Brytyjskich w 1947 r. księstwa Buruszów znalazły się w granicach Pakistanu; księstwa Hunzy i Nagiru pozostały samorządne aż do ich likwidacji w 1974 i 1972 r. Buruszowie zamieszkiwali płaskie dna wysoko położonych i trudno dostępnych dolin rzek (Hunzy i jej dopływów), gdzie warunki terenowe, gleby i klimat sprzyjały rolnictwu i pasterstwu; przez stulecia prac irygacyjnych i budowy tarasów na najniższych partiach zboczy górskich powiększali teren upraw i zasiedlenia. Do tradycyjnych zajęć w dalszym ciągu zaliczają się pasterstwo (głównie owce, kozy, jaki i bydło), sadownictwo (głównie jabłka, czereśnie, orzechy włoskie i morele) oraz w mniejszym zakresie uprawa pasz i zbóż. Tradycyjny model życia zmienia się stopniowo, szczególnie w konsekwencji budowy przez Dolinę Hunzy szosy Karakoram Highway (ukończonej w 1978 r.), emigracji zarobkowej i rozwoju turystyki. Od XVI w. Buruszowie wyznają islam: na terenie dystryktów Hunzy i Yasin są to przeważnie izmailici, w dystrykcie Nagir szyici.

Wikipedia

# bury

ciemnoszary o brązowym i brudnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ciemnoszary, mający brunatny odcień

(1.2) ciemnoszary z plamami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. gwara. więz. stójkowy, policjant

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: bura

Wiktionary

## Miejscowości

### Belgia

- Bury – dzielnica Péruwelz

### Francja

- Bury – miejscowość i gmina

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na błękitnym niebie zaczęły się pojawiać bure chmury, zapowiadające złą pogodę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburɨ, AS: bury

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burek m., Burek mzw.

przym. burawy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) salceson, śledź

Wiktionary

# burylszczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kresy. wiertniczy

Wiktionary

# burza

intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

(1.2) przen. czynność, zjawisko o dużej intensywności lub o gwałtownym przebiegu (np. wydarzenie historyczne, wojna, rewolucja, bunt, także gwałtowna reakcja na coś, awantura)

(1.3) przen. namiętność, niepokój

(1.4) bezład, chaos

Wiktionary

Burza – zjawisko meteorologiczne związane z intensywnym rozwojem chmur o strukturze pionowej Cumulonimbus. Charakterystyczny dla burz jest intensywny opad deszczu, śniegu lub gradu, którym towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze – najczęściej pioruny, dające charakterystyczne efekty świetlne (błyskawice) i dźwiękowe (grzmoty). Wyróżnia się błyskawice płaskie, liniowe, wstęgowe, paciorkowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jacek, wracaj natychmiast do domu, bo zanosi się na burzę!

(1.2) Głowę Jacka okala burza długich, falujących włosów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuʒa, AS: buža

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burzliwość ż., burzowiec m.

przym. burzowy, burzliwy, przedburzowy

przysł. burzliwie

Wiktionary

# burzan

chwast stepowy tworzący bujną gęstwinę zarośli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwarte zbiorowisko wysokiej roślinności stepowej, najczęściej łopianów i ostów;

(1.2) przen. zarośla, gąszcze

Wiktionary

Burzan (ukr. Бур'ян – burján) – wysokie, bujne zarośla roślin zielnych, złożone przede wszystkim z chwastów: ostów i łopianów, występujące dawniej na stepach ukraińskich.

O burzanie pisał Adam Mickiewicz w sonecie Stepy Akermańskie:

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najbystrzejszy wzrok nie mógłby odkryć jednej żywej duszy ani nawet żadnego ruchu w ciemnych, zeschniętych i zwiędłych burzanach.

(1.2) Już pilnuje cieląt, które szukają zielonej trawy w burzanach dzikiego bzu za wsią rosnących (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burzanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) chaszcze

Wiktionary

# burzanka

roślina z rodziny dyniowatych, uprawiana w strefie śródziemnomorskiej dla owoców mających zastosowanie w lecznictwie jako środek przeczyszczający; kolokwinta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. bot. arbuz kolokwinta, nazwa systematyczna|Citrullus colocynthis|ref=tak.

Wiktionary

Burzanka – struga, na Żuławach Wiślanych w gminach Milejewo i Elbląg.

Długość Burzanki wynosi 13,8 km. Struga wypływa w okolicy Wilkowa na wysokości 150 m n.p.m. Dalej płynie na południe przez Sierpin, Przezmark, Czechowo i na południe od Gronowa Górnego uchodzi do jeziora Druzno.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. burzan m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kolokwinta, kolocynta, arbuz kolokwinta, kawon kolokwinta

Wiktionary

# burzawa

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dawid Burzawa – polski piłkarz plażowy i futsalista
- Zenon Burzawa – polski piłkarz i trener

Wikipedia

# burzec

nazwisko

SJP.pl

Burzec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Wojcieszków.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi stężyckiej.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Burzec, po jej zniesieniu w gromadzie Wojcieszków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa siedleckiego.

Wikipedia

# burzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|burzyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈʒɛ̃ɲɛ, AS: bužẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burzycielstwo n., burzyciel m., burzycielka ż., zburzenie n., wzburzenie n.

czas. burzyć ndk., zburzyć dk.

przym. burzycielski

Wiktionary

# burzenin

wieś w Polsce

SJP.pl

Burzenin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Burzenin.

Siedziba gminy Burzenin. Dawniej miasto – uzyskał lokację miejską przed 1378 rokiem, zdegradowany w 1870 roku. Prywatne miasto szlacheckie położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego. Do II rozbioru Polski w granicach województwa sieradzkiego. W 1827 roku jako miasto prywatne Królestwa Kongresowego, położone było w powiecie sieradzkim, obwodzie sieradzkim województwa kaliskiego.

Wikipedia

# burzeninianin

mieszkaniec wsi Burzenin

SJP.pl

# burzeninianka

mieszkanka Burzenina (wsi w Polsce)

SJP.pl

# burzeniński

przymiotnik od: Burzenin, wieś gminna w województwie łódzkim

SJP.pl

# burzliwie

przysłówek

(1.1) w sposób burzliwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) 15 sierpnia w Towarzystwie Patriotycznym Polskim dyskutowano burzliwie nad sytuacją.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burzliwość ż., burza ż.

przym. burzliwy

Wiktionary

# burzliwiec

przestarzałe: czlowiek o burzliwym charakterze albo prowadzący burzliwy, niespokojny, awanturniczy tryb życia; awanturnik

SJP.pl

# burzliwiej

stopień wyższy od przysłówka: burzliwie

SJP.pl

# burzliwość

→ burzliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest burzliwe; cecha tego, kto jest burzliwy

Wiktionary

#### Patrz:

burzliwy

#### Powiązane:

rzecz. burza ż.

przym. burzliwy

przysł. burzliwie

czas. burzyć ndk.

Wiktionary

# burzliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: burzliwy

SJP.pl

# burzliwy

1. charakteryzujący się burzami atmosferycznymi;
2. pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń;
3. wzburzony, zdolny do gwałtownych reakcji;
4. o gwałtownym przebiegu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się burzami atmosferycznymi

(1.2) przen. pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń

(1.3) wzburzony, zdolny do gwałtownych reakcji

(1.4) o gwałtownym przebiegu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wypłynęliśmy w morze, bo pogoda była zbyt burzliwa.

(1.2) Żyjemy w burzliwych czasach, nawet kolega może być wrogiem.

(1.2) Zdiagnozowano u niej stwardnienie rozsiane. Po długiej rozmowie z Becky nie mogłem powstrzymać się od wniosku, że jej choroba była po części powiązana z jej emocjonalnie burzliwym życiem.

(1.3) Był on burzliwym człowiekiem, wściekał się o cokolwiek.

(1.4) Narady były bardzo burzliwe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buʒˈlʲivɨ, AS: bužlʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burzliwość ż., burza ż., burzowiec mrz.

przym. burzowy

przysł. burzliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwałtowny, intensywny, obfity, rzęsisty

(1.2) pamiętny, pełen wydarzeń

(1.3) gorący, gwałtowny, namiętny, nieopanowany, pot. wybuchowy

(1.4) gwałtowny, rozgorączkowany, zaciekły, zażarty

Wiktionary

# burzowiec

kanał odprowadzający z sieci kanalizacyjnej nadmiar wód opadowych; kanał burzowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. bud. kanał burzowy

Wiktionary

- burzowiec – kolektor burzowy, kanalizacja burzowa

3 cieki w Polsce:

- Burzowiec – kanał wodny, dopływ Dłubni
- Burzowiec – potok, dopływ Jagielnicy
- Burzowiec – rów wodny, dopływ Plewki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Absolutną koniecznością jest skierowanie do oczyszczania wody z tzw. burzowców.

(1.1) W burzowcach leżą opony, podkłady kolejowe, a nawet części samochodów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burza ż.

przym. burzliwy

Wiktionary

# burzowiny

rzeczownik

(1.1) gw-pl|Poznań. piana, coś burzącego się

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. burzyć

Wiktionary

# burzówka

kanalizacja służąca do odprowadzania wód opadowych i roztopowych; kanalizacja burzowa, burzowiec

SJP.pl

# burzowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest burzowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. burzowy

przysł. burzowo

Wiktionary

# burzowy

związany z burzą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący burzy, związany z burzą, zwiastujący burzę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pogoda kwietniowa, zmieniająca się zdecydowanie, niepewna, wietrzna, burzowa, zapowiadająca ocieplenie.

(1.1) W ten pamiętny dla wielu wtorek, około godz. 15.00 pojawiła się chmura burzowa, która pozostawiła po sobie 12 ofiar śmiertelnych i wielkie spustoszenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈʒɔvɨ, AS: bužovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burza ż., burzowość ż.

przym. burzliwy, przedburzowy

Wiktionary

# burżua

bourgeois; burżuj:
1. przedstawiciel burżuazji; kapitalista;
2. potocznie: z niechęcią lub podziwem o bogatym człowieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. członek burżuazji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burżujka ż., burżuj mos., bourgeois mos., burżuazja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) burżuj

Wiktionary

# burżuazja

górna, najzamożniejsza warstwa mieszczaństwa, składająca się z właścicieli przedsiębiorstw handlowych lub produkcyjnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

(1.2) pot. rzecz luksusowa

Wiktionary

Burżuazja (z fr. bourgeoisie „mieszczaństwo”) – pierwotnie synonim mieszczaństwa, następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych. Od końca XV wieku jest to określenie górnych, zamożnych warstw mieszczaństwa, odróżniających się od szlachty, a także ludu żyjącego z pracy swoich rąk. Obecnie oznacza ogół ludzi posiadających kapitały i odpowiednio wysoką pozycję społeczną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Towarzysze i towarzyszki, amerykańska burżuazja knuje podstępy przeciw ludowi pracującemu!

(1.2) Chyba pozwolę sobie dziś na odrobinę burżuazji i zjem sushi zamiast schabowego z ryżem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌburʒuˈwazʲja, AS: buržuu̯azʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burżujstwo n., burżuj m., burżujka ż., burżua m., burżuazyjność ż.

przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mieszczaństwo, burżujstwo

Wiktionary

# burżuazyjnieć

stawać się burżuazyjnym, przesiąkać wpływami burżuazji

SJP.pl

# burżuazyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest burżuazyjne; cecha tych, którzy są burżuazyjni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burżuazja ż., burżuj m., burżujka ż.

przym. burżuazyjny

przysł. burżuazyjnie

Wiktionary

# burżuazyjny

dotyczący burżuazji, związany z burżuazją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. związany z burżuazją, dotyczący burżuazji

(1.2) w komunistycznej nowomowie związany z panowaniem burżuazji, z kapitalizmem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burżuj m., burżujka ż., burżuazja ż., burżuazyjność ż.

przysł. burżuazyjnie

Wiktionary

# burżui

→ burżuj (rzadko); burżujski

SJP.pl

# burżuj

bourgeois; burżua:
1. przedstawiciel burżuazji; kapitalista;
2. potocznie: z niechęcią lub podziwem o bogatym człowieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. człowiek należący do burżuazji

(1.2) przen. pogard. bogacz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Patrz, jaki burżuj się z niego zrobił: co miesiąc nową komórkę do szkoły przynosi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈburʒuj, AS: buržui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burżujstwo n., burżuazja ż., burżua m.

:: fż. burżujka ż.

przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kapitalista

Wiktionary

# burżujka

pogardliwie o człowieku bardzo bogatym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. kobieta należąca do burżuazji

(1.2) przen. pogard. bogaczka

(1.3) pot. mały, żelazny piecyk opalany drewnem lub węglem, koza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ta burżujka znowu przyszła w nowych butach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burżujstwo n., burżuazja ż., burżua m.

:: fm. burżuj mos.

przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary

# burżujski

→ burżuj; burżui

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pogard. związany z burżujem, dotyczący burżuja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jesteś głupia, burżujska świnia! Otumanili was kapitaliści i księża swoją faszystowską propagandą i zrobili z was dzikusów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burżuazja ż., burżuj mos., burżujka ż.

Wiktionary

# burżujstwo

1. ogół burżujów;
2. styl życia właściwy burżujom

SJP.pl

# burzyć

1. powodować zniszczenie, rozpadanie się czegoś; niszczyć;
2. przenośnie: niszczyć jakiś ład;
3. powodować mieszanie się, mącenie;
4. burzyć się:
a) przenośnie: denerwować się;
b) buntować się;
c) musować;
d) wichrzyć się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zburzyć)

(1.1) powodować rozpad czegoś budowanego

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzburzyć)

(2.1) powodować, że coś kłębi się, pieni się

(2.2) wprowadzać niepokój; tracić spokój

(2.3) gw-pl|Górny Śląsk. dobijać się, stukać, uderzać

czasownik zwrotny niedokonany (dk. zburzyć się)

(3.1) ulegać niszczeniu

(3.2) biol. chem. kulin. ulegać fermentacji, intensywnie wydzielając pianę

czasownik zwrotny niedokonany (dk. wzburzyć się)

(4.1) pienić się, kłębić się gwałtownie

(4.2) tracić równowagę, gotować się w zdenerwowaniu

(4.3) nie zgadzać się na co

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przypomnij, Panie, / synom Edomu, / dzień Jeruzalem, / kiedy oni mówili: «Burzcie, burzcie - / aż do jej fundamentów!».

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuʒɨt͡ɕ, AS: bužyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burzliwość ż., burzycielstwo n., burzyciel m., burzycielka ż., zburzenie n., wzburzenie n., burzenie n., reg. pozn. burzowiny. nmos.

czas. zburzyć dk.

przym. burzycielski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) demolować, niszczyć, roznosić, rozpirzać, rozwalać, rujnować, wyburzać

(2.1) targać, wzburzać

(2.2) naruszać, wzburzać

(3.1) niszczyć się

(3.2) fermentować, musować

(4.1) kipieć, kotłować się, wrzeć, wzburzać się

(4.2) gotować się, kipieć, wrzeć, wzburzać się

(4.3) buntować się

Wiktionary

# burzyciel

ten, który burzy coś, niszczy

SJP.pl

# burzycielka

kobieta wprowadzająca zniszczenie, zamęt, naruszająca jakieś zasady

SJP.pl

# burzycielski

→ burzyciel

SJP.pl

#### Patrz:

burzyciel

# burzycielstwo

skłonność do burzenia, niszczenia czegoś

SJP.pl

# burzyk

ptak z rodziny burzyków, podobny do mewy; nawałnik

SJP.pl

# burzykowate

rodzina ptaków z rzędu rurkonosych; petrelowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Procellariidae|Leach|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu rurkonosych;

Wiktionary

Burzykowate, petrelowate (Procellariidae) – rodzina ptaków z rzędu rurkonosych (Procellariiformes).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rogowa pochwa dzioba burzykowatych składa się z płytek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. burzyk mzw.

Wiktionary

# burzykowaty

o cechach burzykowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# burzyn

W Polsce

- Burzyn – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
- Burzyn – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Jedwabne
- Burzyn – gromada

Wikipedia

# burzyński

nazwisko

SJP.pl

Burzyński (forma żeńska: Burzyńska; liczba mnoga: Burzyńscy) – polskie nazwisko. Pod koniec XX wieku w Polsce nosiło je 9583 osób.

Mężczyźni o tym nazwisku:

- Adam Burzyński (ur. 3 czerwca 1969) – polski gitarzysta. Współtworzył zespoły Kazik na Żywo, Kobranocka
- Adam Prosper Burzyński (ur. 1755, zm. 9 września 1830) – biskup sandomierski, misjonarz
- Ignacy Burzyński – poseł brasławski na sejm 1786 roku
- Jakub Burzyński – dyrygent, śpiewak i teoretyk muzyki
- Jan Burzyński, powstaniec kościuszkowski
- Jan Burzyński (1837-1932), powstaniec styczniowy
- Leszek Burzyński – wojewoda leszczyński (1997–1998), wiceminister spraw wewnętrznych i administracji (1999–2000)
- Mieczysław Burzyński (zm. 1 marca 1924) – poseł na Sejm Krajowy Galicji X kadencji
- Piotr Burzyński (ur. 14 października 1819, zm. 19 kwietnia 1879) – prawnik polski, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Roman Burzyński (ur. 1907, zm. 1988) – artysta fotografik
- Stanisław Antoni Burzyński (ur. 1701, zm. 1775) – kasztelan brzeskolitewski i smoleński, jezuita
- Stanisław Rajmund Burzyński (ur. 1943) – biochemik i lekarz
- Stanisław Ryszard Burzyński (ur. 19 października 1948, zm. 5 listopada 1991) – polski piłkarz, bramkarz reprezentacji Polski
- Stanisław Burzyński (ur. 13 listopada 1892, zm. 1937) – polski działacz polityczny, członek Biura Politycznego KC Komunistycznej Partii Polski
- Tadeusz Burzyński (ur. ok. 1730, zm. 1773) – polski senator i dyplomata czasów stanisławowskich, kasztelan smoleński
- Tadeusz Burzyński (ur. 8 października 1914, zm. 1 sierpnia 1944) – polski duchowny poległy w powstaniu warszawskim
- Tomasz Burzyński (ur. 6 grudnia 1834, zm. 24 maja 1904) – powstaniec styczniowy, zesłaniec syberyjski
- Włodzimierz Burzyński (ur. 29 kwietnia 1900, zm. 17 lipca 1970) – polski inżynier teoretyk budownictwa, profesor Politechniki Lwowskiej oraz Śląskiej
- Zbigniew Burzyński (ur. 31 marca 1902, zm. 30 grudnia 1971) – kapitan Wojska Polskiego, pilot i konstruktor balonów
- Zbigniew Paweł Burzyński (ur. 1 lutego 1952, zm. 19 maja 2025) – polski działacz samorządowy, były prezydent Kutna

Wikipedia

# burłacki

→ burłak

SJP.pl

#### Patrz:

burłak

# burłaczyć

przenosić sprzęt pływający w miejscach, gdzie przepłynięcie jest niemożliwe

SJP.pl

# burłak

robotnik rzeczny w dawnej Rosji

SJP.pl

Burłak (ros. бурлак) – robotnik transportu rzecznego w Rosji, pracujący przy wiosłach lub holowaniu statków na linie. Burłacy, znani od XVI wieku, utrzymali się do początku XX stulecia. Rekrutowali się z wiejskiej biedoty, włóczęgów i polskich zesłańców.

Wikipedia

# bus

potocznie: autobus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mot. samochód półciężarowy do przewozu osób, mały autobus

Wiktionary

Czechy:

- Buš – gmina

Francja:

- Bus – miejscowość
- Bus-la-Mésière – miejscowość
- Bus-lès-Artois – miejscowość
- Bus-Saint-Rémy – miejscowość

Osoby:

- César de Bus – francuski błogosławiony
- Erhard Bus – niemiecki historyk
- Kati Bus – węgierska aktorka
- Schelte Bus – amerykański astronom
- Yohann Bus – gwadelupski piłkarz

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bus, AS: bus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. busik mrz.

przyr. -bus

Wiktionary

# busak

nazwisko

SJP.pl

Busak (cyr. Бусак) – wieś w Czarnogórze, w gminie Nikšić. W 2011 roku liczyła 11 mieszkańców.

Wikipedia

# buscopan

złożony preparat farmaceutyczny rozkurczający mięśnie gładkie; stosowany głównie w kolce wątrobowej i nerkowej oraz w chorobie wrzodowej

SJP.pl

# busczanin

mieszkaniec Buska Zdroju; buszczanin; buskowianin

SJP.pl

# busczanka

mieszkanka Buska Zdroju; buszczanka; buskowianka

SJP.pl

# bush

[czytaj: busz] nazwisko wielu wybitnych amerykańskich i kanadyjskich postaci, np. George Bush - prezydent USA

SJP.pl

Muzyka:

- Bush – brytyjski zespół rockowy
- Bush – album amerykańskiego rapera Snoop Dogga

Osoby o nazwisku Bush:

- Alan Bush – brytyjski kompozytor
- Barbara Bush – żona George’a H.W., była pierwsza dama USA
- Christy Bush – amerykańska fotografik związana z Bespoke Gallery w Chelsea w Nowym Jorku
- George H.W. Bush – 41. prezydent USA (1989-1993)
- George P. Bush – amerykański przedsiębiorca i polityk Partii Republikańskiej, syn Jeba Busha
- George W. Bush – 43. prezydent USA (2001-2009), syn George’a H.W. Busha
- Jeb Bush – były gubernator Florydy, syn George’a H.W., brat George’a W. Busha
- John Bush – amerykański wokalista
- Kate Bush – piosenkarka brytyjska, niezwiązana z rodziną polityczną w USA
- Laura Bush – żona G. W. Busha, była pierwsza dama USA
- Lesley Bush – amerykańska skoczkini do wody, mistrzyni olimpijska z Tokio (1964)
- Marvin P. Bush – amerykański przedsiębiorca, młodszy syn George’a H.W. Busha
- Prescott Bush – senator z Connecticut, ojciec George’a H.W. Busha
- Vannevar Bush – amerykański inżynier, wynalazca, teoretyk wczesnego okresu informatyki, organizator życia naukowego w USA.

Wikipedia

# bushcraft

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) technika aktywnego wypoczynku polegającego na bytowaniu w naturalnych warunkach, z dala od cywilizacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bushcraftowiec m.

przym. bushcraftowy

Wiktionary

# bushi

w feudalnej Japonii: członek szlacheckiej warstwy rycerskiej; samuraj

SJP.pl

Bushi (jap. 武士) – w Japonii z okresu przed restauracją Meiji termin ten oznaczał wszystkich ludzi zajmujących się wojaczką. Od określenia bushi pochodzi nazwa kodeksu moralnego japońskich wojowników – Bushidō.

Często mylnie używa się określenia bushi jako synonimu samuraja. Tymczasem bushi było terminem szerszym.

Wikipedia

# bushido

[czytaj: busido lub buszido] w dawnej Japonii: kodeks honorowy samurajów; busido

SJP.pl

- Bushidō – kodeks etyczny
- Bushido – niemiecki raper

Wikipedia

# busiarka

→ busiarz

SJP.pl

#### Patrz:

busiarz

# busiarz

potocznie: kierowca busa

SJP.pl

# busido

w dawnej Japonii: kodeks honorowy samurajów; bushido

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. kodeks honorowy samurajów w feudalnej Japonii;

Wiktionary

Bushidō (武士道) – ideologia, stanowiąca fundament etycznych, moralnych i wartościowych norm klasy samurajów w feudalnym społeczeństwie Japonii od czasów nowożytnych. Odnosi się to do ogólnego, charakterystycznego dla Japonii, sposobu myślenia.

Jednak nie ma jednoznacznej definicji, a interpretacja bushidō znacznie się różni w zależności od okresu historycznego, statusu społecznego i regionu. Istnieją również ideałowe, estetyczne i religijne aspekty, które mogą znacznie odbiegać od rzeczywistego praktykowania bushidō.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Surowe wskazania busido, żądające od Japończyków hartu ducha wobec katastrof żywiołowych, są chyba najcenniejszą puścizną, jaką dawna Japonia przekazała nowej.

Wiktionary

# busiek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

# busik

zdrobnienie od: bus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bus

(1.2) mały bus lub autobus

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuɕik, AS: buśik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bus m., autobus m., autobusik m., autobusiarz m.

przym. busowy, autobusowy

Wiktionary

# business

[czytaj: biznes] interes, przedsięwzięcie, handel; biznes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. ekon. interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

Wiktionary

- Biznes (ang. business) – anglicyzm oznaczający działalność gospodarczą.
- Business – singel amerykańskiego rapera Eminema
- The Business – angielski zespół Oi!/punkowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Otworzymy mały business, może jakoś się ułoży.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. businessman mos., businesswoman ż., show-business mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. interes

Wiktionary

# businessman

[czytaj: BIznesmen lub bizNEsmen] biznesmen;
1. człowiek prowadzący interesy; przedsiębiorca, handlowiec, przemysłowiec;
2. właściciel firmy produkcyjnej, handlowej lub usługowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca interesy

Wiktionary

Przedsiębiorca (fr. entrepreneur) – w potocznym ujęciu to osoba podejmująca się przedsięwzięcia dla celów zarobkowych.

W polskim systemie prawa nie ma jednolitej definicji przedsiębiorcy. Funkcjonujące definicje sprowadza się do tego, że przedsiębiorcą jest podmiot prawa, który prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą (lub zawodową). W rozumieniu prawnym „przedsiębiorca” najczęściej nie jest synonimem przedsiębiorstwa, ani firmy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do Żanety zaczął dostawiać się jakiś businessman i Waldek mu lutnął.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. business mrz.

:: fż. businesswoman ż.

Wiktionary

# businessmanka

[czytaj: biznesmenka] kobieta prowadząca interesy; przedsiębiorczyni, businesswoman, biznesmenka

SJP.pl

# businessowy

przymiotnik od: business; biznesowy

SJP.pl

# businesswoman

[czytaj: biznesłomen] kobieta prowadząca interesy; przedsiębiorczyni, biznesmenka, businessmanka

SJP.pl

# busing

[czytaj: bas-ing] przewożenie dzieci do i ze szkół, położonych daleko od miejsca zamieszkania uczniów, specjalnymi autobusami (zwłaszcza w USA)

SJP.pl

# busion

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

# busk

miasto na Ukrainie

SJP.pl

Busk (ukr. Буськ, Buśk) – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejonie złoczowskim, nad Bugiem, do 17 lipca 2020 r. siedziba administracyjna rejonu buskiego. 8,3 tys. mieszkańców (2006). W Busku rzeka Bug łączy się z rzeką Pełtwią, ze względu na dużą liczbę odnóg Bugu i mostów miasto było nazywane galicyjską Wenecją.

Wikipedia

# buśka

nazwisko

SJP.pl

# busker

ktoś, kto zabawia przechodniów, zbierając pieniądze do kapelusza; kuglarz; mim; muzyk; clown

SJP.pl

Występy uliczne, pot. z ang. busking – występy różnego rodzaju artystów (busker): kuglarzy, grajków, aktorów, klaunów, muzyków, brzuchomówców, kataryniarzy, tancerzy, żonglerów, iluzjonistów itd. Występy są zwykle połączone ze zbieraniem datków od przechodniów.

Wikipedia

# buski

1. → Busko-Zdrój;
2. → Busk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przym. od: Busko-Zdrój

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Feliks Buski – polski powstaniec
- Zbigniew Buski – polski prawnik i publicysta

Zobacz też:

- powiat buski – powiat w Polsce
- rejon buski – jednostka administracyjna Ukrainy

Wikipedia

#### Patrz:

Busko-Zdrój;
2. → Busk

#### Przykłady

(1.1) Niedzielny protest piłkarzy AKS jest szeroko komentowany w buskim światku piłkarskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbusʲci, AS: busʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buszczanin mos., buszczanka ż.

Wiktionary

# buśkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# busko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Busko-Zdrój – miasto uzdrowiskowe w Polsce, w województwie świętokrzyskim, stolica powiatu buskiego, siedziba gminy Busko-Zdrój. Znane już w XII w. jako Bużsk, w XIII w. Busk. Pod względem liczby mieszkańców 7. w województwie świętokrzyskim. W latach 1975–1998 w województwie kieleckim.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

# busko-zdrój

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim;

Wiktionary

Busko-Zdrój – miasto uzdrowiskowe w Polsce, w województwie świętokrzyskim, stolica powiatu buskiego, siedziba gminy Busko-Zdrój. Znane już w XII w. jako Bużsk, w XIII w. Busk. Pod względem liczby mieszkańców 7. w województwie świętokrzyskim. W latach 1975–1998 w województwie kieleckim.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: buˈskɔ‿zdruj, AS: busko‿zdrui ̯

Wiktionary

# buskowianin

mieszkaniec Buska Zdroju; busczanin; buszczanin

SJP.pl

# buskowianka

mieszkanka Buska Zdroju; busczanka; buszczanka

SJP.pl

Buskowianka - uzdrowiskowa woda mineralna wytwarzana w Busku-Zdroju od 1960 r. w dwóch rodzajach: Buskowianka Zdrój i Buskowianka. W 2002 r. Buskowianka została wybrana w drodze przetargu i jest dostarczana na posiedzenia Rady Ministrów.

Wikipedia

# busola

1. przyrząd do wyznaczania kursu samolotu lub statku;
2. przestarzale: kompas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kompas służący do wskazywania stron świata

Wiktionary

Busola magnetyczna – urządzenie nawigacyjne służące do wyznaczania kierunku bieguna magnetycznego. Busola, podobnie jak kompas, jest wyposażona w igłę magnetyczną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oni jako pierwsi z Włochów mieli używać busoli, jakkolwiek przyrząd ten chyba zapożyczyli od Arabów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈsɔla, AS: busola

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. busolowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. busolowy

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|bussola. z etym|łac|buxida. od etym|łac|buxis.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) compass

* arabski: (1.1) بوصلة

* białoruski: (1.1) бусоль ż.

* chorwacki: (1.1) busola ż.

* francuski: (1.1) boussole ż.

* hiszpański: (1.1) brújula ż.

* interlingua: (1.1) bussola

* niemiecki: (1.1) Bussole ż.

* rosyjski: (1.1) буссоль ż.

* ukraiński: (1.1) бусоль ż.

* włoski: (1.1) bussola ż.

źródła.

== busola (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) busola, kompas

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kompas

Wiktionary

# busolka

zdrobnienie od: busola

SJP.pl

# busolowy

związany z busolą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z busolą, dotyczący busoli

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. busola ż.

Wiktionary

# busowy

→ bus

SJP.pl

#### Patrz:

bus

# buspas

pas ruchu dla autobusów, rzadziej dla prywatnych busów i taksówek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pas ruchu dla autobusów

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbuspas, AS: buspas

Wiktionary

# bust

[czytaj: bast]
1. w grze w oczko: zdobycie liczby punktów większej niż 21; fura;
2. środowiskowo: kryzys finansowy

SJP.pl

- Bust – historyczna nazwa afgańskiego miasta Laszkar Gah
- Bust – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Alzacja, w departamencie Bas-Rhin

Wikipedia

# buster

urządzenie zwiększające efekt działania maszyny, zwłaszcza w momencie wzrostu obciążenia; booster

SJP.pl

- Buster – film z 1988
- buster – rodzaj urządzenia
- Buster – soundtrack z filmu Buster.
- Buster – manekin z programu Pogromcy mitów
- buster – rodzaj żagla

Zobacz też:

- booster

Wikipedia

# bustrofedon

pisanie kolejnych linijek tekstu na przemian od lewej ku prawej i od prawej ku lewej stronie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian: raz od prawej do lewej, raz od lewej do prawej przy odwracaniu również samych liter;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbustrɔˈfɛdɔ̃n, AS: bustrofedõn

Wiktionary

# busz

zarośla charakterystyczne dla suchych podzwrotnikowych obszarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gęste zarośla, charakterystyczne dla suchych obszarów podzwrotnikowych, głównie południowej Afryki, Australii, w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej, składające się z kolczastych krzewów;

Wiktionary

Busz – formacja roślinna, charakterystyczna dla suchych obszarów podrównikowych, głównie Afryki południowej, Australii (lokalne określenie scrub), w mniejszej skali Afryki wschodniej i Ameryki Południowej. Przeważają w nim krzewy, często kolczaste, zrzucające liście na okres suszy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zabłądził i przez trzy dni błąkał się po buszu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buʃ, AS: buš

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. buszowy

Wiktionary

# busza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie jampolskim, obwodu winnickiego, przy ujściu rzeki Buszy do Morachwy;

Wiktionary

Busza (ukr. Буша́́) – wieś na Ukrainie w rejonie jampolskim, obwodu winnickiego, przy ujściu rzeki Buszy do Morachwy, na Podolu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. buszecki

Wiktionary

# buszbok

antylopa afrykańska zamieszkująca lasy na południe od Sahary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) grupa gatunków i podgatunków ssaków z rodziny krętorogich

Wiktionary

Buszbok subsaharyjski(Tragelaphus scriptus) – gatunek ssaka z rodziny wołowatych (Bovidae). Obejmuje osiem podgatunków.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbuʒbɔk, AS: bužbok

Wiktionary

# buszczanin

mieszkaniec Buska Zdroju; busczanin; buskowianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Buska-Zdroju

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: buščãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buszczanka ż.

przym. buski

Wiktionary

# buszczanka

mieszkanka Buska Zdroju; busczanka; buskowianka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Buska-Zdroju

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buʃˈt͡ʃãnka, AS: buščãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buszczanin m.

przym. buski

Wiktionary

# buszehr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską;

Wiktionary

Buszehr (perski: بوشهر, dawniej również Abu Szahr ابو شهر) – miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską. Jest stolicą ostanu Buszehr.

Miasto założono w 1736. W mieście znajduje się port lotniczy Buszehr.

Wikipedia

# buszek

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Buszek (1883-1954), artysta plastyk, malarz, ceramik, technolog farbiarstwa
- Jan Buszek (1906-1985), kierownik Domu Studenckiego "Żaczek" UJ
- Michał Buszek, poseł do Sejmu Ustawodawczego z 1848
- Rafał Buszek (1987-), siatkarz
- Władysław Buszek (1888-), legionista, oficer Wojska Polskiego, rzeźbiarz, grawer

Wikipedia

# buszel

jednostka objętości ciał sypkich w krajach anglosaskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. jednostka objętości, a także masy materiałów sypkich, stosowana zwłaszcza w krajach anglosaskich;

Wiktionary

Buszel (ang. bushel; skrót bu) – jednostka objętości materiałów sypkich stosowana w krajach anglosaskich .

- Buszel angielski (oznaczenie: bu(UK)) = 8 galonów angielskich = 36,36872… litra; wycofany jako oficjalna miara brytyjska w 1970 r.
- Buszel amerykański (oznaczenie: bu(US)) = 35,23907… litra .

    1 bu(US) = 0,96894… bu(UK)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Według obliczeń Pimentela sprzed mniej więcej 10 lat, z jednego buszla kukurydzy (buszel to w przybliżeniu 1/40 tony) wyprodukować można 2,5 galona etanolu (prawie 10 l).

(1.1) też tak pomyślałem, ale na buszle mierzy się rzeczy sypkie jak ziarno albo cukier. Na pewno nie tuczniki.

Wiktionary

# buszewicz

nazwisko

SJP.pl

# buszewski

nazwisko

SJP.pl

# buszka

nazwisko

SJP.pl

# buszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# buszkowo

W Polsce

- Buszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
- Buszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn
- Buszkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno
- Buszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
- Buszkowo – gromada
- Buszkowo – nieczynny przystanek kolejowy a dawniej stacja w Buszkowie

Wikipedia

# buszman

członek ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszmen

SJP.pl

# buszmanka

członkini ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszmenka

SJP.pl

# buszmański

→ Buszman

SJP.pl

#### Patrz:

Buszman

# buszmen

członek ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. członek ludu afrykańskiego zamieszkującego kotlinę Kalahari i pustynię Namib;

Wiktionary

- Buszmen z Banyoles – kontrowersyjny eksponat ciała afrykańskiego Buszmena
- Buszmeni – afrykański lud

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbuʃmɛ̃n, AS: bušmẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. buszmeński

rzecz. Buszmenka ż.

Wiktionary

# buszmeni

lud afrykański

SJP.pl

Buszmeni, zwani też San – lud negroidalny, wykazujący też pewne cechy rasy żółtej.

Uchodzi za jeden z najstarszych ludów świata. Niewykluczone, że jego przedstawiciele w epoce neolitu zamieszkiwali również tereny Europy.

Obecnie liczą około 82 tys. osób, zamieszkując tereny Kalahari i regiony sąsiednie w Namibii, Angoli, Zimbabwe i Botswanie. Jeszcze w XVIII w. zamieszkiwali całą Południową Afrykę, ale wyparci zostali przez Burów i ludy Bantu. Przypuszczalnie wcześniej Buszmeni przed ekspansją Bantu zamieszkiwali obszary wschodniej Afryki do Somalii, nieliczne obecnie tam ludy buszmeńskie to Sandawe i Kindiga (Hadza) w południowej Tanzanii, Dorobo (Wandorobo) w górach Kenii i Boni (Waboni) w Somalii.

Wikipedia

# buszmenka

członkini ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszmanka

SJP.pl

# buszmeński

1. → Buszmen, → Buszmeni;
2. język buszmeński - język używany przez Buszmenów, należący do języków khoisan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Buszmenami, dotyczący Buszmenów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buszmen mos., Buszmenka ż.

Wiktionary

# buszować

grasować, plądrować, rozbijać się, szperać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przebierać w jakichś rzeczach, poruszać się, przeszukując coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Basia często z upodobaniem buszuje w second handach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈʃɔvat͡ɕ, AS: bušovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buszowanie n.

Wiktionary

# buszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buszować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbuʃɔˈvãɲɛ, AS: bušovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. buszować

Wiktionary

# buszowiec

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny błędnikowatych

SJP.pl

# buszówka

rodzaj ptaków z rodziny buszówkowatych

SJP.pl

# buszówkowate

o cechach buszówkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Buszówkowate (Acanthizidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

# buszówkowaty

o cechach buszówkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# buszta

nazwisko

SJP.pl

# buszyzm

1. doktryna George'a Busha;
2. nieskładne wypowiedzi George'a Busha

SJP.pl

Wikipedia

# but

1. okrycie stopy lub dolnej części nogi z mocną częścią spodnią
2. element podpory podtrzymującej statek w czasie budowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy człowieka, rzadko zwierzęcia;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od buta

Wiktionary

But – okrycie stopy, kończyny. Jeden z najbardziej istotnych elementów ubioru ludzkiego, czasem zwierzęcego (końskie buty, tzw. klumpy).

Zwyczajowo buty mają podeszwy i mogą mieć cholewki osłaniające łydki. Jeżeli cholewki sięgają maksymalnie tylko do kostek lub brak jest cholewki, to takie buty określa się mianem półbuty.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Emilian wrócił do domu w zabłoconych butach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: but, AS: but

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butowanie n., zbutowanie n.

:: zdrobn. bucik m., butek m.

:: zgrub. bucior m.

czas. butować ndk., zbutować dk.

przym. buciany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bucior, bucik, butek; reg. pozn. papeć, papuć.; gw-pl|Górny Śląsk|szczewik.

Wiktionary

# but.

skrót

(1.1) = butelka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mąkę Szymanowską w 2-kilogramowym opakowaniu można kupić za 5,99 zł, zaś oliwę z oliwek [...] za 34,99 zł/but.

Wiktionary

# buta

zbytnia śmiałość, pewność siebie; arogancja, zuchwalstwo, tupet, wyniosłość, pycha, bezczelność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. zbytnia pewność siebie, pycha

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od but

Wiktionary

Buta – miasto w Demokratycznej Republice Konga, stolica prowincji Dolne Uele. Przez miasto przepływa rzeka Itimbiri. W mieście znajduje się także lokalne lotnisko oraz przebiega linia kolejowa łącząca Bumba z Isiro. Miasto jest zamieszkiwane przez 125 428 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbuta, AS: buta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butność ż.

czas. bucić się ndk.

przym. butny

przysł. butnie

Wiktionary

# butada

ekstrawagancki żart, figlarny paradoks

SJP.pl

# butadien

związek chemiczny, pochodna butanu o dwóch wiązaniach podwójnych w cząsteczce

SJP.pl

- 1,2-butadien (buta-1,2-dien)
- 1,3-butadien (buta-1,3-dien)

Wikipedia

# butadienowy

przymiotnik od: butadien

SJP.pl

# butaforia

rekwizyty używane w przedstawieniach teatralnych, będące imitacją przedmiotów

SJP.pl

# butaforyjny

przymiotnik od: butaforia

SJP.pl

# butan

czwarty w kolei związek chemiczny w szeregu homologicznym alkanów, gaz używany np. w zapalniczkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

Wiktionary

Butan, C
4H
10 – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nasyconych, czwarty homolog w szeregu homologicznym alkanów. Jego izomerem jest izobutan.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Butan występuje w dwóch formach izomerycznych: liniowej i rozgałęzionej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbutãn, AS: butãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. butanowy

Wiktionary

# butanol

alkohol butylowy (C4H9OH)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. alkohol alifatyczny o wzorze sumarycznym C4H9OH, używany głównie jako rozpuszczalnik oraz jako surowiec chemiczny;

Wiktionary

Butanol, alkohol butylowy, C
4H
9OH – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi. Jest używany głównie jako rozpuszczalnik oraz produkt przejściowy w reakcjach chemicznych, rozważa się jego stosowanie jako paliwa.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) alkohol butylowy

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) butanol m.

* szwedzki: (1.1) butanol w.

źródła.

== butanol (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. butanol

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈtãnɔl, AS: butãnol

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) alkohol butylowy

Wiktionary

# butanowy

związany z butanem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z butanem, dotyczący butanu; zawierający butan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butan mrz.

Wiktionary

# butapirazol

handlowa nazwa leku przeciwzapalnego, fenylobutazonu

SJP.pl

Fenylobutazon (łac. phenylbutazonum) – organiczny związek chemiczny, lek o bardzo silnym działaniu przeciwzapalnym, umiarkowanie przeciwbólowym i słabo przeciwgorączkowym oraz antyagregacyjnym, pochodna butylopirazolidyny, należąca do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).

Wikipedia

# butapren

rodzaj mocnego kleju syntetycznego

SJP.pl

Butapren – nazwa handlowa kleju rozpuszczalnikowego, którego głównym składnikiem sklejającym jest kauczuk chloroprenowy.

Wikipedia

# butaprenowy

przymiotnik od: butapren

SJP.pl

# butch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. LGBT homoseksualna kobieta o męskiej ekspresji

Wiktionary

# butek

mały but; bucik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: but

(1.2) mały but

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bucior mrz., but mrz.

Wiktionary

# butel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. pachołek

(1.2) stpol. oprawca

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) budel, butyr

(1.2) butyr

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. butelkowy

frazeologia.

etymologia.

etym|niem.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== butel (język wenecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dziecko

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbutɛl, AS: butel

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. butelkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budel, butyr

(1.2) butyr

Wiktionary

# butelczyna

potocznie, żartobliwie o butelce, głównie w kontekście spożywania napojów alkoholowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. lub pogard. butelka (zwykle z trunkiem)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Widziałam go pod sklepem, z butelczyną w dłoni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbutɛlˈt͡ʃɨ̃na, AS: butelčỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butelka ż., butla ż., buteleczka ż., butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

czas. zabutelkować dk., butelkować ndk.

przym. butelkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) flacha

Wiktionary

# buteleczka

zdrobnienie od: butelka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. zdrobn. od butelka

(1.2) mała butelka

(1.3) pieszcz. zawartość buteleczki (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Heniuś przyniósł litrową buteleczkę wódeczki; napijmy się.

(1.2) W apteczce stała buteleczka z jakimiś kroplami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbutɛˈlɛt͡ʃka, AS: butelečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butelka ż., butla ż., butelczyna ż., butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

czas. zabutelkować dk., butelkować ndk.

przym. butelkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) flaszeczka

Wiktionary

# buteleczkowaty

podobny do małej butelki

SJP.pl

# butelka

a) naczynie z wąską szyjką i małym otworem do przechowywania płynów;
b) zawartość tego naczynia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

Wiktionary

Butelka – rodzaj naczynia, szklanego lub z tworzywa sztucznego, rzadziej metalowego czy ceramicznego. Ma kształt walca zamkniętego u dołu, a u góry stożkowato zwężającego się tak, że otwarty wylot butelki - szyjka - ma znacznie mniejszą średnicę, niż średnica walca. Służy najczęściej do przechowywania różnego rodzaju płynów - napojów: wody, mleka, napojów alkoholowych itp. Butelki zatykane są metalowym kapslem, zakrętką lub korkiem, zapobiegającym wylewaniu się płynu z butelki podczas transportu, a także zabezpieczającym płyn przed kontaktem z powietrzem, który w większości przypadków wpływać może negatywnie na przechowywaną zawartość.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pani dyrektor zauważyła grupę uczniów z papierosami i butelkami piwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈtɛlka, AS: butelka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

:: zdrobn. butelczyna ż., buteleczka ż.

:: zgrub. butla ż.

czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

przym. butelkowy, butelkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) butla, flaszka

Wiktionary

# butelkomat

automat do skupu zużytych butelek lub puszek

SJP.pl

Maszyna do skupu butelek, kaucjomat – urządzenie akceptujące puste opakowanie szklane bądź plastikowe w zamian za kwotę pieniężną w postaci bonu lub paragonu. Pierwszy patent dla tego typu urządzenia został zarejestrowany w 1920 w USA. Maszyna ta jest popularna w krajach, w których obowiązkowy jest recykling opakowań np. Norwegii, Niemczech czy Austrii.

Wikipedia

# butelkonosy

1. delfin butelkonosy - ssak z rzędu waleni, z rodziny delfinowatych, o wydłużonym pysku przypominającym kształtem butelkę, zamieszkujący wody przybrzeżne wszystkich oceanów; butlonos;
2. wal butelkonosy - ssak zaliczany do podrzędu zębowców, mający szczęki wyciągnięte w charakterystyczny dziób, zamieszkujący Morze Arktyczne i północną część Oceanu Atlantyckiego; wal butelkonosy północny, dogling

SJP.pl

# butelkować

rozlewać płyn do butelek

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabutelkować)

(1.1) rozlewać płyn z większego naczynia do butelek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wino nie znosi podróży, ważne jest więc, żeby było butelkowane w kraju, w którym powstało.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butla ż., butelkowanie n., butelka ż., buteleczka ż., zabutelkowanie n., butelczyna ż.

przym. butelkowy

Wiktionary

# butelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nalewanie płynu do butelek, najczęściej przemysłowo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zabutelkowanie n., butelkownica ż., butelka ż., buteleczka ż., butla ż., butelczyna ż., butelkowiec m.

czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

przym. butelkowy

Wiktionary

# butelkowaty

przypominający kształtem butelkę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem butelkę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do gry w kręgle używa się butelkowatych ciężkich pionów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butelka ż., butla ż.

przym. butelkowy

Wiktionary

# butelkowe

związany z butelką

SJP.pl

# butelkowiec

środowiskowo: powstaniec rzucający butelki z benzyną na czołgi niemieckie w okresie powstania warszawskiego

SJP.pl

# butelkownia

miejsce zakładu produkcyjnego, w którym butelki są napełniane płynem

SJP.pl

# butelkowozielony

ciemnozielony

SJP.pl

# butelkowy

związany z butelką

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący butelki, związany z butelką

(1.2) mający kolor ciemnozielony, taki jak kolor szklanej butelki

(1.3) przypominający kształtem butelkę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jesień świetnie wygląda w ciepłych zieleniach, od groszkowej, przez oliwkową, do butelkowej.

(1.3) Zdołał nawet wypatrzeć w pobliżu toru kolejowego sławne drzewo butelkowe o wypukłym pniu w kształcie flaszki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbutɛlˈkɔvɨ, AS: butelkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butel mrz., butla ż., butelka ż., buteleczka ż., butelczyna ż., butelkowiec mos., butelkownica ż., butelkowość ż., butelkowatość ż., buteleczkowatość ż., butelkowe n., butelkownia ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

przym. butelkowaty, buteleczkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) flaszowy

Wiktionary

# buten

alken mający 4 atomy węgla w cząsteczce; butylen

SJP.pl

Buten (butylen) – węglowodór nienasycony z grupy alkenów (z jednym wiązaniem podwójnym) o wzorze sumarycznym C4H8. Występuje naturalnie w gazach otrzymywanych z przeróbki ropy naftowej. Jest stosowany do otrzymywania butadienu oraz tworzyw sztucznych. Najważniejsze zastosowanie w przemyśle ma metylopropen (do produkcji polimerów i kopolimerów poliizobutylenu).

Wikipedia

# butenko

nazwisko

SJP.pl

- Anatolij Butenko (1925–2005) – radziecki filozof
- Bohdan Butenko (1931–2019) – polski rysownik
- Grigorij Butenko (1904–1977) – radziecki działacz partyjny
- Roman Butenko
- Siergiej Butenko
- Wiktor Butenko

Wikipedia

# buterbluma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kaczeniec

Wiktionary

# butersznit

dawniej: kanapka z masłem i plasterkiem mięsa lub sera; butersznyt

SJP.pl

# butersznyt

dawniej: kanapka z masłem i plasterkiem mięsa lub sera; butersznit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. obłożona serem lub wędliną kromka lub bułka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈtɛrʃnɨt, AS: buteršnyt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kanapka

Wiktionary

# butik

mały sklep detaliczny, przeważnie z odzieżą oraz galanterią; boutique

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

Wiktionary

Butik (z franc. boutique) – niewielki sklep stacjonarny lub internetowy z modną lub ekskluzywną odzieżą bądź galanterią. Często sprzedający produkty jednej marki, w szczególności jednego projektanta.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tę sukienkę kupiłam w tamtym butiku obok kina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbutʲik, AS: butʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. butikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sklepik

Wiktionary

# butikowy

przymiotnik od: butik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z butikiem, dotyczący butiku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butik mrz.

Wiktionary

# butkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Butkiewicz (1955-2008) – działacz opozycji
- Bohdan Butkiewicz (ur. 1939) – inżynier
- Henryk Butkiewicz (1889-1962) – dziennikarz
- Jacek Butkiewicz (ur. 1969) – lekkoatleta
- Karol Butkiewicz (1868-1940) – generał
- Leslie Butkiewicz (ur. 1982) – tenisistka belgijska
- Łukasz Butkiewicz (ur. 1988) – szachista
- Michał Butkiewicz (harcerz) (????) – harcmistrz
- Michał Butkiewicz (polityk) (1886-1974) – polityk
- Michał Butkiewicz (szermierz) (ur. 1942) – szermierz
- Piotr Butkiewicz (ur. 1966) – rzeźbiarz, malarz
- Tadeusz Butkiewicz (1881-1972) – chirurg
- Zygmunt Butkiewicz (1872-1935) – wiolonczelista

Wikipedia

# butla

1. duża butelka, gąsior;
2. naczynie ze stali służące do przechowywania oraz transportu gazów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim;

Wiktionary

- Butla – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim
- butla – duża butelka, ale również pojemnik np:
  - butla gazowa
  - butla Woulfe’a
  - butla tlenowa we wspinaczce
  - butla nurkowa
  - gąsior

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. butelecki

Wiktionary

# butleg

nielegalnie nagrana płyta muzyczna; bootleg

SJP.pl

Bootleg, butleg – nagranie muzyczne rozpowszechniane zazwyczaj bez zgody autora; nagranie pirackie. Istnieją także oficjalne bootlegi, czyli nagrania koncertowe autoryzowane przez artystę lub grupę i będące w normalnej sprzedaży.

Do określenia nielegalnych nagrań z koncertów używa się także terminu ROIO (ang. recordings of indeterminate origin, czyli nagrania o nieokreślonym pochodzeniu).

Wikipedia

# butleger

bootlegger, bootleger;
1. nielegalny producent lub przemytnik alkoholu w Ameryce Północnej w czasach prohibicji;
2. potocznie: szmugler, przemytnik, kontrabandzista

SJP.pl

# butler

kamerdyner; lokaj; służący

SJP.pl

Herb szlachecki:

- Butler

Miejscowości w USA:

- Butler – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Choctaw
- Butler – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Taylor
- Butler – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Montgomery
- Butler – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie DeKalb
- Butler – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Pendleton
- Butler – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Bates
- Butler – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
- Butler – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Morris
- Butler – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Richland
- Butler – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Custer
- Butler – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Delaware
- Butler – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Butler
- Butler – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Day
- Butler – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark
- Butler – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waukesha

Wikipedia

# butliwy

przymiotnik jakościowy

(1.1) śrpol. butny, pyszny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈtlʲivɨ, AS: butlʹivy

Wiktionary

# butlogłów

rodzaj walenia z rodziny zyfiowatych

SJP.pl

Butlogłów (Hyperoodon) – rodzaj ssaków morskich z rodziny zyfiowatych (Ziphiidae).

Wikipedia

# butlonos

ssak z rzędu waleni, z rodziny delfinowatych, o wydłużonym pysku przypominającym kształtem butelkę, zamieszkujący wody przybrzeżne wszystkich oceanów; delfin butelkonosy

SJP.pl

Butlonos (Tursiops) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Delphininae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Wikipedia

# butlowy

→ butla

SJP.pl

#### Patrz:

butla

# butniej

stopień wyższy od przysłówka: butnie

SJP.pl

# butniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: butny

SJP.pl

# butno

dawniej: butnie

SJP.pl

# butność

zbytnia pewność siebie, hardość, pycha, buta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest butne; cecha tych, którzy są butni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buta ż.

przym. butny

przysł. butnie

Wiktionary

# butny

hardy, bezczelnie stawiający na swoim

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. hardy, bezczelnie stawiający na swoim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Matka mówi o tym ze łzami w oczach, że traciła kontakt z córką, z którą do niedawna jeszcze miała całkiem dobre relacje. Pyskowała, stawała się butna, arogancka, kłamała, była opryskliwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbutnɨ, AS: butny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buta ż., butność ż.

czas. bucić się

przysł. butnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dumny, hardy, wyniosły, bezczelny, arogancki, zuchwały, książk. nonszalancki, impertynencki

Wiktionary

# butoh

rodzaj praktyki artystycznej i przedstawień łączących japońskie tradycje powiązane z duchowością buddyzmu zen oraz ekspresjonistyczny taniec zachodnioeuropejski

SJP.pl

Butō (jap. 暗黒舞踏 ankoku-butō; dosł. taniec mroku, ciemności, poza Japonią także pisownia butoh) – zbiorcza nazwa określająca różne rodzaje aktywności i technik tańca, inspirowanych przez ruch Ankoku-Buyō.

Wikipedia

# butoholiczka

kobieta nałogowo kupująca buty

SJP.pl

# butoholiczny

→ butoholizm

SJP.pl

#### Patrz:

butoholizm

# butoholik

osoba uzależniona od kupowania butów

SJP.pl

# butoholizm

uzależnienie od kupowania butów

SJP.pl

# buton

dawniej: duży kolczyk z brylantem lub ozdobny guzik

SJP.pl

Buton, także: Butung, Butuni – wyspa w Indonezji na morzu Banda u południowo-wschodniego wybrzeża Celebes; powierzchnia 4408 km², ok. 448 tys. mieszkańców (2010).

Na zachód od Buton leży wyspa Muna, na południowy wschód wyspy Tukangbesi, na północ wyspa Wowoni.

Wikipedia

# butonierka

1. mały flakonik na kwiatki przypinany do sukni balowej w XVIII i XIX w.;
2. dziura od guzika w klapie marynarki, żakietu, będąca miejscem wkładania kwiatu, miniaturki orderu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka;

(1.2) kraw. niewielka, płytka kieszeń, umieszczona na wysokości piersi w marynarce lub żakiecie

(1.3) daw. niewielki flakonik na kwiaty, który przypinano do sukni balowej

Wiktionary

Butonierka (fr. boutonnière) – niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka.

Dawniej zwany butonierą, służył do zapinania najwyższego guzika. Służył on zapinaniu pod szyję klap marynarki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W dzisiejszych czasach butonierka nie pełni tej samej roli, co kiedyś.

(1.2) A w butonierkę wetknij sobie ozdobną chusteczkę.

(1.3) Dawniej kobiety nosiły butonierki przy eleganckich sukniach.

Wiktionary

#### Wymowa:

AS: butońerka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butoniera ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) brustasza

Wiktionary

# butonierkowy

1. → butonierka;
2. uniemożliwiający całkowite wyprostowanie palca

SJP.pl

# butor

Butor (ros. Бутор) – wieś w Mołdawii (Naddniestrzu), w rejonie Grigoriopol, siedziba gminy o tej samej nazwie. W 2004 roku liczyła 3042 mieszkańców.

Wikipedia

# butorolka

but z kółkami wbudowanymi w podeszwę

SJP.pl

# butować

1. żargonowo: uruchamiać komputer lub system operacyjny;
2. w gwarze uczniowskiej: kopać nogami

SJP.pl

# butowski

nazwisko

SJP.pl

# butowy

→ but, np. zakupy butowe

SJP.pl

# butros

imię męskie

SJP.pl

# butrymowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Butrymowicz:

- Adrian Butrymowicz (zm. 1802), duchowny greckokatolicki
- Bogusław Butrymowicz (1872–1965), polski poeta okresu Młodej Polski, tłumacz i historyk literatury
- Mateusz Antoni Butrymowicz (1745–1814), sędzia grodzki piński

Wikipedia

# butryn

nazwisko

SJP.pl

- Karol Butryn
- Piotr Butryn
- Renata Butryn

Wikipedia

# buttler

1. [czytaj: butler] polski herb hrabiowski;
2. [czytaj: batler] nazwisko

SJP.pl

# button

[czytaj: baTN] rodzaj bannera zamieszczanego na stronach internetowym, po kliknięciu w obszar którego użytkownik zostaje przeniesiony na stronę reklamodawcy

SJP.pl

# butut

jednostka monetarna Gambii; 100 bututów = 1 dalasi

SJP.pl

Dalasi (kod ISO 4217: GMD) – jednostka monetarna Gambii. Dzieli się na 100 bututów.

W 1971 dalasi zastąpiło funta gambijskiego jako oficjalną walutę Gambii. Kursie wymiany ustalony został na poziomie: 1 GMD = 0,4 funta = 4 szylingi. Obecnie w obiegu znajdują się monety o nominale 25 i 50 bututów oraz 1 dalasi. Banknoty: 5, 10, 20, 25, 50, 100, 200 GMD.

Wikipedia

# butwiak

butwiak owłosiony - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# butwieć

o substancjach organicznych: ulegać rozkładowi pod wpływem bakterii i grzybów; gnić, murszeć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbutwieć)

(1.1) podlegać rozkładowi pod wpływem wilgoci i mikroorganizmów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. butwiec m., butwielina ż., butwienie n., zbutwienie n.

czas. zbutwieć dk.

Wiktionary

# butwiel

1. rzadko: rozkład, zgnilizna;
2. dawniej: rodzaj grzybka

SJP.pl

# butwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozkładanie się pod wpływem wilgoci i mikroorganizmów

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. butwieć

Wiktionary

# butwina

próchnica

SJP.pl

Próchnica nadkładowa, ektopróchnica, podściółka, butwina, surowina – poziom organiczny pokrywający w lasach powierzchnię gleby mineralnej.

Próchnica nadkładowa zbudowana jest z resztek roślinnych w różnych stadiach mineralizacji i humifikacji. Grubość tej warstwy jest odwrotnie proporcjonalna do intensywności biologicznych procesów rozkładu (butwienia z udziałem tlenu i beztlenowego gnicia).

Wikipedia

# butyl

1. jednowartościowy rodnik alkilowy wywodzący się od butanu;
2. bardzo odporny i wytrzymały rodzaj kauczuku syntetycznego do wyrobu kabli, izolacji i dętek

SJP.pl

Grupa butylowa (–CH2CH2CH2CH3 lub –C4H9) – alkilowa grupa funkcyjna pochodząca od butanu (C4H10), powstała wskutek oderwania od niego jednego atomu wodoru. Grupa butylowa oznaczana jest symbolem Bu.

Wyróżnia się cztery izomeryczne rodniki grupy butylowej:

Wikipedia

# butylen

alken mający 4 atomy węgla w cząsteczce; buten

SJP.pl

# butylowy

związany z butylem

SJP.pl

# butyn

alkin mający 4 atomy węgla w cząsteczce

SJP.pl

- 1-butyn (etyloacetylen)
- 2-butyn (dimetyloacetylen)

Wikipedia

# butyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. pachołek

(1.2) stpol. oprawca

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbutɨr, AS: butyr

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) butel

Wiktionary

# butyrometr

przyrząd do oznaczania zawartości tłuszczu w mleku i produktach mlecznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd służący do pomiaru zawartości tłuszczu w produktach mlecznych;

Wiktionary

Butyrometr (tłuszczomierz) – przyrząd służący do pomiaru zawartości tłuszczu w mleku oraz mięsie oraz w przetworach mlecznych i mięsnych.

Z uwagi na przeznaczenie wyróżnia się:

- butyrometr Gerbera – do oznaczania mleka pełnego, spożywczego, serwatki, maślanki i innych napojów mlecznych (podziałka zwykle od 0 do 6% z dokładnością do 0,1%),
- butyrometr Siegfelda (tzw. podwójny) – do oznaczania mleka odtłuszczonego, maślanki i serwatki (podziałka zwykle od 0 do 0,5% z dokładnością do 0,01%)
- butyrometr Teicherta – do oznaczania mleka w proszku (podziałka zwykle od 0 do 40% z dokładnością do 0,5%)
- butyrometr Koehlera ze skalą odwróconą w stosunku do pozostałych – do oznaczania śmietany (podziałka zwykle od 0 do 40% z dokładnością do 1%)
- butyrometr van Gulika (otwarty po obydwu stronach, z naczyniem do odważania próbki) – do oznaczania serów i twarogów (podziałka zwykle od 0 do 35% z dokładnością do 0,5%).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbutɨˈrɔ̃mɛtr̥, AS: butyrõmetr̦

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tłuszczomierz

Wiktionary

# butyrski

pułk butyrski - pułk piechoty okresu Imperium Rosyjskiego

SJP.pl

# buu

wyraz mający naśladować płacz lub buczenie; bu

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …naśladujący niski monotonny dźwięk, np. płacz lub buczenie

Wiktionary

Lista postaci występujących w Dragon Ball

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) bu

Wiktionary

# buw

Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = eduk. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie

Wiktionary

# buw-owski

→ BUW (Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego); buwowski

SJP.pl

# buwowski

przymiotnik od: BUW (Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego); BUW-owski

SJP.pl

# buxtehude

Buxtehude – miasto w Niemczech w kraju związkowym Dolna Saksonia w powiecie Stade. Liczy około 39,5 tys. mieszkańców. Nazywane miastem bajek. Tutaj rozgrywa się akcja baśni Jeż i zając (niem. Der Hase und der Igel), znanej także w wersji Braci Grimm, chociaż oryginalna baśń dotyczyła jednak miejscowości Bexhövede.

Wikipedia

# buza

napój orzeźwiający sporządzany z mąki owsianej lub prosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. napój z lekko sfermentowanej kaszy jaglanej z dodatkiem rodzynek, cytryny i cukru; specjał regionalny Podlasia;

Wiktionary

- Buza – kolonia w województwie lubelskim
- buza – musujący napój
- Buza – gmina w Rumunii, w okręgu Kluż
- Buza – wieś w Rumunii, w okręgu Kluż, w gminie Buza
- Buzan – osiedle w Rosji, w obwodzie astrachańskim, w rejonie krasnojarskim

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) napój

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

war. boza

tłumaczenia.

źródła.

== -buza (język zulu.) ==

wymowa. IPA|ˈɓuːza.

znaczenia.

czasownik

(1.1) pytać, pytać się, zapytać, zadać / zadawać pytania

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) napój

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

war. boza

tłumaczenia.

źródła.

== -buza (język zulu.) ==

wymowa. IPA|ˈɓuːza.

znaczenia.

czasownik

(1.1) pytać, pytać się, zapytać, zadać / zadawać pytania

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# bużanin

członek plemienia słowiańskiego zamieszkującego Wołyń i ziemię nad Bugiem

SJP.pl

# bużański

przymiotnik od: Bug

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bugiem, dotyczący rzeki Bug

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bug mrz., bużysko n., Zabużanin mos., Zabużanka ż., zabużanin mos., zabużanka ż.

przym. nadbużański, zabużański

Wiktionary

# buzała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. używana najczęściej w warunkach polowych improwizowana grzałka złożona z metalowych elementów, zwykle żyletek, podłączonych do źródła prądu;

Wiktionary

Buzała (od buzować, gdyż jej działanie objawia się natychmiastowym bulgotaniem wody) – improwizowana grzałka, wykonana najczęściej z dwóch żyletek, oddzielonych zapałkami i podłączonych przewodami do źródła napięcia. Jest ona używana głównie w więzieniach, wojsku lub w warunkach polowych, gdy nie ma innego narzędzia do zagotowania wody.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z braku sprzętu aresztanci gotują za pomocą aparatury własnej produkcji, zwanej buzałą, a to jest nielegalne i niebezpieczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. buzować ndk.

Wiktionary

# buzdygan

1. broń obuchowa, w Polsce używana do celów reprezentacyjnych
2. oznaka stopnia pułkownika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. wschodnia broń obuchowa o stalowej głowicy;

Wiktionary

Buzdygan (węg. bozdogan - pałka, tur. – maczuga) – jednoręczna broń obuchowa pochodzenia wschodniego, składająca się ze styliska zakończonego głowicą wyposażoną w szereg wypustek - tzw. piór.

Metalowa głowica buzdyganu osadzona była na trzonku (stylisku) o długości ok. 60 cm. Trzonek wykonywany był z drewna, okuty blachą bądź całkowicie metalowy (w niektórych przypadkach z ukrytym wewnątrz sztyletem - odmiana perska). Metalowa głowica wyposażona była w pióra (najczęściej od 6 do 8, rzadziej w większej ilości) promieniście rozchodzące się od drzewca. Pióra w jej formie bojowej miały kształt trójkątny lub trapezowy, zwężający się ku dołowi. W wersji paradnej pióra bywały zaokrąglone, obite srebrną lub złotą blachą, niekiedy wysadzane klejnotami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W jednym z czółen stał pan Skrzetuski, wyższy nad innych, dumny, spokojny, z porucznikowskim buzdyganem w ręku i z gołą głową, bo mu strzała tatarska zerwała czapkę.

Wiktionary

# buzdyganek

roślina zielna rosnąca w Afryce, Azji i Europie południowej; wrzęciołek

SJP.pl

Buzdyganek (Tribulus L.) – rodzaj rośliny z rodziny parolistowatych. Obejmuje 30 gatunków. Rośliny te występują naturalnie niemal w całym Starym Świecie oraz w Australii (brak ich w północnej Europie i Azji). Najbardziej zróżnicowane gatunkowo są na suchych obszarach w Afryce. Buzdyganek naziemny T. terrestris został szeroko rozprzestrzeniony poza swym pierwotnym zasięgiem i spotykany jest na obu kontynentach amerykańskich. We florze Polski rodzaj jest reprezentowany tylko przez ten przejściowo zawlekany gatunek (ma status efemerofita). Rośliny z tego rodzaju przeprowadzają fotosyntezę C4; rozprzestrzeniają się za pomocą owoców zaopatrzonych w ostre kolce, wbijające się w kończyny zwierząt (i raniące je).

Wikipedia

# buzek

nazwisko

SJP.pl

Buzek (forma żeńska: Buzek/Buzkowa/Buzkówna; liczba mnoga: Buzkowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 206 osób.

Wikipedia

# buzer

środowiskowo, pogardliwie: homoseksualista; homoś, pedał, pedzio, cieć, pedalarz, pedalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. środ. pijak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) środ. uderzenie bili kijem trzymanym za plecyecami

wykrzyknik

(3.1) …wyrażający podziw

Wiktionary

# buzerant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk. homoseksualista

Wiktionary

# buzerować

środowiskowo: odbywać stosunek homoseksualny; cwelić

SJP.pl

# buzerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. uprawianie seksu homoseksualnego

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. buzerować

Wiktionary

# buzi

zdrobniale o twarzy lub ustach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pocałunek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na pożegnanie dała mi buzi w policzek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuʑi, AS: buźi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buzia ż., buźka ż., buziak m., buziaczek m.

wykrz. buźka

Wiktionary

# buzia

zdrobniale o twarzy lub ustach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. usta

(1.2) pot. twarz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stojąc tam z rozdziawioną buzią, wyglądał jak dureń.

(1.2) Naprawdę masz śliczną trójkątną buzię ze spiczastym noskiem i rzeczywiście trochę przypominasz zaaferowaną myszkę. Cudowną myszkę, z ciekawymi świata ślepkami. Poza tym masz oryginalne, rudawe włosy i zupełnie przyzwoite, wcale nie mysie nóżki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuʑa, AS: buźa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buziak m.

:: zdrobn. buźka ż., buziuchna ż., buziulka ż., buziunia ż., buzieńka ż.

wykrz. buźka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pysio, usteczka

(1.2) twarzyczka

Wiktionary

# buziaczek

zdrobnienie od: buziak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od buziak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buziak m., buzi n.

Wiktionary

# buziak

1. pocałunek, cmoknięcie;
2. twarz dziecięca lub dziewczęca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pocałunek, całus

Wiktionary

Pocałunek – akt polegający na kontakcie ust z ciałem innej osoby (np. ustami, policzkiem, dłonią) lub przedmiotem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ukochana dała mi buziaka na pożegnanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuʑak, AS: buźak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buzia ż., buzi n.

:: zdrobn. buziaczek m.

wykrz. buźka

Wiktionary

# buzieczka

pieszczotliwie o buzi; buziulka, buziunia, buziuchna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: buźka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈʑɛt͡ʃka, AS: buźečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buzia ż., buźka ż., buziak m.

wykrz. buźka

Wiktionary

# buziol

buziak, całus

SJP.pl

# buziuchna

pieszczotliwie o buzi; buziulka, buziunia, buzieczka

SJP.pl

# buziulka

pieszczotliwie o buzi; buziunia, buziuchna, buzieczka

SJP.pl

# buziunia

pieszczotliwie o buzi; buziulka, buziuchna, buzieczka

SJP.pl

# buźka

pieszczotliwie o twarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: buzia

wykrzyknik

(2.1) używane jako pozdrowienie lub pożegnanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czerwoną kredką narysowała uśmiechnięte usteczka i buźka była gotowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buzieczka ż., buzia ż., buziak mrz., buzi n.

Wiktionary

# buzować

potocznie: palić się dużym płomieniem

SJP.pl

# buzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwałtowne palenie się

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. buzować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hajcowanie

Wiktionary

# buzuki

grecki instrument muzyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. grecki instrument strunowy szarpany

(1.2) muz. irlandzki instrument strunowy szarpany

(1.3) choreogr. grecki taniec

Wiktionary

Buzuki, bouzouki – instrument muzyczny z grupy strunowych szarpanych wywodzący się z Azji Środkowej, popularny również w muzyce celtyckiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Krzysztof umie grać na buzuki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈzuci, AS: buzuḱi

Wiktionary

# bużumbura

stolica Burundi; Bujumbura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto Burundi, dawniej stolica tego państwa;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈbura, AS: bužũmbura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bużumburczyk mos., bużumburka ż.

przym. bużumburski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Bujumbura

Wiktionary

# bużumburczyk

mieszkaniec Bużumbury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bużumbury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈburt͡ʃɨk, AS: bužũmburčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bużumbura ż.

:: fż. bużumburka ż.

przym. bużumburski

Wiktionary

# bużumburka

mieszkanka Bużumbury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bużumbury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈburka, AS: bužũmburka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bużumbura ż.

:: fm. bużumburczyk mos.

przym. bużumburski

Wiktionary

# bużumburski

przymiotnik od: Bużumbura (stolica Burundi)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Bużumbura

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈbursʲci, AS: bužũmbursʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bużumbura ż., bużumburka ż., bużumburczyk mos.

Wiktionary

# buzułucki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Buzułukiem, dotyczący Buzułuka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Buzułuk mrz.

Wiktionary

# buzułuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie wołgogradzkim Rosji, lewy dopływ Chopra

(1.2) geogr. hydron. rzeka w obwodzie orenburskim Rosji, lewy dopływ Samary

(1.3) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie orenburskim, położone nad rzeką Samarą;

Wiktionary

- Buzułuk (miasto)
- Buzułuk (rzeka)

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. buzułucki

Wiktionary

# bużysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) starorzecze, dawne koryto Bugu

Wiktionary

4 jeziora w Polsce:

- Bużysko – jezioro w woj. lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski
- Bużysko – jezioro w woj. lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Włodawa
- Bużysko – jezioro w woj. mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Małkinia Górna
- Bużysko – jezioro w woj. mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Sadowne

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To bużysko pełne jest ryb.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈʒɨskɔ, AS: bužysko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bug m., zabużanin m., zabużanka ż.

przym. bużański, zabużański

Wiktionary

# buła

1. zgrubienie od: bułka;
2. potocznie: biceps; bicek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: bułka

(1.2) geol. kulista lub bochenkowata forma występowania niektórych skał w postaci okrągławych brył;

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. guz lub opuchlizna

(1.4) pot. pejor. epitet wobec człowieka niezgrabnego, otyłego, gapiowatego

(1.5) pot. kulista bryła czegoś albo zgrubienie

(1.6) slang. wspinaczkowy mięsień, siła mięśni

(1.7) stpol. bulla

forma czasownika.

(2.1) gw-pl|Mazury. 3. os. lp. cz. przeszłego, r. żeński od być

Wiktionary

Buła – nazwa kulistych lub bochenkowatych konkrecji, zazwyczaj dużych, tkwiących w skałach osadowych .

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na drugie śniadanie do szkoły dostałem ogromną bułę z żółtym serem.

(1.2) W formie buły występują często krzemienie i fosforyty.

(1.3) Jo mom buła.

(1.4) Jacek, ale z ciebie buła!

(1.5) Na poboczu porobiły się wielkie buły zmarzniętego błota śniegowego.

(1.6) Bularz to łojant, u którego nastąpił ucisk buły na przysadkę mózgową.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bułczanka, bułczarka, bułczak, bułkarz, bułkowanie, bułka, bułeczka, męczybuła

czas. bułkować

przym. bułczany, bułkowy, bułeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bułka, weka

(1.3) gula, gała, guz, bula

(1.4) gamoń, niezguła, niedorajda, gryncbuła

(1.5) bryła, gruda, kula, gała

(1.6) mięsień, muskuł, pot. muł

Wiktionary

# bułaków

Bułaków – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Pogorzela.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Krotoszyn w rejencji poznańskiej. Bułaków należał do okręgu borkowskiego tego powiatu i stanowił część majątku Borzęciczki, którego właścicielem był wówczas Juliusz Radoliński. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 305 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 30 dymów (domostw).

Wikipedia

# bułan

koń maści bułanej; bułanek, bułany

SJP.pl

# bułana

o koniu: mający maść płową, żółtobrązową, czarną grzywę i czarny ogon

SJP.pl

# bułanek

potocznie koń bułany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. koń maści bułanej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Myślałem przez chwilę, że nas z bułankiem wichura pogrzebie!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. bułanka ż.

przym. bułany

Wiktionary

# bułanka

bułana klacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. klacz maści bułanej

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: bułanek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wojak odjechał na bułance w stronę boru.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. bułanek m.

przym. bułany

Wiktionary

# bułany

o koniu: mający maść płową, żółtobrązową, czarną grzywę i czarny ogon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o koniu płowy, żółtawobrązowy, z czarną grzywą i ogonem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biegnie konik bułany przez łąki i przez łany, przez kurze i przez kwiaty — w nieznane biegnie światy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bułanek m., bułanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) izabelowy

Wiktionary

# bułat

1. miecz perski albo szabla turecka z szeroką głownią;
2. znakomita stal polerowana, z której na Wschodzie wyrabiano szable

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- bułat – rodzaj broni białej
- bułat – rosyjska nazwa stali damasceńskiej
- Bułat – męskie imię pochodzenia gruzińskiego
- Bułat – nazwisko, m.in.:
  - Andrzej Bułat (1948-2020) – polski dziennikarz
  - Boris Bułat (1912-1984) – radziecki wojskowy, dowódca partyzancki
  - Iwan Bułat (1896-1938) – radziecki działacz państwowy i partyjny
  - Jakub Bułat (ur. 1956) – polski etnograf i księgarz, działacz opozycji demokratycznej w PRL
  - Jarosław Bułat (1904-1999) – urzędnik państwowy II Rzeczypospolitej i sektora górnictwa w PRL
  - Józef Bułat (zm. 1940) – major 6. pułku Legionów, lekarz, zamordowany w Charkowie
  - Karolina Bułat (ur. 1975) – polska tenisistka
  - Władimir Bułat (1922-2008) – radziecki wojskowy, sierżant, Bohater Związku Radzieckiego
  - Wojciech Bułat (1931-2020) – polski historyk

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Niestety, Bułat nie uczył się baszkirskiego w szkole podstawowej.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. bułat m.

  przym. bułatowy, bułatny

  Wiktionary

# bułatowicz

nazwisko

SJP.pl

# bułatowy

→ bułat

SJP.pl

#### Patrz:

bułat

# buława

oznaka władzy hetmana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótka laska zakończona ozdobną gałką, będąca dawniej symbolem władzy hetmańskiej, obecnie oznaką władzy marszałkowskiej

(1.2) urząd, godność, władza, których zewnętrzną oznaką jest buława (1.1)

(1.3) wojsk. broń obuchowa składająca się z trzonu zakończonego ciężką gałką;

Wiktionary

Buława (od st.rus. bulava, ‘pałka z głowicą’) – jednoręczna broń obuchowa, składająca się ze styliska zakończonego kulistą lub gruszkowatą głowicą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za oznakę rangi dano mu dubeltowy haft jeneralski, a na szlifach dwie buławy hetmańskie złożone na krzyż.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈwava, AS: buu̯ava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. buławka ż.

Wiktionary

# buławik

rodzaj ryb z rzędu dorszokształtnych

SJP.pl

# buławinka

buławinka czerwona - grzyb z klasy workowców

SJP.pl

# buławinkowate

o cechach buławinkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Buławinkowate (Clavicipitaceae (Lindau) O.E. Erikss.) – rodzina grzybów z rzędu rozetkowców (Hypocreales).

Wikipedia

# buławinkowaty

o cechach buławinkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# buławinkowiec

przedstawiciel rzędu workowców z podklasy jądrzaków

SJP.pl

# buławka

1. zdrobnienie od: buława;
2. mała buława; coś małego w kształcie buławy;
3. grzyb z rodziny buławkowatych, o maczugowatym kształcie i zielonkawym miąższu;
4. buławka włosa - mieszek włosowy

SJP.pl

- buławka (clava) – część czułków niektórych owadów
- buławka (Clavariadelphus) – rodzaj grzybów

Wikipedia

# buławkowate

1. podobny do małej buławy;
2. mułek buławkowaty - gatunek owada z rodziny szarańczowatych;
3. o cechach buławkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Buławkowate (Clavariadelphaceae Corner) – rodzina grzybów należąca do rzędu siatkolistkowców (Gomphales).

Wikipedia

# buławkowaty

1. podobny do małej buławy;
2. mułek buławkowaty - gatunek owada z rodziny szarańczowatych;
3. o cechach buławkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# buławnik

roślina z rodziny storczykowatych

SJP.pl

Buławnik (Cephalanthera Rich.) – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Obejmuje 19 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Eurazję, północno-zachodnią Afrykę i zachodnią Amerykę Północną. W Polsce występują trzy gatunki. Rośliny te zasiedlają zwykle żyzne lasy liściaste, rzadziej rosną na łąkach, preferują gleby wapienne.

Wikipedia

# buławowy

→ buława

SJP.pl

#### Patrz:

buława

# bułczak

gatunek huby o drzewiastym kapeluszu, pasożytujący przeważnie na drzewach

SJP.pl

# bułczanka

tradycyjna wędlina z miąższu bułki, krwi oraz podrobów w osłonce z jelita, przypominająca wyglądem kiełbasę, a konsystencją kaszankę; żymlok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. spoż. rodzaj wędliny; odpowiednik kaszanki, w której zamiast kaszy, jako nadzienie zastosowano bułkę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie jadłeś jeszcze bułczanki zrobionej przez pana Pawła.

(1.1) Lubię dobrze przyprawiona bułczankę z kiszoną kapustą i ziemniakami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buwˈt͡ʃãŋka, AS: buu̯čãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buła ż., bułka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk|żymlok, żemlok.

Wiktionary

# bułczany

→ bułka; bułczasty, bułkowy

SJP.pl

# bułczarka

1. urządzenie dzielące i zaokrąglające ciasta na bułki;
2. regionalnie: sprzedawczyni bułek

SJP.pl

# bułczasty

1. → bułka; bułkowy, bułczany;
2. mający kształt bułki

SJP.pl

# bułczyna

ekspresywnie: bułka

SJP.pl

# bułeczka

zdrobnienie od: bułka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: bułka

(1.2) mała bułka

(1.3) pot. eufem. srom

Wiktionary

Bułeczka – powieść dla dzieci autorstwa Jadwigi Korczakowskiej. Po raz pierwszy wydana w 1957 roku przez Naszą Księgarnię. W roku 1973 została zekranizowana.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zjedz trochę bułeczki z marmoladką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buˈwɛt͡ʃka, AS: buu̯ečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buła ż., bułka ż.

Wiktionary

# bułeczkowatość

potocznie: cecha kogoś łagodnego

SJP.pl

# bułeczkowaty

1. przypominający kształtem lub smakiem bułeczkę;
2. o sierści konia lub krowy: żółtawo-jasnobrązowy

SJP.pl

# bułeczkowy

1. → bułeczka;
2. ścieg bułeczkowy - ozdobny ścieg zwiększający wytrzymałość szwów

SJP.pl

# bułg.

skrót od: bułgarski

SJP.pl

skrót

(1.1) = bułgarski

Wiktionary

Język bułgarski (bułg. български език, bylgarski ezik [ˈbɤ̞lɡɐrski ɛˈzik]) – język z grupy języków południowosłowiańskich oraz bałkańskiej ligi językowej. Posługuje się nim ok. 9 mln ludzi, głównie w Bułgarii, gdzie jest językiem urzędowym, ale także w Grecji, Kanadzie, Macedonii Północnej, Mołdawii, Rumunii, Serbii, USA, Turcji i Ukrainie.

Wikipedia

#### Powiązane:

zob. bułgarski.

Wiktionary

# bułgakow

nazwisko

SJP.pl

Nazwisko Bułgakow (ros. Булгаков) nosili:

- Siergiej Bułgakow (1871-1944), rosyjski teolog
- Michaił Bułgakow (przyjęta w Polsce forma nazwiska: Bułhakow), rosyjski pisarz
- Afanasij Bułgakow, ojciec Michaiła, teolog
- Makary, metropolita moskiewski - imię świeckie: Michaił Bułgakow

Wikipedia

# bułgar

obywatel Bułgarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

(1.2) hist. członek plemięemienia pochodzenia huńskiego znad Morza Czarnego

(1.3) geogr. zob. Bułgar Wielki.

Wiktionary

Bułgarzy – naród z grupy południowych Słowian, zamieszkujący głównie Bułgarię, w mniejszej liczbie także Macedonię Północną, Grecję, Ukrainę i Mołdawię.

Etnos bułgarski ukształtował się w południowo-wschodnim zakątku Półwyspu Bałkańskiego, w Dobrudży, Mezji, Tracji i Macedonii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy Bułgarzy potrząsają głową, to wtedy oznacza to "tak".

(1.2) Bo Stlawowie z Hunnami a Scyta z Bułgarem, • A z drugiej strony Med znów ze Scytą zmówiony…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuwɡar, AS: buu̯gar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bułgarski mrz., Bułgaria ż., bułgarskość ż.

:: fż. Bułgarka ż.

przym. bułgarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Protobułgar, Prabułgar

Wiktionary

# bułgaria

państwo w Europie ze stolicą w Sofii; Republika Bułgarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Wiktionary

Bułgaria, Republika Bułgarii (bułg. България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią Północną od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Bułgaria jest członkiem: Organizacji Narodów Zjednoczonych (od 1955), Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego – NATO (od 2004) oraz Unii Europejskiej (od 2007).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bułgaria jest krajem europejskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buwˈɡarʲja, AS: buu̯garʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bułgarski mrz., Bułgar mos./mrz., Bułgarka ż., bułgarskość ż., bułgaryzacja ż., bułgaryzowanie n., bułgarystyka ż., bułgarysta mos., bułgarystka ż., Protobułgarzy lm., protobułgarski m.

czas. bułgaryzować ndk.

przym. bułgarski, protobułgarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazwa oficjalna: Republika Bułgarii

Wiktionary

# bułgarka

obywatelka Bułgarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Wiktionary

Bułgarka – opowiadanie Iwana Wazowa, wydane pierwotnie na łamach czasopisma Byłgarska sbirka w listopadzie 1899 r. pod tytułem Czełopeszkata gora i zamieszczone następnie, już pod nowym tytułem, w tomie opowiadań Pystyr swjat (1902).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: buwˈɡarka, AS: buu̯garka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bułgaria ż., bułgarski mrz., bułgarskość ż., bułgaryzacja ż., bułgaryzowanie n., bułgarystyka ż., bułgarysta m., bułgarystka ż., Protobułgarzy lm., protobułgarski m.

:: fm. Bułgar mos.

czas. bułgaryzować ndk.

przym. bułgarski, protobułgarski

Wiktionary

# bułgarski

związany z Bułgarią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Bułgarią lub Bułgarami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Bułgarii;

Wiktionary

Język bułgarski (bułg. български език, bylgarski ezik [ˈbɤ̞lɡɐrski ɛˈzik]) – język z grupy języków południowosłowiańskich oraz bałkańskiej ligi językowej. Posługuje się nim ok. 9 mln ludzi, głównie w Bułgarii, gdzie jest językiem urzędowym, ale także w Grecji, Kanadzie, Macedonii Północnej, Mołdawii, Rumunii, Serbii, USA, Turcji i Ukrainie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sozopol jest pięknym kurortem na bułgarskim wybrzeżu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buwˈɡarsʲci, AS: buu̯garsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bułgaria ż., Bułgar m., Bułgarka ż., bułgarszczyzna ż., bułgaryzowanie n.

Wiktionary

# bułgarsko-polski

dotyczący Bułgarii i Polski

SJP.pl

# bułgarskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem bułgarskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bułgarskim

(1.3) spisany, stworzony w języku bułgarskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: buwˈɡarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: buu̯garskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# bułgarskość

→ bułgarski

SJP.pl

#### Patrz:

bułgarski

# bułgarszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język bułgarski

(1.2) to, co bułgarskie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bułgarski

rzecz. bułgarski mrz.

Wiktionary

# bułgarysta

znawca języka, kultury i literatury bułgarskiej

SJP.pl

# bułgarystka

→ bułgarysta

SJP.pl

#### Patrz:

bułgarysta

# bułgarystyczny

→ bułgarystyka

SJP.pl

#### Patrz:

bułgarystyka

# bułgarystyka

1. nauka zajmująca się badaniem języków, literatur, kultur i historii narodów bułgarskich;
2. wydział na uniwersytecie obejmujący tego typu studia

SJP.pl

Wikipedia

# bułgaryzacja

poddawanie wpływom bułgarskim, nadawanie czemuś cech typowo bułgarskich

SJP.pl

Bułgaryzacja (bułgarski: побългаряване) – termin oznaczający proces przyswajania języka bułgarskiego oraz kultury bułgarskiej przez jednostki lub grupy społeczne funkcjonujące wcześniej w ramach innych kultur. Bułgaryzacja może odbywać się zarówno dobrowolnie jak i pod przymusem.

W czasach współczesnych mianem tym określano próby asymilacji Turków zamieszkujących Bułgarię, podejmowane przez tamtejszy reżim komunistyczny.

Wikipedia

# bułgaryzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku bułgarskim albo z niego przejęte

SJP.pl

# bułgaryzować

poddawać wpływom bułgarskim, rozszerzać wpływy bułgarskie, nadawać czemuś cechy typowo bułgarskie

SJP.pl

# bułgaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) narzucanie komuś języka, kultury i obyczajów bułgarskich

(1.2) nadawanie czemuś bułgarskiego charakteru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bułgaryzacja ż., Bułgaria ż., Bułgar m., Bułgarka ż., bułgarski mrz.

czas. bułgaryzować

przym. bułgarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) bułgaryzacja

Wiktionary

# bułhak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bułhak:

- Barbara Flerow-Bułhak − polska szachistka
- Emanuel Bułhak − polski arystokrata, filozof i religioznawca
- Ewa Konstancja Bułhak − polska aktorka teatralna, filmowa, telewizyjna, dubbingowa i radiowa
- Henryk Bułhak − polski historyk
- Jan Bułhak − polski fotograf
- Janusz Bułhak − polski kompozytor i fotografik
- Jerzy Bułhak − duchowny greckokatolicki
- Jozafat Bułhak − duchowny greckokatolicki
- Władysław Bułhak − polski historyk

Wikipedia

# bułhakow

nazwisko, np. Michaił Afanasjewicz Bułhakow (1891-1940), rosyjski dramatopisarz i prozaik, z zawodu lekarz

SJP.pl

Nazwisko Bułgakow (ros. Булгаков) nosili:

- Siergiej Bułgakow (1871-1944), rosyjski teolog
- Michaił Bułgakow (przyjęta w Polsce forma nazwiska: Bułhakow), rosyjski pisarz
- Afanasij Bułgakow, ojciec Michaiła, teolog
- Makary, metropolita moskiewski - imię świeckie: Michaił Bułgakow

Wikipedia

# bułhakowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z twórczością Michaiła Bułhakowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bułhakow mos.

Wiktionary

# bułka

białe pieczywo pszenne, okrągłe lub podłużne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wypiek o niewielkich rozmiarach;

(1.2) pot. daw. białe pieczywo pszenne, ciasto

(1.3) pot. fałda skóry wystająca spod biustonosza pod pachą

(1.4) slang. wspinaczkowy mięsień, siła mięśni

Wiktionary

Bułka – odmiana delikatnego pieczywa, najczęściej pszennego, żytniego lub kukurydzianego. Czasem bułka może być posypana mąką, makiem, sezamem, innymi ziarnami lub kruszonką. Może też zawierać słodkie nadzienie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poszedłem do sklepu kupić bułki na śniadanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbuw.ka, AS: buu̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bułczanka ż., bułczarka ż., bułczak m., bułkarz m., bułkowanie n.

:: zdrobn. bułeczka ż.

:: zgrub. buła ż.

czas. bułkować ndk.

przym. bułczany, bułkowy, bułeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński|żymła.

(1.4) mięsień, muskuł, pot. muł

Wiktionary

# bułkować

potocznie:
1. obtaczać w panierce produkt przeznaczony do smażenia;
2. o biuście: wypychać się poza niedobrany biustonosz; bułkować się

SJP.pl

# bułkowaty

przypominający kształtem lub smakiem bułkę

SJP.pl

# bułkowy

→ bułka; bułczasty, bułczany

SJP.pl

# bułowaciej

stopień wyższy od przysłówka: bułowato

SJP.pl

# bułowaty

przypominający kształtem lub smakiem dużą bułkę

SJP.pl

# bw

skrót od: Bank Wschodni

SJP.pl

# bwa

skrót od: Biuro Wystaw Artystycznych

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = szt. Biuro Wystaw Artystycznych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam zaproszenie do BWA na wernisaż.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɛ‿vu‿ˈa, AS: be‿vu‿a

Wiktionary

#### Powiązane:

skrótowiec CBWA

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) BeWuA, bewua

Wiktionary

# bwe

skrót od: Bank Współpracy Europejskiej

SJP.pl

# bwp

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = wojsk. bojowy wóz piechoty;

Wiktionary

# bwr

(skrót od: Boiling Water Reactor) - reaktor z wrzącą wodą, rodzaj reaktora wodnego

SJP.pl

# bwz

skrót od: Biuro Współpracy z Zagranicą

SJP.pl

# by

cząstka składowa form trybu warunkowego; spójnik (w znaczeniu: żeby, aby)

SJP.pl

spójnik

(1.1) …używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność

partykuła

(2.1) …tworząca tryb przypuszczający, pisana jako oddzielne słowo w formach bezosobowych

Wiktionary

By – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Doubs.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 65 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 9 osób/km² (wśród 1786 gmin Franche-Comté By plasuje się na 678. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 623.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem sobie butelkę wody, by potem nie być spragnionym.

(2.1) Trzeba by coś z tym zrobić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨ, AS: by

Wiktionary

#### Powiązane:

przyr. -by

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) aby, żeby

Wiktionary

# by-pass

[czytaj: bajpas] bajpas, bypass;
1. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu rurki z tworzywa sztucznego i skierowaniu przez nią biegu krwi w celu ominięcia niedrożnej tętnicy;
2. element wszczepiony w czasie tej operacji

SJP.pl

# byblijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Byblosem, dotyczący Byblosu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Byblos mrz.

Wiktionary

# byblos

miasto w Libanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;

Wiktionary

Byblos (arab. جبيل, Dżubajl, dialekt libański: Dżbejl; fen. Gebal; asyr. Gubla) – miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Kada Dżubajl.

Liczy około 21 tys. mieszkańców (2006), głównie maronitów, istnieje też mniejszość szyicka.

Stałe osadnictwo istnieje tu od 8000 lat, co czyni Byblos jednym z najdłużej nieprzerwanie zamieszkałych miast na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. byblijski

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Byblos. < etym|gr|Βύβλος. < etym|fen.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Byblos

* arabski: (1.1) جبيل, بيبلوس

* baskijski: (1.1) Biblos

* francuski: (1.1) Byblos, Jbeil

* hiszpański: (1.1) Biblos

* łaciński: (1.1) Byblos ż., Gibalium

* starogrecki: (1.1) Βύβλος ż.

* włoski: (1.1) Biblo

źródła.

== Byblos (język łaciński.) ==

thumb|Byblos (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. hist. Byblos

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. byblijski

Wiktionary

# być

1. istnieć, żyć;
2. przebywać, znajdować się gdzieś;
3. trwać przez pewien czas, mieć miejsce, zdarzać się, odbywać się;
4. brać w czymś udział, uczestniczyć;
5. uczęszczać gdzieś, korzystać z czegoś, uczyć się;
6. sięgać, dostawać do jakiejś wysokości;
7. znajdować się w jakimś stanie, doznawać czegoś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) istnieć; trwać

(1.2) znajdować się w jakimś miejscu

(1.3) charakteryzować się jakąś cechą

(1.4) pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań

(1.5) uczestniczyć w czymś

(1.6) należeć do jakiejś organizacji

czasownik posiłkowy używany do tworzenia…

(2.1) …form strony biernej

(2.2) będę, będziesz itd. …czasu przyszłego czasowników niedokonanych

(2.3) -m, -ś, -śmy, -ście …form 1. i 2. os. obu liczb czasu przeszłego i trybu przypuszczającego

(2.4) przest. byłem, byłeś itd. …czasu zaprzeszłego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jutro będzie piątek.

(1.1) Od roku jestem na diecie.

(1.1) Obiad zaraz będzie gotowy.

(1.2) Cześć, kochanie! Już jestem w domu!

(1.2) Gdzie jest klucz od bramy?

(1.2) Byłem kiedyś w Chinach.

(1.3) Karol jest bardzo wysoki.

(1.4) Czy to pan jest sprzedawcą?

(1.5) Byłeś wczoraj na spotkaniu z tym reżyserem?

(1.6) Jerzy nigdy nie był w wojsku.

(2.1) Telewizor jest zepsuty.

(2.2) Jutro będę jechał do Warszawy; mam nadzieję, że dojadę.

(2.4) Jerzy kupił był już samochód, kiedy odkrył, że ma on niesprawny alternator.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨt͡ɕ, AS: być

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. byt

(1.2) czas. pobyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) istnieć

(1.2) znajdować się

Wiktionary

# bychawa

1. miasto w Polsce;
2. polski herb szlachecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bychawa – miasto w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bychawa. Położona na Wyżynie Lubelskiej, 30 km na południe od Lublina nad rzekami Gałęzówką i Kosarzewką. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Bychawa liczyła 4855 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bɨˈxava, AS: byχava

Wiktionary

# bychawianin

mieszkaniec Bychawy

SJP.pl

# bychawianka

mieszkanka Bychawy

SJP.pl

# bychawski

przymiotnik od: Bychawa

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bartłomiej Bychawski – polski hokeista
- Marek Bychawski – polski kompozytor, trębacz
- Wojciech Bychawski – polski geodeta
- Wojciech Bychawski – polski koszykarz

Zobacz też:

- Powiat bychawski – dawny powiat w woj. lubelskim

Wikipedia

# bychom

spójnik

(1.1) stpol. abyśmy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨxɔ̃m, AS: byχõm

Wiktionary

# bychowo

2 miejscowości w Polsce:

- Bychowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród
- Bychowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Gniewino

Miejscowości na Białorusi

- Bychowo – dawna osada w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Kurzeniec.

Wikipedia

# bychowski

nazwisko

SJP.pl

Nazwisko Bychowski lub Bychowska nosiły m.in. następujące osoby:

- Anatolij Bychowski (ur. 1988) – izraelski szachista
- Bernard Bychowski (1898–1980) – rosyjski filozof
- Boris Bychowski (1908–1974) – rosyjski zoolog, parazytolog
- Helena Bychowska (1909–1959) – polska pisarka i tłumaczka
- Gustaw Bychowski (1895–1972) – polski lekarz psychiatra i psychoanalityk
- Zygmunt Bychowski (1865–1934) – polski lekarz neurolog

Wikipedia

# byci

czasownik

(1.1) stpol. być

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ɕi, AS: byći

Wiktionary

# bycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) istnienie

(1.2) znajdowanie się w jakimś miejscu

(1.3) charakteryzowanie się jakąś cechą

(1.4) wykonywanie jakiegoś zawodu

(1.5) uczestniczenie w czymś

(1.6) należenie do jakiejś organizacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Masz oczy marzące, i styl bycia luźny. / Na pozór łagodny, okrutny jesteś i próżny.

(1.3) Rzekomo bycie uczciwym popłaca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ɕɛ, AS: byće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. obycie n., byt m., pobytówka ż., niebyt m., bywalec m.

czas. być / bywać, pobyć, ubyć / ubywać, odbyć / odbywać, zbyć / zbywać, nabyć / nabywać, wybyć / wybywać, przybyć / przybywać, obyć się, wyzbyć / wyzbywać

przym. bytowy, pobytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bytność

Wiktionary

# bycina

wieś w Polsce

SJP.pl

Bycina (niem. Bitschin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

# byczek

zdrobnienie od: byk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od byk

(1.2) pot. młody byk

(1.3) pot. icht. nazwa systematyczna|Ameiurus nebulosus|Lesueur|ref=tak., sumik karłowaty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) iron. młody, silny mężczyzna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) kraszanka

(3.2) zob. byczki.

Wiktionary

Byczek – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w południowej części gminy Miłki, we wsi Wyszowate, leżące na terenie Krainy Wielkich Jezior Mazurskich.

Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Byczek. W różnych publikacjach i na mapach topograficznych jezioro to występuje pod nazwą Bycek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Byczki z tej hodowli są bardzo cenione na wszystkich arenach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃɛk, AS: byček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. byk m., bykowiec m., byczenie n., byczuś m., bykowe n., Byk mos./mzw., wybyczenie n.

czas. byczyć się ndk., wybyczyć się dk.

przym. byczy

przysł. byczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) byczuś

Wiktionary

# byczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. okładanie bykowcem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. byczek m., byk m.

czas. byczyć

przym. byczy

przysł. byczo

Wiktionary

# byczewski

nazwisko

SJP.pl

# byczki

konserwa z drobnych ryb słodkowodnych w ostrej zalewie pomidorowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. spoż. rodzaj konserwy rybnej w ostrej zalewie pomidorowej, sporządzonej z drobnych ryb słodkowodnych

Wiktionary

Byczki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Godzianów.

Wieś Byczki powstała w 1345 roku i była własnością Ziemowita III.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłam chleb, masło i byczki, więc z głodu nie umrzemy.

(1.1) Byczki sporządza się głównie z płoci, wzdręgi, okonia i jazgarza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃʲci, AS: byčʹḱi

Wiktionary

# byczkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dawid Byczkowski – rosyjski duchowny prawosławny
- Lucjan Byczkowski – polski handlowiec i działacz gospodarczy oraz duński urzędnik konsularny
- Mikołaj Byczkowski – polski wojskowy
- Mikołaj (Byczkowski) – rosyjski duchowny prawosławny
- Stanisław Byczkowski – polski farmaceuta i toksykolog
- Wiesław Byczkowski – polski prawnik i samorządowiec

Wikipedia

# byczkowy

przymiotnik od: byczek

SJP.pl

# bycznik

chrząszcz z rodziny gnojarzowatych

SJP.pl

Bycznik (Typhaeus typhoeus) – gatunek chrząszcza z rodziny gnojarzowatych. Zamieszkuje Europę od Półwyspu Iberyjskiego po część środkowo-wschodnią oraz Afrykę Północną. Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe są koprofagami, żerującymi na odchodach zwierząt roślinożernych. Postacie dorosłe aktywne są jesienią i wiosną, a często też zimą. Budują dochodzące do półtora metra głębokości gniazda, w których rozwijają się larwy.

Wikipedia

# byczo

przysłówek

(1.1) posp. wspaniale

(1.2) pot. ekon. wzrostowo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) posp. Kaśka wygląda byczo w tej nowej kiecce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. byczek m., byczenie n., byk m., bykowiec mrz.

czas. byczyć ndk., byczyć się ndk.

przym. byczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czadersko, ekstra, kapitalnie, super

Wiktionary

# byczogłowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma głowę przypominającą byczą

(1.2) taki, który ma znamię w kształcie głowy byka

Wiktionary

# byczość

potocznie: stan zadowolenia, beztroski, doskonałości

SJP.pl

# byczy

1. dotyczący byka;
2. potocznie: wielki, potężny;
3. potocznie: wspaniały, wyśmienity; superancki

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) charakterystyczny dla byka; dotyczący, odnoszący się do byka

przymiotnik relacyjny

(2.1) pot. duży

(2.2) wywołujący wrażenie, budzący podziw

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: byczyć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃɨ, AS: byčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. byczek mzw., byk mzw., Byk mos./mzw.

przysł. byczo

Wiktionary

# byczyć

potocznie: byczyć się - próżnować, nic nie robić; leniuchować, lenić się, obijać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. bić bykowcem

czasownik zwrotny niedokonany byczyć się (dk. brak)

(2.1) pot. próżnować

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) pot. Zbyszek byczył się cały ranek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. byczek m., byczenie n., byk m.

przym. byczy

przysł. byczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) lenić się, leniuchować, obijać się, próżnować, wałkonić się

Wiktionary

# byczyna

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. dzielnica Jaworzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Byczyna (niem. Pitschen) – miasto w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Byczyna.

Pod względem historycznym Byczyna położona jest na Dolnym Śląsku jako część dawnego księstwa brzeskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 3353 mieszkańców.

Gminą partnerską jest gmina związkowa Deidesheim w Niemczech.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bɨˈt͡ʃɨ̃na, AS: byčỹna

Wiktionary

# byczynianin

mieszkaniec Byczyny

SJP.pl

# byczynianka

mieszkanka Byczyny

SJP.pl

# byczyński

przymiotnik od: Byczyna

SJP.pl

# byczysko

1. zgrubienie od: byk;
2. potocznie: młody, zdrowy, dobrze zbudowany mężczyzna

SJP.pl

# bydełko

zdrobnienie od: bydło

SJP.pl

# bydgoski

przymiotnik od: Bydgoszcz, Bydgoskie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Bydgoszczy, związany z Bydgoszczą, pochodzący z Bydgoszczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed laty Gopło administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨdˈɡɔsʲci, AS: bydgosʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bydgoszczanka ż., bydgoszczanin m., Bydgoszcz ż.

Wiktionary

# bydgoskie

przymiotnik od: Bydgoszcz, Bydgoskie

SJP.pl

# bydgoskość

→ bydgoski

SJP.pl

#### Patrz:

bydgoski

# bydgoszcz

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;

(1.2) geogr. osada w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Lipnica;

Wiktionary

Bydgoszcz (łac. Bidgostia, niem. Bromberg) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce, siedziba wojewody i jednostek mu podporządkowanych oraz największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

Stolica Księstwa bydgosko-wyszogrodzkiego, Obwodu Nadnoteckiego, Departamentu, Rejencji oraz województw: pomorskiego, bydgoskiego i ponownie bydgoskiego. Położone na styku czterech makroregionów Pojezierzy Południowobałtyckich, nad rzeką Brdą, Kanałem Bydgoskim i Wisłą, która poprzez Przełom Fordoński zwraca się ku Morzu Bałtyckiemu. Miasto położone jest częściowo w pradolinie rzeki Brdy. Ciągnie się od Łąk Nadnoteckich aż po Wisłę, gdzie Brda ma swoje ujście. Od strony południowej i północnej usytuowane są pasma wysoczyzn.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przez Bydgoszcz przepływa Brda.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨdɡɔʃt͡ʃ, AS: bydgošč

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bydgoszczanin m., bydgoszczanka ż., bydgoszczak m., Bydgoskie n.

przym. bydgoski, podbydgoski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. Bydzia; skr. BDG

(1.1) peryfr. miasto nad Brdą, gród nad Brdą, mały Berlin

Wiktionary

# bydgoszczanin

mieszkaniec Bydgoszczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bydgoszczy

(1.2) osoba pochodząca z Bydgoszczy, urodzona w Bydgoszczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jestem bydgoszczaninem i wiadomo, że chciałbym skończyć karierę w tym mieście.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbɨdɡɔʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: bydgoščãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bydgoszcz ż.

:: fż. bydgoszczanka ż.

przym. bydgoski

Wiktionary

# bydgoszczanka

mieszkanka Bydgoszczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bydgoszczy

(1.2) kobieta pochodząca z Bydgoszczy, urodzona w Bydgoszczy

Wiktionary

Bydgoszczanka – polski szybowiec amatorski, zbudowany w dwudziestoleciu międzywojennym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbɨdɡɔʃˈt͡ʃãnka, AS: bydgoščãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bydgoszcz ż.

:: fm. bydgoszczanin m.

przym. bydgoski

Wiktionary

# bydlaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od bydlak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bydlak m.

Wiktionary

# bydlak

1. potocznie: bydlę (rogate, przeżuwające zwierzę hodowane przez ludzi; rzadziej: w ogóle zwierzę);
2. obelżywie: osoba o niskiej wartości moralnej, bezmyślna itp.; bydlę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. rogate zwierzę hodowlane

(1.2) pot. wyjątkowo duże zwierzę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pejor. o mężczyźnie, implikując jego prymitywność, podłość, brak kultury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨdlak, AS: bydlak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bydło n., bydlę n., bydlaczek m., bydełko n., bydlęctwo n., zbydlęcenie n.

:: zdrobn. bydlaczek m.

przym. bydlęcy, bydlacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bydlę, bydlątko

(1.2) bydlę, potwór

(2.1) bydlę, cham

Wiktionary

# bydlakowaty

potocznie:
1. postępujący nieetycznie; draniowaty, łachudrowaty, łajdakowaty;
2. duży, wielki

SJP.pl

# bydlanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. piosenka ludowa, którą śpiewa się przy pasaniu bydła

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bydło, bydlarz

Wiktionary

# bydlątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: bydlę

SJP.pl

# bydlątkowaty

kojarzący się z bydlątkiem

SJP.pl

# bydlę

1. rogate, przeżuwające zwierzę hodowane przez ludzi (np. krowa, wół);
2. potocznie: zwierzę;
3. przenośnie, obelżywie: osoba o niskiej wartości moralnej, bezmyślna itp.; bydlak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. rogate hodowlane zwierzę

(1.2) pot. duże zwierzę

(1.3) pot. pogardliwie o nikczemnym człowieku

(1.4) stpol. dobytek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨdlɛ, AS: bydle

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bydlęcy

rzecz. bydlak mos./mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wół, krowa

(1.2) bestia

(1.3) bydlak

(1.4) wardęga

Wiktionary

# bydlęcić

czynić podobnym do bydlęcia; demoralizować

SJP.pl

# bydlęcieć

stawać się podobnym do bydlęcia; zatracać godność ludzką; demoralizować się

SJP.pl

# bydlęco

przysłówek

(1.1) jak u bydła, po bydlęcemu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W szczelinie zobaczył bydlęco wyglądający ogon.

(1.1) I szkoda zwać człowiekiem, kto bydlęco żyje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bydlę n., bydlęcość ż., bydło n.

przym. bydlęcy

Wiktionary

# bydlęcość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bydlęce

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bydlęcy

przysł. bydlęco

Wiktionary

# bydlęcy

przymiotnik od: bydlę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od bydlę

(1.2) niegodny człowieka, byle jaki, bezwartościowy moralnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Efektywność produkcji bydlęcej określa nadwyżkę uzyskanej wartości produkcji nad całkowitymi kosztami jej wytwarzania.

(1.2) Ja i mama załadowane byłyśmy do "bydlęcego", odkrytego wagonu, który po wielu godzinach doczepiono do innych; z łoskotem zasunięto drzwi i zablokowano żelaznymi sztabami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨˈdlɛ̃nt͡sɨ, AS: bydlẽncy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bydlę n., bydło n., bydlak mos./mzw.

Wiktionary

# bydleń

duży, owłosiony owad z rzędu muchówek; giez bydlęcy

SJP.pl

Giez bydlęcy duży, giez bydlęcy, bydleń (Hypoderma bovis) – owad z rodziny gzowatych.

Długość 12–15 mm, ciało barwy ciemnożółtej, gęsto owłosione. Posiada szeroką głowę, ciemniejszą w porównaniu z resztą ciała. Narządy gębowe uległy całkowitemu uwstecznieniu. Na głowie krótkie trójczłonowe czułki. Skrzydła przezroczyste, przydymione na brązowo, delikatne, szerokie. Krótkie nogi zakończone przylgami i pazurkami. Odwłok pięcioczłonowy, krótki, zaokrąglony u samca. Pokładełko stosunkowo krótkie, barwy czarnej.

Wikipedia

# bydlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. byt

(1.2) stpol. postępowanie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨˈdlɛ̃ɲɛ, AS: bydlẽńe

Wiktionary

# bydli

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wołowy

Wiktionary

# bydlić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) stpol. śrpol. przebywać, żyć

(1.2) stpol. postępować, żyć wedle praw

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨdlʲit͡ɕ, AS: bydlʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bydło n., bydlątko n.

przym. bydlęcy

Wiktionary

# bydlin

Bydlin – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Klucze.

Wikipedia

# bydło

ssaki pochodzące od tura, hodowane jako zwierzęta domowe dla mięsa, mleka, skór i siły pociągowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

(1.2) zool. w polskiej systematyce biologicznej: udomowieni potomkowie tura

(1.3) przen. obraź. określenie ludzi zachowujących się w sposób przywodzący na myśl zachowanie stada bydła (1.1)

(1.4) stpol. mienie

(1.5) stpol. żywot, byt, istnienie

Wiktionary

Bydło, rogacizna – ogólna nazwa zwierząt hodowlanych z podrodziny bawołów hodowanych celem uzyskania mleka, mięsa, tłuszczu, skóry oraz wykorzystania ich siły pociągowej. Bydło zalicza się do przeżuwaczy, a co za tym idzie posiada charakterystyczną dla tej grupy zwierząt budowę i fizjologię układu pokarmowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Te ubogie pola z trudem żywiły niewielkie stadko bydła.

(1.2) Bydło domowe wywodzi się od tura Bos taurus.

(1.3) To bydło, nie ludzie… Tłocząc się przy wejściu, o mało nie stratowali się nawzajem…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨdwɔ, AS: bydu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bydlak mos.

:: zdrobn. bydełko n.

przym. bydlęcy

czas. bydlić

przysł. bydlęco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rogacizna, krowy

(1.2) bydło domowe

(1.3) tłuszcza, tłum, dzicz

Wiktionary

# byfyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. zob. bifyj.

Wiktionary

# byk

1. samiec bydła domowego; dorosły samiec wielkich przeżuwaczy (np. jaka);
2. potocznie: osoba silnie zbudowana;
3. potocznie: pomyłka, błąd;
4. potocznie: uderzenie głową;
5. dawny statek rzeczny, żaglowo-wiosłowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

(1.2) astr. astrol. drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Byka (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) geogr. rzeka w środkowej Mołdawii, prawy dopływ Dniestru;

Wiktionary

- Byk – samiec bydła, jeleniowatych (wyjątek: samiec sarny to rogacz lub kozioł) i innych parzystokopytnych. W języku potocznym słowo byk oznacza najczęściej samca bydła domowego.
- Byki – grupa ssaków krętorogich określana w systematyce zwierząt jako plemię Bovini
- Byk – gwiazdozbiór
- Byk – jeden z astrologicznych znaków zodiaku
- Byk – wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim (obecnie Jasne)
- Byk – rzeka w Mołdawii
- Byk – rzeka w obwodzie donieckim na Ukrainie, dopływ Samary
- Byk - typ dawnego drewnianego statku rzecznego
- Byk – potocznie błąd językowy
- Byk – giełd., w języku potocznym oznacza inwestora-optymistę
- ET22 – potoczne określenie lokomotywy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Byk bywa w legendach identyfikowany z bykiem, który porwał Europę na Kretę.

(1.1) Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Byka jest Aldebaran, zwany też Okiem Byka.

(1.1) Konstelacja Byka góruje o północy w listopadzie.

(1.1) W Byku leżą dwie z najjaśniejszych gromad gwiazd – Plejady i Hiady.

(1.2) Byk to jeden ze znaków zodiaku, który występuje po Baranie, a przed Bliźniętami.

(1.2) Pod koniec kwietnia Słońce wchodzi w znak Byka.

(1.2) Bykiem, jednym z wiosennych, ziemskich i stałych znaków zodiaku, rządzi planeta Wenus.

(2.1) Ona zachowuje się jak typowy Byk.

(2.1) Mój tata jest zodiakalnym Bykiem, a mama – zodiakalną Rybą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨk, AS: byk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. byk mos./mzw., byczek mzw., byczysko n., bykowiec mzw., bykowe n., bykowość ż., bykowanie n.

czas. bykować ndk.

przym. byczy, bykowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Tau

(1.2) symbol. ♉

Wiktionary

# bykiem

1. samiec bydła domowego; dorosły samiec wielkich przeżuwaczy (np. jaka);
2. potocznie: osoba silnie zbudowana;
3. potocznie: pomyłka, błąd;
4. potocznie: uderzenie głową;
5. dawny statek rzeczny, żaglowo-wiosłowy

SJP.pl

# bykować

płacić bykowe

SJP.pl

# bykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) płacenie podatku od osób bezdzietnych, nieżonatych i niezamężnych (tzw. bykowego)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bykowe n., Byk mos./mzw.

czas. bykować

Wiktionary

# bykowaty

potocznie o mężczyźnie: dobrze zbudowany

SJP.pl

# bykowe

podatek od mężczyzn niemających urzędowo zarejestrowanego małżeństwa; podatek bykowy

SJP.pl

Bykowe – określenie należności lub podatku, mające w różnych okresach historycznych odmienne znaczenie.

W XVI wieku bykowym nazywano opłatę wnoszoną właścicielowi byka za krycie krów. W ten sposób w XVI i XVII wieku określano także karę za spłodzenie nieślubnego dziecka. Na początku XX wieku słowniki odnotowują także bykowe w znaczeniu „datek pasterzowi za odchowanie krowy” oraz „opłata muzykantom na weselu, uiszczana przez tego, kto chce tańczyć z panną młodą”.

Wikipedia

# bykowiec

bicz rzemienny; także cios zadany tym biczem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. bicz wykonany z rzemienia

(1.2) przest. cios zadany bykowcem (1.1)

(1.3) przest. wysuszony penis byka służący jako pejcz

(1.4) łow. kwiecień

Wiktionary

- bykowiec – dawniej: bicz rzemienny

W Polsce

- Bykowiec – część wsi Prądzew w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
- Bykowiec – część wsi Dalewice w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza

Na Białorusi

- Bykowiec – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie wieteckim

Zobacz też

- Bykowce

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dostał przez plecy bykowcem.

(1.2) Za karę otrzymał 20 (= dwadzieścia) bykowców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨˈkɔvʲjɛt͡s, AS: bykovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. byk m., byczek m., Byk mos./mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) korbacz

(1.3) byczak

Wiktionary

# bykownia

dawna wieś na Ukrainie

SJP.pl

Bykownia (ukr. Биківня, ros. Быковня) – dawna wieś na Ukrainie, od 1923 roku w granicach Kijowa.

Wikipedia

# bykowski

nazwisko

SJP.pl

# bykowy

podatek bykowy - podatek od mężczyzn niemających urzędowo zarejestrowanego małżeństwa; bykowe

SJP.pl

# byle

aby tylko

SJP.pl

spójnik

(1.1) …wyrażający warunek wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne

(1.2) …wyrażający życzenie wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne

(1.3) …wyrażający cel, którego minimalnym warunkiem osiągnięcia jest to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

partykuła

(2.1) …występująca razem z rzeczownikiem, przysłówkiem lub zaimkiem, oznaczająca niską wartość omawianego przedmiotu, osoby czy zjawiska

(2.2) …wyrażająca życzenie mówiącego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Możesz gotować ryż parę minut dłużej, byle nie był rozgotowany.

(1.1) Chciałbym tam pracować, byle tylko było trochę czasu na odpoczynek.

(1.2) Byle doczekać do soboty!

(2.1) Podobał ci się ten film? Moim zdaniem był zupełnie byle jaki.

(2.1) Martwię się o mojego syna; spotyka się z byle kim i łazi po nocy byle gdzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨlɛ, AS: byle

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bylejakość ż.

partyk. byleby

sp. byleby

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) aby, oby, aby tylko, żeby tylko

(2.1) jakikolwiek, ktokolwiek, gdziekolwiek, cokolwiek, lada

Wiktionary

# byleby

spójnik łączący zdania lub ich części wyrażające cel lub skutek czynności ze zdania nadrzędnego

SJP.pl

zaimek

(1.1) zob. byle.

partykuła

(2.1) zob. byle.

Wiktionary

#### Powiązane:

partyk. byle

sp. byle

Wiktionary

# byleco

potocznie: ktoś lub coś o niskiej wartości (np. Jakieś takie byleco z tego ich syna.)

SJP.pl

# bylejakość

potocznie:
1. brak jakiejkolwiek wartości; lichość, lipność, niesolidność;
2. robienie czegoś byle jak, niedbale

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak staranności, niechlujność, robienie czegoś jakkolwiek, bez zwracania uwagi na jakość

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbɨlɛˈjakɔɕt͡ɕ, AS: bylei ̯akość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. byle jaki, byle jaki

partyk. byle

zaim. jaki

przysł. byle jak

Wiktionary

# bylgja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mit. córka olbrzyma Aegira i bogini Ran

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* farerski: (1.1) Bylgja ż.

* islandzki: (1.1) Bylgja ż.

źródła.

== Bylgja (język farerski.) ==

wymowa.

IPA|ˈbɪldʒa.

:: homofony|bylgja.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|ż.

(1.2) mit. Bylgja

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨlʲɟja, AS: bylʹǵi ̯a

Wiktionary

# bylica

roślina zielna lub krzew z rodziny złożonych; bielica pospolita; bylnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Artemisia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju astrowatych;

Wiktionary

Bylica (Artemisia L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje od ok. 300 do 500 gatunków w zależności od ujęcia taksonomicznego (ujmowania taksonów w randze gatunków lub podgatunków). Według bazy Plants of the World online do rodzaju należy 475 gatunków. Rośliny te występują w większości na półkuli północnej – w Europie, Azji i Ameryce Północnej, ale mniej liczne lub introdukowane gatunki spotykane są niemal wszędzie poza Antarktydą. Niektóre gatunki dominują na stepach lub półpustyniach, tworząc tzw. pustynie bylicowe. W Polsce rodzimych jest 5 gatunków, jako antropofity zadomowione występuje 6, a przejściowo dziczejących są 4. Liczne gatunki są uprawiane.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy masz uczulenie na bylicę?

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) belica, bielica

Wiktionary

# bylicki

nazwisko

SJP.pl

# bylicolistny

ambrozja bylicolistna - gatunek rośliny z rodziny astrowatych

SJP.pl

# bylicowy

1. → bylica;
2. susłogon bylicowy - gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych

SJP.pl

# bylina

1. wieloletnia, trwała roślina zielna;
2. stara rosyjska ludowa pieśń epicka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. wieloletnia roślina zielna o zimujących pąkach

Wiktionary

- bylina – zielna roślina wieloletnia
- Bylina – osada w województwie pomorskim, powiecie bytowskim, gminie Parchowo
- Bylina – rzeka w Polsce, stanowiąca dopływ Wieprza
- bylina – tradycyjna ruska lub rosyjska opowieść epicka
- Michał Bylina (1904–1982) – polski malarz batalista
- Stanisław Bylina (1936–2017) – polski historyk mediewista, profesor nauk humanistycznych
- Janka Bylina – pseudonim literacki księdza Jana Siemaszkiewicza, białoruskiego działacza społecznego i poety
- RB-109A Bylina – rosyjski system walki elektronicznej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z reguły nasiona drzew, krzewów i niektórych bylin są większe niż nasiona gatunków jednorocznych.

Wiktionary

# byliniak

byliniak rudawy, byliniak glinik - gatunki pluskwiaków z rodziny wysysowatych

SJP.pl

# byliniarnia

Wikipedia

# bylinowy

związany z byliną

SJP.pl

# byliński

nazwisko

SJP.pl

Byliński (Łabędź Odmienny III) – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Łabędź.

Wikipedia

# bynajmniej

1. partykuła wzmacniająca przeczenie w wypowiedzi, np.: Nie jest to problem bynajmniej prosty.; wcale, zupełnie, ani trochę;
2. wykrzyknienie będące przeczącą odpowiedzią na pytanie; ależ skąd, w żadnym razie, gdzie tam

SJP.pl

partykuła

(1.1) … wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

wykrzyknik

(2.1) … stanowiący przeczącą odpowiedź na pytanie: wcale nie, ani trochę, w ogóle, wręcz przeciwnie

Wiktionary

Bynajmniej – czwarty singel polskiej piosenkarki Margaret z jej piątego solowego albumu studyjnego, zatytułowanego Siniaki i cekiny. Singel został wydany 22 września 2023.

Kompozycja znalazła się na 8. miejscu listy OLiA, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych. Nagranie otrzymało w Polsce status złotego singla, przekraczając liczbę 25 tysięcy sprzedanych kopii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ona chciałaby mnie usidlić, ale ja bynajmniej nie mam zamiaru się żenić.

(2.1) Dostałeś podwyżkę? – Bynajmniej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j, AS: bỹnai ̯mʹńėi ̯

Wiktionary

# byńdzin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Będzin

Wiktionary

# bynek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Benon

Wiktionary

# bypass

[czytaj: bajpas] bajpas, by-pass;
1. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu rurki z tworzywa sztucznego i skierowaniu przez nią biegu krwi w celu ominięcia niedrożnej tętnicy;
2. element wszczepiony w czasie tej operacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. by-pass

Wiktionary

Pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG – ang. coronary artery bypass grafting) – kardiochirurgiczna operacja wszczepienia pomostów naczyniowych (tzw. bajpasów) omijających miejsce zwężenia lub zamknięcia w tętnicy wieńcowej, które nie nadaje się do angioplastyki ze stentowaniem, stosowana w niektórych przypadkach zawału serca i zaawansowanej chorobie wieńcowej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbajpas, AS: bai ̯pas

Wiktionary

# byra

nazwisko

SJP.pl

# byrd

[czytaj: bert] nazwisko

SJP.pl

Gminy w USA:

- Byrd (ang. Byrd Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Cape Girardeau
- Byrd (ang. Byrd Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Brown

Ludzie:

- William Byrd – kompozytor epoki elżbietańskiej
- Harry F. Byrd – senator z Wirginii
- Harry F. Byrd Jr. – senator z Wirginii, syn Harry'ego
- Robert Byrd – senator z Wirginii Zachodniej, najdłużej zasiadający senator w historii USA
- Joe Byrd – muzyk
- Richard Byrd – admirał, odkrywca polarny, pilot, brat senatora Harry'ego Byrda seniora
- Chris Byrd – amerykański bokser wagi ciężkiej

Wikipedia

# byrna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żarówka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiela trza chopa, co by wkręcili byrna?

Wiktionary

# byron

nazwisko, m.in. George Gordon Byron [czytaj: dżordż gordon bajron], lord, poeta angielski (1788-1824)

SJP.pl

- Byron – przylądek w Australii

Osoby:

- Kari Byron – rzeźbiarka i prezenterka, członkini Pogromców Mitów
- Babbitt Milton Byron – kompozytor
- George Gordon Byron (lord Byron) – poeta i dramaturg
- Tom Byron – amerykański aktor

Wikipedia

# byroniczny

[czytaj: bajroniczny] rzadko: tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński (byroński), bajronistyczny, bajroniczny

SJP.pl

# byronizm

[czytaj: bajronizm] bajronizm;
1. postawa życiowa wzorująca się na bohaterach Byrona (poety angielskiego) - samotnych buntownikach skłóconych ze światem;
2. prąd literacki powstały pod wpływem twórczości Byrona (poety angielskiego)

SJP.pl

Bajronizm – termin użyty po raz pierwszy przez XIX-wieczną krytykę literacką na określenie kilku charakterystycznych cech wczesnej twórczości angielskiego poety, George’a Gordona Byrona.

Pojęcie to odnosi się głównie do literatury i związane jest ze stworzonym przez G.G. Byrona modelem bohatera romantycznego.

Wikipedia

# byronowski

[czytaj: bajronowski] rzadko: tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski, bajroński (byroński), bajronistyczny, bajroniczny (byroniczny)

SJP.pl

# byronowy

[czytaj: bajronowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Byrona lub z nim związany; Bajronowy, Bajronowski, Byronowski

SJP.pl

# byroński

[czytaj: bajroński] rzadko: tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński, bajronistyczny, bajroniczny (byroniczny)

SJP.pl

# byrski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Maria Krzysztof Byrski – polski orientalista, nauczyciel akademicki, ambasador
- Tadeusz Byrski – polski reżyser teatralny
- Wincenty Byrski – polski poeta i tłumacz poezji niemieckiej, działacz polityczny
- Wojciech Byrski – polski autor tekstów piosenek, kompozytor, producent muzyczny

Wikipedia

# byś

spójnik, forma fleksyjna

(1.1) 2. os. lp. od: by

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨɕ, AS: byś

Wiktionary

# bysiek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od byk

(1.2) etn. noworoczne kurpiowskie pieczywo obrzędowe w formie figurki, przygotowywane z mąki żytniej chlebowej i gorącej wody;

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) byczek, bysio, byczuś

Wiktionary

# bysio

potocznie: duży, zwalisty mężczyzna; bysior, osiłek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od byk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. umięśniony i silny fizycznie mężczyzna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy przyszedł sąsiad, wszystko poszło błyskawicznie. Po chwili na ściółce leżał śliczny, brązowo-biały byczek. Ludzie dostali zakaz wstępu do chlewni. Siedziałem i patrzyłem, jak bysio próbuje stawiać pierwsze kroki, jak sam z siebie zaczyna ssać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zgrub. bysior mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) byczek, bysiek, byczuś

(2.1) bysior

Wiktionary

# bysior

potocznie: duży, zwalisty mężczyzna; bysio, osiłek

SJP.pl

# byss

cienka, kosztowna tkanina lniana lub bawełniana, stosowana w starożytności jako materiał na szaty dla wysoko postawionych osób

SJP.pl

Poniższa lista przedstawia fikcyjne ciała niebieskie ze świata Gwiezdnych wojen.

Wikipedia

# bystra

1. inteligentny, spostrzegawczy;
2. poruszający się szybko i zwinnie;
3. płynący szybko

SJP.pl

W Polsce

- Bystra – część miasta Szczytna
- Bystra – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
- Bystra – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański
- Bystra – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilkowice (dawniej dwie odrębne wsie: Bystra Krakowska i Bystra Śląska)
- Bystra – przysiółek wsi Koszarawa w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Koszarawa
- Bystra – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Radziechowy-Wieprz
- Bystra – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

Wikipedia

# bystre

1. inteligentny, spostrzegawczy;
2. poruszający się szybko i zwinnie;
3. płynący szybko

SJP.pl

W Polsce

- Bystre – część miasta Zakopane
- Bystre – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica
- Bystre – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica
- Bystre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. bieszczadzkim, w gminie Czarna
- Bystre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Krzeszów
- Bystre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Baligród
- Bystre – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Boćki

Wikipedia

# bystrek

nazwisko

SJP.pl

Bystrek – część wsi Kamień w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Ceków-Kolonia. Wchodzi w skład sołectwa Kamień.

W latach 1975–1998 Bystrek należał administracyjnie do województwa kaliskiego.

Wikipedia

# bystroń

Bystroń – polskie i czeskie (Czeski: Bystroň) nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 588 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 619 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa bystry i jest najbardziej rozpowszechnione w północnej środkowej i południowej środkowej Polsce.

Wikipedia

# bystronogi

szybko i lekko biegający; chyży

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. poruszający się szybko

Wiktionary

Bystronogi (org. Chołstomier) – opowiadanie Lwa Tołstoja, opublikowane po raz pierwszy w 1885 r.

Pomysł na opowiadanie Tołstoj zaczerpnął od pisarza Michała Stachowicza. Stachowicz sam zamierzał napisać opowiadanie z perspektywy konia wyścigowego, jednak zmarł, nim zdołał pomysł zrealizować. W 1863 r. Tołstoj zrealizował jego zamiar. Tekst wydał dopiero 1885 r. w zbiorze swoich dzieł.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dosiadł bystronogiego rumaka i pomknął w stronę Rawy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rączy; poet. chyży

Wiktionary

# bystrooki

mający dobry, przenikliwy wzrok

SJP.pl

# bystrość

1. prędkość, szybkość;
2. szybkość orientacji, żywość umysłu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prędkość, szybkość

(1.2) szybkość orientacji, inteligencja, żywość umysłu

(1.3) czułość wzroku lub (rzadziej) słuchu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) miał wielką bystrość w chwytaniu i demaskowaniu podłości, kryjącej się pod maską filantropii, patryotyzmu, religii (…)

(1.2) Zaufawszy swojej znakomitej bystrości, pogardził radami przyjaciół i omal nie przypłacił tego życiem (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bystry

przysł. bystro

rzecz. bystrzak mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prędkość, szybkość

(1.2) inteligencja

Wiktionary

# bystrotok

odcinek kanału, sztolni wodnej lub rurociągu o dużym spadku dna; bystrze

SJP.pl

# bystry

1. inteligentny, spostrzegawczy;
2. poruszający się szybko i zwinnie;
3. płynący szybko

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie

(1.2) o rzece, potoku: szybko płynący

(1.3) stpol. ostry

(1.4) stpol. niepohamowany

(1.5) gw-pl|Łowicz. o kolorze: żywy

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Bystry – część wsi Istebna w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Istebna
- Bystry – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten chłopak jest naprawdę bystry, myślę, że daleko zajdzie.

(1.2) Nurt rzeki jest w tym miejscu bystry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨstrɨ, AS: bystry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bystrość ż., bystrze n., bystrzak m.

przysł. bystro

Wiktionary

# bystrzacha

potocznie: osoba bystra, rozgarnięta, błyskotliwa

SJP.pl

# bystrzaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od bystrzak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bystrzak m.

Wiktionary

# bystrzaczka

→ bystrzak

SJP.pl

# bystrzak

potocznie: bystra, zmyślna osoba; spryciarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek bystry, szybko orientujący się w sytuacji

(1.2) środ. młodz. iron. człowiek głupi lub wolno myślący, wolno orientujący się w sytuacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bystrość ż., bystrzacha m., bystrze n.

:: zdrobn. bystrzaczek m.

przym. bystry

przysł. bystrze

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spryciarz

Wiktionary

# bystrzański

→ Bystra Podhalańska (wieś w Polsce)

SJP.pl

# bystrze

1. płycizna rzeki o stosunkowo szybkim prądzie; szypot
2. odcinek kanału, sztolni wodnej lub rurociągu o dużym spadku dna; bystrotok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hydrol. odcinek rzeki różniący się od sąsiednich szybszym prądem i mniejszą głębokością;

Wiktionary

Bystrze, także: bystrzyca, bystrzyna, szypot – miejsce na rzece, gdzie występuje lokalne przyspieszenie przepływu wody, mniejsze jednak niż w rafie.

Naturalne bystrza powstają w wypłyconej części koryta o zauważalnym, choć mniejszym niż w przypadku rafy, spadku podłużnym oraz prędkości wody. Ponieważ w skali lokalnej prędkość przepływu wzrasta, staje się on turbulentny. Nurt jest rwący i określany jako bulgoczący. Ze względu na występowanie krótkich fal, mogą one sprawiać wrażenie nieruchomych. Mają szklisty grzbiet. Dno w bystrzu zawiera wypukłości, zbudowane jest ze żwiru i niewielkich kamieni.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨsṭʃɛ, AS: bysṭše

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bystry

rzecz. bystrzak mos.

Wiktionary

# bystrzej

stopień wyższy od przysłówka: bystro

SJP.pl

# bystrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bystry

SJP.pl

# bystrzyca

miejsce bystrego, szybkiego prądu na rzece lub potoku; bystrzyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rumunii, położone w północno-wschodnim Siedmiogrodzie;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce, na Śląsku Cieszyńskim i na Ukrainie;

(1.3) geogr. rzeka na Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Dniestru;

Wiktionary

- bystrzyca – miejsce na rzece, gdzie następuje lokalne przyspieszenie przepływu wody

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. bystrzyca m., bystrzyczanin m., bystrzyczanka ż.

przym. bystrzycki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Bystrzyca Siedmiogrodzka

Wiktionary

# bystrzycki

przymiotnik od: Bystrzyca, Bystrzyca Kłodzka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący toponimu Bystrzyca lub Bystrzyca Kłodzka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bystrzyca ż., bystrzyczanin m., bystrzyczanka ż.

Wiktionary

# bystrzyczanin

mieszkaniec Bystrzycy Kłodzkiej (miasta w Polsce)

SJP.pl

# bystrzyczanka

mieszkanka Bystrzycy Kłodzkiej (miasta w Polsce)

SJP.pl

# bystrzyk

ryba akwariowa

SJP.pl

## Biologia

- bystrzyk (Rugilus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych
- bystrzyk – człon rodzajowy polskich nazw zwyczajowych niektórych ryb z rodziny kąsaczowatych

## Geografia

- Bystrzyk – wieś na Ukrainie
- Bystrzyk – szczyt Małych Pienin
- Bystrzyk – struga, dopływ Dęby
- Bystrzyk – potok, dopływ Kwisy
- Bystrzyk – potok, dopływ Łomnicy

Wikipedia

# bystrzyna

miejsce bystrego, szybkiego prądu na rzece lub potoku; bystrzyca

SJP.pl

- Bystrzyna – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Świdwin

2 cieki w Polsce:

- Bystrzyna – potok, dopływ Budkowiczanki
- Bystrzyna – potok, dopływ Łącznika

Wikipedia

# byszewo

W Polsce

- Byszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
- Byszewo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
- Byszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
- Byszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo
- Byszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Siemyśl
- Byszewo – przysiółek osady Grabowo, w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
- Byszewo – gromada

Wikipedia

# byszewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Arnold Anastazy Byszewski (1740–1800) – polski oficer, adiutant króla Stanisława Augusta
- Czesław Byszewski (1915–1997) – polski aktor, lektor radiowy, aktor dubbingowy
- Franciszek Byszewski (XVIII w.) – archidiakon sądecki
- Józef Byszewski (ujednoznacznienie)
- Jan Lech Byszewski (1893–1968) – polski prawnik i dyplomata
- Ludwik Byszewski (XX–XXI w.) – polski matematyk
- Michał Byszewski (1883–1936) – polski urzędnik i działacz społeczny
- Przemysław Byszewski (XX–XXI w.) – polski fizyk
- Stanisław Byszewski (XVIII w.) – polski oficer
- Tomasz Byszewski (XVIII–XIX w.) – polski urzędnik i poseł na Sejm
- Władysław Byszewski (1922–2019) – polski hodowca koni, trener, sędzia sportowy
- Zbigniew Byszewski (1929–) – polski dyplomata

Wikipedia

# bysztek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sztućce

Wiktionary

# byszwałd

Byszwałd (niem. Bischwalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Lubawa w zachodniej części Garbu Lubawskiego.

Na przełomie XVI i XVII wieku należał do dóbr stołowych biskupów chełmińskich.

Wikipedia

# byszyce

Byszyce – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

# byszyno

Byszyno (niem. Boissin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Białogard. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 204 mieszkańców.

Osada wchodząca w skład sołectwa: Przegonia.

Wikipedia

# byt

1. warunki materialne;
2. wszystko to, co istnieje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) istnienie, całokształt życia

(1.2) warunki materialne

(1.3) to, co istnieje (w jakikolwiek sposób)

Wiktionary

Byt (gr. το ον to on lub ουσια ousia; łac. ens) – podstawowe pojęcie filozoficzne z dziedziny ontologii i metafizyki, mające na celu określenie stanu istnienia rzeczy jako elementu życia i wszechświata. Byt rozumiany był przez filozofów w historii na wiele różnych sposobów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Rodzice zawsze starają się zapewnić jak najlepszy byt swoim dzieciom.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨt, AS: byt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bywalec mos., bytowość ż., bycie n., bytowanie n., niebyt m., pobyt m., pobytówka ż., bytność ż.

czas. bytować, być, bywać, pobyć, przybyć, odbyć

przym. bytowy, pobytowy

przysł. bytowo

Wiktionary

# bytków

Bytków (niem. Bittkow) – dzielnica Siemianowic Śląskich, położona około 2 kilometry na południowy zachód od centrum, która graniczy z dzielnicą Michałkowice oraz miastami: Chorzowem i Katowicami.

Wikipedia

# bytkowo

Bytkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Rokietnica.

W Bytkowie znajdowało się pole golfowe.

Wikipedia

# bytnica

wieś w Polsce

SJP.pl

Bytnica (niem. Beutnitz) – wieś gminna w powiecie krośnieńskim, w województwie lubuskim. Siedziba gminy Bytnica.

Leży pomiędzy jeziorami Kokno i Bytnickim ok. 12 km od Krosna Odrzańskiego, przy lokalnej drodze Krosno Odrzańskie – Świebodzin, około 2,5 km. od centrum wsi przystanek kolejowy Bytnica na linii Wrocław – Kostrzyn – Szczecin. W latach 1550–1627 miejscowość posiadała prawa miejskie.

Wikipedia

# bytnicki

przymiotnik od: Bytnica

SJP.pl

# bytniczanin

mieszkaniec wsi Bytnica

SJP.pl

# bytniczanka

mieszkanka Bytnicy (wsi w Polsce)

SJP.pl

# bytniewski

nazwisko

SJP.pl

# bytność

znajdowanie się, czasowe przebywanie gdzieś; pobyt, bycie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. czasowe bycie gdzieś

(1.2) przest. egzystencja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziękujemy panu profesorowi, że zaszczycił nas swoją bytnością.

(1.1) Podczas bytności na Madagaskarze nabawił się syfilisu.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bytować, być ndk.

rzecz. bycie n., byt mrz., bytowość ż.

przysł. bytowo

przym. bytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pobyt, przebywanie

(1.2) bycie, istnienie

Wiktionary

# bytom

1. warunki materialne;
2. wszystko to, co istnieje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

(1.2) geogr. zob. Bytom Odrzański.

(1.3) geogr. zob. Nowy Bytom.

Wiktionary

Bytom (niem. Beuthen, śl. Bytōm, Bytōń) – miasto w Polsce na prawach powiatu, położone w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Bytom to jedno z najstarszych miast historycznego Górnego Śląska. Był siedzibą książąt piastowskich Księstwa Bytomskiego. 7 kwietnia 1348 Bytom wraz z całym Śląskiem został formalnie włączony do I Rzeszy Niemieckiej, której częścią był do 1806 roku. Od 1526 r. własność dynastii Hohenzollernów, a od 1623 r. – rodu Donnersmarcków jako Wolne Państwo Stanowe. W latach 1742–1945 miasto znajdowało się w granicach Prus oraz Niemiec, pełniąc istotną rolę jako ośrodek gospodarczy i administracyjny lokalnego zagłębia przemysłowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak z Bytomia do Raciborza, tak z Raciborza do Opola okolica jest czysto polską.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨtɔ̃m, AS: bytõm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bytomiak mos., bytomianin mos., bytomianka ż.

przym. bytomski, podbytomski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Bytóń.

Wiktionary

# bytomiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. członek historycznej grupy etnicznej zamieszkującej Bytom i okolice;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po II wojnie światowej obszar zamieszkiwany przez Bytomiaków zasiedlili przybysze z Lwowszczyzny i innych terenów Polski, przybywający na górniczy Górny Śląsk w poszukiwaniu zatrudnienia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bytom mrz., bytomianin mos., bytomianka ż.

przym. bytomski, podbytomski

Wiktionary

# bytomianin

1. mieszkaniec Bytomia;
2. mieszkaniec Bytomia Odrzańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego

(1.2) osoba pochodząca z Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego, urodzona w Bytomiu lub Bytomiu Odrzańskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Rafał urodził się w Bytomiu Odrzańskim, jest zatem rodowitym bytomianinem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn, AS: bytõmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bytom m.

:: fż. bytomianka ż.

przym. bytomski

Wiktionary

# bytomianka

1. mieszkanka Bytomia;
2. mieszkanka Bytomia Odrzańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego

(1.2) kobieta pochodząca z Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego, urodzona w Bytomiu lub Bytomiu Odrzańskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Mira urodziła się w Bytomiu Odrzańskim, jest więc rodowitą bytomianką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔ̃ˈmʲjãnka, AS: bytõmʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bytom m.

:: fm. bytomianin m.

przym. bytomski

Wiktionary

# bytomkowiec

bielinek bytomkowiec - motyl z rodziny bielinkowatych

SJP.pl

# bytomski

przymiotnik od: Bytom, Bytom Odrzański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bytomia

(1.2) dotyczący Bytomia Odrzańskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poznali się w bytomskim magistracie.

(1.2) Dostarczał świeże ryby do bytomskich restauracji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨˈtɔ̃msʲci, AS: bytõmsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bytomiak mos., Bytom m., bytomianin m., bytomianka ż.

przym. podbytomski

Wiktionary

# bytomsko

przymiotnik od: Bytom, Bytom Odrzański

SJP.pl

Bytomsko – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Żegocina.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

# bytoń

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Bytom

Wiktionary

Bytoń – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń.

Wikipedia

# bytoński

→ Bytoń (wieś w Polsce)

SJP.pl

# bytów

1. warunki materialne;
2. wszystko to, co istnieje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie pomorskim;

Wiktionary

Bytów (kaszub. Bëtowò; niem. Bütow) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bytów, położone na Pojezierzu Bytowskim, nad rzekami Borują oraz Bytową i jeziorem Jeleń. Miasto stanowi lokalny węzeł drogowy (DK20, DW209, DW212, DW228).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨtuf, AS: bytuf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bytowianin m., bytowianka ż.

przym. bytowski

Wiktionary

# bytować

1. żyć, być, trwać;
2. przebywać, mieszkać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) książk. żyć w konkretnych warunkach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przeminął chyba bezpowrotnie statyczny okres dziejów, kiedy na rozległych i wolnych terenach mógł człowiek bytować niezależnie od technik i więzów organizacji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

przym. bytowy

przysł. bytowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) egzystować, istnieć, żyć

Wiktionary

# bytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. egzystowanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. byt m., bytowość ż.

czas. bytować ndk.

przym. bytowy

przysł. bytowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) życie, egzystowanie

Wiktionary

# bytowianin

mieszkaniec Bytowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bytowa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bytovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bytów m.

:: fż. bytowianka ż.

przym. bytowski

Wiktionary

# bytowianka

mieszkanka Bytowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bytowa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔˈvʲjãnka, AS: bytovʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bytów, bytowianin

przym. bytowski

Wiktionary

# bytownit

minerał z grupy plagioklazów

SJP.pl

Bytownit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów. Należy do grupy minerałów pospolitych. Nazwa pochodzi od miasta Bytown (dawna nazwa Ottawy) w Kanadzie, gdzie w 1835 roku, po raz pierwszy go opisano.

Wikipedia

# bytowo

przysłówek

(1.1) dotycząc bytowania

Wiktionary

W Polsce

- Bytowo – leśniczówka w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Recz
- Bytowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dobrzany
- Bytowo – gmina

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pisarz powinien kochać swój zawód obyczajowo, powinien być zainteresowany tem wszystkiem, co bytowo zrośnięte jest z jego sposobem życia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

czas. bytować ndk.

przym. bytowy

Wiktionary

# bytowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. zdolność istnienia będąca cechą bytu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n.

czas. bytować ndk.

przym. bytowy

przysł. bytowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) egzystencjalność

Wiktionary

# bytowski

→ Bytów (miasto w Polsce)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bytowa, związany z Bytowem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨˈtɔfsʲci, AS: bytofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bytów m., bytowianin m., bytowianka ż.

Wiktionary

# bytowy

→ byt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do bytu lub bytowania, mający związek z bytem lub bytowaniem

Wiktionary

#### Patrz:

byt

#### Przykłady

(1.1) Naród jest związkiem psychiki z bytem: bytowe znaczenie jej jest w nim, z niego wyrasta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bywalec mos., bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

czas. bytować ndk.

przysł. bytowo

Wiktionary

# bytyń

W Polsce

- Bytyń – część miasta Złocieniec
- Bytyń – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wola Uhruska
  - Bytyń – dawna gmina
- Bytyń – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Kaźmierz
  - Bytyń – dawna gromada

  Wikipedia

# bytyński

→ Bytyń

SJP.pl

#### Patrz:

Bytyń

# bywać

1. przebywać, znajdować się w jakimś miejscu;
2. znajdować się często w jakimś miejscu;
3. odwiedzać kogoś regularnie, co jakiś czas

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. być często w jakimś miejscu, przebywać gdzieś, brać udział w czymś

(1.2) książk. znajdować się co jakiś czas w jakiejś sytuacji, w jakimś stanie

(1.3) książk. utrzymywać z kimś kontakty towarzyskie, odwiedzać go

(1.4) książk. zdarzać się

czasownik w funkcji niesamodzielnej

(2.1) książk. czasownik posiłkowy do tworzenia częstotliwej strony biernej (w czasie teraźniejszym i przeszłym)

(2.2) książk. łącznik w orzeczeniu imiennym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maria bywała w kościele średnio raz w miesiącu.

(1.1) Odkąd zmieniłem pracę, często bywam w stolicy.

(1.2) Nieraz bywałem w kłopotach, ale przyjaciele zawsze mi pomogli.

(1.3) Bywamy u siebie kilka razy w roku.

(1.4) W czasie studiów bywało, że chodziłem spać nad ranem.

(1.4) Bywają tacy zapaleńcy, co kąpią się zimą w morzu.

(2.1) Często bywał namawiany do drobnych przekrętów, ale zawsze okazywał się uczciwy.

(2.2) Dzieci bywają nieznośne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨvat͡ɕ, AS: byvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bywalec m., bywalczyni ż., bywanie n., bycie n., byt m.

przym. bywały

Wiktionary

# bywaj

1. przebywać, znajdować się w jakimś miejscu;
2. znajdować się często w jakimś miejscu;
3. odwiedzać kogoś regularnie, co jakiś czas

SJP.pl

# bywalczyni

książkowo:
1. kobieta często bywający w danym miejscu, stały gość jakiegoś lokalu, teatru itp.; stały gość;
2. kobieta, która zwiedziła kawał świata, dużo widziała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: bywalec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Typowa bikejka jest zwykle stałą klientką solariów oraz bywalczynią dyskotek. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbɨvalˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: byvalčỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bywanie n.

:: fm. bywalec m.

czas. bywać ndk.

Wiktionary

# bywalec

1. osoba często bywająca w danym miejscu, stały gość jakiegoś lokalu, teatru itp.; stały gość;
2. osoba, która zwiedziła kawał świata, dużo widziała; światowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek, który często pojawia się, bywa w danym miejscu, lokalu, instytucji kulturalnej itp.

(1.2) książk. człowiek, który dużo podróżuje po świecie, dużo zwiedził

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Służbowo czy prywatnie, porucznik był bywalcem warszawskich lokali. (z Internetu)

(1.2) Nie wiem, jak się pali sziszę. Spytaj Romka, on jest bywalcem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨˈvalɛt͡s, AS: byvalec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bywanie n., bycie n., ubywanie n., ubycie n., zbywanie n., zbycie n., przybywanie n., przybycie n., tubylec m., tambylec m., odbywanie n., odbycie n., byt m., niebyt m., pobyt m., pobytówka ż., ubytek m., nabytek m.

:: fż. bywalczyni ż.

czas. być ndk., bywać ndk., ubywać ndk., ubyć dk., zbywać ndk., zbyć dk., przybywać ndk., przybyć dk., odbywać ndk., odbyć dk.

przym. bywszy, bytowy, tubylczy, bywały, niebywały

Wiktionary

# bywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bywać

rzecz. bywalec mos., bywalczyni ż.

Wiktionary

# bywałość

→ bywały

SJP.pl

#### Patrz:

bywały

# bywały

1. taki, który dużo podróżował, przebywał w jakimś miejscu;
2. taki, który zna się na wielu rzeczach; doświadczony, obyty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) doświadczony, obyty

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨˈvawɨ, AS: byvau̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bywać

rzecz. bywalec mos.

Wiktionary

# bywszy

gwarowo: były

SJP.pl

# byzdra

nazwisko

SJP.pl

# byziówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bɨˈʑufka, AS: byźufka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

# byznes

dawniej: biznes

SJP.pl

# byznesmen

dawniej: biznesmen

SJP.pl

# byzuch

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odwiedziny

Wiktionary

# była

dawna partnerka życiowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna, z którą zakończyło się związek na poziomie małżeństwa lub narzeczeństwa

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ż. przesz. czasownika być

forma przymiotnika.

(3.1) M. i W. ż. lp. od były

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) fm. były

Wiktionary

# było

partykuła

(1.1) stpol. …podkreślająca, że czynność, o której mowa w zdaniu, odbyła się w przeszłości

spójnik

(2.1) stpol. albo

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. n. przesz. czasownika być

Wiktionary

# były

o kimś, kto był (np. były uczeń) lub o czymś, co było (np. była dyskoteka)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. były (1.1) mąż, chłopak, narzeczony

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lm. nmos. przesz. czasownika być

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedynym w tym roku filmem, który poświęcony jest w całości wojnom na terenie byłej Jugosławii, jest chorwacki film „Świadkowie”.

(2.1) Dzwonił do mnie mój były, chce się spotkać.

(2.1) Jego były chłopak uprawiał capoeirę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbɨwɨ, AS: byu̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

(2.1) fż. była

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) eks-

(2.1) eks

Wiktionary

# byłże

"był" wzmocnione partykułą "-że", słowo występujące w zdaniach o formie pytającej (np. "Nie byłże on twoim kolegą?")

SJP.pl

# byłżeby

tryb przypuszczający czasownika "być" w czasie przeszłym z dołączoną partykułą "-że"

SJP.pl

# bz

Bank Zachodni

SJP.pl

# bzdęgolić

potocznie: źle grać lub śpiewać; fałszować

SJP.pl

# bzdet

z dezaprobatą, lekceważeniem o czymś mało wartościowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sprawa o niewielkim znaczeniu, nic ważnego

(1.2) pot. rzecz o małej wartości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie przejmuj się takimi bzdetami!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bzdɛt, AS: bzdet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bździna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drobiazg

Wiktionary

# bzdetny

potocznie: nieistotny, błahy, nieważny

SJP.pl

# bzdręgolić

potocznie: grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; dyndolić, dryndolić, brząkać, pitolić, rzępolić

SJP.pl

# bzdura

1. coś, co nie ma sensu;
2. niepoważna sprawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś nieprawdziwego, niedorzecznego

(1.2) niepoważna rzecz lub sprawa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To kompletna bzdura, że w nocy jeżdżę pijany po mieście. Przecież nie mam samochodu.

(1.2) Ania od godziny paple jakieś bzdury przez telefon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbzdura, AS: bzdura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzdurnik m., bzdurność ż., bzdurstwo n.

:: zdrobn. bzdurka ż.

czas. ubzdurać, bzdurzyć

przym. bzdurny

przysł. bzdurnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brednia, nonsens, niedorzeczność, absurd, kłamstwo, bzdurstwo, herezja, bujda, blaga, baja, bajka, zmyślenie

(1.2) błahostka, głupstwo, banialuka

Wiktionary

# bzdurka

zdrobniale o bzdurze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od bzdura

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) […] chociaż bazgrolenie tych wszystkich bzdurek jest równie przyjemne co wypełnianie wniosku wizowego na wyjazd do Ameryki, to mam świadomość, że ta praca zadecyduje, jak moja muzyka zabrzmi ze sceny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzdura ż., bzdurność ż., bzdurstwo n.

czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

przym. bzdurny

przysł. bzdurnie

Wiktionary

# bzdurniej

stopień wyższy od przysłówka: bzdurnie

SJP.pl

# bzdurniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bzdurny

SJP.pl

# bzdurność

→ bzdurny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bzdurne; cecha tych, którzy są bzdurni

Wiktionary

#### Patrz:

bzdurny

#### Powiązane:

przym. bzdurny

przysł. bzdurnie

rzecz. bzdurstwo n., bzdurka ż., bzdura ż.

Wiktionary

# bzdurny

niepoważny, bez sensu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. taki, który nie ma sensu

(1.2) pot. taki, który nie jest ważny, którym nie warto się przejmować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przeczytałem w Polsce wiele, najczęściej kompletnie bzdurnych, wypowiedzi o postmodernizmie.

(1.2) Cieszę się z takiego finału, ale jestem jednocześnie zbulwersowany, że sąd ponad rok musiał się zajmować tak bzdurną sprawą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzdura ż., bzdurka ż., bzdurność ż., bzdurstwo n.

czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

przysł. bzdurnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) absurdalny, bezsensowny, niedorzeczny, nonsensowny

(1.2) błahy, głupi, nieistotny, nieważny; posp. duperelny; książk. bagatelny, płochy

Wiktionary

# bzdurstwo

dawniej: bzdura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pozbawione sensu stwierdzenie lub pomysł

(1.2) nieistotna rzecz lub sprawa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prasa angielska, oczekując śmierci Hindenburga, wypisywała różne bzdurstwa, że prezydentem Rzeszy zostanie książę Brunszwicki, zięć Wilhelma II i bliski krewny brytyjskiej rodziny panującej.

(1.2) Przekonany o bluźnierstwo przed sądem biskupim zostaje zaraz żywcem spalony. Za liche bzdurstwo w tym rodzaju Cuthbert Simpson niedawno temu został pocięty na ćwierci i w koło wpleciony.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzdura ż., bzdurka ż., bzdurność ż., bzdurzenie n., ubzduranie n., ubzdurzenie n.

czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

przym. bzdurny

przysł. bzdurnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzdura, brednia, nonsens, niedorzeczność, absurd, kłamstwo, herezja, bujda, blaga, baja, bajka, zmyślenie

(1.2) bzdura, błahostka, głupstwo, banialuka

Wiktionary

# bzdurzyć

bredzić, bajać, paplać; potocznie:
1. mówić bzdury, głupstwa;
2. opowiadać o rzeczach nieistotnych

SJP.pl

# bzdyk

rzeczownik

(1.1) stpol. dziad

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bzdɨk, AS: bzdyk

Wiktionary

# bździągwa

1. regionalnie: pluskwa;
2. pospolicie, obraźliwie o kobiecie, dziewczynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pieszczotliwie, obraźliwie, lub z irytacją o kobiecie, zwłaszcza młodej

(1.2) gw-pl|Poznań. pluskwa

(1.3) gw-pl|Poznań. mała rzecz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbʲʑd͡ʑɔ̃ŋɡva, AS: bʹźʒ́õŋgva

Wiktionary

# bździągwiasty

potocznie: oceniany negatywnie, budzący negatywne uczucia; parchaty

SJP.pl

# bździak

pogardliwie o chłopaku; smarkacz, gnojek

SJP.pl

# bździć

1. potocznie: wydalać gazy trawienne; smrodzić, puszczać bąka;
2. potocznie: mówić głupstwa; chrzanić, pieprzyć;
3. regionalnie: słabo świecić

SJP.pl

# bździdło

potocznie: rzecz o małej wartości, błahostka; drobnostka, drobiazg, bździna, bzdet

SJP.pl

# bździna

potocznie:
1. gazy wypuszczane przez odbyt; bąk, pierd, bździoch, gaz;
2. rzecz o małej wartości, błahostka; drobnostka, drobiazg, bździdło, bzdet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii, odchodzący z tyłu z hałasem

Wiktionary

Szum (również: Bździna, dawniej: Strużka) – rzeka, prawy (północny) dopływ Tanwi o długości 22,29 km.

Szum płynie z północy na południe przez Roztocze Środkowe i Równinę Biłgorajską. Głównym dopływem (lewym) jest struga Niepryszka. Źródła Szumu znajdują się w lasach Puszczy Solskiej, na terenie uroczyska Międzyrzeki w Roztoczańskim Parku Narodowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uważaj, żeby ci się z przeciwnego końca bździna nie wypsnęła, gdy ci portki z dupy ściągniemy i śpiewać wniebogłosy każemy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzdet m., bżdżenie n., nabżdżenie n., bździoch m., bździucha ż., bździak m.

:: zdrobn. bździnka ż.

czas. bździć ndk., bździeć ndk., nabździć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pierd, bąk, pierdoła, bździoch, bździucha, bździak

Wiktionary

# bździnka

zdrobnienie od: bździna (rzecz o małej wartości)

SJP.pl

# bździoch

potocznie: gazy wypuszczane przez odbyt; bąk, pierd, bździna, gaz

SJP.pl

# bździocha

potocznie: gazy wypuszczane przez odbyt; bąk, pierd, bździna, gaz

SJP.pl

# bździuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kresy. osoba, od której czuć smród

(1.2) pot. osoba, która puszcza bąki

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bździć ndk., nabździć dk.

Wiktionary

# bziak

rzadko: krzak bzu

SJP.pl

# bzianka

1. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim;
2. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim

SJP.pl

- Bzianka – część Rzeszowa
- Bzianka – osiedle w Rzeszowie
- Bzianka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Rymanów

2 cieki wodne w Polsce:

- Bzianka – potok, dopływ Pielgrzymówki
- Bzianka – struga, dopływ Ściegnicy

Wikipedia

# bzie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. sołectwo w granicach miasta Jastrzębie-Zdrój;

(1.2) geogr. zob. Bzie Dolne.

(1.3) geogr. zob. Bzie Górne.

(1.4) geogr. zob. Bzie Zameckie.

Wiktionary

Bzie (niem. Goldmannsdorf) – sołectwo miasta Jastrzębie-Zdrój. Stanowi wschodni obszar miasta, graniczący z gminą Pawłowice. W 2015 r. sołectwo miało 3937 mieszkańców i zajmowało obszar o powierzchni 1728,73 ha, co stanowi 19% powierzchni miasta. Bzie położone jest nad potokiem Bzianką.

Wikipedia

# bzieński

→ Bzianka

SJP.pl

#### Patrz:

Bzianka

# bzik

1. potocznie: lekki obłęd, mania; fiś, hyś, hyź, fiks;
2. przestarzale: dziwak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. żart. mania, lekkie szaleństwo, dziwactwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. dziwak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Piotr ma bzika na punkcie znaczków pocztowych. Bez przerwy chodzi do sklepu filatelistycznego i zna chyba na pamięć katalog znaczków pocztowych.

(1.1) Każdy ma jakiegoś bzika, każdy jakieś hobby ma, / a ja w domu mam chomika, kota, rybki oraz psa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bʲʑik, AS: bʹźik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzikostwo n., bzikowanie n., zbzikowanie n., bzowina ż.

czas. bzikować ndk., zbzikować dk.

przym. bzikowaty, zbzikowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fioł, pot. fiksum, świr; wulg. pierdolec

Wiktionary

# bzikować

potocznie: dostawać bzika

SJP.pl

# bzikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. popadanie w obłęd, tracenie równowagi psychicznej

(1.2) pot. zachowywanie się w sposób niepoważny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zbzikowanie n., bzik m., bzikostwo n.

czas. bzikować ndk., zbzikować dk.

przym. bzikowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) wariowanie

Wiktionary

# bzikowaty

dziwaczny, mający bzika

SJP.pl

# bzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. drzewo bzowe, krzak bzowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bez m., bzowina ż., bzówka ż.

przym. bzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzowina

Wiktionary

# bzionek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mitsłow. duch opiekuńczy broniący obejścia przed złymi czarami, mający postać małego człowieczka, żyjącego pod krzakiem bzu.

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbʲʑɔ̃nɛk, AS: bʹźõnek

Wiktionary

# bzowiak

bodzieniec bzowiak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# bzowina

potocznie:
1. bez czarny;
2. sok brzozowy; oskoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drzewo bzowe, krzak bzowy

Wiktionary

- bzowina – zwyczajowa nazwa bzu czarnego
- bzowina – zwyczajowa nazwa oskoły (soku z brzozy)

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. bez m., bzina ż., bzówka ż., bzik m.

przym. bzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzina

Wiktionary

# bzówka

szewnica bzówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. jagoda bzu czarnego

(1.2) gwara. polewka z jagód bzu czarnego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bez m., bzowina ż., bzina ż.

przym. bzowy

Wiktionary

# bzowo

W Polsce

- Bzowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
- Bzowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
- Bzowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
- Bzowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz
- Bzowo – gromada

Wikipedia

# bzowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Bzowski:

- Abraham Bzowski (1567–1637) – dominikanin, przedstawiciel nurtu kontrreformacji, historyk Kościoła, hagiograf i kaznodzieja
- Baltazar Bzowski (1514–1574) – właściciel dóbr ziemskich w Bzowie, podstarości jaworowski
- Elisabeth von Janota Bzowski (1912–2012) – niemiecka malarka, graficzka, projektantka znaczków pocztowych
- Jacek Bzowski (zm. 1808) – skarbnik krakowski w 1785 roku, burgrabia krakowski w latach 1775-1785
- Jan Bzowski (zm. przed 1802) – burgrabia krakowski w 1785 roku
- Kazimierz Bzowski (1861–1945) – ziemianin, poseł na Sejm Krajowy Galicji X kadencji
- Kazimierz Janota-Bzowski (1792–1862) – polski szlachcic, oficer wojsk Księstwa Warszawskiego, ziemianin galicyjski
- Leon Bzowski (1901–1966) – polski ksiądz katolicki, uczestnik wojny polsko–radzieckiej i II wojny światowej, jeden z „księży patriotów”
- Władysław Bzowski (1885–1945) – polski wojskowy
- Włodzimierz Bzowski (1881–1942) – polski działacz chłopski i polityk

Wikipedia

# bzowy

przymiotnik od: bez (w znaczeniu: lilak)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od: bez

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lubo sposób robienia powideł bzowych wcale nie jest trudnym, wielkiej przecież potrzebuje uwagi, żeby w przechowaniu prędkiemu nie uległy zepsuciu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bez m., bzowina ż., bzina ż., bzówka ż.

Wiktionary

# bzt

skrótowiec

(1.1) = ekol. biochemiczne zapotrzebowanie na tlen;

Wiktionary

# bzura

rzeka w Polsce

SJP.pl

Bzura – rzeka na Nizinach Środkowopolskich, lewy dopływ Wisły o długości 166 km. Większa część biegu prowadzi wzdłuż północnego skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu wynosi 4,5 m. Źródła znajdują się na wysokości 238 m n.p.m. w granicach Łodzi, a ujście do Wisły na wysokości 60 m n.p.m. Jest to typowa rzeka nizinna.

Wikipedia

# bzurski

→ Bzura; bzurzański

SJP.pl

# bzurzański

→ Bzura; bzurski

SJP.pl

# bzybzać

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. kroić, ciąć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ubzybzać

rzecz. bzybzanie n.

Wiktionary

# bzybzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bzybzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bzybzać ndk.

Wiktionary

# bzyczeć

o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydawać bzyk; bzykać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) o lecących owadach: wydawać przeciągły bzyk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ni stąd, ni zowąd pojawiły się komary i złowróżbnie zaczęły bzyczeć nam nad głowami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbzɨt͡ʃɛt͡ɕ, AS: bzyčeć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzyczenie n., bzykanie n., bzyknięcie n.

Wiktionary

# bzyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bzyczeć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. bzyczeć

wykrz. bzz

Wiktionary

# bzyg

owad z rzędu muchówek, podobny do pszczoły; bzygi - rodzina tych owadów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. podobny z wyglądu do osy owad z rzędu muchówek;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bzɨk, AS: bzyk

Wiktionary

# bzygowate

rodzina dość dużych, rozpowszechnionych na całym świecie owadów z rzędu muchówek, z wyglądu podobnych do pszczołowatych, odgrywających ważną rolę w zapylaniu kwiatów; bzygi

SJP.pl

Bzygowate, bzygi (Syrphidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek z wyglądu podobnych często do os lub pszczół (mimikra). Odgrywają ważną rolę w zapylaniu kwiatów. Dorosłe osobniki występują licznie, zwłaszcza na nasłonecznionych leśnych polanach.

Wikipedia

# bzygowaty

o cechach bzygowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# bzygówka

bzygówka wiosenna - gatunek błonkówki z rodziny bzygowatych

SJP.pl

# bzyk

dźwięk wydawany przez lecącego owada, kulę itp.; bzykot, bzyczenie, bzykanie

SJP.pl

# bzykać

1. o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydawać bzyk; bzyczeć;
2. bzykać się - (pospolite) odbywać stosunek płciowy

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. bzyknąć)

(1.1) o owadzie: wydawać charakterystyczny dźwięk

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) wulg. pot. o mężczyźnie: odbywać stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany bzykać się (dk. brak)

(3.1) wulg. pot. uprawiać z kimś seks, odbywać stosunek seksualny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod wieczór na turystę, który chce się rozkoszować widokiem zachodzącego słońca, napadają miliony bzykających, złośliwych i krwiożerczych owadów.

(1.1) Zapada zamachał ogromnymi rękami, jakby chciał odgonić chmurę bzykających komarów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbzɨkat͡ɕ, AS: bzykać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzyknięcie n., bzykanie n., bzykanko n.

czas. pobzykać dk., bzyknąć dk.

wykrz. bzz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzyczeć, brzęczeć

(2.1) posuwać

(3.1) kochać się, kopulować, uprawiać seks, wulg. ruchać, chędożyć, posuwać, pieprzyć, pierdolić

Wiktionary

# bzykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dźwięk wydawany przez owady, np. pszczoły

(1.2) pot. grub. odbywanie stosunku płciowego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bzɨˈkãɲɛ, AS: bzykãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzyk m., bzyknięcie n., bzykanko n.

czas. bzykać, bzykać się, bzyczeć, pobzykiwać, bzyknąć

wykrz. bzz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brzęczenie

Wiktionary

# bzykanko

potocznie: seks; ruchanko, dymanko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. stosunek płciowy, współżycie seksualne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Że nie wspomnę już o nieziemskiej pokusie na bzykanko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzykanie n., bzyknięcie n.

czas. bzykać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzykanie, dymanko, dupczenie, ruchanie, ruchanko, dymanie

Wiktionary

# bzykliwy

wydający bzyk; bzyczący

SJP.pl

# bzyknąć

1. o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydać bzyk;
2. bzyknąć (kogoś) - (pospolite) odbyć stosunek płciowy (z kimś)

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. bzykać)

(1.1) dokonany od|bzykać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zbiegli z nasypu, raz po raz targnęło powietrzem, ale w ciemności kule tylko bzyknęły mu gdzieś nad głową.

(1.1) Bzyknij ją to się lepiej poczujesz, obstawiam, że jej pierwszy „kochanek” był cienkim zawodnikiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbzɨknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: bzyknõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzykanie n., bzyknięcie n.

czas. bzykać

wykrz. bzz

Wiktionary

# bzyknięcie

1. o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydać bzyk;
2. bzyknąć (kogoś) - (pospolite) odbyć stosunek płciowy (z kimś)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pojedynczy dźwięk wydany przez owada, np. pszczołę

(1.2) pot. grub. odbycie stosunku płciowego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bzɨcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: bzyḱńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzykanie n., bzyk m., bzykanko n.

czas. bzyknąć dk., bzykać ndk., bzyczeć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzykanko

Wiktionary

# bzykot

dźwięk wydawany przez lecącego owada, kulę itp.; bzyk, bzyczenie, bzykanie

SJP.pl

# bzymek

nazwisko

SJP.pl

# bzyp

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. najdłuższa rzeka w Abchazji, uchodzi do Morza Czarnego;

Wiktionary

Bzyp (abchaski Бзыҧ, Bzyp; ros. Бзып, Bzyp; Бзыбь, Bzyb´; gruz. ბზიფი, Bzipi) – najdłuższa rzeka w Abchazji, mająca 110 km długości. Uchodzi do Morza Czarnego, a jej dorzecze zajmuje powierzchnię 1510 km².

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. bzypijski

Wiktionary

# bzypijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bzypem, dotyczący Bzypu (rzeką w Gruzji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Bzyp mrz.

Wiktionary

# bzz

wyraz naśladujący odgłos bzyczenia; bz, bzzz

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. odgłos wydawany przez niektóre owady

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bzz, bzz, bzz- nad i pod i w. / Lata, lata, lata pszczoła / I zatacza wielkie koła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bzyk, bzykanie, bzyczenie

czas. bzykać, bzyknąć

Wiktionary

# bzzz

wyraz naśladujący odgłos bzyczenia; bz, bzz

SJP.pl

# bł.

skrót od: błogosławiony

SJP.pl

skrót

(1.1) = błogosławiony

(1.2) = błogosławiona

Wiktionary

# błach

nazwisko

SJP.pl

Błach – nazwisko polskie.

Formy żeńskie: Błachowa, Błachówna. Liczba mnoga: Błachowie.

Wikipedia

# błachnio

nazwisko

SJP.pl

# błachowiak

nazwisko

SJP.pl

# błachowicz

nazwisko

SJP.pl

# błachut

nazwisko

SJP.pl

# błąd

1. niezgodność z obowiązującymi normami; pomyłka,
2. złe, niewłaściwe postępowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niezgodność z zasadami, założeniami

(1.2) działanie, które przynosi złe skutki

(1.3) metrol. różnica między wynikiem pomiaru a wielkością mierzoną

(1.4) mat. w teorii estymacji różnica między wartością estymatora a wielkością estymowaną

(1.5) mat. we wnioskowaniu statystycznym odrzucenie hipotezy prawdziwej, bądź przyjęcie fałszywej

(1.6) stpol. złudzenie

(1.7) stpol. szaleństwo

wykrzyknik

(2.1) powiadomienie kogoś, że nie ma racji

Wiktionary

- nieumyślne działanie, które jest niezgodne z zasadami lub założeniami
- różnica między wynikiem pomiaru a wielkością mierzoną
- fałszywy wniosek z niepoprawnie przeprowadzonego rozumowania

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Publikacja roiła się od błędów.

(1.2) Nie zaprosiłem szefa na urodziny. To był błąd.

(2.1) Błąd! Byłem tam w czerwcu, a nie w maju!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwɔ̃nt, AS: bu̯õnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błądzenie n.

czas. błądzić ndk., zabłądzić dk., pobłądzić dk.

przym. błędny

przysł. błędnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) byk, pomyłka, omyłka, reg. śl. abfal.

(1.3) niepewność

Wiktionary

# błądek

nazwisko

SJP.pl

# błądkowo

Błądkowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Dobra.

Przez wieś przepływa struga Dobra. Przysiółkiem wsi jest Kościelnik.

W latach 1945–1954 istniała gmina Błądkowo.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 164 mieszkańców.

Wikipedia

# błądzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błądzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błąd mrz.

przym. błędny

Wiktionary

# błądzić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) poruszać się szukając właściwej drogi

(1.2) poruszać się bez celu

(1.3) postępować, myśleć mylnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Staszek nie błądzi, odnajduje mnie prawie zaraz, chyba nawet nie dotyka bieli rajstop.

(1.2) Ręka powoli opada, głowa przechyla się w tył, wzrok błądzi po ścianie, wreszcie Vilbert przeciąga się i mówi dopełniając ironią półuśmiech do uśmiechu.

(1.3) Autor bowiem uważa niegodziwych za głupców, którzy błądzą, narażając się na zgubę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błąd mrz.

przysł. błędnie

przym. błędny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) błąkać się

Wiktionary

# błądzikowo

Błądzikowo (kaszb. Błądzëkòwò, niem. Blansekow) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck.

Wieś klasztoru kartuzów w Kartuzach w powiecie puckim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# błagać

usilnie prosić o coś

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) żarliwie, usilnie prosić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sandra, udając ciężko przestraszoną, od razu zaczęła przepraszać Stasia błagając, aby wszystko jej wybaczył.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwaɡat͡ɕ, AS: bu̯agać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błaganie n., przebłaganie n., przebłagiwanie n., wybłaganie n., wybłagiwanie n., ubłaganie n., ubłagiwanie n.

przym. błagający, błagany, błagalny

czas. przebłagać dk., przebłagiwać ndk., ubłagać dk., ubłagiwać ndk., wybłagać dk., wybłagiwać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) upraszać, nalegać

Wiktionary

# błagająco

w sposób wyrażający błaganie; błagalnie

SJP.pl

# błagalnica

dawniej: kobieta, która o coś błaga, zanosi modły

SJP.pl

# błagalnik

dawniej: ten, kto błaga, zanosi modły

SJP.pl

# błagalny

wyrażający błaganie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wyrażający pokorną prośbę

(1.2) daw. miłosierny, skłonny do przebaczenia lub ofiarowania czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pokorny ludek wznosi swe błagalne pienia.

(1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

(1.2) Nasz dziedzic błagalny, przebaczy jak nic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błaganie n., błagalnik m.

czas. błagać ndk.

przysł. błagalnie, błagająco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błagający, proszalny, przebłagalny

Wiktionary

# błaganie

usilnie prosić o coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błagać.

(1.2) usilna prośba

Wiktionary

Deprecatio (łac. deprecatio, deprekacja) – figura retoryczna stanowiąca pokorne błaganie o odwrócenie zła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Błagania matki skłoniły go do powrotu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwaˈɡãɲɛ, AS: bu̯agãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. błagać ndk.

przym. błagalny

Wiktionary

# błagojewgrad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i uzdrowisko w południowo-zachodniej Bułgarii;

Wiktionary

Błagojewgrad (bułg. Благоевград – Błagoewgrad, do 1950 Gorna Dżumaja) – miasto i uzdrowisko w południowo-zachodniej Bułgarii, w regionie historyczno-geograficznym Macedonii. Ośrodek administracyjny obwodu Błagojewgrad i gminy Błagojewgrad, nad rzeką Strumą u podnóża gór Riła. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 72 677 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. błagojewgradzki

Wiktionary

# błagojewgradzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Błagojewgradem, dotyczący Błagojewgradu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Błagojewgrad mrz.

Wiktionary

# błagowieszczeńsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Amurem;

(1.2) geogr. miasto w Rosji, w Baszkirii;

Wiktionary

Błagowieszczeńsk (ros. Благовещенск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny obwodu amurskiego, nad Amurem. Miasto leży naprzeciwko chińskiego miasta Heihe.

W mieście znajduje się port lotniczy i rzeczny. Ośrodek kulturalny (muzeum) i naukowy (cztery uczelnie).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. błagowieszczeński

Wiktionary

# błagowieszczeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Błagowieszczeńskiem, dotyczący Błagowieszczeńska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Błagowieszczeńsk mrz.

Wiktionary

# błahość

małe znaczenie, nieistotność; nieważność, nieważkość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest błahe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błahostka ż.

przym. błahy

przysł. błaho

Wiktionary

# błahostka

1. rzecz o małej wartości, drobnostka, drobiazg;
2. sprawa lub rzecz błaha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzecz błaha, mało istotna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pokłóciliśmy/łyśmy się o błahostkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. błahy

rzecz. błahość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. pikuś

Wiktionary

# błahszy

stopień wyższy od przymiotnika: błahy

SJP.pl

# błahy

bez większego znaczenia, niegodny uwagi; nieistotny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieistotny, nieznaczący, niemający dużej wartości, niegodny większej uwagi

(1.2) stpol. lichy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Urządziliście awanturę z tak błahego powodu?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwaxɨ, AS: bu̯aχy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błahostka ż., błahość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bagatelny, banalny, drobny, mało znaczący, nic nieznaczący, nieistotny, niepoważny; pot. bzdurny, głupi; posp. duperelny

Wiktionary

# błąkać

chodzić po różnych miejscach, nie mogąc znaleźć drogi; chodzić bez celu, wałęsać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. wprowadzać w błąd

czasownik zwrotny niedokonany błąkać się

(2.1) chodzić bez celu

(2.2) chodzić tu i tam, nie mogąc odnaleźć drogi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błąkanie n., obłąkany mos.

przym. obłąkany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) omamiać, oszukiwać, zwodzić

(2.1) błądzić, wałęsać się, włóczyć się

(2.2) błądzić

Wiktionary

# błąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błąkać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niebłąkanie n.

czas. błąkać ndk.

Wiktionary

# błąkanina

błąkanie się; chodzenie bez celu; włóczęga

SJP.pl

# błam

brzegami zszyte kawałki skóry, służące do podszycia ubioru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) materiał kuśnierski ze zszytych brzegami skór futerkowych, służący m.in. do podszycia płaszcza lub uszycia futra; również sztuka futra pewnej miary

(1.2) przen. płat, płachta czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A kiedy się wystrychnie w usarskim ubierze, / Po kołnierzu go poznasz, bo błam futra bierze.

(1.1) Na wór dla zagrzania ślicznych nóżek Wci serca mego posyłam wilczych ogonów samych błam, w których włożyłoby się sto takich nóżek, jako u Wci serca mego.

(1.2) Rozłożyła wiosna spódnicę zieloną, / Przykryła błota bury błam. / Pachnie ziemia ciałem młodym / Póki wiosna, póki trwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwãm, AS: bu̯ãm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błamowanie

czas. błamować

Wiktionary

# błamowy

→ błam

SJP.pl

#### Patrz:

błam

# błancza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. guz

Wiktionary

# błasiak

nazwisko

SJP.pl

# błasik

nazwisko

SJP.pl

# błaszak

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Błaszak:

- Danuta Błaszak (ur. 1961) – polska poetka
- Czesław Błaszak − polski zoolog, akaralog
- Eugeniusz Błaszak (yr. 1954) – polski żużlowiec
- Genowefa Nowaczyk-Błaszak (ur. 1957) – polska lekkoatletka, biegaczka
- Marcin Błaszak (ur. 1980) – polski aktor

Wikipedia

# błaszczak

nazwisko

SJP.pl

- Czesław Błaszczak (1907–1985) – szachista i działacz szachowy
- Jan Błaszczak (1880–1957) – rolnik, sołtys Broniszewic, poseł na Sejm RP
- Janina Błaszczak (1924–2010) – podpułkownik WP
- Joanna Błaszczak (1971–2021) – polska językoznawczyni
- Józef Błaszczak (1926–1986) – polski inżynier i działacz państwowy, wiceminister
- Łukasz Błaszczak (ur. 1977) – polski prawnik, naukowiec
- Mariusz Błaszczak (ur. 1969) – polityk, samorządowiec
- Mirosława Błaszczak-Wacławik (1951–2022) – polska historyczka filozofii, działaczka opozycji w okresie PRL
- Patryk Błaszczak (XX–XXI w.) – polski dyplomata
- Stanisław Błaszczak (1901–1983) – oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej
- Zbigniew Błaszczak (1926–2019) – lekarz weterynarii, urzędnik państwowy i polityk, senator

Wikipedia

# błaszczuk

nazwisko

SJP.pl

# błaszczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Błaszczyk:

Wikipedia

# błaszczykiewicz

nazwisko

SJP.pl

# błaszczykowski

nazwisko

SJP.pl

- Błaszczykowski – polskie nazwisko; na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 272 osoby.

Osoby noszące nazwisko Błaszczykowski:

- Jakub Błaszczykowski – piłkarz
- Józef Błaszczykowski – kolejarz

Wikipedia

# błaszczyński

nazwisko

SJP.pl

# błaszczyszyn

nazwisko

SJP.pl

# błaszki

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Błaszki (niem. Schwarzau) – miasto w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błaszki. Przez miasto przepływa rzeka Trojanówka. Błaszki uzyskały lokację miejską przed 1722.

Według danych GUS z 31 grudnia 2023 r. miasto liczyło 1987 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed II wojną światową prawie połowę mieszkańców Błaszek stanowili Żydzi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwaʃʲci, AS: bu̯ašʹḱi

Wiktionary

# błaszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Błaszkiewicz:

- Fabian Błaszkiewicz (ur. 1973) – jezuita
- Feliks Błaszkiewicz
- Jan Antoni Błaszkiewicz
- Tadeusz Błaszkiewicz
- Wanda Rutkiewicz-Błaszkiewicz

Wikipedia

# błaszkowianin

mieszkaniec Błaszek (miasta w Polsce)

SJP.pl

# błaszkowianka

mieszkanka Błaszek (miasta w Polsce)

SJP.pl

# błaszkowski

przymiotnik od: Błaszki

SJP.pl

Błaszkowski (Błażkowski), Błaszkowska:

- Henryk Błaszkowski
- Iwona Błaszkowska
- Leon Błaszkowski
- Łukasz Błaszkowski

Wikipedia

# błaszyk

nazwisko

SJP.pl

# błaut

nazwisko

SJP.pl

# bławat

dawna, kosztowna tkanina jedwabna, zwykle koloru błękitnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. chaber.

(1.2) rodzaj jedwabnej tkaniny

Wiktionary

Bławat – kosztowna, błękitna tkanina jedwabna używana w średniowieczu.

Później nazywano tak każdą tkaninę jedwabną.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbwavat, AS: bu̯avat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bławatnik mos./mzw., bławatek mrz./mzw.

przym. bławatny, bławatowy, bławy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bławatek, chaber, modrak

Wiktionary

# bławatek

chaber bławatek - jednoroczna roślina z rodziny złożonych występująca w Europie jako pospolity chwast pól uprawnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Centaurea cyanus|L.|ref=tak., gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych;

(1.2) bot. roślina z gatunku bławatków (1.1)

Wiktionary

Chaber bławatek, bławatek (Centaurea cyanus L., w niektórych ujęciach systematycznych Cyanus segetum Hill) – gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych. Nazwy ludowe: białasy, głowacz, jasieniec, kardy, kwiatek wołoszek, macoszka, modrak, modrzeńczyk, samosiejka, wasilek, wawer. Występuje w Europie oraz na Syberii Zachodniej. W Polsce pospolity chwast polny, archeofit.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Nazrywałam na łące bławatków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bławatnik mzw./mos.

przym. bławatkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chaber, chaber bławatek

(1.2) chaber, chaber bławatek, gw-pl|Poznań|modrak.

Wiktionary

# bławatkowy

1. → bławatek;
2. niebieskofioletowy; chabrowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) odnoszący się do bławatka

(1.2) koloru niebieskiego, chabrowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bławatek m., bławatnik mos./mzw.

przym. bławatny

Wiktionary

# bławatnik

przedstawiciel podrodziny małych ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. kupiec handlujący bławatami, właściciel sklepu, w którym sprzedaje się bławaty

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. niewielki ptak o barwnym upierzeniu;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwaˈvatʲɲik, AS: bu̯avatʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bławat m., bławatek m.

przym. bławatny, bławatowy, bławatkowy

Wiktionary

# bławatniki

właściciel sklepu bławatnego; kupiec handlujący bławatami

SJP.pl

Bławatniki (Cotinginae) – podrodzina ptaków z rodziny bławatnikowatych (Cotingidae).

Wikipedia

# bławatnikowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

Bławatnikowate (Cotingidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad 60 gatunków. Występują w Ameryce Południowej i Centralnej oraz w Meksyku.

Długość ciała bławatników waha się od 8 do 50 cm, masa zaś wynosi 6–400 g. Upierzenie bardzo zróżnicowane, występuje wyraźny dymorfizm płciowy; u samców występują barwy czerwone, fioletowe i błękitne. W piórach pochodzących od 25 gatunków, ze wszystkich linii rozwojowych w rodzice, stwierdzono występowanie 16 różnych karotenoidów. Występują również ozdoby w postaci wyrostków skórnych, brodawek lub fragmentów nagiej skóry.

Wikipedia

# bławatnikowaty

o cechach bławatnikowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# bławatny

1. dawniej: wykonany z kosztownej, jedwabnej tkaniny, przeważnie koloru błękitnego;
2. koloru bławatka; modry, chabrowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bławatem, dotyczący bławatu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bławat m., bławatek m., bławatnik mos./mzw.

przym. bławatkowy

Wiktionary

# bławy

bladoniebieski, modrawy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jasnoniebieski, bladoniebieski, modrawy

(1.2) blady, mdły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Płowe włosy Marty zalśniły na słońcu, jej bławe oczy i rozchylone usta stały się dziecięce, naiwne i cudne….

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bławat mrz., bławatek mrz.

Wiktionary

# błażej

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Błażej – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa „blaesus” oznaczającego „seplenić”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój kolega ze szkolnej ławy ma na imię Błażej.

(1.1) Błażej Lipowski, pisarz wojskowy, uchodził za autora pierwszego w języku polskim regulaminu piechoty.

(1.1) W Kościele katolickim na 3 lutego przypada wspomnienie św. Błażeja z Sebasty, patrona mówców, śpiewaków, gręplarzy i kamieniarzy oraz chroniącego od chorób gardła.

(1.1) Błażejowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 3 lutego, a także 29 listopada.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwaʒɛj, AS: bu̯ažei ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Błażejowa ż., Błażejówna ż., Błażejostwo lm m., błażejka ż., Błażejki nmos., Błażejowice nmos., Błażejów mrz.

:: zdrobn. Błażejek mos., Błażek mos.

:: fż. Błażeja ż.

przym. Błażejowy, Błażejkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Błażejek, Błażek

Wiktionary

# błażeja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Błażej

Wiktionary

Błażeja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "seplenić". Żeński odpowiednik imienia Błażej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na liście brakowało Błażei i jej brata.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Błażejowa ż., Błażejówna ż., Błażejostwo lm m., błażejka ż., Błażejki nmos., Błażejowice nmos., Błażejów mrz.

:: zdrobn. Błażejek mos., Błażek mos.

:: fm. Błażej mos.

przym. Błażejowy, Błażejkowy

Wiktionary

# błażejak

nazwisko

SJP.pl

# błażejczak

nazwisko

SJP.pl

# błażejczyk

nazwisko

SJP.pl

- Henryk Błażejczyk (1937–2019) – polski aktor
- Krzysztof Błażejczyk (ur. 1950) – polski klimatolog, profesor Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk
- Krzysztof Błażejczyk (ur. 1962) – polski dziennikarz i polityk, poseł na Sejm RP I kadencji
- Danuta Błażejczyk (ur. 1953) – polska piosenkarka.

Wikipedia

# błażejewicz

nazwisko

SJP.pl

# błażejewko

Błażejewko (niem. Weißensee) – część wsi Błażejewo w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kórnik, nad Jeziorem Bnińskim, 6 km na południe od Kórnika.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Wikipedia

# błażejewo

Miejscowości w Polsce

- Błażejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
- Błażejewo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
- Błażejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk
- Błażejewo – zniesiona osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap

Wikipedia

# błażejewski

nazwisko

SJP.pl

# błażejostwo

Błażej z małżonką; Błażejowie

SJP.pl

# błażejowice

W Polsce

- Błażejowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lewin Brzeski
- Błażejowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek
- Błażejowice – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Wielowieś
- Błażejowice – gromada

Zobacz też

- Błażejowice Dolne

Wikipedia

# błażejowie

imię męskie

SJP.pl

# błażejowski

nazwisko

SJP.pl

# błażejowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Błażeja lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który odnosi się, należy do Błażeja; taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Błażej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed Błażejowym domem rosną rosochate kasztany.

(1.1) Sad sąsiadował z Błażejową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

(1.1) Błażejowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

(1.1) Gdy przeszukiwałem wczoraj strych, wpadły mi w ręce Błażejowe limeryki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Błażej m., Błażeja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Błażeja (D. lp. – po rzecz.)

Wiktionary

# błażek

zdrobnienie od: Błażej (imię męskie)

SJP.pl

Błażek – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Batorz.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Błażek, po jej zniesieniu w gromadzie Batorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 703 mieszkańców i była drugą co do wielkości miejscowością gminy Batorz. Wieś jest sołectwem.

Wikipedia

# błazen

1. artysta cyrkowy występujący w roli komicznej;
2. człowiek ośmieszający się;
3. na dworach królewskich i wielkopańskich: osoba mająca zabawiać, rozweselać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) hist. zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla;

(1.2) przen. ktoś, kto jest przesadnie wesoły lub nadmiernie dowcipkuje

Wiktionary

Błazen – nazwa rodzaju klauna, zwykle kojarzona ze średniowieczem. W Polsce zwany też wesołkiem. Charakterystycznym elementem stroju błazna była czapka o trzech rogach zakończonych dzwoneczkami – trzy rogi symbolizowały ośle uszy i ogon, przyczepiane przez błaznów we wcześniejszym okresie. Oprócz tego błaźni charakteryzowali się kolorowym strojem i specjalnym berłem z wyrzeźbioną głową na końcu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tylko błaznowi wolno żartować z króla.

(1.2) Jacek to klasowy błazen i kawalarz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwazɛ̃n, AS: bu̯azẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błazenada ż., błazeństwo n., błaznowanie n., błazno m., błazeniec m., błażen m.

:: zdrobn. błazenek m.

:: zgrub. błaźnisko n.

:: fż. błaźnica ż.

czas. zbłaźnić się, błaznować ndk., błaźnieć ndk., błaźnić ndk., zbłaźnić dk.; przest. błazenkować ndk.

przym. błazeński; przest. błaźniwy

przysł. błazeńsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trefniś, wesołek, krotochwilnik; stpol. gąska; stpol. błazno, błazeniec, błażen; reg. śl. august.

(1.2) wesołek, klaun, pajac

Wiktionary

# błazenada

zachowanie niepoważne; błazeństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niedorzeczne zachowanie się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skończ już z tymi błazenadami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błazen mos., błaznowanie n.

czas. błaźnić, błaznować ndk.

przym. błazeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błazeństwo, błaznowanie

Wiktionary

# błazenek

niewielka, egzotyczna ryba morska; amfiprion

SJP.pl

Amfiprion, ryba ukwiałowa, błazenek (Amphiprion percula) – gatunek morskiej ryby z rodziny garbikowatych (Pomacentridae).

Wikipedia

# błazeński

taki, który przypomina pajaca, błazna lub taki, który zachowuje się jak pajac; pajacowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do błazna, charakterystyczny dla błazna

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwaˈzɛ̃j̃sʲci, AS: bu̯azẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błazeństwo n., błazen m., błaznowanie n., błazenada ż.

czas. błaznować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śmieszny, komiczny, groteskowy

Wiktionary

# błazeństwo

wygłupianie się, zachowywanie się jak błazen; błazenada; błaznowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niedorzeczne zachowanie się

Wiktionary

Taktowny dowcip (gr. εὐτραπελία, eutrapelia) – w etyce Arystotelesa cnota stanowiąca złoty środek między błazeństwem a nieokrzesaniem. Wydaje się, że współcześnie taktowny dowcip, błazeństwo i nieokrzesanie uznaje się najczęściej za fakty pozaetyczne. Pojęcie taktownego dowcipu wywarło znaczny wpływ na średniowieczne i wczesnonowożytne pojęcie dworności, z którym było też w owych czasach utożsamiane.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Te jego błazeństwa już mnie nie bawią.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błazen mos., błaznowanie n.

czas. błaźnić, błaznować ndk.

przym. błazeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błazenada, błaznowanie

Wiktionary

# błażewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andriej Błażewicz – radziecki funkcjonariusz służb specjalnych
- Jacek Błażewicz – polski inżynier informatyk

Wikipedia

# błaziak

nazwisko

SJP.pl

# błażków

zdrobnienie od: Błażej (imię męskie)

SJP.pl

Błażków – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Wola Mysłowska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wieś stanowi sołectwo w gminie Wola Mysłowska. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 57 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Wilczyskach.

Wikipedia

# błażkowie

zdrobnienie od: Błażej (imię męskie)

SJP.pl

# błażkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Błażka lub z nim związany

SJP.pl

# błaźnić

1. ośmieszać, kompromitować kogoś;
2. błaźnić się - ośmieszać się, kompromitować się

SJP.pl

czasownik

(1.1) stpol. oszukiwać

(1.2) stpol. wygłupiać się

czasownik zwrotny niedokonany błaźnić się

(2.1) ośmieszać się, kompromitować się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwaʑɲit͡ɕ, AS: bu̯aźńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błaźnienie n., błazen, błazeństwo, błazenada, błaznowanie

czas. błaznować

Wiktionary

# błaźnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błaźnić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. błaźnić

Wiktionary

# błaźnisko

zgrubienie od: błazen

SJP.pl

# błaznować

zachowywać się niepoważnie, wygłupiać się; pajacować

SJP.pl

czasownik

(1.1) książk. wygłupiać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przestań wreszcie błaznować, to jest już irytujące!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwazˈnɔvat͡ɕ, AS: bu̯aznovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błazen m., błazeństwo n., błaznowanie n., błazenada ż.

przym. błazeński

czas. błaźnić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pajacować, świrować

Wiktionary

# błaznowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wygłupianie się, zachowywanie się w sposób niepoważny, błazeński

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błazen m., błazeństwo n., błazenada ż.

czas. błaźnić, błaznować ndk.

przym. błazeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pajacowanie

Wiktionary

# błażów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Błażów – wieś w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, założona w 1441 W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Błażów. Miejscowość liczy 862 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. błażowski

Wiktionary

# błażowa

miasto w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Błażowa – miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błażowa, na Pogórzu Dynowskim, nad rzeką Ryjak (dopływ Strugu). Lokalny ośrodek handlowo-usługowy i drobnego przemysłu.

Błażowa położona jest w ziemi sanockiej. Uzyskała lokację miejską przed 1770.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bwaˈʒɔva, AS: bu̯ažova

Wiktionary

# błażowianin

mieszkaniec Błażowej (miasta w Polsce)

SJP.pl

# błażowianka

mieszkanka Błażowej (miasta w Polsce)

SJP.pl

# błażowski

przymiotnik od: Błażowa

SJP.pl

- Błażowski – nazwisko polskie
- Błażowski – herb baronowski

Osoby o nazwisku Błażowski:

- Edward Błażowski
- Julian Błażowski
- Leopold Błażowski
- Marjan Błażowski
- Stanisław Kostka Piotr Błażowski – kanonik lwowski, proboszcz w Jazłowcu
- Wiktor Błażowski – burmistrz Drohobycza
- Włodzimierz Błażowski – doktor prawa, zastępca burmistrza w Przemyślu

Wikipedia

# błażusiak

nazwisko

SJP.pl

# błecha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Błecha bajsła Azora. → Pchła ugryzła Azora.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skoczka, wandzka, wancka

Wiktionary

# błędnica

1. błędnica trzaska - gatunek motyla;
2. w wierzeniach ludowych zjawa mamiąca ludzi zwłaszcza uwodząca podróżnych

SJP.pl

- Błędnica – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim
- błędnica (Xylena) – rodzaj motyli z rodziny sówkowatych

Wikipedia

# błędnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób błędny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zachował się protokół z 8 i 9 stycznia 1941 r. (błędnie datowany w maszynopisie na rok 1940).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ndʲɲɛ, AS: bu̯ẽndʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błąd mrz., błędność ż.

czas. błądzić ndk.

przym. błędny

Wiktionary

# błędniej

stopień wyższy od przysłówka: błędnie

SJP.pl

# błędniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: błędny; zwykle w wyrażeniu: nic błędniejszego - nic bardziej mylnego

SJP.pl

# błędnik

labirynt;
1. część ucha środkowego mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;
2. w ogrodnictwie: układ krętych ścieżek okolonych żywopłotem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. część wewnętrzna ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

Wiktionary

- Błędnik (anatomia) – część ucha wewnętrznego
- Błędnik (Gdańsk) – historyczny obszar w Gdańsku i wiadukt o tej samej nazwie
- Błędnik (wiadukt) – wiadukt w Szynkielewie
- błędnik to również polska nazwa labiryntu

Wikipedia

# błędnikowate

rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych; labiryntowate, łaźcowate

SJP.pl

Błędnikowate, łaźcowate, labiryntowate (Anabantidae) – rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych zaliczana do błędnikowców. Ze względu na atrakcyjne ubarwienie i ciekawą biologię często spotykane w akwarystyce.

Wikipedia

# błędnikowce

podrząd okoniokształtnych ryb słodkowodnych, mających narząd skrzelowy służący do oddychania powietrzem atmosferycznym; labiryntowce; łaźcowate

SJP.pl

Błędnikowce (Anabantoidei) – podrząd słodkowodnych ryb okoniokształtnych wyposażonych w narząd błędnikowy zwany labiryntem.

Zaliczane są do nich m.in. łaźce, wielkopłetwy, skrzeczyki, gurami, bojowniki, prętniki, sandelie, buszowce i beloncje. Ze względu na ubarwienie, biologię rozrodu oraz zachowanie są często hodowane w akwariach.

Wikipedia

# błędnikowiec

przedstawiciel podrzędu ryb słodkowodnych z rzędu okoniokształtnych; labiryntowiec

SJP.pl

# błędnikowy

przymiotnik od: błędnik

SJP.pl

# błędnodruk

znaczek pocztowy z błędem drukarskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) znaczek pocztowy z błędem drukarskim;

Wiktionary

Błędnodruk – nazwa znaczka lub całostki z błędem drukarskim, powstałym w wyniku nieprawidłowo wykonanej czynności w czasie produkcji, nie wykrytym przez kontrolę i wprowadzonego do sprzedaży. Najczęściej są to przesunięcia całości lub części nadruków i napisów. Zdarzają się też odwrócone rysunki lub napisy, a także błędy w: kolorystyce, rodzaju użytego papieru, perforacji i gumowaniu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie mam w moich zbiorach żadnego błędnodruku.

Wiktionary

# błędność

→ błędny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest błędne; cecha tych, którzy są błędni

Wiktionary

#### Patrz:

błędny

#### Powiązane:

przym. błędny

przysł. błędnie

Wiktionary

# błędny

1. niepoprawny, nieprawdziwy, zawierający błąd;
2. dawniej: błąkający się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

(1.2) nieprzytomny, zdezorientowany

(1.3) stpol. zmienny

(1.4) stpol. grzeszny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mylisz się, twoje rozumowanie jest błędne.

(1.2) Patrzył na mnie błędnym wzrokiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ndnɨ, AS: bu̯ẽndny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błąd m., błądzenie n., błędność ż.

czas. błądzić ndk., pobłądzić dk.

przysł. błędnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niepoprawny, niewłaściwy

Wiktionary

# błędów

1. niezgodność z obowiązującymi normami; pomyłka,
2. złe, niewłaściwe postępowanie

SJP.pl

- Błędów – część miasta Dąbrowa Górnicza
- Błędów – część miasta Szczecin
- Błędów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Chąśno
- Błędów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
- Błędów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wierzbica
- Błędów – nieoficjalna nazwa części wsi i ulica w Chełmie Śląskim, dawniej osada w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim w gminie Chełm Śląski
- Błędów – część wsi Krzewata, w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Olszówka
- Błędów – gromada w powiecie będzińskim
- Błędów – gromada w powiecie grójeckim

Wikipedia

# błędowianin

mieszkaniec Błędowa

SJP.pl

# błędowianka

mieszkanka Błędowa

SJP.pl

# błędowice

część Hawierzowa (miasta w Czechach)

SJP.pl

Błędowice (czes. Bludovice, niem. Bludowitz) – część miasta Hawierzowa w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach, nad rzeką Łucyną. Wraz z Podlesiem i Żywocicami współtworzy gminę katastralną Bludovice. W 2009 r. liczba mieszkańców wynosiła 2566, zaś w 2010 odnotowano 850 adresów.

Wikipedia

# błędowicki

przymiotnik od: Błędowice; błędowski

SJP.pl

# błędowo

W Polsce

- Błędowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Płużnica
- Błędowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
- Błędowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Pomiechówek
- Błędowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Baranowo
- Błędowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany
- Błędowo – gromada
- Błędowo – dawna gmina

Wikipedia

# błędowski

1. przymiotnik od: Błędowice; błędowicki
2. przymiotnik od: Błędów

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Błędowski – polski oficer
- Franciszek Błędowski – polski oficer
- Jan Błędowski – polski skrzypek, kompozytor
- Piotr Błędowski – polski ekonomista

Wikipedia

# błękicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od błękit

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie błękit, lecz tylko blady błękicik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błękit m.

Wiktionary

# błękit

1. niebieska barwa;
2. barwnik niebieskiego koloru;
3. przenośnie: niebo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolor błękitny

(1.2) chem. błękitny lub niebieski barwnik, pigment; błękitna lub niebieska farba

(1.3) przen. zob. niebo.

Wiktionary

Błękit, lazur – kolor o odcieniu pomiędzy niebieskim a cyjanem, odpowiadający barwie czystego nieba w słoneczny dzień.

Błękit miał wiele znaczeń zmieniających się przez wieki. Symbolizował wierność, stałość uczuć, czystość i trwałość.

Słowo lazur jest pochodzenia francuskiego i często stosowane jest we Francji w odniesieniu do Morza Śródziemnego (także – Lazurowe Wybrzeże).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Błękit nieba o świcie jest magicznie piękny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ŋʲcit, AS: bu̯ẽŋʹḱit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błękitnienie n., błękitność ż., błękitek m., zbłękitnienie n., błękicik mrz.

czas. błękitnieć ndk., zbłękitnieć dk.

przym. błękitny, błękitnawy

:: zdrobn. błękitniutki

przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

temsłow. błękitno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lazur

(1.3) niebo

Wiktionary

# błękitek

atlantycka ryba podobna do śledzia i dorsza

SJP.pl

- błękitek (Micromesistius poutassou) – gatunek ryby z rodziny dorszowatych.
- Błękitek – potoczna nazwa wieżowca w Krakowie
- Błękitek (Kabluey) – amerykański film komediowy z 2008 roku

Wikipedia

# błękitnawy

zbliżony do błękitnego, nie do końca błękitny, prawie błękitny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor podobny do błękitnego; niezupełnie błękitny, prawie błękitny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na koniec z lodu firnowego powstaje właściwy, twardy, błękitnawy, prawie pozbawiony powietrza lód lodowcowy, w którym poszczególne kryształy osiągają średnicę do 10 cm.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitˈnavɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnavy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błękit mrz., błękitność ż., błękitnienie n., błękitek m.

przym. błękitny

:: zdrobn. błękitniutki

przysł. błękitnawo, błękitnie

czas. błękitnieć

temsłow. błękitno-

Wiktionary

# błękitniczek

rodzaj ptaków z rodziny tanagrowatych

SJP.pl

# błękitnidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. kosmetyk, błękitny barwnik do oznaczania delikatnych żyłek na skroniach

Wiktionary

# błękitnieć

zmieniać kolor na błękitny

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) stawać się błękitnym

(1.2) wydawać się błękitnym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwɛ̃ŋʲˈcitʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: bu̯ẽŋʹḱitʹńėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błękit m., błękitnienie n.

przym. błękitny, błękitnawy

przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

Wiktionary

# błękitniej

stopień wyższy od przysłówków: błękitnie, błękitno

SJP.pl

# błękitniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: błękitny

SJP.pl

# błękitnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nabieranie barwy błękitnej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: bu̯ẽŋʹḱitʹńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błękit m., błękitek m.

czas. błękitnieć

przym. błękitny, błękitnawy

przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

Wiktionary

# błękitnik

rodzaj ptaków z rodziny drozdowatych

SJP.pl

# błękitniutki

zdrobnienie od: błękitny

SJP.pl

# błękitno-biały

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: błękitny i biały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Patrząc pod słońce, błękitno-biała powierzchnia oceanu była zachwycająca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitno‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary

# błękitno-różowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) jednocześnie błękitny i różowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) różowo-błękitny

Wiktionary

# błękitno-złoty

błękitny i złoty

SJP.pl

# błękitnobiały

biały o odcieniu błękitnym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) biały o błękitnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Błękitnobiałych kolanówek nigdy nie założę, więc nie proś mnie o to więcej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈbʲjawɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnobʹi ̯au̯y

Wiktionary

# błękitnogłowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma błękitną głowę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈɡwɔvɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnogu̯ovy

Wiktionary

# błękitnooki

mający błękitne oczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma błękitne oczy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈːci, AS: bu̯ẽŋʹḱitn•oḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niebieskooki

Wiktionary

# błękitnopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma błękitne pióra, pierze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈpʲjurɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnopʹi ̯ury

Wiktionary

# błękitnopurpurowy

1. purpurowy o odcieniu błękitnym;
2. groch błękitnopurpurowy - jednoroczna roślina z rodziny bobowatych (motylkowatych), o czerwonofioletowych kwiatach i pierzastych liściach, uprawiana na paszę i zielony nawóz; groch polny, peluszka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) purpurowy o błękitnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod krwawiącym renem śnieg zrobił się błękitnopurpurowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔpurpuˈrɔvɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnopurpurovy

Wiktionary

# błękitność

→ błękitny

SJP.pl

#### Patrz:

błękitny

# błękitnoskrzydły

mający błękitne skrzydła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma błękitne skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈskʃɨdwɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnoskšydu̯y

Wiktionary

# błękitnoszary

szary o odcieniu błękitnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szary o błękitnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy te swetry są błękitnoszare czy szarobłękitne?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈʃarɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnošary

Wiktionary

# błękitnozielonkawy

nieco zielony o błękitnym odcieniu

SJP.pl

# błękitnozielony

zielony o odcieniu błękitnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zielony o błękitnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie spotkałam się jeszcze z błękitnozielonymi lakierami do paznokci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnoźelõny

Wiktionary

# błękitnozłoty

złoty o błękitnym odcieniu

SJP.pl

# błękitny

mający kolor nieba; niebieski

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor intensywnie niebieski

Wiktionary

Błękit, lazur – kolor o odcieniu pomiędzy niebieskim a cyjanem, odpowiadający barwie czystego nieba w słoneczny dzień.

Błękit miał wiele znaczeń zmieniających się przez wieki. Symbolizował wierność, stałość uczuć, czystość i trwałość.

Słowo lazur jest pochodzenia francuskiego i często stosowane jest we Francji w odniesieniu do Morza Śródziemnego (także – Lazurowe Wybrzeże).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niebo jest błękitne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błękit mrz., błękitnienie n.

przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

przym. błękitnawy

:: zdrobn. błękitniutki

czas. błękitnieć ndk., pobłękitnieć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. błękitniutki; lazurowy

Wiktionary

# błękity

1. niebieska barwa;
2. barwnik niebieskiego koloru;
3. przenośnie: niebo

SJP.pl

# błeszczyński

nazwisko

SJP.pl

Błeszczyński – polski herb szlachecki znany z jedynego wizerunku pieczętnego, odmiana herbu Suchekomnaty.

Wikipedia

# błeszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. gw-pl|Śląsk Cieszyński. pchła

Wiktionary

# błeszno

- Błeszno – jezioro we wsi Bronków, gmina Bobrowice
- Błeszno – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Radzanów
- Błeszno – dzielnica Częstochowy
- Błeszno – wzgórze w Częstochowie, w Obniżeniu Górnej Warty

Wikipedia

# błeszyński

nazwisko

SJP.pl

Błeszyński – polski herb szlachecki, odmiana herbu Suchekomnaty.

Wikipedia

# błoch

nazwisko

SJP.pl

# błochowiak

nazwisko

SJP.pl

# błocić

zostawiać ślady błota na podłodze

SJP.pl

# błocisko

ekspresywnie: błoto; błotnisko

SJP.pl

# błociszewo

Błociszewo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś położona była w 1580 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

Wikipedia

# błocko

potocznie: błoto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od błoto

Wiktionary

Błocko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɔt͡skɔ, AS: bu̯ocko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błotnik m., błoto n.

przym. błotnisty, błotny

Wiktionary

# błogi

dający przyjemność; miły, rozkoszny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sprawiający zadowolenie lub przyjemność, świadczący o zadowoleniu lub przyjemności

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błogość ż.

przysł. błogo

Wiktionary

# błogo

przysłówek

(1.1) w sposób błogi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błogość ż.

przym. błogi

Wiktionary

# błogocice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Cieszyna;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w gminie Radziemice;

(1.3) geogr. przysiółek wsi Ścinawka Górna, w gminie Radków, w województwie dolnośląskim;

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 1 podstawowa

- Błogocice – część miasta Cieszyn
- Błogocice – przysiółek wsi Ścinawka Górna w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Radków.
- Błogocice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Radziemice

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zatwierdzono plan dla terenów Błogocic.

(1.2) W Błogocicach przyszła na świat jej babka.

(1.3) Z domu w Błogocicach został nam tylko ten stary kredens.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błogociczanin mos., błogociczanka ż.

przym. błogocicki, błogocki

Wiktionary

# błogocki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Błogocic, związany z Błogocicami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obecnie błogocki dwór stanowi własność prywatną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Błogocice nmos.

Wiktionary

# błogość

stan spokoju i zadowolenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyjemny stan zadowolenia, spokoju

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. błogi

przysł. błogo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błogostan

Wiktionary

# błogostan

książkowo: stan błogości, szczęśliwości, zadowolenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan błogości, szczęśliwości, zadowolenia

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. błogostanik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błogość, euforia, rozkosz, szczęśliwość, uniesienie, upojenie, zadowolenie

Wiktionary

# błogostanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od błogostan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błogostan m.

Wiktionary

# błogosława

gatunek banana uprawiany powszechnie w krajach tropikalnych; banan zwyczajny, banan właściwy, banan zaostrzony, figa rajska, pizang

SJP.pl

# błogosławiący

1. w religii: udzielać błogosławieństwa;
2. wyrażać zadowolenie z czegoś, wdzięczność za coś;
3. życzyć komuś w czymś szczęścia, aprobować coś; pochwalać

SJP.pl

#### Patrz:

błogosławić

# błogosławić

1. w religii: udzielać błogosławieństwa;
2. wyrażać zadowolenie z czegoś, wdzięczność za coś;
3. życzyć komuś w czymś szczęścia, aprobować coś; pochwalać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pobłogosławić)

(1.1) rel. udzielać błogosławieństwa

(1.2) książk. dziękować, wyrażać wdzięczność

(1.3) książk. dawać błogosławieństwo czemuś, akceptować coś

(1.4) przen. życzyć komuś szczęścia, pomyślności

(1.5) rel. sprzyjać komuś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na koniec mszy ksiądz błogosławi wiernych.

(1.5) Niech Bóg mu błogosławi w jego poczynaniach!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błogosławieństwo n., błogosławiony mos., błogosławiona ż., błogosławienie n., pobłogosławienie n.

czas. pobłogosławić dk.

przym. błogosławiony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) dziękować, wychwalać

(1.3) akceptować

Wiktionary

# błogosławienie

błogosławieństwo;
1. obrzęd polegający na przeżegnaniu kogoś krzyżem lub znakiem krzyża;
2. życzenie przychylności losu;
3. pomyślność, przychylność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielanie błogosławieństwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błogosławiona ż., błogosławiony mos., błogosławieństwo n., pobłogosławienie n.

czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

przym. błogosławiony

Wiktionary

# błogosławieństwo

1. w chrześcijaństwie: obrzęd powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece
2. sprzyjanie, przychylność, pomyślność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece

(1.2) podn. życzenie pomyślności, przychylności losu

(1.3) sprzyjanie, przychylność, pomyślność

Wiktionary

Błogosławieństwo w Biblii – termin religijny oznaczający formułę lub gest wyrażenia życzenia udzielenia łaski przez Boga.Słowo błogosławieństwo pochodzi od łacińskiego bene-dictio (gr. eu-logein) – mówić dobrze, życzyć czegoś dobrego. Swymi korzeniami sięga do hebrajskiego źródłosłowu brk. Ten jeden rdzeń służy do określenia różnych form błogosławieństwa: beraka – błogosławieństwo; barek – błogosławić; baruk – błogosławiony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przez ciebie będą otrzymywały błogosławieństwo / ludy całej ziemi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: bu̯ogosu̯avʹi ̯ė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pobłogosławienie n., błogosławiona ż., błogosławiony mos., błogosławienie n.

czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

przym. błogosławiony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błogosławienie

Wiktionary

# błogosławiona

kobieta zmarła, beatyfikowana przez papieża w Kościele katolickim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zmarła kobieta lub dziewczyna uznana przez kościół lub społeczność za godną kultu

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: błogosławiony

forma czasownika.

(3.1) forma żeńska ims. przymiotnikowego biernego od: błogosławić

Wiktionary

Błogosławiony – w Kościele katolickim osoba zmarła, która za życia odznaczała się szczególnymi cnotami inspirowanymi doświadczeniem religijnym lub też która z powodu swojej religii poniosła śmierć męczeńską.

Kościół w akcie beatyfikacji zezwala na publiczny kult takiej osoby w skali lokalnej np. diecezji lub ograniczonej do pewnej grupy wiernych, np. zakonu czy zgromadzenia zakonnego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. błogosławieństwo n., błogosławienie n., pobłogosławienie n., błogosławieniec m.

:: fm. błogosławiony m.

czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

przym. błogosławny, błogosławiony

Wiktionary

# błogosławiony

w kościele katolickim: człowiek zmarły, będący przedmiotem oficjalnego kultu lokalnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu;

przymiotnik

(2.1) pot. przen. szczęśliwy

forma czasownika.

(3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: błogosławić

Wiktionary

Błogosławiony – w Kościele katolickim osoba zmarła, która za życia odznaczała się szczególnymi cnotami inspirowanymi doświadczeniem religijnym lub też która z powodu swojej religii poniosła śmierć męczeńską.

Kościół w akcie beatyfikacji zezwala na publiczny kult takiej osoby w skali lokalnej np. diecezji lub ograniczonej do pewnej grupy wiernych, np. zakonu czy zgromadzenia zakonnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Błogosławiony Edmund Bojanowski założył żeńskie zgromadzenie zakonne.

(1.1) Leksykon zawiera hagiografie wszystkich świętych i błogosławionych.

(2.1) Kazik siedzi jak błogosławiony między dwiema niewiastami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błogosławieństwo n., błogosławienie n., pobłogosławienie n., błogosławieniec m.

:: fż. błogosławiona ż.

czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

przym. błogosławny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) beatyfikowany; skr. bł.

(2.1) szczęśliwy

(3.1) przest. błogosławion

Wiktionary

# błok

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandr Błok – rosyjski poeta, dramaturg
- Dawid Błok – radziecki kompozytor

Wikipedia

# błoń

przestarzałe: błonie

SJP.pl

Błoń (błr. i ros. Блонь) – agromiasteczko na Białorusi, w rejonie puchowickim obwodu mińskiego, około 58 km na południowy wschód od Mińska, nad rzeką Citewką (dopływem Świsłoczy).

Wikipedia

# błona

1. cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych, np. okrywająca narządy;
2. cienka, elastyczna taśma z materiału sztucznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienka, elastyczna powłoka lub taśma

(1.2) biol. cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych

(1.3) hist. daw. półprzejrzysty materiał pochodzenia zwierzęcego do wypełniania ram okiennych do XVII wieku;

Wiktionary

Biologia

- Błony mikroskopowe
  - błona biologiczna – membrana otaczająca lub rozdzielająca odrębne przedziały, zwykle w komórkach.
  - błona komórkowa – półprzepuszczalna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego.
  - błona jądrowa – podwójna błona białkowo-lipidowa odgraniczająca wnętrze jądra komórkowego od cytoplazmy.
  - błona podstawna – wyspecjalizowana struktura, występująca pomiędzy przypodstawną częścią plazmalemmy komórek miąższowych a tkanką podporową.
  - błona surowicza – gładka błona, która składa się z cienkiej warstwy komórek wydzielających płyn surowiczy.
- Błony makroskopowe
  - błona dziewicza – cienki fałd błony śluzowej u wejścia do pochwy.
  - błona bębenkowa – błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego.
  - blaszka graniczna przednia rogówki – część oka
  - blaszka graniczna tylna rogówki – część oka
  - błona naczyniowa – część oka
  - błona odblaskowa – odbijająca światło warstwa w oku
  - błona maziowa – wewnętrzna warstwa torebki stawowej
  - błona mięśniowa – grupa mięśni
  - błona podstawowa – błona znajdująca się w ślimaku ucha.
  - błona pławna – skórzasta struktura rozpięta między palcami, występująca u niektórych kręgowców w celu ułatwienia poruszania się w środowisku wodnym.
  - błony płodowe – błony otaczające zarodek gadów, ptaków, ssaków w tym człowieka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Odkryłem na strychu pudełko starych błon negatywów fotograficznych mojego dziadka.

(1.2) Wydrze w pływaniu pomaga błona między palcami.

(1.3) Błona w oknie błękitniała, para nad garnkiem buchała, rdzawa od ognia, sina od świtu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃na, AS: bu̯õna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nabłonek m., błonkówka ż.

:: zdrobn. błonka ż., błoneczka ż.

przym. błoniasty

Wiktionary

# błonczatka

bylina cebulowa z rodziny amarylkowatych; ismena

SJP.pl

Błonczatka (Hymenocallis) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Obejmuje ok. 50 do co najmniej 64 gatunków w wąskim ujęciu taksonomicznym (w przypadku włączenia tu roślin z rodzaju ismena Ismene jest ich kilkanaście więcej). Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Ameryce Środkowej, zwłaszcza w Meksyku. Na północy jego zasięg obejmuje południowo-wschodnią i południowo-centralną część Stanów Zjednoczonych (do tamtejszej flory należy 15 gatunków błonczatek), Antyle i północną część Ameryki Południowej, po Peru i Brazylię na południu (w Ameryce Południowej rosną tylko trzy gatunki). Jako rośliny introdukowane przedstawiciele rodzaju występują także w Afryce równikowej, na Półwyspie Indyjskim, w Azji Południowo-Wschodniej, w Australii i na wyspach Oceanii.

Wikipedia

# błoneczka

bardzo cienka błonka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: błona

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Te części każda z nich iest osobną błoneczką otulona: a każda błoneczka iest niby nitką do wierzchołka żołtka przymocowana. sic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: bu̯õnečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błona ż., błonka ż., nabłonek m., błonkówka ż.

przym. błoniasty

Wiktionary

# błonia

duża przestrzeń pokryta trawą, duże pastwisko, łąka

SJP.pl

Błonia (niem. Bürgerwiesen) – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Rudniki.

Wikipedia

# błonianin

mieszkaniec Błonia

SJP.pl

# błonianka

mieszkanka Błonia

SJP.pl

# błoniasto-szklisty

błoniasty i szklisty

SJP.pl

# błoniasty

mający cechy błony; zrobiony z błony

SJP.pl

# błonica

1. ostra choroba zakaźna wywołana zarazkiem maczugowca; dyfteria; dyfteryt;
2. glon morski z gromady zielenic, o plesze dochodzącej niejednokrotnie do 1 m długości, przytwierdzony do podłoża; ulwa, watka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ostra choroba zakaźna, której objawami są zapalenie błon śluzowych gardła i szarawe, włókniste naloty;

(1.2) bot. glon morski, o dużych, płaskich liściowatych plechach

Wiktionary

Błonica – choroba zakaźna, najczęściej występująca u dzieci, wywoływana przez maczugowiec błonicy. Głównym czynnikiem chorobotwórczym jest wytwarzany przez niektóre szczepy tych bakterii jad: toksyna błonicza.

W Polsce wprowadzono obowiązkowe szczepienia ochronne (w postaci szczepionki Di-Per-Te, DPT/DTP).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bwɔ̃ˈɲit͡sa, AS: bu̯õńica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. błoniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dyfteryt

(1.2) ulwa

Wiktionary

# błonicowy

związany z błonicą

SJP.pl

# błoniczy

→ błonica; błonicowy

SJP.pl

# błonie

duża przestrzeń pokryta trawą, duże pastwisko, łąka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Błonie (jid. ‏בלוינא‎ Bloyna, hebr. ‏בלוניה‎ Blonye) – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim (dawniej powiat błoński), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błonie. Miasto położone jest na Równinie Łowicko-Błońskiej nad rzeką Rokitnicą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwsze wzmianki o Błoniu pochodzą z XIII (= trzynastego) wieku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃ɲɛ, AS: bu̯õńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błonie n.

Wiktionary

# błonka

delikatna przezroczysta skórka

SJP.pl

- błonka (Athelia) – rodzaj grzybów z rodziny Atheliaceae
- błonka (łac. membrana) – część półpokryw pluskwiaków różnoskrzydłych

Wikipedia

# błonkoskrzydłe

rząd owadów, mających dwie pary błoniastych skrzydeł, występują w około dwustu osiemdziesięciu tysiącach gatunków; błonkówki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, liczba mnoga

(1.1) ent. rząd owadów obejmujący ponad 110 tysięcy gatunków występujących na całym świecie, oprócz rejonów polarnych;

Wiktionary

Błonkoskrzydłe, błonkówki (Hymenoptera) – rząd owadów obejmujący ponad 153 tys. opisanych gatunków występujących na całym świecie, z wyjątkiem rejonów polarnych. Najwięcej gatunków spotyka się w krajach tropikalnych. Do błonkówek należą m.in. pszczoły, osy, mrówki, pilarzowate, gąsieniczniki, bleskotki i trzpiennikowate.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɔ̃ŋkɔˈskʃɨdwɛ, AS: bu̯õŋkoskšydu̯e

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błonkówki

Wiktionary

# błonkoskrzydły

przedstawiciel jednego z rzędów owadów

SJP.pl

# błonkotwórczy

mający zdolność tworzenia błonki

SJP.pl

# błonkowaty

przypominający wyglądem błonkę

SJP.pl

# błonkówka

owad liczący na świecie około 280 tysięcy gatunków

SJP.pl

# błonkówki

rząd owadów, mających dwie pary błoniastych skrzydeł, występują w około dwustu osiemdziesięciu tysiącach gatunków; błonkoskrzydłe

SJP.pl

Błonkoskrzydłe, błonkówki (Hymenoptera) – rząd owadów obejmujący ponad 153 tys. opisanych gatunków występujących na całym świecie, z wyjątkiem rejonów polarnych. Najwięcej gatunków spotyka się w krajach tropikalnych. Do błonkówek należą m.in. pszczoły, osy, mrówki, pilarzowate, gąsieniczniki, bleskotki i trzpiennikowate.

Wikipedia

# błonkowy

przymiotnik od: błonka

SJP.pl

# błonnik

chem. związek organiczny należący do wielocukrów, główny składnik błon komórkowych roślin; celuloza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. biochem. odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;

(1.2) chem. związek organiczny z grupy polisacharydów

Wiktionary

Błonnik (błonnik pokarmowy, włókno pokarmowe) – różnorodne substancje, zazwyczaj pochodzenia roślinnego nieulegające trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka oraz zwierząt monogastrycznych. Jest to mieszanina substancji o charakterze polisacharydowym (celuloza, hemicelulozy, pektyny, gumy, śluzy) i niepolisacharydowym (ligniny, kutyny). Spożycie błonnika ma znaczenie dla funkcjonowania przewodu pokarmowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Osoby stosujące dietę wegetariańską spożywają więcej węglowodanów złożonych, a co za tym idzie więcej błonnika pokarmowego niż osoby odżywiające się w sposób tradycyjny. Spożywanie zalecanej ilości błonnika zmniejsza ryzyko powstania przewlekłych zaparć, uchyłkowatości jelit, raka jelita grubego i hemoroidów.

(1.1) Mąka razowa zawiera więcej błonnika niż biała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃ɲːik, AS: bu̯õ•ńik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) włókno pokarmowe

(1.2) celuloza

Wiktionary

# błonnikowy

związany z błonnikiem

SJP.pl

# błonotwórczy

mający zdolność tworzenia błony

SJP.pl

# błonowy

przymiotnik od: błona

SJP.pl

# błoński

przymiotnik od: Błonie

SJP.pl

ludzie:

- Bogusław Biberstein Błoński (?–1765) – cześnik kamieniecki
- Franciszek Błoński (1867–1910) – botanik
- Jan Błoński (1931–2009) – historyk literatury
- Jan Kidawa-Błoński (ur. 1953) – reżyser
- Michał Błoński (ur. 1987) – siatkarz
- Tadeusz Błoński (ur. 1947) – przewodniczący Klubu Polskiego – Stowarzyszenia Polaków i Ich Przyjaciół na Słowacji.
- Wojciech Błoński (ur. 1972) – koszykarz
- Zbigniew Błoński (1909–1940) – pilot zamordowany w Charkowie
- Kacper Błoński (ur. 1998) — youtuber, freak fighter

Wikipedia

# błonwit

chleb pszenny z dodatkami

SJP.pl

# błota

1. rozmokła ziemia tworząca gęstą, lepką masę; bagno;
2. grząski, zarośnięty trawą obszar; bagno, moczar, mokradło, trzęsawisko;
3. negatywnie oceniany stan rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) obszar bagienny

Wiktionary

W Polsce

- Błota – część miasta Warszawa, w dzielnicy Wawer
- Błota – część wsi Stary Brześć w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
- Błota – część wsi Cetty w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
- Błota – część wsi Bilno w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
- Błota – kolonia w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Nowe Ostrowy
- Błota – część wsi Krępa w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Domaniewice
- Błota – część wsi Rogóźno w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Domaniewice
- Błota – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
- Błota – osada w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
- Błota – część wsi Pszczonów w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Maków
- Błota – część wsi Głuszyna w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Klwów
- Błota – osada wsi Pakosław w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża
- Błota – część wsi Mszadla Dolna w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
- Błota – część wsi Mszadla Stara w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
- Błota – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
- Błota – kolonia w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
- Błota – część wsi Jurkowice w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
- Błota – część wsi Daromin w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Wilczyce
- Błota – przysiółek wsi Rączki w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Kluczewsko
- Błota – zniesiona część wsi Gębiczyn w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
- Błota – część wsi Młodojewo w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Słupca
- Błota – część wsi Nowa Wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Zagórów

Inne

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Te błota są pod ochroną, gdyż mieszka tu wiele zagrożonych gatunków zwierząt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɔta, AS: bu̯ota

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. błocić ndk., ubłocić dk.

rzecz. błotnik m., błoto n.

przym. błotny, błotnisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bagno

Wiktionary

# błotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. płotka

Wiktionary

Błotka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

# błotko

zdrobniale o błocie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od błoto

Wiktionary

Błotko – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Nowe Łozice.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 171.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stajał marcowy śnieg na klombach. / Po błotku drepcesz krok za krokiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błoto n., błotniak mzw., błotnik mzw./mrz., błocenie n., ubłocenie n.

czas. błocić ndk., ubłocić dk., ubłocić się dk.

przym. błocisty, błotnisty, błotny

przysł. błotniście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. błocko

Wiktionary

# błotnia

drzewo z rodziny dereniowatych rosnące na bagnach Ameryki Północnej; nyssa

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Błotnia – przysiółek w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Pszczew
- Błotnia – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie

Miejscowości w innych krajach:

- Błotnia – wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim

Wikipedia

# błotniak

przedstawiciel błotniaków, rodzaju ptaków drapieżnych z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Circus|ref=tak.;

Wiktionary

Błotniak – jednoosobowy pojazd podwodny, z mokrą kabiną, przeznaczony do zadań dywersyjnych. Przedprototypy i eksploatowane egzemplarze stacjonowały w torpedowni na Oksywiu, tzw. Formozie. Pozostałe jednostki przechowywano w magazynie. Nazwa pochodzi od kryptonimu projektu: „błotniak” – nazwa ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych. Wszystkie jednostki podwodne Marynarki Wojennej nazywane są nazwami ptaków drapieżnych, np. sęp, orzeł itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Błotniak jest ptakiem drapieżnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɔtʲɲak, AS: bu̯otʹńak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błoto n., błotko n.

Wiktionary

# błotniarka

1. gatunek słodkowodnego ślimaka;
2. rodzaj barki; szalanda;
3. prasa do filtrowania soków cukrowych pod ciśnieniem

SJP.pl

- błotniarka – szalanda (rodzaj statku)
- błotniarka – prasa do filtracji soków cukrowych
- błotniarka – ślimak z rodziny błotniarkowatych:
  - błotniarka jajowata (Radix balthica)
  - błotniarka moczarowa (Galba truncatula)
  - błotniarka otułka (Myxas glutinosa)
  - błotniarka pospolita (Stagnicola palustris)
  - błotniarka stawowa (Lymnaea stagnalis)
  - błotniarka uszata (Radix auricularia)
  - błotniarka wędrowna (Pseudosuccinea columella)

  Wikipedia

# błotniarki

rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych; błotniarkowate

SJP.pl

Błotniarkowate (Lymnaeidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora), obejmująca gatunki średnie i duże, charakteryzujące się dużą różnorodnością w budowie i ubarwieniu muszli – od stożkowatej, wieżyczkowatej, jajowatej do kulistej. Wykazują przy tym znaczną jednorodność w budowie anatomicznej.

Wikipedia

# błotniarkowate

rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych; błotniarki

SJP.pl

Błotniarkowate (Lymnaeidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora), obejmująca gatunki średnie i duże, charakteryzujące się dużą różnorodnością w budowie i ubarwieniu muszli – od stożkowatej, wieżyczkowatej, jajowatej do kulistej. Wykazują przy tym znaczną jednorodność w budowie anatomicznej.

Wikipedia

# błotniarkowy

przymiotnik od: błotniarka

SJP.pl

# błotnica

1. nazw wielu wsi w Polsce;
2. rzeka, dopływ Morza Bałtyckiego;
3. struga, dopływ Grabowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ornit. uszatka błotna

(1.2) stpol. geol. ruda błotna

Wiktionary

- Błotnica – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Kondratowice
- Błotnica – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Złoty Stok
- Błotnica – wieś w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko–drezdeneckim, w gminie Stare Kurowo
- Błotnica – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków
- Błotnica – wieś w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie
- Błotnica – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt
- Błotnica – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg
- Błotnica – gromada w powiecie białobrzeskim
- Błotnica – gromada w powiecie wolsztyńskim

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bwɔtʲˈɲit͡sa, AS: bu̯otʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błoto n., błotko n.

przym. błotny, błotnisty

Wiktionary

# błotnicowate

rodzina malutkich owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, zasiedlających środowiska wodne

SJP.pl

Błotnicowate (Hebridae) – rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych z infrarzędu półwodnych. Jedyna rodzina monotypowej nadrodziny Hebroidea.

Wikipedia

# błotnicowaty

o cechach błotnicowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# błotnik

osłona przed błotem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

Wiktionary

- błotnik (technika) – osłona kół pojazdów
  - błotnik rowerowy
  - chlapacz samochodowy
- Błotnik (województwo pomorskie) – wieś w powiecie gdańskim
  - Błotnik (przystanek kolejowy) tamże, na linii wąskotorowej Koszwały — Stegna, zlikwidowany w 1974
- Błotnik – część wsi Zawada na Dolnym Śląsku.
- Diabeł Boruta

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muszę kupić błotnik, chyba poszukam najpierw na szrocie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɔtʲɲik, AS: bu̯otʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błoto n., błotko n., błocisko n., błocko n., błota nmos., błocenie n., ubłocenie n., zabłocenie n., Zabłocie n.

czas. błocić ndk., ubłocić dk., zabłocić dk.

przym. błotny, błotnisty, błotnikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szusblech.

Wiktionary

# błotnikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z błotnikem, dotyczący błotnika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błotnik mrz.

Wiktionary

# błotnisko

ekspresywnie: błoto; błocisko

SJP.pl

# błotnistość

→ błotnisty

SJP.pl

#### Patrz:

błotnisty

# błotnisty

pełen błota, rozmokły i grząski po deszczu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pokryty błotem, pełen błota

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy szliśmy szeroką i błotnistą aleją kasztanową w stronę lasu, na przyległym polu pojawiła się sarna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwɔtʲˈɲistɨ, AS: bu̯otʹńisty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błotko n., błoto n., błocko n., błota n., błotnica ż., błotnik m., błotnistość ż.

czas. ubłocić

przym. błotny

Wiktionary

# błotniszek

błotniszka czosnkówka - gatunek owada z rodziny błotniszkowatych

SJP.pl

# błotniszka

błotniszka czosnkówka - gatunek owada z rodziny błotniszkowatych

SJP.pl

# błotniszkowate

1. rodzina muchówek;
2. rodzina mchów

SJP.pl

- błotniszkowate − rodzina mchów
- błotniszkowate − rodzina owadów

Wikipedia

# błotniszkowaty

o cechach błotniszkowatych (rodzina mchów i muchówek)

SJP.pl

# błotno

W Polsce

- Błotno – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Zwierzyn
- Błotno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
- Błotno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dobrzany
- Błotno – gromada
- Błotno – dawna gmina

Wikipedia

# błotny

przymiotnik od: błoto

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. pełen błota, pokryty błotem, utworzony z błota

(1.2) biol. żyjący lub rosnący na terenach bagnistych, pełnych

Wiktionary

Błatnia (917 m n.p.m.) – szczyt górski w Paśmie Klimczoka i Szyndzielni w Beskidzie Śląskim.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. błotko n., błoto n., błotnik mrz., błota lm nm., błotnica ż., błocko n.

czas. błocić ndk.

przym. błotnisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bagnisty

Wiktionary

# błoto

1. rozmokła ziemia tworząca gęstą, lepką masę; bagno;
2. grząski, zarośnięty trawą obszar; bagno, moczar, mokradło, trzęsawisko;
3. negatywnie oceniany stan rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mieszanina ziemi i wody;

(1.2) bagno, obszar bagnisty

(1.3) przen. sytuacja lub środowisko dwuznaczne moralnie

(1.4) chem. osady strącone w procesie produkcji cukru w błotniarkach

Wiktionary

- błoto (zawiesina)
- błoto morenowe

W Polsce

- Błoto – dawna osada leśna, obecnie część osiedla Piaski w Niepołomicach
- Błoto – część miasta Suchedniów
- Błoto – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Unisław
- Błoto – część wsi Tuczna, w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna
- Błoto – część wsi Kocierzew Południowy, w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
- Błoto – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
- Błoto – przysiółek wsi Dąbrowa, w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Kłaj
- Błoto – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Sieraków

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ktoś naniósł błota do mieszkania i nie posprzątał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɔtɔ, AS: bu̯oto

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błotnik m., błota nmos., błotnica ż., błotniarka ż., błocenie n., ubłocenie n., błotniak m., Błotnica ż., błotniarkowate nmos., Błota nmos.

:: zdrobn. błotko n.

:: zgrub. błocko n.

czas. błocić ndk., ubłocić dk.

przym. błotny, błotnisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. ciapryka, maras.; daw. kał

Wiktionary

# błotowiec

gatunek ptaka z rodziny bekasowatych

SJP.pl

Błotowiec (Tringa semipalmata) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bekasowatych (Scolopacidae), zamieszkujący Amerykę Północną, a zimą także Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

# błozewka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Strwiąża

Wiktionary

Błozewka (ukr. Болозівка Bołoziwka, hist. pol. Błożewka, a także pol. Błażewka) – rzeka na Ukrainie, płynąca przez rejon starosamborski i samborski obwodu lwowskiego. Lewy dopływ Strwiąża w dorzeczu Dniestru.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) hist. Błażewka

Wiktionary

# błp.

skrót od: błogosławionej pamięci

SJP.pl

# błudniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim, położona nad rzeką Łomnicą;

Wiktionary

Błudniki (ukr. Блюдники) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim, do 1945 w Polsce, w województwie stanisławowskim, w powiecie stanisławowskim, siedziba gminy Błudniki.

Błudniki leżą nad Łomnicą.

Urodził się tu Marian Sigmund – polski architekt wnętrz, scenograf.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. błudnicki

Wiktionary

# bługowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Bługowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka
- Bługowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Złotów

Wikipedia

# błysk

1. nagłe, krótkie, silne światło, błyśnięcie; odblask światła;
2. przenośnie: nagły przejaw czegoś, przebłysk;
3. przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błystka; błyszczka; błyszcz; błyszczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nagłe, krótkie światło

(1.2) książk. przen. nagły przejaw czegoś

(1.3) rodzaj sztucznej przynęty na ryby

Wiktionary

- błysk – nagłe, silne światło
- Błysk – album zespołu Hey
- Błysk/Skin – pierwszy singel Mai Hyży
- Pan Błysk – książka dla dzieci J.R.R. Tolkiena
- Błysk – pseudonim Jana Kempińskiego
- „Błysk” – nazwa oddziału partyzanckiego Armii Krajowej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: bwɨsk, AS: bu̯ysk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błyskawica ż., błyskotka ż., błystka ż., przebłysk m., rozbłysk m., błyszczyk mrz., błyskanie n.

przym. błyskowy, błyskawiczny, błyskotliwy

czas. błyskać, błysnąć, błyszczeć

przysł. błyskawicznie, błyszcząco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błyśnięcie, flesz

(1.2) przebłysk

Wiktionary

# błyskać

1. świecić czymś krótko, z przerwami;
2. jaśnieć, lśnić, wydając błysk;
3. olśniewać, wyróżniać się czymś; błyszczeć, brylować;
4. o zjawiskach psychicznych: uzewnętrzniać się, zjawiać się nagle;
5. błyskać się - o błyskawicach: chwilowo rozświetlać niebo

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. błysnąć)

(1.1) świecić z częstymi, krótkimi przerwami

(1.2) wydawać odblask przez krótki czas

(1.3) przen. wykazywać się czymś szczególnym w danym momencie

(1.4) pot. pojawiać się nagle i na chwilę

czasownik zwrotny niedokonany błyskać się (dk. błysnąć się)

(2.1) meteorol. ukazywać się jako błyskawica na niebie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Urządzenie wydawało wysoki pisk i błyskało niebieskimi światełkami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błyskanie n., błysk mrz., błyskawica ż.

przym. błyskawiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) migać, migotać, mrugać

(1.2) lśnić, mrugać

Wiktionary

# błyskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błyskać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błysk m., błyskawica ż.

czas. błyskać ndk.

przym. błyskawiczny

Wiktionary

# błyskawica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

Wiktionary

Piorun – w meteorologii bardzo silne wyładowanie elektrostatyczne w atmosferze powstające naturalnie, zwykle towarzyszące burzom. Piorunowi często towarzyszy grom dźwiękowy (grzmot) oraz zjawisko świetlne zwane błyskawicą. Może ono przybierać rozmaite kształty i rozciągłości, tworzyć linie proste lub rozgałęziać się do góry lub w dół. Występują błyskawice, które widoczne są jedynie jako rozjaśnienie powierzchni chmury, inne znów w ciągu ułamka sekundy przypominają swym kształtem świecący sznur pereł.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po błyskawicy zawsze następuje grzmot.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡sa, AS: bu̯yskavʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błysk m., błyskotka ż., błyskanie n., błyszczenie n., pobłyskiwanie n., błyskotliwość ż.

czas. błyskać ndk., błyszczeć ndk., pobłyskiwać ndk.

przym. błyskawiczny, błyskowy, błyskawicowy

przysł. błyskawicznie

Wiktionary

# błyskawicowy

przymiotnik od: błyskawica

SJP.pl

# błyskawicznie

przysłówek sposobu

(1.1) bardzo szybko, prędko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Epidemia groźnej śpiączki błyskawicznie się rozszerza, a władze przestrzegają przed histerią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃʲɲɛ, AS: bu̯yskavʹičʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błyskawica ż., błysk m.

przym. błyskawiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekspresowo, lotem błyskawicy, migiem, galopem

Wiktionary

# błyskawiczniej

stopień wyższy od przysłówka: błyskawicznie

SJP.pl

# błyskawiczność

→ błyskawiczny

SJP.pl

#### Patrz:

błyskawiczny

# błyskawiczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) niezwykle szybki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ogień rozprzestrzenił się w błyskawicznym tempie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃnɨ, AS: bu̯yskavʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błyskawica ż., błysk m., błyskanie n., błyśnięcie n., błyskotka ż., błyszczyk m.

czas. błysnąć dk., błyskać ndk.

przysł. błyskawicznie

Wiktionary

# błyskoporek

rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych; włóknouszek

SJP.pl

Inonotus P. Karst. (błyskoporek) – rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).

Wikipedia

# błyskota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. światłość, jasność, blask

(1.2) zgrub. błyskotka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błyskotka

Wiktionary

# błyskotek

rodzaj ptaków z podrodziny gołębi

SJP.pl

# błyskotka

rodzaj ptaków z podrodziny gołębi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drobiazg, który się błyszczy

Wiktionary

Fulgensia A. Massal. & De Not. (błyskotka) – rodzaj grzybów z rodziny złotorostowatych (Teloschistaceae). Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest do porostów.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. błyskotliwość ż., błyskotanie n., błysk mrz., błyskawica ż., błyskota ż., błyszczyk mrz.

czas. błyszczeć

przym. błyskawiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mruganka, świecidełko

Wiktionary

# błyskotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: błyskotliwie

SJP.pl

# błyskotliwość

1. pojętność, lotność, rezolutność;
2. iskrzenie; blask, migotliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest błyskotliwe; cecha tych, którzy są błyskotliwi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błyskawica ż., błyskotka ż.

przym. błyskotliwy

przysł. błyskotliwie

Wiktionary

# błyskotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: błyskotliwy

SJP.pl

# błyskotliwy

1. inteligentnie dowcipny
2. dawniej: połyskujący, świecący, mieniący się

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wyróżniający się inteligentnym przemyśleniem, dowcipem

(1.2) daw. taki, który się mieni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błyskotliwość ż., błysk mrz.

przysł. błyskotliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dowcipny, efektowny, inteligentny, olśniewający

(1.2) mieniący się, połyskujący, świecący

Wiktionary

# błyskowy

związany z błyskiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący błysku, generujący błyski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błysk m., błyskawica ż.

Wiktionary

# błysnąć

1. zaświecić czymś krótko, z przerwami;
2. zajaśnieć, zalśnić, wydając błysk;
3. przenośnie: olśnić, wyróżnić się czymś;
4. przenośnie: uzewnętrznić się, zjawić się nagle

SJP.pl

# błyśnięcie

1. zaświecić czymś krótko, z przerwami;
2. zajaśnieć, zalśnić, wydając błysk;
3. przenośnie: olśnić, wyróżnić się czymś;
4. przenośnie: uzewnętrznić się, zjawić się nagle

SJP.pl

# błystka

przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błyszcz; błyszczka; błyszczyk; błysk

SJP.pl

Błystka – sztuczna przynęta wędkarska na ryby drapieżne, potocznie nazywana blachą, od materiału, z jakiego jest zrobiona. Obecnie jednak wytwarza się je także z innych materiałów (np. muszli małży). Wyróżniamy kilka rodzajów błystek, w zależności od wykonania. Są to m.in.:

- błystki obrotowe (obrotówki) – składają się z drutu, na którym osadzony jest korpus, koraliki łożyskujące strzemiączko, na którym znajduje się obracające się podczas ściągania, wyprofilowane skrzydełko. To, jak szeroko obracać się będzie skrzydełko zależy od jego ciężaru, kształtu i od tego, jak mocno jest wyprofilowane. Drut z obu stron zakończony jest oczkami – tylne służy do założenia kotwiczki, drugie zaś do umocowania żyłki;
- błystki wahadłowe (wahadłówki) – są to wyprofilowane i przycięte na kształt kawałki metalu, które podczas ściągania w wodzie, pod wpływem jej oporu wykonują ruchy wahadłowe lub – podczas szybkiego ściągania – obracają się. Produkowane w wielu kształtach i rozmiarach, stosowane do wszystkich ryb drapieżnych;
- dewony – są wykonane z metalu, a więc ciężkie. Do właściwej rotacji wymagają szybkiego prądu wody i szybszego tempa przeciągania.

Wikipedia

# błyszcz

roztwór stosowany w garbarstwie do nadawania połysku skórom

SJP.pl

Góry:

- Błyszcz – szczyt w Beskidzie Sądeckim
- Błyszcz – wzniesienie w Tatrach Zachodnich, między Banistą Przełęczą a Pyszniańską Przełęczą
- Błyszcz – wzniesienie w Sudetach Środkowych w północno-środkowej części Gór Sowich.

Wikipedia

# błyszcząco

przysłówek sposobu

(1.1) jaśniejąc blaskiem

(1.2) olśniewając to, co pozostaje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zabrudziłaś jej błyszcząco czysty parkiet.

(1.2) Moje okna, przy tych umytych przez Oliwię, wypadają błyszcząco.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błysk mrz., błyszczyk mrz.

czas. błyszczeć ndk.

przym. błyszczący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lśniąco, połyskująco, szkliście

Wiktionary

# błyszczący

mający mieniącą się powierzchnię

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: błyszczeć

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który się błyszczy

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Zawinęła prezenty w błyszczący papier.

(2.1) Te buty z błyszczącymi klamrami są bardzo wygodne.

(2.1) Powierzchnia płyty była gładka i błyszcząca.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. błyszczeć ndk.

przysł. błyszcząco

Wiktionary

# błyszczak

1. rodzaj ptaków z rodziny szpakowatych;
2. rodzaj ryb z rodziny żuwakowatych;
3. rodzaj grzybów z rodziny śluzowców

SJP.pl

Lamproderma Rostaf. (błyszczak) – rodzaj śluzowców z rodziny Stemonitidaceae.

Wikipedia

# błyszczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) jaśnieć blaskiem

(1.2) mieć zdolność odbijania światła

(1.3) przen. książk. wywoływać zachwyt, robić wrażenie, olśniewać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy zapadła noc, widać było, jak po drugiej stronie jeziora błyszczą rozpalone niedawno ogniska.

(1.2) Śnieg tak mocno błyszczał w słońcu, że oczy zaczęły nam łzawić.

(1.2) Jej oczy błyszczały od łez.

(1.3) Opowiadając o swoich niezliczonych, egzotycznych podróżach, zawsze błyszczał w towarzystwie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɨʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: bu̯yščeć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błyszcz m., błyszczenie n., błyszczka ż., błyszczyk m., nabłyszczacz m., błyskotka ż., błysk mrz., błyskawica ż.

czas. zabłyszczeć ndk., nabłyszczać ndk., nabłyszczyć dk.

przym. błyszczący

przysł. błyszcząco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) świecić

(1.2) lśnić, połyskiwać, świecić

(1.3) olśniewać, brylować

Wiktionary

# błyszczek

1. bezbarwna szminka do warg; błyszczyk;
2. rodzaj pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych

SJP.pl

# błyszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błyszczeć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: bwɨʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bu̯yščẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. błyszcz m., błyszczka ż., błyszczyk m., błyskawica ż.

czas. błyszczeć

Wiktionary

# błyszczka

przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błyszczyk; błystka; błyszcz; błysk

SJP.pl

# błyszczotka

błyszczotka połyskliwa - gatunek ślimaka płucodysznego

SJP.pl

# błyszczyk

1. bezbarwna szminka do warg; błyszczek;
2. przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błystka, błyszczka, błyszcz, błysk;
3. rodzaj ryb z rodziny kąsaczowatych;
4. rodzaj ryb z rodziny żuwakowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. bezbarwna lub kolorowa substancja nadająca ustom połysk;

(1.2) ryb. zob. błystka.

Wiktionary

Błyszczyk (Peprilus triacanthus) – gatunek ryby z rodziny żuwakowatych (Stromateidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Błyszczyk sprawia, że usta wydają się bardziej ponętne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈbwɨʃt͡ʃɨk, AS: bu̯yščyk

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. błyszczeć

rzecz. błysk m., błyskotka ż., błyszczenie n.

przysł. błyszcząco

przym. błyskawiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) błyszczek

Wiktionary

# ć

1. litera odpowiadająca spółgłosce "ć";
2. spółgłoska zwarto-szczelinowa, środkowojęzykowa, bezdźwięczna, miękka, ustna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła piątej litery alfabetu

Wiktionary

C z kreską (majuskuła: Ć; minuskuła: ć) – litera diakrytyzowana alfabetu łacińskiego powstała od litery c posiadająca akcent ostry; piąta litera alfabetu polskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ, AS: će

Wiktionary

# c-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "c"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji C-dur (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy potrafisz zagrać ten utwór w innej gamie niż C-dur?

Wiktionary

# c-klasowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) należący do klasy jakości C

Wiktionary

# c-kształtny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma kształt litery C

Wiktionary

# c-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "c"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym z trzema bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji c-moll (1.1)

Wiktionary

# c.

skrót od: celownik

SJP.pl

skrót

(1.1) = gram. celownik

Wiktionary

# c.at.

skrót od: ciężar atomowy

SJP.pl

# c.b.d.o.

co było do okazania (tekst umieszczany po dowodzie twierdzenia)

SJP.pl

skrót

(1.1) = mat. co było do okazania (tekst umieszczany po dowodzie twierdzenia)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ‿bɛ‿dɛ‿ˈɔ, AS: ce‿be‿de‿o

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cbdu., cnd.

Wiktionary

# c.i.a.

skrót od: cash in advance - płatne z góry (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# c.k.

skrót od: cesarsko-królewski; ck

SJP.pl

c.k., ck, c. i k. (niem. k. u. k., kaiserlich und königlich, lub k.-k., kaiserlich-königlich, węg. cs. és kir., császári és királyi) – skrót od określeń cesarsko-królewski oraz cesarski i królewski; pochodzi od tytułu władcy Austro-Węgier, który był cesarzem Austrii i królem Węgier jednocześnie. W przypadku wspólnych instytucji obu państw (Ministerstwo Wojny, Ministerstwo Spraw Zagranicznych i placówki dyplomatyczne, Ministerstwo Finansów, wspólny bank centralny i marynarka handlowa) stosowany był skrót zapisywany po polsku w formie: c. i k., będącej dosłownym tłumaczeniem z niemieckiego k. u k. (cesarski i królewski), natomiast w przypadku instytucji austriackiej części monarchii (Przedlitawii), w tym Galicji, stosowano skrót c.k. (z niemieckiego k.k., cesarsko-królewski). Skróty te w niemieckiej wersji zapisywane są także bez kropek: kuk i kk.

Wikipedia

# c.o.

skrót od: centralne ogrzewanie; CO, C.O.

SJP.pl

# c.v.

skrót od: curriculum vitae; CV

SJP.pl

# c.v.s.

skrót

(1.1) = praw. cum voto separato → ze zdaniem odrębnym;

Wiktionary

# c.wł.

skrót od: ciężar właściwy

SJP.pl

skrót

(1.1) = ciężar właściwy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃w̃ʒar vwaɕˈt͡ɕivɨ, AS: ćẽũ̯žar vu̯aśćivy

Wiktionary

# c18

skrótowiec

(1.1) = Combat 18 (organizacja neonazistowska);

Wiktionary

- Combat 18 – brytyjska organizacja terrorystyczna
- Android 18 z Dragon Ball
- Sauber C18

Wikipedia

# ca

circa

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = kolej. czuwak aktywny

Wiktionary

- Ca – symbol pierwiastka chemicznego – wapnia
- CA – akronim od ang. certification authority = urząd certyfikacji (urząd certyfikacji w infrastrukturze klucza publicznego PKI)
- CA – akronim od ang. celulose acetate = octan celulozy
- CA – akronim od ang. cellular automaton = automat komórkowy
- CA – akronim od czuwak aktywny (urządzenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego)
- ca – kod języka katalońskiego
- ca – skrót od wyrazu circa, oznaczającego około

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) czuwak

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CA (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = California → Kalifornia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈa, AS: ce‿a

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CA (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = California → Kalifornia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) czuwak

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CA (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = California → Kalifornia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# caatinga

suchy las złożony z palm i sukulentów, występuje w Gujanie i Brazylii; catinga; katinga

SJP.pl

Caatinga – formacja roślinna występująca na suchych obszarach północno-wschodniej Brazylii. Tworzą ją rzadko rosnące, suchoroślowe, niskie i zwykle cierniste drzewa i krzewy, zrzucające liście na okres suszy, często z dużym udziałem sukulentów, za to zwykle z niewielkim udziałem traw.

Wikipedia

# cab

[czytaj: käb] konny pojazd dwukołowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) powóz czterokołowy jako odmiana kabrioletu

(1.2) hist. dawny pojazd dwukołowy z obudowanym z trzech stron pudłem i wysokim kozłem dla woźnicy w tyle nadwozia

Wiktionary

# cabaj

nazwisko

SJP.pl

# cabak

nazwisko

SJP.pl

# cabaletta

[czytaj: kabaletta] krótka pieśń, spełniająca rolę wprowadzenia do utworu operowego

SJP.pl

Wikipedia

# caballé

nazwisko

SJP.pl

# caballero

[czytaj kawajero lub kawaljero]
1. hiszpański rycerz, jeździec, szlachcic;
2. hiszpański młody mężczyzna, kawaler

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w średniowiecznej Hiszpanii: konny wojownik

(1.2) daw. grzecznościowe określenie szlachcica

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rycerz, kawaler

(1.2) pan, szlachcic

Wiktionary

# caban

nazwisko

SJP.pl

- Ja’ir Caban (1930-), izraelski polityk
- Ireneusz Caban (1938-2000), polski historyk
- Ľubomír Caban (1980-), słowacki hokeista
- Natasza Caban (1977-), polska żeglarka
- Wiesław Caban (1946-), polski historyk

Wikipedia

# cabanatuan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Filipinach nad rzeką Pampanga;

Wiktionary

Cabanatuan – miasto na Filipinach, w środkowej części wyspy Luzon, nad rzeką Pampanga, w regionie Luzon Środkowy, ośrodek administracyjny prowincji Nueva Ecija. W 2010 roku jego populacja liczyła 256 177 mieszkańców.

Ośrodek handlu w ważnym regionie rolniczym; głównie uprawa ryżu, trzciny cukrowej, bananów i kukurydzy, łuszczarnie ryżu. Rozwinięty przemysł spożywczy.

Wikipedia

# cabanowski

nazwisko

SJP.pl

# cabas

wykrzyknik używany na określenie szybkiego ruchu, jakim ktoś chwyta coś

SJP.pl

# cabała

nazwisko

SJP.pl

# cabernet

[czytaj: kaberNE] gatunek czerwonego francuskiego wina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odmiana winorośli z owocami o ciemnej skórce, pochodząca z terenów między Bordeaux a Krajem Basków;

(1.2) wino wyprodukowane z owoców cabernet (1.1)

Wiktionary

Cabernet – rodzina odmian winorośli o ciemnej skórce. Powszechnie uprawiane są szczepy cabernet sauvignon i cabernet franc, pochodzące z terenów między regionem Bordeaux a Krajem Basków.

W instytutach winiarskich uzyskano pokrewne odmiany, którym nadano nazwy związane z cabernetami:

- cabernet blanc (Szwajcaria)
- cabernet cantor (Niemcy)
- cabernet carbon (Niemcy)
- cabernet carol (Niemcy)
- cabernet colonjes (Szwajcaria)
- cabernet cortis (Niemcy)
- cabernet cubin (Niemcy)
- cabernet dorio (Niemcy)
- cabernet dorsa (Niemcy)
- cabernet foch (Szwajcaria)
- cabernet jura (Szwajcaria)
- cabernet lion (Japonia)
- cabernet mitos (Niemcy)
- cabernet moravia (Czechy)
- cabernet pfeffer (Kalifornia)
- cabernet ruby (Kalifornia)
- cabernet severny (Rosja)
- cabernet suntory (Japonia)
- cabernet eidos (Włochy)
- cabernet volos (Włochy)

Wikipedia

# cabiuna

[czytaj: kabiuna] brazylijskie drzewo różane; palisander, dalbergia

SJP.pl

# caboche

[czytaj: kaBOSZ] nazwisko francuski, np. postać z powieści Aleksandra Dumasa "Królowa Margot"

SJP.pl

# caboclo

[czytaj: kaboklo] Metys brazylijski; kaboklo

SJP.pl

Caboclo (caboco; z tupi kaa'boc – 'ten, który przyszedł z lasu') – określenie używane w stosunku do brazylijskich Metysów, będących potomkami miejscowych Indian i Europejczyków.

Nazwa ta nie odnosi się do wszystkich brazylijskich Metysów, ale do potomków tak zwanych "gumowych żołnierzy", czyli młodych, głównie białych, mężczyzn z południowo-wschodniej Brazylii, którzy wyjechali w głąb dżungli amazońskiej, aby pracować przy pozyskiwaniu kauczuku. Nie przysługiwały im urlopy, więc większość z nich za żony wzięło sobie lokalne, indiańskie kobiety. Dzieci z tych związków nazwano caboclos. Do dzisiejszego dnia społeczności caboclos żyją na terenie stanu Amazonas.

Wikipedia

# caboto

[czytaj: Kaboto] nazwisko włoskie

SJP.pl

# cabrio

[czytaj: kabrio] kabrio; potocznie: kabriolet;
1. nadwozie samochodu osobowego ze składanym dachem;
2. samochód o takim nadwoziu

SJP.pl

Kabriolet – rodzaj nadwozia samochodu z odkrytą kabiną pasażerską, wyposażonego najczęściej w miękki składany dach z impregnowanego materiału.

Wikipedia

# cąbrzyć

dawniej: targać, szarpać; combrzyć

SJP.pl

# caca

żartobliwie, zwykle w języku dziecięcym: dobry, ładny; dobrze, ładnie; cacy

SJP.pl

Cacá, właśc. Lucas de Deus Santos (ur. 9 października 1982 w Belo Horizonte) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika. Brat Leandro oraz Dedê.

Wikipedia

# cacanka

tylko w wyrażeniu: obiecanka cacanka - obietnica bez pokrycia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tylko we frazeologii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈt͡sãnka, AS: cacãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. cacany, cacy

przysł. cacy, cacy-cacy, cacanie

Wiktionary

# cacany

żartobliwie: dobry, doskonały, grzeczny, miły itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. ładny, piękny

(1.2) daw. miły, grzeczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten model jest rzeczywiście bardzo cacany. Chyba dam mu najwyższą notę!

(1.2) Mój synek jest bardzo mądry, kulturalny oraz cacany.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cacanie m., cacanka ż.

przym. lub, cacy

przysł. cacy, cacy-cacy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cacy, cacy-cacy, ładny, piękny, śliczny

(1.2) cacy, cacy-cacy, miły, grzeczny, kulturalny, sympatyczny

Wiktionary

# caccia

[czytaj: kaczczja albo kaczcza] wokalny kanon dwugłosowy

SJP.pl

Caccia – włoska forma wokalna, odpowiednik francuskiego chace, popularna od epoki trecenta do XVI wieku, związana tematycznie z polowaniem poprzez wykorzystanie licznych onomatopei. Zwykle w formie kanonu z akompaniamentem instrumentów dętych, zwłaszcza rogów.

Wśród twórców caccii znajdowali się m.in.: Gherardello da Firenze, Lorenzo da Firenze, Vincenzo da Rimini, Francesco Landini i Niccolò da Perugia.

Wikipedia

# cachaça

rzeczownik

(1.1) destylat z trzciny cukrowej, składnik popularnego brazylijskiego drinku o nazwie caipirinha (ortograficzny|kaipirinia.);

Wiktionary

Cachaça (wym. [ˌkaˈʃasɐ]) – popularny w Brazylii destylowany napój alkoholowy produkowany z fermentowanego soku trzcinowego, z zawartością alkoholu na poziomie 38 lub 48%, z dodatkiem sześciu gramów cukru na litr. Znany również jako aguardente i aguardiente, porównywany z wódką. Cachaça to alkohol, który uważany jest za tzw. dobro narodowe Brazylii, stanowi on jeden z głównych składników popularnego brazylijskiego drinka znanego jako Caipirinha. Cachaça jest nazwą unikalną, która zgodnie z obowiązującym w Brazylii prawem może być nadawana wyłącznie alkoholom produkowanym z cukru trzcinowego na terenie Brazylii

Wikipedia

# cache

[czytaj: kesz]
1. podręczna pamięć procesora
2. miejsce na dysku twardym, w którym przeglądarka internetowa przechowuje odwiedzone uprzednio strony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. pamięć podręczna; pamięć przechowująca dane po to, by dostęp do nich był szybszy;

Wiktionary

- cache – pamięć podręczna

Miejscowości w USA:

- Cache – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Comanche
- Cache – jednostka osadnicza w stanie Utah, w hrabstwie Cache

Gminy w USA:

- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Clay
- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Greene
- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jackson
- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lawrence
- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Monroe
- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Woodruff

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. cache'ować ndk.

Wiktionary

# cache-pot

[czytaj: kaszPO] rodzaj ozdobnego naczynia na doniczkę z kwiatami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ażurowy koszyk lub ceramiczne naczynie do dekorowania doniczki;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sklepie z antykami znaleźliśmy piękne ceramiczne cache-pot z secesyjnym motywem kwiatowym.

(1.1) Na kuchennym parapecie stoją fiołki i pelargonie w kamionkowych cache-pot.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaʃ.'po

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) donica

Wiktionary

# cachet

[czytaj: kaSZE] mała pieczęć królewska, używana we Francji do 1789 roku

SJP.pl

# cachurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cachurami, dotyczący Cachurów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język cachurski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cachurzy lm m.

Wiktionary

# caciki

[czytaj: cac-iki] grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatziki, tzatzyki, dzadziki, cacyki

SJP.pl

# cackać

1. rzadko, czasem ironicznie: pieścić, bawić; ceckać, ciaćkać;
2. cackać się:
a) obchodzić się z czymś lub z kimś czule;
b) poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności; ceckać się (regionalnie), ciećkać się (regionalnie), ciaćkać się (regionalnie)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rzad. iron. pieścić, bawić

czasownik zwrotny niedokonany cackać się

(2.1) pot. obchodzić się z czymś zbyt delikatnie, poświęcać czemuś wiele czasu

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Mój szef nie cacka się z nowymi pracownikami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡skat͡ɕ, AS: cackać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cackanie n.

Wiktionary

# cackanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cackać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sat͡sˈkãɲɛ, AS: cackãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. cackać

Wiktionary

# cackarstwo

żartobliwie: nadmiar ozdób, cacek

SJP.pl

# cacko

1. drobny przedmiot o wartości artystycznej, precyzyjnie wykonany;
2. coś ślicznego, eleganckiego;
3. ozdoba choinkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. coś atrakcyjnego, małego i cennego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Twoja komórka to niezłe cacko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡skɔ, AS: cacko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cacuszko n.

Wiktionary

# cackowski

nazwisko

SJP.pl

# caców

wieś w Polsce

SJP.pl

Caców – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Nagłowice.

1870–1954 w gminie Prząsław, 1954–1959 w gromadzie Cierno Żabieniec, 1959–1972 w gromadzie Prząsław, 1973–1976 w gminie Oksa, 1976–1991 w gminie Nagłowice-Oksa, od 1991 w gminie Nagłowice.

Wikipedia

# cacoyannis

[czytaj: kakojanis] obce nazwisko, m.in. Michael (Michalis) Cacoyannis (ur. 1922) - grecki reżyser filmowy i teatralny, sławny dzięki ekranizacji powieści "Grek Zorba"; Kakojanis

SJP.pl

# cacuś

1. małe, sprawiające miłe wrażenie dziecko;
2. pieszczotliwie o małym, nieagresywnym zwierzęciu

SJP.pl

# cacuszko

1. rzecz dająca właścicielowi satysfakcję z jej posiadania;
2. coś nowego, nieużywanego;
3. coś, co zostało dobrze wykonane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od cacko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cacko n.

Wiktionary

# cacy

potocznie, żartobliwie:
a) dobry, ładny;
b) dobrze, ładnie

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) pot. pieszcz. dobrze, w porządku, ładnie, przyjemnie

przymiotnik

(2.1) pot. pieszcz. dobry, świetny, ładny, przyjemny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡sɨ, AS: cacy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cacanka ż.

przym. cacany

Wiktionary

# cacy-cacy

pieszczotliwie lub ironicznie: ładnie, uprzejmie

SJP.pl

# cacyki

grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatziki, tzatzyki, dzadziki, caciki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. grecki zimny sos z jogurtu i świeżego ogórka;

Wiktionary

Tzatziki (ngr. τζατζίκι, wym. dzadz-iki, cacyki) – dip (sos) grecki, podawany jako dodatek do dań z grilla, smażonych, pieczonych lub oddzielnie.

Jest najpopularniejszą przystawką w kuchni greckiej); spożywany też z zapieczonym pieczywem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bez cacyków nie wyobrażam sobie greckiej kuchni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈt͡sɨci, AS: cacyḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. cacykowy

Wiktionary

# cad

[czytaj: kad] skrót od: Computer Aided Design - projektowanie wspomagane komputerowo

SJP.pl

# cadaver

[czytaj: kadawer] z łaciny: ciało człowieka zmarłego lub śmiertelnie chorego, zatracające funkcje życiowe; kadawer

SJP.pl

# caddie

[czytaj: kädi] osoba nosząca kije na polu golfowym (zwykle młody chłopak)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. pomocnik i doradca golfisty noszący kije golfowe

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkadʲi, AS: kadʹi

Wiktionary

# caddy

[czytaj: kadi] pojemniczek, do którego wkłada się płytę CD-ROM przez włożeniem jej do nagrywarki bez wysuwanej tacki

SJP.pl

- caddy – pomocnik golfisty
- Volkswagen Caddy − samochód dostawczo-osobowy

Wikipedia

# cadenza

[czytaj: kadenca] odcinek utworu muzycznego o charakterze wirtuozowskim, zazwyczaj w zakończeniu pierwszej części koncertu; kadencja

SJP.pl

# cadenzato

[czytaj: kadencato] określenie wykonawcze: zdecydowanie, jak gdyby kończąc

SJP.pl

# cadet

[czytaj: kadet] jacht klasy Cadet; kadet

SJP.pl

Cadet – monotypowa, międzynarodowa klasa jachtów dwuosobowych zaprojektowana przez Anglika, Jacka Holta w 1947 r. Kadłub skośnodenny ze ściętym dziobem, miecz szybrowy, ożaglowanie bermudzkie (grot i fok + spinaker). Klasa została zaprojektowana jako jacht dla młodzieży. Jachty często budowano samodzielnie (obecnie, przepisami klasowymi dopuszczone do regat są jedynie łodzie budowane przez licencjonowanych producentów). Znak klasy – litera C. Produkowane są już jedynie epoksydowe.

Wikipedia

# cadilac

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) rzad. mot. samochód marki Cadillac

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaparkowała swojego cadilaca na naszym parkingu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cadillac mzw., cadillac mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cadillac

Wiktionary

# cadillac

[czytaj: KAdilak] samochód marki Cadillac

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu;

Wiktionary

Cadillac – amerykański producent luksusowych samochodów osobowych, SUV-ów i samochodów sportowych z siedzibą w Warren, działający od 1902 roku. Należy do amerykańskiego koncernu General Motors.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prezydent używa samochodów marki Cadillac.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cadillac mzw., cadilac mzw.

Wiktionary

# cadów

wieś w Polsce

SJP.pl

Cadów – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie.

przez wieś biegnie Łódzka Magistrala Rowerowa N-S

W latach 1975–1998 wierś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

# cadyk

żydowski mędrzec utrzymywany przez rzeszę chasydów, którym udziela różnego rodzaju rad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. przywódca duchowy chasydów;

(1.2) przen. dogmatyk, mędrek

Wiktionary

Cadyk, cadik, sadyk (z hebr. צדיק, sprawiedliwy) – charyzmatyczny przywódca jednej z form judaizmu – chasydyzmu, zwany także rebe (hebr. רבי) lub admor (hebr. אדמו״ר, akronim od nasz mistrz, nauczyciel i rabi).

Określenie wzięło się z biblijnej Księgi Przysłów i legendy o Trzydziestu Sześciu Sprawiedliwych (cadyków), którzy swoimi cnotami mają podtrzymywać istnienie świata. Sprawiedliwi mieli ujawnić się w momencie, gdy świat będzie gotowy na zbawienie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sadɨk, AS: cadyk

Wiktionary

# caen

[czytaj: ką] miasto północnej Francji, historyczna stolica Normandii

SJP.pl

Caen (wymowa) – miasto i gmina w północnej Francji, stolica historycznej Normandii i ośrodek administracyjny regionu Normandia oraz departamentu Calvados.

Wikipedia

# caf

klauzula w umowie handlowej, która reguluje warunki przewozu towaru statkiem, opłaty i ubezpieczenia (cena towaru zawiera wszystkie koszty przewozu)

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Centralna Agencja Fotograficzna;

(1.2) = Centralne Archiwum Filmowe

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) CAF zorganizowała kolejną wystawę.

(1.1) CAF zorganizował kolejną wystawę.

(1.2) CAF zgromadziło kopie wielu znakomitych filmów.

(1.2) CAF zgromadził kopie wielu znakomitych filmów.

(1.1-2) Jadwiga pracowała przez czterdzieści lat w CAF.

(1.1-2) Jadwiga pracowała przez czterdzieści lat w CAF-ie.

Wiktionary

# café

[czytaj: kaFE] lokal gastronomiczny, w którym serwuje się gorące napoje, np. kawę, herbatę, gorącą czekoladę, a także wyroby cukiernicze, np. ciasta, wafelki; kawiarnia

SJP.pl

Luksemburg:

- Café Halte – lieu-dit w gminie Wiltz, w kantonie Wiltz

Osoby:

- Maria Mambo Café – angolska polityczka
- Red Café – amerykański raper

Inne:

- café – inne określenie kawiarni

Wikipedia

# cafeteria

[czytaj: kafeteria] rzadko: niewielki lokal, w którym można coś zjeść i wypić; kafeteria

SJP.pl

# cafuso

[czytaj: kafuzo] potomek Indianina i Murzynki, bądź Murzyna i Indianki mieszkający w Ameryce Południowej

SJP.pl

# cage

[czytaj: kejdż] nazwisko angielskie

SJP.pl

Cage – singel zespołu Dir En Grey wydany w 1999 roku. Drugi utwór to remix piosenki "「S」" z minialbumu Missa.

Wikipedia

# cagliari

[czytaj: kaliari] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia;

Wiktionary

Cagliari [czyt. 'kaljari] (sard. Casteddu – zamek) – miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia i miasta metropolitalnego Cagliari. Miasto Cagliari znajduje się na południowym wybrzeżu Sardynii, nad zatoką o tej samej nazwie i na równinie Campidano. Według danych na rok 2021 gminę zamieszkiwało 149 572 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Burza posłużyła za pretekst, by zawinąć na Sardynię do Cagliari, dokąd nie chciano ich uprzednio wpuścić. Kiedy przybyli tutaj, minister sardyńskiego króla odrzucił prośbę Lucjana, by mógł wraz z rodziną opuścić statek.

(1.1) Podobnie gwałtowny antyariański polemista biskup Lucyferiusz z Cagliari na Sardynii w swoim pamflecie «O królach apostatach», skierowanym w latach 355-361 do cesarza Konstancjusza, pisze o „wierze spisanej w Nicei przez trzystu, a nawet więcej biskupów”.

Wiktionary

# cagliostro

[czytaj: kaliostro] nazwisko włoskie, np. Alessandro di Cagliostro (1743 - 1795) włoski awanturnik, okultysta, alchemik, uzdrowiciel

SJP.pl

Alessandro di Cagliostro, Hrabia di Cagliostro, właściwie Giuseppe Balsamo (ur. 2 czerwca 1743 w Palermo, zm. 26 sierpnia 1795 w San Leo) – włoski awanturnik żyjący w XVIII wieku, okultysta, alchemik, uzdrowiciel, wolnomularz, założyciel Zakonu Masonerii Egipskiej i jego mistrz Wielki Kopta. Jeden z uczestników afery naszyjnikowej na dworze króla Francji Ludwika XVI.

Wikipedia

# cahors

[czytaj: kaOR] francuskie wino o ciemnej barwie

SJP.pl

Wikipedia

# caillois

[czytaj: kajŁA] nazwisko, m.in. Roger Caillois - francuski intelektualista, krytyk literacki, socjolog i filozof

SJP.pl

Roger Caillois fr: ʀɔʒe kajwa (ur. 3 marca 1913 w Reims, zm. 21 grudnia 1978 w Kremlin-Bicêtre) – francuski intelektualista, krytyk literacki, socjolog i filozof.

Wikipedia

# caine

[czytaj: kejn] nazwisko angielskie, np. Michael Caine, aktor brytyjski

SJP.pl

- Caine (miejscowość) – miejscowość i gmina we Francji
- Caine z Amberu – jeden z bohaterów „Kronik Amberu” Rogera Zelazny’ego

Wikipedia

# caipiroska

[czytaj: kajpiroska] koktajl alkoholowy z wódki, limonki i cukru trzcinowego

SJP.pl

Caipiroska, caipirovka – koktajl alkoholowy, odmiana caipirinhy. Jest przygotowywany z wódki zamiast stosowanej w caipirinhi cachaçy. Pozostałe składniki koktajlu to cząstki limonki, cukier trzcinowy oraz kruszony lód.

Caipiroska jest koktajlem szczególnie popularnym w Brazylii oraz Argentynie, Paragwaju i Urugwaju

Wikipedia

# cairn

[czytaj: kern] potocznie: pies rasy cairn terrier

SJP.pl

# cajg

mocna tkanina ubraniowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) włók. mocna bawełniana tkanina;

Wiktionary

Cajg (niem. Zeug - tkanina) – mocna tkanina bawełniana lub wełniana wykonywana w splocie skośnym łamanym. Zastosowanie tego splotu tworzy podłużne (wzdłuż osnowy) pasy. Była najtańszą tkaniną używaną na ubrania robocze. W Polsce produkowana od XVII wieku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sajk, AS: cai ̯k

Wiktionary

# cajgocze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spodnie z kiepskiego materiału

Wiktionary

# cajgowy

zrobiony z cajgu

SJP.pl

# cajniarnia

średniowieczna huta lub kuźnia, w której wyrabiano sztaby żelazne za pomocą kucia młotem; kleparnia

SJP.pl

# cajon

[czytaj: kaHON] drewniany instrument perkusyjny pochodzący z Afryki

SJP.pl

Wikipedia

# cajtunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warmia. gazeta

Wiktionary

# cajtung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gazeta

Wiktionary

# cajun

[czytaj: kaŻĘ lub KEJdżyn]
1. muzyka ludowa francuskojęzycznej grupy etnicznej zamieszkującej wybrzeże Zatoki Meksykańskiej w USA;
2. odmiana języka francuskiego, dialekt używany przez tę grupę etniczną

SJP.pl

Cajun /ˈkeɪdʒən/ lub Cadien – osoba należąca do francuskojęzycznej grupy etnicznej („Cajuns”) zamieszkującej wybrzeże Zatoki Meksykańskiej w USA. W większości zamieszkują 22 południowe parafie stanu Luizjana (ten obszar nazywany jest Akadianą). „Cajun” to także nazwa dialektu, kultury i muzyki tej ludności.

Wikipedia

# cąkała

nazwisko

SJP.pl

# cake-walk

[czytaj: kejkłok] żywy, towarzyski taniec, powstały w drugiej połowie XIX wieku jako taniec Murzynów amerykańskich, na początku XX wieku popularny w Europie; cakewalk

SJP.pl

# cakewalk

[czytaj: kejkłok] żywy, towarzyski taniec, powstały w drugiej połowie XIX wieku jako taniec Murzynów amerykańskich, na początku XX wieku popularny w Europie; cake-walk

SJP.pl

# cakiel

owca górska

SJP.pl

# cakle

owca górska

SJP.pl

Cakle – jedna z ras owcy domowej, hodowana w Polsce.Jest to rasa owiec górskich, tradycyjnie chowana na Podhalu i w Karpatach. Najczęściej owce tej rasy utożsamia się z polską owcą górską, należy jednak zwrócić uwagę, że pierwotne cakle obecnie w Polsce prawie nie występują. Stało się tak, ponieważ przez wiele lat modyfikowano je przez krzyżowanie uszlachetniające z innymi rasami owiec. W 2007 roku opracowano program ochrony zasobów genetycznych tej rasy.

Wikipedia

# ćakra

w filozofii indyjskiej: jedno z centrów energetycznych mające wpływ na zdrowie fizyczne, mentalne, emocjonalne lub duchowe człowieka; czakram; czakra

SJP.pl

Ćakra, czakra, czakram (sanskryt: ćakra „koło”, „okrąg”) – jeden z wielu ośrodków psychiczno-energetycznych w ciele, ważnych w okultystycznych praktykach fizjologicznych niektórych odmian hinduizmu i buddyzmu. Czakry wykorzystywane są w różnych starożytnych praktykach medytacyjnych, określanych zbiorczo jako tantra. Są to miejsca, gdzie krzyżuje się wiele kanałów energetycznych (nadi) i gromadzi się energia prana. Ośrodek ten odbiera, magazynuje i promieniuje energię o wibracji właściwej dla swojej funkcji (zob. ćakry główne), która konieczna jest do życia istot (w szczególności ludzi). Rozwijanie ćakr prowadzi do rozwoju wewnętrznego i duchowego wyzwolenia.

Wikipedia

# cal

1. jednostka długości, dziś stosowana tylko w krajach anglosaskich (1 cal = 2,54 cm);
2. dawna polska jednostka długości równa 24 cm (cal staropolski), 24,8 cm (cal nowopolski), dla grubości desek - 16 cm;
3. we flisactwie: tylny koniec tratwy; tafla, plenica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

(1.2) jednostka grubości desek równa 1,6 cm

Wiktionary

Cal (ang. inch; skrót lub symbol: in albo ″) – pozaukładowa jednostka miary długości, odpowiadająca początkowo potrojonej długości średniego ziarna jęczmienia. Jedna z tzw. jednostek imperialnych. Stanowi 1/12 stopy. W USA cal jest podstawową jednostką miary, używaną m.in. w budownictwie, medycynie, policji (np. do pomiaru wzrostu człowieka), mechanice i wielu innych dziedzinach. W Polsce stosowany w hydraulice (średnica rur, złącz itp.), jako miara przekątnej ekranów monitorów, telewizorów i innych urządzeń wyświetlających obraz oraz w niektórych dyscyplinach sportowych, jak np. łucznictwo (ze względu na niewielką liczbę producentów profesjonalnego sprzętu, produkowanego w większości w USA).

  1″ = 1 in = 1 cal = 25,4 mm, zwany też „calem międzynarodowym”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Syn Jacka mierzy cztery stopy i dwa cale wzrostu.

(1.2) Mam tylko deski grubości cala, a na elementy nośne potrzebne są dwucalowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sal, AS: cal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. calówka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. calówka ż.

frazeologia.

w każdym calu

etymologia.

etymn|niem|Zoll.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) duim

* albański: (1.1) inç

* angielski: (1.1) inch

* arabski: (1.1) إنش

* asturyjski: (1.1) pulgada ż.

* baskijski: (1.1) hazbete

* białoruski: (1.1) цаля ż.

* bośniacki: (1.1) inč m.

* bretoński: (1.1) meutad ż.

* bułgarski: (1.1) инч m.

* chorwacki: (1.1) palac m., inč m.

* czeski: (1.1) palec m., coul m.

* duński: (1.1) tomme w.

* esperanto: (1.1) colo

* estoński: (1.1) toll

* farerski: (1.1) tummi m.

* fiński: (1.1) tuuma

* francuski: (1.1) pouce m.

* galicyjski: (1.1) polgada ż.

* gruziński: (1.1) დიუმი

* hiszpański: (1.1) pulgada ż.

* irlandzki: (1.1) orlach

* islandzki: (1.1) tomma ż.

* japoński: (1.1) 吋

* jidysz: (1.1) צאָל m. (col)

* kaszubski: (1.1) côl m.

* kataloński: (1.1) polzada ż.

* litewski: (1.1) colis m.

* łaciński: (1.1) uncia ż.

* łotewski: (1.1) colla

* macedoński: (1.1) инч

* maltański: (1.1) pulzier

* niderlandzki: (1.1) duim m.

* niemiecki: (1.1) Zoll m.

* norweski (bokmål): (1.1) tomme m.

* norweski (nynorsk): (1.1) tomme m.

* nowogrecki: (1.1) ίντσα ż.

* portugalski: (1.1) polegada ż.

* rosyjski: (1.1) дюйм m.

* rumuński: (1.1) țol m.

* serbski: (1.1) инч m.

* serbsko-chorwacki: (1.1) инч/inč m.

* słowacki: (1.1) palec m.

* słoweński: (1.1) palec m.

* staroangielski: (1.1) ynce

* szwedzki: (1.1) tum w.

* tigrinia: (1.1) ኢንች

* turecki: (1.1) inç

* tuvalu: (1.1) inisi

* ukraiński: (1.1) дюйм m.

* walijski: (1.1) modfedd ż.

* węgierski: (1.1) hüvelyk

* wilamowski: (1.1) cōl m.

* włoski: (1.1) pollice m.

źródła.

== cal (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. koń

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# calabar

[czytaj: kalabar] miasto w Nigerii

SJP.pl

- Calabar – miasto w Nigerii.
- Calabar – rzeka w Nigerii.

Zobacz też:

- fasola kalabarska – gatunek rośliny z rodziny bobowatych.

Wikipedia

# calais

[czytaj: kaLE] francuskie miasto portowe położone nad Cieśniną Kaletańską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. adm. miasto portowe w północno-wschodniej Francji, nad Cieśniną Kaletańską;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak twierdzi zarząd Eurotunnelu, każdej nocy w okolicach wjazdu do tunelu we francuskim Calais gromadzi się nawet do tysiąca amatorów pieszej wędrówki pod kanałem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kaletański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Kalet

Wiktionary

# calamian

[czytaj: kalamian] grupa około 100 wysp w zachodnich Filipinach

SJP.pl

Wikipedia

# calando

[czytaj: kalando] określenie wykonawcze: zwalniając, ściszając

SJP.pl

Calando – oznaczenie w notacji muzycznej nakazujące stopniowe zmniejszanie natężenia dźwięku (patrz dynamika) z jednoczesnym zmniejszaniem szybkości gry (patrz tempo). W partyturach pojawiło się w połowie XVIII wieku, m.in. w Kwartecie smyczkowym A-dur W.A. Mozarta.

Wikipedia

# calanetics

[czytaj: kalanetiks] rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; kalanetyka, callanetics, kalanetiks

SJP.pl

# calascione

[czytaj: kalaszione] dawny instrument muzyczny, prymitywna forma lutni basowej; colascione

SJP.pl

# calata

[czytaj: kalata] starowłoski spokojny taniec

SJP.pl

Calata — taniec starowłoski (z początku XVI wieku), występujący w muzyce lutniowej. Pojawia się m.in. w Intavolatura de lauto Oktawiana Petrucciego.

Wikipedia

# calcando

[czytaj: kalkando] określenie wykonawcze: jak gdyby ciężko stąpając, depcząc, ale równocześnie przyspieszając

SJP.pl

# calcei

[czytaj: KALcei] rodzaj obuwia w starożytnym Rzymie

SJP.pl

# calcipiryna

[czytaj: kalcypiryna] handlowa nazwa leku przeciwbólowego

SJP.pl

# calcium

[czytaj: kalcjum] łacińska nazwa wapnia (kalcjum)

SJP.pl

Calcium – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson.

Wikipedia

# calcowy

→ calec

SJP.pl

#### Patrz:

calec

# caldarium

[czytaj: kaldarium] sala do gorących kąpieli w dawnych łaźniach rzymskich

SJP.pl

Caldarium (łac., także calidarium, cella caldaria, cella coctilium, od calor –„ciepło”) – pomieszczenie z basenem z gorącą wodą w starożytnych termach rzymskich. Było najcieplejszym z pomieszczeń w rzymskich łaźniach, z temperaturą uzyskiwaną za pomocą systemu podpodłogowego ogrzewania zwanego hypocaustum.

Wikipedia

# caldera

Caldera (obecnie częściej pod nazwą The SCO Group) – amerykańska korporacja informatyczna. Powstała w 1994 założona przez Raya Noordę i Ransoma Love jako dystrybutor systemu GNU/Linux oraz dostarczyciel opartych na nim gotowych rozwiązań informatycznych i usług.

Wikipedia

# calderon

nazwisko, np. Pedro Calderón de la Barca [czytaj: pedro kaldeRON de barka] (1600 - 1681), hiszpański poeta i dramaturg, ojciec hiszpańskiego teatru

SJP.pl

Wikipedia

# caldwell

[czytaj: koldłel] nazwisko angielskie

SJP.pl

Osoby:

- Erskine Caldwell – pisarz amerykański
- Gary Caldwell – szkocki piłkarz
- John Caldwell – irlandzki bokser
- Keith Caldwell – nowozelandzki pilot wojskowy
- Kimberly Caldwell – amerykańska wokalistka
- L. Scott Caldwell – amerykańska aktorka
- Mary Letitia Caldwell – amerykańska chemiczka
- Steven Caldwell – szkocki piłkarz
- Tracy Caldwell Dyson – amerykańska astronautka

Wikipedia

# cale

przysłówek sposobu

(1.1) daw. całkowicie, całkiem, wcale

Wiktionary

Cale – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arkansas, w hrabstwie Nevada.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== cale (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡salɛ, AS: cale

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== cale (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== cale (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# calec

1. twardy grunt pod warstwą orną; calizna;
2. jednolity masyw skały; pokład

SJP.pl

Calec, inaczej calizna – określenie warstwy ziemi lub skał nienaruszonych przez prace rolnicze, roboty górnicze. W słowniku archeologicznym jest to grunt jałowy archeologicznie niezawierający materiału kulturowego.

Wikipedia

# calendarium

[czytaj: kalendarium] kalendarium

SJP.pl

# calendula

roślina z rodziny astrowatych; nagietek

SJP.pl

Nagietek (Calendula L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego 12 gatunków. Występują one w rejonie Morza Śródziemnego i południowo-zachodniej Azji, od Azorów i Wysp Kanaryjskich po Pakistan i Tadżykistan, poza tym na wielu obszarach rosną jako introdukowane. W Polsce rzadkim chwastem polnym jest nagietek polny C. arvensis, często uprawianym gatunkiem i przejściowo dziczejącym jest nagietek lekarski C. officinalis.

Wikipedia

# calgary

[czytaj: KAlgary] miasto w Kanadzie, gdzie w 1988 roku zorganizowano zimowe igrzyska olimpijskie

SJP.pl

Calgary – największe miasto kanadyjskiej prowincji Alberta, leżące na przedgórzu Gór Skalistych u zbiegu rzek Bow i Elbow.

Wikipedia

# cali

1. jednostka długości, dziś stosowana tylko w krajach anglosaskich (1 cal = 2,54 cm);
2. dawna polska jednostka długości równa 24 cm (cal staropolski), 24,8 cm (cal nowopolski), dla grubości desek - 16 cm;
3. we flisactwie: tylny koniec tratwy; tafla, plenica

SJP.pl

Cali (Santiago de Cali) – miasto w zachodniej Kolumbii, w Andach Północnych. Jest stolicą departamentu Valle del Cauca. Według spisu ludności z 30 czerwca 2018 roku liczyło 2 172 527 mieszkańców, co czyniło je trzecim co do wielkości miastem kraju.

Wikipedia

# caliber

[czytaj: KAlyber] samochód typu Dodge Caliber

SJP.pl

# calibra

[czytaj: kalibra] samochód typu Opel Calibra

SJP.pl

Opel Calibra – samochód sportowy klasy średniej produkowany przez niemiecką markę Opel w latach 1989–1997.

Wikipedia

# calik

nazwisko

SJP.pl

# calineczka

postać z bajki

SJP.pl

Calineczka, Calinka,Calóweczka, Paluszka, Odrobinka, Dziecię elfów – baśń Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w 1835 r. w drugim tomie zbioru Eventyr, fortalte for Børn (Baśnie dla dzieci) pod oryginalnym duńskim tytułem Tommelise.

Wikipedia

# caliński

nazwisko

SJP.pl

# calisia

[czytaj: kalisja] pianino lub fortepian marki Calisia; kalisja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. fortepian marki Calisia

Wiktionary

- Calisia – łacińska nazwa Kalisii, miejscowości wzmiankowanej przez Klaudiusza Ptolemeusza
- Calisia – łacińska nazwa Kalisza
- Calisia – Fabryka Fortepianów i Pianin „Calisia” w Kaliszu
- Calisia Kalisz – klub sportowy założony w 1937 w Kaliszu
- Calisia – polska kobieca drużyna siatkarska z Kalisza
- MKS Kalisz – polska kobieca drużyna siatkarska w Kaliszu

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) kalisja

Wiktionary

# calizna

1. twardy grunt pod warstwą orną; calec
2. gleba jeszcze nie zorana;
3. masyw pierwotny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. skała nienaruszona robotami górniczymi

(1.2) roln. niezaorana gleba

(1.3) część gruntu znajdująca się pod orną warstwą gleby

Wiktionary

Calizna to:

1. zawartość pokładu jeszcze nienaruszona robotą górniczą
2. niezaorana część pola malejącą wraz z orką

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈlʲizna, AS: calʹizna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. cały

Wiktionary

# call-back

[czytaj: kolbek] usługa polegająca na połączeniu się z operatorem sieci telefonicznej, który oddzwania do użytkownika i koszt połączenia bierze na siebie; call back, callback

SJP.pl

# call-girl

[czytaj: kol gerl] prostytutka przyjmująca zlecenia na telefon; call girl

SJP.pl

# callampas

[czytaj: kaJAMpas] dzielnica nędzy na peryferiach miast chilijskich; slumsy, slamsy, barriadas

SJP.pl

# callan

[czytaj: kalan] nazwisko angielskie, np. Curtis Callan, amerykański fizyk teoretyk, badacz solitonów, teorii strun i teorii cechowania

SJP.pl

Callan (irl. Callainn) – miasto w hrabstwie Kilkenny w Irlandii, leżące 16 km od miasta Kilkenny.

Wikipedia

# callanetics

[czytaj: kalanetiks] rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; kalanetyka, calanetics, kalanetiks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zestaw ćwiczeń gimnastycznych wyszczuplających i ujędrniających ciało

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od dwóch tygodni ćwiczę callanetics i czekam na efekty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkalãˈnɛtʲiks, AS: kalãnetʹiks

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kalanetyka

Wiktionary

# callao

[czytaj: KAjao] miasto w Peru

SJP.pl

Callao – największy i najważniejszy port w Peru położony 12 km na zachód od stolicy państwa, Limy.

Callao jest jednym z 25 regionów Peru, składającym się z pojedynczej prowincji, która obejmuje 7 dystryktów.

Wikipedia

# callas

[czytaj: KAlas] nazwisko

SJP.pl

- Charlie Callas
- Maria Callas
- Callas (Francja)

Wikipedia

# callback

[czytaj: kolbek] usługa polegająca na połączeniu się z operatorem sieci telefonicznej, który oddzwania do użytkownika i koszt połączenia bierze na siebie; call back, call-back

SJP.pl

Wywołanie zwrotne (ang. callback) jest to technika programowania będąca odwrotnością wywołania funkcji. Zwykle korzystanie z właściwości konkretnej biblioteki polega na wywołaniu funkcji (podprogramów) dostarczanych przez tę bibliotekę. W tym przypadku jest odwrotnie: użytkownik jedynie rejestruje funkcję do późniejszego wywołania, natomiast funkcje biblioteki wywołają ją w stosownym dla siebie czasie.

Wikipedia

# callisto

Kallisto; satelita Jowisza, ósmy co do odległości od tej planety

SJP.pl

Callisto – fiński zespół muzyczny, wykonujący muzykę będącą wypadkową wpływów hardcore’a i doom metalu (zob. sludge metal). Brzmieniowo i kompozycyjnie utwory zespołu kojarzono z dokonaniami zespołów Isis, Cult of Luna i Pelican. Wczesne dokonania zespołu opisywano niekiedy jako atmosferyczny sludge metal, ale już muzyka z albumu Noir (2006) należy raczej do post metalu. Ze względu na teksty zespół zaliczany jest do zespołów chrześcijańskich.

Wikipedia

# calmato

[czytaj: kalmato] określenie wykonawcze: spokojnie, łagodnie

SJP.pl

# calonne

[czytaj: kaLON] nazwisko francuskie

SJP.pl

Belgia:

- Calonne – dzielnica Antoing

Francja:

- Calonne – rzeka, dopływ Touques
- Calonne-Ricouart – gmina
- Calonne-sur-la-Lys – gmina

Osoby:

- Jacques Calonne – belgijski kompozytor
- Michel Calonne – francuski pisarz

Zobacz też:

- Calone

Wikipedia

# calówka

linijka składana z podziałką calową i centymetrową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) składana linijka drewniana lub metalowa, z podziałką calową i centymetrową

(1.2) przedmiot o grubości, długości lub szerokości jednego cala

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cal m.

Wiktionary

# calowy

przymiotnik od: cal

SJP.pl

# calszy

stopień wyższy od przymiotnika: cały (w znaczeniu: nienaruszony, nieuszkodzony)

SJP.pl

# caluchny

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: cały; calutki, caluśki

SJP.pl

# calusieńki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: caluśki; caluteńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡saluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: caluśė̃ńḱi

Wiktionary

# caluśki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: cały; calutki, caluchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zmęczony był okrutnie, bo caluśki dzień owce z hal w doliny na zimę przepędzał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈluɕci, AS: caluśḱi

Wiktionary

# caluteńki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: caluśki; calusieńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bo ja przecież byłam przy tobie i w tobie też byłam, cała, caluteńka, do małego palca, do włosa w warkoczu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡saluˈtɛ̃ɲci, AS: calutẽńḱi

Wiktionary

# calutki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: cały; caluśki, caluchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: cały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈlutʲci, AS: calutʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) caluśki

Wiktionary

# calvados

[czytaj: kalwaDOS] francuska wódka produkowana z jabłek, o charakterystycznym zapachu i smaku; kalwados

SJP.pl

- Calvados – napój alkoholowy
- Calvados – departament we Francji

Wikipedia

# calvin

[czytaj: kalwin lub kalWĘ] obce nazwisko, np. Jean Calvin (Jan Kalwin), francuski teolog, twórca kalwinizmu

SJP.pl

- Calvin (Ontario)
- Calvin Harris

Miejscowości w USA:

- Calvin – wieś w stanie Luizjana, w parafii Winn
- Calvin – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cavalier
- Calvin – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Hughes

Wikipedia

# calypso

[czytaj: kalipso] balladowa improwizacja w rytmach afrykańskich; kalipso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. gatunek muzyczny pochodzenia afrykańskiego;

(1.2) choreogr. pochodzący z wysp Morza Karaibskiego taniec towarzyski, którego muzyka oparta jest na improwizowanej balladzie

Wiktionary

- Calypso – gatunek muzyczny
- Calypso – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Jego ulubionym tańcem było calypso.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈlʲipsɔ, AS: kalʹipso

Wiktionary