# graj

1. brać udział w grach
2. wykonywać utwory muzyczne
3. wystawiać sztukę, wyświetlać film; odtwarzać jakąś postać

SJP.pl

# graja

(zwykle w lm) w mitologii greckiej: każda z trzech sióstr (Dejno, Pefredo lub Eyno), strażniczek gorgon, ukazywanych jako stare kobiety posiadające tylko jedno wspólne oko i jeden wspólny ząb, z których korzystały na zmianę

SJP.pl

# grajcar

srebrna, potem miedziana moneta bita niegdyś w Austrii i południowych Niemczech; krajcar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. monet. srebrna moneta średniowieczna, później miedziana moneta zdawkowa bita w niektórych krajach niemieckich i w Austrii;

(1.2) daw. zob. korkociąg.

(1.3) daw. techn. przyrząd do wykręcania przedmiotów, które utkwiły w rurach, lufach;

Wiktionary

- (staropol.) korkociąg
- krajcar – moneta
- grajcar (broń) – akcesorium broni
- grajcar (lotnictwo) – akcesorium lotnicze (obsługi naziemnej)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) tyle idzie grajcarów na jeden srebrny reński.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrajt͡sar, AS: grai ̯car

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grajcarek m.

przym. grajcarowy, grajcarkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krajcar, cent

(1.2) grajcarek, daw. trybuszon

Wiktionary

# grajcarek

korkociąg; trybuszon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. przest. korkociąg

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) dawna moneta w Niemczech i Austrii

Wiktionary

Grajcarek – potok, dopływ Dunajca. Płynie u podnóża Małych Pienin i Beskidu Sądeckiego, powstaje w Jaworkach z połączenia Białej i Czarnej Wody. Płynie przez Jaworki, Szlachtową i uchodzi do Dunajca w Szczawnicy, tuż powyżej charakterystycznej skały Kotuńka, na wysokości 430 m n.p.m. Zaraz za skrzyżowaniem dróg jest most, pod którym płynie Grajcarek, a za mostem zaczyna się Droga Pienińska.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. grajcar m.

przym. grajcarowy, grajcarkowaty

Wiktionary

# grajcarkowaty

podobny do grajcarka; spiralnie zwinięty, wężykowaty

SJP.pl

# grajcarowy

przymiotnik od: grajcar

SJP.pl

# grajdoł

grajdół, grajdołek;
1. potocznie, lekceważąco: mała, zapadła wieś albo prowincjonalne miasteczko; dziura;
2. zagłębienie wykonane w piasku dla wygodnego plażowania oraz dla osłony przed wiatrem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lekcew. zapadła wieś lub prowincjonalne miasteczko

(1.2) żart. pot. własne miejsce na plażaaży otoczone wałem z piasku lub parawanem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Samochód zepsuł się nam przy jakimś grajdole, w którym nie uświadczysz mechanika.

(1.2) Na plażaaży już pierwsze grajdoły, więc sezon w Sopocie rozpoczęty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrajdɔw, AS: grai ̯dou̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. grajdołek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zaścianek; pot. dziura, grajdołek, kaczy dół, wiocha, wygwizdów; posp. pipidówka, zadupie

(1.2) grajdołek

Wiktionary

# grajdołek

grajdoł, grajdół;
1. potocznie, lekceważąco: mała, zapadła wieś albo prowincjonalne miasteczko; dziura;
2. zagłębienie wykonane w piasku dla wygodnego plażowania oraz dla osłony przed wiatrem

SJP.pl

# grajek

człowiek grający na czymś amatorsko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto gra na instrumencie muzycznym, zwykle amatorsko

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrajɛk, AS: grai ̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gra ż., granie n., gierka ż.

czas. grać, grywać, pograć, pogrywać, zgrać, zgrywać, zagrać, zagrywać, odegrać, odgrywać

przym. zgrany

Wiktionary

# grajewianin

mieszkaniec Grajewa

SJP.pl

# grajewianka

mieszkanka Grajewa

SJP.pl

# grajewo

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Grajewo – miasto w województwie podlaskim, nad rzeką Ełk. Od 1 stycznia 1999 r. jest siedzibą powiatu grajewskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 20 899 mieszkańców.Grajewo uzyskało lokację miejską w 1540 roku, jednak nie została ona zrealizowana, ponowne nadanie praw miejskich przed 1700 rokiem, zdegradowane w 1870 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1919 roku. W Grajewie działa Ochotnicza Straż Pożarna.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡraˈjɛvɔ, AS: grai ̯evo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grajewianin mos., grajewianka ż.

przym. grajewski

Wiktionary

# grajewski

przymiotnik od: Grajewo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grajewem, dotyczący Grajewa

Wiktionary

- Powiat grajewski – powiat w Polsce

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Grajewski – polski politolog, dziennikarz i publicysta
- Jan Grajewski – polski prawnik
- Krzysztof Grajewski – polski prawnik

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Grajewo mrz.

Wiktionary

# grajfka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. smykałka, umiejętność, talent

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grajfny

przysł. grajfnie

Wiktionary

# grajfnie

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zręcznie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grajfka ż.

przym. grajfny

Wiktionary

# grajfny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdolny, zręczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grajfka ż.

przysł. grajfnie

Wiktionary

# grajfnyć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. złapać

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ukraść

Wiktionary

# grajkowski

nazwisko

SJP.pl

# grajszafa

potocznie: szafa grająca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szafa grająca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O siódmej, przed powrotem do domu, puszcza tę samą codziennie płytę w grajszafie.

Wiktionary

#### Powiązane:

wykrz. szafa gra

Wiktionary

# grajzlernia

dawniej:
1. nieduży sklep z artykułami spożywczymi;
2. sklep z tanimi towarami niskiej jakości; bublownia

SJP.pl

# grakch

Grakchus;
1. Tyberiusz Semproniusz Grakch (220-150 p.n.e.) - rzymski wódz i polityk, ojciec Tyberiusza i Gajusza;
2. Tyberiusz Semproniusz Grakch (162-133 p.n.e.) - starszy brat Gajusza Semproniusza Grakcha, trybun ludowy;
3. Gajusz Semproniusz Grakch (152-121 p.n.e.) - młodszy brat Tybieriusza Semproniusza Grakcha, trybun ludowy

SJP.pl

# grakchus

Grakch;
1. Tyberiusz Semproniusz Grakchus (220-150 p.n.e.) - rzymski wódz i polityk, ojciec Tyberiusza i Gajusza;
2. Tyberiusz Semproniusz Grakchus (162-133 p.n.e.) - starszy brat Gajusza Semproniusza Grakchusa, trybun ludowy;
3. Gajusz Semproniusz Grakchus (152-121 p.n.e.) - młodszy brat Tybieriusza Semproniusza Grakchusa, trybun ludowy

SJP.pl

# grala

nazwisko

SJP.pl

# gralak

nazwisko

SJP.pl

# gralewo

W Polsce

- Gralewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok
- Gralewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Płośnica
- Gralewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód
- Gralewo – gromada
- Gralewo – dawna gmina
- Gralewo – stacja kolejowa w Gralewie-Stacji w województwie warmińsko-mazurskim

Wikipedia

# gralewski

nazwisko

SJP.pl

# gralina

rodzaj ptaków z rodziny monarek

SJP.pl

# graliński

nazwisko

SJP.pl

# gralnia

potocznie: pomieszczenie przeznaczone do grania w gry komputerowe za pieniądze

SJP.pl

# gram

jednostka masy równa 1/1000 kilograma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. fiz. jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

forma czasownika.

(2.1) 1. os. lp. ter. od: grać

Wiktionary

Gram, oznaczenie g – jednostka masy, jednostka podstawowa w układzie jednostek miar CGS (Centymetr Gram Sekunda).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przeciętna masa trzustki wynosi od 70 do 100 gramów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrãm, AS: grãm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gramatura ż.

przym. gramowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. g

Wiktionary

# gram-siła

jednostka siły równa jednemu gramowi; pond

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. fiz. metrol. grawitacyjna jednostka siły odpowiadająca sile wywieranej przez masę o wartości jednego grama w polu grawitacyjnym na powierzchni Ziemi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pond, skr. G, gf, p

Wiktionary

# gram-ujemny

przymiotnik relacyjny

(1.1) mikrobiol. barwiący się na czerwono w barwieniu metodą Grama;

Wiktionary

# gram.

skrót od: gramatyka, gramatyczny

SJP.pl

# gramatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. rodzaj polewki na piwie lub winie;

Wiktionary

Gramatka (faramuszka, biermuszka) — polewka z piwa, danie kuchni staropolskiej, zaliczane do postnych, chętnie również podawane na śniadanie, wyparte w tej roli przez kawę.

Wspólnym mianownikiem wielu receptur przygotowania gramatki było jedynie piwo. W zależności od potrzeb i upodobań, dodawano doń np. masło, żółtka jaj, śmietanę, twaróg, kminek, chleb, cynamon, cukier. Samuel Linde podał za Syreniuszem przepis następujący:

> Wikipedia

> #### Przykłady

> (1.1) Za Chiny nie ruszyłbym tej jej gramatki z grzankami.

> Wiktionary

# gramatom

bardzo rzadko: gramoatom, liczba gramów pierwiastka chemicznego równa jego masie atomowej względnej

SJP.pl

# gramatura

ciężar jednego metra kwadratowego materiału (np. papieru, tworzywa sztucznego w arkuszach, wyrobu włókienniczego) wyrażony w gramach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. ciężar materiału, zwłaszcza papieru, wyrażony w gramach na metr kwadratowy arkusza

(1.2) ciężar posiłku lub wyrobu spożywczego wyrażony w gramach

Wiktionary

Gramatura – masa (pot. „ciężar”) wyrobu wyrażona w gramach na metr kwadratowy (g/m²). Używana w odniesieniu do papieru, wyrobów włókienniczych czy innych tworzyw produkowanych w arkuszach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W mieszkaniu był również papier o takiej samej gramaturze jak ten, z którego wykonywane są dyplomy wyższych uczelni i papier, z którego wykonywane były stare dowody rejestracyjne i prawa jazdy.

(1.2) W warszawskim Wedlu zdarzyło się, że konsumentka zwróciła torcik, gdyż według niej gramatura była za mała.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gram m.

przym. gramowy

Wiktionary

# gramatyczka

specjalistka w dziedzinie gramatyki

SJP.pl

# gramatycznie

przysłówek

(1.1) gram. zgodnie z regułami gramatyki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na koniec odrabianek dziewczynka bardzo sprawnie rozebrała gramatycznie kilka zdań.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gramatyczność ż., gramatyka ż.

przym. gramatyczny

Wiktionary

# gramatyczność

→ gramatyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gramatyczne;

Wiktionary

Gramatyczność, gramatykalność – termin odnoszący się do wypowiedzeń, oznaczający zgodność danego wypowiedzenia z zasadami gramatyki, które zostały zinternalizowane przez (rodzimego) użytkownika języka. Gramatyczność komunikatu językowego nie świadczy automatycznie o jego akceptowalności, która jest uzależniona również od czynników semantycznych.

Wikipedia

#### Patrz:

gramatyczny

#### Powiązane:

rzecz. gramatyka ż., gramatyk m.

przym. gramatyczny

przysł. gramatycznie

Wiktionary

# gramatyczny

→ gramatyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący gramatyki, związany z gramatyką

(1.2) zgodny z regułami gramatyki

Wiktionary

#### Patrz:

gramatyka

#### Przykłady

(1.1) Naukę łaciny rozpocznijmy od omówienia najważniejszych gramatycznych pojęć.

(1.2) Rozprawka Haliny, chociaż gramatyczna, była zupełnie niezrozumiała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: grãmatyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gramatyka ż., gramatyk m., gramatyczka ż., gramatyczność ż.

przysł. gramatycznie

Wiktionary

# gramatyk

specjalista w dziedzinie gramatyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie gramatyki

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: gramatyka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrãˈmatɨk, AS: grãmatyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gramatyka ż., gramatyczność ż.

przym. gramatyczny

Wiktionary

# gramatyka

zbiór reguł opisujących system języka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zbiór reguł opisujących system języka;

(1.2) jęz. dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię

(1.5) kulin. staropolska gęsta polewka (zupa) z piwa albo wina i chleba

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: gramatyk

Wiktionary

Gramatyka (stgr. γραμματική τέχνη, łac. grammatica) – uporządkowany zbiór reguł językowych rządzących organizacją zdań, dyskursów, tekstów; innymi słowy zespół prawideł umożliwiających tworzenie złożonych jednostek językowych, ich składanie z jednostek elementarnych. Gramatyka to także dział językoznawstwa zajmujący się badaniem tych wzorców. Struktura gramatyczna stanowi element właściwy dla wszystkich języków i dialektów, tworzący podstawę ich funkcjonowania; system ten znany jest każdemu użytkownikowi języka i przyswajany bez potrzeby formalnego nauczania. Złożona gramatyka występuje zarówno w językach społeczeństw uprzemysłowionych i zurbanizowanych, jak i w językach społeczeństw tradycyjnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gramatyka jest przydatna podczas nauki języka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrãˈmatɨka, AS: grãmatyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. agramatyzm m., gramatyk m., gramatyczność ż., niegramatyczność ż.

przym. agramatyczny, gramatyczny, niegramatyczny

przysł. gramatycznie, niegramatycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) grumatka, gromatka, gamratka, garmatka

Wiktionary

# gramatykalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. proces, w którym słowo traci swą podstawową funkcję semantyczną (morfem leksykalny) zachowując jedynie funkcję syntaktyczną (morfem fleksyjny)

Wiktionary

Gramatyzacja, gramatykalizacja – przejście elementu leksykalnego (np. morfemu) z systemu słownikowego do systemu gramatycznego, tzn. traci (całkowicie lub częściowo) lub zmienia swoje znaczenie, a zaczyna pełnić funkcję gramatyczną. Por. Jutro będę we Wrocławiu i Jutro będę uczył się do egzaminu – w drugim przypadku słowo będę jest wyłącznie słowem posiłkowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przykładem gramatykalizacji w języku angielskim jest partykuła "will", która służy do tworzenia czasu przyszłego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãmatɨkalʲiˈzat͡sʲja, AS: grãmatykalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

# gramicydyna

rodzaj antybiotyku działającego na bakterie Gram-dodatnie

SJP.pl

Gramicydyna D (gramicydyna) – heterogeniczna mieszanina sześciu organicznych związków chemicznych pochodzenia naturalnego, tj. trzech par gramicydyn A, B i C w stosunku odpowiednio 80%, 6% i 14%. Każdą parę stanowią dwa związki, których cząsteczki różnią się strukturalnie tylko nieznacznie. Gramicydyna jest peptydowym antybiotykiem jonoforowym produkowanym w procesie biosyntezy bakterii Bacillus brevis. Jest stosowana wyłącznie miejscowo, ze względu na wysoką toksyczność. Gramicydyna jest jednym z nielicznych peptydów kodowanych nie przez kwasy nukleinowe, lecz przez kompleksy białek enzymatycznych. Gramicydyna jest jednym z niewielu znanych jonoforów transportujących jony nie jako nośnik, lecz przez kanał jonowy, a zarazem najdokładniej poznanym jonoforem tworzącym kanał.

Wikipedia

# grammy

[czytaj: gremi] najbardziej prestiżowa nagroda w amerykańskim przemyśle fonograficznym, przyznawana co roku w wielu kategoriach, mająca postać miniaturowego gramofonu starego typu z tubą i korbką

SJP.pl

Nagroda Grammy (oryg. Grammy Award) – nagroda muzyczna przyznawana corocznie przez (pol. tłum.) Narodową Akademię Sztuk i Nauk Nagraniowych z USA, honorująca wyróżniające się osiągnięcia w branży fonograficznej. Ceremonie rozdania nagród uświetniają występy cenionych artystów. Grammy należy do czwórki najważniejszych nagród amerykańskich w rozrywce tzw. EGOT, obok telewizyjnej Emmy, filmowego Oscara i teatralnego Tony.

Wikipedia

# gramoatom

liczba gramów pierwiastka chemicznego równa jego masie atomowej względnej

SJP.pl

Wikipedia

# gramocząsteczka

liczba gramów substancji równa jej masie cząsteczkowej; gramodrobina; mol

SJP.pl

Masa molowa – wielkość fizyczna określająca masę jednego mola danej substancji chemicznej (np. pierwiastka bądź związku chemicznego). W układzie SI jednostką masy molowej jest kg/mol, choć częściej wyraża się ją w g/mol, dzięki czemu jest ona liczbowo równa masie cząsteczkowej. Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC) definiuje tę wielkość jako stosunek masy substancji chemicznej do ilości tej substancji:

  M_{B}={\frac {m}{n_{B}}},
  gdzie: MB – masa molowa substancji B; m – masa substancji B; nB – ilość (liczba moli) substancji B

Wikipedia

# gramocząsteczkowy

przymiotnik od: gramocząsteczka

SJP.pl

# gramodrobina

liczba gramów substancji równa jej masie cząsteczkowej; mol; gramocząsteczka

SJP.pl

# gramodrobinowy

przymiotnik od: gramodrobina

SJP.pl

# gramofon

urządzenie do odtwarzania dźwięku z płyt winylowych; adapter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;

Wiktionary

Gramofon – urządzenie do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych.

W Polsce często nazywany adapterem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziś już w niewielu domach znajduje się gramofon i kolekcja płyt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrãˈmɔfɔ̃n, AS: grãmofõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. gramofonik mrz.

przym. gramofonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. adapter

Wiktionary

# gramofonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gramofon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gramofon m.

przym. gramofonowy

Wiktionary

# gramofonowy

przymiotnik od: gramofon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gramofonem, dotyczący gramofonu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Płyty gramofonowe należą już do przeszłości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãmɔfɔ̃ˈnɔvɨ, AS: grãmofõnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gramofonik mrz., gramofon mrz.

Wiktionary

# gramojon

liczba gramów równa masie atomowej jonu w jednostkach węglowych C12

SJP.pl

# gramolić

robić coś bardzo powoli, nieudolnie

SJP.pl

# gramorównoważnik

starodawna jednostka używana w chemii analitycznej

SJP.pl

Gramorównoważnik (ekwiwalent stechiometryczny) – jednostka masy niezalecana przez IUPAC, ale niekiedy jeszcze używana w chemii, zwłaszcza w chemii analitycznej. Jednostki tej nie zaleca się stosować głównie ze względu na problemy z jej jednoznaczną definicją. Skrótem tej jednostki jest val, wal, eq (Eq) i czasami w bardzo starych polskich opracowaniach można też spotkać skróty Gr, G-r i g-r. Stosuje się również pochodne tej jednostki, np. miligramorównoważnik (meq, mEq).

Wikipedia

# gramota

hramota;
1. dawniej na Rusi i Litwie: dokument pisany;
2. w Rosji i Związku Radzieckim: oficjalny dokument wydawany przez władcę lub przedstawiciela władzy

SJP.pl

Gramota (gr. γράμματα, grámmata) – dokument o charakterze oficjalnym bądź prywatnym na Rusi w X–XVII wieku. Termin został zapożyczony z Bizancjum, gdzie grammata oznaczała posłanie, rozporządzenie i inne dokumenty pisane.

Wikipedia

# gramotny

potocznie: umiejący pisać

SJP.pl

# gramowid

Gramowid (gr.-łac.), dyskowid – urządzenie do odtwarzania (za pośrednictwem odbiornika telewizyjnego lub monitora ekranowego) ruchomego barwnego obrazu i towarzyszącego mu dźwięku z płyt gramowidowych. Analogowo zapisany obraz jest odczytywany ze specjalnych dysków przypominających CD, jednak znacznie większych. Gramowidy były mało popularne w Polsce. Zostały zastąpione technologią DVD.

Wikipedia

# gramowy

przymiotnik od: gram

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gramem, dotyczący grama

(1.2) mający masę jednego grama

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gram mrz., gramatura ż.

Wiktionary

# grampiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grampianami, dotyczący Grampian

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grampiany mrz.

Wiktionary

# grampiany

góry w Wielkiej Brytanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. pasmo górskie w Szkocji;

Wiktionary

Grampiany (ang. Grampian Mountains, The Grampians, Central Highlands, gael. Am Monadh) – pasmo górskie w Szkocji, najwyższe w Wielkiej Brytanii. Jest to jedno z trzech głównych pasm Szkocji obok Gór Kaledońskich i Wyżyny Południowoszkockiej. Wiele rzek i strumieni bierze tu swój początek. Są to między innymi: Tay, Spey, Cowie Water, Burn of Muchalls, Burn of Pheppie, Burn of Elsick, Cairnie Burn, Don, Dee, North Esk i South Esk. Rejon ten jest słabo zaludniony.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. grampiański

Wiktionary

# grample

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. roln. grabie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|stodolnioki.

Wiktionary

# gran

najmniejsza jednostka masy, stosowana obecnie w krajach anglosaskich; równa około 0,065 grama

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. geogr. grzbiet górski o bardzo stromych zboczach, zwykle wąski i skalisty

(1.2) rzad. ostre zetknięcie się ścian lub innych płaszczyzn

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) D. lm. od granie

Wiktionary

Norwegia:

- Gran – gmina
  - Gran – przystanek kolejowy w Gran

Osoby:

- Ahmed Grañ – przywódca muzułmański
- Wiera Gran – polska piosenkarka

Inne:

- gran – jednostka masy
- Gran – kaszubski herb szlachecki

Zobacz też:

- Grän

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Koledzy szykują się do zimowego przejścia grani Tatr Zachodnich.

(1.1) (…) widzicie tę grań, tu o pięćdziesiąt metrów niżej poczynającą się u stóp urwistej ściany?

(1.2) Lira mi pękła na grani ołtarza, (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrãɲ, AS: grãń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. graniówka ż., granica ż.

przym. graniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) krawędź, kant

Wiktionary

# gran.

skrót od: granulat

SJP.pl

# grana

1. gatunek sera;
2. potoczna nazwa mitochondrium

SJP.pl

Chorwacja

- Grana – wieś w żupanii varażdińskiej, w mieście Novi Marof

Niemcy

- Grana – dzielnica gminy Kretzschau w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Burgenland

Włochy

- Grana – miejscowość

Osoby

- Otto de Grana – dyplomata

Firmy

- Grana – firma właściciel kawy zbożowej marki Inka

Zobacz też

- Grana padano

Wikipedia

# granacik

zdrobnienie od: granat; granatek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od granat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie granat, lecz tylko mały granacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granat m., granatek mzw./mrz.

Wiktionary

# granada

samochód typu Ford Granada

SJP.pl

Granada – miasto w Nikaragui, położone na północno-zachodnim wybrzeżu jeziora Nikaragua, u stóp wulkanu Mombacho. Ośrodek administracyjny departamentu Granada. Ludność: 116 tys. mieszkańców (2005).

Miasto, jedno z najstarszych w kraju, zostało założone w 1523 przez hiszpańskiego konkwistadora Hernándeza de Córdoba. Przez pewien czas Granada pełniła funkcję stolicy na przemian z León. Granada była uznawana za stolicę przez ugrupowanie konserwatystów.

Wikipedia

# granadilla

grenadilla;
1. rodzaj roślin z rodziny męczennicowatych; passiflora, męczennica;
2. owoc tej rośliny

SJP.pl

Granadilla – dystrykt w Kostaryce; w prowincji San José.

Wikipedia

# granados

Enrique Costanzo Granados y Campiña (ur. 27 lipca 1867 w Leridzie, Katalonia, zm. 24 marca 1916) – hiszpański pianista i kompozytor, współtwórca narodowego stylu w muzyce hiszpańskiej.

Naukę gry na fortepianie zaczął u Joana Baptisty Pujola – twórcy katalońskiego stylu fortepianowego. Nauki pobierał także u Felipe Pedrella i Isaaca Albéniza. W 1887 przeprowadził się do Paryża, gdzie studiował pod okiem Charles’a de Bériota. W Paryżu wszedł w kontakt z wieloma wybitnymi kompozytorami francuskimi, zaprzyjaźnił się z Camille’em Saint-Saënsem. W 1889 powrócił do Barcelony, gdzie rozpoczął karierę wirtuoza-kompozytora. W 1892 jako pierwszy pianista w Hiszpanii wykonał koncert fortepianowy Edvarda Griega.

Wikipedia

# granadyjczyk

mieszkaniec Granady

SJP.pl

# granadyjka

mieszkanka Granady

SJP.pl

# granadyjski

przymiotnik od:
1. Granada (miasto w Hiszpanii; Grenada); grenadyjski;
2. Granada (miasto w Nikaragui);
3. Nowa Granada (dawna kolonia hiszpańska w Ameryce Południowej)

SJP.pl

# granat

1. krzew lub drzewo niewielkich rozmiarów z rodziny granatowcowatych; granatowiec;
2. owoc granatowca;
3. kolor ciemnoniebieski; granatowy;
4. ręczny lub artyleryjski pocisk rażący odłamkami lub siłą wybuchu;
5. minerał z grupy krzemianów stosowany w jubilerstwie jako kamień półszlachetny;
6. rodzaj barwnego sukna weneckiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym;

(1.2) bot. pot. zob. granatowiec.;

(1.3) spoż. owoc granatowca

(1.4) kolor ciemnoniebieski, także ubranie, materiał itp. w tym kolorze;

(1.5) miner. twardy przezroczysty minerał stosowany w jubilerstwie (jako kamień półszlachetny) lub jako materiał ścierny;

Wiktionary

- granat (barwa granatowa, granatowy) – kolor ciemnoniebieski
- granat – minerał z gromady krzemianów, przezroczysty, o różnej barwie
- granat – rodzaj drzew owocowych
- granat właściwy – popularny gatunek drzewa owocowego
- granat – rodzaj wybuchowego pocisku
- Granat – album studyjny polskiego basisty Wojciecha Pilichowskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Saperzy zabezpieczyli skrzynię granatów z drugiej wojny światowej.

(1.2) Uprawa granatów wymaga ciepłego klimatu.

(1.3) Kupiłem arbuza i trzy granaty.

(1.4) W konserwatywnej szkole nadal obowiązują błękity i granaty.

(1.5) Jacek kupił Adzie na urodziny pierścionek z granatem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrãnat, AS: grãnat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granatnik m., granatowiec m., granatówka ż., granatnica ż., granatek mrz./mzw.

czas. granatowić się

przym. granatowy

przysł. granatowo

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pocisk

(1.2) roślina

(1.3) owoc

(1.4) kolor

(1.5) minerał

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. granatnik m., granatowiec m., granatówka ż., granatnica ż., granatek mrz./mzw.

czas. granatowić się

przym. granatowy

przysł. granatowo

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|wł|granata.

(1.4) etym|łac|grana. (nazwa barwnika)

(1.5) etym|łac|granatus. → granat (1.3) (przez podobieństwo kamieni do ziaren owocu)

uwagi.

(1.3) zobacz też: Indeks:Polski - Owoce

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) granaat

* angielski: (1.1) hand grenade; (1.2) pomegranate; (1.3) pomegranate; (1.4) navy blue; (1.5) garnet

* arabski: (1.3) رمانة (1.2) ;رمان ż.; (1.5) لعل ,جارنيت

* baskijski: (1.1) granada; (1.2) mingranondo; (1.3) mingrana; (1.5) granate

* białoruski: (1.1) граната ż.; (1.2) гранатнік m., гранат m.; (1.3) гранат m.; (1.4) цёмна-сіні; (1.5) гранат m.

* bułgarski: (1.1) граната ż., ръчна бомба ż.; (1.3) нар m.; (1.5) гранат m.

* duński: (1.1) granat w.; (1.3) granatæble n.

* esperanto: (1.1) grenado; (1.2) granatujo, granatarbo; (1.3) granato; (1.4) malhelblua; (1.5) grenato

* francuski: (1.1) grenade m.; (1.2) grenadier m.; (1.3) grenade m.; (1.4) grenat m.

* hiszpański: (1.1) granada ż.; (1.2) granado m.; (1.3) granada ż.; (1.4) azul marino; (1.5) granate m.

* interlingua: (1.1) granata; (1.3) granata

* jidysz: (1.1) גראַנאַט m. (granat); (1.3) מילגרוים m. (milgrojm); (1.5) גראַנאַט m. (granat)

* kaszubski: (1.3) granat m.

* kataloński: (1.2) magrana ż.; (1.3) magrana ż.

* niemiecki: (1.1) Granate ż.; (1.3) Granatapfel m.

* nowogrecki: (1.1) χειροβομβίδα ż.; (1.2) ροδιά ż.; (1.3) ρόδι n.; (1.4) γκρενά n.

* pendżabski: (1.2) ਅਨਾਰ m.; (1.3) ਅਨਾਰ m.

* perski: (1.5) لعل

* rosyjski: (1.1) граната ż.; (1.2) гранат m.; (1.3) гранат m.; (1.4) тёмно-синий; (1.5) гранат m.

* słowacki: (1.1) granát

* szwedzki: (1.1) granat w.; (1.3) granatäpple n.; (1.5) granat w.

* ukraiński: (1.1) граната ż.; (1.2) гранат m.

* wilamowski: (1.1) granaot m., granat m.; (1.2) granaot m., granat m.; (1.3) granaot m., granat m.; (1.4) granaot m., granat m.; (1.5) granaot m., granat m.

* włoski: (1.1) bomba a mano ż., granata ż.; (1.2) melograno m., granato m.; (1.3) melagrana ż., granata ż.; (1.4) blu scuro m.; (1.5) granato m., granata ż.

źródła.

== granat (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) bot. granat

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# granatek

1. zdrobnienie od: granat; granacik;
2. przypłaszczek granatek - chrząszcz z rodziny bogatkowatych, szkodnik sosny;
3. oblaczek granatek - motyl z rodziny niedźwiedziówkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. daw. pot. szałwia łąkowa, roślina

(1.2) mikol. pot. piaskowiec modrzak, grzyb

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. daw. nazwa systematyczna|Trochilus granatinus., koliber

(2.2) ent. zob. przypłaszczek granatek.

(2.3) ent. zob. oblaczek granatek.

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lm. od: granatka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granat m., granacik m., granatka ż., granatowienie n., granatnik m., Granatka ż., granatowy mos.

czas. granatowieć ndk.

przym. granatowy, granatnikowy

przysł. granatowo

Wiktionary

# granatka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) liter. nazwa posiadłości z powieści Balzaka pod tym samym tytułem;

Wiktionary

Granatka (oryg. fr. La Grenadière) – powieść Honoriusza Balzaka, po raz pierwszy wydana w 1832, wchodząca w skład Scen z życia prywatnego cyklu Komedia ludzka.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. granatek mrz./mzw.

Wiktionary

# granatnik

broń palna do miotania granatami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. indywidualna lub zespołowa, gładkolufowa broń palna, służąca do wystrzeliwania granatów na niewielką odległość;

(1.2) hist. wojsk. rodzaj długolufowej haubicy strzelającej granatami, używanej w XVIII-XIX wieku w artylerii polowej i oblężniczej

(1.3) hist. wojsk. krótka strzelba o mocno rozszerzonej lufie do miotania niewielkich granatów przez piechotę w XVII-XVIII wieku

Wiktionary

Granatnik – indywidualna lub zespołowa broń strzelecka przystosowana do miotania granatów lub pocisków rakietowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na trzeciorzędne odcinki posyła się trzeciorzędne oddziały, wyposażone w zdezelowane samochody, rakietnice jako substytut radiostacji i butelki z benzyną w zastępstwie granatników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granat m., granatek m., granatka ż.

przym. granatowy

Wiktionary

# granatnikowy

→ granatnik

SJP.pl

#### Patrz:

granatnik

# granatolistny

malpigia granatolistna - gatunek rośliny z rodziny malpigiowatych, o jadalnych czerwonych owocach; acerola

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. mający liście jak granat

Wiktionary

# granatowawy

zbliżony do granatowego, nie do końca granatowy, prawie granatowy

SJP.pl

# granatowcowate

rodzina roślin dwuliściennych obejmująca gatunki będące krzewami lub drzewami niewielkich rozmiarów

SJP.pl

# granatowcowaty

o cechach granatowcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# granatowiec

krzew lub drzewo niewielkich rozmiarów z rodziny granatowcowatych; granat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Punica granatum|L.|ref=tak., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛt͡s, AS: grãnatovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granat

przym. granatowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) granat

Wiktionary

# granatowo-biały

w części granatowy, w części biały

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: granatowy i biały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Granatowo-białe mundurki nie zostały zaakceptowane przez Radę Rodziców żyrardowskiego gimnazjum.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: grãnatovo‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary

# granatowo-czarny

w części granatowy, w części czarny; czarno-granatowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) granatowy i czarny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed burzą niebo gwałtownie robiło się granatowo-czarne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: grãnatovo‿čarny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. granatowoczarny

Wiktionary

# granatowo-szary

w części granatowy, w części szary; szaro-granatowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) granatowy i szary

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyglądasz niepoważnie w tych granatowo-szarych szortach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔ‿ˈʃarɨ, AS: grãnatovo‿šary

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. granatowoszary, szaro-granatowy

Wiktionary

# granatowoczarny

czarny o odcieniu granatowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor czarny o odcieniu granatowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod światło kamyk robił się z czarnego granatowoczarny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔˈt͡ʃarnɨ, AS: grãnatovočarny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. granatowo-czarny

Wiktionary

# granatowoniebieski

niebieski o granatowym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) niebieski o granatowym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten granatowoniebieski napój wygląda na barwiony chemicznie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: grãnatovõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. niebiesko-granatowy, niebieskogranatowy

Wiktionary

# granatowooki

mający oczy koloru granatowego

SJP.pl

# granatowopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma granatowe pióra, pierze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔˈpʲjurɨ, AS: grãnatovopʹi ̯ury

Wiktionary

# granatowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest granatowe; cecha tych, którzy są granatowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. granatowy

przysł. granatowo

Wiktionary

# granatowoszary

szary o odcieniu granatowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) szary o granatowym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Masz granatowoszarą plamaamę wokół oka... Coś się stało?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔˈʃarɨ, AS: grãnatovošary

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. granatowo-szary

Wiktionary

# granatowowłosy

mający granatowe włosy

SJP.pl

# granatowozielony

zielony o odcieniu granatowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony o granatowym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W palmiarni znalazłem dwa granatowozielone liście.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: grãnatovoźelõny

Wiktionary

# granatowy

1. ciemnoniebieski, w kolorze granatu;
2. taki, który jest zdobiony przez granaty - twarde minerały z grupy krzemianów;
3. taki, który jest związany z granatami - pociskami ręcznymi lub artyleryjskimi, rażącymi odłamkami lub siłą wybuchu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. kulin. spoż. dotyczący owoców granatowca, zawierający owoce granatowca, zrobiony z owoców granatowca

(1.2) jubil. miner. dotyczący granatu, zrobiony z granatu, związany z granatem, ozdobiony granatem

(1.3) wojsk. dotyczący granatu (pocisku)

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) hist. pot. funkcjonariusz granatowej policji

Wiktionary

Barwa granatowa (granat) – ciemny odcień barwy niebieskiej. Nazwa koloru pochodzi od nazwy owocu granatowca – w języku łacińskim granatum.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Azuryt przybiera odcienie od jasnoniebieskiego do granatowego.

(2.1) Wieczorem, w granatowym cieniu, wysoki bufetowy w nicianych rękawiczkach wynosi na werandę lampę z jedwabnym abażurem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãnaˈtɔvɨ, AS: grãnatovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granat mrz., granatek mrz./mzw., granatka ż.

przym. granatny

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) atramentowy, ciemnobłękitny, ciemnoniebieski, koloru atramentu, modry

Wiktionary

# granaty

1. krzew lub drzewo niewielkich rozmiarów z rodziny granatowcowatych; granatowiec;
2. owoc granatowca;
3. kolor ciemnoniebieski; granatowy;
4. ręczny lub artyleryjski pocisk rażący odłamkami lub siłą wybuchu;
5. minerał z grupy krzemianów stosowany w jubilerstwie jako kamień półszlachetny;
6. rodzaj barwnego sukna weneckiego

SJP.pl

Granaty (słow. Granáty, niem. Granatenspitze, węg. Gránát-csúcsok) – trzywierzchołkowy masyw górski w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich.

Wikipedia

# grancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grant

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie grant, lecz tylko mały grancik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grant m.

Wiktionary

# grand

tytuł szlachty kastylijskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) tytuł szlachecki pochodzenia hiszpańskiego;

Wiktionary

Grand Hiszpanii (hiszp. Grande de España) – pierwotnie tytuł najwyższej arystokracji hiszpańskiej, przysługujący (1914) 392, obecnie 395 rodzinom.

Tytuł, z proweniencją z wczesnej historii Hiszpanii, został zatwierdzony w roku 1520 przez cesarza rzymskiego i króla Hiszpanii Karola V (I). Grandowie I klasy mieli prawo nazywać króla i następcę tronu kuzynem (hijo) i nie musieli zdejmować nakrycia głowy w monarszej obecności, grandowie II klasy przemawiali do króla z nakrytymi głowami, ale musieli zdejmować kapelusze, gdy król im odpowiadał; grandowie III klasy mogli nakryć głowy tylko na wezwanie króla.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pielgrzymi przybywali tysiącami, by go zobaczyć – wieśniacy, duchowni, kardynałowie, papieże, książęta i grandowie – zmierzali z całej Italii, z Francji i z Polski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrãnt, AS: grãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grandowski

Wiktionary

# granda

potocznie:
1. awantura, skandal, oszustwo; draka;
2. banda oszustów, złodziei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. awantura, skandal

(1.2) warszawa. oszustwo, kłamstwo

(1.3) pot. pogard. banda bandytów, łobuzów

(1.4) daw. środ. uczn. gromada, kupa, duża grupa

(1.5) daw. środ. złodziei rozbój nocny

Wiktionary

Granda – trzeci album studyjny polskiej wokalistki Moniki Brodki. Wydawnictwo ukazało się 20 września 2010 roku nakładem wytwórni muzycznej Sony Music. W wersji specjalnej Granda została wzbogacona o dodatkową płytę DVD zawierającą film dokumentujący proces realizacji nagrań.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Wykluczone i ja za stary gracz jestem, żebym taką omyłkę mógł popełnić, to jest jawna granda!

(1.3) W spelunkach, tam, gdzie granda wódkę piła, i Stasiek pił, choć serce z bólu łka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrãnda, AS: grãnda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grandziarz

czas. grandzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) awantaż

(1.2) bujda, blaga

(1.3) wataha, zgraja

Wiktionary

# grande

rzeka w Brazylii

SJP.pl

- Grande – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn
- Grande – nazwa wielu rzek w krajach hiszpańsko- i portugalskojęzycznych (hiszp. Río Grande, port. Rio Grande, dosł. „wielka rzeka”)
- Grande – rzeka w Argentynie
- Grande – album muzyczny grupy Von Wegen Lisbeth

Wikipedia

# grandezza

[czytaj: grandeca, grandecca]
1. zachowanie pełne godności; duma, wyniosłość;
2. wielka, znakomita dama

SJP.pl

# grandi

Osoby:

- Alejandro Grandi – urugwajski piłkarz
- Alessandro Grandi – włoski kompozytor
- Allegro Grandi – włoski kolarz
- Dino Grandi – włoski polityk
- Filippo Grandi – włoski dyplomata
- Guido Grandi – włoski matematyk
- Thomas Grandi – kanadyjski narciarz alpejski

Inne:

- Grandi Stazioni – włoskie przedsiębiorstwo

Zobacz też:

- Cas Grandi
- Kunuku Grandi
- Seru Grandi

Wikipedia

# grandilokwencja

pompatyczny styl mówienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. pejor. górnolotny, bombastyczny styl lub sposób mówienia charakteryzujący się użyciem napuszonych określeń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãndʲilɔˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: grãndʹilokfẽncʹi ̯a

Wiktionary

# grandilokwentny

pompatyczny, napuszony, górnolotny, obfitujący we frazesy

SJP.pl

# grandioso

[czytaj: grandjozo] określenie wykonawcze: okazale, majestatycznie

SJP.pl

# grandis

samochód typu Mitsubishi Grandis

SJP.pl

Gatunki o tym epitecie gatunkowym:

- Coccinia grandis – gatunek tropikalnego pnącza z rodziny dyniowatych
- Cybebus grandis – gatunek roślin z rodziny storczykowatych
- Cyclops grandis – gatunek widłonoga z rodziny Cyclopidae
- Phryganea grandis – gatunek owada wodnego z rzędu chruścików

Wikipedia

# grandisonante

określenie wykonawcze: dźwięcznie

SJP.pl

# grandziarski

→ grandziarz

SJP.pl

#### Patrz:

grandziarz

# grandziarz

awanturnik, rozrabiaka

SJP.pl

# grandzić

potocznie: wszczynać kłótnie, zachowywać się nieodpowiedzialnie; chuliganić

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. zachowywać się nieodpowiednio, zwłaszcza wszczynać awantury

czasownik przechodni niedokonany

(2.1) daw. kraść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granda ż., grandziarz m.

przym. grandziarski

Wiktionary

# grandżowiec

grunge'owiec, grungowiec;
1. przedstawiciel subkultury młodzieżowej powstałej wśród wielbicieli grunge'u; miłośnik muzyki w tym stylu;
2. wykonawca grunge'u, twórca muzyki w tym stylu

SJP.pl

# granecki

nazwisko

SJP.pl

# granger

Miejscowości w USA:

- Granger – jednostka osadnicza w stanie Indiana, w hrabstwie St. Joseph
- Granger – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Polk
- Granger – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Scotland
- Granger – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
- Granger – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Williamson
- Granger – miejscowość w stanie Waszyngton, w hrabstwie Yakima
- Granger – miejscowość w stanie Wyoming, w hrabstwie Sweetwater

Wikipedia

# grangia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) folwark cysterski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrãŋʲɟja, AS: grãŋʹǵi ̯a

Wiktionary

# grani

rodzaj twarogu o gruboziarnistej strukturze z dodatkiem śmietany

SJP.pl

# graniak

odłamek litej skały o ostrych krawędziach i wygładzonych ścianach; wielograniec, wiatrowiec, eologliptolit

SJP.pl

Graniak, wielograniec, wiatrowiec, eologliptolit – odłamek skalny o wygładzonych ścianach i 2–3 ostrych krawędziach, oszlifowany wskutek tarcia niesionych przez wiatr okruchów skalnych (korazja). Powstaje w strefie peryglacjalnej (na przedpolu lądolodu) oraz na pustyniach żwirowych i kamienistych.

Wikipedia

# graniastosłup

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe;

Wiktionary

Graniastosłup – wielościan spełniający dwa warunki:

- jego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach;
- wszystkie krawędzie spoza tych płaszczyzn są do siebie równoległe.

Równoważnie – wielościan, w którym:

- dwie ściany są przystające i leżą na dwóch równoległych płaszczyznach;
- pozostałe ściany są równoległobokami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Objętość graniastosłupa jest proporcjonalna do pola jego podstawy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãɲaˈstɔswup, AS: grãńastosu̯up

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. graniastosłupowy

Wiktionary

# graniastosłupowy

przymiotnik od: graniastosłup

SJP.pl

# graniasty

mający wystające krawędzie (granie)

SJP.pl

# graniatka

rura o przekroju wieloboku, przeznaczona do przenoszenia ruchu obrotowego od stołu wiertniczego na przewód wiertniczy

SJP.pl

Wikipedia

# granica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) linia, która zamyka lub oddziela pewien określony obszar

(1.2) adm. umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;

(1.3) mat. wartość, do której zmierza ciąg lub funkcja;

(1.4) linia podziału lub czynniki, które coś różnicują

(1.5) ograniczony zasięg lub miara czegoś dozwolonego

(1.6) pewien kres możliwości fizycznych lub psychicznych człowieka

Wiktionary

- granica państwowa
- granica (matematyka)
  - granice dolna i górna – matematyka
  - granica odwrotna – matematyka
  - granica ciągu – matematyka
  - granica funkcji – matematyka
  - granica prawo- i lewostronna – matematyka
  - granica niewłaściwa – matematyka
  - granica niewłaściwa funkcji – matematyka
  - granica Banacha – matematyka

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.2) Granicę między Polską a Niemcami wyznaczają rzeki Odra i Nysa Łużycka.

  (1.3) Cosinus x ma przy x zmierzającym do zera granicę równą jeden.

  (1.6) Granice mojego języka wyznaczają granice mojego świata.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ɡrãˈɲit͡sa, AS: grãńica

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. pogranicze n., zagranica ż., graniczenie n., ograniczanie n., ograniczenie n., rozgraniczanie n., rozgraniczenie n., Granica ż., Granice nmos., grań ż., graniak mrz.

  czas. graniczyć ndk., ograniczać ndk., ograniczyć dk., rozgraniczać ndk., rozgraniczyć dk.

  przym. graniczny, graniasty

  przysł. granicznie

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.2) miedza

  (1.5) limes

  Wiktionary

# graniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|graniczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrãɲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: grãńičẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. graniczyć

rzecz. granica ż.

Wiktionary

# granicznik

znak do wyznaczania granicy na jakimś obszarze

SJP.pl

- granicznik – w geodezji materialne oznaczenie granicy działki
- granicznik (łac. Lobaria) – rodzaj grzybów z rodziny granicznikowatych

Wikipedia

# graniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest graniczne; cecha tych, którzy są graniczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. graniczny

przysł. granicznie

Wiktionary

# graniczny

przymiotnik od: granica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący granicy określonego obszaru

(1.2) końcowy, krańcowy

Wiktionary

Graniczny – osada w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Jemielnica.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Incydent graniczny był przyczyną zerwania stosunków dyplomatycznych między tymi dwoma krajami.

(1.1) napływ skażonej wody przez rzeki graniczne (Odra, Bug i wiele innych)

(1.2) U konduktora w pociągu bądź na stacji granicznej kupuje się przejściówkę..

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrãˈɲit͡ʃnɨ, AS: grãńičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granica ż., rozgraniczenie n., rozgraniczanie n., graniczność ż., ograniczenie n., ograniczanie n., pogranicze n., pogranicznik m.

czas. graniczyć ndk., rozgraniczyć dk., rozgraniczać ndk., ograniczać ndk., ograniczyć dk.

przym. nadgraniczny, pograniczny, przygraniczny

przysł. granicznie

Wiktionary

# graniczyć

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) mieć wspólną granicę, sąsiadować

(1.2) (w odniesieniu do uczuć, stanu fizycznego lub psychicznego) być bliskim, być podobnym, przypominać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polska graniczy z Niemcami.

(1.2) Jego zachowanie graniczy z obłąkaniem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrãˈɲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: grãńičyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pogranicze n., granica ż., graniczenie n., ograniczenie n., ograniczanie n.

czas. ograniczać ndk., ograniczyć dk.

przym. graniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sąsiadować

(1.2) zakrawać, ocierać się

Wiktionary

# granie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grać.

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: grań

Wiktionary

Granie – kolonia wsi Łazówek w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sterdyń.

W latach 1975–1998 kolonia administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Mieszkańcy wyznania rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łazówku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moim ulubionym zajęciem w wolnym czasie jest granie w rzutki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrãɲɛ, AS: grãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grać ndk., zagrać dk.

rzecz. grajek mos., gra, gracz

przym. growy, grywalny

Wiktionary

# granik

ryba z rodziny strzępielowatych, występująca w około 100 gatunkach

SJP.pl

Granik – (nazwa zniesiona) nieoficjalna część wsi Zastań w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.

Nazwa z nadanym identyfikatorem SIMC występuje w zestawieniach archiwalnych TERYT z 1999 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# graniówka

Graniówka górska (Syntheosciurus brochus) – gatunek ssaka z rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae) występujący endemicznie w Kostaryce i Panamie. Jedyny przedstawiciel rodzaju graniówka (Syntheosciurus). Zamieszkuje lasy deszczowe w terenach górskich. Spotykany jest zarówno w górnych partiach drzew jak i na ziemi. Graniówki górskie łączą się w pary rodzinne, lecz żerują samotnie.

Wikipedia

# graniowy

przymiotnik od: grań

SJP.pl

# granit

skała głębinowa barwy szarej zbudowana z ziaren kwarcu, skaleni i miki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pospolita, kwaśna skała magmowa;

Wiktionary

Granit (wł. – granito od łac. granum – ziarno) – głębinowa kwaśna skała o budowie jawnokrystalicznej, zbudowana z kwarcu, skalenia potasowego i plagioklazu oraz biotytu należąca do grupy skał krystalicznych różnorodnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Schody marmurowe lub z granitu mają mnóstwo uroku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrãɲit, AS: grãńit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granityzacja ż.

przym. granitowy

Wiktionary

# granita

1. napój chłodzący z soku owocowego z dodatkiem cukru i skórki cytryny;
2. szklanka tego napoju

SJP.pl

Wikipedia

# granitognejs

skała metamorficzna, odmiana gnejsu o mniej wyraźnej teksturze kierunkowej

SJP.pl

Granitognejs – skała metamorficzna, odmiana gnejsu cechująca się znacznie słabiej niż u innych gnejsów wykształconą teksturą kierunkową (gnejsową – w postaci naprzemianległych grubszych warstewek kwarcowo-skaleniowych i cienkich warstewek miki).

Wikipedia

# granitoid

skała plutoniczna zbudowana głównie z kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków

SJP.pl

Granitoidy (granitoid) – skały plutoniczne, kwaśne (bogate w krzemionkę SiO2). Zbudowane są z widocznych gołym okiem kryształów minerałów skałotwórczych: kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków. Granitoidy powstają podczas powolnego krzepnięcia gorącej magmy w głębi ziemi na głębokości od kilku do kilkunastu tysięcy metrów.

Wikipedia

# granitoidowy

przymiotnik od: granitoid (kwaśna skała plutoniczna), np. masyw granitoidowy, magma granitoidowa

SJP.pl

# granitoidy

skała plutoniczna zbudowana głównie z kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków

SJP.pl

Granitoidy (granitoid) – skały plutoniczne, kwaśne (bogate w krzemionkę SiO2). Zbudowane są z widocznych gołym okiem kryształów minerałów skałotwórczych: kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków. Granitoidy powstają podczas powolnego krzepnięcia gorącej magmy w głębi ziemi na głębokości od kilku do kilkunastu tysięcy metrów.

Wikipedia

# granitowy

przymiotnik od: granit

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący granitu, wykonany z granitu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na środku dziedzińca stał granitowy obelisk.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granit m.

Wiktionary

# granityzacja

Granityzacja – procesy metamorficzne zachodzące w głębi skorupy ziemskiej, w efekcie których pierwotne skały metamorficzne, magmowe albo osadowe przekształcają się w skały w znacznym stopniu lub całkowicie zbliżone do granitu pod względem składu chemicznego, mineralnego, tekstury i struktury. W trakcie granityzacji nie dochodzi do roztopienia zmienianej skały pierwotnej i do powstania z niej magmy. Zachodzi ona pod wpływem metasomatozy lub działania na skałę roztworów hydrotermalnych oraz innych procesów, które wzbogacają skałę w jony krzemu, potasu i sodu, jednocześnie wypierając z niej jony wapnia, magnezu i żelaza.

Wikipedia

# grańka

mała grań

SJP.pl

# grankulka

mała kula myśliwska

SJP.pl

# granodioryt

rodzaj skały głębinowej

SJP.pl

Granodioryt – kwaśna skała magmowa typu głębinowego o strukturze drobnokrystalicznej lub średniokrystalicznej i barwie szarej. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF granodioryt zajmuje pole 4.

Wikipedia

# granola

płatki zbożowe prażone na oleju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

Wiktionary

Granola (słowo ang., pochodzące z włoskiego zdrobnienie od grano: zboże, pszenica) – mieszanina płatków zbożowych, rodzynek, orzechów, suszonych owoców i cukru (lub miodu), pieczona do chrupkości.

Podawana jest z mlekiem lub jogurtem na śniadanie. Może być także wykorzystywana jako składnik ciast, deserów bądź batoników.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Laura pałaszuje swoją granolę ze szczególnie radosnym wyrazem twarzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrãˈnɔla, AS: grãnola

Wiktionary

# granowiec

Granowiec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sośnie, ok. 18 km na południowy zachód od Ostrowa Wlkp.

Pod koniec XIX wieku wieś wchodziła w skład powiatu odolanowskiego. Wraz z pustkowiem Krzyżno liczyła 152 domostw i 1224 mieszkańców. Przeważała ludność ewangelicka (808) nad katolicką (403) i żydami (13).

Wikipedia

# granowo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

- Granowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice
- Granowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Granowo
- Granowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Krzęcin
- Granowo – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim
- Granowo – gromada
- Granowo - stacja kolejowa w Granowie

Wikipedia

# granowski

przymiotnik od: Granowo

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antonin (Granowski) – prawosławny duchowny
- Franciszek Juliusz Granowski – polski wydawca i redaktor encyklopedii
- Teodor Granowski – katolicki duchowny
- Timofiej Granowski – rosyjski historyk
- Wincenty Granowski – polski urzędnik, dyplomata, wojskowy

Wikipedia

# grant

1. dotacja na projekt badawczy lub artystyczny, przyznawana przez organizacje publiczne;
2. projekt badawczy lub artystyczny finansowany z dotacji przyznanej przez organizację publiczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dotacja, dofinansowanie do projektu naukowego, edukacyjnego itp., przyznawane w drodze konkursu, głosowania lub na mocy decyzji jakiegoś gremium

Wiktionary

Grant – wsparcie finansowe lub pozafinansowe dla osoby bądź organizacji, mające za zadanie realizację określonego celu (najczęściej naukowego, artystycznego lub społecznego), które najczęściej jest przyznawane przez poszczególne państwa, ich organy (głowy państw, rządy, samorządy, agencje państwowe), organizacje międzynarodowe (UNESCO, ONZ, Unia Europejska), instytucje organizacji międzynarodowych (Komisja Europejska, Rada Europy), uczelnie wyższe, związki wyznaniowe, rozmaite fundacje, stowarzyszenia. Często granty są oferowane przez poszczególne firmy (np. Apple, Nokia, Deloitte, Sony Ericsson, Volkswagen) najczęściej na realizację projektów, które dotyczą przedmiotu działalności tych firm. Znacznie rzadziej granty są udzielane przez osoby prywatne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dostaliśmy grant na wydanie naszej książki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrãnt, AS: grãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grantowy

rzecz. grancik mrz.

Wiktionary

# grantobiorca

firma lub osoba, która otrzymała grant

SJP.pl

# grantodawca

organizacja publiczna lub osoba przyznająca granty

SJP.pl

# grantowy

związany z dotacją na projekt badawczy lub artystyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grantami, dotyczący grantu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grant mrz.

Wiktionary

# grantoza

potocznie:
1. częste korzystanie z grantów w celach zarobkowych;
2. uzależnienie własnej działalności od przyznawanych grantów

SJP.pl

# granula

1. szybkozmienny i jasny obszar w fotosferze słonecznej;
2. bardzo mała pigułka

SJP.pl

Granule – niewielkie (do 1400 km średnicy) komórki konwekcyjne plazmy wynoszone do góry w strefie konwekcyjnej Słońca, o temperaturze wyższej niż średnia temperatura powierzchni.

Ziarnisty wygląd powierzchni Słońca pochodzi od szczytów granul i nosi nazwę granulacji. Brzegi granul są ciemniejsze, gdyż tworzy je zimniejsza, opadająca plazma. Różnice jasności między środkiem a brzegiem granuli nie są jednak duże i wynoszą kilkanaście procent średniej wartości.

Wikipedia

# granulacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od granulat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie granulat, lecz tylko drobny granulacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granulat m.

Wiktionary

# granulacja

- granulacja – uziarnienie
- granulacja – proces wytwarzania granulek
- granulacja – technika złotnicza
- granulacja słoneczna

Wikipedia

# granulacyjny

przymiotnik od: granulacja

SJP.pl

# granularny

1. zawierający granulki, ziarenka; ziarnisty;
2. mający postać granulek, ziarenek; ziarnisty;
3. synteza granularna - metoda generowania dźwięku w cyfrowych instrumentach muzycznych;
4. dezintegracja granularna - rodzaj wietrzenia mechanicznego polegający na rozpadzie skały na części mineralne

SJP.pl

# granulat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) preparat lub towar w postaci granulek, czyli ziarenek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dobre źródła protein dla wegetarian obejmują orzechy i nasiona, rośliny strączkowe, produkty sojowe (tofu, mleko sojowe i teksturowane białko sojowe, takie jak granulat sojowy), zboża (pszenica, owies i ryż), ekologiczne jajka i niektóre produkty mleczne (mleko, ser i jogurt).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granulka ż., granulacik mrz., granulacja ż., granulowanie n.

czas. granulować ndk.

Wiktionary

# granulator

urządzenie do granulowania

SJP.pl

# granulit

skała metamorficzna składająca się głównie ze skalenia, kwarcu i granatu, niekiedy dystenu i biotytu

SJP.pl

Granulit, Leptynit – skała metamorficzna powstała na skutek przeobrażenia arkozy w warunkach metamorfizmu regionalnego. Zbudowana z drobnych ziarenek kwarcu, skaleni alkalicznych, granatów i ubogich w miki amfiboli. Nazwa pochodzi od częstego wykształcenia granoblastycznego (F. Weiss, 1803). W literaturze fachowej granulit określany jest nieraz jako leptynit.

Wikipedia

# granulka

postać sproszkowanej substancji, drobna grudka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) małe nieregularne ziarno w formie których sprzedaje się niektóre produkty jak leki czy artykuły chemiczne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Józia kupiła preparat w postaci granulek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granulat mrz., granulacja ż.

Wiktionary

# granulocyt

biała krwinka zawierająca w cytoplazmie ziarna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. leukocyt posiadający ziarnistości w cytoplazmie i segmentowane jądro komórkowe, biorący udział w reakcji odpornościowej organizmu;

Wiktionary

Granulocyty (PMN lub PML – ang. polymorphonuclear leukocytes, polimorfojądrowe leukocyty) – rodzaj leukocytów, które w cytoplazmie zawierają liczne ziarnistości oraz posiadają podzielone na segmenty (segmentowane) jądro komórkowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) RFT mogą też uaktywniać inny enzym, kolagenazę, uwalnianą w nieczynnej postaci przez granulocyty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. granulocytopenia ż., granulocytoza ż.

przym. granulocytarny, granulocytowy

Wiktionary

# granuloma

guz powstały z tkanki ziarninowej; ziarniniak

SJP.pl

Ziarniniak (niepoprawne: ziarniak; łac. granuloma) – zgrupowanie epitelioidalnych makrofagów oraz innych komórek zapalnych i należących do układu odpornościowego, a także macierzy pozakomórkowej, zwykle otoczone przez mankiet limfocytów.

Wikipedia

# granulopoeza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. proces powstawania i specjalizowania się granulocytów w szpiku kostnym;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podobnie jak w wypadku erytropoezy, białka różnego rodzaju działają przyśpieszająco na granulopoezę.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. granulopoetyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) granulocytopoeza

Wiktionary

# granuloza

Wikipedia

# grapa

stromy grzbiet wzgórza; urwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stromy grzbiet wzgórza; urwisko

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. góra, wzniesienie

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce

- Grapa – część miasta Konstancin-Jeziorna
- Grapa – część miasta Żywiec
- Grapa – część wsi Bogdanówka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Tokarnia
- Grapa – osada w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Nowy Targ
- Grapa – część wsi Żarnówka w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Maków Podhalański
- Grapa – część wsi Białka Tatrzańska w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Bukowina Tatrzańska
- Grapa – część wsi Wilkowice w woj. śląskim, w pow. bielski, w gminie Wilkowice
- Grapa – część wsi Gilowice w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Gilowice

Wikipedia

# grapefruit

[czytaj: grejpfrut lub potocznie: grejfrut] owoc drzewa o tej samej nazwie, okrągły, mający soczysty miąższ o gorzkim smaku; grejpfrut, grejfrut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. grejpfrut. (drzewo)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) spoż. zob. grejpfrut. (owoc)

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. grejpfrut mrz./mzw.

przym. grapefruitowy

Wiktionary

# grapefruitowy

→ grapefruit [czytaj: grejpfrutowy lub potocznie: grejfrutowy]; grejpfrutowy, grejfrutowy

SJP.pl

# grappa

1. bezbarwny włoski winiak destylowany ze sfermentowanych wytłoczyn winogronowych (pestek, szypułek, skórek itp.);
2. oranżada marki Grappa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. wódka z winogron (i ich pestek)

Wiktionary

Grappa – włoski napój alkoholowy, destylat przefermentowanych wytłoków i pestek winogron, odpadów z procesu produkcji wina.

Trunek jest przezroczysty (z wyjątkiem grapp starzonych), o charakterystycznym smaku, wysokiej zawartości garbników oraz intensywnym zapachu. Minimalna zawartość alkoholu jest określona według norm europejskich na 37,5%. Smak grappy w dużym stopniu zależy od jakości surowca. Produkuje się m.in. grappy jednoodmianowe (grappa di monovitigno, z jednego szczepu winogron) oraz starzone w beczkach (nabierają złotego koloru).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|wł|grappa.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) grappa

* japoński: (1.1) グラッパ

* niemiecki: (1.1) Grappa m./ż.

* włoski: (1.1) grappa ż.

źródła.

== grappa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) grappa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrapːa, AS: gra•pa

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|wł|grappa.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) grappa

* japoński: (1.1) グラッパ

* niemiecki: (1.1) Grappa m./ż.

* włoski: (1.1) grappa ż.

źródła.

== grappa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) grappa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|wł|grappa.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) grappa

* japoński: (1.1) グラッパ

* niemiecki: (1.1) Grappa m./ż.

* włoski: (1.1) grappa ż.

źródła.

== grappa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) grappa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# grappin

[czytaj: grapę] nazwisko

SJP.pl

# grappler

[czytaj: grapler] osoba uprawiająca grappling - walkę wręcz wykorzystującą techniki chwytów

SJP.pl

# grappling

[czytaj: grapling] walka wręcz wykorzystująca techniki chwytów, uprawiana jako dyscyplina sportowa

SJP.pl

Grappling, walka na chwyty – rodzaj walki wręcz wykorzystujący techniki chwytów, tj. dźwignie, rzuty (obalenia), duszenia; zabronione są w niej uderzenia.

Słowo „grappling” (także „grapling”) to neologizm pochodzący z języka angielskiego (ang. „grapple” – złapać, chwytać). Często używany w Polsce termin „style chwytane” jest niezgodny z polską gramatyką. Potocznie określa się te style jako „chwyciarstwo”, jednakże termin ten, choć słowotwórczo poprawny, ma charakter ironiczno-żartobliwy. Osobę walczącą za pomocą chwytów określa się jako grapplera bądź chwytacza.

Wikipedia

# graptolit

kopalny bezkręgowiec pochodzący z ery paleozoicznej

SJP.pl

Graptolity (†Graptolithina, z gr. graptos – pisany + lithos – kamień) – wymarła gromada zwierząt zaliczanych do półstrunowców. Żyły w okresie od kambru do wczesnego karbonu.

Szkielet tych zwierząt zbudowany był z substancji białkowej ułożonej w półpierścieniowate pasemka tzw. fuzellusy. Tworzyły kolonie zwane rabdozomem, pojedyncze osobniki w rabdozomie osłonięte były zewnętrznym szkieletem chitynowym w kształcie rurek zwanych tekami. Pierwsza taka kolonia, tzw. sikula, mieściła osobnika, który powstawał na drodze płciowej. Kolejne osobniki kolonii rozwijały się przez pączkowanie. Teki poszczególnych osobników układały się w gałązki, tworząc kolonie o różnych kształtach – proste lub powyginane czy spiralne wstęgi, kolonie siateczkowate, liściaste lub drzewkowate.

Wikipedia

# graptolitowy

przymiotnik od: graptolit

SJP.pl

# graptolity

gromada zwierząt, kopalnych półstrunowców z ery paleozoicznej

SJP.pl

Graptolity (†Graptolithina, z gr. graptos – pisany + lithos – kamień) – wymarła gromada zwierząt zaliczanych do półstrunowców. Żyły w okresie od kambru do wczesnego karbonu.

Szkielet tych zwierząt zbudowany był z substancji białkowej ułożonej w półpierścieniowate pasemka tzw. fuzellusy. Tworzyły kolonie zwane rabdozomem, pojedyncze osobniki w rabdozomie osłonięte były zewnętrznym szkieletem chitynowym w kształcie rurek zwanych tekami. Pierwsza taka kolonia, tzw. sikula, mieściła osobnika, który powstawał na drodze płciowej. Kolejne osobniki kolonii rozwijały się przez pączkowanie. Teki poszczególnych osobników układały się w gałązki, tworząc kolonie o różnych kształtach – proste lub powyginane czy spiralne wstęgi, kolonie siateczkowate, liściaste lub drzewkowate.

Wikipedia

# graś

nazwisko

SJP.pl

# grasant

dawniej: grabieżca, rabuś

SJP.pl

# grasantka

→ grasant

SJP.pl

#### Patrz:

grasant

# grasejować

wymawiać spółgłoskę "r" z charakterystyczną wibracją języka

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wymawiać fonem IPA2|r. na sposób francuski, z charakterystyczną wibracją języczka: IPA4|ʁ.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy mówi się po francusku, trzeba grasejować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrasɛˈjɔvat͡ɕ, AS: grasei ̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grasejowanie n.

Wiktionary

# grasejowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grasejować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrasɛjɔˈvãɲɛ, AS: grasei ̯ovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grasejować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reranie

Wiktionary

# graser

typ lasera, generator promieniowania gamma

SJP.pl

Graser (Gamma Ray Stimulated Emission through Radiation) – hipotetyczne urządzenie wytwarzające spójną, monochromatyczną wiązkę promieniowania gamma. Odpowiednik urządzeń laser (światło widzialne) czy maser (mikrofale), ale pracujący w zakresie promieniowania gamma.

Wikipedia

# grasica

gruczoł dokrewny kręgowców, u człowieka usytuowany w okolicy śródpiersiowej (za mostkiem), będący podstawowym narządem limfatycznym, czynny do okresu pokwitania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

Wiktionary

Grasica (łac. glandula thymus) – gruczoł, będący narządem wchodzącym w skład układu limfatycznego.

Grasica znajduje się w śródpiersiu górnym, tuż za mostkiem. Jest otoczona torebką łącznotkankową. Zbudowana jest z kory podzielonej na zraziki przegrodami łącznotkankowymi i z rdzenia wspólnego dla wszystkich zrazików kory. Zrąb tego narządu stanowią, w przeciwieństwie do innych narządów limfatycznych, komórki nabłonkowe pochodzenia endodermalnego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. grasiczak mrz.

przym. grasicowy, grasiczny

Wiktionary

# grasiczak

nowotwór grasicy

SJP.pl

Grasiczak (łac. thymoma) – rzadki nowotwór wywodzący się z tkanki nabłonkowej grasicy. Może zawierać nacieki z niezmienionych nowotworowo limfocytów. W około 90% lokalizuje się w przednim śródpiersiu.

Wikipedia

# grasować

1. dokonywać aktów przemocy przemieszczając się na jakimś terenie; panoszyć się, plądrować;
2. o chorobach, klęskach: szerzyć się, rozpowszechniać się

SJP.pl

czasownik

(1.1) dokonywać napadów, gwałtów na określonym terenie

(1.2) o chorobie: szerzyć się, panować

(1.3) gościć, wizytować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Utrapieniem hodowców na Dzikim Zachodzie były grasujące tam bandy koniokradów.

(1.2) Morowa zaraza grasowała z wielką siłą; od chorych udzielała się łatwo zdrowym, którzy z zarażonymi przebywali, podobnie do ognia, co łatwopalne przedmioty obejmuje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡraˈsɔvat͡ɕ, AS: grasovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grasowanie n.

Wiktionary

# grasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grasować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grasować ndk.

Wiktionary

# grass

nazwisko

SJP.pl

Luksemburg:

- Grass – wieś w gminie Steinfort, w kantonie Capellen

Osoby:

- Angelika Grass – niemiecka zbrodniarka wojenna
- Günter Grass – niemiecki pisarz, noblista

Inne:

- Grass – zespół muzyczny
- GRASS – język oprogramowania
- GRASS GIS – program do przetwarzania danych geoprzestrzennych
- grass – ang. nazwa marihuany lub trawy

Wikipedia

# grat

gruchot; potocznie:
1. stary, mało wartościowy, zniszczony sprzęt; rupieć;
2. stary, zniszczony lub podniszczony samochód; dezel;
3. pogardliwie: człowiek stary, niedołężny, schorowany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. przedmiot niezbyt wartościowy, często stary, zniszczony mebel, sprzęt domowy

(1.2) pogard. stary, wyeksploatowany, często psujący się pojazd mechaniczny

(1.3) techn. drobne, ostre pozostałości po obróbce skrawaniemfakt.

(1.4) daw. gwara. więz. graty – narzędzia złodziejskie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pogard. człowiek stary, schorowany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyrzuć te graty i kup jakieś porządne meble.

(1.2) Ty się tym gratem wybierasz nad morze? Przecież on ci się w połowie drogi rozleci.

(2.1) Ona tak świetnie wygląda, a ten jej mąż to taki stary grat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrat, AS: grat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. graciarnia ż., gracik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rupieć

(1.2) gruchot, klekot, rzęch, pudło, wrak, trup, rupieć, pudło

(1.4) statki

(2.1) dziad

Wiktionary

# gratieszty

białe, słodkie wino z Mołdawii

SJP.pl

# gratin

[czytaj: graTĘ] rodzaj zapiekanki z warzyw, z zapieczoną na wierzchu masą jajeczną lub serową

SJP.pl

# gratis

przedmiot dany lub otrzymany bezpłatnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot otrzymany za darmo

przysłówek

(2.1) tak, że nic nie trzeba płacić

Wiktionary

Miejscowości w USA:

- Gratis – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Preble

Gminy w USA:

- Gratis (ang. Gratis Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Preble

Inne:

- Gratis – pamflet Jana Brożka ogłoszony w 1625 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupując towar za kwotę powyżej stu złotych, klient otrzyma mały gratis.

(2.1) Jeśli kupisz w tym sklepie komputer, wieżę otrzymasz gratis.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡratʲis, AS: gratʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gratisowy

przysł. gratisowo

rzecz. gratisik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) darmówka

(2.1) bezpłatnie, darmo, darmowo, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; pot. na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko

Wiktionary

# gratisik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gratis

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie gratis, lecz tylko mały gratisik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gratis m.

przysł. gratis

Wiktionary

# gratisowo

przysłówek

(1.1) bezpłatnie, gratis

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sprzedawca dołożył nam gratisowo po kilka śliwek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gratis mrz.

przym. gratisowy

przysł. gratis

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezpłatnie, darmo, darmowo, gratis, nieodpłatnie, za darmo, za Bóg zapłać; pot. za darmochę, za friko, za frajer, na ładne oczy; gw-pl|Śląsk Cieszyński|za facke.

Wiktionary

# gratisowy

darmowy, bezpłatny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) otrzymywany lub rozdawany bezpłatnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W pakiecie otrzymuje pan dwa gratisowe badania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gratis mrz.

przysł. gratis, gratisowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) darmowy

Wiktionary

# gratka

sytuacja, rzecz, zdarzenie niespodziewane, przynoszące korzyść, sprawiające przyjemność, pomyślna okoliczność

SJP.pl

# gratki

sytuacja, rzecz, zdarzenie niespodziewane, przynoszące korzyść, sprawiające przyjemność, pomyślna okoliczność

SJP.pl

# gratować

usuwać tzw. graty, czyli pozostałości metalu na krawędziach po różnego rodzaju obróbce skrawaniem lub odlewie

SJP.pl

# gratowóz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd do wywozu odpadów wielkogabarytowych, np. starych mebli

Wiktionary

Gratowóz – specjalnie oznakowany pojazd dostosowany do wywożenia odpadów problemowych (w gospodarstwie domowym już nieprzydatnych lub niebezpiecznych), tak zwanych gratów (z niem. Gerät - urządzenie - jako określenie dla przedmiotu niezbyt wartościowego, często starego, zniszczonego np. mebel lub sprzęt domowy) na gratowisko.

Wikipedia

# gratulacja

dawniej: powinszowanie, życzenie składane komuś z okazji jakiegoś sukcesu, szczęśliwego wydarzenia itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyraz uznania złożony komuś z okazji jego sukcesu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡratuˈlat͡sʲja, AS: gratulacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gratulowanie n., pogratulowanie n.

czas. gratulować ndk., pogratulować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powinszowanie

Wiktionary

# gratulacje

dawniej: powinszowanie, życzenie składane komuś z okazji jakiegoś sukcesu, szczęśliwego wydarzenia itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby

wykrzyknik

(2.1) wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia

forma rzeczownika.

(3.1) M., B. i W. lm. od: gratulacja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Serdeczne gratulacje z okazji 190000. słowa w Wikisłowniku!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gratulant mos.

czas. gratulować ndk., pogratulować dk.

przym. gratulacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. gratulacja

Wiktionary

# gratulacyjny

przymiotnik od: gratulacja

SJP.pl

# gratulant

osoba składająca gratulacje

SJP.pl

# gratulantka

{gratulant)

SJP.pl

# gratulować

składać komuś wyrazy uznania z okazji jakiegoś sukcesu lub szczęśliwego wydarzenia

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) składać wyrazy uznania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gratulujemy ci wszyscy z całego serca z okazji wygrania konkursu. Jesteś dumą naszej rodziny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡratuˈlɔvat͡ɕ, AS: gratulovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gratulacja ż., gratulant m., gratulowanie n., pogratulowanie n., gratulacje nmos.

czas. pogratulować dk.

przym. gratulacyjny

wykrz. gratulacje

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) winszować, składać gratulacje

Wiktionary

# gratulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) winszowanie komuś sukcesu, awansu, jubileuszu itp.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡratulɔˈvãɲɛ, AS: gratulovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pogratulowanie n., gratulacja ż.

czas. gratulować ndk., pogratulować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) winszowanie

Wiktionary

# graty

gruchot; potocznie:
1. stary, mało wartościowy, zniszczony sprzęt; rupieć;
2. stary, zniszczony lub podniszczony samochód; dezel;
3. pogardliwie: człowiek stary, niedołężny, schorowany

SJP.pl

Graty (pcd. i wa. El Graty) – dzielnica (section) gminy Silly w Belgii, w Regionie Walońskim, w prowincji Hainaut, w okręgu Ath. 1 stycznia 2020 roku liczyła 782 mieszkańców. Do 31 grudnia 1976 samodzielna gmina.

Wikipedia

# gratyfikacja

1. specjalne, dodatkowe wynagrodzenie wypłacane za pewne zasługi lub z pewnej okazji, np. jubileuszu firmy
2. eufemistycznie o nagrodzie, prezencie lub łapówce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.

(1.2) prezent lub łapówka, którą ktoś otrzymuje w zamian za coś

Wiktionary

- gratyfikacja (element normy prawnej)
- płaca

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɡratɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: gratyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gratyfikacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bonus

Wiktionary

# gratyfikacyjny

przymiotnik od: gratyfikacja (np. fundusz gratyfikacyny, wartość gratyfikacyjna)

SJP.pl

# gratyfikować

wynagradzać za pewne zasługi lub z pewnej okazji, np. jubileuszu firmy

SJP.pl

# gravamen

w prawie: sposób ograniczenia możliwości zaskarżenia orzeczenia

SJP.pl

Gravamen (łac. "uciążliwość", od gravare, obciążać) – cecha orzeczenia sądu lub organu administracji, polegająca na naruszeniu interesu strony postępowania. Wykazanie gravamen, tj. uprawdopodobnienie, że dane orzeczenie narusza prawa strony (tzw. pokrzywdzenie orzeczeniem), bywa warunkiem dopuszczalności środków odwoławczych (np. apelacji w polskim postępowaniu karnym i cywilnym).

Wikipedia

# grave

określenie wykonawcze: ciężko, poważnie

SJP.pl

- Grave (Alpy Wysokie) – miejscowość we Francji
- Grave (Holandia) – miejscowość w Holandii
- termin muzyczny określający tempo
- Grave – szwedzka grupa muzyczna grająca death metal
- Grave (polski tytuł: Mięso) – francusko-belgijsko-włoski film fabularny z 2016 roku w reżyserii Julii Ducournau

Wikipedia

# gravel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rower szutrowy stworzony do jazdy na drogach szutrowych, duktach i w lekkim terenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Swojego gravela nie posiadam, więc rower mieli pożyczyć dla mnie organizatorzy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gravelowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szutrówka

Wiktionary

# gravelotte

[czytaj: grawoLET] miejscowość we Francji

SJP.pl

Gravelotte – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Mozela.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 530 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 94 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Gravelotte plasuje się na 571. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 953.).

Miejsce decydującej bitwy wojny francusko-pruskiej w roku 1870.

Wikipedia

# graves

Graves – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente. W 1990 roku jej populacja wynosiła 111 mieszkańców.

W dniu 1 stycznia 1997 roku z połączenia dwóch ówczesnych gmin – Graves oraz Saint-Amant-de-Graves – utworzono nową gminę Graves-Saint-Amant.

Wikipedia

# gravis

Grawis (akcent ciężki, akcent słaby) – znak diakrytyczny używany w językach: katalońskim, wietnamskim, norweskim, portugalskim, francuskim, walijskim, włoskim i innych, oznaczający akcent samogłoski krótkiej o intonacji opadającej.Nazwą gravis określa się również sam taki akcent.

Wikipedia

# grawecki

kultura grawecka - kultura górnego paleolitu (28-17 tys. lat temu) zachodniej Europy, charakteryzująca się występowaniem licznych ostrzy tylcowych różnych odmian

SJP.pl

# grawer

osoba specjalizująca się w wykonywaniu za pomocą specjalnych narzędzi napisów lub rysunków w metalu, szkle lub innym twardym materiale; rytownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się grawerstwem, czyli wykonywaniem rysunków na materiałach twardych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. grawerunek, wynik pracy grawera (1.1)

Wiktionary

Grawerstwo lub rytownictwo – dział rzemiosła posługujący się techniką polegającą na żłobieniu twardym narzędziem (obecnie także maszynowo) wzorów w metalu, szkle, kamieniu.

Grawerowanie jest jedną z najstarszych technik zdobienia wyrobów artystycznych (metal, kości, kamień, szkło). Znane są naczynia z Babilonii z 2000 roku p.n.e..

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. grawerunek m., grawerstwo n., grawerka ż.

czas. grawerować ndk., wygrawerować dk.

przym. grawerowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rytownik

Wiktionary

# grawerować

wykonywać, za pomocą specjalnych rylców, frezów lub środków chemicznych, napisy lub rysunki w różnych materiałach, zwykle w metalu, drewnie, szkle

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) żłobić rysunki powierzchniach z materiałów twardych, zwłaszcza metalowych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grawer mos., grawerunek mrz.

czas. wygrawerować dk.

przym. grawerowany

Wiktionary

# grawerski

przymiotnik od: grawer (np. pracownia grawerska, narzędzia grawerskie)

SJP.pl

# grawerstwo

rzemiosło artystyczne polegające na wykonywaniu, za pomocą specjalnych rylców, frezów lub środków chemicznych, napisów lub rysunków w różnych materiałach, zwykle w metalu, drewnie, szkle

SJP.pl

Grawerstwo lub rytownictwo – dział rzemiosła posługujący się techniką polegającą na żłobieniu twardym narzędziem (obecnie także maszynowo) wzorów w metalu, szkle, kamieniu.

Grawerowanie jest jedną z najstarszych technik zdobienia wyrobów artystycznych (metal, kości, kamień, szkło). Znane są naczynia z Babilonii z 2000 roku p.n.e..

Wikipedia

# grawerunek

napis lub rysunek wykonany za pomocą specjalnego narzędzia w metalu, szkle lub innym twardym materiale; grawer

SJP.pl

# grawigrad

olbrzymi ssak kopalny

SJP.pl

# grawimetr

przyrząd służący do pomiaru różnicy przyśpieszeń grawitacyjnych między dwoma punktami

SJP.pl

Grawimetr – urządzenie stosowane do pomiarów lokalnego przyśpieszenia grawitacyjnego, tj. w miejscu gdzie dokonuje się pomiaru. Wyróżniamy grawimetry absolutne (do pomiaru wartości absolutnych) i względne (do określenia różnicy przyspieszenia w różnych miejscach).

Wikipedia

# grawimetria

dział geodezji zajmujący się pomiarami przyspieszenia ziemskiego

SJP.pl

Grawimetria (łac. gravis – ciężki, gr. metréō – mierzę) – doświadczalna nauka o Ziemi badająca przyspieszenie ziemskie, czyli ziemskie pole grawitacyjne. Zaliczana do geofizyki lub do geodezji.

Nauka ta pozwala na podstawie anomalii pola grawitacyjnego określić różnice w budowie skorupy ziemskiej, wykryć złoża minerałów różniących się gęstością od otaczających skał itp. Urządzeniem, które mierzy anomalie ziemskiego pola grawitacyjnego jest grawimetr.

Wikipedia

# grawimetryczny

przymiotnik od: grawimetria (np. pomiary grawimetryczne, pyłomierz grawimetryczny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grawimetrią, dotyczący grawimetrii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grawimetria ż., grawimetr mrz.

Wiktionary

# grawitacja

wzajemne przyciąganie się wszystkich ciał; ciążenie powszechne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

Wiktionary

Grawitacja, ciążenie powszechne – zjawisko fizyczne polegające na wzajemnym przyciąganiu się wszystkich ciał – wszelkich mas i innych postaci energii. Ciążenie to jedno z oddziaływań podstawowych obok tych elektrosłabych i jądrowych silnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grawitacja jest konsekwencją krzywizny czasoprzestrzeni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡravʲiˈtat͡sʲja, AS: gravʹitacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grawiton m., grawitowanie n.

czas. grawitować ndk.

przym. grawitacyjny

przysł. grawitacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciążenie powszechne

Wiktionary

# grawitacyjny

→ grawitacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

(1.2) techn. taki w którym ruch odbywa się naturalnie, bez wspomagania, tylko dzięki sile grawitacji

Wiktionary

#### Patrz:

grawitacja

#### Przykłady

(1.1) Wstrząsające fale stworzone wybuchem bardziej zagęszczają materię międzygwiazdową i pobudzają zapadanie grawitacyjne oraz tworzenie nowych gwiazd.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡravʲitaˈt͡sɨjnɨ, AS: gravʹitacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grawitacja ż., grawiton m., grawitol m., grawitowanie n.

czas. grawitować ndk.

przysł. grawitacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciążeniowy

Wiktionary

# grawiton

hipotetyczna cząstka, kwant pola grawitacyjnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

Wiktionary

Grawiton – hipotetyczna cząstka elementarna, która nie ma masy ani ładunku elektrycznego i przenosi oddziaływanie grawitacyjne.

Teoria grawitonu jest podstawą różnych kwantowych teorii grawitacji, będących wersją kwantowej teorii pola, ale nie modelu standardowego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. grawitacja ż., grawitowanie n.

czas. grawitować

przym. grawitacyjny

Wiktionary

# grawitować

1. podlegać prawu grawitacji
2. przenośnie: skłaniać się ku jakimś poglądom, ideom

SJP.pl

# grawitropizm

ukierunkowany ruch roślin spowodowany działaniem przyciągania ziemskiego; geotropizm; barotropizm

SJP.pl

Geotropizm (grawitropizm) – reakcja organów roślinnych na zmianę ich położenia względem wektora grawitacji.

Przykładem może być umieszczenie rośliny w położeniu horyzontalnym, jej pęd główny wzniesie się w górę, a korzeń skieruje się w dół. Reakcja pędu jest skierowana odwrotnie do kierunku działania siły grawitacji, mówimy tu o grawitropizmie ujemnym. Korzeń główny wygina się zgodnie z działaniem siły grawitacji jest to grawitropizm dodatni.W odczytywaniu bodźca grawitacyjnego podstawową rolę spełniają ziarna skrobi zawarte w amyloplastach, które przemieszczają się w komórkach z siłą ciężkości i uciskają siateczki śródplazmatyczne znajdujące się w pobliżu plazmolemmy.

Wikipedia

# grawiura

1. technika ręcznego przygotowania formy drukarskiej, polegająca na wycinaniu lub grawerowaniu odpowiednich jej elementów;
2. odbitka rysunku uzyskana z takiej formy; rycina

SJP.pl

Grawiura (franc. gravure) – rycina odbita z płyty metalowej, wykonana techniką druku wklęsłego.

Określenie to stosowane jest głównie do odbitek technik wklęsłych litograficznych, takich jak np. kamienioryt czy kwasoryt. Najczęstszym błędem jest stosowanie tego terminu odnośnie do rycin wykonanych technikami druku wypukłego.

Grawiura była znana od XVI w. Obecnie termin ten wychodzi już z użycia.

Wikipedia

# grawiurowy

związany z grawiurą (np. technika grawiurowa, cylindry grawiurowe)

SJP.pl

# gray

biografie:

- Frederick William Gray – amerykański mykolog i lichenolog
- J.E. Gray – brytyjski zoolog
- Elisha Gray – amerykański wynalazca
- Andy Gray – szkocki piłkarz

geografia:

- Gray – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Franche-Comté, w departamencie Haute-Saône
- miejscowości w USA:
  - Gray – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Jones
  - Gray – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Audubon
  - Gray – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Terrebonne
  - Gray – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  - Gray – jednostka osadnicza w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  - Gray – jednostka osadnicza w stanie Tennessee, w hrabstwie Washington
- gminy w USA:
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie White
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie White
  - Gray (ang. Gray Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pipestone
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Greene
- hrabstwa w USA:
  - hrabstwo Gray (ang. Gray County) – w stanie Kansas
  - hrabstwo Gray (ang. Gray County) – w stanie Teksas

Wikipedia

# graz

[czytaj: grac] miasto w Austrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Austrii, stolica kraju związkowego Styria, położone nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Grazu|Ms=Grazu.

synonimy.

(1.1) hist. Grodziec

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. grazki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Graz

* białoruski: (1.1) Грац

* czeski: (1.1) Štýrský Hradec

* francuski: (1.1) Graz

* hiszpański: (1.1) Graz

* kataloński: (1.1) Graz

* litewski: (1.1) Gracas

* niemiecki: (1.1) Graz

* rosyjski: (1.1) Грац

* słowacki: (1.1) Graz m.

* słoweński: (1.1) Gradec

* ukraiński: (1.1) Грац

* włoski: (1.1) Graz

źródła.

== Graz (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ɡrɑːts.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Graz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grazki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Grodziec

Wiktionary

# grążawski

przymiotnik od: Grążawy

SJP.pl

# grążawy

wieś w Polsce

SJP.pl

Grążawy – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Bartniczka.

Wikipedia

# grażdanka

wschodniosłowiański alfabet powstały przez modernizację graficzną cyrylicy, wprowadzony na początku XVIII wieku w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. alfabet będący odmianą cyrylicy, wprowadzony w Rosji na pocz. XVIII wieku, używany również przez inne narody słowiańskie posługujące się wcześniej cyrylicą;

Wiktionary

Grażdanka (ros. skrót odprzymiotnikowy od гражданский шрифт, grażdanskij szrift, tj. czcionka cywilna) – zbliżona do form antykwy łacińskiej, czcionka cyrylicy, opracowana przez Piotra Mohyłę i później wprowadzona w Carstwie Rosyjskim za czasów Piotra I Wielkiego w latach 1708–1711.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z początkiem XVIII wieku car rosyjski Piotr Wielki zreformował cyrylicę zbliżając ją do alfabetu łacińskiego i w ten sposób powstała grażdanka, używana do dziś w prawosławnych krajach słowiańskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡraʒˈdãnka, AS: graždãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grażdański

Wiktionary

# grażdański

→ grażdanka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grażdanką, dotyczący grażdanki

Wiktionary

#### Patrz:

grażdanka

#### Powiązane:

rzecz. grażdanka ż.

Wiktionary

# grążel

roślina wodna z rodziny grzybieniowatych

SJP.pl

Grążel (Nuphar Sm.) – rodzaj roślin należący do rodziny grzybieniowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia od 9 do 13 gatunków. Rośliny te występują na półkuli północnej w strefie umiarkowanej i podzwrotnikowej. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Ameryce Północnej, mniej w Azji i Europie. W tej ostatniej rosną dwa gatunki i oba występują także w Polsce – grążel żółty i drobny.

Wikipedia

# grazioso

[czytaj: gracjozo] określenie wykonawcze: z gracją, z wdziękiem

SJP.pl

# grażka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Grażyna

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chodziłem z taką jedną Grażką na oazę do kościoła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grażyna ż., Grażynka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Grażynka

Wiktionary

# grazki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Grazem, dotyczący Grazu, pochodzący z Grazu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Astrolog grazki Karol Frankenbach ocenia z satysfakcją dotychczasowe swoje prognozy.

(1.1) Dopiero nocną porą 15 grudnia zjawił się w kwaterze austriackiej sekretarz Raske i jemu to pierwszemu przedstawił Jerin życzenie Rudolfa II, aby układ grazki przenieść z Ernesta na Maksymiliana i na niego obrócić »chęci i łaskę«.

(1.1) „ogień, Łaskawa Pani, wybuchnął o niecały łokieć grazki (z Grazu) od schodów którymi idzie się do altany, ponieważ zrobiono piec w pokoju, gdzie była weselna łożnica królewska. Obok tego komina zapaliła się poprzeczna belka.”

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Graz mrz.

Wiktionary

# grążyć

dawniej:
1. zagłębiać coś w czymś, zwłaszcza ciekłym, np. w wodzie; zanurzać, pogrążać;
2. przenośnie: powodować, że coś wnika w głąb czegoś; zagłębiać;
3. grążyć się:
a) zagłębiać się w czymś, zwłaszcza ciekłym, np. w wodzie; zanurzać się, pogrążać się;
b) przenośnie: wnikać w głąb czegoś albo sprawiać takie wrażenie; zagłębiać się

SJP.pl

# grążyca

nazwa kaczki nurkującej dla zdobycia pokarmu, np. czernica, edredon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. kaczka nurkująca; kaczka, która podczas zdobywania pokarmu nurkuje na znaczną głębokość, do grupy grążyc należy w Polsce, między innymi kilka gatunków z rodzaju nazwa systematyczna|Aythya|ref=tak.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃w̃ˈʒɨt͡sa, AS: grõũ̯žyca

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaczka nurkująca

Wiktionary

# grążyce

nazwa kaczki nurkującej dla zdobycia pokarmu, np. czernica, edredon

SJP.pl

Aythyini – plemię ptaków z podrodziny kaczek (Anatinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae). W polskim nazewnictwie zwyczajowym dla tego taksonu spotykana jest nazwa grążyce.

Wikipedia

# grażyna

pogardliwie: kobieta w średnim wieku, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, cechująca się głupotą, prostactwem i zacofaniem; Grażyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Grażyna (lit. Gražina od graži – piękna) – imię żeńskie pochodzenia litewskiego. Wymyślone przez Adama Mickiewicza dla tytułowej bohaterki jego poematu z 1823.

Zdrobnienia: Graga, Grasia, Grazia, Grażynka, Grażka, Gradzia, Graża.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grażyna jest psychiatrą i pracuje w węgorzewskim szpitalu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡraˈʒɨ̃na, AS: gražỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Grażynka ż., Graża ż., Grażka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Grażynka, Grażka

Wiktionary

# grażyneria

grażynostwo; pogardliwie:
1. sposób bycia uważany za charakterystyczny dla kobiety o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polkom;
2. ogół kobiet o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polkom

SJP.pl

# grażyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grażyny lub z nią związany

SJP.pl

# grażynka

zdrobnienie od: Grażyna (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Grażyna

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡraˈʒɨ̃ŋka, AS: gražỹŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grażyna ż., Grażka ż.

Wiktionary

# grażynostwo

grażyneria; pogardliwie:
1. sposób bycia uważany za charakterystyczny dla kobiety o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polkom;
2. ogół kobiet o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polkom

SJP.pl

# grażynować

pogardliwie: zachowywać się jak Grażyna (grażyna) - kobieta w średnim wieku, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, cechująca się głupotą, prostactwem i zacofaniem

SJP.pl

# grażynowaty

pogardliwie: charakterystyczny dla kobiety w średnim wieku, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, cechującej się głupotą, prostactwem i zacofaniem; grażynowy

SJP.pl

# grażynowy

pogardliwie: charakterystyczny dla kobiety w średnim wieku, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, cechującej się głupotą, prostactwem i zacofaniem; grażynowaty

SJP.pl

# grażyński

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Grażyński:

- Helena Grażyńska (1895–1972) – działaczka społeczna i niepodległościowa, instruktorka harcerska, harcmistrzyni Rzeczypospolitej.
- Cyryl Latos-Grażyński (ur. 1951) – polski naukowiec, profesor nauk chemicznych, wykładowca akademicki.
- Michał Grażyński (1890–1965) – kapitan rezerwy piechoty Wojska Polskiego, długoletni wojewoda śląski.

Wikipedia

# grazzing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zmienianie kanałów telewizyjnych pilotem, żeby oglądać jednocześnie co najmniej dwa programy

Wiktionary

# grd

skrót od: greek drachma, międzynarodowe oznaczenie drachmy, dawnej jednostki monetarnej Grecji

SJP.pl

# grdacz

rodzaj ptaków z rodziny czubaczy

SJP.pl

# grdyka

uwypuklenie na przedniej stronie szyi, zwłaszcza u mężczyzn, utworzone przez chrząstkę tarczową krtani; jabłko Adama, wyniosłość krtaniowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. wystająca na przedniej części szyi chrząstka krtani (zazwyczaj u mężczyzn)

Wiktionary

Wyniosłość krtaniowa, jabłko Adama, grdyka (łac. prominentia laryngea, pomum Adami) – u człowieka widoczne na szyi uwydatnienie chrząstki tarczowatej (chrząstki krtani) rozwijające się po dojrzewaniu, zwłaszcza u mężczyzn. Nie ma odpowiednika u innych ssaków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Łykał piwo z kufla, aż grdyka mu tańczyła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrdɨka, AS: grdyka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jabłko Adama

Wiktionary

# grębałów

Grębałów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie, dawna wieś.Osiedle Grębałów jest obecnie osiedlem mieszkalnym. Zabudowa nie jest zbyt zróżnicowana. Prawie cały teren pokryty jest domkami jednorodzinnymi. Niewiele wprawdzie pozostało już z dawnej wsi, aczkolwiek poniektórzy mieszkańcy posiadają własne, małe, prywatne gospodarstwa o wielkości nie przekraczającej 0,5 ha.

Wikipedia

# grębałowki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grębałowem, dotyczący Grębałowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grębałów m.

Wiktionary

# grębałowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grębałowem, dotyczący Grębałowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grębałów m.

Wiktionary

# grębień

Grębień – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Pątnów.

Wikipedia

# grębieński

dotyczący wsi Grębień położonej na Wyżynie Wieluńskiej

SJP.pl

# grębiszew

wieś w Polsce

SJP.pl

Grębiszew – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki. Leży w południowo-zachodniej części gminy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# grębków

wieś w Polsce

SJP.pl

Grębków – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, siedziba gminy Grębków. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Bartłomieja Apostoła.

Grębków leży przy drodze wojewódzkiej nr 697 Liw – Marysin.Przez miejscowość przepływa rzeczka dopływ Kostrzynia.

Wikipedia

# grębkowski

przymiotnik od: Grębków

SJP.pl

# gręblin

Gręblin (kaszub. Grãblënò) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Pelplin przy drodze krajowej nr 91.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# grębocice

wieś w Polsce

SJP.pl

Grębocice (niem. Gramschütz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Grębocice.

Wikipedia

# grębocicki

przymiotnik od: Grębocice

SJP.pl

# grębocin

wieś w Polsce, położona niedaleko Torunia

SJP.pl

W Polsce

- Grębocin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Lubicz
- Grębocin – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Nowe Brzesko
- Grębocin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
- Grębocin – gromada
- Grębocin – dawna gmina

Inne

- Grębocin – przystanek kolejowy

Wikipedia

# grębosz

nazwisko

SJP.pl

# gręboszów

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Gręboszów – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
- Gręboszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Gręboszów
- Gręboszów – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Domaszowice

- Gręboszów – gmina
- Gręboszów – gromada

- Gręboszów – przystanek kolejowy

Wikipedia

# gręboszowski

przymiotnik od: Gręboszów

SJP.pl

# grębów

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Grębów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Grębów
- Grębów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Rozdrażew
- Grębów – gromada
- Grębów – stacja kolejowa w miejscowości Zabrnie, w województwie podkarpackim

Wikipedia

# grębowiec

nazwisko

SJP.pl

# grębowo

Grębowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# grębowski

przymiotnik od: Grębów

SJP.pl

# grec.

skrót od: grecki; gr.

SJP.pl

# grech

nazwisko

SJP.pl

# grechuta

nazwisko

SJP.pl

- Marek Grechuta – polski piosenkarz, poeta, kompozytor i malarz
- Grechuta – album muzyczny Wojciecha Majewskiego
- Marek Grechuta & Anawa – album muzyczny Marka Grechuty oraz zespołu Anawa
- Projekt Grechuta – album muzyczny zespołu Plateau
- Pieśni Marka Grechuty do słów Tadeusza Nowaka – album muzyczny Marka Grechuty

Wikipedia

# grechutka

okazjonalnie: piosenka śpiewana przez Marka Grechutę

SJP.pl

# greciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grety lub z nią związany

SJP.pl

# grecja

państwo w Europie ze stolicą w Atenach; Republika Grecka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Wiktionary

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – państwo położone w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14 880 km. Poza częścią kontynentalną w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkanych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym roku wakacje spędzamy w Grecji, na Peloponezie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɛt͡sʲja, AS: grecʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grek m., grek m., Greczynka ż., greckość ż., grecki m., greka ż., grecyzacja ż., grecyzowanie n., zgrecyzowanie n., antygreckość ż., progreckość ż., grekofilia ż., grekofil m.

czas. zgrecyzować dk., grecyzować ndk.

przym. grecki, wszechgrecki, antygrecki, progrecki

przysł. grecko, po grecku

temsłow. greko-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Republika Grecka; hist. lub książk. Hellada

Wiktionary

# grecki

związany z Grecją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków

(1.2) związany z Greckim Kościołem Prawosławnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Greków i po części Cypryjczyków;

Wiktionary

Język grecki, greka (stgr. Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. ελληνική γλώσσα, ellinikí glóssa lub ελληνικά, elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W kulturze europejskiej zaadaptowany, obok łaciny, jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grecki klimat jest cieplejszy niż polski.

(1.2) Najważniejszym greckim świętem jest Pascha.

(2.1) Nie znam greckiego.

(2.1) Rozmawiam biegle po grecku • i nie tylko z żywymi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɛt͡sʲci, AS: grecʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grecja ż., Grek mos., grek m., Greczynka ż., greckość ż., greka ż., greczyzna ż., grecyzm m., grecyzacja ż., grecyzowanie n.

czas. zgrecyzować ndk.

przysł. grecko, po grecku

temsłow. greko-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) helleński, hellenistyczny

(2.1) greka, greczyzna

Wiktionary

# greckojęzyczny

1. posługujący się językiem greckim;
2. napisany w języku greckim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem greckim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem greckim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem greckim

(1.3) spisany, stworzony w języku greckim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɛt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: greckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# greckokat.

skrót od: greckokatolicki

SJP.pl

# greckokatolicki

związany z Kościołem powstałym w wyniku unii Kościoła prawosławnego z katolickim; unicki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z Kościołem powstałym z unii Kościoła prawosławnego z katolickim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego brat - Roman, był arcybiskupem metropolitą lwowskim kościoła obrządku greckokatolickiego, czyli unickiego, albo jak się go dziś nazywa, ukraińskiego, i patriotą ukraińskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grekokatolik, grekokatolicyzm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) unicki; daw. uniacki

Wiktionary

# greckość

→ grecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co greckie

Wiktionary

#### Patrz:

grecki

#### Powiązane:

rzecz. Grecja ż., Greczynka ż., Grek mos., grecki mrz., grek mos., greka ż.

przym. grecki

przysł. po grecku

Wiktionary

# grecysta

badacz języka i kultury starożytnej Grecji; osoba studiująca grekę

SJP.pl

# grecystka

badaczka języka i kultury starożytnej Grecji

SJP.pl

# grecystyczny

→ grecystyka

SJP.pl

#### Patrz:

grecystyka

# grecystyka

nauka o języku, literaturze i kulturze starożytnej Grecji

SJP.pl

Hellenistyka, grecystyka – nauka o kulturze i języku starożytnej Grecji. Nazwa „hellenistyka” pochodzi od słowa Hellada, które w języku greckim znaczy „Grecja”. Z kolei samo słowo Hellada pochodzi od Hellena, mitologicznego ojca narodu greckiego.

Wikipedia

# grecyzacja

poddawanie wpływom greckim, rozszerzanie wpływów greckich, nadawanie czemuś cech typowo greckich

SJP.pl

# grecyzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku greckim albo z niego przejęte

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz lub zwrot zapożyczony z języka greckiego, który został wprowadzony do innego języka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grecyzmy odzwierciedlają wpływy kultury i tradycji starożytnej Grecji na naukę czy literaturę.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grecki

rzecz. grecki mrz.

Wiktionary

# grecyzować

poddawać wpływom greckim, rozszerzać wpływy greckie, nadawać czemuś cechy typowo greckie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zgrecyzować)

(1.1) kult. narzucać greckość, przymuszać kogoś do zostania Grekiem, zmieniać coś na greckie

czasownik zwrotny niedokonany grecyzować się (dk. zgrecyzować się)

(2.1) stawać się Grekiem, nabierać cech greckich

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grek mos., Greczynka ż., Grecja ż., grecyzowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hellenizować

(2.1) hellenizować się

Wiktionary

# grecyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grecyzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zgrecyzowanie n., grecki mrz., Grek mos., Grecja ż.

czas. grecyzować ndk., zgrecyzować ndk.

przym. grecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hellenizacja

Wiktionary

# greczyn

dawniej: Grek

SJP.pl

# greczynka

osiemnastowieczna luksusowa suknia bez rękawów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spotkałem Greczynkę podczas rejsu po Morzu Egejskim.

(1.1) Kuzynka Sebastiana jest Greczynką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɛˈt͡ʃɨ̃nka, AS: grečỹnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grecja ż., grecki mrz., greckość ż., grek mos., greka ż., grecyzacja ż., greczyzna ż.

:: fm. Grek mos.

czas. grecyzować ndk., zgrecyzować dk.

przym. grecki

przysł. grecko, po grecku

temsłow. greko-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książk. Hellenka

Wiktionary

# greczyzna

1. język grecki; greka;
2. cechy charakterystyczne kultury greckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. greka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grecki

rzecz. greka ż., Grek mos., grecki mrz., Greczynka ż.

Wiktionary

# gręda

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. trucht koński

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɛ̃nda, AS: grẽnda

Wiktionary

# green

[czytaj: grin] powierzchnia naokoło dołka na polu golfowym

SJP.pl

Stany Zjednoczone:

- Green – rzeka, dopływ Kolorado
- Green – rzeka, dopływ Ohio
- Green – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Clay
- Green – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Summit
- Green – jednostka osadnicza w stanie Oregon, w hrabstwie Douglas
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Grant
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hancock
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Madison
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Marshall
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Morgan
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Noble
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Randolph
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Wayne
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Fremont
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Wapello
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Pottawatomie
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Alpena
- Green (ang. Green Charter township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Mecosta
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Hickory
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Lawrence
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Livingston
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Nodaway
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Platte
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Saunders
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie New Jersey, w hrabstwie Sussex
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Barnes
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Adams
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Ashland
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Brown
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Clark
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Clinton
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Fayette
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Gallia
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Hamilton
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Harrison
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Hocking
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Mahoning
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Monroe
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Ross
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Scioto
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Shelby
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Wayne
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Forest
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Indiana
- hrabstwo Green (ang. Green County) – w stanie Kentucky
- hrabstwo Green (ang. Green County) – w stanie Wisconsin

Wikipedia

# greene

nazwisko angielskie, m.in. Graham Greene [czytaj: grejem grin] - pisarz angielski (1904-1991)

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Greene – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Butler
- Greene – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Androscoggin
- Greene – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chenango
- Greene – jednostka osadnicza w stanie Rhode Island, w hrabstwie Kent
- Greene – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chenango

Wikipedia

# greenhorn

[czytaj: grinhorn]
1. młoda, naiwna osoba; frajer, żółtodziób, nowicjusz;
2. człowiek świeżo przybyły, nieznający lokalnych warunków i obyczajów

SJP.pl

Greenhorn – angielskie slangowe określenie młodej, niedoświadczonej osoby. Żółtodziób.

Miejscowości w USA:

- Greenhorn – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Plumas
- Greenhorn – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Baker

Wikipedia

# greenkeeper

[czytaj: grinkiper] osoba dbająca o murawy stadionów, pól golfowych itp.

SJP.pl

# greenkeeperka

→ greenkeeper [czytaj: grinkiperka]

SJP.pl

# greenockit

[czytaj: grinokit] minerał, siarczek kadmu; grinokit

SJP.pl

Grenokit, greenockit – rzadki minerał z gromady siarczków.

Nazwa upamiętnia Charlesa Murraya, lorda Greenock, który odkrył ten minerał w 1840 roku.

Wikipedia

# greenpeace

[czytaj: grinpis] międzynarodowa organizacja ekologiczna i pacyfistyczna, powstała w 1971 r., zajmująca się ochroną środowiska; Greenpeace Environmental Trust

SJP.pl

Greenpeace – międzynarodowa organizacja pozarządowa, działająca na rzecz ochrony środowiska z lokalnymi biurami w ponad 55 krajach, a także oddziałem międzynarodowym w Amsterdamie. Założona w 1971 w Vancouver w Kanadzie, by przeciwstawić się amerykańskim testom atomowym na Alasce. Aktualnie celem Greenpeace jest zapewnienie Ziemi jak największej różnorodności biologicznej. Greenpeace stara się zmienić podejście i zachowanie rządów, wielkich firm i obywateli wobec środowiska naturalnego w celu jego ochrony, przy zastosowaniu pokojowych metod manifestowania swoich poglądów. Greenpeace ma biura w 55 krajach na całym świecie.

Wikipedia

# greenpoint

[czytaj: grinpojnt] dzielnica Nowego Jorku, zamieszkiwana głównie przez ludność polskiego pochodzenia

SJP.pl

Greenpoint – najbardziej wysunięta na północ dzielnica (ang. neighborhood) Brooklynu w Nowym Jorku. Dzielnica graniczy od południowego zachodu z dzielnicą Williamsburg, od południowego wschodu z autostradą Brooklyn-Queens (zwaną BQE) oraz dzielnicą East Williamsburg, od północy z rzeką Newtown Creek oraz przez most Pułaskiego z dzielnicą Long Island City należącą do Queens, a od zachodu z cieśniną – ujściem rzeki (wł. estuarium) East River. W pobliżu znajdują się dwie stacje metra (zielona linia G), Greenpoint Avenue oraz Nassau Avenue.

Wikipedia

# greenspan

[czytaj: grinspen] nazwisko

SJP.pl

# greenwashing

[czytaj: grinłoszing] wywoływanie u klientów wrażenia, że produkt wytworzono zgodnie z zasadami ochrony środowiska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) społ. ekon. oszustwo marketingowe mające skłonić do zakupu produktu konsumentów o przekonaniach proekologicznych, będące nieuzasadnionym kreowaniem wizerunku ekologicznego;

Wiktionary

Greenwashing (rzadziej greenwash) – w wolnym tłumaczeniu „ekościema”, „zielone mydlenie oczu” czy „zielone kłamstwo”, zjawisko polegające na wywoływaniu u klientów poszukujących towarów wytworzonych zgodnie z zasadami ekologii i ochrony środowiska wrażenia, że produkt lub przedsiębiorstwo go wytwarzające są w zgodzie z naturą i ekologią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stosowanie nieodpowiedzialnych praktyk w rodzaju greenwashing to również nieumiejętność budowania długofalowych stosunków z klientem, które mogłyby zaowocować jego zwiększoną lojalnością.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekościema, zazielenianie, zielone mydlenie oczu, zielone kłamstwo

Wiktionary

# greenwashingowy

→ greenwashing [czytaj: grinłoszingowy]

SJP.pl

# greenwich

[czytaj: grinicz] dzielnica Londynu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) dzielnica Londynu z obserwatorium astronomicznym, którego położenie wyznacza przebieg południka zerowego;

(1.2) toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w USA

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. grynicki

Wiktionary

# greenwood

[czytaj: grinłud] nazwisko

SJP.pl

W Kanadzie:

- Greenwood – miejscowość (village) w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja

Miejscowości w USA:

- Greenwood – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Sebastian
- Greenwood – miejscowość w stanie Delaware, w hrabstwie Sussex
- Greenwood – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Jackson
- Greenwood – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie McHenry
- Greenwood – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Johnson
- Greenwood – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Caddo
- Greenwood – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Hennepin
- Greenwood – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Leflore
- Greenwood – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Jackson
- Greenwood – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Oxford
- Greenwood – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben
- Greenwood – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Cass
- Greenwood – miasto w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Greenwood
- Greenwood – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark
- Greenwood – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Taylor
- Greenwood – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Vernon

Wikipedia

# greg

imię

SJP.pl

# greg.

skrót od: gregoriański

SJP.pl

# gregaryna

przedstawiciel gromady pierwotniaków z grupy sporowców właściwych, będących pasożytami wewnętrznymi bezkręgowców; hurmaczek

SJP.pl

# gregaryny

gromada pierwotniaków z grupy sporowców właściwych, będących pasożytami wewnętrznymi bezkręgowców, głównie pierścienic i owadów; hurmaczki

SJP.pl

Gregaryny, hurmaczki (Gregarinasina) – podgromada protistów należąca do typu apikompleksów. Te osiągające rozmiar około pół milimetra długości pasożyty zamieszkują w przewodach pokarmowych i jamach ciała bezkręgowców lądowych, morskich oraz słodkowodnych. Do tej zróżnicowanej grupy protistów należy około 250 rodzajów z 1650 gatunkami. Nie pasożytują one w żadnych kręgowcach. Gregaryny są blisko spokrewnione z pierwotniakami z gatunku Toxoplasma gondii, wywołującego u zwierząt toksoplazmozę. Hurmaczki łączą szereg prymitywnych cech z niespotykanymi u innych protistów przystosowaniami, wynikającymi z pasożytniczego trybu życia.

Wikipedia

# grege

[czytaj: greż] cienka nić otrzymywana przez rozwijanie kokonów jedwabnika, używana jako surowiec włókienniczy; greż

SJP.pl

# gregor

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

# gregorczuk

nazwisko

SJP.pl

# gregorczyk

nazwisko

SJP.pl

# gregorek

nazwisko

SJP.pl

# gregorianek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. nowy uczeń, rozpoczynający naukę w szkole

(1.2) daw. leniwy, nieprzykładający się do nauki uczeń

(1.3) daw. uczeń będący uczestnikiem gregorianek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɛɡɔrʲˈjãnɛk, AS: gregorʹi ̯ãnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gregorianka ż., gregorianki nmos.

Wiktionary

# gregorianka

1. praktyka odprawiania mszy świętej przez 30 kolejnych dni w intencji jednej zmarłej osoby; msza gregoriańska;
2. tradycyjny, jednogłosowy śpiew liturgiczny Kościoła łacińskiego, śpiewany przez mężczyzn; chorał gregoriański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kośc. pot. msza gregoriańska

(1.2) rel. kośc. pot. chorał gregoriański, śpiew gregoriański

(1.3) zwykle w lm. zob. gregorianki.

Wiktionary

Gregorianka – jeden z rodzajów praktyk religijnych, zainicjowanych przez papieża Grzegorza I Wielkiego i potocznie nazwanych gregorianką na jego cześć:

- chorał gregoriański
- msza święta gregoriańska

W tradycji szkolnej w dawnej Polsce gregorianka to także:

- święto obchodzone 12 marca na rozpoczęcie roku szkolnego (ku czci św. Grzegorza)
- przezwisko nowych żaków w tym dniu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zamówiłam gregoriankę za dziadka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɛɡɔrʲˈjãnka, AS: gregorʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gregoriański

rzecz. gregorianek, gregorianki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) msza gregoriańska

(1.2) chorał gregoriański, śpiew gregoriański

Wiktionary

# gregorianki

1. praktyka odprawiania mszy świętej przez 30 kolejnych dni w intencji jednej zmarłej osoby; msza gregoriańska;
2. tradycyjny, jednogłosowy śpiew liturgiczny Kościoła łacińskiego, śpiewany przez mężczyzn; chorał gregoriański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) obchodzony dawniej przez żaków dzień św. Grzegorza – 12 marca;

Wiktionary

Gregorianki (cz. Svatý Řehoř, Řehoře, Řehořovy vojaky, słoweń. Gregorjevanje, Gregorčki) – dawne święto szkolne obchodzone w dniu 12 marca, w dzień wspomnienia w Kościele katolickim papieża św. Grzegorza Wielkiego, patrona szkół podstawowych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɛɡɔrʲˈjãnʲci, AS: gregorʹi ̯ãnʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzegorz mrz./mos., gregorianka ż., gregorianek, gregoły

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gregoły

Wiktionary

# gregoriański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,

(1.2) odnoszący się do papieża Grzegorza I; ,

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obecnie (my) stosujemy kalendarz gregoriański.

(1.2) Artysta był znany z popularyzacji chorałów gregoriańskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci, AS: gregorʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gregorianka ż., Grzegorz mrz./mos.

Wiktionary

# gregorianum

właśc. Pontificia Universitas Gregoriana, papieski uniwersytet w Rzymie

SJP.pl

Papieski Uniwersytet Gregoriański – uczelnia Kościoła Katolickiego z siedzibą w Rzymie zajmująca się naukami humanistycznymi, zwłaszcza teologią i filozofią. Jest najstarszym uniwersytetem papieskim.

Wikipedia

# gregorowicz

nazwisko

SJP.pl

Ten artykuł dotyczy fikcyjnych postaci, czyli pierwszoplanowych, drugoplanowych i epizodycznych bohaterów cyklu Joanne K. Rowling Harry Potter.

Wikipedia

# gregory

obce imię męskie

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Gregory – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Rogers
- Gregory – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Gregory
- Gregory – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie San Patricio

Gminy w USA:

- Gregory (ang. Gregory Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Conway
- Gregory (ang. Gregory Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Mahnomen

Wikipedia

# gregoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gwara. zob. gregorianki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gregorianki nmos.

Wiktionary

# greifswald

[czytaj: grajfswald] miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. hanzeatyckie miasto powiatowe i uniwersyteckie w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. greifswaldzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Gryfia

Wiktionary

# greifswaldzki

→ Greifswald

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Greifswaldem, dotyczący Greifswaldu

Wiktionary

#### Patrz:

Greifswald

#### Powiązane:

rzecz. Greifswald mrz.

Wiktionary

# grej

jednostka pochłoniętej dawki promieniowania

SJP.pl

Grej (symbol Gy, ang. gray) – jednostka dawki pochłoniętej w układzie SI będąca jednostką pochodną w tym układzie. Określa ilość energii promieniowania w dżulach pochłoniętej przez kilogram materii.

  1 Gy = 1 m2·s−2 = 1 J/kg

Wikipedia

# grejfrut

(pisownia niezalecana) wiecznie zielone drzewo cytrusowe o dużych, jadalnych owocach; grejpfrut, grapefruit

SJP.pl

Grejfrut – polski zespół rockowy założony w styczniu 2000 roku. Tego samego roku zdobył główną nagrodę w konkursie Debiuty KFPP Opole. Nagrał 1 płytę (Tytuł płyty), promowaną teledyskiem do utworu pt. "Kosmita".

Wikipedia

# grejfrutowy

→ grejfrut (pisownia niezalecana); grapefruitowy, grejpfrutowy

SJP.pl

# grejpfrucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grejpfrut

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie grejpfrut, lecz tylko mały grejpfrucik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grejpfrut m.

Wiktionary

# grejpfrut

[czytaj: grejpfrut lub potocznie: grejfrut] owoc drzewa o tej samej nazwie, okrągły, mający soczysty miąższ o gorzkim smaku; grapefruit, grejfrut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) spoż. owoc grejpfruta (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ojciec kupił kilka sadzonek grejpfrutów.

(2.1) Grejpfruty zawierają dużą ilość witaminy C.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɛjpfrut, AS: grei ̯pfrut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grapefruit m., grejpfrucik mrz.

przym. grejpfrutowy

Wiktionary

# grejpfrutowy

→ grejpfrut [czytaj: grejpfrutowy lub potocznie: grejfrutowy]; grapefruitowy, grejfrutowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grejpfrutami, dotyczący grejpfrutów

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla grejpfrutów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Napijesz się zimnego radlera grejpfrutowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grejpfrut mrz., grapefruit mrz.

Wiktionary

# grejzen

skała składająca się przede wszystkim z kwarcu, łyszczyku i topazu

SJP.pl

Grejzen – (niem. greisen- rozszczepienie) gruboklastyczna skała metamorficzna powstała w procesach metasomatycznych, zbudowana z kwarcu, łyszczyku i topazu. Niekiedy złoża te zawierają kruszec cyny – kasyteryt. Wystąpienia grejzenu w Polsce znajdują się m.in. na Dolnym Śląsku w okolicach Mirskа na Pogórzu Izerskim (blok karkonosko-izerski).

Wikipedia

# grejzenizacja

proces tworzenia się grejzenów ze skały granitowej

SJP.pl

# grek

potocznie:
1. badacz języka i kultury starożytnej Grecji; grecysta;
2. nauczyciel greckiego;
3. grekokatolik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Wiktionary

Grecy (gr. Έλληνες) – naród używający jednego z języków grupy indoeuropejskiej. Tworzące go plemiona dotarły na tereny Grecji w II tysiącleciu p.n.e.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mąż Sylwii jest rodowitym Grekiem z Pireusu.

(1.1) Kilka tysięcy Greków – pracowników służb miejskich i nauczycieli – protestowało w poniedziałek w Atenach przeciwko zwolnieniom w sektorze publicznym, które rząd przyrzekł międzynarodowym wierzycielom w zamian za pomoc finansową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɛk, AS: grek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grecja ż., grecki m., greckość ż., grek mrz., greka ż., grecyzacja ż., greczyzna ż., grecyzowanie n., zgrecyzowanie n.

:: fż. Greczynka ż.

czas. grecyzować ndk., zgrecyzować dk.

przym. grecki

przysł. grecko, po grecku

temsłow. greko-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książk. Hellen

Wiktionary

# greka

język grecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. język i literatura grecka

(1.2) pot. lekcja języka greckiego, greki (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: grek

Wiktionary

Język grecki, greka (stgr. Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. ελληνική γλώσσα, ellinikí glóssa lub ελληνικά, elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W kulturze europejskiej zaadaptowany, obok łaciny, jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Słyszałem, że greka jest potwornie trudna: niby są jakieś zasady, ale wszędzie pojawiają się jakieś wyjątki.

(1.2) Nie lubię chodzić na grekę, nie dość, że sam język popaprany, to jeszcze ten nasz nauczyciel.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɛka, AS: greka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grecki m., Grek m., Greczynka ż., Grecja ż., grecyzacja ż., greczyzna ż., greckość ż., grek mos.

przym. grecki

przysł. grecko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) greczyzna, język grecki, grecki

Wiktionary

# grekofil

zwolennik, wielbiciel kultury greckiej, języka greckiego; przyjaciel Greków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. zwolennik, wielbiciel kultury greckiej, języka greckiego; przyjaciel Greków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Symplicjusz uchodzi za grekofila.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɛˈkɔfʲil, AS: grekofʹil

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grecja ż.

Wiktionary

# grekofilka

→ grekofil

SJP.pl

#### Patrz:

grekofil

# grekokatolicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) kwestion. rel. związany z Kościołem powstałym z unii Kościoła prawosławnego z katolickim

Wiktionary

# grekokatolicyzm

odłam katolicyzmu, wyznanie powstałe podczas unii brzeskiej w 1596 roku

SJP.pl

Kościoły greckokatolickie – zbiorcza nazwa Kościołów (Cerkwi) katolickich wschodniej tradycji bizantyńskiej, a określenie „greckokatolicki” pozwala odróżnić je od innych tradycji katolickich – przede wszystkim od rytu „łacińskiego”. Kościoły greckokatolickie należą do Katolickich Kościołów wschodnich, będąc jednocześnie częścią Kościoła katolickiego.

Wikipedia

# grekokatoliczka

→ grekokatolik

SJP.pl

#### Patrz:

grekokatolik

# grekokatolik

wyznawca Kościoła greckokatolickiego

SJP.pl

# grela

nazwisko

SJP.pl

Grela (Grell, Grelle) – polski herb szlachecki, używany przez rodzinę wywodzącą się z Kaszub.

Wikipedia

# grelaż

rodzaj gęstej, słodkiej masy z palonego cukru i migdałów lub orzechów; grylaż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cuk. zob. grylaż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grylaż

Wiktionary

# grelażowy

przymiotnik od: grelaż

SJP.pl

# grelina

hormon apetytu, produkowany przez ścianki żołądka

SJP.pl

Grelina – 28-aminokwasowy hormon peptydowy, zidentyfikowany w żołądku szczura jako endogenny ligand dla receptora uwalniającego hormon wzrostu. Grelina wydzielana jest w czasie głodzenia się, z komórek enteroendokrynnych typu A żołądka. Zawiera n-oktaacylową modyfikację na serynie w pozycji trzeciej, która jest istotna dla wywołanej greliną stymulacji uwalniania hormonu wzrostu, natomiast deacylowana grelina w formie des-n-oktaacylowanej jest nieaktywna biologicznie.

Wikipedia

# grelowski

nazwisko

SJP.pl

# gremiale

jedwabna chusta do przykrywania kolan biskupa siedzącego na tronie w czasie celebry; gremiał

SJP.pl

# gremialniej

stopień wyższy od przysłówka: gremialnie

SJP.pl

# gremialny

odnoszący się do liczebnej grupy osób, masowy, tłumny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ogólny, powszechny

(1.2) odnoszący się wielkiej liczby ludzi

(1.3) dotyczący gremium, podjęty przez gremium

(1.4) daw. wchodzący w skład gremium

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gremium n.

przysł. gremialnie

Wiktionary

# gremiał

jedwabna chusta do przykrywania kolan biskupa siedzącego na tronie w czasie celebry; gremiale

SJP.pl

# gremium

zespół podejmujący ważne decyzje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grupa osób zajmujących się tym samym zawodem lub pełniących te same funkcje

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɛ̃mʲjũm, AS: grẽmʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gremialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciało kolegialne, grono, zespół

Wiktionary

# gremlin

stworzenia fantastyczne, złośliwy stwór powodujący wadliwe działanie maszyn i urządzeń

SJP.pl

Gremlin – fantastyczna istota ze współczesnego folkloru miejskiego, złośliwy stwór powodujący wadliwe działanie maszyn i urządzeń, przede wszystkim samolotów. Pomysł, by winę za różne usterki ponosiły swego rodzaju gnomy czy chochliki nazwane gremlinami, pojawił się początkowo wśród obsługi naziemnej i lotników RAF-u przed II wojną światową lub na jej początku, a w czasie wojny został spopularyzowany m.in. przez komiksowy magazyn „Knockout” oraz książkę dla dzieci autorstwa Roalda Dahla.

Wikipedia

# gremplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gremplować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niegremplowanie n.

czas. gremplować ndk.

Wiktionary

# greń

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Greń – polski działacz piłkarski, samorządowiec
- Mateusz Greń – polski aktor i tancerz
- Roman Greń – polski polityk, samorządowiec, inżynier, poseł na Sejm
- Zygmunt Greń – polski krytyk teatralny i literacki, eseista

Wikipedia

# grena

zapłodnione i złożone jaja motyla jedwabnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zool. złożone i zapłodnione jaja motyla jedwabnika

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɛ̃na, AS: grẽna

Wiktionary

# grenada

1. miasto w Hiszpanii; Granada;
2. państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie, ze stolicą w Saint George's

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Środkowej;

(1.2) geogr. wyspa w archipelagu Grenadyn, największa wyspa państwa Grenada (1.1)

(1.3) geogr. adm. miasto w Hiszpanii;

(1.4) geogr. adm. prowincja w Hiszpanii, w Andaluzji, mająca stolicę w mieście o tej samej nazwie;

Wiktionary

Grenada – państwo wyspiarskie na wyspie Grenada i części wysp archipelagu Grenadyn (Małe Antyle) na Morzu Karaibskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do połowy dwudziestego wieku Grenada była brytyjską kolonią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃ˈnada, AS: grẽnada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grenadyjczyk mos., Grenadyjka ż., Grenadyny nmos., grenadyjczyk mos., grenadyjka ż.

przym. grenadyjski, grenadzki

Wiktionary

# grenadier

1. żołnierz którego głównym zadaniem jest miotanie granatów ręcznych
2. żołnierz uzbrojony w granatniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz wyszkolony w rzucaniu granatów;

Wiktionary

Grenadierzy (z franc.) – formacja piechoty powstała na zachodzie Europy w pierwszej połowie XVII w., której głównym zadaniem było miotanie granatów ręcznych. W XVIII wieku oddziały grenadierów przekształciły się w doborowe jednostki przeznaczone do ataków na bagnety.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃ˈnadʲjɛr, AS: grẽnadʹi ̯er

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zgrub. grenadierzysko n.

przym. grenadierski

Wiktionary

# grenadierka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. czapka grenadiera

(1.2) spec. klamra od pasa grenadierów

(1.3) spec. książk. kobieta grenadier

(1.4) pot. wojsk. szkolenie typowe dla grenadierów, ćwiczenia w walce na granaty, ćwiczenia rzutu granatem

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cała gwardia zazdrościła im tego, jako też grenadierek: czak z czasów Pawła I.

(1.1) …grenadierka zleciała z głowy, tłukąc blachą o podmurówkę targowej studni.

(1.2) Piękna grenadierka, nie mam takiej w kolekcji klamer.

(1.3) Bohater Mistrzowska Grenadierka Ramirez (Master Grenadier Ramirez) to Żołnierz gry Fortnite Ratowanie Świata

(1.4) Codziennie przed południem: musztra, szkoła strzelca, grenadierka i ćwiczenia bojowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grenadier m., grenadierzysko n.

przym. grenadierski

przysł. grenadiersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bermyca, czapka, kaszkiet, czako

Wiktionary

# grenadierski

przymiotnik od: grenadier

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z grenadierem, dotyczący grenadiera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grenadier mrz., grenadierka ż.

Wiktionary

# grenadilla

granadilla;
1. rodzaj roślin z rodziny męczennicowatych; passiflora, męczennica;
2. owoc tej rośliny

SJP.pl

# grenadina

syrop z owoców granatu; grenadyna

SJP.pl

Grenadyna – syrop z owocu granatu, używany często jako składnik koktajli (alkoholowych i bezalkoholowych).

Ze względu na dużą gęstość i ciężar właściwy, grenadyna osiada na dnie szklanki, co pozwala na przygotowanie koktajli wielokolorowych. Grenadyna jest niezbędna do przygotowania jednej z wersji koktajlu Tequila Sunrise.

Dolewanie grenadyny do herbaty jest popularne na południu Europy.

Wikipedia

# grenadyjczyk

mieszkaniec Grenady (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Grenady

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɛ̃naˈdɨjt͡ʃɨk, AS: grẽnadyi ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grenada ż.

:: fż. Grenadyjka ż.

przym. grenadyjski, grenadzki

Wiktionary

# grenadyjka

mieszkanka Grenady (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Grenady

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɛ̃naˈdɨjka, AS: grẽnadyi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grenada ż.

:: fm. Grenadyjczyk mos.

przym. grenadyjski, grenadzki

Wiktionary

# grenadyjski

przymiotnik od:
a) Grenada (miasto w Hiszpanii; Granada); granadyjski
b) Grenada (państwo)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grenadą, dotyczący Grenady (wyspy)

(1.2) związany z Grenadą, dotyczący Grenady (państwa)

(1.3) związany z Grenadą, dotyczący Grenady (miasta i krainy w Hiszpanii)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɛ̃naˈdɨjsʲci, AS: grẽnadyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grenadyjka ż., grenadyjczyk mos., Grenadyny nmos., Grenada ż., Grenadyjczyk mos., Grenadyjka ż.

przym. grenadzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) grenadzki

Wiktionary

# grenadyna

syrop z owoców granatu; grenadina

SJP.pl

Grenadyna – syrop z owocu granatu, używany często jako składnik koktajli (alkoholowych i bezalkoholowych).

Ze względu na dużą gęstość i ciężar właściwy, grenadyna osiada na dnie szklanki, co pozwala na przygotowanie koktajli wielokolorowych. Grenadyna jest niezbędna do przygotowania jednej z wersji koktajlu Tequila Sunrise.

Dolewanie grenadyny do herbaty jest popularne na południu Europy.

Wikipedia

# grenadynowy

→ grenadyna

SJP.pl

#### Patrz:

grenadyna

# grenadyny

syrop z owoców granatu; grenadina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. grupa wysp karaibskich położonych między wyspami Saint Vincent i Grenadą;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna państwa Saint Vincent i Grenadyny, obejmująca przypadającą mu część wysp Grenadyn (1.1);

Wiktionary

Grenadyny (ang. Grenadines) – grupa wysp w Ameryce Środkowej (Indie Zachodnie), w archipelagu Wysp Nawietrznych w Małych Antylach, na północ od Trynidadu. Są położone pomiędzy większymi wyspami Saint Vincent na północnym wschodzie i Grenadą na południowym zachodzie. Zajmują łączną powierzchnię 86 km², a zamieszkuje je około 20 tys. mieszkańców.

Pod względem politycznym wchodzą w skład państw Saint Vincent i Grenadyny (część północna) i Grenada (część południowa).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Grenada ż., Grenadyjczyk mos., Grenadyjka ż., grenadyjczyk mos., grenadyjka ż.

przym. grenadyjski, grenadzki

Wiktionary

# grenadzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grenadą, dotyczący Grenady (miasta)

(1.2) związany z Grenadą, dotyczący Grenady (krainy historycznej)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ceną tej transakcji, która doszła do skutku w końcu 1361 r., było scedowanie zamku i okręgu Ronda w emiracie grenadzkim przez Maroko Mohammedowi V, dzięki czemu ów przy poparciu kastylijskim odzyskał tron grenadzki.

(1.1) Wreszcie od czasu klęski nad brzegami Salado (1340) emirat grenadzki ograniczył się do defensywy.

(1.2) Drogą na Malagę, będącą już ponoć pod obstrzałem grenadzkich wojsk białych, szły z Murcji posiłki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grenada ż., Grenadyjczyk mos., Grenadyjka ż., grenadyjczyk mos., grenadyjka ż., Grenadyny nmos.

przym. grenadyjski

Wiktionary

# grenarski

→ grena

SJP.pl

#### Patrz:

grena

# grenda

nazwisko

SJP.pl

# grendowicz

nazwisko

SJP.pl

# grenen

przylądek w Danii

SJP.pl

# grenlandczyk

mieszkaniec Grenlandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Grenlandii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To jasne, że na Grenlandii pod uwagę trzeba brać także interesy Stanów Zjednoczonych, ale (ślepe) podążanie za kursem USA nie leży ani w interesie Danii, ani Grenlandczyków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grenlandia ż.

:: fż. Grenlandka ż.

przym. grenlandzki

Wiktionary

# grenlandia

wyspa na Oceanie Arktycznym, największa na Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

(1.2) geogr. adm. autonomiczne terytorium zależne Danii obejmujące Grenlandię (1.1) i przybrzeżne wyspy

Wiktionary

Grenlandia (gren. Kalaallit Nunaat [kaˈlaːɬit ˈnunaːt], duń. Grønland [ˈɡ̊ʁɶnˌlanˀ]) – autonomiczne terytorium zależne Danii położone na wyspie o tej samej nazwie, która położona jest w Ameryce Północnej, o obszarze 2 166 086 km² (największa wyspa na świecie niebędąca kontynentem), pokrytej w 81% przez lądolód grenlandzki (410,4 tys. km² jest wolnych od lodu) i o ludności 56 421 (1 stycznia 2021 r.). 89% mieszkańców stanowią Inuici.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grenlandia jest prawie całkowicie pokryta lodem.

(1.2) Grenlandia jest największym na świecie terytorium zależnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃nˈlãndʲja, AS: grẽnlãndʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grenlandczyk mos., Grenlandka ż., grenlandzki mrz.

przym. grenlandzki

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Grenlandczyk mos., Grenlandka ż., grenlandzki mrz.

przym. grenlandzki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.2) zobacz też: Indeks:Polski - kraje Ameryki Północnej

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Greenland

* arabski: (1.1) جرينلاند, جرين لاند

* baskijski: (1.1) Groenlandia

* białoruski: (1.1) Грэнландыя ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) Грэнляндыя ż.

* bułgarski: (1.1) Гренландия ż.; (1.2) Гренландия ż.

* czeski: (1.1) Grónsko

* duński: (1.1) Grønland n.

* esperanto: (1.1) Gronlando, Grenlando

* farerski: (1.1) Grønland n.; (1.2) Grønland n.

* francuski: (1.1) Groenland m.

* grenlandzki: (1.1) Kalaallit Nunaat

* hiszpański: (1.1) Groenlandia ż.

* interlingua: (1.1) Groenlandia

* inuktitut: (1.1) ᐊᑯᑭᑦᑐᑦ

* japoński: (1.1) グリーンランド

* kataloński: (1.1) Grenlàndia ż.

* niemiecki: (1.1) Grönland n.

* norweski (bokmål): (1.1) Grønland

* nowogrecki: (1.1) Γροιλανδία ż.

* rosyjski: (1.1) Гренландия ż.

* rumuński: (1.1) Groenlanda ż.

* słowacki: (1.1) Grónsko n.

* szwedzki: (1.1) Grönland

* turecki: (1.1) Grönland

* ukraiński: (1.1) Гренландія ż.

* węgierski: (1.1) Grönland

* włoski: (1.1) Groenlandia ż.

źródła.

== Grenlandia (język galicyjski.) ==

thumb|Grenlandia (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Grenlandia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# grenlandka

mieszkanka Grenlandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Grenlandii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grenlandia ż.

:: fm. Grenlandczyk mos.

przym. grenlandzki

Wiktionary

# grenlandzki

związany z Grenlandią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Grenlandia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język rdzennych mieszkańców Grenlandii;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grenlandzcy rybacy poławiają dorsza, którego zamrażają i wysyłają do Aalborga.

(2.1) Malik wydał zbiorek erotycznych wierszy po grenlandzku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃nˈlãnt͡sʲci, AS: grẽnlãncʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grenlandia ż., Grenlandczyk mos., Grenlandka ż.

Wiktionary

# grenlandzkojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem grenlandzkim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem grenlandzkim

(1.3) spisany, stworzony w języku grenlandzkim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naukę prowadzono głównie w języku grenlandzkim aż do nowej ustawy szkolnej w 1950 roku, kiedy to utworzono dwa typy klas: grenlandzkojęzyczne i duńskojęzyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃nˈlãnt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: grẽnlãnckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# grenoblański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grenoble, dotyczący Grenoble

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grenoble n.

Wiktionary

# grenoble

[czytaj: greNOBL] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Wiktionary

Grenoble (wymowa, oksyt. Grenòble, Granòble; średniowieczny oksyt. Grasanòbol; fr.-prow. Grenoblo) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Isère. Przez miasto przepływa rzeka Isère.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. grenoblański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. lub rzad. Grenobla, hist. Gracjanopol

Wiktionary

# grępel

urządzenie stosowane do rozczesywania wełny, lnu itp.; grępla

SJP.pl

# grępla

urządzenie stosowane do rozczesywania wełny, lnu itp.; grępel

SJP.pl

# gręplarka

1. maszyna włókiennicza do gręplowania;
2. potocznie (rzadko): kobieta zajmująca się gręplowaniem

SJP.pl

# gręplarnia

zakład lub dział fabryki włókienniczej, w którym odbywa się gręplowanie; gręplownia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) warsztat albo dział w fabryce włókienniczej, w którym odbywa się gręplowanie

Wiktionary

Gręplarnia – zakład lub dział fabryki włókienniczej, w którym odbywa się gręplowanie. Gręplowanie, nazywane też czochraniem lub zgrzebleniem, pierwszy etap przy obróbce wełny, polegający na rozplątywaniu włókien wełny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃mˈplarʲɲa, AS: grẽmplarʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grępel, gręplarka, gręplarz, gręplowanie

czas. gręplować

przym. gręplarski, gręplowy

Wiktionary

# gręplarski

dotyczący gręplowania, grępli, gręplarza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą gręplarza, dotyczący gręplarza lub gręplowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gręplarz mos., gręplowanie n., grępel mrz., gręplarka ż., gręplarnia ż., gręplownia ż., grępla ż.

czas. gręplować ndk.

przym. gręplowy

Wiktionary

# gręplarz

osoba zajmująca się gręplowaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik zajmujący się gręplowaniem

Wiktionary

Gręplarz – rzemieślnik, zajmujący się rozczesywaniem i czyszczeniem wełny, z której później produkowane jest sukno. Nazwa zawodu pochodzi od czynności gręplowania.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɛ̃mplaʃ, AS: grẽmplaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grępel m., grępla ż., gręplarka ż., gręplarnia ż., gręplowanie n.

czas. gręplować ndk.

przym. gręplarski, gręplowy

Wiktionary

# gręplować

rozplątywać i czyścić włókna przed przędzeniem przy pomocy zgrzeblarki lub zgrzebła; zgrzeblić

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) włók. wyczesywać włókna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na parterze ustawimy maszyny gręplujące wełnę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grępel mrz., grępla ż., gręplarka ż., gręplarnia ż., gręplarz mos., gręplowanie n.

przym. gręplarski, gręplowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgrzeblić

Wiktionary

# gręplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. wyczesywanie włókna

Wiktionary

Zgrzeblenie, gręplowanie (z niem. krempeln) – jedna z głównych operacji technologicznych w procesie wytwarzania przędzy z włókien krótkich (wełna, bawełna, pakuły lniane), podczas której splątana masa włókien zostaje oczyszczona, wymieszana, rozluźniona i rozczesana. Głównym celem tego procesu jest równoległe ułożenie włókien i uformowanie ciągłej, równomiernej taśmy włókien, która po kolejnych fazach rozciągania, łączenia i powtórnego rozciągania jest formowana w tzw. niedoprzęd.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pomagała matce przy gręplowaniu i darciu pierza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grępel mrz., grępla ż., gręplarka ż., gręplarnia ż., gręplarz mos.

czas. gręplować ndk.

przym. gręplarski, gręplowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgrzeblenie

Wiktionary

# gręplownia

warsztat lub dział fabryki włókienniczej, w którym odbywa się gręplowanie; gręplarnia

SJP.pl

# gręplowy

przymiotnik od: grępel lub grępla

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gręplem, dotyczący grępla

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gręplarz mos., gręplowanie n., grępel mrz., gręplarka ż., gręplarnia ż., gręplownia ż., grępla ż.

czas. gręplować ndk.

przym. gręplarski

Wiktionary

# greps

1. dowcip; żartobliwa uwaga;
2. chwyt komediowy, zwykle banalny, niewyszukany

SJP.pl

# grępło

nici rozkręconej liny z włókna roślinnego, używane w pracach żeglarskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. nici rozkręconej liny roślinnej używane do różnych prac żeglarskich i bosmańskich

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɛ̃mpwɔ, AS: grẽmpu̯o

Wiktionary

# gres

rodzaj płytki ceramicznej wykonanej z drobno zmielonego kwarcu, skalenia i kaolinu; bardzo odporny na ścieranie mechaniczne i działanie środków chemicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieszkliwiony materiał ceramiczny;

(1.2) płytki podłogowe z gresu (1.1)

Wiktionary

Gres – jednolita w strukturze płytka ceramiczna. Formowana jest z tzw. kamionki szlachetnej, czyli mieszaniny gliny, kaolinu, piasku kwarcowego, skalenia i szamotu, a następnie prasowana, czyli poddawana naciskowi do 800 kg/cm². Kolejnym etapem jest wypalanie w temperaturze 1200–1300 stopni Celsjusza.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. gresowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

nie mylić z|kres.

tłumaczenia.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɛs, AS: gres

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gresowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. gresowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

nie mylić z|kres.

tłumaczenia.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gresham

- Thomas Gresham – angielski kupiec, finansista Tudorów, sformułował (niezależnie od Kopernika) tzw. "prawo Kopernika-Greshama"

Miejscowości w USA:

- Gresham – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie York
- Gresham – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Multnomah
- Gresham – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano

W Wielkiej Brytanii:

- Gresham – miejscowość w hrabstwie Norfolk (Anglia)

Wikipedia

# gresowy

przymiotnik od: gres

SJP.pl

# greszta

nazwisko

SJP.pl

# greta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Greta – powstała na gruncie germańskim skrócona forma imienia Małgorzata.

Greta imieniny obchodzi: 12 stycznia.

Znane osoby noszące imię Greta:

- Greta Garbo (1905-1990) – aktorka
- Greta Scacchi (ur. 1960)
- Greta Thunberg (ur. 2003) – aktywistka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Greta bardzo go pociąga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɛta, AS: greta

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Greta

* farerski: (1.1) Greta

* grenlandzki: (1.1) Kariita

* słoweński: (1.1) Greta

* szwedzki: (1.1) Greta

źródła.

== Greta (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Greta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gretchen

[czytaj: gretsien]
1. niemieckie imię żeńskie;
2. główna postać kobieca "Fausta" Goethego;
3. uosobienie dziewiczości, typ skromnej, miłej, niebieskookiej dziewczyny o długich blond włosach splecionych w warkocze

SJP.pl

Wikipedia

# greting

1. trap klamrowy (rodzaj drabinki na statku);
2. kratownica na dnie łodzi;
3. kratownica przykrywająca luki na górnym pokładzie

SJP.pl

Greting (ang. grating)

- Trap klamrowy, rodzaj drabinki na statku z klamer stalowych umocowanych do pionowych ścian nadbudówek, ładownic, we włazach itp.
- Kratownica, położona na dnie łodzi lub jachtu, zbudowana z połączonych na krzyż drewnianych listew zabezpieczająca przed chlapaniem wody zbierającej się na dnie.
- Kratownica na dawnym żaglowcu przykrywająca luki na górnym pokładzie.

Wikipedia

# grętkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# gretkowski

nazwisko

SJP.pl

# grewia

roślina z rodziny ślazowatych

SJP.pl

# grewling

nazwisko

SJP.pl

# grexit

potocznie: hipotetyczne wyjście Grecji z Unii Europejskiej

SJP.pl

Grexit (ang. Greek + exit) – termin oznaczający możliwość opuszczenia przez Grecję strefy euro w związku z kryzysem gospodarczym w Grecji. Przez zwolenników jest uważany za możliwość poprawienia sytuacji ekonomicznej kraju - emisja własnej waluty (np. drachmy) pozwoliłaby obniżyć koszty wakacji w tym kraju, co zwiększyłoby dochody z turystyki, podstawy ekonomii greckiej. Obecnie Grecy często tracą turystów na rzecz krajów nie posiadających obecnej waluty Grecji.

Wikipedia

# greyhound

[czytaj: [grejhałnt] rasa psa zaliczana do chartów; chart angielski

SJP.pl

Greyhound – rasa psa zaliczana do grupy chartów, jeden z najszybszych psów, hodowany w Anglii od wczesnego średniowiecza, użytkowany do polowań i na wyścigach psów. Typ chartowaty.

Wikipedia

# greż

cienka nić otrzymywana przez rozwijanie kokonów jedwabnika, używana jako surowiec włókienniczy; grege

SJP.pl

# greża

przędza z jedwabiu naturalnego

SJP.pl

Wikipedia

# gręziak

nazwisko

SJP.pl

# gręzy

bagnisko, topielisko, trzęsawisko

SJP.pl

# grh

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = grupa rekonstrukcji historycznej

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uroczystość uświetniła grupa rekonstrukcji historycznej GRH „Południe” inscenizacją potyczki oddziału partyzanckiego z niemieckim patrolem.

Wiktionary

# gribojedow

- Gribojedow – zespół muzyczny
- Aleksandr Gribojedow – rosyjski dramatopisarz i dyplomata
- Kanał Gribojedowa – kanał w Sankt Petersburgu
- Gribojedow – wieś w Armenii, w prowincji Armawir

Wikipedia

# gricin

lek stosowany w infekcjach grzybiczych skóry, paznokci i włosów

SJP.pl

# grid

wielki komputer o ogromnej mocy obliczeniowej, utworzony przez połączenie dużej liczby komputerów ultraszybkimi łączami

SJP.pl

- Grid – system, integrujący i zarządzający zasobami będącymi pod kontrolą różnych domen połączonych siecią komputerową
- Grid – gra komputerowa z serii TOCA Race Driver, firmy Codemasters (2008)
- Grid – komputerowy symulator jazdy (2019)
- GRID – rodzaj typu odwzorowania przestrzeni w Systemie Informacji Geograficznej
- GRID – pierwsza nazwa dla AIDS, zaproponowana w 1982 roku
- Grid – wieś w Rumunii, w okręgu Braszów, w gminie Părău

Wikipedia

# gridowy

→ grid

SJP.pl

#### Patrz:

grid

# grieg

[czytaj: grig] nazwisko

SJP.pl

# griffith

[czytaj: grifis lub grifit] nazwisko angielskie, m.in. Frederick Griffith (1881-1941), mikrobiolog brytyjski

SJP.pl

Nazwisko pochodzenia walijskiego, od imienia Gruffydd

Osoby o nazwisku Griffith:

- Griffith (1873-1939) – król Basuto
- Arthur Griffith – irlandzki polityk, przywódca narodowy i przewodniczący Rady Wykonawczej
- David Wark Griffith – amerykański reżyser filmowy, pionier kinematografii
- Emile Griffith – amerykański bokser
- Florence Griffith-Joyner – amerykańska lekkoatletka
- Frederick Griffith – brytyjski bakteriolog i oficer medyczny
- Jason Anthony Griffith – amerykański aktor
- Thomas Ian Griffith – amerykański aktor
- Melanie Griffith – amerykańska aktorka filmowa
- Richard Griffith – angielski szachista, pisarz i działacz szachowy

Wikipedia

# grigorij

rosyjskie imię męskie

SJP.pl

# griko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. etnolekt (dialekt języka greckiego lub język) używany przez italogreków

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

ostatecznie z etym|gr|Γραικός.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Griko

* francuski: (1.1) griko m.

* nowogrecki: (1.1) γκρίκο n.

* włoski: (1.1) griko m.

źródła.

== griko (język francuski.) ==

wymowa.

IPA|ɡʁi.ko.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jęz. griko

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

ostatecznie z etym|gr|Γραικός.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Griko

* francuski: (1.1) griko m.

* nowogrecki: (1.1) γκρίκο n.

* włoski: (1.1) griko m.

źródła.

== griko (język francuski.) ==

wymowa.

IPA|ɡʁi.ko.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jęz. griko

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gril

grill, barbecue;
1. urządzenie w formie przenośnego rusztu opalanego węglem albo elektrycznego piekarnika z rożnem bądź rusztem, służące do beztłuszczowego pieczenia różnego rodzaju potraw;
2. potrawy przyrządzane na takim urządzeniu;
3. przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są takie potrawy

SJP.pl

# grill

gril, barbecue;
1. urządzenie w formie przenośnego rusztu opalanego węglem albo elektrycznego piekarnika z rożnem bądź rusztem, służące do beztłuszczowego pieczenia różnego rodzaju potraw;
2. potrawy przyrządzane na takim urządzeniu;
3. przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są takie potrawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) piekarnik elektryczny lub rożen służący do pieczenia potraw

(1.2) kulin. przenośny ruszt do pieczenia potraw

(1.3) środ. mot. atrapa przednia pod maską

(1.4) slang. aparat na zęby

(1.5) przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są potrawy z grilla (1.1-2)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Grill powinien być umieszczony na płaskiej powierzchni daleko od drzew.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrʲil, AS: grʹil

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grillowanie n., zgrillowanie n.

czas. grillować ndk., zgrilować dk.

przym. grillowy, grillowany

Wiktionary

# grillować

[czytaj: grilować] grilować;
1. piec, smażyć potrawy na metalowym ruszcie, pod którym rozpala się ogień;
2. piec potrawy w piekarniku lub kuchence mikrofalowej;
3. wypytywać przez długi czas;
4. potocznie: dręczyć kogoś bardzo mocno

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) piec na rusztach

(1.2) przen. bardzo dokładnie kogoś przesłuchiwać, wypytywać

czasownik zwrotny niedokonany grillować się

(2.1) podlegać grillowaniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczorajszego wieczora grillowaliśmy w ogrodzie karkówkę i kiełbaski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrʲiˈlɔvat͡ɕ, AS: grʹilovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grill m., grillowanie n.

przym. grillowy, grillowany

Wiktionary

# grillowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grillować.

(1.2) kulin. sposób obróbki termicznej mięsa i warzyw bezpośrednio na rusztach, zwykle nad otwartym ogniem

Wiktionary

Grillowanie – sposób gotowania, który wiąże się z zastosowaniem ciepła na powierzchnię żywności, najczęściej z góry, dołu lub od boku. Grillowanie najczęściej obejmuje znaczne ilości bezpośredniego promieniowania cieplnego oraz jest zwykle używane do szybkiego gotowania mięsa i warzyw. Jedzenie, które przeznaczone jest do grillowania, jest gotowane na grillu (otwartej siatce drucianej, takiej jak ruszt ze źródłem ciepła znajdującym się u góry lub dołu), używając do tego celu patelni żeliwnej bądź grillowej (podobnej do patelni, ale z wypukłymi grzbietami naśladującymi druty otwartego grilla).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Przez prawidłowe grillowanie można się wystrzec niebezpiecznych szkodliwych substancji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrʲilɔˈvãɲɛ, AS: grʹilovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grill m., zgrillowanie n.

czas. grillować ndk., zgrillować dk.

przym. grillowy, grillowany

Wiktionary

# grillowany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od grillować

przymiotnik relacyjny

(2.1) kulin. upieczony na grillu

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Zjadłbym grillowanego pstrąga, takiego z chrupiącą skórką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grill mrz., grillowanie n., zgrillowanie n.

czas. grillować ndk., zgrillować dk.

przym. grillowy

Wiktionary

# grillowy

przymiotnik od: grill

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grillem, odnoszący się do grilla

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kup trochę tych kiełbasek grillowych i ze dwie musztardy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grill mrz., grillowanie n.

czas. grillować

przym. grillowany

Wiktionary

# grillparzer

[czytaj: GRILLparcer] nazwisko, np. Franz Grillparzer (1791-1872), austriacki dramaturg i prozaik

SJP.pl

# grilować

grillować;
1. piec, smażyć potrawy na metalowym ruszcie, pod którym rozpala się ogień;
2. piec potrawy w piekarniku lub kuchence mikrofalowej;
3. wypytywać przez długi czas;
4. potocznie: dręczyć kogoś bardzo mocno

SJP.pl

# grimaldi

- Grimaldi – miejscowość we Włoszech
- Grimaldi – rodzina panująca w Monako
- Grimaldi Ferries – włoski operator promów
- Francesco Grimaldi – włoski duchowny katolicki, fizyk i astronom

Wikipedia

# grimaldiowate

rodzina mszaków z rzędu porostnicowców

SJP.pl

# grime

[czytaj: grajm] gatunek muzyki elektronicznej pokrewnej hip-hopowi, drum and bassowi i dubstepowi

SJP.pl

Grime – gatunek muzyki powstały w 2002 roku w Londynie, pochodzący od m.in.: UK garage, hip-hopu, drum and bassu oraz dubstepu. Styl charakteryzuje się nierównomiernym tempem, wynoszącym około 140 BPM, oraz rapowaniem.

Wykonawców, wydających muzykę w tym właśnie gatunku, nazywa się Masters of Ceremony (MC lub MoC).

Wikipedia

# grimm

- bracia Grimm – dwaj rodzeni bracia, pisarze i uczeni niemieccy Wilhelm Karl Grimm (1786–1859) i Jacob Ludwig Karl Grimm (1785–1863), którzy dużą część swoich dzieł publikowali wspólnie
- Herman Grimm (1828–1901) – niemiecki pisarz, syn Wilhelma Karla Grimma
- Ludwig Grimm (1790–1863) – niemiecki malarz, trzeci z braci Grimmów
- Dieter Grimm (ur. 1937) – niemiecki prawnik, w latach 1987–1999 sędzia Federalnego Trybunału Konstytucyjnego w Karlsruhe
- Grimm (serial telewizyjny) – amerykański serial telewizyjny

Wikipedia

# grimmelshausen

Grimmelshausen – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia w powiecie Hildburghausen, wchodzi w skład wspólnoty administracyjnej Feldstein.

Wikipedia

# grin

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karc. wino, pik

Wiktionary

Grin – piąty i ostatni album studyjny szwajcarskiej grupy thrashmetalowej Coroner, wydany przez Noise International w 1993 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W skacie griny są drugim najstarszym kolorem.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wino, pik

Wiktionary

# grincojg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. włoszczyzna

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. warzywa

Wiktionary

# grind

Grind – ewolucja skateboardowa, fingerboardowa, rowerowa polegająca na ślizgu po rurce czy krawędzi elementu skateparku, murkach, itp. W odróżnieniu od slide'a do poślizgu są wykorzystywane trucki, a nie deck deskorolki, a w BMX pegi.

Niektóre grindy, podobnie jak slide'y, biorą swoje nazwy od części deskorolki, która styka się z podłożem – np. nosegrind – wykonywany na przednim trucku.

Wikipedia

# grindcore

[czytaj: grajndkor] styl w muzyce rockowej powstały w latach 80. XX wieku, wywodzący się z heavy metalu i hardcore'u; grind core

SJP.pl

Grindcore – styl w muzyce rockowej, którego powstanie datuje się na lata 80. XX wieku. Jest wypadkową stylów: thrash metalu z początku jego istnienia, hardcore i punk rocka, w tym crust punk.

Korzenie grindcore'u są nieco inne w przypadku sceny amerykańskiej i brytyjskiej. Podczas gdy zespoły z Wysp inspirację czerpały głównie ze stylistyki punkowej, w USA grindcore był od początku kojarzony z metalem (Repulsion, Terrorizer). Na scenie brytyjskiej wpływy death i thrash metalu zaczęły być widoczne pod koniec lat 80. Wtedy też czołowe zespoły grindcore'owe z Wysp Brytyjskich, jak Carcass czy Napalm Death, zmieniły stylistykę na bardziej deathmetalową. W przypadku pierwszego zespołu ostatnie dokonania to już typowy death metal niemający nic wspólnego z grindcore'em.

Wikipedia

# grindelia

roślina zielna lub niski krzew z rodziny astrowatych (złożonych), występujące w Ameryce Północnej i Południowej

SJP.pl

Doględka, doględa, grindelia (Grindelia Willd.) – rodzaj bylin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje ok. 66 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Amerykę Północną od Alaski po południowe krańce Meksyku oraz Amerykę Południową na południe od Peru i Boliwii. Jako rośliny introdukowane obecne są w Europie, na Dalekim Wschodzie i w Australii. W Polsce zadomowionym przybyszem jest doględka nastroszona G. squarrosa.

Wikipedia

# grindować

środowiskowo w grach komputerowych: długo i monotonnie zdobywać punkty doświadczenia (ekspić)

SJP.pl

# grindwal

gatunek ssaka z rodziny delfinowatych; grindwal długopłetwy

SJP.pl

Grindwal (Globicephala) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Globicephalinae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Wikipedia

# gringo

pogardliwie o białym cudzoziemcu w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) cudzoziemiec, blondas, jankes

(1.2) gwara. przestęp początkujący narkoman

(1.3) gwara. przestęp niedoświadczony przestępca

Wiktionary

Gringo (od hiszp. griego 'grecki') – pierwotnie mianem tym w krajach Ameryki Łacińskiej, a także w Hiszpanii określano cudzoziemca oraz osoby niemówiące po hiszpańsku. Z czasem nabrało ono pogardliwego wydźwięku jako określenie osób pochodzących ze Stanów Zjednoczonych bądź Anglii, by w końcu stać się przymiotnikiem określającym osoby o urodzie charakterystycznej dla krajów północy.Potoczne określenie turysty w Ameryce Południowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To już piąta tequila, którą ten gringo pije. Zaraz padnie, bo oni nie są do tego przyzwyczajeni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrʲĩŋɡɔ, AS: grʹĩŋgo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. gringa ż.

Wiktionary

# grinokit

minerał, siarczek kadmu; greenockit

SJP.pl

# griot

artysta sztuki muzyczno-słownej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. zachodniafrykański bard, pieśniarz, bajarz, poeta

Wiktionary

Griot – termin ogólny, określający typ artystów sztuki muzyczno-słownej, występujący na terenie Afryki Zachodniej, głównie na obszarze związanym w przeszłości z imperiami Ghany i Mali, tj. obecnego Mali, Senegalu, Gwinei, Mauretanii i Gambii.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) griot

źródła.

== griot (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˈɡɹi.oʊ.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. griot

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) griot

źródła.

== griot (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˈɡɹi.oʊ.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. griot

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# griotka

→ griot

SJP.pl

#### Patrz:

griot

# grip

środowiskowo: uchwyt dołączany do spodniej części aparatu fotograficznego, ułatwiający trzymanie go w pionie i umożliwiający zamontowanie dodatkowych baterii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. dodatkowy uchwyt przymocowany do spodniej części aparatu fotograficznego, ułatwiający stabilne trzymanie go w pionie, posiadający zestaw najważniejszych przycisków sterujących, pozwalający także na zamontowanie dodatkowych baterii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli się robi dużo pionowych fotek, to grip się przydaje. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrʲip, AS: grʹip

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|grip.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) grip

źródła.

== grip (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. grypa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) rrufë

Wiktionary

# gripen

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. wojsk. lotn. szwedzki lekki myśliwiec wielozadaniowy;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jednocześnie szwedzki resort obrony nie wykluczył darowizny w postaci gripenów w przyszłości.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) samolot

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== gripen (język szwedzki.) ==

wymowa. audio|Sv-gripen.ogg.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) wzruszony

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# griphus

[czytaj: grifus] utwór literacki o cechach zagadki, w którym litery lub sylaby ukrytego w nim słowa zostały wyrażone rysunkami, znakami lub przedmiotami kojarzonymi na podstawie ich kształtu

SJP.pl

# gripsholm

Gripsholm – renesansowy zamek w Szwecji nad jeziorem Melar, rezydencja królów szwedzkich.

Pierwotna twierdza średniowieczna została zbudowana w 1380 przez Bo Jonssona Gripa i należała do jego rodziny aż do konfiskaty zamku przez króla Gustawa I Wazę w 1526. Ten dokonał gruntownej przebudowy budynku w stylu renesansowym. Do 1713 był rezydencją królewską.

Wikipedia

# grisaille

[czytaj: griZAJ]
1. sposób malowania szarą barwą w różnych odcieniach;
2. tkanina z krzyżujących się białych i czarnych nici

SJP.pl

Grisaille, en grisaille (fr. gris – siwy, szary, popielaty; grisaille – szarość, szarzyzna; en grisaille – w szarościach) – monochromatyczna technika malarska oraz obrazy uzyskane tą techniką, dające złudzenie trójwymiarowości. Używana do kunsztownego naśladownictwa kamiennych rzeźb, reliefów lub sztukaterii. Do malowania stosuje się tylko różne odcienie szarości (do białego włącznie).

Wikipedia

# grisejować

malować w różnych odcieniach szarości na wzór płaskorzeźby

SJP.pl

# grissino

[czytaj: griss-ino] długa, wąska bułeczka włoska o chrupkiej skórce

SJP.pl

# grisza

obce imię męskie

SJP.pl

# griszczenko

nazwisko

SJP.pl

# grizli

wielki niedźwiedź żyjący w Ameryce Północnej; niedźwiedź szary; grizzly

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Ursus arctos horribilis|Ord|ref=tak., duży drapieżny ssak występujący w Ameryce Północnej, podgatunek niedźwiedzia brunatnego;

Wiktionary

Niedźwiedź grizli, grizli, grizzly, niedźwiedź szary (Ursus arctos horribilis) – podgatunek niedźwiedzia brunatnego, drapieżnego ssaka należącego do rodziny niedźwiedziowatych. Pierwotnie zamieszkiwał rozległe obszary Ameryki Północnej, obecnie głównie północno-zachodnią jej część.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Traperzy upolowali wielkiego grizli.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grizzly mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedźwiedź grizli, niedźwiedź szary

Wiktionary

# grizon

rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych

SJP.pl

Grizon (Galictis) – rodzaj ssaków z podrodziny Ictonychinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Wikipedia

# grizzly

wielki niedźwiedź żyjący w Ameryce Północnej; niedźwiedź szary; grizli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Ursus arctos horribilis|Ord|ref=tak., duży drapieżny ssak występujący w Ameryce Północnej, podgatunek niedźwiedzia brunatnego;

Wiktionary

- niedźwiedź grizzly (niedźwiedź szary, Ursus arctos horribilis) – ssak drapieżny z rodziny niedźwiedziowatych, zaliczanej do rzędu drapieżnych (Carnivora)
- Grizzly – kanadyjski transporter opancerzony
- M4A1 Grizzly – czołg M4 Sherman w wersji A1 produkcji kanadyjskiej
- Grizzly Adams Wolfsburg – niemiecki klub hokejowy z siedzibą w Wolfsburgu
- Grizzly Bear – grupa muzyczna
- Grizzly Man – film dokumentalny Wernera Herzoga
- The Grizzly King (Władca skalnej doliny) – powieść Jamesa Olivera Curwooda

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego potężne łapy zaopatrzone są w straszliwie zakrzywione pazury, którymi grizzly z łatwością potrafi rozszarpać bawołu.

(1.1) Pantera albo jaguar zwinąłby się jak kot w takich warunkach, mój grizzly zaś kroczył sobie spokojnie dalej.

(1.1) Po kilku zaledwie chwilach pies leżał martwy, rozerwany na kawałki, wściekły zaś grizzly zwrócił się znowu przeciwko mnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grizli mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedźwiedź grizli, niedźwiedź szary

Wiktionary

# grn

skrót od: Gromadzka Rada Narodowa

SJP.pl

# grób

miejsce pochówku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niedaleko naszej miejscowości odnaleziono groby żołnierzy z czasów drugiej wojny światowej.

(1.1) Kto rewolucję robi połowicznie, sam sobie kopie grób.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrup, AS: grup

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grobowiec m., nagrobek m., pogrobowiec m., grobowniki nmos.

:: zdrobn. grobek m.

przym. grobowy, nagrobkowy, nagrobny, pozagrobowy

przysł. grobowo

Wiktionary

# gróbarczyk

nazwisko

SJP.pl

# gróbarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. grabarz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gróbarz z pomocą parobczaków postawił trumnę na katafalku i zapalił dwadzieścia cztery świec. „Za trzydzieści reńskich dość światła, powiedział ksiądz pleban” — tak objaśniał gróbarz ciekawych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrubaʃ, AS: grubaš

Wiktionary

# grobek

zdrobnienie od: grób

SJP.pl

# grobelka

mała, wąska grobla - wał ziemny

SJP.pl

- Grobelka – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem
- Grobelka – struga dopływ Masłówki
- Grobelka – struga dopływ Myśli

Wikipedia

# grobelne

dawniej: opłata za przejazd przez groblę; groblowe

SJP.pl

# grobelny

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Daniel Grobelny
- Dariusz Grobelny
- Franciszek Grobelny
- Igor Grobelny
- Julian Grobelny
- Lech Grobelny
- Lech Grobelny (polityk)
- Michał Grobelny
- Ryszard Grobelny
- Stefan Grobelny

Wikipedia

# grobelski

nazwisko

SJP.pl

# grobianizm

renesansowa realizacja literacka walki z nieprzyzwoitością języka i obyczajów w Anglii i Niemczech

SJP.pl

# grobice

Grobice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów.

W połowie XIX wieku wieś i folwark wchodziły w skład majątku Żelazna, została dokupiona do majątku przez nowego właściciela Żelaznej - Maurycego Bluma - współwłaściciela warszawskiej cukrowni. W miejscowości zachował się dwór drewniany z połowy XIX wieku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

# grobing

żartobliwie: tłumne odwiedzanie grobów w dniu Wszystkich Świętych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. zjawisko masowego odwiedzania rodzinnych grobów w okresie Dnia Wszystkich Świętych

Wiktionary

# grobla

1. pusty, szczelny przedział na statku wodnym, oddzielający zbiorniki ładunków płynnych od innych pomieszczeń; koferdam; grodza
2. wał ziemny spiętrzający wodę lub rozdzielający wody stojące

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wał ziemny zbudowany w celu spiętrzenia wody lub rozdzielenia stawów;

(1.2) żegl. wodoszczelny, pusty przedział na statku, zwykle oddzielający zbiorniki płynów;

Wiktionary

Grobla – wał ziemny zatrzymujący i utrzymujący wodę w sztucznym zbiorniku, np. stawie, kanale itp.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) koferdam

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. grobelka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) digo

* niemiecki: (1.1) Deich m.

* rosyjski: (1.1) дамба ż.

* ukraiński: (1.1) гребля ż.

* wilamowski: (1.1) tōm m.

źródła.

== grobla (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rów

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔbla, AS: grobla

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. grobelka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) koferdam

Wiktionary

# groblewski

nazwisko

SJP.pl

# groblice

Groblice (niem. Grebelwitz) – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Siechnice.

Przez miejscowość przebiega droga krajowa DK94.

Wikipedia

# groblicz

nazwisko

SJP.pl

# grobliński

nazwisko

SJP.pl

# groblowe

dawniej: opłata za przejazd przez groblę; grobelne

SJP.pl

# groblowy

→ grobla; grobelny

SJP.pl

# grobniki

Grobniki (cz. Hrobníky, niem. Gröbnig, dawniej Krebnick) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Grobniki, po jej zniesieniu w gromadzie Głubczyce.

Wikipedia

# groborz

nazwisko

SJP.pl

# grobowcowy

przymiotnik od: grobowiec

SJP.pl

# grobowiec

1. okazały, najczęściej wolno stojący budynek z kamienia lub murowany, pełniący rolę grobu dla osoby zasłużonej dla jakiegoś ogółu;
2. typ grobu, w którym trumny nie zasypuje się ziemią, a jedynie przykrywa kamienną płytą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;

(1.2) gwara. muz. fortepian

(1.3) gwara. przestępcza piwnica

Wiktionary

Grobowiec – okazały grób. Samodzielna budowla (kaplica grobowa), kompozycja architektoniczno-rzeźbiarska umieszczana w nawach bocznych, kaplicach, podziemiach kościołów albo nad podziemną mogiłą na cmentarzu.

Grobowce przybierały różne formy, np. piramid, hypogeum, tolosu, kubby.

W kompozycjach rzeźbiarskich wykorzystywano kształt sarkofagu, trumny, katafalku oraz wizerunek zmarłego w formie całej postaci lub portretu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Był to grobowiec bardzo prosty i ubogi, ale takiego kształtu i w taki sposób przyozdobiony, że aby móc podobny mu zobaczyć, trzeba by cofnąć się wstecz o kilka wieków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔˈbɔvʲjɛt͡s, AS: grobovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grób m., grobowisko n.

:: zdrobn. grobowczyk m.

przym. grobowy, grobowcowy, pogrobowy

przysł. grobowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. grobowisko

Wiktionary

# grobownictwo

ogół czynności związanych z grzebaniem zmarłych

SJP.pl

# grobownik

rodzaj nietoperzy z rodziny upiorowatych

SJP.pl

Grobownik (Taphozous) – rodzaj ssaków z podrodziny grobowników (Taphozoinae) w obrębie rodziny upiorowatych (Emballonuridae).

Wikipedia

# grobowniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Taphozoinae|Jerdon|ref=tak., podrodzina ssaków z rodziny upiorowatych;

Wiktionary

Grobowniki (Taphozoinae) – podrodzina ssaków z rodziny upiorowatych (Emballonuridae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do rodziny upiorowatych należą grobowniki i upiory.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grobowiec mrz., grobownik mzw., grób mrz., nagrobek mrz., pogrobowiec mos.

czas. grabić ndk., grzebać ndk.

przym. grobowy, nagrobkowy, nagrobny, pozagrobowy

przysł. grobowo

Wiktionary

# grobowy

przymiotnik od: grób

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do grobu

(1.2) przen. nieprzyjemny, wywołujący przygnębienie, spowodowany przygnębieniem, przywodzący skojarzenie z grobem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas ekshumacji duże trudności były z odsunięciem płyty grobowej.

(1.2) W sali nastała grobowa cisza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔˈbɔvɨ, AS: grobovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grób m., grobowiec mrz., grobowniki nmos., nagrobek mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) martwy

Wiktionary

# groch

1. rodzaj roślin jednorocznych z rodziny bobowatych, warzywo o wiotkiej łodydze i jadalnych nasionach umieszczonych w strąkach;
2. jadalne ziarna grochu - rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Pisum|L.|ref=tak., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

(1.2) spoż. strąki lub nasiona grochu (1.1)

(1.3) gw-pl|Kraków. lud. fasola

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pędy grochu zwieszały się ze skrzynek…

(1.2) Groch pęcznieje w wodzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔx, AS: groχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grochówka ż., grochowa ż., grochowina ż., grochowisko n., grochowiec m., grochy nmos.

:: zdrobn. groszek m.

przym. grochowy, groszkowy, groszkowaty, grochówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) roślina warzywna

(1.2) warzywo strączkowe • rzucać grochem o ścianę • przysłowia: Benedykt w pole z grochem, Wojciech z owsem jedzie, Marek ze lnem, Filip tatarkę wywiedzie • lepiej w domu groch, kapusta niż na wojnie kura tłusta

etymologia.

etym|prasł|*gorchъ.

por. etymn|białor|гарох., etymn|bułg|грах., etymn|czes|hrách., etymn|głuż|hroch., etymn|ros|горох., etymn|słc|hrach. i etymn|ukr|горох.

uwagi.

* zobacz też: reg. pozn. biały groch.

* zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

tłumaczenia.

(1.3) zobtłum|fasola.

* angielski: (1.1) pea

* baskijski: (1.1) ilar

* białoruski: (1.1) гарох m.; (1.2) гарох m., гарошына ż. (pojedyncze ziarno grochu)

* bułgarski: (1.1) грах m.; (1.2) грах m.

* chiński standardowy: (1.1) 豌豆 (wāndòu)

* chorwacki: (1.1) grašak m.

* czeski: (1.1) hrách m.

* dolnołużycki: (1.1) groch m.

* duński: (1.1) ært w.

* esperanto: (1.1) pizo

* estoński: (1.1) herned

* fiński: (1.1) herne

* francuski: (1.1) pois m.

* górnołużycki: (1.1) hroch m.

* hebrajski: (1.1) אפונה ż. (afuna)

* hiszpański: (1.1) guisante m.

* japoński: (1.1) エンドウ豆 / 豌豆豆 (endō-mame)

* jidysz: (1.2) אַרבעס m. (arbes)

* kaszubski: (1.1) groch m.; (1.2) groch m.

* kataloński: (1.1) pèsol m.

* koreański: (1.1) 완두콩

* litewski: (1.1) žirnis m.

* luksemburski: (1.1) Ierbes ż.

* łotewski: (1.1) zirnis m.

* macedoński: (1.1) грав m. (grav)

* niderlandzki: (1.1) erwt ż.

* niemiecki: (1.1) Erbse ż.

* norweski (bokmål): (1.1) erter m./ż. lm.

* nowogrecki: (1.1) μπιζέλι n.

* połabski: (1.1) gorx m.

* portugalski: (1.1) ervilha ż.

* rosyjski: (1.1) горо́х m.; (1.2) горо́х m.

* rumuński: (1.1) mazăre ż.

* serbski: (1.1) грашак / grašak m.

* slovio: (1.1) goroh (горох)

* słowacki: (1.1) hrach m.

* słoweński: (1.1) grah m.

* staroruski: (1.1) горохъ m. (goroxŭ)

* szwedzki: (1.1) ärt w., ärta w.

* turecki: (1.1) bezelye

* ukraiński: (1.1) горох m.

* węgierski: (1.1) borsó, zöldborsó

* wietnamski: (1.1) đậu Hà Lan

* wilamowski: (1.1) āvys ż., aowys ż., awys ż.; (1.2) āvys ż., aowys ż., awys ż.; (1.3) āvys ż., aowys ż., awys ż.

* włoski: (1.1) pisello m.

źródła.

== groch (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. spoż. groch

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# grochal

nazwisko

SJP.pl

# grochala

nazwisko

SJP.pl

# grochalski

nazwisko

SJP.pl

# grochocki

nazwisko

SJP.pl

# grochodrzew

cierniste drzewo o białych kwiatach zebranych w grona; robinia akacjowa

SJP.pl

Robinia, grochodrzew (Robinia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje cztery gatunki drzew i krzewów. Wszystkie występują w Ameryce Północnej – w Appalachach oraz południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych oraz północno-zachodniej Meksyku. Rosną w górskich lasach w Appalachach oraz w okresowo suchych lasach i zaroślach, często na terenach skalistych i nad rzekami w południowej części Stanów Zjednoczonych i w Meksyku.

Wikipedia

# grochola

nazwisko

SJP.pl

# grocholewski

nazwisko

SJP.pl

# grocholice

W Polsce

- Grocholice – część miasta Bełchatów
- Grocholice – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Grocholice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Lipnik
- Grocholice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Sadowie
- Grocholice – gromada w powiecie bełchatowskim
- Grocholice – gromada w powiecie opatowskim
- Grocholice – dawna gmina

Wikipedia

# grocholski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Grocholski – polski wojskowy i urzędnik
- Kazimierz Grocholski – polski ziemianin, działacz gospodarczy i polityk
- Ksawery Grocholski – polski hrabia i wojskowy
- Marcin Grocholski – polski wojskowy i urzędnik
- Michał Grocholski – polski orientalista, urzędnik
- Piotr Grocholski – polski gitarzysta
- Remigian Michał Grocholski – polski wojskowy
- Stanisław Grocholski – polski malarz
- Tadeusz Grocholski
  - Tadeusz Przemysław Grocholski – malarz, ziemianin

Wikipedia

# grochów

potocznie: zupa grochowa

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Grochów – część miasta Warszawa, w dzielnicy Praga-Południe
- Grochów – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
- Grochów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Nowe Ostrowy
- Grochów – przysiółek wsi Trzygłów w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
- Grochów – dawna gmina
- Grochów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski

Wikipedia

# grochowa

zupa grochowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zgrub. od: grochówka

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 3 podstawowe

- Grochowa – część miasta Bobowa
- Grochowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
- Grochowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo
- Grochowa – część wsi Siedliska w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Bobowa
- Grochowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Piaseczno

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Braciszkowie najedli się grochówy i puszczali bąki przez cały dzień.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grochówka ż., grochóweczka ż., groch m., grochowa ż., groszek m., Grochówka ż., Grochowiec m., Grochy nmos., Grochowy nmos., Grochów m.

przym. grochowy, grochówkowy, groszkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grochówka, zupa grochowa

Wiktionary

# grochowalski

nazwisko

SJP.pl

# grochóweczka

zdrobnienie od: grochówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: grochówka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poproszę grochóweczkę z chlebem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɔxuˈvɛt͡ʃka, AS: groχuvečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grochówka ż., grochówa ż.

Wiktionary

# grochowiak

nazwisko, m.in. Stanisław Grochowiak (1934-1976) - poeta polski

SJP.pl

- Sebastian Grochowiak (ur. 1977) – polski wokalista i autor tekstów
- Stanisław Grochowiak (ur. 1934, zm. 1976) – polski poeta, dramatopisarz i publicysta

Wikipedia

# grochowianka

1. zupa grochowa; grochówka;
2. owad z rodziny pluskwiaków pasożytujący na roślinach strączkowych;
3. słoma z wymłóconego grochu

SJP.pl

# grochowice

Grochowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim, w gminie Kotla.

Wikipedia

# grochowicz

nazwisko

SJP.pl

# grochowiec

Grochowiec – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie.

Do 1954 roku w granicach miasta Sępólno Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 137 mieszkańców. Jest 21. co do wielkości miejscowością gminy Sępólno Krajeńskie.

Przez miejscowość przepływa Orla, rzeka dorzecza Warty.

Wikipedia

# grochowina

słoma grochowa pozostała po oberwaniu strąków lub wymłóceniu ziaren

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sucha łodyga wymłóconego grochu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aleś młody, niedoświadczony, więc na ten raz ci jeszcze dopomogę. Weź sobie mendel owsianki i trochę grochowin.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. groch mrz., grochówka ż.

przym. grochowy

Wiktionary

# grochowiska

pole, na którym rośnie groch

SJP.pl

W Polsce:

- Grochowiska – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
- Grochowiska – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
- Grochowiska – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
- Grochowiska – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
- Grochowiska – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
- Grochowiska – przystanek kolejowy w Grochowiskach, w gminie Pińczów, w powiecie pińczowskim, w województwie świętokrzyskim

Wikipedia

#### Patrz:

Grochowiska

# grochowiski

→ Grochowiska

SJP.pl

#### Patrz:

Grochowiska

# grochowisko

pole, na którym rośnie groch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. ściernisko grochowe

Wiktionary

Grochowisko (słow. Hrachovisko) – środkowa część południowo-zachodniego grzbietu Babek (Babky) w słowackich Tatrach Zachodnich. W grzbiecie tym kolejno wyróżnia się: Straż (Stráž), Rówień (Roveň, 1268 m), Grochowisko, przełęcz Ujście (Ústie, Brána, ok. 920 m) i Żarek (Žiarik, 944 m). Poniżej polany Rówień grzbiet ten rozgałęzia się na dwa ramiona. Dłuższe z nich to Grochowisko, opadające początkowo w kierunku południowo-zachodnim, niżej zakręcające bardziej na zachód. Jego orograficznie prawe stoki opadają do środkowej części Doliny Halnej (Hôľne), lewe (w górnej części) do Doliny Szankowej (Šanková dolina), zwanej też Doliną Starej Wody (Dolina Starej vody).

Wikipedia

#### Patrz:

Grochowiska

#### Przykłady

(1.1) Wróciłam się na grochowisko, bo zapomniałam zapaski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. groch mrz.

przym. grochowy

Wiktionary

# grochówka

zupa z grochu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;

Wiktionary

- grochówka – zupa z grochu
- Grochówka – kolonia w województwie mazowieckim
- Grochówka – wieś w województwie mazowieckim
- grochówka – odmiana jabłoni

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na zakończenie rajdu poczęstowano nas tradycyjną grochówką.

(1.1) Podczas festiwalu zaprezentujemy 4 wersje grochówki z kotła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔˈxufka, AS: groχufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. groch mrz., grochowa ż., groszek mrz., Grochówka ż., Grochowiec mrz., Grochy lm nm., Grochowy lm nm., Grochów mrz., groszkowanie n., Grochówek mrz.

:: zdrobn. grochóweczka ż.

:: zgrub. grochówa ż.

czas. groszkować ndk.

przym. grochowy, grochówkowy, groszkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zupa grochowa; gwara. grochowianka, grochówa

Wiktionary

# grochówkowy

przymiotnik od: grochówka

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z grochówki, zawierający grochówkę

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z grochówką, odnoszący się do grochówki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grochówa ż., groch mrz., grochówka ż.

Wiktionary

# grochownik

krzew z rodziny motylkowatych pochodzący z Mandżurii i Syberii, o kwiatach żółtych, białych lub różowych; karagana

SJP.pl

# grochowo

2 miejscowości w Polsce:

- Grochowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Kęsowo
- Grochowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Sulęcin

Miejscowości na Białorusi

- Grochowo – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Uźmiony.

Zobacz też: Grochowo Drugie, Grochowo Pierwsze, Grochowo Trzecie, Grochów

Wikipedia

# grochowski

przymiotnik od: Grochów

SJP.pl

Grochowski (forma żeńska: Grochowska, liczba mnoga: Grochowscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

# grochowy

przymiotnik od: groch

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grochem, dotyczący grochu; zawierający groch

Wiktionary

Grochowy – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Rychwał.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. groch mrz., grochówka ż., grochowa ż., grochowina ż., grochowisko n., grochowiec m.

:: zdrobn. groszek m.

przym. groszkowy, groszkowaty

Wiktionary

# grochulski

nazwisko

SJP.pl

# grochy

wzór na odzieży w kształcie kółek o wielkosci groszku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) deseń w postaci dużych kropek wyraźnie odcinających się od tła

forma rzeczownika.

(2.1) plural|groch.

Wiktionary

Grochy – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Poświętne.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Poświętnem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziewczyna ubrana była w białą sukienkę w czerwone grochy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔxɨ, AS: groχy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. groch mrz.

Wiktionary

# grocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie grot, lecz tylko mały grocik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grot m.

Wiktionary

# grocjusz

nazwisko

SJP.pl

Hugo Grocjusz, Hugo Grotius, Huig de Groot (ur. 10 kwietnia 1583 w Delfcie, zm. 28 sierpnia 1645 w Rostocku) – holenderski prawnik, filozof i dyplomata, zwany „ojcem” prawa międzynarodowego.

Wikipedia

# grocki

nazwisko

SJP.pl

# groclin

[czytaj: groklin]
1. polska firma (pełna nazwa: Inter Groclin Auto S.A.), producentów wyposażenia i akcesoriów samochodowych;
2. klub piłkarski z Grodziska Wielkopolskiego sponsorowany przez tę firmę

SJP.pl

- Inter Groclin Auto S.A. – firma motoryzacyjna, były sponsor klubu piłkarskiego Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
- Piwo Groclin Grodziskie – gatunek okolicznościowego piwa

Wikipedia

# gród

1. dawniej: osada obronna; ośrodek władzy lokalnej;
2. podniosłe określenie miasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna otoczona wałem;

(1.2) hist. rodzaj usługi wykonywanej przy budowie zamku

(1.3) przest. lub książk. miasto

(1.4) daw. instancja sądowa dla szlachty

Wiktionary

Gród, gard – prehistoryczne lub średniowieczne osady obronne w formie skoncentrowanych skupisk domostw, gospodarstw (lub wczesnego miasta) otoczonych wałem, murem lub częstokołem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡrut, AS: grut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grodzisko n., Grodzka ż., Gródczany nmos., podgrodzie n.

przym. grodowy, grodzki

Wiktionary

# gródczanin

mieszkaniec Gródka, Gródka nad Dunajcem

SJP.pl

# gródczanka

mieszkanka Gródka, Gródka nad Dunajcem

SJP.pl

# groddeck

[czytaj: GROdek] nazwisko

SJP.pl

# grodecki

nazwisko

SJP.pl

- Bartosz Grodecki – urzędnik, dyplomata
- Józef Grodecki – ujednoznacznienie
- Kazimierz Grodecki – działacz komunistyczny
- Roman Grodecki – historyk
- Stefan Ludwik Grodecki – oficer
- Wiktor Grodecki – reżyser, scenarzysta i montażysta
- Władysław Grodecki – podróżnik i przewodnik

Wikipedia

# grodek

nazwisko

SJP.pl

# grodenapl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. rodzaj dawnej, jedwabnej tkaniny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) pośrodku sali, na stołach przykrytych białym atłasem, stała trumna. Trumna ta była wybita białym grodenaplem i obszyta gęstą białą riuszą.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grodenaplowy

Wiktionary

# grodeturowy

przymiotnik od: grodetur

SJP.pl

# grodków

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Grodków (niem. Grottkau) – miasto w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, siedziba gminy Grodków.

W mieście mieszczą się duże zakłady przemysłu metalowego, spożywczego, wytwórnia pasz. Obecnie główną gałęzią gospodarki są usługi, w szczególności w zakresie rolnictwa.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 7902 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔtkuf, AS: grotkuf

Wiktionary

# grodkowianin

mieszkaniec Grodkowa

SJP.pl

# grodkowianka

mieszkanka Grodkowa

SJP.pl

# grodkowice

Grodkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Kłaj, około 25 km na południowy wschód od centrum Krakowa. Przed reformą administracyjną w 1999 roku należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

# grodkowski

przymiotnik od: Grodków

SJP.pl

# grodnianin

mieszkaniec Grodna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Grodna

(1.2) osoba pochodząca z Grodna, urodzona w Grodnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy po paru minutach na miejscu zdarzenia zjawiła się milicja, wokół przeciwnika Łukaszenki zebrało się około 50 grodnian i kilku reporterów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grodno n., Grodzieńszczyzna ż.

:: fż. grodnianka ż.

przym. grodzieński

Wiktionary

# grodnianka

mieszkanka Grodna

SJP.pl

# grodno

miasto na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na Białorusi;

Wiktionary

Grodno (biał. Гродна, Hrodna; ros. Гродно, Grodno; lit. Gardinas) – miasto obwodowe w zachodniej części Białorusi, nad Niemnem, w pobliżu granicy z Polską, siedziba administracyjna obwodu grodzieńskiego; 361 115 mieszkańców (2024); ośrodek przemysłowy; port lotniczy (nieobsługujący regularnych rejsów), węzłowa stacja kolejowa oraz węzeł drogowy, przystań rzeczna; uniwersytet (od 1978); siedziba Związku Polaków na Białorusi i polskiego konsulatu generalnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grodno położone jest nad Niemnem niedaleko granicy z Polską.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔdnɔ, AS: grodno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grodzieńszczyzna ż., grodnianin m., grodnianka ż.

przym. grodzieński

Wiktionary

# grododzierżca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. hist. adm. urzędnik sprawujący władzę nad grodem, starosta grodu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W statutach mazowieckich z XV w. znajdujemy nazwę „grododzierżcy“.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kasztelan

Wiktionary

# grodowy

przymiotnik od: gród

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grodem, dotyczący grodu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gród mrz., podgrodzie n.

przym. grodzki

Wiktionary

# gródź

ściana dzieląca kadłub statku na przedziały

SJP.pl

Gródź – pionowa przegroda w postaci ściany, umieszczona wzdłużnie lub poprzecznie wewnątrz kadłuba jednostki pływającej. Od strony konstrukcyjnej spełnia taką samą rolę jak wręgi lub rama wręgowa, czyli usztywnia konstrukcję kadłuba, a ponieważ dodatkowo zamyka określoną przestrzeń, to stanowi czynnik separujący, dzieląc wnętrze kadłuba na przedziały.

Wikipedia

# grodza

1. budowla tymczasowa z materiałów wodoszczelnych;
2. mała zagroda zwierząt hodowlanych lub psów; kojec, kojczyk;
3. pusty, szczelny przedział na statku wodnym, oddzielający zbiorniki ładunków płynnych od innych pomieszczeń; grobla, koferdam

SJP.pl

# grodźczanin

mieszkanka Grodźca

SJP.pl

# grodźczanka

mieszkanka Grodźca

SJP.pl

# grodzenie

zwykle o początku rewolucji przemysłowej w dawnej Anglii: podział dotychczasowych wspólnych gruntów rolnych na oddzielne prywatne pola i pastwiska; proces grodzeń

SJP.pl

# grodzeniowy

związany ze stawianiem ogrodzenia wokół czegoś

SJP.pl

# grodzianin

dawniej: mieszkaniec grodu (zamku)

SJP.pl

# grodzić

1. otaczać płotem; ogradzać;
2. oddzielać, przegradzać, zastawiać

SJP.pl

# grodzica

w budownictwie: metalowy pal do wykonywania szczelnych ścianek pozwalających na prowadzenie prac budowlanych w wykopie

SJP.pl

Grodzica, brus – stalowy kształtownik walcowany o określonym przekroju poprzecznym. W Polsce spotkać można budowle stałe i tymczasowe z użyciem grodzic Larsena, rzadziej Kruppa, współcześnie także inne (producenci zastrzegają własne, opracowane przez siebie, ich kształty).

Wikipedia

# grodzicki

nazwisko

SJP.pl

Grodzicki (forma żeńska: Grodzicka, liczba mnoga: Grodziccy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

# grodziczeński

związany z Grodzicznem, dotyczący Grodziczna

SJP.pl

# grodziczno

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Grodziczno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Rząśnik
- Grodziczno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
- Grodziczno – gromada

Wikipedia

# grodziec

1. dzielnica Będzina;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Graz, miasto w Austrii;

Wiktionary

## W Polsce

Miejscowości i ich części

- Grodziec – część miasta Będzin
- Grodziec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Zagrodno
- Grodziec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Czerwińsk nad Wisłą
- Grodziec – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Świerczów
- Grodziec – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Niemodlin
- Grodziec – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Ozimek
- Grodziec – osada w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
- Grodziec – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jasienica
- Grodziec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Grodziec

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. grodziecki

Wiktionary

# grodziecki

przymiotnik od: Grodziec

SJP.pl

# grodzieński

przymiotnik od: Grodno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Grodna, związany z Grodnem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Krakowski czulent to nie jest dokładnie to, co grodzieński.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔˈd͡ʑɛ̇̃j̃sʲci, AS: groʒ́ė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grodzieńszczyzna ż., Grodno m., grodnianin m., grodnianka ż.

Wiktionary

# grodzieńszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region na Białorusi wokół Grodna, obejmujący w przybliżeniu obszar dawnego województwa grodzieńskiego, dawnej guberni grodzieńskiej lub obecnego obwodu grodzieńskiego;

Wiktionary

- Grodzieńszczyzna – nieformalny rejon na terenie dzisiejszej Białorusi, obejmujący okolice Grodna, tereny dawnej Grodzieńszczyzny - różnie definiowane, najczęściej utożsamiane z d. gubernią grodzieńską, od Grodna na północy po powiat brzeskolitewski na południu, od Nowogródka na wschodzie po Białystok na zachodzie, w węższym zakresie ograniczające się do d. województwa grodzieńskiego, obejmującego ziemię grodzieńską, sokólską i wołkowyską — centrum Grodzieńszczyzny, współcześnie większa część Grodzieńszczyzny leży w granicach Białorusi, w granicach RP pozostała jej zachodnia część - powiat sokólski oraz części powiatów białostockiego i bielskiego.
- województwo grodzieńskie
- powiat grodzieński
- gubernia grodzieńska
- obwód grodzieński
- rejon grodzieński

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grodzieńszczyzna obecnie jest częścią terytorium Białorusi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɔd͡ʑɛ̇̃j̃ˈʃt͡ʃɨzna, AS: groʒ́ė̃ĩ ̯ščyzna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grodno n., grodnianin mos., grodnianka ż.

przym. grodzieński

Wiktionary

# grodziński

nazwisko

SJP.pl

# grodziowy

przymiotnik od: gródź

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grodzią, dotyczący grodzi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gródż ż.

Wiktionary

# grodzisk

grodziszcze;
1. budowla będąca pozostałością po obronnym grodzie, głównie z wczesnego średniowiecza
2. wielki gród

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilkunastu wsi w Polsce

(1.2) geogr. osiedle w północno-wschodniej części Warszawy;

Wiktionary

W Polsce

- Grodzisk – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Słońsk
- Grodzisk – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Dmosin
- Grodzisk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mrozy
- Grodzisk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Zbuczyn
- Grodzisk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sabnie
- Grodzisk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Grębków
- Grodzisk – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narewka
- Grodzisk – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Grodzisk
- Grodzisk – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Suchowola
- Grodzisk – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów
- Grodzisk – osiedle w Warszawie, Białołęka

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔd͡ʑisk, AS: groʒ́isk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grodzisko n., grodziszczanin, grodziszczanka

przym. grodziski

Wiktionary

# grodziski

przymiotnik od: Grodzisk, Grodzisk Mazowiecki, Grodzisk Wielkopolski, Grodzisko, Grodzisko Dolne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Grodziska

(1.2) dotyczący Grodziska Mazowieckiego

(1.3) dotyczący Grodziska Wielkopolskiego

Wiktionary

- Stanisław Grodziski (senior) (1889–1946) – adwokat
- Stanisław Grodziski (junior) (1929–2020) – historyk prawa
- Karolina Grodziska (ur. 1957) – historyk

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) We wtorek marszałek Mazowsza Adam Struzik i Marek Wierzbicki, starosta powiatu grodziskiego, podpisali umowę na przekazanie muzeum 1,2 mln zł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔˈd͡ʑisʲci, AS: groʒ́isʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grodzisko n., Grodzisko n., Grodzisk m., grodziszczanin m., grodziszczanka ż.

Wiktionary

# grodzisko

grodziszcze;
1. budowla będąca pozostałością po obronnym grodzie, głównie z wczesnego średniowiecza
2. wielki gród

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu wsi i części miast w Polsce;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wzniesień w Polsce

Wiktionary

- grodzisko – pozostałość po grodzie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Właśnie przejechaliśmy przez Grodzisko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grodzisko n., grodziszczanin mos., grodziszczanka ż.

przym. grodziski, grodziskowy

Wiktionary

# grodziskodoleński

przymiotnik od: Grodzisko Dolne

SJP.pl

# grodziskomazowiecki

przymiotnik od: Grodzisk Mazowiecki; mazowieckogrodziski

SJP.pl

# grodziskowielkopolski

przymiotnik od: Grodzisk Wielkopolski

SJP.pl

# grodziskowy

przymiotnik od: grodzisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grodziskiem, dotyczący grodziska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grodzisko mrz., Grodzisko mrz.

Wiktionary

# grodziszczanin

mieszkaniec Grodziska Mazowieckiego, Grodziska Wielkopolskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości: Grodzisko, Grodzisk, Grodzisk Mazowiecki lub Grodzisk Wielkopolski

(1.2) osoba pochodząca z miejscowości: Grodzisko, Grodzisk, Grodzisk Mazowiecki lub Grodzisk Wielkopolski, tam urodzona

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɔd͡ʑiʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: groʒ́iščãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grodzisk m., Grodzisko n.

:: fż. grodziszczanka ż.

przym. grodziski

Wiktionary

# grodziszczanka

mieszkanka Grodziska Mazowieckiego, Grodziska Wielkopolskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Grodziska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɔd͡ʑiʃˈt͡ʃãnka, AS: groʒ́iščãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grodzisk m.

:: fm. grodziszczanin m.

przym. grodziski

Wiktionary

# grodziszcze

grodzisko;
1. budowla będąca pozostałością po obronnym grodzie, głównie z wczesnego średniowiecza
2. wielki gród

SJP.pl

- grodziszcze – pozostałość po grodzie

W Polsce

- Grodziszcze – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Grębocice
- Grodziszcze – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
- Grodziszcze – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Stoszowice
- Grodziszcze – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Świebodzin
- Grodziszcze – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody
- Grodziszcze – przysiółek wsi Maciejowice w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Otmuchów

Wikipedia

# grodziszczko

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości i grodziska w Polsce:

- Grodziszczko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Duszniki
- Grodziszczko – część wsi Giecz w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Dominowo
- nazwa grodziska w Gieczu

Wikipedia

# grodzisław

imię męskie

SJP.pl

Grodzisław, Grodzsław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Grodz(i)- ("grodzić, otaczać płotem") i -sław ("sława").

Grodzisław imieniny obchodzi 10 kwietnia i 12 października.

Wikipedia

# grodzisławostwo

Grodzisław z małżonką; Grodzisławowie

SJP.pl

# grodzisławowie

imię męskie

SJP.pl

# grodzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grodzisława lub z nim związany

SJP.pl

# grodzki

związany dawną osadą obronną lub ośrodkiem władzy lokalnej

SJP.pl

# grodztwo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Grodztwo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Grodztwo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Kowal

Wikipedia

# groër

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Groër – polski lekarz i wykładowca
- Franciszek Ksawery Groër – polski lekarz
- Hans Hermann Groër – katolicki duchowny

Wikipedia

# grof

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hrabia, graf

Wiktionary

Stanislav Grof (ur. 1 lipca 1931 w Pradze) – amerykański psychiatra czeskiego pochodzenia, jeden z twórców psychologii transpersonalnej, nurtu zwanego „czwartą siłą w psychologii” (obok psychoanalizy, behawioryzmu oraz orientacji humanistycznej); pionier w dziedzinie badań nad terapeutycznym zastosowaniem odmiennych stanów świadomości.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. grofka ż.

Wiktionary

# grofka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hrabina, hrabianka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. grof m.

Wiktionary

# grog

napój alkoholowy: mocny alkohol, zmieszany z gorącą wodą i osłodzony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. żegl. rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier;

Wiktionary

Grog – napój alkoholowy w postaci rumu (lub innego wysokoprocentowego alkoholu) rozcieńczonego wodą z dodatkiem cukru i soku z cytrusów. Napój popularnie kojarzony z marynarzami.

Grog wydawany był niegdyś marynarzom na żaglowcach, zwłaszcza we flocie brytyjskiej. Nazwa pochodzi od angielskiego admirała Edwarda Vernona przezywanego przez marynarzy „Old Grog” od stale noszonego płaszcza sztormowego z grogramu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dała nam gotowanego szkapiego mięsa i kazała je zapijać grogiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔk, AS: grok

Wiktionary

# groggy

[czytaj: grogi] określenie stanu chwilowego oszołomienia u boksera po otrzymaniu silnego ciosu

SJP.pl

# groicki

nazwisko

SJP.pl

# grójczanin

mieszkaniec Grójca

SJP.pl

# grójczanka

mieszkanka Grójca

SJP.pl

# grojec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie mazowieckim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi, przysiółków i dzielnic miast w Polsce

Wiktionary

W Polsce

- Grojec – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Alwernia
- Grojec – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim
- Grojec – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Boronów
- Grojec – gromada

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sąd w Grójcu mieści się przy ulicy Budowlanej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrujɛt͡s, AS: grui ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grójczanin m., grójczanka ż.

przym. grójecki, podgrójecki

Wiktionary

# grójecki

przymiotnik od: Grójec

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grójcem, dotyczący Grójca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grójec mrz., grójczanin m., grójczanka ż.

Wiktionary

# grojer

szwajcarski i francuski ser podpuszczkowy; grujer

SJP.pl

Gruyère (niem. Greyerzer) – rodzaj szwajcarskiego sera, który produkowany jest z krowiego mleka. Zaliczany jest do serów dojrzewających, twardych oraz podpuszczkowych. Smak sera gruyère jest bardzo charakterystyczny - łagodny oraz lekko orzechowy. Nie ma dziur. Są trzy podstawowe odmiany tego sera, których smak różni się w zależności od czasu dojrzewania (3, 6 lub 9 miesięcy).

Wikipedia

# grojnik

grojnik sucholub - gatunek pluskwiaka; Trapezonatus arenarius

SJP.pl

# grom

1. piorun, grzmot;
2. gniewne ostrzeżenie, napomnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. piorun

(1.2) książk. zwykle w lm. ostre, gniewne napomnienie

forma czasownika.

(2.1) 2. os. rozk. od: gromić

forma rzeczownika.

(3.1) C. lm. od: gra

Wiktionary

Polska:

- Grom – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Pasym
  - Grom – przystanek kolejowy w Gromie
- Grom – gromada
- Grom – jezioro

Osoby:

- Wiktor Konopko ps. Grom (1913-1944) – rotmistrz Wojska Polskiego, komendant Obwodu Grajewskiego AK

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gromowi często towarzyszy błyskawica i grzmot.

(1.2) W starszych klasach belfer ciskał gromy z byle powodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃m, AS: grõm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gromnica ż., Gromniczna ż.

czas. gromić ndk., rozgromić dk.

przym. gromniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) piorun

Wiktionary

# grom-owiec

żołnierz GROM-u (Grupy Reagowania Operacyjno-Manewrowego); gromowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żołnierz z polskiej jednostki specjalnej GROM

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gromowiec

Wiktionary

# grom.

skrót od: gromada, gromadzki

SJP.pl

# gromada

1. jednostka w systematyce roślin lub zwierząt;
2. duża liczba osób, zwierząt lub rzeczy zebrana w jednym miejscu;
3. dawniej: jednostka podziału terytorialnego w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiorowisko przedmiotów, zwierząt czy ludzi, zwykle dość liczne

(1.2) biol. kategoria systematyczna w botanice niższa rangą od królestwa, wyższa od klasy;

(1.3) biol. kategoria systematyczna w zoologii niższa rangą od typu, wyższa od rzędu;

(1.4) astr. skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba;

(1.5) adm. dawna jednostka podziału terytorialnego w Polsce i zaborze rosyjskim; potocznie również jej administracja;

(1.6) hist. określenie używane w nazwach organizacji polonijnych Wielkiej Emigracji w XIX w., po klęsce powstania listopadowego

Wiktionary

- gromada – w biologii jedna z kategorii systematycznych.
- gromada − w mineralogii grupa minerałów o podobnym składzie chemicznym.
- gromada językowa
- gromada – dawna jednostka administracyjna w Polsce, mająca różne znaczenia w różnych okresach czasowych
- gromada gwiazd i gromada galaktyk w astronomii.
- gromada zuchowa – jedna z jednostek organizacyjnych harcerstwa.
- Gromada – polski film fabularny z 1951 roku.
- „Gromada” – miesięcznik Czerwonego Harcerstwa.
- „Gromada” – organ prasowy KC PZPR dla mieszkańców wsi wydawany w latach 1949–1952.
- „Gromada – Rolnik Polski” – polskie czasopismo społeczno-polityczne wydawane w latach 1952–1995 i 2008.
- Ogólnokrajowa Spółdzielnia Turystyczna Gromada

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Była nas cała gromada na obozie w Karpaczu.

(1.3) Wszystkie minogi przynależą do gromady cefalaspidokształtnych.

(1.4) Mgławicy Merope należy szukać w gromadzie Plejad.

(1.5) Dziadek pojechał do gromady po kwit na węgiel.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃ˈmada, AS: grõmada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gromadzenie n., zgromadzenie n., ogrom m., nagromadzenie n., gromadnik m., gromadnictwo n., grumada ż.

:: zdrobn. gromadka ż.

czas. gromadzić ndk., zgromadzić dk., nagromadzić dk.

przym. gromadny, gromadzki, gromadniczy

przysł. gromadnie, gromadniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grupa, rzesza, wspólnota, mrowie, tłum, zbiegowisko; o zwierzętach stado, tabun, ławica, rój; pot. kupa; książk. hurma; przest. ciżba, ćma; pejor. zgraja, banda, horda, czereda, gawiedź, hałastra, daw. grumada

Wiktionary

# gromadecki

przymiotnik od: Gromadka (wieś na Dolnym Śląsku)

SJP.pl

# gromadka

zdrobnienie od: gromada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od gromada

Wiktionary

Gromadka (niem. Gremsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Gromadka.

Siedziba gminy Gromadka i największa wieś gminy. Liczy 2029 mieszkańców, z czego 51% stanowią kobiety, a 49% mężczyźni. Według danych archiwalnych pochodzących z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań w 2002 roku we wsi Gromadka było 701 gospodarstw domowych. Wśród nich dominowały gospodarstwa zamieszkałe przez dwie osoby – takich gospodarstw były 164.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. gromada ż., gromadzenie n., zgromadzenie n.

czas. gromadzić ndk.

Wiktionary

# gromadkarski

→ gromadkarz, → gromadkarstwo

SJP.pl

#### Patrz:

gromadkarz, → gromadkarstwo

# gromadkarstwo

ruch ewangelicki na Warmii i Mazurach będący wyrazem protestu przeciwko germanizacji Mazurów przez Niemców

SJP.pl

Gromadkarze – luterański ruch narodowo-religijny o charakterze pietystycznym wśród Mazurów zapoczątkowany w pierwszej połowie XIX wieku. Jego kres nastąpił po II wojnie światowej.

Wikipedia

# gromadkarz

członek ruchu ewangelickiego na Warmii i Mazurach będącego wyrazem protestu przeciwko germanizacji Mazurów przez Niemców

SJP.pl

# gromadnie

przysłówek

(1.1) tłumnie, masowo, grupowo, w gromadzie

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gromada ż., gromadzenie n.

czas. zgromadzić, gromadzić ndk.

przym. gromadny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) in droves

* bułgarski: (1.1) масово

* chorwacki: (1.1) u gomili, u većoj grupi

* francuski: (1.1) en foule

* kaszubski: (1.1) gromadno, gromadnie

* włoski: (1.1) a schiere, in folla

źródła.

== gromadnie (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) gromadnie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gromada ż., gromadzenie n.

czas. zgromadzić, gromadzić ndk.

przym. gromadny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gromada ż., gromadzenie n.

czas. zgromadzić, gromadzić ndk.

przym. gromadny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) in droves

* bułgarski: (1.1) масово

* chorwacki: (1.1) u gomili, u većoj grupi

* francuski: (1.1) en foule

* kaszubski: (1.1) gromadno, gromadnie

* włoski: (1.1) a schiere, in folla

źródła.

== gromadnie (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) gromadnie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gromadno

Wiktionary

# gromadniej

stopień wyższy od przysłówka: gromadnie

SJP.pl

# gromadnik

gatunek ryby z rodziny stynkowatych, występujący w wodach mórz północnych; kapelan

SJP.pl

Gromadnik, kapelan (Mallotus villosus) – gatunek ryby stynkokształtnej z rodziny stynkowatych (Osmeridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Mallotus.

Wikipedia

# gromadny

1. tłumny, masowy, liczny;
2. występujący wspólnie, w gromadzie

SJP.pl

# gromadowski

nazwisko

SJP.pl

# gromadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gromadzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɔ̃maˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: grõmaʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. gromadzić, zgromadzić

rzecz. gromadka ż., zgromadzenie n., gromada

przysł. gromadnie

przym. gromadny

Wiktionary

# gromadzić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) składać, zbierać w jednym miejscu

(1.2) zbierać, kolekcjonować

czasownik zwrotny niedokonany gromadzić się

(2.1) zbierać się w większej ilości

(2.2) zbierać się w gromadę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brudną bieliznę gromadzimy w osobnym pojemniku.

(1.2) Jan gromadzi znaczki pocztowe.

(2.1) Stosy śmieci gromadziły się obok naszego bloku.

(2.2) Wielu ludzi gromadziło się wokół miejsca wypadku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃ˈmad͡ʑit͡ɕ, AS: grõmaʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zgromadzić, nagromadzić

rzecz. nagromadzenie n., gromadka ż., zgromadzenie n., gromadzenie, gromada

przym. gromadny

przysł. gromadnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) akumulować, odkładać, składać, skupiać, zbierać, zgarniać, zagarniać, znosić, przynosić

(1.2) kolekcjonować

(2.1) nawarstwiać się, spiętrzać się, odkładać się, akumulować się

Wiktionary

# gromadziciel

dawniej: osoba, która coś gromadzi

SJP.pl

# gromadzicielka

→ gromadziciel

SJP.pl

#### Patrz:

gromadziciel

# gromadziński

nazwisko

SJP.pl

# gromadzisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sterta zebranych z pola kamieni

Wiktionary

# gromadzki

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) adm. związany z gromadą jako jednostką administracyjną

Wiktionary

Gromadzki (Łabędź Odmienny I) – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Łabędź.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. zgromadzenie n., gromada ż.

czas. zgromadzić

Wiktionary

# gromala

nazwisko

SJP.pl

# gromek

nazwisko

SJP.pl

Gromek – niestandaryzowana część wsi Kaliska w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Łochów.

Rozpościera się wzdłuż ulicy Stawowej, na południe od Kalisk.

Historycznie powiązany z Kaliskami, przynależał do czterech gmin:

- Jadów (gmina)
- Urle (gmina)
- Kamieńczyk (gmina)
- Łochów (gmina)

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# gromian

roślina z rodziny miodlowatych

SJP.pl

# gromić

zadawać klęskę w walce, starciu, doszczętnie rozbijać, rozpraszać przeciwnika

SJP.pl

# gromiec

Gromiec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Libiąż.

W 1595 roku wieś położona w powiecie śląskim województwa krakowskiego była własnością kasztelana wiślickiego Mikołaja Ligęzy. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. Wcześniej, od 1921 należał do Województwa krakowskiego. Miejscowość była również częścią Wolnego Miasta Kraków.

Wikipedia

# gromienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gromić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gromnica ż.

Wiktionary

# gromisław

imię męskie

SJP.pl

Gromisław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Gromi- ("gromić, uderzać jak grom") i -sław ("sława"). Mogło oznaczać "posiadający nieodpartą sławę".

Gromisław imieniny obchodzi 25 lutego i 11 października.

Zdrobnienia imienia Gromisław: Gromek, Gromcio, Gromulek

Wikipedia

# gromisławostwo

Gromisław z małżonką; Gromisławowie

SJP.pl

# gromisławowie

Gromisław z małżonką; Gromisławostwo

SJP.pl

# gromisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gromisława lub z nim związany

SJP.pl

# gromki

głośny, donośny, hałaśliwy, huczny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) donośny, hałaśliwy, głośny, huczny

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Gromki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
- Gromki – przysiółek osady Banaszki w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. gromnica ż.

przym. gromniczny

Wiktionary

# gromnica

poświęcona świeca z wosku, zapalana przy umierających

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. świeca święcona w dzień Matki Boskiej Gromnicznej, 2 lutego, tradycyjnie zapalana przy umierających, zmarłych oraz podczas niektórych uroczystości kościelnych, jak też podczas burzy dla odwrócenia piorunów; ; Gloger.

(1.2) daw. gwara. więz. kij do bicia

Wiktionary

Gromnica – duża woskowa świeca, używana w niektórych wyznaniach chrześcijańskich w trakcie najważniejszych wydarzeń religijno-społecznych w życiu wiernego.

W Kościele katolickim święcona w kościele. Zwyczaj święcenia gromnic datuje się od IX wieku. Czyniono to 2 lutego, w Święto Ofiarowania Pańskiego, w Polsce zwane świętem Matki Boskiej Gromnicznej, Matko Bosko Niedźwiedzio; w Czechach – Hromnice; w Bułgarii – Вълча Богородица, Миши празник (Matko Bosko wilka, święto Niedźwiedzia); w Rosji – Сретенье (Spotkanie). Gromnicę wkładano w ręce umierającego, zapalano ją także w czasie chrztu i I komunii oraz podczas czuwania przy zmarłym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gromnica to świeca inna niż wszystkie. Jest ona związana z jednym z najstarszych świąt w chrześcijaństwie – Ofiarowaniem Pańskim.

(1.1) W domu gromnica zazwyczaj wisiała na ścianie, uwiązana na krzyż z palmą.

(1.1) W czasie burzy moja babcia stawia w oknie zapaloną gromnicę.

(1.1) Dawniej z zapaloną gromnicą obchodzono całe obejście, przyklękając na każdym progu i na każdym rogu, by złe moce nie miały dostępu do domu.

(1.1) W dzień Matki Boskiej Gromnicznej święcone są gromnice.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃mʲˈɲit͡sa, AS: grõmʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grom mrz., gromca mos., gromiciel mos., gromienie n., gromkość ż., gromnicznik mrz., gromniczność ż., gromnik mrz., gromowość ż.

:: zdrobn. gromniczka ż.

czas. gromić ndk.

przym. gromniczny, gromki, gromny, gromowy

przysł. gromko, gromniczo, gromowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) antypa, malaga

Wiktionary

# gromnicki

przymiotnik od: Gromnik

SJP.pl

- Bolesław Gromnicki (1935-2017) – polski aktor, piosenkarz i parodysta
- Feliks Gromnicki (1860-?) – adwokat
- Helena Gromnicka (1896-1962) - polska aktorka teatralna i filmowa
- Jan Gromnicki (ujednoznacznienie)
- Julia Gromnicka (1782-1852) - dama Orderu Krzyża Gwiaździstego
- Julian Gromnicki (1897–1920) – student, plutonowy ułan-ochotnik w Małopolskich Oddziałach Armii Ochotniczej, kawaler orderu Virtuti Militari
- Kazimierz Gromnicki (1863-1931) - sportsman, hodowca koni, wiceprezes Towarzystwa Wyścigów Konnych w Kijowie
- Stanisław Gromnicki (1843–1921) – polski ksiądz prałat, kaznodzieja, proboszcz w Buczaczu
- Stefan Marian Gromnicki (1900–1941) – oficer kawalerii Wojska Polskiego, właściciel stajni wyścigowej
- Stefania Gromnicka (1873-1922) - polska aktorka teatralna
- Tadeusz Gromnicki (1851–1939) – polski naukowiec i ksiądz, teolog, historyk Kościoła i prawa kanonicznego, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Zygmunt Gromnicki (1911–1994) – polski oficer, cichociemny

Wikipedia

# gromniczka

zdrobnienie od: gromnica

SJP.pl

# gromniczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. (święto) Matki Boskiej Gromnicznej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nagle na Gromniczną znowu wróciły mrozy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grom m., gromnica ż.

przym. gromniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Matki Boskiej Gromnicznej, Ofiarowanie Pańskie

Wiktionary

# gromniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gromnicą, dotyczący gromnicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gromnica ż., grom m., Gromniczna ż.

przym. gromki, gromny

przysł. gromko

Wiktionary

# gromniczy

rzadko: gromniczny

SJP.pl

# gromnik

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce;
3. najwyższe wzniesienie Wzgórz Strzelińskich

SJP.pl

- Gromnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
- Gromnik – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
- Gromnik – gromada
- Gromnik – wzgórze, najwyższe wzniesienie Wzgórz Strzelińskich
- Gromnik – stacja kolejowa w Gromniku, w województwie małopolskim

Wikipedia

# gromochron

dawniej: piorunochron

SJP.pl

# gromosław

imię męskie

SJP.pl

# gromosławostwo

Gromosław z małżonką; Gromosławowie

SJP.pl

# gromosławowie

imię męskie

SJP.pl

# gromosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gromosława lub z nim związany

SJP.pl

# gromowiec

żołnierz GROM-u (Grupy Reagowania Operacyjno-Manewrowego); GROM-owiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żołnierz z polskiej jednostki specjalnej GROM

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) GROM-owiec

Wiktionary

# gromowy

1. ciskający gromy;
2. przypominający grom

SJP.pl

# gromowładca

bóg, człowiek mający władzę na piorunami

SJP.pl

# gromowładny

1. władający gromami; określenie używane w stosunku do mit. bogów: gr. Zeusa i rzym. Jowisza;
2. przenośnie: władczy, groźny, gromiący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ten, który włada gromami, błyskawicami

(1.2) rel. mit. przydomek Zeusa

Wiktionary

# gromski

nazwisko

SJP.pl

# groń

potocznie, żartobliwie: grosz, grosik; zwykle w wyrażeniach "(nie mieć, nie dać itp.) ani gronia" - (nie mieć, nie dać itp.) ani grosza, albo "(być) bez gronia" - (być) bez grosza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. góra, wzniesienie

Wiktionary

Groń – nazwa wywodząca się z języka wołoskiego (por. rum. grui – „szczyt”; w gwarze podhalańskiej groń oraz w gwarze górali śląskich gruń to „wyniosły brzeg rzeki lub potoku”, rus. Hruń).

Wikipedia

# gronczewski

nazwisko

SJP.pl

# grond

w leśnictwie: typ lasu mieszanego

SJP.pl

## Osoby

- Valerio Grond – szwajcarski biegacz narciarski
- Walter Grond – austriacki pisarz

## Inne

Fikcyjne przedmioty ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia:

- Maczuga
- Taran

## Zobacz też

- Bireler Grond
- Cavistrau Grond
- De Nieuwe Grond
- Grąd
- Uit Oude Grond

Wikipedia

# grondy

w leśnictwie: typ lasu mieszanego

SJP.pl

# gronek

zdrobnienie od: grono

SJP.pl

# groniasty

podobny do grona; będący gronem

SJP.pl

# gronicz

nazwisko

SJP.pl

# gróniczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pagórek

Wiktionary

# groniec

nazwisko

SJP.pl

Groniec (638 m) – wzgórze w Beskidzie Wyspowym w niewielkim paśmie Zęzowa wznoszącym się po północnej stronie miejscowości Tymbark i Podłopień. Na turystycznej mapie Compass podpisany jest jako Groniec. W paśmie Zęzowa, w kolejności od zachodu na wschód wznoszą się: Groniec (638 m), Stronica, Stronia (664 m) i Zęzów (693 m). Stronica wraz z Grońcem znajdują się na wschodnim końcu pasma, przy czym Groniec znajduje się po jego północnej stronie, opadającej do doliny potoku Bednarka Znajduje się na obszarze miejscowości Rupniów.

Wikipedia

# gronik

roślina z rodziny wroślowatych, rosnąca na gnijących grzybach i owocach

SJP.pl

Gronik – popularna zdrobniała nazwa formy Groń, która dotyczy zazwyczaj wzniesienia niższego niż Groń.

W Polsce:

- Gronik – część wsi Zabrzeż w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
- Gronik – część wsi Kokuszka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój
- Gronik – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
- Gronik – część wsi Kościelisko w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Kościelisko
- Gronik – część wsi Brenna w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Brenna
- Gronik – część wsi Koniaków w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Istebna

Wikipedia

# groningen

[czytaj: hroninen] miasto w Holandii

SJP.pl

Groningen (wymowa, ['ɣroːnɪŋə(n)]) – miasto w północnej Holandii, stolica prowincji o tej samej nazwie. W 2004 roku miasto liczyło ponad 179 tys. mieszkańców. Zespół miejski zajmuje obszar 76,77 km² i oprócz Groningen obejmuje jedenaście miejscowości.

Wikipedia

# groningski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Groningen, dotyczący Groningen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. dialekt (język) groningski;

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Nie znam groningskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Groningen n.

Wiktionary

# groniweł

małe drzewo lub krzew z rodziny różowatych, o jadalnych owocach, występujące od Himalajów po Malezję; miszpelnik; nieśplik; niesplik

SJP.pl

# gronkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# gronko

zdrobnienie od: grono

SJP.pl

# gronkowaty

podobny kształtem do gronka

SJP.pl

# gronkowcowy

przymiotnik

(1.1) med. związany z gronkowcem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gronkowiec m.

Wiktionary

# gronkowiec

chorobotwórcza bakteria Gram-dodatnia mająca postać drobnych kuleczek; stafilokok

SJP.pl

Gronkowce, stafilokoki, stafylokoki (łac. Staphylococcus, od gr. σταφυλή, staphylē, czyli grona, i κόκκος, kókkos, czyli ziarenko) – rodzaj bakterii zaliczanych do grupy bakterii Gram-dodatnich. Morfologicznie są one ziarenkowcami występującymi w skupiskach przypominających grona, będących wynikiem podziałów w wielu płaszczyznach. Prawie wszystkie gatunki Staphylococcus są względnymi beztlenowcami (to znaczy rosną w warunkach zarówno tlenowych, jak i beztlenowych).

Wikipedia

# gronkowski

nazwisko

SJP.pl

Gronkowski – polskie nazwisko

Amerykańscy sportowcy polskiego pochodzenia:

- Chris Gronkowski (ur. 1986) – amerykański futbolista polskiego pochodzenia
- Dan Gronkowski (ur. 1985) – amerykański futbolista polskiego pochodzenia
- Ignatius Gronkowski (1897–1964) – amerykański kolarz, olimpijczyk 1924 polskiego pochodzenia
- Rob Gronkowski (ur. 1989) – amerykański futbolista polskiego pochodzenia

Wikipedia

# gronkowy

1. → gronko;
2. czerniec gronkowy - gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych;
3. skalnica gronkowa - gatunek rośliny z rodziny skalnicowatych

SJP.pl

# grono

1. grupa ludzi połączonych czymś wspólnym, np. zainteresowaniami, celem;
2. potocznie: znaczna liczba niedużych owoców wyrastających ze wspólnej łodygi; kiść, kita, gronko;
3. typ kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący np. u winogrona, fasoli;
4. w fizyce: grupa nukleonów wewnątrz jądra atomowego, która tworzy strukturę podobną do jąder lżejszych i jest traktowana jako podstruktura całego jądra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grupa ludzi połączonych jakimś wyróżnikiem, np. wspólnymi zainteresowaniami, przyjaźnią itp.

(1.2) bot. typ kwiatostanu i owocostanu złożony z osi głównej i odchodzących od niej osi bocznych

(1.3) pot. kilka, kilkanaście niedużych owoców na wspólnej szypułce

(1.4) daw. wojsk. kuliste lub zaoblone dolne zakończenie lufy działa, jego uchwyt denny;

Wiktionary

Grono – jeden z rodzajów kwiatostanów groniastych. Ten typ kwiatostanu składa się z osi głównej, od której odchodzą osie boczne, które tworzą kwiaty szypułkowe.

Przykładem grona jest kwiatostan konwalii. Występujące u niektórych gatunków listki pod każdym kwiatkiem to przysadki. Kwiaty w gronie mogą wyrastać na wszystkie strony, może być grono dwustronne, lub jednostronne (np. u mieczyka dachówkowatego). Grono może być też częścią kwiatostanu złożonego, gdy zamiast pojedynczych kwiatów na szypułkach z osi głównej wyrastają kwiatostany, np. koszyczki (jak u lepiężnika czy kłoski).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od lat jeździmy na majowe wycieczki w tym samym gronie towarzyskim.

(1.2) Konwalia majowa wytwarza kwiatostan w kształcie grona.

(1.3) Wracając z dziadkowego sadu zrywaliśmy grona czerwonych i białych porzeczek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔ̃nɔ, AS: grõno

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gronowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) kiść

Wiktionary

# gronorost

rodzaj brunatnicy występującej głównie w Morzu Sargassowym; morzypło, sargas, sargaso, sargasso

SJP.pl

# gronostaj

zwierzę z rodziny łasicowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Mustela erminea|Linnaeus|ref=tak., niewielki drapieżny ssak z rodziny łasicowatych;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) futro z gronostaja (1.1), zwykle w lm. gronostaje; daw. symbol władzy

Wiktionary

Gronostaj europejski, gronostaj, łasica gronostaj (Mustela erminea) – gatunek małego drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Polsce gronostaje są objęte ochroną gatunkową.

(2.1) Tradycyjnym elementem stroju rektora są gronostaje.

(2.1) Nad czołem królewskim świeciło na kołpaku brylantowe pióro, a drogie purpury i gronostaje spadały z królewskich ramion aż prawie po końskie pętlice.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃ˈnɔstaj, AS: grõnostai ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gronostajowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łasica gronostaj

(2.1) hermelin

Wiktionary

# gronostaje

1. potocznie: futro, błam ze skórek gronostajowyc;
2. przenośnie: symbol dostojeństwa, władzy

SJP.pl

Gronostaj europejski, gronostaj, łasica gronostaj (Mustela erminea) – gatunek małego drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Wikipedia

# gronostajka

widłogonka gronostajka - gatunek motyla z rodziny garbatkowatych

SJP.pl

# gronostajowy

przymiotnik od: gronostaj

SJP.pl

# gronów

W Polsce

- Gronów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec
- Gronów – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie
- Gronów – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Ośno Lubuskie
- Gronów – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Łagów
- Gronów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
- Gronów – gromada
- Gronów – przystanek kolejowy

Wikipedia

# gronowice

2 miejscowości w Polsce:

- Gronowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Dziadowa Kłoda
- Gronowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie

Wikipedia

# gronowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Gronowicz – polski poeta, powieściopisarz, dramaturg
- Antoni Gronowicz – polski inżynier mechanik
- Andrzej Gronowicz – polski kajakarz, olimpijczyk

Wikipedia

# gronowiec

węglarek gronowiec; owad z rodziny kózkowatych

SJP.pl

Botrytis P. Micheli ex Pers. (gronowiec) – rodzaj grzybów z rodziny Sclerotiniaceae.

Wikipedia

# gronówka

gronówka krzyżóweczka - europejska ćma z rodziny zwójkowatych, szkodnik winorośli; lobesia botrana

SJP.pl

# gronowo

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Gronowo – część miasta Leszno
- Gronowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Lubicz
- Gronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
- Gronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Rybno
- Gronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino
- Gronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
- Gronowo – zniesiona osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
- Gronowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Ostrowice
- Gronowo – gromada

Wikipedia

# gronowski

przymiotnik od: Gronowo Elbląskie

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Gronowski – polski piłkarz
- Janusz Ignacy Gronowski – polski żużlowiec
- Johannes Gronowski – niemiecki polityk
- Józef Gronowski – polski wojskowy
- Ludwik Gronowski – polski fotograf i pedagog
- Tadeusz Gronowski – polski grafik, malarz, architekt wnętrz, twórca plakatów, ilustrator

Wikipedia

# gronowy

wyrabiany z winogron

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) otrzymywany, produkowany z winogron

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: grõnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grono n.

przym. groniasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) winogronowy

Wiktionary

# groński

nazwisko

SJP.pl

- Groński – polskie nazwisko; na początku lat 90. XX wieku ogółem w Polsce mieszkało ok. 1000 osób o tym nazwisku
- Ryszard Marek Groński (ur. 1939) – polski pisarz, dziennikarz, satyryk i poeta, z wykształcenia historyk
- Stanisław Groński (1907–1957) – polski alpinista

Wikipedia

# grónt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gospodarstwo rolne

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ziemia orna

Wiktionary

# grónta

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. fundamenty

Wiktionary

# groom

[czytaj: grum] chłopiec stajenny odpowiedzialny za opiekę nad końmi, masztalerz; grum

SJP.pl

Groom – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Carson.

Wikipedia

# groomer

[czytaj: grumer] fryzjer dla zwierząt, zwykle psów i kotów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) fryzjer dla zwierząt domowych;

Wiktionary

Groomer – fryzjer zwierząt.

Określenie pochodzi od angielskiego czasownika to groom, czyli „pielęgnować”. Zawód ten znany jest w wielu krajach świata. Groomerzy nie tylko przycinają sierść, ale zajmują się też myciem, trymowaniem, czyszczeniem uszu, usuwaniem insektów, obcinaniem pazurów i wieloma innymi zabiegami. Istnieją specjalne przyrządy do pielęgnacji sierści psów różnych ras. Niektóre salony oferują nawet farbowanie oraz psie perfumy.

Wikipedia

# groomerka

[czytaj: grumerka] fryzjerka dla zwierząt, zwykle psów i kotów

SJP.pl

# groomerski

→ groomer [czytaj: grumerski]

SJP.pl

# groomerstwo

[czytaj: grumerstwo] zajęcie groomera; grooming

SJP.pl

# grooming

[czytaj: gruming]
1. fryzjerstwo dla zwierząt, zwłaszcza psów i kotów;
2. molestowanie seksualne dzieci w internecie; child grooming

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. działania osoby dorosłej mające na celu zaprzyjaźnienie się i nawiązanie więzi emocjonalnej z dzieckiem, z intencją jego seksualnego wykorzystania; często za pośrednictwem Internetu;

(1.2) kynol. pielęgnacja psa wystawowego

Wiktionary

Child grooming (uwodzenie dziecka) – działania podejmowane w celu zaprzyjaźnienia się i nawiązania więzi emocjonalnej z dzieckiem, aby zmniejszyć jego opory i później je seksualnie wykorzystać. Jest to także mechanizm używany, by nakłonić dziecko do prostytucji czy udziału w pornografii dziecięcej. Potocznie poprzez child grooming rozumie się uwodzenie dzieci przez Internet.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tak więc ryzyko, że staną się ofiarą groomingu i skorzystają z niebezpiecznego zaproszenia – wyraźnie rośnie. (z Internetu)

Wiktionary

# gropius

Osoby o nazwisku Gropius:

- Manon Gropius (1916–1935) – córka Waltera Gropiusa
- Martin Gropius (1824–1880) – architekt niemiecki
- Walter Gropius (1883–1969) – architekt niemiecko-amerykański

Inne:

- Gropiusstadt – okręg (poddzielnica) Berlina
- (9577) Gropius – planetoida

Wikipedia

# gros

dwanaście tuzinów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. dwanaście tuzinów; 144 sztuki;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) książk. zdecydowana większość

Wiktionary

Gros (z franc. (la) grosse (douzaine) wielki tuzin) (staropolskie: tuzin tuzinów) – inna nazwa liczby 144, zwykle używana w kontekście liczności.

Wielki gros to 12 grosów czyli (w zależności od źródła) 1440 lub 1728 sztuk

Pojęciem gros określa się także większą część czegoś, zdecydowaną większość np. gros spraw.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Wielkanoc Marek kupił gros jajek.

(2.1) Gros podróżujących po okolicy zatrzymywało się w tutejszych hotelach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔs, AS: gros

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym2|franc|gros|grosse. (skrócenie frazy: grosse douzaine → wielki tuzin)

(2.1) etym|franc|gros.

uwagi.

(1.1) zoblistę|tuzin|kopa|gros|mendel.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gross; (2.1) majority, most

* bułgarski: (1.1) гроса ż.

* duński: (1.1) gros

* esperanto: (1.1) groco

* japoński: (1.1) ダース

* niemiecki: (1.1) Gros n.; (2.1) Gros n.

* rosyjski: (1.1) гросс

* słoweński: (1.1) gros

* węgierski: (1.1) nagytucat

źródła.

== gros (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) agrest (owoc)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# grosiak

nazwisko

SJP.pl

# grosicki

nazwisko

SJP.pl

# grosik

drobna, niewielkiej wartości moneta; grosz, drobniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: grosz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie złotówka, lecz tylko mały grosik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grosz m.

przym. groszowy

Wiktionary

# grosista

dawniej: hurtownik

SJP.pl

# grosistka

→ grosista

SJP.pl

#### Patrz:

grosista

# grosiwo

bliżej nieokreślona kwota

SJP.pl

# grosman

nazwisko

SJP.pl

# gross

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Adolf Gross (1862–1936) – polski prawnik
- Alfons Gross (1916–?) – niemiecki zbrodniarz nazistowski
- Alfred J. Gross (1918–2000) – amerykański przedsiębiorca
- Andrew Gross (ur. 1952) – amerykański pisarz
- Andrzej Gross (ur. 1953) – polski polityk
- Christian Gross (ur. 1954) – szwajcarski piłkarz i trener piłkarski
- Daniel Bernard Gross (1866–1942) – polski adwokat
- David Gross (ur. 1941) – amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- Edmund Gross (1887–1951) – polski żołnierz
- Emil Gross (1869–1940) – polski dziennikarz, tłumacz literatury pięknej
- Fabius Gross (1906–1950) – austriacki zoolog, protistolog
- Feliks Gross (1906–2006) – polski socjolog
- Feliks Gross-Korczyński (1896–1978) – polski żołnierz
- Hannah Gross (ur. 1990) – kanadyjska aktorka
- Hans Gross (1847–1915) – austriacki prawnik
- Heinrich Gross (1713–1765) – rosyjski dyplomata
- Irena Grudzińska-Gross (ur. w 1946) – polska historyk literatury
- Jan Gross (1934-2010) – polski fraszkopisarz
- Jan Gross (1938–2014) – polski duchowny luterański
- Jan Tomasz Gross (ur. 1947) – polsko-amerykański socjolog i historyk
- Kazimierz Gross (1900–1925) – polski wojskowy
- Lance Gross (ur. 1981) – amerykański aktor
- Larry Gross (ur. 1953) – amerykański scenarzysta
- Ludwik Gross (1904–1999) – polski wirusolog
- Magdalena Gross (1891–1948) – polska rzeźbiarka żydowskiego pochodzenia.
- Michael Gross (ur. 1947) – amerykański aktor
- Mikołaj Gross (1898–1945) – niemiecki działacz społeczny, błogosławiony Kościoła katolickiego
- Natan Gross (1919–2005) – polsko-izraelski scenarzysta, reżyser i producent
- Oskar Gross (1888–1973) – polski inżynier chemik i działacz społeczny
- Otto Gross (1877–1920) – austriacki psychiatra, psychoanalityk i anarchista
- Paul Gross (ur. 1959) – kanadyjski aktor, producent i reżyser
- Roman Gross (1928–2014) – polski lekarz
- Stanislav Gross (1969–2015) – czeski polityk, Premier Czech
- Stanisław Gross (1903–1976) – polski adwokat i działacz socjalistyczny
- Stéphanie Gross (ur. 1974) – niemiecka zapaśniczka
- Yoram Gross (1926–2015) – australijski twórca filmów animowanych
- Zygmunt Gross (1903–1995) – polski adwokat

Wikipedia

# gross-born

[czytaj: grosborn] hitlerowskie obozy koncentracyjne w Bornem-Sulinowie

SJP.pl

# gross-rosen

[czytaj: gros-rozen] hitlerowski obóz koncentracyjny w Rogoźnicy

SJP.pl

Konzentrationslager Groß-Rosen (uproszczona pisownia: Gross-Rosen) – niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny, istniejący w latach 1940–1945 na obszarze administracyjnym państwa niemieckiego (III Rzeszy), nieopodal obecnej wsi Rogoźnica (nazwa powojenna) w dzisiejszej Polsce, będący na czele ponad setki obozów pracy założonych na Śląsku, na terenie Czech i Niemiec.

Wikipedia

# grossglockner

[czytaj: grosglokner] szczyt w Alpach

SJP.pl

Großglockner, Grossglockner ([ˈɡʀoːsˌɡlɔknɐ]) – najwyższy szczyt Austrii o wysokości 3798 m n.p.m. Znajduje się w Glocknergruppe, podgrupie górskiej Wysokich Taurów, części Alp Centralnych. Drugi co do wybitności szczyt Alp (MDW: 2423 metry). Wznosi się ponad lodowcem Pasterze, do którego prowadzi droga samochodowa (w zimie zamknięta) – odgałęzienie przebiegającej obok drogi glocknerskiej (niem. Bruck Heiligenblut). Stopień trudności najłatwiejszej drogi na szczyt określany jest na PD+ (PD = fr. peu difficile – nieco trudno). Wierzchołek główny pierwszy raz zdobyty został 28 lipca 1800 roku.

Wikipedia

# grossman

nazwisko

SJP.pl

# grossular

minerał z grupy granatów, krzemian wapnia i glinu; grosular

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki kamień o żółtej lub zielonej barwie, zaliczany do gromady krzemianów i grupy granatów;

Wiktionary

Grossular – rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy granatów, rozpowszechniony tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy agrestu Ribes grossularia, gdyż barwą i kształtem przypomina owoc tej rośliny.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) granat

hiponimy.

(1.1) hessonit, hydrogrossular, leukogranat, nefryt, romanzovit, rosolit, tsavoryt

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|ribes grossularia. → agrest

uwagi.

spotykana jest też pisownia: grosular

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) grossular

* baskijski: (1.1) grosularia

* słowacki: (1.1) grossulár m.

źródła.

== grossular (interlingua.) ==

thumb|grossular (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. agrest

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔsˈːular, AS: gro•sular

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) granat

hiponimy.

(1.1) hessonit, hydrogrossular, leukogranat, nefryt, romanzovit, rosolit, tsavoryt

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|ribes grossularia. → agrest

uwagi.

spotykana jest też pisownia: grosular

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) grossular

* baskijski: (1.1) grosularia

* słowacki: (1.1) grossulár m.

źródła.

== grossular (interlingua.) ==

thumb|grossular (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. agrest

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# grosular

minerał z grupy granatów, krzemian wapnia i glinu; grossular

SJP.pl

# grosz

1. moneta srebrna emitowana w średniowieczu w wielu krajach europejskich
2. współcześnie: drobna moneta w Polsce (1/100 złotego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) monet. jednostka monetarna w Polsce, obecnie setna część złotego;

(1.2) lm. nieznacząca suma; kwota nieprzedstawiająca większej wartości

(1.3) hist. setna część szylinga austriackiego

(1.4) hist. miedziana lub srebrna moneta różnej wartości, bita w krajach Europy

Wiktionary

Grosz (łac. denarius grossus – gruby denar) – moneta gruba (w stosunku do emitowanych wcześniej denarów).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pudełko pastylek miętowych kosztuje 2 złote i 20 groszy.

(1.2) Zostawił mi jakieś grosze na utrzymanie i myślał, że wszystko jest w porządku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔʃ, AS: groš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. groszówka ż., grosiwo n.

:: zdrobn. grosik m., groszak m.

przym. groszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skrót gr; daw. warszawa|groszak.

(1.2) śmieszne pieniądze

Wiktionary

# groszak

potocznie:
1. moneta o nominale jednego grosza; groszówka, jednogroszówka;
2. moneta o niskim nominale; drobniak, groszak

SJP.pl

# grosze

1. moneta srebrna emitowana w średniowieczu w wielu krajach europejskich
2. współcześnie: drobna moneta w Polsce (1/100 złotego)

SJP.pl

# groszek

1. roślina uprawiana ze względu na jadalne nasiona w kształcie kulek;
2. zielone nasiona groszku (rośliny) używane jako dodatek do potraw;
3. roślina ozdobna o prostej lub pnącej się łodydze;
4. drobny węgiel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od groch

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Lathyrus|L.|ref=tak., roślina o prostej lub pnącej się łodydze i kwiatach o różnych kolorach;

(1.3) kulin. zielone nasiona grochu; także potrawa z tych nasion

(1.4) pot. niewielki, okrągły cukierek

(1.5) kulin. drobne kulki z parzonego ciasta dodawane do zup

(1.6) górn. rodzaj drobnego węgla

(1.7) groszki – uczn. ocena niedostateczna

Wiktionary

Groszek (Lathyrus L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny bobowatych (motylkowatych). Należy do niego około 160 do 180 gatunków (w szerszym ujęciu obejmującym gatunki tradycyjnie wyodrębniane w rodzaju groch Pisum).

Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Zasięg rodzaju obejmuje poza tym Amerykę Południową i Afrykę. W Polsce występuje 15 gatunków rodzimych i trwale zadomowionych. Rośliny te rosną zarówno w podmokłych, jak i suchych zbiorowiskach trawiastych, na wydmach, w zaroślach i lasach. Wiele gatunków jest uprawianych. Do popularnych roślin ozdobnych należą groszek pachnący i szerokolistny, z kolei ważną rośliną jadalną i pastewną, uprawianą od neolitu, jest groszek siewny. Nasiona niektórych gatunków (w tym także jadalnego groszku siewnego) zawierają trujący alkaloid powodujący latyryzm.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Lubię marchewkę z groszkiem.

(1.5) Na obiad będzie zupa-krem z porów z groszkiem.

(1.7) Taka była rzeź niewiniątek, że z góry do dołu same groszki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔʃɛk, AS: grošek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. groch m., grochówa ż., grochówka ż.

przym. grochowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) draża

Wiktionary

# groszewski

nazwisko

SJP.pl

# groszki

deseń w kształcie małych kółeczek innego niż tło koloru

SJP.pl

- Groszki (draże, drażetki, kamyki, kamyczki, pastylki, tabletki) – wyrób cukierniczy w postaci mniej lub bardziej regularnych kulek z rozmaitą, zwykle słodką zawartością w skorupce cukrowej. M.in. M&M's, Lentilki, Mentosy, Tic Tac.

2 miejscowości w Polsce:

- Groszki – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Groszki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Rybno

Wikipedia

# groszkowanie

deseń, motyw, wzór groszkowany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|groszkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. groszkować

rzecz. grochówka ż.

Wiktionary

# groszkowaty

mający chropowatą, szorstką powierzchnię

SJP.pl

# groszkówka

Pisidium, groszkówka – holarktyczny rodzaj obejmujący pospolite, słodkowodne małże o charakterystycznym, kulistym kształcie muszli ze szczytami przesuniętymi ku tyłowi i niewielkich wymiarach ciała, należący do rodziny kulkówkowatych (Sphaeriidae).

Wikipedia

# groszkownica

maszyna do groszkowania i podciągania skór

SJP.pl

# groszkownik

rodzaj młota kamieniarskiego

SJP.pl

Wikipedia

# groszkowo

przymiotnik od: groszek

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Groszkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Sztutowo
- Groszkowo – osada wsi Groszkowo w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Sztutowo
- Groszkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
- Groszkowo – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda

Wikipedia

# groszkowozielony

zielony o odcieniu groszku

SJP.pl

# groszkowski

nazwisko

SJP.pl

# groszkowy

przymiotnik od: groszek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) koloru intensywnie jasnozielonego, koloru groszku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jesień świetnie wygląda w ciepłych zieleniach, od groszkowej, przez oliwkową, do butelkowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grochówa ż., grochówka ż., groch mrz.

przym. grochowy

Wiktionary

# groszorób

pogardliwie: osoba przedkładająca zarabianie, gromadzenie pieniędzy ponad wszystko

SJP.pl

# groszowe

dawniej:
1. opłata dla leśnego pisarza przy wyrębie lasu;
2. opłata dla żupnika od osądzonej sprawy;
3. podatek dla króla od wydobywania rudy;
4. podatek miejski od piwa

SJP.pl

# groszowice

Wikipedia

# groszówka

1. moneta o wartości jednego grosza;
2. przedmiot przedstawiający małą wartość, który można nabyć za parę groszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj dużej igły do szycia

(1.2) moneta o wartości jednego grosza

Wiktionary

Groszówka – skała w miejscowości Nielepice, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów. Znajduje się na wzgórzu Dymniok na Garbie Tenczyńskim (część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej) w obrębie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔˈʃufka, AS: grošufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grosz m.

przym. groszowy

Wiktionary

# groszowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z groszem, dotyczący grosza

(1.2) bardzo tani, warty grosze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od czasów panowania Wacława II wzorem czeskim wprowadzono system groszowy, gdzie z grzywny srebra o wadze 197 g bito 48 groszy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grosz m., grosik m., groszówka ż., grosiwo n., groszak m., groszowe n., groszowość ż.

przysł. groszowo

Wiktionary

# grot

1. ostre zakończenie różnych rodzajów broni drzewcowej; żeleźce;
2. zakończenie odnogi poroża kozła sarny skierowane ku górze;
3. dłuto kamieniarskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;

(1.2) żegl. najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: grota

Wiktionary

Osoby:

- Jan Grot – biskup krakowski

Inne:

- grot – ostre metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej oraz drzewc chorągwi
- grot – żagiel
- grot (bit) – wymienna końcówka narzędzia
- „Grot” – pseudonim Stefana Roweckiego
- Grot – polski karabinek automatyczny

Zobacz też:

- Groot
- TS-16 Grot

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Groty w łucznictwie tarczowym mają zazwyczaj kształt paraboliczny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɔt, AS: grot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grocik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) grotżagiel

Wiktionary

# grota

naturalne wydrążenie w skale posiadające wylot na zewnątrz, o wielkości pozwalającej na eksplorację przez człowieka; jaskinia, pieczara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

(1.2) rel. rodzaj kapliczki lub budowli z figurą umieszczoną w kamiennej niszy

Wiktionary

Grota – podobnie jak pieczara, potoczne określenie jaskini. Dawniej używane było często i nawet tworzono nazwy jaskiń z tym słowem, np. Mylna Grota, oraz wyrażenia jak „grotołaz”. Po II wojnie światowej, w ramach porządkowania nazewnictwa postanowiono stosować jedynie słowo jaskinia lub schronisko, zaś słowo grota uznano za synonim jaskini lub schroniska. W opracowaniach speleologicznych słowo grota stosuje się już rzadko.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas wycieczki zwiedziliśmy grotę.

(1.2) Nabożeństwa w grocie lourdzkiej odbywają się w miesiącach letnich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔta, AS: grota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grotołaz m.

przym. grotowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. grotołaz m.

przym. grotowy

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|grotta. < etym|łac|crypta. < etym|gr|κρυπτός. < etym|gr|κρύπτω. → chować, ukrywać

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) grotto

* arabski: (1.1) مغارة ż.

* duński: (1.1) grotte w.

* esperanto: (1.1) groto

* francuski: (1.1) grotte ż.

* hiszpański: (1.1) gruta ż.

* islandzki: (1.1) hellir m., skúti m.

* kaszubski: (1.1) grota ż.

* niemiecki: (1.1) Grotte ż.

* nowogrecki: (1.1) σπηλιά ż., σπήλαιο n.

* rosyjski: (1.1) грот m.

* rumuński: (1.1) peșteră ż.

* szwedzki: (1.1) grotta w.

* ukraiński: (1.1) грот m.

* węgierski: (1.1) barlang

* włoski: (1.1) grotta ż.

źródła.

== grota (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. grota

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# grotek

rzadko:
1. zabawa automatami do gry;
2. sala z automatami do gry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. balia

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drewniane naczynie do udoju

Wiktionary

# groteka

rzadko:
1. zabawa automatami do gry;
2. sala z automatami do gry

SJP.pl

# grotesk

krój pisma drukarskiego

SJP.pl

Grotesk, groteska – ogólna, potoczna nazwa krojów pism zaliczanych do antykw, w których zasadniczo wszystkie linie, z których zbudowane są znaki, mają tę samą szerokość (grubość) i nie mają szeryfów. Jednak dla zwiększenia czytelności krojów tego typu dopuszcza się w nich zwężenia linii w pobliżu łączeń, a szczególnie u zbiegu łuków i linii prostych. Fachowo mówiąc, grotesk to antykwa bezszeryfowa jednoelementowa (linearna).

Wikipedia

# groteska

kategoria estetyczna, charakteryzująca się połączeniem w jednym dziele pierwiastków przeciwstawnych, występujących jednocześnie, np. tragizmu z komizmem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj komizmu oparty na przejaskrawieniach i zestawieniu kontrastów

(1.2) liter. teatr. utwór literacki, muzyczny lub plastyczny cechujący się silną deformacją i skarykaturyzowaniem świata przedstawionego, niejednolitością, absurdalnością, czy wreszcie mieszaniem fantastyki z rzeczywistością;

(1.3) szt. ornament roślinny, w który wplecione są inne elementy, takie jak: postacie ludzkie, zwierzęta, części uzbrojenia, obrazy lub owoce

(1.4) absurdalne wydarzenie, sytuacja

(1.5) typogr. krój pisma, w którym linie, z których zbudowane są znaki, mają tę samą szerokość i nie mają szeryfów;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. groteskowy, groteskowo

rzecz. groteskowość ż.

przysł. groteskowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) grotesk

Wiktionary

# groteskopisarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. twórca literackich utworów groteskowych

Wiktionary

# groteskowo

przysłówek

(1.1) w sposób groteskowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. groteskowość ż., groteska ż.

przym. groteskowy

Wiktionary

# groteskowość

→ groteskowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest groteskowe; cecha tych, którzy są groteskowi

Wiktionary

#### Patrz:

groteskowy

#### Przykłady

(1.1) Także w liryce ekspresjonizmu znajdujemy sonety, tam miały odzwierciedlać upadek starych wartości albo groteskowość i dziwność.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. groteska ż.

przym. groteskowy

przysł. groteskowo

Wiktionary

# groteskowy

przymiotnik od: groteska

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kościół oskarżył nową partię o „groteskowy antyklerykalizm”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ, AS: groteskovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. groteska ż., groteskowość ż.

przysł. groteskowo

przym. groteskowo

Wiktionary

# grotkowski

nazwisko

SJP.pl

# grotmarsel

drugi od dołu żagiel na grotmaszcie

SJP.pl

Marsel lub marsżagiel (ang. topsail) – prostokątny żagiel rejowy (zawieszany na marsrei), pomiędzy marsem, a bramsalingiem.

Jeśli znajdują się tam dwa żagle, to nazywane są marslem dolnym i marslem górnym. W zależności zaś od masztu, na którym żagiel jest podniesiony, otrzymuje on także nazwę tego masztu, np. foka czy grota, i wówczas pełna nazwa brzmi fokmarsel dolny, grotmarsel górny itd.

Wikipedia

# grotmaszt

główny maszt statku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. główny maszt statku żaglowego;

Wiktionary

Grotmaszt (ang. Main-mast) – główny maszt na każdym statku wodnym o napędzie żaglowym. Jest nim maszt – jedyny, najwyższy, lub z innych powodów najważniejszy.

- na jednostce z jednym masztem terminu grotmaszt używa się zamiennie z samym określeniem maszt
- na jednostce z dwoma masztami, grotmasztem jest ten wyższy, a jeżeli oba maszty są takie same, to jest to maszt tylny
- na jednostce z trzema masztami – środkowy maszt
- na jednostce z więcej niż trzema masztami – wszystkie maszty prócz pierwszego i ostatniego, i są wtedy numerowane: pierwszy grotmaszt, drugi grotmaszt itd...

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czubek grotmasztu Eniela ledwie sięgał pokładu rufówki, a żeglarz wysoko na salingu wydawał się malutki jak mewa.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. grot

Wiktionary

# grotniki

1. nazwa kilku miejscowości w Polsce;
2. osiedle Złocieńca

SJP.pl

- Grotniki – osiedle Złocieńca
- Grotniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Grotniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice
- Grotniki – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice
- Grotniki – przystanek osobowy w Grotnikach, w województwie łódzkim
- Grotniki (gmina) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. kieleckim
- Grotniki – gromada

Wikipedia

# grotować

obrabiać powierzchnię kamienia za pomocą dłuta kamieniarskiego (grotu)

SJP.pl

# grotowski

nazwisko

SJP.pl

- Alfons Grotowski (1833-1922) – inżynier sanitarny, współtwórca warszawskich wodociągów i kanalizacji
- Leon Grotowski (1834-1922) – poseł do Rady Państwa, członek rady powiatu sanockiego, właściciel dóbr
- Bolesław Grotowski (1864-1914) – herbu Rawicz. Profesor w Pierwszym Gimnazjum Męskim w Rzeszowie, brat Erazma, ojciec Mariana (1898-1968) (inżyniera leśnika) i Jerzego Grotowskiego (1895-1979) prawnika
- Erazm Grotowski (1865-1942) – herbu Rawicz. Tytularny generał dywizji Wojska Polskiego. Brat Bolesława Grotowskiego
- Żelisław Grotowski (1878-1937) – dr ekonomii, bibliotekarz w Muzeum Polskim w Rapperswilu, historyk przemysłu, brat Mariana Grotowskiego (1882-1951), fizyka, prof. WWP i UŁ;
- Marian Grotowski (1882-1951) – fizyk, profesor Wolnej Wszechnicy Polskiej, prorektor Uniwersytetu Łódzkiego, brat Żelisława Grotowskiego;
- Marian Grotowski (1898-1968) – inżynier leśnik, kapitan rezerwy saperów Wojska Polskiego, ojciec Kazimierza i Jerzego, brat Jerzego Grotowskiego (1895-1979) prawnika
- Kazimierz Grotowski (1930-2017) – fizyk jądrowy, prof. dr hab., wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, brat Jerzego Grotowskiego (1933-1999) reżysera teatralnego
- Jerzy Grotowski (1933-1999) – reżyser teatralny. Brat Kazimierza Grotowskiego (ur. 1930), fizyka jądrowego
- Jerzy Grotowski (1895-1979) – prawnik, prokurator, adwokat. Syn Bolesława Grotowskiego (1864-1914). Ojciec Stanisława Grotowskiego (1937-2010) i Marii Krystyny Dryla
- Stanisław Bolesław Grotowski (1937-2010) – inżynier mechanik. Ojciec Marka Grotowskiego, Pawła Grotowskiego, Syn Jerzego Grotowskiego (1895-1979), prawnika
- Marek Stanisław Grotowski (1974-2016) – konsultant biznesowy, trener, rekordzista Europy w najdłuższym i najszybszym downhillu na Trikke. Syn Stanisława Grotowskiego
- Paweł Jerzy Grotowski (ur. 1970) – informatyk, programista. Syn Stanisława Grotowskiego
- Henryk Grotowski (ur. 1949) – hokeista
- Aleksander Grotowski (ur. 1952) – kompozytor
- Rafał Grotowski (ur. 1973) – hokeista, syn Henryka Grotowskiego

Wikipedia

# grotowszczyzna

konwencja aktorska i teatralna stworzona przez Jerzego Grotowskiego

SJP.pl

# grotowy

→ grot, → grota

SJP.pl

#### Patrz:

grot, → grota

# grotołaz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba eksplorująca jaskinie

Wiktionary

Grotołaz – nazwa określająca kogoś zajmującego się turystyczną lub sportową eksploracją jaskiń

W Polsce część grotołazów jest także taternikami jaskiniowymi, są to osoby posiadają specjalne uprawnienia do eksploracji, niedostępnych dla turystów jaskiń, głównie na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Niekiedy mylnie mianem grotołaza określa się też speleologa, tymczasem speleolog jest naukowcem zajmującym się badaniem jaskiń, który może, lecz nie musi być grotołazem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziewczynę wydobyli wezwani na pomoc grotołazi z Nowego Targu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grota ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) speleolog

Wiktionary

# grotołazka

→ grotołaz

SJP.pl

#### Patrz:

grotołaz

# grotreja

reja na grotmaszcie

SJP.pl

# grottger

Artur Grottger (ur. 11 listopada 1837 w Ottyniowicach, zm. 13 grudnia 1867 w Amélie-les-Bains-Palalda) – polski malarz, jeden z czołowych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie polskim, ilustrator, rysownik, autor cyklu „kartonów” o powstaniu styczniowym.

Wikipedia

# grottgerowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grottgera lub z nim związany

SJP.pl

# grottgerowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grottgera lub z nim związany

SJP.pl

# grottopsel

górny skośny żagiel na środkowym maszcie

SJP.pl

# grotżagiel

pierwszy od dołu, największy żagiel na grotmaszcie; grot

SJP.pl

Grot – najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym. Może być to żagiel największy na jednostce, żagiel podstawowy dla danego typu takielunku, lub choćby jedyny. Od nazwy tego żagla nazywane są powiązane z nim: maszty, liny i inne żagle.

Wikipedia

# groufie

[czytaj: grufi] grupowe selfie; groupie

SJP.pl

# groupie

[czytaj: grupi]
1. grupowe selfie; groufie;
2. młoda kobieta podążająca za swoim idolem, gotowa do zapewniania mu wszelkich przyjemności; grouppie

SJP.pl

Groupie (wym. grupi) – zapalona miłośniczka zespołu muzycznego, podążająca za nim podczas trasy koncertowej. Słowo groupie wywodzi się z angielskiego group (grupa) właśnie w odniesieniu do grupy muzycznej, ale z czasem zyskało szersze zastosowanie.

Wikipedia

# grouppie

[czytaj: grupi] młoda kobieta podążająca za swoim idolem, gotowa do zapewniania mu wszelkich przyjemności; groupie

SJP.pl

# grove

Grove znaczy w języku angielskim gaj, lasek

Wikipedia

# growl

[czytaj: grołl] technika śpiewu przypominająca warczenie

SJP.pl

Growl (wymowa [graʊl]; z ang. „warczeć”) – technika wokalna znana z bardziej ekstremalnych odmian muzyki metalowej. Jako pierwszy określono tak agresywny śpiew Conrada Lanta (Cronosa) z thrash/black metalowego zespołu Venom. Obecnie używa się tej nazwy w stosunku do jeszcze bardziej ekstremalnych form ekspresji wokalnej.

Wikipedia

# growler

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. oceanogr. zwarta bryła lodu pływającego, która wystaje ponad lustro wody na wysokość mniejszą niż 1 metr i zajmującą powierzchnię ok. 20 m²;

Wiktionary

Growler, odłamek góry lodowej – zwarta bryła lodu, mniejsza od góry lodowej i odłamu góry lodowej, oddzielona od lodowca, pływająca lub osiadła na dnie.

Definicja Światowej Organizacji Meteorologicznej (1970) mianem growlera określa bryłę lodu wystającą ponad lustro wody na wysokość mniejszą niż 1 metr i zajmującą powierzchnię ok. 20 m².

Wikipedia

# growling

[czytaj: grołling] technika śpiewu lub gry na instrumencie dętym polegająca na wydobywaniu chrapliwego, szorstkiego brzmienia, nieraz zabarwionego silną wibracją; growl

SJP.pl

Growl (wymowa [graʊl]; z ang. „warczeć”) – technika wokalna znana z bardziej ekstremalnych odmian muzyki metalowej. Jako pierwszy określono tak agresywny śpiew Conrada Lanta (Cronosa) z thrash/black metalowego zespołu Venom. Obecnie używa się tej nazwy w stosunku do jeszcze bardziej ekstremalnych form ekspresji wokalnej.

Wikipedia

# growlować

[czytaj: grołlować] śpiewać techniką growlu (growlingu), przypominającą warczenie

SJP.pl

# growy

→ gra (w odniesieniu do gier komputerowych lub planszowych)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grą lub grami, dotyczący gry lub gier

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gra ż., gierka ż., gracz m., graczka ż., dogrywka ż., rozgrywka ż., granie n., grywanie n., wygrywanie n., wygranie n., ogrywanie n., ogranie n., przegrywanie n., przegranie n., rozegranie n., rozgrywanie n., pogrywanie n., pogranie n., ugrywanie n., ugranie n. wygrana ż., dogrywanie n., przygrywanie n., przygranie n., dogrywanie n., dogranie n., nagrywanie n., nagranie n., zgrywanie n., zgranie n., przegryw m., przygrywka ż., grywalność ż., zgrywus m., zagrywka ż., podgrywanie n., podegranie n., gralnia ż., grywalizacja ż., gryfikacja ż., zgryw m., zgrywuska ż., nagraniówka ż.

czas. grać ndk., grywać ndk., zagrać ndk., zagrywać dk., pogrywać ndk., pograć dk., ugrywać ndk., ugrać dk., przegrywać ndk., przegrać dk., rozgrywać ndk., rozegrać dk., przygrywać ndk., przygrać dk., ogrywać ndk., ograć dk., dogrywać ndk., dograć dk., giercować ndk., nagrywać ndk., nagrać dk., zgrywać ndk., zgrać dk., podgrać ndk., podegrać dk., pograć dk.

przym. grywalny, dogrywkowy, rozgrywkowy, nagraniowy, zgrany

przysł. zgranie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gamingowy

Wiktionary

# groza

1. właściwość rzeczy albo zjawiska powodująca czyjeś przerażenie, strach;
2. uczucie przerażenia, lęku spowodowane jakimś niebezpieczeństwem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś groźnego; coś, co jest przyczyną strachu, przerażenia

(1.2) uczucie strachu, przerażenia spowodowane niebezpieczeństwem

Wiktionary

Groza:

- Horror
- Groza (samochód pancerny)
- Fantastyka i Groza
- Karabin OC-14 Groza

- Aleksander Groza
- Loredana Groza
- Petru Groza

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. grozić

przym. groźny, groźnie

przysł. groźnie

rzecz. zgroza ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

zwykle w lp.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) tmerr m.

* angielski: (1.2) terror, horror

* arabski: (1.2) رهبة ż. (rahba)

* cerkiewnosłowiański: (1.1) гроза ż.; (1.2) гроза ż.

* czeski: (1.1) hrůza ż.; (1.2) hrůza ż.

* slovio: (1.1) groza

* słoweński: (1.2) groza ż.

* ukraiński: (1.1) загроза ż.; (1.2) загроза ż.

źródła.

== groza (slovio.) ==

ortografie. гроза

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) przerażenie, groza

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔza, AS: groza

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grozić

przym. groźny, groźnie

przysł. groźnie

rzecz. zgroza ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. grozić

przym. groźny, groźnie

przysł. groźnie

rzecz. zgroza ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

zwykle w lp.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) tmerr m.

* angielski: (1.2) terror, horror

* arabski: (1.2) رهبة ż. (rahba)

* cerkiewnosłowiański: (1.1) гроза ż.; (1.2) гроза ż.

* czeski: (1.1) hrůza ż.; (1.2) hrůza ż.

* slovio: (1.1) groza

* słoweński: (1.2) groza ż.

* ukraiński: (1.1) загроза ż.; (1.2) загроза ż.

źródła.

== groza (slovio.) ==

ortografie. гроза

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) przerażenie, groza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# grożący

1. straszyć kogoś czymś złym, wypowiadać groźby;
2. stanowić niebezpieczeństwo; zagrażać (np. Palenie papierosów grozi śmiercią.)

SJP.pl

#### Patrz:

grozić

# groźba

1. pogróżka; zapowiedź zemsty, kary;
2. niebezpieczeństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.

(1.2) zagrożenie; coś, co zagraża

Wiktionary

- zastraszanie
- groźba w przymusie brydżowym
- Groźba – albański film fabularny z roku 1981

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zbrodnią jest wymuszanie groźbą i szantażem podpisywania deklaracji o współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa – mówił ks. Jerzy Popiełuszko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔʑba, AS: groźba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. odgrażanie n., zgroza ż.

czas. grozić ndk.

przym. groźny, zagrożony, groźnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pogróżka, zastraszenie, grożenie, straszenie

(1.2) niebezpieczeństwo, zagrożenie, ryzyko

Wiktionary

# grożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grozić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grozić

rzecz. odgrażanie n.

Wiktionary

# grozić

1. straszyć kogoś czymś złym, wypowiadać groźby;
2. stanowić niebezpieczeństwo; zagrażać (np. Palenie papierosów grozi śmiercią.)

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) straszyć czymś, zapowiadać coś złego

(1.2) stwarzać stan niebezpieczeństwa, być niebezpiecznym, groźnym

czasownik zwrotny niedokonany grozić się

(2.1) stpol. odgrażać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Nidziczanka wkrótce usłyszy zarzut kierowania pod wpływem alkoholu, za który grozi jej do 2 lat pozbawienia wolności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔʑit͡ɕ, AS: groźić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zgroza ż., groza ż., groźba ż., grożenie n., zagrożenie n., odgrażanie n.

czas. zagrozić dk., zagrażać ndk., pogrozić dk.

przym. groźny, zagrożony, groźnie

przysł. groźnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) straszyć

(1.2) zagrażać

(2.1) odkazywać się

Wiktionary

# groznawca

specjalista w dziedzinie nauki humanistycznej zajmującej się badaniem gier; ludolog

SJP.pl

# groznawczyni

specjalistka w dziedzinie nauki humanistycznej zajmującej się badaniem gier

SJP.pl

# groznawstwo

dziedzina nauki humanistycznej zajmująca się badaniem gier; ludologia, game studies

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kierunek studiów obejmujący wiedzę o grach komputerowych

Wiktionary

Ludologia (ang. ludology) lub groznawstwo (ang. game studies) – interdyscyplinarna dziedzina naukowa zajmująca się systematycznym badaniem gier, przede wszystkim z perspektywy nauk humanistycznych i społecznych. Anglojęzyczna nazwa dziedziny wywodzi się od czasopisma „Game Studies”, wydawanego od 2001 roku. Polską wersję terminu, tj. „groznawstwo”, wprowadziła Maria Garda.

Wikipedia

# groźnica

rodzaj jadowitych węży z podrodziny grzechotników

SJP.pl

# groźnie

przysłówek sposobu

(1.1) w groźny sposób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten wąż wygląda groźnie, ale nie jest niebezpieczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. odgrażanie n., groźba ż., groza ż.

czas. grozić

przym. groźny

Wiktionary

# groźnieć

rzadko: stawać się groźnym, niebezpiecznym

SJP.pl

# groźniej

stopień wyższy od przysłówków: groźnie, groźno

SJP.pl

# groźniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: groźny

SJP.pl

# groznieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Groznym, dotyczący Groznego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z granitowego cokołu ulatywała w szare groznieńskie niebo ażurowa konstrukcja. Bomby lotnicze obnażyły koronkowy szkielet prezydenckiego pałacu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grozny mrz.

Wiktionary

# groźność

dawniej: cecha kogoś lub czegoś groźnego, niebezpiecznego

SJP.pl

# grozny

stolica Czeczenii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który wzbudza strach

(1.2) taki, który stanowi niebezpieczeństwo dla czyjegoś zdrowia, zagraża bezpieczeństwu

Wiktionary

Grozny (ros. Гро́зный, Groznyj; czecz. Соьлжа-ГӀала, Sölƶa-Ġala) – miasto w Rosji, stolica Czeczenii. W 2010 roku miasto liczyło ok. 270 tys. mieszkańców (wobec ok. 400 tys. na początku lat 90. XX wieku).

Czeczeńcy używają też nazwy Dżochar-Gala (czecz. Джохар-ГӀала / Dƶoxar-Ġala), na cześć Dżochara Dudajewa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Epidemia groźnej śpiączki błyskawicznie się rozszerza, a władze przestrzegają przed histerią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɔʑnɨ, AS: groźny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. groźba ż., groza ż., odgrażanie n.

przysł. groźnie

czas. grozić

przym. zagrożony, groźnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrogi, straszny, gniewny

(1.2) niebezpieczny, ryzykowny

Wiktionary

# grr

dźwiękonaśladowczy wyraz mający wyrażać złość; wrr

SJP.pl

# gru

wykrzyknik, zwykle powtórzony, oddający odgłos gruchania gołębia

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. ros. Główny Zarząd Wywiadowczy, dowództwo rosyjskiego wywiadu wojskowego;

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) żołnierz / agent / oficer / szef GRU • siedziba / siatka / działalność / akcja GRU

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) RKKA, Armia Czerwona, Armia Radziecka

meronimy.

(1.1) specnaz

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ros|ГРУ.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) GRU

źródła.

== GRU (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wojsk. ros. GRU

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ros|ГРУ.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) GRU

źródła.

== GRU (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wojsk. ros. GRU

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) RKKA, Armia Czerwona, Armia Radziecka

meronimy.

(1.1) specnaz

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ros|ГРУ.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) GRU

źródła.

== GRU (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wojsk. ros. GRU

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# grub.

skrót

(1.1) = grubość

(1.2) jęz. = grubiański, grubiańsko

Wiktionary

# gruba

kobieta lub dziewczyna mająca nadwagę, otyła, tęga, pulchna; grubaska

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) 3 os. lp., ż. od gruby

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. kopalnia

(2.2) reg-pl|Kresy. piec

Wiktionary

Lew VI (Gruba I, Grubba, Grubbe, Grubben, Gruben, Nieznachowski, Niesnachow, Nesuchow, Niezuchowski, Nieżuchowski, Lew) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Lew.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powiedz grubej, żeby się za siebie wzięła, bo sapie jak parowóz.

(2.1) Ecika fater robiom na grubie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡruba, AS: gruba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubelok m., grubiorz m., grubówka ż.

przym. grubowy

Wiktionary

# grubal

żartobliwe określenie człowieka grubego; grubas

SJP.pl

# grubas

potocznie: osoba otyła; spaślak, tłuścioch, grubcio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. pogard. otyła osoba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ochroniarz wyrzucił grubasa z klubu za jego fatalne zachowanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrubas, AS: grubas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubość ż., grubienie n., pogrubienie n., grubnięcie n., grubiaństwo n.

:: zdrobn. grubasek m., grubcio m.

:: fż. grubaska ż.

czas. grubieć ndk., grubnąć ndk., pogrubiać ndk., pogrubić dk.

przym. gruby, grubiański, grubiutki

przysł. grubo, grubiańsko

wykrz. grubo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. gruby, grubasek, grubcio, baryła, baryłeczka, baryłka, beka, brzuchacz, buła, góra mięsa, góra tłuszczu, klucha, kluseczka, kluska, pasibrzuch, pulpecik, pulpet, rozwora, spaślak, tłuścioch, tłuścioszek, wieprz; pot. żart. szafa trzydrzwiowa; eufem. puszysty

Wiktionary

# grubasek

zdrobnienie od: grubas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: grubas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Popatrz na niego, jaki grubasek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubas m., grubość ż., zgrubienie n.

:: zdrobn. grubaska ż.

przym. gruby, grubiutki

przysł. grubo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tłuścioszek

Wiktionary

# grubaska

potocznie: kobieta otyła; tłuściocha, tłuścioczka, grubcia, spaślaczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. gruba kobieta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈbaska, AS: grubaska

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. grubas.

Wiktionary

# grubaśność

→ grubaśny

SJP.pl

#### Patrz:

grubaśny

# grubaśny

potocznie: bardzo gruby

SJP.pl

# grubawy

potocznie:
1. trochę gruby; przygruby;
2. o dźwięku: nieco niski, przytłumiony;
3. o odzieży: nieco ciepły, chroniący przed zimnem

SJP.pl

# grubba

nazwisko

SJP.pl

# grubcia

potocznie: kobieta otyła; tłuściocha, tłuścioszka, grubaska, spaślaczka

SJP.pl

# grubcio

potocznie: osoba otyła; spaślak, tłuścioch, grubas

SJP.pl

# grube

kobieta lub dziewczyna mająca nadwagę, otyła, tęga, pulchna; grubaska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. pieniądze, zwykle banknoty, o wyższych nominałach

forma przymiotnika.

(2.1) nmos. plural|gruby.

Wiktionary

## Niemcy

1 gmina:

- Grube – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Ostholstein

1 potok:

- Grube – potok w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Biletomat nie przyjmuje grubych.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grubsze

Wiktionary

# gruber

narzędzie rolnicze do głębokiego spulchniania ziemi

SJP.pl

Osoby o nazwisku Gruber:

- Aleksandar Gruber − serbski piłkarz
- Alexander Gruber – niemiecki bobsleista
- Attila Gruber – węgierski polityk
- Bernhard Gruber − austriacki kombinator norweski, medalista olimpijski
- Bettina Gruber − szwajcarska biegaczka narciarska
- Christoph Gruber − austriacki alpejczyk
- Edward Gruber − polski oficer
- Florian Gruber − niemiecki kierowca wyścigowy
- Franz Gruber − austriacki narciarz alpejski, olimpijczyk
- Franz Xaver Gruber − austriacki nauczyciel
- Hendrik Gruber − niemiecki lekkoatleta
- Henryk Gruber − polski urzędnik państwowy, bankowiec i finansista
- Herbert Gruber − austriacki bobsleista, medalista olimpijski
- Hermann Gruber − jezuita i badacz wolnomularstwa
- Hubert Gruber − postać fikcyjna, bohater brytyjskiego sitcomu 'Allo 'Allo!
- Jan Gruber − czeski wioślarz, olimpijczyk
- Jan Gruber − czeski piłkarz
- Karl Gruber − austriacki polityk
- Karol Gruber − polski polityk, poseł na Sejm
- Krzysztof Gruber − polski reżyser i aktor
- Lilli Gruber − włoska dziennikarka, eurodeputowana
- Marie Gruber – niemiecka aktorka
- Martin Gruber – niemiecki aktor
- Michael Gruber − austriacki kombinator norweski, medalista olimpijski
- Patrick Gruber − włoski saneczkarz
- Sabine Gruber − niemiecka pisarka

Wikipedia

# gruberować

spulchniać ziemię za pomocą grubera

SJP.pl

# grubian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. grubianin

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pan Wołodyjowski taki sam dobry żołnierz, ale mniejszy grubian.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubiaństwo n.

przym. grubiański

przysł. grubiańsko

Wiktionary

# grubianić

regionalnie: zachowywać się jak grubianin - człowiek bez manier, źle wychowany; być grubiańskim

SJP.pl

# grubianin

człowiek bez manier, źle wychowany; cham, prostak, nieokrzesaniec, impertynent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek zachowujący się niekulturalnie, ordynarnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyzwyczajony do prostoty jestem, niech mi świat pozwoli umrzeć poczciwym grubianinem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈbʲjä̃ɲĩn, AS: grubʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubianienie n., grubiaństwo n.

czas. grubianić ndk.

:: fż. grubianka ż.

przym. grubiański

przysł. grubiańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bamber, brutal, cham, gbur, jaskiniowiec, kmieć, kmiotek, prostak, prymityw, wieśniak

Wiktionary

# grubianka

kobieta bez manier, źle wychowana; chamka, prostaczka, impertynentka, arogantka

SJP.pl

# grubiański

taki, który odnosi się do grubianina, zachowuje się jak grubianin - człowiek bez manier, źle wychowany; nieokrzesany, chamski, bezczelny, prostacki

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. ordynarny, niekulturalny, chamski, prostacki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od paru już lat, parę razy na tydzień słyszy ona hałaśliwe i grubiańskie kłótnie szewca i jego żony (…)

(1.1) Wkrótce ozwały się trywjalne śmiechy i grubjańskie pożegnania ludzi odchodzących, których słyszano, lecz nie widziano.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈbʲjä̃j̃sʲci, AS: grubʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubian mos., grubiaństwo n., grubiańskość n., grubianin m., grubas m., grubaska ż., grubość ż., grubienie n., pogrubianie n., pogrubienie n.

czas. grubieć ndk., pogrubiać ndk., pogrubić dk.

przym. gruby, grubawy

przysł. grubiańsko, grubo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|otyrhły.

Wiktionary

# grubiańsko

przysłówek

(1.1) w sposób grubiański

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale przywódca ochotników nic na to nie zważając, grubjańsko pociągnął ją za sobą. Kobieta krzyknęła już to z przestrachu, już z bólu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grubiański

rzecz. grubas mos./mzw., grubianin m.

Wiktionary

# grubiańskość

rzadko: brak dobrych manier, złe wychowanie; chamskość, bezczelność, nieokrzesanie, bezczelność

SJP.pl

# grubiaństwo

zachowanie, postępowanie prostackie, niekulturalne; bezczelność, chamstwo, ordynarność, nieokrzesanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przejaw bycia ordynarnym, źle wychowanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nieraz uwięzioną, której pilnujesz, własną ręką wtrącałaś w rozpacz, jakiej sama w tej chwili doznajesz, przez swoje grubjaństwo, przez swoje oskarżenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubas mzw./mos., grubianin mos., grubianka ż., grubiańskość ż.

przym. grubiański

przysł. grubiańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prostactwo

Wiktionary

# grubiarka

strugarka grubościowa do drewna

SJP.pl

# grubieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zgrubieć, pogrubieć)

(1.1) stawać się grubszym, przybierać na wadze

(1.2) stawać się szerokim w przekroju

(1.3) stawać się mniej delikatnym, nabierać chropowatości, szorstkości

(1.4) fizj. muz. zaczynać mieć niską częstotliwość drgań

(1.5) finans. zwiększać swoją wartość, zasobność

(1.6) książk. tracić dobre maniery, stawać się ordynarnym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po zimie zacząłem grubieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubienie n., grubas mzw./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tyć

(1.2) przybierać

(1.4) obniżać się

Wiktionary

# grubiej

stopień wyższy od przysłówka: grubo

SJP.pl

# grubiuśki

zdrobnienie od: gruby; grubiutki

SJP.pl

# grubiutki

zdrobnienie od: gruby; grubiuśki

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zdrobn. od: gruby

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈbʲjutʲci, AS: grubʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubość ż., grubas m., grubasek m., grubaska ż., grubizna ż., pogrubianie n., pogrubienie n.

czas. pogrubiać ndk., pogrubić dk.

przym. gruby, zgrubny

przysł. grubo, zgrubnie

wykrz. grubo

Wiktionary

# grubizna

w leśnictwie: drewno okrągłe, użytkowe lub opałowe, o średnicy powyżej 7 cm w cieńszym końcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewn. leśn. okrągłe drewno, o całkowitej grubości większej niż 7 cm w najcieńszym punkcie, przeznaczone do użytku i z reguły nieopałowe;

Wiktionary

Grubizna – drewno okrągłe posiadające w cieńszym końcu średnicę co najmniej 7 cm w korze lub 5 cm bez kory.

Grube drewno w korze nazywa się grubizną brutto, a bez kory grubizną netto.

Według klasyfikacji jakościowo-wymiarowej (KJW) drewna, grubizna dzieli się na:

- drewno wielkowymiarowe
- drewno średniowymiarowe

(Analogicznie drobnicę dzieli się na drewno małowymiarowe i rozdrobnione.)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zasoby grubizny - znajdującej się w rezerwatach przyrody oszacowano na 24,8 mln m³, z czego 10,8 mln m³ to drewno w drzewostanach ponad 100-letnich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubość ż., grubas m., grubasek m., grubaska ż.

przym. gruby, zgrubny, grubiutki

przysł. grubo, zgrubnie

wykrz. grubo

Wiktionary

# grubnąć

potocznie: tyć

SJP.pl

# grubno

Grubno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko–pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Stolno.

Według autorów Słownika geograficznego Królestwa Polskiego początkowo wieś mogła nazywać się Grodno, od mającego znajdować się w miejscowości grodu. W XIX w. pozostałości po castellum miałby być wciąż widziane. W 1222 występować miało jako Grobno, Grobene, Grobyn, Grebno, a w 1570 nazywać się miało Grobno. Według Haliny Turskiej nazwa wsi wywodzi się z wyrazu odnoszącego się do działalności rąk ludzkich, którym jest grób. Przedstawia także jak mogła ona na przestrzeni czasu zmieniać się – Grobno –> Gróbno –> Grubno. Sama nazwa wsi zalicza się do licznej grupy o przyrostkach –no.

Wikipedia

# grubo

przysłówek

(1.1) dając lub nakładając grubą warstwę

(1.2) dając niedrobne kawałki

(1.3) w dużym stopniu

(1.4) prezentując nadmierną tuszę

(1.5) akust. mając niski ton

(1.6) w sposób nieprzyzwoity

wykrzyknik

(2.1) wyraża umiarkowane zaskoczenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Lubi kłaść się do łóżka grubo po północy i nie jest dla niego problemem wstać wcześnie rano.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubość ż., grubas mos./mzw.

czas. grubieć ndk., zgrubieć dk.

przym. grubiutki, gruby

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obficie

(1.2) niedrobno

(1.3) bardzo, dużo, znacznie

(1.4) korpulentnie, otyle, tęgo

(1.5) nisko

(1.6) nieprzyzwoicie, prostacko, wulgarnie

(2.1) nieźle, no ładnie

Wiktionary

# grubociąg

ciągarka bębnowa pojedyncza do ciągnienia drutu o dużej średnicy

SJP.pl

# grubodziób

ptak leśny z rodzaju łuszczaków charakteryzujący się pomarańczowym upierzeniem głowy i masywnym, szaroniebieskim lub kremowym dziobem; grabołusk, pestkojad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Coccothraustes coccothraustes|ref=tak., mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

Wiktionary

Grubodziób (zwyczajny), pestkojad, grabołusk (Coccothraustes coccothraustes) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae), jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Coccothraustes.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pojawiła się opinia o szkodliwym oddziaływaniu grubodzioba na sady czereśniowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈbɔd͡ʑup, AS: gruboʒ́up

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grubodzioby

Wiktionary

# grubodzioby

ptak leśny z rodzaju łuszczaków charakteryzujący się pomarańczowym upierzeniem głowy i masywnym, szaroniebieskim lub kremowym dziobem; grabołusk, pestkojad

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma grubym dziób

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) M. i B. lm. od: grubodziób

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grubodziób m.

Wiktionary

# grubogonik

rodzaj ssaka z rodziny niełazowatych

SJP.pl

Grubogonik (Sminthopsis) – rodzaj ssaków z podrodziny grubogoników (Sminthopsinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

Wikipedia

# grubogłowy

delfin grubogłowy - gatunek ssaka z rodziny delfinowatych; melonogłów wielozębny

SJP.pl

# grubokościsty

mający grube kości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający grube kości, charakteryzujący się grubymi kośćmi

Wiktionary

# grubokroplisty

występujący w postaci grubych kropli

SJP.pl

# grubolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający grube liście

Wiktionary

# grubomierz

miernik grubości ciał; grubościomierz

SJP.pl

# grubonogi

1. wilkosz grubonogi - gatunek pająka;
2. smardz grubonogi - gatunek grzyba;
3. zasłonak grubonogi - gatunek grzyba

SJP.pl

# gruboogonkowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający gruby ogonek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gruboogonowy

Wiktionary

# gruboogonowy

1. otolemur gruboogonowy - gatunek lemura; galago olbrzymi;
2. gekon gruboogonowy - gatunek jaszczurki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. posiadający gruby ogon

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gruboogonkowy

Wiktionary

# grubopędowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający gruby pęd, grube pędy

Wiktionary

# grubopłaski

dawniej: przysadzisty

SJP.pl

# gruboryjkowe

typ drapieżnych, morskich zwierząt bezkręgowych; priapulidy, priapuloidy, niezmogowce

SJP.pl

Wikipedia

# grubość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wymiar w krótszej osi

(1.2) wymiar w przekroju poprzecznym, w kierunku prostopadłym do kierunku pomiaru długości i szerokości, mierzony w osi strzałkowej

(1.3) cecha tego, co grube

Wiktionary

- grubość optyczna
- grubość jako rozmiar

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Warstwa śniegu jest grubości pięćdziesięciu centymetrów.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grubieć

rzecz. grubizna ż., grubas, grubasek, grubiaństwo

przym. grubaśny, grubawy, grubiański, gruby, grubiutki

przysł. grubo, grubiańsko

wykrz. grubo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaliber, przekrój, warstwa

(1.3) tłustość, toporność, ciężkość, otyłość

Wiktionary

# grubościenny

przymiotnik

(1.1) mający grube ściany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Produkuje porcelanę grubościenną (tak zwaną hotelową) i cienkościenną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrubɔɕˈt͡ɕɛ̃nːɨ, AS: grubośćẽ•ny

Wiktionary

# grubościomierz

miernik grubości ciał; grubomierz

SJP.pl

Grubościomierz – przyrząd pomiarowy służący do nieniszczącego badania grubości materiałów i powłok.

Wikipedia

# grubościówka

obrabiarka służąca do strugania elementów drewnianych do uzyskania dokładnej grubości

SJP.pl

# grubościowy

→ grubość

SJP.pl

#### Patrz:

grubość

# grubosiatkowany

podgrzybek grubosiatkowany - gatunek grzybów z rodziny borowikowatych

SJP.pl

# gruboskórca

potocznie: cham, prostak, nieokrzesaniec; grubianin

SJP.pl

# gruboskórność

brak taktu i wrażliwości

SJP.pl

# gruboskórny

1. pozbawiony taktu, niesubtelny, nieokrzesany;
2. rzadko: mający grubą skórę; gruboskóry

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przen. pozbawiony taktu i wrażliwości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruboskórność ż.

przym. gruboskóry

przysł. gruboskórnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedelikatny, nietaktowny; rzad. gruboskóry

Wiktionary

# gruboskorupowy

skójka gruboskorupowa - gatunek małża z rodziny skójkowatych

SJP.pl

# gruboskóry

mający grubą skórę; gruboskórny

SJP.pl

# gruboskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma grube skrzydła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrubɔˈskʃɨdwɨ, AS: gruboskšydu̯y

Wiktionary

# grubosz

roślina zielna lub krzew z rodziny gruboszowatych; rubasznica

SJP.pl

Grubosz, rubasznica (Crassula L.) – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych. Liczy co najmniej 209 gatunków występujących w różnych częściach świata, przy czym w ogromnej większości w południowej Afryce. Do polskiej flory należy tylko jeden dziko występujący gatunek – grubosz wodny zwany też uwrocią wodną (Crassula aquatica).

Wikipedia

# gruboszowate

rodzina roślin kwiatowych, dwuliściennych, o grubych, mięsistych liściach

SJP.pl

Gruboszowate (Crassulaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu skalnicowców. Obejmuje 34 rodzajów z ok. 1400 gatunkami (najbardziej zróżnicowana gatunkowo rodzina w rzędzie). Rozprzestrzenione są na całym świecie, przy czym najbardziej zróżnicowane są w południowej Afryce. W Polsce w naturze spotykani są przedstawiciele rodzajów: rojnik, rozchodnik, różeniec, grubosz, rozchodnikowiec, Petrosedum i introdukowany fedimus.

Wikipedia

# gruboszowaty

o cechach gruboszowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# gruboudka

gruboudka Ahrensa - gatunek chrząszcza z rzędu pchełek

SJP.pl

Gruboudka (Argopus) – rodzaj chrząszczy z rodziny stonkowatych i podrodziny pchełek ziemnych.

Wikipedia

# grubousty

mający grube usta

SJP.pl

# grubowarg

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych

SJP.pl

# grubowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kopalniany

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruba

przym. gruba

Wiktionary

# grubowłóknisty

złożony z grubych włókien

SJP.pl

# grubowłosy

1. mający gęste, grube włosy;
2. rzadko: taki, który zrobiony jest z wełny owcy grubowełnistej

SJP.pl

# gruboziarnistość

→ gruboziarnisty

SJP.pl

#### Patrz:

gruboziarnisty

# gruboziarnisty

przymiotnik

(1.1) złożony z grubych ziaren, cząstek, zawierający grube ziarna

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrubɔʑarʲˈɲistɨ, AS: gruboźarʹńisty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruboziarnistość ż.

Wiktionary

# grubski

nazwisko

SJP.pl

# grubsze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. pieniądze, zwykle banknoty, o wyższych nominałach

forma przymiotnika.

(2.1) nmos. plural|gruby|grubszy., stopnia wyższego od: gruby

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gruby

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grube

Wiktionary

# grubszy

stopień wyższy od przymiotnika: gruby

SJP.pl

# grubucny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grubachny

Wiktionary

# gruby

1. mający duży obwód
2. otyły, ciężki
3. o głosie: niski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) otyły

(1.2) mający dużą grubość, średnicę

(1.3) stpol. wulgarny, prostacki, nieokrzesany, grubiański

(1.4) przest. twarda lub pochylona spółgłoska

(1.5) o odzieży: ciepły

(1.6) o głosie: niski

forma rzeczownika.

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. M. lm. od: gruba

Wiktionary

Gruby – polski czarno-biały serial przygodowy dla młodzieży z 1972 roku, składający się z siedmiu odcinków, osadzony w realiach Ziem Odzyskanych tuż po wygaśnięciu działań wojennych (lato-jesień 1945).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Był taki gruby, że z trudem się poruszał.

(1.2) Z sufitu zwisały jakieś grube kable.

(1.3) Tego prymitywa bawiły tylko grube żarty.

(1.5) Załóż coś grubszego, bo zapowiadali przymrozki.

(1.6) W słuchawce odezwał się gruby głos.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrubɨ, AS: gruby

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2) rzecz. grubość ż., grubas m., grubaska ż.

(1.3) rzecz. grubianin; przym. grubiański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tęgi, zażywny, korpulentny, tłusty; pot. opasły, spasiony, utuczony; eufem. puszysty, pulchny, okrągły, przy kości, dobrze zbudowany; gw-pl|Śląsk Cieszyński|pencaty.

Wiktionary

# gruca

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kasza

(1.2) stpol. potrawa z kaszy

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. guz

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Gruca – polski lekarz ortopeda
- Dorota Gruca – polska biegaczka
- Witold Gruca – polski tancerz i choreograf
- Zbigniew Gruca – polski chirurg, endokrynolog, gastroenterolog

Zobacz też:

- Gruča – wieś w Słowenii

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrut͡sa, AS: gruca

Wiktionary

# grucha

zgrubienie od: gruszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: gruszka

(1.2) duża gruszka

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. ter. od: gruchać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡruxa, AS: gruχa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruszka ż., grusza ż., gruszeczka ż., gruszyczka ż.

przym. gruszkowy, gruszowy

Wiktionary

# gruchać

1. o gołębiach: wydawać głos;
2. rozmawiać z kimś bardzo czule

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pogruchać)

(1.1) o gołębiu: wydawać odgłosy godowe

(1.2) przen. mówić czułe słówka flirtując

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obudziły mnie gruchające gołębie.

(1.2) Paweł z Agnieszką słodko gruchają na werandzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruchanie n., pogruchanie n.

czas. pogruchać dk.

wykrz. gru

Wiktionary

# gruchacz

ptak zamieszkujący tropikalne lasy Ameryki Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Psophiidae|ref=tak.;

Wiktionary

# gruchający

1. o gołębiach: wydawać głos;
2. rozmawiać z kimś bardzo czule

SJP.pl

#### Patrz:

gruchać

# gruchalski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Gruchalski – polski architekt
- Jerzy Gruchalski – polski polityk, poseł na Sejm

Wikipedia

# gruchania

czułe rozmawianie z kimś

SJP.pl

# gruchanie

czułe rozmawianie z kimś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gruchać.

(1.2) odgłos gruchającego gołębia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pogruchanie n.

czas. gruchać ndk., pogruchać dk.

wykrz. gru

Wiktionary

# gruchawka

instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, jeden z najstarszych znanych instrumentów muzycznych; w Polsce spotykany m.in. w wykopaliskach archeologicznych w rejonach kultury łużyckiej

SJP.pl

Gruchawka – instrument muzyczny z grupy idiofonów potrząsanych, składający się z korpusu wykonanego z gliny lub drewna osadzonego na rękojeści, wewnątrz którego umieszczono kilka kamyczków, ziarenek śrutu bądź nasion. Potrząsanie gruchawką powoduje uderzanie ziaren w ścianki korpusu i powstawanie charakterystycznych dźwięków. Jest to jeden z najstarszych znanych instrumentów muzycznych; w Polsce spotykany m.in. w wykopaliskach archeologicznych w rejonach kultury łużyckiej.

Wikipedia

# gruchała

1. o gołębiach: wydawać głos;
2. rozmawiać z kimś bardzo czule

SJP.pl

- Gruchała – kaszubski herb szlachecki

osoby

- Bogusław Gruchała (ur. 1933) – polski komandor dyplomowany
- Janusz Gruchała (1949–2011) – polski historyk
- Marcin Gruchała (ur. 1971) – polski profesor medycyny, 2016–2024 rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
- Piotr Gruchała (ur. 1972) – polski piłkarz
- Sylwia Gruchała (ur. 1981) – polska florecistka, medalistka olimpijska

Wikipedia

# gruchnąć

1. zabrzmieć głośno i gwałtownie; huknąć;
2. gwałtownie uderzyć lub mocno rzucić; grzmotnąć, prasnąć;
3. paść lub przewrócić się; runąć;
4. gruchnąć się:
a) uderzyć się mocno; walnąć się;
b) gwałtownie przewrócić się; upaść

SJP.pl

# gruchot

silny odłos wielu uderzających o coś (lub o siebie), spadających, rozbijających się przedmiotów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) silny odgłos uderzających o siebie lub o coś albo rozpadających się przedmiotów; mocny huk

(1.2) pot. lekcew. zniszczony, zużyty, stary przedmiot, np. pojazd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pogard. niedołężny, schorowany, stary człowiek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruchotanie n.

czas. gruchotać ndk.

przym. gruchotliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łoskot

(1.2) grat, rupieć

(2.1) staruch

Wiktionary

# gruchotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gruchotać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. gruchotać ndk.

rzecz. gruchot mos./mrz.

Wiktionary

# grucki

przymiotnik od: Gruta

SJP.pl

# grucza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. guz

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Grucza – polski językoznawca, pedagog
- Franciszek Grucza – rzymskokatolicki ksiądz
- Ryszard Grucza – polski profesor, biolog i specjalista fizjologii sportu
- Roman Grucza – polski profesor, dyrygent i organista

Wikipedia

# gruczno

Gruczno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Świecie.

Wikipedia

# gruczolak

łagodny nowotwór wywodzący się z tkanki gruczołowej, np. tarczycy, gruczołu krokowego, sutka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) med. nowotwór niezłośliwy tkanek gruczołowych;

Wiktionary

Gruczolak (łac. adenoma) – łagodny nowotwór nabłonkowy, wywodzący się z nabłonka gruczołów wydzielania zewnętrznego i wewnętrznego (w tym układu APUD) oraz z przewodów tych gruczołów. Najczęstsze lokalizacje to: przysadka mózgowa, tarczyca, przytarczyce, kora nadnerczy, wyspy trzustkowe, przewód pokarmowy, gruczoł krokowy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈt͡ʃɔlak, AS: gručolak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruczoł mrz.

Wiktionary

# gruczolakomięśniak

łagodny nowotwór składający się z tkanki gruczołowej i tkanki mięśniowej gładkiej; adenomyoma

SJP.pl

# gruczolakorak

nowotwór złośliwy pochodzący z nabłonka gruczołowego, rozwijający się w różnych narządach m.in. w sutku, macicy, płucach; rak gruczołowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. gruczołowata forma nowotworu

Wiktionary

Gruczolakorak, rak gruczołowy (łac. adenocarcinoma) – nowotwór różnicujący się w kierunku gruczołów, naśladując w różnym stopniu utkanie narządu, w którym się rozwinął.

Wikipedia

# gruczolistość

w medycynie: przedostanie się tkanek śluzówki macicznej poza jamę macicy; endometrioza

SJP.pl

# gruczoł

narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. narząd wydzielający potrzebne dla organizmu substancje;

Wiktionary

Gruczoł – struktura występująca u zwierząt wyspecjalizowana w wydzielaniu. Mogą być to pojedyncze komórki gruczołowe i wyodrębniony narząd.

Z wyjątkiem rdzenia nadnerczy i przedniej części przysadki, gruczoły zbudowane są z tkanki nabłonkowej. Wydzielina wytworzona przez gruczoł może być uwalniana do przestrzeni pozakomórkowej przez egzocytozę lub dzięki osmozie przechodzić bezpośrednio do płynów ustrojowych (krew, limfa).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hormon tyreotropowy TSH wzmaga wychwytywanie jodu przez gruczoł tarczowy i wiązanie jodu z białkiem oraz przyspiesza proteolizę tyreoglobuliny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrut͡ʃɔw, AS: gručou̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruczolak mrz.

:: zdrobn. gruczołek mrz.

przym. gruczołowy

przysł. gruczołowo

Wiktionary

# gruczołek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: gruczoł

(1.2) mały gruczoł

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Liście porzeczek zwyczajnych pokrywają od spodu żółtawe gruczołki żywiczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruczoł mrz.

Wiktionary

# gruczołkowato

→ gruczołkowaty

SJP.pl

#### Patrz:

gruczołkowaty

# gruczołkowaty

zawierający gruczołki

SJP.pl

# gruczołkowiec

gruczołkowiec pawi - gatunek drzewa z rodziny bobowatych; koralowe drzewo

SJP.pl

# gruczołkowy

przymiotnik od: gruczołek

SJP.pl

# gruczołowato

→ gruczołowaty

SJP.pl

#### Patrz:

gruczołowaty

# gruczołowaty

podobny do gruczołów

SJP.pl

# gruczołowy

przymiotnik od: gruczoł

SJP.pl

# gruda

1. kawałek czegoś, zwłaszcza ziemi; bryła;
2. zamarznięta ziemia;
3. zapalenie skóry u koni i bydła, objawiające się wypryskami w okolicy pęcin tylnych nóg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pojedynczy kawałek czegoś stwardniałego ukształtowanego w bryły

(1.2) dawna nazwa choroby gardła;

Wiktionary

- gruda:

1. sklejona bryła czegoś

2. zamarznięta ziemia

W Polsce

- Gruda – przysiółek wsi Sokolica w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
- Gruda – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow.ostródzkim, w gminie Ostróda

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaorana ziemia zamarzła w grudy.

(1.1) audio|Pl-zawsze podbierałem mamie dużą i słodką grudę kruszonki zanim zdążyła posypać ciasto.ogg. Zawsze podbierałem mamie dużą i słodką grudę kruszonki, zanim zdążyła posypać ciasto.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡruda, AS: gruda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grudzień m.; zdrobn. grudka

przym. grudniowy, grudowaty

Wiktionary

# grudka

1. mały kawałek czegoś; bryłka;
2. wykwit wyniosły ponad poziom skóry, różniący się od otaczającej skóry spoistością i ustępujący bez pozostawiania śladów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała gruda, nierówność

Wiktionary

Grudka (łac. papula) – w dermatologii wykwit wyniesiony ponad powierzchnię skóry, o różnych wymiarach, dość wyraźnym odgraniczeniu i innej niż otaczająca tkanka spoistości. Ustępuje bez pozostawienia śladu.

Grudki mogą być:

- naskórkowe, np. brodawki zwykłe
- skórno-naskórkowe, np. w liszaju płaskim, łuszczycy
- skórne
  - naciekowa, np. w kile
  - obrzękowa, np. w rumieniu wielopostaciowym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrutka, AS: grutka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grudkowy, grudniowy, grudowaty

rzecz. gruda ż.

Wiktionary

# grudkowatość

→ grudkowaty

SJP.pl

#### Patrz:

grudkowaty

# grudkowaty

zbity w grudki, składający się z grudek

SJP.pl

# grudkowy

przymiotnik od: grudka

SJP.pl

# grudniewski

nazwisko

SJP.pl

# grudnik

roślina doniczkowa z rodziny kaktusowatych; kaktus Bożego Narodzenia, zygokaktus, szlumbergera, epifilum zimowe

SJP.pl

Wikipedia

# grudniowy

przymiotnik od: grudzień

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący grudnia, dziejący się w grudniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słońce przygrzewało zupełnie nie po grudniowemu, a w całym powietrzu unosiła się mglista letniość.

(1.1) Dni w styczniu wydawały się Tadeuszowi jeszcze krótsze od grudniowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrudʲˈɲɔvɨ, AS: grudʹńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grudzień m., gruda ż., grudka ż., grudkowatość ż., grudkownia ż.

przym. grudkowaty

Wiktionary

# grudowaty

pokryty grudami, składający się z grud

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający grudy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruda ż., grudka ż.

przym. grudkowaty

Wiktionary

# grudusk

wieś w Polsce

SJP.pl

Grudusk – wieś w Polsce położona na Wzniesieniach Mławskich, w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Grudusk.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Grudusk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# gruduski

przymiotnik od: Grudusk

SJP.pl

# grudzewski

nazwisko

SJP.pl

# grudziądz

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim;

Wiktionary

Grudziądz (łac. Graudentum, Graudentium, niem. Graudenz) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce, na prawym brzegu Wisły. Jest czwartym pod względem ludności miastem w województwie kujawsko-pomorskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jechali suchą drogą na Chełmżę do Grudziądza (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrud͡ʑɔ̃nt͡s, AS: gruʒ́õnc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grudziądzanin mos., grudziądzanka ż.

przym. grudziądzki, podgrudziądzki

Wiktionary

# grudziądzanin

mieszkaniec Grudziądza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Grudziądza

(1.2) osoba pochodząca z Grudziądza, urodzona w Grudziądzu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrud͡ʑɔ̃nˈd͡zãɲĩn, AS: gruʒ́õnʒãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grudziądz m.

:: fż. grudziądzanka ż.

przym. grudziądzki

Wiktionary

# grudziądzanka

mieszkanka Grudziądza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Grudziądza

(1.2) kobieta pochodząca z Grudziądza, urodzona w Grudziądzu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrud͡ʑɔ̃nˈd͡zãnka, AS: gruʒ́õnʒãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grudziądz m.

:: fm. grudziądzanin m.

przym. grudziądzki

Wiktionary

# grudziądzki

przymiotnik od: Grudziądz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Grudziądza, związany z Grudziądzem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈd͡ʑɔ̃nt͡sʲci, AS: gruʒ́õncʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grudziądz m., grudziądzanin m., grudziądzanka ż.

Wiktionary

# grudzielec

Grudzielec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Raszków, ok. 15 km na północ od Ostrowa.

W 2011 liczyła 537 mieszkańców.

Wikipedia

# grudzień

dwunasty miesiąc roku kalendarzowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

Wiktionary

Grudzień – dwunasty miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 31 dni.

Nazwa miesiąca (według Brücknera) pochodzi od słowa gruda (podobnie ukraiński грудень / hrudeń, litewski gruodis). Inna dawniej używana nazwa to prosień lub prosiniec (por. współczesna nazwa miesiąca w języku czeskim prosinec i chorwackim prosinac). Łacińska nazwa December (‘dziesiąty miesiąc’; zobacz: kalendarz rzymski) została zapożyczona przez większość języków europejskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grudzień jest moim ulubionym miesiącem ze względu na Święta Bożego Narodzenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrud͡ʑɛ̇̃ɲ, AS: gruʒ́ė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruda ż.

przym. grudniowy

Wiktionary

# grudziński

nazwisko wielu polskich wybitnych postaci

SJP.pl

- Andrzej Karol Grudziński (1611–1678) – wojewoda poznański i kaliski
- Antoni Grudziński (1975–1929) – polski kompozytor
- Antoni Grudziński (1897–1981) – polski generał
- Bronisław Grudziński (1911–1992) – obrońca Westerplatte
- Czesław Grudziński (1911–1992) – polski kompozytor i pedagog
- Franciszek Grudziński (1835–1???) – powstaniec styczniowy
- Jan Grudziński (1907–1940) – polski wojskowy
- Janusz Grudziński (1961–2023) – muzyk rockowy
- Jerzy Grudziński (1909–1985) – polski dyplomata
- Joanna Grudzińska (1799–1831) – księżna łowicka, morganatyczna żona wielkiego księcia Konstantego
- Józef Grudziński (1903–1944) – działacz ruchu ludowego
- Karol Grudziński (1699–1758) – polski szlachcic
- Michał Grudziński (ur. 1944) – aktor
- Mikołaj Wiktoryn Grudziński (1636–1704) – krajczy królowej, starosta ujski (ujścicki), pilski, golubski, grzybowski i guzowski
- Piotr Grudziński (1975–2016) – polski gitarzysta
- Piotr Samuel Grudziński (zm. 1653) – polski szlachcic
- Roman Grudziński (1961–1989) – polski skoczek spadochronowy
- Stanisław Grudziński (1852–1884) – polski poeta
- Tadeusz Grudziński (1924–2015) – historyk
- Tadeusz Grudziński (1937–2016) – dyrygent i kierownik orkiestr
- Wiesław Grudziński (ur. 1956) – polski wojskowy
- Wiktor Grudziński (ur. 1978) – polski koszykarz
- Włodzimierz Grudziński (ur. 1950) – polski matematyk
- Zygmunt Grudziński (1572–1653) – wojewoda kaliski
- Zygmunt Grudziński (1560–1618) – wojewoda rawski
- Zygmunt Grudziński (1870–1929) – radiolog
- Maurycy Herling-Grudziński (1903–1966) – polski prawnik
- Gustaw Herling-Grudziński (1919–2000) – pisarz

Wikipedia

# grujecznik

drzewo lub krzew rosnące w Chinach i Japonii; drewno grujecznika używane jest w rzeźbiarstwie i do wyrobu mebli

SJP.pl

Grujecznik (Cercidiphyllum) – rodzaj roślin należący do monotypowej rodziny grujecznikowatych (Cercidiphyllaceae). Rodzaj obejmuje dwa, podobne do siebie, gatunki drzew występujące w Chinach, południowej Korei i Japonii. W całym zasięgu rodzaju spotykany jest grujecznik japoński (C. japonicum), podczas gdy grujecznik wspaniały (C. magnificum) rośnie tylko na obszarach górskich na Honsiu. Grujeczniki rosną na glebach wilgotnych, zwykle na obszarach górskich, grujecznik japoński rośnie także na nizinach, ale wówczas na głębokich, żyznych glebach. Rodzaj ze skamieniałości znany jest także z Europy i Ameryki Północnej. Drzewa szybko rosną za młodu, osiągając po 5 latach ok. 4 m wysokości, po 50 latach ok. 20 m. Znane są bardzo stare okazy grujecznika japońskiego. W Japonii jest to najbardziej okazałe drzewo liściaste.

Wikipedia

# grujecznikowate

o cechach grujecznikowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Grujecznik (Cercidiphyllum) – rodzaj roślin należący do monotypowej rodziny grujecznikowatych (Cercidiphyllaceae). Rodzaj obejmuje dwa, podobne do siebie, gatunki drzew występujące w Chinach, południowej Korei i Japonii. W całym zasięgu rodzaju spotykany jest grujecznik japoński (C. japonicum), podczas gdy grujecznik wspaniały (C. magnificum) rośnie tylko na obszarach górskich na Honsiu. Grujeczniki rosną na glebach wilgotnych, zwykle na obszarach górskich, grujecznik japoński rośnie także na nizinach, ale wówczas na głębokich, żyznych glebach. Rodzaj ze skamieniałości znany jest także z Europy i Ameryki Północnej. Drzewa szybko rosną za młodu, osiągając po 5 latach ok. 4 m wysokości, po 50 latach ok. 20 m. Znane są bardzo stare okazy grujecznika japońskiego. W Japonii jest to najbardziej okazałe drzewo liściaste.

Wikipedia

# grujecznikowaty

o cechach grujecznikowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# grujecznikowce

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z klasy Rosopsida

SJP.pl

# grujecznikowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z klasy Rosopsida

SJP.pl

# grujer

szwajcarski i francuski ser podpuszczkowy; grojer

SJP.pl

Gruyère (niem. Greyerzer) – rodzaj szwajcarskiego sera, który produkowany jest z krowiego mleka. Zaliczany jest do serów dojrzewających, twardych oraz podpuszczkowych. Smak sera gruyère jest bardzo charakterystyczny - łagodny oraz lekko orzechowy. Nie ma dziur. Są trzy podstawowe odmiany tego sera, których smak różni się w zależności od czasu dojrzewania (3, 6 lub 9 miesięcy).

Wikipedia

# grula

w gwarze podhalańskiej: ziemniak, kartofel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. ekspr. człowiek ociężały

Wiktionary

# grum

chłopiec stajenny odpowiedzialny za opiekę nad końmi, masztalerz; groom

SJP.pl

# grumbek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) środ. pot. przydomek mieszkańca Wąchocka

Wiktionary

# grumot

w żeglarstwie: pleciony pierścień wykonany z jednej pokrętki liny

SJP.pl

Grumot – wianek wykonany z jednej żyły liny pokrętkowej przeplecionej dwu- lub trzykrotnie, pomocny przy obszywaniu otworów w żaglu. Nałożony na otwór albo uszkodzenie (rozdarcie) żagla i obszyty ściegiem okrętkowym stanowi zabezpieczenie przed dalszym powiększaniem się rozdarcia.

Wikipedia

# grunciarz

robotnik zatrudniony przy pokrywaniu czegoś gruntem, gruntujący coś

SJP.pl

# gruncik

zdrobnienie od: grunt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grunt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W okolicach Pińska krążyło nawet powiedzonko: „Co gruncik, to Skirmuncik”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grunt m.

przym. gruntowy

Wiktionary

# grundig

produkt marki Grundig

SJP.pl

Grundig AG – niemiecki producent elektroniki użytkowej.

Wikipedia

# grundstreka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. główny chodnik w kopalni

Wiktionary

# grundwaga

poziomica; przyrząd budowlany służący np. do określenia, czy ściany i podłogi są proste

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. narzędzie służące do wyznaczania linii prostej, trójkąt z desek z którego wierzchołka zwiesza się sznurek z ciężarkiem na końcu;

Wiktionary

Wikipedia

# grunge

[czytaj: grandż]
1. styl w kulturze młodzieżowej z przełomu lat 80 i 90 XX wieku, odrzucający elegancję, propagujący przypadkowo dobrany strój i świadomie antyestetyczny wygląd;
2. nurt amerykańskiej muzyki rockowej, będący nośnikiem tego stylu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. ostry, dynamiczny podgatunek rocka alternatywnego z mocno zniekształconym, „brudnym” brzmieniem gitar, zapoczątkowany w latach 80. XX w.;

Wiktionary

Grunge (czasem określany też mianem Seattle Sound) – podgatunek rocka alternatywnego, który pojawił się w połowie lat 80. w amerykańskim stanie Waszyngton, w szczególności w okolicach, jak i samym Seattle.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy potem pojawił się grunge, zakwalifikowano nas do tego nurtu, choć nie mieliśmy z nim nic wspólnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grunge'owy

Wiktionary

# grunge'owy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grungem, dotyczący grunge'u

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grunge m.

Wiktionary

# grunge'owiec

[czytaj: grandżowiec] grungowiec, grandżowiec;
1. przedstawiciel subkultury młodzieżowej powstałej wśród wielbicieli grunge'u; miłośnik muzyki w tym stylu;
2. wykonawca grunge'u, twórca muzyki w tym stylu

SJP.pl

# grunge'owy

[czytaj: grandżowy] związany z grunge'em (nurtem amerykańskiej muzyki rockowej lub powiązanym z nim stylem w kulturze młodzieżowej), charakterystyczny dla grunge'u; grungowy

SJP.pl

# grungowiec

[czytaj: grandżowiec] grunge'owiec, grandżowiec;
1. przedstawiciel subkultury młodzieżowej powstałej wśród wielbicieli grunge'u; miłośnik muzyki w tym stylu;
2. wykonawca grunge'u, twórca muzyki w tym stylu

SJP.pl

# grungowy

[czytaj: grandżowy] związany z grunge'em (nurtem amerykańskiej muzyki rockowej lub powiązanym z nim stylem w kulturze młodzieżowej), charakterystyczny dla grunge'u; grunge'owy

SJP.pl

# grunt

1. część powierzchni ziemi pod uprawę; gleba, rola;
2. powierzchnia ziemi; teren, podłoże;
3. urzędowo: obszar własności ziemskiej;
4. zasadniczy element czegoś; podstawa;
5. pewna całość społeczna, ideowa, kulturowa;
6. dno zbiornika wodnego, np. morza, jeziora;
7. substancja służąca jako podkład przy tynkowaniu, malowaniu itp.; zaprawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) warstwa gleby, która znajduje się przy powierzchni i można ją uprawiać

(1.2) powierzchnia Ziemi lub innej planetaanety, teren

(1.3) obszar stanowiący czyjąś własność (najczęściej występujące w liczbie mnogiej)

(1.4) dno jakiegoś akwenu (rzeki, morza, stawu, strumienia)

(1.5) przen. zasada, podstawa (najczęściej używane we frazeologizmach)

(1.6) bud. substancja silnie wiążąca się z podłożem, pełniąca funkcję podkładu przy tynkowaniu, malowaniu, politurowaniu itp., a także w malarstwie, jako podkład pod malowidło; także wyschnięta warstwa tej substancji;

Wiktionary

- nieruchomość gruntowa
- powierzchnia ziemi, podłoże, teren
  - grunt (geologia): utwór skalny (skała, osad) – naturalny, antropogeniczny, mineralny, organicznym, plastyczny, nieplastyczny, itp.
    - grunt naturalny: grunt, którego szkielet powstał w wyniku procesów geologicznych
    - grunt antropogeniczny: grunt utworzony przez człowieka
    - grunt refulowany, grunt namywany: grunt nasypowy, osadzony prądem wody
    - grunt wysadzinowy: grunt, w którym w określonych warunkach atmosferycznych mogą powstawać wysadziny
  - grunt (geotechnika): materiał ze złoża gruntowego służący do wykonania budowli ziemnej
    - grunt nośny: grunt, na którym można posadowić bezpośrednio określoną budowlę bez obawy o powstanie w jej elementach niebezpiecznych dla jej konstrukcji naprężeń
    - grunt słaby, grunt nienośny: grunt o obniżonych parametrach nośności, który może nie wytrzymać obciążeń od określonej budowli
  - gruntowe podłoże budowlane przenoszące obciążenie od budowli
  - dno zbiornika wodnego
- warstwa ziemi nadająca się pod uprawę
  - użytek rolny
  - gleba
- substancja podkładowa, a także zaschnięta warstwa tej substancji
  - grunt: powłoka uzyskana przez gruntowanie
  - grunt malarski (zobacz też: pokost)
  - grunt reagujący, farba reaktywna
  - grunt tynkowy, obrzutka
- inne pojęcia o nazwach rozpoczynających się od grunt...

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grunt na pochyłościach gór był lichy. To też chłopi tamtejsi uprawiali rozmaite kunszta (= rzemiosła).

(1.2) Osadnik […] po paru miesiącach pobytu zaczął mnie namawiać, abym na swoją rękę założył plantacjaantację. Grunt można było nabyć za bezcen i robotnik zbyt wiele nie kosztował. Dałem się namówić.

(1.3) Do obszarnika należały wszystkie grunty w okolicy.

(1.4) Możesz dosięgnąć wiosłem gruntu?

(1.5) Grunt to rodzina!

(1.6) Nie wolno zbyt szybko po nałożeniu gruntu tynkować, ponieważ tynk może odpaść.

(1.6) Na gruncie rysowano lub przerysowywano z podręczników kontury obrazu, a następnie nakładano w określonej kolejności farbę i pozłotę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrũnt, AS: grũnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruntowanie, gruntowność, gruntoznawstwo, gruntówka

:: zdrobn. gruncik m.

czas. gruntować, ugruntować

przym. gruntowy, przygruntowy, gruntowny

przysł. gruntownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gleba, rola

Wiktionary

# gruntomierz

przyrząd, stosowany głównie w wędkarstwie, do pomiaru głębokości wody

SJP.pl

# gruntoszpachlówka

półpłynny wyrób lakierowy, łączący właściwości farby do gruntowania oraz szpachlówki

SJP.pl

# gruntować

czasownik niedokonany

(1.1) pokrywać jakąś powierzchnię gruntem, warstwą podkładową

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kleje, które zużyjemy do przyklejenia styropianu i zatopienia siatki, a także preparaty gruntujące i tynk szlachetny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrũnˈtɔvat͡ɕ, AS: grũntovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grunt m., gruntówka ż., gruntowanie n., zagruntowanie n.

czas. zagruntować dk.

przym. gruntowy, gruntowny

przysł. gruntownie

Wiktionary

# gruntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gruntować.

Wiktionary

Gruntowanie – powlekanie powierzchni przeznaczonej do malowania warstwą gruntu malarskiego, który ma właściwości silnego wiązania się z podłożem w celu stworzenia jednolitej powłoki oraz zwiększenia przyczepności materiału malarskiego do powierzchni malowanej.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. gruntować ndk.

rzecz. grunt mrz.

przym. gruntowy, gruntowny

Wiktionary

# gruntówka

1. rodzaj wędki przystosowanej do połowu przy dnie zbiornika wodnego;
2. farba stosowana do gruntowania płaszczyzny malowanych przedmiotów lub obrazu przed właściwym malowaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. preparat do gruntowania

Wiktionary

# gruntownie

przysłówek

(1.1) w sposób obejmujący całość, wszystko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Później przychodził czas na historię Kościoła, przedstawianą nam bardzo gruntownie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrũnˈtɔvʲɲɛ, AS: grũntovʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gruntowny, gruntowy

rzecz. grunt mrz.

czas. gruntować

Wiktionary

# gruntowniej

stopień wyższy od przysłówka: gruntownie

SJP.pl

# gruntowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gruntowny

SJP.pl

# gruntowność

→ gruntowny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha osób, na których można polegać, cecha osób dokładnych

Wiktionary

#### Patrz:

gruntowny

# gruntowny

dogłębnie dotyczący danej sprawy, czynności itp., dokładny, drobiazgowy, zupełny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sięgający do gruntu, dogłębnie wnikający we wszystkie szczegóły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Paserskim okiem ocenił psie meble, z których jeden mahoniowy kredens byłby coś wart, ale dopiero po gruntownej renowacji, marny dywan, pachnący kiszoną kapustą po przedświątecznym czyszczeniu, i obitą ceratą kanapę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrũnˈtɔvnɨ, AS: grũntovny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grunt m., gruntowność ż., gruntowanie n.

czas. gruntować ndk.

przym. gruntowy

przysł. gruntownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) głęboki, dogłębny, radykalny, zasadniczy

Wiktionary

# gruntowy

przymiotnik od: grunt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gruntem, dotyczący gruntu

(1.2) roln. spoż. uprawiany w gruncie na otwartym polu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrũnˈtɔvɨ, AS: grũntovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grunt m., gruncik m., gruntówka ż., ugruntowanie n., gruntowanie n., zagruntowanie n.

czas. gruntować ndk., ugruntować dk., zagruntować dk.

przysł. gruntownie

przym. gruntowny

Wiktionary

# gruntoznawca

specjalista badający właściwości gruntów budowlanych

SJP.pl

# gruntoznawczy

związany z działem geologii badającym właściwości gruntów budowlanych

SJP.pl

# gruntoznawstwo

dział geologii badający właściwości gruntów budowlanych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział geologii zajmujący się badaniem właściwości gruntu

Wiktionary

Gruntoznawstwo – dział geologii inżynierskiej zajmujący się badaniem i klasyfikacją gruntów ze względu na ich właściwości budowlane, oceną mechanicznej wytrzymałości gruntu jako podłoża budowli, metodami polepszenia właściwości gruntów oraz badaniem zmian tych właściwości pod wpływem wznoszonych budowli.

Wikipedia

# grunwald

papieros marki Grunwald

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. nazwa wsi, osiedli i innych obiektów w Polsce, głównie kojarzona z miejscem bitwy z Krzyżakami, nadawana również dla upamiętnienia tej bitwy

Wiktionary

Nazwy geograficzne

- Grunwald – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim
- Grunwald – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim
- Grunwald – wieś w województwie łódzkim, powiecie zgierskim
- Grunwald – gmina wiejska w województwo warmińsko-mazurskie, powiecie ostródzkim.
- Grunwald – część miasta Poznania
- Grunwald – dzielnica administracyjna Poznania w latach 1954–1990
- Grunwald – wzniesienie w Beskidzie Wyspowym, w Mszanie Dolnej
- Grunwald – wychodnia skalna w rezerwacie przyrody skamieniałe Miasto w Ciężkowicach
- Grunwald – dawna niemiecka nazwa wsi Zieleniec, obecnej dzielnicy Dusznik-Zdroju
- Grunwald – potoczna nazwa placu Grunwaldzkiego we Wrocławiu
- Grunwald – potoczna nazwa osiedla Grunwaldzkiego w Ostrowie Wielkopolskim
- Grunwald – gromada

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polacy i Litwini, których zwycięstwo, odniesione pod Grunwaldem, przekonało, iż, idąc razem, ręka w rękę, utworzą potężne państwo (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrũnvalt, AS: grũnvalt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grunwaldzianin m., grunwaldzianka ż.

przym. grunwaldzki

Wiktionary

# grunwaldzianin

mieszkaniec Grunwaldu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Grunwaldu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grunwald m.

:: fż. grunwaldzianka ż.

przym. grunwaldzki

Wiktionary

# grunwaldzianka

mieszkanka Grunwaldu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Grunwaldu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grunwald m.

:: fm. grunwaldzianin m.

przym. grunwaldzki

Wiktionary

# grunwaldzki

przymiotnik od: Grunwald

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Grunwaldu, związany z Grunwaldem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Klęska grunwaldzka z perspektywy śląskiego poety to szok taki, jak gdyby indiański wódz, powiedzmy jakiś Winnetou, pokonał całą armię amerykańską i ciągnął na Waszyngton.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grunwald m., grunwaldzianin m., grunwaldzianka ż.

Wiktionary

# grupa

1. liczba jednostek skupiona w całość;
2. członkowie zbiorowości połączeni jakąś więzią;
3. zespół ludzi wykonujących określone zadanie;
4. jednostka klasyfikacyjna, np. krwi;
5. zespół pierwiastków w układzie okresowym;
6. skały powstałe w ciągu jednej ery;
7. grupa śmierci - w turniejach sportowych: grupa z najlepszymi zawodnikami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie

(1.2) zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze

(1.3) chem. kolumna układu okresowego

(1.4) mat. zbiór z określonym na nim łącznym i odwracalnym działaniem dwuargumentowym;

(1.5) zespół muzyczny, zwykle rozrywkowy

(1.6) bot. zool. kategoria systematyczna roślin i zwierząt

(1.7) daw. geol. era, epoka

Wiktionary

## Typy i rodzaje grup

wojsko

- Grupa armii
- Armijna grupa
- Grupa artylerii
- Grupa artylerii przeciwlotniczej
- Grupa bojowa
- Grupa lotnicza
- Grupa okrętów
- Grupa operacyjna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chodnikiem szła rozwrzeszczana grupa dzieci.

(1.2) Polityk zwrócił się do wszystkich grup społecznych.

(1.3) Wodór należy do pierwszej grupy pierwiastków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrupa, AS: grupa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grupowanie n., ugrupowanie n., zgrupowanie n., grupowy m., grupowa ż., rozgupowanie n., rozgrupowywanie n.

:: zdrobn. grupka ż.

czas. grupować ndk., zgrupować dk., rozgrupować dk., rozgrupowywać ndk.

przym. grupowy, wewnątrzgrupowy

przysł. grupowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grono, klaster, skupisko

(1.2) grono, klaster, skupisko, skrót biol. gr.

Wiktionary

# grupenseks

potocznie o seksie grupowym

SJP.pl

# grupet

ozdobnik muzyczny złożony z trzech lub czterech nutek, notowany w skrócie jako znak podobny do leżącej litery "s"; grupetto, gruppetto

SJP.pl

# grupetto

ozdobnik muzyczny złożony z trzech lub czterech nutek, notowany w skrócie jako znak podobny do leżącej litery "s"; gruppetto, grupet

SJP.pl

# grupiński

nazwisko

SJP.pl

# grupka

zdrobnienie od: grupa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grupa

(1.2) mała grupa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Często dzieje się tak, że klasa dzieli się na kilka małych, kilkuosobowych grupek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrupka, AS: grupka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grupa ż., grupowanie n., grupowy m., pogrupowanie n.

czas. grupować ndk., zgrupować dk., pogrupować dk.

przym. grupowy

Wiktionary

# grupoid

zbiór z jednym działaniem określonym na elementach tego zbioru, tzn., że każdej uporządkowanej parze elementów tego zbioru przyporządkowany jest jednoznacznie pewien element tego zbioru

SJP.pl

Grupoid, rzadziej magma – zbiór G z określonym na nim dowolnym działaniem dwuargumentowym, czyli pewną funkcją

  \cdot \colon G\times G\to G.

Wikipedia

# grupowa

kierowniczka grupy

SJP.pl

# grupować

czasownik

(1.1) tworzyć grupy, porządkować w grupach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oceania to kontynent grupujący terytoria położone na Oceanie Spokojnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈpɔvat͡ɕ, AS: grupovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grupa ż., grupowy m., grupka ż., grupowanie n., ugrupowanie n.

przym. grupowy

przysł. grupowo

Wiktionary

# grupowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grupować.

Wiktionary

Grupowanie (analiza skupień, klasteryzacja) (ang. data clustering) – metoda nienadzorowanej (ang. unsupervised learning) klasyfikacji statystycznej. Jest to metoda dokonująca grupowania elementów we względnie jednorodne klasy. Podstawą grupowania w większości algorytmów jest podobieństwo pomiędzy elementami – wyrażone przy pomocy funkcji (metryki) podobieństwa.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. grupa ż., grupka ż., grupowy mos.

czas. zgrupować, grupować ndk.

przym. grupowy

przysł. grupowo

Wiktionary

# grupowicz

członek grupy; współgrupowicz

SJP.pl

# grupowiczka

członkini grupy; współgrupowiczka

SJP.pl

# grupowo

przysłówek

(1.1) w grupie, z udziałem innych osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zawsze pracujemy grupowo i mamy niezłe wyniki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈpɔvɔ, AS: grupovo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grupa ż., grupowa ż., grupowanie n., grupowość ż., grupowy mos., ugrupowanie n.

przym. grupowy

czas. grupować ndk., grupować się ndk., zgrupować dk., zgrupować się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zbiorowo

Wiktionary

# grupowość

→ grupowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest grupowe; cecha tych, którzy są grupowi

Wiktionary

#### Patrz:

grupowy

#### Powiązane:

przym. grupowy

przysł. grupowo

rzecz. grupowy mos.

Wiktionary

# grupowy

przymiotnik od: grupa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbywający się w grupie, dotyczący grupy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba kierująca, odpowiedzialna za grupę innych osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mama dziewczynki ma możliwość obserwacji prowadzonych w przedszkolu zajęć indywidualnych i grupowych, dzięki czemu może zaczerpnąć dodatkowych informacji dotyczących terapii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈpɔvɨ, AS: grupovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grupa ż., grupka ż., grupowość ż., ugrupowanie n., grupowanie n., przegrupowanie n.

czas. grupować ndk., pogrupować dk., przegrupować dk., zgrupować dk., rozgrupować dk.

przysł. grupowo

Wiktionary

# gruppenführer

[czytaj: grupenfyrer] stopień w organizacjach paramilitarnych III Rzeszy

SJP.pl

Gruppenführer – stopień służbowy w niemieckich organach bezpieczeństwa, takich jak Bundeswehr, czy Feuerwehr. Historycznie także, między innymi, w Nationale Volksarmee, SS, SA, Volkssturm, Nationalsozialistisches Fliegerkorps i Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps.

Wikipedia

# gruppetto

ozdobnik muzyczny złożony z trzech lub czterech nutek, notowany w skrócie jako znak podobny do leżącej litery "s"; grupet, grupetto

SJP.pl

Gruppetto – określenie z zakresu kolarstwa szosowego, stosowane wobec dużej grupy kolarzy, jadącej za peletonem. Gruppetto tworzą kolarze, którzy nie wytrzymują zbyt szybkiego tempa peletonu i odpadają z niego. Skupienie się takich zawodników w grupę pozwala im minimalizować straty czasowe do reszty kolarzy, a często także pozostać w rywalizacji. Jadąc w grupie, zmniejsza się opór powietrza na zawodników, którzy jadą za kimś innym, przez co jedzie się szybciej.

Wikipedia

# grusza

drzewo owocowe z rodziny różowatych (Pirus), występujące w wielu gatunkach; gruszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Pyrus|L.|ref=tak., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;

(1.2) techn. drewno gruszy (1.1)

(1.3) pot. wczasy pod gruszą

(1.4) pot. pieniądze wypłacane przez pracodawcę za wczasy pod gruszą

Wiktionary

Grusza (Pyrus L.) – rodzaj w większości niewielkich drzew z rodziny różowatych (Rosaceae). Systematyka grusz jest bardzo zawiła. Gatunki łatwo się ze sobą krzyżują, tworząc liczne podgatunki i formy przejściowe. Dlatego wśród systematyków brak zgody co do podziału grusz, rozgraniczenia i liczby ich gatunków oraz odmian botanicznych. Obecnie szacuje się (w zależności od autora), że rodzaj Pyrus zawiera do 72 gatunków. Pierwotnie cały rodzaj występował w strefie umiarkowanej Eurazji nie sięgając jednak tak daleko na północ jak jabłoń, gdyż wymagania cieplne grusz są wyższe. W Polsce popularnie uprawiana i dziczejąca jest grusza pospolita P. communis. Podawana jako dziko występująca jest także grusza polna Pyrus pyraster, w innych ujęciach synonimizowana z gruszą pospolitą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W sadach rosły jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie, czereśnie.

(1.3) Pieniążki za gruszę przeznaczyliśmy na wypożyczenie kajaków.

(1.4) Dostałyśmy gruszę i wreszcie mogłam zamówić pokoje w Murzasichlu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡruʃa, AS: gruša

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruszka ż., grucha ż., gruszeczka ż., gruszyczka ż., gruszkówka ż.

przym. gruszowy, gruszkowy, gruszkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) wczasy pod gruszą

(1.4) wczasy pod gruszą

Wiktionary

# gruszanka

potocznie: fajka z drewna gruszy

SJP.pl

# gruszczyce

Gruszczyce – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gruszczyce. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Gruszczyce.

Wikipedia

# gruszczyk

nazwisko

SJP.pl

# gruszczyn

Miejscowości w Polsce

- Gruszczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew
- Gruszczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
- Gruszczyn – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Krasocin
- Gruszczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz
- Gruszczyn – nieoficjalny przysiółek wsi Radochów w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój

Wikipedia

# gruszczyński

nazwisko

SJP.pl

- Gruszczyński – polski herb baronowski

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Gruszczyński – polski działacz komunistyczny
- Jan Gruszczyński – polski działacz komunistyczny
- Jędrzej Gruszczyński – polski siatkarz
- Marek Gruszczyński – polski ekonomista, ekonometryk
- Piotr Gruszczyński – polski działacz komunistyczny
- Piotr Gruszczyński – polski polityk
- Piotr Gruszczyński – polski dramaturg i eseista
- Stanisław Gruszczyński – polski śpiewak
- Włodzimierz Gruszczyński – polski architekt
- Włodzimierz Gruszczyński – polski filolog

Wikipedia

# gruszecki

nazwisko

SJP.pl

Gruszeccy herbu Lubicz – staropolski ród wywodzący się z Małopolski, z dawnego województwa lubelskiego, którego nazwisko pochodzi od wsi Gruszka koło Lublina, którą wraz z innymi Władysław II Jagiełło nadał ok. 1411 w nagrodę zasług rycerskich protoplaście tej rodziny Maciejowi – chorążemu koronnemu.

Wikipedia

# gruszeczka

zdrobnienie od: gruszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: gruszka

Wiktionary

Gruszeczka (niem. Birnbäumel) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

12 listopada 1946 nadano miejscowości polską nazwę Gruszeczka.

W miejscowości był przystanek kolei wąskotorowej Gruszeczka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈʃɛt͡ʃka, AS: grušečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grusza ż., grucha ż., gruszka ż.

przym. gruszkowy, gruszowy

Wiktionary

# gruszecznik

napój przyrządzany z gruszek, wino z gruszek

SJP.pl

Gruszecznik, perry, cydr gruszkowy – napój alkoholowy, pod względem smaku i technologii wytwarzania zbliżony do cydru, produkowany z przefermentowanego soku z dojrzałych gruszek,

Wikipedia

# gruszewski

nazwisko

SJP.pl

# gruszka

1. owoc gruszy
2. irygator gumowy przypominający owoc gruszy
3. podłużny worek służący do ćwiczeń bokserskich
4. przedmiot przypominający kształtem owoc gruszy
5. zbiornik służący do otrzymywania stali z ciekłej surówki; konwertor
6. grusza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. owoc gruszy;

(1.2) przedmiot w kształcie gruszki (1.1) lub ją przypominający

(1.3) med. gumowy odsysacz w kształcie gruszki (1.1);

(1.4) pot. samochód-betoniarka do transportu gotowego betonu;

(1.5) hist. jedno z narzędzi tortur w kształcie gruszki (1.1)

(1.6) żegl. zob. gruszka dziobowa.

(1.7) środ. sport. strzelectwo metalowy zaczep mocowany przy karabinie

Wiktionary

- gruszka – owoc gruszy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta gruszka jest bardzo słodka i soczysta.

(1.1) Wierzby, które rodzą gruszki znaleźć można w Szczawnicy nad Dunajcem oraz w arboretum w Kórniku.

(1.3) W szpitalu gruszki do lewatywy są ciągle potrzebne.

(1.4) Dziś wylaliśmy piętnaście gruszek betonu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡruʃka, AS: gruška

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grusza ż., gruszeczka ż., grucha ż., gruszkówka ż., gruszyczka ż.

przym. gruszkowy, gruszkowaty, gruszowy

Wiktionary

# gruszków

nazwisko

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Gruszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Mysłakowice
- Gruszków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Doruchów

Wikipedia

# gruszkować

prostować zgniecione rury wiertnicze za pomocą specjalnego drewnianego lub stalowego kloca

SJP.pl

# gruszkowaty

podobny kształtem do gruszki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem gruszkę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡruʃkɔˈvatɨ, AS: gruškovaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruszka ż., grusza ż.

Wiktionary

# gruszkówka

1. rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych; gruszynka, gruszyczka, ortylia;
2. nalewka z gruszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka z gruszek

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Napiłbym się babcinej gruszkówki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grusza ż., gruszka ż.

przym. gruszkowy

Wiktionary

# gruszkowy

przymiotnik od: gruszka

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z gruszek, zawierający gruszki

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z gruszkami, odnoszący się do gruszek

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Modne są zapachy owocowe, ale nietypowe: gruszkowe, malinowe i orzechowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈʃkɔvɨ, AS: gruškovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grusza ż., gruszka ż., gruszeczka ż., gruszyczka ż., grucha ż., gruszkówka ż.

przym. gruszowy

Wiktionary

# gruszla

drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane m.in. dla smacznych owoców w kształcie gruszki; guawa, gwajawa, guajawa, gujawa, psydia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. guawa, gujawa

Wiktionary

Gujawa, gruszla (Psidium L.) – rodzaj obejmujący około 100 gatunków roślin tropikalnych z rodziny mirtowatych, znany też pod nazwami guawa, gwajawa, gojawa, psydia. Rośliny te występują na Karaibach, w Ameryce Środkowej i w północnej części Ameryki Południowej.

Wikipedia

# gruszów

nazwisko

SJP.pl

W Polsce

- Gruszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Marcinowice
- Gruszów – przysiółek wsi Janowice w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Gruszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Raciechowice
- Gruszów – część wsi Jazowsko w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
- Gruszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Nowe Brzesko
- Gruszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Pałecznica
- Gruszów – gromada
- Gruszów – dawna gmina

Wikipedia

# gruszowiaczek

toczyk gruszowiaczek - motyl, szkodnik jabłoni

SJP.pl

# gruszowianka

paciornica gruszowianka - gatunek muchówki z rodziny pryszczarkowatych

SJP.pl

# gruszowiec

kwieciak gruszowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

Gruszowiec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Dobra.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Integralne części miejscowości: Do Broga, Do Galasa, Do Jakubca, Do Kaszy, Do Kuźli, Do Łukaszki, Do Miśkowca, Do Myszy, Do Płoszczycy, Do Porucznika, Do Sabury, Do Szerszenia, Do Żołądka, Na Granice.

Wikipedia

# gruszówka

pawica gruszówka - gatunek motyla z rodziny pawicowatych

SJP.pl

Gruszówka (ukr. Грушівка) – wieś na Ukrainie w rejonie kowelskim obwodu wołyńskiego.

W czasie okupacji niemieckiej mieszkające tutaj polskie małżeństwo Kotowskich udzielało pomocy Żydom. W 2012 roku Instytut Jad Waszem uhonorował za to pośmiertnie Władysława i Marię Kotowskich tytułami Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

31 sierpnia 1943 roku oddziały polskiej samoobrony rozgromiły w Gruszówce oddziały OUN-UPA przygotowujące się do napaści na miejscowość Zasmyki.

Wikipedia

# gruszowy

przymiotnik od: grusza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z gruszy

(1.2) wykonany z drewna lub innej części gruszy

(1.3) będący częścią gruszy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sady jabłoniowe, gruszowe i śliwowe zajmują u nas około 30 proc. terenu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈʃɔvɨ, AS: grušovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruszyczka ż., grusza ż., gruszka ż., gruszeczka ż., grucha ż.

przym. gruszkowy

Wiktionary

# gruszyć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. huczeć

Wiktionary

# gruszyczka

roślina o zimotrwałych liściach zebranych w rozetkę, rosnąca w lasach Europy i Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Pyrola|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju gruszyczka (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. gruszka ż., grusza ż., grucha ż.

przym. gruszyczkowy, gruszkowy, gruszowy

Wiktionary

# gruszyczkowate

rodzina roślin dwuliściennych, obejmująca gatunki wiecznozielone jak korzeniówka i gruszyczka

SJP.pl

# gruszyczkowaty

o cechach gruszyczkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# gruszycznik

gruszycznik jednokwiatowy - gatunek rośliny z rodziny wrzosowatych

SJP.pl

Gruszycznik jednokwiatowy, gruszyczka jednokwiatowa, monezes jednokwiatowy (Moneses uniflora (L.) A. Gray) – gatunek rośliny z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Reprezentuje monotypowy rodzaj gruszycznik Moneses. Jest szeroko rozprzestrzeniony w klimacie okołobiegunowym i umiarkowanym na półkuli północnej (występuje w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Polsce spotykany jest w całym kraju, objęty jest ochroną częściową.

Wikipedia

# gruszynka

rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych; gruszkówka, gruszyczka, ortylia

SJP.pl

Wikipedia

# gruta

wieś w Polsce

SJP.pl

Gruta – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Gruta.

Wikipedia

# gruyère

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. jeden z rodzajów szwajcarskiego, dojrzewającego sera;

(1.2) przen. miejsce pełne dziur

Wiktionary

Francja:

- Gruyère – miejscowość

Szwajcaria:

- Gruyère – okręg w kantonie Fryburg
- Lac de la Gruyère – zbiornik retencyjny

Osoby:

- Théodore-Charles Gruyère – francuski rzeźbiarz

Inne:

- Gruyère – hrabstwo
- gruyère – rodzaj sera francuskiego
- gruyère – rodzaj sera szwajcarskiego

Zobacz też

- Gruyères

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Gruyères n.

Wiktionary

# gruz

odłamki muru, pokruszone cegły itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odłamki rozkruszonego muru, cegły, kamienia itp.

(1.2) pot. wyeksploatowany, zniszczony samochód

Wiktionary

Gruz (niem. Grus) – odłamki, okruchy ceramiki budowlanej, betonu, kamienia

- Gruz skalny
- Gruz budowlany

Gruzy

- Gruzy – rumowiska, ruiny
- Gruzy – wieś

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) By obniżyć środek ciężkości na statek jako balast załadowano gruz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrus, AS: grus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruzy nmos., zagruzowanie n., odgruzowanie n., gruzinka ż.

czas. zagruzować, odgruzować

przym. gruzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) trup

Wiktionary

# gruz.

skrót od: gruziński

SJP.pl

Wikipedia

# gruzd

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) reg. nazwa systematyczna|Lactifluus piperatus|L.., mleczaj biel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Osiemdziesiąt deka gruzdów solonych pokrajać w paski; kaczkę wraz z gruzdami i tłuszczem, w którym się piekła, przełożyć do rondla i dusić na wolnym ogniu, aż zupełnie zmięknie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. mleczaj biel.

Wiktionary

# grużewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bogusław Grużewski – litewski ekonomista
- Florian Grużewski – polski ziemianin, sztygar naftowy
- Jakub Kazimierz Grużewski – polski urzędnik
- Juliusz Grużewski – uczestnik powstania listopadowego
- Marian Grużewski – polski malarz, medium i okultysta
- Mieczysław Grużewski – polski wojskowy
- Tadeusz Ferdynand Grużewski – polski publicysta i prawicowy działacz polityczny

Wikipedia

# gruzeł

1. bryłka czegoś np. gliny;
2. zgrubienie lub narośl np. na żyle

SJP.pl

# gruzełek

1. mały zlepek np. piasku lub ciasta;
2. guzek typowy dla objawów gruźlicy

SJP.pl

Nectria (Fr.) Fr. (gruzełek) – rodzaj grzybów z rodziny gruzełkowatych (Nectriaceae).

Wikipedia

# gruzełkowatość

→ gruzełkowaty

SJP.pl

#### Patrz:

gruzełkowaty

# gruzełkowaty

pokryty guzełkami, mający nierówna powierzchnię; podobny do guzełka

SJP.pl

# gruzełkowy

przymiotnik od: gruzełek

SJP.pl

# gruzik

zdrobnienie od: gruz

SJP.pl

# gruzin

obywatel Gruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gruzini mają jednak także długie dzieje narodowej niepodległości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡruʑĩn, AS: gruźĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gruzja ż., gruziński m.

:: fż. Gruzinka ż.

przym. gruziński

Wiktionary

# gruzinka

żartobliwie: prostytutka oferująca swoje usługi w ruinach budynków w powojennej Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości gruzińskiej lub obywatelka Gruzji

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Gruzja ż., gruziński mrz.

:: fm. Gruzin mos.

przym. gruziński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Gruzin.

* arabski: (1.1) جورجية ż.

* białoruski: (1.1) грузінка ż.

* francuski: (1.1) Géorgienne

* gruziński: (1.1) ქართველი (kartveli)

* hiszpański: (1.1) georgiana ż.

* jidysz: (1.1) גרוזינערין ż. (gruzinerin), גרוזינקע ż. (gruzinke)

* litewski: (1.1) gruzinė ż.

* łotewski: (1.1) gruzīniete ż.

* nowogrecki: (1.1) Γεωργιανή ż.

* rosyjski: (1.1) грузинка ż.

* rumuński: (1.1) georgiană

* serbski: (1.1) Грузијка

* słowacki: (1.1) Gruzínka ż.

* słoweński: (1.1) Gruzijka ż., Gruzinka ż.

* szwedzki: (1.1) georgiska w.

* ukraiński: (1.1) грузинка ż.

* włoski: (1.1) georgiana ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈʑĩŋka, AS: gruźĩŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gruzja ż., gruziński mrz.

:: fm. Gruzin mos.

przym. gruziński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Gruzja ż., gruziński mrz.

:: fm. Gruzin mos.

przym. gruziński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Gruzin.

* arabski: (1.1) جورجية ż.

* białoruski: (1.1) грузінка ż.

* francuski: (1.1) Géorgienne

* gruziński: (1.1) ქართველი (kartveli)

* hiszpański: (1.1) georgiana ż.

* jidysz: (1.1) גרוזינערין ż. (gruzinerin), גרוזינקע ż. (gruzinke)

* litewski: (1.1) gruzinė ż.

* łotewski: (1.1) gruzīniete ż.

* nowogrecki: (1.1) Γεωργιανή ż.

* rosyjski: (1.1) грузинка ż.

* rumuński: (1.1) georgiană

* serbski: (1.1) Грузијка

* słowacki: (1.1) Gruzínka ż.

* słoweński: (1.1) Gruzijka ż., Gruzinka ż.

* szwedzki: (1.1) georgiska w.

* ukraiński: (1.1) грузинка ż.

* włoski: (1.1) georgiana ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Gruzijka

Wiktionary

# gruziński

przymiotnik od: Gruzja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Gruzji;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aczma to typowa gruzińska potrawa z makaronu i jaj.

(2.1) Uczę się gruzińskiego bez powodzenia od roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈʑĩj̃sʲci, AS: gruźĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gruzja ż., Gruzin m., Gruzinka ż.

przym. gruzińskojęzyczny

Wiktionary

# gruzińskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem gruzińskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem gruzińskim

(1.3) spisany, stworzony w języku gruzińskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruˈʑĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: gruźĩĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gruziński

rzecz. gruziński m.

Wiktionary

# gruzińskość

→ gruziński

SJP.pl

#### Patrz:

gruziński

# gruzja

państwo w Azji ze stolicą w Tbilisi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) polit. geogr. państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Wiktionary

Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo położone na pograniczu Europy i Azji, w Kaukazie Południowym. Graniczy na północy z Rosją, na południu z Armenią i Turcją, a na wschodzie z Azerbejdżanem; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym w latach 2012–2018 siedzibą parlamentu było Kutaisi, a sądu konstytucyjnego – Batumi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 9 kwietnia 1991 Gruzja ponownie ogłosiła swoją niepodległość, co doprowadziło do wojen w prowincjach Abchazja i Osetia Południowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡruzʲja, AS: gruzʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gruzin mos., Gruzinka ż., gruziński mrz.

przym. gruziński

Wiktionary

# gruźlica

przewlekła choroba zakaźna ludzi i zwierząt, atakująca głównie płuca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

Wiktionary

Gruźlica (łac. Tuberculosis) – bakteryjna choroba zakaźna zwierząt, ludzi (→ gruźlica człowieka), wywoływana przez prątki gruźlicy. Występuje na całym świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znika cuchnąca obórka dla każdej chorej na gruźlicę krowiny i znika dwakroć bardziej cuchnący chlewik dla brudnej świnki, mającej na sobie i w sobie miliony zarazków chorobotwórczych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡruʑˈlʲit͡sa, AS: gruźlʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruźlik mos., gruźliczka ż.

przym. gruźliczy, gruźlicowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. suchoty, przest. tuberkuloza, gw-pl|Górny Śląsk|tubera.

Wiktionary

# gruźlicowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gruźlicą, dotyczący gruźlicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruźlica ż.

Wiktionary

# gruźliczak

guz utworzony z ziarniny gruźliczej

SJP.pl

Gruźliczak (łac. tuberculoma) – twór guzowaty o średnicy do kilku centymetrów, zlokalizowany najczęściej w górnym płacie płuca, występujący najczęściej pojedynczo. Ma budowę warstwową, cebulastą i jest wynikiem procesu gruźliczego. Wraz z gruźlicą jamistą, gruźlicą prosówkową, gruźliczym serowatym zapaleniem płuc oraz gruźlicą guzkowozrazikową jest zaliczany do wtórnej gruźlicy płuc.

Wikipedia

# gruźliczanka

żartobliwie: woda sodowa z ulicznego saturatora, podawana w czasach PRL-u w szklance wielorazowego użytku, płukanej pobieżnie metodą natryskową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. iron. woda sodowa sprzedawana w czasach PRL-u z saturatorów ulicznych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W każdym razie szklanki płukane nad wyraz oszczędnie, przez krótkie psiknięcie wodą ze spryskiwacza, niedomyte były jednakowo: czy to za złotówkę czy za trzydzieści groszy. Więc w przypadku wody sodowej z saturatora, w imię prawdy historycznej, przymiotnik „czysta” wymagał użycia cudzysłowu. A jej popularna wówczas nazwa – gruźliczanka – była adekwatna absolutnie.

(1.1) Z jednej szklanki, zazwyczaj graniastej, grubościennej piły setki ludzi. Oczywiście zanim dostał ją kolejny klient, szklanka była przepłukiwana przez właściciela saturatora. Szkopuł polegał na tym, że kolejny, setny, tysięczny raz szklaneczkę przepłukiwano w tej samej wodzie. Nic więc dziwnego, że uliczną wodę sodową nazywano gruźliczanką. Miała jednak powodzenie i jak twierdzili wtajemniczeni wystarczył jeden upalny sezon w pobliżu basenu kąpielowego, aby właściciel wózkasaturatora przez pozostałą część roku mógł pławić się w słodkim nieróbstwie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woda sodowa

Wiktionary

# gruźliczka

kobieta chora na gruźlicę

SJP.pl

# gruźliczy

dotyczący gruźlicy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z gruźlicą, dotyczący gruźlicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruźlica ż., gruźlik mos., gruźliczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. suchotniczy, przest. tuberkuliczny

Wiktionary

# gruźlik

człowiek chory na gruźlicę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. mężczyzna chorujący na gruźlicę

Wiktionary

Gruźlica (łac. tuberculosis, TB – tubercule bacillus) – powszechna i potencjalnie śmiertelna choroba zakaźna, wywoływana przez prątka gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Gruźlica dotyczy najczęściej płuc (gruźlica płucna), ale może również atakować ośrodkowy układ nerwowy, układ limfatyczny, naczynia krwionośne, układ kostno-stawowy, moczowo-płciowy oraz skórę. Inne mykobakterie takie jak Mycobacterium bovis, Mycobacterium africanum, Mycobacterium canetti czy Mycobacterium microti wywołują choroby zwane mykobakteriozami i z reguły nie infekują zdrowych osób dorosłych, natomiast są często spotykane u osób z upośledzeniem odporności, np. w przebiegu AIDS.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. gruźlica ż.

:: fż. gruźliczka ż.

przym. gruźliczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. suchotnik

Wiktionary

# gruzobeton

beton lekki; składa się z zaczynu cementowego i gruzu ceglanego

SJP.pl

# gruzobetonowy

przymiotnik od: gruzobeton

SJP.pl

# gruzować

pokrywać, wykładać gruzem

SJP.pl

# gruzowaty

zawierający gruz, pokryty gruzem

SJP.pl

# gruzowisko

rumowisko, ruiny, gruzy

SJP.pl

# gruzowy

przymiotnik od: gruz

SJP.pl

# gruzy

rumowiska, ruiny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pozostałości po zniszczonych budynkach

(1.2) książk. pozostałości po jakiejś upadłej idei, wartości lub instytucji

Wiktionary

Gruzy (niem. Gruhsen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Biała Piska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wieś powstała w ramach kolonizacji Wielkiej Puszczy. Wcześniej był to obszar Galindii. Wieś ziemiańska, dobra służebne w posiadaniu drobnego rycerstwa (tak zwani wolni, ziemianie w języku staropolskim), z obowiązkiem służby rycerskiej (zbrojnej). W XV w. wieś wymieniana w dokumentach pod nazwą Gruβer i Okuroffskie (pod drugą nazwą zapisywano łącznie Grodzisko i Gruzy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W kilku miejscach bombami rozdarte ściany samotnie się wznosiły ponad szarymi gruzami.

(1.2) Traktaty w Saint-Germain-en-Laye i w Trianon ustaliły sprawy państw powstałych całkowicie lub częściowo na gruzach monarchii habsburskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruz m., gruzowisko n.

przym. gruzować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. rudera

Wiktionary

# gruzłowacieć

stawać się gruzłowatym

SJP.pl

# gruzłowatość

→ gruzłowaty

SJP.pl

#### Patrz:

gruzłowaty

# gruzłowaty

zawierający gruzły lub podobny do gruzłów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki jak gruzeł, zawierający gruzły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gruzłowata twardość kamienia paliła język.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gruzeł mrz.

Wiktionary

# gryboś

nazwisko

SJP.pl

# grybów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Grybów – miasto w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. Miasto Grybów administracyjnie graniczy z gminą Grybów, której granice otaczają niemal całe miasto oraz na niewielkim odcinku we wschodniej części z gminą Ropa wchodzącą w skład powiatu gorlickiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɨbuf, AS: grybuf

Wiktionary

# grybowianin

mieszkaniec Grybowa

SJP.pl

# grybowianka

mieszkanka Grybowa

SJP.pl

# grybowski

przymiotnik od: Grybów

SJP.pl

# gryc

nazwisko

SJP.pl

# grycha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. stara bułka

Wiktionary

# grychowski

nazwisko

SJP.pl

# gryciuk

nazwisko

SJP.pl

# grycz

nazwisko

SJP.pl

# gryczanka

słoma z gryki

SJP.pl

# gryczany

1. przymiotnik od: gryka
2. zrobiony z tatarki, zwłaszcza z jej nasion; tatarczany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) spoż. kulin. cuk. z ziaren gryki

(1.2) pot. rzad. związany z gryką rośliną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kasza gryczana bardzo dobrze smakuje z olejem lnianym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryka ż.

Wiktionary

# gryczka

jednoroczna, pastewna roślina zbożowa z rodziny rdestowatych, uprawiana głównie ze względu na jadalne owoce; gryka

SJP.pl

# gryczotto

potocznie: danie z kaszy gryczanej, mięsa i warzyw

SJP.pl

# gryczpan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. bukszpan

Wiktionary

# gryczyński

nazwisko

SJP.pl

# grydzewski

nazwisko

SJP.pl

# gryf

1. w instrumentach strunowych: listwa z twardego drzewa, nad którą są umieszczone struny; podstrunnik;
2. wystająca część podkowy;
3. zastrzeżenie dokumentu przed nieuprawnionym ujawnieniem;
4. dawniej: uchwyt, rączka, ucho itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Gryf – mityczne zwierzę przedstawiane najczęściej z ciałem lwa oraz z głową i skrzydłami orła. Niektóre źródła dodają jeszcze uszy dzikiego osła.Na początku gryf pojawia się w sztuce, znacznie później w literaturze, widać także znaczne różnice pomiędzy opisami gryfa a jego obrazowaniem. Najstarsze przedstawienia pochodzą ze starożytnej Mezopotamii z ok. 3000 p.n.e., równocześnie motyw pojawił się w Egipcie. Do Europy dotarł ok. 1600 p.n.e. poprzez wyspy Kretę i Cypr. Pierwsza wzmianka pisana o gryfach pochodzi z ok. V w. p.n.e.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co widnieje w czerwonym polu herbu Gryf?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryf mzw./mrz., Gryfice lm nm., Gryfita mos., Gryfów mrz.

przym. gryficki

Wiktionary

# gryfel

dawniej: rysik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) przest. wkład do ołówka, czyli odpowiednio obrobiony grafit

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɨfɛl, AS: gryfel

Wiktionary

# gryfi

→ gryf

SJP.pl

#### Patrz:

gryf

# gryfia

→ gryf

SJP.pl

- Gryfia (niem. Greifswald) – dawna polska nazwa niemieckiego miasta
- Gryfia – wyspa na Międzyodrzu w obszarze miejskim Szczecina
- Hala Gryfia – hala widowiskowo-sportowa w Słupsku
- Szczecińska Stocznia Remontowa „Gryfia”
- Gryfia - prom śródlądowy
- Gryfia-samochód
- Nagroda Literacka dla Autorki Gryfia

Wikipedia

#### Patrz:

gryf

# gryfice

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Gryfice (niem. Greifenberg in Pommern) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gryfice.Położone na Pobrzeżu Szczecińskim, nad rzeką Regą, w odległości 22 km od Morza Bałtyckiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gryfice są miastem pomorskim.

(1.1) Gryfice leżą nad Regą.

(1.1) W Gryficach znajduje się plac Zwycięstwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɨˈfʲit͡sɛ, AS: gryfʹice

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryf mzw./mrz., gryficzanin mos., gryficzanka ż.

przym. gryficki

Wiktionary

# gryficki

przymiotnik od: Gryfice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Gryfic, związany z Gryficami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Siedzibą powiatu gryfickiego są Gryfice.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryf mzw./mrz., Gryf mrz., Gryfice lm nm., gryficzanin mos., gryficzanka ż., Gryfita mos., Gryfów mrz.

Wiktionary

# gryficzanin

mieszkaniec Gryfic

SJP.pl

# gryficzanka

mieszkanka Gryfic

SJP.pl

# gryfikacja

wykorzystanie mechanizmów znanych z gier, takich jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; gamifikacja, grywalizacja

SJP.pl

Grywalizacja (również gamifikacja, gryfikacja z ang. gamification) – wykorzystanie elementów gier i technik projektowania gier w kontekście niezwiązanym z grami, mające na celu angażowanie ludzi, motywowanie do działania, pobudzanie do nauki i rozwiązywania problemów przy osiąganiu przy tym pożądanych zachowań lub innych założonych celów.

Wikipedia

# gryfinianin

mieszkaniec Gryfina

SJP.pl

# gryfinianka

mieszkanka Gryfina

SJP.pl

# gryfino

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Gryfino (niem. Greifenhagen) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie gryfińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gryfino. Leży nad Odrą Wschodnią na Równinie Wełtyńskiej. Pomiędzy rzeką a granicą z Niemcami (Odrą Zachodnią) znajduje się Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry.

Gryfino ma 20 792 mieszkańców (30 czerwca 2021), pod tym względem jedenaste w województwie zachodniopomorskim.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡrɨˈfʲĩnɔ, AS: gryfʹĩno

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gryfiński

Wiktionary

# gryfiński

przymiotnik od: Gryfino

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gryfinem, dotyczący Gryfina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gryfino n.

Wiktionary

# gryfita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przedstawiciel dynastii panującej na Pomorzu Zachodnim;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Geneza rodu Gryfitów nie jest do końca znana.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryf mzw./mrz., Gryf mrz., Gryfice lm nm., gryficzanin mos., gryficzanka ż., Gryfów mrz.

przym. gryficki

Wiktionary

# gryfny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Kraków. ładny

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przystojny, zgrabny

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. bystry w wykonywaniu danej czynności, zręczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak my ino jusz byli we lufcie, wyloz ze przodka taki gryfny synek we ekstra ancugu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. gryfnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szwarny

Wiktionary

# gryfon

pies myśliwski spokrewniony z wyżłami

SJP.pl

Gryfon – typ psa myśliwskiego z grupy wyżłów i psów gończych. Wywodzi się z Francji. Gryfony to psy o bardzo obfitym i szorstkim włosie, sprawdzają się w pracy w wodzie i są pewne w chodzeniu po tropie.Wielkość psów tego typu waha się w granicach 50 – 60 cm w kłębie. Umaszczenie jakie jest spotykane to niebieskoszare, szare w brązowe łaty, dereszowate, brązowe i biało-brązowe. Bardzo rzadko spotykane.

Wikipedia

# gryfonik

gryfonik belgijski, gryfonik brabancki, gryfonik brukselski - rasy psów do towarzystwa

SJP.pl

# gryfonowy

przymiotnik od: gryfon

SJP.pl

# gryfowianin

mieszkaniec Gryfowa Śląskiego

SJP.pl

# gryfowianka

mieszkanka Gryfowa Śląskiego

SJP.pl

# gryfowski

→ Gryfów Śląski

SJP.pl

#### Patrz:

Gryfów Śląski

# grygiel

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra Grygiel – polska judoczka
- Adrian Grygiel – niemiecki hokeista
- Jan Grygiel – polski działacz ruchu ludowego
- Józef Grygiel – polski polityk, poseł na Sejm PRL
- Krzysztof Grygiel – polski fizyk
- Ludmiła Grygiel – polska historyk, eseistka i tłumaczka
- Marcin Grygiel – polski siatkarz
- Marek Grygiel – polski historyk sztuki
- Stanisław Grygiel – polski filozof, filolog i wykładowca
- Tadeusz Grygiel – polski koszykarz
- Wojciech Grygiel – katolicki duchowny i chemik

Wikipedia

# grygier

nazwisko

SJP.pl

# grygierczyk

nazwisko

SJP.pl

# gryglewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Feliks Gryglewicz – katolicki ksiądz, biblista, tłumacz
- Grażyna Gryglewicz – polska inżynier chemii
- Józef Gryglewicz – polski wojskowy
- Tomasz Gryglewicz – polski historyk sztuki i krytyk sztuki

Wikipedia

# gryglewski

nazwisko

SJP.pl

# gryglicki

nazwisko

SJP.pl

# grygolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grygolić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grygolić

Wiktionary

# grygolić

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. pisać niestarannie, byle jak, bazgrolić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie grygól tak, bo dostaniesz gola.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grygolenie n.

Wiktionary

# grygorcewicz

nazwisko

SJP.pl

# grygorewicz

nazwisko

SJP.pl

# grygorowicz

nazwisko

SJP.pl

# grygoruk

nazwisko

SJP.pl

# gryjta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Małgorzata

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Gryjtka.

Wiktionary

# gryjtka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Małgorzata

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Gryjta.

Wiktionary

# gryka

1. jednoroczna, pastewna roślina zbożowa z rodziny rdestowatych, uprawiana głównie ze względu na jadalne owoce; gryczka;
2. w związku frazeologicznym: siać grykę - gospodarować na roli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Fagopyrum|L.|ref=tak., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym roku obsialiśmy pół hektara gryką.

(1.1) …Do tych pól malowanych zbożem rozmaitem, • Wyzłacanych pszenicą, posrebrzanych żytem; • Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała, • Gdzie panieńskim rumieńcem dzięcielina pała…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɨka, AS: gryka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryczanik m., gryczanka ż.

:: zdrobn. gryczka ż.

przym. gryczany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. hreczka; lud. poganka

Wiktionary

# grylaż

rodzaj gęstej, słodkiej masy z palonego cukru i migdałów lub orzechów; grelaż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cuk. mieszanina cukru i palonych orzechów, migdałów itp., stosowana w cukiernictwie jako nadzienie;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Janina zrobiła chałwę waniliową z warstwą grylażu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɨlaʃ, AS: grylaš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grelaż

Wiktionary

# grylażowy

przymiotnik od: grylaż

SJP.pl

# grylewo

Grylewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wągrowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

# grylla

przedstawienie ukazujące rzeczywistość w sposób satyryczny lub groteskowy, później motyw w postaci głowy ludzkiej na łapach lub małego kadłuba z 2-3 głowami, charakterystyczny dla malarstwa greckiego epoki hellenistycznej, w późniejszym okresie pojawiający się także w rzymskim malarstwie ściennym; grylloi

SJP.pl

# grylloi

przedstawienie ukazujące rzeczywistość w sposób satyryczny lub groteskowy, później motyw w postaci głowy ludzkiej na łapach lub małego kadłuba z 2-3 głowami, charakterystyczny dla malarstwa greckiego epoki hellenistycznej, w późniejszym okresie pojawiający się także w rzymskim malarstwie ściennym; grylla

SJP.pl

Grylloi (z gr.) – niewielkie obrazki o tematyce groteskowej i portrety satyryczne, deformujące rzeczywistość w sposób żartobliwy lub karykaturalny, charakterystyczne dla malarstwa greckiego epoki hellenistycznej, w późniejszym okresie pojawiające się w rzymskim malarstwie ściennym.

Wikipedia

# grym

grym szary - gatunek ssaka z podrodziny antylop

SJP.pl

Grym szary (Sylvicapra grimmia) – gatunek ssaka z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae), jedyny przedstawiciel rodzaju grym (Sylvicapra) Ogilby, 1837, zaliczany do niewielkich antylop nazywanych dujkerami. Wyróżniono kilkanaście podgatunków gryma.

Wikipedia

# grymas

wykrzywienie twarzy, mina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykrzywienie twarzy

Wiktionary

Mimika – ruchy mięśni twarzy, wyrażające myśli, emocje, przeżycia, nastroje, a także postawy wobec innych ludzi oraz bieżące komentarze do toczącej się komunikacji (szerzej zobacz: komunikacja niewerbalna). W teatrze towarzyszy wypowiadanym słowom jako środek gry aktorskiej. W pantomimie jest najważniejszym obok ruchu środkiem wyrazu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego twarz wykrzywił grymas bólu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɨ̃mas, AS: grỹmas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grymaśnik m., grymaśnica ż., grymaszenie n., grymasik mrz.

przym. grymaśny

przysł. grymaśnie

czas. grymasić

Wiktionary

# grymasić

okazywać niezadowolenie; kaprysić, wybrzydzać, marudzić

SJP.pl

# grymasik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grymas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie grymas, lecz tylko mały grymasik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grymas m.

Wiktionary

# grymaśnie

przysłówek

(1.1) w sposób grymaśny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grymas mrz.

Wiktionary

# grymaśniej

stopień wyższy od przysłówka: grymaśnie

SJP.pl

# grymaśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: grymaśny

SJP.pl

# grymaśnik

osoba, która często grymasi, kaprysi, wybredza; kapryśnik, wybredniś, wybrzydzacz

SJP.pl

# grymaśność

kapryśność, skłonność do marudzenia

SJP.pl

# grymaśny

skłonny do okazywania niezadowolenia; kapryśny, marudny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wybredny, cały czas niezadowolony bez jasno określonego powodu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Był prorokiem i osobą świętą, a zarazem człowiekiem pełnym sprzeczności, grymaśnym i dokuczliwym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɨ̃ˈmaɕnɨ, AS: grỹmaśny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grymasić

rzecz. grymas m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kapryśny

Wiktionary

# grymasy

potocznie: zachowanie wyrażające niezadowolenie, zwykle nieuzasadnione; dąsy, kaprysy, fochy

SJP.pl

# grymuar

księga wiedzy magicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. ezot. fant. księga wiedzy magicznej;

Wiktionary

Grymuar (starofr. gramaire, fr. grimoire, śrdwłac. grammatica) – księga wiedzy magicznej, szczególnie bardzo stara. Najczęściej przez grymuary rozumie się księgi magiczne pisane od średniowiecza do XVIII wieku włącznie, dla nowszych dzieł okultystycznych nazwę tę stosuje się raczej przenośnie, dla starszych raczej błędnie. Etymologia słowa grimoire wywodzi się z francuskiego, co oznacza księga czarodziejska oraz nieczytelne pismo. Grymuary zawierają skrótową wiedzę astrologiczną, listy aniołów i demonów, zbiory zaklęć, wskazówki do wyrabiania talizmanów i przywoływania bytów duchowych i eterycznych (salamander, ondyn itp.).

Wikipedia

# grynberg

Osoby noszące nazwisko Grynberg:

- Henryk Grynberg (ur. 1936), polski prozaik, poeta, dramaturg i eseista,
- Marian Grynberg (1940–2017), polski fizyk,
- Mikołaj Grynberg (ur. 1966), polski artysta fotograf, pisarz, reporter,
- Michał Grynberg (1909–2000), polski historyk,
- Zygmunt Grynberg (1903–1995), polski lekarz,

- Wiera Gran, właściwie Weronika Grynberg (1916–2007), polska piosenkarka, aktorka kabaretowa i filmowa.

Wikipedia

# gryncajg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jarzyny, włoszczyzna

Wiktionary

# grynderstwo

Grynderstwo (z niem. Gründerzeit – okres grynderski, czas założycielski) – wzmożone tempo zakładania nowych przedsiębiorstw nastawionych na szybki zysk, głównie w formie spółek akcyjnych i za pożyczone pieniądze.

Zjawisko to było rozpowszechnione zwłaszcza w Niemczech w okresie 1871-1874.

Wikipedia

# grynicki

dotyczący Greenwich, dzielnicy Londynu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Greenwich, dotyczący Greenwich

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Greenwich mrz.

Wiktionary

# gryniewicz

nazwisko

SJP.pl

# gryniuk

nazwisko

SJP.pl

# grynkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# grynszpan

1. trujący, zasadowy octan miedziowy
2. grynszpan właściwy; śniedź; patyna; jasnozielony nalot zasadowych węglanów miedzi tworzący się na powierzchni miedzi albo jej stopów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji;

(1.2) niebieskozielony kolor grynszpanu (1.1)

Wiktionary

Grynszpan, Cu(CH
3COO)
2·xCuO·yH
2O – mieszanina organicznych związków chemicznych, uwodniona sól podwójna (wodorotlenowa) miedzi i kwasu octowego o zróżnicowanej zawartości anionu octanowego i wody. Powstaje w wyniku roztwarzania miedzi w kwasie octowym w obecności powietrza. Zielononiebieskie ciało stałe w formie proszku lub kryształów. Stosowany jako pigment i pestycyd.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn, AS: grỹũ̯špãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grynszpanowość ż.

:: zdrobn. grynszpanik mrz.

przym. grynszpanowy, grynszpanowaty

przysł. grynszpanowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zieleń miedziowa, zieleń miedziana, hydroksyoctan miedzi(II), symbol. wzór chemiczny|C4H8Cu2O6.

Wiktionary

# grynszpanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: grynszpan

(1.2) mikol. pot. nazwa systematyczna|Russula heterophylla|(Fr.) Fri.|ref=tak., gołąbek oliwkowozielony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wystarczy krótka kąpiel w amoniaku, by ten grynszpanik z monety do końca usunąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɨ̃w̃ʃˈpãɲik, AS: grỹũ̯špãńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grynszpan m.

przym. grynszpanowy

Wiktionary

# grynszpanowy

przymiotnik od: grynszpan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grynszpanem, dotyczący grynszpanu

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor niebieskozielony, taki jak kolor grynszpanu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡrɨ̃w̃ʃpãˈnɔvɨ, AS: grỹũ̯špãnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grynszpan mrz., grynszpanik mrz., grynszpanowość ż.

Wiktionary

# grypa

choroba zakaźna wywoływana przez wirusy, objawiająca się katarem, kaszlem, gorączką, bólem głowy, mięśni; influenza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba zakaźna układu oddechowego;

Wiktionary

Grypa – ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana zakażeniem wirusem grypy.

Grypa przenosi się pomiędzy ludźmi drogą kropelkową (na przykład podczas kichania), a największa liczba zachorowań występuje podczas sezonowych epidemii, powodując ostre objawy uniemożliwiające pracę osobom czynnym zawodowo. Epidemie grypy powodują znaczne koszty społeczne i niekiedy mają zasięg kontynentalny lub światowy, dlatego grypa wymaga globalnej koordynacji epidemiologicznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Objawami grypy są wysoka gorączka i bóle mięśni.

(1.1) Epidemie grypy powodują znaczne koszty społeczne i niekiedy mają zasięg kontynentalny lub światowy, dlatego grypa wymaga globalnej koordynacji epidemiologicznej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɨpa, AS: grypa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. grypka ż.

przym. grypowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. influenca, przest. influenza

Wiktionary

# grypka

zdrobnienie od: grypa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grypa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grypa ż.

przym. grypowy

Wiktionary

# gryplan

potocznie: plan, program zajęć, działań itp.; rozkład dnia

SJP.pl

# grypopodobny

mający niektóre właściwości grypy; przypominający grypę

SJP.pl

# grypowicz

człowiek chorujący na grypę

SJP.pl

# grypowiczka

→ grypowicz

SJP.pl

#### Patrz:

grypowicz

# grypowy

przymiotnik od: grypa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z grypą, dotyczący grypy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grypka ż., grypa ż.

Wiktionary

# gryps

list przesłany nielegalnie z więzienia lub do więzienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) więz. list przemycony do więźnia lub od niego poza więzienie

Wiktionary

Gryps – w grypserze (gwarze więziennej) nielegalnie przemycony list do więźnia lub poza więzienie.

Samo przekazywanie grypsów nie jest pocztą polową, ale na terenie niektórych obozów internowania działała poczta polowa zwana obozową.

Podziemna poczta polowa jest formą zorganizowanego przekazywania korespondencji, czym różni się od „grypsowania”.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡrɨps, AS: gryps

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grypsować ndk.

rzecz. grypsik mrz., grypsera ż.

Wiktionary

# grypser

ktoś posługujący się grypserą czyli slangiem więziennym

SJP.pl

# grypsera

grypserka;
1. odmiana języka używana w środowisku przestępców, zwłaszcza tych przebywających w więzieniu; gwara więzienna;
2. grupa więźniów porozumiewających się grypserą (gwarą więzienną)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. gwara więzienna;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grypsera jest bardzo bogata w słownictwo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɨpˈsɛra, AS: grypsera

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grypsować

rzecz. gryps mrz.

Wiktionary

# grypserka

grypsera;
1. odmiana języka używana w środowisku przestępców, zwłaszcza tych przebywających w więzieniu; gwara więzienna;
2. grupa więźniów porozumiewających się grypserką (gwarą więzienną)

SJP.pl

# grypserski

→ grypser, → grypsera

SJP.pl

#### Patrz:

grypser, → grypsera

# grypsik

zdrobnienie od: gryps

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gryps

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie gryps, lecz tylko mały grypsik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryps m.

Wiktionary

# grypsko

potoczne zgrubienie od: grypa

SJP.pl

# grypsować

1. mówić grypserą, gwarą więzienną;
2. środowiskowo: należeć do subkultury więźniów, osób mówiących grypserą

SJP.pl

# grys

kruszywo kamienne (ziarna 5-20 mm)

SJP.pl

Grys – kruszywo łamane stosowane do budowy dróg (betony asfaltowe, mieszanki mineralno-asfaltowe) na warstwy ścieralne, wiążące i wyrównawcze, oraz w budownictwie (produkcja betonów do B50).

Wikipedia

# grysbok

grysbok przylądkowy – gatunek ssaka z rodziny wołowatych; antylopik przylądkowy

SJP.pl

Antylopik przylądkowy, także: grysbok przylądkowy (Raphicerus melanotis) – gatunek ssaka z rodziny wołowatych.

Wikipedia

# grysiczek

zdrobnienie od: grysik

SJP.pl

# grysik

1. kasza manna
2. sortyment węgla o średnicy ziaren od 10 do 3 milimetrów
3. kruszywo kamienne łamane, o wymiarach ziaren od 2 do 4 milimetrów
4. drobno kruszony cukier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraków. kasza manna

Wiktionary

produkty spożywcze

- grysik (grys) – drobna kasza: kasza manna (grysik pszenny), grysik kukurydziany,
- grysik (grys) ziemniaczany,
- grysik – rodzaj krótkiego (poniżej 10 mm) makaronu,
- grysik – rodzaj drobnego cukru białego lub rafinowanego,

inne

- grysik – drobny sortyment węgla,
- grysik (grys) – drobne kruszywo kamienne.

Wikipedia

# grysikowy

przymiotnik od: grysik

SJP.pl

# gryska

nazwisko

SJP.pl

# grysowy

przymiotnik od: grys

SJP.pl

# gryszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# gryta

nazwisko

SJP.pl

# grytviken

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. największe osiedle na stanowiącej brytyjskie terytorium zależne wyspie Georgii Południowej, dawna stacja wielorybnicza;

Wiktionary

Wikipedia

# grywać

grać od czasu do czasu, nieczęsto

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) grać nieregularnie, od czasu do czasu

(1.2) film. teatr. odtwarzać jakąś rolę co pewien czas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy byłem młody, grywałem w tenisa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gra ż., gracz mos., grywanie n., przygrywka ż., grajek mos.

czas. grać

przym. growy, grywalny

Wiktionary

# grywalizacja

wykorzystanie mechanizmów znanych z gier, takich jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; gryfikacja, gamifikacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wykorzystanie mechaniki znanej np. z gier fabularnych i komputerowych, do modyfikowania zachowań ludzi w sytuacjach niebędących grami, w celu zwiększenia ich zaangażowania;

Wiktionary

Grywalizacja (również gamifikacja, gryfikacja z ang. gamification) – wykorzystanie elementów gier i technik projektowania gier w kontekście niezwiązanym z grami, mające na celu angażowanie ludzi, motywowanie do działania, pobudzanie do nauki i rozwiązywania problemów przy osiąganiu przy tym pożądanych zachowań lub innych założonych celów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. growy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gryfikacja, gamifikacja

Wiktionary

# grywalizacyjny

→ grywalizacja

SJP.pl

#### Patrz:

grywalizacja

# grywalizator

osoba wykorzystująca mechanizmy znane z gier w innych obszarach; gamifikator

SJP.pl

# grywalizować

wykorzystywać mechanizmy znane z gier, takie jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; gamifikować

SJP.pl

# grywalność

o grach komputerowych: stopień, w jakim gra absorbuje, przyciąga uwagę gracza; miodność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest grywalne

(1.2) grykomp. ogół zasad i mechanizmów, które wpływają na jakość i przyjemność czerpaną z gry;

Wiktionary

Grywalność – ogół zasad i mechanizmów gry komputerowej, które wpływają na jakość i przyjemność z gry. Na grywalność składają się takie elementy, jak: fabuła, logiczny schemat powiązań elementów występujących w grze, zasady rozgrywki, liniowość rozgrywki.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. grywalny, growy

przysł. grywalnie

rzecz. gra ż., przygrywka ż.

czas. grać

Wiktionary

# grywalny

o grach komputerowych: atrakcyjny, absorbujący, przyciągający uwagę; miodny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, w który można zagrać; taki, którym można zagrać

(1.2) grykomp. taki, z którego grając można czerpać przyjemność

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Fabuła gry przebiega poprzez siedem grywalnych kampanii, których akcja umiejscowiona jest na kontynencie Antagarich.

(1.2) Po ostatnich aktualizacjach, w których twórcy starają się dodać nowe mechanizmy, gra nareszcie stała się grywalna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gra ż., gracz mos., graczka ż., rozgrywka ż., zagrywka ż., granie n., zagranie n.

:: zdrobn. gierka ż., nagranie n., nagrywanie n., grywalność ż.

czas. grać, grywać, przegrywać, rozgrywać, wygrywać, zagrywać, ugrać

przym. growy

Wiktionary

# grywałd

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

SJP.pl

Grywałd – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem, w której jest siedzibą sołectwa Grywałd. Miejscowość ta występuje w dokumentach po raz pierwszy w roku 1330 jako Grünewald, czyli Zielony Las.

Wikipedia

# gryz

kawałek czegoś jadalnego; kęs

SJP.pl

# gryża

roślina z rodziny traw, której ziarno przetwarzane jest na mąkę, kaszę, paszę; sorgo, durra

SJP.pl

# gryzący

1. wywołujący ból, piekący, ostry;
2. przenośnie:
a) złośliwy, zjadliwy;
b) sprawiający przykrość; przejmujący, dokuczliwy

SJP.pl

# gryzaczek

zdrobnienie od: gryzak

SJP.pl

# gryzak

1. rodzaj zabawki dla niemowląt przeznaczonej również do gryzienia;
2. świder gryzowy;
3. uzbrojona część robocza narzędzia wiertniczego; gryz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabawka do gryzienia dla niemowląt

(1.2) przedmiot do gryzienia dla zwierząt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiliśmy silikonowy gryzak dla naszego malucha, bo zaczyna ząbkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryzoń mzw., gryzienie n., ogryzek mrz., odgryzanie n., zdrobn. gryzaczek mrz.

przym. gryzakowy

czas. gryźć

Wiktionary

# gryzakowy

przymiotnik od: gryzak

SJP.pl

# gryzarka

maszyna do obróbki metalu lub drewna, wygryzająca w materiale zagłębienia za pomocą gryzu (frezu); frezarka

SJP.pl

# gryzawka

w łowiectwie: gałązki miękkich drzew liściastych nasycone solą, przeznaczone dla zajęcy do obgryzania

SJP.pl

# gryźć

1. rozrywać coś przy pomocy zębów, wbijać w coś zęby
2. podrażniać, wywoływać swędzenie
3. gryźć się - zamartwiać, rozmyślać nad czymś

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) zatapiać w czymś zęby

(1.2) atakować lub walczyć zębami

(1.3) przen. martwić, niepokoić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W lesie widziałam, jak lis gryzł jakieś małe białe zwierzę.

(1.2) Uważaj, ten pies gryzie!

(1.3) Powiedz, co cię gryzie, siedzisz taki markotny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɨɕt͡ɕ, AS: gryść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryz m., zgryz m., gryzak m., gryzaczek m., gryzoń nmos./m., gryzienie n., odgryzanie n., ugryzienie n., pogryzienie n.

czas. pogryźć dk., ugryźć dk., zagryźć dk., zgryźć dk.

przym. gryzący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kąsać

Wiktionary

# gryzek

przedstawiciel rzędu drobnych owadów posiadających narządy gębowe gryzące; psotnik

SJP.pl

# gryzelda

imię żeńskie

SJP.pl

Gryzelda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego.

Gryzelda imieniny obchodzi 22 grudnia.

Wikipedia

# gryzeldziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gryzeldy lub z nią związany

SJP.pl

# gryzeofulwina

antybiotyk przeciwgrzybiczny

SJP.pl

Gryzeofulwina (łac. Griseofulvinum) – organiczny związek chemiczny, antybiotyk przeciwgrzybiczy wytwarzany w procesie biotechnologicznym przez mikroskopijnego grzyba Penicillium griseofulvum. Mechanizm działania polega na negatywnym oddziaływaniu na jądro komórkowe grzyba oraz hamowaniu syntezy chityny co prowadzi do uszkodzenia ściany komórkowej grzybów. Gryzeofulwinę stosuje się w infekcjach grzybiczych skóry, paznokci i włosów. Lek podaje się w tabletkach gdy leczenie preparatami do użytku zewnętrznego zawiodło.

Wikipedia

# gryzetka

(przestarzale) we Francji: młoda dziewczyna pracująca w domach mody jako ekspedientka, szwaczka, modystka itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) młoda dziewczyna pomagająca we francuskich domach mody

Wiktionary

# gryżewski

nazwisko

SJP.pl

# gryziel

gryziel stepowy, gryziel zachodni, gryziel tapetnik - gatunki pająka z rodziny gryzielowatych

SJP.pl

# gryziele

gryziel stepowy, gryziel zachodni, gryziel tapetnik - gatunki pająka z rodziny gryzielowatych

SJP.pl

# gryzielowate

rodzina średniej wielkości pająków; gryziele

SJP.pl

Wikipedia

# gryzielowaty

o cechach gryzielowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

# gryzienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chwytanie i miażdżenie lub rozrywanie zębami

(1.2) o zwierzętach kąsanie zębami, ranienie żądłem lub innymi narządami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɨˈʑɛ̇̃ɲɛ, AS: gryźė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pogryzienie n., odgryzanie n., odgryzienie n., gryzak m., ogryzek mrz., gryzoń mzw.

czas. pogryźć, gryźć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kąsanie

Wiktionary

# gryziński

nazwisko

SJP.pl

# gryzipiórek

skrobipiórek; lekceważąco:
1. urzędnik niższej rangi, szeregowy pracownik biurowy;
2. autor tekstów o małej wartości literackiej; pisarzyna, pismak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) obraź. osoba wykonująca rutynową pracę biurową

Wiktionary

#### Patrz:

gryzipiórek

# gryzipiórka

skrobipiórek; lekceważąco:
1. urzędnik niższej rangi, szeregowy pracownik biurowy;
2. autor tekstów o małej wartości literackiej; pisarzyna, pismak

SJP.pl

#### Patrz:

gryzipiórek

# gryzipiórko

→ gryzipiórek

SJP.pl

#### Patrz:

gryzipiórek

# gryzka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. spoż. długa bułka pszenna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bułka francuska, bułka paryska, reg. angielka, kraków|weka., reg. śl. francuz., reg. pozn. kawiorka., reg. baton, reg. bułka wyborowa, reg. bina, reg. bułka kielecka, reg. bułka wrocławska, reg. kawiarka

Wiktionary

# gryzki

rząd drobnych owadów o przeobrażeniu niezupełnym, posiadających gryzące przysadki gębowe

SJP.pl

Psotniki, gryzki (Psocodea) – rząd owadów liczący około 4400 gatunków.

Psotniki są owadami niewielkimi, osiągają długość od 0,7 mm do 1 cm. Ciało jest grzbietobrzusznie spłaszczone, z dużą głową. Mają dobrze rozwinięte oczy i długie czułki. Narządy gębowe gryzące. Większość gatunków ma skrzydła (dwie pary), skrzydła składane są dachowato wzdłuż ciała. U niektórych gatunków obserwuje się brachypterię (skrócenie skrzydeł) lub są wtórnie bezskrzydłe. U form bezskrzydłych oczy mogą być zredukowane. Psotniki rozmnażają się płciowo lub partenogenetycznie. Rozwój z przeobrażeniem niezupełnym.

Wikipedia

# gryzmolić

1. pisać niewyraźnie, niestarannie, brzydko;
2. nieudolnie rysować lub kreślić chaotyczne znaki;
3. potocznie: tworzyć marną literaturę

SJP.pl

# gryzmoł

pogardliwie, żartobliwie: urzędniczka biurowa, literatka

SJP.pl

# gryzmoła

pogardliwie, żartobliwie: urzędnik biurowy, literat; gryzipiórek

SJP.pl

# gryzmoły

bazgranina; potocznie:
1. niestaranne, niewyraźne pismo; esy-floresy, bazgroły, bohomazy;
2. nieudolny rysunek

SJP.pl

# gryzoń

przedstawiciel rzędu ssaków mających po jednej parze stale rosnących siekaczy; dwusiekaczowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

Wiktionary

Gryzonie (Rodentia, od łacińskiego rodere, obgryzać) – rząd ssaków, charakteryzujący się pojedynczą parą ciągle wzrastających siekaczy zarówno w szczęce, jak i w żuchwie. Zalicza się do nich około 40% gatunków ssaków. Występują w dużej liczbie na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktyki. Stanowią najbardziej zróżnicowany rząd ssaków. Spotyka się je w różnorodnych siedliskach lądowych, w tym antropogenicznych. Obejmują gatunki nadrzewne, drążące w glebie i częściowo wodne. Zaliczają się do nich tak dobrze znane zwierzęta, jak myszy, szczury, wiewiórki, piesek preriowy, jeżozwierzowate, bobry, kawia domowa i chomiki. Niegdyś włączano do nich także i dziś często mylone z nimi zające, króliki i szczekuszkowate. Obecnie umieszcza się je w osobnym rzędzie zajęczaków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chomik jest gryzoniem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡrɨzɔ̃ɲ, AS: gryzõń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryz m., gryzak m., gryzonie nmos., gryzienie n.

czas. gryźć ndk., ugryźć dk.

Wiktionary

# gryzonia

przedstawiciel rzędu ssaków mających po jednej parze stale rosnących siekaczy; dwusiekaczowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. jeden z dwudziestu sześciu szwajcarskich kantonów;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡrɨˈzɔ̃ɲja, AS: gryzõńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gryzon mos., Gryzonka ż.

przym. gryzoński

Wiktionary

# gryzonie

przedstawiciel rzędu ssaków mających po jednej parze stale rosnących siekaczy; dwusiekaczowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Rodentia|Bowdich|ref=tak., najbardziej zróżnicowany rząd ssaków;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: gryzoń

Wiktionary

Gryzonie (Rodentia, od łacińskiego rodere, obgryzać) – rząd ssaków, charakteryzujący się pojedynczą parą ciągle wzrastających siekaczy zarówno w szczęce, jak i w żuchwie. Zalicza się do nich około 40% gatunków ssaków. Występują w dużej liczbie na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktyki. Stanowią najbardziej zróżnicowany rząd ssaków. Spotyka się je w różnorodnych siedliskach lądowych, w tym antropogenicznych. Obejmują gatunki nadrzewne, drążące w glebie i częściowo wodne. Zaliczają się do nich tak dobrze znane zwierzęta, jak myszy, szczury, wiewiórki, piesek preriowy, jeżozwierzowate, bobry, kawia domowa i chomiki. Niegdyś włączano do nich także i dziś często mylone z nimi zające, króliki i szczekuszkowate. Obecnie umieszcza się je w osobnym rzędzie zajęczaków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Skamieniałości gryzoni datuje się na czas od paleocenu, najstarsze pochodzą z Laurazji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gryzoń mzw.

Wiktionary

# gryzoniobójczy

zabijający gryzonie

SJP.pl

# gryzoński

→ Gryzonia (region w Szwajcarii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gryzonią albo Gryzonami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gryzonia ż., Gryzon mos.

Wiktionary

# gryzota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. zgryzota, zmartwienie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡrɨˈzɔta, AS: gryzota

Wiktionary

# gryzować

w rolnictwie: uprawiać rolę za pomocą glebogryzarki

SJP.pl

# gryzowy

o świdrze wiertniczym obrotowym: taki, którego część roboczą stanowią gryzy w postaci krążków, stożków, walców itp.

SJP.pl

# gryżyna

W Polsce

- Gryżyna – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bytnica
- Gryżyna – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
- Gryżyna – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Kościan
- Gryżyna – gromada

Wikipedia

# grzać

1. wydzielać ciepło, ogrzewać
2. jechać szybko samochodem
3. bić się
4. grzać się - pocić się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) podwyższać wysoko temperaturę czegoś

(1.2) czynić cieplejszym

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) wydzielać ciepło

(2.2) pot. zadawać ciosy czy strzały

(2.3) pot. poruszać się szybko

(2.4) pot. pić niemałe ilości alkoholu

czasownik zwrotny niedokonany grzać się

(3.1) poddawać się działaniu ciepła

(3.2) być grzanym (1.2)

(3.3) psuć się z powodu za wysokiej temperatury

(3.4) zool. być w stanie podniecenia płciowego

(3.5) pot. atakować się nawzajem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzanie n., grzałeczka ż., grzałka ż., grzaniec mrz., grzanka ż., ogrzewanie n., dogrzanie n.

czas. dogrzać, nagrzać, ogrzać, podgrzać, przegrzać, wygrzać

przym. grzewczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gotować, warzyć

(1.2) ocieplać, ogrzewać, rozgrzewać

(2.1) ocieplać, parzyć, rozgrzewać

(2.2) bić, strzelać, uderzać

(2.3) mknąć

(2.4) łoić

(3.5) bić się, łoić się

Wiktionary

# grządeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grządka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grządka ż., grzęda ż.

Wiktionary

# grządka

ograniczony rowkami pas ziemi uprawnej w ogrodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grzęda (drążek w kurniku)

(1.2) zdrobn. od: grzęda (pasek ziemi uprawnej)

Wiktionary

Grządka (niem. Grund) – przysiółek wsi Włodowice w Polsce, położony w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Na tej grządce rośnie czosnek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɔ̃ntka, AS: gžõntka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzęda ż., rządek mrz., grządeczka ż.

przym. grzędowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) zagonek

Wiktionary

# grządziel

część konnego narzędzia rolniczego; grządziel (r. męski)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. techn. część jednoskibowego pługa konnego, do której przymocowany jest korpus pługa;

(1.2) roln. techn. część konnego obsypnika jednorzędowego, pogłębiacza lub ramy pługa ramowego

Wiktionary

Grządziel – część jednoskibowego pługa konnego, do którego przymocowany jest korpus pługa. Na grządzieli umieszczony jest regulator głębokości i szerokości skiby. Zakończony jest zaczepem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɔ̃ɲd͡ʑɛl, AS: gžõńʒ́el

Wiktionary

# grzaneczka

zdrobnienie od: grzanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: grzanka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒãˈnɛt͡ʃka, AS: gžãnečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzanka ż.

Wiktionary

# grzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podwyższanie temperatury czegoś

(1.2) pot. utrzymywanie funkcjonowania centralnego ogrzewania

(1.3) pot. narkotyzowanie się lub upijanie alkoholem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skończ już z tym nocnym grzaniem wody!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzejnik mrz., grzaniec mzw./mrz.

czas. grzać ndk.

Wiktionary

# grzaniec

gorący napój alkoholowy z czerwonego wina lub piwa; grzanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. grzane wino, często z przyprawami

(1.2) kulin. grzane piwo, często z przyprawami

Wiktionary

- grzaniec – grzane piwo, gorący napój alkoholowy z piwa
- grzaniec – grzane wino, gorący napój alkoholowy z czerwonego wina

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. grzejnik m., grzanka ż., grzanie n.

czas. grzać ndk.

przym. grzejny, grzewczy, grzejnikowy

Wiktionary

# grzanka

1. podsuszony, przyrumieniony kawałek chleba; tost;
2. grzany krupnik (alkohol)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kromka chleba przyrumieniona z obu stron

(1.2) przyrumienione pieczywo pokrojone w kostkę z dodatkiem przypraw lub bez

(1.3) zob. grzaniec.

Wiktionary

- Grzanka – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Szelków
- Grzanka – gromada w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, w województwie warszawskim, w powiecie makowskim
- grzanka – podpieczony z obu stron kawałek pieczywa
- grzanka – grzaniec, gorący napój alkoholowy z czerwonego wina lub piwa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Moją ulubioną zupą jest cebulowa z grzankami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒãnka, AS: gžãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grzać

rzecz. grzanie n., grzaniec m.

:: zdrobn. grzaneczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tost

Wiktionary

# grzankowski

nazwisko

SJP.pl

# grząski

1. o gruncie: taki, w którym się zapada; podmokły, miękki, niespoisty;
2. przenośnie o sprawie, problemie: skomplikowany, trudny do rozwiązania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o gruncie: taki, w którym się zapada, grzęźnie

(1.2) przen. o sprawie, problemie taki, w którym nie czujemy się pewnie i bezpiecznie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdaniem niektórych parafian postąpiono nierozważnie, stawiając kościół na tak grząskim gruncie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzęzawisko n., grząskość ż.

przysł. grząsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) śliski

Wiktionary

# grząskość

cecha podmokłego, miękkiego, niespoistego gruntu

SJP.pl

# grząźć

zagłębiać się w czymś grząskim; pogrążać się; grzęznąć

SJP.pl

# grzałeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grzałka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzałka ż., grzejnik m., grzanie n.

czas. grzać ndk.

Wiktionary

# grzałka

podręczny przyrząd do podgrzewania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zanurzane w wodzie, proste kuchenne urządzenie elektryczne do przygotowywania wrzątku

(1.2) techn. element grzewczy urządzenia;

Wiktionary

Grzałka – urządzenie służące do grzania, występujące zwykle jako element urządzenia technicznego, szczególnie grzejnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Głównym elementem budowy czajnika jest grzałka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒawka, AS: gžau̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzanie n., ogrzewanie n., ogrzanie n., nagrzewnica ż., grzejnik m., ogrzewacz m., rozgrzewanie n., rozgrzanie n., rozgrzewka ż.

:: zdrobn. grzałeczka ż.

czas. grzać ndk., ogrzać dk., ogrzewać ndk., rozgrzewać ndk., rozgrzewać dk.

przym. grzejny, grzewczy, grzejnikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grzałka nurkowa

Wiktionary

# grzałkowy

→ grzałka

SJP.pl

#### Patrz:

grzałka

# grzbiecik

zdrobnienie od: grzbiet

SJP.pl

# grzbiecista

pływak, specjalista w stylu grzbietowym

SJP.pl

# grzbiecistka

pływaczka, specjalistka w stylu grzbietowym

SJP.pl

# grzbiecisty

pływak, specjalista w stylu grzbietowym

SJP.pl

# grzbiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. anat. część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej

(1.2) pot. plecy

(1.3) górna lub tylna część podłużnej rzeczy

(1.4) część łańcucha górskiego

Wiktionary

Anatomia zwierząt

- grzbiet (łac. dorsum) – pierwotnie górna strona ciała różnych zwierząt, w szczególności:
  - okolice grzbietu (łac. regiones dorsi) – okolice ciała wyróżniane u ssaków, w tym:
    - plecy u naczelnych

    Wikipedia

    #### Przykłady

    (1.1) Ten koń nie ma na grzbiecie siodła.

    (1.3) Ta książka ma zniszczony grzbiet.

    Wiktionary

    #### Wymowa:

    IPA: ɡʒbʲjɛt, AS: gžbʹi ̯et

    Wiktionary

    #### Powiązane:

    rzecz. grzbietowiec m., grzbietówka ż.

    :: zdrobn. grzbiecik m.

    przym. grzbietowy

    Wiktionary

    #### Synonimy:

    (1.1) garb, stpol. chrzept

    (1.3) krawędź, kalenica

    Wiktionary

# grzbietem

w pływaniu: leżąc na plecach i zataczając rękami koła do tyłu

SJP.pl

# grzbietnica

ręczna piła do drewna z brzeszczotem usztywnionym stalową taśmą

SJP.pl

# grzbietoplamy

trzmiel grzbietoplamy - gatunek trzmiela

SJP.pl

# grzbietopłat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych na wysokości górnej powierzchni kadłuba

Wiktionary

Grzbietopłat – statek powietrzny w układzie jednopłata o skrzydłach zamocowanych w górnej części kadłuba, ale nie wystających powyżej jego obrysu w rzucie bocznym. W tym układzie skrzydło jest zamocowane niżej niż w górnopłacie a wyżej niż w średniopłacie.

Wikipedia

# grzbietoród

wodny płaz bezogonowy; żaba bezjęzyczna

SJP.pl

# grzbietorodowate

rodzina płazów bezogonowych; grzbietorody, bezjęzykowe, żaby bezjęzyczne

SJP.pl

Grzbietorodowate, żaby bezjęzyczne, bezjęzykowe, grzbietorody (Pipidae) – rodzina płazów z rzędu płazów bezogonowych (Anura). W obrębie tej rodziny wyróżnia się 4 rodzaje i 41 gatunków.

Wikipedia

# grzbietorody

wodny płaz bezogonowy; żaba bezjęzyczna

SJP.pl

# grzbietowiec

środowiskowo: zawodnik pływający stylem grzbietowym

SJP.pl

# grzbietówka

1. pasek tektury do usztywniania grzbietu książki;
2. dawniej: strzelba myśliwska

SJP.pl

Grzbietówka – pasek kartonu (dawniej drewna ) stosowany jako wewnętrzne usztywnienie grzbietu książki w procesie oprawy, również określenie na sam karton do tworzenia grzbietówki.

Wikipedia

# grzbietowy

przymiotnik od: grzbiet

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący grzbietu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒbʲjɛˈtɔvɨ, AS: gžbʹi ̯etovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzbiet mrz.

przysł. grzbietowo

Wiktionary

# grzdyl

lekceważąco o niedorosłym człowieku, zwłaszcza chłopcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. żart. małe dziecko

(1.2) posp. pogard. stary mężczyzna

(1.3) posp. osoba o gburowatym usposobieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ten stary grzdyl znowu nie zamknął furtki!

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grzdylnąć dk.

Wiktionary

# grzebać

rozgarniać coś lub przerzucać, szukając czegoś

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) rozgarniać, np. ziemię

(1.2) chować zmarłego do grobu lub zajmować się grabarstwem

(1.3) szukać czegoś rozgarniając coś lub przerzucając

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Pani zabija pana, zabiwszy grzebie w gaju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛbat͡ɕ, AS: gžebać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzebień m., pogrzeb m., pogrzebacz m., grzebała m./ż., grzebowisko n., grzebiące nmos., grzebanie n., pogrzebanie n.

czas. grześć ndk., pogrześć dk., pogrzebać dk., rozgrzebywać ndk., rozgrzebać dk.. zagrzebywać ndk., zagrzebać dk., przegrzebywać ndk., przegrzebać dk.

przym. grzebalny, grzebieniasty, pogrzebowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) chować

(2.1) guzdrać się

Wiktionary

# grzebacz

Grzebacz (Scalopus) – rodzaj ssaków z podrodziny grzebaczy (Scalopinae) w obrębie rodziny kretowatych (Talpidae).

Wikipedia

# grzebaczowate

rodzina owadów błonkoskrzydłych podobnych do os

SJP.pl

Grzebaczowate (Sphecidae) – rodzina owadów z rzędu błonkówek. Jedna z rodzin tradycyjnie zaliczanych do grzebaczy, obecnie zgrupowanych w nadrodzinie Apoidea. W Polsce występuje około 230 gatunków.

Wikipedia

# grzebaczowaty

o cechach grzebaczowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# grzebak

narzędzie do poruszania paliwem w palenisku lub usuwania części spalonych; pogrzebacz, ożóg

SJP.pl

# grzebalisko

część w kurniku, o podłodze wysypanej ściółką, przeznaczona do grzebania w poszukiwaniu wysypywanego tam ziarna, zmuszająca kury do ruchu

SJP.pl

# grzebalnia

1. miejsce przeznaczone do grzebania martwych zwierząt; grzebisko, grzebowisko;
2. sklep lub jego część, gdzie można samodzielnie wybierać towar spośród wielu podobnych, przeważnie tanich; grzebalnik

SJP.pl

# grzebalnictwo

1. ogół spraw związanych z organizacją pogrzebów;
2. żartobliwie: grzebanie w czymś

SJP.pl

# grzebalniczy

1. związany z grzebaniem zwłok;
2. żartobliwie: związany z grzebaniem w czymś

SJP.pl

# grzebalnik

1. dawniej: miejsce grzebania zwłok; grzebalisko;
2. żartobliwie: sklep lub jego część, gdzie można samodzielnie wybierać towar spośród wielu podobnych, przeważnie tanich; grzebalnia

SJP.pl

# grzebalny

dotyczący obrzędu grzebania zmarłych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grzebaniem (pochówkiem) ciała, dotyczący grzebania ciała

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzebanie n., pogrzeb mrz., pogrzebanie n., pogrzebisko n.

czas. grzebać ndk., pogrzebać dk.

przym. pogrzebowy

przysł. pogrzebowo

Wiktionary

# grzebalski

nazwisko

SJP.pl

# grzebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grzebać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɛˈbãɲɛ, AS: gžebãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pogrzeb m., pogrzebacz m., pogrzebanie n., grzebiące nmos.

czas. grzebać ndk., pogrzebać dk.

przym. grzebalny

przysł. pogrzebowo

Wiktionary

# grzebała

rozgarniać coś lub przerzucać, szukając czegoś

SJP.pl

# grzebiące

rozgarniać coś lub przerzucać, szukając czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Galliformes|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przepiórowate i perlice należą do grzebiących.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzebak mrz., grzebanie n.

czas. grzebać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kuraki

Wiktionary

# grzebiący

rozgarniać coś lub przerzucać, szukając czegoś

SJP.pl

# grzebielucha

1. dawniej: jaskółka brzegówka; brzegówka;
2. regionalnie: kura

SJP.pl

# grzebień

1. przyrząd do czesania lub układania włosów;
2. wypustka na głowie i dziobie u niektórych ptaków;
3. górna, wystająca część hełmu lub szyszaka;
4. u capa kozicy: długa, gęsta sierść wzdłuż grzbietu;
5. grzebień fali - grzbiet fali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fryzj. przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;

(1.2) fryzj. przyrząd do upinania włosów

(1.3) ornit. mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów

(1.4) anat. wystający, zgrubiały fragment kości, miejsce przyczepu mięśni lub błon międzykostnych;

(1.5) archit. ażurowy element dekoracyjny umieszczany na kalenicy dachu lub okapie;

(1.6) techn. narzędzie lub element urządzenia kształtem przypominające grzebień (1.1)

(1.7) łow. długa, gęsta sierść wzdłuż grzbietu capa kozicy

(1.8) hist. wojsk. górna, wystająca część hełmu lub szyszaka

(1.9) kulin. rodzaj ciastka w kształcie koguciego grzebienia (1.3)

Wiktionary

Urządzenia

- grzebień – przyrząd służący do układania włosów
- grzebień – część konstrukcyjna hełmu
- grzebień – instrument muzyczny
- grzebień – wzornik do identyfikacji skoku gwintu

Architektura

- grzebień – część dachu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przeczesz włosy grzebieniem.

(1.1) W moim grzebieniu połamały się zęby, więc musiałam go wyrzucić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ, AS: gžebʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzebieniarstwo n.

:: zdrobn. grzebyk m., grzebyczek m.

czas. grzebać ndk.

przym. grzebieniowy, grzebieniasty, grzebieniarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) grzebyk

Wiktionary

# grzebieniarski

przymiotnik od: grzebieniarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą grzebieniarza, dotyczący grzebieniarza lub grzebieniarstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzebieniarz mos., grzebieniarstwo n., grzebień mrz., grzebyk mrz.

Wiktionary

# grzebieniarz

dawniej: wytwórca lub sprzedawca grzebieni

SJP.pl

# grzebieniasty

1. mający kształt grzebienia;
2. mający grzebień

SJP.pl

# grzebienica

kępkowa trawa barwy żółtozielonej, pospolita w całej Europie, porastająca łąki, pastwiska i przydroża

SJP.pl

Grzebienica (Cynosurus L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 8–11 gatunków występujących w północnej Afryce, Europie i południowo-zachodniej Azji. W Polsce występuje grzebienica pospolita (Cynosurus cristatus), przejściowo dziczeje także grzebienica najeżona (Cynosurus echinatus).

Wikipedia

# grzebieniowaty

podobny do grzebienia

SJP.pl

# grzebieniowiec

zwykle w liczbie mnogiej: ptak posiadający rozbudowany grzebień, kostną listwę wzdłuż mostka, będącą zaczepem mięśni piersiowych

SJP.pl

Grzebieniowiec (Ctenidium (Schimp.) Mitt.) – rodzaj mchu należący do rodziny gajnikowatych (Hylocomiaceae M. Fleisch.). Liczy około 21 gatunków szeroko rozpowszechnionych na świecie, występujących w strefie umiarkowanej i tropikalnej, z koncentracją w południowo-wschodniej Azji.

Wikipedia

# grzebieniowski

nazwisko

SJP.pl

# grzebieniowy

przymiotnik od: grzebień

SJP.pl

# grzebienisko

wieś w Polsce w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim

SJP.pl

Grzebienisko (niem. Kammthal) – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Duszniki.

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1387 roku – wymieniana jako własność rodziny Grzebienickich lub Grzebienieckich.

Wikipedia

# grzebionatka

roślina zielna, krzew lub półkrzew z rodziny szarłatowatych; celozja

SJP.pl

# grzebiółka

gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jaskółkowatych; brzegówka, grzebółka

SJP.pl

# grzebisko

miejsce przeznaczone do grzebania martwych zwierząt; grzebalnia, grzebowisko

SJP.pl

# grzebisz

nazwisko

SJP.pl

# grzebiuszka

grzebiuszka ziemna - bezogonowy płaz prowadzący nocny tryb życia, w Polsce chroniony; huczek

SJP.pl

Grzebiuszka ziemna, huczek, huczek ziemny (Pelobates fuscus) – gatunek płaza bezogonowego z rodziny grzebiuszkowatych (Pelobatidae), zamieszkujący Europę.

Wikipedia

# grzebiuszkowate

rodzina zwierząt z rzędu płazów bezogonowych

SJP.pl

Grzebiuszkowate, huczki (Pelobatidae) – monotypowa rodzina płazów z rzędu płazów bezogonowych (Anura).

Wikipedia

# grzebiuszkowaty

o cechach grzebiuszkowatych (rodzina zwierząt)

SJP.pl

# grzebowisko

teren przeznaczony do zakopania zwłok zwierząt

SJP.pl

Cmentarz dla zwierząt – wydzielone miejsce pochówku zwierząt domowych. Przez ustawodawców stosowany jest też termin „grzebowisko” – specjalnie w odniesieniu do większych zwierząt, bardziej gospodarczych niż domowych.

Wikipedia

# grzebuła

potocznie: człowiek powolny

SJP.pl

# grzebyczak

grzebyczak żółtawy - gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych

SJP.pl

# grzebyczek

zdrobnienie od: grzebyk

SJP.pl

# grzebyk

potocznie: mały grzebień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały grzebień

(1.2) ent. ktenidium

Wiktionary

Grzebyk, grzebykowiec, plewikwiat (Achyranthes) – rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych (Amaranthaceae). Obejmuje 6–11 gatunków występujących w strefie tropikalnej i subtropikalnej Afryki i Azji, jeden gatunek sięga Europy, jeden (A. arborescens) występuje na wyspie Norfolk.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. grzebień m., grzebieniarstwo n., grzebieniarz m., grzebieniowiec m.

przym. grzebieniowy, grzebieniasty, grzebieniowaty, grzebieniarski

Wiktionary

# grzebykoczułki

zaciosek grzebykoczułki - gatunek chrząszcza z rodziny sprężykowatych

SJP.pl

# grzebykorożny

wyschlik grzebykorożny - gatunek chrząszcza z rodziny kołatkowatych

SJP.pl

# grzebykowaty

przypominający mały grzebień

SJP.pl

# grzebykowy

przymiotnik od: grzebyk

SJP.pl

# grzech

uczynek wykraczający przeciw jakimś normom postępowania, np. zasadom podanym w Biblii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

Wiktionary

Grzech – przekroczenie norm religijnych. W religiach, w których Bóg jest bytem osobowym, jak judaizm i chrześcijaństwo, grzech oznacza dobrowolne zerwanie przymierza z Bogiem poprzez dokonanie złego czynu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brzydzi się grzechem człowiek prawy i dobroduszny.

(1.1) Przed śmiercią postanowiła wyznać wszystkie grzechy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɛx, AS: gžeχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzesznik mos., grzesznica ż., grzeszenie n., rozgrzeszenie n., rozgrzeszanie n., grzeszność ż.

:: zdrobn. grzeszek m.

czas. grzeszyć ndk., zgrzeszyć dk., rozgrzeszać ndk., rozgrzeszyć dk.

przym. grzeszny, grzechowy

przysł. grzesznie

Wiktionary

# grzechnik

nazwisko

SJP.pl

# grzechot

1. odgłos uderzających o coś twardych przedmiotów;
2. odgłos strzelaniny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) terkotliwy dźwięk twardych przedmiotów obijających się o ścianki zamkniętego pojemnika

(1.2) odgłos wystrzałów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spod suchych liści doszedł nas cichy grzechot.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm., grzechotnikowate lm nm.

czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

przym. grzechotliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grzechotanie

Wiktionary

# grzechotać

wydawać lub powodować wydawanie odgłosu strzałów lub uderzających o coś twardych przedmiotów

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zagrzechotać)

(1.1) wydawać z siebie grzechot

(1.2) wywoływać grzechotanie przez poruszanie instrumentem lub przedmiotem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z głębokości wielkich domów / ślepe kraby wyszły, / a za nimi grzechotały ogony / rude jak lisy.

(1.1) Trzeszczą w nich stawy i kości grzechoczą, / Z uszu im piasek się sypie, / Żwir zgrzyta w płucach, a jednak ochoczo / Tańcują sobie na stypie.

(1.2) Dzieci grzechocą terkotkami, biegając po sieni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzechot mrz., grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm., grzechotnikowate lm nm.

czas. zagrzechotać dk.

przym. grzechotliwy

Wiktionary

# grzechotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dźwięk wydawany przez drobne przedmioty uderzające rytmicznie w ścianki zamkniętego pojemnika

(1.2) poruszanie instrumentem lub przedmiotem w celu wytworzenia grzechotu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Piłka została zmodyfikowana tak, by wydawała dźwięki dzwonienia lub grzechotania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzechot mrz., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm., grzechotnikowate lm nm.

czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

przym. grzechotliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grzechot

Wiktionary

# grzechotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pot. instrument perkusyjny z pojemnikiem zawierającego małe przedmioty wydającymi dźwięki przy potrząsaniu

(1.2) rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu

(1.3) techn. pot. przyrząd służący do ręcznego napędzania narzędzia wyposażony w mechanizm zapadkowy

(1.4) zool. zakończenie ogona grzechotnika grzechoczące przy potrząsaniu

Wiktionary

Gruchawka – instrument muzyczny z grupy idiofonów potrząsanych, składający się z korpusu wykonanego z gliny lub drewna osadzonego na rękojeści, wewnątrz którego umieszczono kilka kamyczków, ziarenek śrutu bądź nasion. Potrząsanie gruchawką powoduje uderzanie ziaren w ścianki korpusu i powstawanie charakterystycznych dźwięków. Jest to jeden z najstarszych znanych instrumentów muzycznych; w Polsce spotykany m.in. w wykopaliskach archeologicznych w rejonach kultury łużyckiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stojący człowiek trzymał ręce, wzniesione nad głową, i potrząsał grzechotką, wydającą głuche, warczące dźwięki.

(1.2) Mój dwunastoletni syn bawi się grzechotką młodszej siostry. To jest bardzo dziwne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɛˈxɔtka, AS: gžeχotka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzechot mrz., grzechotnik mzw., grzechotanie n., grzechotnikowate nmos., grzechotniki nmos.

czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

przym. grzechotliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk|szczyrkowka.

Wiktionary

# grzechotliwy

przypominający głos grzechotki; grzechoczący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wydający grzechot, podobny do grzechotania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie udaje mu się zgrać ruchów, raz jednym, raz drugim paluchem dziabie w skraj talerza, skorupa przechyla się i dygocze, hula po stole w grzechotliwym tańcu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzechot mrz., grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm., grzechotnikowate lm nm.

czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

Wiktionary

# grzechotnik

jadowity wąż z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) herp. wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grzechotnika możesz spotkać w Ameryce i Azji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɛˈxɔtʲɲik, AS: gžeχotʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzechotniki nmos., grzechotnikowate nmos., grzechot mrz., grzechotka ż., grzechotanie n.

czas. zagrzechotać, grzechotać ndk.

przym. grzechotliwy

Wiktionary

# grzechotniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Crotalinae|Oppel|ref=tak., podrodzina jadowitych węży z rodziny żmijowatych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W części policzkowej grzechotniki posiadają receptory ciepła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzechot mrz., grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotnikowate lm nm.

czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

przym. grzechotliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grzechotnikowate

Wiktionary

# grzechotnikowate

rodzina węży jadowitych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Crotalinae|Oppel|ref=tak., podrodzina jadowitych węży z rodziny żmijowatych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U grzechotnikowatych występują receptory ciepła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzechot mrz., grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm.

czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

przym. grzechotliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grzechotniki

Wiktionary

# grzechotnikowaty

o cechach grzechotnikowatych (rodzina węży)

SJP.pl

# grzechowiak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Grzechowiak – polski wojskowy
- Florian Grzechowiak – polski koszykarz, piłkarz ręczny
- Jerzy Grzechowiak – polski chemik
- Jolanta Grzechowiak-Milewska – polska inżynier chemii
- Tomasz Grzechowiak – polski koszykarz

Wikipedia

# grzechowy

dawniej: dotyczący grzechu, związany z grzechem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. rel. dotyczący grzechu, związany z grzechem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Panie Jezu, Sługo Pański, […]. Tak jak woda obmywa brud naszych ciał, tak Twoja krew oczyszcza nas z wszelkiej winy i zmazy grzechowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzech mrz.

Wiktionary

# grzechulski

nazwisko

SJP.pl

# grzeczn.

skrót od: grzecznościowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# grzeczniactwo

ironicznie: przesadna grzeczność, układność

SJP.pl

# grzeczniak

ironicznie: człowiek przesadnie grzeczny, układny; grzeczniś

SJP.pl

# grzecznie

przysłówek

(1.1) w sposób grzeczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzeczność ż., grzeczności nmos.

przym. grzeczny, grzeczniutki, grzecznościowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uprzejmie

Wiktionary

# grzecznieć

stawać się grzecznym lub grzeczniejszym

SJP.pl

# grzeczniej

stopień wyższy od przysłówka: grzecznie

SJP.pl

# grzeczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: grzeczny

SJP.pl

# grzeczniś

ironicznie: człowiek przesadnie grzeczny, układny; grzeczniak

SJP.pl

#### Patrz:

grzeczniś

# grzecznisia

→ grzeczniś

SJP.pl

#### Patrz:

grzeczniś

# grzeczniuchny

zdrobnienie od: grzeczny; grzeczniutki, grzeczniusi

SJP.pl

# grzeczniusi

zdrobnienie od: grzeczny; grzeczniutki, grzeczniuchny

SJP.pl

# grzeczniutki

zdrobnienie od: grzeczny; grzeczniuchny, grzeczniusi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: grzeczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wrócili więc do lansowania grzeczniutkiego wizerunku piosenkarki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɛt͡ʃʲˈɲutʲci, AS: gžečʹńutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzeczność ż.

przysł. grzeczniutko, grzecznie

przym. grzeczny

Wiktionary

# grzecznopanieński

→ Grzeczna Panna

SJP.pl

#### Patrz:

Grzeczna Panna

# grzeczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uprzejmy sposób zachowania

(1.2) pot. posłuszne zachowanie dziecka

(1.3) przysługa

(1.4) grzeczności uprzejme słowa i gesty, komplementy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bez jaj, Katrine, bez jaj, mam tak stać i z grzeczności nic nie mówić, kiedy widzę to, co widzę?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: gžečność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. grzeczny, grzeczniutki, grzecznościowy, ugrzeczniony

przysł. grzecznie, grzeczniutko, grzecznościowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) galanteria, kindersztuba, kurtuazyjność, polor, szarmanckość, uprzejmość

(1.2) posłuszeństwo, potulność, układność, uległość; pot. spolegliwość

(1.3) pójście na rękę, przysługa

(1.4) uprzejmości, komplementy

Wiktionary

# grzeczności

zachowanie będące wyrazem uprzejmości

SJP.pl

# grzecznościowy

przymiotnik od: grzeczność

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który charakteryzuje się grzecznością; taki, od którego wymagana jest grzeczność

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pewnego dnia, gdy mówiliśmy o zwrotach grzecznościowych, zamiast „na zdrowie” powiedziałem „smacznego” - oczywiście było dużo śmiechu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡʒɛt͡ʃnɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: gžečnośćovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzeczność

przym. grzeczny

przysł. grzecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kulturalny

Wiktionary

# grzeczny

dobrze wychowany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry

(1.2) taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości

(1.3) stpol. do rzeczy, dorzeczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Młodzież w Jarosławiu jest na ogół grzeczna, ale, jak wszędzie, zdarzają się wyjątki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛt͡ʃnɨ, AS: gžečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzeczność ż., grzeczności nmos.

czas. ugrzecznić

przym. grzeczniutki, grzecznościowy

przysł. grzecznie, grzeczniutko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kulturalny, uprzejmy; gw-pl|Śląsk Cieszyński|spusobny.

Wiktionary

# grzęda

1. poziomy drążek w kurniku, na którym może odpoczywać ptactwo domowe;
2. wydzielony pas ziemi uprawnej w ogrodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poziomy drążek w kurniku, na którym może odpoczywać ptactwo domowe

(1.2) wydzielony pas ziemi uprawnej w ogrodzie

(1.3) forma rzeźby skorupy ziemskiej przypominająca wał

(1.4) w alpinizmie: wąska wypukłość na stromym zboczu biegnąca z góry na dół

(1.5) bud. element konstrukcji dachu,

Wiktionary

- grzęda – element konstrukcji dachu
- grzęda – konstrukcja wykorzystywana przy hodowli drobiu
- grzęda – element wyposażenia chłopskiej izby
- grzęda – w geomorfologii forma ukształtowania terenu

W Polsce

- Grzęda – część miasta Różan, w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Różan
- Grzęda – część wsi Łyse, w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Grzęda – część wsi Wejdo, w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Grzęda – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Uprawiasz truskawki na grzędzie czy w donicach?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛ̃nda, AS: gžẽnda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grządeczka ż., grządka ż., rządek mrz.

przym. grzędowy

Wiktionary

# grzędowicz

nazwisko

SJP.pl

# grzędowy

przymiotnik od: grzęda

SJP.pl

# grzędziński

nazwisko

SJP.pl

# grzegorczak

nazwisko

SJP.pl

# grzegorczuk

nazwisko

SJP.pl

# grzegorczyk

nazwisko

SJP.pl

Grzegorczyk − polskie nazwisko, w latach 90. XX wieku nosiło je 10.123 osób.

- Andrzej Grzegorczyk − polski matematyk i filozof
- Filip Grzegorczyk − polski prawnik i menedżer
- Helena Grzegorczyk (1918-1985) – polska Sprawiedliwa wśród Narodów Świata.
- Jan Grzegorczyk − polski dziennikarz i pisarz
- Józef Grzegorczyk − żołnierz Batalionów Chłopskich, oficer Wojska Polskiego
- Józef Grzegorczyk − prezydent Olsztyna
- Karol Grzegorczyk − polski lekkoatleta
- Paweł Grzegorczyk − polski gitarzysta i wokalista
- Paweł Grzegorczyk − polski prawnik, cywilista, związany z UAM w Poznaniu
- Robert Grzegorczyk − polski łyżwiarz
- Ryszard Grzegorczyk (1939-2021) − polski piłkarz i trener piłkarski
- Tomasz Grzegorczyk − polski prawnik, sędzia Sądu Najwyższego
- Władysław Grzegorczyk (1905-1981) – polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Wikipedia

# grzegorek

nazwisko

SJP.pl

# grzegorowski

nazwisko

SJP.pl

# grzegorski

nazwisko

SJP.pl

# grzegorz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. wieś w Polsce, w gminie Chełmża, w województwie kujawsko-pomorskim;

Wiktionary

Grzegorz – imię męskie pochodzące poprzez łacińską formę Gregorius od greckiego Gregorios, wywodzącego się ze słowa γρηγορέω oznaczającego 'być czujnym'. W formie łacińskiej użyte pierwszy raz przez papieża Grzegorza I, doktora kościoła.Odnotowano 16 papieży o tym imieniu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Grzegorz i jestem informatykiem spod Wrocławia.

(1.1) Płyta Grzegorza leży na parapecie, pomyślałem o oddaniu jej już rano.

(1.1) Pracuję wspólnie z Grzegorzem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛɡɔʃ, AS: gžegoš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzegorzowa ż., Grzegorzówna ż., Grzegorzostwo lm m., Grzesiowa ż., Grzesiówna ż., Grześkowa ż., Grześkówna ż., Grzegorzowice nmos., Grzegorze nmos., Grzegorzew m., Grzegorzewice nmos., Grzegorzewo n., gregorianki nmos., Grzegórzki nmos., Gregorianum n., Grzegorzówka ż., Grześkówka ż.

:: zdrobn. Grześ m., Grzesio m., Grzesiek m.

:: zgrub. Grzech m.

przym. Grzegorzowy, Grzesiowy, gregoriański, grzegorzewski, grzegorzówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Grześ, Grzesio, Grzesiek; zgrub. Grzech; zdrobn. reg. śl. Gielo.

Wiktionary

# grzegorzak

nazwisko

SJP.pl

# grzegórzecki

przymiotnik od: Grzegórzki

SJP.pl

# grzegorzek

nazwisko

SJP.pl

# grzegorzew

wieś w Polsce

SJP.pl

Grzegorzew – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, siedziba gminy Grzegorzew, nad rzeką Rgilewką, na Wysoczyźnie Kłodawskiej. Dawniej miasto duchowne; uzyskał lokację miejską przed 1339 rokiem, zdegradowany w 1870 roku. W końcu XVI wieku jako miasto arcybiskupstwa gnieźnieńskiego leżało w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

# grzegorzewice

W Polsce

- Grzegorzewice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
- Grzegorzewice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Warka
- Grzegorzewice – kolejowy przystanek osobowy w Piotrkowicach, w województwie mazowieckim

Zobacz też

- Grzegorzowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów

Wikipedia

# grzegorzewicz

nazwisko

SJP.pl

# grzegorzewski

przymiotnik od: Grzegorzew

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Grzegorzewa, związany z Grzegorzewem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzegorz mos./mrz., Grzegorzew m., grzegorzewianin m., grzegorzewianka ż.

Wiktionary

# grzegórzki

dzielnica w śródmieściu Krakowa

SJP.pl

Grzegórzki – dawna wieś podkrakowska. Obecnie wchodzi w skład krakowskiej dzielnicy II Grzegórzki, na wschód od centrum miasta.

Wikipedia

# grzegorzostwo

Grzegorz z małżonką; Grzegorzowie

SJP.pl

# grzegorzowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w gminie Rudnik, w województwie śląskim;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w gminie Waśniów, w województwie świętokrzyskim;

(1.3) geogr. zob. Grzegorzowice Małe.

(1.4) geogr. zob. Grzegorzowice Wielkie.

Wiktionary

W Polsce

- Grzegorzowice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik
- Grzegorzowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów
- Grzegorzowice – gromada
- Grzegorzowice – dawna gmina

Zobacz też

- Grzegorzowice Małe, Grzegorzowice Wielkie
- Grzegorzowice-Kolonia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nazywam się Konrad i pochodzę z Grzegorzowic, choć mieszkam w Krakowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡʒɛɡɔʒɔˈvʲit͡sɛ, AS: gžegožovʹice

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzegorz m.

Wiktionary

# grzegorzowie

Grzegorz z małżonką; Grzegorzostwo

SJP.pl

# grzegorzowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grzegorza lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Grzegorza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Honorata widziała Grzegorzowe auto na parkingu koło kościoła.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzegorz mos., Grzesiek mos., Grześ mrz./mos.

Wiktionary

# grzegrzółecki

→ Grzegrzółki

SJP.pl

#### Patrz:

Grzegrzółki

# grzegrzółka

nazwisko

SJP.pl

# grzegrzółki

nazwisko

SJP.pl

Grzegrzółki (dawniej Kukukswalde, Camalwen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Pasym.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Grzegrzółki, po jej zniesieniu w gromadzie Pasym. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# grzejka

dawniej: worek gumowy lub blaszane naczynie napełniane gorącą wodą, stosowane do rozgrzewania ciała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) woreczek lub saszetka do ogrzewania dłoni lub stóp

Wiktionary

# grzejnictwo

dział przemysłu zajmujący się projektowaniem, produkcją i zastosowaniem grzejników

SJP.pl

# grzejnik

1. urządzenie do ogrzewania;
2. grzejnik konwekcyjny - grzejnik centralnego ogrzewania; konwektor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do ogrzewania pomieszczeń

(1.2) slang. osoba uzależniona od narkotyków

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. grzejnikowy, grzejny, grzewczy

rzecz. grzanie n., grzałeczka ż., grzaniec mrz., grzałka ż., nagrzewnica ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaloryfer, piecyk

(1.2) ćpun, narkoman

Wiktionary

# grzejnikowy

przymiotnik od: grzejnik

SJP.pl

# grzejny

dający ciepło, podnoszący temperaturę

SJP.pl

# grzejszczak

nazwisko

SJP.pl

# grzejszczyk

nazwisko

SJP.pl

# grzela

nazwisko

SJP.pl

# grzelak

nazwisko

SJP.pl

- Agnieszka Grzelak (ur. 1967) – polska pisarka
- Agnieszka Grzelak – polska prawnik, profesor Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie
- Aleksander Grzelak – polski ekonomista, profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
- Andrzej Grzelak (ur. 1939) – polski prawnik, sędzia, wiceminister sprawiedliwości
- Bartłomiej Grzelak (ur. 1981) – polski piłkarz
- Czesław Grzelak (ur. 1942) – polski historyk wojskowości, profesor i prorektor piotrkowskiej filii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach
- Eliza Grzelak (ur. 1961) – polska filolog, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Edward Grzelak (ur. 1926) – polski religioznawca marksistowski, czołowy teoretyk polityki wyznaniowej Polski Ludowej
- Grzegorz Grzelak (ur. 1953) – polski politolog, samorządowiec, działacz opozycji w okresie PRL
- Janusz Grzelak (ur. 1941) – polski psycholog, profesor nauk humanistycznych, wiceminister edukacji
- Jarosław Grzelak (ur. 1964) – producent telewizyjny, związany od 1991 roku z Telewizją Polską (TVP)
- Klaudia Grzelak (ur. 1996) – polska siatkarka
- Krzysztof Grzelak (ur. 1963) – polski żużlowiec
- Lilla Grzelak – polski literaturoznawca i kulturoznawca, profesor Instytutu Slawistyki PAN
- Maria Grzelak – profesor Uniwersytetu Łódzkiego
- Piotr Grzelak (ur. 1982) – polski urzędnik i samorządowiec
- Rafał Grzelak (ur. 1982) – polski piłkarz
- Rafał Grzelak (ur. 1988) – polski piłkarz
- Stanisław Grzelak (ur. 1920) – polski kolarz szosowy startujący w latach 1938-1948, zwycięzca Tour de Pologne w 1947 roku
- Szymon Grzelak – polski psycholog, wiceprezes Zarządu Fundacji Homo Homini im. Karola de Foucauld
- Tadeusz Grzelak (1929-1996) – polski bokser, wicemistrz Europy, olimpijczyk

Wikipedia

# grzelczak

nazwisko

SJP.pl

# grzelczyk

nazwisko

SJP.pl

# grzelec

nazwisko

SJP.pl

# grzelewski

nazwisko

SJP.pl

# grzeliński

nazwisko

SJP.pl

# grzelka

nazwisko

SJP.pl

# grzeloński

nazwisko

SJP.pl

# grzelszczak

nazwisko

SJP.pl

# grzemski

nazwisko

SJP.pl

# grzenia

nazwisko

SJP.pl

Grzenia – kaszubski dobrotliwy duch będący opiekunem snu oraz sennych marzeń. Usypia zmęczonych ludzi i budzi ich rześkimi.

Grzenia opiekował się także zwierzętami, dzikimi i domowymi. Późną jesienią mieszkał w głębokich lasach i czuwał nad hibernującymi zwierzętami.

Wikipedia

# grzenkowicz

nazwisko

SJP.pl

# grześ

zdrobnienie od: Grzegorz (imię męskie); Grzesiek, Grzesio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Grzegorz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. dwuwierzchołkowy szczyt w Tatrach Zachodnich, znajdujący się na granicy polsko-słowackiej;

Wiktionary

Grześ (słow. Lúčna, 1653 m) – dwuwierzchołkowy szczyt w Tatrach Zachodnich, znajdujący się w grzbiecie granicznym na zachód od Polany Chochołowskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grześ spadł z roweru i złamał szczękę.

(1.1) Mój syn Grześ na tegoroczny obóz harcerski pojedzie w Bieszczady.

(1.1) Idzie Grześ / Przez wieś, / Worek piasku niesie, / A przez dziurkę / Piasek ciurkiem / Sypie się za Grzesiem.

(2.1) Byliśmy wczoraj z Jonatanem na Grzesiu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɛɕ, AS: gžeś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzegorz m., Grzesiek m., Grzesio m., Grzesiu mos.

przym. Grzegorzowy, Grzesiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Grzesiek, Grzesio

Wiktionary

# grześć

dawniej: grzebać

SJP.pl

# grześczak

nazwisko

SJP.pl

# grzesiak

nazwisko

SJP.pl

Znane postaci noszące nazwisko Grzesiak:

- Anna Grzesiak (ur. 1987) – polska triathlonistka
- Józef Grzesiak (ujednoznacznienie)
- Kazimierz Grzesiak (ur. 1935) – działacz partyjny, wiceminister
- Zbigniew Grzesiak (ujednoznacznienie)
- Zofia Grzesiak (1914–2004) – polska pisarka żydowskiego pochodzenia

Wikipedia

# grzesiek

zdrobnienie od: Grzegorz (imię męskie); Grześ, Grzesio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od Grzegorz

Wiktionary

Grzegorz – imię męskie pochodzące poprzez łacińską formę Gregorius od greckiego Gregorios, wywodzącego się ze słowa γρηγορέω oznaczającego 'być czujnym'. W formie łacińskiej użyte pierwszy raz przez papieża Grzegorza I, doktora kościoła.Odnotowano 16 papieży o tym imieniu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaniosłam Grześkowi trochę rosołu do szpitala.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grześ m., Grzegorz mrz./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Grześ, Grzesiu

Wiktionary

# grzesik

nazwisko

SJP.pl

- Grzesik – polskie nazwisko

Osoby o nazwisku Grzesik:

- Tadeusz Grzesik – seryjny morderca
- Karol Grzesik (ujednoznacznienie)
- Józef Grzesik (ujednoznacznienie)
- Zofia Grzesik – polska harcerka
- Bogusław Grzesik – polski elektrotechnik
- Dariusz Grzesik – piłkarz
- Włodzimierz Grzesik – wokalista rockowy
- Jan Grzesik – piłkarz

Wikipedia

# grzesiński

nazwisko

SJP.pl

# grzesio

zdrobnienie od: Grzegorz (imię męskie); Grześ, Grzesiek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: Grzegorz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Krzesio może pożyczać komiksy od Grzesia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛɕɔ, AS: gžeśo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzegorz m., Grzesiek m., Grześ m., Grzesiu mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Grzesiek, Grześ

Wiktionary

# grzesiowie

Grześ z małżonką

SJP.pl

# grzesiowski

nazwisko

SJP.pl

- Krzysztof Grzesiowski – polski dziennikarz
- Krzysztof Grzesiowski (ur. 1981) – polski siatkarz
- Paweł Grzesiowski - lekarz

Wikipedia

# grzesiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grzesia lub z nim związany

SJP.pl

# grzesiu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gwara. zdrobn. od: Grzegorz

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: Grzesio i Grześ

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czekaliśmy już tylko, aż przyjdą Grzesiu z Celinką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzegorz m., Grzesio m., Grześ m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Grześ, Grzesio

Wiktionary

# grzesiuk

nazwisko

SJP.pl

- Grzesiuk, chłopak z ferajny, polski film biograficzny z 2006 roku

Nazwiska

- Lidia Grzesiuk – polska psycholog
- Stanisław Grzesiuk – polski pisarz i pieśniarz
- Cezary Grzesiuk – polski reżyser i montażysta filmowy

Wikipedia

# grześkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# grześkowiak

nazwisko

SJP.pl

- Alicja Grześkowiak – polski polityk
- Kazimierz Grześkowiak – polski pisarz i artysta estradowy
- Maciej Grześkowiak – polski dziennikarz

Wikipedia

# grześkowie

zdrobnienie od: Grzegorz (imię męskie); Grześ, Grzesio

SJP.pl

# grześkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grześka lub z nim związany

SJP.pl

# grzeszak

nazwisko

SJP.pl

# grzeszczak

nazwisko

SJP.pl

# grzeszczuk

nazwisko

SJP.pl

# grzeszczyk

nazwisko

SJP.pl

# grzeszek

zdrobnienie od: grzech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drobne przewinienie, mały grzech, zdrobn. od: grzech

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzech m., grzeszenie n., grzesznik m., grzesznica ż.

czas. grzeszyć ndk., zgrzeszyć dk.

Wiktionary

# grzeszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grzeszyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: gžešẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grzeszyć ndk.

rzecz. grzeszność ż., grzeszek m., grzesznica ż., grzech

przysł. grzesznie

Wiktionary

# grzeszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# grzeszkowiak

nazwisko

SJP.pl

# grzesznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. grzeszna osoba płci żeńskiej

Wiktionary

- Grzesznica (Die Sünderin) – powieść Petry Hammesfahr
- Grzesznica (Sins of the Mind ) – amerykański film z 1997
- Grzesznica (Amarte es mi pecado) – meksykański serial telewizyjny (telenowela) z 2004
- Grzesznica (The Sinner)' – amerykański serial telewizyjny z 2017, ekranizacja powieścir

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɛʃʲˈɲit͡sa, AS: gžešʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzech m., grzeszek m., grzeszność ż., grzeszenie n.

:: fm. grzesznik m.

czas. grzeszyć ndk., zgrzeszyć dk.

przym. grzeszny

przysł. grzesznie

Wiktionary

# grzeszniczka

kobieta, która popełnia grzechy; grzesznica

SJP.pl

# grzesznie

przysłówek

(1.1) w sposób grzeszny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzeszność ż., grzech m., grzeszenie n., grzesznik m., grzesznica ż.

czas. grzeszyć ndk.

przym. grzeszny

Wiktionary

# grzeszniej

stopień wyższy od przysłówka: grzesznie

SJP.pl

# grzeszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: grzeszny; bardziej grzeszny

SJP.pl

# grzesznik

osoba popełniająca grzechy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto grzeszy

Wiktionary

Grzech – przekroczenie norm religijnych. W religiach, w których Bóg jest bytem osobowym, jak judaizm i chrześcijaństwo, grzech oznacza dobrowolne zerwanie przymierza z Bogiem poprzez dokonanie złego czynu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mówił pan, że dosłownie lada tydzień nastąpi koniec świata, że zstąpią archaniołowie z ognistymi mieczami i będą ścinać głowy grzeszników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛʃʲɲik, AS: gžešʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzech m., grzeszek m.

:: fż. grzesznica ż.

czas. grzeszyć ndk.

przym. grzeszny

przysł. grzesznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zbłąkana owca, zbłąkana owieczka

Wiktionary

# grzeszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co grzeszne; cecha tego, kto grzeszny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzech m., grzeszenie n., grzesznik m., grzesznica ż.

czas. grzeszyć ndk.

przym. grzeszny

przysł. grzesznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niemoralność

Wiktionary

# grzeszny

przymiotnik

(1.1) popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

(1.2) będący grzechem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie zadawaj się z tą grzeszną kobietą!

(1.2) Tonę w grzesznych myślach, jak wyjść z tego bagna?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛʃnɨ, AS: gžešny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzech m., grzeszność ż., grzesznik m., grzesznica ż.

przysł. grzesznie

czas. grzeszyć ndk.

Wiktionary

# grzeszyć

1. dopuszczać się grzechu, złego uczynku;
2. odznaczać się czymś ujemnym

SJP.pl

czasownik

(1.1) rel. popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spowiadam się Bogu wszechmogącemu i wam wszystkim, że zgrzeszyłem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛʃɨt͡ɕ, AS: gžešyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzech m., grzeszek m., grzesznik m., grzesznica ż., grzeszność ż., grzeszenie n.

przym. grzeszny

przysł. grzesznie

Wiktionary

# grzewczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ogrzewaniem budynków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sezon grzewczy już rozpoczął się, a kaloryfery wciąż zimne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛft͡ʃɨ, AS: gžefčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzejnik mrz., nagrzewnica ż., grzałka ż., grzanie n., ogrzewanie n., grzaniec n.

czas. grzać ndk., ogrzewać ndk., ogrzać dk., wygrzewać ndk., wygrzać dk., nagrzewać ndk., nagrzać dk., podgrzewać ndk., podgrzać dk., zgrzewać ndk., zgrzać dk.

przym. grzejny, ogrzewczy, ogrzewniczy

przysł. grzewczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grzejny, ogrzewczy

Wiktionary

# grzęza

ciężarek do obciążania sieci rybackich

SJP.pl

# grzęzawisko

miejsce podmokłe i grząskie; mokradło, bagno, trzęsawisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grząskie miejsce stanowiące przeszkodę

(1.2) książk. przen. stan nagromadzenia się trudności, niekorzystnych uwarunkowań

Wiktionary

Grzęzawisko (ang. The Jungle) – powieść amerykańskiego pisarza Uptona Sinclaira, opublikowana w 1906. Autor wydał ją własnym sumptem, ponieważ oficjalni wydawcy obawiali się drukować tak kontrowersyjny utwór.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niezbyt także dawno temu, po wielu miejscach nie było dróg dobrych, i w niektóre zakątki kraju trudno się było dostać po przepaścistych grzęzawiskach i wąwozach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzęzawica ż., grzęzawina ż., grzęzidło n., grzęzy lm nm., grzęźnięcie n.

czas. grząźć ndk., ugrząźć dk., grzęznąć ndk., ugrzęznąć dk.

przym. grząski, grzęski

przysł. grząsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) topiel, topielisko

(1.2) bagno

Wiktionary

# grzęznąć

zagłębiać się w czymś grząskim; pogrążać się; grząźć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pogrążać się, zagłębiać się w czymś grząskim, zapadać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciężkie wozy grzęzły po osie w błotnistej mazi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛ̃w̃znɔ̃ɲt͡ɕ, AS: gžẽũ̯znõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzęźnięcie n., grzęzawisko n., grzęzawica ż., grzęzidło n.

czas. ugrzęznąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grząźć, więznąć

Wiktionary

# grzęźnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grzęznąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɛ̃w̃ʑˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: gžẽũ̯źńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ugrzęznąć, grzęznąć ndk.

rzecz. grzęzawisko n.

Wiktionary

# grzęzy

wymiona u zwierzyny płowej

SJP.pl

# grzmiąca

1. wydawać głośne dźwięki; huczeć, ryczeć;
2. głośno mówić

SJP.pl

- Grzmiąca – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Głuszyca
- Grzmiąca – wieś w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Cybinka
- Grzmiąca – wieś w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Brzeziny
- Grzmiąca – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
- Grzmiąca – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Żabia Wola
- Grzmiąca – wieś w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Bytów
- Grzmiąca – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Grzmiąca

Wikipedia

# grzmiącki

przymiotnik od: Grzmiąca

SJP.pl

# grzmiący

1. wydawać głośne dźwięki; huczeć, ryczeć;
2. głośno mówić

SJP.pl

# grzmieć

1. wydawać głośne dźwięki; huczeć, ryczeć;
2. głośno mówić

SJP.pl

czasownik niewłaściwy nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) o niebie, zazwyczaj w czasie burzy: wydawać grzmot

czasownik właściwy nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) wydawać głośne, niskie dźwięki niczym grzmot

(2.2) mówić głośno i dobitnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najpierw się błyska, a potem grzmi.

(2.1) Wentylator gwałtownie grzechocze gdzieś na głównym pokładzie, a teraz nieprzerwanie grzmi bełkotliwym, żwirowatym odgłosem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzmot mrz., grzmocik mrz., grzmienie n., odegrzmienie n., odgrzmienie n., odgrzmiewanie n., pogrzmiewanie n., przegrzmienie n., rozgrzmienie n., zagrzmienie n.

czas. odegrzmieć dk., odgrzmieć dk., odgrzmiewać ndk., pogrzmiewać ndk., przegrzmieć dk., rozgrzmieć dk., zagrzmieć dk.

przym. grzmiący

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) dudnić, huczeć

Wiktionary

# grzmocić

1. uderzać w kogoś lub coś;
2. potocznie: wypijać dużą porcję alkoholu;
3. wulgarnie: odbywać stosunek seksualny

SJP.pl

czasownik

(1.1) powodować hałas

Wiktionary

# grzmocik

zdrobnienie od: grzmot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grzmot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie grzmot, lecz tylko mały grzmocik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzmot m.

czas. grzmieć

Wiktionary

# grzmot

1. efekt akustyczny w postaci huku (suchego trzasku lub dudnienia), towarzyszący piorunowi wraz z błyskawicą;
2. silny trzask, huk; łomot, łoskot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) huk towarzyszący, wraz z błyskawicą, piorunowi

(1.2) silny huk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. rub. pogard. o bardzo dużej, niezgrabnej kobiecie

(2.2) pot. niezgrabny, stary, często niepotrzebny przedmiot, np. zawadzający mebel

Wiktionary

Grzmot – grom dźwiękowy wytworzony przez piorun. W zależności od rodzaju piorunu oraz jego odległości od słuchającego, grzmot może przybierać formy od ostrego, głośnego trzasku do długiego, niskiego pomruku. Nagłe zwiększenie ciśnienia i temperatury powietrza wskutek uderzenia piorunu powoduje jego szybkie rozszerzenie się, co z kolei wywołuje grom dźwiękowy. Odległość zjawiska od obserwatora może być wyliczona, znając odległość czasową pomiędzy zobaczeniem błyskawicy a usłyszeniem grzmotu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po błyskawicy często następuje grzmot.

(2.2) Wyposażenie tego wynajętego mieszkania to same grzmoty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒmɔt, AS: gžmot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzmienie n., odegrzmienie n., odgrzmienie n., odgrzmiewanie n., pogrzmiewanie n., przegrzmienie n., rozgrzmienie n., zagrzmienie n.

:: zdrobn. grzmocik mrz.

czas. grzmotnąć, grzmieć ndk., odegrzmieć dk., odgrzmieć dk., odgrzmiewać ndk., pogrzmiewać ndk., przegrzmieć dk., rozgrzmieć dk., zagrzmieć dk.

przym. grzmiący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) huk

(2.2) kolubryna, landara

Wiktionary

# grzmotnąć

1. mocno uderzyć się lub kogoś;
2. wydać głośny dźwięk;
3. przewrócić się lub upaść z hałasem;
4. potocznie: wypić alkohol;
5. wulgarnie: odbyć stosunek seksualny

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. grzmocić)

(1.1) uderzyć w coś lub w kogoś mocno

(1.2) rzucić coś mocno

(1.3) spaść lub przewrócić się z hałasem

(1.4) wywołać nagły odgłos

(1.5) pot. wypić porcję alkoholu

(1.6) wulg. o mężczyźnie: odbyć stosunek seksualny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grzmotnę cię, jeśli się nie zamkniesz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒmɔtnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: gžmotnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzmotnięcie n., grzmocenie n., grzmot m.

Wiktionary

# grzmotnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grzmotnąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. grzmotnąć

Wiktionary

# grzonka

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Grzonka – polski dziennikarz radiowy, sprawozdawca sportowy, publicysta
- Jan Grzonka – działacz plebiscytowy, powstaniec śląski, poseł
- Jan Grzonka – powstaniec śląski, działacz ruchu oporu w czasie II wojny światowej
- Józef Grzonka – powstaniec śląski
- Paweł Grzonka – polski chodziarz sportowy.

Wikipedia

# grzonkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Grzonkowski – polski artysta plastyk
- Stanisław Grzonkowski – polski działacz związkowy i polityk

Wikipedia

# grzyb

1. cudzożywny organizm plechowy, nieposiadający ciałek zieleni;
2. nadziemna część organizmu plechowego, w kształcie kapelusza osadzonego na nóżce;
3. forma przypominająca kształtem grzyb;
4. pogardliwie: stary, niedołężny człowiek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Klonowa;

(1.2) geogr. część wsi Gawłów w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Sochaczew

(1.3) geogr. geol. formacja skalna w miejscowości Mirów na Wyżynie Częstochowskiej;

(1.4) geogr. geol. formacja skalna w murach zamku w Olsztynie na Wyżynie Częstochowskiej;

Wiktionary

- grzyb (owocnik) – zbita część grzybni u grzybów wyższych; w mowie potocznej grzyb
- grzyby – królestwo organizmów eukariotycznych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mieszkając w Grzybie, częściej odwiedzaliśmy Marzenkę.

(1.3) Na Grzybie wspinacze poprowadzili 5 dróg wspinaczkowych o trudności V – VI+ w skali Kurtyki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzybowo n., grzyb mrz., grzybek mrz., grzybianin mos., grzybianka ż., grzybowa ż., grzyby lm nm.

przym. grzybski, grzybowski

Wiktionary

# grzybczyk

nazwisko

SJP.pl

Dibaeis Clem. (grzybczyk) – rodzaj grzybów z rodziny czasznikowatych (Icmadophilaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

# grzybek

zdrobnienie od: grzyb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: grzyb

(1.2) mały grzyb

(1.3) przedmiot, obiekt przypominający swoim kształtem owocnik grzyba

(1.4) techn. część składowa zaworu zamykająca i otwierająca przepływ

(1.5) kraw. przyrząd do cerowania

(1.6) fryz. krótka fryzura damska i (rzadziej) męska

(1.7) środ. żegl. wywrotka jachtu kilem lub mieczem do góry

(1.8) kulin. rodzaj omletu z dodatkiem mąki

Wiktionary

- grzybek – daszek chroniący wartownika albo dyżurnego przed warunkami atmosferycznymi
- grzybek – metalowy element będący częścią punty szpadowej i floretowej
- grzybek – rodzaj nacieku jaskiniowego
- grzybek – wywrócenie żaglówki, lub jachtu do góry dnem
- grzybek – potoczna nazwa awaryjnych wyjść ze schronów stojących na polskich osiedlach
- grzybek – potrawa kuchni polskiej
- Grzybek – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Osie
- Grzybek – jedna ze skał w rezerwacie przyrody Skamieniałe Miasto w Ciężkowicach
- Grzybek – nieużywana skocznia narciarska w Czarnkowie
- Grzybek – drewniana architektura parkowa w Toruniu, przystanek tramwajowy z 1843 roku.
- Grzybek – wzgórze w paśmie Wzgórz Trzebnickich na terenie Obornik Śląskich
- Grzybek – park krajobrazowo-wypoczynkowy w Obornikach Śląskich

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lubię sosik z grzybkami.

(1.3) Rano widać z okien hotelu poruszające się szybko grzybki parasoli i nieruchome, zastygłe w dziwacznej pozie, odwrócone krzesełka ulicznej kawiarni.

(1.4) …za duży luz zwiększa hałaśliwość pracy rozrządu i obciążenia dynamiczne części rozrządu, co prowadzi do przyspieszonego wybijania gniazda zaworu i spowodować może nawet urwanie grzybka.

(1.5) Dziura w cerowanej pończosze wydała jej się beznadziejnie wielka, a grzybek kręcił się jak opętany, nie mogąc we wnętrzu tej pięty odpowiedniego miejsca znaleźć.

(1.7) Wykonałem zbyt gwałtowny zwrot i w efekcie jacht zrobił grzybka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɨbɛk, AS: gžybek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzyb mrz., grzyb m., grzybnia ż., grzybiarz mos., grzybiarka ż., grzybica ż., grzybowa ż.

przym. grzybowy, grzybiczny, grzybski

przysł. grzybowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.7) grzyb

Wiktionary

# grzybi

→ grzyb; grzybny, grzybowy

SJP.pl

# grzybiara

→ grzybiarz

SJP.pl

#### Patrz:

grzybiarz

# grzybiarka

→ grzybiarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która lubi zbierać grzyby

Wiktionary

#### Patrz:

grzybiarz

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɨˈbʲjarka, AS: gžybʹi ̯arka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzyb m., grzybek m., podgrzybek m., grzybica ż., grzybienie n., zgrzybienie n., grzybnia ż.

:: fm. grzybiarz m.

czas. grzybieć ndk., zgrzybieć dk.

przym. grzybowy, grzybiczny, grzybny, grzybniowy

przysł. grzybowo

Wiktionary

# grzybiarski

→ grzybiarz

SJP.pl

#### Patrz:

grzybiarz

# grzybiarstwo

zajęcie grzybiarza

SJP.pl

Grzybobranie – pozyskiwanie owocników grzybów ze stanowisk naturalnych.

W krajach północnosłowiańskich masowo zbiera się wiele gatunków dzikich grzybów do celów spożywczych. Grzybiarstwo może być też źródłem zarobku, np. dla ludności sąsiadującej z lasami. Współcześnie w Polsce stanowi często rodzaj hobby lub zajęcia rekreacyjnego.

Wikipedia

# grzybiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która lubi zbierać grzyby

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɨbʲjaʃ, AS: gžybʹi ̯aš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzyb m., grzybek m.

:: fż. grzybiarka ż.

przym. grzybowy

przysł. grzybowo

Wiktionary

# grzybiasty

podobny do grzyba

SJP.pl

# grzybica

choroba zakaźna ludzi i zwierząt wywołana przez mikroskopijne, pasożytnicze grzyby chorobotwórcze; parch, mikoza, mykoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przedawkowanie w antybiotykoterapii może prowadzić do zachwiania równowagi biologicznej i pojawienia się różnego rodzaju grzybic, drożdżyc itp.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzybek mzw./mrz., grzybowa ż., grzybnia ż., grzyb

przym. grzybicowy, grzybiczy, grzybiczny, grzybowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mikoza

Wiktionary

# grzybicowy

przymiotnik od: grzybica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grzybicą, dotyczący grzybicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzybica ż.

Wiktionary

# grzybiczny

przymiotnik od: grzybica, np. infekcja grzybiczna, choroba grzybiczna; grzybiczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. dotyczący grzybicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzybiarka ż., grzybica ż., grzyb m., grzybek m., grzybnia ż., grzybowa ż.

przym. grzybowy

przysł. grzybowo

Wiktionary

# grzybiczy

przymiotnik od: grzybica, np. infekcja grzybicza, choroba grzybicza; grzybiczny

SJP.pl

# grzybiec

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zgrzybieć)

(1.1) mikol. porastać grzybem

(1.2) pot. stawać się zgrzybiałym

Wiktionary

- grzybiec (Porphyrellus) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych
- grzybiec (Bolitophagus) – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych
- Grzybiec – jezioro w powiecie tucholskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli nie naprawisz dachu, strop zacznie grzybieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzybienie n., grzybiarka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pleśnieć

(1.2) ramoleć

Wiktionary

# grzybień

potocznie: starzeć się; ramoleć, kapcanieć

SJP.pl

Grzybienie (Nymphaea L.) – rodzaj z rodziny grzybieniowatych Nymphaeaceae. Obejmuje 58 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, przy czym zróżnicowaniem wyróżnia się Australia, gdzie rośnie 17 gatunków rodzimych (kolejne 4 są introdukowane). W Europie rosną cztery gatunki, z czego w Polsce obecne są dwa: grzybienie białe N. alba oraz grzybienie północne N. candida. Wszystkie grzybienie są roślinami wodnymi o pływających liściach i często też kwiatach, u części gatunków rozwijających się tylko nocą. Zapylaczami są chrząszcze, błonkoskrzydłe i bzygowate.

Wikipedia

# grzybieńczyk

roślina z rodziny bobrkowatych, o liściach pływających na wodzie

SJP.pl

Grzybieńczyk (Nymphoides Seg.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobrkowatych (Menyanthaceae). Obejmuje 55 gatunków. Rośliny te spotykane są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Największe zróżnicowanie jest w Australii, gdzie rośnie co najmniej 19 gatunków. W Polsce (i Europie) występuje tylko jeden gatunek – grzybieńczyk wodny N. peltata. Są to byliny, rzadziej rośliny jednoroczne rosnące w wodach. Nasiona przenoszone są przez mrówki (u gatunków australijskich) lub dzięki przestworom powietrznym unoszą się na wodzie i przez nią są przemieszczane.

Wikipedia

# grzybienianka

nimfa grzybienianka - gatunek motyla z rodziny wachlarzykowatych

SJP.pl

# grzybienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grzybieć., porastanie grzybem

Wiktionary

Grzybienie (Nymphaea L.) – rodzaj z rodziny grzybieniowatych Nymphaeaceae. Obejmuje 58 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, przy czym zróżnicowaniem wyróżnia się Australia, gdzie rośnie 17 gatunków rodzimych (kolejne 4 są introdukowane). W Europie rosną cztery gatunki, z czego w Polsce obecne są dwa: grzybienie białe N. alba oraz grzybienie północne N. candida. Wszystkie grzybienie są roślinami wodnymi o pływających liściach i często też kwiatach, u części gatunków rozwijających się tylko nocą. Zapylaczami są chrząszcze, błonkoskrzydłe i bzygowate.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zastosowano specjalne środki chemiczne, by zatrzymać grzybienie tynków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzybieniowce nmos., zgrzybienie n., grzybiarka ż.

czas. grzybieć ndk., zgrzybieć dk.

Wiktionary

# grzybieniowate

rodzina roślin wodnych, o wielkich liściach i białych lub żółtych kwiatach, rosnących w strefie umiarkowanej i podzwrotnikowej

SJP.pl

Grzybieniowate (Nymphaeaceae Salisb.) – rodzina hydrofitów z rzędu grzybieniowców (Nymphaeales Dumort.). Liczy około 58 gatunków zamieszkujących słodkowodne zbiorniki wodne na całym świecie (najszerzej rozprzestrzeniona rodzina spośród wczesnych okrytonasiennych). Jedyny przedstawiciel rodziny nie rosnący w zbiornikach to Nymphaea thermarum pierwotnie występujący w mule wokół gorących źródeł w Rwandzie, którego naturalne siedliska zostały jednak zniszczone (gatunek zachował się wyłącznie w ogrodach botanicznych).

Wikipedia

# grzybieniowaty

o cechach grzybieniowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# grzybieniowce

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Nymphaeales|Dumort.|ref=tak., rząd roślin zielnych należący do klasy okrytonasiennych;

Wiktionary

Grzybieniowce (Nymphaeales Dumort.) – rząd roślin zielnych, hydrofitów o dawniej różnym ujęciu systematycznym. Grupa ta wyewoluowała zanim od okrytonasiennych oddzielił się klad jednoliściennych. Grzybieniowce wyodrębniły się prawdopodobnie już 171-153 milionów lat temu. Dłuższy czas zaliczano tu dwie (w najnowszych ujęciach czasem łączone w jedną) rodziny z 8 rodzajami i 64 gatunkami (w tym 40 gatunków z jednego tylko rodzaju grzybienie Nymphaea). W marcu 2007 opublikowano wyniki badań, z których wynika, że współczesnymi potomkami siostrzanej linii rozwojowej dla grzybieniowców są rośliny z rodziny hydatellowatych Hydatellaceae. Odkrycie to przedstawiło w nowym świetle ewolucję przodków grzybieniowców. Okazało się bowiem, że wobec znacznych różnic (np. morfologicznych) między przedstawicielami tych dwóch kladów o wspólnym pochodzeniu, dojść musiało w przeszłości do znacznego zróżnicowania planów budowy i wykształcenia rozmaitych adaptacji do życia w środowisku wodnym. Hydatellowate zaczęły być włączane do grzybieniowców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grzybienie białe zaliczamy do grzybieniowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzybienie lm. nmos., grzybieniowe lm. nmos., grzybień ż.

Wiktionary

# grzybieniowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

SJP.pl

# grzybieński

przymiotnik od: Grzybno

SJP.pl

# grzybing

żartobliwie: grzybobranie

SJP.pl

# grzybkowaty

podobny kształtem do grzybka

SJP.pl

# grzybkowski

nazwisko

SJP.pl

# grzybkowy

przymiotnik od: grzybek

SJP.pl

# grzybnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. mikol. forma plechaechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów;

Wiktionary

Grzybnia (łac. mycelium) – plecha stanowiąca ciało grzybów, zbudowana z wyrośniętej i rozgałęzionej strzępki lub wielu strzępek skupionych w jednym miejscu. U grzybów można wyróżnić następujące stopnie organizacji budowy: pojedyncza komórka ⇒ strzępka ⇒ grzybnia ⇒ owocnik lub przetrwalnik.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Grzybowo n., grzyb m., grzybek m., grzybiarz m., grzybiarka ż., grzybowa ż., grzybica ż., zagrzybianie n., zagrzybienie n.

czas. zagrzybiać ndk., zagrzybić dk.

przym. grzybny, grzybowy, grzybiczy, grzybiczny, grzybniowy, grzybowski

przysł. grzybowo

Wiktionary

# grzybniowy

przymiotnik od: grzybnia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grzybnią, dotyczący grzybni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzybiarka ż., grzybnia ż., grzyb mrz.

Wiktionary

# grzybno

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. nazwa kilku jezior w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Grzybno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bobrowo
- Grzybno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Unisław
- Grzybno – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
- Grzybno – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Stara Kiszewa
- Grzybno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Brodnica
- Grzybno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
- Grzybno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna
- Grzybno – kolonia wsi Różańsko w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno
- Grzybno – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Sławno

Wikipedia

# grzybny

1. → grzyb; grzybowy, grzybi;
2. obfitujący w grzyby; grzybodajny;
3. powstały w wyniku narastania grzyba - organizmu żywego pasożytującego na innych organizmach

SJP.pl

# grzybobójczy

zwalczający grzyby; fungicydalny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mikol. taki, który zabija grzyby i zapobiega ich rozwojowi oraz pojawieniu się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Blizny” po ucięciach smarowane są specjalnym preparatem grzybobójczym - tłumaczy Krzysztof Szymański. - Drzewa odrodzą się na wiosnę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡʒɨbɔˈbujt͡ʃɨ, AS: gžybobui ̯čy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeciwgrzybowy

Wiktionary

# grzybobójka

preparat grzybobójczy

SJP.pl

# grzybobranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mikol. zbieranie grzybów

Wiktionary

Grzybobranie – pozyskiwanie owocników grzybów ze stanowisk naturalnych.

W krajach północnosłowiańskich masowo zbiera się wiele gatunków dzikich grzybów do celów spożywczych. Grzybiarstwo może być też źródłem zarobku, np. dla ludności sąsiadującej z lasami. Współcześnie w Polsce stanowi często rodzaj hobby lub zajęcia rekreacyjnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Całą rodziną poszliśmy na grzybobranie.

(1.1) Zasadniczo na grzybobranie można się wybrać przez cały rok, jednak najlepiej jest to robić jesienią, zwłaszcza jeśli końcówka lata była ciepła i wilgotna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡʒɨbɔˈbrãɲɛ, AS: gžybobrãńe

Wiktionary

# grzybodajny

obfitujący w grzyby

SJP.pl

# grzybolubka

drobna muchówka z rodziny bedliszek; bedliszka

SJP.pl

- grzybolubka (Asterophora) – rodzaj grzybów z rodziny kępkowcowatych
- grzybolubka (Autalia) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych

Wikipedia

# grzybolubny

pochwiak grzybolubny - gatunek grzybów z rodziny łuskowcowatych

SJP.pl

# grzybopodobny

1. mający niektóre właściwości grzybów; przypominający grzyb;
2. protisty grzybopodobne - nieformalna grupa protistów zaliczanych dawniej do grzybów

SJP.pl

# grzybów

1. cudzożywny organizm plechowy, nieposiadający ciałek zieleni;
2. nadziemna część organizmu plechowego, w kształcie kapelusza osadzonego na nóżce;
3. forma przypominająca kształtem grzyb;
4. pogardliwie: stary, niedołężny człowiek

SJP.pl

W Polsce

- Grzybów – część miasta Kępno
- Grzybów – przysiółek wsi Zaborów w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
- Grzybów – przysiółek wsi Annolesie w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
- Grzybów – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
- Grzybów – część wsi Balice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Grzybów – część wsi Burów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Grzybów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew
- Grzybów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki
- Grzybów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słubice
- Grzybów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne
- Grzybów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Stąporków
- Grzybów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria
- Grzybów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Staszów

Wikipedia

# grzybowa

potocznie: zupa grzybowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulin. zupa z grzybów świeżych lub suszonych;

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: grzybowy

Wiktionary

## Integralne części miejscowości w Polsce

- Grzybowa – część miasta Warszawa, w dzielnicy Wesoła
- Grzybowa – przysiółek wsi Gdów w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Grzybowa – kolonia wsi Śladków Duży w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
- Grzybowa – skała w Ojcowskim Parku Narodowym

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nieszczególnie lubię grzybową, ale jeśli nie ma nic innego, to zjem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzybowo n., Grzyb mrz., grzyb m., grzybek m., grzybkowanie n., grzybica ż., zagrzybienie n., zgrzybienie n., grzybiarka ż., grzybiarz mos., grzybnia ż.

czas. grzybkować ndk., zagrzybić dk., zgrzybieć dk.

przym. grzybowy, grzybiczny, zgrzybiały, grzybny, grzybowski, grzybski, grzybowaty

przysł. grzybowo, grzybicznie, zgrzybiale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zupa grzybowa; gwara. grzybianka, grzybowianka, grzybówka, grzybula

Wiktionary

# grzybowaty

podobny kształtem do grzyba

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przypominający grzyb, w kształcie grzyba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na pustyni widzieliśmy grzybowate ostańce skalne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzyb mrz., grzybowa ż.

przym. grzybowy

przysł. grzybowo

Wiktionary

# grzybowice

- Grzybowice – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Skoki

2 części miast:

- Grzybowice – część miasta Prószków
- Grzybowice – część miasta Zabrze

Wikipedia

# grzybowisko

miejsce w lesie, gdzie rosną grzyby

SJP.pl

# grzybówka

rodzaj grzybów z rodziny grzybówkowatych

SJP.pl

- grzybówka – rodzaj grzybów
- Grzybówka – struga, dopływ rzeki Supraśla

Wikipedia

# grzybówkowate

o cechach grzybówkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Grzybówkowate (Mycenaceae Overeem) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

Wikipedia

# grzybówkowaty

o cechach grzybówkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# grzybowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. część miasta Leszno w województwie wielkopolskim

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce;

Wiktionary

W Polsce

- Grzybowo – część miasta Leszno
- Grzybowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Regimin
- Grzybowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna
- Grzybowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż
- Grzybowo – część wsi Stadniki w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Grodzisk
- Grzybowo – część wsi Polnica w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
- Grzybowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Kościerzyna
- Grzybowo – przysiółek wsi Kronowo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn
- Grzybowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Reszel
- Grzybowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki
- Grzybowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
- Grzybowo - nieistniejąca zaginiona osada w woj. wielkopolskim, w powiecie kościańskim
- Grzybowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gm. Kołobrzeg

- Grzybowo – gromada
- Grzybowo – grodzisko w Grzybowie, woj. wielkopolskie, pow. wrzesiński

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W lasach pod Grzybowem odkryto mogiły z czasów powstania wielkopolskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzyb mos./mrz., Grzyb mrz., Grzybek mrz., grzybnia ż., grzybowa ż., grzybowianin mos., grzybowianka ż., grzyby lm nm.

przym. grzybowski

Wiktionary

# grzybowski

przymiotnik od: Grzybowa Góra, Grzybowo, Grzybów, Grzybów Dolny, Grzybów Hornowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Grzybowa, związany z Grzybowem

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Grzybowski (1879–1940) – polski działacz PPS
- Andrzej Grzybowski (1930–2020) – polski aktor
- Andrzej Grzybowski (ur. 1948) – polski architekt
- Andrzej Grzybowski (ur. 1968) – polski lekarz okulista, dr hab.
- Andrzej Grzybowski (1899–1940) – polski porucznik Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
- Andrzej Grzybowski – polski lekarz epidemiolog, prof. dr hab.
- Andrzej Grzybowski – polski fizyk, dr hab. inż.
- Andrzej Grzybowski – polski informatyk, dr hab. inż.
- Antoni Grzybowski (1911–1944) – polski żołnierz, powstaniec warszawski
- August Grzybowski (1842–1922) – polski duchowny protestancki
- Bartosz Grzybowski (ur. 1972) – polski chemik
- Bolesław Grzybowski (1920–1992) – polski inżynier i działacz emigracyjny
- Fabian Grzybowski (1913–1985) – polski geodeta
- Faustyn Grzybowski (1913–1999) – polski funkcjonariusz UB
- Franciszek Grzybowski – ujednoznacznienie
- Henryk Grzybowski (1934–2012) – polski piłkarz, olimpijczyk
- Henryk Grzybowski – ujednoznacznienie
- Jacek Grzybowski (ur. 1973) – polski duchowny rzymskokatolicki, filozof
- Jan Grzybowski (XVII w.) – polski szlachcic
- Jarosław Grzybowski (ur. 1974) – polski perkusista, aranżer
- Jerzy Grzybowski (XX–XXI w.) – polski matematyk związany z poznańskim UAM
- Jerzy Grzybowski (ur. 1950) – polski działacz społeczny, współzałożyciel ruchu Spotkania małżeńskie
- Józef Anioł Grzybowski (XVII w.) – polski szlachcic
- Józef Grzybowski (1869–1922) – polski geolog, paleontolog, profesor
- Karol Grzybowski (ur. 1985) – polski prawnik i urzędnik
- Kazimierz Grzybowski – ujednoznacznienie
- Konstanty Grzybowski (1901–1970) – polski prawnik, historyk prawa i idei, profesor UJ
- Leszek Grzybowski (1945–2018) – polski ekonomista, działacz partyjny
- Ludomir Grzybowski (XIX w.) – polski uczestnik powstania styczniowego
- Maciej Grzybowski (1942–2024) – polski aktor, reżyser, dyrektor teatru, pedagog
- Marcin Grzybowski (ur. 1979) – polski kajakarz
- Marian Grzybowski – ujednoznacznienie
- Martynian Grzybowski (XVIII w.) – polski szlachcic
- Michał Marian Grzybowski (1937–2023) – polski ksiądz, historyk Kościoła, profesor
- Michał Grzybowski (ur. 1979) – polski aktor, scenarzysta, reżyser, producent
- Mirosław Grzybowski (ur. 1977) – polski skoczek narciarski
- Przemysław Paweł Grzybowski (ur. 1968) – polski doktor nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki
- Peter Grzybowski (1954–2013) – polski performer i malarz
- Piotr Grzybowski – ujednoznacznienie
- Roman Grzybowski (1941–2022) – polski technolog żywności i żywienia
- Romuald Grzybowski (ur. 1953) – polski historyk, pedagog
- Ryszard Kuba Grzybowski (1933–2022) – polski rysownik, malarz, poeta
- Stefan Grzybowski (1902–2003) – polski prawnik, profesor, rektor UJ
- Stanisław Grzybowski – ujednoznacznienie
- Teofil Grzybowski (XVII w.) – polski szlachcic
- Wacław Grzybowski (1887–1959) – polski dyplomata, poseł, filozof, ambasador
- Wacław Grzybowski (1929–2004) – polski ekonomista
- Władysław Grzybowski (1895–1920) – polski żołnierz
- Zbigniew Grzybowski – ujednoznacznienie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W lasach grzybowskich widziano żubra.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzyb mos./mrz., Grzyb mrz., Grzybek mrz., grzybnia ż., grzybowa ż., Grzybowo n., grzybowianin mos., grzybowianka ż., grzyby lm nm.

Wiktionary

# grzybowy

1. → grzyb; grzybny, grzybi;
2. związany z działaniem grzybów - organizmów żywych pasożytujących na innych organizmach

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grzybami, dotyczący grzybów

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla grzybów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzyb m., grzybek m., grzybkowanie n., grzybica ż., grzybowa ż., zagrzybienie n., zgrzybienie n., grzybiarka ż., grzybiarz mos., grzybnia ż.

czas. grzybkować ndk., zagrzybić dk., zgrzybieć dk.

przym. grzybiczny, zgrzybiały, grzybny, grzybowaty

przysł. grzybowo, grzybicznie, zgrzybiale

Wiktionary

# grzybożerek

chrząszczyk z rodziny czarnuchowatych; Boletophagus reticulatus

SJP.pl

# grzyboznawca

specjalista w zakresie nauki o grzybach; mikolog, mykolog

SJP.pl

# grzyboznawczy

związany z nauką o grzybach; mykologiczny, mikologiczny

SJP.pl

# grzyboznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o grzybach; mikolożka, mykolożka

SJP.pl

# grzyboznawstwo

nauka o grzybach; mikologia, mykologia

SJP.pl

# grzybożywność

zdolność niektórych roślin do pobierania pokarmu za pośrednictwem strzępek grzybów; mikotroficzność

SJP.pl

# grzybożywny

o roślinach: zdolny do pobierania pokarmu za pośrednictwem strzępek grzybów; mikotroficzny

SJP.pl

# grzybski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Grzyba, związany z Grzybem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sprawę zgłosił grzybski wójt.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzyb mrz., Grzyb mrz., grzybek mrz., grzybianin mos., grzybianka ż., grzybowa ż., grzyby lm nm.

Wiktionary

# grzyby

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) mikol. syst. nazwa systematyczna|Fungi|L.|ref=tak., królestwo należące do domeny jądrowców;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: grzyb

Wiktionary

Grzyby (Fungi R.T. Moore) – królestwo należące do domeny jądrowców (Eukaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego, takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Istnienie grzybów zaobserwowano we wszystkich strefach klimatycznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzyb mrz., Grzyb mrz., Grzybowo n.

przym. grzybowski, grzybski

Wiktionary

# grzymalici

średniowieczny ród rycerski, osiadły w Wielkopolsce

SJP.pl

# grzymalita

członek średniowiecznego rodu rycerskiego, osiadłego w Wielkopolsce

SJP.pl

# grzymała

nazwisko

SJP.pl

- Grzymała – nazwisko
- Grzymała – herb szlachecki

Wikipedia

# grzymałów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim, nad rzeką Gniłą;

Wiktionary

W Polsce

- Grzymałów – dawna nazwa miasta Swarzędz
- Grzymałów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
- Grzymałów – dawna wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew
- Grzymałów – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Słaboszów

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. grzymałowski

Wiktionary

# grzymek

nazwisko

SJP.pl

Grzymek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Żabia Wola.

Wieś zlokalizowana jest na terenie Wysoczyzny Rawskiej na Południowym Mazowszu. Grzymek powstał po reformie administracyjnej w zaborze rosyjskim w roku 1866. Wcześniej już istniał tu młyn, częściowo spalony i odbudowany w 1892 roku, korzystający z energii dostarczanej przez wody stawu na spiętrzonej rzece Pisia Tuczna. Stawy i młyn o nazwie Grzymek występowały już w XVIII wieku co można odczytać na mapach z tego okresu. Retencję wody uzyskano w prosty sposób poprzez usypanie grobli ziemnej i budowę drewnianego upustu ze stawidłami. Upust zlokalizowany był przy południowym brzegu zbiornika. Budowę stawu ułatwia konfiguracja terenu, gdyż młyn oddzielony jest od wsi pradoliną Pisi o znacznych jak na Mazowsze różnicy wysokości (4–8 m). Staw w okresie międzywojennym został rozbudowany poprzez powiększenie go od strony południowej.Wówczas to na zalewie pojawiła się wyspa Przyczółki upustu były częściowo murowane a elementy drewniane skręcano za pomocą śrub z czworokątnymi nakrętkami. Koło młyńskie (funkcjonujące do roku 1964) napędzała woda z jazu wykonanego z kamienia polnego zlokalizowanego, tak jak młyn w środkowej części grobli (w chwili obecnej znajduje się tam betonowy leżak). W okresie I wojny światowej przez wieś przetoczyły się wojska rosyjskie niemieckie i austriackie. Przed 1914 rokiem, również nad rzeką Pisia Tuczna, zlokalizowany był drugi staw, przy którym funkcjonował tartak (zachowały się drewniane słupy upustu zlokalizowane w tzw. cofce obecnego zalewu). Tartak przestał istnieć z chwilą wycięcia Puszczy Jaktorowskiej. Staw Grzymek, wczesną jesienią, był częściowo opróżniany z wody w celu dokonania napraw. W momencie spuszczania wody odławiano ryby, po które przyjeżdżali okoliczni handlarze Żydowscy. Jesienią 1939 roku przez wieś przetoczyły się niedobitki Armii Łódź rozbrajając się.Według niepotwierdzonych źródeł część uzbrojenia wrzucono do stawu. Przy rozwidleniu dróg do Kuklówki Zarzecznej i do wsi Oddział jesienią 1944 roku, okoliczna ludność została zmuszona przez wojska hitlerowskie do wykopania systemu okopów, przeznaczonych do obrony przed armią sowiecką. Okopy te są częściowo zachowane (2013). W 1945 roku przez wieś przetoczyły się pododdziały sowieckiej 61 Gwardyjskiej Armii Uderzeniowej rabując mieszkańców.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego. Przed 1975 rokiem wieś należała do powiatu grodziskiego w województwie warszawskim. Wieś należy do parafii rzymskokatolickiej w Skułach.

Wikipedia

# grzymisław

imię męskie

SJP.pl

Grzymisław, Grzymosław, Grzymsław, Grzmisław, Grzysław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Grzymi- ("grzmieć") i -sław ("sława"). Mogło oznaczać "posiadający szeroką sławę".

Forma żeńska: Grzymisława, Grzymsława

Grzymisław imieniny obchodzi 12 października

Wikipedia

# grzymisława

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Grzymisław

Wiktionary

Grzymisława, Grzymsława – staropolskie imię żeńskie. Składa się z członu Grzymi- ("grzmieć") i -sława ("sława"). Mogło oznaczać "posiadająca szeroką sławę". Imię to nosiła małżonka Leszka Białego, matka bł. Salomei i księcia Bolesława Wstydliwego.

Forma męska: Grzymisław, Grzymosław, Grzymsław, Grzmisław, Grzysław.

Grzymisława imieniny obchodzi 24 grudnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opiekę nad synem Grzymisławy usiłował przejąć brat Leszka, pretendent do tronu krakowskiego, Konrad I mazowiecki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Grzymisław m.

Wiktionary

# grzymisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grzymisławy lub z nią związany

SJP.pl

# grzymisławostwo

Grzymisław z małżonką; Grzymisławowie

SJP.pl

# grzymisławowie

Grzymisław z małżonką; Grzymisławostwo

SJP.pl

# grzymisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grzymisława lub z nim związany

SJP.pl

# grzymkowski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Grzymkowski (ur. 1947) – polski archeolog, muzealnik, regionalista i samorządowiec.
- Jerzy Grzymkowski (1930–2006) – polski prozaik i scenarzysta filmowy.
- Sławomir Grzymkowski (ur. 1968) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny.

Wikipedia

# grzymski

nazwisko

SJP.pl

# grzywa

1. u niektórych zwierząt: dłuższa sierść pokrywająca tylną część głowy i kark;
2. potocznie: bujna czupryna u człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

(1.2) bujna czupryna

(1.3) piana na grzbiecie fali

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Istotnie jakiś jeździec zbliżał się całym pędem i pochylony na siodle, z twarzą ukrytą w grzywie końskiej, smagał jeszcze nahajem swego źrebca, który zdawał się ziemi nie tykać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɨva, AS: gžyva

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzywacz m.

:: zdrobn. grzywka ż., grzyweczka ż.

przym. grzywiasty

Wiktionary

# grzywacz

1. duży gołąb o brązowosinym upierzeniu
2. fala wzburzonej wody

SJP.pl

Geografia:

- grzywacz – rodzaj fali morskiej
- Grzywacz – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin
- Grzywacz – część wsi Wilhelmów w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Błędów

Wikipedia

# grzywaczewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Grzywaczewski – polski mieszczanin i wojskowy
- Jan Grzywaczewski – polski działacz społeczny
- Maciej Grzywaczewski – polski producent filmowy, przedsiębiorca, wydawca, działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL
- Stanisław Grzywaczewski – polski piłkarz
- Tomasz Grzywaczewski – polski dziennikarz i podróżnik
- Waldemar Grzywaczewski – polski polityk, poseł na Sejm

Wikipedia

# grzywak

gryzoń z rodziny chomikowatych

SJP.pl

- grzywak (Lophiomys) – rodzaj ssaka z podrodziny grzywaków (Lophiomyinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).
- Andrzej Grzywak (1931-2016) – polski uczony, automatyk, informatyk.

Wikipedia

# grzyweczka

zdrobnienie od: grzywka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: grzywka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɨˈvɛt͡ʃka, AS: gžyvečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzywa ż., grzywka ż.

Wiktionary

# grzywiasty

mający grzywę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający grzywę, pokryty grzywą

(1.2) przypominający kształtem grzywę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wilki grzywiaste na wolności żyją na terenie Ameryki Południowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡʒɨˈvʲjastɨ, AS: gžyvʹi ̯asty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. grzywa ż., grzywka ż.

Wiktionary

# grzywienka

1. grzywienka zwyczajna - gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;
2. ekspresywnie: grzywna

SJP.pl

Grzywienka zwyczajna, grzywienka (Chenonetta jubata) − gatunek ptaka osiadłego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju Chenonetta. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

# grzywiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dariusz Grzywiński – polski, zapaśnik, trener, olimpijczyk
- Krzysztof Grzywiński – polski działacz polityczny
- Stanisław Grzywiński (strona ujednoznaczniająca)

Wikipedia

# grzywka

włosy spadające na czoło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fryz. włosy przycięte tak, że spadają na czoło

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obciąć cię z grzywką, czy bez?

(1.1) Miała oczy pełne łez, grzywka się jej rozwiała (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡʒɨfka, AS: gžyfka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. grzyweczka ż.

:: zgrub. grzywa ż.

przym. grzywiasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|myjna.

Wiktionary

# grzywna

kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. adm. kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

(1.2) hist. jednostka masy i jednostka pieniężna używana dawniej w Polsce, Czechach i na Rusi

Wiktionary

- grzywna (prawo)
- grzywna (jednostka miar)
- hrywna – waluta Ukrainy

W Polsce

- Grzywna – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
- Grzywna – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik
- Grzywna – gromada
- Grzywna – przystanek kolejow w Grzywnej, w województwie kujawsko-pomorskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muszę zapłacić 300 dolarów grzywny!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hrywna ż.

przym. grzywnowy

Wiktionary

# grzywnowicz

nazwisko

SJP.pl

# grzywnowy

przymiotnik od: grzywna

SJP.pl

# grzywocz

nazwisko

SJP.pl

# grzywoszyjka

grzywoszyjka amazońska - gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

Grzywoszyjka amazońska, grzywoszyjka, gęsiówka grzywiasta (Oressochen jubatus) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Bliski zagrożenia wyginięciem.

Wikipedia

# gs

symbol gausa, jednostki natężenia pola magnetycznego

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Gminna Spółdzielnia

(1.2) pot. sklep wielobranżowy należący do GS-u (1.1)

Wiktionary

- Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska”
- Grupa szturmowa
  - Grupy Szturmowe – drużyny harcerskie Szarych Szeregów
- Gs – skrót oznaczający fizyczną jednostkę miary gaus
- Modele samochodów:
  - Lexus GS
  - Citroën GS/GSA

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.2) Autobusy pekaesowskie zatrzymują się na przystanku przed GS-em.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ɟɛ‿ˈːs, AS: ǵ•‿es

  Wiktionary

# gs-owski

geesowski; przymiotnik od:
a) GS (Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska");
b) GS, gees (pojedynczy sklep)

SJP.pl

# gsb

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = turyst. Główny Szlak Beskidzki;

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== GSB (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = mikrobiol. green sulphur bacterium → zielona bakteria siarkowa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# gsh

tripeptyd zbudowany z kwasu glutaminowego, cysteiny i glicyny; glutation

SJP.pl

# gsm

Global System for Mobile Telecommunication, Globalny System Telekomunikacji Ruchomej, cyfrowy system telefonii komórkowej

SJP.pl

# gt

1. klasa samochodów sportowych o wysokich osiągach;
2. model samochodu marki Ford;
3. model samochodu marki Opel;
4. model samochodu marki Alfa Romeo

SJP.pl

# gta

[czytaj: gie-te-A] skrót od: Grand Theft Auto, seria gier komputerowych

SJP.pl

# gtm

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = Gliwicki Teatr Muzyczny

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== GTM (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = gay themed movie → film o tematyce gejowskiej

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɟɛ‿tɛ‿ˈɛ̃m, AS: ǵe‿te‿ẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== GTM (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = gay themed movie → film o tematyce gejowskiej

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== GTM (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = gay themed movie → film o tematyce gejowskiej

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gu

nieokreślony dźwięk wydawany przez dziecko zaczynające mówić; zwykle powtarzany

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja, często powtórzona, naśladująca gaworzenie małego dziecka

Wiktionary

- Gu – chińskie brązowe naczynie do wina

Osoby o tym nazwisku:

- Eileen Gu – chińska narciarka dowolna pochodzenia amerykańskiego

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== gu (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Aioramu-gu.wav. audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-gu.wav.

znaczenia.

zaimek osobowy

(1.1) my

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡu, AS: gu

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== gu (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Aioramu-gu.wav. audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-gu.wav.

znaczenia.

zaimek osobowy

(1.1) my

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# guacamole

[czytaj: głakamole] sos z utartych gruszek awokado

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. meksykański sos przyrządzany na bazie awokado;

Wiktionary

Guacamole – meksykański sos (salsa) przyrządzany na bazie awokado.

Guacamole swoje początki miał już w czasach azteckich. Oprócz awokado dodaje się także limonkę i sól. Poszczególne rodzaje guacamole mogą zawierać pomidory, paprykę chili, cebulę, kolendrę, czosnek i inne przyprawy. Spożywa się go zazwyczaj z plackami tortilla, chociaż Meksykanie dodają go do niemal każdej przystawki. Nazwa guacamole pochodzi z języka nahuatl, āhuacamolli (w języku nahuatl āhuacatl - awokado, molli - sos), w języku hiszp. wymawia się je jako guakamole.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do sporządzenia guacamole przyda ci się limonka.

Wiktionary

# guadalajara

[czytaj: gładalahara]
1. duże miasto w Meksyku;
2. miasto w Hiszpanii;
3. prowincja w Hiszpanii

SJP.pl

Wikipedia

# guadalajarski

przymiotnik

(1.1) przym. od Guadalajara

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡwadalaˈxarsʲci, AS: gu̯adalaχarsʹḱi

Wiktionary

# guadalcanal

[czytaj: gładlkaNAL] wyspa na Oceanie Spokojnym

SJP.pl

Guadalcanal (Isatabu) – wyspa na Morzu Salomona (Ocean Spokojny), o powierzchni 5302 km², druga co do wielkości wyspa w archipelagu Wysp Salomona, należąca do państwa Wyspy Salomona. Nazwę swą zawdzięcza hiszpańskiemu odkrywcy Álvaro de Mendaña de Neyra pochodzącemu z prowincji Sewilli. Największym miastem jest Honiara, stanowiąca jednocześnie stolicę państwa. Honiara leży na północnym wybrzeżu wyspy, pomiędzy przylądkami Lunga i Cruz, kilka kilometrów na zachód od miejsca, gdzie w roku 1942 znajdował się przyczółek amerykański podczas walk z Japończykami. W 1990 wyspa miała 50 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# guadalupe

1. wyspa wulkaniczna na Oceanie Spokojnym;
2. miasto w Meksyku;
3. miasto w Hiszpanii;
4. miasto w Stanach Zjednoczonych;
5. rzeka w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

- Guadalupe – miasto w Hiszpanii w prowincji Cáceres, we wspólnocie autonomicznej Estremadura
- Guadalupe – miasto w Kostaryce
- Guadalupe – miasto na Wyspach Świętego Tomasza i Książęcej

Wikipedia

# guaifenezyna

[czytaj: gła-ifenezyna] syntetyczny lek wykrztuśny

SJP.pl

# guajak

drzewo z Ameryki Środkowej, wytwarzające duże ilości żywicy powszechnie używanej do produkcji syropów wykrztuśnych; gwajakowiec lekarski; drzewo gwajakowe; gwajakol

SJP.pl

# guajawa

drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane m.in. dla smacznych owoców w kształcie gruszki; gwajawa, guawa, gujawa, gruszla, psydia

SJP.pl

Gujawa, gruszla (Psidium L.) – rodzaj obejmujący około 100 gatunków roślin tropikalnych z rodziny mirtowatych, znany też pod nazwami guawa, gwajawa, gojawa, psydia. Rośliny te występują na Karaibach, w Ameryce Środkowej i w północnej części Ameryki Południowej.

Wikipedia

# guajazyl

Gwajafenezyna (łac. Guaifenesinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna gwajakolu, w której fenolowa grupa hydroksylowa gwajakolu połączona jest wiązaniem eterowym z pierwszorzędową grupą hydroksylową gliceryny. Stosowana jako lek ułatwiający odkrztuszanie

Wikipedia

# gualfard

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Święty Gualfard z Augsburga patronuje siodlarzom.

Wiktionary

# guam

[czytaj: głam] wyspa na Oceanie Payficznym, terytorium zamorskie USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w Oceanii;

(1.2) geogr. polit. terytorium zależne Stanów Zjednoczonych na wyspie Guam (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡuwãm, AS: guu̯ãm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Guamczyk m., Guamka ż.

przym. guamski

Wiktionary

# guamczyk

[czytaj: głamczyk] mieszkaniec Guam (terytorium zamorskiego USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mieszkaniec Guamu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Guam mrz.

:: fm. Guamka ż.

przym. guamski

Wiktionary

# guamka

[czytaj: głamka] mieszkanka Guam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Guamu

Wiktionary

Guamka (ros. Гуамка) – chutor (ros. хутор) w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, w rejonie apszerońskim. Wchodzi w skład osiedla wiejskiego Niżegorodskoje.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Guam mrz.

:: fm. Guamczyk mos.

przym. guamski

Wiktionary

# guamski

związany z Guamem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Guamu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego pojawienie się wprawiło w zdumienie pracujących nad brzegiem morza guamskich rybaków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Guam mrz., Guamczyk mos., Guamka ż.

Wiktionary

# guan

chiński instrument muzyczny

SJP.pl

# guanabana

krzew lub drzewo z rodziny flaszowcowatych, o jadalnych owocach; flaszowe drzewo; flaszowiec miękkociernisty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Annona muricata|L.|ref=tak., flaszowiec miękkociernisty, drzewo z rodziny flaszowcowatych;

(1.2) kulin. żółtozielony owoc guanábany (1.1)

Wiktionary

Flaszowiec miękkociernisty (Annona muricata L.) – gatunek małego drzewa, dorastającego do 10 m wysokości. Flaszowiec miękkociernisty pochodzi z Ameryki Środkowej i Antyli. Kwitnie przez cały rok, a jadalne owoce dojrzewają w każdym miesiącu. Głównym rejonem uprawy jest Ameryka Środkowa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1-2) Głównym rejonem uprawy guanábany jest Ameryka Środkowa.

Wiktionary

# guanahani

indiańska nazwa wyspy San Salvador leżącej na Oceanie Atlantyckim, w archipelagu Bahamów

SJP.pl

Guanahani – używana przez rdzennych mieszkańców nazwa jednej z wysp w archipelagu Bahamów, na której 12 października 1492 podczas pierwszej swej wyprawy wylądował po ponad dwumiesięcznym rejsie Krzysztof Kolumb.

Nie ma zgodności wśród historyków, która to była w rzeczywistości wyspa. Przez wiele lat uważano, że była to Wyspa Watlinga, zwana dziś San Salvador, ale od około 1986 uważa się, że bardziej prawdopodobna jest niewielka Samana Cay.

Wikipedia

# guanako

lama z rodziny wielbłądowatych, żyjąca w górach Ameryki Południowej; gwanako

SJP.pl

Gwanako andyjskie, gwanako, guanako (Lama guanicoe) – gatunek ssaka z rodziny wielbłądowatych (Camelidae). Żyje w niewielkich stadach w Andach i w Patagonii.

Wikipedia

# guangdong

prowincja w Chinach; Kuangtung

SJP.pl

Guangdong ([kwɑ̀ŋtʊ́ŋ]; chiń. upr. 广东; chiń. trad. 廣東; pinyin Guǎngdōng; Wade-Giles Kuang-tung; jyutping gwong2 dung1) – południowo-wschodnia prowincja Chińskiej Republiki Ludowej. Jest najliczniej zaludnioną prowincją w Chinach.

Wikipedia

# guangxi

[czytaj: kłangs-i] autonomiczny region w Chinach; Kuangsi

SJP.pl

Region Autonomiczny Kuangsi-Czuang (Guangxi wym. /kwàŋ.ɕí/; chiń. upr. 广西壮族自治区; chiń. trad. 廣西壯族自治區; pinyin Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū) – region autonomiczny w południowej części Chin. Kuangsi graniczy z prowincjami: Junnan na zachodzie, Kuejczou na północy, Hunan na północnym wschodzie, Guangdong na południowym wschodzie. Na południowym zachodzie ma wspólną granicę z Wietnamem a od południa przylega do Zatoki Tonkińskiej.

Wikipedia

# guanidyna

silnie zasadowa, higroskopijna substancja krystaliczna

SJP.pl

Guanidyna (iminomocznik) – organiczny związek chemiczny, należący do grupy imin, jest pochodną mocznika. Pochodnymi guanidyny są m.in. kreatyna, arginina, TBD. Ma silne właściwości zasadowe. Jest używana do syntezy innych ważnych związków np. barwników, leków.

Wikipedia

# guanina

zasada purynowa; gwanina

SJP.pl

Guanina, 2-amino-6-oksypuryna – organiczny związek chemiczny z grupy puryn, jedna z pięciu zasad azotowych, wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA). W kwasach nukleinowych tworzy komplementarną parę z cytozyną (C).

Guanina to biała substancja krystaliczna nierozpuszczalna w wodzie. Formuje ona kryształy molekularne.Nazwa „guanina” pochodzi z wyodrębnienia tego związku z odchodów (guana) ptaków.

Wikipedia

# guaninowy

przymiotnik od: guanina

SJP.pl

# guanit

mineralny, nieorganiczny związek chemiczny, fosforan magnezowo-amonowy; struwit

SJP.pl

Struwit lub też guanit (fosforan magnezowo-amonowy) – mineralny, nieorganiczny związek chemiczny, opisany po raz pierwszy w 1845 roku.

Wikipedia

# guano

1. pokłady odchodów ptasich gromadzące się na zachodnich wybrzeżach Ameryki Południowej oraz pobliskich wyspach, wykorzystywane jako nawóz;
2. potocznie: rzecz niewiele warta; byle co, śmieć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. suche odchody ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz;

Wiktionary

Guano – odchody ptaków morskich (głównie kormoranów, pelikanów i głuptaków) lub nietoperzy, gromadzące się od wieków na powierzchni ziemi lub w jaskiniach, na terenach suchych, głównie na zachodnich wybrzeżach Ameryki Południowej (Chile, Peru) i wyspach sąsiednich. Grube pokłady eksploatowane są jako cenny nawóz naturalny, przy czym niezrównoważone procesy wydobywania guana ptaków morskich mogą skutkować trwałym zniszczeniem siedlisk i zmniejszeniem o miliony populacji ptaków morskich.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. guanowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|hiszp|guano.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) guano

* baskijski: (1.1) guano

* duński: (1.1) guano w.

* hiszpański: (1.1) guano

* kataloński: (1.1) guano m.

* słowacki: (1.1) guáno n.

źródła.

== guano (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-guano.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) roln. guano

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡwãnɔ, AS: gu̯ãno

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. guanowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. guanowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|hiszp|guano.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) guano

* baskijski: (1.1) guano

* duński: (1.1) guano w.

* hiszpański: (1.1) guano

* kataloński: (1.1) guano m.

* słowacki: (1.1) guáno n.

źródła.

== guano (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-guano.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) roln. guano

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# guanofor

rodzaj chromatoforu, komórka barwnikowa zawierająca kryształki guaniny

SJP.pl

# guanozyna

nukleozyd zawierający guaninę (zasadę azotową) połączoną z rybozą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. rodzaj nukleozydu;

Wiktionary

Guanozyna – nukleozyd zawierający guaninę połączoną wiązaniem N-glikozydowym przez atom N9 z rybozą w postaci β-D-rybofuranozy.

Jest prekursorem dla rybonukleotydów, jak GMP, GDP i GTP, powstających przez ufosforylowanie atomu C5' rybozy.

Cząsteczkę o podobnej budowie ma abakawir, lek używany w kuracji AIDS.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Guanozyna jest prekursorem dla wielu nukletydów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡuwãnɔˈzɨ̃na, AS: guu̯ãnozỹna

Wiktionary

# guanozynodifosforan

związek organiczny zbudowany z guaniny, cukru rybozy i dwóch reszt fosforanowych, powstający podczas hydrolizy guanozynotrifosforanu

SJP.pl

Guanozyno-5′-difosforan (GDP) – organiczny związek chemiczny, rybonukleotyd o budowie podobnej do adenozynodifosforanu (ADP). Jest produktem hydrolizy GTP.

Wikipedia

# guanozynotrifosforan

cząsteczka przenosząca energię w organizmach żywych

SJP.pl

Guanozyno-5′-trifosforan (GTP) – organiczny związek chemiczny, rybonukleotyd purynowy pełniący funkcję przenośnika energii w komórce. Pełni podobne funkcje do adenozynotrifosforanu (ATP), zawiera dwa wiązania wysokoenergetyczne. GTP bierze udział w reakcjach fosforylacji, a także dostarcza energię w procesie translacji oraz transkrypcji. Powstaje w cyklu Krebsa.

Wikipedia

# guantanamczyk

mieszkaniec Guantánamo

SJP.pl

# guantanamka

mieszkanka Guantánamo

SJP.pl

# guantanamo

Guantánamo – miasto w południowo-wschodniej części Kuby, stolica prowincji Guantánamo. Zamieszkuje je 244 603 osób, z których większość zatrudniona jest przy uprawie trzciny cukrowej i bawełny.

Miejsce urodzenia Yargelis Savigne, kubańskiej lekkoatletki uprawiającej skok w dal i trójskok, a także Hermesa Ramireza - sprintera.

Wikipedia

# guantanamski

→ Guantánamo (miasto na Kubie)

SJP.pl

# guar

guma guar - organiczny związek chemiczny używany jako dodatek do żywności (E412); guma guarowa

SJP.pl

# guaracha

[czytaj: głaracza]
1. gatunek muzyki wywodzący się z Kuby;
2. kubański taniec ludowy

SJP.pl

# guarana

1. amazońska roślina pnąca z rodziny mydleńcowatych;
2. słodko-gorzki napój o właściwościach energetycznych

SJP.pl

Paulinia guarana (Paullinia cupana), pot. guarana lub gwarana – gatunek pnącza z rodziny mydleńcowatych. Występuje w całym dorzeczu Amazonki i Pary (Brazylia). Bywa nazywany zwyczajowo guaraną od nazwy gorzko-kwaśnego napoju, sporządzanego z jej nasion. Nazwa napoju zaś pochodzi od plemienia Guarani.

Wikipedia

# guarani

1. jednostka monetarna Paragwaju (1 guarani = 100 centymów);
2. język plemion Guarani

SJP.pl

Wikipedia

# guaranie

1. amazońska roślina pnąca z rodziny mydleńcowatych;
2. słodko-gorzki napój o właściwościach energetycznych

SJP.pl

# guaranin

kofeina znajdująca się w guaranie

SJP.pl

# guaranina

kofeina znajdująca się w guaranie

SJP.pl

Kofeina (łac. coffeinum) – organiczny związek chemiczny, alkaloid purynowy znajdujący się w ziarnach kawy i wielu innych surowcach roślinnych. Może również być otrzymywana syntetycznie. Została odkryta przez niemieckiego chemika Friedricha Ferdinanda Rungego w 1819 roku. W zależności od źródła nazywana jest także teiną (gdy źródłem jest herbata), guaraniną (gdy pochodzi z guarany) i mateiną (gdy pochodzi z yerba mate).

Wikipedia

# guaranka

członkini plemienia Indian z Ameryki Południowej; Gwaranka

SJP.pl

# guaranowy

→ guarana

SJP.pl

#### Patrz:

guarana

# guardafui

przylądek w Somalii

SJP.pl

Gees Gwardafuy, Caseyr (arab. Ras Ghardafuj) – przylądek w Somalii.

Znajduje się na krańcu Półwyspu Somalijskiego, u wejścia do Zatoki Adeńskiej.

Wikipedia

# guardbook

[czytaj: gardbuk] teczka z reklamami prasowymi

SJP.pl

# guari

odmiana ożaglowania gaflowego; huari

SJP.pl

# guarkernmehl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. guma guar

Wiktionary

# guarneri

Guarneri – rodzina włoskich lutników, która wywodziła swe tradycje z pracowni Nicoli Amatiego, łącząc je z wpływami sztuki lutniczej Stradivariusa, działała w XVII i XVIII w. w Cremonie, Wenecji i Mantui.

Najwybitniejsi przedstawiciele rodziny Guarnerich to: Andrea (1626–1698), Pietro Giovanni (1655–1720), Bartolomeo Giuseppe, zwany del Gesù (1698–1744) (na jego skrzypcach zwanych Il cannone grał Niccolò Paganini).

Na skrzypcach Guarneriego z 1734 grała Wanda Wiłkomirska.

Wikipedia

# guarowy

guma guarowa - organiczny związek chemiczny używany jako dodatek do żywności (E412); guma guar

SJP.pl

# guaviare

rzeka w Kolumbii (w górnym biegu - Guayabero)

SJP.pl

Guaviare – departament Kolumbii. Leży w środkowo-południowej części kraju. Stolicą departamentu Guaviare jest miasto San José del Guaviare.

Wikipedia

# guawa

drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane m.in. dla smacznych owoców w kształcie gruszki; gwajawa, guajawa, gujawa, gruszla, psydia

SJP.pl

Gujawa, gruszla (Psidium L.) – rodzaj obejmujący około 100 gatunków roślin tropikalnych z rodziny mirtowatych, znany też pod nazwami guawa, gwajawa, gojawa, psydia. Rośliny te występują na Karaibach, w Ameryce Środkowej i w północnej części Ameryki Południowej.

Wikipedia

# guayaquil

miasto w Ekwadorze

SJP.pl

Guayaquil (także Gwajakil, właściwie Santiago de Guayaquil) – miasto w zachodnim Ekwadorze przy ujściu rzeki Guayas do Zatoki Guayaquil (Ocean Spokojny). Ośrodek administracyjny prowincji Guayas.

Założone w 1537, było często niszczone przez Indian i piratów. W 1821 brało udział w walkach antyhiszpańskich. W XIX wieku było siedzibą liberałów. Rywalizowało z Quito, które było siedzibą konserwatystów. Od XIX wieku bardzo ważny port wywozowy Ekwadoru. Siedziba archidiecezji (zał. 1956, przedtem od 1838 diecezja), na czele której stał m.in. abp Juan Ignacio Larrea Holguín, a od 2003 abp Antonio Arregui Yarza. Znajduje się tu sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej, które w 1985 odwiedził papież Jan Paweł II.

Wikipedia

# gub.

skrót od: gubernia

SJP.pl

skrót

(1.1) = gubernia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 1863 r. liczba szkół cerkiewnoparafialnych w gub. grodzieńskiej wzrosła do 238.

Wiktionary

# gubacha

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Kraju Permskim Rosji;

Wiktionary

Gubacha – miasto w Rosji, w Kraju Permskim. W 2023 roku liczyło 22 915 mieszkańców. Miasto leży w pn.-wsch. części europejskiej Rosji, u podnóża Uralu, nad brzegiem rzeki Koswa (lewym dopływem Kamy), w dorzeczu Wołgi. Miasto leży około 150 km na północny wschód od Permu.

Miasto powstało w 1941 roku z połączenia osad Gubacha, Kržižanovsk i Imeni Krupskoj w jedną jednostkę administracyjną. Osada Gubacha znana jest od połowy XVIII wieku jako ośrodek wydobywczy rudy żelaza.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. gubachiński

Wiktionary

# gubachiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gubachą, dotyczący Gubachy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gubacha ż.

Wiktionary

# gubański

nazwisko

SJP.pl

# gubała

nazwisko

SJP.pl

# gubałówka

szczyt (1126 m n.p.m.) w Paśmie Gubałowskim, w pobliżu Zakopanego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. duża polana na Podhalu

(1.2) geogr. łagodny szczyt, na którym znajduje się Gubałówka (1.1);

Wiktionary

Gubałówka – podłużne wzniesienie na Pogórzu Gubałowskim (Paśmie Gubałowskim).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Zagrożone są niektóre jej stanowiska na Spiszu i Gubałówce w wyniku różnych form użytkowania polan, na których występuje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡubaˈwufka, AS: gubau̯ufka

Wiktionary

# guben

Niemcy:

- Guben – niemiecka nazwa miasta Gubin
- Guben – dawny powiat
- Guben – stacja kolejowa w Guben

Wikipedia

# gubernat

nazwisko

SJP.pl

# gubernator

1. urzędnik państwowy stojący na czele prowincji, stanu lub guberni w niektórych krajach;
2. zarządca wielkich majątków ziemskich w dawnej Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

(1.2) daw. administrator latyfundium w dawnej Polsce

(1.4) eduk. tytuł nadawany dyrektorom szkół w krajach anglosaskich

(1.5) adm. tytuł nadawany osobie kierującej wielką korporacją albo bankiem

(1.6) adm. tytuł duchownego zarządzającego Państwem Watykańskim w imieniu papieża

Wiktionary

Gubernator (łac. „sternik, kierownik, rządca” od gubernare „sterować, kierować, rządzić” z gr. kybernán „sterować, kontrolować”) – tytuł wysokich urzędników w niektórych państwach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Stanach Zjednoczonych gubernator oznacza zwierzchnika administracji stanu albo wyspy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡubɛrˈnatɔr, AS: gubernator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubernatorat n., gubernatorstwo n., gubernatorostwo n., gubernatorka ż., gubernatorowa ż., gubernatorówna ż., gubernatorowanie n., gubernia ż.

czas. gubernatorować ndk.

przym. gubernatorski, gubernialny, guberski

przysł. gubernatorsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) guwerner

Wiktionary

# gubernatorat

urząd gubernatora

SJP.pl

# gubernatorka

→ gubernator

SJP.pl

#### Patrz:

gubernator

# gubernatorostwo

gubernator z żoną

SJP.pl

# gubernatorowa

małżonka gubernatora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona gubernatora

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kazali mi usiąść obok gubernatorowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubernator m., gubernatorstwo n.

czas. gubernatorować ndk.

przysł. gubernatorsko

przym. gubernatorski

Wiktionary

# gubernatorować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) sprawować urząd gubernatora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubernator m., gubernatorowa ż.

przym. gubernatorski

Wiktionary

# gubernatorówna

dawniej: córka gubernatora

SJP.pl

# gubernatorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do gubernatora, związany z gubernatorem

przymiot dzierżawczy

(2.1) należący do gubernatora, będący jego własnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wuj pełni urząd gubernatorski już drugą kadencję z rzędu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubernator m., gubernatorowa ż., gubernatorstwo n., gubernowanie n., gubernia ż.

czas. gubernatorować ndk.

przym. guberski, guberniany

przysł. gubernatorsko

Wiktionary

# gubernatorstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) adm. prowincja zarządzana przez gubernatora

(1.2) adm. urząd gubernatora

(1.3) biuro lub siedziba gubernatora

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) przest. gubernator z małżonką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez dłuższy czas do Oświęcimia przywożono tylko Polaków ze Śląska i z t. zw. ”Generalnego Gubernatorstwa”.

(1.2) Dobrze już, dobrze — zgodził się Sanczo, któremu w głowie utkwiła myśl, że mógłby z własnej winy owo gubernatorstwo postradać.

(2.1) Wieczór u gubernatorstwa zgromadził był samą „śmietankę“ miejscową.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubernator m., gubernatorowa ż.

przym. gubernialny, gubernatorski, guberski

Wiktionary

# gubernia

jednostka podziału administracyjnego w dawnej Rosji i krajach jej podległych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;

Wiktionary

Gubernia (ros. губерния) – jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Imperium Rosyjskim, w tym i w krajach będących w jej składzie m.in.: w Wielkim Księstwie Finlandii i Królestwie Polskim.

Jednostka administracyjna została wprowadzona przez cara Piotra I. Na gubernie podzielone były również ziemie zabrane – terytoria Rzeczypospolitej wcielone do Imperium Rosyjskiego w wyniku rozbiorów Polski (1772–1795). Po klęsce powstania listopadowego w Królestwie Polskim w ramach rusyfikacji ustroju dotychczasowych osiem województw zostało w 1837 zastąpione przez gubernie. Gubernie zniesione zostały po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w listopadzie 1918. Na terytorium RFSRR i ZSRR istniały do 1929, gdy zostały zastąpione przez obwody.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na czele guberni stał gubernator mianowany przez cara.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubernator m.

przym. gubernialny, guberski, guberniany, gubernatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gubernator m.

przym. gubernialny, guberski, guberniany, gubernatorski

frazeologia.

etymologia.

etym|rosyjski|губерния. < etym|łac|gubemo. → rządzę

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) governorate, guberniya, gubernia

* esperanto: (1.1) gubernio

* francuski: (1.1) goubernia ż.

* litewski: (1.1) gubernija ż.

* niemiecki: (1.1) Gubernia ż.

* rosyjski: (1.1) губерния ż.

* słowacki: (1.1) gubernia ż.

* turecki: (1.1) guberniya

* węgierski: (1.1) kormányzóság

źródła.

== gubernia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) adm. gubernia

odmiana.

(1.1) lp. gubernia; lm. gubernias

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gubernialny

1. przymiotnik od: gubernia;
2. przymiotnik od: gubernium

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do guberni, związany z gubernią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubernia ż., gubernator m., gubernatorstwo n.

przym. guberski

Wiktionary

# guberniany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gubernią, dotyczący guberni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubernia ż.

przym. gubernatorski

Wiktionary

# gubernium

władza prowincjonalna w Galicji pod zaborem austriackim

SJP.pl

Gubernium − nazwa jednostek administracyjnych zarządu prowincji w Austrii, utworzonych w 1763, a w 1849 przemianowanych na namiestnictwa.

Na czele gubernium złożonego z kilku radców dworu (Hofrathe), kilkunastu radców gubernialnych oraz niższych urzędników, stał gubernator (Statthalter), którego powoływał i odwoływał cesarz. Gubernium dzieliło się na departamenty, których skład i funkcje ulegały w czasie różnym zmianom.

Wikipedia

# guberski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z gubernią, dotyczący guberni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubernia ż., gubernator mos., gubernatorstwo n.

przym. gubernialny, gubernatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gubernialny

Wiktionary

# gubić

tracić coś przez nieuwagę

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) tracić coś przez nieuważność

(1.2) doprowadzać do zguby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po nabożeństwie organista szybko zbiegł z chóru, gubiąc po drodze nuty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubienie n., zgubienie n., zguba ż., zagubienie n.

czas. zgubić dk.

przym. zgubiony, zgubny, zagubiony

Wiktionary

# gubin

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Gubin (niem. Guben, dolnołuż. Gubin) – miasto, będące jednocześnie gminą miejską oraz siedzibą gminy wiejskiej Gubin, zlokalizowane w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, na prawym brzegu Nysy Łużyckiej i nad Lubszą. Gubin usytuowany jest w polskiej części Dolnych Łużyc, na granicy z Niemcami, a do 1945 było wschodnią częścią miasta Guben. W latach 1975–1998 administracyjnie należał do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡubʲĩn, AS: gubʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gubinianin m., gubinianka ż.

przym. gubiński

Wiktionary

# gubinek

Gubinek (niem. Gubinchen, łuż. Gubink) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin, koło Gubina, leży nad Nysą Łużycką przy drodze nr 32.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# gubinianin

mieszkaniec Gubina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Gubina

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡubʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: gubʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gubin m.

:: fż. gubinianka ż.

przym. gubiński

Wiktionary

# gubinianka

mieszkanka Gubina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Gubina

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡubʲĩˈɲãnka, AS: gubʹĩńãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gubin m.

:: fm. gubinianin m.

przym. gubiński

Wiktionary

# gubiński

przymiotnik od: Gubin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Gubin

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) 15 stycznia pod gubiński urząd przyjechała zielona wołga z NRD.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuˈbʲĩj̃sʲci, AS: gubʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gubin, gubinianin, gubinianka

Wiktionary

# guc

Główny Urząd Ceł

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = Główny Urząd Ceł;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡut͡s, AS: guc

Wiktionary

# gucci

[czytaj: guczi]
1. włoskie nazwisko, np. Guccio Gucci (1881 - 1953), włoski projektant mody
2. założony przez niego dom mody;
3. marka odzieży i kosmetyków;
4. polski herb szlachecki pochodzenia florenckiego

SJP.pl

Guccio Gucci S.p.A., znany jako Gucci – włoski dom mody założony we Florencji w 1921 roku przez Guccio Gucciego (1881–1953).

Gucci założył swój pierwszy butik w Rzymie w roku 1938. Od tego czasu projektował dla wielu dobrych marek. W roku 1947 zaprojektował torbę bamboo, która do dziś jest jednym z najbardziej charakterystycznych produktów firmy. Z żoną Aidą Calvelli miał sześcioro dzieci. Po śmierci Gucciego, jedno z jego dzieci – syn, Aldo, rozwinął zasięg firmy – otworzył butiki w Londynie, Paryżu i Nowym Jorku. W 1960 roku powstały kolejne sklepy w Hongkongu i Tokio.

Wikipedia

# gucewicz

nazwisko

SJP.pl

# gucia

zdrobnienie od: Gustawa (imię żeńskie)

SJP.pl

Gusinje (cyr. Гусиње, alb. Gucia) – miasto w północno-wschodniej w Czarnogórze, siedziba gminie Gusinje. Leży nad rzeką Grnćar, na pograniczu czarnogórsko-albańskim (w pobliżu Gusinja znajduje się przejście graniczne prowadzące do albańskiego Vermosh). W 2011 roku liczyło 1673 mieszkańców.

Wikipedia

# gucio

zdrobnienie od: Gustaw, August (imiona męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia August lub Gustaw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maja przyjaźniła się z leniwym Guciem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. August mos., Gustek mos., Gustlik mos., Gutek mos., Gustaw mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Gustek, Gutek; gw-pl|Górny Śląsk|Gustlik.

Wiktionary

# guciów

Gucio z małżonką

SJP.pl

Guciów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zwierzyniec. Leży na Roztoczu Środkowym, nad rzeką Wieprz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Zwierzyniec. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 95 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Opatrzności Bożej w Bondyrzu.

Wikipedia

# guciowie

Gucio z małżonką

SJP.pl

# guciowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gucia lub z nim związany

SJP.pl

# gucwa

nazwisko

SJP.pl

Gucwa – nazwisko. Pochodzi ono od niemieckiej nazwy osobowej „Gutz”. W XVI wieku odnotowano osoby o tym nazwisku w Małopolsce. Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce ok. 1700 osób. Według serwisu internetowego Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 30 stycznia 2023 w bazie PESEL znajdowały się dane około 2766 osób o tym nazwisku.

Wikipedia

# gucwiński

nazwisko

SJP.pl

# gudauta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Abchazji, położone na wybrzeżu Morza Czarnego;

Wiktionary

Gudauta (abch. Гәдоуҭа, ros. Гудаута, gruz. გუდაუთა) – miasto w Abchazji, w rejonie Gudauta, położone na wybrzeżu Morza Czarnego. Abchaskie miasto-bohater. Trzecie co do wielkości miasto w Abchazji, które w 2011 roku liczyło 8514 mieszkańców.

Wikipedia

# gudea

władca sumeryjski

SJP.pl

Gudea (sum. gù.dé.a, tłum. „powołany”) – sumeryjski władca miasta-państwa Lagasz, panujący w 2. połowie XXII w. p.n.e., zięć i następca Ur-Baby, mąż Nin-alli, ojciec Ur-Ningirsu II. Dokładne lata panowania Gudei nie są znane - niektórzy naukowcy umieszczają jego panowanie w okresie rządów ostatnich władców gutejskich (ok. 2130 r. p.n.e.), zdaniem innych panować miał on już po pokonaniu Gutejów przez Utuhengala (po 2116 roku p.n.e.).

Wikipedia

# guderian

Heinz Wilhelm Guderian (ur. 17 czerwca 1888 w Chełmnie, zm. 14 maja 1954 w Schwangau) – generał pułkownik Wehrmachtu, Generalny Inspektor Wojsk Pancernych, szef sztabu Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych, teoretyk wojskowości, autor sformułowanej w książce Achtung – Panzer! koncepcji „blitzkriegu” polegającej na toczeniu wojny metodą błyskawicznych ataków dużych związków pancernych wspieranych natarciem z powietrza.

Wikipedia

# gudermes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w Czeczenii;

Wiktionary

Gudermes (ros. Гудермес, Gudiermies, czecz. Гуьмсе / Gümse) – miasto w Federacji Rosyjskiej, w Czeczenii, stolica rejonu gudermeskiego, nad rzeką Sunża. Drugie co do wielkości miasto Czeczenii.

W mieście rozwinął się przemysł precyzyjny, materiałów budowlanych, spożywczy oraz chemiczny.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. gudermeski

Wiktionary

# gudermeski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gudermesem, dotyczący Gudermesu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dwa tygodnie po zakończeniu operacji gudermeskiej otrzymał od Dudajewa rozkaz uderzenia na Kizlar.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gudermes mrz.

Wiktionary

# gudi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Aten właściwych, na wschód od centrum

(1.2) geogr. wieś na Cyprze w dystrykcie Pafos;

Wiktionary

Gudi (gr. Γουδί) – wieś w Republice Cypryjskiej, w dystrykcie Pafos. W 2011 roku liczyła 204 mieszkańców.

Wikipedia

# gudok

starorosyjski ludowy instrument smyczkowy, trzystrunny

SJP.pl

Gudok – ludowy instrument muzyczny z rodziny smyczkowych występujący od średniowiecza do XIX wieku na obecnych terenach Rosji i Białorusi.

Najstarsze wizerunki gudoka uwiecznione są w XII-wiecznej ikonografii, w literaturze wzmiankowany był od 2. połowy XI wieku pod nazwą ros. смык (pol. smyk), a od XVII wieku jako ros. гудок (pol. gudok). Badacze przypuszczają, że może wywodzić się od fideli bizantyjskiej. Najstarsze zabytki (zachowane fragmenty instrumentu) znaleziono na stanowiskach archeologicznych w Nowogrodzie Wielkim; datowane są na XI–XIV wiek. Najstarszy zachowany w całości pochodzi z XIV wieku.

Wikipedia

# gudowo

Gudowo (niem. Baumgarten) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie.

Wieś leży ok. 4,5 km na południowy wschód od Drawska Pomorskiego, nad jeziorem Lubie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Wikipedia

# gudowski

nazwisko

SJP.pl

# gudron

lepka, smolista substancja, będąca pozostałością po destylacji ropy naftowej

SJP.pl

Gudron, górska smoła, asfalt – pozostałość po próżniowej destylacji mazutu. Głównym produktem wychodzącym z kolumny destylacji próżniowej są oleje smarowe oraz próżniowy olej napędowy.

Gudron nie destyluje pod zmniejszonym ciśnieniem i może być poddawany hydrokrakingowi, zgazowaniu lub koksowaniu. Stosowany jest do produkcji papy dachowej i asfaltu prasowanego.

Wikipedia

# gudżaracki

→ Gudżarat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gudżaratem (Gudźaratem), dotyczący Gudżaratu (Gudźaratu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język gudżaracki;

Wiktionary

#### Patrz:

Gudżarat

#### Powiązane:

rzecz. Gudżarat mrz., Gudźarat mrz., gudźarati n.

Wiktionary

# gudżarat

stan w Indiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stan w Indiach, leżący w północno-zachodniej części kraju;

Wiktionary

Gudźarat (hindi गुजरात, trb.: Gudżarat, trl.: Gujarāt; gudżarati ગુજરાત; ang. Gujarat) – drugi po stanie Maharasztra najbardziej uprzemysłowiony stan w Indiach. Leży w północno-zachodniej części kraju. Jego stolicą jest Gandhinagar, zaś największym miastem – Ahmadabad.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) rezerwat Gir na półwyspie Kathijawar (stan Gudźarat) to jedyny w całej Azji obszar występowania w stanie dzikim lwów i lampartów. Indie stoją przed poważnym wyzwaniem, jakim jest ochrona środowiska naturalnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gudźarka ż., gudżaracki mrz., gudźaracki mrz., Gudźaratczyk, gudżarati, gudźarati

przym. gudźaracki, gudżaracki

Wiktionary

# gudźarati

jeden z języków urzędowych Indii, używany głównie w stanie Gudżarat; gudżarati

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. zob. gudźarati.

Wiktionary

Język gudźarati, gudżarati, gudżaracki (ang. Gujarati) – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się blisko 61 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, gdzie w stanie Gudźarat oraz sąsiednich terytoriach Daman i Diu oraz Dadra i Nagar Haweli jest językiem urzędowym – jednym z 23 języków konstytucyjnych Indii. Najbliżej spokrewnione z nim języki to pendźabi i bradź bhasza. Posiada odrębny system pisma, tzw. alfabet sylabiczny gudżarati, wywodzący się ze starożytnego pisma brahmi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do ważnych języków północnych i środkowych Indii należą też: bengalski (w Bengalu Zachodnim, posługuje się nim też ludność sąsiedniego państwa Bangladesz), marathi (Maharasztra), gudżarati (Gudżarat), orija (Orisa), radżastański (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡud͡ʒaˈratʲi, AS: guǯaratʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gudźarat m., Gudżarat m., gudźarati n.

Wiktionary

# gudźarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka indoaryjskiej grupy etnicznej z Indii, posługującej się językiem gudźarati;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gudźarat mrz., gudźarati

:: fm. Gudźar mos.

przym. gudźaracki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Gudżarka

Wiktionary

# gudzinowicz

nazwisko

SJP.pl

# gudzowaty

nazwisko

SJP.pl

# gudzowski

nazwisko

SJP.pl

# gudłaj

pogardliwie: Żyd; parch, pejsowaty, Żydzisko, Mosiek (mosiek)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. pogard. o Żydzie

(1.2) przest. pot. gamoń, niezdara; cymbał, głąb

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przecież tu mieszkają sami Żydzi. (…) Z czego oni żyją, ci gudłaje, to tajemnica…

(1.2) Mieciek, ty gudłaju jeden, czego pana obrażasz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡudwaj, AS: gudu̯ai ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. gudłajka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kudłaj, kudłacz

(1.2) gułaj

Wiktionary

# guenter

[czytaj: ginter] obce imię męskie

SJP.pl

# guerilla

[czytaj: gerija lub gerilja] partyzantka, zwykle lewacka, walcząca w krajach Ameryki Południowej i Środkowej

SJP.pl

Wojna partyzancka – jedna z najstarszych form walki zbrojnej, polegająca na działaniach nieregularnych prowadzonych przez partyzantów przy poparciu ludności i skierowana przeciwko okupantowi/zaborcy lub przeciw rodzimym rządom uważanym przez partyzantów za wrogie.

Wikipedia

# guerillas

rzadko: partyzant w Ameryce Łacińskiej; guerilla

SJP.pl

Wojna partyzancka – jedna z najstarszych form walki zbrojnej, polegająca na działaniach nieregularnych prowadzonych przez partyzantów przy poparciu ludności i skierowana przeciwko okupantowi/zaborcy lub przeciw rodzimym rządom uważanym przez partyzantów za wrogie.

Wikipedia

# guermantes

Guermantes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Sekwana i Marna.

Wikipedia

# guernica

[czytaj: gernika]
1. miasto w Hiszpanii, zniszczone w wyniku bombardowania w 1936 r.;
2. obraz Picassa inspirowany tym wydarzeniem

SJP.pl

Gernika-Lumo (hiszp. Guernica y Luno) – miasto na północy Hiszpanii, uważane za najstarszą stolicę Kraju Basków. W 2018 roku liczyło ok. 17 tys. mieszkańców. Jest znane szeroko przede wszystkim z jego zbombardowania podczas wojny domowej w Hiszpanii.

Wikipedia

# guernsey

[czytaj: gernz-i] terytorium zależne Wielkiej Brytanii, leżące w cieśninie La Manche

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w Europie;

(1.2) geogr. terytorium zależne korony brytyjskiej obejmujące wyspę Guernsey (1.1) i część Wysp Normandzkich;

(1.3) geogr. toponim, nazwa dwóch miejscowości w Stanach Zjednoczonych

Wiktionary

Guernsey (wymowa [ˈgɜ:nzi], Baliwat Guernsey, fr. Guernesey) – terytorium obejmujące wyspę Guernsey i kilkanaście mniejszych wysp w archipelagu Wysp Normandzkich (m.in. Alderney, Sark i Herm), położonych na kanale La Manche, nieopodal wybrzeża Francji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Saint Peter Port jest położony na wschodnim wybrzeżu Guernsey.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ofic. Baliwat Guernsey

Wiktionary

# guerrilla

Guerrilla – brytyjski miniserial (dramat) wyprodukowany przez ABC Signature Studios, Green Door Pictures, Endemol Shine International, Fifty Fathoms Productions oraz Stearns Castle. Był emitowany od 13 kwietnia 2017 roku przez Showtime oraz Sky Atlantic.
W Polsce serial był emitowany od 17 maja 2017 roku przez HBO 3.

Wikipedia

# guevara

nazwisko, np. Ernesto "Che" Guevara (1928-1967), argentyński komunista, jeden z przywódców rewolucji kubańskiej

SJP.pl

# guffa

okrągły, smołowany kosz służący jako łódź do przeprawiania się na drugi brzeg rzeki, wykorzystywany od starożytności aż po dzień dzisiejszy na Nilu, Tygrysie, Eufracie; kuff

SJP.pl

Guffa:

- Holenderski żaglowiec (barkas) o małym zanurzeniu i płaskim dnie. Wyposażony w jeden lub dwa maszty. Stateczność zapewniały mu opuszczane symetrycznie po burtach miecze.
- Niewielki arabski żaglowiec o jednym, dwóch masztach używany do żeglugi handlowej.
- Używany od starożytności do czasów współczesnych okrągły pleciony z trzciny kosz, uszczelniany asfaltem lub smołą. Służył m.in. do transportu na rzekach Eufrat i Tygrys.

Wikipedia

# gugała

nazwisko

SJP.pl

# gugiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. żydowskie ciasto szabasowe, rodzaj pieczonej leguminy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie przeszkadzało jej bynajmniej zajmować się kuchnią, stać pilnie przy zamieszaniu „łokszynu”, przy pieczeniu „guglów”…

(1.1) Drugą ręką łamiąc kawałki gugla, kiwał poważnie głową i ważył w głębokim rozumie swoim…

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kugel, kugiel

Wiktionary

# guglać

potocznie: szukać informacji w internecie za pomocą wyszukiwarki Google; googlować, guglować, googlać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie znalazłem żadnych informacji o tym zespole. Guglałem, ale zero wyników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡuɡlat͡ɕ, AS: guglać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guglanie

czas. wyguglać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) guglować

Wiktionary

# guglanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|guglać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wyguglać, guglać ndk.

Wiktionary

# guglielmo

[czytaj: guljelmo] włoskie imię męskie

SJP.pl

# guglować

potocznie: szukać informacji w internecie za pomocą wyszukiwarki Google; googlować, googlać, guglać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie znalazłem żadnych informacji o tym zespole. Guglowałem, ale zero wyników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuɡˈlɔvat͡ɕ, AS: guglovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wyguglać, wyguglować dk.

rzecz. guglowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) guglać

Wiktionary

# guglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|guglować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. guglować ndk.

Wiktionary

# guguła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. niedojrzały owoc maliny

(1.2) reg. niedojrzały owoc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Zawsze powtarzam synkowi, żeby nie jadł guguł, bo będzie go bolał brzuch.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuˈɡuwa, AS: guguu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gugułka

Wiktionary

# gugułka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. niedojrzały owoc wiśni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guguła

Wiktionary

# gui

skrót od: Graphic User Interface, w informatyce: graficzny interfejs użytkownika

SJP.pl

- gui – szkodliwe demony w wierzeniach chińskich
- gui – starożytne chińskie naczynie rytualne
- Gui – inne imię Jie – ostatniego władcy Chin z dynastii Xia

Wikipedia

# guide

1. [czytaj: gid] osoba oprowadzająca turystów; przewodnik; gid;
2. [czytaj: gajd] zawodowy wspinacz górski, wprowadzający swoich klientów na szczyt

SJP.pl

- Guide – wieś w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Lancashire
- Guide – powiat w Chinach, w prowincji Qinghai

Wikipedia

# guido

Osoby

- Guido (zm. 1120) – włoski kardynał i benedyktyn
- Guido (zm. 1139) – kardynał biskup Tivoli
- Guido Adler
- Guido Buchwald
- Guido Cavalcanti
- Guido De Marco
- Guido di Pietro
- Guido Fubini
- Guido Henckel von Donnersmarck
- Guido Landert
- Guido Reni
- Guido Westerwelle
- Guido van Rossum
- Guido von List
- Guido z Arezzo
- Guido Grandi

Wikipedia

# guignol

[czytaj: giNIOL] lalka pochodząca z francuskiego ludowego teatru, mająca przedstawiać postać o przebiegłym i zgryźliwym charakterze

SJP.pl

Guignol (wym. giniol lub ginjol) – jedna z głównych postaci francuskiego teatru lalek, powstała około 1808 w Lyonie.

Wikipedia

# guilder

jednostka monetarna Surinamu, równa 100 centom

SJP.pl

# guillaume

[czytaj: giJOM] francuskie imię męskie

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Günter Guillaume – wschodnioniemiecki szpieg
- Paul-Marie Guillaume – rzymskokatolicki duchowny

Wikipedia

# guillemin

[czytaj: gilemin] nazwisko

SJP.pl

# guin

Guin – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Alabama, w hrabstwie Marion. W roku 2023 miasto zamieszkiwało 2147 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 66,5 osoby/km².

Wikipedia

# guinness

[czytaj: gines] piwo marki Guinness

SJP.pl

Wikipedia

# guira

[czytaj: GŁIro] instrument muzyczny z grupy idiofonów; guira

SJP.pl

Guira (Guira guira) – gatunek ptaka z rodziny kukułkowatych (Cuculidae), podrodziny kleszczojadów; jedyny przedstawiciel rodzaju Guira. Występuje w Ameryce Południowej z wyjątkiem jej północnej części. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

# guiro

[czytaj: GŁIro] instrument muzyczny z grupy idiofonów; guira

SJP.pl

Guiro, guira, guero – instrument perkusyjny używany w muzyce latynoamerykańskiej.

Jest pochodzenia indiańskiego. Zbudowany z wysuszonego owocu tykwy, na powierzchni którego wyżłobiono poprzeczne rowki. Dźwięki były wydobywane za pomocą stalowego pręta pocieranego o wyżłobienia w kształcie tarki. Obecnie instrument ten wyrabia się z różnych materiałów (np. z plastiku, z metalu, z włókien szklanych, z kości, również z tworzywa ceramicznego.

Wikipedia

# guitry

Guitry – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Eure. W 2013 roku jej populacja wynosiła 260 mieszkańców.

W dniu 1 stycznia 2016 roku z połączenia 14 ówczesnych gmin – Berthenonville, Bus-Saint-Rémy, Cahaignes, Cantiers, Civières, Dampsmesnil, Écos, Fontenay-en-Vexin, Forêt-la-Folie, Fourges, Fours-en-Vexin, Guitry, Panilleuse oraz Tourny – utworzono nową gminę Vexin-sur-Epte. Siedzibą gminy została miejscowość Écos.

Wikipedia

# guiyang

[czytaj: GŁIjank] miasto w Chinach; Kuejjang

SJP.pl

Guiyang (chiń. 贵阳; pinyin Guìyáng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w południowych Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Kuejczou. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 290 777 mieszkańców.

Wikipedia

# guizhou

[czytaj: kujdżoł] prowincja w Chinach; Kuejczou

SJP.pl

Kuejczou (Guizhou, chiń. upr. 贵州; chiń. trad. 貴州; pinyin Gùizhōu; Wade-Giles Kuei-chou) – prowincja w południowych Chinach.

Wikipedia

# gujana

1. region w Ameryce Południowej;
2. państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown; Kooperacyjna Republika Gujany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

(1.2) geogr. hist. kraina historyczna położona w północnej Ameryce Południowej;

(1.3) geogr. hist. zob. Gujana Brytyjska.

(1.4) geogr. hist. zob. Gujana Francuska.

(1.5) geogr. hist. zob. Gujana Holenderska.

Wiktionary

Gujana (ang. Guyana), oficjalnie Kooperacyjna Republika Gujany (Co-operative Republic of Guyana) – państwo w północnej części Ameryki Południowej, w obrębie większego regionu również zwanego Gujaną. Jedno z najmniejszych państw na kontynencie, zajmuje powierzchnię 214 969 km², a zamieszkane jest przez 791 739 osób (2023, szac.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gujana graniczy na wschodzie z Surinamem, na południu z Brazylią a na zachodzie z Wenezuelą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuˈjãna, AS: gui ̯ãna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gujańczyk mos., Gujanka ż.

przym. gujański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kooperacyjna Republika Gujany

Wiktionary

# gujańczyk

obywatel Gujany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Gujany

(1.2) mieszkaniec Gujany Francuskiej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuˈjä̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: gui ̯ä̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gujana ż.

:: fż. Gujanka ż.

przym. gujański

Wiktionary

# gujanka

obywatelka Gujany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Gujany

(1.2) mieszkanka Gujany Francuskiej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuˈjãŋka, AS: gui ̯ãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gujana ż.

:: fm. Gujańczyk mos.

przym. gujański

Wiktionary

# gujański

przymiotnik od: Gujana

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Gujany, krainy

(1.2) odnoszący się do Gujany, państwa

(1.3) odnoszący się do Gujany Francuskiej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuˈjä̃j̃sʲci, AS: gui ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gujana ż., Gujańczyk mos., Gujanka ż.

Wiktionary

# gujawa

drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane m.in. dla smacznych owoców w kształcie gruszki; gwajawa, guajawa, guawa, gruszla, psydia

SJP.pl

Gujawa, gruszla (Psidium L.) – rodzaj obejmujący około 100 gatunków roślin tropikalnych z rodziny mirtowatych, znany też pod nazwami guawa, gwajawa, gojawa, psydia. Rośliny te występują na Karaibach, w Ameryce Środkowej i w północnej części Ameryki Południowej.

Wikipedia

# gujenna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji;

Wiktionary

Gujenna (fr. Guyenne) – prowincja, część krainy dawnego plemienia Akwitanów podbitej przez Rzym, rozpościera się na obu brzegach Garonny. Od XII wieku przejściowo należała do Plantagenetów, królów Anglii.

W 1337 roku Filip VI Walezjusz, król Francji, ogłosił konfiskatę lenna Gujenny, co stało się bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia wojny stuletniej.

Wikipedia

# gujot

góra pochodzenia wulkanicznego, znajdująca się pod powierzchnią oceanu

SJP.pl

Gujot, guyot, podwodna stołowa góra – rodzaj góry podwodnej o kształcie ściętego stożka; jest to pozostałość podwodnego wulkanu, którego wierzchołek, pierwotnie wyrastający ponad powierzchnię wody, został zniszczony, głównie wskutek abrazyjnej działalności fal morskich. Gujoty można zazwyczaj zaobserwować na równinach abysalnych basenów oceanów.

Wikipedia

# gujski

nazwisko

SJP.pl

# gukpiw

skrót od: Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk

SJP.pl

# gukppiw

skrót od: Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = polit. hist. Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk;

Wiktionary

# guksi

[czytaj: guks-i] tradycyjny, ręcznie rzeźbiony kubek, wykonywany z jednego kawałka drewna, zwykle brzozy, wywodzący się z kultury ludu Sami; kuksa

SJP.pl

# gul

ghul;
1. w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii: zły duch, demon, zwykle rodzaju żeńskiego, pojawiający się pod postacią zwierząt (głównie hien), potworów lub wiedźm;
2. w fantastyce: nieumarła istota żywiąca się ludzkimi zwłokami, ożywiona po śmierci za pomocą czarnej magii albo przez zło, którego dokonała za życia, występująca najczęściej w miejscach obfitujących w zwłoki, np. nekropoliach, cmentarzach, kryptach, w pobliżu kurhanów oraz na polach bitew

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. …naśladujący przelewanie wody lub głośne picie

(1.2) dźwięk. …naśladujący odgłosy wydawane przez indora

(1.3) …używany w celu przywoływania indyków

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) u muzułmanów: demon pożerający ludzi i trupy na cmentarzach

forma rzeczownika.

(3.1) char. D. lm. od: gula

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡul, AS: gul

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) ghul

Wiktionary

# gula

potocznie:
1. narośl, zgrubienie w kształcie kuli lub zbliżonym do kuli; guz;
2. grdyka (uwypuklenie na przedniej stronie szyi)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulista narośl lub zgrubienie

(1.2) gwara. i reg. indyczka

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: gul

Wiktionary

- Gula – bogini w mitologii mezopotamskiej
- Gula – skleryt na głowie niektórych owadów
- Gula – skleryt na tułowiu dwuparców

Osoby o tym nazwisku:

- Krzysztof Gula – polski koszykarz
- Leonard Gula – polski samorządowiec
- Sławomir Gula – polski piłkarz
- Szarbat Gula – afganka

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡula, AS: gula

Wiktionary

# gulać

1. gwarowo:
a) hulać, szaleć, bawić się beztrosko, bez umiaru;
b) huśtać dziecko celem uśpienia;
c) pić chciwie; chłapać;
d) toczyć;
e) tańczyć;
2. w gwarze więziennej: rozrabiać, awanturować się

SJP.pl

# gularz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Poznań. indyk

Wiktionary

# gulasz

potrawa zawierająca kawałki mięsa wołowego, wieprzowego, cielęcego lub baraniny, obsmażone i uduszone z pomidorami, cebulą lub innymi dodatkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. rodzaj mięsnego ragoût;

Wiktionary

Gulasz (węg. pörkölt, słow. perkelt) – węgierskie danie narodowe, które składa się z mięsa, cebuli i papryki. Nazwa pörkölt wywodzi się od dawnego węgierskiego słowa pergelt, co dziś oznacza przypieczony, przyrumieniony. Pörkölt podawany jest na płytkim talerzu jako drugie danie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj na obiad mieliśmy placek ziemniaczanyacki ziemniaczane z gulaszem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gulaszowy

Wiktionary

# gulaszowy

przymiotnik od: gulasz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gulaszem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gulasz mrz.

Wiktionary

# gulbieniszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim;

Wiktionary

Gulbieniszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Jeleniewo.

Gulbieniszki powstały około 1770 roku. Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gulbieniszki, po jej zniesieniu w gromadzie Jeleniewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wspaniałym punktem widokowym jest Góra Cisowa koło Gulbieniszek.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gulbieniski

Wiktionary

# gulbinowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Gulbinowicz (1923–2020) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Krzysztof Gulbinowicz (1956–2009) – działacz Solidarności, Solidarności Walczącej, drukarz, publicysta polityczny, pisarz
- Sławomir Gulbinowicz (ur. 1974) – polski hokeista

Wikipedia

# gulbity

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Gulbity – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
- Gulbity – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg

Wikipedia

# gulcz

Gulcz (pol. hist. Golcz) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie pilskim.

Wieś leży w północno-zachodniej Wielkopolsce, między Notecią i Gulczanką. Ludność Gulcza liczy ok. 600 mieszkańców.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 181. W miejscowości jest przystanek kolejowy Gulcz.

Wikipedia

# gulczewo

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Gulczewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Barcin
- Gulczewo – część wsi Stare Gulczewo w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słupno
- Gulczewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Wyszków
- Gulczewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września

Wikipedia

# gulczyński

nazwisko

SJP.pl

# gulda

## Osoby o nazwisku Gulda

- Friedrich Gulda (1930-2000) – austriacki pianista i kompozytor.
- Mieczysław Gulda (1936-2020) – polski socjolog.
- Paul Gulda (ur. 1961) – austriacki pianista, kompozytor i dyrygent, syn Friedricha Guldy.
- Rico Gulda (ur. 1968) – austriacki pianista i dyrygent, syn Friedricha Guldy.

Wikipedia

# gulden

1. jednostka monetarna Surinamu (1 gulden surinamski = 100 centów);
2. dawna jednostka monetarna Holandii (1 gulden = 100 centów), zastąpiona w 2002 r. przez euro; floren;
3. złota moneta emitowana w krajach germańskich od XIV w., w czasach późniejszych srebrna moneta niemiecka, holenderska i skandynawska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. obecna lub dawna waluta państw i obszarów o germańskich korzeniach, m.in. Holandii i jej terytoriów zależnych;

Wiktionary

Gulden – moneta bita w krajach germańskich od XIV wieku, odpowiednik florena.

- gulden gdański – waluta Wolnego Miasta Gdańska (kod XDGG) emitowana przez Bank Gdański (Bank von Danzig). Wprowadzony pod koniec 1923 roku w miejsce zdewaluowanej marki gdańskiej, został powiązany z funtem szterlingiem. 1 GBP = 25 XDGG. XDGG dzielił się na 100 fenigów gdańskich.
- gulden holenderski – jednostka walutowa Holandii od XVII wieku do 2002 roku.
- gulden austro-węgierski – oficjalny środek płatniczy Austro-Węgier do reformy walutowej w 1892 roku, kiedy to został zastąpiony przez koronę austro-węgierską.
- gulden pruski – jednostka monetarna w Prusach, składał się z 30 groszy.
- gulden surinamski – waluta Surinamu do 2004 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oddać w banku osiemset rubli, aha… Do Lublina wysłać trzy albumy, tuzin portmonetek… Właśnie!… Do Wiednia przekaz na tysiąc dwieście guldenów… Z kolei odebrać transport… Zmonitować rymarza za nieodesłanie walizek… Bagatela!… Napisać list do Stasia… Bagatela…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡuldɛ̃n, AS: guldẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guldenówka ż.

przym. guldenowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. guld.

Wiktionary

# guldenik

zdrobnienie od: gulden

SJP.pl

# guldenówka

potocznie: złota lub srebrna moneta o różnej wartości w różnych okresach i krajach; gulden

SJP.pl

# guldenowy

→ gulden

SJP.pl

#### Patrz:

gulden

# guldynka

dawna, licha strzelba myśliwska gwintowana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. łow. lekka strzelba gwintowana z XVII-XVIII wieku. używana na ogół do polowań;

Wiktionary

Guldynka – rodzaj długiej myśliwskiej broni palnej używanej w XVII-XVIII wieku.

Świadectwa literackie wskazują, że była bronią gwintowaną. Od innych broni myśliwskich miała różnić się większym kalibrem, będąc przeznaczona na zwierzynę grubą – w odróżnieniu od małokalibrowych np. „ptaszniczek”, przeznaczonych do polowań na ptaki. Jakub Haur w XVII wieku uważał ją za broń stosowaną do polowania na dziki. Jednakże w innych źródłach określana jest jako „licha strzelba myśliwska” albo „podlejszego gatunku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Raz wyrwała się z domu na polowanie, na kaczki z guldynką.

(1.1) Nic nie ma w ręku. Czym tu dać sygnały? Róg i guldynka z kozaczkiem zostały.

(1.1) Ciężki a dalekonośny muszkiet był mi niepotrzebny. Zamiast niego wziąłem lżejszą guldynkę.

Wiktionary

# gulenista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. społ. zwolennik lub członek ruchu opozycyjnego Fethullaha Gülena, tureckiego dysydenta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gulenizm m.

:: fż. gulenistka ż.

przym. gulenowski

Wiktionary

# gulery

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. buty piłkarskie

Wiktionary

# gulgot

odgłos wydawany przez gotujący się płyn albo przez niektóre ptaki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) charakterystyczny odgłos niektórych ptaków

Wiktionary

# gulgotać

czasownik

(1.1) mówić niewyraźnie

Wiktionary

# gulgotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gulgotać.

Wiktionary

# guli

spójnik

(1.1) gw-pl|Poznań. z powodu, z przyczyny

(1.2) gw-pl|Poznań. w celu

(1.3) gw-pl|Poznań. dla (czegoś)

forma rzeczownika.

(2.1) D., C. i Ms. lp. oraz D. lm. od: gula

Wiktionary

Guli – wieś w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni, w szahrestanie Szahin Deż. W 2006 roku liczyła 34 mieszkańców.

Wikipedia

# gulik

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. studzienka ściekowa, wlot kanału lub szamba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guliktałcher mos., guliktrałer mos., guliktraler mos.

Wiktionary

# guliksztoper

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przepychacz do zlewu

Wiktionary

# guliktałcher

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hydraulik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gulik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|guliktraler, guliktrałer.

Wiktionary

# guliktraler

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hydraulik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gulik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|guliktrałer, guliktałcher.

Wiktionary

# guliktrałer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hydraulik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gulik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|guliktraler, guliktałcher.

Wiktionary

# guliński

nazwisko

SJP.pl

# gulistan

ogród różany

SJP.pl

- Guliston (Gulistan) – miasto w Uzbekistanie
- Gulistan – zbiór anegdot i przypowieści Sadiego z Szirazu

Wikipedia

# gulistański

związany z dziełem pt. "Gulistan" ("Ogród różany"), perskim zbiorem anegdot i przypowieści napisanym przez Sadiego

SJP.pl

# guliwer

1. bohater powieści Jonathana Swifta "Podróże Guliwera";
2. olbrzym wśród liliputów

SJP.pl

Podróże Guliwera (ang. Gulliver’s Travels) – popularny skrót tytułu powieści Jonathana Swifta napisanej w 1726 roku, stanowiącej połączenie satyry na ludzką naturę z parodią popularnych w tamtym okresie „powieści podróżniczych”. Powieść ta stanowi najbardziej znaną pracę Swifta, jest jednocześnie zaliczana do klasyki literatury angielskiej. Pełny tytuł to "Travels into Several Remote Nations of the World. In Four parts. By Lemuel Gulliver, First a Surgeon, and then a Captain of Several Ships", czyli "Podróże do wielu odległych narodów świata, w 4 częściach, opisane przez Lemuela Guliwera, najpierw lekarza okrętowego, później kapitana kilku statków".

Wikipedia

# gulka

zdrobnienie od: gula (w znaczeniu: guz, narośl)

SJP.pl

# gum

1. produkt otrzymywany z kauczuku przez wulkanizację;
2. potocznie:
a) wyrób z gumy;
b) prezerwatywa, gumka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara radiowa: sygnał czasu

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: guma

Wiktionary

Gum, właśc. Wellington Pereira Rodrigues (ur. 4 stycznia 1986 w São Paulo) – brazylijski piłkarz, występujący na pozycji środkowego obrońcy.

Wikipedia

# guma

1. produkt otrzymywany z kauczuku przez wulkanizację;
2. potocznie:
a) wyrób z gumy;
b) prezerwatywa, gumka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj rozciągliwego tworzywa;

(1.2) pot. guma do żucia

(1.3) gumka bieliźniana służąca do skakania przez nią, także sama zabawa polegająca na skakaniu przez gumę

(1.4) pot. prezerwatywa

(1.5) pot. dętka lub opona, najczęściej przebita

(1.7) przest. pot. dorożka, pojazd na ogumionych kołach

(1.8) daw. kosmet. pomada do włosów

(1.9) środ. narkomanów klej wąchany przy podgrzewaniu

Wiktionary

Guma – elastomer zbudowany z alifatycznych łańcuchów polimerowych (na przykład poliolefin), które zostały w pewnym stopniu usieciowane w procesie wulkanizacji. W przemyśle terminem „guma” obejmuje się czasami w uproszczeniu wszystkie rodzaje stałych elastomerów.

Dalsza część artykułu odnosi się do gumy w ścisłym znaczeniu, to znaczy zbudowanej z poliolefin.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Matka zastanawiała się, jak usunąć gumę z dżinsów syna.

(1.3) Dziewczynki grały na podwórku w gumę.

(1.4) Jacek na podryw zawsze bierze gumy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡũma, AS: gũma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gumowiec m., gumiś m., gumowanie n., wygumowanie n., gumkowanie n., wygumkowanie n., gumowatość ż.

:: zdrobn. gumka ż., gumeczka ż.

czas. gumować ndk., wygumować dk., gumkować ndk., wygumkować dk.

przym. gumowy, gumowaty

przysł. gumowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) zob. prezerwatywa.

(1.5) kapeć, flak

Wiktionary

# gumak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. gumowiec

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== gumak (język turkmeński.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) piaszczysty

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== gumak (język turkmeński.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) piaszczysty

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gumbad

turecki grobowiec monumentalny, wprowadzony przez Seldżuków w XI wieku; gumbaz

SJP.pl

# gumbaz

turecki grobowiec monumentalny, wprowadzony przez Seldżuków w XI wieku; gumbad

SJP.pl

# gumbo

[czytaj: gambo] luizjańska zupa z mięsa i owoców morza, z mieszanką przypraw cajun

SJP.pl

Gumbo to danie, które powstało w południowej Luizjanie w XVIII wieku. Zazwyczaj składa się z mocno doprawionego bulionu, mięsa albo skorupiaków, środka zagęszczającego, a także warzyw z domieszką przypraw. Mogą to być między innymi seler, papryka i cebula (te trzy określa się w kuchni Cajun mianem "trójcy", a gdy dodamy czosnek – „świętej trójcy”). Rodzaj gumbo często wyznacza użyty środek zagęszczający, np. afrykańskie warzywo okra, używana przez plemię Czoktawów przyprawa filé (wysuszone i zmielone liście drzewa sasafras), albo francuska zasmażka robiona z mąki i tłuszczu. Najprawdopodobniej danie zawdzięcza swoją nazwę wyrażeniu (ki gnombo), które w języku bantu oznacza okra. Możliwe też, że gumbo pochodzi od wyrazu (kombo), w plemieniu Czoktawów będącego odpowiednikiem słowa filé.

Wikipedia

# gumeczka

zdrobnienie od: gumka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: gumka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡũˈmɛt͡ʃka, AS: gũmečka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. gumować, gumkować

przym. gumowy

rzecz. guma ż.

Wiktionary

# gumelastyka

dawniej:
1. miękka substancja podobna do smoły; guma naturalna (roślinna);
2. ogół wyrobów z gumy

SJP.pl

# gumennik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitsłow. demon opiekuńczy mieszkający w stodole (gumnie), strzegący zboża przed szkodą

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gumiennik

Wiktionary

# gumiaczek

zdrobnienie od: gumiak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gumiak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gumiak m.

Wiktionary

# gumiak

1. potocznie: but gumowy; gumowiec;
2. ozdobne drzewo liściaste z rodziny okrętnicowatych, o skórzastych liściach, wonnych kwiatach i owocach z oleistymi nasionami, rosnące w strefie międzyzwrotnikowej; kalaba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. wysoki but z gumy

Wiktionary

Gumiak (Calophyllum L.) – rodzaj obejmujący 180-200 gatunków roślin. W stanie naturalnym występują na Madagaskarze, wschodniej Afryce, południowej i południowo-wschodniej Azji (od wschodniego Pakistanu, po Wietnam i Indonezję, wyspach Oceanu Spokojnego i w Ameryce Południowej.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. guma ż., gumka ż., gumowiec m., gumowanie n.

:: zdrobn. gumiaczek m.

czas. gumkować, gumować ndk.

przym. gumowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gumowiec

Wiktionary

# gumiaki

obuwie gumowe; kalosze, gumowce

SJP.pl

# gumiany

zrobiony z gumy; gumowy

SJP.pl

# gumiarski

związany z produkcją wyrobów gumowych

SJP.pl

# gumiarz

1. osoba produkująca gumę;
2. osoba wytwarzająca artykuły gumowe;
3. osoba prowadząca sklep z artykułami gumowymi

SJP.pl

# gumiasty

przypominający kształtem lub konsystencją gumę

SJP.pl

# gumieńce

dzielnica Szczecina

SJP.pl

Gumieńce (do 1945 niem. Scheune, łac. Orreum) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone w dzielnicy Zachód.

Na Gumieńcach zameldowanych jest 21 322 osób.

Wikipedia

# gumieniak

nazwisko

SJP.pl

# gumieniecki

przymiotnik od: Gumieniec, Gumieńce

SJP.pl

# gumienko

zdrobnienie od: gumno

SJP.pl

- Gumienko (jezioro) – jezioro w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Sosnowica.
- Gumienko (skała) – skała w Pieninach Czorsztyńskich

Wikipedia

# gumiennik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mitsłow. istota podobna do kota, zamieszkująca stodoły i opiekująca się niewymłóconym zbożem

Wiktionary

Gumiennik lub owinnik – w wierzeniach słowiańskich demon zamieszkujący gumno i opiekujący się składowanym w nim zbożem. Miał wygląd małego dziadka z długimi włosami, brodą i wąsami. Umiał szczekać jak pies i zamieniać się w kota.

Gumiennik miał bardzo zmienną naturę. Strzegł zboża w gumnie przed ogniem, złodziejami i szkodnikami, jednak łatwo było go obrazić, m.in. lekceważąc go lub młócąc zboże podczas silnego wiatru lub w dzień świąteczny. Trudno było go wówczas przebłagać. Rozgniewany gumiennik zanieczyszczał zboże lub podkładał pod nie ogień.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡũˈmʲjɛ̇̃ɲːik, AS: gũmʹi ̯ė̃•ńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gumno n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gumennik

Wiktionary

# gumienny

przymiotnik od: gumno

SJP.pl

# gumiguta

barwna, plastyczna substancja, stosowana głównie w malarstwie jako farba akwarelowa

SJP.pl

Gumiguta – odparowany sok mleczny, indyjskiego drzewa Garcinia. Dawniej używana jako żółta farba, obecnie jako środek przeczyszczający.

Wikipedia

# gumiklyjza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. jasne kluski z gotowanych ziemniaków i mąki kartoflanej

Wiktionary

# gumikopal

podobna do bursztynu zasuszona smoła otrzymywana z jednego z gatunków sumaka, używana do wyrobu laku itp.

SJP.pl

# gumilaka

gęsta lepka ciecz wydzielana przez różne drzewa tropikalne wskutek nakłuć dokonywanych przez owady

SJP.pl

# gumiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Gumiński – polski wojskowy
- Polikarp Gumiński – polski malarz
- Tadeusz Gumiński – polski działacz społeczny, organizator turystyki
- Wojciech Gumiński – polski piłkarz ręczny
- Władysław Gumiński – polski malarz, litograf i konserwator malarstwa

Wikipedia

# gumiś

postać z popularnej kreskówki, przypominająca wyglądem niedźwiadka

SJP.pl

# gumisiowy

→ gumiś

SJP.pl

#### Patrz:

gumiś

# gumka

1. odpowiednio przygotowany kauczuk służący do wycierania czegoś, zwykle ołówka; guma;
2. elastyczna tasiemka z gęstego materiału przetykanego wzdłuż cienkimi nitkami z gumy, służąca np. do ściągania materiału, spinania włosów; guma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. biur. kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

(1.2) hand. rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; zob. gumka recepturka.

(1.3) fryzj. elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; zob. gumka do włosów.

(1.4) inform. narzędzie w programach graficznych służące do usuwania fragmentów narysowanych obiektów, odpowiadające funkcji gumki (1.1)

(1.5) pot. seks. prezerwatywa;

Wiktionary

- Gumka do ścierania
- Gumka recepturka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rzadko zdarza się, by w ołówkach były dobre gumki. Z tego powodu zawsze trzeba kupować je oddzielnie.

(1.2) Próbuję się zmienić. Za każdym razem, gdy przeklnę, strzelam sobie gumką, którą założyłem na rękę.

(1.3) Od kiedy ścięłam włosy nie potrzebuję gumek do ich związywania.

(1.5) Część par decyduje się na wazektomię, by stać się niezależnymi od gumek i tabletek antykoncepcyjnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡũmka, AS: gũmka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guma ż., gumowiec m., gumówka ż., gumowanie n., wygumowanie n., podgumowywanie n., podgumowanie n., gumiak mrz.

czas. gumkować, gumować ndk., wygumować dk., podgumowywać ndk., podgumować dk.

przym. gumowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.2) recepturka

(1.3) frotka, fitka

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. guma ż., gumowiec m., gumówka ż., gumowanie n., wygumowanie n., podgumowywanie n., podgumowanie n., gumiak mrz.

czas. gumkować, gumować ndk., wygumować dk., podgumowywać ndk., podgumować dk.

przym. gumowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1-5) etymn|pol|guma|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.5) zobtłum|prezerwatywa.

* angielski: (1.1) bryt. rubber, amer. eraser; (1.2) elastic band, rubber band; (1.3) hair band, elastic band, rubber band, hair tie; (1.4) eraser tool; (1.5) pot. rubber

* arabski: (1.1) ممحاة ż.; (1.2) مطاط

* czeski: (1.2) gumička ż.; (1.3) gumička ż.

* duński: (1.1) viskelæder n.; (1.2) elastik w.; (1.3) elastik w., hårelastik w.

* fiński: (1.1) kumi

* francuski: (1.1) gomme ż., gomme à effacer ż., kanadfranc|efface.; (1.2) élastique m.

* japoński: (1.1) 消しゴム (けしゴム, keshigomu); (1.2) 輪ゴム (わゴム, wagomu)

* jidysz: (1.1) מעקער m. (meker)

* kaszubski: (1.1) gùmka ż.

* koreański: (1.1) 지우개 (chiugae)

* maltański: (1.1) gomma ż.

* niemiecki: (1.1) Radiergummi m.; (1.2) Gummiband n.

* nowogrecki: (1.1) γόμα ż., γομολάστιχα ż., σβηστήρα ż., σβήστρα ż.; (1.2) λάστιχο n., λαστιχάκι n.; (1.3) λαστιχάκι n.; (1.4) λάστιχο n.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|gumka do mazania.}}

* rosyjski: (1.1) стирательная резинка ż.; (1.2) резинка ż.; (1.3) резинка для волос ż.; (1.5) резинка ż.

* slovio: (1.?) gumka (гумка)

* słowacki: (1.1) guma ż.; (1.2) gumička ż.; (1.3) gumička ż.

* szwedzki: (1.1) radergummi n., suddgummi n., sudd w.

* ukraiński: (1.1) гу́мка ż., pot. ла́стик m., стира́чка ż., рези́нка ż.; (1.2) рези́нка ż.; (1.3) рези́нка ż.; (1.4) гу́мка ż.; (1.5) рези́нка ż.

* włoski: (1.1) gomma ż.

źródła.

== gumka (slovio.) ==

ortografie.

гумка

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) gumka

odmiana.

(1.1) lp. gumka; lm. gumkas

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gumkować

potocznie: wycierać, usuwać coś gumką; gumować

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. wygumkować)

(1.1) usuwać napis, rysunek przy pomocy gumki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guma ż., gumka ż., gumiak m., gumowanie n., gumkowanie n., wygumowanie n., wygumkowanie n., gumowatość ż., gumiś m., gumeczka ż.

czas. wygumkować dk., gumować ndk., wygumować dk.

przym. gumowy, gumkowy, gumowaty

przysł. gumowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gumować

Wiktionary

# gumkowski

nazwisko

SJP.pl

# gumkowy

→ gumka

SJP.pl

#### Patrz:

gumka

# gumno

przestarzale o stodole, klepisku lub podwórzu gospodarskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stodoła

(1.2) klepisko

(1.3) zagroda

(1.4) białystok. łąka

(1.5) białystok. podwórko

Wiktionary

Gumno – termin stosowany w zależności od regionu na określenie odgrodzonej części gospodarstwa chłopskiego przeznaczonej dla przechowania lub młócenia zboża lub na klepisko w stodole, na którym młóciło się zboże, a także na podwórze z budynkami gospodarskimi.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gumiennik

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) threshing floor

* hiszpański: (1.2) era ż.

* niemiecki: (1.2) Tenne ż.

* nowogrecki: (1.2) αλώνι n.

* slovio: (1.1) gumno (гумно)

* staro-cerkiewno-słowiański: (1.2) гоумьно n.

* wilamowski: (1.2) tenn n.

źródła.

== gumno (slovio.) ==

ortografie. гумно

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) stodoła

odmiana.

(1.1) lm. gumnos

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡũmnɔ, AS: gũmno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gumiennik

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gumiennik

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) threshing floor

* hiszpański: (1.2) era ż.

* niemiecki: (1.2) Tenne ż.

* nowogrecki: (1.2) αλώνι n.

* slovio: (1.1) gumno (гумно)

* staro-cerkiewno-słowiański: (1.2) гоумьно n.

* wilamowski: (1.2) tenn n.

źródła.

== gumno (slovio.) ==

ortografie. гумно

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) stodoła

odmiana.

(1.1) lm. gumnos

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gumodajny

wydzielający gumę (kauczuk), dostarczający gumy

SJP.pl

# gumofilc

ochronny but roboczy, z dolną częścią gumową i górną filcową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) ocieplany but z gumową podeszwą i stopą oraz wysoką, filcową cholewą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do pracy w obejściu, dziadek Michał ubierał drelichową katanę, gumofilce i kufajkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡũˈmɔfʲilt͡s, AS: gũmofʹilc

Wiktionary

# gumofilcowy

o bucie: mający dolną część z gumy, a cholewkę z filcu

SJP.pl

# gumokoronka

materiał wykończeniowy używany w bieliźniarstwie, łączący w sobie sprężystość gumy i wygląd koronki

SJP.pl

# gumoleum

produkt otrzymywany przez jednostronne nałożenie, na ogrzanym kalandrze, na podkład tekstylny (tkaninę jutową) masy uzyskanej z utlenionego oleju lnianego (tzw. linoksynu) zmiękczonego kalafonią i wypełnionego mączką drzewną lub pyłem korkowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj wykładziny podłogowej wykonanej z elastycznego tworzywa, dawniej taniej i powszechnie stosowanej

Wiktionary

# gumolit

wykładzina podłogowa z gumy dwuwarstwowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykładzina miękka z materiałów syntetycznych

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. gumolitowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== gumolit (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) gumolit

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gumolitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. gumolitowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== gumolit (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) gumolit

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gumolitowy

przymiotnik od: gumolit

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. związany z gumolitem, dotyczący gumolitu; pokryty gumolitem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gumolit mrz.

Wiktionary

# gumopodobny

przypominający gumę (tworzywo elastyczne)

SJP.pl

# gumować

1. we włókiennictwie: pokrywać tkaninę gumą;
2. o roślinach gumodajnych: wydzielać kauczuk;
3. o drzewach owocowych: wydzielać kleisty sok;
4. potocznie: wycierać, usuwać coś gumką; gumkować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wygumować)

(1.1) usuwać napis gumką

czasownik przechodni niedokonany (dk. podgumować)

(2.1) pokrywać warstwą gumy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guma ż., gumka ż., gumeczka ż., gumowanie n., wygumowanie n., podgumowanie n., gumiak m., gumówka ż., gumowiec m.

czas. gumkować, wygumować dk., podgumować dk.

przym. gumowy

Wiktionary

# gumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gumować.

Wiktionary

Gumowanie jedna z metod uszlachetniania druku. Polega na nałożeniu kleju na druki, który po wysuszeniu traci swoje właściwości. Przed użyciem trzeba go namoczyć. Gumowanie jest zastosowane m.in. w druku znaczków pocztowych.Gumowanie to również czynność zabezpieczenia przed i po druku form aby nie utleniały się miejsca drukujące i nie doświetlały na formach przed ich ponownym wykorzystaniem. Dawniej czynność ta była wykonywana ręcznie. Obecnie maszyny posiadają przystawki do automatycznego gumowania.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. gumkować, gumować ndk.

rzecz. guma ż., gumowiec mrz., gumka ż., gumiak mrz.

przym. gumowy

Wiktionary

# gumowatość

potocznie: brak jędrności; obwisłość, flakowatość, rozciągliwość, wiotkość

SJP.pl

# gumowaty

przypominający gumę, elastyczny, rozciągliwy

SJP.pl

# gumowce

obuwie gumowe; kalosze, gumiaki

SJP.pl

Kalosze (gumowce, gumiaki) – gumowe obuwie chroniące nogi lub buty przed zamoczeniem.

Pierwotnie była to jedynie osłona na obuwie: bardzo niskie, tylko do kostki, zakładano je na buty, aby je chronić przed zabrudzeniem i zamoczeniem. Po dojściu na miejsce można było kalosze zdjąć i chodzić w butach lub kapciach. W niektórych państwach ten typ jest nadal bardzo popularny, w Polsce obecnie są w tej postaci rzadko używane.

Wikipedia

# gumowiec

potocznie: but gumowy; gumiak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. but z wysokimi cholewami, wykonany z gumy, używany na słotę lub błoto

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡũˈmɔvʲjɛt͡s, AS: gũmovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guma ż., gumka ż., gumowanie n., gumiak mrz.

czas. gumować ndk.

przym. gumowcowy, gumowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gumiak; gwara. gumak

Wiktionary

# gumówka

1. model samolotu napędzany nakręcaną gumką napędową
2. szlifierka kątowa

SJP.pl

# gumowo

3 miejscowości w Polsce:

- Gumowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
- Gumowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Stary Lubotyń
- Gumowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Dzierzążnia

Wikipedia

# gumowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Edward Gumowski – polski bokser
- Franciszek Gumowski – polski lekarz, literat
- Jan Kanty Gumowski – polski malarz, grafik i rysownik
- Jerzy Gumowski – polski fotograf i paralotniarz
- Józef Gumowski – polski żołnierz podziemia
- Kazimierz Franciszek Gumowski – polski szlachcic, urzędnik
- Marian Gumowski – polski numizmatyk i historyk

Wikipedia

# gumowy

1. zrobiony z gumy; gumiany;
2. zajmujący się produkcją gumy lub wyrobów z gumy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z gumy

(1.2) wydzielający gumę, kauczuk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oferujemy produkcję gumowych węży oraz wulkanizację opon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡũˈmɔvɨ, AS: gũmovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guma ż., gumka ż., gumeczka ż., gumowiec mrz., gumelastyka ż., gumiak mrz., gumiarz mos., gumiś mzw., gumowatość ż., gumowiec mrz., gumownia ż., gumówka ż., gumowanie n., nagumowanie n., podgumowanie n., wygumowanie n.

czas. gumkować, gumować ndk., nagumować dk., podgumować dk., wygumować dk.

przym. gumiarski, gumiasty, gumowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) gumodajny, kauczukodajny

Wiktionary

# gumoza

rodzaj choroby atakującej drzewa owocowe, zwłaszcza pestkowe

SJP.pl

Gumoza – występujące u roślin zjawisko powstawania gumowatych nacieków. Gumoza jest reakcją obronną rośliny na uszkodzenie tkanek przez czynniki zewnętrzne, np. urazy mechaniczne, czy uszkodzenia spowodowane przez szkodniki i pasożyty. Uszkodzone w ten sposób tkanki ulegają wysychaniu co powoduje, że podlegają one gumozie. Substancje wytwarzane przez roślinę podczas gumowacenia zabezpieczają tkanki roślin przed wnikaniem pasożytów, zarazków i dalszym uszkodzeniem rośliny. Substancje te, tzw. gumy roślinne, wykazują dość znaczną elastyczność, jednak nie zawierają w swoim składzie kauczuku. Mają własności śluzowate i są rozpuszczalne w wodzie. Po deszczu, zwłaszcza długotrwałym, ulegają silnemu napęcznieniu i rozrzedzeniu.

Wikipedia

# gumożujca

żartobliwie: osoba żująca gumę

SJP.pl

# gumożywica

substancja pozyskiwana z wysuszonego soku roślin, znajdująca zastosowanie w lecznictwie w postaci plastrów i maści

SJP.pl

# gumuła

nazwisko

SJP.pl

# gundia

rodzaj gryzoni z rodziny gundiowatych

SJP.pl

Gundia (Ctenodactylus) – rodzaj ssaka z rodziny gundiowatych (Ctenodactylidae).

Wikipedia

# gundiowate

o cechach gundiowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

Gundiowate, dawniej: gundie (Ctenodactylidae) – rodzina ssaków z infrarzędu gundiokształtnych (Ctenodactylomorphi) w obrębie rzędzu gryzoni (Rodentia).

Wikipedia

# gundiowaty

o cechach gundiowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

# gunera

rodzaj roślin z rodziny parzeplinowatych; gunnera, parzeplin

SJP.pl

Parzeplinowate (Gunneraceae) – rodzina roślin z rzędu parzeplinowców (Gunnerales). Obejmuje jeden rodzaj – parzeplin, znany też jako gunnera, gunera (Gunnera). Należą do niego 63 gatunki. Są to byliny kłączowe występujące głównie na półkuli południowej w pasie zwrotnikowym (w klimacie umiarkowanie ciepłym) w Ameryce Południowej, Afryce, Nowej Zelandii, Tasmanii i Oceanii. Najdalej na północ spotykane są na Hawajach, w Ameryce Centralnej, w Malezji i Filipinach. Rosną one w wilgotnych lasach oraz nad brzegami wód i na mokradłach. Naukowa nazwa rodzajowa upamiętnia norweskiego botanika i biskupa Johanna Ernsta Gunnerusa.

Wikipedia

# gunia

wierzchnie okrycie męskie noszone w Polsce przez górali; guńka; cucha; czuha; czucha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. okrycie wierzchnie, płaszcz

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szeroki płaszcz góralski

Wiktionary

Gunia (czasem zdrobniale: guńka) – męskie odzienie wierzchnie górali karpackich, w tym m.in. górali śląskich, czadeckich, żywieckich, babiogórskich i orawskich. Na wschód od doliny Dunajca (m.in. u Łemków, Bojków czy Hucułów) analogiczny element męskiego ubioru nosi nazwę czuha lub cuha. U Podhalan gunia nazywana jest czasem „burą cuhą”.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡũɲa, AS: gũńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guniok m., guńka ż., guńkorz mos.

Wiktionary

# guniak

guniak czerwczyk, owad bardzo podobny do chrabąszcza majowego

SJP.pl

# guniakówka

podwijka guniakówka - gatunek osy

SJP.pl

# guniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. góralska kurtka zimowa

Wiktionary

Guniok – element dawnego stroju męskiego (rodzaj marynarki lub lekkiej kurtki) występujący w górskich rejonach Śląska Cieszyńskiego (Beskid Śląski, Beskid Morawsko-Śląski).

Szyty był z grubego, samodziałowego sukna, zwykle barwy brązowej. Zapinany na jeden rząd guzików, miał wykładany kołnierz, naszywane kieszenie i rękawy obszyte czarną tasiemką. Noszony był w chłodne dni, najczęściej przez pasterzy i robotników leśnych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. gunia ż., guńka ż., guńkorz mos.

Wiktionary

# guńka

wierzchnie okrycie męskie noszone w Polsce przez górali; czucha; czuha; cucha; gunia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński. gunia

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. góralska gruba kurtka

Wiktionary

Czuha, węg. szűr, cuha, gunia (inaczej: czuhania, czucha, czuchunia, cucha, guńka) – męska kurta z wełnianego, samodziałowego sukna, ozdobiona haftem i obszyciami, noszona przez węgierskich, rumuńskich, morawskich, polskich górali, Łemków, Bojków i Hucułów.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. gunia ż., guniok m., guńkorz mos.

Wiktionary

# guńkorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żart. góral

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gunia ż., guńka ż., guniok mrz.

Wiktionary

# gunnar

Guncerz, Gonciarz, Ginter, Gunter – imię męskie pochodzenia germańskiego, składające się z członów gund – „walka, wojna, bitwa” i heri, co jako drugi człon imienia oznaczało „dowódca wojskowy”. W Polsce imię to nadawane było od średniowiecza, nosił je m.in. biskup płocki Gunter, który był jednym z inicjatorów sprowadzenia do Polski zakonu krzyżackiego. Notowane w formach: Guncerz, Guncarz, Kuncerz, lat. Guncerus, Gunter, Ginter, łac. Guntherus, lat. Gunterus, Ginterus, Cuntherus; ze zdrobnieniami: Gincyl, Guncel, Guncyl, Gunt, Guntek, Guntko, Gun, Gusz, Gusza, Guszek, Guszko.

Wikipedia

# gunnarsson

Osoby o tym nazwisku:

- Gunnar Gunnarsson – islandzki pisarz
- Rutger Gunnarsson – szwedzki muzyk, basista, gitarzysta, aranżer i producent muzyczny
- Stefán Gunnarsson – islandzki piłkarz ręczny, olimpijczyk
- Susanne Gunnarsson – szwedzka kajakarka, olimpijka
- Veigar Páll Gunnarsson – islandzki piłkarz

Wikipedia

# gunnera

rodzaj roślin z rodziny parzeplinowatych; gunera, parzeplin

SJP.pl

Parzeplinowate (Gunneraceae) – rodzina roślin z rzędu parzeplinowców (Gunnerales). Obejmuje jeden rodzaj – parzeplin, znany też jako gunnera, gunera (Gunnera). Należą do niego 63 gatunki. Są to byliny kłączowe występujące głównie na półkuli południowej w pasie zwrotnikowym (w klimacie umiarkowanie ciepłym) w Ameryce Południowej, Afryce, Nowej Zelandii, Tasmanii i Oceanii. Najdalej na północ spotykane są na Hawajach, w Ameryce Centralnej, w Malezji i Filipinach. Rosną one w wilgotnych lasach oraz nad brzegami wód i na mokradłach. Naukowa nazwa rodzajowa upamiętnia norweskiego botanika i biskupa Johanna Ernsta Gunnerusa.

Wikipedia

# gunter

obce imię męskie

SJP.pl

Guncerz, Gonciarz, Ginter, Gunter – imię męskie pochodzenia germańskiego, składające się z członów gund – „walka, wojna, bitwa” i heri, co jako drugi człon imienia oznaczało „dowódca wojskowy”. W Polsce imię to nadawane było od średniowiecza, nosił je m.in. biskup płocki Gunter, który był jednym z inicjatorów sprowadzenia do Polski zakonu krzyżackiego. Notowane w formach: Guncerz, Guncarz, Kuncerz, lat. Guncerus, Gunter, Ginter, łac. Guntherus, lat. Gunterus, Ginterus, Cuntherus; ze zdrobnieniami: Gincyl, Guncel, Guncyl, Gunt, Guntek, Guntko, Gun, Gusz, Gusza, Guszek, Guszko.

Wikipedia

# günther

Mats Olle Göran Söderlund, ps. Günther (ur. 25 lipca 1967 w Malmö) – szwedzki piosenkarz i model. Jego twórczość jest zaliczana do muzyki popowej lub dance.

Najczęściej występuje z duetem The Sunshine Girls, choć jedną z piosenek nagrał z Samanthą Fox.

Wikipedia

# guofeng

nazwisko

SJP.pl

# gupi

przymiotnik jakościowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. głupi

Wiktionary

# gupielok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. głupek

Wiktionary

# gupik

mała, żyworodna ryba akwariowa; pawie oczko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Poecilia reticulata|ref=tak., gatunek południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych;

(1.2) icht. osobnik z gatunku gupików (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Honorata widziała w akwarium parkę gupików i danio.

(1.2) Hodowla gupika wymaga czasu, cierpliwości oraz znajomości zasad dziedziczenia.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pawie oczko, gupik pawie oczko

Wiktionary

# guptowie

Guptowie – dynastia panująca na różnych obszarach dzisiejszych Indii, Pakistanu, Bangladeszu i Afganistanu w latach 270–720. Założycielem dynastii był Śrigupta panujący w latach 270–290. Jego wnuk Ćandragupta I stworzył Imperium Guptów, które upadło około roku 495.

Wikipedia

# gur

kolorowa (najczęściej czerwona) bawełna używana na Podlasiu do przetykania białego lnianego płótna

SJP.pl

- Mordechaj Gur
- Gur-Baal
- Języki woltyjskie, języki gur

Wikipedia

# gurami

słodkowodna ryba akwariowa z rodziny łaźcowatych, zaliczana do grup labiryntowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. słodkowodna ryba z rodziny guramiowatych;

(1.2) icht. słodkowodna ryba z rodziny całuskowatych

Wiktionary

Gurami – nazwa ryb akwariowych obejmująca kilka azjatyckich, wszystkożernych gatunków z różnych rodzajów w obrębie rodziny guramiowatych (Osphronemidae), oraz jeden gatunek zaliczany obecnie do rodziny całuskowatych (Helostomatidae). W hodowlach akwarystycznych wyselekcjonowano wiele odmian barwnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rodzice gurami opiekują się ikrą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guramiowate nmos.

Wiktionary

# guramiowate

rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Osphronemidae|Bleeker|ref=tak., rodzina słodkowodnych ryb zaliczana do podrzędu błędnikowców;

Wiktionary

Guramiowate (Osphronemidae) – rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych (Perciformes), zaliczana do błędnikowców. Obejmuje około 170 gatunków klasyfikowanych w 4 podrodzinach. Wiele gatunków z tej rodziny jest przedmiotem handlu na potrzeby akwarystyki, m.in. gurami, beloncje, bojowniki i prętniki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Guramiowate mają dodatkowy narząd oddechowy, tzw. labirynt, umożliwiający rybom oddychanie powietrzem atmosferycznym pobieranym z powierzchni wody.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gurami n.

Wiktionary

# guramiowaty

o cechach guramiowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# gurbić

tworzyć załamania, zmarszczki na tkaninie; marszczyć

SJP.pl

# gurbiel

nazwisko

SJP.pl

# gurchan

w architekturze północnej części Azji Środkowej: mauzoleum kryte kopułą, budowane na planie kwadratu

SJP.pl

# gurda

naczynie na wodę zrobione z wydrążonej tykwy

SJP.pl

# gurgul

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Gurgul – polski prawnik
- Kazimierz Gurgul – polski matematyk, nauczyciel
- Monika Gurgul – polska italianistka, literaturoznawczyni, tłumaczka
- Stanisław Gurgul – polski kupiec, radny miejski i działacz społeczny
- Michał Gurgul – polski piłkarz

Wikipedia

# guria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w zachodniej Gruzji

(1.2) adm. geogr. region administracyjny w zachodniej Gruzji, leżący nad wschodnim brzegiem Morza Czarnego;

Wiktionary

Guria (gruz. გურია) – region (mchare) w zachodniej Gruzji, leżący nad wschodnim brzegiem Morza Czarnego. Stolicą regionu jest miasto Ozurgeti. Obszar jest zamieszkały przez Gurijczyków, etnicznych Gruzinów, którzy mówią dialektem języka gruzińskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. guryjski

Wiktionary

# gurkha

[czytaj: gurka] członek plemienia zamieszkującego Nepal

SJP.pl

Wikipedia

# gurkhijka

[czytaj: gurkijka] mieszkanka Nepalu

SJP.pl

# gurkhijski

[czytaj: gurkijski] dotyczący Gurkhów, właściwy Gurkhom

SJP.pl

# gurkhowie

[czytaj: gurkowie] lud himalajski; Gurkowie

SJP.pl

Wikipedia

# gurkowie

lud himalajski; Gurkhowie

SJP.pl

Wikipedia

# gurmandzista

dawniej, rzadko: łakomczuch

SJP.pl

# gurmandzistka

dawniej, rzadko: łakomczucha

SJP.pl

# gurmar

roślina tropikalna stosowana w medycynie ajurwedyjskiej

SJP.pl

# gurówka

samodział tkany z guru; spódnica z tegoż materiału

SJP.pl

# gurowy

przymiotnik od: gur

SJP.pl

# gurt

1. łuk przyporowy podtrzymujący sklepienie budowli
2. pas rzemienny, najczęściej wykorzystywany jako część uprzęży
3. sztywna taśma z płótna przyszywana w pasie do spódniczki, wszywana w paski itp.

SJP.pl

- łęk sklepienny – element konstrukcyjny i dekoracyjny sklepienia
- Zgrupowanie Gurt – oddział walczący w powstaniu warszawskim

Wikipedia

# gurtowy

→ gurt

SJP.pl

#### Patrz:

gurt

# guru

1. w hinduizmie: mistrz, autorytet, przewodnik duchowy;
2. przywódca kultu religijnego, sekty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;

(1.2) przen. osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku

Wiktionary

Guru (dewanagari गुरु) – przywódca wspólnoty w religiach dharmicznych, przewodnik duchowy i nauczyciel, szanowany, a czasem nawet czczony jako wcielenie bóstwa; również: charyzmatyczny lider sekty, wysoki autorytet w pewnym środowisku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡuru, AS: guru

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mistrz, mentor, przewodnik

(1.2) mistrz, tuz

Wiktionary

# guryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gurią lub Guryjczykami, dotyczący Gurii lub Guryjczyków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Guria ż., Guryjczyk mos.

Wiktionary

# gurzyński

nazwisko

SJP.pl

# gus

Główny Urząd Statystyczny

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = Główny Urząd Statystyczny;

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== GUS (język niemiecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = Gemeinschaft Unabhängiger Staaten → WNP, Wspólnota Niepodległych Państw

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡus, AS: gus

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== GUS (język niemiecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = Gemeinschaft Unabhängiger Staaten → WNP, Wspólnota Niepodległych Państw

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# gus-owski

→ GUS (Główny Urząd Statystyczny); gusowski

SJP.pl

# guścik

zdrobnienie od: gust (zwykle w przysłowiu "są gusta i guściki" - każdy ma inny gust)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gust

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gust m.

czas. gustować

przysł. gustownie

Wiktionary

# guściora

nazwisko

SJP.pl

# gusiew

miasto w obwodzie kaliningradzkim (w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w obwodzie królewieckim w Rosji;

Wiktionary

Gusiew, Gąbin (ros. Гусев; dawn. niem. Gumbinnen) – miasto w Rosji, w obwodzie królewieckim, siedziba rejonu gusiewskiego.

Miasto leży w regionie Małej Litwy. Miejscowość położona u zbiegu rzek Pissy i Rominty około 20 kilometrów na wschód od Wystrucia, na trasie E28 i linii kolejowej Królewiec – Moskwa, ze stacją Gusiew. Ośrodek życia polonijnego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. gusiewski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Gąbin, Głąbin

Wiktionary

# gusiewski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gusiewem, dotyczący Gusiewa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gusiew mrz.

Wiktionary

# guślarka

kobieta znająca się na ziołolecznictwie, zajmująca się czynieniem guseł, czarów

SJP.pl

# guślarski

dotyczący guślarza, guślarstwa

SJP.pl

# guślarstwo

→ gusła

SJP.pl

#### Patrz:

gusła

# guślarz

wiejski czarownik, szaman; człowiek zajmujący się znachorstwem, znachor, zaklinacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna parający się guślarstwem

Wiktionary

Wołchw, pot. guślarz – w religii Słowian wróżbita, częściowo też mag, swego rodzaju odpowiednik szamana znanego z innych kultur pierwotnych. Po chrystianizacji wołchwów zaczęto nazywać „guślarzami”. Sztuka wróżenia wołchwów była powiązana z kultem boga chtonicznego Welesa, można w niej dostrzec aspekty animizmu i szamanizmu. Wieszcza Bojana uznawano także za „wnuka Welesowego”, co mogło świadczyć o jego powiązaniu z Welesem tudzież wołchwami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do chorego wzywano kilku guślarzy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. guślarski

rzecz. gusła lm nm., guślarstwo n., guślarycha ż., guślarzycha ż.

:: fż. guślarka ż.

Wiktionary

# gusli

ludowy rosyjski instrument muzyczny

SJP.pl

Gusli (ros. гусли) jest rosyjskim ludowym instrumentem muzycznym z grupy chordofonów szarpanych. Nie powinien być mylony z gęślami.

Wikipedia

# guslica

ludowy bułgarski instrument muzyczny, odmiana gęśli

SJP.pl

# gusowski

przymiotnik od: GUS (Główny Urząd Statystyczny); GUS-owski

SJP.pl

# gust

1. poczucie piękna, harmonii; smak;
2. upodobanie, zamiłowanie do czegoś;
3. styl, moda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poczucie piękna i harmonii

Wiktionary

Smak (gust) – poczucie piękna, zdolność lub umiejętność oceny wartości estetycznych, subiektywna tendencja do wyższego oceniania pewnych wartości.

Kategoria ta była szczególnie popularna w estetyce filozoficznej w XVIII i XIX wieku za sprawą Krytyki władzy sądzenia Immanuela Kanta. W ostatniej z trzech Krytyk Kant przedstawia smak jako warunek możliwości orzekania o pięknie i jego kontemplowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ania ubiera się zwyczajnie i bez gustu.

(1.1) Ta kobieta ma dużo uroku: wszystkim przypada do gustu.

(1.1) Nie bez znaczenia są tu też indywidualne gusta, które wpływają na ostateczny skład domowej wiśniówki, morelówki, dereniówki, jarzębiaka czy piołunówki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡust, AS: gust

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. guścik mrz.

czas. gustować ndk., zdegustować dk., zagustować dk.

przym. gustowny

przysł. gustownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) smak, dobry smak

Wiktionary

# gusta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.

(1.2) forma żeńskiego imienia Gustawa

Wiktionary

# gustafsson

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Alexander Gustafsson – szwedzki bokser oraz zawodnik mieszanych sztuk walki
- Andreas Gustafsson – szwedzki zapaśnik oraz zawodnik mieszanych sztuk walki
- Bo Gustafsson – szwedzki lekkoatleta
- Henrik Gustafsson – szwedzki żużlowiec
- Jan Gustafsson – niemiecki szachista
- Lars Gustafsson – szwedzki poeta, dramaturg, prozaik i eseista
- Madeleine Gustafsson – szwedzka piłkarka ręczna
- Mats Gustafsson – szwedzki saksofonista
- Mikael Gustafsson – szwedzki polityk
- Rune Gustafsson – szwedzki lekkoatleta
- Rune Gustafsson – szwedzki gitarzysta i kompozytor
- Veikka Gustafsson – fiński alpinista i himalaista

Wikipedia

# gustav

obce imię męskie

SJP.pl

Gustaw – imię męskie pochodzenia germańskiego. Etymologia: niem. Gund, staroisl. gunnr 'walka'; niem. Stab, staroisl. stafr 'pałka, buława, laska marszałkowska'. Imię oznacza więc dzierżącego w boju laskę/buławę lub wyraża życzenie, aby noszący je doszedł do tak wysokich godności.

Forma żeńska: Gustawa

Zdrobnienia: Gucio, Gutek (od Gustawa), Gustlik (śl.), Gusta, Gucia (od Gustawy)

Gustaw imieniny obchodzi 2 sierpnia i 27 listopada.

Wikipedia

# gustave

francuskie imię męskie

SJP.pl

# gustavia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i główne miasto francuskiego terytorium zależnego Saint-Barthélemy, położonego na Karaibach;

Wiktionary

Gustavia – stolica i główne miasto francuskiego terytorium zależnego Saint Barthélemy na Karaibach, około 3000 mieszkańców. Nazwa została nadana na cześć szwedzkiego króla Gustawa III. Szwedzka posiadłość w latach 1785–1878.Gustavia została założona po tym gdy Szwecja otrzymała wyspę od Francji w 1785 roku w zamian za francuskie prawa handlu w Göteborgu.Warte obejrzenia są trzy forty z XVII wieku, kościół katolicki z 1829 oraz kościół anglikański z 1855 roku. Są to obecnie obok latarni morskiej i muzeum, najbardziej popularne miejsca wśród turystów.

Wikipedia

# gustaw

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Gustaw – imię męskie pochodzenia germańskiego. Etymologia: niem. Gund, staroisl. gunnr 'walka'; niem. Stab, staroisl. stafr 'pałka, buława, laska marszałkowska'. Imię oznacza więc dzierżącego w boju laskę/buławę lub wyraża życzenie, aby noszący je doszedł do tak wysokich godności.

Forma żeńska: Gustawa

Zdrobnienia: Gucio, Gutek (od Gustawa), Gustlik (śl.), Gusta, Gucia (od Gustawy)

Gustaw imieniny obchodzi 2 sierpnia i 27 listopada.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lecimy z Gustawem do Rio na wakacje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡustaf, AS: gustaf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gustawa ż.

:: zdrobn. Gutek, Gucio, Gustawek

:: fż. Gustawa ż.

Wiktionary

# gustawa

imię żeńskie

SJP.pl

Gustawa – żeński odpowiednik starogermańskiego imienia Gustaw.

Zdrobnienia: Gusta, Gucia.

W innych językach: łac. Gustava, ang. Gustava, niem. Gusta, fr. Gustave.

Gustawa imieniny obchodzi 7 maja, 2 sierpnia i 27 listopada.

Wikipedia

# gustawek

zdrobnienie od: Gustaw (imię męskie); Gustek, Gutek

SJP.pl

# gustawiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gustawy lub z nią związany

SJP.pl

# gustawostwo

Gustaw z małżonką; Gustawowie

SJP.pl

# gustawowie

Gustaw z małżonką; Gustawostwo

SJP.pl

# gustawowo

Gustawowo – część wsi Rzepiszyn w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica.

Wikipedia

# gustawowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gustawa lub z nim związany

SJP.pl

# gustek

zdrobnienie od: August, Gustaw (imiona męskie); Gutek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia August

(1.2) zdrobn. poufała forma imienia Augustyn

Wiktionary

Gustek, pierwotnie Gózdek, dawna osada hutniczo-giserska, potem letniskowa, obecnie dzielnica miasta Tomaszowa Mazowieckiego, położona nad rzeką Wolbórką niedaleko od jej ujścia do Pilicy. W obrębie dawnej osady znajdują się ulice: Nadrzeczna, Szczęśliwa, Klonowa i Lipowa. Gustek został przyłączony do miasta Tomaszowa w roku 1915.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Piesek pana Gustka biegał bez smyczy po parku.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. August mos., Augustyna ż.

(1.2)

rzecz. August mos., Augusta ż., Gucio mos., Gustlik mos., Gutek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Gucio, Gutek; gw-pl|Górny Śląsk|Gustlik.

Wiktionary

# gustla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Augustyna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gustla wyglóndo jak z łokna na plac.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gustlik mos.

Wiktionary

# gustlik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Augustyn, August

Wiktionary

Gustaw Jeleń (Gustlik) – postać literacka z książki Janusza Przymanowskiego Czterej pancerni i pies, a także postać filmowa z polskiego serialu telewizyjnego pod tym samym tytułem (1966–1970).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gustlik był chłop jak tur i fedrował za dziesięciu chłopa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gucio mos., Gutek mos.

:: fż. Gustla ż.

Wiktionary

# gustować

lubić coś; preferować coś; smakować w czymś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) lubić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tomek gustuje w niskich brunetkach. Jeszcze nie widziałem go z dziewczyną, która wyglądałaby inaczej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuˈstɔvat͡ɕ, AS: gustovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gustowanie n., gust m., guścik

czas. zagustować

przym. gustowny

przysł. gustownie

Wiktionary

# gustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gustować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. gustować ndk.

Wiktionary

# gustownie

przysłówek

(1.1) elegancko, ze smakiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Owszem, na początku tańczyłaś skromnie i z opanowaniem, gustownie i z elegancją, jak na przyzwoitą pannę przystało.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuˈstɔvʲɲɛ, AS: gustovʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gustowność ż., gust m., zdrobn. guścik m.

czas. gustować

przym. gustowny

Wiktionary

# gustowniej

stopień wyższy od przysłówka: gustownie

SJP.pl

# gustowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gustowny

SJP.pl

# gustowność

→ gustowny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gustowne; cecha tych, którzy są gustowni

Wiktionary

#### Patrz:

gustowny

#### Powiązane:

przym. gustowny

przysł. gustownie

Wiktionary

# gustowny

odznaczający się dobrym gustem; elegancki; modny; szykowny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący w dobrym guście, wykwintny, wytworny, elegancki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maria była skromnie ubrana, ale miała na sobie bardzo gustowny naszyjnik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuˈstɔvnɨ, AS: gustovny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gustowność ż., gust

czas. gustować

przysł. gustownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elegancki

Wiktionary

# gustowski

nazwisko

SJP.pl

# gusła

magiczne obrzędy; czary, zabobony, zaklęcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) obrzędy towarzyszące praktykom magicznym

(1.2) przesądy, zabobony

Wiktionary

- Gusła (obrzęd) – praktyki magiczne, obrzęd wywoływania duchów.
- Gusła (album) – debiutancki album zespołu Lao Che.
- „Gusła” – tomik poezji Jerzego Lieberta.
- Gusła – wieś w Bułgarii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasze zwyczaje noworoczne wywodzą się więc bądź ze słowiańskich kultów agrarnych, bądź też ze zwyczajów rzymskich połączonych z gusłami uprawianymi niegdyś wszędzie dla zapewnienia sobie szczęścia i bogactwa..

(1.2) Różnego rodzaju przesądy, gusła i zabobony trwają w naszej kulturze od wieków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡuswa, AS: gusu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guślarz m., guślarka ż., guślarstwo n.

przym. guślarski

Wiktionary

# gut

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. krzywe, koślawe, pełne sęków drzewo

Wiktionary

- GUT – skrót od Teorii wielkiej unifikacji
- Gut – polskie nazwisko
- Gut – herb szlachecki
- Gut – wieś na Ukrainie

Zobacz też:

- Gut Moor

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: gʌt

Wiktionary

# guta

nazwisko

SJP.pl

# gutacja

wydzielanie wody w postaci kropelek przez liście roślin lądowych; wypacanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zjawisko wydzielania kropel wodnych przez rośliny poprzez wypotniki;

Wiktionary

Gutacja (łac. gutta – kropla) – zjawisko wydzielania kropel wodnych roztworów związków organicznych i soli mineralnych przez rośliny i grzyby. U roślin naczyniowych krople wydzielane są przez specjalne struktury umieszczone na krańcach blaszki liściowej, zwane hydatodami.

Wikipedia

# gutaperka

tworzywo termoplastyczne zbliżone do kauczuku, otrzymywane z soku drzewa gutaperkowego

SJP.pl

Wikipedia

# gutaperkowiec

drzewo z rodziny sączyńcowatych pochodzące z Półwyspu Malajskiego, którego twarde i ciężkie drewno stosowane jest do wyrobu kół oraz w snycerstwie, a z soku mlecznego tego drzewa otrzymuje się gutaperkę; drzewo gutaperkowe

SJP.pl

Gutaperkowiec, drzewo gutaperkowe, perczowiec (Palaquium gutta (Hook.) Burck.) – gatunek drzewa z rodziny sączyńcowatych. W naturze występował pierwotnie w lasach Półwyspu Malajskiego i na wyspach w Indonezji, ale na stanowiskach naturalnych został niemal całkowicie wytępiony. Występuje jako drzewo uprawne w strefie międzyzwrotnikowej m.in. w obrębie dawnego zasięgu naturalnego, także na Nowej Gwinei, na Filipinach, w północnej części Brazylii.

Wikipedia

# gutaperkowy

zrobiony z gutaperki lub zawierający gutaperkę

SJP.pl

# gutek

1. zdrobnienie od: August, Gustaw (imiona męskie); Gustek;
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia August

Wiktionary

- Roman Gutek
- Walentyn Gawara-Gutek
- Piotr Gutkowski, ps. Gutek
- Zbigniew Gutkowski, ps. Gutek

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiliśmy Gutkowi nową czapeczkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. August mos., Gustek mos., Gustlik mos., Gucio mos., Gustaw mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Gucio, Gustek; gw-pl|Górny Śląsk|Gustlik.

Wiktionary

# gutenberg

nazwisko

SJP.pl

## Geografia

### Austria

- Gutenberg – gmina w kraju związkowym Styria, w powiecie Weiz
- Gutenberg-Stenzengreith – dawna nazwa gminy Gutenberg

### Niemcy

- Gutenberg – dzielnica gminy Petersberg w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Saale
- Gutenberg – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Bad Kreuznach

## Osoby

- Beno Gutenberg – sejsmolog
- Johannes Gutenberg – niemiecki drukarz, innowator

## Inne

- Projekt Gutenberg – udostępnione w Internecie elektroniczne wersje książek istniejących w wersji papierowej, których prawa autorskie wygasły
- Gutenberg – pałac
- Gutenberg – zamek

Wikipedia

# gutenbergowski

taki jak u Johannesa Gutenberga, charakterystyczny dla Johannesa Gutenberga

SJP.pl

# guthrie

- Guthrie – szkockie nazwisko i nazwa klanu nizinnego.

Miejscowości w USA:

- Guthrie – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Todd
- Guthrie – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Logan
- Guthrie – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie King

Wikipedia

# gutkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# gutkind

imię męskie

SJP.pl

# gutkowo

- Gutkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Siemiątkowo
- Gutkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Jonkowo
- Gutkowo – dzielnica Olsztyna

- Gutkowo – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w województwie warszawskim
- Gutkowo – gromada

Zobacz też

- Dekanat Olsztyn III - Gutkowo
- Gutków
- Olsztyn Gutkowo

Wikipedia

# gutkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Gutkowski:

- Jan Marceli Gutkowski – duchowny rzymskokatolicki, senator w Królestwie Polskim
- Józef Gutkowski – żołnierz Armii Krajowej
- Kamil Gutkowski – polski siatkarz
- Kazimierz Mikołaj Gutkowski – polski dyplomata
- Mieczysław Gutkowski – polski prawnik
- Piotr Gutkowski – polski wokalista i autor tekstów
- Szymon Gutkowski – dyrektor agencji reklamowej, doradca prezydenta Polski
- Tadeusz Gutkowski – polski prawnik i wojskowy
- Witold Gutkowski – polski inżynier mechanik, powstaniec warszawski
- Wojciech Gutkowski – polski inżynier wojskowy, pedagog, pisarz, wolnomularz i ekonomista
- Zbigniew Gutkowski – polski kapitan jachtowy, kapitan motorowodny, płetwonurek, radiooperator

Wikipedia

# gutkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gutka lub z nim związany

SJP.pl

# gutowiec

Gutowiec (niem. Guttowitz) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk.

Wieś borowiacka położona przy drodze krajowej nr 22 a także przy szlaku linii kolejowej nr 203.

W skład sołectwa Gutowiec wchodzi również wieś Kurkowo.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

# gutowo

3 miejscowości w Polsce:

- Gutowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka
- Gutowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Zławieś Wielka
- Gutowo – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Sypniewo
- Gutowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Lubawa

Zobacz też: Gutowo Małe, Gutowo Wielkie, Gutowo-Górki, Gutowo-Leśnictwo, Gutowo-Stradzyno, Gutów

Wikipedia

# gutowski

nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

# gutta

(zwykle w liczbie mnogiej) w sztukach plastycznych: element dekoracyjny w kształcie cylindrycznej lub stożkowatej kropli, stosowany przede wszystkim w porządku doryckim; łezka

SJP.pl

- Gutta, gutty, łezki – w architekturze ozdoby w kształcie cylindrycznych lub stożkowych stylizowanych kropli
- Palaquium gutta – drzewo gutaperkowe, gutaperkowiec
- Gutta (album) – debiutancki album amerykańskiego rapera Ace Hooda

Wikipedia

# gutturalny

1. odnoszący się do gardła; gardłowy;
2. spółgłoska gutturalna - spółgłoska wymawiana przy użyciu tylnej części języka, np. g, k, ch; spółgłoska tylnojęzykowa

SJP.pl

# guturalny

o spółgłoskach: tylnojęzyczny (k, ch, g)

SJP.pl

# guwernancki

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z guwernantką, dotyczący guwernantki

(1.2) rzad. taki jak guwernantka t.j. opiekuńczy, autorytatywny, nadzorujący

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guwernantka ż.

Wiktionary

# guwernanctwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie guwernantki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guwerner mos.

Wiktionary

# guwernant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. guwerner.

Wiktionary

Guwernantka – nauczycielka domowa, czasem pełniąca również rolę ochmistrzyni; męski odpowiednik tego pojęcia to guwerner lub guwernant. W Polsce guwernantkom powierzano zazwyczaj naukę i wychowanie młodszych dzieci, w wieku przedszkolnym. Najważniejszym przedmiotem nauczanym przez guwernantki i guwernantów były podstawy języka francuskiego. Stanowisko guwernantki było często jedynym sposobem zarobkowania dla niezamożnych a wykształconych niezamężnych kobiet.

Wikipedia

# guwernantka

nauczycielka domowa i wychowawczyni dzieci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. eduk. nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach

Wiktionary

Guwernantka – nauczycielka domowa, czasem pełniąca również rolę ochmistrzyni; męski odpowiednik tego pojęcia to guwerner lub guwernant. W Polsce guwernantkom powierzano zazwyczaj naukę i wychowanie młodszych dzieci, w wieku przedszkolnym. Najważniejszym przedmiotem nauczanym przez guwernantki i guwernantów były podstawy języka francuskiego. Stanowisko guwernantki było często jedynym sposobem zarobkowania dla niezamożnych a wykształconych niezamężnych kobiet.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. guwerneria ż., guwernerstwo n., guwernerzyna m.

:: fm. guwerner mos.

czas. guwernerować ndk., guwernerzyć ndk.

przym. guwernernerski, guwernancki

Wiktionary

# guwerner

wychowawca dzieci w zamożnych domach; nauczyciel domowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. eduk. nauczyciel domowy, wychowawca dzieci w zamożnych rodzinach

Wiktionary

Guwernantka – nauczycielka domowa, czasem pełniąca również rolę ochmistrzyni; męski odpowiednik tego pojęcia to guwerner lub guwernant. W Polsce guwernantkom powierzano zazwyczaj naukę i wychowanie młodszych dzieci, w wieku przedszkolnym. Najważniejszym przedmiotem nauczanym przez guwernantki i guwernantów były podstawy języka francuskiego. Stanowisko guwernantki było często jedynym sposobem zarobkowania dla niezamożnych a wykształconych niezamężnych kobiet.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaimprowizował im opowieść, a potem uśpił wszystkich łącznie z guwernerem kołysanką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guwernanctwo n., guwernerowanie n.

:: fż. guwernantka ż.

czas. guwernerować ndk.

przym. guwernerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wychowawca, preceptor

Wiktionary

# guwernerować

czasownik niedokonany

(1.1) daw. pracować jako guwerner lub guwernantka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guwerner mos., guwernantka ż.

Wiktionary

# guwernerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą guwernera, dotyczący guwernera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guwerner mos.

Wiktionary

# guwernerstwo

zawód guwernera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie guwernera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guwernantka ż.

Wiktionary

# guwert

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. koperta

Wiktionary

# guyenne

[czytaj: głiJEN] kraina historyczna we Francji

SJP.pl

Gujenna (fr. Guyenne) – prowincja, część krainy dawnego plemienia Akwitanów podbitej przez Rzym, rozpościera się na obu brzegach Garonny. Od XII wieku przejściowo należała do Plantagenetów, królów Anglii.

W 1337 roku Filip VI Walezjusz, król Francji, ogłosił konfiskatę lenna Gujenny, co stało się bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia wojny stuletniej.

Wikipedia

# guz

1. zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem
2. patologiczny twór najczęściej w postaci nowotworu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem

(1.2) med. patologiczny twór najczęściej w postaci nowotworu

(1.3) ozdobna gałka

Wiktionary

- guz (fizyczne zgrubienie albo wytwór patologiczny)
- guz (element dekoracyjny)
- guz (wada drewna)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Marysia nabiła sobie guza na plac zabawacu zabaw.

(1.2) Radykalne usunięcie guza prostaty przedłuża życie o 20 lat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡus, AS: gus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. guzek m.

przym. guzowy, guzowaty, guzikowy, guzkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gula, narośl

(1.2) guz nowotworowy, nowotwór, rak, zmiana nowotworowa

(1.3) gałka

Wiktionary

# guzak

rodzaj nicieni, szkodnik roślin dwuliściennych

SJP.pl

Guzak (Meloidogyne) – rodzaj nicieni z rodziny Meloidogynidae. Obejmuje obligatoryjne endopasożyty różnorodnych roślin naczyniowych, atakujące najczęściej ich organy podziemne. Większość gatunków wywołuje powstawanie na żywicielach galasów. Zakaźne jest drugie stadium młodociane. Wędrujące są również dorosłe samce. Dorosłe samice oraz trzecie i czwarte stadium młodociane są osiadłe. Dotychczas opisano ich około 100 gatunków.

Wikipedia

# guzdek

nazwisko

SJP.pl

Guzdek – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kaliskiego.

Wikipedia

# guzdrać

guzdrać się - potocznie: robić coś bardzo wolno

SJP.pl

# guzdralska

kobieta guzdrząca się; guzdrała; maruda

SJP.pl

# guzdralski

człowiek guzdrzący się; maruda; guzdrała

SJP.pl

# guzdralstwo

potocznie: wykonywanie czegoś powoli, ślamazarnie, opieszale; marudzenie, grzebanie się, guzdranie się

SJP.pl

# guzdrała

pogardliwie o kobiecie powolnej, roztargnionej, nierozgarniętej; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(1.1) pot. osoba robiąca wszystko powoli, flegmatyczna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale z ciebie guzdrała, czekamy na ciebie już pięć minut.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuzˈdrawa, AS: guzdrau̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guzdracz m., guzdralski m., guzdralstwo n., guzdranina ż., guzdranie n.

czas. guzdrać się

przym. guzdralski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) guzdracz, guzdralski, maruda, maruder, grzebuła, ślamazara, lelum polelum

Wiktionary

# guzek

1. zdrobnienie od: guz;
2. małe zgrubienie, wypukłość; gruzełek, guzełek;
3. wykwit skórny uwypuklony ponad powierzchnię skóry;
4. guzki krwawnicze - żylakowate rozszerzenie splotu końcowego odcinka odbytnicy, w formie łatwo krwawiących guzków; krwawnica, żylaki odbytu, hemoroidy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: guz

(1.2) mały guz

(1.3) med. niewielki wykwit naskórny;

Wiktionary

Guzek (łac. nodulus, tuberculum) – w dermatologii, wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry, związany ze zmianami w skórze właściwej, mogący ulegać rozpadowi z pozostawieniem blizny. Większy wykwit guzkowy (o średnicy powyżej 1 cm) rozwijający się z zajęciem tkanki podskórnej określany jest jako guz. Guzek różni się od grudki większą spoistością i głębszym usadowieniem oraz istnieniem nacieku zapalnego wokół miejsca jego występowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Na USG znaleźli mi guzki na tarczycy.

(1.3) Guzek różni się od grudki większą spoistością i głębszym usadowieniem oraz istnieniem nacieku zapalnego wokół miejsca jego występowania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡuzɛk, AS: guzek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guz mrz.

przym. guzkowy, guzikowy, guzkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.2) zgrubienie

(1.3) wykwit

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. guz mrz.

przym. guzkowy, guzikowy, guzkowaty

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|guz|-ek.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|guz.

* angielski: (1.2) nodule

* francuski: (1.2) nodule m.

* hiszpański: (1.2) nódulo m.

* włoski: (1.2) nodulo m.

źródła.

== guzek (język kurmandżi.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. kostka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# guzewicz

nazwisko

SJP.pl

# guzełek

rzadko: małe zgrubienie, wypukłość; gruzełek, guzek

SJP.pl

# guziak

nazwisko

SJP.pl

# guzicki

nazwisko

SJP.pl

# guziczek

zdrobnienie od: guzik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: guzik

Wiktionary

Guziczek (ang. Button Nose, jap. Yume no Hoshi no Button Nose, niem. Prinzessin Erdbeer, fr. Bouton d’or, 1985) – japoński serial animowany zrealizowany przez wytwórnię "Saban Entertainment". Reżyserem tego serialu jest Masami Hata. W Polsce był emitowany na kanałach TVN i Fox Kids z polskim dubbingiem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do czego służy ten czerwony guziczek?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡuˈʑit͡ʃɛk, AS: guźiček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guzik m.

przym. guzikowy, guzikarski

Wiktionary

# guziczkowy

przymiotnik od: guziczek

SJP.pl

# guziczny

kość guziczna - końcowy odcinek kręgosłupa człowieka

SJP.pl

# guziec

afrykański, łowny gatunek z rodziny świń; fakoszer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Phacochoerus|F. Cuvier|ref=tak., przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

Wiktionary

Guziec (Phacochoerus) – rodzaj ssaków z podrodziny świń (Suinae) w obrębie rodziny świniowatych (Suidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cechą charakterystyczną guźca są dwie pary kłów wystających z otworu gębowego i zakrzywionych ku górze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡuʑɛt͡s, AS: guźec

Wiktionary

# guzik

1. przedmiot, zwykle nieduży i okrągły, przyszyty do ubrania, służący do zapinania, przymocowywania czegoś, bądź dla ozdoby;
2. przycisk służący do włączania lub wyłączania jakiegoś urządzenia, prądu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;

(1.2) pot. włącznik, przycisk

(1.3) pot. przen. nic

Wiktionary

Guzik – element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra czy spodni. Najczęściej w kształcie koła, wykonany z plastiku, metalu lub z innych tworzyw. Guziki zaczęto przyszywać do ubrań w XIII wieku.
Alternatywą dla guzików są napy i spinki.

Słowem guzik określa się też różnego typu przyciski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Urwał mi się guzik u koszuli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡuʑik, AS: guźik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guzikarka ż.

:: zdrobn. guziczek m.

przym. guzikowy, guzikarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Poznań|depok.; stpol. pągwica

(1.2) włącznik, przycisk

(1.3) figa, wulg. gówno

Wiktionary

# guzikarka

maszyna do przyszywania guzików

SJP.pl

# guzikarski

dotyczący guzikarza, guzikarstwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą guzikarza, dotyczący guzikarza lub guzikarstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guzik m., guziczek m., guzikarz mos., guzikarstwo n., guzikarka ż.

przym. guzikowy

Wiktionary

# guzikowaty

podobny do guzika, przypominający guzik

SJP.pl

# guzikówka

Guzikówka – część miasta Krosno. Znajduje się w południowej części Krosno, w okolicy ulicy Guzikówka.

Dawniej samodzielna wieś i gmina jednostkowa w powiecie krośnieńskim. W 1867 włączona do Krosna.

W miejscu dawnej wsi Guzikówka funkcjonuje obecnie Parafia św. Piotra Apostoła i św. Jana z Dukli w Krośnie-Guzikówce.

Wikipedia

# guzikowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Guzikowski – polski urzędnik
- Jerzy Guzikowski – polski lekarz
- Wojciech Guzikowski – polski artysta fotograf

Wikipedia

# guzikowy

przymiotnik od: guzik

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z guzikami, dotyczący guzików

(1.2) posiadający guziki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Harmonią nazywano u nas instrument z klawiaturą chromatyczną, guzikową, a akordeonem - z klawiaturą podobną do fortepianowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡuʑiˈkɔvɨ, AS: guźikovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guzik m., guziczek m., guz m., guzek m.

przym. guziczny, guzikarski

Wiktionary

# guziński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Guziński – polski reżyser i scenarzysta filmowy
- Grzegorz Guziński – polski wokalista

Wikipedia

# guzkowaty

mający guzki, pokryty guzkami; mający kształt guzka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający guzki, pokryty guzkami

(1.2) mający kształt guzka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Celina ma jakąś guzkowatą narośl na ramieniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guz mrz., guzek mrz.

Wiktionary

# guzkowy

→ guzek

SJP.pl

#### Patrz:

guzek

# guzman

nazwisko

SJP.pl

# guzmania

roślina ozdobna pochodząca z obszarów tropikalnych Ameryki

SJP.pl

Guzmania (Guzmania Ruiz & Pav.) – rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae) liczący ponad 200 gatunków. Ze względu na ozdobne kwiatostany są to rośliny popularne w uprawie w domach, w cieplejszych klimatach także w ogrodach. Pochodzi z lasów tropikalnych środkowej i południowej Ameryki – z centrum występowania i zróżnicowania w rejonie Panamy i Kolumbii.

Wikipedia

# guźniczak

nazwisko

SJP.pl

# guzoczyrka

rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych

SJP.pl

Fomitiporia Murrill (guzoczyrka) – rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).

Wikipedia

# guzoń

guzoń pajęczarz, guzoń garbusek - gatunki pająka z rodziny naśladownikowatych

SJP.pl

# guzowacieć

stawać się guzowatym, pokrywać się guzami

SJP.pl

# guzowatość

→ guzowaty

SJP.pl

#### Patrz:

guzowaty

# guzowaty

mający kształt guza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający guzy, pokryty guzami

(1.2) mający kształt guza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Celina ma teraz guzowatą narośl na policzku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. guz mrz.

Wiktionary

# guzowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dariusz Guzowski – polski lekkoatleta
- Jacek Guzowski – polski żużlowiec
- Krzysztof Guzowski – rzymskokatolicki duchowny, teolog
- Mirosław Guzowski – polski aktor teatralny, filmowy i dubbingowy
- Piotr Guzowski – polski historyk

Miejscowości o tej nazwie:

- Józefów Guzowski – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim

Wikipedia

# guzowy

1. styl guzowy - styl dekoracji ceramiki w epoce brązu (ornament guzowy)
2. med. przymiotnik od: guz (w znaczeniu nowotworu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wyglądający jak guz

Wiktionary

Miejscowości w Polsce:

- Guzowy Młyn
- Guzowy Piec

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. guz mrz.

Wiktionary

# guła

nazwisko polskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. indyczka

(1.2) reg-pl|Poznań. niezaradny człowiek

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. fm. gularz m.

Wiktionary

# gułag

w Związku Radzieckim: obóz pracy przymusowej; łagier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) system obozów pracy przymusowej w ZSRR;

Wiktionary

Gułag, GUŁag (zapis dopuszczalny: GUŁAG) – istniejący od 1930 podmiot zarządzania obozami pracy (łagrami) w ZSRR, w którym więźniami byli zarówno przestępcy kryminalni, jak i więźniowie polityczni.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈɡuwak, AS: guu̯ak

Wiktionary

# gułagowski

→ gułag; gułagowy

SJP.pl

# gułagowy

przymiotnik od: gułag

SJP.pl

# gułowski

nazwisko

SJP.pl

# gw

1. skrót od: gigawat (czytany jako cały, odmienny wyraz);
2. [czytaj: gie-WU] skrót od: Gazeta Wyborcza (skrót czytany także jako całe, odmienne wyrażenie)

SJP.pl

# gw.

skrót od: gwara, gwarowy; gwar.

SJP.pl

# gwadalkiwir

rzeka w południowej Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Hiszpanii;

Wiktionary

Gwadalkiwir (wym. [ɡwaðalkiˈβir], łac. Baetis lub Baetes, hiszp. Guadalquivir, z arabskiego الوادي الكبير Wadi al-Kabir – „wielka rzeka”) – rzeka, główny ciek wodny południowej Hiszpanii. Jej źródło znajduje się w Górach Betyckich, w prowincji Jaén. Płynie na zachód, przez zabagniony Las Marismas i uchodzi do Zatoki Kadyksu w Sanlúcar de Barrameda. Jest żeglowna od Kordoby.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kordowa położona jest nad rzeką Gwadalkiwir.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡvadalʲˈcivʲir, AS: gvadalʹḱivʹir

Wiktionary

# gwadelupa

zamorski departament Francji w Ameryce Środkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;

(1.2) geogr. wyspa w archipelagu Małych Antyli należąca do Gwadelupy (1.1);

Wiktionary

Gwadelupa (fr. Guadeloupe) – departament zamorski Francji w Ameryce Środkowej, położony na kilku większych i kilkudziesięciu mniejszych wyspach w Małych Antylach m.in.:

- Gwadelupa (części: Grande-Terre, Basse-Terre)
- Marie-Galante
- La Désirade
- Les Saintes

Do 22 lutego 2007 w skład terytorium wchodziła również wyspa Saint-Barthélemy oraz północna część wyspy Saint-Martin, obecnie będące osobnymi terytoriami zależnymi Francji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W parlamencie francuskim Gwadelupę reprezentuje 4 posłów i 2 senatorów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡvadɛˈlupa, AS: gvadelupa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gwadelupczyk m., Gwadelupka ż.

przym. gwadelupski

Wiktionary

# gwadelupczyk

mieszkaniec Gwadelupy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Gwadelupy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gwadelupa ż.

:: fż. Gwadelupka ż.

przym. gwadelupski

Wiktionary

# gwadelupka

mieszkanka Gwadelupy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Gwadelupy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gwadelupa ż.

:: fm. Gwadelupczyk mos.

przym. gwadelupski

Wiktionary

# gwadelupski

związany z Gwadelupą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Gwadelupą, dotyczący Gwadelupy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gwadelupa ż., Gwadelupczyk mos., Gwadelupka ż.

Wiktionary

# gwadiana

rzeka w Portugalii i Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Półwyspie Iberyjskim;

Wiktionary

Gwadiana (hiszp. Guadiana, wym. [ɡwaðiˈana]; port. Guadiana, wym. [ɡwɐðiˈɐnɐ]; łac. Anas; arab. ‏وادي يانة‎, wādī-yāna) – rzeka w Hiszpanii i Portugalii, główna rzeka południowej Estremadury. Powierzchnia dorzecza wynosi 67 733 km², z tego 11 620 km² (17,1%) znajduje się na terenie Portugalii. Obszar dorzecza zamieszkuje około 1,7 mln osób, przy średniej gęstości zaludnienia 28 os./km².

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡvaˈdʲjãna, AS: gvadʹi ̯ãna

Wiktionary

# gwajak

niskie drzewo z Ameryki Środkowej zawierające żywicę gwajakol o leczniczych właściwościach; gwajakowiec

SJP.pl

# gwajakol

jednometylowy eter pirokatechiny, składnik kreozotu, stosowany jako środek wykrztuśny i antyseptyczny, a także w stomatologii jako środek odkażający

SJP.pl

Gwajakol (2-metoksyfenol) – organiczny związek chemiczny z grupy fenoli. Z chlorkiem żelaza(III) daje niebieskie zabarwienie, zmieniające się następnie na zielone (reakcja charakterystyczna dla fenoli).

Wikipedia

# gwajakolosulfonian

gwajakolosulfonian potasu - syntetyczny lek wykrztuśny, pochodna gwajakolu; thiocol, tiokol, sulfogwajakol

SJP.pl

# gwajakolowy

→ gwajakol, np. test gwajakolowy

SJP.pl

# gwajakowiec

niskie drzewo z Ameryki Środkowej zawierające żywicę gwajakol o leczniczych właściwościach; gwajak

SJP.pl

Gwajakowiec (Guaiacum L.) – rodzaj roślin z rodziny parolistowatych (Zygophyllaceae). Obejmuje 6 gatunków. Wszyscy przedstawiciele rodzaju rosną w naturze na suchych obszarach w strefie subtropikalnej kontynentów amerykańskich, od Florydy i północnego Meksyku po Peru i Boliwię na południu.

Wikipedia

# gwajakowy

przymiotnik od: gwajak

SJP.pl

# gwajawa

drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane m.in. dla smacznych owoców w kształcie gruszki; guawa, guajawa, gujawa, gruszla, psydia

SJP.pl

Gujawa, gruszla (Psidium L.) – rodzaj obejmujący około 100 gatunków roślin tropikalnych z rodziny mirtowatych, znany też pod nazwami guawa, gwajawa, gojawa, psydia. Rośliny te występują na Karaibach, w Ameryce Środkowej i w północnej części Ameryki Południowej.

Wikipedia

# gwalbert

imię męskie

SJP.pl

Walbert, Waldebert, Gwalbert – imię męskie pochodzenia germańskiego, złożone z członów waldan — "panować, rządzić" i beraht — "jasny, błyszczący". W Polsce bardziej znane w zromanizowanej formie Gwalbert (por. Wilhelm — fr. Guillaume). Istnieje trzech świętych patronów tego imienia.

Wikipedia

# gwalbertostwo

Gwalbert z małżonką; Gwalbertowie

SJP.pl

# gwalbertowie

imię męskie

SJP.pl

# gwalbertowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gwalberta lub z nim związany

SJP.pl

# gwalijar

miasto w Indiach

SJP.pl

Gwalijar (hindi ग्वालियर, trl. Gvāliyar, trb. Gwalijar; ang. Gwalior) – miasto w środkowych Indiach, w stanie Madhya Pradesh, na północnym skraju wyżyny Dekan, na wysokości 220 metrów. Około 1,9 mln mieszkańców. Znajduje się tu port lotniczy Gwalior.

Wikipedia

# gwalijarski

przymiotnik od: Gwalijar, miasto w środkowych Indiach

SJP.pl

# gwanako

lama z rodziny wielbłądowatych, żyjąca w górach Ameryki Południowej; guanako

SJP.pl

Gwanako andyjskie, gwanako, guanako (Lama guanicoe) – gatunek ssaka z rodziny wielbłądowatych (Camelidae). Żyje w niewielkich stadach w Andach i w Patagonii.

Wikipedia

# gwanina

zasada purynowa; guanina

SJP.pl

Guanina, 2-amino-6-oksypuryna – organiczny związek chemiczny z grupy puryn, jedna z pięciu zasad azotowych, wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA). W kwasach nukleinowych tworzy komplementarną parę z cytozyną (C).

Guanina to biała substancja krystaliczna nierozpuszczalna w wodzie. Formuje ona kryształy molekularne.Nazwa „guanina” pochodzi z wyodrębnienia tego związku z odchodów (guana) ptaków.

Wikipedia

# gwaninowy

przymiotnik od: gwanina

SJP.pl

# gwar

zgiełk, hałas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hałas spowodowany głosem wielu rozmów

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: gwara

Wiktionary

Gwar (zapis stylizowany: GWAR) – amerykańska heavymetalowa grupa muzyczna utworzona w 1985 roku. Zespół zyskał popularność dzięki swemu wyglądowi zaczerpniętemu z filmów grozy, a także z często niepoprawnych politycznie tekstów, poruszających tematy tabu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. gwara ż., gwarzenie n., pogwarzenie n., pogwarka ż., gwarek m., gwarność ż., gwarowość ż., rozgwar m.

czas. gwarzyć ndk., pogwarzyć dk.

przym. gwarny, gwarowy

przysł. gwarnie, gwarowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgiełk, harmider

Wiktionary

# gwar.

skrót od: gwara, gwarowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# gwara

w językoznawstwie:
1. odmiana języka ogólnego (narodowego) charakterystyczna dla jakiegoś terytorium, np. gwara śląska, mazowiecka; dialekt, narzecze;
2. gwara ludowa - mowa ludności wiejskiej zamieszkującej pewien niewielki obszar kraju (zwykle kilka lub kilkanaście wsi);
3. gwara kresowa - gwara powstała na podłożu ukraińskim, białoruskim i litewskim;
4. język jakiejś grupy społecznej (środowiskowej, zawodowej, ale nie terytorialnej), różniący się od języka ogólnego (narodowego) zasobem słów, wyrażeń i wymową; żargon, argot, slang, wiech, język specjalistyczny (środowiskowy, zawodowy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. mowa terytorialna, odmienna od przyjętego języka standardowego;

(1.2) jęz. kult. żargon określonego środowiska zawodowego lub społecznego;

Wiktionary

Gwara – termin określający odmiany języka odrębne od odmiany ogólnej. Określenie to jest przede wszystkim odnoszone do terytorialnych, lokalnych odmian języka, odróżniających się pod względem cech językowych od odmian sąsiadujących (mowy sąsiednich okolic) i od szerzej znanej odmiany standardowej (języka ogólnego). Tak pojmowane odrębności gwarowe widoczne są zarówno w zakresie słownictwa, jak i na innych poziomach języka (fonetycznym, fonologicznym, składniowym i morfologicznym).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Marek mówi gwarą podhalańską.

(1.2) Nawet żeglarze mają swoją specyficzną gwarę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡvara, AS: gvara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwar mrz., gwarność ż., gwarzenie n., gwaryzacja ż.

czas. gwarzyć ndk.

przym. gwarowy, gwarny

przysł. gwarowo, gwarno

Wiktionary

# gwarana

roślina pnąca z rodziny mydleńcowatych o kwitnących na biało kwiatach, której owoce i nasiona zawierające kofeinę używane są do sporządzania pasty będącej esencją naturalnych napojów pobudzających; guarana, cierniopląt, paulinia

SJP.pl

# gwarancja

1. ważne czasowo zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany zakupionego, wadliwego towaru;
2. poręczenie prawdziwości, autentyczności czegoś; rękojmia;
3. odpowiedzialność osoby trzeciej, np. banku, za zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela, umowa zakładająca spłatę czyjegoś długu przy zajściu ustalonych warunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś;

(1.3) ekon. hand. odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela

Wiktionary

Gwarancja

- gwarancja (prawo międzynarodowe) – w prawie międzynarodowym uprawnienie określonego państwa (bądź organizacji międzynarodowej) do ochrony określonego stanu rzeczy istniejącego w innym państwie (np. statusu grupy ludności, nienaruszalności granic, neutralności itp.)
- gwarancja (prawo cywilne) – w prawie cywilnym:
  - gwarancja przy sprzedaży (przed 25 grudnia 2014 r. gwarancja jakości) – instytucja prawna przewidziana w art. 577–581 KC; fakultatywne zobowiązanie gwaranta (np. producenta) odnośnie do towaru w stosunku do kupującego (w tym także konsumenta), w szczególności do naprawy, wymiany, zwrotu ceny rzeczy bądź zapewnienia innych usług w razie braku właściwości rzeczy określonych w oświadczeniu gwarancyjnym
  - gwarancja samoistna
    - gwarancja bankowa

    Wikipedia

    #### Przykłady

    (1.1) Spróbuj pomarańczę. Daję ci gwarancję, że nie będziesz żałował.

    (1.2) Przedwczoraj minęła mi gwarancja na lodówkę, a ona akurat dzisiaj musiała się zepsuć.

    (1.3) Jeśli wzięłaś gwarancję za Marka, to znaczy, że jeśli on nie spłaci długu w terminie, to ty będziesz musiała zamiast niego go płacić.

    Wiktionary

    #### Wymowa:

    IPA: ɡvaˈrãnt͡sʲja, AS: gvarãncʹi ̯a

    Wiktionary

    #### Powiązane:

    rzecz. gwarant, gwarantowanie

    przym. gwarancyjny, gwarantowany

    czas. gwarantować ndk., zagwarantować dk.

    Wiktionary

    #### Synonimy:

    (1.1-3) daw. garancja

    Wiktionary

# gwarancyjny

→ gwarancja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący gwarancji

Wiktionary

#### Patrz:

gwarancja

#### Powiązane:

rzecz. gwarant mos., gwarancja ż., gwarantowanie n.

czas. gwarantować ndk.

Wiktionary

# gwaranie

roślina pnąca z rodziny mydleńcowatych o kwitnących na biało kwiatach, której owoce i nasiona zawierające kofeinę używane są do sporządzania pasty będącej esencją naturalnych napojów pobudzających; guarana, cierniopląt, paulinia

SJP.pl

# gwaranin

członek plemienia Indian z Ameryki Południowej; Guaranin

SJP.pl

# gwaranka

członkini plemienia Indian z Ameryki Południowej; Guaranka

SJP.pl

# gwarański

związany z Gwaranami (Guaranami, Guarani), plemieniem indiańskim

SJP.pl

# gwarant

1. osoba zapewniająca, że zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela zostaną wypełnione; poręczyciel;
2. wystawca gwarancji na dany towar;
3. osoba, dzięki której coś istnieje lub następuje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który daje gwarancję

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwarancja ż., gwarantka ż., gwarantowanie n.

czas. gwarantować ndk., zagwarantować dk.

przym. gwarancyjny, gwarantowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poręczyciel

Wiktionary

# gwarantka

→ gwarant

SJP.pl

#### Patrz:

gwarant

# gwarantować

czasownik

(1.1) zapewniać, dawać gwarancję, ręczyć, zabezpieczać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gwarantuję ci, że wygrasz wyścig.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwarant mos., gwarancja ż., gwarantowanie n.

przym. gwarancyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapewniać, ręczyć, zabezpieczać.

Wiktionary

# gwarantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gwarantować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. gwarantować ndk.

rzecz. gwarant mos., gwarancja ż.

przym. gwarancyjny

Wiktionary

# gwarantowany

pewny, niezawodny, niewątpliwy

SJP.pl

# gwardia

1. oddział wojsk stanowiący straż przyboczną władcy;
2. doborowe oddziały różnych formacji;
3. ochotnicze oddziały zorganizowane na wzór wojska regularnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. wyborowe oddziały wojska

(1.2) wojsk. oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego

(1.3) wojsk. hist. starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących

Wiktionary

Wojskowość:

- Gwardia – doborowe oddziały liniowe
  - Gwardia Szkocka – elitarna jednostka gwardii królów Francji 1418–1830
  - Gwardia Cesarska – elitarna formacja wojskowa I Cesarstwa Francuskiego
  - Gwardia Imperium Rosyjskiego
- Gwardia – polska grupa konspiracyjna o charakterze socjalistycznym, działająca w latach 1939–1941
- Gwardia Akademicka – formacja paramilitarna studentów Uniwersytetu Warszawskiego w powstaniu listopadowym
- Gwardia Hlinki – formacja paramilitarna Słowackiej Partii Ludowej (SLS), istniejąca w latach 1938–1945
- Gwardia Honorowa – formacja I Cesarstwa Francuskiego w latach 1812–1813
- Gwardia Ludowa – organizacja zbrojna PPR
- Gwardia Narodowa
  - Gwardia Narodowa (Francja) – nazwa milicji obywatelskiej, utworzonej w okresie rewolucji francuskiej w 1789
  - Gwardia Narodowa (Nikaragua) – 1925–1979
  - Gwardia Narodowa Stanów Zjednoczonych – formacja typu milicyjnego, mająca wspierać regularną armię USA
- Gwardia Palatyńska – nazwa nieistniejących oddziałów piechoty Państwa Watykańskiego
- Gwardia Szlachecka
- Gwardia Szwajcarska – piesza formacja wojskowa, pełniąca rolę straży przybocznej papieża
- Biała Gwardia – antykomunistyczne formacje wojskowe walczące w wojnie domowej w Rosji
- Błękitna Gwardia
- Czerwona Gwardia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Syn sąsiadów zaciągnął się do gwardii.

(1.3) Za czasów Piotra Wielkiego gwardia stała się nie tylko gwarancją bezpieczeństwa osoby cara i jego władzy, ale także organem kontrolnym całej administracji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡvardʲja, AS: gvardʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwardzista mos., gwardzistka ż.

przym. gwardyjski

Wiktionary

# gwardiak

nazwisko

SJP.pl

# gwardian

przełożony klasztoru w niektórych zakonach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. przełożony niektórych męskich domów zakonnych;

Wiktionary

Gwardian – w zgromadzeniach zakonnych funkcjonujących według reguły zakonnej Franciszka z Asyżu kadencyjny przełożony domu zakonnego.

W czasie tworzenia zakonu przez Franciszka z Asyżu, jednym z jego założeń było odcięcie się od istniejących dotychczas zasad organizacyjnych zakonów, dlatego w swojej Pierwszej Regule, która powstała w 1209 lub w 1210, w rozdziale VI, zabronił zakonnikom sprawowania funkcji przeora, a także tytułowania kogokolwiek w ten sposób. Niemniej, ani Pierwsza Reguła, ani tzw. Reguła zatwierdzona (Regula secunda), która 29 listopada 1223 otrzymała akceptację papieża Honoriusza III, nie zawierają żadnych szczegółowych informacji na temat organizacji zakonu i jego struktury. W regułach tych nie jest również określona funkcja gwardiana.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Donośny głos księcia wojewody i ojca gwardiana nad naszymi wszystkimi się unosiły.

(1.1) Zwyczaj mianowania gwardianów przez ministrów prowincjalnych wykształcił się we franciszkańskich prowincjach zaalpejskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwardianat mrz., gwardiaństwo n.

przym. gwardiański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przełożony

Wiktionary

# gwardianat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. urząd gwardiana

(1.2) kancelaria, biuro gwardiana

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwardian mos., gwardiaństwo n.

Wiktionary

# gwardiański

przymiotnik

(1.1) kośc. związany z osobą lub stanowiskiem gwardiana

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwardian mos., gwardiaństwo n.

Wiktionary

# gwardiaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. urząd, godność gwardiana

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ojciec Leopold z wielkim zapałem oddał się gwardiaństwu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gwardiański

rzecz. gwardian mos., gwardianat mrz.

Wiktionary

# gwardiejsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w obwodzie królewieckim, położone na prawym brzegu Pregoły;

Wiktionary

Gwardiejsk, Tapiewo (ros. Гвардейск; niem. Tapiau) – miasto w obwodzie królewieckim. Położone na prawym brzegu rzeki Pregoły, 38 km na wschód od Królewca.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. gwardiejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Tapiewo, Tapiawa

Wiktionary

# gwardiejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gwardiejskiem, dotyczący Gwardiejska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gwardiejsk mrz.

Wiktionary

# gwardyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z gwardią, dotyczący gwardii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwardia ż., gwardzista mos., gwardzistka ż.

Wiktionary

# gwardzista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. członek gwardii

(1.2) sport. zawodnik „Gwardii”

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przekupka doniosła gwardzistom o nocnej wizycie przemytnika.

(1.2) Poprzedniemu trenerowi gwardzistów również udostępniano pomieszczenie przy szatni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwardia ż.

:: fż. gwardzistka ż.

przym. gwardyjski

Wiktionary

# gwardzistka

→ gwardzista

SJP.pl

#### Patrz:

gwardzista

# gwarecki

przymiotnik od: gwarek

SJP.pl

# gwarectwo

cech górniczy, także samo górnictwo

SJP.pl

Gwarectwo (z niem. Gewerkschaft, z łac. communitas fovae) – spółka eksploatująca złoża rud metali nieżelaznych, a od XVIII w. także węgla kamiennego. W górnictwie środkowej Europy było znane już w końcu XII w., w Polsce od wieku XIV.

W 1987 roku polskie gwarectwa zostały zgrupowane wraz z innymi przedsiębiorstwami we Wspólnocie Węgla Kamiennego.

Wikipedia

# gwarek

górnik, który miał pozwolenie na wykopywanie kruszcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny szpakowatych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) górnik mający pozwolenie na kopanie kruszcu

(2.2) członek gwarectwa

Wiktionary

- gwarek (górnictwo)
- gwarek – ptak z rodziny szpakowatych:
  - gwarek czczony (Gracula religiosa), zwykle nazywany gwarkiem
  - gwarek cejloński (Gracula ptilogenys)
  - gwarek malabarski (Gracula indica)

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: ˈɡvarɛk, AS: gvarek

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. gwar mrz.

  Wiktionary

# gwarliwiej

stopień wyższy od przysłówka: gwarliwie

SJP.pl

# gwarliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: gwarliwy

SJP.pl

# gwarliwy

rzadko: pełen gwaru; głośny, hałaśliwy, gwarny

SJP.pl

# gwarniej

stopień wyższy od przysłówków: gwarnie, gwarno

SJP.pl

# gwarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gwarny

SJP.pl

# gwarno

przysłówek

(1.1) od: gwarny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ze zdziwieniem zauważyłem kawiarnię, gdzie było tłoczno i gwarno.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡvarnɔ, AS: gvarno

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gwarny

rzecz. gwara ż.

czas. gaworzyć ndk.

Wiktionary

# gwarność

zgiełkliwość, hałaśliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gwarne; cecha tych, którzy są gwarni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gwarny

przysł. gwarnie

rzecz. gwar mrz., gwara ż.

Wiktionary

# gwarny

pełen gwaru; głośny, hałaśliwy, gwarliwy

SJP.pl

# gwarowość

→ gwarowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gwarowe

Wiktionary

#### Patrz:

gwarowy

#### Powiązane:

przym. gwarowy

przysł. gwarowie

rzecz. gwar mrz.

Wiktionary

# gwarowy

przymiotnik od: gwara

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący gwary

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwarowość ż., gwar mrz., gwara ż.

Wiktionary

# gwaroznawca

specjalista w dziedzinie językoznawstwa zajmującej się gwarami i dialektami; dialektolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jęz. językoznawca specjalizujący się w dziedzinie gwaroznawstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słownik napisali gwaroznawcy z Uniwersytetu Śląskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwaroznawstwo n., gwaroznawczość ż.

przym. gwaroznawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dialektolog

Wiktionary

# gwaroznawczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gwaroznawcze

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwaroznawca mos., gwaroznawstwo n.

Wiktionary

# gwaroznawczy

dotyczący dziedziny językoznawstwa zajmującej się gwarami i dialektami; dialektologiczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z gwaroznawstwem, nauką o gwarach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwaroznawca mos., gwaroznawstwo n.

Wiktionary

# gwaroznawczyni

specjalistka w dziedzinie językoznawstwa zajmującej się gwarami i dialektami

SJP.pl

# gwaroznawstwo

dziedzina językoznawstwa zajmująca się gwarami i dialektami; dialektologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. nauka o gwarach

Wiktionary

Dialektologia (gr. dialektos „gwara” i logos „słowo, nauka”), także gwaroznawstwo – dział językoznawstwa zajmujący się badaniem, genezą i systematyką dialektów w obrębie jakiegoś języka lub języków. Dyscyplina ta bada odmiany poszczególnych języków oparte głównie na uwarunkowaniach geograficznych (w przeciwieństwie do odmian o podłożu społecznym – socjolektów, które są przedmiotem zainteresowań socjolingwistyki, czy też form historycznych, których klasyfikacji i opisu dokonuje językoznawstwo diachroniczne). Choć socjolekty bywają włączane w ramy terminu „dialekt”, to dialektologia jako dyscyplina koncentruje się przeważnie na odmianach terytorialnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na wykładach z gwaroznawstwa poznajemy m.in. gwary śląskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwaroznawca mos., gwaroznawczość ż.

przym. gwaroznawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dialektologia

Wiktionary

# gwaryzm

cecha językowa (fonetyczna, fleksyjna, słowotwórcza, leksykalna) rozpoznawana jako gwarowa; dialektyzm

SJP.pl

Dialektyzm (gr. diálogos „rozmowa” i dialektikē „dialektyka” z diálektos „sposób mówienia”), gwaryzm – element językowy właściwy dla dialektu lub grupy dialektów, używany głównie w komunikacji ustnej. Dialektyzmem może być np. pojedynczy wyraz (np. uświerknąć zamiast zmarznąć) lub połączenie wyrazowe (frazeologizm); wyróżnia się także dialektyzmy gramatyczne (pójdźwa zam. pójdźmy), składniowe (np. gęsi lecieli) i fonetyczne (np. kóń zam. koń).

Wikipedia

# gwarzić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rozmawiać przyjaźnie

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mówić

Wiktionary

# gwarzyć

rozmawiać w sposób poufały

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) rozmawiać poufale

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. opowiadać, gawędzić

(1.3) rzad. gaworzyć (o dziecku)

(1.4) przest. czynić gwar, hałasować

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwar mrz., gwara ż.

Wiktionary

# gwasz

1. artystyczna farba wodna z domieszką kredy lub bieli, które nadają jej właściwości kryjące;
2. technika malarska posługująca się tymi farbami;
3. obraz wykonany tą techniką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. kryjąca farba wodna z domieszką kredy, bieli cynkowej lub bieli ołowianej oraz gumą arabską jako spoiwem;

(1.2) szt. technika malarska wykorzystująca gwasz (1.1)

(1.3) szt. praca malarska w technice gwaszu (1.2)

Wiktionary

Gwasz (fr. gouache, wł. guazzo, z łac. aquatio – czerpanie wody) – farba wodna z domieszką kredy lub bieli (od XIX wieku ołowiowej lub cynkowej), nadającej jej właściwości kryjące, oraz gumy arabskiej będącej spoiwem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Komplet dwunastu gwaszy w tubach kosztuje tylko 15 zł.

(1.2) Hall malował na szkliwie i kości słoniowej, biegle posługiwał się gwaszem, i stosował szerokie pociągnięcia pędzla, bardzo nietypowe w przypadku miniatur.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwaszysta m., gwaszystka ż., gwaszowanie n.

czas. gwaszować ndk.

Wiktionary

# gwaszowy

przymiotnik od: gwasz

SJP.pl

# gwatemala

1. Republika Gwatemali; państwo w Ameryce Środkowej;
2. miasto, stolica państwa Gwatemala

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. jedno z państw w Ameryce Środkowej;

(1.2) geogr. stolica i największe miasto Gwatemali (1.1);

(1.3) geogr. adm. jeden z departamentów Gwatemali (1.1), położony w południowej części kraju;

Wiktionary

Gwatemala (República de Guatemala) – państwo w Ameryce Środkowej, położone nad Oceanem Atlantyckim i Oceanem Spokojnym. Graniczy z Salwadorem (203 km), Hondurasem (256 km), Meksykiem (962 km), Belize (266 km) – łączna długość granic wynosi 1687 km, ponadto 400 km wybrzeża morskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Belize znajduje się w Ameryce Środkowej, na północy graniczy z Meksykiem, a na południu z Gwatemalą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡvatɛ̃ˈmala, AS: gvatẽmala

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gwatemalczyk mos., Gwatemalka ż., gwatemalczyk mos., gwatemalka ż.

przym. gwatemalski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Gwatemali, GTM, GT

Wiktionary

# gwatemalczyk

mieszkaniec Gwatemali (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Gwatemali

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡvatɛ̃ˈmalt͡ʃɨk, AS: gvatẽmalčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gwatemala ż., gwatemalczyk mos., gwatemalka ż.

:: fż. Gwatemalka ż.

przym. gwatemalski

Wiktionary

# gwatemalka

mieszkanka Gwatemali (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Gwatemali

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡvatɛ̃ˈmalka, AS: gvatẽmalka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gwatemala ż., gwatemalczyk mos., gwatemalka ż.

:: fm. Gwatemalczyk mos.

przym. gwatemalski

Wiktionary

# gwatemalski

przymiotnik od: Gwatemala

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Gwatemala

(1.2) odnoszący się do miasta Gwatemala

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Plantacja zatrudniała robotników najemnych — niemal wyłącznie ubogich gwatemalskich Indian.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci, AS: gvatẽmalsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Gwatemala ż., Gwatemalczyk mos., Gwatemalka ż., gwatemalczyk mos., gwatemalka ż.

Wiktionary

# gwałcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gwałcić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡvawˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: gvau̯cẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. gwałcić, zgwałcić

rzecz. gwałt mrz., zgwałcenie n.

przysł. gwałt

Wiktionary

# gwałcić

czasownik przechodni

(1.1) zmuszać do stosunku płciowego

(1.2) książk. naruszać siłą zasady lub normy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oskarżeni relacjonowali na przesłuchaniu, jak przyglądali się koledze gwałcącemu ofiarę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡvawʲt͡ɕit͡ɕ, AS: gvau̯ʹćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwałciciel m., gwałcenie n., gwałt m., zgwałcenie n., gwałtownik mos.

przysł. gwałt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) naruszać

Wiktionary

# gwałciciel

człowiek dopuszczający się gwałtu, łamiący zasady

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba dopuszczająca się gwałtu

Wiktionary

Gwałt, zgwałcenie – zmuszenie drugiej osoby do obcowania płciowego, poddania się innej czynności seksualnej lub wykonania takiej czynności przez jedną lub wiele osób, posługujących się siłą fizyczną, przymusem, nadużyciem władzy, podstępem lub wykorzystujących niemożność wyrażenia świadomej zgody przez daną osobę. Rodzaj przemocy seksualnej. Sprawca gwałtu nazywany jest gwałcicielem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gwałcicielami zwykle zostają mężczyźni, którzy ze względu na nieatrakcyjność lub nieśmiałość nie mogą zdobyć partnerki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡvawʲˈt͡ɕit͡ɕɛl, AS: gvau̯ʹćićel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwałt m., zgwałcenie n.

:: fż. gwałcicielka ż.

czas. gwałcić ndk., zgwałcić dk.

przym. gwałcicielski

przysł. gwałt

Wiktionary

# gwałcicielka

→ gwałciciel

SJP.pl

#### Patrz:

gwałciciel

# gwałcicielstwo

zachowanie polegające na zmuszaniu kogoś do stosunku płciowego

SJP.pl

# gwałcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gwałt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie gwałt, lecz tylko mały gwałcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwałt m.

przysł. gwałt

Wiktionary

# gwałt

1. czyn prawnie zabroniony, polegający na naruszeniu nietykalności cielesnej innej osoby, np. na tle seksualnym, rasowym;
2. pośpiech, bezład, hałas;
3. siła, przemoc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każdy nielegalny akt przemocy

(1.2) praw. seks. zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;

(1.3) pośpiech

Wiktionary

Gwałt, zgwałcenie – zmuszenie drugiej osoby do obcowania płciowego, poddania się innej czynności seksualnej lub wykonania takiej czynności przez jedną lub wiele osób, posługujących się siłą fizyczną, przymusem, nadużyciem władzy, podstępem lub wykorzystujących niemożność wyrażenia świadomej zgody przez daną osobę. Rodzaj przemocy seksualnej. Sprawca gwałtu nazywany jest gwałcicielem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwiększanie podatków to gwałt na obywatelach!

(1.2) Zboczeniec dostał 15 lat za wyjątkowo brutalny gwałt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡvawt, AS: gvau̯t

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwałciciel mos., gwałtowność ż., gwałtownik mos., gwałtownica ż., gwałtowanie n., gwałcenie n., zgwałcenie n., pogwałcenie n.

:: zdrobn. gwałcik mrz.

czas. gwałcić ndk., gwałtować ndk., zgwałcić dk., pogwałcić dk.

przym. gwałtowny

przysł. gwałtownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemoc, brutalność

(1.2) zgwałcenie

Wiktionary

# gwałtem

potocznie:
1. z użyciem siły; przemocą;
2. natychmiast, koniecznie; na gwałt

SJP.pl

# gwałtować

dawniej:
1. usilnie nalegać, domagać się natychmiastowego zrobienia czegoś, przynaglać kogoś do czegoś;
2. alarmować, niepokoić

SJP.pl

# gwałtownica

→ gwałtownik; raptuska, choleryczka, impetyczka

SJP.pl

# gwałtownie

przysłówek

(1.1) intensywnie

(1.2) nagle, raptownie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ludzie gwałtownie zaczęli zaopatrywać się w mąkę, bo bali się że wkrótce jej zabraknie.

(1.2) Odwrócił się gwałtownie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡvawˈtɔvʲɲɛ, AS: gvau̯tovʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwałtowność ż., gwałt m., gwałtownik m.

przym. gwałtowny

przysł. gwałt

Wiktionary

# gwałtowniej

stopień wyższy od przysłówka: gwałtownie

SJP.pl

# gwałtowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gwałtowny

SJP.pl

# gwałtownik

1. przestarzale: osoba porywcza, wybuchowa, gwałtowna, działająca pod wpływem impulsu; impetyk, choleryk, raptus;
2. dawniej: gwałciciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba gwałtowna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bo powstają przeciwko mnie pyszni, / a gwałtownicy czyhają na moje życie; / nie mają Boga przed swymi oczyma.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwałt mrz.

czas. gwałcić ndk., gwałtować ndk., zgwałcić dk., pogwałcić dk.

przym. gwałtowny

przysł. gwałtownie, gwałt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) choleryk, furiat, raptus

Wiktionary

# gwałtowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha kogoś, kto zachowuje się gwałtownie, impulsywnie

(1.2) cecha tego, co jest gwałtowne i o znacznym natężeniu

(1.3) cecha czegoś, co jest nagłe i szybkie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡvawˈtɔvnɔɕt͡ɕ, AS: gvau̯tovność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwałt m.

przym. gwałtowny

przysł. gwałtownie, gwałt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) agresywność, bojowość, impulsywność, krewkość, nadpobudliwość, nerwowość, popędliwość, porywczość, wybuchowość, zapalczywość, żywiołowość

(1.2) burzliwość, dzikość, intensywność, zażartość, żywiołowość

(1.3) nagłość, natychmiastowość, raptowność, szybkość

Wiktionary

# gwałtowny

przymiotnik

(1.1) nagły, szybki

(1.2) o człowieku impulsywny, porywczy, burzliwy, żywiołowy, wybuchowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdawało się, że gwałtowny, choć niewidzialny wicher dmie w głębi rzeki.

(1.2) O, charakter miał gwałtowny, co wreszcie mogło pochodzić z nie dość starannego wychowania (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡvawˈtɔvnɨ, AS: gvau̯tovny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwałtownik mos., gwałt m., gwałtowność ż.

przysł. gwałtownie, gwałt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński|strzelóny.

Wiktionary

# gwałtu

dawniej: wykrzyknik wypowiadany przez osobę wzywającą pomocy

SJP.pl

# gwda

rzeka w Wielkopolsce, dopływ Warty

SJP.pl

Gwda – rzeka na Pojezierzu Południowopomorskim, w wydzielonej Dolinie Gwdy; prawy dopływ Noteci. Długość rzeki wynosi 145,1 km, a powierzchnia jej dorzecza 4943 km².

Od jeziora Wierzchowo aż do Ujścia przez rzekę prowadzi szlak kajakowy.

Fragment rzeki jest objęty rezerwatem Dolina Gwdy.

Wikipedia

# gwdziański

→ Gwda (rzeka na Pojezierzu Południowopomorskim)

SJP.pl

# gwelf

członek partii stronników władzy papieskiej we Włoszech w czasach walki cesarzy z papiestwem i miastami w XII i XIII wieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Florencja była w rękach gwelfów.

(1.1) Gibelinowie walczyli mężnie z gwelfami.

Wiktionary

# gwelfowie

członek partii stronników władzy papieskiej we Włoszech w czasach walki cesarzy z papiestwem i miastami w XII i XIII wieku

SJP.pl

- Gwelfowie – dynastia w Niemczech i we Włoszech
- Gwelfowie – stronnictwo polityczne we Włoszech w XII-XIII w.

Wikipedia

# gwer

dawniej: karabin, strzelba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. (dziś gw-pl|Śląsk Cieszyński.) wojsk. karabin

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Gewehr.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|karabin.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# gwiazda

1. ciało niebieskie składające się z plazmy i gazów; świecące jasnym blaskiem na skutek reakcji termojądrowych zachodzących w jego wnętrzu;
2. osoba znana publicznie, wyróżniająca się w jakiejś dziedzinie;
3. order o kształcie gwiazdy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;

(1.2) kult. publ. sławna osobistość w danym środowisku

(1.3) rodzaj odznaczenia;

(1.4) sport. rodzaj ćwiczenia gimnastycznego

(1.5) elektr. rodzaj połączenia w układach trójfazowych;

(1.6) ezot. karta tarota należąca do Arkanów Wielkich;

(1.7) biol. rodzaj grzyba z rodziny gwiazdoszowatych;

(1.8) symbol, znak o promieniście rozchodzących się ramionach

Wiktionary

Gwiazda – kuliste ciało niebieskie, stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii. Przynajmniej przez część swojego istnienia emituje w sposób stabilny promieniowanie elektromagnetyczne (w szczególności światło widzialne). Gwiazdy powstają głównie z wodoru i helu, lecz w trakcie życia przybywa w nich atomów cięższych pierwiastków (tzw. metali).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naszą gwiazdą jest Słońce.

(1.2) On jest gwiazdą tej drużyny.

(1.3) Prezydent odznaczył gwiazdą żołnierzy uczestniczących w wojnie w Wietnamie.

(1.4) Jurek robi gwiazdę bez najmniejszych problemów.

(1.5) Gwiazda jest oznaczana symbolem Y.

(1.6) Gwiazda przedstawia nagą kobietę klęczącą przy sadzawce z wodą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡvʲjazda, AS: gvʹi ̯azda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwiazdor m., gwiazdnica ż., gwiazdosz m., gwiaździak m.

:: zdrobn. gwiazdka ż., gwiazdeczka ż.

czas. rozgwieździć dk., wygwieżdżać ndk.

przym. gwiezdny, wewnątrzgwiezdny, gwiaździsty, gwiazdowy, gwiazdoszowaty, rozgwieżdżony, gwieździsty, gwiazdkowaty

Wiktionary

# gwiazdarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. zob. astronom.

(1.2) stpol. rzad. zob. astrolog.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈɡvʲjazdaʃ, AS: gvʹi ̯azdaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwiaździarz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) astronom; rzad. gwiaźdarz, gwiaździarz, gwiazdziarz, gwiazdoznawca

(1.2) astrolog; przest. rzad. gwiaździarz; rzad. gwiaźdarz, gwiazdziarz, gwiazdoznawca

Wiktionary

# gwiazdeczka

1. zdrobnienie od: gwiazda;
2. przenośnie o młodej, ładnej aktorce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: gwiazdka

Wiktionary

Korabl-Sputnik 5 – testowy radziecki statek kosmiczny, piąty, ostatni, prototyp statków Wostok, drugi w konfiguracji 3KA – całkowicie przygotowanej do lotu człowieka – którą, 12 kwietnia 1961, poleciał Jurij Gagarin. W ramach programu Wostok wyniósł na orbitę psa „Gwiazdeczkę” i manekina „Iwana Iwanowicza”. Jednym z ważniejszych celów tej misji było sprawdzenie systemów łączności radiowej i głosowej ze statkiem na orbicie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɡvʲjazˈdɛt͡ʃka, AS: gvʹi ̯azdečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwiazdorstwo n., gwiazdor mos., rozgwiazda ż., gwiazda ż., gwiazdka ż., gwiaździarz mos., gwiazderna ż.

przym. gwiezdny

Wiktionary

# gwiazdeńka

zdrobnienie od: gwiazda; gwiazdka

SJP.pl

# gwiazderna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. astronomia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwiazda, gwiazdeczka, gwiazdka, gwiazdownik

przym. gwiazdkowy, gwiaździsty, gwiezdny

przysł. gwiazdkowo

Wiktionary

# gwiazdka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) kult. Wigilia i święta Bożego Narodzenia

Wiktionary

Wigilia Bożego Narodzenia, wigilia świąt Bożego Narodzenia (wieczerza wigilijna, wieczór wigilijny, niekiedy także Gwiazdka) (z łaciny vigilia – czuwanie, straż; vigilare – czuwać) – w tradycji chrześcijańskiej dzień poprzedzający Boże Narodzenie, kończący okres adwentu; w Polsce także uroczysta kolacja spożywana tego dnia. Od 2025 r. jest dniem wolnym od pracy w Polsce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Gwiazdkę dostałam najnowszego iPhone'a.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. gwiazdkowy, przedgwiazdkowy

rzecz. gwiazdka ż., gwiazda ż.

Wiktionary

# gwiazdkowatość

→ gwiazdkowaty

SJP.pl

#### Patrz:

gwiazdkowaty

# gwiazdkowaty

anyż gwiazdkowaty - wiecznie zielony krzew z rodziny magnoliowatych, rosnący w Ameryce Północnej i Azji Wschodniej; o owocach mających zastosowanie w lecznictwie i przy wyrobie wódek i likierów; badian

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający gwiazdkę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwiaździarz mos., gwiazda, gwiazdka

przym. gwiezdny

przysł. gwiazdkowato

Wiktionary

# gwiazdkowe

potocznie: dodatek do pensji z okazji Gwiazdki

SJP.pl

#### Patrz:

Gwiazdka; bożonarodzeniowy;
2. → gwiazdka

# gwiazdkowy

1. → Gwiazdka; bożonarodzeniowy;
2. → gwiazdka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z gwiazdek

(1.2) związany z Gwiazdką, odnoszący się do Gwiazdki

Wiktionary

#### Patrz:

Gwiazdka; bożonarodzeniowy;
2. → gwiazdka

#### Przykłady

(1.2) Co dostałeś na prezent gwiazdkowy?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwiazdorstwo n., gwiazdor mos., gwiazdownik mos., gwiazderna ż., gwiaździarz mos., gwiazdka ż., Gwiazdka ż.

przym. przedgwiazdkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) bożonarodzeniowy, świąteczny

Wiktionary

# gwiazdnica

1. bylina z rodziny goździkowatych, o pełzających, rozgałęzionych łodygach i drobnych kwiatach w kształcie białych gwiazdek, występująca m.in. w ogrodach i uprawach roślin okopowych jako chwast;
2. nitkowaty glon słodkowodny z rzędu sprzężnic; zrostnica

SJP.pl

Wikipedia

# gwiazdoblok

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rodzaj betonowego bloku służącego do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego

Wiktionary

Gwiazdoblok (ang. tetrapod) – rodzaj betonowej konstrukcji zbudowanej na planie czworościanu foremnego stosowanej w celu zapobiegania erozji linii brzegowej spowodowanej warunkami pogodowymi. Ma na celu wzmocnienie struktur przybrzeżnych takich jak falochrony i klify.

Gwiazdobloki zostały wynalezione i opatentowane w 1950 przez Pierre'a Danela i Paula Anglèsa d'Auriaca z Laboratorium Hydraulicznego Dauphinois w Grenoble (Francja).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wszyscy znamy z naszego wybrzeża widok setek betonowych gwiazdobloków chroniących wydmy przed niszczącym działaniem morskich fal. (z [http://www.bryla.pl/bryla/1,85301,4891125.html Internetu])

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɡvʲjazˈdɔblɔk, AS: gvʹi ̯azdoblok

Wiktionary

# gwiazdonos

gwiazdonos amerykański - gatunek ssaka z rodziny kretowatych

SJP.pl

Gwiazdonosy (Condylurini) – monotypowe plemię ssaków z podrodziny grzebaczy (Scalopinae) w obrębie rodziny kretowatych (Talpidae).

Wikipedia

# gwiazdopodobny

podobny do gwiazdy

SJP.pl

# gwiazdor

1. sławny artysta, zwłaszcza aktor; celebryta, gwiazda;
2. człowiek wyróżniający się w jakiejś dziedzinie; znakomitość;
3. regionalnie: osoba przynosząca podarki na Boże Narodzenie, odpowiednik Świętego Mikołaja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kolędnik chodzący z gwiazdą

(1.2) rzekomy dostarczyciel prezentów bożonarodzeniowych w niektórych regionach Polski

(1.3) aktor lub muzyk cieszący się wyjątkową sławą

Wiktionary

Gwiazdor – fikcyjna postać rozdająca prezenty w Wigilię Bożego Narodzenia, występująca w Poznańskiem, na ziemi lubuskiej, Kujawach, Warmii (a konkretnie w tych ich częściach, które były pod zaborem pruskim), Kaszubach, Kociewiu i na ziemi bydgoskiej.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. gwiazda ż., gwiazdka ż., gwiazdeczka ż., gwiazdorstwo n., gwiazdowanie n., gwiaździarz m., gwiazdorzenie n., rozgwieżdżanie n., rozgwieżdżenie n., rozgwiazda ż., Gwiazdowo n.

:: fż. gwiazdorka ż.

:: zdrobn. gwiazdorek m.

czas. gwiazdorzyć ndk., rozgwieżdżać ndk., rozgwieździć dk.

przym. gwiezdny, gwiazdowy, gwiazdkowy, gwieździsty, gwiazdorski, bezgwiezdny, gwiaździsty

przysł. gwiezdnie, gwieździście, gwiazdorsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwiaździarz

Wiktionary

# gwiazdorek

1. zdrobnienie od: gwiazdor - odpowiednik Świętego Mikołaja;
2. regionalnie: cukrowa figurka przedstawiająca świętego Mikołaja;
3. dawniej: kolędnik; gwiazdor, gwiaździarz

SJP.pl

# gwiazdorka

1. zdrobnienie od: gwiazdor - odpowiednik Świętego Mikołaja;
2. regionalnie: cukrowa figurka przedstawiająca świętego Mikołaja;
3. dawniej: kolędnik; gwiazdor, gwiaździarz

SJP.pl

# gwiazdorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gwiazdorstwem, dotyczący gwiazdorstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gwiaździarz mos., gwiazdor mos., gwiazdorstwo n., gwiazdka ż.

Wiktionary