# francowaty

potocznie: taki, który wywołuje niechęć lub irytację; wkurzający

SJP.pl

# francuski

związany z Francją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

(1.2) odnoszący się do języka francuskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

Wiktionary

Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 67 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Quebec, Ontario i Nowy Brunszwik. Około 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Międzynarodowej Organizacji Frankofonii), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym w krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem dzisiaj wyborne francuskie wino.

(2.1) We Francji francuski ma status języka urzędowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frãnˈt͡susʲci, AS: frãncusʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Francja ż., francuszczyzna ż., Francuz m., francuz m., Francuzka ż., Francuzek m., franca ż., francuskość ż.

czas. sfrancuzić, francuzieć

przysł. po francusku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galijski

(2.1) francuszczyzna, język francuski

Wiktionary

# francusko-polski

dotyczący Francji i Polski

SJP.pl

# francuskojęzyczny

1. posługujący się językiem francuskim;
2. napisany w języku francuskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem francuskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem francuskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim

(1.3) spisany, stworzony w języku francuskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Suzanne całe godziny siedziała z uchem przy radiu, słuchając francuskojęzycznych stacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frãnˈt͡suskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: frãncuskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# francuskość

zespół cech charakterystycznych dla Francji

SJP.pl

# francuszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język francuski

(1.2) ogół rzeczy pochodzących z Francji lub wykonywanych na sposób francuski

(1.3) postawa charakteryzujący się zapatrzeniem w osiągnięcia kultury francuskiej;

Wiktionary

Francuszczyzna – trend w kulturze polskiej, w różnych okresach, przejawiający się egzaltowanym przywiązaniem do wszelkich osiągnięć kultury francuskiej (moda, język). Prowadził niekiedy do wynaturzeń: na przykład sfrancuziała szlachta więcej rozmawiała po francusku niż po polsku.

Moda na francuszczyznę nie ominęła też innych klas społecznych, na przykład mieszczaństwa, a nie idąc w parze z wykształceniem, prowadziła często do śmieszności.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. francuski

rzecz. francuski mrz.

czas. francuzieć

Wiktionary

# francuz

potocznie:
1. żółtobrązowy owad żyjący w domach, składach, magazynach, mogący przenosić choroby; prusak;
2. klucz francuski;
3. wino francuskie;
4. bułka francuska;
5. seks oralny;
6. samochód produkcji francuskiej;
7. język francuski (przedmiot w szkole);
8. rodzaj warkocza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Wiktionary

Francuzi (fr. Français) – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 64 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz we własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jean jest Francuzem.

(1.1) Co te Francuzy znowu powymyślały?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrãnt͡sus, AS: frãncus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Francja ż., francuski m., franca ż.

:: zdrobn. Francuzik m.

:: fż. Francuzka ż.

przym. francuski

czas. francuzieć

przysł. po francusku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. pogard. lub lekcew. żabojad

Wiktionary

# francuzeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: Francuzka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Waldek stał przy barze i gruchał z jasnowłosą Francuzeczką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Francuz mos., Francuzka ż., Francuzica ż.

:: fm. Francuzik mos.

czas. francuzić ndk., francuzieć ndk.

Wiktionary

# francuzić

1. poddawać wpływom francuskim, rozszerzać wpływy francuskie, nadawać czemuś cechy typowo francuskie;
2. francuzić się - nabierać cech francuskich

SJP.pl

# francuzica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od Francuzka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Królowa przywiozła ze sobą Francuzicę, która ma królewskie dzieci uczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Francuzik mos., Francuzeczka ż., Francuz mos., Francuzka ż.

Wiktionary

# francuzieć

czasownik nieprzechodni

(1.1) przejmować zwyczaje francuskie kosztem rodzimych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Francuzik mos., Francuzeczka ż., francuszczyzna ż., Francja ż., Francuzka ż., Francuz m., francuski mrz.

przym. francuski

Wiktionary

# francuzik

pogardliwie: Francuz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. albo pogard. Francuz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kaśka przywiozła sobie Francuzika i chce za niego wychodzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Francuz mos., Francuzka ż., Francuzica ż.

:: fż. Francuzeczka ż.

czas. francuzić ndk., francuzieć ndk.

Wiktionary

# francuzisko

pogardliwie o Francuzie

SJP.pl

# francuzka

obywatelka Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frãnˈt͡suska, AS: frãncuska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Francja ż., francuski mrz.

:: fm. Francuz mos.

przym. francuski

czas. francuzieć

przysł. po francusku

Wiktionary

# francyjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Francja

Wiktionary

# franczak

nazwisko

SJP.pl

- Franczak – polskie nazwisko.

Wikipedia

# franczeska

imię żeńskie

SJP.pl

# franczuk

nazwisko

SJP.pl

# franczyk

nazwisko

SJP.pl

# franczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Franki lub z nią związany

SJP.pl

# franczyza

współpraca między przedsiębiorcami polegająca na odpłatnym udostępnieniu jednej ze stron marki oraz pomysłu na biznes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;

(1.2) w przemyśle rozrywkowym: zbiór powiązanych ze sobą dzieł kultury masowej, najczęściej chronionych prawem autorskim;

Wiktionary

Franczyza (również franchising, fr. franchise) – system sprzedaży towarów, usług lub technologii, który jest oparty na ścisłej i ciągłej współpracy pomiędzy prawnie i finansowo odrębnymi i niezależnymi przedsiębiorstwami: franczyzodawcą i jego indywidualnymi franczyzobiorcami. Franczyza zakłada też przepływ know-how od franczyzodawcy do franczyzobiorcy przez cały czas obowiązywania umowy franczyzowej. Istotą jest udzielenie praw (i przyjęcie obowiązków) poprzez zawarcie umowy franczyzy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Często w treści umowy franczyzy znajdują się zastrzeżenia ograniczające swobodę działań franczyzobiorcy w ramach prowadzonej przez niego działalności, takie jak wskazanie określonych kontrahentów, od których franczyzobiorca nabywać ma towary lub usługi, czy też określonych reguł lub receptur, według których franczyzobiorca ma prowadzić produkcję lub dystrybucję.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. franczyzodawca mos., franczyzobiorca mos.

przym. franczyzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) franchising

Wiktionary

# franczyzer

dawca systemu franczyzowego, strona umowy franczyzy, która udziela praw biorcy systemu franczyzowego i która nakłada nań obowiązki; organizator sieci franchisingowej, franchisodawca, franchisedawca, franchisingodawca, beneficjent, franczyzodawca, franszizer

SJP.pl

# franczyzing

prowadzenie własnej działalności gospodarczej we współpracy z franczyzodawcą, firmą udzielająca wsparcia marketingowego i logistycznego oraz prawa do używania swojej marki; franczyza, franchising

SJP.pl

# franczyzobiorca

biorca franczyzowego systemu współpracy gospodarczej, strona umowy franczyzy uzyskująca prawo i przyjmująca obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z koncepcją franczyzodawcy, jednak działająca we własnym imieniu i na własny rachunek; franchisebiorca, franchisobiorca, franchisingobiorca, beneficjariusz, franczyzant, franszyzobiorca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. osoba prowadząca działalność gospodarczą na podstawie umowy franczyzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Franczyzobiorcy płacą też co miesiąc tysiąc złotych za wsparcie marketingowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. franczyza ż., franczyzodawca m.

Wiktionary

# franczyzodawca

podmiot, który na podstawie umowy z daną firmą lub osobą pozwala na sprzedawanie swoich towarów i usług oraz korzystanie ze swojego znaku firmowego; franchisodawca, franszyzodawca

SJP.pl

# franczyzowy

→ franczyza

SJP.pl

#### Patrz:

franczyza

# franek

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie); Franuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) imię|polski|m.; zdrobn. Franciszek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedyś pojedziemy z Frankiem na grzyby.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrãnɛk, AS: frãnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frank mos./mrz., Franciszek mos., franciszkanin mos., franciszkanka ż.

przym. franciszkański

Wiktionary

# franglais

[czytaj: fręgLE] francuszczyzna zawierająca wiele słów, zwrotów i konstrukcji pochodzących z angielskiego

SJP.pl

# frangula

roślina z rodziny szakłakowatych; kruszyna

SJP.pl

Kruszyna (Frangula Mill.) – rodzaj krzewu należący do rodziny szakłakowatych (Rhamnaceae). Jest siostrzany względem rodzaju szakłak Rhamnus i w wielu ujęciach systematycznych do niego włączany. Obejmuje 56 gatunków. Występują one na wszystkich kontynentach półkuli północnej – w całej Europie po Syberię, w Azji Środkowej i Wschodniej na obszarze od Półwyspu Indochińskiego po Japonię, w rejonie Kaukazu i Azji Mniejszej, w północno-zachodniej Afryce oraz na rozległych obszarach obu kontynentów amerykańskich, włączając w to całą strefę międzyzwrotnikową. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Nowym Świecie. W Polsce pospolicie na całym niżu i w niższych położeniach górskich występuje jeden gatunek – kruszyna pospolita F. alnus.

Wikipedia

# frania

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Franciszka

Wiktionary

Frania – polska elektryczna pralka wirnikowa, najbardziej popularna przed upowszechnieniem się w latach 80. XX w. bębnowych pralek automatycznych, produkowana do dziś.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie będziemy zapraszać żadnych Frań ani Ań, pojedziemy sobie we dwie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Franciszek mos., Franciszka ż., frania ż.

Wiktionary

# franiak

nazwisko

SJP.pl

# franik

nazwisko

SJP.pl

# franiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Frani lub z nią związany

SJP.pl

# franio

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Franciszek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na Gwiazdkę kupiliśmy Franiowi kolejkę elektryczną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Franciszek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Franek, Franuś

Wiktionary

# franiowie

Franio z małżonką

SJP.pl

# franiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Frania (Frani) lub z nim (z nią) związany

SJP.pl

# franiu

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie)

SJP.pl

# frank

dawna lub obecna jednostka monetarna wielu krajów europejskich i afrykańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przedstawiciel zachodniogermańskiego plemięemienia powstałego w III wieku;

(1.2) hist. Europejczyk (nazwa używana w Lewancie, u Greków i muzułmanów)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m., odpowiednik polskiego imienia Franciszek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(3.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Kaliska;

Wiktionary

Nazwisko

- Anne Frank
- Hans Frank
- Jakub Frank
- Karl Hermann Frank
- Oswald Frank – generał brygady WP
- Ilja Frank – rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki

Jednostka monetarna

- frank albański
- frank belgijski – BEF – (do wprowadzenia euro)
- frank burundyjski
- frank Dżibuti – DJF
- frank francuski – FRF – (do wprowadzenia euro)
- frank gwinejski – GNF
- frank komoryjski – KMF
- frank kongijski – CDF
- frank luksemburski – LUF – (do wprowadzenia euro)
- frank malgaski – MGF
- frank malijski
- frank Nowych Hebrydów
- frank rwandyjski – RWF
- frank szwajcarski – CHF
- frank tunezyjski
- frank CFA

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uznał on, że imię Piast oznacza piastuna, człowieka, który na dworze Popiela zajmował się wychowaniem jego synów, a zarazem pełnił funkcję porównywalną do majordomów w merowińskim królestwie Franków.

(2.1) Frank złamał nogę, więc nie może grać z nami w piłkę nożną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frãŋk, AS: frãŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankista m., Franciszek m., Franciszka ż., Franek m., Frankonia ż.

:: fż. Frankijka ż.

przym. frankijski, frankowy, Frankowy, frankoński

czas. ofrankować

Wiktionary

# franka

dawna lub obecna jednostka monetarna wielu krajów europejskich i afrykańskich

SJP.pl

- Święta Franka (1170-1218) – ascetka
- Franka Batelić (ur. 1992) – piosenkarka
- Franka Dietzsch (ur. 1968) – dyskobolka
- Franka Potente (ur. 1974) – aktorka

Wikipedia

# frankatura

opłata za list lub przesyłkę pocztową, dokonywana z góry

SJP.pl

Frankatura – znaki opłaty pocztowej znajdujące się na przesyłce.

Rodzaje frankatury w filatelistyce:

- frankatura dachówkowa,
- frankatura dwupaństwowa,
- frankatura fantazyjna,
- frankatura mechaniczna,
- frankatura mieszana,
- frankatura nadmierna (przefrankowanie),
- frankatura pojedyncza,
- frankatura prowizoryczna,
- frankatura wielokrotna,
- frankatura zastępcza,
- frankatura znaczkowa.

Wikipedia

# frankenstein

[czytaj: FRANkensztajn] o kimś bardzo brzydkim, odrażającym fizycznie

SJP.pl

Frankenstein (ang. Frankenstein; or, The Modern Prometheus – Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz; /fræŋ.kən.ʃta͜in/ lub, angielska /ˈfræŋ.kən.staɪn/) – powieść angielskiej pisarki i poetki okresu romantyzmu Mary Wollstonecraft Shelley z 1818 roku. Pisarz SF Brian Aldiss uważał Frankensteina za pierwszą powieść SF lub przynajmniej zapowiedź tego gatunku.

Wikipedia

# frankfurcki

przymiotnik od: Frankfurt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Frankfurtem nad Menem

(1.2) związany z Frankfurtem nad Odrą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na frankfurckim dworcu głównym ponad 300.000 podróżnych dziennie spieszy do swoich pociągów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankfurtczyk mos., frankfurtka ż., frankfurterka ż., Frankfurt mrz.

Wiktionary

# frankfurt

1. miasto w Niemczech; Frankfurt nad Odrą;
2. miasto w Niemczech; Frankfurt nad Menem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Frankfurt nad Menem.

(1.2) geogr. zob. Frankfurt nad Odrą.

Wiktionary

Niemcy:

- Frankfurt nad Menem (Frankfurt am Main)
- Frankfurt nad Odrą (Frankfurt an der Oder)

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. frankfurtczyk mos., frankfurtka ż., frankfurterka ż., frankfurtereczka ż.

przym. frankfurcki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Frankfurt

* hiszpański: (1.1) Fráncfort ż., Fráncfort del Meno ż.; (1.2) Fráncfort ż., Fráncfort del Óder ż.

* niemiecki: (1.1) Frankfurt n.; (1.2) Frankfurt n.

źródła.

== Frankfurt (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Frankfurt.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Frankfurt nad Menem

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrãŋkfurt, AS: frãŋkfurt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankfurtczyk mos., frankfurtka ż., frankfurterka ż., frankfurtereczka ż.

przym. frankfurcki

Wiktionary

# frankfurtczyk

mieszkaniec Frankfurtu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Frankfurtu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frankfurt mrz., frankfurterka ż.

:: fż. frankfurtka ż.

przym. frankfurcki

Wiktionary

# frankfurtereczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: frankfurterka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankfurterka ż., Frankfurt m.

Wiktionary

# frankfurterka

cienka, sucha kiełbaska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. spoż. cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco;

Wiktionary

Frankfurterki – krótkie, cienkie kiełbaski z wieprzowiny, wywodzące się z Niemiec. Kiełbaski produkowane najczęściej jako wędzone, parzone. Nazwa pochodzi od niemieckiego miasta Frankfurt, gdzie rozpoczęto ich produkcję. Podawane najczęściej na gorąco.

Znane są już od XIII wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podane na gorąco frankfurterki nie cieszyły się dużym wzięciem.

(1.1) Poproszę kilo tych frankfurterek i czterdzieści deko skrojonej szynki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkfurˈtɛrka, AS: frãŋkfurterka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frankfurt mrz., frankfurtczyk mos., frankfurtka ż.

:: zdrobn. frankfurtereczka ż.

przym. frankfurcki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frankfurter

Wiktionary

# frankfurtka

mieszkanka Frankfurtu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Frankfurtu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frankfurt mrz.

:: fm. frankfurtczyk mos.

przym. frankfurcki

Wiktionary

# frankiewicz

nazwisko

SJP.pl

# frankijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. przedstawicielka zachodniogermańskiego plemięemienia powstałego w III wieku;

(1.2) daw. Europejka (nazwa używana w Lewancie, z perspektywy Greków i muzułmanów)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rudowłosa Frankijka zaciskała bowiem pięści z taką furią, że aż jej kłykcie bielały, a spojrzenie, którym przeszywała ludzi Baliana, było wścieklejsze od ogni piekielnych.

(1.2) Gdy zajęty byłem sprzedażą reszty lnu, przeszła koło mnie Frankijka; zwyczajem zaś Frankijek chodziła po targowisku bez zasłony na twarzy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frankonia ż., Frankończyk mos., Frankonka ż.

:: fm. Frank mos.

przym. frankijski, frankoński

Wiktionary

# frankijski

dotyczący Franków (dynastia), charakterystyczny dla Franków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. staroż. - średniow. właściwy Frankom, związany z Frankami (germańskim plemięemieniem)

(1.2) hist. właściwy Frankom, związany z Frankami (jak nazywano Europejczyków na obszarze Lewantu, u Greków i muzułmanów)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Podobnie jak bizantyńscy kronikarze Teofilakt przedstawia okoliczności przyjęcia przez Borysa chrztu. Mówi o zewnętrznym zagrożeniu (frankijskim!) i o głodzie, który dotknął Bułgarów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frãŋʲˈcijsʲci, AS: frãŋʹḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frank m., Frankijka ż., Frankonia ż., Frankończyk mos., Frankonka ż.

Wiktionary

# frankista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zwolennik Jakuba Franka, członek żydowskiej grupy religijnej działającej od 2. poł. XVIII w. Polsce, Czechach, Austrii, Turcji, Rumunii i Niemiec;

(1.2) polit. zwolennik dyktatury i doktryny politycznej generała Francisco Franco popularyzowanej od lat 30. XX w. w Hiszpanii;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankizm m., Frank m., frank m.

:: fż. frankistka ż.

przym. frankistowski, frankowy

czas. ofrankować

Wiktionary

# frankistka

→ frankista

SJP.pl

#### Patrz:

frankista

# frankistowski

dotyczący ugrupowania skupionego wokół hiszpańskiego dyktatora generała F. Franco (1892-1975)

SJP.pl

# frankizm

Frankizm – doktryna polityczna i społeczna wywodząca się od hiszpańskiego wojskowego i dyktatora Francisca Franco, czerpiąca z ideologii faszystowskiej i przez dużą część badaczy klasyfikowana jako hiszpańska gałąź tej ideologii, choć nie przez wszystkich. Rządy frankistowskie zakończyły się w 1975 w momencie rozpoczęcia transformacji ustrojowej w Hiszpanii.

Wikipedia

# franklin

jednostka ładunku elektrycznego w układzie CGS

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. jednostka ładunku elektrycznego;

Wiktionary

- franklin – jednostka ładunku elektrycznego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W szczególności Debye jest pomiarem cząsteczki dwuatomowej. Dwa ładunki w cząsteczce dwuatomowej są oddzielone odległością jednego angstremu. Oba ładunki mają pomiar 10–10 franklinów lub statcoulombów.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Fr

Wiktionary

# franklinia

franklinia amerykańska - drzewo z rodziny herbatowatych (kameliowatych)

SJP.pl

Franklinia amerykańska (Franklinia alatamaha Marshall) – gatunek z rodziny herbatowatych (Theaceae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Franklinia W. Bartram ex H. Marshall, 1785.

Gatunek odkryty został w 1765 przez amerykańskich botaników – Johna i Williama Bartramów. Jedyne miejsce, gdzie niewielka liczba krzewów tej rośliny rosła w naturze, znajdowało się nad Altamaha River w pobliżu Fortu Barrington w stanie Georgia. Odkrywcy pozyskali nasiona i sadzonki tego „osobliwego krzewu” i uprawiali go w ogrodzie w Filadelfii, gdzie mieszkali. Część nasion wysłali także do Londynu do Johna Fothergilla. Roślina została opisana jako zupełnie nowy gatunek i rodzaj w 1787. Niedługo później widziana była na pierwotnym stanowisku po raz ostatni – w 1803 roku. Jedyna znana w naturze populacja zniszczona została według niektórych źródeł z powodu rozrastania się plantacji bawełny, powodzi i pożarów, według innych z powodu nadmiernego pozyskania roślin ze względu na zapotrzebowanie z ogrodów europejskich. Gatunek uznany został za wymarły w stanie dzikim. W uprawie pozostają rośliny znajdujące się i rozpowszechniane, głównie w amerykańskich, ale też europejskich i nowozelandzkich arboretach i ogrodach botanicznych w strefie ciepłego klimatu umiarkowanego. Na przełomie XX i XXI wieku w uprawie znajdowało się ok. 2 tys. roślin tego gatunku. W Polsce obecne są między innymi w arboretum w Glinnej oraz w Arboretum Leśnym im. prof. Stefana Białoboka w Stradomi Dolnej.

Wikipedia

# franklinit

minerał, tlenek żelaza i cynku

SJP.pl

# franknowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Franknowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Franknowo n.

:: fż. franknowianka ż.

przym. franknowski

Wiktionary

# franknowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Franknowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Franknowo n.

:: fm. franknowianin m.

przym. franknowski

Wiktionary

# franknowo

Franknowo (niem. Frankenau) – wieś warmińska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany.

Do 1954 roku siedziba gminy Franknowo. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Franknowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

# franknowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Franknowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Franknowo n., franknowianin m., franknowianka ż.

Wiktionary

# franko

wolny od opłaty; franco

SJP.pl

Osoby:

- Franko – biskup poznański
- Franko – jeden z pseudonimów Roberta M
- Iwan Franko (1856–1916) – ukraiński poeta i pisarz.
- Petro Franko (1890–1941) – ukraiński pedagog i pisarz.

Inne:

- Franko: The Crazy Revenge – komputerowa gra zręcznościowa

Zobacz też:

- Franco

Wikipedia

# franko-prowansalski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język franko-prowansalski;

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arpitański

Wiktionary

# frankofil

zwolennik, entuzjasta tego, co francuskie; gallofil, galloman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) miłośnik kultury francuskiej, zwolennik Francji, Francuzów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frãŋˈkɔfʲil, AS: frãŋkofʹil

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankofilstwo n., frankofilia ż.

przym. frankofilski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gallofil

Wiktionary

# frankofilia

sympatia dla wszystkiego, co francuskie; frankofilstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umiłowanie wszystkiego, co francuskie; sympatia do Francuzów lub ich kultury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔˈfʲilʲja, AS: frãŋkofʹilʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankofil m.

przym. frankofilski

Wiktionary

# frankofilka

→ frankofil; gallomanka, gallofilka

SJP.pl

# frankofilski

→ frankofilstwo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z frankofilią, charakterystyczny dla frankofila

Wiktionary

#### Patrz:

frankofilstwo

#### Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔˈfʲilsʲci, AS: frãŋkofʹilsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankofilstwo n., frankofil m., frankofilia ż.

Wiktionary

# frankofilstwo

sympatia dla wszystkiego, co francuskie; frankofilia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postawa wyrażania zamiłowania do tego co francuskie, co jest związane z Francją

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego frankofilstwo objawiało się nie tylko w znajomości języka, ale i w zamiłowaniu do francuskiego kina oraz kuchni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankofil mos., frankofilka ż.

przym. frankofilski

Wiktionary

# frankofob

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; gallofob

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba niechętna do wszystkiego co francuskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankofobia m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gallofob

Wiktionary

# frankofobia

niechęć do wszystkiego co francuskie; gallofobia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niechęć do wszystkiego, co francuskie; niechęć do Francuzów lub ich kultury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔˈfɔbʲja, AS: frãŋkofobʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankofob m.

przym. frankofobiczny

Wiktionary

# frankofobka

kobieta mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; gallofobka

SJP.pl

# frankofon

osoba, która posługuje się językiem francuskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto mówi po francusku i żyje w społeczności posługującej się tym językiem, szczególnie w miejscu, w którym mówi się dwoma lub więcej językami

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. frankofoński

Wiktionary

# frankofonia

Wikipedia

# frankofonka

→ frankofon

SJP.pl

#### Patrz:

frankofon

# frankofoński

posługujący się językiem francuskim jako podstawowym

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z frankofonami, dotyczący społeczności francuskojęzycznej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankofon mos., frankofonia ż.

Wiktionary

# frankolin

łowny ptak z rodziny bażantów (kurowatych)

SJP.pl

# frankomania

entuzjazm, uwielbienie dla wszystkiego, co francuskie

SJP.pl

# frankończyk

mieszkaniec Frankonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Frankonii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frankonia ż.

:: fż. Frankonka ż.

przym. frankoński, frankijski

Wiktionary

# frankonia

niemiecka kraina historyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowych Niemczech, obecnie w większości w północnej Bawarii;

Wiktionary

Frankonia (niem. Franken) – kraina historyczna w południowych Niemczech.

Obecnie Frankonia stanowi część Bawarii (trzy rejencje: Górna, Środkowa i Dolna Frankonia), Badenii-Wirtembergii (region Heilbronn-Franken) i Turyngii (powiaty Schmalkalden-Meiningen, Hildburghausen, Sonneberg, Wartburg).Największe miasta Frankonii to Norymberga, Würzburg, Fürth.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Frankończyk mos., Frankonka ż., Frank mos./mrz.

przym. frankoński

Wiktionary

# frankonka

mieszkanka Frankonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mieszkanka Frankonii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frankonia ż.

:: fm. Frankończyk mos.

przym. frankoński, frankijski

Wiktionary

# frankoński

przymiotnik od: Frankonia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Frankonią lub Frankończykami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frank mos./mrz./ż.

Wiktionary

# frankotyp

pocztowe urządzenie drukujące stempel na kopercie, zastępujące nalepiony znaczek

SJP.pl

# frankować

opłacać z góry przesyłkę pocztową lub bagażową

SJP.pl

# frankowicz

potocznie: osoba, która wzięła kredyt we frankach szwajcarskich; frankowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) publ. ekon. neol. osoba, która zaciągnęła kredyt powiązany z kursem franka szwajcarskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Frankowicze apelują do Rzecznika Praw Obywatelskich, by przygotował w ich imieniu negocjacje z organami rządowymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frank mrz., frankista mos., frankowanie n., frankownica ż., ofrankowanie n., ofrankowywanie n.

:: fż. frankowiczka ż.

czas. frankować ndk., ofrankować dk., ofrankowywać ndk.

przym. frankowy

Wiktionary

# frankowiczka

kobieta, która wzięła kredyt mieszkaniowy rozliczany we frankach szwajcarskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ekon. neol. kobieta z zaciągniętym kredytem powiązanym z kursem franka szwajcarskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Frankowiczka skarży do TSUE rozporządzenie KE.

(1.1) Ta starsza frankowiczka nigdy nie da za wygraną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frank mrz., frankista mos., frankowanie n., frankownica ż., ofrankowanie n., ofrankowywanie n.

:: fm. frankowicz mos.

czas. frankować ndk., ofrankować dk., ofrankowywać ndk.

przym. frankowy

skr. fr.

Wiktionary

# frankowie

1. Franek z małżonką;
2. dawny lud germański;
3. ogólna nazwa przybyszów z Europy Zachodniej nadawana w Bizancjum i na Bliskim Wschodzie w wiekach XI-XIII

SJP.pl

Wikipedia

# frankowiec

potocznie: osoba, która wzięła kredyt we frankach szwajcarskich; frankowicz

SJP.pl

# frankówka

Frankówka (słow. Malá Franková) – wieś (obec) w powiecie Kieżmark na Zamagurzu na Słowacji. Położona jest w dolinie Frankowskiego Potoku i na dwóch jego zboczach utworzonych przez dwa grzbiety górskie będące bocznymi odgałęzieniami Magury Spiskiej. Od zachodniej strony jest to północno-wschodni grzbiet Magurki opadający do doliny Osturniańskiego Potoku, od wschodniej dłuższy grzbiet odchodzący w rejonie Małej Polany na północ do Przełęczy Hanuszowskiej oraz krótki Pośredni Grzbiet. Do miejscowości prowadzi szosa z Frankowej.

Wikipedia

# frankownica

maszyna zastepująca znaczki listowe, drukuje opłatę pocztową na listach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie masowo przygotowujące listy do wysyłki przez drukowanie na nich opłaty pocztowej oraz danych adresowych i loga nadawcy;

Wiktionary

Frankownica – urządzenie do nanoszenia znaku opłaty pocztowej (frankowania) zamiast ręcznego naklejania znaczków pocztowych, stosowane do masowej wysyłki korespondencji pocztowej.

Urządzenie nanosi na kopertę następujące odciski matryc:

- odcisk datownika
- wartość opłaty pocztowej
- nazwa i adres firmy (nadawcy)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔvʲˈɲit͡sa, AS: frãŋkovʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frankowanie n., frankowicz m., frankowiczka ż., frank m.

czas. ofrankować, frankować ndk.

przym. frankowy

Wiktionary

# frankowski

nazwisko

SJP.pl

Frankowski (forma żeńska: Frankowska, liczba mnoga: Frankowscy) – polskie nazwisko. Według danych z 27 stycznia 2022 roku nazwisko to nosi 5214 polek i 4930 Polaków. Łącznie nazwisko to nosi 10 144 Polaków.

Wikipedia

# frankowy

→ frank

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) taki, który należy do Franka

Wiktionary

#### Patrz:

frank

#### Przykłady

(1.1) To chyba Frankowy plecak leży koło drzwi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Franek mos., franciszkanin mos., Franciszek mos., Frank mos./mrz.

Wiktionary

# frans

promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87, metal należący do grupy litowców, otrzymywany sztucznie w reakcjach jądrowych, nietrwały

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

Wiktionary

Frans (Fr, łac. francium) – pierwiastek chemiczny, przypuszczalnie najaktywniejszy metal alkaliczny, dawniej znany jako eka-cez lub aktyn-K.

Nazwa pochodzi od nazwy państwa – Francji. Odkryty w produktach rozpadu uranu-235 w 1939 roku we Francji przez Marguerite Perey.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma frans?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frãw̃s, AS: frãũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fransowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Fr

Wiktionary

# fransowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący fransu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frans m.

Wiktionary

# franszizer

dawca systemu franczyzowego, strona umowy franczyzy, która udziela praw biorcy systemu franczyzowego i która nakłada nań obowiązki; organizator sieci franchisingowej, franchisodawca, franchisedawca, franchisingodawca, beneficjent, franczyzodawca, franczyzer

SJP.pl

# franszizing

prowadzenie własnej działalności gospodarczej we współpracy z franczyzodawcą, firmą udzielająca wsparcia marketingowego i logistycznego oraz prawa do używania swojej marki; franczyza, franchising

SJP.pl

# franszyza

zastrzeżone ograniczenie sumy odszkodowania ubezpieczeniowego w zakładach ubezpieczeń

SJP.pl

Franszyza (zwane klauzulą umowną) – postanowienie umowy ubezpieczenia przerzucające na ubezpieczającego część poniesionej szkody. Stosowana w ubezpieczeniach majątkowych, pozwala na obniżenie składki albo poprzez eliminację dużej liczby drobnych szkód, albo poprzez obniżenie kwoty każdego odszkodowania.

Wikipedia

# franszyzobiorca

biorca franczyzowego systemu współpracy gospodarczej, strona umowy franczyzy uzyskująca prawo i przyjmująca obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z koncepcją franczyzodawcy, jednak działająca we własnym imieniu i na własny rachunek; franchisebiorca, franchisobiorca, franchisingobiorca, beneficjariusz, franczyzant, franczyzobiorca

SJP.pl

# franszyzodawca

podmiot, który na podstawie umowy z daną firmą lub osobą pozwala na sprzedawanie swoich towarów i usług oraz korzystanie ze swojego znaku firmowego; franchisodawca, franczyzodawca

SJP.pl

# franszyzowy

→ franszyza

SJP.pl

#### Patrz:

franszyza

# frant

dawniej:
1. wędrowny komik; komediant, błazen;
2. człowiek przebiegły, cwany; spryciarz, filut;
3. osoba rozmiłowana w eleganckich strojach i hulaszczym życiu; birbant, hulaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek chytry, przebiegły, często nieuczciwy

(1.2) hist. w dawnej Polsce: wędrowny komediant, błazen

(1.3) przest. człowiek dbający o wygląd i spędzający czas na hulankach

(1.4) przest. przen. człowiek lubiący błaznować

Wiktionary

Frant – wieś w Anglii, w hrabstwie East Sussex, w dystrykcie Wealden. Leży 53 km na południowy wschód od Londynu. W 2007 miejscowość liczyła 1367 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moglibyśmy także Holendrom posłać takich frantów, że dosyć na którego spojrzeć, żeby się złapać za kieszeń.

(1.2) Zewsząd przepędzany, stał się nasz autor wędrownym frantem, nowym sowizdrzałem.

(1.3) I po chwili przyprowadził jej franta w modnym surducie, który nawet do jedzenia nie zdejmował rękawiczek.

(1.4) Ale jest to w naturze wieczne napomknienie, które w żarty frant kładzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frantostwo n., frantówka ż.

czas. frantować

przym. frantowski, frantowny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spryciarz, filut, cwaniak, łgarz, oszust

(1.3) hulaka, birbant, elegant

Wiktionary

# frantka

frantka zębouda - gatunek pszczoły

SJP.pl

# frantowski

→ frant; frantowy

SJP.pl

# frantowy

→ frant; frantowski

SJP.pl

# franuś

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie); Franek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Franciszek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zapalimy znicz dziadkowi Franusiowi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Franciszek mos.

przym. Franusiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Franek, Franio

Wiktionary

# franusia

zdrobnienie od: Franciszka (imię żeńskie); Franka

SJP.pl

# franusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Franusi lub z nią związany

SJP.pl

# franusiowie

Franuś z małżonką

SJP.pl

# franusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Franusia lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) taki, który należy do Franusia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pozbieraj, proszę, Franusiowe zabawki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Franuś mos., Franciszek mos.

Wiktionary

# franz

[czytaj: franc] obce imię męskie

SJP.pl

# frapować

wywierać wrażenie, wzbudzać zainteresowanie; zaciekawiać, intrygować

SJP.pl

# frapowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) metoda oziębiania wina za pomocą kubełka z lodem, zimną wodą oraz solą

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrapɔˈvãɲɛ, AS: frapovãńe

Wiktionary

# frappé

[czytaj: fraPE]
1. napój z mrożonej kawy z mlekiem i lodem, ubijany w celu uzyskania pianki;
2. deser mleczny podawany na lodzie;
3. likier podawany z utłuczonym lodem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grecki napój przyrządzany z mrożonej kawy ubijanej w celu uzyskania wysokiej pianki

Wiktionary

Frappé (kawa frappé; gr. καφές φραπέ – kawa mrożona) – napój kawowy, sporządzany na bazie kawy rozpuszczalnej, lodu i mleka. Została wymyślona przez przypadek w Grecji, przez pracownika Nestlé, który – nie mając dostępu do gorącej wody – wsypał kawę do zimnej wody i przelewał między szklankami aż do powstania piany. Bardzo podobnym napojem do kawy frappé jest cold brew nazywane „kawowym orzeźwieniem”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli mamy specjalną kawę do frappe rozpuszczamy ją w zimnej wodzie.

Wiktionary

# frapujący

intrygujący, interesujący, ciekawy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) bardzo interesujący, wywierający silne wrażenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trzeba przyznać, że z każdego występu przed kamerami potrafił zrobić frapujący spektakl.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. frapować

przysł. frapująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) intrygujący

Wiktionary

# fraś

nazwisko

SJP.pl

# frascati

[czytaj: fraskati] rodzaj białego wina włoskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wytrawne, białe wino pochodzące z Castelli Romani

Wiktionary

Frascati – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym. Popularny ośrodek wypoczynkowy.

Siedziba centrum obserwacji ziemi ESRIN Europejskiej Agencji Kosmicznej i jednego z laboratoriów narodowych Narodowego Instytutu Fizyki Jądrowej.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 19 303 osoby, 877,4 os./km².

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Frascati m.

* włoski: (1.1) frascati

źródła.

== frascati (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) (wino) frascati

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frasˈt͡satʲi, AS: frascatʹi

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Frascati m.

* włoski: (1.1) frascati

źródła.

== frascati (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) (wino) frascati

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# fraser

[czytaj: frejzer] nazwisko

SJP.pl

- Fraser – klan szkocki
- Peter Fraser – nowozelandzki polityk
- Fraser – rzeka w Kanadzie, w Kolumbii Brytyjskiej
- Fraser T. Smith – producent muzyczny
- Fraser Island - Wielka Wyspa Piaszczysta

Miejscowości w USA:

- Fraser – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Grand
- Fraser – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Boone
- Fraser – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Macomb

Wikipedia

# fraserowski

[czytaj: frejzer albo frezer] taki jak u Frasera, charakterystyczny dla Frasera; frazerowski

SJP.pl

# frasobliwiej

stopień wyższy od przysłówka: frasobliwie

SJP.pl

# frasobliwość

skłonność do smucenia się, martwienia się

SJP.pl

# frasobliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: frasobliwy

SJP.pl

# frasobliwy

zmartwiony, zasmucony; przestarzałe:
1. martwiący się, przejmujący się czymś;
2. wyrażający smutek, przygnębienie, np. frasobliwe myśli

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. smutny, zmartwiony

(1.2) daw. taki, który jest smutny przez zło jakie spotyka kogoś lub coś o które się troszczy

(1.3) daw. taki, który jest w głębokim zadumaniu nad losem ludzkim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mały rycerz, Ketling, Myśliszewski i Kwasibrocki odpowiadali z zamków na ogień turecki. Pan generał podolski raz w raz do nich zaglądał i chodził wśród gradu kul frasobliwy, ale na niebezpieczeństwo nie baczący".

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frasobliwość ż., frasunek mrz.

przysł. frasobliwie, niefrasobliwie

przym. niefrasobliwy

czas. frasować się, ufrasować się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zasmucony, smutny, posmutniały, przygaszony, minorowy, strapiony

(1.2) zatroskany, przejęty

Wiktionary

# frasować

przestarzale:
1. martwić, trapić, niepokoić; turbować;
2. frasować się - martwić się; turbować się

SJP.pl

czasownik zwrotny frasować się

(1.1) martwić się, przejmować się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Strasznie się tym frasował.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frasowanie n.

Wiktionary

# frasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|frasować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niefrasowanie n.

czas. frasować ndk.

Wiktionary

# frasunek

zmartwienie, kłopot, zgryzota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. także gw-pl|Górny Śląsk. zmartwienie

Wiktionary

Frasunek – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Borek Wielkopolski. Wchodzi w skład sołectwa Jeżewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. ufrasować się, frasować się

przym. frasobliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgryzota, zmartwienie

Wiktionary

# frasunkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# frasyniuk

nazwisko

SJP.pl

Władysław Frasyniuk (ur. 25 listopada 1954 we Wrocławiu) – polski związkowiec, przedsiębiorca i polityk, działacz opozycji demokratycznej i więzień polityczny w PRL. Przewodniczący Ruchu Obywatelskiego Akcja Demokratyczna (1990–1991), Unii Wolności (2001–2005) oraz Partii Demokratycznej (2005–2006), poseł na Sejm I, II i III kadencji.

Wikipedia

# frąszczak

nazwisko

SJP.pl

# fraszczyk

nazwisko

SJP.pl

# fraszka

1. krótki, zwykle żartobliwy wiersz, rodzaj epigramatu;
2. rzecz lub sprawa błaha, niezbyt ważna; błahostka, drobnostka, faramuszka;
3. dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: małe przedmioty służące do zabawy lub ozdoby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. krótki żartobliwy wierszyk;

(1.2) pot. błahostka

(1.3) daw. drobny przedmiot, bibelot

Wiktionary

Fraszka (wł. frasca – gałązka, drobiazg, bagatela, błahostka) – krótki utwór liryczny, zazwyczaj rymowany lub wierszowany, o różnorodnej tematyce, często humorystycznej lub ironicznej (satyrycznej). Często kończy się wyraźną puentą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do Księgi Koheleta nawiązuje Jan Kochanowski we fraszce „O Żywocie ludzkim: Na koniec niefortuna albo śmierć przypadnie”.

(1.2) Dla niektórych życie jest fraszką.

(1.3) Zbierała porcelanowe figurki, wszystkie te fraszki trzymała poustawiane na konsoli pod ścianą.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fraszkowy

Wiktionary

# fraszkopis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. autor fraszek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fraszkopisarstwo n., fraszkopisarz m., fraszkopisarka ż.

przym. fraszkopisarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. fraszkopisarz

Wiktionary

# fraszkopisarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fraszkopisarstwem, dotyczący fraszkopisarstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fraszkopis mos., fraszkopisarstwo ż.

Wiktionary

# fraszkopisarstwo

1. sztuka pisania fraszek;
2. twórczość obejmująca fraszki

SJP.pl

# fraszkopisarz

osoba pisząca fraszki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. autor fraszek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fraszkopisarstwo n., fraszkopis mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fraszkopis

Wiktionary

# fraszkowy

przymiotnik od: fraszka

SJP.pl

# fraszyński

nazwisko

SJP.pl

# frątczak

nazwisko

SJP.pl

Frątczak (forma żeńska: Frątczak; liczba mnoga: Frątczakowie, potocznie lub gwarowo Frątczaki) – W Polsce są 6653 osoby o nazwisku Frątczak.

Nazwisko pochodzi od słowa frant; etym. - od czes. imienia własnego František, zdr. Franta, przeniesionego na lisa.

Wikipedia

# frater

dawniej: zakonnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rel. brat, zakonnik nie mający święceń kapłańskich;

Wiktionary

Frater – marka piwa produkowana w latach 2004–2009 przez Browar Kielce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powiem fratrowi coś w zaufaniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfratɛr, AS: frater

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fraternia ż., fraternizacja ż., konfraternia ż.

czas. fraternizować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brat, brat zakonny

Wiktionary

# fraternia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. pomieszczenie w klasztorze mniszym, miejsce wspólnej pracy braci zakonników;

(1.2) daw. rzad. braterska zażyłość, zbratanie

Wiktionary

Fraternia (od frater - brat) – miejsce wspólnej pracy braci zakonników. Kiedy w tym pomieszczeniu przepisywano księgi, pełniło rolę skryptorium.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. frater m., fraternizacja ż., fraternizowanie n., konfraternia ż., fratria ż.

czas. fraternizować ndk.

Wiktionary

# fraternistyczny

bratający się z kimś nadmiernie; spoufalający się

SJP.pl

# fraternité

[czytaj: fraterniTE] z francuskiego: braterstwo; w wyrażeniu: liberté, égalité, fraternité (wolność, równość, braterstwo) - hasło Wielkiej Rewolucji Francuskiej w 1793 roku

SJP.pl

# fraternizacja

nawiązywanie bliskich stosunków, bratanie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bratanie się, zaprzyjaźnianie się, zwłaszcza niestosowne i niewłaściwe ze względu na osoby lub okoliczności

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfratɛrʲɲiˈzat͡sʲja, AS: fraterʹńizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. konfraternia ż., fraternia ż., fraternizowanie n., frater mos.

czas. fraternizować

Wiktionary

# fraternizować

fraternizować się - nawiązywać z kimś przyjazne stosunki; bratać się, spoufalać się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. sfraternizować)

(1.1) przest. bratać się, przyjaźnić się z kimś

czasownik zwrotny niedokonany fraternizować się (dk. sfraternizować się)

(2.1) forma wzmocniona czas. fraternizować (1.1)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frater mos., fraternia ż., fraternizacja ż., fraternizowanie n., konfraternia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) współcz. przyjaźnić się, kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; książk. bratać się, spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary

# fraternizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fraternizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fraternizacja ż., fraternia ż.

czas. fraternizować ndk.

Wiktionary

# fratria

w starożytnej Attyce: związek kilku rodów o charakterze religijnym lub społeczno-politycznym

SJP.pl

Fratria – część plemienia powstała prawdopodobnie z podziału z jednego rodu na kilka rodów. Termin wprowadzony przez L.H. Morgana na oznaczenie związku rodów składających się na plemię. Utożsamiana bywa z moiety.

Wikipedia

# fraucymer

pokoje dla dam dworskich; również: damy dworskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kobiety/dziewczęta, należące do dworu możnej kobiety (np. królowej)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frawˈt͡sɨ̃mɛr, AS: frau̯cỹmer

Wiktionary

# fraunhofer

Joseph von Fraunhofer (1787-1826), fizyk niemiecki

SJP.pl

# frawaszi

w mazdaizmie: anioł stróż człowieka, pomagający mu w realizacji jego wzniosłych celów

SJP.pl

Frawaszi (awest. fravaši) – w zaratusztrianizmie wieczna dusza każdego bytu (nawet Ahura Mazda ma swoją frawaszi), bliska koncepcji Anioła Stróża. W Aweście porównywana jest do ptaka z pięknymi skrzydłami.

Odegrały ważną rolę w czasie walk z Arymanem, podczas których zstąpiły na ziemię stając się jednymi z pięciu dusz ludzi, które nie giną w momencie ich śmierci. Każdy z wcielonych frawaszi ma w Niebie swój pierwotny, niebiański odpowiednik.

Wikipedia

# fraz.

skrót od: frazeologia, frazeologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# fraza

1. fragment utworu muzycznego;
2. jednostka frazeologiczna mająca postać zdania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną;

(1.2) muz. sekwencja dwóch lub więcej motywów muzycznych, stanowiących całość w obrębie utworu

(1.4) daw. beztreściwy frazes

Wiktionary

- fraza w muzyce – fragment utworu muzycznego
- fraza w lingwistyce – związek wyrazów
- fraza w fonologii – zwykle definiowana jako grupa wyrazów fonologicznych będąca składnikiem struktury prozodycznej wypowiedzi
- fraza (programowanie) – opcjonalny fragment większej jednostki składniowej
- „Fraza” – ogólnopolskie czasopismo literacko-artystyczne publikowane w Rzeszowie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Fraza – to odpowiednik zdania, to taka jednostka frazeologiczna, w której jeden z członów jest podmiotem, a drugi orzeczeniem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frazes mrz.

przym. frazowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grupa syntaktyczna

(1.2) dwutakt

Wiktionary

# frazem

podstawowa jednostka we frazeologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. względnie trwała forma językowa, której stereotypowo używa się w podobnych do siebie sytuacjach

Wiktionary

Związek frazeologiczny, frazeologizm – ustabilizowane w danym języku połączenie wyrazów, całkowicie lub częściowo zleksykalizowane, którego znaczenie jest zazwyczaj odmienne od tego, które wynikałoby ze znaczeń poszczególnych wyrazów składających się na związek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Językoznawcy uznają za frazemy na przykład wyrażenia takie jak „uśmiech, proszę” (u fotografa), „takie jest życie”, „świeżo malowane” (na wywieszkach).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrazɛ̃m, AS: frazẽm

Wiktionary

# frazeol.

skrót od: frazeologiczny

SJP.pl

# frazeolog

językoznawca badający wyrażenia i zwroty

SJP.pl

# frazeologia

1. dział językoznawstwa badający wyrażenia i zwroty
2. czcza gadanina, piękne słowa bez pokrycia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zasób wyrażeń;

(1.2) jęz. nauka o frazeologii (1.1)

(1.3) przen. lekcew. frazesy

Wiktionary

Frazeologia – określenie mające kilka znaczeń:

1. dział językoznawstwa, pokrewny leksykologii, zajmujący się badaniem połączeń wyrazowych, których znaczenie nie odpowiada sumie znaczeń poszczególnych wyrazów składających się na związek;
2. zasób charakterystycznych dla danego języka związków frazeologicznych (frazeologizmów);
3. specyficzny sposób wyrażania myśli (w sensie stylistycznym), właściwy dla danej osoby lub danego środowiska (np. frazeologia dziennikarska, frazeologia ekonomiczna).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Niektórzy traktują frazeologię jako dział leksykologii, inni – jako autonomiczną dziedzinę nauki.

(1.3) Zapewne Binjamin Netanjahu znowu użyje frazeologii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frazeologizm mrz., frazeologizacja ż.

przym. frazeologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) idiomatyka

(1.3) banał

Wiktionary

# frazeologiczny

taki, który odnosi się do ustabilizowanych w danym języku związków wyrazowych, których końcowe znaczenie nie wynika ze znaczeń poszczególnych jego członów, np. związek, słownik frazeologiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. związany z frazeologią, dotyczący frazeologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli jakiś wyraz sprawia nam kłopoty gramatyczne, etymologiczne, ortograficzne, stylistyczne, frazeologiczne, wystarczy sięgnąć po Miodka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frazeologia ż., frazeologizm m., frazeologizacja ż.

Wiktionary

# frazeologizm

związek dwóch lub więcej wyrazów o utrwalonym, stałym znaczeniu, np. "zakochać się na zabój"; związek frazeologiczny, wyrażenie zleksykalizowane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. związek frazeologiczny.

Wiktionary

Związek frazeologiczny, frazeologizm – ustabilizowane w danym języku połączenie wyrazów, całkowicie lub częściowo zleksykalizowane, którego znaczenie jest zazwyczaj odmienne od tego, które wynikałoby ze znaczeń poszczególnych wyrazów składających się na związek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aby utworzyć zdanie, trzeba je uzupełnić składnikiem typu rzeczownikowego, który określi, do kogo lub czego frazeologizm się odnosi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrazɛɔˈlɔɟism̥, AS: frazeoloǵism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frazeologia ż., frazeologizacja ż.

przym. frazeologiczny

Wiktionary

# frazeologizować

łączyć wyrazy w związki frazeologiczne

SJP.pl

# frazer

Miejscowości w USA:

- Frazer – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Valley
- Frazer – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Chester
- Frazer Corners – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano

Gminy w USA:

- Frazer (ang. Frazer Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny

Osoby:

- James George Frazer
- Frazer Richardson

Wikipedia

# frazerowski

[czytaj: frejzer albo frezer] taki jak u Frazera, charakterystyczny dla Frazera; fraserowski

SJP.pl

# frazes

1. to, co jest oczywiste, powszechnie znane; banał, komunał, truizm;
2. stereotypowe połączenie wyrazów;
3. dawniej: zdanie, wyrażenie, zwrot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) często powtarzane, wyszukane powiedzenie, pozbawione jednak głębszego sensu

(1.2) oklepane wyrażenie, stereotypowe połączenie wyrazów

(1.3) daw. zdanie, wyrażenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niestety, ogół emigrantów, wielce czuły na bogoojczyźniany frazes i radykalną retorykę, dawał się w ten sposób dzielić, skłócać i prowadzać na manowce (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrazɛs, AS: frazes

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fraza ż.

:: zdrobn. frazesik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) banał, komunał, liczman, oczywistość, ogólnik, slogan, truizm; pot. stara śpiewka

(1.3) fraza

Wiktionary

# frazesik

zdrobnienie od: frazes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od frazes

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie frazes, lecz tylko mały frazesik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frazes m.

Wiktionary

# frazesowicz

osoba posługująca się często frazesami

SJP.pl

# frazesowiczka

kobieta często posługująca się frazesami

SJP.pl

# frazesowy

przymiotnik od: frazes

SJP.pl

# frażet

wyrób platerowany

SJP.pl

# frażetowski

→ frażet

SJP.pl

#### Patrz:

frażet

# frażetowy

związany z frażetem

SJP.pl

# frazować

1. prowadzić melodię w obrębie mniejszych odcinków muzycznych (fraz);
2. uwydatniać strukturę frazową wiersza

SJP.pl

# frazowy

związany z frazą

SJP.pl

# freak

[czytaj: frik]
1. w muzyce rockowej: impertynencka, arogancka maniera wykonawcza;
2. osoba o niekonwencjonalnym i nowatorskim stylu bycia; oryginał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. osoba zachowująca się dziwnie i niekonwencjonalnie

Wiktionary

- Freak – album grupy Armia
- Freak – singel grupy LFO
- Freak – singel duetu Lexy & K-Paul
- Freak – singel Estelle
- Freak - singel zespołu Silverchair

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: frʲik, AS: frʹik

Wiktionary

# freakfightowy

→ freak fight [czytaj: frikfajtowy]

SJP.pl

# freakowy

→ freak [czytaj: frikowy]

SJP.pl

# freblanka

przestarzale o przedszkolance

SJP.pl

# freblówka

dawniej: przedszkole

SJP.pl

# freblowski

zgodny z systemem pedagogicznym F. Fröbla, niemieckiego nauczyciela

SJP.pl

# frechkunda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. bezczelna kobieta

Wiktionary

# frechowny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Poznań. zarozumiały, bezczelny, arogancki

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bezczelny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wiem, od kiedy on taki frechowny się zrobił.

Wiktionary

# fred

zdrobnienie od: Alfred, Manfred (imiona męskie); Fredek, Fredzio

SJP.pl

- Fred (Frederico Rodrigues de Oliveira, 1949-2022) – piłkarz brazylijski
- Fred (Frederico Chaves „Fred” Guedes, ur. 1983) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji napastnika
- Fred (Frederico „Fred” Rodrigues Santos, ur. 1993) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika
- Fred – kot, tajny agent nowojorskiej policji

Wikipedia

# freda

zdrobnienie od: Alfred, Manfred (imiona męskie); Fredek, Fredzio

SJP.pl

Freda – osiedle Kowna, na Aleksocie, nad Niemnem, obejmuje Fredę Górną i Fredę Dolną; pełni funkcje przemysłowo-rekreacyjne.

Dwór Józefa Godlewskiego opisany został przez R. Aftanazego w „Dziejach rezydencji”.

Na Fredzie znajduje się Ogród Botaniczny Uniwersytetu Witolda Wielkiego (1923) oraz ruiny cerkwi św. Sergiusza z Radoneża (1891), położonej w dawnej Twierdzy Kowno.

Wikipedia

# freddamente

określenie wykonawcze: chłodno, obojętnie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) muz. ozięble, obojętnie

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) freddo

antonimy.

(1.1) frenetico

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|włoski.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== freddamente (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) zimno

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) freddo

Wiktionary

# freddie

[czytaj: fredi] obce imię męskie

SJP.pl

Freddie – czwarty album studyjny amerykańskiego rapera Freddiego Gibbsa. Został wydany 22 czerwca 2018 r. przez ESGN i Empire Distribution.

Tytuł i grafika albumu jest inspirowana albumem Teddy Teddy'ego Pendergrass'a z 1979 roku.

Wikipedia

# freddo

przysłówek

(1.1) muz. ozięble, obojętnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) freddamente

Wiktionary

# freddy

Freddy, właśc. Frederico Castro Roque dos Santos (ur. 14 sierpnia 1979 w Malanje) − angolski piłkarz występujący na pozycji napastnika. W reprezentacji Angoli zadebiutował w 2004 roku. W latach 2004–2005 rozegrał w niej 11 meczów, w których zdobył jedną bramkę.

Wikipedia

# fredegunda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Fredegunda (łac. Fredegundis) (zm. 597) – żona frankijskiego króla Neustrii, Chilperyka I.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wracającego z wyprawy króla witał dwór Fredegundy i miejscowy biskup.

Wiktionary

# fredek

zdrobnienie od: Alfred, Manfred (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poufała forma imienia Ferdynand

(1.2) poufała forma imienia Fryderyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Alfred mos.

Wiktionary

# frederic

Miejscowości w USA:

- Frederic – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Polk

Gminy w USA:

- Frederic (ang. Frederic Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Crawford

Wikipedia

# frederick

- angielski odpowiednik imienia Fryderyk

- Frederick – piąty singel Patti Smith

Miejscowości w USA:

- Frederick – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Weld
- Frederick – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Rice
- Frederick – miasto w stanie Maryland, w hrabstwie Frederick
- Frederick – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Tillman
- Frederick – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brown

Wikipedia

# fredeswinda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Fredeswinda – imię żeńskie pochodzenia anglosaskiego, złożone ze staroangielskich członów frið – „pokój” i swiðe – „silny”. Patronką tego imienia jest św. Fredeswinda z Anglii (VIII wiek).

Fredeswinda imieniny obchodzi 19 października.

Wikipedia

# fredka

zdrobnienie od: Alfred, Manfred (imię męskie)

SJP.pl

# fredkowie

Fredek z małżonką

SJP.pl

# fredkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fredka lub z nim związany

SJP.pl

# frednowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Frednowów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frednowy nmos.

:: fż. frednowianka ż.

przym. frednowski

Wiktionary

# frednowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Frednowów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frednowy nmos.

:: fm. frednowianin m.

przym. frednowski

Wiktionary

# frednowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Frednowów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frednowy nmos., frednowianin m., frednowianka ż.

Wiktionary

# fredostwo

Fred z małżonką; Fredowie

SJP.pl

# fredowie

Fred z małżonką; Fredostwo

SJP.pl

# fredreum

amatorski teatr w Przemyślu

SJP.pl

Towarzystwo Dramatyczne Fredreum – najstarszy polski teatr amatorski założony w Przemyślu w 1869. Jest najprawdopodobniej również najstarszym teatrem amatorskim w Europie. Patronem jest od 1912 polski komediopisarz Aleksander Fredro, który pochodził z Ziemi Przemyskiej.

Wikipedia

# fredro

nazwisko polskie, m.in.:
1. Aleksander (1793-1876), komediopisarz, poeta;
2. Andrzej Maksymilian (ok. 1620-1679), pisarz, moralista;
3. Jan Aleksander (1829-91), komediopisarz;
4. Jan Maksymilian (1784-1846), dramatopisarz, poeta

SJP.pl

Osoby o nazwisku Fredro:

- Aleksander Fredro – komediopisarz, pamiętnikarz i poeta
- Aleksander Antoni Fredro – biskup przemyski i chełmski
- Andrzej Maksymilian Fredro – filozof i polityk
- Jacek Fredro – szlachcic
- Konstanty Fredro – duchowny
- Fredro Hrabia

Osoby o imieniu Fredro:

- Fredro Starr – raper

Wikipedia

# fredrolog

specjalista w zakresie fredrologii (dziedzinie zajmującej się twórczością Aleksandra Fredry)

SJP.pl

# fredrologia

badania nad twórczością Aleksandra Fredry

SJP.pl

# fredropol

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w powiecie przemyskim;

Wiktionary

Fredropol – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Fredropol; siedziba gminy Fredropol.

Fredropol uzyskał lokację miejską około 1720 roku, zdegradowany przed 1880 rokiem.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Fredropol, po reformie gminy Fredropol. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: frɛˈdrɔpɔl, AS: fredropol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fredropolanin mos., fredropolanka ż.

przym. fredropolski

Wiktionary

# fredropolanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Fredropola

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fredropol m.

:: fż. fredropolanka ż.

przym. fredropolski

Wiktionary

# fredropolanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Fredropola

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fredropol m.

:: fm. fredropolanin m.

przym. fredropolski

Wiktionary

# fredropolski

przymiotnik od: Fredropol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Fredropola

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fredropol m., fredropolanin m., fredropolanka ż.

Wiktionary

# fredrowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fredry lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Aleksandra Fredry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Instytucja gromadziła przez pół wieku archiwalia Fredrowskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fredrowski

Wiktionary

# frędzel

zwykle w liczbie mnogiej: luźno zwisające nitki lub sznureczki będące zakończeniem brzegów serwet, chustek, firanek itp.; frędzla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. zwisający fragment materiału przymocowany do tkaniny

Wiktionary

Frędzla, frędzel (z niem. Franse, Fränsel) – luźno zwisające nitki, będące ozdobnym wykończeniem ubioru i innych wyrobów tkackich. Także wyrób pasmanteryjny wykonywany z różnych rodzajów przędzy w postaci taśmy z luźno zwisającymi z jednaj strony nitkami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ona ma piękną bluzkę z frędzlami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrɛ̃nd͡zɛl, AS: frẽnʒel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frędzla ż., frędzelka ż., frędzelek ż.

czas. frędzlować ndk.

przym. frędzelkowaty, frędzlasty, frędzlisty, frędzlowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frędzla, frędzelka, frędzelek

Wiktionary

# frędzelek

zdrobnienie od: frędzel

SJP.pl

# frędzelka

zdrobnienie od: frędzla

SJP.pl

# frędzelkowany

berłóweczka frędzelkowana, gwiazdosz frędzelkowany - gatunki grzybów z rodziny gwiazdoszowatych

SJP.pl

# frędzelkowaty

podobny kształtem do frędzli, strzępiasty

SJP.pl

# frędzelkowy

mający małe frędzle

SJP.pl

# fredzia

zdrobnienie od: Fryderyka (imię żeńskie)

SJP.pl

# fredziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fredzi lub z nią związany

SJP.pl

# fredzio

zdrobnienie od: Alfred, Manfred, Fryderyk (imiona męskie); Fredziu

SJP.pl

# fredziowie

Fredzio z małżonką

SJP.pl

# fredziowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fredzia (Fredzi) lub z nim (z nią) związany

SJP.pl

# fredziu

zdrobnienie od: Alfred, Manfred, Fryderyk (imiona męskie); Fredzio

SJP.pl

# frędzla

1. pęczek nici, włosia; chwast; kita;
2. zwykle w liczbie mnogiej: luźno zwisające nitki lub sznureczki będące zakończeniem brzegów serwet, chustek, firanek itp.; frędzel

SJP.pl

Frędzla, frędzel (z niem. Franse, Fränsel) – luźno zwisające nitki, będące ozdobnym wykończeniem ubioru i innych wyrobów tkackich. Także wyrób pasmanteryjny wykonywany z różnych rodzajów przędzy w postaci taśmy z luźno zwisającymi z jednaj strony nitkami.

Wikipedia

# frędzlasty

frędzlisty;
1. przypominający kształtem frędzle, strzępiasty;
2. ozdobiony frędzlami

SJP.pl

# frędzlisty

frędzlasty;
1. przypominający kształtem frędzle, strzępiasty;
2. ozdobiony frędzlami

SJP.pl

# frędzlować

ozdabiać frędzlami

SJP.pl

# frędzlowaty

podobny kształtem do frędzli, strzępiasty

SJP.pl

# frędzlowy

→ frędzel, → frędzla

SJP.pl

#### Patrz:

frędzel, → frędzla

# free

[czytaj: fri] określenie produktów spożywczych niezawierających jakichś składników

SJP.pl

- Free – grupa muzyczna
- Free – raperka

- Free – wydany w 2007 roku album skrzypka Davida Garretta
- Free – studyjny album amerykańskiej grupy Office of Strategic Influence
- Free – album studyjny Ricka Astleya, wydany w 1991 roku
- Free – album muzyczny Kate Ryan
- Free – album muzyczny Gavina DeGraw
- Free – album muzyczny Iggy’ego Popa
- Free – singel brytyjskiej wokalistki Natalii Kills
- Free – singel brytyjskiej grupy Rudimental i szkockiej wokalistki Emeli Sandé
- Free – singel szkockiego DJ-a Calvina Harrisa i brytyjskiej wokalistki Ellie Goulding
- free – polecenie w systemach uniksopodobnych

Wikipedia

# freeboard

[czytaj: fribord]
1. oświetlona tablica reklamowa na metalowym słupie;
2. deskorolka z sześcioma kółkami, odwzorowująca zachowanie snowboardu podczas jazdy

SJP.pl

Freeboard – rodzaj deskorolki zaprojektowanej, tak aby możliwie dokładnie odwzorować zachowanie snowboardu. Oprócz czterech standardowych kółek, posiada jeszcze dwa dodatkowe, umieszczone wzdłuż osi deski. Centralne kółka są w stanie obracać się we wszystkich kierunkach, co umożliwia freeboardowi jazdę bokiem. Poprzez wywieranie nacisku na zewnętrzne kółka, freeboarder jest w stanie kontrolować zachowanie deski. W odniesieniu do snowboardu, centralne kółka mają naśladować jego ślizg, a kółka zewnętrzne – krawędzie.

Wikipedia

# freebsd

FreeBSD – system operacyjny z rodziny Unix. Oparty na BSD, gałęzi Uniksa stworzonej przez Computer Systems Research Group (CSRG) na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley.

Pierwsza wersja wydana została 30 listopada 1993. Najnowsza wersja to 14.2.

Wikipedia

# freediver

[czytaj: fridajwer] osoba nurkująca na wstrzymanym oddechu, zwykle przy użyciu specjalnej płetwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba uprawiająca freediving

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freediving m.

:: fż. freediverka ż.

przym. freedivingowy

Wiktionary

# freediverka

[czytaj: fridajwerka] kobieta nurkująca na wstrzymanym oddechu, zwykle przy użyciu specjalnej płetwy

SJP.pl

# freediving

[czytaj: fridajwing] swobodne nurkowanie na wstrzymanym oddechu, zwykle przy użyciu specjalnej płetwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dyscyplina sportu i aktywności polegająca na nurkowaniu na wstrzymanym oddechu;

Wiktionary

Freediving (z ang. free „wolny, swobodny”; diving „nurkowanie”) – nurkowanie na wstrzymanym oddechu. Podczas zanurzenia nurek nie używa akwalungu, przez co freediving często jest nieściśle nazywany nurkowaniem bezsprzętowym. Nie jest to do końca prawda, ponieważ freediverzy korzystają ze sprzętu takiego jak maski/okulary, specjalne płetwy, pianki/skóry pływackie, balast itp.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) nurkowanie swobodne

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nurkowanie

hiponimy.

(1.1) skandalopetra

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. freediver m., freediverka ż.

przym. freedivingowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|freediving.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) freediving, free-diving, free diving

* duński: (1.1) fridykning w.

* fiński: (1.1) vapaasukellus

* francuski: (1.1) plongée en apnée ż.

* hiszpański: (1.1) apnea ż.

* niemiecki: (1.1) Apnoetauchen n., Freitauchen n.

* nowogrecki: (1.1) ελεύθερη κατάδυση ż.

* ukraiński: (1.1) фридайвінг m.

źródła.

== freediving (język angielski.) ==

thumb|freediving (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) sport. freediving

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freediver m., freediverka ż.

przym. freedivingowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nurkowanie swobodne

Wiktionary

# freedivingowy

→ freediving [czytaj: fridajwingowy]

SJP.pl

# freeganin

[czytaj: friganin] osoba żywiąca się jedzeniem ze śmietnika i wyproszonym od sprzedawców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba hołdująca freeganizmowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lidka chodziła z jednym freeganinem, ale jadał dziwne rzeczy i go zostawiła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freeganizm n.

:: fż. freeganka ż.

przym. freegański

Wiktionary

# freeganizm

[czytaj: friganizm] żywienie się jedzeniem ze śmietnika i wyproszonym od sprzedawców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) antykonsumpcyjny styl życia;

Wiktionary

Freeganizm – antykonsumpcyjny styl życia, polegający na ograniczaniu udziału w konwencjonalnej ekonomii. Nazwa tego ruchu powstała w USA jako zbitka słów free – wolny, darmowy, i veganism – weganizm (jednak nie wszyscy jego członkowie są weganami czy wegetarianami).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zapewne ktoś uzna freeganizm za rodzaj współczesnego franciszkanizmu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freeganin mos., freeganka ż.

przym. freegański

Wiktionary

# freeganka

[czytaj: friganka] kobieta żywiąca się jedzeniem ze śmietnika i wyproszonym od sprzedawców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka freeganizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dobrze, że zerwałeś z tą freeganką, będziemy mogli nareszcie zjeść razem coś normalnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freeganizm n.

:: fm. freeganin mos.

przym. freegański

Wiktionary

# freegański

→ freeganin [czytaj: frigański]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z freeganizmem, dotyczący freeganizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaczął nienawidzić jej i tego całego freegańskiego stylu życia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freeganin mos., freeganka ż., freeganizm mrz.

Wiktionary

# freejazzowy

→ free jazz [czytaj: fridżezowy]

SJP.pl

# freelancer

[czytaj: frilanser]
1. osoba wykonująca wolny zawód; wolny strzelec;
2. osoba zdobywająca zlecenia na internetowej aukcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) osoba pracująca bez etatu, wykonująca projekty na zlecenie, przedstawiciel wolnych zawodów

Wiktionary

Freelancer (pol. wolny strzelec) – osoba pracująca bez etatu, realizująca zadania na zlecenie.

Do profesji szczególnie popularnych wśród wolnych strzelców należą m.in. fotografia, dziennikarstwo, copywriting, tłumaczenie, programowanie, malarstwo, grafika, doradztwo i inne zawody, głównie związane z pracą twórczą. Określenia „wolny strzelec” zazwyczaj nie używa się w stosunku do osób wykonujących prace fizyczne.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) wolny strzelec

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. freelance

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|freelancer.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== freelancer (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-freelancer.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) freelancer

odmiana.

(1.1) lp. freelancer; lm. freelancers

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freelance

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wolny strzelec

Wiktionary

# freelancerka

[czytaj: frilanserka]
1. kobieta wykonująca wolny zawód; wolny strzelec;
2. praca bez etatu, realizowanie projektów na zlecenie; freelancing, freelancerstwo

SJP.pl

# freelancerski

→ freelancer [czytaj: frilanserski]

SJP.pl

# freelancerstwo

[czytaj: frilanserstwo] praca bez etatu, realizowanie projektów na zlecenie; freelancerka, freelancerstwo

SJP.pl

# freelancing

[czytaj: frilans-ing] praca bez etatu, realizowanie projektów na zlecenie; freelancerka, freelancerstwo

SJP.pl

Freelancer (pol. wolny strzelec) – osoba pracująca bez etatu, realizująca zadania na zlecenie.

Do profesji szczególnie popularnych wśród wolnych strzelców należą m.in. fotografia, dziennikarstwo, copywriting, tłumaczenie, programowanie, malarstwo, grafika, doradztwo i inne zawody, głównie związane z pracą twórczą. Określenia „wolny strzelec” zazwyczaj nie używa się w stosunku do osób wykonujących prace fizyczne.

Wikipedia

# freelancingowy

→ freelancing [czytaj: frilansingowy]

SJP.pl

# freelander

[czytaj: frilender] samochód typu Land Rover Freelander

SJP.pl

# freelansować

[czytaj: frilansować] pracować bez etatu, realizować projekty na zlecenie; frilansować

SJP.pl

# freemail

[czytaj: frimejl] usługa internetowa udostępniająca za darmo konta pocztowe

SJP.pl

# freeman

Miejscowości w USA:

- Freeman – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Cass
- Freeman – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hutchinson
- Freeman – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Crawford

Gminy w USA:

- Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Pope
- Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Woodruff
- Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Clay
- Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Clare
- Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Freeborn
- Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland
- Freeman (ang. Freeman Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Crawford

Wikipedia

# freemium

[czytaj: FRImjum] usługa darmowa w podstawowej wersji, a płatna w pełnej wersji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hand. model biznesowy sprzedaży usługi lub produktu, w którym rozdaje się darmową wersję podstawową i nakłania do kupna opcjonalnej, pełnej wersji premium;

(1.2) hand. produkt oferowany w modelu biznesowym freemium (1.1)

Wiktionary

Freemium – model biznesowy, w którym produkt lub usługa (najczęściej oprogramowanie, gra komputerowa, usługa internetowa) jest dostępna za darmo, ale korzystanie z zaawansowanych funkcji lub uzyskanie niektórych wirtualnych dóbr wymaga wykupienia wersji premium. Słowo „freemium” to kontaminacja łącząca dwa aspekty modelu biznesowego: „free” (za darmo) i „premium”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wraz z rozwojem rynków SaaS oraz mobile popularność zaczął zdobywać model freemium, który umożliwiał osiąganie lepszych wyników konwersji sprzedażowej oraz szybsze budowanie społeczności odbiorców aplikacji.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) freekonomia

Wiktionary

# freeride

[czytaj: frirajd] ekstremalna jazda w trudnym terenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. nieformalna dyscyplina sportów ekstremalnych;

Wiktionary

Freeride – nieformalna dyscyplina sportów ekstremalnych, bardzo podobna do dyscypliny downhill, polegająca na zjazdach przy pomocy specjalnego, przystosowanego do tego roweru. W ostatnich latach rozwija się błyskawicznie i stała się najbardziej popularną dyscypliną kolarstwa ekstremalnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przy freeridzie chętnie korzystam ze sprzętu wspinaczkowego, zjeżdżam na linie w rynnach, aby dotrzeć do najlepszego puchu.

(1.1) Wyrażenie „freeride” stosowane jest również w windsurfingu, snowboardzie, narciarstwie do określenia ekstremalnej „jazdy” w trudnym terenie – duże zafalowanie, poza przygotowanymi trasami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freerider m., freeriderka ż.

przym. freeridowy

Wiktionary

# freerider

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba uprawiająca freeride

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Leśnicy będą pilnować, by freeriderzy nie niszczyli zagajników.

(1.1) Jurek nie jest zwykłym kolarzem, on jest freeriderem.

(1.1) Uważajcie, podchodząc z boku stoku, mnóstwo tam freeriderów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freeride m., freeriderka ż.

przym. freeridowy

Wiktionary

# freeriderka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta uprawiająca freeride

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W zimowej olimpiadzie wzięły udział freeriderki ze Szwajcarii i Włoch.

(1.1) Górale zaproponowali freeriderkom grzaniec.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freeride m., freerider m.

przym. freeridowy

Wiktionary

# freeridowy

przymiotnik

(1.1) związany z freeridem, odnoszący się do freeride’u

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Panewnikach otwarto nowy sklep ze sprzętem freeridowym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freeride m., freerider m., freeriderka ż.

Wiktionary

# freeskier

[czytaj: fri ski-er] narciarz wykonujący w powietrzu ewolucje (triki)

SJP.pl

# freeskierka

[czytaj: fri ski-erka] narciarka wykonująca w powietrzu ewolucje (triki)

SJP.pl

# freeskiing

[czytaj: fri ski-ing] narciarstwo z wykonywaniem w powietrzu ewolucji (trików)

SJP.pl

Freeskiing (Newschool Skiing) – narciarstwo polegające na skakaniu na skoczniach i wykonywaniu w powietrzu ewolucji (trików) takich jak: obroty, salta, graby (chwyty za nartę w locie) oraz na ślizganiu się po poręczach (railach) i boksach (jibbing).

Wikipedia

# freeskiingowy

→ freeskiing [czytaj: friskijingowy]

SJP.pl

# freestyle

[czytaj: fristajl] wolny styl; styl rymowania z pamięci w utworach hiphopowych

SJP.pl

- Freestyle (snowboarding)
- Freestyle (spadochroniarstwo)
- Freestyle (deskorolka)
- Freestyle (rap)
- Freestyle (styl taneczny)
- Freestyle (wspinaczka)
- Freestyle (windsurfing)
- Freestyle (narciarstwo)
- Kraul – styl pływania nazywany czasem freestylem.
- Freestyle basketball
- Freestyle football
- Freestyle (Pen spinning)
- Freestyle (Broń biała)
- Freestyle (kajakarstwo)
- Freestyle (kolarstwo)
- Freestyle (Motocross)

Wikipedia

# freestyle'owy

→ freestyle [czytaj: fristajlowy]; freestylowy

SJP.pl

# freestyler

[czytaj: fristajler]
1. raper śpiewający stylem wolnym;
2. środowiskowo: osoba wykonująca sztuczki piłkarskie

SJP.pl

Freestyler – singel fińskiej grupy Bomfunk MC’s wydany w 1999 roku. Singel umieszczono w albumie In Stereo. Teledysk do „Freestylera” został nakręcony na fińskiej stacji metra helsińskiego Hakaniemi. Mimo ogromnego sukcesu, jaki utwór zdobył w Europie, nigdy nie znalazł się na 1. miejscu w rodzimej Finlandii.

Wikipedia

# freestylerka

[czytaj: fristajlerka]
1. raperka śpiewająca stylem wolnym;
2. środowiskowo: wykonawczyni sztuczek piłkarskich

SJP.pl

# freestylerski

→ freestyler [czytaj: fristajlerski]

SJP.pl

# freestylowiec

[czytaj: fristajlowiec] osoba rymująca z pamięci w utworach hiphopowych

SJP.pl

# freestylowy

→ freestyle [czytaj: fristajlowy]; freestyle'owy

SJP.pl

# freeter

[czytaj: friter] osoba, zwykle młoda, niezatrudniona nigdzie na stałe, podejmująca się różnych prac dorywczych

SJP.pl

Freeter (jap. フリーター furītā) – japońskie określenie młodych ludzi pozostających bez stałego zatrudnienia – Japońskie Ministerstwo Zdrowia, Pracy i Opieki Społecznej do grupy „freeter” zalicza ludzi pomiędzy 15. a 34. rokiem życia zatrudnionych czasowo lub na pół etatu, poszukujących pracy czasowej lub na pół etatu oraz bezrobotnych (z wyłączeniem gospodyń domowych i studentów), którzy chcieliby podjąć pracę czasową lub na pół etatu.

Wikipedia

# freetown

[czytaj: fritałn] stolica Sierra Leone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Sierra Leone;

Wiktionary

Freetown – stolica i największe miasto Sierra Leone, położone w zachodniej części kraju, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Ludność: 836 574 (2010).

Miasto jest głównym ośrodkiem politycznym, administracyjnym, gospodarczym, naukowym i kulturalnym kraju. Jest ważnym portem morskim, przez który przechodzi większość towarów eksportowych kraju. Znajdują się tu siedziby prezydenta, zgromadzenia narodowego, Rady Ministrów oraz innych władz centralnych. Freetown jest ośrodkiem administracyjnym Obszaru Zachodniego, który jest wydzielonym terytorium kraju, posiadającym status prowincji.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Freetown|Ms=Freetown.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) nazwa pochodzi od etym|ang|free. wskazującego na uwolnionych niewolników, którzy założyli miasto

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Freetown

* arabski: (1.1) فريتاون

* czeski: (1.1) Freetown

* koreański: (1.1) 프리타운

* szwedzki: (1.1) Freetown n.

źródła.

== Freetown (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Freetown.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Freetown

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# freetrader

[czytaj: fritrejder] zwolennik wolnego handlu, opowiadający się za Ligą przeciw ustawom zbożowym - organizacją walczącą w Anglii w latach 1838-46 o zniesienie ceł na zboże importowane

SJP.pl

# freeware

[czytaj: friłer] oprogramowanie niekomercyjne

SJP.pl

Freeware – licencja oprogramowania umożliwiająca bezpłatne rozprowadzanie aplikacji bez ujawnienia kodu źródłowego. Czasami licencja freeware zawiera dodatkowe ograniczenia (np. część freeware jest całkowicie darmowa jedynie do użytku domowego).

Wikipedia

# fregare

przysłówek

(1.1) muz. trąc, pocierając

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fɾe.ˈɣa.ɾe

Wiktionary

# fregata

1. statek żaglowy;
2. dawny, dobrze uzbrojony okręt wojenny;
3. okręt eskortowy z II wojny światowej;
4. obecnie: duży okręt bojowy uzbrojony w rakiety;
5. duży ptak z rodziny o tej samej nazwie, zamieszkujący oceany strefy tropikalnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

(1.2) mar. wojsk. średniej wielkości, pomocniczy okręt wojenny, współcześnie o wyporności w granicach 1500-2500 ton;

(1.3) ornit. szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;

Wiktionary

- Fregata (klasa okrętów):
  - fregata – okręt żaglowy
  - fregata pancerna
  - fregata – okręt eskortowy
  - fregata rakietowa
- fregata, pełnorejowiec – typ ożaglowania
- fregata – ptak z rodziny fregat:
  - fregata mała
  - fregata średnia
  - fregata białobrzucha
  - fregata wielka
  - fregata orla

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na nawietrznej powoli płynęła fregata.

(1.3) Na niebie dostojnie szybowała fregata.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɛˈɡata, AS: fregata

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fregatowate nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pełnorejowiec

Wiktionary

# fregaton

mała fregata

SJP.pl

# fregatowate

o cechach fregatowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Fregatidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu pełnopłetwych;

Wiktionary

Fregaty, fregatowate (Fregatidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu głuptakowych (Suliformes).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌfrɛɡatɔˈvatɛ, AS: fregatovate

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fregata ż.

Wiktionary

# fregatowaty

o cechach fregatowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# fregaty

1. statek żaglowy;
2. dawny, dobrze uzbrojony okręt wojenny;
3. okręt eskortowy z II wojny światowej;
4. obecnie: duży okręt bojowy uzbrojony w rakiety;
5. duży ptak z rodziny o tej samej nazwie, zamieszkujący oceany strefy tropikalnej

SJP.pl

Fregaty, fregatowate (Fregatidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu głuptakowych (Suliformes).

Wikipedia

# freiberg

nazwisko

SJP.pl

Freiberg – miasto powiatowe we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Chemnitz, siedziba powiatu Mittelsachsen (do 31 lipca 2008 w powiecie Freiberg), u podnóża Rudaw. Do 31 grudnia 2011 siedziba wspólnoty administracyjnej Freiberg, która dzień później została rozwiązana. Liczy ok. 41,7 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# freiberger

[czytaj: frajberger] rasa lekkich zimnokrwistych koni domowych, pochodząca ze Szwajcarii

SJP.pl

Freiberger, franc. Franches-Montagnes – rasa konia domowego, lekkiego zimnokrwistego pochodząca ze Szwajcarii.

Wikipedia

# freiherr

[czytaj: frajherr]
1. w średniowiecznych Niemczech: tytuł panów feudalnych podległych bezpośrednio suzerenowi
2. od XV wieku: tytuł szlachty niemieckiej równoznaczny z tytułem barona

SJP.pl

Freiherr (z niem. wolny pan) – najniższy i jeden z najstarszych niemieckich tytułów arystokratycznych odpowiadający baronowi, niższy od grafa (hrabiego).

Nadawany przez cesarza jako Reichsfreiherr, nadawany przez władców poszczególnych państw Cesarstwa (Rzeszy) jako Freiherr. Freiherr był podporządkowany bezpośrednio sądom cesarskim, z wyłączeniem sądów lokalnych państw Rzeszy. Napoleon zrównał tytuł Freiherra z baronem w 1806 r. wraz ze zniesieniem I Rzeszy.

Wikipedia

# freikorps

Freikorps (z niem. wolny korpus) – ochotnicze, nacjonalistyczne formacje paramilitarne działające w Niemczech w latach 1918–1922, założone przez zdemobilizowanych żołnierzy, uczestniczące w walkach z powstańcami polskimi (I powstanie śląskie, III powstanie śląskie), w tłumieniu rewolucji w Niemczech i w walkach o Rygę.

Wikipedia

# frej

nazwisko

SJP.pl

Frejr (także Frej, Frey, Freyr, Yngwe) – bóstwo falliczne z rodu Wanów, bóg urodzaju, roślinności, pokoju, płodności, bogactwa i radości, syn Njörðra i Skadi (albo nieznanej z imienia siostry Njörda), brat Frei. Władca świetlistych Alfów, jego małżonką jest uosabiająca ziemię Gerda.

Wikipedia

# freja

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;

(1.2) imię|polski|ż.

Wiktionary

Freja (także Freyja, Freya, Frøya, od staronord. Valfreyja lub Vanadís (Vanadis), co oznacza Pani Wanów) – bogini nordycka należąca do wanów asgardzkich, bliźniacza siostra Frejra. Była bóstwem wegetacji, miłości, płodności i magii. Ponadto patronowała wojnie, połowa poległych wojowników podlegała jej władzy na polach Fólkvangr (reszta należała do Odyna – w Walhalli). Jej mężem był Od (letnie słońce), córkami Hnoss („skarb”) i Gersimi („klejnot”). Ona, jej brat Frejr, ojciec Njörðr i matka są członkami Vaniru.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy klątwy rzucać, czy palić ofiary? / Czy zabić kogo piekielnymi czary? / Z jakim to widmem skandynawskiej Frei / Grafini dzieło zaczyna Medei.

(1.2) Na najwyższej skale stała tam Freja cała w bieli, podobna w swym hełmie do kobiecego wojennego posągu o różanej twarzy (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrɛja, AS: frei ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

forma męska Frej m.

rzecz. Freya ż., Frija ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) Freya, Frija

Wiktionary

# frejlak

nazwisko

SJP.pl

# frejlina

w Rosji carskiej: tytuł damy dworu nadawany córkom dostojników

SJP.pl

Dama dworu, także dworka lub dwórka, panna dworska – kobieta należąca do świty dworskiej żony lub córki władcy albo wysoko postawionej arystokratki. Powinna pochodzić ze szlacheckiego rodu. Jej zadaniem jest m.in. usługiwanie królowej czy księżnej przy oficjalnych okazjach.

Wikipedia

# frejm

pojedyncza partia w snookerze; frame

SJP.pl

Frame, lub w spolszczonej wersji frejm (z ang. rama) – pojedyncza partia w snookerze. Zwykle trwa około 15–30 minut, chociaż teoretycznie może trwać w nieskończoność, bo nie ma ograniczonego czasu gry, a we wszystkich turniejach rankingowych nie ma również ograniczonego czasu na pojedyncze uderzenie. Frame’a wygrywa zawodnik, który w momencie, gdy na stole nie ma już bil, ma więcej punktów. Jednak w praktyce, gdy zawodnik przegrywający potrzebuje więcej niż 3 snookery plus wszystkie bile ze stołu, frame najczęściej jest poddawany. Punkty zdobywa się poprzez wbijanie bil i faule (popełniane przez przeciwnika: np. wbicie białej bili do kieszeni). Frame może zostać poddany przez gracza, który aktualnie jest przy stole. Ze względów grzecznościowych i praktycznych (aby nie przerwać breaka), nie można się poddać, gdy gra przeciwnik.

Wikipedia

# frejr

Frejr (także Frej, Frey, Freyr, Yngwe) – bóstwo falliczne z rodu Wanów, bóg urodzaju, roślinności, pokoju, płodności, bogactwa i radości, syn Njörðra i Skadi (albo nieznanej z imienia siostry Njörda), brat Frei. Władca świetlistych Alfów, jego małżonką jest uosabiająca ziemię Gerda.

Wikipedia

# frekwencja

1. uczęszczanie, napływ, liczba widzów, gości, zwiedzających itp. w jakimś miejscu publicznym w określonym czasie;
2. częstość występowania jakiegoś zjawiska;
3. frekwencja wyborcza - liczba osób biorących głosujących w wyborach w stosunku do całkowitej liczby osób uprawnionych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. częstotliwość

(1.2) częstotliwość dziania się czegoś

(1.3) liczba osób biorących udział w jakimś zdarzeniu / znajdujących się w jakimś miejscu

Wiktionary

Frekwencja (łac. frequentia „częstotliwość”) – najczęściej wyrażany procentowo stosunek liczby osób, które wzięły udział w konkretnym zdarzeniu, np.: wybory parlamentarne, rozgrywki sportowe, zajęcia lekcyjne – do liczby osób, które były zaproszone lub miały prawo wziąć udział w danym zdarzeniu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Frekwencja uczniów ma duży wpływ na wyniki nauczania oraz jakość pracy szkoły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɛˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: frekfẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frekwencyjność

czas. frekwentować

przym. frekwencyjny

przysł. frekwencyjnie

Wiktionary

# frekwencyjność

→ frekwencyjny

SJP.pl

#### Patrz:

frekwencyjny

# frekwencyjny

→ frekwencja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z frekwencją, dotyczący frekwencji

Wiktionary

#### Patrz:

frekwencja

#### Powiązane:

rzecz. frekwencja ż.

Wiktionary

# frekwentacja

dawniej: frekwencja

SJP.pl

# frekwentować

dawniej: uczęszczać

SJP.pl

# frela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziewczyna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dziołcha

Wiktionary

# frelek

nazwisko

SJP.pl

# frelichów

Frelichów (cz. Frelichov, niem. Fröhlichhof) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Chybie. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś leży w regionie Dolina Górnej Wisły, na południe od Jeziora Goczałkowickiego. Powierzchnia wynosi 294 ha, a liczba ludności 627, co daje gęstość zaludnienia równą 213,3 os./km².

Wikipedia

# frelichowski

nazwisko

SJP.pl

# frenalgia

reumatyczny ból głowy

SJP.pl

# frencz

krótka kurtka o prostym kroju

SJP.pl

# frendziara

potocznie: przyjaciółka; psiapsióła

SJP.pl

# frenetico

określenie wykonawcze: z wściekłością, szaleńczo

SJP.pl

przysłówek

(1.1) muz. szaleńczo, z wściekłością

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) freddo, freddamente

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|włoski.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== frenetico (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) szaleńczy, szalony, frenetyczny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1) freddo, freddamente

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|włoski.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== frenetico (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) szaleńczy, szalony, frenetyczny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# frenetyczniej

stopień wyższy od przysłówka: frenetycznie

SJP.pl

# frenetyczny

książkowo: wyrażający uczucie zachwytu, radosnego uniesienia, podniecenia; euforyczny, ekstatyczny, entuzjastyczny, owacyjny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. entuzjastyczny, burzliwy, wyrażający wręcz szalony zapał

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrɛ̃nɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: frẽnetyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frenezja ż., frenetyczność ż.

przysł. frenetycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) owacyjny, gwałtowny, żywiołowy, gorący, frenezyjny

Wiktionary

# frenezja

wielka ekscytacja, uniesienie; entuzjazm, zapał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zapał

Wiktionary

Frenezja romantyczna (z fr. frénétique – gwałtowny, szaleńczy) – cecha utworów literackich, odznaczająca się obfitością motywów okropności, zbrodni i szaleństwa, a także rozmiłowaniem autorów w opisywaniu makabrycznych scen. W utworach frenetycznych bohaterowie ulegają nikczemnym namiętnościom, pogardliwie odrzuciwszy prawdziwe wartości, co kończy się dla nich tragicznie. Częsta jest też ingerencja piekielnych mocy w losy ludzi.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. frenetyczny

Wiktionary

# frenolog

specjalista w zakresie frenologii

SJP.pl

# frenologia

przestarzała, błędna teoria, według której poszczególne części mózgu odpowiadają za konkretne cechy psychiczne człowieka, a na podstawie budowy czaszki można je określić; kraniologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. obecnie uznawana za pseudonaukową dziedzina wiedzy badająca związek między ukształtowaniem czaszki człowieka a jego cechami psychicznymi;

Wiktionary

Frenologia (gr. phrēn – rozum) – pseudonaukowa teoria neuropsychologiczna, wedle której kora mózgu jest podzielona na odrębne ośrodki, z których każdy zapewniał fizykalne podstawy zjawisk psychicznych.

Opracowali ją w XVIII i XIX wieku Franz Joseph Gall i Johann Spurzheim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzięki dzisiejszym badaniom wiemy, że frenologia to teoria wyssana z palca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frenolog m., frenologista m.

przym. frenologiczny

przysł. frenologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pseudonauka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. frenolog m., frenologista m.

przym. frenologiczny

przysł. frenologicznie

frazeologia.

etymologia.

internacjonalizm (por. etymn|ang|phrenology., etymn|franc|phrénologie., etymn|niem|Phrenologie.), od etym|gr|φρήν. (phrḗn, → umysł) + etymn|pol|-logia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) phrenology

* białoruski: (1.1) фрэнало́гія ż.

* bułgarski: (1.1) френология ż.

* francuski: (1.1) phrénologie ż.

* hiszpański: (1.1) frenología ż.

* kataloński: (1.1) frenologia ż.

* niemiecki: (1.1) Phrenologie ż.

* portugalski: (1.1) frenologia ż.

* rosyjski: (1.1) френоло́гия ż.

* słowacki: (1.1) frenológia ż.

* ukraiński: (1.1) френоло́гія ż.

* węgierski: (1.1) frenológia

* włoski: (1.1) frenologia ż.

źródła.

== frenologia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|fre.no.lo.ˈʤi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. frenologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# frenologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z frenologią, dotyczący frenologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frenologia ż., frenolog mos.

Wiktionary

# frenopatologia

dawniej: psychiatria (nauka zajmująca się badaniem warunków powstania, profilaktyką oraz leczeniem zaburzeń psychicznych)

SJP.pl

# frenotron

rodzaj lampy elektronowej wynalezionej w latach 20. ubiegłego wieku

SJP.pl

# freon

związek węgla z fluorem i chlorem, stosowany jako czynnik chłodzący w chłodziarkach i jako rozpuszczalnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grupa chloro- i fluoropochodnych węglowodorów alifatycznych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Freony charakteryzują się dużą prężnością pary w niskich temperaturach i dużym ciepłem parowania, co umożliwia wykorzystanie ich jako substancji chłodzących do produkcji urządzeń chłodniczych, tworzyw sztucznych i aerozoli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrɛɔ̃n, AS: freõn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. freonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chlorofluorowęglowodór

Wiktionary

# freonowy

przymiotnik od: freon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z freonem, dotyczący freonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. freon mrz.

Wiktionary

# freony

związek węgla z fluorem i chlorem, stosowany jako czynnik chłodzący w chłodziarkach i jako rozpuszczalnik

SJP.pl

Wikipedia

# frescamente

przysłówek

(1.1) muz. świeżo, żwawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fresco

Wiktionary

# fresco

[czytaj: fresko] muzyczne określenie wykonawcze: świeżo

SJP.pl

przysłówek

(1.1) muz. świeżo, żwawo

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) frescamente

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|włoski.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== fresco (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-fresco.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szt. fresk

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frescamente

Wiktionary

# frescobaldi

[czytaj: freskobaldi] nazwisko, m.in.: Girolamo Frescobaldi (1583-1643), włoski kompozytor

SJP.pl

# fresk

1. technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na wilgotnym podkładzie farbami zmieszanymi z wodą, pozwalająca na uzyskanie bardzo trwałych malowideł; alfresko, al fresco;
2. malowidło wykonane tą techniką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. technika malarska nakładania farby na świeży tynk;

(1.2) szt. malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)

Wiktionary

Fresk (z wł. fresco – świeży) – technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na mokrym tynku farbami odpornymi na alkaliczne działanie zawartego w zaprawie wapna. Inne nazwy to al fresco i buon fresco.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: frɛsk, AS: fresk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. freskowy

Wiktionary

# fresko

lekka, przewiewna tkanina ubraniowa

SJP.pl

Fresko – gra planszowa z gatunku eurogier wydana w 2010 roku przez Queen Games. Gra była nominowana do nagrody Spiel des Jahres, została laureatem Deutscher Spiele Preis.

Tematem gry jest odnowa renesansowego fresku znajdującego się na suficie katedry. Na wezwanie biskupa do miasta zjeżdżają wybitni renowatorzy, z których każdy chce udowodnić swoją wyższość nad pozostałymi.

Wikipedia

# freskowy

przymiotnik od: fresk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. związany z freskami, dotyczący fresków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fresk mrz.

Wiktionary

# fresno

Fresno – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w dolinie San Joaquin, 260 km na południowy wschód od San Francisco. Według spisu z 2020 roku liczy 542,1 tys. mieszkańców, oraz ponad 1 mln w obszarze metropolitalnym.

Znajdują się tu wielkie winnice oraz sady. Handel winem i owocami (rodzynki, pomarańcze). W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz maszynowy.

Tu w ostatnich latach życia mieszkał ormiański bohater narodowy, generał Andranik Ozanian.

Wikipedia

# fretka

udomowiony drapieżnik z rodziny łasicowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Mustela putorius furo|ref=tak., udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈfrɛtka, AS: fretka

Wiktionary

# freud

[czytaj: frojd] nazwisko niemieckie, m.in. Sigmund Freud (1856-1939), austriacki twórca teorii psychoanalizy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) nazwisko austriackiego lekarza i twórcy psychoanalizy żydowskiego pochodzenia

Wiktionary

- Sigmund Freud – austriacki neurolog i psychiatra
- Anna Freud – terapeutka, córka Zygmunta Freuda
- Lucian Freud – malarz, wnuk Zygmunta Freuda
- (4342) Freud – planetoida
- Punk Freud – album muzyczny
- Pink Freud – polski zespół muzyczny
- Doktor Freud – amerykański film biograficzny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Epokowe odkrycia Freuda dowiodły, że przejawy zazdrości budowy nie należą do rzadkości i pojęcie penis envy (zazdrość o członek) weszło do tradycyjnej psychoanalizy, a także kultury. Uczniowie Freuda byli przekonani, że zazdrość o członek występuje powszechnie u kobiet (…)

Wiktionary

# freudowski

taki jak u Freuda, charakterystyczny dla Freuda

SJP.pl

# freudysta

[czytaj: frojdysta] zwolennik freudyzmu, psychoanalitycznej teorii Freuda

SJP.pl

# freudystka

→ freudysta

SJP.pl

#### Patrz:

freudysta

# freudyzm

[czytaj: frojdyzm] teoria z zakresu psychoanalizy głosząca, iż motorem życia ludzkiego jest popęd seksualny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. teoria w psychologii, która zakłada, że popęd seksualny jest motorem postępowania człowieka

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. freudysta mos., freudystka ż.

przym. Freudowski, freudowski

Wiktionary

# frexit

potocznie: hipotetyczne wyjście Francji z Unii Europejskiej; franxit

SJP.pl

# frez

1. narzędzie do obróbki metalu lub drewna, w postaci obracającej się tarczy z krawędziami tnącymi;
2. maszyna do kruszenia i usuwania twardych materiałów; freza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. narzędzie skrawające do obróbki powierzchni

Wiktionary

Frez – wieloostrzowe narzędzie skrawające o ruchu obrotowym. Frezy są używane we frezarkach. Służą do obróbki powierzchni płaskich i kształtowych przedmiotów metalowych, drewnianych i z tworzyw sztucznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiejsze frezy produkowane są z dobrych materiałów. Są drogie, ale za to dokładne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɛs, AS: fres

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frezarka ż., frezer m., frezowanie n.

czas. frezować ndk.

Wiktionary

# freza

1. narzędzie do obróbki metalu lub drewna, w postaci obracającej się tarczy z krawędziami tnącymi;
2. maszyna do kruszenia i usuwania twardych materiałów; freza

SJP.pl

# frezarka

maszyna do obróbki metalu lub drewna, wygryzająca w materiale zagłębienia za pomocą frezu (gryzu); gryzarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;

Wiktionary

Frezarka – obrabiarka przeznaczona do obróbki skrawaniem powierzchni płaskich i kształtowych takich jak rowki, gwinty, koła zębate. Narzędziem obróbczym stosowanym na frezarce jest frez. Głównym ruchem powodującym skrawanie, jest ruch obrotowy i posuwisty narzędzia względem obrabianego przedmiotu. Obróbka na frezarkach nazywa się frezowaniem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przy użyciu nowoczesnej frezarki można wykonać elementy o bardzo skomplikowanych kształtach.

(1.1) Frezując musimy trzymać frezarkę pewnie i poruszać ją zdecydowanie (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɛˈzarka, AS: frezarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frezowanie n., frez mrz., frezik mrz., frezer m., sfrezowanie n., wyfrezowanie n.

czas. frezować ndk., sfrezować dk., wyfrezować dk.

przym. frezowy

Wiktionary

# frezarkowy

→ frezarka; frezarski

SJP.pl

# frezarski

związany z frezowaniem; frezerski

SJP.pl

# frezer

wykwalifikowany robotnik obsługujący frezarkę

SJP.pl

Frezer (feminatyw: frezerka) – mistrz rzemiosła zajmujący się obsługą frezarki lub każdy pracownik, który pracuje używając frezu.

Wikipedia

# frezerka

kobieta zajmująca się obróbką przedmiotów metalowych, drewnianych lub wykonanych z tworzyw sztucznych na frezarce

SJP.pl

# frezerski

→ frezer

SJP.pl

#### Patrz:

frezer

# frezerstwo

Frezowanie – rodzaj obróbki skrawaniem, w której ruch obrotowy zawsze wykonuje narzędzie, a ruch posuwowy (w zależności od konstrukcji obrabiarki, na której jest prowadzona obróbka) wykonywany jest również przez narzędzie lub przez przedmiot obrabiany.

Obrabiarka, na której wykonuje się frezowanie nazywa się frezarką.

Wikipedia

# frezja

roślina ozdobna, bylina należąca do rodziny kosaćcowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Freesia|ref=tak., rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;

(1.2) kwiat frezji (1.1)

Wiktionary

Frezja (Freesia Eckl. ex Klatt) – rodzaj bylin należący do rodziny kosaćcowatych. Należy do niego ok. 6 gatunków roślin pochodzących z południowej Afryki, z Przylądka Dobrej Nadziei. Nazwa naukowa nadana przez Friedricha Klatta i wywodząca się z niej nazwa zwyczajowa w języku polskim utworzona została od nazwiska Friedricha Freese – lekarza z zawodu i botanika z zamiłowania, choć bywa też błędnie uznawane za uhonorowanie Eliasa Magnusa Friesa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Jutro damy Annie bukiet frezji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrɛzʲja, AS: frezʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. frezjowy

Wiktionary

# frezjowy

przymiotnik od: frezja

SJP.pl

# fręźlica

rodzaj roślin z rodziny storczykowatych, obejmujący ponad 160 gatunków

SJP.pl

# frezol

mieszanina związków z grupy fenoli oraz substancji olejowych, wykorzystywana do konserwacji drewna i do ogrzewania

SJP.pl

# frezować

obrabiać metal lub drewno na frezarce

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) masz. obrabiać coś mechanicznie przy użyciu frezarki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Frezując musimy trzymać frezarkę pewnie i poruszać ją zdecydowanie […]

(1.1) W ortopedii operacja nieco przypomina proces produkcyjny – trzeba ciąć, frezować i wiercić twardą tkankę kostną, której kształt i położenie jest dobrze znane.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɛˈzɔvat͡ɕ, AS: frezovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frezowanie n., frez mrz., frezik mrz., frezarka ż., frezer m., sfrezowanie n., wyfrezowanie n.

czas. sfrezować dk., wyfrezować dk.

przym. frezowy

Wiktionary

# frezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|frezować.

Wiktionary

Frezowanie – rodzaj obróbki skrawaniem, w której ruch obrotowy zawsze wykonuje narzędzie, a ruch posuwowy (w zależności od konstrukcji obrabiarki, na której jest prowadzona obróbka) wykonywany jest również przez narzędzie lub przez przedmiot obrabiany.

Obrabiarka, na której wykonuje się frezowanie nazywa się frezarką.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. frezować ndk.

rzecz. frez mrz., frezarka ż.

Wiktionary

# frezowy

→ frez (narzędzie skrawające), np. rębak frezowy, rozdrabniacz frezowy

SJP.pl

# friczjella

glon występujący w Afryce i Indiach

SJP.pl

# frida

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Elfryda

Wiktionary

Frida – amerykańsko-kanadyjsko-meksykański film biograficzny z 2002 roku, w reżyserii Julie Taymor, opowiadający o życiu meksykańskiej malarki Fridy Kahlo. Scenariusz został napisany na podstawie książki Haydena Herrery Frida: A Biography of Frida Kahlo. Zdjęcia kręcono w Meksyku (m.in. San Luis Potosí, miasto Meksyk).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. niemieckiego zdrobnienie odpowiednika Elfriede

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Elfryda.

źródła.

== Frida (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. niemieckiego zdrobnienie odpowiednika Elfriede

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Elfryda.

źródła.

== Frida (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# fridek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Fryderyk

Wiktionary

# friedman

[czytaj: fridman] nazwisko obce

SJP.pl

# friedrich

[czytaj: fridrych] imię męskie, m.in.: Friedrich Hebbel, niemiecki dramaturg

SJP.pl

- Friedrich (przed 937-954) – arcybiskup Moguncji
- Arne Friedrich – niemiecki piłkarz
- Caspar David Friedrich – niemiecki malarz
- Dragutin Friedrich – chorwacki piłkarz
- Götz Friedrich – niemiecki reżyser operowy
- Robert Friedrich – polski gitarzysta, kompozytor i producent muzyczny
- Rudolf Friedrich – szwajcarski polityk

Wikipedia

# friendsie

[czytaj: frends-i] selfie ze znajomymi

SJP.pl

# friendzona

[czytaj: frend-zona] potocznie: relacja dwóch osób, w której tylko jedna chce być dla drugiej kimś więcej niż przyjacielem; friendzone

SJP.pl

# friendzone

[czytaj: frend-zon] potocznie: relacja dwóch osób, w której tylko jedna chce być dla drugiej kimś więcej niż przyjacielem; friendzona

SJP.pl

# friendzonować

[czytaj: frend-zonować] utrzymywać relację przyjacielską lub koleżeńską z osobą, która chciałaby zostać naszym partnerem życiowym

SJP.pl

# frigidarium

sala do zimnych kąpieli w starożytnych łaźniach rzymskich

SJP.pl

Frigidarium (od łac. frigidus – zimny; gr. psychrolusion) – pomieszczenie do kąpieli w basenach z zimną wodą w rzymskich termach.

Frigidarium będące jedną z zasadniczych części łaźni publicznej (thermae) i znajdujące się w części bardziej rozbudowanej, przeznaczonej dla mężczyzn, poprzedzane było obszernym apodyterium (szatnia, rozbieralnia), w którym pozostawiano odzież przed przejściem do pomieszczenia z wodą zimną. Dokonywano tam pierwszych ablucji w basenie wypełniającym niemal całą salę (często wyposażonej też w labrum) bądź poprzedzając przejście wprost do sali ciepłej (tepidarium), gdzie stopniowo przystosowywano się do podwyższonej temperatury łaziebnej. Powracając odwrotnie do frigidarium z gorącego caldarium czy potni (laconicum), można było zakończyć cały pobyt w termach zimną kąpielą.

Wikipedia

# frigiditas

oziębłość płciowa

SJP.pl

# frigoria

jednostka ilości ciepła ujemnego, stosowana w chłodnictwie; frygoria

SJP.pl

# friksos

Wikipedia

# frilansować

pracować bez etatu, realizować projekty na zlecenie; freelansować

SJP.pl

# frimaire

[czytaj: friMER] trzeci miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa trzeciego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Frimaire (z fr. frimas = 'mróz') – trzeci miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, trzeci i ostatni miesiąc jesienny. Trwał od 21 listopada do 20 grudnia.

Po frimaire następował nivôse.

Wikipedia

# frisbee

[czytaj: frizbi]
1. mały krążek z plastiku, szybujący na dość dużą odległość po wyrzuceniu w powietrze;
2. gra zespołowa polegająca na rzucaniu i łapaniu takiego krążka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gra, w której grający rzucają między sobą nawzajem lekkim plastikowym dyskiem

(1.2) dysk do gry w frisbee (1.1)

Wiktionary

Frisbee – dysk używany w sporcie i rekreacji. Sama nazwa frisbee jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy Wham-O, dla produktów opartych na pomyśle Freda Morrisona.

Typowe frisbee ma kształt talerza o średnicy od 20 do 25 cm i jest wykonane z tworzywa sztucznego. W zależności od zastosowań frisbee mogą się znacznie różnić rozmiarem, ciężarem, twardością materiału i innymi parametrami, które wpływają na zachowanie się dysku w locie.

Wikipedia

# frisch

[czytaj: frisz] nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Anton von Frisch (1849 – 1917), austriacki chirurg
- Arno Frisch (* 1975), austriacki aktor
- Céline Frisch (* 1974), austriacki lekarz
- Cyrus Frisch (* 1969), reżyser holenderski
- Edmond (Gustave) Frisch de Fels (1858 – 1951), książę Heffingen
- Frankie Frisch (1898 – 1973)
- Jean-Christophe Frisch, francuski dyrygent
- Johann Leonhard Frisch (1666 – 1743), niemiecki przyrodnik i entomolog
- Just Leopold Frisch (1714 – 1789), niemiecki przyrodnik
- Karl (Ritter) von Frisch (1886 – 1982), austriacki zoolog
- Marie von Frisch (1844 – 1925), żona Anton von Frisch
- Max Frisch (1911 – 1991), szwajcarski architekt i pisarz
  - Cena Maxe Frische

  Wikipedia

# frish

[czytaj: frisz] nazwisko

SJP.pl

# friss

szybsza część czardasza (verbunga), tańca węgierskiego

SJP.pl

# frisztik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Mazury. śniadanie

Wiktionary

# frittata

włoska potrawa z jajek z dodatkiem mięsa, warzyw i sera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. włoska odmiana omleta zapiekana na patelni na maśle, z mieszanką warzywną, serem, niekiedy z czosnkiem lub anchois

Wiktionary

Frittata jest włoską potrawą na bazie jajek, zbliżoną do omletu oraz quiche. Jest zwykle wzbogacona dodatkowymi składnikami, jak mięso, sery lub warzywa, choć może być też przygotowana w wersji bez dodatków. Bazę tworzy się z ubitych jajek i oleju, oliwy lub masła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przeglądając zdjęcia w komputerze, znalazłam stare zdjęcie frittaty z kurczakiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frʲitˈːata, AS: frʹi•tata

Wiktionary

# fritz

[czytaj: fric] obce imię męskie

SJP.pl

- Fritz – imię męskie
- Fritz – nazwisko

Wikipedia

# friuli

Friuli (wł. Friuli, friul. Friûl, słoweń. Furlanija, niem. Friaul) – kraina historyczna oraz region geograficzny w północno-wschodnich Włoszech i zachodniej Słowenii o łącznej powierzchni 8240 km².

Definiowane, jako obszar pomiędzy rzeką Livenza na zachodzie i rzeką Timavo na wschodzie. Nazwa pochodzi z czasów starorzymskich, od jego historycznie najważniejszego miasta – Cividale del Friuli.

Wikipedia

# friulski

przymiotnik od: Friuli (kraina)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla regionu Friuli-Wenecja Julijska, związany lub wywodzący się z regionu Friuli-Wenecja Julijska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język friulski;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrʲjulsʲci, AS: frʹi ̯ulsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. friulański, furlański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) friulański, furlański

(2.1) friulański, furlański

Wiktionary

# friulskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem friulskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem friulskim

(1.3) spisany, stworzony w języku friulskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrʲjulskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: frʹi ̯ulskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# frizea

roślina doniczkowa

SJP.pl

Frizea (Vriesea Lindl.) – rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). Obejmuje w szerokim ujęciu ok. 265 gatunków, ale w XXI wieku podejmowane są próby ich reklasyfikacji i w proponowanych ujęciach liczba gatunków tu zaliczanych jest mniejsza. Zasięg rodzaju w szerokim ujęciu obejmuje obszar od Meksyku i Antyli po Argentynę i Urugwaj, przy czym stosunkowo nieliczni jego przedstawiciele rosną w Amazonii. W wąskim ujęciu (Vriesea s.s.) zaliczane są tu niemal wyłącznie gatunki występujące w południowej Brazylii, zwłaszcza w Mata Atlântica.

Wikipedia

# frj

Federacyjna Republika Jugosławii, państwo utworzone w roku 1992 przez Serbię i Czarnogórę

SJP.pl

# frodo

imię bohatera fantastycznej powieści J.R.R. Tolkiena

SJP.pl

Wikipedia

# froelich

nazwisko

SJP.pl

# fromage

[czytaj: froMAŻ] synekura, ciepła posadka

SJP.pl

# fromażeria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. hand. sklep, który specjalizuje się w sprzedaży sera

Wiktionary

# fromborczanin

mieszkaniec Fromborka; fromborczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Fromborka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrɔ̃mbɔrˈt͡ʃãɲĩn, AS: frõmborčãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frombork m.

:: fż. fromborczanka ż.

przym. fromborski

Wiktionary

# fromborczanka

mieszkanka Fromborka; fromborka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Fromborka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrɔ̃mbɔrˈt͡ʃãnka, AS: frõmborčãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frombork m.

:: fm. fromborczanin m.

przym. fromborski

Wiktionary

# fromborczyk

mieszkaniec Fromborka; fromborczanin

SJP.pl

# frombork

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim;

Wiktionary

Frombork (niem. Frauenburg, hist. łac. Castrum Dominae Nostrae, „Zamek Naszej Pani”, Civitas Warmiensis, „Miasto Warmińskie”) – miasto na Warmii w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Frombork. Jest położony na Równinie Warmińskiej, nad Zalewem Wiślanym, na północnym krańcu Wysoczyzny Elbląskiej. W miejscowości znajduje się port morski oraz morskie przejście graniczne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwsza wzmianka o Fromborku pochodzi z roku 1278. Nazwa miasta wywodzi się od patronki katedry fromborskiej – z niemieckiego „Frauneburg“ – Gród Pani.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrɔ̃mbɔrk, AS: frõmbork

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fromborczanin m., fromborczanka ż.

przym. fromborski

Wiktionary

# fromborka

mieszkanka Fromborka; fromborczanka

SJP.pl

# fromborski

przymiotnik od: Frombork

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Fromborka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pierwsza wzmianka o Fromborku pochodzi z roku 1278. Nazwa miasta wywodzi się od patronki katedry fromborskiej – z niemieckiego „Frauneburg“ – Gród Pani.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɔ̃mˈbɔrsʲci, AS: frõmborsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frombork m., fromborczanin m., fromborczanka ż.

Wiktionary

# fronc

nazwisko

SJP.pl

# froncek

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie); Francek, Franek

SJP.pl

# froncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od front

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. front m.

Wiktionary

# fronczak

nazwisko

SJP.pl

# fronczek

nazwisko

SJP.pl

# fronczewski

nazwisko

SJP.pl

# fronczyk

nazwisko

SJP.pl

# fronda

1. grupa rozłamowa wewnątrz stronnictwa
2. grupa opozycyjna wrogo nastawiona ku panującemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opozycja wewnątrz grupy, partii albo wobec państwa

(1.2) hist. w XVII-wiecznej Francji: opozycja występująca przeciwko rządom Anny Austriaczki i Juliusza Mazariniego

Wiktionary

- fronda – bunty mieszczan i feudałów francuskich przeciwko absolutyzmowi i regencji Mazariniego pełniącego funkcję pierwszego ministra
- Fronda – kwartalnik literacko-społeczny o profilu konserwatywnym
- Fronda – wydawnictwo
- Fronda.pl – portal
- Fronda 1908 – antyrosyjska frakcja Ligi Narodowej

Wikipedia

# frondibola

dawna maszyna oblężnicza do miotania pocisków; katapulta

SJP.pl

Trebusz – starożytna i średniowieczna broń artyleryjska; barobalistyczna machina miotająca, wykorzystująca zasadę dźwigni, miotająca pociski stromotorowo ze znaczną celnością. Trebusz był stosowany dość powszechnie i stąd ma w różnych językach różne miejscowe nazwy: trebuszet, trebuczet, trabutium, frondibola, perier, bleide, tribock, petraria itd. Dla przykładu francuską nazwę frondibola utworzono z połączenia francuskiego słowa fronde (proca) i greckiego bolis (pocisk).

Wikipedia

# frondować

dawniej: działać w opozycji, występować przeciwko władzy; oponować, sprzeciwiać się

SJP.pl

# frondowiec

1. użytkownik portalu Fronda.pl;
2. czytelnik Frondy - społeczno-politycznego kwartalnika o profilu konserwatywnym

SJP.pl

# frondysta

członek frondy

SJP.pl

# frondystka

→ frondysta

SJP.pl

#### Patrz:

frondysta

# froński

nazwisko

SJP.pl

# front

1. przednia część; przód;
2. wychodząca na ulicę, reprezentacyjna część budynku;
3. miejsce działań wojennych walczących armii;
4. związek kilku armii objęty wspólnym dowództwem;
5. wspólna działalność w celu osiągnięcia wyznaczonego celu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. rejon działań wojennych;

(1.2) bud. przód budynku

(1.3) meteorol. strefa między dwiema masami powietrza;

(1.4) zgromadzenie partii lub osób pod jednym wspólnym programem

(1.5) przód, przednia część

(1.6) związek kilku armii objętych połączonym dowództwem

Wiktionary

- front – przód (np. budynku, zob. elewacja)
- front – pojęcie z zakresu wojskowości
- Front – miejscowość i gmina we Włoszech
- front atmosferyczny
- Front Ludowy
- Front Morges
- The Front (Figurant) – amerykańska tragikomedia z 1976 roku
- Front architects – poznańska grupa projektowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego brat zginął na froncie podczas II wojny światowej.

(1.1) Po bitwie moskiewskiej front przesunął się na zachód.

(1.2) Właściciel pomalował front kamienicy na różowo.

(1.3) Nad wschodnią częścią kraju będzie jeszcze przemieszczał się zimny front.

(1.4) Wczoraj powołany został front jedności narodowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɔ̃nt, AS: frõnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fronton m., frontowiec m., froncik mrz., frontalność ż.

przym. frontowy, przyfrontowy

przysł. frontalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) fronton

Wiktionary

# frontale

w średniowieczu: zasłona górnej części ołtarza; antependium; antepedium

SJP.pl

Antepedium (również antependium, frontale) – bogato zdobione zakrycie lub zasłona zakrywająca podstawę (stipes) stałego ołtarza chrześcijańskiego.

Wikipedia

# frontalizm

w plastyce: zasada kompozycyjna polegająca na przedstawianiu postaci ludzkiej od przodu, w układzie symetrycznym, stosowana zwłaszcza w sztuce starożytnej

SJP.pl

Frontalizm – zasada kompozycyjna stosowana w sztukach plastycznych, polegająca na przedstawianiu postaci ludzkiej od przodu, w układzie ściśle symetrycznym, dzięki czemu dzieło zyskuje charakter monumentalny i hieratyczny. W związku z tym kompozycję frontalną nadawano przede wszystkim wyobrażeniom kultowym i portretom oficjalnym, wystawionym na widok publiczny.

Wikipedia

# frontalnie

przysłówek

(1.1) w sposób frontalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. front m., frontalność ż.

przym. frontalny

Wiktionary

# frontalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest frontalne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Łączy natomiast obie płyty charakterystyczna dla włoskiej sztuki nagrobnej frontalność i bezwzględny spokój w koncepcji postaci.”

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. front m., frontowiec m.

przym. frontalny

przysł. frontalnie

Wiktionary

# frontalny

1. znajdujący się na przedzie, ustawiony przodem;
2. skierowany ku przodowi kogoś lub czegoś;
3. atak frontalny - zmasowany atak na czoło frontu przeciwnika

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czołowy, przedni

(1.2) zwrócony w przód

(1.3) rozstawiony wzdłuż frontu

(1.4) wojsk. idący wprost na pozycje przeciwnika, nieoskrzydlający, nieomijający

(1.5) zool. odnoszący się do czoła zwierzęcia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frontalność ż.

przysł. frontalnie

Wiktionary

# frontczak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ignacy Frontczak – działacz komunistyczny i związkowy
- Jan Frontczak – polski siatkarz i lekarz

Wikipedia

# frontem

1. przednia część; przód;
2. wychodząca na ulicę, reprezentacyjna część budynku;
3. miejsce działań wojennych walczących armii;
4. związek kilku armii objęty wspólnym dowództwem;
5. wspólna działalność w celu osiągnięcia wyznaczonego celu

SJP.pl

# frontend

w informatyce: część aplikacji odpowiedzialna za interakcję z użytkownikiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. część systemu informatycznego stanowiąca interfejs użytkownika, prezentująca dane oraz realizująca komunikację z backendem

Wiktionary

Front-end i back-end – początkowe oraz końcowe stadium procesu. Front-end jest odpowiedzialny za pobieranie danych od użytkownika oraz przekazanie ich do back-endu. Następnie back-end na podstawie tych danych wykonuje określone zadanie. Opcjonalnie front-end może pokazać użytkownikowi wyniki otrzymane od back-endu. Często stosowanym tłumaczeniem jest „fasada” i „wnętrze”.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. frontendowiec mos.

przym. frontendowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. front-end, front end

Wiktionary

# frontendowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. inform. programista zajmujący się frontendem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W naszym zespole pracuje 4 backendowców i 2 frontendowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frontend mrz.

przym. frontendowy

Wiktionary

# frontendowo

→ frontendowy

SJP.pl

#### Patrz:

frontendowy

# frontendowy

→ frontend

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) środ. inform. związany z frontendem, dotyczący frontendu

Wiktionary

#### Patrz:

frontend

#### Przykłady

(1.1) Programistka cały dzień szukała błędu w komponencie frontendowym.

(1.1) Po ukończeniu trzymiesięcznego kursu, udało mi się zdobyć pracę jako programista frontendowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frontend mrz., frontendowiec mos.

Wiktionary

# frontera

samochód typu Opel Frontera

SJP.pl

Frontera – miasto w Meksyku, w stanie Tabasco, siedziba władz gminy Centla. Miasto położone jest w odległości około 10 km od wybrzeża Zatoki Meksykańskiej w pobliżu lejkowatego ujścia rzeki Usumacinta. W 2010 roku ludność miasta liczyła 22 795 osób natomiast gminy 102 110 mieszkańców.

Wikipedia

# frontispis

Frontyspis (z fr. frontispice) – strona poprzedzająca kartę tytułową książki, zawierająca niekiedy spis dzieła, portret autora, ilustrację lub tytuł ogólny wydania. Przeobrażał się pod wpływem zmian stylowych. Wczesną formą była ramka arabeskowa naśladująca obramowanie okna lub portalu. Rozwój frontyspisu przypada na XVII–XVIII w.

Wikipedia

# frontman

[czytaj: frontmen] frontmen;
1. najważniejszy muzyk w zespole, utrzymujący kontakt z publicznością w czasie koncertu;
2. osoba najbardziej aktywna w jakiejś organizacji, zespole, grupie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. muz. główny muzyk zespołu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas koncertu frontman został zasztyletowany.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. frontmanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lider; war. frontmen

Wiktionary

# frontmanka

→ frontman [czytaj: frontmenka]; frontmenka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. muz. liderka zespołu muzycznego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wokalistka została frontmanką formacji po roku 2000.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. frontman mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liderka; war. frontmenka

Wiktionary

# frontmen

frontman;
1. najważniejszy muzyk w zespole, utrzymujący kontakt z publicznością w czasie koncertu;
2. osoba najbardziej aktywna w jakiejś organizacji, zespole, grupie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. muz. lider zespołu muzycznego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zespół znalazł nowego frontmena przed następną trasą koncertową.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. frontmenka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lider; war. frontman

Wiktionary

# frontmenka

→ frontmen; frontmanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. muz. liderka zespołu muzycznego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wokalistka została frontmenką kapeli po roku 2000.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. frontmen mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liderka; war. frontmanka

Wiktionary

# frontogenetyczny

→ frontogeneza

SJP.pl

#### Patrz:

frontogeneza

# frontolityczny

→ frontoliza

SJP.pl

#### Patrz:

frontoliza

# frontoliza

procesy prowadzące do osłabienia albo całkowitego zaniku frontu atmosferycznego

SJP.pl

Frontoliza – proces zanikania lub osłabiania frontu atmosferycznego.

Na mapach synoptycznych front ulegający frontolizie oznacza się linią przerywaną, zaznaczając symbole rodzaju frontu na co drugim odcinku.

Wikipedia

# fronton

1. frontowa ściana budynku, fasada
2. trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budowli antycznej lub klasycystycznej; przyczółek, naczółek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. przednia ściana budynku

(1.2) archit. trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

Wiktionary

Fronton, przyczółek – niski szczyt nad portykiem, o różnym kształcie, ograniczony krawędziami bocznymi dachu dwuspadowego. Stosowany w świątyniach greckich od ok. 650 r. p.n.e. Wewnętrzne pole frontonu, gładkie lub wypełnione dekoracją rzeźbiarską, nosi nazwę tympanonu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Staliśmy na rynku, podziwiając fronton zabytkowego ratusza.

(1.2) W architekturze nowożytnej spotkać można również frontony stanowiące segment kręgu, półowalne, przerywane lub gierowane.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. frontonik mrz.

przym. frontonowy, frontowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fasada, front

(1.2) przyczółek

Wiktionary

# frontonik

zdrobnienie od: fronton

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fronton

(1.2) archit. mały fronton

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Nad wejściem od strony ogrodów architekt umieścił niewielki frontonik ze scenką idylliczną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fronton mrz.

przym. frontonowy

Wiktionary

# frontonowy

związany z frontonem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z frontonem, dotyczący frontonu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zamierzamy jeszcze wymienić okna frontonowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fronton mrz., frontonik mrz.

Wiktionary

# frontowiec

żołnierz walczący na froncie; żołnierz oddziałów frontowych

SJP.pl

# frontowy

związany z frontem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który znajduje się z przodu

(1.2) wojsk. związany z frontem wojennym, dotyczący frontu wojennego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɔ̃nˈtɔvɨ, AS: frõntovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. front m., frontowiec m., fronton m.

przym. przyfrontowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przedni

(1.2) liniowy

Wiktionary

# frontpage

Microsoft FrontPage – nierozwijany pakiet webmasterski firmy Microsoft, dostępny jako oddzielna aplikacja lub jako część pakietu Microsoft Office, także w polskiej wersji językowej. Program był dostępny także w środowisku Mac OS w 1998, ale nie dorównywał wtedy konkurencji i od tego czasu Microsoft go w tym środowisku nie aktualizował. Od wersji 2002 dostępny w polskiej wersji językowej.

Wikipedia

# frontyspis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ilustracja umieszczana na karcie przedtytułowej książki, zazwyczaj będąca ryciną przedstawiającą autora

(1.2) osobna strona, na której połączono rysunek i wkomponowany w niego tytuł publikacji

(1.3) daw. ozdobny miedzioryt

Wiktionary

Frontyspis (z fr. frontispice) – strona poprzedzająca kartę tytułową książki, zawierająca niekiedy spis dzieła, portret autora, ilustrację lub tytuł ogólny wydania. Przeobrażał się pod wpływem zmian stylowych. Wczesną formą była ramka arabeskowa naśladująca obramowanie okna lub portalu. Rozwój frontyspisu przypada na XVII–XVIII w.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Być może inspiracją dla Panka stał się rysunek głowy Dantego autorstwa Tadeusza Kulisiewicza, wydrukowany na frontyspisie jubileuszowego wydania Boskiej komedii. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɔ̃nˈtɨspʲis, AS: frõntyspʹis

Wiktionary

#### Synonimy:

frontispis

Wiktionary

# frosinone

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Lacjum;

Wiktionary

Frosinone – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Frosinone.

Według danych na rok 2023 gminę zamieszkiwało 43 325 osób, 924,75 os./km².

W mieści swoją siedzibę ma klub piłkarski Frosinone Calcio, który w sezonie 2023/2024 występuje w Serie A.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przebywszy rzekę z saperami w gumowym pontonie, znalazłem Frosinone ciepłe jeszcze od Niemców, ale ich ani śladu.

(1.1) Naczelnik zezwolił też Dąbrowskiemu na wręczenie wyróżniającym się żołnierzom obrączek insurekcyjnych z napisem „Ojczyzna Obrońcy Swemu” (…). Jedną z nich otrzymał mjr Józef Nadolski za wdarcie się podczas szturmu jako pierwszy do włoskiego miasta Frosinone; drugą uhonorowany został gen. Karol Kniaziewicz za odznaczenie się w bitwie pod Civita Castellana.

Wiktionary

# frost

nazwisko

SJP.pl

- Frost – perkusista grupy Satyricon
- Frost – album norweskiej grupy vikingmetalowej Enslaved
- Frost – program komputerowy
- David Frost – angielski dziennikarz
- Frederick Frost (pseudonim) – Frederick Schiller Faust (1892–1944) – pisarz i dziennikarz amerykański
- Robert Frost – amerykański poeta

Wikipedia

# frota

miękka, bawełniana lub bawełnopodobna tkanina pętelkowa; frote, frotte, frotté

SJP.pl

# frotaż

technika odciskania faktury przedmiotów na papierze przez mocne pocieranie ołówkiem; frottage

SJP.pl

Frottage, frotaż (fr. tarcie) – technika odciskania faktury dowolnych przedmiotów (np. drewna, tkaniny, liści, kamieni) na powierzchni papieru przez przyłożenie papieru do danej rzeczy i mocne pocieranie go ołówkiem (lub innym podobnym narzędziem).

Wikipedia

# frote

[czytaj: froTE lub FROte]
1. miękka, bawełniana lub bawełnopodobna tkanina pętelkowa; frota, frotte, frotté;
2. wykonany z tkaniny frote; frotowy

SJP.pl

# froter

czyściciel posadzek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna zajmujący się zawodowo froterowaniem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. froterowanie n., wyfroterowanie n., froterka ż., froteryzm m., froterysta m.

czas. froterować ndk., wyfroterować dk.

przym. froterski

Wiktionary

# froterka

1. przyrząd elektryczny do froterowania, polerowania podłóg;
2. dawniej: czynność froterowania, zajęcie frotera

SJP.pl

Froterka elektryczna – urządzenie elektryczne, służące do polerowania wypastowanych podłóg wykonanych z PCW (PVC), paneli podłogowych, parkietu, drewna, kamienia i tym podobnych.

Zasadniczym elementem tego narzędzia są ruchome, napędzane silnikiem komutatorowym szczotki. Pierwsze froterki były dość dużymi urządzeniami z dwoma lub trzema szczotkami napędzanymi za pomocą paska.

Niektóre urządzenia tego rodzaju wyposażone są w worek na śmieci zebrane przy froterowaniu.

Wikipedia

# froterować

czyścić posadzkę, podłogę; polerować zapastowaną podłogę

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) polerować zapastowaną podłogę froterką lub miękką tkaniną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W oczekiwaniu na hydraulika froterowałem dziś trochę podłogę w kuchni, żeby nie było wstydu, jak przyjdzie i zobaczy, jak tu u nas nieposprzątane.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrɔtɛˈrɔvat͡ɕ, AS: froterovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. froter, froterka, froterowanie

przym. froterski

czas. wyfroterować

Wiktionary

# froterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|froterować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. froterować

rzecz. froter mos.

Wiktionary

# froterski

→ froter

SJP.pl

#### Patrz:

froter

# frotka

1. opaska, wykonana najczęściej z bawełny, noszona przez sportowców na ręce, służąca do wycierania potu;
2. gumka z frotté, służąca do wiązania włosów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fryzj. gumka do włosów obciągnięta materiałem;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ania kupiła kolorowe frotki dla swoich córeczek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrɔtka, AS: frotka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frotté

przym. frotté, frotowy

Wiktionary

# frotowy

wykonany z frotté - miękkiej, bawełnianej lub bawełnopodobnej tkaniny pętelkowej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z tkaniny frotté

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za ciepłe frotowe skarpetki trzeba było zapłacić 6-9 złotych, a za wełnianą czapkę 5 złotych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɔˈtɔvɨ, AS: frotovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. frotté

rzecz. frotté, frotka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frotté

Wiktionary

# frottage

[czytaj: froTAŻ] technika odciskania faktury przedmiotów na papierze przez mocne pocieranie ołówkiem; frotaż

SJP.pl

Frottage, frotaż (fr. tarcie) – technika odciskania faktury dowolnych przedmiotów (np. drewna, tkaniny, liści, kamieni) na powierzchni papieru przez przyłożenie papieru do danej rzeczy i mocne pocieranie go ołówkiem (lub innym podobnym narzędziem).

Wikipedia

# frotte

[czytaj: froTE lub FROte]
1. miękka, bawełniana lub bawełnopodobna tkanina pętelkowa; frota, frote, frotté;
2. wykonany z tkaniny frotte; frotowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. bawełniana lub bawełnianopodobna tkanina o strukturze pętelkowej

przymiotnik

(2.1) włók. wykonany z tkaniny frotté (1.1)

Wiktionary

Frotte – tkanina z okrywą pętelkową, wytwarzana na specjalnych krosnach. Tkanina tworzona jest z dwóch osnów, podstawowej i pętelkowej, oraz wątku. Osnowa podstawowa tworząca strukturę tkaniny jest wykonana z bardzo mocnej, gładkiej przędzy i jest mocno naprężona. Osnowa pętelkowa natomiast jest wykonana z przędzy miękkiej, puszystej, chłonnej i elastycznej. W trakcie tkania minimalnie naprężona.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. frotka ż.

przym. frotowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) frotowy

Wiktionary

# frottola

wesoła wielogłoskowa piosenka zwrotkowa z refrenem, czasem z towarzyszeniem instrumentów, popularna we Włoszech w XV i XVI wieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. włoska piosenka o tematyce miłosnej lub satyrycznej popularna XV-XVI wieku;

Wiktionary

Frottola – pieśń strofkowa o treści miłosnej lub satyrycznej, popularna we Włoszech w XV i XVI wieku.

Najczęściej była 3- lub 4-głosowa, z linią melodyczną umieszczoną w najwyższym głosie. Śpiewano ją z towarzyszeniem 2 lub 3 instrumentów, stanowiących jej harmoniczne dopełnienie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miejscem powstania właściwej frottoli była Mantua (ok. 1400).

Wiktionary

# frou-frou

[czytaj: fru-fru] taki, który wydaje lekki, delikatny dźwięk zbliżony do szelestu liści, sukien, jedwabnych halek itd. lub jest wykonany z powiewnych tkanin; froufrou, fru-fru

SJP.pl

Frou-Frou (także Froufrou) – francuska komedia w pięciu aktach autorstwa Henriego Meilhaca i Ludovica Halévy’ego z 1869.

Wikipedia

# froufrou

[czytaj: fru-fru] taki, który wydaje lekki, delikatny dźwięk zbliżony do szelestu liści, sukien, jedwabnych halek itd. lub jest wykonany z powiewnych tkanin; frou-frou, fru-fru

SJP.pl

# frr

wyraz oznaczający furkotanie, łopotanie, zwłaszcza skrzydeł ptaków podrywających się do lotu; frrr

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) naśladowanie odgłosu wydawanego przez skrzydła ptaka, który podrywa się do lotu

(1.2) imitacja dźwięku łopoczącej na wietrze chorągwi

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. fruwać

Wiktionary

# frrr

wyraz oznaczający furkotanie, łopotanie, zwłaszcza skrzydeł ptaków podrywających się do lotu; frr

SJP.pl

# fru

1. wyraz oznaczający lot, machanie skrzydłami itp.
2. potocznie o lekkim, powiewnym stroju lub jego części;
3. wykrzyknik nazywający czynność wykonywaną nagle, szybko, z impetem; sru

SJP.pl

# fru-fru

taki, który wydaje lekki, delikatny dźwięk zbliżony do szelestu liści, sukien, jedwabnych halek itd. lub jest wykonany z powiewnych tkanin; froufrou, frou-frou

SJP.pl

# fructidor

[czytaj: fruktiDOR] dwunasty miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa dwunastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Fructidor (z łac. fructus = 'owoce' + z gr. doron = 'dar') – dwunasty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, trzeci i ostatni miesiąc lata – tym samym ostatni miesiąc roku. Trwał od 18 sierpnia do 16 września.

W 1797 roku we fructidorze miał miejsce zamach stanu 18 fructdiora.

Wikipedia

# fructus

z łaciny: owoc; określenie spotykane głównie na receptach

SJP.pl

# fruczak

gatunek motyla, ćmy dziennej; zawisak, fruczak gołąbek

SJP.pl

# frug

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rockandrollowy taniec towarzyski, w którym różne części ciała poruszają się rytmicznie z wyjątkiem stóp spoczywających nieruchomo

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|frug.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) frug

źródła.

== frug (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-frug.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) frug

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fruk, AS: fruk

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|frug.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) frug

źródła.

== frug (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-frug.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) frug

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# frugo

napój owocowy marki Frugo

SJP.pl

Frugo – marka napojów owocowych, stworzona przez firmę Alima Gerber, obecnie należąca do FoodCare.

Wikipedia

# fruitarianin

osoba odżywiająca się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; frutarianin, fruktarianin

SJP.pl

# fruitarianizm

odżywianie się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; frutarianizm, fruktarianizm

SJP.pl

Wikipedia

# fruitarianka

[czytaj: frutarianka] kobieta odżywiająca się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; frutarianka

SJP.pl

# frukacz

nazwisko

SJP.pl

# frukcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od frukt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frukt m.

Wiktionary

# frukt

dawniej:
1. owoc;
2. przenośnie: owoc pracy, zysk, korzyść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. owoc

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frukt, AS: frukt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frukcik mrz.

Wiktionary

# frukta

przestarzale: owoce (przede wszystkim płody drzew, krzewów, np. jabłka); frukty

SJP.pl

# fruktan

związek pochodzenia roślinnego, występujący w kłączach, bulwach, dolnych częściach roślin i rzadko w liściach

SJP.pl

# fruktarianin

osoba odżywiająca się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; fruitarianin, frutarianin

SJP.pl

# fruktarianizm

odżywianie się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; fruitarianizm, frutarianizm

SJP.pl

Wikipedia

# fruktooligosacharyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. związek organiczny składający się z kilku cząsteczek fruktozy połączonych z sacharozą

Wiktionary

# fruktowit

gazowany napój orzeźwiający, produkowany z naturalnych soków owocowych

SJP.pl

# fruktowy

dawniej: owocowy

SJP.pl

Fruktowy (biał. Фруктовы; ros. Фруктовый) – osiedle na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie kobryńskim, w sielsowiecie Batcze. Od wschodu graniczy z Kobryniem.

Osiedle powstało po II wojnie światowej. Wcześniej te tereny należały do folwarku Patryki.

Wikipedia

# fruktoza

związek organiczny, monosacharyd, występujący w owocach i miodzie; cukier owocowy, lewuloza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

Wiktionary

Fruktoza, cukier owocowy (z łac. fructus, owoc) – organiczny związek chemiczny z grupy ketoz. W stanie wolnym występuje naturalnie w owocach, miodzie, nektarze kwiatów i spermie ssaków. Reszty fruktozy wchodzą w skład szeregu di-, oligo- i polisacharydów, na przykład sacharozy (glukoza + fruktoza), rafinozy (glukoza + fruktoza + galaktoza) lub inuliny.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) cukier owocowy

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) cukier

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. fruktozowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|fructus. → owoc

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) fructose

* baskijski: (1.1) fruktosa

* bułgarski: (1.1) фруктоза ż., плодова захар ż.

* chorwacki: (1.1) fruktoza ż.

* czeski: (1.1) fruktóza ż.

* estoński: (1.1) fruktoos

* francuski: (1.1) fructose m.

* hiszpański: (1.1) fructosa ż.

* kataloński: (1.1) fructosa ż.

* litewski: (1.1) fruktozė ż.

* niemiecki: (1.1) Fructose ż., Fruktose ż.

* nowogrecki: (1.1) φρουκτόζη ż.

* portugalski: (1.1) frutose ż.

* rosyjski: (1.1) фруктоза ż.

* rumuński: (1.1) fructoză ż.

* słowacki: (1.1) fruktóza ż.

* słoweński: (1.1) fruktoza ż.

* ukraiński: (1.1) фруктоза ż.

* węgierski: (1.1) fruktóz

* włoski: (1.1) fruttosio m.

źródła.

== fruktoza (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. fruktoza

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fruktozowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cukier owocowy

Wiktionary

# fruktozamina

produkt glikacji białek osocza

SJP.pl

Nazwą fruktozamina, lub także izoglukozamina określa się białka osocza krwi, głównie albuminy, które uległy procesowi glikacji białek. Ponieważ stężenie fruktozaminy koreluje ze stopniem wyrównania glikemii w przebiegu cukrzycy jest ono wykorzystywane w monitorowania efektów leczenia tego schorzenia.

Wikipedia

# frukty

dawniej: owoce (przede wszystkim płody drzew, krzewów, np. jabłka); frukta

SJP.pl

# fruktyfikować

przynosić owoce, lub w przenośni: przynosić zysk

SJP.pl

# frullando

przysłówek

(1.1) muz. trzepocząc językiem na instrumentach dętych w celu uzyskania drżącego brzmienia przypominającego ćwierkanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frullato, frull.

Wiktionary

# frullato

efekt uzyskiwany w grze na flecie przez wibrację języka, taką jak przy wymawianiu głosek frrr

SJP.pl

Frullato (wł. trząść), także Flatterzunge (niem. trzepoczący język) - technika gry możliwa na niektórych instrumentach dętych, dająca efekt podobny do tremolo, ale wykonywana na nieprzerywanym dźwięku i bez zmiany jego wysokości.

Wikipedia

# frumencjusz

imię męskie

SJP.pl

Frumencjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Zostało utworzone od rzeczownika frumentum (zboże, żyto, pszenica). Imię Frumencjusz oznacza zatem „hodowca zboża” lub „dostawca zboża”.

Imię to nosił Frumencjusz z Aksum, święty chrześcijański, apostoł Etiopii.

Frumencjusz imieniny obchodzi 27 października.

Wikipedia

# frunąć

o istotach, np. ptakach: poruszać się w powietrzu przy użyciu skrzydeł; fruwać, latać

SJP.pl

# frunze

sowiecka nazwa Biszkeku, stolicy Kirgistanu

SJP.pl

- Michaił Frunze (1885-1925) – rosyjski dowódca wojskowy i działacz bolszewicki

Okręty:

- "Frunze" – radziecki pancernik z okresu międzywojennego (ex. "Połtawa")
- „Frunze” – radziecki niszczyciel z okresu międzywojennego i II wojny światowej (ex. "Bystryj")
- "Frunze" – radziecki krążownik lekki z okresu powojennego projektu 68
- "Admirał Łazariew" (ex. "Frunze") – rosyjski krążownik atomowy

Wikipedia

# frunzeńczyk

mieszkaniec Frunze

SJP.pl

# frunzenka

mieszkanka Frunze

SJP.pl

# frunzeński

przymiotnik od: Frunze

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Frunze, dotyczący Frunze (współcz. Biszkek)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frunze n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. biszkekański, biszkecki

Wiktionary

# frustracja

stan rozdrażnienia i rozgoryczenia występujący u kogoś na skutek niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby lub osiągnięcia celu, często połączony z poczuciem bezsilności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

Wiktionary

Frustracja (łac. frustratio - zawód, udaremnienie) – zespół przykrych emocji związanych z niemożliwością realizacji potrzeby lub osiągnięcia określonego celu. Czasem frustrację definiuje się jako każdą sytuację, która wywołuje nieprzyjemne reakcje: ból, gniew, złość, nudę, irytację, lęk i inne formy dyskomfortu. Frustracja bywa rozumiana jako reakcja na niemożliwość osiągnięcia celu, pomimo dążenia do niego. Uczucie frustracji łączy się z nakładem pracy nie doprowadzającej do osiągnięcia celu. Są to swego rodzaju wyrzuty sumienia wobec siebie samego znajdujące ujście pod postacią frustracji, kompulsji, przeniesienia lub natręctwa – jest to mechanizm spontaniczny, instynktowny i nieświadomy wynikający z jednostkowych uwarunkowań i doświadczeń.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kolejną koncepcją agresji (…), jest ujęcie agresji jako reakcji na frustrację.

(1.1) W rzeczywistości frustracja i głębokie zadowolenie są ze sobą ściśle związane; trudno sobie wyobrazić intensywną przyjemność bez jakiejś poprzedzającej jej frustracji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frustrat m., frustratka ż., sfrustrowanie n., frustrowanie n.

czas. frustrować ndk., sfrustrować dk.

przym. frustracyjny

Wiktionary

# frustracje

stan rozdrażnienia i rozgoryczenia występujący u kogoś na skutek niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby lub osiągnięcia celu, często połączony z poczuciem bezsilności

SJP.pl

# frustracyjny

przymiotnik od: frustracja; będący wynikiem, objawem frustracji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z frustracją, dotyczący frustracji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frustracja ż., frustrat m., frustratka ż., sfrustrowanie n., frustrowanie n.

czas. frustrować ndk., sfrustrować dk.

Wiktionary

# frustrat

człowiek będący w stanie frustracji lub łatwo popadający w ten stan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, który przejawia frustrację

Wiktionary

Frustracja (łac. frustratio - zawód, udaremnienie) – zespół przykrych emocji związanych z niemożliwością realizacji potrzeby lub osiągnięcia określonego celu. Czasem frustrację definiuje się jako każdą sytuację, która wywołuje nieprzyjemne reakcje: ból, gniew, złość, nudę, irytację, lęk i inne formy dyskomfortu. Frustracja bywa rozumiana jako reakcja na niemożliwość osiągnięcia celu, pomimo dążenia do niego. Uczucie frustracji łączy się z nakładem pracy nie doprowadzającej do osiągnięcia celu. Są to swego rodzaju wyrzuty sumienia wobec siebie samego znajdujące ujście pod postacią frustracji, kompulsji, przeniesienia lub natręctwa – jest to mechanizm spontaniczny, instynktowny i nieświadomy wynikający z jednostkowych uwarunkowań i doświadczeń.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie wierzcie frustratom czy dewiantom psychicznym, którzy swoje problemy psychiczne odreagowują na narodzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frustracja ż., sfrustrowanie n., frustrowanie n.

:: fż. frustratka ż.

czas. frustrować ndk., sfrustrować dk.

przym. sfrustrowany, frustracyjny

Wiktionary

# frustratka

kobieta przeżywająca stan frustracji, lub łatwo popadająca w ten stan

SJP.pl

# frustrować

frustrować się lub kogoś; odczuwać porażkę w dążeniu do celu; zawodzić się

SJP.pl

czasownik

(1.1) wywoływać frustrację u kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta sprawa, chociaż interesująca, trochę frustruje.

(1.1) Brak środków frustruje lekarzy i opóźnia leczenie, a czas oczekiwania na wizytę wynosi już nawet do sześciu lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frustracja ż., frustrat m., frustratka ż., frustrowanie n.

przym. sfrustrowany, frustrujący, frustracyjny

przysł. frustrująco

Wiktionary

# frustrujący

taki, który powoduje frustrację; irytujący, denerwujący

SJP.pl

# frutarianin

osoba odżywiająca się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; fruitarianin, fruktarianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba stosująca frutarianizm, odżywiająca się tylko owocami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frutarianizm m.

:: fż. frutarianka ż.

przym. frutariański

Wiktionary

# frutarianizm

odżywianie się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; fruitarianizm, fruktarianizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. frutarianin m., frutarianka ż.

przym. frutariański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fruktarianizm, fruitarianizm, fruktorianizm

Wiktionary

# frutarianka

kobieta odżywiająca się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; fruitarianka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta stosująca frutarianizm, odżywiająca się tylko owocami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frutarianizm m.

:: fm. frutarianin m.

przym. frutariański

Wiktionary

# frutariański

→ frutarianizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący frutarian i frutarianizmu

Wiktionary

#### Patrz:

frutarianizm

#### Powiązane:

rzecz. frutarianizm m., frutarianin m., frutarianka ż.

Wiktionary

# frutos

nazwisko

SJP.pl

# frutti

z włoskiego: płody, owoce; frukty, frukta

SJP.pl

# fruwać

frunąć, lecieć;
1. o istotach: przebywać jakąś przestrzeń w powietrzu dzięki skrzydłom;
2. poruszać się na wietrze;
3. potocznie, przenośnie:
a) o rzeczach: unosić się, być rzucanym;
b) oddalać się, wyjeżdżać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. frunąć)

(1.1) poruszać się w powietrzu za pomocą skrzydeł

(1.2) unosić się pod wpływem pędu powietrza

(1.3) pot. przemieszczać się gdzieś niby lekkim wydatkiem energetycznym lub szybko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Motyl fruwa sobie z kwiatka na kwiatek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fruwanie n.

czas. frunąć dk.

wykrz. frr

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) latać, lecieć, reg. śl. furgać.

(1.2) powiewać, reg. śl. furgać.

Wiktionary

# fruwający

frunąć, lecieć;
1. o istotach: przebywać jakąś przestrzeń w powietrzu dzięki skrzydłom;
2. poruszać się na wietrze;
3. potocznie, przenośnie:
a) o rzeczach: unosić się, być rzucanym;
b) oddalać się, wyjeżdżać

SJP.pl

#### Patrz:

fruwać

# frużelina

deser sporządzony z całych lub krojonych owoców, zatopionych w żelu, z możliwymi innymi dodatkami, np. z bitą śmietaną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. półprodukt cukierniczy sporządzony z całych lub krojonych owoców zatopionych w żelu;

Wiktionary

Frużelina − przetwór owocowy sporządzony z kawałków owoców zatopionych w żelu o konsystencji przypominającej tężejącą galaretkę lub kisiel. Jest to popularny dodatek do różnego rodzaju ciast, gofrów czy lodów.

Owoce często wykorzystywane do przyrządzania frużeliny to na przykład wiśnie, truskawki, maliny.

Frużelina jest zastrzeżoną nazwą produktów przedsiębiorstwa Prospona, jednak na drodze pospolicenia weszła do języka potocznego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak podkreślają, wykonane są one tylko z naturalnych składników — biszkopt wypiekany jest na świeżych jajkach, panie same przygotowują frużeliny owocowe, kremy i inne dodatki.

Wiktionary

# fryburczyk

1. mieszkaniec Fryburga (miasta w Szwajcarii);
2. mieszkaniec Fryburga Bryzgowijskiego (miasta w Niemczech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec kantonu Fryburg

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryburg mrz., fryburczyk mos., fryburka ż.

:: fż. Fryburka ż., Fryburżanka ż.

przym. fryburski

Wiktionary

# fryburg

1. kanton w Szwajcarii;
2. miasto w Szwajcarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Szwajcarii nad rzeką Sarine, stolica kantonu Fryburg (1.2);

(1.2) geogr. adm. jeden z kantonów Szwajcarii;

(1.3) geogr. adm. rejencja w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Wiktionary

Niemcy:

- Fryburg (niem. Freiburg) – rejencja w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia
- Fryburg Bryzgowijski (niem. Freiburg im Breisgau) – miasto w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia

Szwajcaria:

- Fryburg (niem. Freiburg im Üechtland) – miasto
- Fryburg – kanton

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pojedziemy do Fryburga w przyszłym roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fryburski

rzecz. fryburczyk mos., fryburżanka ż., Fryburczyk mos., Fryburżanka ż.

Wiktionary

# fryburka

fryburżanka;
1. mieszkanka szwajcarskiego miasta Fryburg;
2. mieszkanka niemieckiego miasta Fryburg Bryzgowijski

SJP.pl

# fryburski

1. związany z Fryburgiem (szwajcarskie miasto, kraina i kanton);
2. związany z Fryburgiem Bryzgowijskim (miasto w Niemczech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Fryburgiem Bryzgowijskim

(1.2) związany z Fryburgiem (miastem w Szwajcarii) lub kantonem Fryburg

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryburg mrz., Fryburczyk mos., Fryburżanka ż.

Wiktionary

# fryburżanka

fryburka;
1. mieszkanka szwajcarskiego miasta Fryburg;
2. mieszkanka niemieckiego miasta Fryburg Bryzgowijski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka kantonu Fryburg

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryburg mrz., fryburczyk mos., fryburka ż., Fryburka ż.

:: fm. Fryburczyk mos.

przym. fryburski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Fryburka ż.

Wiktionary

# fryc

1. pogardliwie o Niemcu; Szwab;
2. przestarzale: ktoś początkujący w danym zawodzie, niedoświadczony; żółtodziób, nowicjusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., forma imienia Fryderyk

(1.2) lekcew. o Niemcu

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Patryk Fryc – polski piłkarz
- Stefan Fryc – polski piłkarz, olimpijczyk
- Fryc – zdrobnienie imienia Fryderyk

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Z dawna u nas są zwyczaje • I stała zasada: Fryc wyrabia, Szmul sprzedaje, • A zaś Maciek zjada.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨt͡s, AS: fryc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryderyk m., Frycek m., Fryderyka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Frycek

(1.2) Frycek, Helmut, szwab, szkop

Wiktionary

# frycek

zdrobnienie od: Fryderyk (imię męskie)

SJP.pl

# frycowe

strata poniesiona z powodu popełnienia błędu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. szkoda lub koszt wynikły z błędu popełnionego przez brak doświadczenia w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fryc mos.

Wiktionary

# frycówka

dawniej:
1. przyjęcie nowego kolegi po fachu do swego grona, odbywające się według tradycyjnego ceremoniału;
2. dowcip spłatany nowicjuszowi przez starszych kolegów

SJP.pl

# frycz

nazwisko

SJP.pl

- Frycz – imię męskie
- Frycz – nazwisko
- Frycz – herb szlachecki
- osoby noszące nazwisko Frycz:
  - Gabriela Frycz – polska aktorka
  - Jan Frycz – polski aktor, ojciec Gabrieli i Olgi Frycz
  - Karol Frycz – polski malarz, scenograf i reżyser teatralny
  - Olga Frycz – polska aktorka
  - Sebastian Frycz – polski kierowca rajdowy

Wikipedia

# fryda

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Fryda – skrócona forma imienia Fryderyka, Elfryda, Alfreda, Fredegunda lub Frydolina.

Fryda imieniny obchodzi: 18 lutego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Faceci kochali Frydę za jej poczucie humoru.

(1.1) Pięć obrazów Frydy zakupiło muzeum państwowe.

Wiktionary

# frydecko-mistecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Frydkiem-Mistkiem, dotyczący Frydka-Mistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frydek-Mistek mrz.

Wiktionary

# frydek

zdrobnienie od: Zygfryd (imię męskie)

SJP.pl

- Frydek (cz. Frýdek) – dawniej samodzielne miasto na Śląsku Cieszyńskim, obecnie część miasta Frydek-Mistek w Czechach
- Frydek – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Austin

W Polsce

- Frydek – wieś w powiecie pszczyńskim
- Frydek – gromada
- Frydek – jezioro w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim w mieście Wąbrzeźno

Wikipedia

# frydek-mistek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Republice Czeskiej, w granicach historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego;

Wiktionary

Frydek-Mistek (cz. Frýdek-Místek, wym. [ˈfriːdɛk ˈmiːstɛk], niem. Friedeck-Mistek) – miasto powiatowe w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, nad Ostrawicą (dopływ Odry), na skraju Ostrawsko-Karwińskiego Zagłębia Węglowego, na granicy Śląska Cieszyńskiego (Frýdek) i Moraw (Místek), ok. 30 km od granicy polsko-czeskiej, u stóp Beskidu Morawsko-Śląskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. frydecko-mistecki

Wiktionary

# fryderycjański

odnoszący się do czasów Fryderyka Wielkiego w Niemczech

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. mający związek z panowaniem cesarza Fryderyka II Wielkiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryderyk m., Fryderyka ż.

Wiktionary

# fryderyczek

zdrobnienie od: Fryderyk (imię męskie)

SJP.pl

# fryderyk

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|Fryderyka.

Wiktionary

- Fryderyk (imię) – imię męskie
- Fryderyk – polska nagroda muzyczna

- Fryderyk (ok. 1020-1084) – biskup Münsteru
- Fryderyk (1142–1189) – książę Czech 1172–1173 i 1178–1189
- Fryderyk – hrabia Alteny 1180–1198
- Fryderyk – książę Brunszwiku 1373–1400
- Fryderyk Pobożny – książę Lüneburga 1434–1457
- Fryderyk – książę brunszwicko-lüneburski na Celle 1636–1648
- Fryderyk (1673-1715) – książę Saksonii-Weißenfels-Dahme
- Fryderyk (1703–1732) – książę badeński
- Fryderyk (1763-1834) – książę Saksonii-Hildburghausen
- Fryderyk (Friedrich Hermann Otto, 1776-1838) – książę Hohenzollern-Hechingen
- Fryderyk (Fryderyk von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, 1891-1965) – książę Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Fryderyk nie może pracować ze względu na zły stan zdrowia.

(1.1) Pomożemy Fryderykowi nazbierać chrustu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨˈdɛrɨk, AS: fryderyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Fryc mos., Fryderyczek mos.

:: fż. Fryderyka ż.

przym. fryderycjański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Fryc, Fryderyczek

Wiktionary

# fryderyka

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) hist. geogr. historyczna kolonia robotnicza na terenie katowickiej dzielnicy Wełnowiec;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od Fryderyk

Wiktionary

Fryderyka – żeński odpowiednik imienia Fryderyk.

Fryderyka imieniny obchodzi 27 maja i 18 lipca i 6 października.

Znane osoby o imieniu Fryderyka:

- Federica Brignone – włoska narciarka alpejska
- Fryderyka Hanowerska – księżniczka hanowerska, królowa Grecji
- Augusta Fryderyka Hanowerska – księżniczka hanowerska, księżna Brunszwiku-Wolfenbüttel
- Fryderyka Reden – mecenas sztuki
- Friederike Mayröcker – austriacka poetka
- Federica Mogherini – włoska polityk
- Fryderyka Aleksandra Moszyńska (1709–84) – nieślubna córka króla Polski Augusta II Mocnego i hrabiny Cosel
- Federica Pellegrini – włoska pływaczka, medalistka olimpijska
- Frederica Sagor Maas – amerykańska scenarzystka filmowa pochodzenia rosyjskiego
- Fredrika Stahl – szwedzka wokalistka i autorka tekstów
- Paulina Fryderyka Wirtemberska (1810–56) – księżniczka wirtemberska, księżna Nassau
- Luiza z Hesji-Kassel, właśc. Luiza Wilhelmina Fryderyka Maria Karolina Augusta Julia – królowa Danii w latach 1863–98

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ukochanej Fryderyce kompozytor dedykował jedną z symfonii.

(1.2) Mieszkanką Fryderyki była również moja teściowa, pracownica huty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrɨdɛˈrɨka, AS: fryderyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryc mos., Fryderyczek mos.

:: fm. Fryderyk mos.

przym. fryderycjański

Wiktionary

# fryderykostwo

Fryderyk z małżonką; Fryderykowie

SJP.pl

# fryderykowie

Fryderyk z małżonką; Fryderykostwo

SJP.pl

# fryderykowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fryderyka (Fryderyki) lub z nim (z nią) związany

SJP.pl

# fryderyksborski

koń fryderyksborski - rasa konia domowego, pochodząca z Danii

SJP.pl

# frydland

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Prawdinsk (egzonim wariantowy);

Wiktionary

Prawdinsk, Frydland (ros. Правдинск; niem. Friedland in Ostpreußen; lit. Romuva) – miasto w obwodzie królewieckim w Rosji na terenie Barcji (4 tys. mieszkańców w 2021).

Miejscowość położona nad rzeką Łyną, około 30 km na północny wschód od Bagrationowska i 25 km na południe od Gwardiejska, 10 km od granicy z Polską.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. frydlandzki

Wiktionary

# frydlandzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Frydlandem, dotyczący Frydlandu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frydland mrz.

Wiktionary

# frydmanianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Frydmana

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frydman m.

:: fż. frydmanianka ż.

przym. frydmański

Wiktionary

# frydmanianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Frydmana

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frydman m.

:: fm. frydmanianin m.

przym. frydmański

Wiktionary

# frydmański

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Frydmana

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frydman m., frydmanianin m., frydmanianka ż.

Wiktionary

# frydolin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Frydolin – imię męskie pochodzenia germańskiego. Nosił to imię św. Frydolin.

Frydolin imieniny obchodzi 6 marca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nazywam się Frydolin i jestem pszczelarzem z Tarnowa.

Wiktionary

# frydrych

nazwisko

SJP.pl

# frydrychowice

Frydrychowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Wieprz.

Wikipedia

# frydrychowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Frydrychowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frydrychowice nmos., frydrychowiczanin m., frydrychowiczanka ż.

Wiktionary

# frydrychowicz

nazwisko

SJP.pl

- Bart Frydrychowicz – kanadyjski gitarzysta, członek metalowej grupy Quo Vadis
- Joanna Frydrychowicz – polska artystka plastyk
- Johann Frydrychowicz – w latach 1888–1900 ostatni przewodniczący rady gminy Jeżyce
- Krzysztof Frydrychowicz – polski dziennikarz komputerowy, redaktor naczelny tygodnika Computerworld
- Mikołaj Frydrychowicz – polski działacz społeczny, pacyfistyczny i antywojenny, dziennikarz prasy niezależnej
- Romuald Frydrychowicz – polski duchowny katolicki, historyk regionalny
- Stefan Frydrychowicz – polski psycholog, wykładowca na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz na Akademii Ignatianum w Krakowie

Wikipedia

# frydrychowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Frydrychowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frydrychowice nmos.

:: fż. frydrychowiczanka ż.

przym. frydrychowicki

Wiktionary

# frydrychowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Frydrychowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frydrychowice nmos.

:: fm. frydrychowiczanin m.

przym. frydrychowicki

Wiktionary

# frydzio

zdrobnienie od: Fryderyk (imię męskie); Fredzio

SJP.pl

# fryg

1. zabawka dziecięca; bąk, cyga;
2. w przenośni: ktoś ruchliwy

SJP.pl

# fryga

1. zabawka dziecięca; bąk, cyga;
2. w przenośni: ktoś ruchliwy

SJP.pl

Fryga – zabawka dziecięca, rodzaj bąka na sznurku, dawniej nazywana cygą. Od tradycyjnego bąka różni się sposobem wprawiania w ruch obrotowy. Fryga ma rączkę do trzymania do której przymocowany jest element wirujący (bąk). Jest wprawiana w ruch obrotowy za pomocą sznurka nawiniętego na wystający element w kształcie cienkiego i wydłużonego walca.

Wikipedia

# frygać

1. potocznie:
a) szybko chodzić, biegać;
b) rzucać czymś;
c) krzątać się zwinnie;
2. regionalnie: jeść szybko, z apetytem

SJP.pl

# frygana

formacja twardolistnych, kolczastych zarośli krzewów i roślin zielnych, zrzucających liście w okresie suszy; występuje w suchych, skalistych siedliskach wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego; garig

SJP.pl

Wikipedia

# frygia

w starożytności kraina w Azji Mniejszej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Wiktionary

Frygia (gr. Φρυγία Phrygía, łac. Phrygia) – starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej, położona między Bitynią, Myzją, Lidią, Karią, Licją, Pizydią, Likaonią i Galacją.

Znana z bardzo rozwiniętego rolnictwa i chowu bydła, a także z cennych surowców kopalnych (kopalnie złota oraz kamieniołomy marmuru). Zamieszkiwali ją spokrewnieni z Trakami indoeuropejscy Frygijczycy, przybyli na te ziemie około 1000 r. p.n.e. Tradycyjną stolicą ich państwa było Gordion. Aż do najazdu Kimerów (około 700 p.n.e.) Frygia pozostawała niezależnym królestwem. Rozkwit jej sztuki przypadł właśnie w IX i VIII w. p.n.e.; wywierała również silny kulturowy wpływ w sferze ówczesnych wierzeń – w klasycznej religii grecko-rzymskiej niektóre z greckich mitów mają bezsprzeczne pochodzenie frygijskie. Jako bóstwa rodzime czczono szczególnie Mena, Kybele, Attisa i Sabazjosa, których kult rozprzestrzenił się później szerzej w regionie śródziemnomorskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Swym zasięgiem Myzja obejmowała krainy Frygię i Troadę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryg mos., Frygijczyk mos., Frygijka ż., frygijka ż., frygijski mrz.

przym. frygijski

Wiktionary

# frygidian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nazywam się Frygidian i jestem garncarzem z Żor.

Wiktionary

# frygidyt

minerał z gromady siarkosoli, tetraedryt z domieszką niklu

SJP.pl

# frygijczyk

mieszkaniec Frygii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. mieszkaniec Frygii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Antiochii Pizydyjskiej osiedlali się Frygijczycy i przybysze z Magnezji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frygia ż., frygijka ż., frygijski mrz.

:: fż. Frygijka ż.

przym. frygijski

Wiktionary

# frygijka

czapka frygijska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. etn. mieszkanka Frygii

Wiktionary

Czapka frygijska (czapka wolności) – rodzaj wełnianej lub filcowej czapki o kształcie wysokiego stożka z opadającym zwieńczeniem. Męskie nakrycie głowy znane już w starożytności, w XVIII/XIX wieku spopularyzowane przez ruchy rewolucyjne jako symbol wolności.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) O wskazanie drogi mędrzec poprosił Frygijkę napotkaną na skraju gaju oliwnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frygia ż., frygijka ż., frygijski mrz.

:: fm. Frygijczyk m.

przym. frygijski

Wiktionary

# frygijski

przymiotnik od: Frygia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. hist. związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język frygijski, wymarły indoeuropejski język Frygów (Frygijczyków), używany w starożytnej Anatolii;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frygia ż., Frygijczyk mos., Frygijka ż., frygijka ż.

Wiktionary

# frygnąć

potocznie:
1. rzucić, cisnąć czymś;
2. pobiec, szybko przemieścić się; śmignąć

SJP.pl

# frygoria

jednostka ilości ciepła ujemnego, stosowana w chłodnictwie; frigoria

SJP.pl

Kaloria (łac. calor – ciepło), skrót cal – wspólna nazwa różnych jednostek ciepła; historycznie definiowana jako ciepło potrzebne do ogrzania grama wody o jeden stopień Celsjusza. Definicja ta jest nieprecyzyjna przez zależność ciepła właściwego wody od temperatury, ciśnienia i składu izotopowego, przez co powstały różne warianty tej jednostki, zdefiniowane ściślej.

Wikipedia

# frygoryfit

roślina wodna lub lądowa, rosnąca w środowisku o niskich temperaturach (bliskich zeru stopni Celsjusza)

SJP.pl

# fryjerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kokietka, zalotnica

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨˈjɛrka, AS: fryi ̯erka

Wiktionary

# frykadelka

kotlecik z mięsa mielonego

SJP.pl

# frykadelki

niewielkie klopsiki z mieszanego mięsa

SJP.pl

# frykando

potrawa z cielęciny

SJP.pl

# frykas

częściej w liczbie mnogiej - przysmaki, smakołyki, łakocie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś smacznego, wykwintna potrawa

(1.2) daw. kulin. francuska potrawka z pokrojonych mięs

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na urodzinach Misi będę pochłaniach jeden frykas za drugim.

(1.1) W naszym karmniku sikorka zawsze znajdzie jakiś frykas dla siebie.

(1.1) Że też ci babcia naznosi zawsze tych frykasów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frykasowanie n.

:: zdrobn. frykasek m., frykasik m.

czas. frykasować ndk.

przym. frykasowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przysmak, smakołyk, rarytas, smaczny kąsek

Wiktionary

# frykasik

zdrobnienie od: frykas (przysmak, smakołyk)

SJP.pl

# frykasy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) specjały, wyszukane potrawy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Że też ci babcia naznosi zawsze te frykasy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨˈkasɨ, AS: frykasy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frykas m.

Wiktionary

# frykatywność

→ frykatywny

SJP.pl

#### Patrz:

frykatywny

# frykatywny

spółgłoska frykatywna - spółgłoska szczelinowa, np. polskie: ch, f, ś; spirant

SJP.pl

# frykcja

wcieranie, nacieranie

SJP.pl

# frykcyjny

przymiotnik od: frykcja

SJP.pl

# fryksos

Wikipedia

# frymarczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|frymarczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. frymarczyć

Wiktionary

# frymarczyć

kupczyć przedmiotami nie na sprzedaż

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. uprawiać handel zamienny

(1.2) przest. czynić przedmiotem targu rzeczy, na których nie powinno się zarabiać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wśród oficerów pokutuje wizja polityków, którzy przy okazji partyjnych sporów będą frymarczyć sprawami armii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨ̃ˈmart͡ʃɨt͡ɕ, AS: frỹmarčyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frymarczenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) handlować

(1.2) kupczyć

Wiktionary

# frymark

1. w dawnej Polsce (gł. w XVI wieku) zamiana dóbr szlacheckich na królewskie, z reguły niekorzystna dla króla;
2. dawniej: handel zamienny, kupczenie;
3. dawniej: czynienie przedmiotem handlu lub targu czegoś, co nie powinno być źródłem zysku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. handel wymienny

Wiktionary

Frymark (niem. Freimarkt – „wolny targ”) – w dawnej Polsce zamiana dóbr szlacheckich na dobra królewskie, dokonywana przez władcę. Nosiła znamiona nieekwiwalentnej wymiany, gdyż niejednokrotnie skarb królewski wymieniał dobra dziesięciokrotnie mniej warte, co stanowiło niekiedy ukrytą formę wynagradzania zwolenników królewskich. Doprowadziło to w połowie XVI wieku do znacznego uszczuplenia królewszczyzn.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈfrɨ̃mark, AS: frỹmark

Wiktionary

# frymuśniej

stopień wyższy od przysłówka: frymuśnie

SJP.pl

# frymuśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: frymuśny

SJP.pl

# frymuśny

potocznie, przestarzałe: wymyślny, fikuśny, fantazyjny, oryginalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. niekonwencjonalny, wymyślny, fantazyjny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. frymuśnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieprzeciętny, nietypowy, fikuśny

Wiktionary

# fryne

Fryne (gr. Phrýnē, IV w. p.n.e.) – grecka hetera z Aten, bohaterka wielu anegdot antycznych pisarzy. Z tego powodu bywa uznawana za najsłynniejszą heterę starożytnej Grecji.

Przyjmuje się, iż była kochanką Praksytelesa, któremu pozowała do rzeźby Afrodyty z Knidos, jak i zapewne kilku innych dzieł. Liczne przekazy mówią o jej wyjątkowej urodzie, dowcipie i bogactwie, aczkolwiek wiarygodność wielu spośród nich budzi wątpliwości. Zdarzeniem historycznym, którego autentyczność budziła wątpliwości, był proces Fryne przed ateńskim sądem, kiedy to oskarżono ją o bezbożność, a uniewinnienie miał zapewnić gest obrońcy, Hyperejdesa, który odsłonił jej piersi, by wpłynąć na sędziów (najpewniej jednak nic takiego nie miało miejsca, a jest to jedynie późniejsze ubarwienie całego procesu).

Wikipedia

# frynosoma

rodzaj jaszczurek z rodziny legwanowatych

SJP.pl

# frys

rodzaj flaneli

SJP.pl

# frysiak

nazwisko

SJP.pl

# fryszer

dawniej: robotnik zatrudniony przy fryszowaniu

SJP.pl

# fryszerka

dawny piec do fryszowania surówki żelaza; piec fryszerski

SJP.pl

Fryszerka lub fryszernia (od niem. Frischen) – funkcjonujący od XVII do XIX w. zakład metalurgiczny (lub piec), w którym surówka wielkopiecowa przerabiana była na stal. Nazwa ta zwykle obejmowała zabudowanie, w którym znajdowało się jedno lub kilka ognisk fryszerskich, miechy oraz młoty napędzane kołami wodnymi.

Wikipedia

# fryszerski

piec fryszerski - dawny piec do fryszowania surówki żelaza; fryszerka

SJP.pl

# fryszkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Fryszkowski – polski matematyk
- Antoni Fryszkowski – polski wojskowy
- Dariusz Fryszkowski – polski siatkarz i trener

Wikipedia

# fryszny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. świeży

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) świyży

Wiktionary

# fryszować

świeżyć surówkę żelaza przez wypalanie w wysokiej temperaturze zawartych w niej domieszek

SJP.pl

# frysztacki

przymiotnik od: Frysztak, wieś gminna w województwie podkarpackim

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Frysztaka

(1.2) dotyczący Frysztata

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frysztak m., Frysztat m., frysztaczanin m., frysztaczanka ż.

Wiktionary

# frysztaczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Frysztaka

(1.2) mieszkaniec Frysztaka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frysztak m., Frysztat m.

:: fż. frysztaczanka ż.

przym. frysztacki

Wiktionary

# frysztaczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Frysztaka

(1.2) mieszkanka Frysztata

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Frysztak m., Frysztat m.

:: fm. frysztaczanin m.

przym. frysztacki

Wiktionary

# frysztak

wieś w Polsce

SJP.pl

Frysztak (niem. Freistadt) – wieś (dawne miasto) w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Frysztak.

Leży na wzgórzu nad doliną Wisłoka, w pobliżu ujścia do niego potoku Gogołówka.

Frysztak uzyskał lokację miejską w 1366 r., zdegradowany w 1934 r. wraz z innymi mniejszymi miastami.

Wikipedia

# fryta

1. szkło przetopione z krzemionką; składnik masy ceramicznej lub niskotopliwego szkliwa ceramicznego;
2. zgrubienie od: frytka

SJP.pl

Wikipedia

# fryteczka

zdrobnienie od: frytka

SJP.pl

# frytek

zwykle w l. mnogiej: kartofle krajane w paseczki, smażone w dużej ilości tłuszczu; frytka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzecy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. usmażony w tłuszczu pasek ziemniaka

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|frytka.

(2.2) D. plural|frytki.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Widziałaś, mewa porwała dziecku frytka i uciekła.

(1.1) Mogę od ciebie skubnąć dosłownie jednego frytka?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frytkownica ż., frytka ż., frytki lm nm., frytkarnia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. frytka

Wiktionary

# frytka

zwykle w l. mnogiej: kartofle krajane w paseczki, smażone w dużej ilości tłuszczu; frytek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam ochotę na wielki talerz frytek z keczupem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrɨtka, AS: frytka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frytek mrz., frytkownica ż., frytura ż., frytkarnia ż., frytki lm nm.

:: zgrub. fryta ż.

przym. frytkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frytek

Wiktionary

# frytkarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) punkt gastronomiczny sprzedający frytki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frytek mrz., frytka ż., frytkownica ż., frytura ż.

czas. frytkować ndk.

Wiktionary

# frytki

zwykle w l. mnogiej: kartofle krajane w paseczki, smażone w dużej ilości tłuszczu; frytek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. potrawa ze smażonych na oleju pociętych ziemniaków

(1.2) hand. porcja frytek (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: frytek

(2.2) D. lp., M., B.i W. lm. od: frytka

Wiktionary

Frytki (fr. pommes de terre frites, czyli ziemniaki smażone) – pokrojone w kształt słupków i smażone w głębokim tłuszczu ziemniaki albo inne warzywa, które są rzadziej stosowane (np. marchewki lub buraki). Podawane jako samodzielny posiłek typu fast food lub jako dodatek do potraw pieczonych lub smażonych, np. ryb.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zamówiłam ci frytki z ketchupem.

(1.1) Pod względem dietetycznym frytki są potrawą ciężkostrawną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frytek mrz., frytka ż.

:: zgrub. fryty lm.

Wiktionary

# frytkoholik

osoba uwielbiająca jeść frytki

SJP.pl

# frytkomat

automat do sprzedaży frytek

SJP.pl

# frytkownica

frytownica;
1. urządzenie do smażenia frytek;
2. urządzenie do krojenia ziemniaków w cienkie słupki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. kulin. urządzenie do smażenia frytek;

(1.2) techn. urządzenie do cięcia kartofli w cienkie słupki

Wiktionary

Frytkownica (frytownica) – urządzenie służące do smażenia potraw w gorącym oleju (fryturze), używane przede wszystkim do smażenia frytek. Nazwą tą określa się także urządzenie do cięcia ziemniaków w słupki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na obiad zjedliśmy frytki usmażone we frytkownicy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frytek m., frytka ż., frytkarnia ż.

czas. frytkować ndk.

Wiktionary

# frytkowski

nazwisko

SJP.pl

# frytkowy

→ frytka, → frytek

SJP.pl

#### Patrz:

frytka, → frytek

# frytowanie

pierwsze stadium wytapiania surowców przy wyrobie szkła i szkliw ceramicznych, dające w wyniku frytę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|frytować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. frytować

Wiktionary

# frytownica

frytkownica;
1. urządzenie do smażenia frytek;
2. urządzenie do krojenia ziemniaków w cienkie słupki

SJP.pl

Frytkownica (frytownica) – urządzenie służące do smażenia potraw w gorącym oleju (fryturze), używane przede wszystkim do smażenia frytek. Nazwą tą określa się także urządzenie do cięcia ziemniaków w słupki.

Wikipedia

# frytura

tłuszcz jadalny odporny na działanie wysokiej temperatury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. tłuszcz do smażenia w wysokiej temperaturze przez długi czas

Wiktionary

Frytura – tłuszcz jadalny o dużej odporności na działanie wysokiej temperatury. Najczęściej stanowi mieszaninę tłuszczów (oleju rzepakowego, słonecznikowego, palmowego, rzadziej łoju wołowego) używaną do wielokrotnego smażenia pączków, faworków, frytek itd. w temperaturze 180–220 °C. Dobra frytura osiąga punkt dymienia po przekroczeniu temperatury 235 °C, co oznacza, że można na niej bezpiecznie smażyć bez obaw o uciążliwe dymienie, szczypanie w oczy i wdychanie trujących substancji.

Wikipedia

# frywolita

dawna niciana koronka lub koronkowa serwetka wykonana szydełkiem lub czółenkami; frywolitka, frywolitek

SJP.pl

# frywolitek

dawna niciana koronka lub koronkowa serwetka wykonana szydełkiem lub czółenkami; frywolitka, frywolita

SJP.pl

# frywolitka

dawna niciana koronka lub koronkowa serwetka wykonana szydełkiem lub czółenkami; frywolitek, frywolita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj koronki lub koronkowej serwetki wykonanej z delikatnej nici za pomocą specjalnych czółenek lub igły i szydełka, mającej wzór z kółek, łuków, gwiazdek itp.;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfrɨvɔˈlʲitka, AS: fryvolʹitka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. frywolitkowy

przysł. frywolnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frywolitek

Wiktionary

# frywolnie

przysłówek

(1.1) w sposób frywolny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frywolność ż., frywolitka ż.

przym. frywolny

Wiktionary

# frywolniej

stopień wyższy od przysłówka: frywolnie

SJP.pl

# frywolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: frywolny

SJP.pl

# frywolność

nadawanie czemuś żartobliwego podtekstu erotycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto frywolny; cecha tego, co frywolne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. frywolny

przysł. frywolnie

Wiktionary

# frywolny

1. mający luźny, żartobliwy stosunek do erotyki;
2. świadczący o takim stosunku;
3. płochy, kokieteryjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o osobie: swawolny, o swobodnym podejściu do spraw erotyki

(1.2) świadczący o frywolności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ale nie wszystkie jego wiersze są tak cierpkie. Bywają również bardziej radosne, a nawet frywolne - niecenzuralne.

(1.2) Wydawało mi się, że żartem – może nieco frywolnym – odpowiadam na żart.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨˈvɔlnɨ, AS: fryvolny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. frywolność ż.

przysł. frywolnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) swobodny

Wiktionary

# fryz

1. w architekturze: środkowa część belkowania;
2. ornament w postaci poziomego pasa, zdobiący np. ściany, naczynia;
3. deska z drzewa liściastego używana m.in. do wyrobu boazerii;
4. potocznie: fryzura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel narodu germańskiego (hist. plemięemienia) zamieszkującego Fryzję, jej pogranicze oraz Szlezwik-Holsztyn;

Wiktionary

Fryz (wł. fregio) – pośredni, poziomy człon belkowania z reguły położony między architrawem i gzymsem; ogólnie – każdy poziomy pas dekoracyjny.

W architekturze często zdobiony płaskorzeźbami, był jednym z najbardziej ozdobnych elementów antycznych świątyń. W porządku doryckim składał się z następujących na przemian po sobie metop i tryglifów (tzw. fryz metopowo-tryglifowy lub tryglifon). W porządku jońskim jest to już fryz ciągły ozdobiony reliefem o tematyce mitologicznej, religijnej lub historycznej. Jeden z najwspanialszych fryzów doryckich pochodzi z Partenonu. W innych porządkach architektonicznych fryz może być gładki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W razie zabójstwa wolnego Fryza 2/3 wergeldu przypadały w udziale jego bezpośrednim spadkobiercom, czyli najbliższej rodzinie, a 1/3 należała do pozostałych krewnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryzja ż., Fryzyjczyk mos., fryz mzw., fryzyjskość ż.

:: fż. Fryzyjka ż.

przym. fryzyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Fryzyjczyk

Wiktionary

# fryza

fałdowany kołnierz noszony w XVI i XVII wieku; kryza; kreza

SJP.pl

# fryzarnia

dział fabryki, zajmujący się wyrobem fryzów (desek z drzew liściastych); fryzernia

SJP.pl

# fryzernia

dział fabryki, zajmujący się wyrobem fryzów (desek z drzew liściastych); fryzarnia

SJP.pl

# fryzja

europejska kraina historyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;

(1.2) geogr. adm. prowincja w północnej Holandii;

Wiktionary

Holandia:

- Fryzja (nld. Friesland) – prowincja

Niemcy:

- Fryzja Wschodnia – region

Inne:

- Fryzja – kraina historyczna w Holandii i Niemczech

Zobacz też:

- Friesland
- Królestwo Fryzyjskie
- Państwo Fryzji (Heerlijkheid Friesland)

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Fryzyjczyk mos., Fryzyjka ż., Fryz mos., fryz mzw., fryzyjskość ż., fryzyjski mrz.

przym. fryzyjski

Wiktionary

# fryzjer

człowiek zajmujący się zawodowo strzyżeniem, goleniem, czesaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. zakład fryzjerski

Wiktionary

Fryzjer (dawniej golarz) – rzemieślnik zajmujący się zgodnie z życzeniami klientów strzyżeniem włosów, ich pielęgnacją, układaniem, farbowaniem, myciem, dekoloryzacją.

Zawód fryzjera należy do grupy zawodów usługowych. Dzięki posiadanym umiejętnościom fryzjer może prowadzić własny zakład usługowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój fryzjer jest kreatywny. Zawsze zaproponuje mi jakąś nową fryzurę.

(2.1) Obok mojego domu otwarto nowego fryzjera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfrɨzʲjɛr, AS: fryzʹi ̯er

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fryzjerstwo n., fryzura ż., fryzurka ż., fryz m., fryzowanie n., ufryzowanie n., fryzjernia ż., fryzjerczyk m., fryzjerskość ż.

:: fż. fryzjerka ż.

czas. fryzować ndk., ufryzować dk.

przym. fryzjerski

przysł. fryzjesko

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) rzad. fryzjernia

Wiktionary

# fryzjerczyk

uczeń fryzjera, praktykant fryzjerski, młody fryzjer

SJP.pl

# fryzjereczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: fryzjerka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fryzjerka ż.

Wiktionary

# fryzjerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: fryzjer

(1.2) bycie fryzjerem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Fryzjerka zrobiła mi trwałą, ale trochę ją przypaliła.

(1.2) Od wielu lat trudnił się fryzjerką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨˈzʲjɛrka, AS: fryzʹi ̯erka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fryzjerstwo n., fryzjernia ż., fryzura ż., fryzurka ż.

:: fm. fryzjer m.

przym. fryzjerski

Wiktionary

# fryzjernia

zakład fryzjerski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. zakład fryzjerski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fryzjerstwo n., fryzjer m., fryzjerka ż.

przym. fryzjerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zakład fryzjerski; pot. fryzjer

Wiktionary

# fryzjerowa

żona fryzjera

SJP.pl

# fryzjerski

przymiotnik

(1.1) związany z fryzjerstwem lub fryzjerami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co tydzień chodzę do zakładu fryzjerskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨˈzʲjɛrsʲci, AS: fryzʹi ̯ersʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fryzjernia ż., fryzjerstwo n., fryzjer m., fryzjerka ż., fryzura ż.

Wiktionary

# fryzjerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zawód fryzjera, zajmowanie się zawodowo strzyżeniem i czesaniem włosów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨˈzʲjɛrstfɔ, AS: fryzʹi ̯erstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fryzjernia ż., fryzjer m., fryzjerka ż., fryzura ż.

przym. fryzjerski

Wiktionary

# fryzka

dawniej: zdrobnienie od fryza (falbana u czepców i kołnierzy)

SJP.pl

# fryźlewicz

nazwisko

SJP.pl

# fryzon

zewnętrzna warstwa oprzędu jedwabnika

SJP.pl

# fryzować

przestarzałe:
1. układać, kręcić włosy; trefić;
2. fryzować się - układać, kręcić sobie włosy; robić sobie fryzurę u fryzjera

SJP.pl

# fryzowy

→ fryz, → fryza

SJP.pl

#### Patrz:

fryz, → fryza

# fryzura

odpowiednio uczesane włosy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fryzj. efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

Wiktionary

Fryzura – charakterystyczny sposób uczesania włosów, zwykle zgodny z wymogami panującej mody. Uchodzi za ważny element autoprezentacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chcę sobie zmienić fryzurę i zapuścić brodę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨˈzura, AS: fryzura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fryzjer m., fryzjerka ż., fryzjerstwo n.

przym. fryzjerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uczesanie

Wiktionary

# fryzurka

zdrobnienie od: fryzura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: fryzura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fryzjer mos./mzw.

Wiktionary

# fryzurowy

→ fryzura

SJP.pl

#### Patrz:

fryzura

# fryzyjczyk

koń fryzyjski; fryz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Fryzji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryzja ż., Fryz mos., fryz mzw., fryzyjskość ż.

:: fż. Fryzyjka ż.

przym. fryzyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Fryz

Wiktionary

# fryzyjka

mieszkanka Fryzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mieszkanka Fryzji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryzja ż.

:: fm. Fryz mos., Fryzyjczyk mos.

przym. fryzyjski

Wiktionary

# fryzyjski

1. przymiotnik od: Fryzja
2. język fryzyjski - język z zachodniej grupy języków germańskich używany przez Fryzów mieszkających w Holandii i Niemczech oraz na Wyspach Fryzyjskich

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język zachodniogermański, którym posługują się Fryzowie

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Nie mówię po fryzyjsku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryzja ż., Fryz mos., Fryzyjczyk mos., Fryzyjka ż., fryz mzw., fryzyjskość ż.

Wiktionary

# fryzyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem fryzyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem fryzyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku fryzyjskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: frɨˈzɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: fryzyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# fs

[czytaj: ef-ES]
1. skrót od: fundusze strukturalne;
2. skrót od: Fundusz Spójności

SJP.pl

# fsb

skrótowiec

(1.1) = Federalna Służba Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛf‿ɛz‿ˈbɛ, AS: ef‿ez‿be

Wiktionary

# fsc

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) = hist. mot. Fabryka Samochodów Ciężarowych;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój kuzyn Mietek pracował w FSC przy produkcji żuków.

Wiktionary

# fsh

hormon produkowany przez przysadkę mózgową; folikulostymulina, folikulotropina, FSH

SJP.pl

# fsm

skrót od:
1. Fabryka Samochodów Małolitrażowych;
2. Franciszkańskie Spotkanie Młodych

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Fabryka Samochodów Małolitrażowych

Wiktionary

- FSM – Fundacja Solidarności Międzynarodowej
- FSM – Fabryka Samochodów Małolitrażowych
- FSM – Fordońska Spółdzielnia Mieszkaniowa
- FSM – Franciszkańskie Spotkanie Młodych
- FSM (z ang. Finite State Machine) – automat skończony
- FSM (z ang. Flying Spaghetti Monster) – Latający Potwór Spaghetti
- FSM (z fr. Fédération Syndicale Mondiale i hiszp. Federación Sindical Mundial) – Światowa Federacja Związków Zawodowych
- FSM – skrótowiec z ang. full-spectrum microbiota (pełne spektrum drobnoustrojów przewodu pokarmowego), typ preparatów stosowanych do leczenia zakażenia Clostridioides difficile uzyskiwany po filtracji i liofilizacji wyselekcjonowanej próbki kału
- FSM – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Mikronezji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jej mąż pracował w FSM-ie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛf‿ɛs‿ˈɛ̃m, AS: ef‿es‿ẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) od połowy lat 70. nazywana Fiatem

tłumaczenia.

źródła.

== FSM (język angielski.) ==

thumb|FSM (1.1)

thumb|FSM (1.2)

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = rel. Flying Spaghetti Monster → Latający Potwór Spaghetti

(1.2) = mat. finite state machine → automat skończony

(1.3) = mat. folded spectrum method

(1.4) = lotn. flight safety manual

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) od połowy lat 70. nazywana Fiatem

tłumaczenia.

źródła.

== FSM (język angielski.) ==

thumb|FSM (1.1)

thumb|FSM (1.2)

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = rel. Flying Spaghetti Monster → Latający Potwór Spaghetti

(1.2) = mat. finite state machine → automat skończony

(1.3) = mat. folded spectrum method

(1.4) = lotn. flight safety manual

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# fso

Fabryka Samochodów Osobowych

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = mot. Fabryka Samochodów Osobowych;

Wiktionary

# fso-wiec

pracownik Fabryki Samochodów Osobowych (FSO); efesowiec

SJP.pl

# fso-wski

→ FSO (Fabryka Samochodów Osobowych); efesowski

SJP.pl

# fszmp

skrótowiec

(1.1) = hist. polit. Federacja Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej;

Wiktionary

# ft

skrót od: foot (stopa, anglosaska jednostka długości równa 30,48 cm lub 12 cali)

SJP.pl

- stopa angielska (ft)
- featuring (ft.)
- Forint (Ft)
- Financial Times (FT)
- France Télécom (FT)

Wikipedia

# ftalan

dowolna sól lub ester kwasu ftalowego

SJP.pl

# ftalanowy

→ ftalan

SJP.pl

#### Patrz:

ftalan

# ftalany

grupa substancji chemicznych obejmująca sole i estry kwasu ftalowego; substancje (zwłaszcza estry) używane np. do produkcji klejów czy nietoksycznych rozpuszczalników do lakierów

SJP.pl

Ftalany – sole i estry kwasu ftalowego. Są m.in. stosowane do produkcji żywic ftalanowo-glicerynowych (tzw. gliftali), które stanowią bazę dla lakierów i farb ftalowych, klejów (syntetyczna guma arabska) oraz niektórych laminatów. Używane również jako plastyfikatory.

Wikipedia

# ftaleina

barwnik syntetyczny stosowany jako wskaźnik w analizie chemicznej

SJP.pl

# ftaleinowy

→ ftaleina

SJP.pl

#### Patrz:

ftaleina

# ftalen

barwnik syntetyczny

SJP.pl

# ftalimid

imid kwasu ftalowego, powstający wskutek reakcji amoniaku z bezwodnikiem ftalowym

SJP.pl

Ftalimid – organiczny związek chemiczny z grupy imidów.

Powstaje w reakcji amoniaku z bezwodnikiem ftalowym:

Wykorzystywany jest m.in. do produkcji fungicydów.

Wikipedia

# ftalocyjanina

barwnik syntetyczny

SJP.pl

Ftalocyjanina – organiczny związek chemiczny o budowie zbliżonej do występującej w przyrodzie porfiryny. Jej pochodne, szczególnie jej kompleksy z kobaltem, niklem i miedzią, są stosowane jako barwniki o barwach od czerwonej po granatową. Szacuje się, że ok. 25% przemysłowo stosowanych barwników to różne pochodne ftalocyjaniny.

Wikipedia

# ftalocyjaninowy

błękit ftalocyjaninowy - niebieski pigment do produkcji farb malarskich, pigmentowego druku papieru, gumy, tkanin itp.

SJP.pl

# ftalowy

1. zawierający bezwodnik ftalowy (bezbarwną substancję otrzymywaną przez utlenianie naftalenu, stosowaną w przemyśle chemicznym) lub jego pochodne;
2. kwas ftalowy - kwas organiczny; kwas benzeno-1,2-dikarboksylowy

SJP.pl

# ftanit

odmiana kwarcu

SJP.pl

# ftira

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. tradycyjny maltański chleb na zakwasie w formie pierścienia;

Wiktionary

Ftira (l.mn. ftajjar) – maltański chleb na zakwasie, w formie pierścienia, przeważnie jedzony z nadzieniem z sardynek, tuńczyka, ziemniaków, świeżych pomidorów, cebuli, kaparów i oliwek. Z regionalnych odmian popularna jest ftira gozańska, która serwowana jest raczej jak pizza niż sandwich. Ftira z Gozo jest podawana otwarta (przekrojona wzdłuż) z cienko pokrojonymi pomidorami na wierzchu, lub zawinięta jak calzone.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) chleb

hiponimy.

holonimy.

(1.1) kuchnia maltańska

meronimy.

(1.1) mąka, zakwas

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|malt|ftira.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ftira

* maltański: (1.1) ftira ż.

źródła.

== ftira (język angielski.) ==

thumb|ftira (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. ftira

odmiana.

(1.1) lp. ftira; lm. ftiras

przykłady.

Wiktionary

# ftp

[czytaj: ef-te-PE] skrót od: File Transfer Protocol (protokół transferu plików) - protokół umożliwiający przesyłanie plików na serwer oraz ich pobieranie z serwera poprzez sieć TCP/IP; ftp

SJP.pl

# ftyz.

skrót od: ftyzjatria, ftyzjatryczny

SJP.pl

# ftyzjatra

lekarz zajmujący się gruźlicą płuc; ftyzjolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. med. pulmonolog, w szczególności specjalista leczenia gruźlicy

Wiktionary

Pulmonologia, pneumonologia – dział medycyny zajmujący się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób układu oddechowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Masz okropny kaszel, że chyba nawet ftyzjatra już ci nie pomoże.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ftɨˈzʲjatra, AS: ftyzʹi ̯atra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ftyzjatria ż.

:: fż. ftyzjatryczka ż.

przym. ftyzjatryczny

przysł. ftyzjatrycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pneumonolog, lekarz chorób płuc

Wiktionary

# ftyzjatria

nauka zajmująca się badaniem i leczeniem gruźlicy płuc; ftyzjologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. med. pulmonologia, w szczególności w zakresie leczenia gruźlicy

Wiktionary

Gruźlica (łac. tuberculosis, TB – tubercule bacillus) – powszechna i potencjalnie śmiertelna choroba zakaźna, wywoływana przez prątka gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Gruźlica dotyczy najczęściej płuc (gruźlica płucna), ale może również atakować ośrodkowy układ nerwowy, układ limfatyczny, naczynia krwionośne, układ kostno-stawowy, moczowo-płciowy oraz skórę. Inne mykobakterie takie jak Mycobacterium bovis, Mycobacterium africanum, Mycobacterium canetti czy Mycobacterium microti wywołują choroby zwane mykobakteriozami i z reguły nie infekują zdrowych osób dorosłych, natomiast są często spotykane u osób z upośledzeniem odporności, np. w przebiegu AIDS.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ftyzjatra mos., ftyzjatryczka ż.

przym. ftyzjatryczny

przysł. ftyzjatrycznie

skr. ftyz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pneumonologia

Wiktionary

# ftyzjatryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ftyzjatrią, dotyczący ftyzjatrii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ftyzjatria ż., ftyzjatra m., ftyzjatryczka ż.

przysł. ftyzjatrycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pulmonologiczny

Wiktionary

# ftyzjochirurg

osoba specjalizująca się w ftyzjochirurgii

SJP.pl

# ftyzjochirurgia

dział medycyny zajmujący się leczeniem gruźlicy płuc

SJP.pl

# ftyzjochirurgiczny

przymiotnik od: ftyzjochirurgia

SJP.pl

# ftyzjolog

lekarz zajmujący się gruźlicą płuc; ftyzjatra

SJP.pl

# ftyzjologia

nauka zajmująca się leczeniem gruźlicy płuc; ftyzjatria

SJP.pl

# ftyzjopneumonolog

specjalista w dziedzinie ftyzjopneumonologii

SJP.pl

# ftyzjopneumonologia

nauka o rozpoznawaniu i leczeniu gruźlicy płuc

SJP.pl

# ftyzjopneumonologiczny

powiązany z ftyzjopneumonologią (nauką zajmującą się rozpoznawaniem i leczeniem gruźlicy płuc), odnoszący się do ftyzjopneumonologii

SJP.pl

# fu

1. wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, pfe, pfu, fe, fuj, pfuj, ble, fee;
2. chińska forma literacka, rodzaj poematów pisanych prozą rytmiczną, opisujących krajobrazy, architekturę itp.

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) wykrzyknik wyrażający obrzydzenie

rzeczownik, rodzaj męski

(2.1) liter. chiński poemat opisujący krajobraz lub architekturę rytmiczną prozą

Wiktionary

- Fu – gatunek chińskiej poezji
- Fu – brązowe naczynie używane w starożytnych Chinach
- Fu – miejscowość w zachodnim Nepalu
- Fu, właśc. Łukasz Gaweł – polski raper
- Fu – żona cesarza Chin Ai
- Fu – dwudziesty ósmy znak japońskich sylabariuszy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Fu, co za nieprzyjemny zapach!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fu, AS: fu

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== fu (język ama.) ==

thumb|fu (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. świnia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# fucha

potocznie:
1. dorywcza, dodatkowa praca, często nielegalna;
2. wykonanie czegoś niedbale, byle jak; fuszerka

SJP.pl

- fucha – praca wykonywana nielegalnie
- Fucha – brytyjski film z 1982 w reżyserii Jerzego Skolimowskiego
- Fucha – polski film z 1983 w reżyserii Michała Dudziewicza

Wikipedia

# fuchs

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Alfred Fuchs (1870-1927) – austriacki lekarz
- Annika Fuchs (ur. 1987) – niemiecka lekkoatletka
- Benjamin Fuchs (ur. 1983) – austriacki piłkarz
- Bernadetta Fuchs – polska prawnik
- Bohuslav Fuchs (1895-1972) – czeski architekt
- Bruno Fuchs (ur. 1999) – brazylijski piłkarz, medalista olimpijski
- Christian Fuchs (ur. 1986) – austriacki piłkarz
- Erich Fuchs (1890-1983) – niemiecki malarz
- Erich Fuchs (1902-1980) – nazista, zbrodniarz hitlerowski
- Erika Fuchs (1906-2005) – niemiecka tłumaczka
- Ernst Fuchs (1851–1930) – austriacki okulista
- Ernst Fuchs (1930–2015) – austriacki malarz
- Florian Fuchs (ur. 1991) – niemiecki hokeista na trawie, medalista olimpijski
- Franciszek Ksawery Fuchs (1798-1885) – polski kupiec i przemysłowiec
- Fritz Fuchs (ur. 1943) – niemiecki piłkarz
- Gilbert Fuchs (1871-1952) – niemiecki łyżwiarz figurowy
- Gottfried Fuchs (1889-1972) – niemiecki piłkarz
- James Fuchs (1927-2010) – amerykański lekkoatleta, medalista olimpijski
- Jeando Fuchs (ur. 1997) – kameruński piłkarz
- Jenő Fuchs (1882-1955) – węgierski szermierz, medalista olimpijski
- Jerzy Fuchs (1920-1942) – polski malarz
- Johann Nepomuk Fuchs (1842-1899) – austriacki kompozytor i dyrygent
- Johann Nepomuk von Fuchs (1774-1856) – niemiecki chemik i mineralog
- Josef Fuchs (ur. 1948) – szwajcarski kolarz torowy i szosowy
- Julian Fuchs (1846-1894) – polski przemysłowiec
- Karol Fuchs (1887-1940) – podinspektor Policji Państwowej, jedna z ofiar zbrodni katyńskiej
- Klaus Fuchs (1911-1988) – niemiecki fizyk, szpieg sowiecki
- Lazarus Fuchs (1833-1902) – niemiecki matematyk
- Leonhart Fuchs (1501-1566) – niemiecki botanik
- Leonhard Fuchs (zm. 1546) – burmistrz Neuenburga
- Łukasz Alfred Fuchs (1840-1916) – polski nauczyciel
- Mario Fuchs (ur. 1976) – austriacki snowboardzista
- Marlene Fuchs (ur. 1942) – niemiecka lekkoatletka
- Paul Fuchs (1908-1983) – nazista, zbrodniarz hitlerowski
- Radovan Fuchs (ur. 1953) – chorwacki polityk i minister edukacji
- Robert Fuchs (1847-1927) – austriacki kompozytor
- Robert Fuchs (ur. 1991) – polski wioślarz
- Ruth Fuchs (ur. 1946) – wschodnioniemiecka lekkoatletka, medalistka olimpijska
- Salome Fuchs (ur. 1993) – szwajcarska skoczkini narciarska
- Samuel Fuchs (ur. 1984) – brazylijski siatkarz, medalista olimpijski
- Tim Fuchs (ur. 1997) – niemiecki skoczek narciarski
- Uwe Fuchs (ur. 1966) – niemiecki piłkarz
- Werner Fuchs (1948-1999) – niemiecki piłkarz
- Wilhelm Fuchs (1898-1947) – nazista, zbrodniarz hitlerowski
- Virginia Fuchs (ur. 1988) – amerykańska bokserka

Wikipedia

# fuchsyt

odmiana muskowitu zasobna w chrom

SJP.pl

Fuchsyt (fuksyt, muskowit chromowy) – odmiana muskowitu zasobna w chrom. Minerał należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego mineraloga Johanna Nepomuka von Fuchsa.

Wikipedia

# fuchtla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. roln. młynek do czyszczenia zboża

Wiktionary

# fuchtowny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. wilgotny, mokry

Wiktionary

# fucien

prowincja w Chinach; Fujian

SJP.pl

Fujian (wymowa; chiń. 福建; pinyin Fújiàn; Wade-Giles Fu-chien; pe̍h-ōe-jī Hok-kiàn) – prowincja w południowo-wschodnich Chinach nad cieśniną Tajwańską.

Wikipedia

# fucking

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria, w gminie Tarsdorf;

Wiktionary

Fugging (wym. [ˈfʊɡɪŋ], przed 1 stycznia 2021 Fucking (wym. [ˈfʊkɪŋ])) – niewielka austriacka miejscowość położona w Górnej Austrii, w powiecie Braunau am Inn, w gminie Tarsdorf.

Nazwa Fucking pochodziła od nazwy osobowej Focko i była znana co najmniej od 1070 roku, chociaż według innej wersji jej założycielem był Adalpert von Vucckingen.

Wikipedia

# fuckup

[czytaj: fakap] młodzieżowo: wpadka, niepowodzenie, spartaczenie czegoś; wtopa, fakap

SJP.pl

# fuczeć

1. potocznie: prychać, parskać; fukać;
2. wyrzucać z siebie parę, dym itp.; fukać;
3. dawniej: szumieć, huczeć

SJP.pl

# fud

skrót od: Fabryka Urządzeń Dźwigowych

SJP.pl

# fud.

skrót od: fudit (z łaciny: odlał - napis na odlewach)

SJP.pl

# fudala

nazwisko

SJP.pl

- Fudala – nazwisko
- Jan Fudala (1951–2008) – polski malarz, poeta, działacz kultury
- Wojciech Fudala (ur. 1988) – polski wiolonczelista, pedagog, członek zespołu Polish Cello Quartet

Wikipedia

# fudalej

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Beata Fudalej (ur. 1966) – polska aktorka i pedagog
- Marcin Fudalej (ur. 1976) – polski lekkoatleta
- Rafał Fudalej (ur. 1985) – polski aktor

Wikipedia

# fudała

nazwisko

SJP.pl

# fudit

z łaciny: odlał - napis na odlewach

SJP.pl

# fudżajra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, położone nad Zatoką Omańską, stolica emiratu Fudżajra;

Wiktionary

- Fudżajra – jeden z emiratów w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
- Fudżajra – miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

Wikipedia

# fudżi

wulkan na wyspie Honsiu, najwyższy szczyt Japonii; Fudżi-san, Fudżi-jama

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii leżący na wyspie Honsiu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nadeszła wiosna i śnieg na górze Fudżi zaczął topnieć.

(1.1) Spalenie eliksiru nieśmiertelności na szczycie góry Fudżi miało tłumaczyć, dlaczego dym unosi się z jej szczytu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfud͡ʒʲi, AS: fuǯʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fudżyjski

Wiktionary

# fudżi-jama

wulkan na wyspie Honsiu, najwyższy szczyt Japonii; Fudżi, Fudżi-san

SJP.pl

# fudżyjczyk

mieszkaniec Fudżi

SJP.pl

# fudżyjka

mieszkanka Fudżi

SJP.pl

# fudżyjski

przymiotnik od: Fudżi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z górą Fudżi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fudżi n.

Wiktionary

# fuentes

Fuentes – gmina w Hiszpanii, w prowincji Cuenca, w Kastylii-La Mancha, o powierzchni 107,6 km². W 2011 roku gmina liczyła 492 mieszkańców.

Wikipedia

# fuet

wyrabiana ręcznie kiełbasa wieprzowa w naturalnym flaczku z jelita cienkiego, tradycyjny wyrób kataloński

SJP.pl

Fuet – wyrabiana ręcznie kiełbasa wieprzowa w naturalnym flaczku z jelita cienkiego, charakteryzująca się długim, wąskim kształtem, chropowatą powierzchnią oraz słodkim, lekko pieprzowym smakiem. Do produkcji fuet stosuje się także boczek, a jako przyprawy dodawane są: pieprz czarny, czosnek, goździki i nasiona kolendry siewnej. Na wyprodukowanie 100 gramów fuet zużywa się 155 g świeżego mięsa. Podczas suszenia i dojrzewania pokrywa się pleśnią Penicillium, która wzbogaca jej pikantny smak. Pleśń na fuet należy do tego samego gatunku (Penicillium camemberti), co pleśń spotykana na serach: camembert i brie. Pleśń jest żywa i wymaga dostępu powietrza. Brak wystarczającej ilości tlenu powoduje obumieranie pędzlaka i zanikanie warstwy pleśniowej. Ze względu na wysuszenie kiełbasę cechuje duża twardość. Bywa przyrównywana do salami.

Wikipedia

# fufajka

potocznie: ciepła, watowana kurtka; kufajka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ciepła, drelichowa, watowana kurtka;

Wiktionary

Fufajka lub kufajka lub waciak (z ros. фуфайка, куфайка – nazwa ta ma jednak starszy rodowód i wywodzi się od mongolsko-tatarskiego słowa фофудья („fofudia”) oznaczającego ciepłą odzież, fufajkę, waciak) – ciepły ubiór wierzchni w formie grubej obustronnie pikowanej kurtki chroniący przed mrozem i chłodem. Szyty głównie na watolinie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: fuˈfajka, AS: fufai ̯ka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) waciak, kufajka

Wiktionary

# fuga

1. szczelina między płytkami ceramicznymi, cegłami lub podobnymi materiałami, wypełniona zaprawą; spoina;
2. zaprawa do wypełniania fug - szczelin;
3. małe wgłębienie wzdłuż krawędzi deski, paneli podłogowej lub płyty kamiennej, na które nachodzi wypukłość dopasowanej do niej innej deski, paneli lub płyty;
4. instrumentalny lub wokalny utwór muzyczny, w którym poszczególne głosy kolejno podejmują temat;
5. samochód typu Nissan Fuga;
6. przestarzale: reakcja ucieczkowa na przykre bodźce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. rodzaj formy muzycznej;

(1.2) bud. spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze

Wiktionary

- fuga – forma muzyczna
- fuga – rodzaj spoiny w budownictwie
- fuga – rodzaj zaburzenia nerwicowego
- Fuga – polski film w reżyserii Agnieszki Smoczyńskiej z 2018 roku

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. fugować ndk.

przym. fugowy

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Fuge.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) fugue; (1.2) joint

* bułgarski: (1.1) фуга ż.; (1.2) фуга ż.

* chorwacki: (1.1) fuga ż.; (1.2) fuga ż.

* niemiecki: (1.1) Fuge ż.; (1.2) Fuge ż.

* słoweński: (1.1) fuga ż.; (1.2) fuga ż., reža ż.

* wilamowski: (1.1) fu̇g ż.; (1.2) fu̇g ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfuɡa, AS: fuga

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. fugować ndk.

przym. fugowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. fugować ndk.

przym. fugowy

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Fuge.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) fugue; (1.2) joint

* bułgarski: (1.1) фуга ż.; (1.2) фуга ż.

* chorwacki: (1.1) fuga ż.; (1.2) fuga ż.

* niemiecki: (1.1) Fuge ż.; (1.2) Fuge ż.

* słoweński: (1.1) fuga ż.; (1.2) fuga ż., reža ż.

* wilamowski: (1.1) fu̇g ż.; (1.2) fu̇g ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# fugara

organowy głos pryncypałowo-smyczkowy; fogara

SJP.pl

# fugas

prowizoryczna mina wykonana z materiałów wybuchowych, pocisków artyleryjskich lub bomb lotniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. improwizowany ładunek wybuchowy, prowizoryczna mina lądowa;

Wiktionary

Fugas (z fr. fougasse) – improwizowana, prowizoryczna mina lądowa, zakopana w ziemi, wybuchająca pod wpływem nacisku lub przez zdalne odpalenie, wykonana z materiałów zastępczych, jak saperskie materiały wybuchowe, pociski artyleryjskie, bomby lotnicze, głowice torpedowe, granaty, różne niewybuchy lub niewypały itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zdetonowany zapalnikiem o działaniu naciągowym fugas wyrzucał słup ognia na wysokość 8 metrów, rażąc płonącym płynem na powierzchni 300 metrów kwadratowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfuɡas, AS: fugas

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fugasowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) środ. wojsk. ajdik

Wiktionary

# fugasówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Fugasówka – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 791. Po wschodniej stronie drogi leży część składająca się z intensywnej zabudowy jednorodzinnej, a po zachodniej stronie znajduje się przysiółek Markowizna, który wchodzi w skład sołectwa Fugasówka. Pozostała część terenu to dolina Czarnej Przemszy, łąki i podmokłe tereny.

Wikipedia

# fugasowy

związany z fugasem

SJP.pl

# fugato

fragment utworu muzycznego stanowiący jednorazowe imitacyjne przeprowadzenie fugowe tematu

SJP.pl

Fugato – fragment utworu homofonicznego wykorzystujący techniki typowe dla fugi, zwłaszcza imitację tematu w kolejnych głosach.

Najbardziej popularne było w okresie klasycyzmu, zazwyczaj stosowane w zakończeniu ostatniej części utworu cyklicznego.

Przykładem może być Fugato w Marszu żałobnym z III Symfonii Ludwiga van Beethovena.

Wikipedia

# fugatywność

łatwość parowania substancji chemicznych, określanie stopnia ich lotności

SJP.pl

Lotność, aktywność ciśnieniowa, fugatywność – termodynamicznie efektywne ciśnienie (lub ciśnienie cząstkowe) gazu. Gaz rzeczywisty wykazuje ciśnienie inne niż wynikające z praw gazu doskonałego (dla którego lotność jest równa ciśnieniu). Stosunek lotności i ciśnienia to współczynnik lotności (współczynnik aktywności ciśnieniowej), który może być zarówno większy, jak i mniejszy od jedności:

    f=\phi p,

Wikipedia

# fuggerowie

Fuggerowie – ród niemiecki osiadły od roku 1367 w Augsburgu. Linia Fuggerów od Lilii zyskała we wczesnym okresie nowożytnym ogromne znaczenie w handlu światowym, jej członkowie przeszli do historii jako bankierzy ówczesnych papieży oraz cesarzy. W roku 1514 Fuggerowie uzyskali tytuł hrabiów cesarstwa (Reichsgraf), niektóre powstałe później linie boczne uzyskały zaś tytuł książąt Rzeszy (w 1803) i książąt Bawarii (w 1913).

Wikipedia

# fughetta

[czytaj: fugetta] mała forma muzyczna zbliżona do fugi

SJP.pl

# fugiel

nazwisko

SJP.pl

# fuglewicz

nazwisko

SJP.pl

Fuglewicz:

- Aleksandra Fuglewicz z domu Micewicz (1927–2007) – polska działaczka podziemia antyhitlerowskiego.
- Jacek Fuglewicz (1948–2016) – polski radiowiec.
- Jan Fuglewicz (1900–1958) – żołnierz Legionów Polskich.
- Josef Fuglewicz (1876–1972) – austriacki inżynier, profesor górnictwa.
- Ludwik Fuglewicz (1859–1943) – tytularny generał dywizji Wojska Polskiego.
- Piotr Władysław Fuglewicz (1954–) – polski informatyk, pisarz i przewodnik po Śląsku.
- Wiesław Fuglewicz (1934–1982) – polski pisarz, dziennikarz i rysownik.

Wikipedia

# fugować

1. zespalać z sobą elementy posiadające fugi; uszczelniać;
2. nadawać elementom zewnętrznym, spoinom żądany kształt; spoinować

SJP.pl

# fugowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fugować.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. fugować ndk.

Wiktionary

# fugówka

narzędzie do wykańczania wewnętrznych naroży podłóg i ścian pokrytych płytkami ceramicznymi; kielnia fugowa

SJP.pl

# fugownik

narzędzie do wydrążenia rowka w grzbiecie deski, która będzie częścią fugi (tu: instrumentu muzycznego)

SJP.pl

# fugowy

przymiotnik od: fuga

SJP.pl

# fugu

tropikalna ryba oceaniczna o ciele pokrytym kolcami, nadymająca się w sytuacji zagrożenia, podawana jako przysmak w kuchni japońskiej pomimo swej toksyczności; rozdymka, takifugu

SJP.pl

Takifugu – rodzaj głównie morskich ryb z rodziny rozdymkowatych.

Wikipedia

# führer

[czytaj: firer] tytuł Adolfa Hitlera jako głowy państwa niemieckiego

SJP.pl

Führer (z niem. wódz) – tytuł używany przez Adolfa Hitlera, przywódcę nazistowskich Niemiec po przejęciu pełni władzy w kraju po śmierci prezydenta Rzeszy Paula von Hindenburga 2 sierpnia 1934. Sam Hitler nie przyznawał się do autorstwa tytułu, wyrażając się o nim: Tytuł Führer jest najpiękniejszy, bo wyrasta z ducha języka.

Wikipedia

# fuj

wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, fu, pfe, fe, pfu, pfuj, ble, fee

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. wyrażanie obrzydzenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Fuj, ale się spierdziałeś!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ble, fu!

Wiktionary

# fujak

nazwisko

SJP.pl

# fujara

duża fujarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża fujarka

(1.2) pot. o człowieku ślamazarnym, niezaradnym

(1.3) posp. członek męski

Wiktionary

- fujara – polski instrument muzyczny
- fujara słowacka, także fujara pasterska, fujara, słowacka fujara pasterska – słowacki instrument muzyczny tamtejszych pasterzy
- Fujara – nazwisko m.in. polskie, pochodzące z języka rumuńskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Słuchaj pan, albo pan jesteś mężczyzną, albo miękką fujarą bez kości.

(1.3) Zakryj się i wreszcie schowaj swą fujarę, bo jeszcze się ktoś zgorszy!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fujarka ż.

czas. fujarkować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dutka, piszczałka

(1.2) trąba

(1.3) fiut, fajfus

Wiktionary

# fujareczka

zdrobnienie od: fujarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: fujarka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfujaˈrɛt͡ʃka, AS: fui ̯arečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fujarka ż.

czas. fujarkować

Wiktionary

# fujarka

ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych, przypominający niewielki flet z bocznymi otworami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: fujara

(1.2) muz. drewniany instrument muzyczny w postaci rurki z otworami, rodzaj fletu prostego;

(1.3) przen. eufem. pot. penis

(1.4) przen. ktoś mało inteligentny, niezdarny

Wiktionary

Fujarka, fujara (gwarowo: fulara, fuira, fujera; inne staropolskie nazwy to: dudka, dutka, piszczałka) – ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów, fujarki były wykonywane z kory wierzby lub łoziny (salix cinerea) i należą do najstarszych instrumentów muzycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Ej koleś, fujarka ci wystaje z kąpielówek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fuˈjarka, AS: fui ̯arka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fujarkowanie n., fujarzenie n.

:: zdrobn. fujareczka ż.

:: zgrub. fujara ż.

czas. fujarkować ndk., fujarzyć ndk.

przym. fujarkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fujareczka, piszczałeczka, flecik

(1.2) piszczałka, dutka

(1.3) fiut, fiutek, ptaszek, siusiak, wacek, interes, mały

(1.4) fujara, pierdoła, gamoń

Wiktionary

# fujarkować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przen. eufem. rzad. wykonywać fellatio

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój współlokator z akademika bosko mi fujarkuje wieczorami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfujarˈkɔvat͡ɕ, AS: fui ̯arkovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fujarka ż., fujareczka ż., fujara ż., fujarkowanie n., fujarzenie n.

czas. fujarzyć ndk.

przym. fujarkowy

Wiktionary

# fujarkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fujarkować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfujarkɔˈvãɲɛ, AS: fui ̯arkovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. fujarkować

rzecz. fujarka ż.

Wiktionary

# fujarkowy

związany z fujarką, dotyczący fujarki

SJP.pl

# fuji

[czytaj: fudżi] produkt firmy Fuji

SJP.pl

Miejsca w Japonii

- Fudżi − góra, najwyższy szczyt kraju
- Fuji − rzeka
- Fuji − miasto w prefekturze Shizuoka
- Fuji International Speedway − tor wyścigowy

Przedsiębiorstwa

- Fujifilm − producent filmów i aparatów fotograficznych
- Fuji Heavy Industries − japoński koncern motoryzacyjno-lotniczy, od 2017 roku noszący nazwę Subaru Corporation
- Fuji − producent rowerów (firma założona w 1899 roku w Japonii)

Wikipedia

# fujian

[czytaj: fucien] prowincja w Chinach; Fucien

SJP.pl

Fujian (wymowa; chiń. 福建; pinyin Fújiàn; Wade-Giles Fu-chien; pe̍h-ōe-jī Hok-kiàn) – prowincja w południowo-wschodnich Chinach nad cieśniną Tajwańską.

Wikipedia

# fujitsu

Fujitsū (jap. 富士通株式会社 Fujitsū Kabushiki-gaisha) – japońskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Tokio, specjalizujące się w usługach informatycznych oraz produkcji półprzewodników, komputerów (superkomputerów, komputerów osobistych, serwerów, telekomunikacji i usługach). Przedsiębiorstwo zatrudnia około 140 tysięcy pracowników w 100 państwach.

Wikipedia

# fuk

nazwisko

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) daw. to mi wszystko jedno

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fuk, AS: fuk

Wiktionary

# fukać

potocznie:
1. prychać, parskać, będąc złym, zaniepokojonym itp.;
2. potocznie: mówić coś opryskliwie, ze złością; prychać, parskać;
3. wyrzucać z siebie parę, dym, ogień

SJP.pl

# fukacz

środowiskowo, w kopalni: nagły wydmuch nagromadzonego tlenku węgla

SJP.pl

Fukacz (ang. squealer) – nagły wybuch tlenku węgla, któremu towarzyszy wyrzucenie bardzo dużych ilości miału węglowego; bywają również fukacze metanowe.

Wikipedia

# fukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fukać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niefukanie n.

czas. fukać ndk.

Wiktionary

# fukier

nazwisko, np. Henryk Fukier (1886 - 1959), polski przedsiębiorca, właściciel winiarni i składu win w Warszawie

SJP.pl

Fukierowie – rodzina kupców warszawskich, spokrewnionych z augsburskimi Fuggerami.

W 1810 r. Florian Fukier (1772–1836) nabył kamienicę przy Rynku Starego Miasta, która odtąd stanowiła dziedziczną własność rodziny. Ostatni z rodu, Henryk Maria Fukier, zmarł bezpotomnie w 1959 r.

Wikipedia

# fukierowie

nazwisko, np. Henryk Fukier (1886 - 1959), polski przedsiębiorca, właściciel winiarni i składu win w Warszawie

SJP.pl

Fukierowie – rodzina kupców warszawskich, spokrewnionych z augsburskimi Fuggerami.

W 1810 r. Florian Fukier (1772–1836) nabył kamienicę przy Rynku Starego Miasta, która odtąd stanowiła dziedziczną własność rodziny. Ostatni z rodu, Henryk Maria Fukier, zmarł bezpotomnie w 1959 r.

Wikipedia

# fukierowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fukiera lub z nim związany

SJP.pl

# fuknąć

potocznie:
1. prychnąć, parsknąć, będąc złym, zaniepokojonym itp.;
2. potocznie: powiedzieć coś opryskliwie, ze złością; prychnąć, parsknąć;
3. wyrzucić z siebie parę, dym, ogień

SJP.pl

# fukoid

geologiczny twór z wodorostów morskich o kształcie gałązki, występujący licznie w Karpatach

SJP.pl

# fukoksantyna

żółty pigment występujący w niektórych wodorostach

SJP.pl

Fukoksantyna (łac. fucus – morszczyn, gr. ksanthós – żółty) – organiczny związek chemiczny z grupy ksantofili, naturalny ciemnoczerwony lub brązowy barwnik, występujący w komórkach okrzemek, brunatnic oraz złotowiciowców. W połączeniu z chlorofilem (jeśli jest go dostatecznie dużo) nadaje komórkom brunatne zabarwienie. Fukoksantyna absorbuje światło od żółto-zielonej do żółto-niebieskiej części spektrum.

Wikipedia

# fukoza

rodzaj monosacharydu, heksoza należąca do aldoz

SJP.pl

Wikipedia

# fuks

1. ktoś początkujący w danym zawodzie, robiący coś po raz pierwszy; nowicjusz, żółtodziób, fryc;
2. szczęśliwy traf, przypadek;
3. przypadkowy zwycięzca zawodów, zwłaszcza koń, na którego nikt nie stawiał;
4. nieprzewidziana wygrana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) koń wyścigowy, na którego nikt nie liczył

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. niespodziewane szczęście, powodzenie

Wiktionary

- fuks – niepełnoprawny członek korporacji akademickiej
- Fuks – amerykański serial telewizyjny
- Fuks – polska komedia sensacyjna z 1999 r. w reżyserii Macieja Dutkiewicza
- Chaim Lejb Fuks – polsko-żydowski poeta, pisarz i dziennikarz
- Ladislav Fuks – czeski prozaik
- Lazar Fuks – dziennikarz prasy żydowskiej

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Zdałem egzamin na prawko tylko fuksem.

(3.2) Opisuje, jak ze zawiązanymi oczami fuksy i fuksice przechodzili przez różne pokoje (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fuks, AS: fuks

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fuksiarz m., fuksiara ż., fuksówka ż., fuksica ż.

:: zdrobn. fuksik m.

przym. fuksiarski, fuksówkowy

przysł. fuksiarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) fart

(2.2) szczęśliwy traf

(3.1) nowicjusz

Wiktionary

# fuksem

potocznie: przez przypadek, przez zbieg okoliczności, niespodziewanie; fartem

SJP.pl

# fuksiara

→ fuksiarz

SJP.pl

#### Patrz:

fuksiarz

# fuksiarski

potocznie: mający szczęście, pomyślny; fartowny, fartowy

SJP.pl

# fuksiarz

1. osoba mająca szczęście; człowiek, któremu sprzyja los;
2. ten, kto liczy na szczęśliwy zbieg okoliczności

SJP.pl

# fuksica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. studentka pierwszego roku studiów artystycznych przed zakończeniem otrzęsin

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Opisuje, jak ze zawiązanymi oczami fuksy i fuksice przechodzili przez różne pokoje (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fuks, fuksówka

przym. fuksówkowy

czas. fuksować

Wiktionary

# fuksik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fuks

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie fuks, lecz tylko mały fuksik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fuks m.

Wiktionary

# fuksja

1. krzew z rodziny wiesiołkowatych, o dwubarwnych, zwisających kwiatach, rosnący w Meksyku i Ameryce Południowej, hodowany jako roślina doniczkowa; ułanka
2. fiolet z różem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Fuchsia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych;

(1.2) fioletowo-czerwony kolor

Wiktionary

Fuksja, ułanka (Fuchsia L.) – rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae). Obejmuje 108 gatunków. Rośliny te występują w naturze głównie w Ameryce Środkowej i Południowej z centrum zróżnicowania w Andach, tylko pojedyncze gatunki pochodzą spoza tego obszaru – cztery z Nowej Zelandii i jeden z Tahiti. Rośliny te występują głównie w formacjach leśnych i zaroślowych. Ich kwiaty zapylane są głównie przez kolibrowate (ornitogamiczne). Także nasiona są zwykle rozprzestrzeniane przez ptaki żywiące się soczystymi owocami zawierającymi drobne nasiona.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłam sobie śliczną fuksję w doniczce.

(1.2) Uważam, że w fuksji jest ci zupełnie nie do twarzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfuksʲja, AS: fuksʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fuksjowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ułanka

(1.2) magenta

Wiktionary

# fuksjowy

→ fuksja

SJP.pl

#### Patrz:

fuksja

# fuksówka

środowiskowo: chrzest nowych studentów w niektórych uczelniach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. zwyczaj w szkołach artystycznych, otrzęsiny studentów pierwszego rocznika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Coraz więcej uczelni zabrania przeprowadzania fuksówki nie tylko ze względu na niebezpieczne incydenty, do których podczas nich dochodziło (…), ale również coraz głośniejsze głosy, że nie jest to „uroczyste powitanie” nowych studentów, a festiwal przemocy, nękania i wyżywania się na młodszych.

(1.1) Fuksówka bywa fajną zabawą i później może być miłym wspomnieniem, ale kiedy nestor ma skłonności do przemocy, może zapewnić komuś traumę na wiele lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fuks m., fuksica ż.

przym. fuksówkowy

czas. fuksować

Wiktionary

# fuksówkowy

przymiotnik

(1.1) środ. dotyczący fuksówki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nikt nawet nie zapytał o powód tego, że nie chciał podejść do fuksówkowych „zabaw”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fuksówka, fuks, fuksica

czas. fuksować

Wiktionary

# fuksyna

syntetyczny, czerwony barwnik zasadowy, wykorzystywany do barwienia lakierów spirytusowych i tuszów; rozanilina

SJP.pl

Fuksyna (rozanilina) – mieszanina organicznych związków chemicznych z grupy barwników trifenylometylowych (trytylowych) i jednocześnie anilinowych, składająca się z chlorowodorków pararozaniliny (triaminotrytylu bez podstawników metylowych), rozaniliny (z jednym pierścieniem toluidynowym) i wyższych homologów zawierających 2 lub 3 pierścienie toluidynowe. Ma czerwony kolor i zielony, metaliczny połysk. Jej nazwa pochodzi prawdopodobnie od koloru kwiatów rodzaju fuksja. Po raz pierwszy została zsyntetyzowana w roku 1858 przez polskiego chemika Jakuba Natansona jako jeden z pierwszych barwników syntetycznych.

Wikipedia

# fukszwanc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła płatnica

Wiktionary

# fukugo

jedna ze sztuk walk będąca połączeniem kata i kumite

SJP.pl

# fukuoka

miasto w Japonii

SJP.pl

Fukuoka (jap. 福岡市 Fukuoka-shi) – największe miasto japońskiej wyspy Kiusiu (Kyūshū), leżące w jej północnej części, nad zatoką Hakata, ośrodek administracyjny prefektury Fukuoka.

Wikipedia

# fukus

glon morski; kelp; morszczyn

SJP.pl

# fukushima

Fukushima (jap. 福島市 Fukushima-shi) – stolica prefektury o tej samej nazwie, położona w Regionie Tōhoku w Japonii. Fukushimę dzieli od Tokio 250 kilometrów, a od Sendai 80 km. Ma powierzchnię 767,72 km². W 2020 r. mieszkały w nim 282 693 osoby, w 121 655 gospodarstwach domowych (w 2010 r. 292 590 osób, w 112 854 gospodarstwach domowych) .

Wikipedia

# fukuyama

Fukuyama (jap. 福山市 Fukuyama-shi) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, nad rzeką Ashida, w prefekturze Hiroszima.

Wikipedia

# ful

full;
1. układ kart w pokerze
2. układ oczek w grze w kości
3. potocznie: piwo pełne jasne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język regionu Afryki Zachodniej używany przez ludy Fula;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) karc. układ kart w pokerze i oczek w grze w kości: trójka z parą

(2.2) pot. piwo pełne, jasne

liczebnik nieokreślony

(3.1) pot. pełno, do pełna

(3.2) pot. mnóstwo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród dialektów zachodnio-bantuidalnych stanowisko odrębne zajmuje ful, język, który pod wpływem narzeczy semicko-chamickich i ngo-nke oddalił się znacznie od pierwotnego typu rodziny.

(2.1) Pamiętam pewne rozdanie, gdy na stole piętrzyła się całkiem spora sterta banknotów, i autora „Całej jaskrawości”, który zgarnął to wszystko na „śmiertelnego fula”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ful, AS: ful

Wiktionary

#### Powiązane:

(2.1-2) (3.1)

rzecz. full m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) język ful, fula, fulani, fulfulde

(2.1) full

(2.2) full

(3.1) pełno

(3.2) mnóstwo

Wiktionary

# fula

język zachodniej grupy rodziny bantuidalnej; fulani, fufulde, ful

SJP.pl

- Fulbe, Fulanie – grupa etniczna zamieszkująca Gwineę
- Fula – zachodnioafrykański flet poprzeczny

Wikipedia

# fulać

czasownik niedokonany

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. mówić głupoty, kłamać

Wiktionary

# fulandryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. plotkarka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|klebetnica, lejana.; gw-pl|Górny Śląsk|drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna.

Wiktionary

# fulani

język z rodziny kongo-kordofańskiej; fulfulde

SJP.pl

Fulbe (zwani także: Fulanie, Fulbeje, Fula, Foulah, Peulh i Peul) – grupa ludów zamieszkujących głównie kraje Afryki Zachodniej. Są to m.in. Burkina Faso, Kamerun, Nigeria, Niger, Mali, Mauretania, Gwinea, Gwinea Bissau, Senegal, Gambia, Benin. Są spokrewnieni z ludem Tukulerów żyjącym współcześnie nad rzeką Senegal. Ich dokładna liczebność jest trudna do określenia – różne źródła podają różne szacunki, od 24 do 40 mln. Najwięcej przedstawicieli tego ludu zamieszkuje Nigerię.

Wikipedia

# fulanie

lud afrykański

SJP.pl

Fulbe (zwani także: Fulanie, Fulbeje, Fula, Foulah, Peulh i Peul) – grupa ludów zamieszkujących głównie kraje Afryki Zachodniej. Są to m.in. Burkina Faso, Kamerun, Nigeria, Niger, Mali, Mauretania, Gwinea, Gwinea Bissau, Senegal, Gambia, Benin. Są spokrewnieni z ludem Tukulerów żyjącym współcześnie nad rzeką Senegal. Ich dokładna liczebność jest trudna do określenia – różne źródła podają różne szacunki, od 24 do 40 mln. Najwięcej przedstawicieli tego ludu zamieszkuje Nigerię.

Wikipedia

# fulanin

przedstawiciel ludu afrykańskiego

SJP.pl

# fulanka

przedstawicielka ludu afrykańskiego

SJP.pl

# fulański

→ Fulanie (lud afrykański)

SJP.pl

# fular

1. rodzaj cienkiej tkaniny jedwabnej lub półjedwabnej;
2. chusteczka z tego materiału

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. rodzaj cienkiej tkaniny jedwabnej

(1.2) kraw. apaszka, lekka jedwabna chustka z fularu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) tkanina

(1.2) chustka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|foulard.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) foulard; (1.2) foulard

* baskijski: (1.2) fular

* francuski: (1.1) foulard m.; (1.2) foulard m.

* hiszpański: (1.1) fular m.; (1.2) fular m.

* nowogrecki: (1.2) φουλάρι n.

* ukraiński: (1.1) фуляр m.

* włoski: (1.1) foulard m.; (1.2) foulard m.

źródła.

== fular (język baskijski.) ==

thumb|fular (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fular

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) tkanina

(1.2) chustka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|foulard.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) foulard; (1.2) foulard

* baskijski: (1.2) fular

* francuski: (1.1) foulard m.; (1.2) foulard m.

* hiszpański: (1.1) fular m.; (1.2) fular m.

* nowogrecki: (1.2) φουλάρι n.

* ukraiński: (1.1) фуляр m.

* włoski: (1.1) foulard m.; (1.2) foulard m.

źródła.

== fular (język baskijski.) ==

thumb|fular (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fular

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# fulara

nazwisko

SJP.pl

- Fulara, gwarowe określenie rodzaju polskiej fujarki, instrumentu ludowego,
- Fulara, nazwisko, w obecnej Polsce, około tysiąca osób.

Wikipedia

# fularczyk

nazwisko

SJP.pl

# fulard

napawarka; urządzenie stosowane w przemyśle włókienniczym do nasycania wyrobów np. apreturą

SJP.pl

# fularek

mała chusteczka zrobiona z fularu

SJP.pl

# fularowy

przymiotnik od: fular

SJP.pl

# fulbright

[czytaj: fulbrajt] nazwisko angielskie, np. J. William Fulbright (1905 - 1995), amerykański prawnik i polityk, założyciel systemu stypendiów na uczelniach amerykańskich

SJP.pl

# fulcjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Liturgiczne wspomnienie św. Fulcjusza Kościół obchodzi 26 października.

Wiktionary

# fulda

1. miasto w Niemczech;
2. rzeka w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, położone nad rzeką Fuldą (1.2);

(1.2) geogr. hydrol. rzeka w Hesji, w Niemczech, wraz z Werrą tworzy Wezerę;

Wiktionary

Fulda – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, w rejencji Kassel, siedziba powiatu Fulda, nad rzeką Fuldą.

Fulda to miasto o szczególnym statusie (Sonderstatusstadt), co oznacza, że przejęło niektóre zadania powiatu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. fuldzki, fuldajski, fuldański

Wiktionary

# fuldański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Fuldą, dotyczący Fuldy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fulda ż.

przym. fuldzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fuldzki

Wiktionary

# fuldzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Fuldą, dotyczący Fuldy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fulda ż.

przym. fuldański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fuldański

Wiktionary

# fulengia

rodzaj dinozaura z podrzędu zauropodomorfów

SJP.pl

Fulengia – rodzaj dinozaura odkrytego w Chinach (Junnan).

Wikipedia

# fuleren

alotropowa odmiana węgla

SJP.pl

Fulereny, fullereny – cząsteczki składające się z parzystej liczby atomów węgla, tworzące zamkniętą, pustą w środku bryłę geometryczną. Cząsteczki fulerenów zawierają od 28 do około 1500 atomów węgla.

Właściwości chemiczne fulerenów są zbliżone pod wieloma względami do węglowodorów aromatycznych. Fuleren C
60, czyli buckminsterfulleren, podobnie jak inne fulereny, jest odmianą alotropową węgla.

Wikipedia

# fulerski

ziemia fulerska - skała osadowa używana jako środek oczyszczający i odbarwiający

SJP.pl

# fulfa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. nalana, pełna twarz

Wiktionary

# fulfulde

język z rodziny kongo-kordofańskiej; fulani

SJP.pl

# fulgencjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Fulgencjusz, Fulgenty – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające "błyszczący" (od łac. fulgens).

Fulgencjusz (Fulgenty) imieniny obchodzi 1 stycznia.

Wikipedia

# fulguracja

zakłócenie procesu dziejowego, okres przyspieszonego dziania się, kiedy to objawiają się nowe drogi, perspektywy w rozwoju sztuki, kultury itp.

SJP.pl

# fulguryt

kwarcowy pręt powstały z piasku lub skały, stopionych od uderzenia pioruna; piorunowiec

SJP.pl

Fulguryt (z łac. fulguritus „ugodzony piorunem”), piorunowiec, strzałka piorunowa – nieregularny twór rurkowaty lub wypełniony szkliwem krzemionkowym powstały wskutek stopienia piasku kwarcowego po uderzeniu pioruna. Osiąga do kilku centymetrów średnicy i nawet do ok. 1 metra długości. Jego struktura wewnętrzna jest zazwyczaj regularna lub wypełniona bąbelkami. Powierzchnia jest chropowata pokryta drobinkami piasku. Wyglądem przypomina korzeń z odgałęzieniami lub małymi wgłębieniami.

Wikipedia

# fulham

Fulham – dzielnica w zachodnim Londynie, położona na terenie gminy London Borough of Hammersmith and Fulham.

Wikipedia

# fulik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ful

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ful m.

Wiktionary

# full

ful;
1. układ kart w pokerze
2. układ oczek w grze w kości
3. potocznie: piwo pełne jasne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. układ kart w pokerze i oczek w grze w kości: trójka z parą

(1.2) pot. piwo pełne, jasne

Wiktionary

## Geografia

### Szwajcaria

- Full-Reuenthal – gmina w kantonie Argowia, w okręgu Zurzach

## Osoby

- Gottlieb Full – niemiecki sędzia

## Inne

- Full – album Maryli Rodowicz
- Full contact – formuła walki sportowej w kick-boxingu
- Full HD – tryb wideo
- Full Metal Jacket – amerykański dramat wojenny
- Full Suspension – typ roweru górskiego

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ful, AS: ful

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ful m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ful

(1.2) ful

Wiktionary

# full-contact

[czytaj: ful kontakt] formuła walki sportowej w niektórych sportach walki, w której uderza się pełną siłą

SJP.pl

# full-print

[czytaj: FULprint] ozdobne pokrywanie całej tkaniny nadrukiem; full print, fullprint, FullPrint, Full-Print

SJP.pl

# fulleren

odmiana alotropowa węgla, półprzezroczyste ciało stałe o metalicznym połysku

SJP.pl

- Fulereny – jedna z odmian alotropowych węgla
- Fulleren – miejscowość i gmina we Francji, w departamencie Haut-Rhin

Wikipedia

# fullprint

[czytaj: FULprint] ozdobne pokrywanie całej tkaniny nadrukiem; full print, full-print, FullPrint, Full-Print

SJP.pl

# fullprintowy

[czytaj: fulprintowy] ozdobiony nadrukiem pokrywającym całą powierzchnię ubioru lub przedmiotu z tkaniny; full printowy

SJP.pl

# fulmar

ptak morski z rzędu rurkonosych; petrel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Fulmarus|Stephens|ref=tak., duży ptak morski z rodziny burzykowatych;

Wiktionary

Fulmar (zwyczajny), petrel (Fulmarus glacialis) – gatunek dużego ptaka morskiego z rodziny burzykowatych (Procellariidae). Zamieszkuje Ocean Arktyczny, północny Atlantyk i Pacyfik, granica zasięgu wciąż przesuwa się na południe – tereny lęgowe znajdują się w Wielkiej Brytanii, a nawet na wybrzeżach Francji. W Polsce obserwowany sporadycznie, wyłącznie na wybrzeżu Bałtyku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozpiętość skrzydeł fulmarów wynosi 102–120 cm.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfulmar, AS: fulmar

Wiktionary

# fulmenit

kruszący materiał wybuchowy, stosowany w górnictwie węglowym

SJP.pl

# fulminacja

dawniej:
1. trzask, szczęk, łoskot, grzmot;
2. wygłaszanie klątwy kościelnej

SJP.pl

# fultograf

aparat umożliwiający odbiór świetlnych obrazów przez radio

SJP.pl

Fultograf – skonstruowane w latach 20. XX wieku urządzenie do odbierania obrazów przesyłanych za pośrednictwem fal radiowych. Obraz był przenoszony na papier w procesie elektrochemicznym, poprzez zaciemnienie odpowiednich obszarów na papierze owiniętym wokół obracającego się cylindra. Urządzenie zostało skonstruowane przez Otho Fultona i było w użyciu na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku do nadawania obrazów do domów drogą radiową.

Wikipedia

# fulton

Osoby:

- Robert Fulton (1765–1815) – amerykański inżynier i wynalazca.

Miejscowości w USA:

- Fulton – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Clarke
- Fulton – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Hempstead
- Fulton – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Whiteside
- Fulton – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Fulton
- Fulton – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sonoma
- Fulton – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Bourbon
- Fulton – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Fulton
- Fulton – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Howard
- Fulton – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Itawamba
- Fulton – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Callaway
- Fulton – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Oswego
- Fulton – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Morrow
- Fulton – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hanson
- Fulton – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Aransas
- Fulton – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rock

Wikipedia

# fulwen

żółta oleista substancja chemiczna, często wykorzystywana w procesie syntezy organicznej

SJP.pl

# fulweny

grupa związków cyklopentadienu z aldehydami lub ketonami o czerwonopomarańczowej barwie

SJP.pl

# fum

fuma; zwykle w liczbie mnogiej: fumy - grymasy, wybrzydzanie, fochy

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = masz. Fabryka Urządzeń Mechanicznych

Wiktionary

# fuma

fum; zwykle w liczbie mnogiej: fumy - grymasy, wybrzydzanie, fochy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. próżność, pycha

(1.2) przest. grymas, foch, dąs

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) w chłopskiej chatce albo pod warsztatem się to rodzi, od czyszczenia bucików poczyna, szlachcie bakę świeci i tumani przez całe życie, a na koniec i herb się skądeś tam bierze, i szabelka przy boku, i dziedzictwo nie małe: a już fuma potem i pogarda dla drugich, że w kąt i szlachcic od Bolesławów i Senator mu za nic! sic.

(1.2) Imć Zug tyle już nadoświadczał fąfrów od jenerałowej Elżbiety Grabowskiej, już oficjalnej metresy królewskiej a także niejednej fumie księżnej marszałkowej Izabelli Lubomirskiej przy budowie Mon Coteau, że komenderowania księżnej Heleny Radziwiłłowej już rajem mu się zdawały.

(1.3) Ja ze swoją fumą nie mam problemów: wiadomo, że nie będę jechał ciągle 70 ani 60 km/h, ale to 40-45 jest osiągalne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfũma, AS: fũma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fum m., fumarium n., perfumy nmos., perfuma ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fum, próżność, pycha

(1.2) grymas, focha, dąs, urojenie

(1.3) wueska

Wiktionary

# fumages

[czytaj: fiMAŻ] technika malarska wykorzystująca efekt powstały po podpaleniu lub zadymieniu papieru świecą oraz rozdmuchaniu rozlanej farby czy sadzy na płótnie

SJP.pl

# fumaran

zjonizowana forma kwasu fumarowego

SJP.pl

Kwas fumarowy (kwas trans-butenodiowy) – organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych alifatycznych kwasów dikarboksylowych. Występuje w mchach i grzybach. Jest produktem ubocznym metabolizmu węglowodanów. Jego forma zjonizowana (fumaran) występuje jako produkt pośredni w cyklu kwasu cytrynowego (cyklu Krebsa).

Wikipedia

# fumaranowy

→ fumaran

SJP.pl

#### Patrz:

fumaran

# fumaraza

enzym

SJP.pl

Fumaraza, Hydrataza fumaranowa (EC 4.2.1.2) – enzym z grupy liaz katalizujący odwracalną reakcję uwodnienia fumaranu do L-jabłczanu. Cechuje się bardzo wysoką swoistością, przekształca fumaran o konfiguracji trans, natomiast nie wykazuje aktywności do jego izomeru o konfiguracji cis - maleinianu. Działając w stronę odwrotną jest swoista tylko do L-jabłczanu, nie przekształca D-jabłczanu.

Wikipedia

# fumarium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. pomieszczenie, w którym wędzi się mięso lub trzyma się dojrzewające wino

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fuma ż., perfumy nmos., perfuma ż.

Wiktionary

# fumarola

ekshalacja gorących (200-800°) gazów i par wulkanicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. gorący wyziew gazów wulkanicznych, głównie chlorowodoru, dwutlenku siarki i pary wodnej, towarzyszący czynnym wulkanom;

Wiktionary

Fumarola – rodzaj ekshalacji wulkanicznych towarzyszących czynnym wulkanom. Przez fumarole wydostają się gazy, spośród których najważniejsze to chlorowodór, dwutlenek siarki i para wodna pochodzenia wulkanicznego o temperaturze od 300 do 1000 °C, bogate w różne składniki chemiczne. Występuje najbliżej erupcji.

Fumarole spotyka się m.in. na Antarktydzie, Alasce, Kamczatce, w Parku Yellowstone.

Fumarola to także otwór, z którego wydobywają się te ekshalacje.

Wikipedia

# fumarowy

kwas fumarowy - nienasycony kwas dikarboksylowy posiadający cztery atomy węgla w cząsteczce; izomer trans kwasu maleinowego

SJP.pl

# fumator

urządzenie służące do wytwarzania zasłony dymnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do wytwarzania zasłon dymnych

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== fumator (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) palacz (tytoniu)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fũˈmatɔr, AS: fũmator

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== fumator (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) palacz (tytoniu)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# fumiasty

kapryśny, grymaśny, wybredny

SJP.pl

# fumigacja

zwalczanie szkodników w pomieszczeniach zamkniętych za pomocą substancji gazowych (fumigantów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poddanie działaniu gazów celem pozbycia się szkodliwych organizmów z obiektu;

Wiktionary

Fumigacja (późn. łac. fumigatio – dymienie z łac. fumigatus od fumigare – dymić, kadzić) – zwalczanie szkodników (np. owadów i gryzoni) za pomocą substancji chemicznych w formie dymu, pary lub gazu. Substancje te zwane są fumigantami. Do niedawna powszechnie stosowanym fumigatorem był bromek metylu (CH3Br), który obecnie jest zastępowany innymi substancjami ze względu na powodowanie efektu cieplarnianego. Główną zaletą fumigacji jest wysoka skuteczność w zwalczaniu szkodników drewna oraz neutralność procesu dla odkażanego materiału. Najczęściej stosowanym fumigatorem jest fosforowodór.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. fumigator m., fumigant m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gazowanie

Wiktionary

# fumigacyjny

przymiotnik od: fumigacja

SJP.pl

# fumigant

środek do ochrony roślin stosowany w postaci dymów, par lub gazów

SJP.pl

Fumigacja (późn. łac. fumigatio – dymienie z łac. fumigatus od fumigare – dymić, kadzić) – zwalczanie szkodników (np. owadów i gryzoni) za pomocą substancji chemicznych w formie dymu, pary lub gazu. Substancje te zwane są fumigantami. Do niedawna powszechnie stosowanym fumigatorem był bromek metylu (CH3Br), który obecnie jest zastępowany innymi substancjami ze względu na powodowanie efektu cieplarnianego. Główną zaletą fumigacji jest wysoka skuteczność w zwalczaniu szkodników drewna oraz neutralność procesu dla odkażanego materiału. Najczęściej stosowanym fumigatorem jest fosforowodór.

Wikipedia

# fumigować

zwalczać szkodniki i drobnoustroje chorobotwórcze w zamkniętych pomieszczeniach, a także w glebie, za pomocą trujących gazów

SJP.pl

# fumologia

nauka zajmująca się zagadnieniami związanymi z paleniem tytoniu

SJP.pl

# fun

[czytaj: fan] młodzieżowo: zabawa, rozrywka, np. zrobić coś dla funu

SJP.pl

Fun (zapisywany również jako fun.) – amerykański zespół grający indie pop, założony w Nowym Jorku przez Nate Ruessa, byłego członka The Format oraz Andrew Dosta z Anathallo i Jacka Antonoffa z Steel Train. Obecnie do zespołu należą również Rob Kroehler, Emily Moore, Nate Harold oraz Jon „Jonny Whunder” Goldstein.Fun nagrało swój debiutacki album Aim and Ignite w sierpniu 2009 wraz z producentem Stevenem McDonaldem i Rogerem Josephem Manningiem, byłym keyboardzistą Jellyfish.

Wikipedia

# funabashi

miasto w Japonii

SJP.pl

Funabashi (jap. 船橋市 Funabashi-shi) – miasto w Japonii, w prefekturze Chiba, w środkowej części głównej wyspy Honsiu (Honshū). Ma powierzchnię 85,62 km². W 2020 r. mieszkały w nim 642 972 osoby, w 289 027 gospodarstwach domowych (w 2010 r. 609 081 osób, w 261 239 gospodarstwach domowych).

Wikipedia

# funafuti

największy atol w państwie Tuvalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa należąca do państwa Tuvalu;

Wiktionary

Funafuti – najgęściej zaludniony i najludniejszy atol w archipelagu Tuvalu, położony na Oceanie Spokojnym, o powierzchni około 2,79 km². Laguna atolu nosi nazwę Te Namo.

W 2002 roku atol zamieszkiwało 4492 osób, w tym 2281 mężczyzn i 2211 kobiet, według spisu w 2012 roku mieszkańców było już 6025. Największą wyspą jest Fongafale. Na niej znajduje się stolica kraju – Vaiaku. Władzę Tuvalu (wówczas administrujących brytyjskie Wyspy Lagunowe) przeniosły się na atol 1 stycznia 1976 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) فونافوتي

* tuvalu: (1.1) Funafuti

źródła.

== Funafuti (język tuvalu.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Funafuti

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) فونافوتي

* tuvalu: (1.1) Funafuti

źródła.

== Funafuti (język tuvalu.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Funafuti

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# funambulizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) akrobacja cyrkowa polegająca na spacerowaniu po linie, niekiedy połączonym z akrobacjami lub np. jazdą na rowerze

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chodzenie po linie, taniec na linie

Wiktionary

# funboard

[czytaj: fanbord] rodzaj deski surfingowej

SJP.pl

# funboardowy

przymiotnik od: funboard

SJP.pl

# funchal

[czytaj: funSZAL] miasto w Portugalii, na południowym wybrzeżu wyspy Madera, ważny port handlowy i rybacki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Madery,

Wiktionary

Funchal (wym. [fũˈʃaɫ], odm.: D. Funchalu, Mc. Funchalu) – miasto w Portugalii, na południowym wybrzeżu wyspy Madera, ośrodek administracyjny Regionu Autonomicznego Madery (Região Autónoma da Madeira).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy w Funchalu są jakieś tanie hotele?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fũw̃ˈʃal, AS: fũũ̯šal

Wiktionary

# funciak

potocznie: funt (pieniądz)

SJP.pl

# funcik

1. zdrobnienie od: funt;
2. dawniej: papierowy zwitek w kształcie lejka służący do pakowania drobnych przedmiotów

SJP.pl

# fund-raising

[czytaj: fand rejz-ing] pozyskiwanie funduszy od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej przez instytucję pozarządową; fund raising, fundraising

SJP.pl

# fund.

skrót od: fundacja

SJP.pl

# funda

żartobliwie, potocznie: pokrycie kosztów związanych z zaproszeniem kogoś dokądś; fundowanie

SJP.pl

Funda – miasto w Angoli, w prowincji Luanda.

Wikipedia

# fundacja

1. instytucja założona przez fundatora w celu realizacji celów społecznych;
2. przeznaczenie jakiegoś majątku do użytku społecznego;
3. majątek przekazany w ten sposób;
4. dawniej: założenie miasta, klasztoru itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;

(1.2) ufundowanie, sfinansowanie, zbudowanie czegoś z własnych funduszy

Wiktionary

Fundacja (łac. fundatio ‘założenie; fundament’ od fundare 'umocnić; założyć fundament, utwierdzić’ z fundus ‘grunt, posiadłość, majątek’) – forma prawna organizacji pozarządowej, której istotnym substratem jest kapitał przeznaczony na określony cel oraz statut zawierający reguły dysponowania tym kapitałem. Fundacje są po stowarzyszeniach drugą co do popularności formą prawną wśród organizacji pozarządowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jestem wolontariuszem miejscowej fundacji.

(1.2) Król Kazimierz Wielki dokonał fundacji Akademii Krakowskiej, pierwszego polskiego uniwersytetu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fũnˈdat͡sʲja, AS: fũndacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fundacyjny

rzecz. fundowanie, fundator, fundusz

czas. fundować, ufundować

Wiktionary

# fundacjonalizm

pogląd, że wnioski z poznania zmysłowego są prawdami niepodważalnymi, na których opiera się wiedza o świecie; fundamentalizm

SJP.pl

Fundamentalizm epistemologiczny, z ang. nazywany też (według części autorów nieprawidłowo) fundacjonalizmem lub fundacjonizmem – stanowisko epistemologiczne dotyczące sposobów uzasadniania sądów, zdań czy przekonań składających się na wiedzę. Fundamentalizm głosi, że istnieją sądy bazowe, które stanowią fundament poznania i nie wymagają uzasadnienia za pomocą innych sądów. Przeciwstawnym stanowiskiem jest koherencjonizm, zgodnie z którym nie istnieje klasa uprzywilejowanych sądów, będących podstawą całej wiedzy.

Wikipedia

# fundacyjny

przymiotnik od: fundacja

SJP.pl

# fundamencik

zdrobnienie od: fundament

SJP.pl

# fundament

element konstrukcyjny budowli, przenoszący obciążenie na podłoże gruntowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;

(1.2) przen. baza, podwalina czegoś

Wiktionary

Fundament (posadowienie) – budowlany element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli lub maszyn (w przypadku fundamentu pod maszynę lub urządzenie), wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna (budowle lekkie). Pod wpływem przekazywanych obciążeń dochodzi do odkształceń gruntu, co z kolei powoduje osiadanie budowli. W związku z tym dobór odpowiedniego rozwiązania fundamentu (sposobu posadowienia budynku) ma zapewnić:

- minimalne i równomierne osiadanie budowli oraz jej stateczność;
- właściwą głębokość posadowienia (na warstwie gruntu o odpowiedniej nośności i poniżej głębokości przemarzania gruntu);
- łatwość wykonania;
- zabezpieczenie budowli przed zawilgoceniem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mieliście już ściany stawiać, a dopiero fundament wylaliście?

(1.2) Jego badania stały się fundamentem współczesnej paleontologii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fũnˈdãmɛ̃nt, AS: fũndãmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fundamentowanie n.

czas. fundamentować ndk.

przym. fundamentalny, fundamentowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podłoże, podstawa, oparcie, podpora

Wiktionary

# fundamentalia

prawdy podstawowe; rudyment

SJP.pl

# fundamentalista

osoba rygorystycznie trzymająca się zasad religii, ideologii; ortodoks, ortodoksa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O zamach podejrzewa się marksistowskich fundamentalistów.

(1.1) Rozwój wiedzy został jednak gwałtownie zahamowany w XIV wieku, kiedy religijni fundamentaliści przekonali władców, że należy zdławić naukę i filozofię w całym islamskim imperium, ponieważ nowe odkrycia podważają boską wszechwiedzę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfũndãmɛ̃ntaˈlʲista, AS: fũndãmẽntalʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fundamentalizm m.

:: fż. fundamentalistka ż.

przym. fundamentalistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) integrysta, ortodoks, maniak, radykalista

Wiktionary

# fundamentalistka

→ fundamentalista

SJP.pl

#### Patrz:

fundamentalista

# fundamentalistyczny

→ fundamentalizm; ortodoksyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący fundamentalizmu lub fundamentalisty

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfũndãmɛ̃ntalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fũndãmẽntalʹistyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fundamentalizm m., fundamentalista m., fundamentalistka ż.

przysł. fundamentalistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) integrystyczny, konserwatywny, ortodoksyjny, tradycyjny, wsteczny, zachowawczy

Wiktionary

# fundamentalizm

1. ortodoksyjny i bezkrytyczny stosunek do wyznawanej religii, bliski fanatyzmowi religijnemu;
2. radykalizm ideowy, niepozostawiający miejsca do dyskusji;
3. w filozofii: pogląd, według którego jedynymi prawdami są te, które wynikają bezpośrednio z doznań zmysłowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

Wiktionary

Fundamentalizm – rygorystyczne trzymanie się zasad i norm wyznaczonych przez daną religię (fundamentalizm religijny), doktrynę polityczną (fundamentalizm polityczny) lub ideologię (np. fundamentalizm „światopoglądu naukowego” w komunizmie).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. fundamentalista mos.

przym. fundamentalistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ortodoksja

Wiktionary

# fundamentalnoteologiczny

odnoszący się do teologicznych podstaw wiary chrześcijańskiej

SJP.pl

# fundamentalny

będący podstawą, bazą czegoś; podstawowy, zasadniczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

(1.2) przest. silny, mocny, masywny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oxford English Dictionary to fundamentalny dla języka angielskiego, dwudziestotomowy słownik, nad którym prace rozpoczęto jeszcze w XIX wieku. [...].

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ, AS: fũndãmẽntalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fundament m., fundamencik m., fundamentowanie n.

przym. fundamentowy

przysł. fundamentalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) istotny, podstawowy, elementarny, zasadniczy, główny

Wiktionary

# fundamentowy

związany z fundamentem, dotyczący fundamentu

SJP.pl

# fundamentyzm

w filozofii: pogląd, według którego jedynymi prawdami są te, które wynikają bezpośrednio z doznań zmysłowych; fundamentalizm

SJP.pl

# fundator

1. twórca fundacji, osoba, która z własnych środków finansuje budowę budynków o znaczeniu społecznym, np. kościoła, uczelni; donator, darczyńca, ofiarodawca;
2. potocznie: ktoś, kto ponosi koszty poczęstunku, rozrywki, kto coś komuś funduje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto coś ufundował lub dał czemuś początek;

(1.2) ktoś, kto płaci za poczęstunek, funduje nagrodę w teleturnieju, itp.

Wiktionary

Fundator (łac. fundatio – podwalina) – inicjator budowli użytku publicznego (kościoła, klasztoru, szpitala, biblioteki) albo dzieła sztuki (pomnika, ołtarza, obrazu), finansujący również koszt jego powstania.

W obszarze prawosławia określany jako ktitor (od stgr. κτήτωρ); w terminologii niemieckiej – Stifter. Nierzadko mylony z donatorem (łac. dawca, dający). Działanie jego miało zasadniczo cechy charytatywne bądź charakter filantropijny. Był nim także założyciel fundacji, kulturalny, dobroczynny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Popiersie fundatora stało na postumencie w rogu auli.

(1.2) Fundatorem dzisiejszej nagrody jest firma kaletnicza z Cieszyna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fũnˈdatɔr, AS: fũndator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fundowanie n., fundusz m.

:: fż. fundatorka ż.

czas. fundować ndk., ufundować dk., zafundować dk.

przym. fundatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) sponsor

Wiktionary

# fundatorka

1. kobieta fundująca coś, częstująca czymś;
2. założycielka fundacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która coś ufundowała lub dała czemuś początek

(1.2) kobieta, która płaci za poczęstunek, funduje nagrodę w teleturnieju, itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Portret fundatorki wisi w sali obrad.

(1.2) Fundatorka nagrody chce pozostać anonimowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fundowanie n., fundusz m.

:: fm. fundator m.

czas. fundować ndk., ufundować dk., zafundować dk.

przym. fundatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) założycielka

(1.2) sponsorka

Wiktionary

# fundatorski

→ fundator

SJP.pl

#### Patrz:

fundator

# fundlandzki

→ Nowa Fundlandia; nowofundlandzki

SJP.pl

# fundnąć

potocznie: kupić coś dla kogoś za własne pieniądze, zapłacić za inną osobę w kinie, restauracji itp.; zafundować, postawić

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) pot. zafundować, sprawić coś (sobie lub komuś)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szef fundnął mi nowy komputer. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfũndnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fũndnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fundnięcie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zafundować, sprawić, reg. pozn. lajsnąć.

Wiktionary

# fundnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fundnąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. fundnąć

Wiktionary

# fundować

1. budować (rzadziej zbudować), zakładać (rzadziej założyć) coś swoim kosztem dla użytku publicznego;
2. potocznie: kupować (rzadziej kupić) coś komuś w prezencie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zakładać i opłacać instytucje

(1.2) pot. zapraszać i płacić za poczęstunek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jest maniakiem punktualności. - Za pięciominutowe spóźnienie na próbę delikwent funduje kawę całej grupie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fundusz m., fundacja ż., fundator mos., fundatorka ż., fundowanie n., funda ż., fundowanie n., ufundowanie n.

przym. fundatorski

czas. zafundować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sponsorować, erygować, wznosić

(1.2) stawiać, raczyć

Wiktionary

# fundowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fundować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zafundować, fundować ndk.

rzecz. fundacja ż., fundator mos., fundatorka ż., ufundowanie n.

Wiktionary

# fundowicz

nazwisko

SJP.pl

# fundraiser

[czytaj: fandrejzer] pracownik instytucji pozarządowej pozyskujący fundusze od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej

SJP.pl

Fundraiser (również specjalista do spraw pozyskiwania funduszy) – osoba specjalizująca się w pozyskiwaniu funduszy (fundraisingiem) lub darowizn rzeczowych na cele społeczne, np. dla organizacji pozarządowych, naukowych, sportowych, młodzieżowych, religijnych, domów dziecka, szpitali, hospicjów, szkół, uczelni czy instytucji kulturalnych.

Organizacją zrzeszającą fundraiserów w Polsce jest Polskie Stowarzyszenie Fundraisingu.

Wikipedia

# fundraiserka

[czytaj: fandrejzerka] pracownica instytucji pozarządowej pozyskująca fundusze od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej

SJP.pl

# fundraiserski

[czytaj: fandrejzerski] związany z pozyskiwaniem funduszy od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej przez instytucję pozarządową; fundraisingowy

SJP.pl

# fundraising

[czytaj: fandrejz-ing] pozyskiwanie funduszy od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej przez instytucję pozarządową; fund raising, fund-raising

SJP.pl

Wikipedia

# fundraisingowy

[czytaj: fandrejz-ingowy] związany z pozyskiwaniem funduszy od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej przez instytucję pozarządową; fundraiserski

SJP.pl

# fundum

dawniej: główny folwark lub też grunt przy zamku

SJP.pl

# fundus

prefabrykowany element scenograficzny, z którego buduje się dekorację teatralną lub filmową

SJP.pl

# fundusik

zdrobnienie od: fundusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: fundusz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fundusz mrz.

Wiktionary

# fundusz

1. środki majątkowe przeznaczone na określony cel, np. fundusz amortyzacyjny, dyspozycyjny, powierniczy;
2. potocznie: zasób gotówki, pieniądze;
3. dawniej: zapisanie w testamencie majątku instytucji lub osobie niebędącej spadkobiercą;
4. dawniej: zabawianie się czyimś kosztem;
5. dawniej: fundusz żelazny - kapitał nienaruszalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. wyodrębniony zasób finansowy przeznaczony na określone cele

(1.2) pot. duża suma pieniędzy

Wiktionary

Fundusz – wydzielone środki pieniężne, przeznaczone na określony cel.

Samo określenie „fundusz” pochodzi od łac. fundus i oznacza tyle co grunt, podłoże, podstawa, fundament.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niemcy i Francja zakładają u siebie fundusze antykryzysowe, powstające z przymusowych potrąceń ze środków banków i wzywają partnerów do pójścia w ich ślady.

(1.2) Projekt upadł z powodu braku funduszy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfũnduʃ, AS: fũnduš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fundusik mrz., fundatorka ż., fundator mos., fundacja

czas. fundować

Wiktionary

# fundusze

1. środki majątkowe przeznaczone na określony cel, np. fundusz amortyzacyjny, dyspozycyjny, powierniczy;
2. potocznie: zasób gotówki, pieniądze;
3. dawniej: zapisanie w testamencie majątku instytucji lub osobie niebędącej spadkobiercą;
4. dawniej: zabawianie się czyimś kosztem;
5. dawniej: fundusz żelazny - kapitał nienaruszalny

SJP.pl

# funduszowy

związany z funduszem

SJP.pl

# fundy

żartobliwie, potocznie: pokrycie kosztów związanych z zaproszeniem kogoś dokądś; fundowanie

SJP.pl

- Fundy – zatoka Oceanu Atlantyckiego, u wybrzeży Kanady i Stanów Zjednoczonych
- Fundy – park narodowy nad tą zatoką

Wikipedia

# funebralny

odnoszący się do pogrzebu, żałoby; funeralny

SJP.pl

# funeralia

przedmioty związane z pogrzebem

SJP.pl

# funeralny

odnoszący się do pogrzebu, żałoby

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pogrzebem i żałobą

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żałobny, pogrzebowy

Wiktionary

# fungicyd

środek chemiczny do zwalczania grzybów pasożytniczych roślin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. mikol. środek mający działanie grzybobójcze;

Wiktionary

Fungicydy (łac. fungus – grzyb, caedo – zabijam), środki grzybobójcze – związki chemiczne (najczęściej związki organiczne siarki i miedzi) mające zastosowanie w zwalczaniu grzybów atakujących rośliny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wśród różnych środków ochrony roślin to zwłaszcza sprzedaż tak zwanych fungicydów, czyli środków grzybobójczych, szła dobrze, odnotowując wzrost obrotów o 20,7 proc.

(1.1) 2,4,6-Trichlorofenol jest fungicydem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fungicydalny

przysł. fungicydalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) środek grzybobójczy

Wiktionary

# fungicydalny

zwalczający grzyby; grzybobójczy

SJP.pl

# fungicydyna

antybiotyk o działaniu mykostatycznym i grzybobójczym, stosowany w leczeniu grzybic i drożdżyc; mykostatyna; nystatyna

SJP.pl

# fungin

błonnik grzybów nietrawiony przez ludzki organizm

SJP.pl

# fungować

dawniej: sprawować urząd

SJP.pl

czasownik

(1.1) daw. pełnić urząd

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fũŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: fũŋgovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fungowanie n.

Wiktionary

# fungowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fungować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. fungować ndk.

Wiktionary

# funiculaire

[czytaj: finikiLER] szynowa kolej linowo-terenowa

SJP.pl

# funikular

kolej linowo-terenowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) terenowa szynowa kolej linowa z wagonem na stałe przymocowanym do liny napędowej;

Wiktionary

Kolej linowo-terenowa – kolej szynowa, a zarazem kolej linowa, w której ruch pojazdu wywołany jest liną napędową.

Stosowana jest zazwyczaj w terenach górzystych do pokonywania spadków terenu, oraz w komunikacji miejskiej . Wagon porusza się po torze za pomocą liny napędowej, zaś ta przesuwa się na kółkach podporowych między szynami. Istnieją dwa zasadnicze rodzaje tych kolei:

- ze stałym zamocowaniem wagonu do liny napędowej, przerzuconej przez blok na szczycie wzgórza i obciążonej przeciwwagą. Przeciwwagę stanowi zazwyczaj drugi wagon. Wagony poruszają się wówczas ruchem wahadłowym , zazwyczaj po jednym torze z mijanką w środku długości toru;
- z liną napędową w ruchu ciągłym – wówczas ruch wagonów następuje po doczepieniu się do liny (a zatrzymanie po odczepieniu). Technologia ta jest typowa dla tramwajów linowych (np. w San Francisco); w Polsce nie była stosowana.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do położonego na szczycie sanatorium dotarliśmy funikularem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. funikularny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kolej funikularna, kolej linowo-terenowa

Wiktionary

# funikularny

linowy, np. kolejka linowa

SJP.pl

# funikulus

wydłużony twór u roślin okrytonasiennych, poprzez który zalążek jest przyrośnięty do zalążni

SJP.pl

# funk

[czytaj: fank] styl w muzyce odwołujący się do jazzu i muzyki afrykańskiej

SJP.pl

Funk, funky – gatunek muzyki rozrywkowej, powstały w Ameryce w drugiej połowie lat sześćdziesiątych, kiedy muzycy pochodzenia afroamerykańskiego połączyli muzykę soul, jazz, rhythm and blues, tworząc nowy, rytmiczny i energetyczny styl muzyczny.

Wikipedia

# funkcja

1. zadanie, znaczenie kogoś lub czegoś w jakichś okolicznościach;
2. zajmowane przez kogoś stanowisko lub zakres wykonywanych obowiązków;
3. możliwość wykonania czegoś przez urządzenie lub program komputerowy;
4. książkowo: wzajemny stosunek zjawisk lub stanów, związek przyczynowo-skutkowy między nimi;
5. w matematyce: sposób przyporządkowania elementów pewnego zbioru elementom innego zbioru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

(1.2) mat. przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; pot. wykres, rysunek takiego przyporządkowania;

(1.3) inform. podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;

(1.4) inform. możliwość oferowana przez program, cecha użytkowa

Wiktionary

Funkcja (łac. functio, -onis „odbywanie, wykonywanie, czynność”), odwzorowanie, przekształcenie, transformacja ze zbioru X do zbioru Y, która każdemu elementowi zbioru X przypisuje (odwzorowuje) dokładnie jeden element zbioru Y.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Piorunochron pełni funkcję zabezpieczenia przed wyładowaniami atmosferycznymi.

(1.2) Tę zależność opisuje bardzo skomplikowana funkcja.

(1.3) Program zawiesza się podczas wykonywania tej funkcji.

(1.3) W kodzie tej funkcji musi być błąd, zawsze zwraca zero niezależnie od tego, jakie podam jej parametry.

(1.4) Najnowszą wersję aplikacji wyposażono w funkcję rozpoznawania mowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfũŋkt͡sʲja, AS: fũŋkcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. funkcyjny, funkcjonalny

przysł. funkcyjnie

czas. funkcjonować

rzecz. funkcyjny mos., funkcjonariuszka ż., funkcjonalność ż., funkcjonariusz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) przyporządkowanie, zależność, odwzorowanie, operator, funkcjonał

Wiktionary

# funkcjolekt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. odmiana językowa wydzielona ze względu na funkcję, jaką spełnia w procesie porozumiewania się między ludźmi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szacuje się, że w obrębie każdej wysoko rozwiniętej wspólnoty językowej funkcjonuje dziś co najmniej 300 takich funkcjolektów lub technolektów.

Wiktionary

# funkcjonalista

zwolennik funkcjonalizmu w sztuce, prawie, socjologii itp.

SJP.pl

# funkcjonalistka

→ funkcjonalista

SJP.pl

#### Patrz:

funkcjonalista

# funkcjonalistyczny

→ funkcjonalizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z funkcjonalizmem, charakterystyczny dla funkcjonalizmu

Wiktionary

#### Patrz:

funkcjonalizm

#### Powiązane:

rzecz. funkcjonalista mos., funkcjonalizm mrz.

Wiktionary

# funkcjonalizacja

zwiększanie użyteczności, funkcjonalności czegoś

SJP.pl

# funkcjonalizm

1. w architekturze, sztuce użytkowej: kierunek, którego założeniem jest uznanie nadrzędności funkcji użytkowej nad formą; modernizm;
2. w prawie: kierunek w stanowieniu norm prawnych, w którym eksponuje się społeczne skutki aktów prawnych; realizm prawny;
3. w psychologii: podejście wysuwające na pierwszy plan wyjaśnianie funkcji zjawisk psychologicznych;
4. w socjologii: kierunek dążący do wyjaśniania faktów, zjawisk i procesów społecznych przez ustalanie ich funkcji w kulturze danego społeczeństwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) antrop. nurt uznający rolę najmniejszego nawet zjawiska dla rozwoju i zachodzących przemian;

(1.2) archeol. nurt podkreślający wagę analizy znalezisk z funkcjonalistycznego punktu widzenia;

(1.3) archit. szt. nurt uwydatniający nadrzędność funkcji użytkowej dzieła

(1.4) przest. archit. polski modernizm

(1.5) filoz. nurt podkreślający rolę przyczyn i skutków w analizie filozoficznej

(1.6) praw. nurt w teorii prawa podkreślający rolę skutków społecznych wprowadzonych norm prawnych

(1.7) psych. kierunek badań podkreślający funkcje zjawisk psychologicznych;

(1.8) socjol. nurt podkreślający rolę funkcji pełnionych przez fakty, zjawiska i procesy społeczne;

Wiktionary

- funkcjonalizm (antropologia)
- funkcjonalizm (archeologia)
- funkcjonalizm (architektura)
  - określenie zwykle równoznaczne z głównym prądem modernizmu (zobacz też styl międzynarodowy)
  - przestarzałe określenie całości polskiego modernizmu, używane w okresie międzywojennym
- funkcjonalizm (filozofia)
- funkcjonalizm (prawo)
- funkcjonalizm (psychologia)
- funkcjonalizm (socjologia)
- funkcjonalizm (sztuka)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Zgodnie z modernistyczną historiografią, funkcjonalizm był fundamentem nowoczesnej architektury.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. funkcjonalista m.

przym. funkcjonalistyczny

czas. funkcjonować

Wiktionary

# funkcjonalniej

stopień wyższy od przysłówka: funkcjonalnie

SJP.pl

# funkcjonalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: funkcjonalny

SJP.pl

# funkcjonalność

1. przydatność, użyteczność, ergonomiczność;
2. zespół funkcji i usług systemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest funkcjonalne

(1.2) funkcja, cecha użytkowa programu lub urządzenia

Wiktionary

Funkcjonalność (ang. functionality) – zbiór atrybutów urządzenia, oprogramowania lub systemu określających zdolność do dostarczenia funkcji zaspokajających wyznaczone i zakładane potrzeby, podczas używania w określonych warunkach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnalnɔɕt͡ɕ, AS: fũŋkcʹi ̯õnalność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. funkcja ż., funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

czas. funkcjonować

przym. funkcjonalny

przysł. funkcjonalnie

Wiktionary

# funkcjonalny

1. dobrze spełniający swoją funkcję; praktyczny, użyteczny;
2. mający jakąś funkcję w czymś, np. urządzeniu, systemie;
3. w matematyce: odnoszący się do funkcjonału

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z funkcjonowaniem

(1.2) bardziej użytkowy niż estetyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. funkcja ż., funkcjonalność ż., funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

przysł. funkcjonalnie

czas. funkcjonować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) poręczny, praktyczny, użytkowy

Wiktionary

# funkcjonariusz

pracownik, urzędnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. pracownik służb państwowych, zwykle mundurowych np. policji lub służby więziennej;

(1.2) polit. działacz partii rządzącej piastujący wysokie stanowisko

Wiktionary

- funkcjonariusz międzynarodowy – stanowisko pracy
- funkcjonariusz publiczny
  - osoba będąca organem jednoosobowym lub członkiem organu kolegialnego
  - urzędnik
  - żołnierz zawodowy
  - funkcjonariusz służb państwowych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znajomy mojego brata jest funkcjonariuszem Policji.

(1.1) (…) funkcjonariusze z Bogatyni (woj. dolnośląskie) dorabiali, handlując narkotykami we Wrocławiu, Wałbrzychu, Jeleniej Górze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ, AS: fũŋkcʹi ̯õnarʹi ̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. funkcja ż., funkcjonowanie n., zafunkcjonowanie n., funkcyjność ż., funkcjonalność ż.

:: fż. funkcjonariuszka ż.

czas. funkcjonować ndk., zafunkcjonować dk.

przym. funkcyjny, funkcjonalny

przysł. funkcjonalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) aparatczyk

Wiktionary

# funkcjonariuszka

pracowniczka, urzędniczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. pracowniczka służb państwowych, zwykle mundurowych, np. policji lub SOK-u

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do przedziału weszły dwie funkcjonariuszki SOK-u.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. funkcja ż., funkcjonowanie n., zafunkcjonowanie n., funkcyjność ż., funkcjonalność ż.

:: fm. funkcjonariusz m.

czas. funkcjonować ndk., zafunkcjonować dk.

przym. funkcyjny, funkcjonalny

przysł. funkcjonalnie

Wiktionary

# funkcjonał

funkcja, której argumentami są funkcje, a wartościami liczby rzeczywiste lub zespolone

SJP.pl

Funkcjonał – wieloznaczne pojęcie matematyczne, opisujące różne typy funkcji; przeważnie są definiowane przeciwdziedziną, a czasem też dziedziną w sensie zbioru argumentów. Według różnych autorów funkcjonał to funkcja:

1. o wartościach liczbowych;
2. o wartościach liczbowych na zbiorze funkcji;
3. rzeczywista lub zespolona określona na dowolnym zbiorze;
4. rzeczywista lub zespolona na dowolnym zbiorze funkcji;
5. z przestrzeni liniowej w ciało jej skalarów;
6. powyższego typu będąca jednocześnie przekształceniem liniowym ;
7. rzeczywista na przestrzeni liniowej nad ciałem liczb rzeczywistych;
8. rzeczywista na przestrzeni Banacha lub jej podzbiorze.

Wikipedia

# funkcjonować

1. pełnić jakąś funkcję; działać, pracować;
2. być sprawnym; działać, pracować;
3. być stosowanym lub postrzeganym w określonej roli;
4. o przekonaniu, micie itp.: być powszechnie znanym oraz uznawanym

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten aparacik nie funkcjonuje przy zbyt wysokiej wilgotności powietrza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: fũŋkcʹi ̯õnovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. funkcyjny mos., funkcjonalność ż., funkcja ż., funkcjonalizm m., funkcjonowanie n., funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

przym. funkcjonalny, niefunkcjonalny, funkcyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) działać, pracować; gw-pl|Śląsk Cieszyński|szwóngować.

Wiktionary

# funkcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) działanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aby zapewnić sprawne funkcjonowanie tego portalu, czasami umieszczamy na komputerze użytkownika (bądź innym urządzeniu) małe pliki – tzw. cookies („ciasteczka”).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: fũŋkcʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

czas. funkcjonować

Wiktionary

# funkcyjna

kobieta pełniąca funkcję o charakterze porządkowym, zwykle w wojsku, więzieniu itp.

SJP.pl

# funkcyjność

→ funkcyjny

SJP.pl

#### Patrz:

funkcyjny

# funkcyjny

przymiotnik od: funkcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pełniąca funkcje porządkowe

Wiktionary

Funkcyjny – żołnierz wchodzący w skład drużyny, działonu, obsługi i załogi, np.:

- w skład obsługi działa wchodzą:
  - celowniczy,
  - zamkowy,
  - ładowniczy,
  - amunicyjni,
  - kierowca;
- w skład załoga czołgu zaś:
  - działonowy,
  - ładowniczy (tylko w niektórych typach czołgów),
  - kierowca.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. funkcjonariuszka ż., funkcjonariusz mos., funkcja ż.

czas. funkcjonować

Wiktionary

# funkia

roślina z rodziny liliowatych; hosta; ślubojawka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Hosta|Tratt.|ref=tak., wieloletnia roślina zielna z rodziny szparagowatych, pochodząca z Azji Wschodniej;

Wiktionary

Funkia, hosta (Hosta Tratt.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych (Asparagaceae), liczący około 20 gatunków roślin zielnych pochodzących z Azji Wschodniej – Japonii, Chin, Korei i Rosji.

Gatunek funkia rozdęta (Funkia ventricosa) został introdukowany do wschodnich Stanów Zjednoczonych, a gatunek funkia babkolistna (F. plantaginea) do Europy, Uzbekistanu i Pensylwanii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pylniki funkii pękają do wewnątrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hosta

Wiktionary

# funkować

[czytaj: fankować] grać, śpiewać muzykę funkową

SJP.pl

# funkowiec

miłośnik funka

SJP.pl

# funkowy

→ funk [czytaj: fankowy]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. dotyczący funka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odnajdywałem w nich elementy ze starych płyt i ani wątki jazzowe, ani funkowe nie były dla mnie żadnym zaskoczeniem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. funk m.

Wiktionary

# funktor

w logice: wyrażenie, które w połączeniu z pewnymi innymi wyrażeniami, nazywanymi jego argumentami, tworzy nazwę lub zdanie

SJP.pl

Funktor – pojęcie z zakresu teorii kategorii semantycznych oznaczające wyrażenie, które nie jest nazwą ani zdaniem, służące do konstrukcji wyrażeń bardziej złożonych – nazw, zdań lub bardziej złożonych funktorów. Wyrażenie, wraz z którym dany funktor tworzy wyrażenie bardziej złożone, to argument funktora.

Wikipedia

# funky

[czytaj: fanki]
1. styl w muzyce rozrywkowej, odmiana funku;
2. mający cechy tego stylu

SJP.pl

Funk, funky – gatunek muzyki rozrywkowej, powstały w Ameryce w drugiej połowie lat sześćdziesiątych, kiedy muzycy pochodzenia afroamerykańskiego połączyli muzykę soul, jazz, rhythm and blues, tworząc nowy, rytmiczny i energetyczny styl muzyczny.

Wikipedia

# funt

pound;
1. jednostka wagi, używana powszechnie w Europie (także w Polsce) do XIX wieku, w różnym czasie i na różnych obszarach równa wadze od 350 do 560 gramów, obecnie używana w krajach anglosaskich, o wadze 453 gramów (skrót: lb.);
2. jednostka monetarna niektórych państw, m.in. Wielkiej Brytanii i Egiptu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta niektórych państw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) anglosaska, pozaukładowa jednostka masy równa 0,453 592 37 kg;

(2.2) daw. europejska jednostka masy

(2.3) gw-pl|Górny Śląsk. pół kilo

(2.4) muz. pot. gwara. akord

Wiktionary

Jako waluta, w Europie używana od VIII wieku i zaadaptowana w innych krajach:

- Funt egipski,
- Funt falklandzki,
- Funt gibraltarski,
- Funt Guernsey,
- Funt Jersey,
- Funt libański,
- Funt sudański,
- Funt syryjski,
- Funt szkocki,
- Funt szterling,
- Funt manx,
- Funt Świętej Heleny;

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Sprowadź mi dwadzieścia funtów drutu miedzianego, takiego, jaki był ostatnio

(2.4) „Knockin' on Heaven's Door” Boba Dylana to dość łatwy do zagrania utwór. Trzy czy cztery funty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fũnt, AS: fũnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. funciak m.

przym. funtowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. funciak m.

przym. funtowy

frazeologia.

niewart funta kłaków • lepszy funt szczęścia niż cetnar rozumu

etymologia.

(1.1, 2.1, 2.2) etym|śwn|funt., z etym2|łac|pondo|pondō. (o wadze 1 libry)

(2.3) etym|niem|Pfund.

uwagi.

(1.1) zoblistę|CYP|EGP|GBP|IEP|LBP.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) pound; (2.1) pound

* arabski: (1.1) جنيه

* baskijski: (1.1) libera; (2.1) libra

* duński: (1.1) pund n.; (2.1) pund n.; (2.2) pund n.

* esperanto: (1.1) pundo

* francuski: (1.1) livre ż.

* hawajski: (2.1) paona

* hiszpański: (1.1) libra; (2.1) libra

* kataloński: (1.1) lliura ż.

* niderlandzki: (1.1) pond n.

* niemiecki: (1.1) Pfund n.

* ukraiński: (1.1) фунт m.

* wilamowski: (1.1) funt n.; (2.3) funt n.

* wolof: (2.1) liibar; (2.2) liibar

źródła.

== funt (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) funt (jednostka masy)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# funtowy

związany z funtem

SJP.pl

# fura

1. potocznie:
a) wóz konny do przewozu ciężarów; furmanka;
b) ilość towaru mieszcząca się na takim wozie;
2. potocznie: wielka ilość czegoś;
3. potocznie: samochód dobrej marki;
4. w grze w oczko: zdobycie liczby punktów większej niż 21

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pojazd ciągnięty przez konie;

(1.2) ilość ładunku mieszcząca się na wozie konnym

(1.3) środ. mot. pot. samochód

(1.4) duża ilość czegoś

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Do domu przyjechaliśmy na furze siana.

(1.3) Jak się ma mieszkanie za dwie bańki, to trzeba podjechać pod nie furą za trzy bańki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfura, AS: fura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furmanka ż.

:: zdrobn. furka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) furmanka

(1.4) mnóstwo, masa, co niemiara, bez liku

Wiktionary

# furagina

pochodna nitrofuranu, lek przeciwbakteryjny działający na wiele szczepów bakteryjnych w obrębie układu moczowego, wydalany z moczem w postaci niezmienionej; furazydyna

SJP.pl

Furazydyna, furagina – organiczny związek chemiczny, pochodna nitrofuranu. Stosowana jako lek przeciwbakteryjny, działa na wiele szczepów bakteryjnych w obrębie układu moczowego. Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, wydalana jest z moczem w postaci niezmienionej.

Wikipedia

# furan

związek heterocykliczny, lotna, bezbarwna ciecz o zapachu chloroformu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. ciekły, łatwopalny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C4H4O, mający zapach zbliżony do chloroformu;

Wiktionary

Furan, furfuran – heterocykliczny związek chemiczny z endocyklicznym atomem tlenu, cykliczny eter o charakterze aromatycznym.

Jest znacznie bardziej reaktywny w substytucji elektrofilowej niż benzen. Podstawienie elektrofilowe zachodzi głównie w pozycji 2 w stosunku do atomu tlenu. W środowisku kwasowym polimeryzuje.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) furfuran

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|furfur. → otręby, patrz: furfural

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) furan

* francuski: (1.1) furane m.

* hiszpański: (1.1) furano m.

* niemiecki: (1.1) Furan n.

* nowogrecki: (1.1) φουράνιο n.

* portugalski: (1.1) furano m.

* węgierski: (1.1) furán

* włoski: (1.1) furano m.

źródła.

== furan (język rohingya.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) stary

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) furfuran

Wiktionary

# furanokumaryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny wytwarzany przez niektóre rośliny w celach obronnych

Wiktionary

# furanowy

związany z furanem

SJP.pl

# furanoza

monosacharyd zawierający sześcioczłonowy pierścień cykliczny z atomem tlenu i półacetalowym atomem węgla

SJP.pl

# furanozowy

→ furanoza

SJP.pl

#### Patrz:

furanoza

# furaż

dawniej: pasza, obrok, zwłaszcza dla koni wojskowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wojsk. obrok (pasza) dla koni wojskowych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dlatego żandarmi pełnili służbę we własnym departamencie, nie pobierając żołdu. Wydawano im jedynie z magazynów państwowych żywność i furaż, czyli paszę i obrok dla koni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfuraʃ, AS: furaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furażer m., furażerówka ż., furażowanie n.

czas. furażować ndk.

przym. furażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obrok

Wiktionary

# furażer

dawniej: żołnierz mający za zadanie gromadzenie i dostarczanie furażu - paszy dla koni wojskowych; furażowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. wojsk. żołnierz zajmujący się dostarczaniem furażu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fuˈraʒɛr, AS: furažer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furaż m., furażerówka ż., furażowanie n.

czas. furażować ndk.

przym. furażowy

Wiktionary

# furażerka

miękka, podłużnie składana czapka bez daszka; furażka, pierożek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miękka podłużna czapka bez daszka;

Wiktionary

Furażerka (pierożek) – rodzaj miękkiej, sukiennej czapki bez daszka, o podłużnym kształcie, stosowanej najczęściej w wojsku. Niekiedy – w wersji zimowej – ocieplana, lub futrzana. W wojsku stosowano ją, gdy nie obowiązywało wkładanie kapelusza, czako, czapki lub hełmu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌfuraˈʒɛrka, AS: furažerka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pierożek

Wiktionary

# furażerówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zdobywanie furażu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfuraʒɛˈrufka, AS: furažerufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furaż, furażer, furażowanie

czas. furażować

przym. furażowy

Wiktionary

# furażka

miękka, podłużnie składana czapka bez daszka; furażerka, pierożek

SJP.pl

# furazolidon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek przeciwbakteryjny, pochodna nitrofuranu;

Wiktionary

Furazolidon (łac. Furazolidonum) – lek przeciwbakteryjny, pochodna nitrofuranu. Działa bakteriobójczo wobec wielu szczepów bakterii, w tym na bakterie najczęściej wywołujące zakażenia jelitowe.

Wikipedia

# furażować

dawniej: dostarczać paszę dla koni wojskowych; zdobywać furaż

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) zdobywać furaż

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ponadto dochodziło do scysji między żołnierzami obu armii, gdyż na furażujących Szwedów często napadali Węgrzy lub Kozacy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfuraˈʒɔvat͡ɕ, AS: furažovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furaż, furażer, furażerówka, furażowanie

przym. furażowy

Wiktionary

# furażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|furażować.

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌfuraʒɔˈvãɲɛ, AS: furažovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furaż, furażer, furażerówka

czas. furażować ndk.

przym. furażowy

Wiktionary

# furażowy

przestarzałe: taki, który dotyczy furażu - paszy, zwłaszcza dla koni wojskowych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. dotyczący furażu

(1.2) daw. dotyczący furażera

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfuraˈʒɔvɨ, AS: furažovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furaż, furażer, furażerówka, furażowanie

czas. furażować

Wiktionary

# furczeć

furkać;
1. wydawać dźwięk powstający przy uderzaniu skrzydłami przez ptaki; furkotać;
2. wydawać dźwięk powstający przy szybkim poruszaniu się jakiegoś materiału, np. papieru; furkotać;
3. wydawać dźwięk charakterystyczny dla działających maszyn lub ich części; warkotać, furkotać;
4. wydawać niskie, charczące dźwięki spowodowane nieprawidłowym przepływem powietrza lub zaburzeniami w trawieniu; furkotać;
5. wyrażać dźwiękami swoją złość lub niezadowolenie

SJP.pl

# furda

dawniej: rzecz mało ważna, głupstwo, błahostka

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) daw. dźwięk. o rzeczy błahej

przymiotnik

(2.1) daw. błahy

Wiktionary

# furdyga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kresy. przest. areszt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furdygarnia

Wiktionary

# furdygarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów. więzienie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furdyga ż.

Wiktionary

# furdyment

Furdyment (kosz, garda) – rozbudowany typ rękojeści w niektórych typach bocznej broni białej (pałasze, szable, szpady).

System gęsto splecionych z sobą kabłąków i obłęków tworzących pełną osłonę dłoni. Wykonywany najczęściej ze zgrzewanych prętów lub wycinany ażurowo z blachy. Wnętrze furdymentu było często wyściełane płatem skóry lub tkaniny. Rękojeści tego typu zapewniały doskonałą ochronę dłoni walczącego, lecz w znacznym stopniu ograniczały ruchy nadgarstka.

Wikipedia

# fureczka

zdrobnienie od: fura

SJP.pl

# furfancki

→ furfant

SJP.pl

#### Patrz:

furfant

# furfant

przestarzałe:
1. krętacz, oszust;
2. zarozumialec, fanfaron

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. krętacz, oszust, frant, blagier

(1.2) daw. samochwał, fanfaron, pyszałek, zarozumialec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co pan chcesz? Bombastein jest furfant jakiego świat nie widział, szalbierz, oszust, nawet sprytu wielkiego nie ma, tylko szczęście osobliwe.

(1.1) Podstoli w furię wpadł. – A łajdak! a furfant! a złodziej! wisielec jakiś – patrz, jak mi się ślicznie wywdzięczył za to żem go z błota wyciągnął.

(1.2) – To furfant – dodał wikary – ja go nie lubię, ma się za wielkiego człowieka dlatego, że wierszydła klei, a próżny, a nadęty i do niczego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furfantka ż., furfanteria ż.

przym. furfancki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) filut, szelma, szachraj, przechera, macher, szalbierz

(1.2) bufon, megaloman

Wiktionary

# furfural

aldehyd heterocykliczny, pochodna furanu; furfurol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. heterocykliczny aldehyd o wzorze sumarycznym C5H4O2, pozyskiwany z otrębów i innych odpadów przemysłu celulozowego;

Wiktionary

Furfural (dawna nazwa: furfurol) – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów. Jest związkiem heterocyklicznym z 5-członowym pierścieniem zawierającym atom tlenu (formalnie pochodna furanu). Nazwa związku pochodzi od surowca, z którego furfural jest otrzymywany (łac. furfur – otręby).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) furoaldehyd, daw. furfurol

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|furfur. → otręby

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== furfural (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) biochem. furfural

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) furoaldehyd, daw. furfurol

Wiktionary

# furfurol

aldehyd heterocykliczny, pochodna furanu; furfural

SJP.pl

- Furfurol – alkohol furfurylowy
- Furfurol – dawna nazwa furfuralu

Wikipedia

# furfurylowy

→ furfurol, → furfural

SJP.pl

#### Patrz:

furfurol, → furfural

# furgać

czasownik niedokonany

(1.1) góry. gw-pl|Śląsk Cieszyński. fruwać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furganie n.

Wiktionary

# furgalski

nazwisko

SJP.pl

# furganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. latanie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. furgać ndk.

Wiktionary

# furgał

nazwisko

SJP.pl

# furgała

nazwisko

SJP.pl

# furgon

duży, kryty wóz ciężarowy

SJP.pl

Nadwozie furgonowe (krótko furgon) – zamknięte nadwozie samochodów dostawczych i ciężarowych posiadających sztywny dach i ściany, odchylane drzwi tylne i często odchylane lub przesuwane drzwi boczne. Furgon służy do przewożenia towarów. Furgony mogą powstawać na bazie konstrukcji samochodów osobowych, a z kolei na ich bazie także może powstać odmiana osobowa. Przykładowo Volkswagen Caddy Maxi ma osobową odmianę Volkswagen Caddy Maxi Life.

Wikipedia

# furgonetka

mały samochód ciężarowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. samochód dostawczy; odmiana samochodu osobowego lub lekkiego ciężarowego

Wiktionary

Samochód dostawczy (dostawczak) – odmiana samochodu osobowego lub lekkiego ciężarowego, przeznaczona do przewozu niezbyt dużych ładunków. Przyjmuje się, że samochód dostawczy ma dopuszczalną masę całkowitą do 3,5 tony, co praktycznie przekłada się na 1000–1500 kg jego maksymalnej ładowności. Z tego też względu do kierowania samochodem dostawczym w Polsce wystarcza prawo jazdy kategorii B.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Marian podjechał furgonetką i zabraliśmy wszystkie graty za jednym razem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfurɡɔ̃ˈnɛtka, AS: furgõnetka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dostawczak, półciężarówka, pikap, pick-up

Wiktionary

# furgonowy

przymiotnik od: furgon

SJP.pl

# furgot

gwarowo: furkot

SJP.pl

# furgotać

trzepotać, łopotać na wietrze; furczeć; furkotać

SJP.pl

# furgotliwy

taki, który trzepocze na wietrze; furkotliwy, furgoczący, furkoczący

SJP.pl

# furia

1. napad gniewu, złości
2. szał jako objaw niektórych psychoz
3. rzymska bogini zemsty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) złość, wściekłość, gniew

(1.2) uosobienie złości, wściekłości, gniewu

Wiktionary

Filmy:

- Furia – amerykański film z 1978 roku w reżyserii Briana De Palmy
- Furia – francuski film z 1999 roku w reżyserii Alexandre'a Aja
- Furia: Carrie 2 – amerykański film fabularny z 1999 roku i sequel filmu Carrie (film 1976)
- Furia – amerykański film z 2010 roku w reżyserii Martina Campbella z Melem Gibsonem w roli głównej
- Furia – amerykański film z 2014 roku z Bradem Pittem w roli głównej, w reżyserii Davida Ayera
- Furia – wietnamski film z 2019 roku z Ngô Thanh Vân w roli głównej, w reżyserii Lê Văn Kiệt

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój przyjaciel wpadł w furię.

(1.2) Te kobiety były jak szalejące furie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfurʲja, AS: furʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furiat m., furiatka ż.

przym. furiacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) amok, szał, wściekłość, biała gorączka, szewska pasja, pasja, irytacja; wulg. kurwica

Wiktionary

# furiacki

przymiotnik od: furiat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z furią lub furiatem, odnoszący się do furii lub furiata

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego furiackie wybryki negatywnie odbiły się na opinii o naszej placówkaacówce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furia ż., furiat mos., furiatka ż.

Wiktionary

# furiant

żywy czeski taniec ludowy

SJP.pl

Furiant (reg. sedlák) – czeski taniec ludowy w tempie od umiarkowanego do szybkiego, w metrum trójdzielnym z hemiolami. Jest jednym z elementów tradycyjnego czeskiego tańca salonowego o nazwie beseda.

Furianta tańczy się w parach. Tancerz imituje postać dumnego chłopa; opierając ręce na biodrach i tupiąc nogami, podąża za tancerką, poruszającą się zwinnie i z gracją po okręgach. Pod koniec tancerze obejmują się i przez dłuższy czas dostojnie wirują.

Wikipedia

# furiat

1. osoba chora psychicznie, dostająca ataków furii;
2. osoba porywcza, łatwo wpadająca w gniew; szaleniec, wariat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba wpadająca w furię, także jako objaw choroby psychicznej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyklejono politykowi łatkę furiata, ale nie wiem, czy słusznie...

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furia ż.

:: fż. furiatka ż.

przym. furiacki

Wiktionary

# furiatka

kobieta łatwo wpadająca w furię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta wpadająca w furię, także jako objaw choroby psychicznej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zgłosiliśmy sprawę na policję, ale furiatka się wszystkiego wyparła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furia ż.

:: fm. furiat mos.

przym. furiacki

Wiktionary

# furier

dawniej: podoficer zajmujący się zakwaterowaniem wojska i dostarczaniem żywności; kwatermistrz

SJP.pl

Furier – podoficerski stopień wojskowy w dawnym wojsku polskim. Niższym stopniem był kapral, a wyższym sierżant. Zajmował się przede wszystkim zakwaterowaniem wojska i dostarczaniem żywności.

Wikipedia

# furierowski

oparty o dokonania matematyczne Fouriera, zwłaszcza związany z rozkładem zjawisk okresowych na szereg trygonometryczny; fourierowski

SJP.pl

# furierysta

zwolennik furieryzmu

SJP.pl

# furieryzm

odmiana socjalizmu utopijnego, której program sformułowany został przez K. Fouriera

SJP.pl

Wikipedia

# furioso

[czytaj: furiozo] określenie wykonawcze: porywczo, namiętnie

SJP.pl

Furioso – rasa koni półkrwi, wyhodowana metodą selekcji w państwowej stadninie koni w Mezőhegyes na Węgrzech, gdzie znajdowały się klacze pochodzące od konia pełnej krwi angielskiej oraz klacze czystej krwi arabskiej. Były one stanowione słynnym ogierem pełnej krwi Furioso. Został on wyhodowany ok. 1836 w węgierskiej stadninie hrabiego Karolyi.

Wikipedia

# furka

zdrobnienie od: fura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. fura

Wiktionary

Przełęcz Furka (niem. Furkapass, wł. Passo della Furka) – przełęcz położona na wysokości 2436 m n.p.m., na granicy szwajcarskich kantonów Valais i Uri. Oddziela ona Alpy Lepontyńskie od Alp Berneńskich. Przełęcz Furka łączy miejscowość Realp w kantonie Uri na północnym wschodzie z Oberwaldem w kantonie Valais na południowym zachodzie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. fura, furman

Wiktionary

# furkać

furczeć;
1. wydawać dźwięk powstający przy uderzaniu skrzydłami przez ptaki; furkotać;
2. wydawać dźwięk powstający przy szybkim poruszaniu się jakiegoś materiału, np. papieru; furkotać;
3. wydawać dźwięk charakterystyczny dla działających maszyn lub ich części; warkotać, furkotać;
4. wydawać niskie, charczące dźwięki spowodowane nieprawidłowym przepływem powietrza lub zaburzeniami w trawieniu; furkotać;
5. wyrażać dźwiękami swoją złość lub niezadowolenie

SJP.pl

# furkacja

podział szkoły średniej na zróżnicowane programowo równoległe klasy, sekcje, kierunki, wydziały według zainteresowań i uzdolnień młodzieży; profilowanie

SJP.pl

Wikipedia

# furkadło

narzędzie do ręcznego wiercenia małych otworów

SJP.pl

Wikipedia

# furkot

dźwięk powstający przy silnym uderzaniu skrzydłami przez ptaki w czasie lotu, przy poruszaniu się tkaniny pod wpływem wiatru, przy głośnym działaniu maszyny itp.; furkotanie, łopot, warkot

SJP.pl

Furkot (słow. Furkotský štít, węg. Furkota-csúcs, niem. Furkotaspitze) – szczyt o wysokości 2402 m n.p.m. (według wcześniejszych pomiarów 2404 lub 2405 m) w bocznej grani Tatr Wysokich, w tzw. głównej grani odnogi Krywania.

Wikipedia

# furkotać

furkać, furczeć;
1. wydawać dźwięk powstający przy uderzaniu skrzydłami przez ptaki;
2. wydawać dźwięk powstający przy szybkim poruszaniu się jakiegoś materiału, np. papieru;
3. wydawać dźwięk charakterystyczny dla działających maszyn lub ich części; warkotać;
4. wydawać niskie, charczące dźwięki spowodowane nieprawidłowym przepływem powietrza lub zaburzeniami w trawieniu

SJP.pl

# furkotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|furkotać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niefurkotanie n.

czas. furkotać ndk.

Wiktionary

# furkotliwy

taki, który trzepocze na wietrze; furgotliwy, furgoczący, furkoczący

SJP.pl

# furlana

włoski taniec zalotny w szybkim tempie i takcie 6/4 albo 6/8, modny zwłaszcza na początku XVII wieku; forlana

SJP.pl

# furlanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka romańskiej grupy etnicznej zamieszkującej północno-wschodnie Włochy (w szczególności Friuli)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Furlanin mos.

przym. furlański

Wiktionary

# furlong

stara anglosaska jednostka długości, równa ok. 200 metrom

SJP.pl

Furlong – skrót fur, anglosaska, archaiczna jednostka długości.

Furlong obejmuje 1/8 mili, 10 łańcuchów, 40 prętów, 220 jardów lub 660 stóp, co daje 201,168 metra.

Podobną jednostką są staropolskie staje oraz starożytny stadion; na morzu kabel.

Wikipedia

# furman

osoba przewożąca towary wozem konnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek powożący zaprzęgiem konnym, zwykle furmanką

Wiktionary

osoby

- Andrzej Furman (ur. 1951) – polski przedsiębiorca farmaceutyczny i filantrop
- Ashrita Furman (ur. 1954) – amerykański rekordzista Guinnessa
- Dean Furman (ur. 1988) – piłkarz południowoafrykański
- Dominik Furman (ur. 1992) – polski piłkarz
- Dorota Furman (?) – polska choreograf, reżyser i aktorka
- Kostiantyn Furman (ur. 1976) – ukraiński koszykarz
- Rafał Furman (ur. 1985) – polski kolarz
- Siemion Furman (1920-1978) – rosyjski szachista

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈfurmãn, AS: furmãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furmanka ż., furmaneczka ż., fura ż., furka ż., furmanienie n., furmaństwo n., Furman m., Furmanów m., Furmaniec m., Furmany nmos.

czas. furmanić ndk.

przym. furmański, furmankowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woźnica, stangret, kuczer, wozak

Wiktionary

# furmańczyk

nazwisko

SJP.pl

# furmaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. furmanka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfurmãˈnɛt͡ʃka, AS: furmãnečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furman m., furmanka ż., furmanienie n., furmaństwo n.

czas. furmanić

przym. furmański

Wiktionary

# furmanek

1. wóz konny slużący do przewożenia towarów;
2. zawartość tego wozu

SJP.pl

# furmaniak

nazwisko

SJP.pl

# furmanić

wykonywać pracę woźnicy, kierować wozem konnym przewożącym towary

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) być furmanem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Michał nadal furmanił, zaś jego żona gospodarowała na ziemi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: furˈmãɲit͡ɕ, AS: furmãńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmanienie n., furmaństwo n.

przym. furmański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powozić

Wiktionary

# furmanienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|furmanić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfurmãˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: furmãńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmaństwo n.

czas. furmanić

przym. furmański

Wiktionary

# furmanka

1. wóz konny slużący do przewożenia towarów;
2. zawartość tego wozu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) towarowy wóz konny;

(1.2) zawartość furmanki (1.1)

(1.3) zawód furmana

(1.4) daw. cztery konie różnej maści używane do zaprzęgu

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: furˈmãnka, AS: furmãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furman mos., furmanienie n., furmaństwo n.

:: zdrobn. furmaneczka ż.

czas. furmanić ndk.

przym. furmański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fura, wóz

(1.3) furmaństwo

Wiktionary

# furmankiewicz

nazwisko

SJP.pl

# furmański

→ furman

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący furmana

Wiktionary

#### Patrz:

furman

#### Wymowa:

IPA: furˈmãj̃sʲci, AS: furmãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmanienie n., furmaństwo n.

czas. furmanić

Wiktionary

# furmaństwo

furmanienie;
1. zajęcie furmana, przewóz towarów wozem konnym;
2. dawniej: transport towarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zawód furmana

(1.2) daw. ogólnie transport

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: furˈmãj̃stfɔ, AS: furmãĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmanienie n.

czas. furmanić

przym. furmański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) furmanka

Wiktionary

# furminator

przyrząd do usuwania podszerstka psów, kotów i koni

SJP.pl

# furol

rozpuszczalnik, produkt uboczny przeróbki ropy naftowej

SJP.pl

# furor

szał, wściekłość, pasja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. furia, szał

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfurɔr, AS: furor

Wiktionary

# furora

tylko w wyrażeniu: zrobić (robić) furorę - zdobyć (zdobywać) niebywałe powodzenie, odnieść (odnosić) sukces, wprawić (wprawiać) otoczenie w podziw, w zachwyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) powodzenie, sukces, wzbudzony podziw

Wiktionary

# furosemid

organiczny związek chemiczny z grupy sulfonamidów, lek moczopędny i przeciwnadciśnieniowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy

Wiktionary

Furosemid (łac. Furosemidum) – organiczny związek chemiczny z grupy sulfonamidów, lek moczopędny i przeciwnadciśnieniowy należący do grupy diuretyków pętlowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zapomniałem dzisiaj przyjąć furosemid i boję się, że znów pojawi się duszność.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfurɔˈsɛ̃mʲit, AS: furosẽmʹit

Wiktionary

# furry

[czytaj: FUry] środowiskowo: osoba interesująca się postaciami łączącymi cechy ludzi i zwierząt; futrzak, furrys

SJP.pl

Furry (z ang. „futrzak, futrzastość”) – termin określający osobę, która interesuje się lub zajmuje się twórczością związaną z tzw. sztuką futrzastą, skupioną wokół antropomorficznych zwierząt czy też fikcyjnych stworzeń. Jest to też pojęcie opisujące społeczność, subkulturę, składającą się z osób o wyżej wymienionych upodobaniach lub pasjach. Czasami odnosi się również do postaci łączących cechy ludzi i zwierząt, występujących w kilku formach:

- Antropomorficznej (ang. anthropomorphic, anthro) – zwierzę mające cechy ludzkie, w tym humanoidalne ciało.
- Nieantropomorficznej (ang. non-anthropomorphic, non-anthro) lub niemorficznej (ang. nonmorphic), zwanych także feral – zwierzę mające ludzkie cechy (np. zachowanie, mowa), jednakże posiadające ciało zwierzęce, niehumanoidalne

Wikipedia

# furrys

środowiskowo: osoba interesująca się postaciami łączącymi cechy ludzi i zwierząt; futrzak, furry

SJP.pl

# furt

potocznie: ciągle, stale

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Poznań, Łódź, Śląsk Cieszyński, Lwów. nadal, ciągle, ustawicznie

(1.2) białystok. ponownie

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Lwów|furtem.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|niem|in einem fort.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|nadal.

(1.2) zobtłum|znowu.

źródła.

== furt (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) pot. wciąż, ciągle

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Lwów|furtem.

Wiktionary

# furta

jednoskrzydłowe drzwi w ogrodzeniu, bramie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ciężkie, jednoskrzydłowe drzwi, np. w murze

(1.2) główne wejście do klauzury klasztornej

(1.3) żegl. wrota w kadłubie statku typu Ro-Ro;

Wiktionary

- Furta – miejscowość na Węgrzech
- furtka
- furta w żeglarstwie
- furta klasztorna – główne wejście do klasztoru

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈfurta, AS: furta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furtian m., furtianka ż.

:: zdrobn. furtka ż., furteczka ż.

przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary

# furtak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Furtak – polski mechanik, rolnik i polityk
- Kazimierz Furtak – polski inżynier budownictwa
- Misia Furtak – polska wokalistka i basistka
- Zygmunt Furtak – polski działacz polityczny

Wikipedia

# furteczka

zdrobnienie od: furtka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: furtka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: furˈtɛt͡ʃka, AS: furtečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furta ż., furtian mos., furtianka ż.

Wiktionary

# furtem

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Kresy. ciągle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On pieniądze od lokatorów furtem ciągnie, a czy mu to dom prosi jeść albo pić?

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) furt

Wiktionary

# furtian

zakonnik będący odźwiernym klasztoru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zakonnik pełniący dyżur lub stałą funkcję przy furcie;

Wiktionary

Furtian – zakonnik będący odźwiernym (klucznikiem) klasztoru, posiadający klucze do furty klasztornej oraz nadzorujący i pilnujący porządku przy wchodzeniu i wychodzeniu z niego. Każdy zakon ma ściśle określone reguły, kto może wchodzić lub opuszczać mury klasztorne.

W zakonach męskich funkcję tę pełni brat furtian, a w zakonach żeńskich siostra furtianka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podjechawszy ku murom klasztoru karawana wozów zatrzymała się, albowiem wyrwany ze snu furtian nie kwapił się z otworzeniem bramy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfurtʲjãn, AS: furtʹi ̯ãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furta ż., furtka ż., furteczka ż.

:: fż. furtianka ż.

przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) furtowy

Wiktionary

# furtianka

zakonnica pełniąca dyżur przy drzwiach (furcie) klasztoru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakonnica pełniąca dyżur lub stałą funkcję przy furcie

Wiktionary

Furtian – zakonnik będący odźwiernym (klucznikiem) klasztoru, posiadający klucze do furty klasztornej oraz nadzorujący i pilnujący porządku przy wchodzeniu i wychodzeniu z niego. Każdy zakon ma ściśle określone reguły, kto może wchodzić lub opuszczać mury klasztorne.

W zakonach męskich funkcję tę pełni brat furtian, a w zakonach żeńskich siostra furtianka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Faustyna pracowała ciężko i bez wytchnienia w kuchni, w ogrodzie, w piekarni i wreszcie, gdy jej siły zaczęły słabnąć, jako furtianka w klasztorze krakowskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: furˈtʲjãnka, AS: furtʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furta ż., furtka ż., furteczka ż.

:: fm. furtian m.

przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) furtowa, odźwierna

Wiktionary

# furtka

1. niewielkie drzwi w ogrodzeniu lub murze; bramka;
2. awaryjne wyjście z trudnej sytuacji, obejście jakiegoś problemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: furta

(1.2) mała furta, jednoskrzydłowe wejście, np. na ogrodzony teren

(1.3) przen. zapasowe wyjście z jakiejś sytuacji, zostawione na kłopoty

Wiktionary

Furtka lub furta – wąskie przejście w ogrodzeniu zamykane najczęściej drzwiczkami. Często stawiana w pobliżu bramy albo w samej bramie. Również wąskie przejście w murach (fortyfikacjach). Umożliwia ruch pieszy (bez otwierania bramy).

Furta w klasztorze to także wejście, strzeżone przez zakonników (furtiana lub furtiankę), przeznaczone do komunikacji klasztoru ze światem zewnętrznym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈfurtka, AS: furtka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. furta ż., furtian m., furtianka ż.

przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) bramka

(1.3) plan B

Wiktionary

# furunkuloza

rozsianie się czyraka na większej powierzchni ciała, będące wynikiem osłabionej odporności organizmu lub braku higieny; czyraczność

SJP.pl

# furunkuł

ropno-zgorzelinowe zapalenie mieszka włosowego, wywołane zakażeniem gronkowcami lub paciorkowcami; czyrak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. czyrak, zgorzel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na przedramieniu zrobił mu się bolesny furunkuł.

Wiktionary

# fus

męt (w znaczeniu osadu, zawiesiny)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. fusy.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) reg-pl|Mazowsze. knur

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fus, AS: fus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fusy nmos.

przym. fusiasty, fusowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) męt

Wiktionary

# fusbal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. sport. piłka nożna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grou'ech w fusbal cołk dźyń.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fusbalista mos.

Wiktionary

# fusbalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sport. piłkarz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fusbal mrz.

Wiktionary

# fusekla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skarpeta

Wiktionary

# fushun

[czytaj: fuszun] miasto w Chinach; Fuszun

SJP.pl

Fushun (chiń. 抚顺; pinyin Fǔshùn) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, w pobliżu miasta Shenyang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 417 054. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 2 269 093 mieszkańców.

Siedziba rzymskokatolickiej diecezji Fushun.

W mieście Fushun do 1950 roku więziony był przez chińskie władze ostatni cesarz Puyi.

Wikipedia

# fusiasty

potocznie: zawierający fusy

SJP.pl

# fusilli

rodzaj makaronu w kształcie świderków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. makaron świderki

Wiktionary

Fusilli (także: eliche, tortiglioni, spirali) – rodzaj południowowłoskiego makaronu w formie spirali wykonanej z płaskiego kawałka ciasta (semoliny). Wywodzi się z Kampanii. Wyglądem przypomina świdry i stąd bywa też w Polsce nazywany świdrami lub świderkami.

Wikipedia

# fusin

[czytaj: FUs-in] miasto w Chinach; Fuxin

SJP.pl

Fuxin (chiń. 阜新; pinyin Fùxīn) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, na północny zachód od miasta Shenyang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 702 802. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 1 913 652 mieszkańców. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego oraz przemysłu chemicznego, odzieżowego i spożywczego; w mieście znajduje się duża elektrownia cieplna.

Wikipedia

# fusion

[czytaj: fjużyn]
1. styl muzyczny łączący elementy jazzu i rocka;
2. kuchnia łącząca elementy tradycji kulinarnych różnych narodów;
3. samochód typu Ford Fusion

SJP.pl

- Fusion – gra komputerowa firmy Bullfrog
- AMD Fusion – mikroprocesor
- Extreme Fusion – system zarządzania treścią (CMS)
- Ford Fusion (Europa) – marka samochodów produkowanych przez Forda
- Ford Fusion (USA) – marka samochodów produkowanych przez Forda
- Jazz fusion (Jazz-rock) – gatunek muzyczny
- Multimedia Fusion – program do tworzenia aplikacji firmy Clickteam
- PHP-Fusion – system zarządzania treścią (CMS) na licencji typu Open Source

Wikipedia

# fusknecht

piechur w wojsku krzyżackim

SJP.pl

# fusowaty

podobny do fusów

SJP.pl

# fusta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mar. rodzaj lekkiej galery;

Wiktionary

Fusta (fustas) - lekka galera turecka, ale używana również w innych państwach, np. na Malcie, przede wszystkim w okresie renesansu; w XVI wieku jej konstrukcja stała się przestarzała. Jej głównymi atutami były szybkość i zwrotność, jednak ze względu na sylwetkę fusty raczej nie brały udziału w bezpośredniej walce, przydatne jako okręty posiłkowe, trzymane w rezerwie, pozostawały za głównymi siłami uderzeniowymi.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈfusta, AS: fusta

Wiktionary

# fustaż

regionalnie: opakowanie towaru, wartość tego opakowania

SJP.pl

# fusti

dawniej w handlu: potrącenie za zanieczyszczenie towaru lub niewłaściwe przymieszki; refakcja

SJP.pl

# fusy

rodzaj osadu pozostającego zwykle na dnie szklanki, np. z kawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) stały osad osadzający się w jakimś płynie, zwłaszcza w parzonej kawie lub herbacie

(1.2) reg-pl|Śląsk Cieszyński. gw-pl|Górny Śląsk. wąsy

Wiktionary

Fusy (łac. fusus – płynny) – popularna nazwa zawiesiny w niewyklarowanym płynie lub osadów będących efektem sedymentacji w płynach spożywczych, głównie parzonych – otrzymywanych z zalania wrzątkiem liści herbaty, ziół np. mięty lub zmielonych ziaren kawy. Uważane najczęściej za obiekt niepożądany.

Fusy miały swoje znaczenie kulturowe w wielu rejonach świata. Najprawdopodobniej ze starożytnych Chin wywodzi się tasenografia, czyli wróżenie z fusów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na dnie szklanki zostały tylko fusy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. fusowaty, fusiasty

rzecz. fus mrz.

Wiktionary

# fuszara

nazwisko

SJP.pl

# fuszer

1. człowiek, który robi coś źle, niedbale; partacz, knociarz, patałach, brakorób;
2. dawniej: rzemieślnik spoza cechu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba wykonująca swą pracę niedbale, niefachowo, byle jak

(1.2) daw. rzem. rzemieślnik niewyzwolony, pracujący bez cechowego zezwolenia

Wiktionary

- Fuszer – potrawa z ugotowanych na miękko ziemniaków
- Fuszer – rzemieślnik, nienależący do cechu

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. fuszerka ż.

czas. fuszerować

przym. fuszerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) partacz, gw-pl|Poznań. papracz, papudrak, patyrok, psujamajster

Wiktionary

# fuszera

potocznie: praca źle wykonana; fuszerka, fucha

SJP.pl

# fuszerka

potocznie: praca źle wykonana; fuszera, fucha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praca wykonana źle, niedbale czy świadomie z błędami

(1.2) rezultat fuszerki (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sam widziałem, że cała ich dwutygodniowa robota u nas wyglądała na sprytną fuszerkę.

(1.2) Moja praca dyplomowa była fuszerką, bo mam inną pasję.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fuszer m.; fuszerowanie n.

czas. fuszerować

przym. fuszerowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) partanina, gw-pl|Poznań|klamizera.

Wiktionary

# fuszerować

potocznie: robić coś niedbale, byle jak; partaczyć

SJP.pl

# fuszerski

→ fuszer

SJP.pl

#### Patrz:

fuszer

# fuszerstwo

potocznie:
1. złe, niedbałe wykonywanie swojej pracy; fuszerowanie;
2. efekt takiej pracy; fuszera, fuszerka

SJP.pl

# fuszun

miasto w Chinach; Fushun

SJP.pl

Fushun (chiń. 抚顺; pinyin Fǔshùn) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, w pobliżu miasta Shenyang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 417 054. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 2 269 093 mieszkańców.

Siedziba rzymskokatolickiej diecezji Fushun.

W mieście Fushun do 1950 roku więziony był przez chińskie władze ostatni cesarz Puyi.

Wikipedia

# fuszuński

→ Fuszun

SJP.pl

#### Patrz:

Fuszun

# fut.

skrót od: futurum (w językoznawstwie: czas przyszły)

SJP.pl

# futbol

1. popularny sport zespołowy; football, piłka nożna;
2. futbol amerykański - gra w piłkę, połączenie rugby i piłki nożnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. zob. piłka nożna.

(1.2) sport. zob. futbol amerykański.

(1.3) sport. zob. futbol australijski.

Wiktionary

Futbol – nazwa stosowana do grupy sportów mających wspólne pochodzenie, polegających na zdobyciu większej ilości punktów (bramek) za pomocą okrągłej lub owalnej piłki. Jedynie piłka nożna i rugby rozpowszechniły się na całym świecie, pozostałe odmiany mają znaczenie lokalne, głównie w byłych koloniach brytyjskich. W Polsce słowo futbol najczęściej odnosi się do piłki nożnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wielka gwiazda futbolu, Lionel Messi, jest nowym posiadaczem «Złotej Piłki» za 2009 rok.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfudbɔl, AS: fudbol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futbolistka ż., futbolista m., futbolówka ż., futbolik mrz.

przym. futbolowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) piłka nożna

Wiktionary

# futbolik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od futbol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futbol m.

Wiktionary

# futbolista

1. sportowiec trenujący futbol (piłkę nożną); piłkarz (nożny);
2. sportowiec trenujący football amerykański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik grający w piłkę nożną

(1.2) sport. zawodnik grający w futbol amerykański

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfudbɔˈlʲista, AS: fudbolʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futbol m., futbolówka ż.

:: forma żeńska futbolistka

przym. futbolowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) piłkarz

Wiktionary

# futbolistka

kobieta trenująca futbol (piłkę nożną); piłkarka (nożna)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka uprawiająca futbol

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfudbɔˈlʲistka, AS: fudbolʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futbol m., futbolówka ż.

:: fm. futbolista m.

przym. futbolowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) piłkarka

Wiktionary

# futbolówka

potocznie: piłka do gry w futbol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. sport. piłka używana podczas gry w futbol

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trener przyniósł nową futbolówkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futbol m., futbolistka ż., futbolista m.

przym. futbolowy

Wiktionary

# futbolowy

przymiotnik od: futbol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z futbolem, dotyczący futbolu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futbolówka ż., futbol m., futbolista mos., futbolistka ż.

Wiktionary

# futer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. pokarm, jedzenie

(1.2) gw-pl|Warmia. pasza dla koni

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: futro

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nafutrować dk.

Wiktionary

# futeralik

zdrobnienie od: futerał

SJP.pl

# futerał

1. pokrowiec na okulary; etui;
2. puzderko do przechowywania drobiazgów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu

(1.2) środ. trumna

Wiktionary

Futerał – rodzaj pojemnika do przechowywania i przenoszenia przedmiotów wymagających ostrożnego obchodzenia się z nimi, jak okulary, skrzypce (i inne instrumenty muzyczne), broń (np. na broń myśliwską), aparat fotograficzny, urządzenia optyczne (np. obiektywy, lunety), telefon komórkowy itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten futerał chroni komórkę od uderzeń i od kurzu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fuˈtɛraw, AS: futerau̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. futeralik m.

Wiktionary

# futerbach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włók. flanela

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. włók. barchan

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. futerbachowy

Wiktionary

# futerbachowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. flanelowy

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. barchanowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futerbach mrz.

Wiktionary

# futerko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: futro

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kot ma miękkie futerko.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. futerkowy, futrzany, futrzarski, futrzasty

rzecz. futro n.

Wiktionary

# futerkowy

związany z futerkiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) okryty futrem

(1.2) uszyty lub zrobiony z futra

(1.3) nadający się do wyprawienia na futro

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do zwierząt futerkowych zalicza się też jenoty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futro n., futerko n., futrzak m., futrzarstwo n.

przym. futrzany, futrzarski, futrzasty

Wiktionary

# futernia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. miejsce przeznaczone do przygotowywania posiłków dla zwierząt; magazyn pasz

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. futrować

Wiktionary

# futhark

najstarszy alfabet runiczny używany przez plemiona germańskie do XIII wieku

SJP.pl

Fuþark lub futhark – nazwa jednego z alfabetów runicznych.

Nazwa alfabetu „fuþark” powstała z początkowych liter sześciu pierwszych run:FehuUruzÞurisazAnsuzRaidoKaunan

Był to najstarszy typ pisma północnoeuropejskiego, używany przez plemiona germańskie. W Skandynawii (w Norwegii, na Gotlandii i na wyspach duńskich) odnaleziono najstarsze zapiski pochodzące z III i IV w.

Wikipedia

# futomaki

rodzaj sushi (grube rolki z minimum czterema składnikami owiniętymi w ryż i nori)

SJP.pl

# futomianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Futomy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Futoma ż.

:: fż. futomianka ż.

przym. futomski

Wiktionary

# futomianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Futomy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Futoma ż.

:: fm. futomianin m.

przym. futomski

Wiktionary

# futomski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Futomy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Futoma ż., futomianin m., futomianka ż.

Wiktionary

# futon

japońskie posłanie składające się z materaca i kołdry, układane na tatami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tradycyjne japońskie posłanie złożone z materaca i kołdry

(1.2) zwijany materac do spania w stylu materaca z japońskiego futonu (1.1)

(1.3) mebl. rodzaj sofy z materacem zginanym w dzień do siedzenia i rozkładanym na noc

Wiktionary

Futon (jap. 布団) – tradycyjne japońskie posłanie.

Składa się z materaca (敷き布団 shiki-buton) i kołdry (掛け布団 kake-buton). Niekiedy materac owinięty jest pokrowcem. Tradycyjny futon wypełniony jest naturalnym wypełnieniem, np. bawełną lub włóknami kokosowymi. W zależności od rodzaju wypełnienia uzyskuje się pożądaną twardość futonu.

Wikipedia

# futor

osiedle lub stanica kozacka; chutor

SJP.pl

Wikipedia

# futorowy

→ futor; chutorowy

SJP.pl

# futramina

barwnik, amin aromatyczny stosowany do barwienia futer; ursol

SJP.pl

# futrega

nazwisko

SJP.pl

# futro

1. sierść pokrywająca skórę wielu ssaków;
2. skóra wraz z sierścią;
3. okrycie wierzchnie uszyte ze skór zwierzęcych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. sierść na zwierzęciu

(1.2) odzież. kraw. odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść

(1.3) kraw. wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan

(1.4) pot. zarost na klatce piersiowej

(1.5) herald. jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

(1.6) gw-pl|Bukowina. pokarm dla koni

Wiktionary

Futro, inaczej sierść – gruba warstwa włosów, która pokrywa skórę wielu zwierząt. Jest to cecha charakterystyczna dla ssaków. Składa się z wierzchniej warstwy natłuszczonych włosów okrywowych i grubej warstwy podszerstka pod spodem. Włosy okrywowe utrzymują odpowiednią wilgotność, a podszerstek działa jak materiał izolacyjny, który zapewnia zwierzęciu ciepło.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasz stary Reksio miał wyliniałe futro.

(1.2) Kobiety okropnie wyglądają w futrach.

(1.3) Poproszę kuśnierza, aby z tego futra zrobił mi kołnierz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfutrɔ, AS: futro

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-5)

rzecz. futrzak m., futrzarstwo n.

:: zdrobn. futerko n.

przym. futrzany, futrzarski, futerkowy, futrzasty

(1.6)

rzecz. futrowanie n., nafutrowanie n.

czas. futrować ndk., nafutrować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) norki (lm.), lisy (lm.), szynszyle (lm.), błam; reg. śl. pelcmantel.

(1.4) futerko, moher

(1.5) kuśnierka

Wiktionary

# futropodobny

przypominający futro

SJP.pl

# futroteks

produkt o wyglądzie zewnętrznym podobnym do skór owczych wyprawionych lub barwionych, otrzymywany w wyniku przyklejenia do tkaniny runa owczego

SJP.pl

# futrować

1. uszczelniać, okładać ściany trocinami, deskami, gipsem, gliną lub podobnymi materiałami;
2. gwarowo: pożerać, jeść łapczywie, z apetytem

SJP.pl

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk., reg-pl|Kresy. karmić zwierzęta

(1.2) pot., także gw-pl|Górny Śląsk.

(1.5) besztać, łajać

(1.6) reg-pl|Poznań. jeść

(1.7) reg-pl|Poznań. karmić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futrowanie n., futernia ż., futrówka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pałaszować, zajadać, wcinać

Wiktionary

# futrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|futrować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. futrować

Wiktionary

# futrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. bud. drewniana okładzina używana na ścianach budynku

(1.2) techn. bud. ogniotrwały materiał służące jako wewnętrzne obmurowanie pieca lub kadzi

(1.3) techn. rzem. wyściółka w obuwiu wykonana ze skóry lub tkaniny

(1.4) techn. żegl. zewnętrzne i wewnętrzne obicie statku

(1.5) pot. żart. jedzenie, wyżywienie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Muszę iść do szewca, żeby mi wymienił futrówkę, bo mi się potargała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fuˈtrufka, AS: futrufka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. futrować

Wiktionary

# futryna

rama przylegająca do ościeża drzwiowego lub okiennego; ościeżnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. umocowana w ścianie rama, do której przymocowuje się okna lub drzwi

Wiktionary

Ościeżnica – nieruchoma rama osadzona w ościeży, czyli wewnętrznej krawędzi otworu ściany budynku – w otworze okiennym lub drzwiowym. Ościeżnica drzwiowa różni się od okiennej tym, że ma tylko trzy boki: dwa stojaki i nadproże. Czwarty bok tworzy tzw. ślepy próg. Do ościeżnicy montuje się na zawiasach skrzydła drzwiowe, okienne lub bramowe, rzadziej bezpośrednio przeszklenie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: fuˈtrɨ̃na, AS: futrỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. futrynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) framuga, ościeżnica, daw. uszak

Wiktionary

# futrynowy

przymiotnik od: futryna

SJP.pl

# futrzaczek

zdrobnienie od: futrzak

SJP.pl

# futrzak

1. zwierzę pokryte futrem;
2. zabawka z futra;
3. dywan lub narzuta z szytych ścinków futra;
4. środowiskowo: osoba interesująca się postaciami łączącymi cechy ludzi i zwierząt; furry, furrys

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. pot. zwierzę posiadające futro

Wiktionary

Futrzak sulaweski (Eropeplus canus) – gatunek gryzoni z rodziny myszowatych, występujący endemicznie w Indonezji w prowincji Celebes Środkowy na wyspie Celebes. Gatunek należy do monotypowego rodzaju futrzak (Eropeplus).

Futrzak sulaweski zamieszkuje lasy deszczowe, w górach na wysokości 1800–2300 m n.p.m. Jest foliofagiem, wiedzie naziemny tryb życia. Gatunek występuje na terenie Parku Narodowego Lore Lindu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. futerkowy, futrzany, futrzasty

Wiktionary

# futrzany

przymiotnik relacyjny

(1.1) zrobiony z futra

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie lubię tej futrzanej czapki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futro n., futerko n., futrzak m., futrzarstwo n.

przym. futerkowy, futrzarski, futrzasty

Wiktionary

# futrzarski

dotyczący futrzarza, wyprawiania skór oraz szycia z nich ubiorów itp.

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą futrzarza, dotyczący futrzarza lub futrzarstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futrzarz mos., futrzarstwo n., futro n., futerko n.

przym. futrzany, futerkowy, futrzasty

Wiktionary

# futrzarstwo

Futrzarstwo – gałąź gospodarki obejmująca pozyskiwanie skór futerkowych ze zwierząt futerkowych, upolowanych lub hodowanych, ocenę tych skór, obrót zakonserwowanymi skórami, wyprawianie futer i ich uszlachetnienie. Terminem tym w potocznym rozumieniu określane bywa także konfekcjonowanie futer na odzież i galanterię skórzaną (kuśnierstwo). Przedmiotem oceny, skupu i obrotu handlowego są skóry surowe konserwowane, tzn. poddane po oczyszczeniu z resztek mięsa i tłuszczu (mizdra), odpowiedniemu wysuszaniu, przetarciu w trocinach (dębowych, bukowych) lub soleniu. Ocena i klasyfikacja skór futerkowych ze względu na:

- gatunek lub rasę zwierzęcia futerkowego,
- pochodzenie,
- sposób zdjęcia (defekty),
- wstępną obróbkę,
- wielkość skóry,
- jakość okrywy włosowej (odbywa się w punktach skupu, przez klasyfikatorów według ustalonych norm).

Wikipedia

# futrzasty

pokryty przyjemnym w dotyku futrem, jedwabistą sierścią

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pokryty futrem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futro n., futrzak m., futrzarstwo n., futerko n.

przym. futrzany, futrzarski, futerkowy

Wiktionary

# futsal

odmiana piłki nożnej rozgrywana w hali; halówka, piłka nożna halowa pięcioosobowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. halowa piłka nożna;

Wiktionary

Futsal (dawniej używana w Polsce oficjalna nazwa piłka nożna halowa pięcioosobowa lub potocznie halówka) – zespołowa gra sportowa, odmiana piłki nożnej rozgrywana w hali. Jej nazwa pochodzi od portugalskiego futebol de salão i hiszpańskiego fútbol sala lub fútbol de salón, co można przetłumaczyć jako halowa piłka nożna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W pierwotnym zamyśle futsal przeznaczony był dla dzieci i młodzieży, bowiem rozmiary placów gry dostosowano do ich potrzeb oraz możliwości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfutsal, AS: futsal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futsalowy m., futsalowiec m.

przym. futsalowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. futsalowy m., futsalowiec m.

przym. futsalowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) futsal

* baskijski: (1.1) areto-futbol

* czeski: (1.1) futsal m.

* esperanto: (1.1) futsalo

* hiszpański: (1.1) fútbol sala

źródła.

== futsal (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-futsal.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) sport. futsal

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# futsalista

osoba grająca w futsal

SJP.pl

# futsalistka

→ futsalista

SJP.pl

#### Patrz:

futsalista

# futsalowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sportowiec uprawiający futsal

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Andrzej Szłapa to najlepszy polski futsalowiec.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfutsaˈlɔvʲjɛt͡s, AS: futsalovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futsal m.

przym. futsalowy

Wiktionary

# futsalowy

→ futsal

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z futsalem, dotyczący futsalu

Wiktionary

#### Patrz:

futsal

#### Powiązane:

rzecz. futsal m., futsalowiec mos.

Wiktionary

# futura

krój pisma drukarskiego należący do grupy grotesków; Futura

SJP.pl

- Futura − czcionka bezszeryfowa
- Futura International Airways − hiszpańskie linie lotnicze
- Futura (album) - drugi album studyjny rapera schaftera

Wikipedia

# future

[czytaj: fjuczer] kontrakt kupna lub sprzedaży aktywów w przyszłości po ustalonej cenie; kontrakt terminowy

SJP.pl

- Future (raper)
- „Future” – utwór muzyczny Madonny i Quavo

Wikipedia

# futurolog

specjalista w dziedzinie futurologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futurologia ż.

:: fż. futurolożka ż.

przym. futurologiczny

Wiktionary

# futurologia

ogół badań, rozważań na temat możliwych zdarzeń w bliższej i dalszej przyszłości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii;

Wiktionary

Futurologia (niem. Futurologie, od łac. futurus ‘przyszły’), in. prognostyka, studia nad przyszłością – dyscyplina wiedzy zajmująca się historycznie przewidywaniem i prognozowaniem przyszłości, m.in. w dziedzinie techniki, przyrostu naturalnego, gospodarki, geopolityki, kultury czy też środowiska przyrodniczego, a współcześnie analizą możliwych przyszłości i wyobrażeń na ich temat.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. futurolog mos.

przym. futurologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|futurus. + etym|grec|λόγος. (lógos) → przyszły + nauka

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) futurology

* białoruski: (1.1) футуралогія ż.

* bułgarski: (1.1) футурология ż.

* fiński: (1.1) futurologia

* hiszpański: (1.1) futurología ż.

* niemiecki: (1.1) Futurologie ż., Zukunftsforschung ż.

* portugalski: (1.1) futurologia ż.

* rosyjski: (1.1) футурология ż.

* słoweński: (1.1) futurologija ż.

* ukraiński: (1.1) футурологія ż.

* węgierski: (1.1) jövőkutatás, futurológia

* włoski: (1.1) futurologia ż.

źródła.

== futurologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) futurologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfuturɔˈlɔɟja, AS: futuroloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futurolog mos.

przym. futurologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. futurolog mos.

przym. futurologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|futurus. + etym|grec|λόγος. (lógos) → przyszły + nauka

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) futurology

* białoruski: (1.1) футуралогія ż.

* bułgarski: (1.1) футурология ż.

* fiński: (1.1) futurologia

* hiszpański: (1.1) futurología ż.

* niemiecki: (1.1) Futurologie ż., Zukunftsforschung ż.

* portugalski: (1.1) futurologia ż.

* rosyjski: (1.1) футурология ż.

* słoweński: (1.1) futurologija ż.

* ukraiński: (1.1) футурологія ż.

* węgierski: (1.1) jövőkutatás, futurológia

* włoski: (1.1) futurologia ż.

źródła.

== futurologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) futurologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# futurologiczny

→ futurologia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z futurologią, dotyczący futurologii

Wiktionary

#### Patrz:

futurologia

#### Powiązane:

rzecz. futurologia ż., futurolog m., futurolożka ż.

przysł. futurologicznie

Wiktionary

# futurolożka

→ futurolog

SJP.pl

#### Patrz:

futurolog

# futurum

w językoznawstwie: czas przyszły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gram. zob. czas przyszły.

Wiktionary

Futurum – drugi album studyjny polskiego rapera Fu. Wydawnictwo ukazało się 20 września 2002 roku nakładem wytwórni muzycznej Pomaton EMI. Płytę poprzedził wydany 27 lipca tego samego roku singel pt. Anioł stróż. Produkcji nagrań podjęli się sam Fu oraz Majki, Korzeń, Doniu, Karton, L.A., Sqra, Piooro i DJ Decks. Z kolei wśród gości na płycie znaleźli się m.in. Pono, Koras i Sokół.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wydaje się, że gdyby posadzić polityków razem i zabronić im używania perfectum, czasu przeszłego, więcej, nakazać używania futurum, to nie byliby w stanie nic powiedzieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fuˈturũm, AS: futurũm

Wiktionary

# futurysta

artysta tworzący według zasad futuryzmu; zwolennik lub przedstawiciel futuryzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. artysta, twórca, który tworzy w nurcie futuryzmu

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. futuryzm m., futuryzowanie n.

:: fż. futurystka ż.

czas. futuryzować ndk.

przym. futurystyczny

przysł. futurystycznie

Wiktionary

# futurystka

artystka tworząca według zasad futuryzmu; zwolenniczka lub przedstawicielka futuryzmu

SJP.pl

# futurystycznie

przysłówek

(1.1) w sposób futurystyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futuryzm m., futurysta m., futurystyczność ż.

przym. futurystyczny

Wiktionary

# futurystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest futurystyczne; cecha tych, którzy są futurystyczni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futuryzm m., futurysta m., futurystka ż.

przym. futurystyczny

przysł. futurystycznie

Wiktionary

# futurystyczny

1. zgodny z ideami futurystów;
2. mający nowoczesny wygląd, kojarzący się z techniką przyszłości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości

(1.2) szt. związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niemałą rolę w wyborze futurystycznych, wysoce spektakularnych problemów badawczych odegrało zainteresowanie MITI tzw. "wielką nauką".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfuturɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: futurystyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futuryzm m., futurysta m., futurystka ż., futurystyczność ż.

czas. futuryzować ndk.

przysł. futurystycznie

Wiktionary

# futurystyka

kierunek w literaturze i sztuce początku XX wieku, głoszący idee anarchicznego buntu przeciw normom życia społecznego, tradycji kulturowej i tradycyjnym formom sztuki; futuryzm

SJP.pl

Wikipedia

# futuryzm

kierunek w literaturze i sztuce początku XX wieku, głoszący idee anarchicznego buntu przeciw normom życia społecznego, tradycji kulturowej i tradycyjnym formom sztuki; futurystyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. szt. muz. awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podobają mi się obrazy włoskiego futuryzmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fuˈturɨsm̥, AS: futurysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. futurysta m., futurystka ż., futurystyczność ż.

przym. futurystyczny

przysł. futurystycznie

Wiktionary

# fuu

wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fu, pfe, pfu, fe, fuj, pfuj, ble, fee

SJP.pl

# fuxin

[czytaj: FUs-in] miasto w Chinach; Fusin

SJP.pl

Fuxin (chiń. 阜新; pinyin Fùxīn) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, na północny zachód od miasta Shenyang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 702 802. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 1 913 652 mieszkańców. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego oraz przemysłu chemicznego, odzieżowego i spożywczego; w mieście znajduje się duża elektrownia cieplna.

Wikipedia

# fuzą

przysłówek

(1.1) śrpol. bezużytecznie, marnie

(1.2) śrpol. szybko, bez śladu

Wiktionary

# fuzarioza

choroby różnych roślin wywoływane przez grzyby z rodzaju Fusarium

SJP.pl

Fuzariozy (ang. Fusariosis) – zbiorcza nazwa chorób roślin wywołanych przez niektóre gatunki grzybów z rodziny gruzełkowatych (Nectriaceae). Dawniej opisywano je jako gatunki z rodzaju Fusarium, stąd nazwa tych chorób. W aktualnych jednak ujęciach taksonomicznych według Index Fungorum gatunki wywołujące te choroby należą również do innych rodzajów (Gibberella, Microdochium i in.).

Wikipedia

# fuzarium

grzyb, który wywołuje choroby roślin

SJP.pl

# fuzaryjny

→ fuzarium

SJP.pl

#### Patrz:

fuzarium

# fuzbal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. fusbal.

Wiktionary

# fuzekla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. skarpetka

Wiktionary

# fuzel

produkt uboczny fermentacji alkoholowej; niedogon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. oleista, lotna, trująca ciecz o nieprzyjemnym smaku i zapachu, uboczny produkt fermentacji alkoholowej

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. fuzlowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedogon, olej fuzlowy

Wiktionary

# fuzja

1. długa broń palna, używana w XVII-XIX wieku;
2. potocznie: myśliwska strzelba na śrut; flinta;
3. połączenie spółek, przedsiębiorstw lub partii politycznych; zjednoczenie;
4. w fizyce: fuzja jądrowa, fuzja termojądrowa - łączenie jąder lżejszych pierwiastków w bardziej masywne jądra pierwiastków cięższych; synteza jądrowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj długiej broni strzeleckiej z zamkiem skałkowym, wynalezionej w II połowie XVII wieku we Francji; dziś potoczna nazwa strzelby myśliwskiej;

(1.2) połączenie kilku rzeczy w jedną

(1.3) fiz. reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe

Wiktionary

- fuzja – w ekonomii połączenie przedsiębiorstw
- fuzja jądrowa – synteza jądrowa, reakcja termojądrowa
- zimna fuzja jądrowa – cel eksperymentów, zmierzających do kontrolowanej syntezy jąder atomu
- fuzja – dawna nazwa karabinu
- fuzja – w okulistyce proces umożliwiający złączenie obrazów odbieranych przez dwoje oczu w jeden
- fuzja (ang. merge) – połączenie projektów informatycznych, zwykle open source, po pewnym czasie od rozdzielenia projektu, tzw. forku
- fuzja informacji, integracja informacji – synergiczne połączenie w spójną całość informacji pochodzących z różnych, na ogół fizycznie odseparowanych źródeł. Wyróżnia się fuzję bezpośrednią i pośrednią. Pod pojęciem fuzji bezpośredniej rozumie się zwykle połączenie informacji z wielu źródeł wraz z ich historią, natomiast fuzja pośrednia uwzględnia także wiedzę a priori dotyczącą np. typowych zachowań systemu, własności otoczenia, ograniczeń fizycznych itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Punk rock to fuzja muzyki rockowej i punkowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfuzʲja, AS: fuzʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) fuzyjka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) synteza, reakcja termojądrowa

Wiktionary

# fuzjonistka

→ fuzjonista

SJP.pl

#### Patrz:

fuzjonista

# fuzlówka

dawniej: źle oczyszczona wódka

SJP.pl

# fuzlowy

przymiotnik od: fuzel

SJP.pl

# fuzulina

wymarły pierwotniak

SJP.pl

# fuzulinowy

związany z fuzuliną, dotyczący fuzuliny

SJP.pl

# fuzuliny

wymarły pierwotniak

SJP.pl

# fuzyjczyna

ekspresywnie: licha, nędzna fuzja (broń palna)

SJP.pl

# fuzyjka

mała strzelba myśliwska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. fuzja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A co? Krzyknął Asesor kręcąc strzelby rurą. A co? Fuzyjka moja? Górą nasi, górą! A co? Fuzyjka moja? Niewielka ptaszyna, a jak się popisała? To jej nie nowina. (A. Mickiewicz Pan Tadeusz)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fuˈzɨjka, AS: fuzyi ̯ka

Wiktionary

# fuzyjny

przymiotnik od: fuzja

SJP.pl

# fuzynit

składnik mikroskopijny węgla

SJP.pl

Fuzynit – macerał z grupy inertynitu.

- w węglach brunatnych o budowie tkankowej, który w węglu brunatnym powstał najczęściej na skutek pożarów, charakteryzuje się wysoką refleksyjnością, jasnoszarą lub białą barwą i brakiem fluorescencji. Często widać fragmenty komórek (ścianki komórek lub styk komórek).
- w węglach kamiennych budowa komórkowa (wyraźna), przy czym może być ona pokruszona pod wpływem ciężaru (fuzynit o budowie gwiaździstej lub łukowej), barwa jasnoszara do żółtawo-białej, wysoka refleksyjność, jego komórki mogą być puste lub wypełnione innymi macerałami np. żelinitem, mikrynitem, bądź materią mineralną np. minerały ilaste, piryt. Odmiany:
  - pirofuzynit – jego geneza związana jest z pożarami. Ma on żółtawo-białą barwę, bardzo wysoką refleksyjność, nigdy nie wykazuje fluorescencji, często ma cienkie ścianki.

  Wikipedia

# fuzyt

jeden ze składników węgla kamiennego; węgiel włóknisty

SJP.pl

Fuzyn - odmiana petrograficzna humusowego węgla kamiennego. Głównym jego składnikiem jest fuzyt.

Wikipedia

# fuzytowy

przymiotnik od: fuzyt

SJP.pl

# fuławka

nazwisko

SJP.pl

# fwp

Fundusz Wczasów Pracowniczych, instytucja organizująca wiele różnych form wypoczynku

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Fundusz Wczasów Pracowniczych;

(1.2) = Front Wyzwolenia Palestyny;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) FWP zorganizował wczasy dla matek z dziećmi.

(1.1) FWP zorganizowało wczasy dla matek z dziećmi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛv‿ːu‿ˈpɛ, AS: e•‿vu‿pe

Wiktionary

# fwp-owski

→ FWP (Fundusz Wczasów Pracowniczych); efwupowski

SJP.pl

# fx

- FX – „efekty”, jako szeroko rozumiane tzw. efekty specjalne, ale również jako wydzielone efekty dźwiękowe, czy efekty gitarowe
- FX – Kod linii IATA amerykańskich towarowych linii lotniczych FedEx Express, należące do FedEx Corporation
- FX – Forex (ang. Foreign Exchange), międzynarodowy rynek walutowy
- FX – stacja telewizyjna
- FX – kanał telewizyjny
- FX (od ang. Fox eXtended) – międzynarodowa sieć telewizyjna należąca do News Corporation
- FX – kod ISO 3166-1 alfa-2 przypisany Francji metropolitarnej
- FX – limitowany komiks autorstwa Wayne’a Osborne’a i Johna Byrne'a
- FX – tytuł piosenki grupy Black Sabbath z albumu Black Sabbath, Vol. 4
- F/X – film prod. USA z roku 1986 w reżyserii Roberta Mandela
- F/X – serial tv bazujący na filmie F/X
- Fx – przeglądarka internetowa Mozilla Firefox
- Lista procesorów AMD FX – lista mikroprocesorów produkowanych przez firmę AMD
- Athlon 64 FX – mikroprocesor produkowany przez firmę AMD
- Infiniti FX – luksusowy SUV średniej wielkości, produkowany przez Nissana
- Ferrari FX – inaczej Ferrari Enzo
- SBO FX – model gitary elektrycznej firmy SBO Custom Guitars
- WinFX – API i nazwa kodowa Microsoft .NET Framework 3.0

Wikipedia

# fyda

nazwisko

SJP.pl

# fydrych

nazwisko

SJP.pl

Waldemar Andrzej Fydrych, ps. „Major” (ur. 8 kwietnia 1953 w Toruniu) – polski artysta, happener, lider Pomarańczowej Alternatywy, autor książek.

Wikipedia

# fygon

silny fungicyd stosowany głównie do zaprawiania ziarna siewnego oraz jako substancja wzrostowa roślin, działająca na ukorzenienie

SJP.pl

# fyi

akronim od: for your information - dla twojej informacji

SJP.pl

# fyjderbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piórnik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. fyjderkasta.

Wiktionary

# fyjderkasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piórnik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. fyjderbiksa.

Wiktionary

# fykolog

specjalista w zakresie fykologii (algologii); algolog

SJP.pl

# fykologia

dział botaniki zajmujący się glonami; algologia

SJP.pl

Fykologia, fikologia, inaczej algologia – dział botaniki, nauka o glonach (Algae), zajmujący się opisywaniem taksonów glonów, ich biologią, ekologią i znaczeniem gospodarczym.

Do działów fykologii należą m.in. zajmujące się poszczególnymi grupami glonów:

- diatomologia – okrzemki

Wikipedia

# fykologiczny

dotyczący fykologii (np. konferencja fykologiczna)

SJP.pl

# fyla

1.fyle, fila; w starożytnej Attyce:
a) gmina składająca się z kilku związków rodowych (fratrii);
b) oddział żołnierzy wystawiony przez fylę - gminę;
2. fyla językowa - jednostka klasyfikacji genetycznej języka; gromada językowa

SJP.pl

Fyla (gr. φυλή phylē, lm φυλαί phylai) – terytorialna jednostka podziału ludności w starożytnej Grecji.

Wikipedia

# fyle

(r. żeński) fila, fyla; w starożytnej Attyce:
1. gmina składająca się z kilku związków rodowych (fratrii);
2. oddział żołnierzy wystawiony przez fylę - gminę

SJP.pl

# fylgia

w mitologii nordyckiej: duch opiekuńczy człowieka lub całego rodu

SJP.pl

Fylgia amazonica – gatunek ważki z rodziny ważkowatych (Libellulidae); jedyny przedstawiciel rodzaju Fylgia. Występuje na terenie Ameryki Południowej; stwierdzony w Wenezueli, Surinamie, Gujanie Francuskiej, Brazylii i Peru.

Wikipedia

# fylit

fyllit, skała łupkowa

SJP.pl

# fylitowy

→ fylit

SJP.pl

#### Patrz:

fylit

# fyllit

łupek ilasty składający się z kwarcu, serycytu i chlorytu; fylit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) drobnoziarnisty łupek krystaliczny należący do skał metamorficznych;

Wiktionary

Fyllit – drobnoziarnisty łupek krystaliczny należący do skał metamorficznych. Jest zwykle koloru szarego lub szarozielonego. Składa się głównie z kwarcu i serycytu oraz mniejszych ilości chlorytu, albitu, biotytu i pyłu grafitowego. Struktura może być granolepidoblastyczna, rzadziej granoblastyczna, tekstura jest łupkowa. Występuje tu charakterystyczna podzielność na cienkie płytki z widocznymi warstewkami mikowo-chlorytowymi oraz kwarcowymi lub kwarcowo-skaleniowymi, znaczącymi laminację. Warstewki te często powyginane są w mikrofałdy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Fyllit jest zwykle koloru szarego lub szarozielonego.

Wiktionary

# fyllitowy

→ fyllit

SJP.pl

#### Patrz:

fyllit

# fyllodium

forma liścia o zredukowanej blaszce liściowej (jej funkcje przejmuje spłaszczony ogonek liściowy)

SJP.pl

- fyllodium (liściak) – rozszerzony i spłaszczony ogonek liściowy upodobniony do blaszki liściowej
- fyllodium – część kwiatu patologicznie przekształcona w strukturę podobną do liścia

Wikipedia

# fylloid

część plechy glonu listownicy

SJP.pl

# fyllokladium

- fyllokladium (gałęziak) – u roślin przekształcona łodyga spełniająca funkcję liścia
- fyllokladium – u niektórych porostów struktura podobna do liścia

Wikipedia

# fyllonit

łupkowa skała metamorficzna

SJP.pl

Fyllonit – drobnoziarnisty łupek krystaliczny należący do skał metamorficznych. Podobny do fyllitu, lecz powstały w wyniku diaftorezy, przede wszystkim mylonityzacji grubiejziarnistych (grubiejblastycznych) skał metamorficznych (gnejsów, amfibolitów). Głównymi procesami są chlorytyzacja ciemnych minerałów, albityzacja plagioklazów. Struktura może być granolepidoblastyczna, granonematonlastyczna, rzadziej granoblastyczna, tekstura jest łupkowa.

Wikipedia

# fynsterbret

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. parapet

Wiktionary

# fyrać

gwara poznańska:
1. uciekać;
2. biec

SJP.pl

czasownik

(1.1) poznań. uciekać, szybko odchodzić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Fyrają z listą tytułów wew łapie od jedny księgarni do drugi i odłażą często z kwitkiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fyranie n.

Wiktionary

# fyranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fyrać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. fyrać ndk.

Wiktionary

# fyrgol

motyw koronkarski; rodzaj rozetki

SJP.pl

# fyrkać

potocznie: parskać, prychać

SJP.pl

# fyrknąć

gwarowo: pofrunąć, wzlecieć

SJP.pl

# fyrląd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. dawniej Korfantów w województwie opolskim

Wiktionary

Korfantów (daw. Fyrląd, Fryląd, niem. Friedland, Friedland in Oberschlesien, śl. Fyrlōnd, dś. Friedland) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Korfantów.

Wikipedia

# fyrnąć

gwara poznańska:
1. uciec;
2. pobiec

SJP.pl

# fyrnajs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. pokost, werniks

Wiktionary

# fyrniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żart. nos

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żart. twarz

Wiktionary

# fyrtel

w gwarze poznańskiej: część miasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. dzielnica, kwartał miejski, okolica

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszyscy oni to wiara rycht z mojego fyrtla.

Wiktionary

# fyrtula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plotkarka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|drzistula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna.; gw-pl|Śląsk Cieszyński|fulandryna, klebetnica, lejana.

Wiktionary

# fytoftoroza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fitopatol. ogrod. groźna choroba zwłaszcza roślin iglastych, owocowych i ozdobnych, wywoływana przez grzyby glebowe nazwa systematyczna|Phytophthora|De Bary|ref=tak.;

Wiktionary

Fytoftoroza (ang. Phytophthora diseases, Phytophthorosis) – grupa chorób roślin wywołana przez gatunki grzybopodobnych lęgniowców zaliczane do rodzaju Phytophthora. Opisano już około 120 gatunków zaliczanych do tego rodzaju. Jest to groźna choroba atakująca liczne gatunki uprawianych roślin rolniczych, warzyw, roślin ozdobnych, a także rośliny sadownicze oraz drzewa i krzewy leśne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czołówce najgroźniejszych chorób spotykanych w ogrodach znajduje się fytoftoroza, za którą odpowiedzialny jest patogen grzybopodobny o nazwie Phytophthora.

Wiktionary

# fz

skrót od: forzando (forzato)

SJP.pl

# g

1. jedna z liter polskiego alfabetu
2. tylnojęzykowa, dźwięczna spółgłoska
3. piąty dźwięk skali diatonicznej liczonej od c; w skali solmizacyjnej: sol
4. skrót od: gram (czytany jako całe, odmienne wyrażenie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła dziesiątej litery alfabetu

Wiktionary

G (wymowa: gie, minuskuła: g) – siódma litera alfabetu łacińskiego, dziesiąta litera alfabetu polskiego.

Wywodzi się z greckiej litery gamma (Γ). Pojawiła się w łacinie klasycznej w IV wieku p.n.e. – wcześniej do oznaczania głoski [ɡ], tak jak [k] używano tej samej litery C. Dodanie do znaku C kreski umożliwiającej powstanie litery G przypisuje się Appiuszowi Klaudiuszowi Cenzorowi (312 r. p.n.e.). Współcześnie używana jest najczęściej do oznaczania głoski [ɡ], ale w zależności od języka przed e lub i może też oznaczać np. [ʤ], [ʒ], [j],[x] lub [h]. W języku samoańskim oznacza dźwięk /ŋ/.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|G.}}

źródła.

== G (język afar.) ==

wymowa.

IPA|ɡ.

znaczenia.

litera

(1.1) Ga, majuskuła czternastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɟjɛ, AS: ǵi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|G.}}

źródła.

== G (język afar.) ==

wymowa.

IPA|ɡ.

znaczenia.

litera

(1.1) Ga, majuskuła czternastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: g

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|G.}}

źródła.

== G (język afar.) ==

wymowa.

IPA|ɡ.

znaczenia.

litera

(1.1) Ga, majuskuła czternastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: g

Wiktionary

# g-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "g"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji G-dur (1.1)

Wiktionary

# g-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "g"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji g-moll (1.1)

Wiktionary

# g.

skrót od: godzina (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = góra

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== g. (język litewski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = gatvė → ul., ulica

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== g. (język litewski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = gatvė → ul., ulica

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) g-vė

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== g. (język litewski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = gatvė → ul., ulica

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) g-vė

Wiktionary

# g.-łuż.

skrót od: górnołużycki

SJP.pl

# g.p.p.

skrót od: gościec przewlekle postępujący

SJP.pl

# g8

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. polit. forum polityczno-gospodarcze zrzeszające osiem najbardziej wpływowych państw świata, tj. Wielką Brytanię, Francję, Niemcy, Włochy, Japonię, Stany Zjednoczone, Kanadę i Rosję;

Wiktionary

G7 (ang. Group of Seven), G8 (w latach 1997–2014), G6 (w latach 1975–1976) – grupa siedmiu państw (międzyrządowe forum polityczne), które tworzą największe rozwinięte gospodarki i demokracje na świecie: Stany Zjednoczone, Japonia, Niemcy, Wielka Brytania, Francja, Włochy i Kanada (od 1976). Przywódcy państw należących do G7 oraz przewodniczący Rady Europejskiej i przewodniczący Komisji Europejskiej (jako przedstawiciele Unii Europejskiej) spotykają się co roku na szczytach polityczno-gospodarczych. Lokalizacja szczytu zmieniała się rotacyjnie według następującej kolejności: Francja, Stany Zjednoczone (USA), Wielka Brytania, Niemcy, Japonia, Włochy, Kanada. W 2014 gospodarzem szczytu była Unia Europejska, a odbył się on w Brukseli. Od 1997 do 2014 członkiem grupy była także Rosja (w tym czasie grupa działała jako G8). Po aneksji Krymu przez Rosję i rozpoczęciu wojny w Donbasie pozostałe państwa grupy postanowiły zawiesić członkostwo Rosji, powracając do formuły G7. W czerwcu 2014 nie odbył się szczyt G8 w Rosji (w Soczi), ale – zamiast niego – szczyt G7 (bez udziału Rosji) w Brukseli. Formalnie Rosja została zawieszona 24 marca 2014.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wszystkie bez wyjątku kraje G8 zbudowały swą obecną siłę gospodarczą za wysokim murem taryf celnych, wyraźnego protekcjonizmu i interwencji rządowych – czyli polityki potępianej przez te same kraje, które wcześniej entuzjastycznie ją stosowały, aby osiągnąć swój dzisiejszy stan zamożności.

Wiktionary

# ga

1. symbol galu, pierwiastka chemicznego;
2. skrót od: List do Galatów - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. List świętego Pawła do Galatów

Wiktionary

- Gal – pierwiastek chemiczny
- Ga – grupa etniczna w Ghanie
- Ga – gigaannus, jednostka czasu równa miliardowi (109) lat
- Ga – siglum biblijne Listu do Galatów
- Ga – dawny dystrykt Ghany
- Ga East – dystrykt w regionie Wielka Akra w Ghanie
- Ga West – dystrykt w regionie Wielka Akra w Ghanie
- .ga – domena internetowa przypisana do Gabonu
- ga – kod ISO 639-1 dla języka irlandzkiego

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Gal

źródła.

== Ga (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. ga (język z rodziny kwa, używany w Ghanie)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲistʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈpavwa ˌdɔ‿ɡaˈlatuf, AS: lʹistʹ śfʹi ̯ẽntego pavu̯a do‿galatuf

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Gal

źródła.

== Ga (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. ga (język z rodziny kwa, używany w Ghanie)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Gal

źródła.

== Ga (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. ga (język z rodziny kwa, używany w Ghanie)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gaas

arsenek galu

SJP.pl

Gaas – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Landy.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 342 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 37 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Gaas plasuje się na 843. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1118.).

Wikipedia

# gab

dawniej: wiąz

SJP.pl

Gab – amerykański portal społecznościowy.

Wersja beta serwisu została uruchomiona w 2016 roku, a publiczna wersja serwisu wystartowała w maju 2017 roku.

Portal określa się jako sieć „broniąca wolności słowa, wolności jednostki i swobodnego przepływu informacji w sieci”.

W ciągu miesiąca witryna odnotowuje ponad 3 mln wizyt. W rankingu Alexa była notowana globalnie na miejscu: 7574 (listopad 2020), w Stanach Zjednoczonych: 1884 (listopad 2020).

Wikipedia

# gaba

zdrobnienie od: Gabriela

SJP.pl

# gabać

czasownik

(1.1) stpol. (dzisiaj gw-pl|Śląsk Cieszyński.) dręczyć, nagabywać, nalegać, nękać, niepokoić, prześladować

(1.2) stpol. praw. oskarżać, pozywać (do sądu)

(1.3) stpol. chcieć zagarnąć coś, zabiegać usilnie o coś

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sięgać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡabat͡ɕ, AS: gabać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nagabywać ndk., nagabać ndk.

rzecz. gabanie n.

Wiktionary

# gabanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. praw. oskarżenie, wniesienie skargi, pozwanie do sądu

(1.2) stpol. dręczenie, napastowanie, prześladowanie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. gabać

Wiktionary

# gabara

nazwisko

SJP.pl

# gabardyna

wełniana lub bawełniana tkanina o skośnym splocie, używana na płaszcze, mundury itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

Wiktionary

Gabardyna – nazwa średnio grubej, mocno utkanej tkaniny o ukośnym splocie. Gabardyna używana jest w produkcji płaszczy, garsonek, garniturów, spodni kostiumów i innych części garderoby, a przede wszystkim mundurów galowych.

Włókno używane do wyrobu tej tkaniny jest tradycyjnie wełną, lecz może to też być włókno bawełniane, syntetyczne, bądź mieszanka wymienionych włókien.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłam dzisiaj płaszcz z zielonej gabardyny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡabarˈdɨ̃na, AS: gabardỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gabardynowy

Wiktionary

# gabardynowy

zrobiony z gabardyny (np. płaszcz gabardynowy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) włók. uszyty z tkaniny z przędzy czesankowej, o skośnym splocie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gabardyna ż.

Wiktionary

# gabarycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gabaryt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gabaryt m.

Wiktionary

# gabaryjok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. etn. pasek w stroju górali beskidzkich, zwisający na wysokości pośladków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żodyn nie wiy, czemu tyn gabaryjok musi wisieć na dupie.

Wiktionary

# gabaryt

1. zewnętrzny wymiar przedmiotu, urządzenia lub osoby;
2. w architekturze: najwyższa linia poziomu zasadniczej części budynku lub zespołu budynków;
3. przenośnie: rozmiar, wielkość kogoś lub czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wymiar zewnętrzny

Wiktionary

Gabaryt (skrajnia) – obrys przekroju (zazwyczaj poprzecznego) budynku lub budowli podawany w jej maksymalnych wymiarach zewnętrznych; również każdy z maksymalnych wymiarów zewnętrznych innych obiektów, np. pojazdów.

W prawie budowlanym gabaryt projektowanego obiektu jest uzależniony od planu zagospodarowania obowiązującego na terenie, na którym ma zostać wybudowany oraz od przepisów ogólnobudowlanych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie gabaryty ma ten samochód?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈbarɨt, AS: gabaryt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gabarytówka ż., gabarycik mrz.

przym. gabarytowy

przysł. gabarytowo

Wiktionary

# gabarytówka

lampa gabarytowa

SJP.pl

# gabarytowy

przymiotnik od: gabaryt (np. gabarytowe rozmiary budynków, lampa gabarytowa)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do wymiarów zewnętrznych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gabaryt m., gabarytówka ż.

przysł. gabarytowo

Wiktionary

# gabaryty

1. zewnętrzny wymiar przedmiotu, urządzenia lub osoby;
2. w architekturze: najwyższa linia poziomu zasadniczej części budynku lub zespołu budynków;
3. przenośnie: rozmiar, wielkość kogoś lub czegoś

SJP.pl

# gabber

[czytaj: gaber] odmiana muzyki techno o bardzo szybkim tempie

SJP.pl

- Gabber – gatunek muzyki elektronicznej
- Gabber – klient Jabbera
- Gabber2 – klient Jabbera

Wikipedia

# gąbczak

roślina zielna jednoroczna z rodziny dyniowatych; luffa; trukwa

SJP.pl

- gąbczak, gwiaździak włosowatokomórkowy (Astrocytoma pilocyticum) – nowotworowy guz mózgu
- gąbczak, trukwa (Luffa) – rodzaj pnączy z rodziny dyniowatych
- gąbczak (Spongipellis) – rodzaj grzybów z rodziny żagwiowatych

Wikipedia

# gąbczastość

→ gąbczasty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co gąbczaste

Wiktionary

#### Patrz:

gąbczasty

#### Powiązane:

przysł. gąbczasto

rzecz. gąbkarz mos.

Wiktionary

# gąbczasty

podobny budową do gąbki; miękki i porowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający budowę charakterystyczną dla gąbki, podobny do gąbki: porowaty, miękki i sprężysty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wysoka trawa pętała nogi biegnących, coraz wyższa, już sięgała po pas, a grunt podpływał wodą, gąbczasty, grząski.

(1.1) Wykopanie dostatecznie głębokiego dołu w gąbczastej glebie trwało bardzo krótko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡɔ̃mpˈt͡ʃastɨ, AS: gõmpčasty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gąbkarz mos., gąbka ż., gąbeczka ż.

przym. gąbkowy

przysł. gąbczasto

Wiktionary

# gąbczeć

stawać się gąbczastym, takim jak gąbka

SJP.pl

# gąbeczka

zdrobnienie od: gąbka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: gąbka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡɔ̃mˈbɛt͡ʃka, AS: gõmbečka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gąbczasty

rzecz. gąbkarz mos.

Wiktionary

# gąbeczkowy

→ gąbeczka

SJP.pl

#### Patrz:

gąbeczka

# gabi

zdrobnienie od: Gabriela (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Gabriela

Wiktionary

- Gabi – hiszpański piłkarz (ur. 1983)
- Gabi – brazylijska siatkarka (ur. 1994)
- Gabi – pies stróżujący w belgradzkim zoo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego poszłaś z tym do Gabi a nie do mnie?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gabriela ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Gabriela ż.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|Gabriela.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|Gabriela.

źródła.

== Gabi (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|węgierski|m. Gabryś

(1.2) imię|węgierski|ż. Gabi, Gabrysia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gabin

miasto gminne w województwie mazowieckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce w województwie mazowieckim;

(1.2) geogr. hist. Gusiew (nazwa historyczna miasta w Prusach, a obecnie egzonim wariantowy);

Wiktionary

Gawin – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od imienia Gabinus oznaczającego "pochodzący z Gabinum", miasta w Italii. św. Gawin był męczennikiem żyjącym w II wieku na Sardynii

Gawin imieniny obchodzi 19 lutego i 30 maja.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃mbʲĩn, AS: gõmbʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gąbinianin m., gąbinianka ż.

przym. gąbiński

Wiktionary

# gabineciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡabʲĩnɛˈt͡ɕara, AS: gabʹĩnećara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. gabineciarka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

# gabineciarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od gabineciara

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡabʲĩnɛˈt͡ɕarka, AS: gabʹĩnećarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gabineciara

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

# gabinecik

zdrobnienie od: gabinet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gabinet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie gabinet, lecz tylko mały gabinecik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gabinet m.

przym. gabinetowy

Wiktionary

# gabinet

1. lokal przeznaczony do wykonywania specjalistycznego zawodu
2. sala przeznaczona do wystawiania np. okazów
3. pokój przeznaczony do pracy umysłowej lub dla osoby na wysokim stanowisku
4. rada ministrów w niektórych krajach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lokal przeznaczony do wykonywania specjalistycznego zawodu

(1.2) sala przeznaczona do wystawiania np. okazów

(1.3) pokój przeznaczony do pracy umysłowej

(1.4) pokój przeznaczony dla osoby na wysokim stanowisku

(1.5) przen. rada ministrów

Wiktionary

## Architektura

- Gabinet – termin architektoniczny
  - Pomieszczenie przeznaczone do pracy umysłowej, audiencji, do przechowywania kolekcji zbiorów lub podręcznych ksiąg, pomocy naukowych itp. Pojawiło się w architekturze pałacowej w XVI wieku, szczególnie popularne od XVIII do XIX wieku.
  - Specjalistyczne pomieszczenie pracy zawodowej, pracownia: gabinet lekarski, zabiegowy, kosmetyczny itp.
  - Pomieszczenie z eksponatami: gabinet osobliwości (panoptikum), gabinet figur woskowych. W muzealnictwie określenie to stosowane jest do wyodrębnionych zbiorów np. gabinet grafiki, numizmatyki itp.

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.5) W przypadku, gdy rząd utraci większość w parlamencie, wtedy najczęściej dochodzi do upadku gabinetu.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ɡaˈbʲĩnɛt, AS: gabʹĩnet

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. gabinetówka ż., gabinetowiec m.

  :: zdrobn. gabinecik m.

  przym. gabinetowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.5) rząd, rada ministrów

  Wiktionary

# gabinetowy

związany z gabinetem

SJP.pl

# gąbinianin

mieszkaniec Gąbina

SJP.pl

# gąbinianka

mieszkanka Gąbina

SJP.pl

# gabiński

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gąbinem, dotyczący Gąbina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gąbin mrz.

Wiktionary

# gabion

element budowlany wzmacniający skarpę, nasyp ziemny bądź brzeg rzeki; kosz szańcowy

SJP.pl

Gabion (wł. gabbione – duża klatka, inaczej kosz szańcowy) – prostopadłościenny element budowlany wzmacniający skarpę, nasyp ziemny bądź brzeg rzeki. Używany jest też jako ozdobny element architektoniczny w budownictwie drogowym i wodnym.

Wikipedia

# gabionowy

→ gabion

SJP.pl

#### Patrz:

gabion

# gąbka

1. porowata, wodochłonna poduszeczka używana przede wszystkim do mycia;
2. prymitywne zwierzę wielokomórkowe żyjące głównie na dnie mórz;
3. przestarzale, pieszczotliwie albo żartobliwie: usta albo twarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;

(1.2) zool. prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;

(1.3) daw. zdrobn. gęba

Wiktionary

Gąbka – przedmiot mający wodochłonne właściwości,wykorzystywany najczęściej do utrzymania czystości ludzkiego ciała, używany podczas kąpieli po uprzednim naniesieniu mydła, np. poprzez wcieranie lub nanoszenie płynu. W minionych wiekach stosowano gąbki naturalne, obecnie zwykle wytworzone są z materiałów tekstylnych, mogą mieć różne kształty, kolory i wielkości. Oprócz gąbek do mycia ciała spotyka się gąbki do mycia samochodów, do ścierania tablic, do mycia naczyń oraz gąbki do masażu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uczeń ścierał tablicę gąbką.

(1.2) Jeden niósł lekkie gąbki, więc kroczył wesoły; / Drugi, na bat nie zważał i wlókł się powoli, / Bowiem dźwigał ciężkie paki, / Pełne soli.

(1.2) Woda z drobnym pokarmem do wnętrza gąbki wpływa za pośrednictwem porów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃mpka, AS: gõmpka

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2)

rzecz. gąbczastość ż., gąbki lm nm., gąbkarz mos.

:: zdrobn. gąbeczka ż.

przym. gąbczasty

rzecz. gęba ż., gębusia ż.

przym. gębowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) gębusia

Wiktionary

# gąbkarz

rzadko: osoba trudniąca się wyławianiem gąbek (prymitywnych zwierząt wielokomórkowych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. rzad. osoba zajmująca się wyławianiem gąbek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gąbka ż., gąbczastość ż., gąbki lm nm.

:: zdrobn. gąbeczka ż.

przym. gąbczasty

Wiktionary

# gąbki

1. typ osiadłych bezkręgowców, uważanych za najprymitywniejsze zwierzęta wielokomórkowe;
2. gąbki wapienne - gromada zwierząt należąca do typu gąbki;
3. gąbki szklane, gąbki szkliste - gromada zwierząt należąca do typu gąbki;
4. gąbki pospolite - gromada zwierząt należąca do typu gąbki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Porifera|Grant|ref=tak., typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych, obejmujący około 9 tysięcy poznanych dotąd gatunków;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: gąbka

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niewątpliwie gąbki znane są od początku kambru.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gąbkarz mos., gąbka ż.

przym. gąbkowy

Wiktionary

# gąbkowaty

przypominający wyglądem gąbkę, porowaty, miekki; gąbczasty

SJP.pl

# gąbkowiec

rodzaj grzybów z rzędu żagwiowców

SJP.pl

Climacocystis Kotl. & Pouzar (gąbkowiec) – rodzaj grzybów z rzędu żagwiowców (Polyporales).

Wikipedia

# gąbkowy

związany z gąbką

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący gąbek, wykonany z gąbek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gąbka ż., gąbki lm nm.

przym. gąbczasty

Wiktionary

# gable

rodzaj wideł o zębach zakończonych kulkami

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) rodzaj wideł o zębach zakończonych kulkami;

Wiktionary

Gable (niem. Gabel – widelec) – rolnicze szerokie widły z długimi zębami zakończonymi kulkami, przeznaczone do przerzucania roślin okopowych. Zęby gabli uformowane są tak, że tworzą formę dużej łopaty. Gable do ziemniaków mają zęby rozmieszczone gęsto, a do buraków – rzadziej.Gable ze względu na lekką konstrukcję oraz gęsto ułożone zęby mogą być również używane do sprawnego przerzucania węgla.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡablɛ, AS: gable

Wiktionary

# gablota

1. oszklona szafka, regał służący do wystawiania różnego rodzaju eksponatów, zbiorów, towarów itp.
2. potocznie o samochodzie osobowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oszklona tablica informacyjna

(1.2) oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

(1.3) slang. mot. samochód, szczególnie jeśli drogi, duży

(1.4) slang. klatka piersiowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Podszedłem do gabloty, aby sprawdzić, czy są nowe ogłoszenia o pracy.

(1.4) Moher na gablocie — git.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈblɔta, AS: gablota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. gablotka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) fura, bryka

Wiktionary

# gablotka

mała gablota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: gablota

(1.2) przeszklona tablica informacyjna, szczególnie w szkole

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈblɔtka, AS: gablotka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gablota ż.

Wiktionary

# gablotowy

→ gablota

SJP.pl

#### Patrz:

gablota

# gabnyć

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Zaolzie. dotknąć, sięgnąć

Wiktionary

# gabo

zdrobnienie od: Gabriela

SJP.pl

# gabon

Republika Gabońska; państwo w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. pot. Estuaire de Gabon, wspólne estuarium rzek Komo i Ebe w Gabonie (1.1)

Wiktionary

Gabon, Republika Gabońska (fr. République Gabonaise) – państwo położone w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Gwineą Równikową, Kamerunem (na północy) i Kongiem (na wschodzie). Stolicą i największym miastem Gabonu jest Libreville.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gabon nie jest silnie zaangażowany w politykę międzynarodową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡabɔ̃n, AS: gabõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gabończyk mos., Gabonka ż.

przym. gaboński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. urz. Republika Gabońska

Wiktionary

# gabończyk

obywatel Gabonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Gabonu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy Gabończycy w Gabonie mówią po gabońsku, czy po francusku?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈbɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: gabõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gabon mrz.

:: fż. Gabonka ż.

przym. gaboński

Wiktionary

# gabonka

obywatelka Gabonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Gabonu

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Gabon mrz.

:: fm. Gabończyk mos.

przym. gaboński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) габонка ż.

* esperanto: (1.1) gabonanino

* hiszpański: (1.1) gabonesa ż.

* kataloński: (1.1) gabonesa ż.

* rosyjski: (1.1) габонка ż.

* słowacki: (1.1) Gabončanka ż.

* słoweński: (1.1) Gabonka ż.

* włoski: (1.1) gabonese ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈbɔ̃ŋka, AS: gabõŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gabon mrz.

:: fm. Gabończyk mos.

przym. gaboński

Wiktionary

# gaboński

związany z Gabonem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Gabonu, państwa w Afryce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najlepszym klientem był jednak gaboński dyktator Omar Bongo, który co roku zamawiał garnitury u mistrza za 2-3 mln franków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈbɔ̃j̃sʲci, AS: gabõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gabon mrz., Gabończyk mos., Gabonka ż.

Wiktionary

# gabor

1. imię męskie;
2. nazwisko, m.in. Zsa Zsa Gabor - amerykańska aktorka węgierskiego pochodzenia

SJP.pl

- Gabor – węgierska forma imienia Gabriel.
- Dennis Gabor – węgierski fizyk mieszkający w Anglii, laureat Nagrody Nobla
- Zsa Zsa Gabor – amerykańska aktorka węgierskiego pochodzenia
- Viki Gabor – polska piosenkarka

Wikipedia

# gaborończyk

mieszkaniec Gaborone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Gaborone

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: gaborõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gaborone n.

:: fż. gaboronka ż.

przym. gaboroński

Wiktionary

# gaborone

(do 1969 Gaberones) stolica Botswany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Botswany;

Wiktionary

Gaborone – stolica i największe miasto Botswany, ośrodek administracyjny Dystryktu South East.

W 2022 roku liczba mieszkańców wynosiła 246 325.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Gaborone|Ms=Gaborone.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gaborończyk mos., gaboronka ż.

przym. gaboroński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Gaborone

* arabski: (1.1) جابورون

* baskijski: (1.1) Gaborone

* czeski: (1.1) Gaborone

* koreański: (1.1) 가보로네

* słowacki: (1.1) Gaborone n.

* szwedzki: (1.1) Gaborone

* ukraiński: (1.1) Габороне

źródła.

== Gaborone (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Gaborone

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃nɛ, AS: gaborõne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gaborończyk mos., gaboronka ż.

przym. gaboroński

Wiktionary

# gaboronka

mieszkanka Gaborone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Gaborone

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃nka, AS: gaborõnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gaborone n.

:: fm. gaborończyk mos.

przym. gaboroński

Wiktionary

# gaboroński

przymiotnik od: Gaborone (stolica Botswany)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Gaborone

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃j̃sʲci, AS: gaborõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gaborone n., gaborończyk mos., gaboronka ż.

Wiktionary

# gabriel

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od Gabriela

Wiktionary

- Gabriel – jeden z aniołów w tradycji chrześcijańskiej, judaistycznej i islamskiej, archanioł
- Gabriel – męskie imię pochodzenia semickiego

Osoby

- Gabriel od Matki Bożej Bolesnej (Franciszek Possenti 1838-1862) – zakonnik, święty Kościoła katolickiego
- Gabriel (Grigorie Bănulescu-Bodoni, 1746-1821) – rumuński biskup prawosławny
- Gabriel (ur. 1963) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
- Gabriel – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, od 2004 biskup Austrii
- Gabriel (Gheorghe Călmașul, 1710-1786) – rumuński biskup prawosławny
- Gabriel (Gieorgij Lwowicz Czemodakow, ur. 1961) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji
- Gabriel (Grigorij Markiełłowicz Czepur, 1874-1933) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Eduardo Henrique Pinto da Rocha, 1938-1997) – portugalski duchowny prawosławny, metropolita Portugalii, Hiszpanii i Brazylii
- Gabriel (Guido de Vylder (1946-2013) – arcybiskup Komany, zwierzchnik Zachodnioeuropejskiego Egzarchatu Parafii Rosyjskich w jurysdykcji patriarchatu Konstantynopola
- Gabriel (Cwetan Metodiew Dinew (ur. 1950) – bułgarski biskup prawosławny
- Gabriel (Jerzy Giba, 1962-2018) – polski duchowny prawosławny, archimandryta, doktor nauk teologicznych
- Gabriel (Grigorij Wasiljewicz Gołosow, 1838?1839-1916) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Jegor Iwanowicz Gorodkow, 1785-1862) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel(imię świeckie Petros Iyasu, ur. 1940) – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego
- Gabriel (Gerasim Maksimowicz Kikodze, 1825-1896) – gruziński biskup i święty prawosławny
- Gabriel (Hryhorij Fedorowycz Kremenecki, 1708-1783) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Gabriel (Jarosław Wasylowycz Kryzyna (ur. 1973) – duchowny Kościoła Prawosławnego Ukrainy
- Gabriel (Gabriel Baldwin, ur. 2003) – książę Królestwa Belgii
- Gabriel (Książę Gabriel z Nassau, ur. 2006) – luksemburski książę
- Gabriel (Dmitrij Iwanowicz Ogorodnikow (1890-1971) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Jeorjos Papanikolau, ur. 1976) – grecki duchowny prawosławny
- Gabriel (Pietr Pietrowicz Pietrow-Szaposznikow, 1730-1801) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Gabriel Raftopulos, ur. 1957) – grecki duchowny prawosławny w jurysdykcji Patriarchatu Aleksandrii
- Gabriel (Wasilij Fiodorowicz Rozanow, 1781-1858) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Grigorij Russki, zm. 1753) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Jurij Grigorjewicz Stebluczenko, 1940-2016) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Gabriel (Grigorij Dmitrijewicz Wojewodin, 1868?1869-1937) – rosyjski biskup prawosławny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój młodszy brat ma na imię Gabriel.

(1.1) Wśród polityków jest kilku naukowców, jak Władysław Grabski, Ignacy Mościcki, Gabriel Narutowicz, Leszek Balcerowicz czy Zbigniew Brzeziński, ludzi z tytułami profesorskimi znajdujemy w niemal każdej grupie.

(1.1) W szóstym miesiącu Bóg posłał anioła Gabriela do miasta galilejskiego zwanego Nazaret.

(1.1) W Kościele katolickim na 29 września przypada wspomnienie św. Gabriela Archanioła, wysłannika i interpretatora Bożej woli.

(1.1) Zapraszamy na spotkanie z niezwykłym człowiekiem, z archimandrytą o. Gabrielem ze wsi Odrynki nad Narwią (woj. podlaskie), który jest prawosławnym mnichem, zielarzem, budowniczym drewnianej cerkwi i prawosławnej pustelni, duchowym przewodnikiem.

(1.1) Gabrielowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 29 września, a także 24 marca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡabrʲjɛl, AS: gabrʹi ̯el

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gabrielowa ż., Gabrielówna ż., Gabrielostwo lm m., Gabrielów mrz., Gabrielówka ż., gabriela ż.

:: zdrobn. Gabryś mos., Gabrielek mos.

:: fż. Gabriela ż.

przym. Gabrielowy, Gabrysiowy, Gabrielkowy

zob. Gabriela.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Gabryś, Gabrielek

Wiktionary

# gabriela

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Gabriel

Wiktionary

Gabriela – żeńskie imię pochodzenia semickiego, żeński odpowiednik imienia Gabriel. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Gabriela w 2014 r. zajmowała 19. miejsce w grupie imion żeńskich.

Gabriela imieniny obchodzi:

- 8 lutego, jako wspomnienie bł. Józefiny Gabrieli Bonino,
- 23 kwietnia, jako wspomnienie bł. Marii Gabrieli Sagheddu,
- 6 listopada, jako wspomnienie bł. Gabrieli de San Juan de la Cruz, jednej z 498 męczenników hiszpańskich,
- 18 listopada, jako wspomnienie bł. Marii Gabrieli Hinojosy
- 27 lutego razem z Gabrielem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wieczorem Gabrieli kazano pogasić wszystkie światła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈbrʲjɛla, AS: gabrʹi ̯ela

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Gabriel mos.

:: zdrobn. Gabi ż., Gabrysia ż., Gabryśka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fm. Gabriel mos.

:: zdrobn. Gabi ż., Gabrysia ż., Gabryśka ż.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|Gabriel|-a.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* chorwacki: (1.1) Gabrijela ż.

* francuski: (1.1) Gabrielle ż.

* rosyjski: (1.1) Гавриила ż., Гаврила ż., Габриела ż.

* słowacki: (1.1) Gabriela ż.

* szwedzki: (1.1) Gabriella

* włoski: (1.1) Gabriella ż., Gabriela ż., Gabbriella ż.

źródła.

== Gabriela (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Gabriela

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gabrieliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabrieli lub z nią związany

SJP.pl

# gabrielka

zdrobnienie od: Gabriela

SJP.pl

# gabriella

imię źeńskie

SJP.pl

# gabrielle

imię źeńskie

SJP.pl

Gabrielle, właśc. Louise Gabrielle Bobb (ur. 16 lipca 1969 w Londynie) – brytyjska wokalistka.

Wikipedia

# gabrielostwo

Gabriel z małżonką; Gabrielowie

SJP.pl

# gabrielowie

imię męskie

SJP.pl

# gabrielowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabriela lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Gabriela

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na ganku suszą się Gabrielowe skarpety.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gabriel mos., Gabryś mos.

Wiktionary

# gabro

rodzaj skały magmowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. miner. magmowa skała głębinowa, gruboziarnista, barwy czarnej lub ciemnozielonej;

Wiktionary

Gabro – zasadowa skała głębinowa, średnio lub gruboziarnista. Należy do grupy diorytoidów i gabroidów. Zawiera >90% plagioklazów w stosunku do skaleni potasowych (do 10%), do 5% kwarcu, 25–60% minerałów ciemnych. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF gabro zajmuje wraz z diorytem pole 10.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gabra zawierające do 20% kwarcu nazywane są gabrami kwarcowymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gabrowy

Wiktionary

# gabrowo

Gabrowo (bułg. Габрово) – miasto w północnej Bułgarii, siedziba administracyjna obwodu Gabrowo i gminy Gabrowo. Położone w dolinie rzeki Jantry, na północnych stokach środkowej Starej Płaniny. Według Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 marca 2016 roku miejscowość liczyła 58337 mieszkańców.

Wikipedia

# gabrowski

→ Gabrowo

SJP.pl

Gabrowski (forma żeńska: Gabrowska, liczba mnoga: Gabrowscy) – polsko-bułgarskie nazwisko, po raz pierwszy notowane w 1692 roku. Na początku lat 90 XX wieku w Polsce mieszkało 140 osób o tym nazwisku,

Wikipedia

#### Patrz:

Gabrowo

# gabrowy

przymiotnik od: gabro (skała magmowa)

SJP.pl

# gabrusewicz

nazwisko

SJP.pl

# gabrych

nazwisko

SJP.pl

# gabryelczyk

nazwisko

SJP.pl

# gabryjelski

nazwisko

SJP.pl

# gabryś

zdrobnienie od: Gabriel (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od Gabriel

Wiktionary

- Herbert Gabryś – polski polityk, inżynier, poseł na Sejm
- Jan Rudolf Gabryś – polski generał
- Jan Gabryś – polski generał
- Krzysztof Gabryś – polski lekarz
- Maria Gabryś – polska pianistka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Codziennie podwoziłam Gabrysia do szkoły.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gabriel mos., Gabriela ż.

przym. Gabrielowy

Wiktionary

# gabrysia

zdrobnienie od: Gabriela (imię żeńskie); Gabryśka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Gabriela

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od Gabryś

Wiktionary

Gabriela – żeńskie imię pochodzenia semickiego, żeński odpowiednik imienia Gabriel. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Gabriela w 2014 r. zajmowała 19. miejsce w grupie imion żeńskich.

Gabriela imieniny obchodzi:

- 8 lutego, jako wspomnienie bł. Józefiny Gabrieli Bonino,
- 23 kwietnia, jako wspomnienie bł. Marii Gabrieli Sagheddu,
- 6 listopada, jako wspomnienie bł. Gabrieli de San Juan de la Cruz, jednej z 498 męczenników hiszpańskich,
- 18 listopada, jako wspomnienie bł. Marii Gabrieli Hinojosy
- 27 lutego razem z Gabrielem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zostawiłaś chyba torebkę u Gabrysi na rogówce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gabriela ż., Gabryśka ż.

Wiktionary

# gabrysiak

nazwisko

SJP.pl

# gabrysiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabrysi lub z nią związany

SJP.pl

# gabrysiostwo

Gabryś z małżonką; Gabrysiowie

SJP.pl

# gabrysiowie

zdrobnienie od: Gabriel (imię męskie)

SJP.pl

# gabrysiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabrysia lub z nim związany

SJP.pl

# gabryśka

zdrobnienie od: Gabriela; Gabrysia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Gabriela

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oddaj Gabryśce jej bluzę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gabriela ż., Gabrysia ż.

Wiktionary

# gabrysz

nazwisko

SJP.pl

# gabryszak

nazwisko

SJP.pl

# gabryszewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Gabryszewski (1839–1898) – polski prawnik
- Antoni Gabryszewski (1864–1917) – polski lekarz
- Roman Gabryszewski – polski urzędnik
- Tadeusz Gabryszewski – polski inżynier

Wikipedia

# gabun

okumé, okume, okoumé, okoume;
1. gatunek afrykańskiego drzewa z rodziny osoczynowatych;
2. lekkie drewno pozyskiwane z drzewa okumé

SJP.pl

# gac

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu wsi i osad w Polsce

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku rzek w Polsce

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Gac – polski wojskowy
- Grzegorz Gac – polski pilot rajdowy, komentator sportowy

Zobacz też:

- Przepękla indochińska (gac)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 20 lutego mieszkańcy Gaci i Redęcina, dwóch wsi w gminie Słupsk wezmą udział w lokalnym referendum.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gacie nmos., gać ż., gacenie n., ogacenie n., gaciowy m.

czas. gacić ndk., ogacić dk.

przym. Gaciowy, gaciowy

Wiktionary

# gace

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) stpol. gacie, spodnie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gacny, gaciowy

rzecz. gaciowy mos., gacica, gacie, gat

Wiktionary

# gacek

nietoperz z rodziny mroczkowatych - gacek wielkouch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Plecotus|ref=tak., rodzaj wielkouchego nietoperza z podrodziny mroczków;

(1.2) zool. nietoperz z rodzaju gacków (1.1)

(1.3) pot. nietoperz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) reg. rzemienna część cepa łącząca obydwa kije

Wiktionary

## Zwierzęta

- gacek – rodzaj ssaka z podrodziny mroczków w obrębie rodziny mroczkowatych z podrzędu mroczkokształtnych w obrębie rzędu nietoperzy
- Gacek – kot będący atrakcją turystyczną Szczecina

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Spłoszone gacki gromadnie wylatywały z otworu jaskini.

(1.3) No wiesz, byle gacek może cały strych zabrudzić.

(2.1) Podczas młócki przetarł się gacek i cep tymczasowo nadawał się do wyrzucenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gacki lm nm.

:: zdrobn. gacuś mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) nietoperz

Wiktionary

# gacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gacić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. gacić

rzecz. gacie nmos., gaciowy mos., Gać mos./ż.

przym. gaciowy

Wiktionary

# gach

lekceważąco (czasem pogardliwie) o kochanku, zwłaszcza o kochanku mężatki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. lub żart. kochanek, szczególnie kochanek mężatki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. łow. samiec zająca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mąż przyłapał Mariolę z jakimś gachem.

(2.1) Olek złapał gacha jakimś sposobem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡax, AS: gaχ

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kochanek, fagas

Wiktionary

# gacianin

mieszkaniec wsi: Gać

SJP.pl

# gacianka

mieszkanka wsi: Gać

SJP.pl

# gaciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grub. prostytutka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈt͡ɕara, AS: gaćara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gacie nmos., gaciowy mos.

przym. gaciowy

czas. gacić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

# gacić

uszczelniać budynek przez okładanie ścian mchem, słomą lub liśćmi; również: naprawiać groblę, tamę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ogacić)

(1.1) przest. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) okładać coś (np. ściany domu, kopiec, drzewko owocowe) mchem, słomą itp.

(1.2) daw. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) robić pomost, groblę na rzece z drewna i faszyny

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tamować obrót bębna w młockarni (o zbożu)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Idzie zima, trzeba by już gacić drzewka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡat͡ɕit͡ɕ, AS: gaćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gacenie n., gać ż., Gać ż., gacie nmos., gaciówka ż., gaciara ż., gaciarz m., gaty nmos., gatki nmos., gaciowy mos.

czas. ogacić dk., ogacać ndk.

przym. gaciowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ogacać

Wiktionary

# gacica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. anat. pośladek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gace, gacie, gat, gać

przym. gacny

Wiktionary

# gacie

potocznie o majtkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. posp. majtki, kalesony, każda dolna bielizna męska lub kobieca

(1.2) pot. posp. spodnie

(1.3) daw. futro okrywające nogi niedźwiedzia

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gw-pl|Bukowina. kalesony

forma rzeczownika.

(2.1) plural|gać.

Wiktionary

Kalesony (fr. caleçon „majtki, spodenki, gacie”, wł. calzoni „spodnie”) – rodzaj ciepłej bielizny męskiej, długie spodnie zakładane pod ubrania wierzchnie (najczęściej spodnie) wykonane z przyjaznego dla ciała trykotu w celu ochrony nóg przed wyziębieniem, przeznaczone głównie do noszenia w chłodne dni. Poza ochroną wewnętrznych warstw ubrania przed zabrudzeniem, kalesony są noszone również dla komfortu lub higieny. Kalesony, jako określenie bielizny wojskowej, wyparły wcześniej obowiązującą nomenklaturę: wewnętrzne burki (Ispodnije briuki) obowiązującą w latach 1907–1920, a następnie spodnie wewnętrzne – od 1921 roku do połowy lat 70. XX wieku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡat͡ɕɛ, AS: gaće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gać ż., gacenie n., gaciówka ż., gaciara ż., gaciarz m., gaciowy m., gaciodziej m., gacionosz m., gace nmos., gaty nmos., gatka ż.

:: zdrobn. gatki nmos., gaczki nmos.

:: zgrub. gaty nmos., gacina ż.

czas. gacić, ogacić, ogacać

przym. gaciowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) majtki, majtochy, slipy, kalesony, bielizna; daw. ineksprymable, niewymowne, napoleonki, pludry, famurały; reg. pozn. jegiery.

(1.2) spodnie, portki, porcięta

Wiktionary

# gaciok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. młode drzewko iglaste

Wiktionary

# gaciory

potocznie: majtki; gatki

SJP.pl

# gaciowy

potocznie: sierżant lub jego pomocnik wydający żołnierzom bieliznę i mundury

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. dotyczący gaci, odnoszący się do gaci

(1.2) przest. dotyczący gacenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) slang. wojsk. sierżant lub jego pomocnik-magazynier wydający żołnierzom m.in. bieliznę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Muszę kupić gdzieś jutro metr gaciowej gumki.

(2.1) Ej kocie, powiedz gaciowemu, żeby wydał zaraz wojsku atramentki i mydło, bo kompania idzie do łaźni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈt͡ɕɔvɨ, AS: gaćovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gacie nmos., gać ż., gacenie n., gaciówka ż., gaciara ż., gaciarz m., gaciodziej m., gacionosz m., gace nmos., gaty nmos.

:: zdrobn. gatki nmos., gaczki nmos.

:: zgrub. gaty nmos., gacina ż.

czas. gacić, ogacić, ogacać

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) szef kompanii

Wiktionary

# gacki

przymiotnik od nazwy miejscowości: Gać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spodenki

Wiktionary

W Polsce

- Gacki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Drzycim
- Gacki – przysiółek wsi Zelków w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Gacki – część wsi Jelcza w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica
- Gacki – część wsi Lelowice-Kolonia w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Pałecznica
- Gacki – przysiółek wsi Liw w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Liw
- Gacki – część wsi Markowice w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
- Gacki – kolonia wsi Grzegorzowice w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik
- Gacki – część wsi Przybyszowy w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Gacki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
- Gacki – część wsi Bilcza w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Obrazów
- Gacki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
- Gacki – część wsi Kobierno w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
- Gacki – dawna gmina

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. gacie lm. nmos.

Wiktionary

# gackowski

nazwisko

SJP.pl

# gackożer

gatunek drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

Gackożer (Macheiramphus alcinus) – gatunek drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Macheiramphus. Występuje w Afryce Subsaharyjskiej, Azji Południowo-Wschodniej i na Nowej Gwinei. Nie jest zagrożony wyginięciem. Nazwa pochodzi od jego diety, która składa się głównie z nietoperzy. Do polowania potrzebuje otwartej przestrzeni, ale może żyć w różnych siedliskach, od gęstego lasu deszczowego po półpustynie.

Wikipedia

# gacoperz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Łowicz. zool. nietoperz

Wiktionary

# gacopiyr

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. nietoperz

Wiktionary

# gacopiyrz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gw-pl|Zaolzie. nietoperz

Wiktionary

# gacuś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: gacek

(1.2) mały gacek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gacek mzw., gacki lm nm.

Wiktionary

# gacz

gacz parafinowy - produkt przeróbki ropy naftowej, mieszanina węglowodorów będąca półproduktem w procesie wytwarzania parafiny

SJP.pl

# gaczek

nazwisko

SJP.pl

# gaczyński

nazwisko

SJP.pl

# gad

1. kręgowiec lądowy oddychający płucami, o skórze pokrytej łuskami, płytkami lub tarczkami;
2. pogardliwie: o podłym człowieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. w Biblii jeden z synów Jakuba;

Wiktionary

- gad – zwierzę z gromady gadów
- G.A.D. – album wokalisty Artura Gadowskiego
- Gad – postać biblijna, syn Jakuba i Zilpy
- Gad – prorok biblijny
- Gad 250 – marka motocykla sportowego
- Gad 500 – prototyp małego, sportowego, polskiego samochodu opracowany w 1953 r.
- GAD (z ang. generalized anxiety disorder) – zaburzenie lękowe uogólnione
- Gad – miejscowość w USA, w stanie Zachodnia Wirginia
- Gad – miejscowość w USA, w stanie Wisconsin
- Gad – miejscowość w Rumunii
- Gad – semickie imię męskie
- GAD Records – polskie wydawnictwo muzyczne

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡat, AS: gat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gadyci

Wiktionary

# gadać

potocznie: mówić

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. mówić, lekcew. rozmawiać

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mówić językiem literackim, nie gwarą

czasownik zwrotny niedokonany gadać się (dk. brak)

(2.1) przest. kłócić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zamiast tyle gadać moglibyście się wziąć do roboty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡadat͡ɕ, AS: gadać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadulstwo n., gadatliwość ż., gadałka ż., gadanie n., gadanina ż., gadka ż., gaduła m./ż., dogadywanie n., dogadanie n., obgadywanie n., obgadanie n., pogadanie n., pogadanka ż., przegadywanie n., przegadanie n., rozgadywanie n., rozgadanie n., ugadywanie n., ugadanie n., wygadywanie n., wygadanie n., zagadywanie n., zagadanie n., przygadywanie n., przygadanie n., niedogadywanie n., niedogadanie n., zgadywanie n., zgadnięcie n., zagadka ż., zagadkowość ż.

czas. dogadywać ndk., dogadać dk., obgadywać ndk., obgadać dk., pogadać dk., przegadywać ndk., przegadać dk., rozgadywać ndk., rozgadać dk., ugadywać ndk., ugadać dk., wygadywać ndk., wygadać dk., zagadywać ndk., zagadać dk., zgadać dk., zgadywać ndk., zgadnąć dk.

przym. gadany, gadatliwy, pogadankowy, zagadkowy

przysł. zagadkowo, gadatliwie

wykrz. gadanie, gadu-gadu

Wiktionary

# gadacz

nazwisko

SJP.pl

# gadamer

Hans-Georg Gadamer (ur. 11 lutego 1900 w Marburgu, zm. 13 marca 2002 w Heidelbergu) – niemiecki filozof, humanista, historyk filozofii, filolog, współtwórca XX-wiecznej hermeneutyki filozoficznej. Autor „Wahrheit und Methode” (polski tytuł: „Prawda i metoda”), rozprawy o kluczowym znaczeniu dla zrozumienia współczesnej filozofii.

Wikipedia

# gadane

w potocznym wyrażeniu "mieć gadane" - być rozmownym, mieć łatwość komunikacji międzyludzkiej

SJP.pl

# gadanie

potocznie: mówić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie, prowadzenie rozmowy, zwłaszcza na błahe tematy

(1.2) odczasownikowy od|gadać.

(1.3) pot. narzekanie

wykrzyknik

(2.1) gadanie! = nie wierzę!

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zamknij się wreszcie! Już nie mogę słuchać twojego gadania!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈdãɲɛ, AS: gadãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadałka ż., gadanina ż., gaduła m./ż., gadulstwo n., gadatliwość ż., gadka ż., wygadywanie n., wygadanie n., zagadywanie n., zagadanie n., zgadanie n., ugadywanie n., ugadanie n., obgadywanie n., obgadanie n.

czas. wygadywać ndk., wygadać dk., gadać ndk., zagadywać ndk., zagadać dk., zgadać dk., ugadywać ndk., ugadać dk., obgadywać ndk., obgadać dk.

przym. gadatliwy, wygadany

przysł. gadatliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozmawianie, plotkowanie; pot. bajtlowanie, brechanie, klekotanie, klepanie, kłapanie dziobem, nadawanie, nawijanie, paplanie, pytlowanie, terkotanie, trajkotanie, trajlowanie, trzepanie; posp. pitolenie

Wiktionary

# gadanina

mówienie o czymś nieważnym, błahym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mówienie o czymś nieważnym, błahym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡadãˈɲĩna, AS: gadãńĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gaduła m./ż., gadanie n., gadka ż.

czas. gadać ndk., wygadać dk., wygadywać ndk.

przym. gadatliwy

wykrz. gadanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gadanie, pot. ględzenie, pot. mielenie jęzorem, paplanie, paplanina, wulg. pieprzenie, wulg. pierdolenie, pot. pitolenie

Wiktionary

# gadara

dawne miasto starożytnego Dekapolu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. stanowisko archeologiczne w północnej Jordanii, w starożytności ośrodek miejski;

Wiktionary

Gadara (arab. أم قيس, Umm Qais, hebr. גדרה, gad´a-ra, gr. Γάδαρα, Gádara bądź Αντιόχεια της Σεμίραμης, Antiochia Semiramis; niekiedy też Seleucja) – stanowisko archeologiczne w północnej Jordanii. Na części obszaru starożytnego miasta należącego w okresie rzymskim do Dekapolu, znajduje się dzisiaj arabska osada Umm Kajs, licząca w 2015 r. 6124 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przewodnik opowiadał o historii Gadary i innych miast Dekapolu.

Wiktionary

# gadareńczyk

mieszkaniec Gadary (starożytnego miasta Dekapolu)

SJP.pl

# gadareński

przymiotnik od: Gadara; w mitologii: gadareńskie wieprze - istoty pędzące na oślep ku swojej zgubie

SJP.pl

# gadatliwiej

stopień wyższy od przysłówka: gadatliwie

SJP.pl

# gadatliwość

rozmowność występująca w nadmiarze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tych, którzy są gadatliwi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadka ż., gadanina ż., gadulstwo n., gaduła m./ż., gadułka m./ż., gadacz m., gadaczka ż., gadanie n.

czas. gadać ndk., gadulić ndk.

przym. gadatliwy, gadulski

wykrz. gadu-gadu, gadanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gadulstwo, rozmowność, wielomówność, elokwencja

Wiktionary

# gadatliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: gadatliwy

SJP.pl

# gadatliwy

lubiący dużo mówić; wielomówny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który dużo i chętnie mówi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chociaż z natury nieco gadatliwy, bystry Rusin dobrze wiedział, kiedy należy trzymać język za zębami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡadaˈtlʲivɨ, AS: gadatlʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadałka ż., gadanina ż., gaduła m./ż., gadatliwość ż., gadanie n.

czas. gadać, wygadać, wygadywać

przysł. gadatliwie

wykrz. gadanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elokwentny, rozgadany, rozmowny, rozszczebiotany, roztrajkotany, szczebiotliwy, terkotliwy, wielomówny

Wiktionary

# gadałka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. osoba zajmująca się wróżbiarstwem

(1.2) daw. środ. w okresie PRL: audycja opozycyjnego radia odtwarzana publicznie z magnetofonu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈdawka, AS: gadau̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gaduła m., gadulec m., gadanie n., gadka ż., gadulnik m.

czas. gadać, pogadać, wygadać, wygadywać

przym. gadatliwy

wykrz. gadanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wróżka, wieszczka

(1.2) gadała

Wiktionary

# gadecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Olivia Gadecki – australijska tenisistka
- Zygmunt Gadecki – polski piłkarz, olimpijczyk

Wikipedia

# gądek

nazwisko

SJP.pl

Gądek – osada krajeńska w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa pilskiego.

Wikipedia

# gadget

[czytaj: gadżet] mały efektowny przedmiot, będący często nowością techniki; gadżet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zob. gadżet.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sam mam kilka gadgetów: stację pogodową, budzik mówiący, biurkowy wyświetlacz zdjęć.

Wiktionary

# gadka

1. potocznie: rozmowa, pogawędka lub plotkowanie
2. bajka, opowieść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rozmowa, mowa, mówienie

(1.2) pot. plotka, pogłoska

(1.3) daw. bajka, podanie, opowieść

Wiktionary

gadka:

1. rozmowa, mowa, powiedzenie
2. plotka, pogłoska
3. dawniej: bajka, podanie, opowieść

W Polsce

- Gadka – wieś ww woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
- Gadka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Kołbiel
- Gadka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Mirzec
- Gadka – gromada

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wykańcza mnie ta cała gadka o zdrowiu i bezpieczeństwie.

(1.3) Gawęda, ludowa gadka jest niejako „zarezerwowana” dla opowieści w wersji mówionej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadanie n., gadana ż., gadanina ż., gadatliwość ż., gadałka ż., gadulstwo n.

czas. zagadać, wygadywać, wygadać, gadać ndk., pogadać dk.

wykrz. gadu-gadu, gadanie

Wiktionary

# gadkować

środowiskowo: rozmawiać, prowadzić mało istotną rozmowę; bajtlować, gawędzić, ględzić, paplać

SJP.pl

# gadokształtne

gromada kręgowców; zauropsydy

SJP.pl

# gadokształtny

o cechach gadokształtnych (gromada kręgowców)

SJP.pl

# gadolin

pierwiastek chemiczny o symbolu Gd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

Wiktionary

Gadolin (Gd, łac. gadolinium) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym, posiadający silne własności ferromagnetyczne. Nazwa pochodzi od nazwiska fińskiego mineraloga i chemika Johana Gadolina. Został odkryty w 1880 r. przez Jeana Charles’a Galissarda de Marignac.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma gadolin?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈdɔlʲĩn, AS: gadolʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gadolinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Gd

Wiktionary

# gadolinit

promieniotwórczy minerał, krzemian itru, żelaza i berylu, występujący w pegmatytach

SJP.pl

Gadolinit (daw. iterbit, od miejscowości Ytterby) – minerał należący do gromady krzemianów z grupy minerałów rzadkich. Nazwa minerału pochodzi od nazwiska fińskiego chemika, Johana Gadolina, który wyizolował z niego tlenek itru i jest uznawany za odkrywcę pierwiastka itru.

Wikipedia

# gadolinitowy

związany z gadolinitem

SJP.pl

# gadolinowy

→ gadolin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący gadolinu

Wiktionary

#### Patrz:

gadolin

#### Powiązane:

rzecz. gadolin m.

Wiktionary

# gadomski

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Bohdan Gadomski – polski dziennikarz
- Feliks Gadomski (ur. 26 sierpnia 1896, zm. 13 kwietnia 1940) – kapitan, ofiara zbrodni w Katyniu
- Feliks Gadomski (ur. 26 sierpnia 1898, zm. 25 sierpnia 1998) – polski prawnik i dziennikarz, działacz emigracyjny Stronnictwa Demokratycznego
- Jan Gadomski (ur. 16 maja 1859, zm. 10 października 1906) – polski pisarz i wydawca Gazety Polskiej
- Jan Gadomski – polski astronom
- Jan Wojciech Gadomski – polski dziennikarz i publicysta
- Romuald Gadomski – podpułkownik, funkcjonariusz PRL-owskich organów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego
- Sławomir Gadomski – polski menedżer i urzędnik państwowy
- Stanisław Gadomski – polski fotografik
- Stanisław Kostka Gadomski (ur. 1718, zm. 1797) – marszałek sejmu
- Tadeusz Gadomski – polski malarz
- Walery Gadomski – polski rzeźbiarz
- Witold Gadomski – polski dziennikarz, publicysta Gazety Wyborczej, były poseł na Sejm RP
- Witold Rajmund Gadomski – dwukrotny olimpijczyk (1988, 1992 -szermierka) i dwukrotny mistrz Polski w szpadzie
- Wojciech Jerzy Gadomski – fizyk, profesor zwyczajny, kierownik Zakładu Fizyki i Radiochemii, Uniwersytet Warszawski

Wikipedia

# gadoptak

kopalne zwierzę z okresu jury, posiadające cechy gadzie i ptasie; praptak, archeopteryks

SJP.pl

# gądów

Gądów (niem. Polnisch Gandau, od 1889 Alt Gandau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Do 31 grudnia 2024 integralną część miejscowości stanowił przysiółek Jaszkotle.

Wikipedia

# gadówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trujący grzyb

Wiktionary

# gadowski

nazwisko

SJP.pl

- Artur Gadowski (ur. 1967) – polski muzyk, wokalista
- Krzysztof Gadowski (ur. 1962) – polski polityk
- Walenty Gadowski (1861-1956) – polski ksiądz, taternik
- Witold Gadowski (ur. 1964) – polski dziennikarz, poeta

Wikipedia

# gadożer

krótkoszpon gadożer; drapieżny ptak z rodziny sokołów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Circaetus gallicus|ref=tak., duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;

Wiktionary

Gadożer (zwyczajny), krótkoszpon (Circaetus gallicus) – gatunek dużego, przeważnie wędrownego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈdɔʒɛr, AS: gadožer

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krótkoszpon

Wiktionary

# gadu

w wyrażeniu "gadu, gadu" - rozmowa, gawędzenie, ploteczki (np. Przez to ich gadu, gadu spóźniliśmy się do cioci.); używane w funkcji czasownika (np. My tu gadu, gadu, a obiad już dawno wystygł.); gadu-gadu

SJP.pl

# gadu-gadu

rozmowa, gawędzenie, ploteczki (np. Przez to ich gadu-gadu spóźniliśmy się do cioci.); używane w funkcji czasownika (np. My tu gadu-gadu, a obiad już dawno wystygł.); gadu, gadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. polski tekstowy komunikator internetowy;

Wiktionary

Gadu-Gadu (skrót GG) – polski komunikator internetowy, opracowany przez firmę GG Network, którego obecnym właścicielem jest firma Fintecom. W 2025 przekształcił się w serwis społecznościowy GGapp.

Pomysłodawcą i twórcą GG jest informatyk Łukasz Foltyn. W 2011 roku Gadu-Gadu miało około 7 milionów unikatowych użytkowników, którzy wysyłali do 300 milionów wiadomości dziennie, a dziennie powstawało ponad 500 nowych kont.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɡadu‿ˈɡadu, AS: gadu‿gadu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. GG; pot. gadulec

Wiktionary

# gadulec

potocznie: Gadu-Gadu (komunikator internetowy)

SJP.pl

# gadulska

potocznie: lubiący dużo mówić; gadatliwy

SJP.pl

# gadulski

potocznie: lubiący dużo mówić; gadatliwy

SJP.pl

# gadulstwo

gadatliwość, plotkarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie zbyt dużo, zbędne gadanie

(1.2) pot. skłonność do nadmiernego mówienia, gadania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) …unikaj zbędnego gadulstwa, nie wdawaj się w plotkaotki, nie oceniaj bez sprawdzania, nie podpisuj bez czytania - a będziesz spokojny i zadowolony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈdulstfɔ, AS: gadulstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadka ż., gadanina ż., gadatliwość n., gaduła m./ż., gadułka m./ż., gadacz m., gadaczka ż., gadanie n.

czas. gadać ndk., gadulić ndk.

przym. gadatliwy, gadulski

wykrz. gadu-gadu, gadanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gadanina, paplanina, paplanie

(1.2) gadatliwość, wielomówność, rozmowność, elokwencja

Wiktionary

# gaduła

(r. męski) potocznie: człowiek gadatliwy, lubiący dużo mówić o byle czym; pleciuch, plociuch, pleciuga, papla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) osoba nadmiernie rozmowna; osoba, która dużo mówi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli zaprosimy dziś wieczorem Julię, nie porozmawiamy zbyt dużo. Prawdziwa z niej gaduła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈduwa, AS: gaduu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadatliwość ż., gadałka ż., gadanina ż., gadulstwo n., gadanie n.

przym. gadatliwy, gadulski

czas. gadać, wygadać, wygadywać

wykrz. gadanie, gadu-gadu

Wiktionary

# gadułka

1. bułgarski instrument strunowy z grupy smyczkowych;
2. zdrobnienie od: gaduła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. bułgarski instrument ludowy;

(1.2) zdrobn. gaduła

Wiktionary

Gydułka, gadułka (bułg. Гъдулка) – bułgarski instrument strunowy z grupy smyczkowych. Składa się z pudła rezonansowego (wyżłobionego z jednego kawałka drewna i zakrytego jedną deską), stosunkowo krótkiego i bezprogowego gryfu, trzech metalowych strun głównych i dziesięciu rezonujących (burdonowych). W połowie XX wieku pojawiła się idea standaryzacji tegoż instrumentu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Mały chłopczyk, gadułka zdrowy, szczęśliwy, wesół i rozśpiewany, biegnie ścieżkami tego ogrodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈduwka, AS: gaduu̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadatliwość ż., gadulstwo n.

Wiktionary

# gady

1. kręgowiec lądowy oddychający płucami, o skórze pokrytej łuskami, płytkami lub tarczkami;
2. pogardliwie: o podłym człowieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Reptilia|Laurenti|ref=tak., parafiletyczna grupa zmiennocieplnych owodniowców, klasyfikowana w linneuszowskiej klasyfikacji kręgowców jako gromada;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: gad

Wiktionary

Gady (Reptilia, od łac. repto – czołgać się) – parafiletyczna grupa zmiennocieplnych owodniowców. Współczesne gady są pozostałością po znacznie większej grupie zwierząt, której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną. Obecnie żyją tylko cztery rzędy gadów, ich pozostałe znane linie ewolucyjne wymarły. Niektóre kopalne gady naczelne, czyli archozaury (takie jak pterozaury i dinozaury), były prawdopodobnie zwierzętami stałocieplnymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obecnie żyją tylko cztery rzędy gadów, ich pozostałe znane linie ewolucyjne wymarły.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gadzi

rzecz. gad mzw.

Wiktionary

# gadzała

nazwisko

SJP.pl

# gadżeciara

potocznie: miłośniczka, amatorka gadżetów

SJP.pl

# gadżeciarski

→ gadżet; gadżetowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od: gadżet; mający cechy gadżetu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Widziałeś mój gadżeciarski telefon, z aparatem fotograficznym, latarką i Wi-Fi?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡad͡ʒɛˈt͡ɕarsʲci, AS: gaǯećarsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadżet m., gadżeciarz m., gadżeciara ż.

Wiktionary

# gadżeciarstwo

gadżetomania; potocznie:
1. rozdawanie gadżetów;
2. zamiłowanie do gadżetów

SJP.pl

# gadżeciarz

potocznie: miłośnik, amator gadżetów; gadżetomaniak, gadżetowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lubiąca urządzenia elektroniczne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gadżeciarski

rzecz. gadżet mrz.

Wiktionary

# gadżecik

zdrobnienie od: gadżet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: gadżet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem sobie nowy gadżecik na pocieszenie po zerwaniu z dziewczyną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈd͡ʒɛt͡ɕik, AS: gaǯećik

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. gadżet.

Wiktionary

# gadżet

mały efektowny przedmiot, będący często nowością techniki; gadget

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;

Wiktionary

Gadżet (ang. fr. gadget) – przyrząd, urządzenie; niewielki przedmiot, czasem niepełniący funkcji użytkowej. Gadżetami mogą być reklamówki, figurki, podstawki, przyciski do papieru, długopisy, breloczki, itp. Gadżet oznacza również nowe urządzenie techniczne o kwestionowanej funkcjonalności lub użyteczności. W Prywatnym leksykonie współczesnej polszczyzny występuje określenie durnostojki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Robert ma w biurze pełno gadżetów różnych firm, które zachęcają go do współpracy.

(1.1) Lubił kupować najnowsze elektroniczne gadżety.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡad͡ʒɛt, AS: gaǯet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadżeciarz m.

:: zdrobn. gadżecik m.

przym. gadżeciarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bajer

Wiktionary

# gadżetoholiczka

kobieta o wielkim zamiłowaniu do posiadania gadżetów

SJP.pl

# gadżetoholik

osoba o wielkim zamiłowaniu do posiadania gadżetów

SJP.pl

# gadżetoholizm

zamiłowanie do posiadania gadżetów

SJP.pl

# gadżetomania

gadżeciarstwo; potocznie:
1. zamiłowanie do gadżetów;
2. rozdawanie gadżetów do sprzedawanych produktów w celu pozyskania klientów

SJP.pl

# gadżetomaniak

osoba lubująca się w posiadaniu i używaniu gadżetów, efektownych przedmiotów, nowinek technicznych

SJP.pl

# gadżetowiec

potocznie: miłośnik, amator gadżetów; gadżetomaniak, gadżeciarz

SJP.pl

# gadżetowy

→ gadżet

SJP.pl

#### Patrz:

gadżet

# gadzi

taki jak gad

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) należący do gada

(1.2) charakterystyczny dla gada

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co zjadają surykatki? Owady, węże, jaszczurki, jaja ptasie i gadzie – ale to tylko w naturze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡad͡ʑi, AS: gaʒ́i

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gad m., gadzina ż., gadzinówka ż., gady nmos., gadzinka ż.

przysł. gadzio

Wiktionary

# gądziel

roślina zielna z rodziny wargowych; dąbrówka

SJP.pl

# gadzimski

nazwisko

SJP.pl

# gadzina

1. potocznie: zwierzę pełzające;
2. przenośnie: człowiek podstępny, nikczemny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pełzające zwierzę

(1.2) obraź. podły człowiek

(1.3) gwara. zwierzęta domowe

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. drób

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈd͡ʑĩna, AS: gaʒ́ĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gadzinka ż., gad m., gadzinówka ż.

przym. gadzi

Wiktionary

# gadzinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. gadzina

(1.2) gw-pl|Bukowina. żaba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gad m., gadzina ż., gadzinówka ż.

przym. gadzi

Wiktionary

# gadzinowaty

1. podobny do gadziny, właściwy gadzinie;
2. złośliwy, zjadliwy

SJP.pl

# gadzinówka

pogardliwie o gazetach wydawanych przez Niemców w okupowanej Polsce w czasie II wojny światowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. gwara. konspiracyjno-partyzancka: polskojęzyczna gazeta wydawana przez Niemców w czasie okupacji

(1.2) przen. dowolny środek przekazu publikujący przekaz reżimu

Wiktionary

Prasa gadzinowa (również pismo gadzinowe, gadzinówka, gadzinowiec, szmata, szmatławiec, kurwar i ścierwoniak) – powszechne w czasach okupacji niemieckiej i sowieckiej określenie polskojęzycznej prasy, wydawanej przez administrację okupacyjną w Generalnym Gubernatorstwie oraz zachodnich obwodach ZSRR, w miejsce zlikwidowanych polskich tytułów prasowych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. gad m., gadzina ż., gadzinka ż.

przym. gadzi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) reżimówka, propagandówka

Wiktionary

# gadzinowski

nazwisko

SJP.pl

# gadzinowy

1. związany z gadziną;
2. gadzinowe pismo, prasa gadzinowa - prasa, pismo propagandowe szerzące kłamliwe informacje, zwykle będące na usługach okupanta lub reżimu

SJP.pl

# gadziński

nazwisko

SJP.pl

# gadzio

w kulturze romskiej: osoba niebędąca członkiem romskiej grupy etnicznej; nie-Cygan, nie-Rom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nie-Rom dla społeczności romskiej;

przysłówek sposobu

(2.1) w sposób gadzi, charakterystycznie dla gadów

Wiktionary

Gadzio (pisownia w innych językach – rom.: gadžo, ang. i fr.: gadjo, niem.: gadscho, węg.: gadzso; r.ż. w rom.: gadži, lmn. r.ż. i m. rom.: gadže) – według tradycji romskiej „obcy”, „nie-Rom”, określenie stosowane do osób uznawanych za nienależące do społeczności romskiej.

Wikipedia

#### Powiązane:

(2.1)

:: przym. gadzi

Wiktionary

# gadziogłówka

rodzaj ważek z rodziny gadziogłówkowatych

SJP.pl

# gadziogłówkowate

rodzina ważek

SJP.pl

Gadziogłówkowate (Gomphidae) – rodzina owadów z rzędu ważek należąca do podrzędu ważek różnoskrzydłych (Anisoptera). Występują na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. Ich nazwa wzięła się od kształtu ich głowy przypominającej głowę gadów. W ubarwieniu dominuje zieleń, żółć i czerń.

Wikipedia

# gadziomiednicowe

o cechach gadziomiednicznych (rząd gadów kopalnych); gadziomiedniczny

SJP.pl

# gadziomiednicowy

o cechach gadziomiednicznych (rząd gadów kopalnych); gadziomiedniczny

SJP.pl

# gadziomiedniczne

rząd gadów kopalnych z nadrzędu dinozaurów; gadziomiednicowe

SJP.pl

Dinozaury gadziomiedniczne (Saurischia) – rząd dinozaurów, u których budowa miednicy przypominała tę u współczesnych gadów, gdzie obie kości łonowe są zwrócone w dół i do przodu, a kości kulszowe w dół i do tyłu, dla odróżnienia od ptasiomiednicznych. Pomimo nazwy, ptaki należą do dinozaurów gadziomiednicznych (ściślej: teropodów), a podobna budowa miednicy jest przykładem ewolucji równoległej.

Wikipedia

# gadziomiedniczny

1. posiadający miednicę o kształcie charakterystycznym dla gadów;
2. o cechach gadziomiednicznych (rząd gadów kopalnych); gadziomiednicowe

SJP.pl

# gaecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gaetą, dotyczący Gaety

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gaeta ż.

przym. gaetański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gaetański

Wiktionary

# gaelic

[czytaj: gelik lub galik] język szkocki gaelicki, z grupy języków celtyckich

SJP.pl

- język gaelicki szkocki
- język irlandzki – irlandzki gaelicki, iryjski
- język manx – manx gaelicki

Wikipedia

# gaelicki

język szkocki gaelicki: język z grupy języków celtyckich wywodzący się z języka iryjskiego (irlandzkiego)

SJP.pl

# gaelski

języki gaelskie - podgrupa języków celtyckich, np. irlandzki, szkocki; języki goidelskie

SJP.pl

# gaertner

Gärtner – niemieckie słowo oznaczające ogrodnik; popularne nazwisko (niekiedy zapisywane jako Gaertner).

Osoby noszące nazwisko Gärtner

- Andreas Gärtner (1654–1727) – górnołużycki przyrodnik, wynalazca
- Friedrich von Gärtner (1791–1847) – niemiecki architekt
- Heinrich Gärtner (1828–1909) – niemiecki malarz pejzażysta
- Jerzy Gert, właściwie Józef Gärtner (1908–1968) – polski dyrygent i kompozytor
- Joseph Gärtner (1732–1791) – niemiecki lekarz i botanik, w oznaczeniach gatunków "Gaertn."
- Karl Friedrich von Gärtner (1772–1850) – niemiecki lekarz i botanik
- Katarzyna Gärtner (ur. 1942) – polska kompozytorka, pianistka i aranżerka

Wikipedia

# gaeta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe we Włoszech, na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego, w regionie Lacjum, prowincji Latina;

Wiktionary

Gaeta (łac. Caieta) – niewielkie portowe miasto we Włoszech, na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego, w regionie Lacjum, prowincji Latina. Nazwa pochodzi najprawdopodobniej od "kaiàdas" lub "kaiètas", czyli jaskinia. Od miasta pochodzi imię Kajetan. Mieści się tu baza operacji morskich NATO.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gaeta wznosiła się na cyplu skalnym, wdzierającym się 600 m w morze. Liczyła ponad 3000 mieszkańców, ale część z nich opuściła miasto ze strachu przed Francuzami. Była to jedna z najpotężniejszych twierdz Europy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gaecki, gaetański

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. gaecki, gaetański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) Gaète ż.

* łaciński: (1.1) Caieta ż.

* włoski: (1.1) Gaeta

źródła.

== Gaeta (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Gaeta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gaetański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gaetą, dotyczący Gaety

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gaeta ż.

przym. gaecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gaecki

Wiktionary

# gaf

drzewce biegnące ukośnie w stosunku do masztu, służące do podnoszenia czworokątnego żagla; gafel; rożec

SJP.pl

# gafa

nietaktowne, niezręczne zachowanie; pomyłka

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = finans. Google, Apple, Facebook, Amazon

Wiktionary

Gafa (faux-pas z fr. „niewłaściwy krok”, wym. [fo pa]) – nieświadomie popełniony nietakt, pogwałcenie niepisanych reguł danej społeczności. To, co jest przyjęte w jednej kulturze, może być uznane za gafę w innej.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|GAFA.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) GAFA

źródła.

== GAFA (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = ekon. Google, Apple, Facebook, Amazon → GAFA

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|GAFA.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) GAFA

źródła.

== GAFA (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = ekon. Google, Apple, Facebook, Amazon → GAFA

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gafel

drzewce biegnące ukośnie w stosunku do masztu, służące do podnoszenia czworokątnego żagla; gaf; rożec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. ukośne drzewce stawiane razem z żaglem gaflowym;

Wiktionary

Gafel (rożec) – ukośne drzewce stawiane razem z żaglem gaflowym. Jest charakterystycznym elementem w ożaglowaniu gaflowym, które wzięło od niego nazwę. Jest jednym z nielicznych drzewc stosowanych na jednostkach żaglowych, które nie są zorientowane ani w pionie, ani w poziomie. Jeden z końców gafla opiera się o maszt w jego górnej części, a sam gafel jest skierowany skośnie do góry. Do gafla przylega górny lik czworokątnego żagla gaflowego. Zadaniem gafla jest usztywnienie tego liku w linii prostej, co umożliwia stosowanie większych żagli (szerszych w górnej części) niż w podobnym typie ożaglowania zwanym ożaglowaniem bermudzkim. Gafel podnosi się i opuszcza razem z żaglem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Huragan wytrzepał w sekundzie i wyrwał z lików grot wraz z gaflem, strzeliły napięte liny i żagiel, szybując poziomo nad wodą, zniknął nam z oczu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rożec

Wiktionary

# gafelfał

lina, która wraz z pikfałem służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego; gardafał; fał gafla

SJP.pl

Gardafał, gafelfał, fał gafla – element olinowania ruchomego występujący na jednostkach z ożaglowaniem gaflowym. Służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego poprzez zmianę wysokości przymasztowego końca gafla. Gardafał mocowany jest do gardy gafla.

Wikipedia

# gaflowy

związany z gaflem (np. ożaglowanie gaflowe, żagiel gaflowy)

SJP.pl

# gaftopsel

żagiel trójkątny lub czworokątny, rozpinany między stengą a gaflem

SJP.pl

# gag

chwyt komediowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. chwyt komediowy wywołujący u widza efekt komiczny oparty na sytuacjach wizualnych

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|gag.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) (visual) gag

* baskijski: (1.1) gag

* duński: (1.1) gag w./n.

* francuski: (1.1) gag m.

* hiszpański: (1.1) gag m. (visual)

* japoński: (1.1) 冗談 (jōdan)

* jidysz: (1.1) שפּאַס m. (szpas), הלצה ż. (haloce)

* niemiecki: (1.1) Gag m.

* włoski: (1.1) gag ż.

źródła.

== gag (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-gag.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) knebel

(1.2) gag

czasownik

(2.1) kneblować

(2.2) dławić się

odmiana.

przykłady.

(2.2) She gagged on the smell but she controlled the reflex. → Zaczęła się dławić od zapachu, ale opanowała odruch.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡak, AS: gak

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|gag.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) (visual) gag

* baskijski: (1.1) gag

* duński: (1.1) gag w./n.

* francuski: (1.1) gag m.

* hiszpański: (1.1) gag m. (visual)

* japoński: (1.1) 冗談 (jōdan)

* jidysz: (1.1) שפּאַס m. (szpas), הלצה ż. (haloce)

* niemiecki: (1.1) Gag m.

* włoski: (1.1) gag ż.

źródła.

== gag (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-gag.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) knebel

(1.2) gag

czasownik

(2.1) kneblować

(2.2) dławić się

odmiana.

przykłady.

(2.2) She gagged on the smell but she controlled the reflex. → Zaczęła się dławić od zapachu, ale opanowała odruch.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gaga

[czytaj: gaGA] z francuskiego: zdziecinniały, zramolały

SJP.pl

# gagaku

tradycyjna japońska muzyka dworska

SJP.pl

Wikipedia

# gagarin

nazwisko, np. Jurij Gagarin (1934-1968), radziecki kosmonauta, pierwszy człowiek w kosmosie

SJP.pl

Gagarin – rosyjskie nazwisko; żeński odpowiednik – Gagarina

Wikipedia

# gagat

czarny, lśniący minerał, odmiana węgla brunatnego; dżet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie;

Wiktionary

Gagat (ang. jet, dżet) – bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie.

Nazwa pochodzi od rzymskiej nazwy miasta i rzeki Gagas w starożytnej Licji (Likii) w Azji Mniejszej (dzisiejsza Turcja), gdzie po raz pierwszy znaleziono gagat (gr. lithos gagates = kamień z Gagas).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gagat wykorzystuje się do wyrobu biżuterii żałobnej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡaɡat, AS: gagat

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gagatowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dżet, jet

Wiktionary

# gagatek

1. potocznie: człowiek lekkomyślny, zdolny do nieodpowiedzialnych wybryków i drobnych wykroczeń; urwis, ancymonek, numerant, ziółko;
2. dawniej: człowiek, zwłaszcza dziecko faworyzowane przez rodziców; beniaminek, maminsynek, ulubieniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. spryciarz, cwaniak

(1.2) daw. maminsynek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) miner. daw. gagat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znowu się temu gagatkowi upiekło.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ananas, ziółko, ptaszek

(1.2) ulubieniec, pieszczoch

Wiktionary

# gagatowy

zrobiony z gagatu, związany z gagatem (np. gagatowy naszyjnik, gagatowa biżuteria)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący gagatu, zrobiony z gagatu, związany z gagatem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡaɡaˈtɔvɨ, AS: gagatovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gagat mrz.

Wiktionary

# gagauski

związany z Gagauzją (autonomiczne terytorium Mołdawii), Gagauzami (ludność zamieszkująca głównie południową Mołdawię)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Gagauzów i Gagauzji, związany z Gagauzami i Gagauzją

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Gagauzów, ludu pochodzenia tureckiego, osiadłego w większości w południowej Mołdawii w Gagauzji;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaɡaˈwusʲci, AS: gagau̯usʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gagauzja ż., Gagauz mos., Gagauzka ż., gagauskość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) język gagauski

Wiktionary

# gagauskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem gagauskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem gagauskim

(1.3) spisany, stworzony w języku gagauskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈɡawskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: gagau̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# gagauz

przedstawiciel Gagauzów, ludu zamieszkującego tereny Mołdawii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu zamieszkującego Gagauzję

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gagauzja ż., gagauski mrz.

:: fż. Gagauzka ż.

przym. gagauski

Wiktionary

# gagauzi

lud zamieszkujący tereny Mołdawii

SJP.pl

Gagauzi (Gagauzlar) – grupa etniczna pochodzenia tureckiego posługująca się językiem gagauskim z grupy języków turkijskich, a na obszarze Autonomii Gagauskiej (Gagauz Yeri) także językiem rosyjskim. Zamieszkują Gagauzję w południowej Mołdawii, tereny Ukrainy, mniej licznie północno-wschodnie tereny Bułgarii, w Rumunii i Kazachstanie. Podawane są bardzo rozbieżne dane co do ich liczebności – od 150 do 235 tysięcy. Na terenie Mołdawii Gagauzi identyfikują się jako oddzielny naród.

Wikipedia

# gagauzja

terytorium autonomiczne w Mołdawii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii;

Wiktionary

Gagauzja, Terytorium Autonomiczne Gagauzji (rum. Găgăuzia, gag. Gagauz Yeri, ros. Гагаузия) – obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii.

Gagauzja nie stanowi jednego spójnego obszaru, obejmuje teren pomiędzy miastami Komrat i Ceadîr-Lunga (Çadır Lunga) na północy oraz okolice miasta Vulcănești (Valkaneş) na południu, a także dwie enklawy o charakterze wiejskim (Karbalia oraz Kıpçak).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Gagauz mos., Gagauzka ż., gagauski mrz.

przym. gagauski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Terytorium Autonomiczne Gagauzji; śląsk. Gagauzyjo

Wiktionary

# gagauzka

przedstawicielka Gagauzów, ludu zamieszkującego tereny Mołdawii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Gagauzji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gagauzja ż.

:: fm. Gagauz mos.

przym. gagauski

Wiktionary

# gągała

nazwisko

SJP.pl

# gagliarda

[czytaj: galiarda] taniec dworski, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu; gaillarde; galiarda; galarda

SJP.pl

# gagman

pracownik wytwórni filmowej specjalizujący się w tworzeniu gagów

SJP.pl

# gagowy

przymiotnik od: gag (np. komedia gagowa, sytuacja gagowa)

SJP.pl

# gągoł

ptak z rodziny kaczek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. zob. gągoł.

Wiktionary

Gągoł, gągoł krzykliwy (Bucephala clangula) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Winne były zwierzęta, i duże i małe, kojot, tapir, szlachar, zaskroniec i gągół. (P. Czerniawski: Popol Vuh)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃ŋɡuw, AS: gõŋguu̯

Wiktionary

# gągołek

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Bucephala albeola|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański;

Wiktionary

Gągołek (Bucephala albeola) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Północną. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

#### Powiązane:

(1.1) gągoł mzw.

Wiktionary

# gagra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu;

Wiktionary

Gagra (gruz. გაგრა, abch. Гагра, ros. Гагра, Гагры) – miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu. Popularny kurort z okresu Związku Radzieckiego. Drugie co do wielkości miasto Abchazji, które w 2011 roku liczyło 12 364 mieszkańców.

W latach 1903−1918 w mieście działała linia tramwajowa. W okresie lat 1917–1921 w Gagrze funkcjonowała polska placówka o charakterze konsularnym.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. gagryjski

Wiktionary

# gagryjski

przymiotnik

(1.1) związany z Gagrą (miastem w Gruzji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gagra ż.

Wiktionary

# gągulski

nazwisko

SJP.pl

# gahnit

minerał występujący w skałach magmowych i metamorficznych; spinel cynkowy

SJP.pl

Gahnit, spinel cynkowy – minerał z gromady tlenków, należy do grupy spineli. Tlenek cynku i glinu o wzorze chemicznym ZnAl2O4. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska szwedzkiego chemika Johana Gottlieba Gahna (1745–1818).

Po raz pierwszy wyodrębniony i opisany w 1807 r. z kopalni Falun w Szwecji.

Wikipedia

# gaić

1. ubierać zielenią, zadrzewiać;
2. inaczej: mówić, nawijać;
3. dawniej: rozpoczynać, inaugurować;
4. gaić się - o roślinach: rozrastać się szeroko, okrywać się zielenią

SJP.pl

# gaiczek

zdrobnienie od: gaik

SJP.pl

# gaidzin

jap. cudzoziemiec (cudzoziemcy), obcy

SJP.pl

# gaige

chiń. dogłębna, rewolucyjna reforma społeczno-gospodarcza, pieriestrojka

SJP.pl

# gaijin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dla Japończyków: ktoś obcy, z zewnątrz, cudzoziemiec, nie-Japończyk, zwłaszcza pochodzący z Zachodu;

Wiktionary

Gaijin (jap. 外人) lub gaikokujin (jap. 外国人) – dwa różne japońskie słowa o bliskim znaczeniu: „cudzoziemiec”, „obcokrajowiec”, „nie-Japończyk”, „obcy”. Są one często używane zamiennie, a określenie gaijin bywa mylnie uznawane za skróconą, prostszą formę słowa gaikokujin.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|jap|外人. (gaijin)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gaijin

* francuski: (1.1) gaijin m.

źródła.

== gaijin (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-gaijin.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) gaijin

odmiana.

(1.1) lp. gaijin; lm. gaijins

przykłady.

Wiktionary

# gaik

1. mały gaj;
2. gałąź lub drzewko przybrane ozdobami, obnoszone po wsi w czasie słowiańskiego obrzędu witania wiosny; maik

SJP.pl

- gaik – mały gaj
- gaik – zielona gałąź lub drzewko przybrane ozdobami, obnoszone po wsi podczas słowiańskiego obrzędu witania wiosny

W Polsce

- Gaik – część wsi Mników w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
- Gaik – część wsi Gaj w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Mogilany
- Gaik – część wsi Czechy w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
- Gaik – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Gaik – część wsi Stara Wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Gaik – część wsi Zaryszyn w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
- Gaik – przysiółek wsi Brzezowa w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
- Gaik – część wsi Boszczynek w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
- Gaik – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
- Gaik – przysiółek wsi Winiary w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów

Wikipedia

# gaikowy

związany z gaikiem

SJP.pl

# gailardia

dwuletnia roślina ozdobna z rodziny astrowatych; gajlardia; dzianwa

SJP.pl

Gailardia, dzianwa (Gaillardia Foug.) – rodzaj z rodziny astrowatych. Należy do niego 21 gatunków. Występują one głównie w Ameryce Północnej (od Kanady po Meksyk), dwa tylko gatunki pochodzą z Ameryki Południowej. Rosną na prerii i w formacjach leśnych.

Niektóre gatunki i mieszańce uprawiane są jako rośliny ozdobne: gailardia nadobna G. pulchella, gailardia oścista G. aristata, gailardia ogrodowa G. hybrida i gailardia wielkokwiatowa G. ×grandiflora.

Wikipedia

# gaillarde

[czytaj: gajARD] taniec dworski o takcie trójdzielnym, rytmie często punktowym, tempie żywym i skocznym, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu i baroku; gagliarda; galiarda; galarda

SJP.pl

# gaiman

nazwisko

SJP.pl

Gaiman – miasto w Argentynie, w prowincji Chubut, w departamencie o tej samej nazwie.

Według danych szacunkowych na rok 2010 miejscowość liczyła 4 730 mieszkańców.

Wikipedia

# gainsborough

[czytaj: gejnzBOro] nazwisko

SJP.pl

- Gainsborough – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire (Anglia)
- Gainsborough – miejscowość w hrabstwie Suffolk (Anglia)
- Thomas Gainsborough
- Bitwa pod Gainsborough
- Okręg wyborczy Gainsborough
- Hrabia Gainsborough
- Aeris Gainsborough
- (8236) Gainsborough

Wikipedia

# gainward

Gainward – tajwański producent kart graficznych opartych na procesorach NVIDIA.

W 2005 roku firma Gainward została przejęta przez firmę Palit, również produkującą karty graficzne oparte na procesorach NVIDIA.

Wikipedia

# gaio

[czytaj: gajo] określenie wykonawcze: żywo, wesoło

SJP.pl

# gaj

mały las; zagajnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

(1.2) plantacja owocowych drzew egzotycznych

(1.3) gw-pl|Bukowina. przydomowy ogródek z kwiatami

Wiktionary

- gaj – nazwa małego liściastego lasu

W Polsce

- Gaj – nieistniejąca wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów, miejsce urodzenia poety Wespazjana Kochowskiego

Miejscowości w II RP

- kolonia Gaj (potocznie nazywana Stary Gaj) – położona w gminie Wielick w powiecie kowelskim województwa wołyńskiego. Miejscowość obecnie nie istnieje, została zniszczona przez banderowców w 1943 r., a mieszkańcy wymordowani.

- Gaj – gromada w powiecie koneckim
- Gaj – gromada w powiecie łęczyckim

Miejscowości poza granicami Polski

- Gaj – wieś w Armenii, w prowincji Armawir

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pani zabija pana, zabiwszy grzebie w gaju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaj, AS: gai ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gajowy m., gajówka ż., gajowiec m., zagajnik m.

:: zdrobn. gaik m.

przym. gajowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lasek, zagajnik

Wiktionary

# gaja

lina lub łańcuch służący do kierowania bomem ładowniczym (żurawiem przymasztowym)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi;

(1.2) imię|polski|ż.;

(1.3) geogr. miejscowość w stanie Bihar, w zachodniej części Indii;

Wiktionary

- Gaja (Ge, Ziemia-Matka) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie Ziemi
- Gaja – imię żeńskie
- gaja – element olinowania ruchomego na jednostce pływającej o napędzie żaglowym
- Gaja – miejscowość w stanie Bihar, w Indiach
- Port lotniczy Gaja – port lotniczy położony w Gaja, w stanie Bihar
- Bodh Gaja – miejscowość w północno-wschodnich Indiach (stan Bihar)
- Gaja-et-Villedieu – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania
- Gaja-la-Selve – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania
- Klub Gaja – jedna z najstarszych niezależnych organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska naturalnego i prawami zwierząt w Polsce
- Gaja Gaj – profesor, komkor, dowódca Korpusu Kawalerii podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920
- Gaja Grzegorzewska – polska pisarka
- Mariana Gajá – meksykańska aktorka
- Gaja Gamini – bollywoodzki film z 2000 roku
- Hipoteza Gai – teoria z dziedziny biologii
- „Gaja” – singel Justyny Steczkowskiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W teogonii orfickiej Ananke uchodziła za córkę Hydrosa i Gai oraz matkę Mojr i Adrastei.

(1.2) Gdzie ty Gajuszu, tam ja Gaja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡaja, AS: gai ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Kaja

Wiktionary

# gajal

udomowiona odmiana gaura

SJP.pl

Gajal udomowiony (Bos frontalis) – ssak z rodziny wołowatych zaliczany do bawołów.

Wikipedia

# gajcy

nazwisko, m.in. Tadeusz Gajcy (1922-1944) - poeta polski

SJP.pl

Tadeusz Stefan Gajcy, ps. Karol Topornicki, Roman Oścień, Topór (ur. 8 lutego 1922 w Warszawie, zm. 16 sierpnia 1944 tamże) – polski poeta czasu wojny, przedstawiciel pokolenia Kolumbów, żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski.

Wikipedia

# gajda

ludowy instrument dęty, składający się z mieszka skórzanego i piszczałek, do których wtłacza się powietrze; gajdy, dudy, duda

SJP.pl

- Gajda – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 17 491 osób;
- Gajda – wieś w Albanii położona w gminie Poshnje, w okręgu Berat, w obwodzie Berat;
- gajda – dęty instrument muzyczny.

Wikipedia

# gajdar

nazwisko

SJP.pl

# gajdosz

regionalnie: muzyk grający na gajdach, ludowym instrumencie muzycznym zbudowanym z worka wypełnianego powietrzem i dwóch lub trzech piszczałek; dudziarz, koziarz

SJP.pl

# gajdus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara małopolska przest. ktoś głupi, nieporadny, ospały lub niezdarny, często otyły lub chudy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡajdus, AS: gai ̯dus

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciamajda, fajtłapa, niezdara, głupek

Wiktionary

# gajdy

ludowy instrument dęty, składający się z mieszka skórzanego i piszczałek, do których wtłacza się powietrze; gajdy, dudy, duda

SJP.pl

- Gajdy (dudy) – instrument muzyczny dęty drewniany
- Gajdy śląskie – instrument muzyczny, rodzaj dud

- Gajdy – część wsi Czerce w Polsce, w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Sieniawa
- Gajdy – część wsi Dzielna w Polsce, w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Ciasna
- Gajdy – wieś w Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo
- Gajdy – wieś na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie ignalińskim
- Twierdzenie Hyersa-Rassiasa-Gajdy – twierdzenie teorii równań funkcyjnych

Wikipedia

# gajdzica

mała, melodyczna piszczałka w dudach (gajdach)

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jura Gajdzica – chłop z Cisownicy, rolnik, furman, bibliofil, autor pamiętników, twórca pierwszego polskiego ekslibrisu chłopskiego
- Zenon Gajdzica – polski pedagog

Wikipedia

# gajdzik

nazwisko

SJP.pl

# gajdziński

nazwisko

SJP.pl

# gajecki

nazwisko

SJP.pl

# gajek

nazwisko

SJP.pl

# gajer

potocznie: garnitur; garniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kraków. także pot. garnitur

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) garniak

Wiktionary

# gajerek

zdrobnienie od gajer

SJP.pl

Gajerek – osiedle domków jednorodzinnych położone w zachodniej części Iławy. Rozciąga się między: południowym brzegiem jeziora Jeziorak a ul. Wiejską (na południu, ul. Biskupską (na zachodzie) i ul. 1 Maja (na wschodzie).

Wikipedia

# gajewniki

Gajewniki – wieś w środkowej Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola. Leży około 4 kilometry na północny wschód od Zduńskiej Woli oraz 37 kilometrów na południowy zachód od stolicy województwa – Łodzi. W bliskim sąsiedztwie leży także wieś Gajewniki-Kolonia. Populacja wsi wynosi 179 osób.

Wikipedia

# gajewo

W Polsce

- Gajewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
- Gajewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe
- Gajewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
- Gajewo – część wsi Laudańszczyzna w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Suchowola
- Gajewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko
- Gajewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
- Gajewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk
- Gajewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
- Gajewo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Manowo

Wikipedia

# gajewski

nazwisko

SJP.pl

osoby o nazwisku Gajewski:

- Adam Gajewski (1902–1984), żołnierz Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie
- Adam Gajewski (1904–), pułkownik, funkcjonariusz NKWD i NKGB, MBP
- Adam Gajewski (1909–1972), major Ludowego Wojska Polskiego, sędzia
- Andrzej Gajewski (ujednoznacznienie)
- Antoni Gajewski (zm. 1775) – starosta
- Bonawentura Gajewski (zm. po 1812) – komisarz, rotmistrz
- Bronisław Gajewski (1904–1942) – działacz komunistyczny
- Dariusz Gajewski (ur. 1964) – reżyser
- Franciszek Gajewski (ujednoznacznienie)
- Grzegorz Gajewski (ur. 1985) – szachista
- Jacek Gajewski (ur. 1948) – fizyk
- Jan Nepomucen Gajewski – poseł
- Jarosław Gajewski (ur. 1961) – aktor
- Józef Gajewski (1948–2010) – samorządowiec
- Krzysztof Gajewski – polski policjant
- Krzysztof Gajewski - polski pływak długodystansowy, rekordzista
- Łukasz Gajewski (zm. 1708) – kasztelan
- Marek Gajewski (1945–1995) – aktor
- Paweł Gajewski (1889–1950) – malarz
- Paweł Gajewski (ur. 1992) – polityk
- Piotr Gajewski (1902–1975) – polityk socjalistyczny, działacz związkowy, poseł na Sejm
- Piotr Gajewski – amerykański dyrygent polskiego pochodzenia
- Piotr Gajewski (ujednoznacznienie)
- Rafał Tadeusz Gajewski (1714–1776) – kasztelan
- Roman Gajewski (ur. 1954) – malarz
- Ryszard Gajewski (ur. 1947) – socjolog
- Ryszard Gajewski (ur. 1952) – aktor
- Ryszard Gajewski (ur. 1954) – himalaista
- Stanisław Gajewski (1912–1995) – dyplomata
- Sylwester Gajewski (ur. 1950) – polityk
- Teodor Gajewski (1902–1948) – rzeźbiarz
- Wacław Gajewski (1911–1997) – genetyk
- Wacław Maurycy Gajewski (1888–1968) – działacz niepodległościowy, samorządowiec
- Włodzimierz Gajewski – polski lotnik, porucznik obserwator
- Wojciech Gajewski (zm. 1657) – kasztelan
- Wojciech Gajewski (ur. 1963) – polski historyk, pastor, profesor Uniwersytetu Gdańskiego

Wikipedia

# gajkowicz

nazwisko

SJP.pl

# gajkowski

nazwisko

SJP.pl

# gajlardia

dwuletnia roślina ozdobna z rodziny astrowatych; gailardia; dzianwa

SJP.pl

# gajlewicz

nazwisko

SJP.pl

# gajniczek

mech z rodziny gajnikowatych, którego jedynym przedstawicielem jest objęty ochroną w Polsce gajniczek krótkodzióbkowy

SJP.pl

# gajnik

gajnik lśniący; mech typowy dla lasów wysokogórskich Europy, gatunek o charakterystycznej lśniącej darni z wyraźną piętrową budową

SJP.pl

Gajnik (niem. Hain) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Międzylesie, w Rowie Górnej Nysy.

Wikipedia

# gajnikowate

rodzina mchów

SJP.pl

# gajos

nazwisko

SJP.pl

- Janusz Gajos
- Maciej Gajos

Wikipedia

# gajowiak

nazwisko

SJP.pl

# gajowicki

nazwisko

SJP.pl

# gajowiec

gajowiec żółty - bylina z rodziny jasnotowatych, w Polsce pospolita

SJP.pl

Jasnota gajowiec, gajowiec żółty, rzadziej zwany też ziejcem (Lamium galeobdolon (L.) L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny jasnotowatych. W zależności od ujęcia systematycznego zaliczany jest do rodzaju jasnota Lamium lub wyodrębniany jest do osobnego rodzaju gajowiec Lamiastrum lub Galeobdolon. Występuje w lasach liściastych w Europie i Azji. W Polsce jest rośliną szeroko rozpowszechnioną.

Wikipedia

# gajówka

1. budynek, w którym mieszka gajowy
2. (gajówki) rodzina ptaków z rzędu wróblowatych; pokrzewki
3. mały ptak przelotny z rodziny o tej samej nazwie; pokrzewka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. dom gajowego

(1.2) ornit. nazwa systematyczna|Sylvia borin|ref=tak., mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

Wiktionary

Gajówka – budynek, zazwyczaj położony w lesie, pełniący funkcję mieszkania służbowego dla funkcjonariuszy pomocniczej Służby Leśnej – podleśniczych lub gajowych.

Niektóre gajówki przestały pełnić swoją pierwotną funkcję, a w przypadkach, gdy w pobliżu gajówki wzniesiono też inne budynki mieszkalne, powstawała miejscowość o statusie śródleśnej osady.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈjufka, AS: gai ̯ufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gaj m., gajowy, gajowiec m.

przym. gajowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pokrzewka ogrodowa

Wiktionary

# gajowniczek

nazwisko

SJP.pl

# gajownik

nazwisko

SJP.pl

# gajowy

przymiotnik od: gaj

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z gajem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) leśn. pracownik nadleśnictwa opiekujący się określoną częścią lasu

Wiktionary

- gajowy – inaczej: leśnik, pracownik Służby Leśnej
- Gajowy – inaczej: Leszy, słowiański demon leśny

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Patrzy na dom gajowego i z zadowoleniem kręci sumiasty wąs.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈjɔvɨ, AS: gai ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gaj m., gajówka ż., gajowiec m.

Wiktionary

# gajtawa

lina służąca do podciągania rogów żagla do rei przy zwijaniu żagla; gejtawa; gejtaw

SJP.pl

# gajtkowski

nazwisko

SJP.pl

# gajus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Gajusz – jurysta rzymski
- Gajusz Juliusz Cezar – rzymski polityk, przywódca i dyktator
- Gajusz – imię
- Fundacja Gajusz – fundacja pomagająca ciężko i przewlekle chorym dzieciom oraz ich rodzinom

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) Gajusz, Kajus, Kajusz

Wiktionary

# gajusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Gajusz – jurysta rzymski
- Gajusz Juliusz Cezar – rzymski polityk, przywódca i dyktator
- Gajusz – imię
- Fundacja Gajusz – fundacja pomagająca ciężko i przewlekle chorym dzieciom oraz ich rodzinom

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdzie ty Gajuszu, tam ja Gaja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡajuʃ, AS: gai ̯uš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Gajus, Kajus, Kajusz

Wiktionary

# gal

pierwiastek chemiczny o symbolu Ga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec starożytnej Galii;

Wiktionary

Gal (Ga, łac. gallium) – pierwiastek chemiczny z bloku p układu okresowego, o liczbie atomowej 31. Jest twardym i kruchym metalem o kolorze srebrzystobiałym. Ma przełam muszlowy podobny do szkła. Topi się w temperaturze 29,76 °C, trzymany w dłoni zamienia się w ciecz.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Helweci męstwem prześcigają innych Galów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡal, AS: gal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galia ż., galijski m., gal m.

:: fż. Galijka ż.

przym. galijski, antygalijski, progalijski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Galia ż., galijski m., gal m.

:: fż. Galijka ż.

przym. galijski, antygalijski, progalijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) galiar

* duński: (1.1) galler w.

* francuski: (1.1) Gaulois m.

* hiszpański: (1.1) galo m.

* niemiecki: (1.1) Gallier m.

* rosyjski: (1.1) Галл m.

* słowacki: (1.1) Gal m.

* węgierski: (1.1) gall

źródła.

== Gal (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od imienia męskiego Garfield

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gala

1. uroczystość z udziałem oficjalnych gości;
2. elegancki, uroczysty strój;
3. dekoracja masztu flagowego banderami, proporcami i flagami w czasie uroczystości;
4. impreza sportowa z udziałem specjalnie zaproszonych sportowców, organizowana w ciągu jednego wieczoru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyjęcie, na którym pojawiają się znane osoby

(1.2) uroczyste strój/ubranie

Wiktionary

- gala – uroczystość z udziałem oficjalnych gości, przyjęcie

- gala banderowa – uroczyste ozdobienie okrętu
- gala flagowa – uroczyste ozdobienie statku
- gala – rodzaj gry w szachy
- Gala – polskie czasopismo wydawane w latach 2001-2021
- Gala – odmiana jabłoni
- Gala (1894–1982) – Gala Dalí, żona Salvadora Dalí
- Gala (ur. 1975) – Gala Rizzatto, włoska piosenkarka
- Global Advertising Lawyers Alliance (GALA) – organizacja non-for-profit
- Gala – wieś w Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej, w gminie Otok

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡala, AS: gala

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. galowy

rzecz. galówka ż.

Wiktionary

# galabija

wierzchnia szata noszona przez Arabów; dżalabija

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) arabskie ubranie męskie, rodzaj długiej, białej szaty albo płaszcza z rękawami;

Wiktionary

Galabija, dżalabija (z arab. dżallabijja) – tradycyjna szata mężczyzn arabskich.

Szerokie, luźne okrycie noszone przez arabskich mężczyzn. Przypomina nieco europejską koszulę nocną.

Zwykle biała, odbijająca promienie słoneczne, lecz zdarzają się też bogato zdobione różnego rodzaju cekinami.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) dżalabija

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) szata, ubranie

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|arab|جلابية.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dżalabija

Wiktionary

# galacja

starożytny region w Azji Mniejszej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;

Wiktionary

Galacja (gr. Galatike, łac. Gallograecia) – w starożytności kraina w centralnej Azji Mniejszej, położona wokół dzisiejszej Ankary, nazwana tak przez Rzymian od nazwy Galatów, przybyłego w ten rejon w III w. p.n.e. odłamu celtyckiej armii Brennusa, która splądrowała w roku 279 roku p.n.e. Macedonię, Tesalię i Epir. Po klęsce zadanej Celtom przez Antygona Gonatasa w bitwie pod Lizymachią część wojowników z rodzinami (ok. 20 tys. ludzi) przeprawiła się do Azji Mniejszej. W 275 roku p.n.e. Antioch I Soter, w wyniku zwycięskiej bitwy, zepchnął Galatów na tereny, na których powstała później Galacja.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Celtycka Galacja nie miała jednolitej organizacji państwowej.

(1.1) Język celtycki przetrwał w Galacji do IV wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galatyjski mrz., Galata mos., Galatka ż., Galacjanin mos., Galcjanka ż., galacki mrz.

przym. galacki, galatyjski

Wiktionary

# galacki

przymiotnik

(1.1) geogr. hist. dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany przez Galatów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) List do Galatów, trochę wcześniejszy od Listu do Rzymian, ujmie je tylko na konkretnym odcinku galackim i w ogniu gorącej polemiki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galacja ż., Galata mos., Galatka ż., Galacjanin mos., Galcjanka ż., galatyjski mrz.

przym. galatyjski

Wiktionary

# galago

małpiatka występująca w kilku gatunkach, najmniejszy wielkości wiewiórki, największy - królika

SJP.pl

Galago (Galago) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Galaginae w obrębie rodziny galagowatych (Galagidae).

Wikipedia

# galagowate

o cechach galagowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

Galagowate, galago (Galagidae) – rodzina południowoafrykańskich, nadrzewnych ssaków naczelnych z infrarzędu lorisokształtnych (Lorisiformes) o nocnym trybie życia, wcześniej zaliczanych do lorisowatych jako podrodzina Galaginae. Wiele gatunków pozostaje słabo poznanych, niektóre narażone są na wyginięcie.

Wikipedia

# galagowaty

o cechach galagowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# galahad

Sir Galahad – jeden z Rycerzy Okrągłego Stołu, nieślubny syn Lancelota, który spłodził go nieświadomie z Elaine z Corbenic – jedną z czarodziejek pilnujących świętego Graala, myśląc, że to Ginewra. Jako najczystszy spośród rycerzy zdobył świętego Graala. Galahad był niezwyciężony w boju i pozostał jedynym rycerzem, który zdołał wysadzić z siodła Lancelota w bezpośrednim starciu. Według niektórych interpretacji jest rycerskim symbolem Jezusa.

Wikipedia

# galaktitol

Galaktitol jest alkoholem cukrowym, produkt redukcji galaktozy. Ma lekko słodki smak. U chorych na formę galaktozemii wywołaną brakiem galaktokinazy, gromadzący się galaktitol wykazuje działanie neurotoksyczne, wywołując zmętnienie soczewki oka (zaćmę).

Wikipedia

# galaktodendron

drzewo z rodziny morwowatych pochodzące z Wenezueli; mlekowiec

SJP.pl

# galaktokinaza

enzym katalizujący fermentacje galaktozy

SJP.pl

Wikipedia

# galaktolipid

organiczny związek chemiczny, występujący m.in. w mózgu i we krwi; cerebrozyd

SJP.pl

# galaktologia

dawniej: wiedza o mleku i produktach z niego otrzymywanych

SJP.pl

# galaktometr

przyrząd służący do pomiaru gęstości mleka; laktometr; laktodensymetr; mlekomierz

SJP.pl

Laktodensymetr (galaktometr) – areometr służący do pomiaru gęstości mleka. Na jego skali podane są stopnie umowne (°Ld), zwykle od 20 do 40, wskazujące tysięczne części gęstości mleka. Niekiedy laktodensymetry wyskalowane są na pomiar w temperaturze odniesienia (20 °C) przy działce 0,1 i zakresie od 1015 do 1045 g/cm. Z wykorzystaniem laktodensymetru można wykazać, czy badana próbka mleka była rozcieńczana wodą lub innym roztworem wodnym.

Wikipedia

# galaktooligosacharyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. związek organiczny składający się z kilku cząsteczek galaktozy połączonych z laktozą

Wiktionary

# galaktoskop

przyrząd do badania jakości mleka

SJP.pl

# galaktoza

związek organiczny, monosacharyd (cukier prosty) powstający w gruczole mlecznym, stosowany w syntezach chemicznych i w medycynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. cukier prosty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, wchodzacy w skład m.in. laktozy i agarozy;

Wiktionary

Galaktoza – organiczny związek chemiczny z grupy cukrów prostych (monosacharydów), aldoheksoza. Występuje powszechnie u roślin i zwierząt. Jest składnikiem niektórych oligosacharydów (np. laktozy), polisacharydów (np. agar-agar), glikoprotein, gangliozydów oraz cerebrozydów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. galaktozowy, galaktyczny

rzecz. galaktyka ż.

Wiktionary

# galaktozamina

aminowa pochodna glukozy

SJP.pl

# galaktozemia

wrodzony błąd metaboliczny uniemożliwiający przekształcenie galaktozy w glukozę

SJP.pl

Galaktozemia – choroba genetyczna, dziedziczona w sposób autosomalnie recesywny, wynikająca z gromadzenia się nadmiaru galaktozy i galaktozo-1-fosforanu z powodu braku enzymów odpowiadających za ich metabolizm. Galaktoza, obok glukozy, wchodzi w skład laktozy obecnej w mleku kobiecym i krowim.

Chorobę jako pierwszy w 1917 roku opisał pochodzący z Górnego Śląska niemiecki pediatra Friedrich Göppert.

Wikipedia

# galaktozowy

związany z galaktozą (np. promotor galaktozowy, próba galaktozowa)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący galaktozy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galaktoza ż.

Wiktionary

# galaktozuria

chorobowa obecność galaktozy w moczu, występująca głównie przy galaktozemii

SJP.pl

Cukromocz – obecność cukru w moczu.

W zależności od rodzaju cukru w moczu można rozróżnić:

- glukozuria – przy obecności glukozy
- melituria – obecność innego niż glukoza cukru w moczu:
  - galaktozuria – przy obecności galaktozy
  - fruktozuria – przy obecności fruktozy
  - laktozuria – przy obecności laktozy
  - pentozuria – przy obecności cukrów z grupy pentoz takich jak: ryboza, rybuloza, ksyloza, ksyluloza

Wikipedia

# galakturia

wydzielanie galaktozy razem z moczem, występujące głównie przy galaktozemii

SJP.pl

# galaktyczny

dotyczący galaktyki (np. współrzędne galaktyczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O istnieniu ciemnej materii świadczą między innymi obserwacje ruchów gwiazd, wchodzących w skład galaktycznego dysku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galaktyka ż., galaktyka ż., galaktoza ż., galaktozemia ż.

Wiktionary

# galaktyka

układ gwiazd i materii międzygwiezdnej wiązany siłą grawitacji, obracający się wokół centrum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. Układ Słoneczny

Wiktionary

Galaktyka (z gr. γάλα, gála – mleko) – duży, grawitacyjnie związany układ gwiazd, pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii. Typowa galaktyka zawiera od 107 do 1012 gwiazd orbitujących wokół wspólnego środka masy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Liczne układy planetarne są rozrzucone w naszej Galaktyce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈlaktɨka, AS: galaktyka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. galaktyczny

rzecz. galaktyka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Droga Mleczna

Wiktionary

# galaktyt

natrolit, w którym część sodu została zastąpiona przez wapń

SJP.pl

# galalit

tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku utwardzenia kazeiny (wyodrębnionej z mleka) za pomocą formaliny, znajdujące zastosowanie do wyrobu ozdobnej galanterii i przedmiotów użytkowych; sztuczny róg

SJP.pl

Galalit (sztuczny róg, kazeinit, kalolit, laktelit) – tworzywo sztuczne otrzymywane z kazeiny, która zostaje poddana procesowi homogenizacji i zahartowana w formalinie; wyglądem przypomina masę rogową. Po raz pierwszy wytworzone przypadkowo przez Wilhelma Krischego w 1897 roku.

Wikipedia

# galalitowy

wykonany z galalitu (np. grzebień galalitowy, guziki galalitowe)

SJP.pl

# galan

każda substancja należąca do grupy związków chemicznych, obejmującej sole powstające w wyniku reakcji galu z wodorotlenkami litowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chłopak, narzeczony

Wiktionary

Galan – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Pireneje Wysokie.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 849 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Galan plasuje się na 392. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 815.).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fż. galanka ż.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Galan.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|chłopak|narzeczony.

źródła.

== galan (język starosaksoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) śpiewać

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. galanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fż. galanka ż.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Galan.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|chłopak|narzeczony.

źródła.

== galan (język starosaksoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) śpiewać

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# galancie

przysłówek

(1.1) łódź. dużo

(1.2) łódź. ładnie, dobrze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Już galancie tego było. → Już dość dużo tego było.

(1.2) Poredzały dziabiąc motyczkami ziemię i kopiasto obsypując grzędy, galancie wyrosłe. (W. Reymont Chłopi rozdz. 4)

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. galanty

przysł. (reg. pozn. warszawa|.) galantnie

Wiktionary

# galanciej

stopień wyższy od przysłówków: galancie, galanto

SJP.pl

# galangal

przyprawa o imbirowo-pieprzowym smaku, używana do zup i curry

SJP.pl

Galangal, galanga – przyprawa o imbirowo-pieprzowym smaku, stosowana w kuchni tajskiej i kuchni indonezyjskiej do zup i curry. Surowcem jest kilka gatunków roślin z rodziny imbirowatych, różniących się rozmiarami kłączy, barwą i smakiem:

- Alpinia galanga, czyli galangal większy
- Alpinia officinarum, czyli galangal mniejszy
- Kaempferia galanga (kencur)
- Boesenbergia pandurata

Wikipedia

# galanina

polipeptyd uwalniany w trzustce i jelicie, hamujący wydzielanie insuliny i pobudzający wydzielanie glukagonu

SJP.pl

# galanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna, narzeczona

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. galan m.

Wiktionary

# galant

człowiek odznaczający się wyszukaną grzecznością, szczególnie w stosunku do kobiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek odnoszący się grzecznie do kobiet, dżentelmen

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡalãnt, AS: galãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. galanty, galanteryjny

rzecz. galanteria ż.

Wiktionary

# galantamina

alkaloid występujący naturalnie w cebulach przebiśniegu

SJP.pl

Galantamina (łac. galantaminum) – organiczny związek chemiczny, alkaloid, inhibitor acetylocholinoesterazy, występujący naturalnie w cebulach przebiśniegu.

Wikipedia

# galanteria

1. uprzejmość, grzeczność, szczególnie w stosunku do kobiet; dżentelmeneria, wytworność, elegancja;
2. drobne przedmioty stanowiące dodatki do ubrania, np. rękawiczki, paski itd.;
3. drobne przedmioty o charakterze użytkowym lub zdobniczym;
4. wyroby jakiejś gałęzi przemysłu, np. galanteria cukiernicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyszukana uprzejmość w stosunku do kogoś

(1.2) drobne dodatki do ubrań

(1.3) drobne wyroby, np. cukiernicze, dekoracyjne

Wiktionary

Galanteria – najczęściej tym terminem są określane niewielkie wyroby mające charakter zdobniczy lub dodatkowy do odzieży. Pierwotnie, jako uzupełnienie ubraniowe, wytwarzane były ze skóry i tkanin w połączeniu z ozdobami, jak np. kamieniami, metalami drogocennymi i in. Przykładem mogą być wstążki, koronki, rękawiczki, paski, torebki itp. Rozróżnia się dla tego typu przedmiotów galanterię damską i męską. Wyroby te są sprzedawane w sklepach galanteryjnych, potocznie nazywanych skrótowo i nieprecyzyjnie galanteriami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Dział galanterii znajduje się na piątym piętrze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalãnˈtɛrʲja, AS: galãnterʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galant m., galantka ż.

przym. galanteryjny

przysł. galanteryjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szarmanckość, wytworność

Wiktionary

# galanterka

lekki but damski na wysokim obcasie

SJP.pl

# galanterki

damskie lekkie obuwie wyjściowe

SJP.pl

# galanteryjny

przymiotnik od: galanteria (dziś w znaczeniu drobnych przedmiotów, np. wyroby galanteryjne, sklep galanteryjny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. lub rzad. odnoszący się do galanterii, powiązany z galanterią (grzecznością, wytwornością)

(1.2) odnoszący się do galanterii (drobnych wyrobów)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galant mos., galanteria ż.

Wiktionary

# galantka

grzecznisia, elegantka

SJP.pl

# galantomia

przestarzałe: wyszukana galanteria w postępowaniu; grzeczność, dżentelmeneria

SJP.pl

# galanty

człowiek odznaczający się wyszukaną grzecznością, szczególnie w stosunku do kobiet

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) gwara. elegancki, ładny, porządny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galant

przysł. galancie, galantnie

Wiktionary

# galantyna

drobiowa, mięsna lub rybna rolada podawana na zimno w galarecie

SJP.pl

Galantyna (z franc. Galantines) - danie z kawałków gotowanego mięsa bez kości z jarzynami, podawane w galarecie na zimno, jako samodzielne danie lub przekąska. Ponieważ przygotowanie farszu jest czasochłonne, galantyna uważana jest za raczej wyszukane danie.

Wikipedia

# galany

grupa związków chemicznych obejmująca sole powstające w wyniku reakcji galu z wodorotlenkami litowców

SJP.pl

# galapagos

grupa wysp na Oceanie Spokojnym; Wyspy Żółwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Spokojnym, na zachód od wybrzeża Ameryki Południowej;

(1.2) geogr. adm. jedna z prowincji w Ekwadorze;

Wiktionary

Galapagos, także Wyspy Żółwie (hiszp. Islas Galápagos, nazwa urzędowa: Archipiélago de Colón, czyli „Archipelag Kolumba”) – archipelag pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Spokojnym, na wysokości równika, ok. 1000 km na zachód od wybrzeża Ameryki Południowej. Wyspy należą do Ekwadoru, a ich powierzchnia wynosi ok. 8 tys. km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Archipelag Galapagos składa się z dziewiętnastu wysp oraz towarzyszących im wysepek.

(1.1) Na Galapagos nie ma w ogóle płazów i ryb słodkowodnych.

(1.2) W stolicy Galapagos mieszka prawie 5000 mieszkańców.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. galapagoski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wyspy Żółwie

Wiktionary

# galapagoski

1. → Galapagos;
2. albatros galapagoski - gatunek dużego ptaka morskiego z rodziny albatrosowatych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Galapagos, dotyczący Galapagos

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obejrzeliśmy film o galapagoskich gatunkach fauny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galapagos n.

Wiktionary

# galar

płaskodenny statek wiosłowy, rozpowszechniony w XVIII wieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. płaskodenny, wiosłowy statek rzeczny do przewodu towarów;

Wiktionary

- galar – dawny polski rzeczny, płaskodenny, bezpokładowy statek wiosłowy
- Galar – gmina w Hiszpanii, w Nawarze
- Galar – postać z mitologii nordyckiej

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. galarowy

Wiktionary

# galarda

1. nadbudowane podwyższenie na dziobach dawnych statków, w którym znajdowało się pomieszczenie dla załogi; forkasztel; kasztel przedni;
2. taniec dworski o takcie tródzielnym, rytmie często punktowym, tempie żywym i skocznym, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu i baroku; gaillarde; gagliarda; galiarda

SJP.pl

# galareta

masa o żelowej konsystencji otrzymywana przez wygotowanie owoców, ryb lub kości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny

(1.2) pot. każda substancja w postaci podobnej do galarety (1.1)

(1.3) kulin. spoż. skrzepły roztwór żelatyny używany w gastronomii i cukiernictwie

(1.4) chem. elastyczna, półprzezroczysta masa w postaci żelu o dużej zawartości fazy ciekłej

Wiktionary

Galaretka – wyrób spożywczy o galaretowatej konsystencji, powstały dzięki właściwościom żelującym dodatków – żelatyny, pektyny lub agaru. Podawany zawsze na zimno, gdyż pod wpływem wysokiej temperatury galaretka upłynnia się. Skrobia, jako zagęstnik zastępujący żelatynę, nie ma pożądanych właściwości – produkt nią zagęszczony traci przezroczystość, która jest podstawową cechą estetyczną galaretki.

Galaretki dzielą się na słodkie i słone.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Babcia robi bardzo smaczną rybę w galarecie.

(1.2) W morzu złapałem jakąś galaretę, ale tata powiedział, że to meduza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalaˈrɛta, AS: galareta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galaretek mzw., galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka

przym. galaretowy, galaretkowy, galaretowaty

czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galat, galart, zimne nóżki

(1.4) liożel

Wiktionary

# galaretek

zdrobniale galareta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. nazwa systematyczna|Pseudohydnum gelatinosum|ref=tak., jadalny grzyb o na ogół białawym owocniku z kolczastym hymenoforem i miąższem o konsystencji galarety;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od galaretka

Wiktionary

Galaretek kolczasty (Pseudohydnum gelatinosum (Scop.) P. Karst.) – gatunek grzybów z rzędu uszakowców (Auriculariales).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalaˈrɛtɛk, AS: galaretek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka

przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galaretek kolczasty

Wiktionary

# galaretka

zdrobniale galareta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: galareta

(1.2) kulin. deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;

(1.3) spoż. sproszkowane składniki tej potrawy; także: porcja tego proszku w opakowaniu

(1.4) zdrobn. potrawa mięsna; zob. galareta.

Wiktionary

Galaretka – wyrób spożywczy o galaretowatej konsystencji, powstały dzięki właściwościom żelującym dodatków – żelatyny, pektyny lub agaru. Podawany zawsze na zimno, gdyż pod wpływem wysokiej temperatury galaretka upłynnia się. Skrobia, jako zagęstnik zastępujący żelatynę, nie ma pożądanych właściwości – produkt nią zagęszczony traci przezroczystość, która jest podstawową cechą estetyczną galaretki.

Galaretki dzielą się na słodkie i słone.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Na deser podano galaretkę z bitą śmietaną.

(1.3) Kupiłam cztery galaretki.

(1.4) Jeśli dodasz trochę octu, galaretka będzie smaczniejsza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalaˈrɛtka, AS: galaretka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galaretek m., galareta ż., galaretnica ż., galaretowatość ż., galaretowacenie n., galaretowanie n., galaretówka ż.

czas. galaretowacieć, galaretować

przym. galaretowy, galaretkowy, galaretowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|żilyj, żilej.

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk|galert.

Wiktionary

# galaretkowiec

ciasto z kolorowymi galaretkami

SJP.pl

# galaretkowy

przymiotnik

(1.1) przym. od galaretka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtˈkɔvɨ, AS: galaretkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

przym. galaretowy, galaretowaty

czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary

# galaretnica

glon z rodziny trzęsidłowatych, o kulistej, galaretowatej plesze, występujący pospolicie w wodach słodkich i w miejscach wilgotnych; trzęsidło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. rodzaj sinic tworzących nici ułożone w galaretowatym śluzie o wielkości do kilku centymetrów, występujących głównie w siedliskach słodkowodnych, ale także w słonawych wodach, w glebie i innych miejscach;

Wiktionary

- galaretnica (Ascocoryne) – rodzaj grzybów
- galaretnica (Collema) – rodzaj porostów

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtʲˈɲit͡sa, AS: galaretʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galareta, galaretka, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trzęsidło

Wiktionary

# galaretować

czasownik

(1.1) powodować tworzenie się galarety, powodować przekształcanie się w galaretę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛˈtɔvat͡ɕ, AS: galaretovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

czas. galaretowacieć

Wiktionary

# galaretowacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|galaretowacieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔvaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: galaretovacẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowanie, galaretówka, galaretek

przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary

# galaretowacieć

czasownik

(1.1) stawać się galaretką, stawać się masą podobną do galaretki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jest ciemnego koloru, galaretowacieje i w tym stanie daje się przechowywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔˈvat͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: galaretovaćėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

czas. galaretować

Wiktionary

# galaretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|galaretować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔˈvãɲɛ, AS: galaretovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretówka, galaretek

przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary

# galaretowatość

→ galaretowaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest galaretowate

Wiktionary

#### Patrz:

galaretowaty

#### Powiązane:

rzecz. galareta ż., galaretka ż., galaretnica ż., galaretowacenie n., galaretowanie n., galaretówka ż., galaretek m.

czas. galaretować ndk., galaretowacieć ndk.

przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

przysł. galaretowato

Wiktionary

# galaretowaty

podobny do galarety

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do galarety, przypominający galaretę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Scyzorykami wierciliśmy w skorupkach małe dziurki i z zapałem wciągaliśmy w usta galaretowatą zawartość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔˈvatɨ, AS: galaretovaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

przym. galaretowy, galaretkowy

czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary

# galaretówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. grzyb o galaretowatych, żelatynowatych owocnikach, występujący na martwych i okorowanych pniach i gałęziach drzew

(1.2) bot. czerwony krasnorost występujący we wszystkich morzach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛˈtufka, AS: galaretufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretek

przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary

# galaretowy

związany z galaretą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od galareta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛˈtɔvɨ, AS: galaretovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

przym. galaretkowy, galaretowaty

czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary

# galarowy

→ galar

SJP.pl

#### Patrz:

galar

# galart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Poznań. galareta mięsna

(1.2) reg-pl|Poznań. strach

Wiktionary

Zimne nóżki, także: auszpik, reg. pozn. galart, reg. łódz. drygle, reg. kuj. zylc, reg. studzienina, pot. meduza – zimna przekąska, galareta mięsna przyrządzana z nóżek wieprzowych lub wołowych i warzyw, tradycyjnie podawana z octem lub sokiem z cytryny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podawali tu wyśmienitego tatara albo zimne nóżki w galarecie, nie wiedzieć czemu przez miejscowych zwane galartem.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galat, galareta, zimne nóżki

Wiktionary

# galarypa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - kalarepa

Wiktionary

# galas

1. narośl na liściach lub łodygach roślin; galasówka, orzech galasowy;
2. substancja pozyskiwana z pęcherzyka żółciowego wołu, używana jako odplamiacz;
3. przestarzale: zupa ze świeżych lub suszonych owoców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. narośl na liściach roślin, spowodowana przez złożenie w nich owadzich jaj;

Wiktionary

Galas, cecydium, galasówka (łac. galla) – w szerszym ujęciu do utworów galasowych zaliczane są patologiczne narośle powstałe w wyniku rozrostu tkanki roślinnej na liściach, łodydze lub korzeniach. Szczególnym utworem są galasy wytwarzane u roślin zaatakowanych przez owady – galasówki. Galasy to także brodawki korzeniowe oraz struktury określane jako czarcie miotły. Powstawanie galasów może być indukowane przez wirusy, bakterie, grzyby, nicienie, roztocze lub owady. Ponadto mianem galasów określa się wyrośla na koralowcach wywoływane przez niektóre kraby z rodziny Cryptochiridae.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziś na lekcji biologii uczyliśmy się o galasach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡalas, AS: galas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galasówka ż.

przym. galasowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galasówka, orzech galasowy, lm. knopry

Wiktionary

# galasówka

1. drobny owad z rzędu błonkówek, którego larwy pasożytują na roślinach, głównie dębach, wytwarzając narośl - galas;
2. narośl na liściach lub łodygach roślin; galas, orzech galasowy

SJP.pl

# galasówki

nadrodzina drobnych owadów z rzędu błonkówek obejmująca kilka rodzin, których larwy pasożytują w owadach lub są roślinożerne

SJP.pl

Wikipedia

# galasówkowate

rodzina owadów z podrzędu stylikowców

SJP.pl

Wikipedia

# galasówkowaty

o cechach galasówkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# galasowy

związany z galasem

SJP.pl

# galata

Celt (Gal), który wtargnął do Grecji na początku III w. p.n.e. i osiedlił się w Azji Mniejszej, zachowując etniczną odrębność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Galacji;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) geogr. dzielnica Stambułu położona na europejskim brzegu Bosforu;

Wiktionary

Galata (dawniej także Pera) – dzielnica Stambułu, położona w europejskiej części miasta, na północnym brzegu Złotego Rogu.

Galata jest połączona ze starym Konstantynopolem przez trzy mosty, most Galata (zbudowany w 1836 roku), most Atatürka i most Haliç. W dokumentach historycznych Galata często nazywana jest Pera, co pochodzi od starej greckiej nazwy tego miejsca, Peran en Sykais, dosłownie „Pole Figowe po drugiej stronie”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tu, obok dzieł takich jak Wenus Kapitolińska czy Umierający Galata, można przyjrzeć się marmurowym obliczom rzymskich imperatorów i greckich filozofów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galacja ż.

:: fż. Galatka ż.

przym. galacki, galatyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Galacjanin

Wiktionary

# galatea

postać z mitologii greckiej

SJP.pl

- Galatea (mitologia)
- Galatea (księżyc)
- Galatea (romans pasterski)
- Galatea – rodzaj małży z rodziny urąbkowatych
- Galatea – imię androida z filmu Człowiek przyszłości
- planetoida (74) Galatea
- szachownica galatea – gatunek motyla
- Galatea – stacja metra w Katanii

Wikipedia

# galatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mieszkanka Galacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galacja ż.

:: fm. Galata m.

przym. galacki, galatyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Galacjanka

Wiktionary

# galatowie

Celtowie (Galowie), którzy wtargnęli do Grecji na początku III w. p.n.e. i osiedlili się w Azji Mniejszej, zachowując etniczną odrębność; Galaci

SJP.pl

Galatowie, Galaci – grecka nazwa nadana Celtom, którzy wtargnęli do Grecji i Macedonii na początku III w. p.n.e. i osiedlili się w Azji Mniejszej (głównie w północnej i środkowej części, w regionie nazwanym później Galacją) zachowując etniczną odrębność.

Wikipedia

# galatyjski

przymiotnik

(1.1) geogr. hist. dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany przez Galatów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galacki mrz., Galacja ż., Galata mos., Galatka ż., Galacjanin mos., Galcjanka ż.

przym. galacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galacki

(2.1) galacki

Wiktionary

# galaxy

samochód typu Ford Galaxy

SJP.pl

- Galaxy – centrum handlowe w Szczecinie
- Lockheed C-5 Galaxy – amerykański samolot transportowy
- Galaxy – czasopismo science fiction
- Galaxy – producent kart graficznych
- Galaxy – seria produkcyjna firmy Samsung
- Galaxy – model samochodu osobowego Forda

Wikipedia

# galbraith

[czytaj: galbret] nazwisko

SJP.pl

- Declan Galbraith (ur. 1991) – angielski piosenkarz
- John Kenneth Galbraith (1908–2006) – amerykański ekonomista kanadyjskiego pochodzenia
- Patrick Galbraith (ur. 1967) – amerykański tenisista

- (4089) Galbraith – planetoida

Wikipedia

# galczak

nazwisko

SJP.pl

# galczewski

nazwisko

SJP.pl

# galeas

inaczej galiot: typ niewielkiego, na ogół przybrzeżnego, żaglowca towarowego używanego popularnego na przełomie XIX i XX wieku na M. Bałtyckim i M. Północnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. mar. rodzaj okrętu wiosłowo-żaglowego używanego od końca XVI wieku do połowy XVIII wieku;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. galeasa ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galeasa

Wiktionary

# galeasa

rodzaj statku wiosłowo-żaglowego, używanego w XVII-XVIII w. jako okręt wojenny; galeas

SJP.pl

Wikipedia

# galeina

barwnik stosowany do barwienia wełny; barwnik ksantenowy, dihydroksyfluoresceina

SJP.pl

# galek

nazwisko

SJP.pl

# galen

minerał, siarczek ołowiu z domieszkami srebra; galenit; błyszcz ołowiu

SJP.pl

Galen (gr. Κλαύδιος Γαληνός, ur. 129/ok. 130 w Pergamonie, zm. ok. 200/ok. 216) – rzymski lekarz greckiego pochodzenia, anatom, filozof, utalentowany badacz i pisarz, jeden z najznakomitszych starożytnych lekarzy, miał olbrzymi wpływ na postrzeganie nauk medycznych w średniowieczu i odrodzeniu.

Wikipedia

# galena

minerał, siarczek ołowiu z domieszkami srebra; galenit; błyszcz ołowiu

SJP.pl

Galena – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem pospolitym i szeroko rozpowszechnionym, pod względem chemicznym jest to siarczek ołowiu(II). Nazwa pochodzi od łac. galena = ruda ołowiu.

Wikipedia

# galenit

minerał, siarczek ołowiu z domieszkami srebra; galena; błyszcz ołowiu

SJP.pl

Galena – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem pospolitym i szeroko rozpowszechnionym, pod względem chemicznym jest to siarczek ołowiu(II). Nazwa pochodzi od łac. galena = ruda ołowiu.

Wikipedia

# galenitowy

związany z galenitem

SJP.pl

# galenowy

związany z galeną

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) farm. o leku sporządzonym z naturalnych surowców pochodzenia roślinnego, zwierzęcego, mineralnego;

(1.2) związany z galeną, dotyczący galeny (siarczku ołowiu)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galena ż., Galen m.

Wiktionary

# galeon

żaglowy okręt wojenny z przełomu XVI i XVII wieku, silnie uzbrojony; galeona (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. mar. XVI-XVII-wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;

Wiktionary

Galeon – żaglowy okręt wojenny lub statek handlowy, cechujący się wysoką, zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem – figurą na dziobie okrętu, z reguły uzasadniającą jego nazwę. Okres świetności galeonów przypadał na XVI–XVII w., choć funkcjonowały jeszcze w XVIII w.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Potrzebny im był galeon do przetransportowania złota.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛɔ̃n, AS: galeõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galeonik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. galeonik mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) argosy, galleon

* baskijski: (1.1) galeoi

* duński: (1.1) galeon w.

* esperanto: (1.1) galiono

* hiszpański: (1.1) galeón m.

* ido: (1.1) galiono

* interlingua: (1.1) galeon

* niemiecki: (1.1) Galeone ż.

* słowacki: (1.1) galeóna ż.

źródła.

== galeon (interlingua.) ==

thumb|galeon (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. mar. galeon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# galeona

żaglowy okręt wojenny z przełomu XVI i XVII wieku, silnie uzbrojony; galeon (częściej)

SJP.pl

# galeonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od galeon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galeon m.

Wiktionary

# galeota

nieduży żaglowiec handlowy w XVI-XVII wieku; galiot, galiota

SJP.pl

Galeota (galiot, wł. galeotta) – mały okręt żaglowo-wiosłowy używany od końca XVI wieku do końca XVIII wieku.

Galeota była małym, szybkim okrętem typu galery, właściwie półgalerą, gdyż posiadała 16-23 wioseł (po 2-3 ludzi na wiosło), ale w odróżnieniu od typowych galer mających ożaglowanie łacińskie, na 1-2 masztach miała ożaglowanie rejowe. Jak każdy okręt wiosłowo-żaglowy używana była na morzach śródlądowych - czyli na Morzu Śródziemnym i na Bałtyku.

Wikipedia

# galera

1. dawny statek wojenny
2. zwykle w l. mnogiej: ciężka praca przy wiosłowaniu na galerze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. żegl. wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

Wiktionary

Galera – okręt o napędzie wiosłowym, często wspomaganym przez żagle. Używany był przede wszystkim na Morzu Śródziemnym od czasów starożytnych (Egipt, Fenicja, Grecja, Kartagina, Rzym, Bizancjum) aż do XIX wieku. Do wiosłowania często wykorzystywano niewolników, jeńców lub skazańców, zwanych galernikami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W bitwie morskiej chrześcijańskie karawele zatopiły wszystkie tureckie galery.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛra, AS: galera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galernik mos., galery nmos.

przym. galerowy, galerniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) statek

hiponimy.

(1.1) fusta

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. galernik mos., galery nmos.

przym. galerowy, galerniczy

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|galera.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) galley

* asturyjski: (1.1) galera ż.

* baskijski: (1.1) galera

* bułgarski: (1.1) галера ż.

* duński: (1.1) galej w.

* francuski: (1.1) galère m.

* hiszpański: (1.1) galera ż.

* interlingua: (1.1) galera

* niemiecki: (1.1) Galeere ż.

* nowogrecki: (1.1) γαλέρα ż.

* słowacki: (1.1) galeja ż., galéra ż.

* staroegipski: (1.1) bꜣw

* szwedzki: (1.1) galär w.

* węgierski: (1.1) gálya

* włoski: (1.1) galera ż.

źródła.

== galera (język asturyjski.) ==

thumb|galery (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) galera

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# galeria

1. muzeum z kolekcją dzieł sztuki;
2. salon wystawowy z dziełami sztuki na sprzedaż;
3. wąska sala oświetlona z jednej strony rzędem dużych okien;
4. kryte przejście łączące budowle;
5. podziemny korytarz w kopalni;
6. kryty pasaż handlowy;
7. ostatnie rzędy balkonu w teatrze; jaskółka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum

(1.2) szt. miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki

(1.3) hand. kryty dachem pasaż handlowy

(1.4) teatr. najwyższa kondygnacja widowni w teatrze; również publiczność ją zajmująca

(1.5) archit. długi balkon biegnący wewnątrz lub na zewnątrz budynku

(1.6) archit. przejście łączące dwa budynki lub dwie części jednego

(1.7) przen. zbiór jednostek, przedmiotów charakterystycznych, odznaczających się osobliwymi cechami

(1.8) archit. długa reprezentacyjna sala w pałacach z XVII i XVIII w., oświetlona z jednej strony rzędem wysokich okien i łącząca dwie grupy pomieszczeń albo dwie części budowli

Wiktionary

- galeria – rodzaj pomieszczenia lub element w budynku
- galeria – rodzaj formacji skalnej
- Galeria – serial telewizyjny
- Galeria – spektakl wrocławskiego Teatru Muzycznego (2004 r.) złożony z piosenek Jacka Kaczmarskiego
- Galeria – program telewizyjny TVP Bydgoszcz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) W oświęcimskiej galerii Pro Arte dobiegł końca trzynastodniowy plener Art'01.

(1.3) Czy możemy na chwilę wstąpić do galerii, żeby sprawdzić, czy są jakieś wyprzedaże?

(1.5) (…) orkiestron nie pomieścił wszystkich muzyków i zająć musieli też obie boczne galerie.

(1.7) W Internecie można obejrzeć galerię sław.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛrʲja, AS: galerʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galerianka ż., galerzysta m., galerysta m., galerzystka ż., gelerystka ż., galeriowiec m.

:: zdrobn. galeryjka ż.

przym. galeryjny, galeriowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. galerianka ż., galerzysta m., galerysta m., galerzystka ż., gelerystka ż., galeriowiec m.

:: zdrobn. galeryjka ż.

przym. galeryjny, galeriowy

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|galerie.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gallery

* baskijski: (1.2) galeria

* bułgarski: (1.1) галерия ż.; (1.2) галерия ż.; (1.4) галерия ż.

* duński: (1.1) galleri n.; (1.2) galleri n.; (1.4) galleri n.; (1.5) svalegang w.; (1.6) galleri n.; (1.7) galleri n.

* kaszubski: (1.1) galeriô ż.; (1.2) galeriô ż.

* niemiecki: (1.1) Galerie ż.; (1.2) Galerie ż., Kunstgalerie ż., Gemäldegalerie ż.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.?) {{PJM|galeria.}}

* rosyjski: (1.1) галерея ż.; (1.2) галерея ż.; (1.3) галерея ż.; (1.4) галёрка ż.; (1.6) галерея ż.; (1.7) галерея ż.; (1.8) галерея ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# galerianka

potocznie: niepełnoletnia dziewczyna uprawiająca prostytucję w galeriach handlowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dziewczyna, która prostytuuje się za upominki, zakupy w galerii handlowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Większość galerianek chce szybkiego seksu, by od razu iść do butiku i wybrać bluzkę.

(1.1) Socjologowie z Uniwersytetu Łódzkiego, którzy planowaćanują przeprowadzenie badań dotyczących galerianek, alarmują, że sprzedawanie się młodocianych dziewcząt to jedno z najgroźniejszych zjawisk naszych czasów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalɛrʲˈjãŋka, AS: galerʹi ̯ãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galeria ż.

przym. galeryjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sponsorówka, utrzymanka

Wiktionary

# galeriowiec

budynek z galeriami na każdym piętrze, z których wchodzi się do mieszkań

SJP.pl

We współczesnej typologii architektury mieszkaniowej określa się następujące typy, w zależności od przestrzennego usytuowania mieszkań:

Wikipedia

# galeriowy

→ galeria; galeryjny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z galerią, dotyczący galerii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galeria ż.

Wiktionary

# galerniczy

1. przymitnik od: galera (dawny statek wojenny);
2. galernicza praca - ciężka, niewolnicza praca

SJP.pl

# galernik

człowiek obsługujący wiosło na statku o napędzie wiosłowym (galerze), najczęściej więzień lub niewolnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wioślarz, przykładowo więzień lub niewolnik, pracujący przymusowo na galerze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez pięć lat Abel wiosłował jako galernik w Afryce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛrʲɲik, AS: galerʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galera ż., galery nmos.

przym. galerniczy

Wiktionary

# galerowy

związany z galerą

SJP.pl

# galert

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. galaretka

Wiktionary

# galery

ciężka praca przy wiosłowaniu na galerze; także: kara polegająca na zesłaniu do tej pracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. kara polegająca na zmuszeniu kogoś do pracy jako wioślarz na galerze

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp., M., B., W. lm. od galera

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Galery były bardzo ciężką karą i skazani rzadko mogli dożyć jej końca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galernik mos., galera ż.

przym. galerowy

Wiktionary

# galeryjka

1. podłużny balkonik lub niewielkie kryte przejście;
2. balustrada, ozdobne ogrodzenie lub poręcz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: galeria

(1.2) mała galeria

Wiktionary

Galeryjka – wielki zachód skośnie przecinający północną ścianę Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego w polskich Tatrach Wysokich. Prowadzi nim znakowany szlak turystyczny na Przełęcz pod Chłopkiem. W XIX wieku była to perć tylko dla taternickiej elity. Franciszek Henryk Nowicki pisał: przepyszne przejście, prawdziwa kozia droga. Przejście to opisywał także Stanisław Witkiewicz w książce Na przełęczy i Kazimierz Przerwa-Tetmajer w Legendzie Tatr.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Z tyłu za domem dobudował małą przeszklona galeryjkę, by urządzać w niej zimą zimowy ogród.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galeria ż.

Wiktionary

# galeryjność

→ galeryjny

SJP.pl

#### Patrz:

galeryjny

# galeryjny

→ galeria; galeriowy

SJP.pl

# galerysta

środowiskowo: właściciel galerii sztuki; galerzysta

SJP.pl

# galerystka

→ galerysta; galerzystka

SJP.pl

# galerzysta

środowiskowo: właściciel galerii sztuki; galerysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. właściciel galerii sztuki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galeria ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galerysta m.

Wiktionary

# galerzystka

→ galerzysta; galerystka

SJP.pl

# galewice

wieś w Polsce

SJP.pl

Galewice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Galewice, w Kotlinie Grabowskiej. Wieś jest podzielona na 2 sołectwa: Galewice i Galewice A.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

# galewicki

przymiotnik od: Galewice

SJP.pl

# galewicz

nazwisko

SJP.pl

- Janusz Galewicz – reżyser i scenarzysta
- Martyna Galewicz – biegaczka
- Włodzimierz Galewicz – filozof

Wikipedia

# galewski

nazwisko

SJP.pl

# galezy

imię męskie

SJP.pl

Galezy – imię o nieznanym pochodzeniu. Zniekształcona forma imienia noszonego przez papieża Gelazjusza

Galezy imieniny obchodzi 18 listopada.

Wikipedia

# galgant

bylina z rodziny imbirowatych

SJP.pl

# galia

teren zamieszkany w starożytności przez plemiona celtyckie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemięemiona celtyckie

Wiktionary

Galia (łac. Gallia) – kraina historyczna w Europie Zachodniej, obecnie tereny Francji, Belgii, Szwajcarii i północno-zachodnich Włoch, zamieszkana przez plemiona celtyckie. Termin ten, wprowadzony przez Rzymian, do czasu podboju przez Juliusza Cezara w latach 58–51 p.n.e. nie miał pokrycia w rzeczywistej organizacji państwowej ani międzyplemiennej. Istniały tylko pewne luźne podobieństwa kulturowe i niezbyt intensywne związki ekonomiczne między poszczególnymi plemionami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cesarz Oktawian August podzielił Galię na kilka prowincji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡalʲja, AS: galʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gal mos., Galijka ż., galijski mrz.

przym. galijski

Wiktionary

# galiarda

taniec dworski o takcie tródzielnym, rytmie często punktowym, tempie żywym i skocznym, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu i baroku; gagliarda; gaillarde; galarda

SJP.pl

Galiarda (wł. gagliarda) – renesansowy taniec dworski oraz forma muzyczna stosowana w muzyce późnego renesansu i baroku .

Galiarda pochodzi z Włoch lub Francji. Zazwyczaj posiada metrum trójdzielne, szybkie tempo, jest tańcem żywym i skocznym. Ma również budowę trzyczęściową (rzadziej dwu-), prostą fakturę akordową i nieskomplikowany rytm.

Wikipedia

# galic.

skrót od: galicyjski

SJP.pl

# galica

nazwisko

SJP.pl

# galicia

[czytaj: galisja] kraina historyczna w północno-zachodniej Hiszpanii, obecnie stanowiąca okręg autonomiczny; Galicja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii

Wiktionary

Galicja, Galicia

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. galisyjski

rzecz. Galisyjczyk, Galisyjka, galisyjski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) nie mylić z|Galicja.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Galicia

* baskijski: (1.1) Galizia

* esperanto: (1.1) Galegio

* hiszpański: (1.1) Galicia ż.

* portugalski: (1.1) Galiza

* szwedzki: (1.1) Galicien

* ukraiński: (1.1) Галісія ż.

* węgierski: (1.1) Galicia

źródła.

== Galicia (język angielski.) ==

wymowa.

audioUS|En-us-Galicia-2.ogg., audioUS|En-us-Galicia.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Galicia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. galisyjski

rzecz. Galisyjczyk, Galisyjka, galisyjski

Wiktionary

# galicja

1. potoczna nazwa ziem dawnej Rzeczypospolitej pod zaborem austriackim (1772-1918), obecnie używana często dla określenia terenów Małopolski;
2. kraina historyczna w północno-zachodniej Hiszpanii, obecnie stanowiąca okręg autonomiczny; Galicia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

(1.2) hist. kraina historyczna na północnym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego, graniczy z Portugalią, Kastylią i Leónem oraz Asturią;

Wiktionary

Galicja, Galicia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 16 listopada 1918, wobec objęcia zarządu Galicji przez Polską Komisję Likwidacyjną, Rada Narodowa w Zakopanem rozwiązała się i Rzeczpospolita Zakopiańska przestała istnieć po dwutygodniowej niepodległości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈlʲit͡sʲja, AS: galʹicʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. Galicjanin mos., Galicjanka ż.

:: przym. galicyjski

(1.2)

:: rzecz. Galisyjczyk mos., Galisyjka ż.

:: przym. galisyjski, galicyjski

Wiktionary

# galicjanin

mieszkaniec Galicji

SJP.pl

# galicjanizm

dawniej: rodzaj regionalizmu, wyraz, zwrot lub forma gramatyczna używana tylko w dawnej Galicji, południowo-wschodniej części Polski

SJP.pl

# galicjanka

mieszkanka Galicji

SJP.pl

# galicki

dawniej: galijski - odnoszący się do Galii

SJP.pl

# galicyjczyk

mieszkaniec Galicii (krainy w Hiszpanii); Galisyjczyk

SJP.pl

# galicyjka

mieszkanka Galicii (krainy w Hiszpanii); Galisyjka

SJP.pl

# galicyjski

1. przymiotnik od: Galicja
2. język galicyjski - język z grupy romańskiej, język urzędowy Hiszpanii wraz z kastylijskim i hiszpańskim; posługuje się nim ok. 3 mln mieszkańców hiszpańskiej Galicji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈt͡sɨjsʲci, AS: galʹicyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galisyjka ż., Galisyjczyk mos., Galicja ż., Galicjanin m., Galicjanka ż.

Wiktionary

# galicyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem galicyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem galicyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku galicyjskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈt͡sɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: galʹicyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# galicyjskość

→ galicyjski

SJP.pl

#### Patrz:

galicyjski

# galicyzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku francuskim albo z niego przejęte

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;

Wiktionary

Galicyzm – wyraz lub zwrot zapożyczony z języka francuskiego.

W polszczyźnie wyrazy francuskojęzyczne zaczęły się pojawiać w XVII i XVIII wieku, co związane przede wszystkim było z uniwersalnością języka francuskiego oraz licznymi koneksjami ówczesnej Polski z Królestwem Francji. Galicyzmów używały zwłaszcza wyższe warstwy społeczne: arystokracja i szlachta. Wplatano słowa lub wyrażenia w zdanie, prowadzono również całe rozmowy po francusku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Galicyzmy, które zadomowiły się w polszczyźnie, to np. rendez-vous, vis-à-vis, à propos, déjà vu, adres, biżuteria czy parasol.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈlʲit͡sɨsm̥, AS: galʹicysm̦

Wiktionary

# galidia

rodzaj ssaków z rodziny falanrukowatych

SJP.pl

Galidia kasztanowata (Galidia elegans) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny galidii (Galidiinae) w obrębie rodziny falanrukowatych (Eupleridae).

Wikipedia

# galijka

mieszkanka Galii

SJP.pl

# galijski

przymiotnik od: Galia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

(1.2) przen. charakterystyczny dla Francji lub Francuzów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. kontynentalny język celtycki używany od VI wieku p.n.e. najdalej do V wieku n.e.;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie zauważyłem żadnego kura galijskiego na czubku tej wieży.

(2.1) Galijski był językiem fleksyjnym o dosyć swobodnym szyku wyrazów w zdaniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galia ż., Gal m., Galijka ż., Galat m., gallikański m., galijskość ż., gal m., galizm m.

przym. gallikański, galowy

temsłow. galijsko-

Wiktionary

# galik

nazwisko

SJP.pl

# galikowski

nazwisko

SJP.pl

# galilea

kraina historyczna w Izraelu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. bibl. kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

(1.2) geogr. gmina w Hiszpanii, w prowincji La Rioja;

Wiktionary

Galilea (hebr. ‏הַגָּלִיל‎ ha-Galil; arab. ‏الجليل‎ al-Dżalil; gr. Γαλιλαία) – kraina historyczna w północnym Izraelu i w południowym Libanie, między Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan.

Jako arena działalności Jezusa Chrystusa, opisanej w Ewangeliach, stanowi kolebkę chrześcijaństwa.

Tradycyjnie dzieli się na trzy regiony:

- Górna Galilea
- Dolna Galilea
- Zachodnia Galilea.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Apostoł Natanael pochodził z Kany w Galilei.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛa, AS: galʹilea

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galilejczyk mos., Galilejka ż., Galileusz mos., Galileo mos., galileoskop mrz.

przym. galilejski

przysł. galilejsko

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Galilejczyk mos., Galilejka ż., Galileusz mos., Galileo mos., galileoskop mrz.

przym. galilejski

przysł. galilejsko

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Galilaea. < etym|gr|Γαλιλαία. < etym|hebr|גליל.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) Galilea

* angielski: (1.1) Galilee; (1.2) Galilea

* arabski: (1.1) الجليل

* baskijski: (1.1) Galilea; (1.2) Galilea

* białoruski: (1.1) Галілея ż.

* chiński standardowy: (1.1) 加利利

* czeski: (1.1) Galilea ż.

* duński: (1.1) Galilæa

* esperanto: (1.1) Galileo

* estoński: (1.1) Galilea

* fiński: (1.1) Galilea

* francuski: (1.1) Galilée ż.; (1.2) Galilea ż.

* gruziński: (1.1) გალილეა

* hebrajski: (1.1) הגליל

* hiszpański: (1.1) Galilea ż.; (1.2) Galilea ż.

* ido: (1.1) Galilea

* interlingua: (1.1) Galilea

* islandzki: (1.1) Galílea ż.

* japoński: (1.1) ガリラヤ

* kataloński: (1.1) Galilea ż.; (1.2) Galilea ż.

* koreański: (1.1) 갈릴리

* kurmandżi: (1.1) Celîle

* luksemburski: (1.1) Galiläa

* łaciński: (1.1) Galilaea ż., Galileia ż.

* mongolski: (1.1) Галил

* niderlandzki: (1.1) Galilea

* niemiecki: (1.1) Galiläa n.

* norweski (bokmål): (1.1) Galilea

* nowogrecki: (1.1) Γαλιλαία ż.

* ormiański: (1.1) Գալիլեա

* perski: (1.1) الجلیل

* portugalski: (1.1) Galileia ż.; (1.2) Galilea ż.

* rosyjski: (1.1) Галилея ż.; (1.2) Галилея ż.

* rumuński: (1.1) Galileea ż.

* słowacki: (1.1) Galilea ż.

* słoweński: (1.1) Galileja ż.

* staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) Галꙇлєꙗ ż.

* starogrecki: (1.1) Γαλιλαία ż.

* szwedzki: (1.1) Galileen

* turecki: (1.1) Celile

* ukraiński: (1.1) Галілея ż.; (1.2) Галілея ż.

* węgierski: (1.1) Galilea

* włoski: (1.1) Galilea ż.; (1.2) Galilea ż.

źródła.

== Galilea (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. Galilea (kraina)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# galilejczyk

mieszkaniec Galilei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Galilei

(1.2) kult. daw. jedno z określeń Jezusa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Apostoł Tomasz nie był Galilejczykiem, jak inni apostołowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛjt͡ʃɨk, AS: galʹilei ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galilea ż., Galileusz m., Galileo m.

:: fż. Galilejka ż.

przym. galilejski

przysł. galilejsko

Wiktionary

# galilejka

mieszkanka Galilei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Galilei

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛjka, AS: galʹilei ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galilea ż., Galileusz m., Galileusz m., Galileo m., galileoskop m.

:: fm. Galilejczyk m.

przym. galilejski

przysł. galilejsko

Wiktionary

# galilejski

przymiotnik od: Galilea

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Galileą, dotyczący Galilei

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛjsʲci, AS: galʹilei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galilea ż., Galilejczyk m., Galilejka ż., Galileusz m.

przym. galilejsko

przysł. galilejsko

Wiktionary

# galilejsko

przysłówek

(1.1) na sposób galilejski, po galilejsku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galilea ż., Galilejczyk mos., Galilejka ż., Galileusz mos., galileoskop mrz.

przym. galilejski

Wiktionary

# galileoskop

Galileoskop – instrument optyczny, rodzaj teleskopu refrakcyjnego, o konstrukcji zbliżonej do lunety, jaką dysponował Galileusz. Średnica obiektywu wynosi 50 mm, a średnica okularu – 20 mm. W zależności od konfiguracji (możliwe jest korzystanie z układu 4, 6 lub 8 soczewek – dzięki opcji zmiany okularu) galileoskop oferuje 17-, 25- lub 50-krotne powiększenie.

Wikipedia

# galileusz

(1564-1642, właściwie: Galileo Galilei) włoski fizyk, astronom i filozof

SJP.pl

Galileusz, właśc. Galileo Galilei (ur. 15 lutego 1564 w Pizie, zm. 8 stycznia 1642 w Arcetri) – włoski uczony: astronom, astrolog, matematyk, fizyk doświadczalny, inżynier-wynalazca i filozof, pionier nowożytnej fizyki i astronomii oraz popularyzator tych nauk. W co najmniej dwóch rankingach fizyków znalazł się w pierwszej dziesiątce wszech czasów, a w jednym z nich znalazł się na czwartym miejscu – zaraz za podium obejmującym Newtona, Einsteina i Maxwella.

Wikipedia

# galileuszowy

taki jak u Galileusza, charakterystyczny dla Galileusza

SJP.pl

# galimatias

zamieszanie, zamęt, rozgardiasz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ogólny zamęt, zakręcona sytuacja

(1.2) uczucie nieuporządkowania myśli

(1.3) niezrozumiała gadanina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zrobił się z tego taki galimatias, że słowa jednego wyraźnie nie można było usłyszeć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. galimatiasik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chaos

(1.2) zamęt

Wiktionary

# galimatiasik

zdrobnienie od: galimatias

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. ogólny zamęt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Młody rottweiler wywołał w kurniku niezły galimatiasik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galimatias mrz.

Wiktionary

# galin

nazwisko

SJP.pl

- Galin – wieś w Chorwacji, w żupanii karlowackiej, w mieście Ozalj

Osoby:

- Carmen Galin – rumuńska aktorka
- Dmitri Galin – rosyjski piłkarz nożny
- Galin – rumuński piosenkarz
- Mitchell Galin – amerykański producent filmowy
- Pierre Galin – francuski teoretyk muzyczny

Zobacz też:

- Gallin

Wikipedia

# galina

nazwisko

SJP.pl

# galindia

dawna kraina w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Galindów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Galindów;

Wiktionary

Galindia – jedna z krain leżących w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Galindów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. galindzki, galindyjski

rzecz. galindyjski mrz.

Wiktionary

# galindyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Galindią lub Galindami, dotyczący Galindii lub Galindów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język galindyjski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galindia ż., Galindowie lm m.

przym. galindzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galindzki

Wiktionary

# galindzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Galindią lub Galindami, dotyczący Galindii lub Galindów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galindyjski mrz., Galindia ż., Galindowie lm m.

przym. galindyjski

Wiktionary

# galinizm

metoda ułatwiająca początkową naukę muzyki

SJP.pl

# galiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Galiński (1866-1927) – generał brygady Wojska Polskiego
- Eugeniusz Galiński ps. „Soból” (ur. 1906) – oficer Armii Krajowej
- Cezary Galiński (ur. 1967) – inżynier, specjalista w projektowaniu, budowie i badaniach samolotów
- Jacek Galiński – pisarz
- Marcel Galiński ps. „Junior Stress” (ur. 1985) – muzyk reggae i dancehall
- Marek Galiński (ujednoznacznienie)
- Leszek Piotr Galiński (ur. 1959) – choreograf
- Tadeusz Galiński (1914-2013) – dziennikarz, polityk, minister
- Wincenty Galiński ps. „Bystry” (1885-1938) – działacz samorządowy, członek Polskiej Organizacji Wojskowej

Wikipedia

# galion

ozdobna figura na dziobie statku; aflaston

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. ozdoba dziobu żaglowca, często w kształcie postaci kobiecej lub zwierzęcej;

Wiktionary

- galion – rzeźba na dziobie żaglowca
- Galion – miasto w USA, w stanie Ohio
- Galion – wieś w południowej Dominice, w parafii św. Marka
- Galion – wieś we Wspólnocie Dominikany
- Galion – postać z powieści Hobbit, czyli tam i z powrotem

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Galion tego statku był w kształcie głowy barana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡalʲjɔ̃n, AS: galʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. galionowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) aflaston

Wiktionary

# galiot

nieduży żaglowiec handlowy w XVI-XVII wieku; galiota, galeota

SJP.pl

Galeota (galiot, wł. galeotta) – mały okręt żaglowo-wiosłowy używany od końca XVI wieku do końca XVIII wieku.

Galeota była małym, szybkim okrętem typu galery, właściwie półgalerą, gdyż posiadała 16-23 wioseł (po 2-3 ludzi na wiosło), ale w odróżnieniu od typowych galer mających ożaglowanie łacińskie, na 1-2 masztach miała ożaglowanie rejowe. Jak każdy okręt wiosłowo-żaglowy używana była na morzach śródlądowych - czyli na Morzu Śródziemnym i na Bałtyku.

Wikipedia

# galiota

nieduży żaglowiec handlowy w XVI-XVII wieku; galiot, galeota

SJP.pl

# galipot

żywica otrzymywana z drzew iglastych, służy głównie do fabrykacji lakierów

SJP.pl

# galisyjczyk

mieszkaniec Galicii (krainy w Hiszpanii); Galicyjczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galicja ż.

:: fż. Galisyjka ż.

przym. galisyjski, galicyjski

Wiktionary

# galisyjka

mieszkanka Galicii (krainy w Hiszpanii); Galicyjka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galicja ż.

:: fm. Galisyjczyk mos.

przym. galisyjski, galicyjski

Wiktionary

# galisyjski

przymiotnik od: Galicia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Galicją, dotyczący Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język galisyjski (galicyjski);

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Galicia ż., Galicja ż., Galisyjczyk mos., Galisyjka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galicyjski

(2.1) galicyjski

Wiktionary

# galla

dialekt kuszycki zaliczany do odłamu górnokuszyckiego, używany w Etiopii i południowym Egipcie

SJP.pl

- Galla – imię żeńskie
- Gaulo Galla – doża wenecji (755-756)
- Elia Galla Placydia
- Ryszard Galla – poseł niezrzeszony na Sejm RP
- Galla – grupa etniczna, odłam Kuszytów
- Galla – sumeryjski demon

Wikipedia

# gallagher

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aidan Gallagher – amerykański aktor i piosenkarz
- Leo Gallagher – amerykański komik
- Liam Gallagher – angielski wokalista i autor tekstów
- Noel Gallagher – angielski muzyk
- Rory Gallagher – irlandzki gitarzysta bluesowy i rockowy

Wikipedia

# galland

Osoby o tym nazwisku:

- Adolf Galland – niemiecki pilot
- Antoine Galland – francuski orientalista, archeolog i numizmatyk
- Yves Galland – francuski polityk, samorządowiec, prawnik i menedżer

Wikipedia

# gallikanin

sympatyk gallikanizmu

SJP.pl

# gallikanizm

ruch religijno-polityczny we Francji XIV w. głoszący hasła ograniczenia uprawnień papieskich na rzecz państwa

SJP.pl

Gallikanizm – ruch polityczno-religijny we Francji, zmierzający do uniezależnienia Kościoła francuskiego od władzy papieskiej, ograniczenia uprawnień papieża wobec Królestwa Francji i wpływu papiestwa na państwo francuskie, na rzecz powiększenia uprawnień króla Francji w sferze kontroli nad kościołami i związkami wyznaniowymi, jak również uznania wyższości władzy świeckiej nad duchowną.

Wikipedia

# gallikański

dotyczący gallikanizmu, gallikanów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. rel. związany z gallikanizmem i gallikanami, dotyczący gallikanizmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) hist. rel. charakterystyczny dla autonomicznego Kościoła rzymskokatolickiego we Francji

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. galijski

rzecz. galijski mrz.

Wiktionary

# gallimard

Éditions Gallimard – francuskie wydawnictwo założone w 1911 w Paryżu przez Gastona Gallimarda. Na jego czele stoi obecnie Antoine Gallimard, a firma jest największym wydawnictwem niezależnym we Francji.

31 maja 1911 Gaston Gallimard stanął na czele wydawnictwa La Nouvelle Revue française (NRF) na prośbę jego twórców: André Gide'a i Jeana Schlumbergera. Inauguracyjnym przedsięwzięciem nowej firmy było wydanie książek Gide'a i Paula Claudela, do których następnie dołączyli inni autorzy – m.in. Proust, Supervielle, Malraux, Saint-Exupéry.

Wikipedia

# gallina

imię żeńskie

SJP.pl

Gallina – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba.

Wikipedia

# gallio

Gallio – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Vicenza.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2331 osób, 49,6 os./km².

Wikipedia

# gallipoli

- Gallipoli – półwysep na Morzu Egejskim
- Gallipoli – miasto w Turcji
- Gallipoli – miejscowość we Włoszech
  - Gallipoli – stacja kolejowa w Gallipoli
- Gallipoli – film Petera Weira
- Bitwa o Gallipoli

Wikipedia

# gallo

imię żeńskie

SJP.pl

Gallo – język romański z grupy langues d’oïl, posługują się nim Bretończycy – we Francji.

Nie należy go mylić z językiem bretońskim, należącym do grupy języków celtyckich

Wikipedia

# gallofil

zwolennik, entuzjasta tego, co francuskie; frankofil, galloman

SJP.pl

# gallofilka

→ gallofil; frankofilka, gallomanka

SJP.pl

# gallofob

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; frankofob

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba niechętna do wszystkiego co francuskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gallofobia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frankofob

Wiktionary

# gallofobia

frankofobia; niechęć do wszystkiego co francuskie

SJP.pl

# gallofobka

kobieta mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; frankofobka

SJP.pl

# galloman

zwolennik, entuzjasta tego, co francuskie; frankofil, gallofil

SJP.pl

# gallomania

przesadna sympatia do wszystkiego, co francuskie

SJP.pl

# gallomanka

→ galloman; gallofilka, frankofilka

SJP.pl

# gallon

dawniej: galon (jednostka objętości)

SJP.pl

# galloper

samochód typu Hyundai Galloper

SJP.pl

Galloper – dawny południowokoreański producent samochodów terenowych, sportowych i minivanów z siedzibą w Seulu działający w latach 1991–2003. Należał do południowokoreańskiego koncernu Hyundai Motor Group.

Wikipedia

# galloway

[czytaj: galułej] rasa szkockiego bydła mięsnego

SJP.pl

Wikipedia

# gallowie

kapłani Kybele i Attisa

SJP.pl

Gallowie – kapłani eunuchowie bogini Kybele i jej małżonka Attisa.

Nazwę „gallów” (łac. galli, lp. gallus) nadali im Rzymianie, kiedy ich senat oficjalnie w 204 p.n.e. uznał kult Kybele za państwowy. Gallowie dokonywali samokastracji podczas ekstatycznych uroczystości, zwanych Dies sanguinis w dniu 24 marca. Czynili to na pamiątkę samookaleczenia Attisa. Ubierali się w stroje kobiece, ozdabiali bogatą biżuterią, nosili długie, rozjaśniane włosy, a twarze malowali kosmetykami (transwestytyzm).

Wikipedia

# galluks

dawniej: marka sklepów z elegancką odzieżą i obuwiem; Gallux

SJP.pl

# galluksowy

o odzieży, obuwiu: elegancki, taki jak ze sklepu Galluks

SJP.pl

# gallup

Gallup – miasto w Stanach Zjednoczonych, w zachodniej części stanu Nowy Meksyk, w hrabstwie McKinley.

Wikipedia

# galluryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mieszkanka Gallury, krainy na północy Sardynii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gallura ż.

:: fm. Gallur mos.

przym. gallurski, galluryjski

Wiktionary

# gallux

dawniej: marka sklepów z elegancką odzieżą i obuwiem; Galluks

SJP.pl

# galman

ruda cynku będąca mieszaniną węglanu i krzemianu cynku

SJP.pl

Galman – górnicze określenie utlenionych rud cynku, przeważnie mieszaniny smithsonitu i hemimorfitu (kalaminu) .

Wikipedia

# galmanowy

związany z galmanem

SJP.pl

# galon

1. srebrna albo złota naszywka na mundurach lub liberiach; szewron;
2. taśma przy portierach i meblach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

(1.2) miar. jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;

Wiktionary

- Galon – miara objętości
- Galon – pasmanteria
- Galon – utożsamiany z naramiennikiem na mundurze
- Galon – kibuc w Izraelu

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡalɔ̃n, AS: galõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galonik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pagon

Wiktionary

# galonek

zdrobnienie od: galon; galonik

SJP.pl

# galonik

zdrobnienie od: galon; galonek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od galon

Wiktionary

Galonik – stosowana w falerystyce nazwa podkładki wykonana z galonu (rzadziej metalowa), umieszczana pod rozetką w celu odróżnienia poszczególnych klas orderu lub markowania ich na stroju cywilnym (samodzielnie bez wstążki lub na miniaturkach orderowych) lub mundurze (na baretkach) w niektórych krajach. Zwykle stosowany jest w klasie I (krzyż wielki lub wielka wstęga), II (komandor z gwiazdą lub wielki oficer) i III (komandor). W przypadku odznaczeń stosuje się go dla oznaczenia stopnia i ilości nadań.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. galon m.

Wiktionary

# galonowy

związany z galonem

SJP.pl

# galop

1. skoczny taniec o parzystym metrum, szczególnie popularny w XIX wieku;
2. muzyka do tego tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeźdz. szybki, trzytaktowy chód konia;

(1.2) choreogr. szybki taniec w takcie 2/4, pochodzący z Francji;

Wiktionary

- galop (chód) – sposób poruszania się zwierząt czworonożnych
- galop (jeździectwo) – chód konia
- galop (taniec) – rodzaj tańca

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na prostej za zakrętem, koń z kłusa przeszedł w galop.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡalɔp, AS: galop

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galopada ż., galopka ż., kontrgalop m., galopowanie n.

czas. galopować ndk.

przym. galopowy

przysł. galopem

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) chód, bieg

(1.2) taniec

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. galopada ż., galopka ż., kontrgalop m., galopowanie n.

czas. galopować ndk.

przym. galopowy

przysł. galopem

frazeologia.

etymologia.

etym|francuski|galop. < etym|francuski|galoper. lub etym|wł|galoppo.

uwagi.

zoblistę|stęp|kłus|galop|cwał|inochód.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) canter

* esperanto: (1.1) galopo

* francuski: (1.1) galop m.

* hiszpański: (1.1) galope m.; (1.2) galop m., galopa ż.

* niemiecki: (1.1) Galopp m.

* nowogrecki: (1.1) καλπασμός m.

* rosyjski: (1.1) галоп m.; (1.2) галоп m.

* węgierski: (1.1) galopp; (1.2) galopp

* wilamowski: (1.1) galöp m., galöpp m., galop m.

* włoski: (1.1) galoppo m.; (1.2) galoppo m., galop m.

źródła.

== galop (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. galop (taniec)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# galopada

1. dawny taniec;
2. szybkie zmiany, szybki bieg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeźdz. szybka jazda na koniu

(1.2) pot. szybki bieg

(1.3) przen. ruszanie się z miejsca na miejsce, pośpiesznie wykonując wymagające tego czynności

(1.4) przen. szybkie tempo narastania, nasilania lub występowania zjawisk po sobie

(1.5) choreogr. muz. utwór muzyczny lub taniec o szybkim rytmie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W dali ucichła galopada kucyków i słychać było przechwalających się małych jeźdźców, piskliwe głosiki i strofowanie matek, które siedziały w cieniu akacji na rozścielonych pledach, nie spuszczały oczu z rozfiglowanej dzieciarni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galop mrz., galopka ż., kontrgalop m., galopowanie n.

czas. galopować ndk., pogalopować dk., zagalopować dk.

przym. galopowy

przysł. galopem

Wiktionary

# galopant

przestarzałe, żartobliwie: zalotnik, konkurent, amant

SJP.pl

# galopem

wykrzyknik nawołujący do bardzo szybkiego wykonania czegoś, pośpieszenia się, przyspieszenia; pędem

SJP.pl

przysłówek

(1.1) jeźdz. o biegu: prędko

(1.2) pot. bardzo szybko

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: galop

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ogier galopem popędził przez równinę.

(1.2) No, biegnijcie po pozostałych, tylko galopem!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galop m., galopada ż.

czas. galopować ndk.

Wiktionary

# galopka

szybki taniec wirowy; polka galopka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szybki, wirowy taniec ludowy

Wiktionary

# galopować

1. o koniu: biec galopem (szybki bieg, w którym następuje równoczesne oderwanie wszystkich czterech kończyn od ziemi);
2. o jeźdźcu: jechać na galopującym koniu;
3. potocznie: biec szybko

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pogalopować, zagalopować)

(1.1) jeźdz. zool. biec galopem

(1.2) sport. biec bardzo szybko

(1.3) następować szybko po sobie; dziać się prędko

(1.4) pot. spieszyć się w wykonywaniu czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jadąc dzisiaj rowerem widziałem na łące galopującego źrebaka.

(1.3) Jednak panuje silne przekonanie, że woda wyparowała w wyniku galopującego efektu cieplarnianego, który przemienił Wenus w rozżarzony glob o temperaturze powierzchni sięgającej czterystu stopni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galop mrz., galopowanie n., galopada ż.

przysł. galopem

Wiktionary

# galopowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|galopować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galop m., galopek m., galopada ż., galopka ż., galopant m.

czas. galopować ndk.

Wiktionary

# galopowy

związany z galopem

SJP.pl

# galopujący

1. o koniu: biec galopem (szybki bieg, w którym następuje równoczesne oderwanie wszystkich czterech kończyn od ziemi);
2. o jeźdźcu: jechać na galopującym koniu;
3. potocznie: biec szybko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biegnący bardzo szybko

Wiktionary

#### Patrz:

galopować

# galoty

potocznie: spodnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. spodnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moplikiem se jada na szychta, moplikiem se wracom z roboty, na gowie mom gogle Carrera, zicherką mom spięte galoty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galotki lm nm.

Wiktionary

# galowicz

uczestnik gali

SJP.pl

# galówka

potocznie: galowa impreza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. uroczystość, ważny obchód

(1.2) pot. strój galowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W najbliższą środę, ze względu na galówkę urząd pocztowy pozostanie zamknięty.

(1.2) Chłopcy ubrani w galówki wyglądali jak regiment.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gala ż.

przym. galowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gala

(1.2) gala

Wiktionary

# galowy

przymiotnik od: gal, gala

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący galu

(1.2) dotyczący gali

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. gal m.

(1.2) rzecz. gala ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) uroczysty

Wiktionary

# galtonia

galtonia biała, hiacynt letni - gatunek z rodziny liliowatych, pochodzący z południowej Afryki; ozdobna roślina rabatowa, rzadziej doniczkowa

SJP.pl

- Galtonia – rodzaj kopalnego archozaura
- galtonia Galtonia – wyróżniany dawniej rodzaj roślin z rodziny szparagowatych, współcześnie synonim śniedka Ornithogalum

Wikipedia

# galuba

nazwisko

SJP.pl

# galus

nazwisko

SJP.pl

# galusowy

kwas galusowy - organiczny związek chemiczny (trihydroksylowy kwas aromatyczny), który jest ciałem stałym, krystalicznym, rozpuszczalnym w gorącej wodzie, występujący w galasówkach dębu, chińskiej herbacie i innych surowcach roślinnych, stosowany przy wyrobie atramentu, barwników, środków farmaceutycznych oraz w fotografii; kwas 3,4,5-trihydroksybenzoesowy

SJP.pl

# galut

wygnanie, przymusowe wypędzenie Żydów z kraju i ich pobyt na obczyźnie; w myśl tradycji biblijnej, galut zakończy się wraz z przyjściem Mesjasza

SJP.pl

Galut (hebr. גלות) – wygnanie, wypędzenie Żydów z kraju (Palestyna, Izrael) i ich pobyt na obczyźnie.

Diaspora żydowska rozpoczęła się w VI wieku p.n.e. niewolą babilońską, a następnie w 135 roku, kiedy upadło powstanie Szymona Bar Kochby, a cesarz Hadrian wydał Żydom zakaz wstępu do Jerozolimy, w rezultacie czego zostali rozproszeni po całym Imperium Rzymskim.

Wikipedia

# galw.

skrót od: galwanizacja, galwanizacyjny

SJP.pl

# galwaniczny

1. prąd galwaniczny - prąd o niskim napięciu i natężeniu;
2. związany z techniką wykorzystującą taki prąd, zwłaszcza z tworzeniem metalowych powłok metodą elektrolityczną

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. elektr. fiz. techn. związany z galwanizmem, dotyczący galwanizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do ładowarek, w których powinny być ładowane wyłącznie akumulatorki, nie wolno wsadzać baterii galwanicznych, ponieważ istnieje niebezpieczeństwo eksplozji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galwanizacja ż.

Wiktionary

# galwanizacja

1. dział galwanotechniki, obejmujący sposoby elektrolitycznego osadzania metali na powierzchni wyrobów wykonanych z innego metalu lub niemetalowych; galwanostegia;
2. stosowanie prądu stałego o niskim napięciu i niskim natężeniu do leczenia schorzeń nerwów i mięśni; galwanoterapia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. powlekanie wyrobu metalowego warstwą innego metalu

(1.2) med. galwanoterapia

Wiktionary

Galwanizacja – potoczna nazwa galwanostegii, czyli elektrolitycznych metod wytwarzania powłok na różnych materiałach.

Najczęściej galwanizacja odnosi się do jednego z podstawowych zagadnień galwanostegii, czyli praktycznego wykonywania trwale przylegających cienkich powłok metalicznych poprzez osadzanie jednego metalu na innym (np. chromowanie, cynkowanie, cynowanie, kadmowanie, miedziowanie, niklowanie, złocenie).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. galwanizm m., galwanizerstwo n., galwanizernia ż., galwanizer m., galwanizator m.

czas. galwanizować ndk.

przym. galwanizacyjny, galwanizerski, galwaniczny

przysł. galwanicznie

Wiktionary

# galwanizacyjny

przymiotnik od: galwanizacja

SJP.pl

# galwanizator

fachowiec w zakresie galwanizacji; galwanizer

SJP.pl

# galwanizatorski

przymiotnik od: galwanizator

SJP.pl

# galwanizer

fachowiec w zakresie galwanizacji, nakładania warstw metalu metodą elektrolityczną; galwanizator

SJP.pl

# galwanizerka

→ galwanizer

SJP.pl

#### Patrz:

galwanizer

# galwanizernia

dział fabryki, w którym galwanizuje się przedmioty metalowe

SJP.pl

# galwanizm

1. zjawisko powstałe w organizmie żywym pod wpływem działania prądu elektrycznego;
2. dawniej: nazwa działu fizyki zajmującego się działaniem prądu elektrycznego

SJP.pl

# galwanizować

pokrywać dany przedmiot metalowy warstwą metalu szlachetniejszego metodą elektrolityczną

SJP.pl

# galwano

klisza miedziana wykonana sposobem galwanicznym

SJP.pl

# galwanochromia

barwienie wyrobów metalowych za pomocą elektrolizy

SJP.pl

# galwanofaradyzacja

zabieg terapeutyczny wykonywany jednocześnie prądem stałym i faradycznym

SJP.pl

# galwanometr

przyrząd do pomiaru prądu o bardzo małym napięciu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. przyrząd do pomiaru słabego prądu elektrycznego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. galwanometryczny

Wiktionary

# galwanometryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. elektr. związany z galwanometrem; wykorzystujący galwanometr lub metodę działania galwanometru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galwanometr mrz.

Wiktionary

# galwanoplastyczny

→ galwanoplastyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z galwanoplastyką, dotyczący galwanoplastyki

Wiktionary

#### Patrz:

galwanoplastyka

#### Powiązane:

rzecz. galwanoplastyka ż.

przysł. galwanoplastycznie

Wiktionary

# galwanoplastyka

elektrolityczne osadzanie metali na powierzchni przedmiotu celem otrzymania dokładnej kopii - jeden z działów galwanotechniki

SJP.pl

Galwanoplastyka – jeden z dwóch podstawowych działów galwanotechniki (drugim jest galwanostegia). Galwanoplastyka zajmuje się wytwarzaniem przedmiotów z metalu, cienkościennych, o skomplikowanych kształtach, zachowujących wiernie kształt podłoża, na którym są wytwarzane metodą osadzania elektrolitycznego.

Wikipedia

# galwanopunktura

terapia polegająca na niszczeniu tkanek prądem płynącym między elektrodami wkłutymi w skórę

SJP.pl

# galwanoskop

przyrząd do wykrywania prądu w obwodzie i wskazywania kierunku jego przepływu

SJP.pl

Galwanoskop – przyrząd pomiarowy, który służy do wykrywania przepływu i wyznaczania kierunku bardzo słabego, stałego prądu elektrycznego. Wynalazcą galwanoskopu był Luigi Galvani, który wykorzystał do tego przewodzenie prądu w nodze żaby. Urządzenie wynaleziono w roku 1780. Jest to uproszczona wersja galwanometru.

Wikipedia

# galwanostegia

dział galwanotechniki, obejmujący sposoby elektrolitycznego osadzania metali na powierzchni wyrobów metalowych lub niemetalowych; galwanizacja

SJP.pl

Galwanostegia — jeden z dwóch podstawowych działów galwanotechniki (drugim jest galwanoplastyka). Zajmuje się elektrolitycznymi procesami powodującymi uzyskanie na powierzchni metali szeregu trwałych powłok różnych rodzajów (metalicznych lub niemetalicznych).

Galwanostegia różni się od galwanoplastyki tym, że wytworzone powierzchnie są trwale związane z podłożem, podczas gdy w galwanoplastyce wytwarzane są powłoki oddzielane od powierzchni obrabianego przedmiotu.

Wikipedia

# galwanotaksja

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów (np. pierwotniaków) lub komórek (np. plemników) na przepływ prądu w danym środowisku; elektrotaksja

SJP.pl

# galwanotechnik

specjalista w dziedzinie galwanotechniki

SJP.pl

# galwanotechnika

specjalista w dziedzinie galwanotechniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: galwanotechnik

Wiktionary

Galwanotechnika – dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach. Galwanotechnika zajmuje się wytwarzaniem powłok zarówno metodą osadzania na podłożu substancji pochodzących z elektrolitu, jak i metodą przetwarzania materiału podłoża.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɡalvãnɔˈtɛxʲɲika, AS: galvãnoteχʹńika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. galwanotechnik m.

przym. galwanotechniczny

przysł. galwanotechnicznie

Wiktionary

# galwanoterapia

stosowanie prądu stałego o niskim napięciu i niskim natężeniu do leczenia schorzeń nerwów i mięśni; galwanizacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. metoda leczenia, polegająca na zastosowaniu prądu stałego o niskim napięciu i natężeniu

Wiktionary

Galwanoterapia – grupa zabiegów leczniczych polegających na działaniu na organizm człowieka stałym prądem elektrycznym za pomocą przyłożonych do ciała elektrod metalowych.

Dwa najbardziej znane zabiegi to:

- jontoforeza – polegająca na wprowadzaniu do organizmu zjonizowanych form leku za pomocą przyłożonego prądu;
- galwanizacja – polegająca na działaniu samym prądem elektrycznym.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) galwanizacja

Wiktionary

# galwanotropizm

Elektrotropizm, galwanotropizm – rodzaj tropizmu, w którym ruch warunkowany jest przez pole elektryczne. Reakcję ruchową tego typu wykazują: neurony, komórki mięśni, fibroblasty, komórki nabłonka, zielone glony, zarodniki, łagiewka pyłkowa.

Wikipedia

# gama

1. określone następstwo dźwięków
2. cały szereg, paleta odmian barw, uczuć itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;

(1.2) przen. szereg odmian czegoś do wyboru

Wiktionary

Gama – szereg dźwięków ułożonych według reguł danej skali muzycznej, zaczynający się od konkretnego dźwięku, który zazwyczaj nadaje nazwę tak utworzonej gamie.

Gama różni się tym od tonacji, że mówiąc o niej, ma się na myśli jej uszeregowane dźwięki (np. dla C-dur: c1, d1, e1, f1, g1, a1, h1, c2). Tonacja zaś określa podstawowy materiał dźwiękowy dla utworu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy potrafisz zagrać ten utwór w innej gamie niż C-dur?

(1.1) Początkującemu instrumentaliście ćwiczenie gam i pasaży pomaga osiągnąć precyzję i biegłość w wykonywaniu kolejnych dźwięków i odnaleźć ich czystą barwę. Doświadczony muzyk stosuje gamy i pasaże bardziej jako wprawki, rozgrzewki na początek muzycznego treningu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãma, AS: gãma

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skala, zakres

(1.2) wybór, przekrój, zestaw, skala, zbiór, paleta, arsenał, bogactwo, mnogość, repertuar, wachlarz, spektrum, rozpiętość, panorama

Wiktionary

# gamaja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - gimnazjum

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Gamaja Fryca”, jak nazwali szkołę polscy uczniowie, znalazła siedzibę w przebudowanej kamienicy przy ul. Strzałowej. (Piotr Dutkiewicz)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liceum, buda, zob. też szkoła

Wiktionary

# gamajda

(r. męski) potocznie: mężczyzna ociężały, powolny, ślamazarny; niedołęga, niedorajda, gamoń

SJP.pl

# gamaliel

Gamaliel, Gamaliel Starszy (I w. p.n.e./I w. n.e.) – faryzeusz, wnuk Hillela, członek Sanhedrynu, nauczyciel Pawła z Tarsu, tannaita z pierwszej generacji. Jest nazywany Starszym dla odróżnienia od jego wnuka o tym samym imieniu.

W Dz 5,34 został nazwany faryzeuszem i szanowanym przez cały naród uczonym w Prawie. Jego działalność przypada na lata 25–50 po Chrystusie. W Pirke Awot przypisuje się mu słowa: „Znajdź sobie nauczyciela, a będziesz się trzymał z dala od spraw wątpliwych”. On też przekazuje słowa, które dotyczą czystości rytualnej i rzucają znamienne światło na faryzejską mądrość. Pisma talmudyczne podkreślają jego wierność przepisom Prawa i surowość obyczajów. Mówiono, że po jego śmierci w Izraelu zaginął szacunek dla Prawa.

Wikipedia

# gamba

rodzaj dawnego instrumentu smyczkowego z rodziny wiol, opierany na nogach; viola da gamba

SJP.pl

- Gamba – miasto w Gabonie w prowincji Ogowe Nadmorskie
- Gamba – powiat we południowej części Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, w prefekturze Xigazê
- Gamba Osaka (jap. ガンバ大阪 Ganba Ōsaka) – japoński klub piłkarski z Suity, w północno-wschodniej części Prefektury Osaka
- Alberto Gambarotta – piłkarz brazylijski znany jako Gamba

Wikipedia

# gambeciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡãmbɛˈt͡ɕara, AS: gãmbećara

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

# gambeson

gruby, pikowany kaftan średniowieczny, zakładany pod zbroję; przeszywanica, aketon

SJP.pl

Przeszywanica (aketon, gambeson) – gruby, pikowany kaftan zakładany pod zbroję w średniowieczu.

Przeszywanica wykonana była z wielu warstw płótna (lnianego lub jutowego) albo skóry, zszytych ze sobą (stąd nazwa). Najczęściej zakładano ją pod kolczugę, w celu pochłonięcia energii ciosu i ochrony ciała przed obrażeniami miażdżonymi, przed czym nie bronił giętki pancerz kolczy. Biedniejsi wojownicy (głównie piechota) często używali przeszywanicy jako jedynej ochrony tułowia. Także pod zbroje płytowe zakładano przeszywanicę, często wzmocnioną naszytą nań plecionką kolczą w miejscach niechronionych przez zbroję.

Wikipedia

# gambetta

- Léon Gambetta
- Gambetta (stacja metra w Paryżu)
- Gambetta (stacja metra w Lille)

Wikipedia

# gambia

1. państwo w Afryce ze stolicą w Bandżulu; Republika Gambii;
2. rzeka w Gwinei, Senegalu i Gambii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. rzeka w Afryce;

Wiktionary

Gambia (pełna nazwa ang. Republic of The Gambia, pol. Republika Gambii; dawniej Islamska Republika Gambii) – państwo położone w zachodniej części kontynentu afrykańskiego. Od północy, południa i wschodu graniczy z Senegalem. Od zachodu ma dostęp do Oceanu Atlantyckiego, przy ujściu rzeki Gambii. Dawniej kolonia brytyjska, niepodległość uzyskała w 1965 r. Stolicą jest Bandżul (ang. Banjul). Obecnie członek Unii Afrykańskiej i ECOWAS.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gambia to najmniejsze pod względem powierzchni państwo kontynentalnej Afryki.

(1.2) W dorzeczu Gambii znajduje się kilka parków narodowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãmbʲja, AS: gãmbʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gambijczyk mos., Gambijka ż.

przym. gambijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. urz. Republika Gambii

Wiktionary

# gambijczyk

obywatel Gambii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Gambii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡãmˈbʲijt͡ʃɨk, AS: gãmbʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gambia ż.

:: fż. Gambijka ż.

przym. gambijski

Wiktionary

# gambijka

obywatelka Gambii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Gambii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡãmˈbʲijka, AS: gãmbʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gambia ż.

:: fm. Gambijczyk mos.

przym. gambijski

Wiktionary

# gambijski

związany z Gambią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Gambii, państwa w Afryce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Flaga gambijska składa się z czterech kolorów: białego, czerwonego, zielonego i błękitnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡãmˈbʲijsʲci, AS: gãmbʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gambia ż., Gambijczyk mos., Gambijka ż.

Wiktionary

# gambir

cierniste pnącze z rodziny marzanowatych; czepota

SJP.pl

# gambista

muzyk grający na gambie, dawnym instrumencie z rodziny wiol

SJP.pl

# gambistka

kobieta grająca na gambie

SJP.pl

# gambit

w szachach: sposób rozpoczęcia partii, polegający na poświęceniu pionka lub figury, w celu uzyskania korzystniejszej pozycji na szachownicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szach. otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

(1.2) przen. działanie ryzykowne

Wiktionary

Gambit – otwarcie szachowe, w którym gracz poświęca bierkę (w szczególnych sytuacjach dwie lub więcej) w zamian za uzyskanie większej aktywności figur. W większości gambitów poświęca się piona, lecz znane są również bardziej ryzykowne, które polegają na oddaniu skoczka lub gońca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przyjęcie gambitu z reguły prowadzi do otwartej, kombinacyjnej i ryzykownej gry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãmbʲit, AS: gãmbʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gambitowy

Wiktionary

# gambitowy

1. → gambit;
2. stwarzający możliwość osiągnięcia celu, ale narażający na stratę niepowodzenie

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) szach. charakterystyczny dla gambitu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gambit m.

Wiktionary

# gambo

włókno pozyskiwane z łodyg ketmii (konopiowatej, jadalnej i piżmowej), używane m.in. do wyrobu nici, sznurków i worków; kenaf, gambo, juta jawajska, juta afrykańska, konopie bombajskie

SJP.pl

# gambrinus

legendarny król, uważany za wynalazcę piwa

SJP.pl

Gambrinus – legendarna postać uznawana za patrona piwowarów i miłośników piwa, kojarzona z radosnym stylem życia. Utożsamiana jest zwykle z Janem I (Jan Primus), księciem Brabancji żyjącym w XIII w.

Bohater ten występuje w wielu różnych legendarnych opowieściach. Według jednej z nich miał otrzymać dar umiejętności produkcji piwa bezpośrednio od egipskiej bogini Izydy.

Na jego cześć nazwano nieistniejący już browar w Będzinie założony w XIX w.

Wikipedia

# gambuzja

żarłoczna ryba żyjąca w wodach słodkich Ameryki Środkowej i Południowej, żywiąca się larwami komarów

SJP.pl

# gamdzyk

nazwisko

SJP.pl

# gamebook

[czytaj: gejmbuk] gra książkowa polegająca na czytaniu opisów i dokonywaniu wyborów, z których każdy odsyła do danego paragrafu w książce; gra paragrafowa, paragrafówka

SJP.pl

# gameboy

[czytaj: gejmboj] potocznie: mała, przenośna konsola do gier

SJP.pl

Game Boy (jap. ゲーム ボーイ) – seria przenośnych konsoli do gier produkowana przez japońską firmę Nintendo w latach 1989-2008. Konsole z serii charakteryzowały się posiadaniem kontrolera krzyżakowego wzorowanego na konsoli Nintendo Entertainment System oraz miejsca na kartridże z grami. Konsole Game Boy przyczyniły się do zwiększenia popularności przenośnych konsol. Ich następcą jest wprowadzona w 2004 roku seria konsol Nintendo DS.

Wikipedia

# gamechanger

[czytaj: gejmczendżer lub gejmczejndżer] czynnik powodujący radykalną zmianę w dotychczasowym postępowaniu; game changer, gejmczendżer

SJP.pl

# gamedev

[czytaj: gejmdew] tworzenie gier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. tworzenie gier komputerowych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do gamedevu wchodzą młodzi ludzie, którzy są w stanie znieść crunch czy złe warunki pracy, byle robić to, co kochają.

Wiktionary

# gamedevowy

→ gamedev

SJP.pl

#### Patrz:

gamedev

# gamelan

indonezyjska orkiestra ludowa

SJP.pl

Gamelan (nazwa jest utworzona od słowa gamel „uderzać” i przyrostka an, który nadaje wyrazowi znaczenie rzeczownika zbiorowego) – grupa stylów muzycznych na Jawie oraz wyspie Bali, a także rodzaj indonezyjskiego zespołu muzyki tradycyjnej. Zespół gamelanu składa się z:

- idiofonów (metalofonów, ksylofonu i gongów),
- membranofonów (bębnów)
- instrumentów strunowych
- aerofonu

Wikipedia

# gamepad

[czytaj: gejmpad] urządzenie do sterowania, używane w grach konsolowych i komputerowych; pad

SJP.pl

Gamepad (także joypad, pad) – typ kontrolera gier zaprojektowany do trzymania oburącz, posiadający wiele przycisków oraz od jednego do kilku mini-joysticków. Zostały wprowadzone na rynek jako urządzenia peryferyjne umożliwiające graczowi interakcję z konsolą gier.

Wikipedia

# gameplay

[czytaj: gejmplej]
1. rozgrywka z gry komputerowej;
2. materiał wideo zawierający rozgrywkę z gry komputerowej

SJP.pl

Wikipedia

# gameplayowy

→ gameplay [czytaj: gejmplejowy]

SJP.pl

# gamer

[czytaj: gejmer] profesjonalny lub zatwardziały gracz jakiejś gry elektronicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaawansowany lub profesjonalny gracz w gry elektroniczne

Wiktionary

Gamer – amerykański film fantastycznonaukowy w reżyserii Marka Neveldine’a i Briana Taylora.

W weekend otwierający emisję w Stanach Zjednoczonych przychody ze sprzedaży biletów wyniosły 9 156 057 dolarów amerykańskich.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gaming m.

:: fż. gamerka ż.

przym. gamerski, gamingowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gamer

* hiszpański: (1.1) videojugador m.

* rosyjski: (1.1) ге́ймер m.

* ukraiński: (1.1) ге́ймер m.

źródła.

== gamer (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Persent101-gamer.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) gracz, graczka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gaming m.

:: fż. gamerka ż.

przym. gamerski, gamingowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gaming m.

:: fż. gamerka ż.

przym. gamerski, gamingowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gamer

* hiszpański: (1.1) videojugador m.

* rosyjski: (1.1) ге́ймер m.

* ukraiński: (1.1) ге́ймер m.

źródła.

== gamer (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Persent101-gamer.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) gracz, graczka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gamerka

→ gamer [czytaj: gejmerka]

SJP.pl

# gamerski

→ gamer [czytaj: gejmerski]

SJP.pl

# gamescom

[czytaj: gejmskom] targi gier komputerowych odbywające się w Niemczech

SJP.pl

gamescom – targi gier komputerowych odbywające się od 2009 roku w centrum wystawienniczym Koelnmesse w Kolonii w Niemczech. Organizowane są przez Bundesverband Interaktive Unterhaltungssoftware (German Federal Association of Interactive Entertainment Software), od 2018 roku przez game – Verband der deutschen Games-Branche.

Wikipedia

# gameta

dojrzała komórka płciowa mająca połowę liczby chromosomów w stosunku do pozostałych komórek ciała; gameta męska - plemnik i żeńska - jajo łączą się w czasie zapłodnienia w zygotę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. komórka służąca do rozmnażania płciowego;

Wiktionary

Gameta (komórka płciowa, komórka rozrodcza) – komórka służąca do rozmnażania płciowego.

Gameta u zwierząt powstaje na drodze mejozy (wyjątkowo na drodze mitozy u haploidalnych samców pszczół) w gametogenezie z gametocytów. Może uczestniczyć w procesie zapłodnienia, łącząc się z gametą innej płci i tworząc zygotę.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡãˈmɛta, AS: gãmeta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gametangium n.

przym. gametyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jajo

Wiktionary

# gametangiofor

miejsce położenia gametangiów u niektórych roślin (np. u porostnicy wielokształtnej)

SJP.pl

# gametangiogamia

zapłodnienie poprzez zlewanie się zawartości gametangiów (charakterystyczne dla workowców)

SJP.pl

Gametangiogamia – typ rozmnażania płciowego polegający na łączeniu się całych gametangiów – lęgni i plemni. Zachodzi np. u protistów grzybopodobnych (lęgniowców Oomycota) i grzybów należących do gromad workowców (Ascomycota) i sprzężniaków (Zygomycota).

Wikipedia

# gametangium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. organ lub komórka, w którym są wytwarzane gamety;

Wiktionary

Gametangium (l. mn.: gametangia) – komórka lub wielokomórkowy narząd, w którym wytwarzane są gamety. Wyróżnia się dwa rodzaje gametangiów:

- gametangia męskie to plemnie (anteridium),
- jednokomórkowe gametangia żeńskie to lęgnie (oogonium), wielokomórkowe to rodnie (archegonium)

Gametangia występują u wielu wielokomórkowych protistów oraz glonów, grzybów i na gametoficie roślin.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gametangia występują m.in. w glonach i grzybach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡãmɛˈtãŋʲɟũm, AS: gãmetãŋʹǵũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gameta ż.

Wiktionary

# gametocyt

komórka, z której po podziałach powstają gamety

SJP.pl

# gametofit

płciowe pokolenie u roślin, u których w cyklu rozwojowym występuje przemiana pokoleń

SJP.pl

Wikipedia

# gametofitowy

związany z gametofitem

SJP.pl

# gametofor

Wikipedia

# gametogeneza

proces powstawania komórek płciowych

SJP.pl

Gametogeneza – złożony proces powstawania i różnicowania gamet (komórek rozrodczych). W zależności od rodzaju wytwarzanych gamet wyróżnia się:

- oogenezę – wytwarzanie komórek jajowych,
- spermatogenezę – wytwarzanie plemników.

Wikipedia

# gametopatia

wada rozwojowa wywołana nieprawidłowością komórki rozrodczej o charakterze dziedzicznym bądź nabytym na drodze mutacji

SJP.pl

# gamifikacja

[czytaj: gejmifikacja] wykorzystanie mechanizmów znanych z gier, takich jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; gryfikacja, grywalizacja

SJP.pl

Grywalizacja (również gamifikacja, gryfikacja z ang. gamification) – wykorzystanie elementów gier i technik projektowania gier w kontekście niezwiązanym z grami, mające na celu angażowanie ludzi, motywowanie do działania, pobudzanie do nauki i rozwiązywania problemów przy osiąganiu przy tym pożądanych zachowań lub innych założonych celów.

Wikipedia

# gamifikacyjny

→ gamifikacja [czytaj: gejmifikacyjny]

SJP.pl

# gamifikator

[czytaj: gejmifikator] osoba wykorzystująca mechanizmy znane z gier w innych obszarach; grywalizator

SJP.pl

# gamifikować

[czytaj: gejmifikować] wykorzystywać mechanizmy znane z gier, takie jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; grywalizować

SJP.pl

# gaming

[czytaj: gejming] rozrywka polegająca na graniu w gry komputerowe

SJP.pl

Austria:

- Gaming – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Scheibbs

Inne:

- SK Gaming – drużyna e-sportowa

Zobacz też:

- Pro-Gaming

Wikipedia

# gamingowy

→ gaming [czytaj: gejmingowy]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) środ. związany z grami komputerowymi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gamer mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) growy; książk. ludyczny

Wiktionary

# gamma

nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ;

Wiktionary

Gamma (gr. γάμμα, pisana Γγ) – trzecia litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 3.

Gamma pochodzi od litery alfabetu fenickiego gimel (𐤂). Od gammy pochodzą litery łacińskie C i G oraz cyrylickie Г i Ґ.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nauczyciel oznaczył kąt gammą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãmːa, AS: gã•ma

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gamma

* arabski: (1.1) غاما

* asturyjski: (1.1) gama ż.

* baskijski: (1.1) gamma

* białoruski: (1.1) га́ма ż.

* duński: (1.1) gamma n.

* francuski: (1.1) gamma m.

* hiszpański: (1.1) gamma ż.

* interlingua: (1.1) gamma

* niemiecki: (1.1) Gamma n.

* nowogrecki: (1.1) γάμμα n., γάμα n.

* rosyjski: (1.1) га́мма ż.

* ukraiński: (1.1) га́мма ż.

* włoski: (1.1) gamma m.

źródła.

== gamma (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-gamma.ogg.

IPA|ɡæmə.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) litera grecka gamma

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gamma-globulina

preparat zawierający globuliny osocza krwi ludzkiej

SJP.pl

# gammaencefalograf

Gammaencefalografia (GEG) - izotopowa metoda diagnostyczna medycyny nuklearnej służąca do obrazowania ośrodkowego układu nerwowego za pomocą wskaźników promieniotwórczych emitujących pozytony. Anihilacja pozytonów w tkankach powoduje wyzwalanie promieniowania gamma podlegającego rejestrowaniu, tworząc gammaencefalogram.

Wikipedia

# gammografia

metoda badania niektórych narządów, polegająca na ocenie rozmieszczenia i natężenia promieniowania wprowadzonej do organizmu substancji promieniotwórczej

SJP.pl

# gamogenia

rzadko: rozród płciowy, rozmnażanie płciowe

SJP.pl

# gamon

specyficzna substancja chemiczna wydzielana przez dojrzałe komórki rozrodcze, powodująca wzrost aktywności plemników oraz przyciąganie chemotaktyczne gamet męskich i żeńskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. lekcew. człowiek nierozgarnięty, niezaradny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Te gamonie wszystko zepsuły!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãmɔ̃ɲ, AS: gãmõń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gamoniowatość ż.

czas. gamać

przym. gamoniowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bawół, ciamajda, ciamcia, ciapa, ciapciak, cielę, cielęcina, cielak, cielątko, ciemięga, ciepłe kluski / ciepłe kluchy, cipa, cztery litery, dupa, dupa wołowa, dziumdzia, ecie-pecie, faja, fajtłapa, fujara, gamajda, gapa, impotent, kaleka, kapcan, lebiega, lewus, łajza, łamaga, mumia, niedołęga, niedojda, niedorajda, niemota, niemrawiec, nieudacznik, niezdara, niezgraba, niezgrabiasz, niezguła, noga, oferma, śpiąca królewna, ofiara, ofiara losu, paralityk, patafian, pierdoła, pipa, platfus, popapraniec, safanduła, sierota, trąba jerychońska, trąba

Wiktionary

# gamoniostwo

potocznie: nierozgarnięcie, niezdarność, nieuważność; gamoniowatość

SJP.pl

# gamoniowatość

potocznie: nierozgarnięcie, niezdarność, nieuważność; gamoniostwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gamoniowate; cecha tych, którzy są gamoniowaci

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gamoń m.

przym. gamoniowaty

przysł. gamoniowato

Wiktionary

# gamoniowaty

tumanowaty, gapowaty, gapiowaty; potocznie:
1. nierozgarnięty, niezdarny, nieuważny;
2. świadczący o nierozgarnięciu, niezdarności, nieuważności, np. gamoniowaty wyraz twarzy

SJP.pl

# gamont

organizm jednokomórkowy rozmnażający się płciowo

SJP.pl

# gamów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

Wiktionary

Gamów (niem. Gammau) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik.Zabytkiem jest kościół który został zbudowany w 1728.

Miejscowość jest położona w południowo-zachodniej części gminy. Posiada powierzchnię 5,16 km² oraz ponad czterystu pięćdziesięciu mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gamów należy do gminy Rudnik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãmuf, AS: gãmuf

Wiktionary

# gamowy

→ gama

SJP.pl

#### Patrz:

gama

# gamrat

nazwisko

SJP.pl

Gamrat SA – przedsiębiorstwo w Jaśle zajmujące się przetwórstwem tworzyw sztucznych, głównie polichlorku winylu i polietylenu, działa w formie spółki akcyjnej.

Przedsiębiorstwo specjalizuje się w produkcji materiałów dla budownictwa takich jak systemy rynnowe, podsufitki, węże zbrojone, przewody elastyczne, odwodnienia liniowe, systemy rurowe i deski tarasowe.

Wikipedia

# gamratka

dawniej: kobieta lekkich obyczajów; prostytutka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta lekkich obyczajów, uprawiająca nierząd; kochanka, nałożnica; prostytutka

(1.2) wykonawczyni stosunku płciowego heteroseksualnego

Wiktionary

Gamratka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki. Leży w zachodniej części gminy między Kędzierakiem a Rudą.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co to? grozisz aspan? aspan mnie?… dla jednej gamratki?

(1.1) Nigdy nie przystanę, żeby Barbara na złą drogę zeszła i waściną gamratką została!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡãmˈratka, AS: gãmratka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gamrat m., gamratowanie n., Gamrat m.

czas. gamratować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. dorotka, mercha, duchna, duchniczka, pani duszka, daw. kortezanka, ladacznica, nierządnica, wszetecznica; zob. prostytutka.

Wiktionary

# gamuła

(r. męski) dawniej: mężczyzna niezdarny, nieporadny; gamoń, niezdara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. przest. pogard. niezdara, gamoń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten gamuła Julek sprzeczał się ze mną, że nie będę miała śmiałości iść do dworu

Wiktionary

# gan

rodzaj sieci do łowienia ryb; słęp

SJP.pl

- Gan – miejscowość i gmina we Francji
- Gan – miejscowość na Malediwach, na atolu Addu
- Gan – miejscowość na Malediwach, na atolu Gaafu Dhaalu
- Gan – miejscowość na Malediwach, na atolu Laamu
- gan – jeden z języków chińskich
- Gan – sieć rybacka
- GaN – azotek galu, materiał półprzewodnikowy
- GAN – polski zespół muzyczny
- Generic Access Network – protokół sieci ogólnego dostępu
- Sieć generatywna GAN – model uczenia maszynowego

Wikipedia

# ganache

[czytaj: ganasz] krem czekoladowy stosowany jako masa lub polewa do ciast; ganasz

SJP.pl

Ganasz lub ganache – krem składający się ze śmietanki i rozpuszczonej czekolady, używany jako masa do mazurka lub polewa do ciast, tortów itp. Ganache czekoladowy może być również wykorzystany jako nadzienie do makaroników, pralin, pączków czy trufli.

Wikipedia

# ganas

nazwisko

SJP.pl

# ganasz

krem czekoladowy stosowany jako masa lub polewa do ciast; ganache

SJP.pl

Ganasz lub ganache – krem składający się ze śmietanki i rozpuszczonej czekolady, używany jako masa do mazurka lub polewa do ciast, tortów itp. Ganache czekoladowy może być również wykorzystany jako nadzienie do makaroników, pralin, pączków czy trufli.

Wikipedia

# ganasze

płaskie, półokrągłe kości czaszki konia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hipol. wet. szerokie, wydatne, parzyste części w tyle żuchwy końskiej, wypełnione mięśniem żwacza; umięśnione obrzeże dolnej szczęki konia;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wałach nieśpiesznie przeżuwał paszę, miarowo ruszając ganaszami.

Wiktionary

# ganaszować

w jeździectwie: ustawiać pozycję głowy i szyi konia przez ściąganie wodzy i nacisk łydek na boki

SJP.pl

# gańba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. nagana, potępienie

(1.2) daw.) hańba, wstyd

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãɲba, AS: gãńba

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ganić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|ganiba.

Wiktionary

# ganc

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. całkiem, zupełnie

Wiktionary

# gancarczyk

nazwisko

SJP.pl

Gancarczyk – polskie nazwisko, w Polsce nosi je około 1500 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Janusz Gancarczyk (ur. 1984) – polski piłkarz, zawodnik Zagłębia Lubin; brat Marka
- Marek Gancarczyk (ur. 1966) – polski ksiądz katolicki, redaktor naczelny tygodnika „Gość Niedzielny”
- Marek Gancarczyk (ur. 1983) – polski piłkarz, zawodnik Chojniczanki Chojnice
- Roman Gancarczyk (ur. 1963) – polski aktor teatralny i filmowy oraz pedagog
- Seweryn Gancarczyk (ur. 1981) – polski piłkarz, zawodnik Lecha Poznań
- Anna Radwan-Gancarczyk (ur. 1966) – polska aktorka

Wikipedia

# gancarski

nazwisko

SJP.pl

# gancarz

nazwisko

SJP.pl

Gancarz (798 m) – szczyt we wschodniej części Beskidu Małego. Znajduje się w północno-zachodnim grzbiecie Gronia Jana Pawła II w Beskidzie Małym, pomiędzy Czubą a Czołem. Północne stoki Gancarza opadają do doliny Rzyczanki, natomiast w północno-wschodnim kierunku odchodzi od Gancarza boczny grzbiet oddzielający dolinę Choczenki od doliny Ponikiewki. Mający trzy grzbiety Gancarz wznosi się więc nad trzema miejscowościami i trzema dolinami: Rzyki w dolinie Rzyczanki, Kaczyna w dolinie Choczenki i Ponikiew w dolinie Ponikiewki.

Wikipedia

# gancpomada

potocznie: wszystko jedno

SJP.pl

# gancyklowir

Gancyklowir (łac. Ganciclovir) – lek wirostatyczny, pochodna acyklowiru. Zaburza replikację DNA wirusów. Wrażliwość na jego działanie wykazuje między innymi wirus różyczki i cytomegalowirus.

Wikipedia

# ganczarski

nazwisko

SJP.pl

# gandalf

imię męskie

SJP.pl

Gandalf – postać ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia, jeden z głównych bohaterów powieści Hobbit, czyli tam i z powrotem i Władca Pierścieni. Jest czarodziejem, jednym z Istarich, którzy przybyli do Śródziemia w Trzeciej Erze.

Wikipedia

# gandawa

miasto w Belgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Belgii;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡãnˈdava, AS: gãndava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gandawczyk mos., gandawka ż.

przym. gandawski

Wiktionary

# gandawczyk

mieszkaniec Gandawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Gandawy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Piter stał sobie ze skrzyżowanymi nogami na placu Broni, pod rozłożystym platanem, i przyjmował audiencje całych kolejek gandawczyków, żądnych opowiadań o czynach naszej dywizji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gandawa ż.

:: fż. gandawka ż.

przym. gandawski

Wiktionary

# gandawka

mieszkanka Gandawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Gandawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gandawa ż.

:: fm. gandawczyk mos.

przym. gandawski

Wiktionary

# gandawski

przymiotnik od: Gandawa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gandawą, dotyczący Gandawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gandawa ż., gandawczyk mos., gandawka ż.

Wiktionary

# gandhara

kraina historyczna obejmująca północno-wschodni Afganistan i północno-zachodni Pakistan

SJP.pl

Gandhāra (skt गन्धार; paszt. ګندهارا; chiń. Gantuoluo (乾陀羅 ); kor. Kantara (간다라); jap. Kantara (カンタラ); wiet. Càn-đà-la) – sanskrycka nazwa dawnego państwa położonego częściowo na terenach dzisiejszych Afganistanu i Pakistanu.

Rejon ten był twierdzą buddyzmu i odegrał ważną rolę w ewolucji doktryny mahajany. Pomiędzy II w. n.e a przełomem VI i VII w. n.e. rozwijała się na tych terenach sztuka buddyjska, zwłaszcza rzeźba, która łączyła tradycje stylów indyjskiego, irańskiego i grecko-rzymskiego Azji Mniejszej.

Wikipedia

# gandharski

[czytaj: gandarski] przymiotnik od: Gandhara (prowincja w starożytnych Indiach)

SJP.pl

# gandharwa

półbóg, niebiański muzyk

SJP.pl

Gandharwa (sanskryt: गंधर्व, gandharva, pali: gandhabba) – w mitologii indyjskiej klasa nadnaturalnych istot, żywiących się pięknym zapachem drzew i kwiatów (गंध gandha – "zapach").

Wikipedia

# gandhi

[czytaj: gandi] nazwisko, m.in. Mahatma Gandhi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) jeden z twórców współczesnej państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obok oficjalnej listy awatarów istnieją wierzenia nieortodoksyjne. Za awatar Boga uważano często Gandhiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡaːn.d̪ʱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Mahatma

Wiktionary

# gandysta

zwolennik, wyznawca gandyzmu

SJP.pl

# gandystka

→ gandysta

SJP.pl

#### Patrz:

gandysta

# gandyzm

1. stworzony przez Gandhiego system poglądów filozof., społ. i politycznych i związana z nim strategia walki o niepodległość Indii bez używania przemocy
2. sposób politycznego działania, masowych ruchów politycznych bez używania przemocy

SJP.pl

Gandyzm (dewanagari गांधीवाद, trl. gandhīvād, ang. Gandhism) – doktryna społeczno-polityczna stworzona przez Mohandasa Karamchanda Gandhiego, przywódcę ruchu niepodległościowego w Indiach. Istotą gandyzmu jest dążenie do podporządkowania wszystkich dziedzin działalności ludzkiej (w tym także polityki) ideom moralnym. Moralne i filozoficzne treści gandyzmu nawiązują przede wszystkim do buddyzmu i hinduizmu.

Wikipedia

# gandża

potocznie: marihuana; ganja, gańdźa, gandzia, marycha, maryśka, staf, stuff

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodnim Azerbejdżanie, położone na północnych stokach Małego Kaukazu;

Wiktionary

Gandża (dawniej Giandża, azer. Gəncə) – miasto w zachodnim Azerbejdżanie, położone na północnych stokach Małego Kaukazu na wysokości około 440 m n.p.m. Przez miasto przepływa niewielka rzeka Gəncəçay, dopływ Kury. Gandża to drugie pod względem liczby ludności miasto kraju, po stolicy Baku. Jest jednym z jedenastu miast wydzielonych (şəhər).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. gandżyński

Wiktionary

# gandzia

potocznie: marihuana; ganja, gandża, gańdźa, marycha, maryśka, staf, stuff

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. marihuana

Wiktionary

Marihuana (z hiszp. marihuana; z hindi गांजा trl. gāndźā) – susz pozyskiwany z roślin z rodzaju konopi (Cannabis), zawierający substancje psychoaktywne, stosowany głównie w celach rekreacyjnych i leczniczych. Do jej produkcji wykorzystuje się suszone i czasem sfermentowane żeńskie kwiatostany (niejednokrotnie z niewielką domieszką liści). Za działanie psychotropowe marihuany odpowiada głównie tetrahydrokannabinol (THC), który jest jednym z 483 znanych składników rośliny, włączając w to 65 innych kannabinoidów. Są one agonistami receptorów kannabinoidowych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãɲd͡ʑa, AS: gãńʒ́a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. trawa.

Wiktionary

# gandziowy

→ gandzia; marihuanowy, marychowy

SJP.pl

# gandżyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gandżą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Elizabetpolu są prócz tego w obiegu dawne monety gandżyńskie: dżewatchański rubel albo besz-abaz (71 kop. sr.) on-szagi (42 kop.) besz-szagi (21 kop.) abaz (17 kop.).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gandża ż.

Wiktionary

# ganeczek

zdrobnienie od: ganek

SJP.pl

# ganek

przybudówka przed wejściem do budynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przybudówka przed wejściem do budynku, składająca się z daszka wspartego na słupach i schodów

Wiktionary

- ganek – jednostka miary
- ganek – element budynku
- Ganek – jedna z turni w masywie Trzech Koron w Pieninach
- Ganek – szczyt w Tatrach Wysokich

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Staruszka narzuciła na ramiona chustę i wyszła na ganek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãnɛk, AS: gãnek

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) portyk

Wiktionary

# ganeś

Ganeśa (dewanagari गणेश ; transliteracja Gaṇeśa, ang. Ganesha) znany też jako Ganapati i Winajaka (skt. Pan Zastępów) – w mitologii indyjskiej przywódca ganów (pośrednich bóstw), dew mądrości i sprytu, patron uczonych i nauki, opiekun ksiąg, liter, skrybów i szkół. Syn Parwati. Uważany za patronującego fragmentowi przestrzeni sakralnej w ćakrze muladhara.

Wikipedia

# ganeśa

Ganeśa (dewanagari गणेश ; transliteracja Gaṇeśa, ang. Ganesha) znany też jako Ganapati i Winajaka (skt. Pan Zastępów) – w mitologii indyjskiej przywódca ganów (pośrednich bóstw), dew mądrości i sprytu, patron uczonych i nauki, opiekun ksiąg, liter, skrybów i szkół. Syn Parwati. Uważany za patronującego fragmentowi przestrzeni sakralnej w ćakrze muladhara.

Wikipedia

# gang

grupa przestępcza; banda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grupa przestępcza

Wiktionary

Gang – wieloczłonowa, hierarchiczna struktura, której celem jest prowadzenie ciągłej działalności przestępczej i czerpanie z niej zysków.

Charakteryzuje się wyraźnym podziałem zadań między członkami. Cechą wyróżniającą gang jest specyficzny styl życia osób do niego należących. Zaliczyć do niego można: negowanie norm obyczajowych i prawnych, określony ubiór, określony sposób spędzania wolnego czasu, przebywanie w wyznaczonych miejscach oraz kontrola przestrzeni (na przykład dzielnic).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) On był przywódcą gangu, ale został aresztowany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡãŋk, AS: gãŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gangster m., gangsterstwo n., gangsteryzm mrz.

przym. gangsterski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) banda, szajka

Wiktionary

# gangbang

rodzaj seksu grupowego, w którym jedna osoba odbywa jednocześnie lub po kolei stosunki płciowe z co najmniej trzema partnerami

SJP.pl

Gang bang (lub gangbang) – rodzaj seksu grupowego, w którym jedna osoba – niezależnie od płci – odbywa jednocześnie bądź po kolei stosunki płciowe z co najmniej trzema partnerami, z których każdy odbywa stosunek tylko z tą jedną osobą. Odróżnia to gang bang od pozostałych form seksu grupowego. Nie należy gang bangu mylić z triolizmem, w którym biorą udział wyłącznie trzy osoby.

Wikipedia

# ganges

1. rzeka w Indiach i Bangladeszu;
2. miejscowość i gmina we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Indiach;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto i gmina we Francji;

Wiktionary

Ganges (hindi गंगा IPA: [ˈɡəŋɡa:], sanskryt गङ्गा) – rzeka w południowej Azji, przepływająca przez Indie i Bangladesz. Jej długość wynosi 2700 km, a powierzchnia dorzecza 1125 tys. km² (z Brahmaputrą 2060 tys. km²). Ganges uchodzi do Zatoki Bengalskiej będącej częścią Oceanu Indyjskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obmyję ciało w świętych wodach Gangesu, a duszę utopię w kontemplacji!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãŋɡɛs, AS: gãŋges

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gangesowy, gangeski

Wiktionary

# gangeski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gangesem, dotyczący Gangesu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) odkrycie Nowego Świata potwierdziło istnienie antypodów, ponieważ znajduje się on „po przeciwnej stronie Indii Gangeskich".

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ganges mrz.

przym. gangesowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gangesowy

Wiktionary

# gangesowy

przymiotnik od: Ganges

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gangesem, dotyczący Gangesu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ganges mrz.

przym. gangeski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gangeski

Wiktionary

# ganglion

1. zwój komórek nerwowych;
2. kulista zmiana wypełniona płynem, występująca w okolicy stawów lub na powierzchni ścięgien grzbietu ręki lub stopy; torbiel galaretowata

SJP.pl

Torbiel galaretowata, ganglion (łac. ganglion) – pseudotorbiel łącznotkankowa występująca w okolicach torebek stawowych oraz ścięgien. Jest to jama patologiczna o ścianach wyściełanych tkanką łączną, wypełniona płynem lub galaretowatą substancją. Najczęstszą lokalizacją jest okolica nadgarstka i stopy, rzadko kolana lub innych stawów (jak np. stawu skroniowo-żuchwowego).

Wikipedia

# ganglionizacja

proces skupiania komórek w zwojach nerwowych

SJP.pl

# ganglioplegia

blokada zwojów autonomicznego układu nerwowego przez podanie odpowiednich leków, wykorzystywana m.in. w celu zmniejszenia krwawienia podczas operacji

SJP.pl

# gangol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. garnitur

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ma za to droższy gangol, lepsze taxi i więcej ochroniarzy. (z Internetu)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. garnitur.

Wiktionary

# gangrena

1. śmierć komórek żywych organizmu pod wpływem bakterii gnilnych; zgorzel
2. przenośnie o zepsuciu moralnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. proces gnilny tkanek wywołany w żywym organizmie przez bakterie gnilne;

(1.2) przen. upadek moralny, zepsucie

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(2.1) pogard. o człowieku irytującym, dokuczliwym

Wiktionary

Zgorzel, gangrena – typ martwicy tkanek powodowanej w żywym organizmie przez anaerobowe (beztlenowe) bakterie gnilne z rodzaju Clostridium. Przyczyną gangreny jest obecność ogniska martwicy, dostępnego dla bakterii. Odpowiednie warunki istniejące w ognisku martwicy, takie jak wilgotność, temperatura i brak dostępu tlenu, sprzyjają rozwojowi beztlenowców. Zgorzel powstaje tylko w tych miejscach organizmu, które mają połączenie ze światem zewnętrznym (przez co stają się dostępne dla bakterii), dlatego występuje głównie:

- w powłokach skórnych (po zmiażdżeniach);
- w płucach;
- miazdze próchniejącego zęba;
- w jelitach (gdzie bakterie te przebywają stale jako komensale).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Gangrena korupcji zżera straż miejską!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡãŋˈɡrɛ̃na, AS: gãŋgrẽna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gangrenowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgorzel, martwica

(1.2) bagno, degeneracja, degrengolada, deprawacja, patologia, rozkład, szambo, zepsucie, zgnilizna

(2.1) zob. łajdak.

Wiktionary

# gangrenować

wywoływać gangrenę, rozkładać

SJP.pl

# gangrenowaty

1. dotknięty gangreną;
2. zdemoralizowany

SJP.pl

# gangrenowy

związany z gangreną (np. rana gangrenowa)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z gangreną (zgorzelą), dotyczący gangreny (zgorzeli)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gangrena ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgorzelowy

Wiktionary

# gangsta

gangsta, gangsta rap - odmiana muzyki rap, charakteryzująca się tekstami piosenek pełnymi przemocy, o tematyce przestępczej

SJP.pl

Gangsta (zapis stylizowany: GANGSTA.) – manga autorstwa Kohske, publikowana na łamach magazynu „Gekkan Comic @BUNCH” wydawnictwa Shinchōsha od marca 2011. Na jej podstawie studio Manglobe wyprodukowało serial anime, który był emitowany od lipca do września 2015.

W Polsce manga ukazuje się nakładem wydawnictwa Waneko.

Wikipedia

# gangstarapowy

→ gangsta rap

SJP.pl

#### Patrz:

gangsta rap

# gangster

1. członek gangu
2. przenośnie o kimś postępującym bezwzględnie, idącym po trupach do celu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba należąca do gangu

(1.2) przen. człowiek bezwzględny i brutalny

Wiktionary

Gang – wieloczłonowa, hierarchiczna struktura, której celem jest prowadzenie ciągłej działalności przestępczej i czerpanie z niej zysków.

Charakteryzuje się wyraźnym podziałem zadań między członkami. Cechą wyróżniającą gang jest specyficzny styl życia osób do niego należących. Zaliczyć do niego można: negowanie norm obyczajowych i prawnych, określony ubiór, określony sposób spędzania wolnego czasu, przebywanie w wyznaczonych miejscach oraz kontrola przestrzeni (na przykład dzielnic).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Policji nowojorskiej udało się ująć kolejnych dwóch gangsterów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡãŋkstɛr, AS: gãŋkster

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gang m., gangsterstwo n., gangsteryzm n.

przym. gangsterski

przysł. gangstersko

Wiktionary

# gangsterka

1. członkini zorganizowanej grupy przestępczej;
2. ogół gangsterów;
3. przestępcza działalność gangsterów; gangsterstwo, gangsteryzm

SJP.pl

# gangsterski

przymiotnik od: gangster (np. film gangsterski, gra gangsterska)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z gangsterem, charakterystyczny dla gangstera

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I doszło do tego, że zatarły się różnice między metodami organizacji gangsterskiej, mafijnej, a metodami policji.

(1.1) A czy pan słyszał o związkach pana Matusewicza ze światem gangsterskim?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gangster mos., gang mrz., gangsterstwo n., gangsteryzm mrz.

przysł. gangstersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mafijny

Wiktionary

# gangstersko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób typowy dla gangstera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gangster mos., gangsterka ż.

przym. gangsterski

Wiktionary

# gangsterstwo

gangsteryzm;
1. przestępcza działalność gangsterów; gangsterka;
2. bezwzględna, brutalna działalność jakiejś osoby lub grupy osób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przestępczość gangsterska

(1.2) agresywna działalność, często przestępcza, jakiejś osoby lub grupy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Władze osiągnęły doskonałe wyniki w zwalczaniu gangsterstwa w naszej metropolii.

(1.2) Na gangsterstwo niektórych podmiotów gospodarczych nie ma mocnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gang mrz., gangster mos., gangsteryzm mrz.

przym. gangsterski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gangsteryzm, bandytyzm

(1.2) gangsteryzm, bandytyzm

Wiktionary

# gangsteryzm

gangsterstwo;
1. przestępcza działalność gangsterów; gangsterka;
2. bezwzględna, brutalna działalność jakiejś osoby lub grupy osób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. gangsterstwo.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Władze odnoszą sukcesy w zwalczaniu gangsteryzmu na terytoriach zależnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gang mrz., gangster mos., gangsterstwo n.

przym. gangsterski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gangsterstwo

Wiktionary

# gangsterzyna

lekceważąco: marny, lichy gangster

SJP.pl

# gangtocki

przymiotnik od: Gangtok

SJP.pl

# gangtok

miasto w Indiach

SJP.pl

Gangtok (hindi, nepalski गंगटोक, trb.: Gangtok, trl.: Gāṁgtok; ang. Gangtok) – miasto w północnych Indiach, w Himalajach (na wysokości 1700 m n.p.m.). Jest stolicą stanu Sikkim.

W mieście działa Instytut Tybetański, a także ośrodek kultu religijnego buddystów. Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła ok. 30 tys.

Wikipedia

# gangus

potocznie: gangster

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gangster (członek gangu)

Wiktionary

# ganiać

1. potocznie: ubiegać się o coś
2. popędzać, poganiać
3. ścigać kogoś lub coś
4. pędzić, biegać
5. przenośnie: zmuszać do czegoś, przynaglać
6. ganiać się - ganiać siebie wzajemnie

SJP.pl

# ganiący

zwracać uwagę na złe zachowanie, krytykować itp.

SJP.pl

#### Patrz:

ganić

# ganianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ganiać.

Wiktionary

# ganiany

1. podobny do krakowiaka taniec polski, rozpowszechniony w XVI i XVII wieku; goniony;
2. zabawa dziecięca; berek

SJP.pl

Berek lub ganiany, goniany – dziecięca gra ruchowa.

Wikipedia

# ganić

zwracać uwagę na złe zachowanie, krytykować itp.

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zganić)

(1.1) wyrażać słownie dezaprobatę, udzielać słownej krytyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ganienie n., gańba ż.

przym. nienaganny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) besztać, karcić, krytykować, łajać, ochrzaniać, potępiać, udzielać nagany, wulg. opieprzać, wulg. opierdalać

Wiktionary

# ganicz

nazwisko

SJP.pl

# ganienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielanie nagany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciągłe ganienie tylko rozżala podopiecznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zganienie n.

czas. ganić ndk., zganić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) karcenie, krytykowanie

Wiktionary

# ganimedes

1. słynny z urody młodzieniec; mit. gr. piękny młodzieniec, uniesiony przez Zeusa pod postacią orła na Olimp w celu usługiwania wspólnie z Hebe bogom przy ucztach;
2. astr.
a) satelita Jowisza;
b) jedna z planetoid

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. piękny młodzieniec, ukochany boga Zeusa; królewicz trojański; podczaszy na Olimpie; syn Trosa i Kalliroe;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. największy księżyc Jowisza; największy księżyc w Układzie Słonecznym; jeden z księżyców galileuszowych;

Wiktionary

- Ganimedes (Ganimed, Ganymed, gr. i łac. Ganymedes) – w mitologii greckiej piękny młodzieniec, syn Trosa, kochanek Zeusa, podczaszy na Olimpie
- Ganimedes – księżyc Jowisza
- Ganimedes – królewski eunuch, piastun i doradca Arsinoe IV

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Atmosfera Ganimedesa składa się niemal wyłącznie z tlenu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡãɲĩˈmɛdɛs, AS: gãńĩmedes

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|Γανυμήδης. (Ganymḗdēs)

(2.1) od (1.1)

uwagi.

(2.1) zobacz też: Indeks:Polski - Astronomia

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ganymede; (2.1) Ganymede

* bułgarski: (1.1) Ганимед m.; (2.1) Ганимед m.

* esperanto: (1.1) Ganimedo; (2.1) Ganimedo

* kataloński: (2.1) Ganimedes

źródła.

== Ganimedes (język kataloński.) ==

thumb|Ganimedes (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) astr. Ganimedes

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ganja

[czytaj: gandzia albo gandża] potocznie: marihuana; gandzia, gandża, gańdźa, marycha, maryśka, staf, stuff

SJP.pl

- Ganja (czyt. gandża, gandzia) – potocznie marihuana
- Gandża (Ganja w kilku językach, w tym ang.) – miasto w Azerbejdżanie
- Ganja – planeta pozasłoneczna
- Ganja Karuppu, indyjski aktor

Wikipedia

# gankowy

związany z gankiem

SJP.pl

# ganoid

ryba o szkielecie chrząstkowym i wydłużonym ciele

SJP.pl

# ganoina

szklista substancja nieorganiczna łącząca rybie łuski

SJP.pl

# ganowicz

nazwisko

SJP.pl

# ganś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. kulin. gęś

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|gynś.

Wiktionary

# gansu

prowincja w Chinach; Kansu

SJP.pl

Wikipedia

# gant

wieś w Polsce

SJP.pl

Gant (niem. Ganthen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Piecki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Sołectwo Gant składa się z dwóch wsi Gant i Gajne. Nazwa wsi prawdopodobnie wzięła się od jeziora Gant, wymienianego w dokumentach z 1576 pod nazwą Gandt.

Wikipedia

# gaolan

roślina jednoroczna z rodziny wiechlinowatych, podobna do kukurydzy, hodowana jako roślina jadalna i pastewna w Azji, Afryce i południowej Europie; gaolian, kaolian, sorgo japońskie

SJP.pl

# gaolian

roślina jednoroczna z rodziny wiechlinowatych, podobna do kukurydzy, hodowana jako roślina jadalna i pastewna w Azji, Afryce i południowej Europie; gaolan, kaolian, sorgo japońskie

SJP.pl

# gaon

dawniej: honorowy tytuł uzyskiwany przez najwyższe autorytety w sprawach wiary i interpretacji Talmudu; osoba nosząca ten tytuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. honorowy tytuł przyznawany rabinom z dwóch akademii talmudycznych w babilońskich miastach Sura i Pumbedita w VII-XIII w.;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|hebr|גאון. → geniusz, znakomitość, blask

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gaon

źródła.

== gaon (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. rel. gaon

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡaɔ̃n, AS: gaõn

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|hebr|גאון. → geniusz, znakomitość, blask

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gaon

źródła.

== gaon (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. rel. gaon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|hebr|גאון. → geniusz, znakomitość, blask

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gaon

źródła.

== gaon (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. rel. gaon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gaoxiong

miasto w Chinach; Kaosiung

SJP.pl

Kaohsiung (także Gaoxiong, chiń. 高雄; pinyin Gāoxióng; pe̍h-ōe-jī Ko-hiông) – miasto w południowo-zachodnim Tajwanie, nad Morzem Południowochińskim. Ma status miasta wydzielonego. W 2010 roku liczyło 2 773 483 mieszkańców. Główny port handlowy Tajwanu. Ośrodek przemysłu elektronicznego, informatycznego, hutniczego, maszynowego, stoczniowego i petrochemicznego.

Wikipedia

# gap

człowiek gapiący się na coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba bezmyślnie patrząca na pewne wydarzenie, zjawisko

(1.2) gap niebieskonogi – inna nazwa głuptaka niebieskonogiego, dużego ptaka morskiego z rodziny głuptaków.

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: gapić (się)

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: gapa

Wiktionary

Francja

- Gap – okręg
- Gap – miasto
  - Gare de Gap – stacja kolejowa w Gapie

Stany Zjednoczone

- Gap – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lancaster
- Gap (ang. Gap Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Montgomery

Inne

- Gap – diecezja
- Gap Inc. – odzieżowa sieć handlowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obok rozbitego samochodu stał tłum gapiów, ale nikt nie udzielił rannym pomocy.

(2.1) Jacek, nie gap się tak ostentacyjnie na tę dziewczynę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡap, AS: gap

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. gapić się

Wiktionary

# gapa

(r. żeński)
1. kobieta nierozgarnięta, nieuważna, nieostrożna; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; gamoń, oferma
2. gwarowo o wronie lub gawronie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. osoba mało spostrzegawcza lub mająca trudności w orientacji

(1.2) poznań. kruk, gawron, wrona

(1.3) pot. pogard. godło używane w III Rzeszy

(1.4) pot. żart. odznaka pilota lub spadochroniarza w kształcie orła

(1.5) mikol. czubajka kania

Wiktionary

Gapa – potocznie odznaka przedstawiająca stylizowanego orła, czasem w locie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta gapa znów zgubiła klucze!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡapa, AS: gapa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gapowatość ż., gapowicz m., gapowiczka ż., gapiostwo n., gapowe, gapienie się n.

czas. zagapić się dk., gapić się ndk.

przym. gapowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lwów|ślipundyr., oferma, fujara

(1.2) glapa

Wiktionary

# gapcia

zdrobnienie od: gapa

SJP.pl

# gapcio

pieszczotliwie: gapa, ciapa

SJP.pl

# gapić

gapić się - patrzyć na kogoś, coś, zwykle bezmyślnie

SJP.pl

# gapiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Gapiński – polski fizyk
- Tadeusz Gapiński – polski piłkarz
- Tomasz Gapiński – polski żużlowiec
- Wacław Gapiński – rzymskokatolicki ksiądz

Wikipedia

# gapiostwo

roztargnienie, nieuwaga, zaniedbywanie czegoś

SJP.pl

# gapiowatość

→ gapiowaty

SJP.pl

#### Patrz:

gapiowaty

# gapiowaty

bezmyślny, głupi; gapowaty

SJP.pl

# gapiowski

→ gapa

SJP.pl

#### Patrz:

gapa

# gapowatość

→ gapowaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gapowate; cecha tych, którzy są gapowaci

Wiktionary

#### Patrz:

gapowaty

#### Powiązane:

rzecz. gapa ż., gapowicz mos.

przym. gapowaty, gapiowaty

przysł. gapowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gapiowatość

Wiktionary

# gapowaty

bezmyślny, nieuważny; gapiowaty

SJP.pl

# gapowe

potocznie o stracie wynikającej z braku doświadczenia i należytej troski, staranności

SJP.pl

# gapowicz

1. potocznie: pasażer jadący na gapę
2. osoba przypatrująca się czemuś bezmyślnie; gap

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pasażer podróżujący bez biletu

(1.2) osoba przyglądająca się (bezmyślnie)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konduktorzy złapali w przedziale obok dwóch gapowiczów.

(1.2) Dookoła pełno było gapowiczów z aparatami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡaˈpɔvʲit͡ʃ, AS: gapovʹič

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gapa ż., gapiostwo n., gapowatość ż.

:: fż. gapowiczka ż.

czas. gapić się ndk.

przym. gapiowaty, gapowaty

przysł. na gapę

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. ślepy pasażer

(1.2) gap, ciekawski

Wiktionary

# gapowiczka

1. potocznie: pasażerka jadąca na gapę
2. kobieta przypatrująca się czemuś bezmyślnie

SJP.pl

# gapski

nazwisko

SJP.pl

# gar

duży garnek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ognioodporny pojemnik do przygotowywania ciepłych potraw

(1.2) środ. mot. cylinder

(1.3) techn. dolna część szybu wielkiego pieca, znajdują się w niej otwory spustowe, przez które okresowo spuszczane są surówka i żużel

Wiktionary

Okręty podwodne typu Tambor – typ amerykańskich okrętów podwodnych używanych podczas II wojny światowej, które były zaliczane do grupy typów fleet submarine. Okręty typu Tambor były rozwinięciem poprzedniego typu – Salmon. Powstały na bazie 20 lat rozwoju konstrukcyjnego, typ Tambor stanowił w czasie wejścia do służby w 1939 roku, szczytowe osiągnięcie techniki podwodnej na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie mam co do gara włożyć!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡar, AS: gar

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. garowanie n., garnek mrz., garnczek mrz., garnuszek mrz., garnuszeczek mrz., garniec mrz., garncarz mos., garncarka ż., garncarnia ż., garncarstwo n.; przym. garncowy, garncarski; czas. garować ndk.

Wiktionary

# gara

1. proces rośnięcia ciasta;
2. część piekarni, w której pozostawia się ciasto do wyrośnięcia;
3. lina do obracania rei w płaszczyźnie poziomej;
4. bieg statku, gdy wiatr wieje w żagle z boku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. sen, drzemka

(1.2) gw-pl|Bukowina. dworzec kolejowy

(1.3) daw. gw-pl|Kraków. jednostka miary

(1.4) daw. gw-pl|Kraków. skrzynia na wozie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: gar

Wiktionary

Gara – wieś i gmina w południowej części Węgier, w pobliżu miasta Baja. Gmina liczy 2476 mieszkańców (styczeń 2011) i zajmuje obszar 59,96 km².

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Nie zazdroszczę im pieniędzy. Mam co włożyć do gara.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.5) garować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) stacja, wokzał

Wiktionary

# garamond

krój pisma drukarskiego

SJP.pl

# garancyna

barwnik do farbowania otrzymywany z korzeni marzanny farbiarskiej

SJP.pl

# garaż

pomieszczenie do przechowywania samochodów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

Wiktionary

Garaż – samodzielny obiekt budowlany lub część innego obiektu, przeznaczony do przechowywania i niezawodowej obsługi pojazdów mechanicznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed wjazdem do garażu proszę okazać dowód opłaty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡaraʃ, AS: garaš

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. garażować ndk.

przym. garażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) parking podziemny

Wiktionary

# garażówka

potocznie: wyprzedaż garażowa

SJP.pl

Garażówka – kompilacja płockiej formacji punkrockowej Farben Lehre wydana w 1996 przez wytwórnię Psy Wojny Records. Nagrania dokonano w różnych miejscach i pochodzą z lat 1986–1990. Mastering archiwalnych nagrań dokonali muzycy zespołu w studiu M. Sztomberskiego w Płocku w 1996.

Wikipedia

# garażowy

związany z garażem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z garażem, dotyczący garażu

(1.2) działający (odbywający się) w prowizorycznych warunkach, amatorski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garaż mrz.

czas. garażować ndk.

Wiktionary

# garb

1. silne skrzywienie kręgosłupa tworzące wypukłość na plecach lub klatce piersiowej;
2. wypukłość na grzbiecie wielbłąda wypełniona tłuszczem;
3. jakakolwiek wypukłość, nierówność, wybrzuszenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;

(1.2) wypukłość na jakimś przedmiocie

(1.3) zool. anat. wypukłość na grzbiecie zwierzęcia, zwykle wypełniona tłuszczem

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: garbić

Wiktionary

- garb – rodzaj wady w budowie ciała
- Garb – skała na wzgórzu Biakło na Wyżynie Częstochowskiej
- Garb – szczyt (404 m n.p.m.) w Górach Kaczawskich
- Garb – szczyt (701 m n.p.m.) w Karkonoszach
- Garb – szczyt (1087 m n.p.m.) w Karkonoszach, w obrębie Śląskiego Grzbietu
- Garb – szczyt w Bieszczadach Zachodnich

- Garb – kilkadziesiąt innych nazw geograficznych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli będziesz się garbił, to będziesz miał taki garb jak twój dziadek.

(1.2) Odkąd zbudowali te nowe garby na jezdni, wszyscy muszą jeździć wolniej.

(1.3) Czy to możliwe, aby wielbłąd miał trzy garby?

(2.1) Janku, nie garb się przy jedzeniu!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡarp, AS: garp

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garbatkowate nmos., garbaty mos., garbus mos./mzw., garbuska ż., garbatość ż., garbusik mzw., garbienie n.

czas. garbić się ndk., zgarbić się dk.

przym. garbaty

przysł. garbato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kifoza, reg. śl. pukiel, pukel.

(1.2) wybrzuszenie, wypukłość

Wiktionary

# garbaciak

nazwisko

SJP.pl

# garbaciej

stopień wyższy od przysłówka: garbato

SJP.pl

# garbacik

nazwisko

SJP.pl

# garbacki

nazwisko

SJP.pl

# garbacz

garbacz hełmiasty - gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pielęgnicowatych

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 1 podstawowa

- Garbacz – część wsi Ropica Polska w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
- Garbacz – część wsi Stróżówka w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
- Garbacz – część wsi Zagórzany w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
- Garbacz – przysiółek wsi Sylczno w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
- Garbacz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów

Wikipedia

# garbad

esencja przyprawowa wykorzystywana w przemyśle rolno-spożywczym

SJP.pl

# garbarczyk

nazwisko

SJP.pl

# garbarek

nazwisko

SJP.pl

# garbarnia

pomieszczenie lub zakład, w którym garbuje się (wyprawia) skóry

SJP.pl

Garbarnia – zakład przemysłowy, w którym odbywa się proces wyprawiania skór.

Wikipedia

# garbarski

dotyczący garbarstwa lub garbarza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z garbarstwem albo garbarzem, dotyczący garbarstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garbienie n., garbarstwo n., garbarz mos., garbarka ż., garbarnia mrz., garbnik mrz., garbowanie n., wygarbowanie n.

czas. garbować ndk., wygarbować dk.

przym. garbowany

Wiktionary

# garbarstwo

gałąź przemysłu zajmująca się wyprawianiem skór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wyprawianie skór;

Wiktionary

Garbarstwo – dziedzina rzemiosła lub przemysłu zajmująca się wyprawianiem skór. Garbarstwo zajmuje się zarówno chemiczną, jak i fizyczną obróbką skór.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡarˈbarstfɔ, AS: garbarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garbienie n., garbarz

czas. garbować, wygarbować

przym. garbarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) garbowanie

Wiktionary

# garbary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) odzawodowa nazwa cześci Poznania wokół ulicy o tej samej nazwie

Wiktionary

- Garbary – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Garbary – dawna jurydyka, posiadająca własny ratusz; obecnie krakowski Piasek
- Garbary – część poznańskiego Starego Miasta
  - Poznań Garbary – stacja kolejowa
- Garbary – ulica we Wrocławiu na Starym Mieście

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡarˈbarɨ, AS: garbary

Wiktionary

# garbarz

specjalista w zakresie garbarstwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. rzem. rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡarbaʃ, AS: garbaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garbarnia ż., garbarstwo n., garbowanie n., wygarbowanie n., garbnik m., garbienie n.

:: fż. garbarka ż.

czas. garbować ndk., wygarbować dk.

przym. garbarski, garbnikowy

Wiktionary

# garbata

kobieta garbata

SJP.pl

Garbata – część wsi Tempoczów-Rędziny w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Skalbmierz.

W latach 1975–1998 Garbata administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# garbatamente

określenie wykonawcze: z wdziękiem

SJP.pl

# garbatecki

przymiotnik od: Garbatka Letnisko

SJP.pl

# garbatek

łokaś garbatek - gatunek chrząszcza

SJP.pl

# garbatka

łokaś garbatek - gatunek chrząszcza

SJP.pl

Biologia

- garbatka (Toninia) – rodzaj porostów
- garbatka (Gibbaeum) – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych
- garbatka (Limia nigrofasciata) – gatunek ryby z rodziny piękniczkowatych
- garbatka – człon rodzajowy zwyczajowych nazw gatunkowych niektórych motyli z rodziny garbatkowatych:
  - garbatka brzozówka (Pheosia gnoma)
  - garbatka dromaderka, garbatka wielbłądka (Notodonta dromedarius)
  - garbatka karbica (Gluphisia crenata)
  - garbatka łańcuchówka (Leucodonta bicoloria)
  - garbatka miesięcznica (Notodonta tritophus)
  - garbatka osinówka (Pheosia tremula)
  - garbatka pomianówka (Notodonta torva)
  - garbatka sierpówka, garbatka rudorożka, garbatka guślarka (Drymonia ruficornis)
  - garbatka wyrocznica (Drymonia dodonaea)
  - garbatka zygzakówka, garbatka wieniawka (Notodonta ziczac)
  - garbatka zaczepka (Peridea anaceps)

  Wikipedia

# garbatkowate

rodzina motyli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Notodontidae|Stephens|ref=tak., rodzina motyli;

Wiktionary

Garbatkowate (Notodontidae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata. Obejmuje około 3800 opisanych gatunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Błona bębenkowa u garbatkowatych zwrócona jest brzusznie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garb mrz., garbatka ż., garbatość ż., garbaty mos.

przym. garbaty

przysł. garbato

Wiktionary

# garbatkowaty

o cechach garbatkowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# garbato

przysłówek

(1.1) pot. od: garbaty

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡarˈbatɔ, AS: garbato

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. garbaty

rzecz. garb mrz., garbatkowate nmos., garbuska ż., garbienie n.

Wiktionary

# garbatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co garbate; cecha tych, którzy są garbaci

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garbatkowate nmos., garb m., garbek m., garbus m., garbusek m., garbuska ż., garbienie n.

czas. garbić się

przym. garbaty

Wiktionary

# garbaty

1. mający garb;
2. mający naturalną wypukłość lub narośl na grzbiecie;
3. pagórkowaty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) z widocznym skrzywieniem kręgosłupa; z garbem

(1.2) mający wypukłość, wybrzuszenie, zgrubienie lub skrzywienie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chłopcze, ależ ty jesteś garbaty!

(1.2) […] na białych atłasach i koronkach leżała papużka nieżywa, z czerwonemi skrzydłami, z szarym czubem nad głową, z garbatym dziobem, żałośnie opadłym na pierś puszystą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡarˈbatɨ, AS: garbaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garbatkowate nmos., garb m., garbus m., garbuska ż., garbatość ż., garbienie n.

czas. garbić, garbić się

przysł. garbato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|puklaty.

Wiktionary

# garbek

mała wypukłość, wzniesienie, wybrzuszenie, nierówność

SJP.pl

Garbek (dawniej Nowy Dwór, kaszub. Nowi Dwór, niem. Neuhof) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Przechlewo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Obecna urzędowa nazwa wsi to nazwa sztuczna utworzona przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych.

Wikipedia

# garbiak

kuliste uwypuklenia gałki ocznej mogące powstać w obrębie przedniego odcinka oka wskutek urazu

SJP.pl

# garbić

1. rzadkie: pochylać, zginać;
2. garbić się:
a) pochylać się, zginać się;
b) rzadkie: tworzyć garby, być pokrytym garbami; wyginać się

SJP.pl

# garbicz

nazwisko

SJP.pl

Garbicz (niem. Görbitsch) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Torzym.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Miejscowość letniskowa położona na południe od drogi krajowej nr 92, pomiędzy dwoma jeziorami: Kręcko i Wielicko.

Od 2013 roku odbywa się tutaj Festiwal Muzyki i Sztuki Garbicz Festival.

Wikipedia

# garbik

1. rodzaj niedużych, morskich ryb z rodziny garbikowatych;
2. zdrobnienie od: garb; garbek

SJP.pl

# garbikowate

rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych

SJP.pl

Garbikowate (Pomacentridae) – rodzina małych (do 35 cm), głównie morskich ryb okoniokształtnych. Często hodowane w akwariach morskich. W warunkach hodowlanych wykazują dużą odporność na warunki sztucznego środowiska oraz silny terytorializm. Niektóre gatunki uznawane za bardzo agresywne wobec współmieszkańców.

Wikipedia

# garbikowaty

o cechach garbikowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# garbipłat

roślina z rodziny motylkowatych (bobowatych), występująca w około 150 gatunkach; wigna

SJP.pl

Garbipłat, wspięga, fasolnik (Vigna Savi) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Ponieważ to rośliny blisko spokrewnione i podobne do fasoli – były włączane do tego rodzaju i szereg gatunków nadal zwyczajowo zwanych jest fasolą. Stosowana dla rodzaju jest też nazwa wspięga, która z kolei jest myląca ze względu na jej używanie także w odniesieniu do rodzaju Lablab. Rodzaj obejmuje ponad 90 gatunków (105 według Plants of the World). Dawniej zaliczano tu ok. 150 gatunków, ale szereg z nich wyodrębnionych zostało do osobnych rodzajów (Ancistrotropis, Cochliasanthus, Condylostylis, Leptospron).

Wikipedia

# garbnica

ciecz ze świeżym garbnikiem

SJP.pl

# garbnik

1. substancja chemiczna mająca zdolność łączenia się z substancją białkową skóry zwierzęcej, stosowana w garbarstwie;
2. roślina stosowana w zielarstwie

SJP.pl

Garbniki – substancje służące do garbowania skóry. Ich garbujące działanie przejawia się w wiązaniu się z białkiem występującym w skórze (kolagenem), przez co jest ono neutralizowane lub usuwane ze skóry, która staje się skórą wyprawioną.

Ze względu na pochodzenie garbniki można podzielić na:

- garbniki nieorganiczne (mineralne):
  - związki chromu(III), cyrkonu(IV), tytanu(IV), glinu, żelaza(III), rtęci(II), molibdenu(III), krzemu, wanadu(V), wolframu(V) i molibdenu(VI), a także kwasy polifosforowe

  Wikipedia

# garbnikodajny

dostarczający garbnika

SJP.pl

# garbnikowy

związany z garbnikiem

SJP.pl

# garbno

wieś w woj. warmińsko-mazurskim

SJP.pl

W Polsce

- Garbno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany
- Garbno – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Korsze
- Garbno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Garbno – gromada w powiecie kętrzyńskim
- Garbno – gromada w powiecie koszalińskim

Inne

- Garbno - oficjalna nazwa wsi Niebrzydowo Wielkie w latach 1945–46.

Wikipedia

# garbo

- Greta Garbo – szwedzko-amerykańska aktorka filmowa i teatralna
- Juan Pujol, ps. „Garbo” – brytyjski podwójny agent w czasie II wojny światowej

Wikipedia

# garbogrzbiet

rodzaj wodnych ssaków z rodziny delfinowatych

SJP.pl

Garbogrzbiet (Sousa) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Delphininae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Wikipedia

# garbogłowy

wargacz garbogłowy - ryba morska z rodziny wargaczowatych; napoleon, chelin napoleoński

SJP.pl

# garbonosy

o garbatym profilu (np. niektóre rasy koni)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o ludziach: mający nos z garbem

(1.2) o zwierzętach: mający wypukłość na pysku lub dziobie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡarbɔ̃ˈnɔsɨ, AS: garbõnosy

Wiktionary

# garbów

1. silne skrzywienie kręgosłupa tworzące wypukłość na plecach lub klatce piersiowej;
2. wypukłość na grzbiecie wielbłąda wypełniona tłuszczem;
3. jakakolwiek wypukłość, nierówność, wybrzuszenie

SJP.pl

W Polsce

- Garbów – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, siedziba gminy Garbów
- Garbów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Garbów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn
- Garbów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Garbów – osada w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza

Wikipedia

# garbować

poddawać skórę zwierzęcą specjalnej obróbce w celu nadania jej miękkości i trwałości; wyprawiać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wyprawiać skórę zwierzęcą, poddając ją działaniu garbników lub środków syntetycznych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garbarstwo n., garbnik m., garbarz mos., garbowanie n.

przym. garbarski

czas. wygarbować

Wiktionary

# garbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|garbować.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. wygarbować, garbować ndk.

rzecz. garbarz m., garbienie n.

przym. garbarski

Wiktionary

# garbowianin

mieszkaniec Garbowa (wsi w Polsce)

SJP.pl

# garbowianka

mieszkanka Garbowa (wsi w Polsce)

SJP.pl

# garbowiny

odpadki garbarskie, używane jako nawóz lub na opał

SJP.pl

# garbówka

kora dębowa, odpowiednio spreparowana, używana do garbowania skóry

SJP.pl

Struga Kurowska – struga, lewostronny dopływ Kurówki o długości 6,35 km i powierzchni zlewni 32,08 km²

Struga przepływa przez Klementowice i Kurów. Jej dopływem jest Potok Klementowicki.

Wikipedia

# garbowski

przymiotnik od: Garbów

SJP.pl

- Jan Garbowski (1888-1940) – lekarz
- Ludwik Garbowski (1872-1954) – botanik. fitopatolog
- Roman Garbowski (ur. 1935) – aktor
- Tadeusz Garbowski (1869-1940) – zoolog
- Tomasz Garbowski (ur. 1979) – polityk

Wikipedia

# garbunek

wyprawianie skór; garbowanie

SJP.pl

# garbus

potocznie: osoba garbata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. człowiek z garbem (kifozą)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

- Volkswagen Garbus – potoczna polska nazwa niemieckich samochodów osobowych Volkswagen Typ 1.
- Garbus – opowiadanie Arthura Conana Doyle’a o Sherlocku Holmesie
- Garbus – powieść przygodowa Paula Févala (tytuł alternatywny: Kawaler de Lagardère)
- Garbus – francuski film kostiumowy z 1959

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed kościołem żebrał jakiś garbus.

(2.1) Zdaniem wielu garbusy to najpiękniejsze samochody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡarbus, AS: garbus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garbaty m., garb m., garbatość ż.

:: fż. garbuska ż.

:: zdrobn. garbusik m.

czas. garbić się ndk., zgarbić się dk., przygarbić się dk.

przym. garbaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) garbaty

(2.1) chrząszcz, chrabąszcz

Wiktionary

# garbusek

zdrobnienie od: garbus

SJP.pl

# garbuska

potocznie: kobieta garbata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. kobieta garbata

(1.2) pot. mot. warszawa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Kazik pucował swoją garbuskę od samego rana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡarˈbuska, AS: garbuska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garb mrz., garbusek m., garbatość ż., garbienie n.

:: fm. garbus m.

czas. garbić ndk., garbić się ndk.

przym. garbaty

przysł. garbato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pot. warszawka

Wiktionary

# garcia

[czytaj: Gars-ija]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

García lub Garcia może się odnosić do:

- García – (XII w.) wielki mistrz zakonu Calatrava
- Garcia I (919?-970)
- García II zwany „Tchórzem” (zm. 1004 lub 1005) – król Nawarry i hrabia Aragonii
- Adam Gabriel Garcia – tancerz, aktor filmowy i telewizyjny
- Adela Garcia – zawodniczka fitness, kulturystka
- Adrián García Arias – meksykański piłkarz
- Alan García Pérez – peruwiański polityk, dwukrotny prezydent Peru
- Alberto García – meksykański piłkarz
- Alejandro García – meksykański piłkarz
- Alfonso García Robles – meksykański polityk i dyplomata, laureat pokojowej nagrody Nobla
- Andrés García Jr. – meksykański aktor telewizyjny i filmowy, model
- Andrés Luis García Jasso – meksykański duchowny katolicki
- Andy García – aktor filmowy
- Eduardo Horacio García – argentyński duchowny katolicki, biskup
- Eric García – hiszpański piłkarz
- Federico García Lorca – hiszpański poeta i dramaturg; był także malarzem, pianistą i kompozytorem
- Fernando García Cadiñanos – hiszpański duchowny rzymskokatolicki, biskup
- Francisco García Pimienta – hiszpański trener i piłkarz
- Antonio Ignacio Velasco García – wenezuelski duchowny katolicki, arcybiskup Caracas, kardynał
- Carlos García Camader – peruwiański duchowny katolicki, biskup
- Caroline Garcia – francuska tenisistka
- Gabriel García Márquez – kolumbijski powieściopisarz, dziennikarz i działacz społeczny
- Ginés García – hiszpański kolarz szosowy
- Gonzalo García Vivanco – meksykański aktor filmowy i telewizyjny, model
- Gregorio María Aguirre y García – hiszpański duchowny katolicki, arcybiskup Toledo i prymas Hiszpanii, kardynał
- Iván García (lekkoatleta) – kubański lekkoatleta, sprinter
- Jorge Garcia – amerykański aktor
- José Antonio García Calvo – hiszpański piłkarz
- José Luis Fernández García – hiszpański szachista, arcymistrz
- José Luis García – gwatemalski zapaśnik
- José Luis García Raya – hiszpański polityk i samorządowiec
- José Luis García Sánchez – hiszpański reżyser, scenarzysta i producent filmowy
- José Maurício Nunes Garcia – brazylijski kompozytor
- Julián García Valverde – hiszpański ekonomista, przedsiębiorca i polityk
- Julián García Vargas – hiszpański polityk i ekonomista
- Leonardo García – meksykański aktor telewizyjny
- Luis Alberto García – meksykański piłkarz
- Luis Ángel García – meksykański piłkarz
- Luis Armelio García – kubański trener piłkarski
- Luis de García – panamski zapaśnik
- Luis Francisco García – meksykański piłkarz
- Luis García – hiszpański lekkoatleta, długodystansowiec
- Luis García Berlanga – hiszpański reżyser i scenarzysta
- Luis García Fernández – hiszpański piłkarz, zawodnik Espanyolu
- Luis García Meza Tejada – prezydent Boliwii
- Luis García-Ochoa Ibáñez – hiszpański malarz, rytownik i ilustrator
- Luis García Plaza – hiszpański trener i piłkarz
- Luis García Postigo – meksykański piłkarz
- Luis Javier García Sanz – hiszpański piłkarz, zawodnik Panathinaikos AO
- Luis Prado García – hiszpański męczennik
- Luis Yáñez-Barnuevo García – hiszpański i andaluzyjski polityk oraz lekarz
- Manuel Pablo García – argentyński piłkarz
- Melchor Rodríguez García – polityk hiszpański
- Miguel García – meksykański piłkarz
- Néstor García – wenezuelski zapaśnik
- Néstor García Veiga – były argentyński kierowca wyścigowy
- Pablo García – urugwajski piłkarz
- Raúl García – meksykański zapaśnik
- René Isidoro García – były meksykański piłkarz, obecnie trener
- Ricardo García García – peruwiański duchowny katolicki, biskup
- Roberto García – argentyński lekkoatleta, sprinter
- Rodrigo García – wielki mistrz zakonu Calatrava
- Rodrigo García – reżyser
- Rutilio Grande García – salwadorki zakonnik, jezuita, męczennik, błogosławiony Kościoła katolickiego
- Salvador Piñeiro García-Calderón – peruwiański duchowny katolicki, arcybiskup
- Wilfredo García – kubański zapaśnik w stylu wolnym
- Xavier García – salwadorski piłkarz
- Yoel García – kubański lekkoatleta, trójskoczek
- Garcia – zespół muzyczny
- Garcia (Gustavo Garcia dos Santos, ur. 2002) – brazylijski piłkarz
- Garcia – gmina w Hiszpanii, w prowincji Tarragona, w Kataloni

Wikipedia

# garcorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. garncarz

Wiktionary

# garcynia

1. rodzaj tropikalnych roślin z rodziny kluzjowatych; mangostan;
2. gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny kluzjowatych; mangostan właściwy, smaczelina, żółtopla, żółciecz

SJP.pl

# garcz

nazwisko

SJP.pl

Garcz, dodatkowa nazwa w j. kaszubskim Gôrcz, (niem. Gartsch) – wieś kaszubska w Polsce na Pojezierzu Kaszubskim położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego nad Jeziorem Łapalickim. W Garczu na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką nr 211 bierze swój początek Droga Kaszubska.

W części wsi Garcz, Dziewczej Górze, osadzona jest oś powieści Martyny Bundy "Nieczułość".

Wikipedia

# garczarczyk

nazwisko

SJP.pl

# garczarek

nazwisko

SJP.pl

# garczek

mały garnek; garnczek, garneczek, garnuszek

SJP.pl

# garczyk

nazwisko

SJP.pl

# garczyn

Garczyn (kaszb. Gôrczëno) – wieś w północnej Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Liniewo, na wschodnim krańcu Pojezierza Kaszubskiego, nad Jeziorem Dużym. Na zachód od Garczyna znajduje się rezerwat leśny Orle nad Jeziorem Dużym, a w samym Garczynie ferma strusi afrykańskich.

Wikipedia

# garczyński

nazwisko

SJP.pl

Garczyński (Garczynski, Sas Pruski odmienny) – polski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Sas Pruski. Używany przez rodzinę pochodzenia kaszubskiego.

Wikipedia

# gard

rodzaj liny; garda

SJP.pl

- Gard – departament we Francji
- Gard – rzeka we Francji
- gród – na Pomorzu częściej jako gard.

Wikipedia

# garda

1. ustawienie rąk osłaniające głowę i żołądek przed ciosem;
2. część rękojeści broni siecznej i szermierczej, osłaniająca dłoń i przegub;
3. w żeglarstwie:
a) koniec gafla obejmujący maszt;
b) lina do podciągania innej liny lub drzewca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. w boksie: ustawienie rąk osłaniające głowę i żołądek

(1.2) sport. wojsk. część rękojeści broni siecznej osłaniająca dłoń

(1.3) żegl. rozwidlony koniec gafla obejmujący maszt

Wiktionary

- Garda Síochána – policja w Irlandii
- garda – ustawienie rąk w sportach walki umożliwiające obronę przed ciosami przeciwnika i wyprowadzanie własnych
- garda – w brazylijskim jiu-jitsu klincz (chwyt) wykonywany nogami z pozycji leżącej
- garda – w szermierce metalowa osłona dłoni przy rękojeści broni białej
- garda – w żeglarstwie
- garda – we wspinaczce rodzaj węzła stosowanego m.in. do podchodzenia na linie
- Garda – miejscowość i gmina we Włoszech
- Garda – jezioro w północnych Włoszech

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.2) jelec

Wiktionary

# gardafał

lina, która wraz z pikfałem służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego; gafelfał; fał gafla

SJP.pl

Gardafał, gafelfał, fał gafla – element olinowania ruchomego występujący na jednostkach z ożaglowaniem gaflowym. Służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego poprzez zmianę wysokości przymasztowego końca gafla. Gardafał mocowany jest do gardy gafla.

Wikipedia

# gardan

złożony lek przeciwbólowy zawierający aminofenazon i metamizol

SJP.pl

# gardasiewicz

nazwisko

SJP.pl

# gardeja

wieś w Polsce

SJP.pl

Gardeja (niem. Garnsee) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja

Wieś leży przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 55 z drogą wojewódzką nr 523.

Siedziba gminy Gardeja. Dawniej miasto; uzyskała lokację miejską w 1334 roku, zdegradowana w 1945 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gardeja. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# gardejski

przymiotnik od: Gardeja

SJP.pl

# gardenal

pochodna kwasu barbiturowego; lek nasenny, uspokajający i przeciwepileptyczny; fenobarbital, luminal

SJP.pl

# gardenia

drzewo lub krzew z rodziny szorstkolistnych; przepyszlin

SJP.pl

- Gardenia – imię
- Gardenia – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych
- Gardenia – polska grupa rockowa działająca od 1987
- Gardenia – singel Malice Mizer

Wikipedia

# garderoba

1. ogół posiadanej odzieży;
2. większa szafa lub niewielkie pomieszczenie do przechowywania ubrań;
3. dawniej: pokój, gdzie przechowywano odzież i gdzie przebywały służące, które się nią opiekowały; ubieralnia;
4. pokój, w którym się ubierają i charakteryzują artyści przed wyjściem na scenę; przebieralnia;
5. rzadko: przechowalnia ubrań; szatnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół odzieży, ubrań, które się posiada

(1.2) teatr. w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy

(1.3) pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

(1.4) daw. pomieszczenie w którym przechowywano ubrania i w którym przebywały służące zajmujące się nimi

Wiktionary

Garderoba (od fr. garde-robe) – pomieszczenie przeznaczone do przechowywania odzieży (komora). Bywa projektowane i budowane w domach jednorodzinnych, czasem także w większych mieszkaniach. Jeśli jest połączone z sypialnią, wówczas często jest także przeznaczone do wykonywania zabiegów toaletowych, ubierania się, czesania (gotowalnia).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miał przy sobie całą swoją garderobę.

(1.2) W garderobie było już kilku aktorów przygotowujących się do występu.

(1.3) Z sypialni wchodziło się do garderoby pełnej ubrań.

(1.4) Służąca wróciła do garderoby po suknię.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡardɛˈrɔba, AS: garderoba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garderobiana ż., garderobiany mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) szatnia

Wiktionary

# garderobiana

1. kobieta pomagająca aktorom przy ubieraniu się i charakteryzacji;
2. dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobna, garderobianka, garderobka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica teatru odpowiedzialna za kostiumy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garderoba ż., garderobiany mos.

Wiktionary

# garderobianka

dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobna, garderobiana, garderobka

SJP.pl

# garderobiany

→ garderoba, np. zakupy garderobiane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. służący odpowiedzialny za garderobę

(1.2) teatr. mężczyzna obsługujący garderobę aktorską

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W połowie spektaklu garderobiani oczekują już w garderobach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. garderoba ż.

:: fż. garderobiana ż.

Wiktionary

# garderobka

1. zdrobnienie od: garderoba; garderóbka;
2. dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobiana, garderobianka, garderobna

SJP.pl

# garderobna

dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobiana, garderobianka, garderobka

SJP.pl

# gardełko

zdrobnienie od: gardło; gardziołko

SJP.pl

# gardina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zasłonka, firana

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. gardinka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Gardine.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. gardinka ż.

Wiktionary

# gardinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. firanka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gardina ż., gardinsztanga ż.

Wiktionary

# gardinsztanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karnisz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gardina ż., gardinka ż.

Wiktionary

# gardlany

dotyczący gardła; odnoszący się do gardła

SJP.pl

# gardner

Osoby:

- Alexander Gardner – szkocki fotograf działający głównie w USA
- Anthony Gardner – angielski piłkarz, grający na pozycji obrońcy
- Arthur Gardner – amerykański aktor i producent filmowy
- Ava Gardner – amerykańska aktorka i piosenkarka
- Brett Gardner – amerykański baseballista występujący na pozycji zapolowego
- Chet Gardner – amerykański kierowca wyścigowy
- Chris Gardner – amerykański milioner, inwestor, mówca i filantrop
- Cory Gardner – amerykański polityk, senator ze stanu Kolorado
- Craig Gardner – angielski piłkarz występujący na pozycji pomocnika
- Craig Shaw Gardner – amerykański pisarz
- Dale Gardner – amerykański astronauta i lotnik
- Davante Gardner – amerykański koszykarz, grający na pozycji silnego skrzydłowego
- Ed Gardner – amerykański aktor, producent filmowy i komik
- Elizabeth Gardner – australijska narciarka dowolna
- English Gardner – amerykańska lekkoatletka specjalizująca się w biegach sprinterskich
- Erle Stanley Gardner – amerykański prawnik i pisarz
- Eva Gardner – amerykańska basistka
- Frank Gardner – australijski kierowca wyścigowy
- Frederick Gardner Cottrell – amerykański chemik fizyczny, wynalazca elektrofiltra
- Gabriel Gardner – amerykański siatkarz grający na pozycji atakującego
- Gardner Ackley – amerykański ekonomista, przewodniczący Zespołu Doradców Ekonomicznych
- Gardner Boultbee – kanadyjski żeglarz sportowy, medalista olimpijski
- Gardner Dozois – amerykański pisarz i wydawca literatury science fiction
- Gardner Williams – amerykański pływak, uczestnik Letnich Igrzysk Olimpijskich 1896
- Gary Gardner – angielski piłkarz grający na pozycji środkowego pomocnika
- George Gardner – irlandzki bokser zawodowy
- Gerald Brosseau Gardner – dziennikarz, okultysta
- Guy Gardner – amerykański oficer lotnictwa i astronauta
- Helen Gardner – angielska filolog i krytyk literacka, dama
- Howard Gardner – amerykański psycholog
- Isabella Stewart Gardner – amerykańska kolekcjonerka sztuki, filantropka i mecenas sztuki
- James Alan Gardner – kanadyjski pisarz, twórca literatury science fiction
- Janet Gardner – amerykańska piosenkarka i gitarzystka rockowa
- John Gardner – amerykański pisarz
- John Gardner – angielski kompozytor
- Keith Gardner – jamajski lekkoatleta, płotkarz i sprinter
- Landon Gardner – amerykański narciarz, specjalista narciarstwa dowolnego
- Laurence Gardner – brytyjski genealog, pisarz
- Lisa Gardner – amerykańska pisarka współczesna
- Martin Gardner – amerykański dziennikarz naukowy
- Maureen Gardner – brytyjska lekkoatletka
- Meredith Gardner – kanadyjska narciarka, uprawiająca narciarstwo dowolne
- Monica Mary Gardner – angielska polonistka
- Murray Gardner – nowozelandzki narciarz alpejski, olimpijczyk
- Packey Gardner – hongkoński hokeista na trawie
- Peter Gardner – australijski lekkoatleta, płotkarz
- Rebekah Gardner – amerykańska koszykarka występująca na pozycjach rzucającej oraz niskiej skrzydłowej
- Ricardo Gardner – piłkarz jamajski grający na pozycji lewego pomocnika lub obrońcy
- Rob Gardner – perkusista rockowy
- Robyn Grey-Gardner – australijska wioślarka, brązowa medalistka olimpijska z Los Angeles
- Rulon Gardner – amerykański zapaśnik w stylu klasycznym
- Rupert Gardner – brytyjski lekkoatleta specjalizujący się w biegach płotkarskich
- Sally Gardner – brytyjska pisarka literatury dziecięcej i młodzieżowej
- Speed Gardner – amerykański kierowca wyścigowy
- Sue Gardner – kanadyjska dziennikarka, dyrektorka wykonawcza Wikimedia Foundation
- Virginia Gardner – amerykańska aktorka i modelka
- Wayne Gardner – australijski motocyklista i kierowca wyścigowy
- William Gardner Smith – amerykański dziennikarz
- William Gardner Smith – brytyjski botanik i ekolog

Wikipedia

# gardno

nazwa kilku wsi i jezior w Polsce

SJP.pl

Gardno (dawniej Jezioro Gardeńskie, Jezioro Gorda; kaszub. Gardno, niem. Garder See) – poligenetyczne jezioro przybrzeżne, jezioro przymorskie położone na Wybrzeżu Słowińskim w województwie pomorskim.

Wikipedia

# gardocki

nazwisko

SJP.pl

Gardocki – nazwisko polskie.

Z zakończeniem –cki męskie, z zakończeniem –cka żeńskie.

Wikipedia

# gardomir

imię męskie

SJP.pl

Gardomir – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Gardo- ("dumny, wyniosły", wtórnie: "budzący grozę, okropny") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Mogło zatem oznaczać "ten, który budzi grozę i zapewnia pokój" lub in.

Gardomir imieniny obchodzi 11 października.

Wikipedia

# gardomirostwo

Gardomir z małżonką; Gardomirowie

SJP.pl

# gardomirowie

imię męskie

SJP.pl

# gardomirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gardomira lub z nim związany

SJP.pl

# gardulski

nazwisko

SJP.pl

# gardyna

dawniej: firanka u okna

SJP.pl

# gardzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gardzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. gardzić, pogardzać, pogardzić

Wiktionary

# gardzić

pogardzać;
1. świadomie traktować kogoś lub coś bez szacunku, nisko kogoś lub coś cenić; lekceważyć;
2. nie przywiązywać wagi do czegoś, uznawać coś za błahostkę; lekceważyć, bagatelizować;
3. wyrzekać się czegoś, rezygnować z czegoś

SJP.pl

czasownik

(1.1) myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą

(1.2) lekceważyć, bagatelizować

(1.3) odrzucać, rezygnować, odtrącać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gardzę tymi, którzy kłamią by funkcjonować i nie mają odwagi przyznać się do oszustwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡarʲd͡ʑit͡ɕ, AS: garʹʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pogarda, gardzenie

czas. pogardzić, pogardzać, wzgardzić

przym. pogardliwy, wzgardliwy

przysł. wzgardliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

pogardzać

Wiktionary

# gardziel

gardło zwierząt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. zool. odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła

(1.2) przen. wąskie przejście

(1.3) techn. mot. część gaźnika, gdzie zachodzi rozpylenie paliwa przez rozpylacz

(1.4) hutn. element dużego pieca z otworem, przez który piec się napełnia

Wiktionary

Gardziel (łac. fauces) – u człowieka jest to trójkątna przestrzeń zawarta pomiędzy łukami podniebienno-językowymi a podniebienno-gardłowymi. Znajdują się w niej migdałki podniebienne. Granica pomiędzy jamą ustną a gardłem nie jest precyzyjnie określona. Według niektórych są nią fałdy podniebienno-językowe, zdaniem innych fałdy podniebienno-gardłowe. W ostatnim przypadku cieśń gardzieli zaliczana jest do jamy ustnej. Jest uważana przez większość biologów za określenie całego gardła.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. gardzielowy, gardłowy

rzecz. gardło n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) przesmyk, ujście

Wiktionary

# gardzielewski

nazwisko

SJP.pl

# gardzielowy

związany z gardzielą

SJP.pl

# gardzienice

1. Gardzienice Pierwsze – wieś w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim;
2. Gardzienice Drugie – wieś w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim

SJP.pl

Gardzienice – historyczna nazwa wsi, obecnie obejmuje wsie Gardzienice Pierwsze i Gardzienice Drugie, w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Piaski.

Wikipedia

# gardzienicki

→ Gardzienice

SJP.pl

#### Patrz:

Gardzienice

# gardziński

nazwisko

SJP.pl

# gardziołek

zdrobniale: gardło

SJP.pl

# gardziołko

zdrobnienie od: gardło; gardełko

SJP.pl

# gardłacz

garłacz;
1. odmiana gołębia domowego, mającego zdolność bardzo silnego rozdymania wola; wolak;
2. stalowa tuleja nakładana na wylot lufy karabinu do strzelania granatami, używana w I wojnie światowej;
3. dawna ręczna broń palna mająca lejkowato rozszerzony wylot lufy

SJP.pl

Garłacz (także: gardłacz, szturmak, tromblon) – odprzodowa broń strzelecka wyposażona w lufę z charakterystycznym rozszerzeniem przy wylocie, w formie spłaszczonego lub zaokrąglonego lejka. Rodzaj dawnej strzelby, używanej głównie w XVI–XVIII wieku.

Wikipedia

# gardło

1. odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego, który znajduje się między jamą ustną a przełykiem; gardziel;
2. utrata życia przez powieszenie lub ścięcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

Wiktionary

Gardło (łac. pharynx) – w anatomii człowieka miejsce krzyżowania się drogi pokarmowej z oddechową. Jest to maczugowata cewa włóknisto-mięśniowa, rozciągająca się od podstawy czaszki do VI kręgu szyjnego. Długość gardła u dorosłego człowieka wynosi średnio 12–13 cm. Jego najszersza część znajduje się na wysokości kości gnykowej i wynosi 5 cm.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po tych wczorajszych lodach trochę boli mnie dzisiaj gardło.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡardwɔ, AS: gardu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gardziel ż., gardłowanie n.

czas. gardłować

przym. gardłowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gardziel

Wiktionary

# gardłopłetwe

nadrząd ryb promieniopłetwych; wężorowe

SJP.pl

Gardłopłetwe, wężorowe (Stenopterygii) – nadrząd ryb promieniopłetwych z infragromady doskonałokostnych (Teleostei) obejmujący jeden rząd:

- wężorokształtne (Stomiiformes).

Gardłopłetwe żyją w morskich głębinach, gdzie panują wieczne ciemności i ogromne ciśnienie. Są doskonale przystosowane do tego nieprzyjaznego środowiska. Większość gatunków poluje z wykorzystaniem świetlnego wabika, który przyciąga ofiary. Wiele wężorokształtnych ma duży otwór gębowy, uzbrojony w długie, ostre zęby. Część przedstawicieli nadrzędu odbywa regularne wędrówki pionowe: noce spędza w głębinach, w dzień natomiast bytuje w płytszych wodach. Jednym z przystosowań gardłopłetwych do życia w takim, a nie innym środowisku jest obojnactwo, bowiem w ciemnych głębinach trudno jest znaleźć partnera.

Wikipedia

# gardłopłetwy

o cechach gardłopłetwych (nadrząd ryb)

SJP.pl

# gardłosz

rodzaj jadalnych ryb z rodziny gardłoszowatych

SJP.pl

# gardłoszowate

rodzina słodkowodnych ryb promieniopłetwych

SJP.pl

Gardłoszowate (Trachichthyidae) – rodzina morskich ryb beryksokształtnych (Beryciformes).

Wikipedia

# gardłować

potocznie: mówić o czymś dużo i głośno; gębować

SJP.pl

# gardłowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gardłowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gardłowy

przysł. gardłowo

Wiktionary

# gardłowy

1. związany z gardłem;
2. sprawa gardłowa - sprawa bardzo poważna w skutkach

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z gardłem, dotyczący gardła

(1.2) fonet. artykułowany gardłem

(1.3) o dźwięku: chrapliwy lub niski

(1.4) daw. zagrożony karą śmierci, pociągający za sobą karę śmierci

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gardłowość ż., gardło mrz., gardziel ż., gardłowanie n.

czas. gardłować

przysł. gardłowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) faryngalny

Wiktionary

# garecki

nazwisko

SJP.pl

# garewicz

nazwisko

SJP.pl

# garfield

[czytaj: garfild]
1. popularny komiks, którego główną postacią jest kot o takim imieniu;
2. nazwisko angielskie, np. James Abram Garfield (1831 - 1881), dwudziesty prezydent USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) film. liter. postać filmowa, bardzo tłusty pomarańczawy kot;

Wiktionary

Garfield – popularny komiks stworzony przez Jima Davisa, którego tytułowym bohaterem jest antropomorficzny rudy kocur, odznaczający się lenistwem, narcyzmem i słabością do lasagni. Jego towarzyszami są: niezbyt rozgarnięty pies Odie oraz ich ułomny pod względem towarzyskim właściciel, Jon Arbuckle. Kocur odziedziczył imię po dziadku Jima Davisa, który z kolei był tak nazwany dla upamiętnienia prezydenta Stanów Zjednoczonych Jamesa Garfielda.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ciekawe, ile myszy upolował Garfield w swoim życiu?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡarfʲilt, AS: garfʹilt

Wiktionary

# gargamel

potocznie: brzydki budynek niepasujący do pobliskiego otoczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) film. liter. zły czarodziej z komiksów i filmów o smerfach

Wiktionary

Gargamel – fikcyjna postać z komiksu oraz animowanego serialu Smerfy; pechowy, zły czarodziej mieszkający w zrujnowanym zamku na obrzeżach lasu Smerfów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kot złego Gargamela nazywał się Klakier.

Wiktionary

# gargamela

potocznie: brzydki budynek niepasujący do pobliskiego otoczenia

SJP.pl

# gargantua

rubaszny olbrzym, opisany w powieści François Rabelais'go "Życie Gargantui i Pantagruela"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Wiktionary

- Gargantua – postać z powieści François Rabelais'ego "Gargantua i Pantagruel"
- Gargantua – polski zespół rockowy
- Gargantua – debiutancki album zespołu Gargantua
- Gargantua – serial animowany
- Gargantua – postać komiksowa
- Gargantua – film japoński
- Gargantua – rzeka
- Gargantua - nazwa czarnej dziury w filmie "Interstellar", reż. Christopher Nolan

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy się tak naradzali, Gargantua włożył ich wraz z sałatą w salaterkę wielką jak beczka cytyjska i zaprawiwszy oliwą, octem i solą, zjadł wszystko, aby się nieco orzeźwić przed wieczerzą: owo połknął już pięciu pielgrzymów, szósty zaś był w salaterce ukryty pod liściem sałaty, z wyjątkiem kostura który sterczał ku górze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gargantuizm m., gargantuiczność ż.

przym. gargantuiczny, Gargantuiński

przysł. gargantuicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gargantuizm m., gargantuiczność ż.

przym. gargantuiczny, Gargantuiński

przysł. gargantuicznie

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|Gargantua.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Gargantua

* azerski: (1.1) Qarqantua

* baskijski: (1.1) Gargantua

* białoruski: (1.1) Гарганцюа m.

* bośniacki: (1.1) Gargantua m.

* bretoński: (1.1) Gargantua

* bułgarski: (1.1) Гаргантюа m.

* czeski: (1.1) Gargantua m.

* duński: (1.1) Gargantua

* esperanto: (1.1) Gargantuo

* estoński: (1.1) Gargantua

* fiński: (1.1) Gargantua

* francuski: (1.1) Gargantua m.

* hiszpański: (1.1) Gargantúa m.

* ido: (1.1) Gargantua

* interlingua: (1.1) Gargantua

* islandzki: (1.1) Gargantúi

* kataloński: (1.1) Gargantua m.

* litewski: (1.1) Gargantiua m.

* łaciński: (1.1) Gargantua m.

* łotewski: (1.1) Gargantija m.

* macedoński: (1.1) Гаргантуа m.

* niderlandzki: (1.1) Gargantua

* niemiecki: (1.1) Gargantua m.

* norweski (bokmål): (1.1) Gargantua m.

* norweski (nynorsk): (1.1) Gargantua m.

* nowogrecki: (1.1) Γαργαντούας m.

* portugalski: (1.1) Gargântua m.

* rosyjski: (1.1) Гаргантюа m.

* rumuński: (1.1) Gargantua m.

* serbski: (1.1) Гаргантуа m.

* słowacki: (1.1) Gargantua m.

* szwedzki: (1.1) Gargantua

* turecki: (1.1) Gargantua

* ukraiński: (1.1) Гаргантюа m.

* węgierski: (1.1) Gargantua

* włoski: (1.1) Gargantua m.

źródła.

== Gargantua (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) liter. Gargantua

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) Gargantua and Pantagruel

synonimy.

Wiktionary

# gargantuiczność

→ gargantuiczny

SJP.pl

#### Patrz:

gargantuiczny

# gargantuiczny

taki jak Gargantua: wielki, ogromny, gigantyczny, a przy tym rubaszny i niezwykle żarłoczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wielki, żarłoczny i rubaszny, taki jaki był książkowy Gargantua

(1.2) cecha o wielkim, straszliwym natężeniu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gargantua mos., gargantuizm mrz.

przysł. gargantuicznie

Wiktionary

# gargantuizm

obżarstwo, opilstwo i rubaszność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skrajne obżarstwo i opilstwo wraz z rubasznością; jedzenie i picie w ilościach takich, jak legendarny Gargantua

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡarɡãnˈtujism̥, AS: gargãntui ̯ism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gargantua m., gargantuiczność ż.

przym. gargantuiczny, Gargantuiński

przysł. gargantuicznie

Wiktionary

# gargas

nazwisko

SJP.pl

- Gargas (Górna Garonna) – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
- Gargas (Vaucluse) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
- Gargas (jaskinia) – jaskinia w południowej Francji

Jako nazwisko:

- Anita Gargas

Wikipedia

# gargoilizm

wrodzona choroba przemiany materii objawiająca się brakiem enzymu rozkładającego cukry złożone, co skutkuje uszkodzeniem narządów wewnętrznych i groteskowym wyglądem; mukopolisacharydoza, maszkaronizm

SJP.pl

Zespół Hurler, zwany również mukopolisacharydozą typu I, MPS I, chorobą maszkaronów (maszkaronizm) lub gargoilizmem (Gargantua – król, bohater powieści Rabelaisego ogromnych rozmiarów) – zaburzenie genetyczne objawiające się niedoborem alfa-L iduronidazy, która jest enzymem rozszczepiającym mukopolisacharydy. Brak tego enzymu powoduje wbudowywanie do organizmu siarczanu heparanu oraz siarczanu dermatanu co powoduje uszkodzenie narządów (m.in. serca, wątroby, mózgu). Zaburzenie metabolizmu mukopolisacharydów wywołuje upośledzenie umysłowe i fizyczne (duża głowa, groteskowe, grube rysy twarzy). Śmierć następuje najpóźniej około 10. roku życia.

Wikipedia

# gargulec

1. ozdobne zakończenie rynny, najczęściej w kształcie paszczy zwierzęcej lub smoczej; rzygacz, rzygulec, garłacz, plwacz;
2. w fantastyce: skrzydlate stworzenie o kamiennym ciele, często zastygające w bezruchu i udające rzeźby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. rzygacz

Wiktionary

Rzygacz, inaczej gargulec (łac. gargulio „gardło”), także: garłacz, pluwacz, plwacz – dekoracyjne, ozdobne, wystające poza lico muru, zakończenie rynny dachowej, z którego woda deszczowa ma swobodny odpływ wodospadowy.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) rzygacz, garłacz, pluwacz, plwacz

Wiktionary

# garibaldczyk

garybaldczyk;
1. służący pod dowództwem gen. Giuseppe Garibaldiego w czasie walk narodowowyzwoleńczych we Włoszech
2. żołnierz utworzonego we Francji w 1914 roku legionu włoskiego, dowodzenego przez syna Giuseppe Garibaldiego - Ricciottiego

SJP.pl

# garibaldi

nazwisko włoskie:
1. Giuseppe (1807-82), wł. bohater nar., bojownik o wyzwolenie i zjednoczenie Włoch, generał;
2. Anita (właśc. A. Ribeira da Silva) (1821-49), żona G., z pochodzenia Brazylijka;
3. Ricciotti (1847-1924), syn G., generał

SJP.pl

## Postacie

- Giuseppe Garibaldi – włoski rewolucjonista, żołnierz i polityk, działacz i bojownik na rzecz zjednoczenia Włoch
- Menotti Garibaldi – generał polski i włoski
- Michael Garibaldi – jedna z fikcyjnych postaci telewizyjnego serialu Science fiction Babilon 5
- Silvano Raggio Garibaldi – włoski piłkarz
- Jonathan Garibaldi – brytyjski naukowiec

Wikipedia

# garig

formacja twardolistnych, kolczastych zarośli krzewów i roślin zielnych, zrzucających liście w okresie suszy; występuje w suchych, skalistych siedliskach wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego; frygana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ekol. bot. zimozielona formacja roślinna wtórna po wycięciu lasów, występująca w okolicach Morza Śródziemnego

Wiktionary

Garig (z francuskiego garigue lub garrigue) – formacja roślinna występująca w klimacie śródziemnomorskim. Składa się głównie z zimozielonych, liściastych krzewów lub małych drzew. Kształtuje się na obszarach z podłożem skalistym lub wapiennym. Wiele z występujących tu krzewów jest kolczastych oraz aromatycznych (mięta, mirt czy wawrzynowate).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡarʲik, AS: garʹik

Wiktionary