# calzone

[czytaj: kalcone] rodzaj pieroga powstającego poprzez zawijanie pizzy

SJP.pl

Calzone [kalˈt͡so.ne] – potrawa kuchni włoskiej. Rodzaj pizzy, zawijanej na kształt pieroga, w którym znajduje się nadzienie.

Wikipedia

# cam

[czytaj: kam] skrót od: Computer Aided Manufacturing – komputerowe wspomaganie wytwarzania

SJP.pl

- Cam – rzeka w Anglii
- Cam – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire
- cam – metoda kopiowania filmów; także kopia filmu wykonana tą metodą
- Herszel Cam (1842–1915) – rosyjski oficer, kantonista, kapitan armii carskiej, działacz społeczności żydowskiej

Wikipedia

# camargue

[czytaj: kamarg] rasa koni z francuskiego wybrzeża Morza Śródziemnego

SJP.pl

Camargue (czytaj: kamárg) – kraina geograficzna na południu Francji położona między dwiema głównymi odnogami Rodanu w delcie tej rzeki i wybrzeżem Morza Śródziemnego. Znajduje się na terenie departamentu Bouches-du-Rhône, w gminach Arles i Saintes-Maries-de-la-Mer. Tzw. Mała Camargue (la Petite Camargue) jest bagienną niziną na zachód od Camargue, w departamencie Gard.

Wikipedia

# camaro

[czytaj: kamaro] samochód typu Chevrolet Camaro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mot. model samochodu marki Chevrolet

Wiktionary

# cambio

[czytaj: kambio] zobowiązanie dłużnicze, weksel

SJP.pl

# cambrai

[czytaj: kąBRE] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miejscowość we Francji, w regionie Hauts-de-France;

Wiktionary

Cambrai (wymowa, hist. pisownia: Cambray) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kambrejski, daw. kambrajski, daw. kambrezyjski

Wiktionary

# cambric

[czytaj: kambrik] kambryk;
1. cienkie, przezroczyste płótno bawełniane podobne do batystu
2. batyst lniany

SJP.pl

# cambridge

[czytaj: kejmbridż lub kembridż]
1. miasto w Anglii;
2. miasto w Kanadzie;
3. miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii, w Anglii Wschodniej;

Wiktionary

Cambridge (wym. [ˈkʰeɪ̯mbɹɪd͡ʒ]) – miasto (city) i dystrykt niemetropolitalny we wschodniej Anglii (Wielka Brytania), stolica hrabstwa Cambridgeshire, położone nad rzeką Cam, około 80 km na północny wschód od Londynu. W 2021 miasto liczyło 152 740 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy przyjedziesz do Cambridge, pójdziemy popływać szkutą!

Wiktionary

# cambronne

Cambronne – stacja linii nr 6 metra w Paryżu. Stacja znajduje się w 15. dzielnicy Paryża. Została otwarta 6 października 1942 r.

Wikipedia

# camel

[czytaj: kamel] papieros marki Camel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) papieros marki Camel

Wiktionary

- Camel – rzeka w Wielkiej Brytanii w hrabstwie Kornwalia
- Camel – brytyjski zespół grający rock progresywny założony w 1971 roku
- Camel – debiutancki album grupy Camel z 1973 roku
- Camel – marka papierosów
- CAMEL – funkcjonalność roamingowa sieci GSM i UMTS
- Sopwith Camel – brytyjski jednomiejscowy myśliwiec z okresu I wojny światowej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy tylko gospodarze zrobili krótką przerwę w posiłku, natychmiast podniosłem się zza stołu i poczęstowałem oboje oryginalnymi, aromatycznymi camelami ze sklepu wolnocłowego na lotnisku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkãmɛl, AS: kãmel

Wiktionary

# camelbak

[czytaj: kamelbak] umieszczany w plecaku pojemnik na wodę z plastikową rurką, umożliwiającą picie w czasie wysiłku fizycznego

SJP.pl

Camelbak (kamel, kamelbak) – potoczna nazwa specjalistycznych bukłaków na wodę. Nazwa pochodzi od jednej z firm produkujących takie bukłaki - CamelBak.

Camelbak to rodzaj plecaka (lub rzadziej torby), zawierający elastyczny wkład na wodę (bukłak), z którego wyprowadzona jest elastyczna rurka, sięgająca do ust użytkownika. Ustnik rurki jest często osłonięty zatyczką chroniącą przed kurzem i błotem. Podstawową zaletą plecaka nawadniającego jest możliwość picia z niewielkim zaangażowaniem rąk (po włożeniu ustnika są one wolne). Dla wojska i oddziałów specjalnych policji zaletą, oprócz uwolnienia rąk użytkownika, jest brak głośnego chlupotania, jaki wydają z siebie częściowo opróżnione manierki. Żołnierz w trakcie poruszania się wywołuje mniejszy hałas.

Wikipedia

# camelot

[czytaj: KAmelot] zamek w Anglii, w którym panował legendarny król Artur

SJP.pl

Camelot – w legendach arturiańskich był to zamek-miasto zamieszkiwany przez króla Artura i jego żonę Ginewrę oraz doradcę króla - Merlina. W zamku znajdowała się komnata z Okrągłym Stołem, wokół którego zbierali się Rycerze Okrągłego Stołu. Jego nazwa pochodziła od boga Camulosa, utożsamianego przez Rzymian z Marsem.

Wikipedia

# camelowy

[czytaj: kamelowy] beżowy

SJP.pl

# camembert

[czytaj: kamamBER] miękki ser wytwarzany w formie niewielkich krążków z porostem białej pleśni, mający charakterystyczny grzybny smak i zapach; kamamber

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. tłusty, łagodny, miękki ser podpuszczkowy z pełnego mleka krowiego, z porostem pleśńeśni;

Wiktionary

- Camembert (miejscowość)
- Camembert (ser)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z serów pleśniowych najbardziej lubię camembert.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) ser

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|franc|Camembert. (miejscowość, z którego pochodziła Marie Harel, która rozpropagowała go w XVIII w.)

uwagi. inna pisownia kamamber; zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) camembert

* esperanto: (1.1) kamemberto

* rosyjski: (1.1) камамбер

* słowacki: (1.1) camembert m.

źródła.

== camembert (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-camembert.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. camembert

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# cameo

[czytaj: kamio] krótki występ znanej osoby (np. muzyka, polityka) w filmie lub serialu

SJP.pl

Cameo – krótki udział znanej osobistości (np. aktora, muzyka lub polityka) w filmie, serialu lub w grze komputerowej, ograniczony do roli statysty bądź postaci epizodycznej. Często osoba taka nie jest wymieniona w czołówce bądź też w napisach końcowych.

Wikipedia

# camera

[czytaj: kamera] kamera;
1. urządzenie do rejestracji obrazu (czasem dźwięku);
2. komora między obiektywem a kliszą aparatu;
3. w dawnej Polsce urząd zarządzający dobrami królewskimi;
4. dawniej: zamknięte pomieszczenie, cela, komora

SJP.pl

# camerata

[czytaj: kamerata] grupa muzyków, poetów i intelektualistów florenckich, powstała w XVI wieku w celu odrodzenia antycznego teatru muzycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. dzielnica Florencji w północno-wschodniej części miasta

(1.2) geogr. zob. Camerata Cornello.

(1.3) hist. muz. grupa kompozytorów, literatów i teoretyków muzyki powołana we Florencji pod koniec XVI w.;

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gamrat m., gamratek m., kamrat m., kamratka ż., camerata ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.1) Camerata

źródła.

== Camerata (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. gatunek płazińca z rodziny nazwa systematyczna|Uteriporidae|ref=tak.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gamrat m., gamratek m., kamrat m., kamratka ż., camerata ż.

Wiktionary

# camerimage

[czytaj: kamerimydż] połączony a warsztatami polski festiwal filmowy poświęcony sztuce operatorskiej; Camerimage Plus

SJP.pl

Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage – jeden z największych na świecie festiwali filmowych poświęcony sztuce operatorów filmowych. Trzy polskie miasta były gospodarzami tego wydarzenia – Toruń (1993–1999), Łódź (2000–2009), Bydgoszcz (2010–2018) i ponownie Toruń (od 2019). Podczas Camerimage odbywają się spotkania z operatorami filmowymi, projekcje filmowe, a także warsztaty i seminaria prowadzone przez wybitnych operatorów i reżyserów. Od początku organizacją festiwalu zajmuje się Fundacja Tumult z siedzibą w Toruniu. Twórcą i dyrektorem festiwalu jest Marek Żydowicz.

Wikipedia

# camerlengo

[czytaj: kamerlengo] skarbnik kolegium kardynałów; camerlingo; kamerling

SJP.pl

# camerlingo

[czytaj: kamerlingo] skarbnik kolegium kardynałów; kamerling; camerlengo

SJP.pl

# cameron

[czytaj: KAmeron] nazwisko

SJP.pl

- szkocki klan Cameron

Miejscowości w USA:

- Cameron – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Coconino
- Cameron – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Cameron
- Cameron – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie DeKalb
- Cameron – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben
- Cameron – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Moore
- Cameron – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Calhoun
- Cameron – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Le Flore
- Cameron – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Milam
- Cameron – miasto w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Marshall
- Cameron – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Barron
- Cameron – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Wood

Wikipedia

# camille

[czytaj: kaMIL] francuskie imię męskie

SJP.pl

Camille Dalmais znana jako Camille (ur. 10 marca 1978 w Paryżu) – francuska piosenkarka, autorka tekstów i okazyjnie aktorka. Poza swoją twórczością solową, znana jest także z występów z grupą Nouvelle Vague.

Wikipedia

# camkini

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) damski strój plażowy (odmiana tankini), składający się z fig i topu na cienkich ramiączkach

Wiktionary

# camminando

[czytaj: kamminando] określenie wykonawcze: pospieszając

SJP.pl

# camo

[czytaj: kamo] środowiskowo: w barwach kamuflażu wojskowego

SJP.pl

Camo – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Cuneo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 238 osób, 79,3 os./km².

Wikipedia

# camorra

[czytaj: kamorra] tajna organizacja przestępcza działająca w Królestwie Neapolu w latach 1830-1870; obecnie organizacja mafijna działająca na terenie Neapolu i całej Kampanii; kamora; kamorra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. kamora.

Wiktionary

Camorra (kamorra) – włoska organizacja przestępcza, której początki datuje się na rok 1820. Powstała w Królestwie Obojga Sycylii, w okresie rządów absolutystycznych była wykorzystywana do celów politycznych. Kolebką Camorry były neapolitańskie więzienia, a jej głównym celem była ochrona więźniów (członków) przed innymi wrogimi gangami. Organizacja dopuszcza się oszustw, zabójstw i rabunków.

Wikipedia

# camp

utwór uważany przez swą tandetność za dowcipny

SJP.pl

Stany Zjednoczone:

- Camp (ang. Camp Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Polk
- Camp (ang. Camp Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Renville
- Camp (ang. Camp County) – hrabstwo w stanie Teksas
- Camp Branch
- Camp Creek
- Camp Dennison – jednostka osadnicza
- Camp Douglas – wieś
- Camp Hill
- Camp Lake
- Camp Nelson – jednostka osadnicza
- Camp Sherman – jednostka osadnicza
- Camp Verde – miasto
- Camp Wood – miasto

Wikipedia

# campana

[czytaj: kampana] instrument perkusyjny składający się z kilkunastu metalowych rur zawieszonych na wspólnej ramie, w które uderza się drewnianym młotkiem; dzwony orkiestrowe, dzwony rurowe

SJP.pl

- Campana – miasto w Argentynie
- Campana – miejscowość i gmina we Francji
- Campana – miejscowość i gmina we Włoszech
- Campana – wyspa w Chile

Wikipedia

# campanella

[czytaj: kampanella]
1. włoska nazwa dzwonków, instrumentów muzycznych z grupy idiofonów; campanelli;
2. kompozycja naśladująca dźwięk dzwonka

SJP.pl

# campanila

[czytaj: kampanila] dzwonnica w kształcie wysmukłej wieży, wolnostojąca obok kościoła, charakterystyczna dla architektury włoskiej; kampanila

SJP.pl

Kampanila, campanila (wł. campanile) – dzwonnica kościelna charakterystyczna dla architektury włoskiej, wyodrębniona z bryły kościoła i budowana obok niej, inaczej niż w krajach Europy zachodniej i środkowej, w których dzwonnica zespolona była z kościołem.

Wikipedia

# campari

[czytaj: kampari] gorzkie, ziołowe wino włoskie

SJP.pl

Wikipedia

# campbell

[czytaj: kembl] nazwisko

SJP.pl

- Campbell – klan szkocki.
- Wyspa Campbella – wyspa w Nowej Zelandii
- Fort Campbell – baza wojskowa w Stanach Zjednoczonych
- Fort Campbell – dawny brytyjski fort na Malcie

Osoby:

- Andrew Campbell – szkocki teoretyk zarządzania
- John W. Campbell – amerykański pisarz i wydawca fantastyki naukowej
- Neil Campbell – amerykański biolog i nauczyciel akademicki

Wikipedia

# camper

[czytaj: kamper] samochód turystyczny z miejscem do mycia się, spania oraz sporządzania i przechowywania jedzenia; kamper

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. grykomp. osoba, trzymająca się stale jednego miejsca, z którego strzela do innych graczy

Wiktionary

- kamper – samochód kempingowy
- kampowanie – termin dot. gier komputerowych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten camper znowu mnie zabił.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkãmpɛr, AS: kãmper

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kampić

Wiktionary

# campering

[czytaj: kamperink] spędzanie czasu wolnego na podróżowaniu camperem; kampering

SJP.pl

# camperowicz

[czytaj: kamperowicz] osoba spędzająca czas wolny na podróżowaniu camperem; kamperowicz, camperowiec, kamperowiec

SJP.pl

# camperowiec

[czytaj: kamperowiec] osoba spędzająca czas wolny na podróżowaniu camperem; kamperowicz, camperowicz, kamperowiec

SJP.pl

# camperowy

→ camper [czytaj: kamperowy]; kamperowy

SJP.pl

# campesino

[czytaj: kampes-ino] indiański rolnik lub robotnik rolny

SJP.pl

# campinas

[czytaj: kampinas] miasto w Brazylii

SJP.pl

Wikipedia

# camping

[czytaj: kemping] kemping;
1. ogrodzony teren wyposażony w umywalnie, elektryczność itp., przystosowany do obozowania w namiotach albo w domkach (przyczepach) campingowych;
2. czasowe przebywanie na takim terenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. kemping.

Wiktionary

Kemping (ang. camping „obozowisko”) – obiekt turystyczny położony na większym terenie, ogrodzony i strzeżony, na którym goście zatrzymują się na pobyt w namiotach, samochodach kempingowych i przyczepach kempingowych, ale mogą także korzystać z pawilonów, domków turystycznych lub innych obiektów stałych. Kempingi umożliwiają przyrządzanie posiłków i parkowanie samochodów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lazurowe Wybrzeże dysponuje licznymi hotelami i campingami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kemping mrz., campingowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kemping mrz., campingowanie n.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|camping.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== camping (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) camping, obozowanie

odmiana.

(1.1) en camping, campingen

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# campingować

[czytaj: kempingować] obozować na campingu, spędzać wakacje na świeżym powietrzu; kempingować

SJP.pl

# campingowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biwakowanie na campingu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. camping m.

czas. campingować

przym. campingowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kempingowanie

Wiktionary

# campingowiec

[czytaj: kempingowiec] potocznie o osobie obozującej na campingu, spędzającej wakacje na świeżym powietrzu; kempingowiec

SJP.pl

# campingowy

przymiotnik od: camping (kemping), np. ośrodek campingowy; kempingowy

SJP.pl

# campo

[czytaj: kampo] rodzaj południowoamerykańskiej wyżynnej sawanny z wysokimi trawami i rozproszonymi niskimi drzewami; campos

SJP.pl

Francja:

- Campo – miejscowość i gmina

Hiszpania:

- Campo – miejscowość w comarce Ribagorza

Kamerun:

- Campo – miasto

Portugalia:

- Campo – miejscowość w gminie Barcelos
- Campo – miejscowość w gminie Reguengos de Monsaraz
- Campo – miejscowość w gminie Valongo
- Campo – miejscowość w gminie Viseu

Wikipedia

# campoformio

[czytaj: kampoformio] miasto we Włoszech; Campo Formio

SJP.pl

Campoformido (język friulski: Cjampfuarmit) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska, w prowincji Udine.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 7235 osób, 344,5 os./km².

W 1797 r. podpisano tu austriacko-francuski pokój (Pokój w Campo Formio).

Wikipedia

# campos

[czytaj: kampos] rodzaj południowoamerykańskiej wyżynnej sawanny z wysokimi trawami i rozproszonymi niskimi drzewami; campo

SJP.pl

- Campos – miasto na Majorce w Hiszpanii
- Campos – miasto w stanie Rio de Janeiro w Brazylii
- Campos – miasto w Portugalii
- Campos (formacja roślinna) – wyżynna sawanna z wysokimi trawami i niskimi rozproszonymi krzewami
- Campos Grand Prix – zespół wyścigowy, który od sezonu 2010 rozpocznie swoje starty w Formule 1.
- Leândro Da Silva Campos – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika.

Wikipedia

# campowy

[czytaj: kampowy] związany z campem

SJP.pl

# campus

[czytaj: kampus] wyznaczony teren wraz z budynkami należący do anglosaskiej szkoły wyższej; kampus

SJP.pl

Campus – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Livingston.

Wikipedia

# campusowy

→ campus [czytaj: kampusowy]; kampusowy

SJP.pl

# camry

[czytaj: kamry lub kamri] samochód typu Toyota Camry

SJP.pl

# camus

1. [czytaj: kaMI albo kaMÜ, w odmianie: kaMIsa albo kaMÜsa, kaMIsie albo kaMÜsie itd.] nazwisko, np. Albert Camus (1913-60), francuski pisarz, eseista i publicysta;
2. [czytaj: kamus] nazwisko, np. Mario Camus (ur. 1935), hiszpański reżyser i scenarzysta filmowy

SJP.pl

- Camus (anime) – fikcyjna postać z anime/mangi Rycerze Zodiaku.
- Albert Camus – francuski pisarz (1913–1960)
- Matilde Camus – hiszpańska poetka (1919–2012)

Wikipedia

# canadian

[czytaj: kanadjen] rzeka w USA

SJP.pl

- Canadian River – rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Arkansas

Miejscowości w USA:

- Canadian – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Pittsburg
- Canadian – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Hemphill

Gminy w USA:

- Canadian (ang. Canadian Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Mississippi

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Canadian (ang. Canadian County) – w stanie Oklahoma

Wikipedia

# canaletto

[czytaj: kanaletto]
1. (właściwie Giovanni Antonio Canal, 1697-1768), malarz włoski;
2. (właściwie Bernardo Bellotto, 1721-80), malarz włoski

SJP.pl

Canaletto to przydomek dwóch malarzy okresu rokoka:

- Giovanni Antonio Canal
- oraz jego siostrzeniec Bernardo Bellotto pseudonim Canaletto.

Wikipedia

# canarie

[czytaj: kanari]
1. taniec w szybkim tempie popularny w drugiej połowie wieku XVI i w wieku XVII;
2. muzyczna forma taneczna oparta na tańcu o tej samej nazwie

SJP.pl

Canarie – taniec o szybkim tempie, o metrum 3/8 albo 6/8, wywodzący się prawdopodobnie z Wysp Kanaryjskich.

Wikipedia

# canarinhos

[czytaj: kanarinios] potocznie w sporcie: reprezentacja Brazylii

SJP.pl

# canasta

[czytaj: kanasta] gra karciana dla 2 lub 4 osób wykorzystująca dwie pełne talie kart (z jokerami); kanasta

SJP.pl

# canaveral

[czytaj: kanaweral] (1963-73 Przylądek Kennedy'ego) przylądek w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Canaveral (ang. Cape Canaveral, w latach 1963–1973 Przylądek Kennedy’ego, ang. Cape Kennedy) – przylądek znajdujący się na południowo-wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, we wschodniej części półwyspu Floryda. Znajduje się tu Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedy’ego oraz Stacja Sił Powietrznych Cape Canaveral.

Wikipedia

# canberczyk

[czytaj: kanberczyk] mieszkaniec Canberry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Canberry

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrt͡ʃɨk, AS: kãnberčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Canberra ż.

:: fż. canberka ż.

przym. canberski

Wiktionary

# canberka

[czytaj: kanberka] mieszkanka Canberry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Canberry

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrka, AS: kãnberka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Canberra ż.

:: fm. canberczyk mos.

przym. canberski

Wiktionary

# canberra

[czytaj: kanbera] stolica Australii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Australii;

Wiktionary

Canberra (wym. [ˈkænbᵊrə] lub [ˈkænbɛrə]) – stolica Australii, miasto leżące w odległości 280 km od Sydney i 660 km od Melbourne w obrębie Australijskiego Terytorium Stołecznego. Jest największym miastem Australii położonym w środku lądu i 8. co do wielkości miastem kraju.Canberra ma 431 611 mieszkańców (2021).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. canberczyk mos., canberka ż.

przym. canberski

Wiktionary

# canberski

→ Canberra [czytaj: kanberski]; kanberski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Canberra

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrsʲci, AS: kãnbersʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Canberra ż., canberczyk mos.. canberka ż.

Wiktionary

# canca

[czytaj: kanka] instrument muzyczny z grupy idiofonów szarpanych, służący do akompaniamentu przy śpiewie, używany w Afryce, zwłaszcza w Kongo; sanza

SJP.pl

Zanza (znana też jako mbira, canca, sansi, insimbi, kalimba) – instrument muzyczny należący do grupy idiofonów szarpanych. Jest to instrument przede wszystkim afrykański, ale spotykany również w innych częściach świata.

Sztuka wyrobu i gry na mbirze/sansi w Zimbabwe i Malawi wpisana została w 2020 roku na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Wikipedia

# cancer

- Cancer – czasopismo onkologiczne
- Cancer – rodzaj krabów
- Cancer – łacińska nazwa znaku zodiaku raka
- Cancer – brytyjska grupa muzyczna wykonująca death/thrash metal
- Cancer – utwór amerykańskiego zespołu rockowego My Chemical Romance

Wikipedia

# cancioneiro

[czytaj: kansjonejro] zbiór poezji lirycznych w literaturze hiszpańskiej i portugalskiej; cancionero

SJP.pl

# cancionero

[czytaj: kansjonero] zbiór poezji lirycznych w literaturze hiszpańskiej i portugalskiej; cancioneiro

SJP.pl

# candi

rodzaj świątyni spotykany na Jawie i Bali; tjandi, czandi

SJP.pl

Czandi (candi) – rodzaj bogato zdobionej rzeźbami świątyni hinduistycznej lub buddyjskiej na Jawie i Bali.

Wikipedia

# candida

[czytaj: kandida] krój pisma drukarskiego stosowany w linotypach

SJP.pl

Candida Berkhout (bielnik) – rodzaj grzybów zaliczany do drożdży.

Wikipedia

# candiru

[czytaj: KANdiru] mały sum żyjący w Amazonce i żywiący się krwią

SJP.pl

Wandelia, kandyra, karnero (Vandellia cirrhosa) – gatunek słodkowodnej pasożytniczej ryby sumokształtnej z rodziny Trichomycteridae.

Wikipedia

# candomble

[czytaj: kandomBLE] synkretyczny kult afroamerykański, popularny w Brazylii; candomblé

SJP.pl

Candomblé – religia afroamerykańska, praktykowana głównie w Brazylii, a także w sąsiednich krajach. Nazwy religii pochodzą z języka joruba.

Wikipedia

# canelloni

[czytaj: kaneloni] cannelloni;
1. rodzaj makaronu w kształcie dużych, grubych rurek;
2. potrawa z makaronu canelloni wypełnionego farszem, posypanego serem, a następnie zapieczonego

SJP.pl

# canetti

[czytaj: kanetti] nazwisko, np. Elias Canetti (1905 - 94), dramaturg szwajcarski

SJP.pl

# canga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

Wiktionary

Canga renatae -gatunek kosarza z podrzędu Cyphophthalmi i rodziny Neogoveidae. Jest jedynym znanym przedstawicielem monotypowego rodzaju Canga.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajscanga, bajscangi, cangi.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Zange.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|obcęgi.

źródła.

== canga (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. kanion

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajscanga, bajscangi, cangi.

Wiktionary

# cangi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajscanga, bajscangi, canga.

Wiktionary

# canioning

[czytaj: kanioning] pokonywanie głębokich kanionów lub wodospadów za pomocą lin alpinistycznych; kanioning

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. zob. kanioning.

Wiktionary

# cannabis

[czytaj: kanabis] jednoroczna roślina zielna z rodziny konopiowatych; kanabis, konopie

SJP.pl

Konopie (Cannabis L.) – rodzaj roślin należący do rodziny konopiowatych. Rodzaj dość powszechnie uznawany jest przez botaników za monotypowy z konopiami siewnymi (Cannabis sativa) jako jedynym gatunkiem. Część badaczy wydziela jednak kilka gatunków w obrębie rodzaju. Koncepcja wyróżnienia konopi indyjskich pojawiła się po raz pierwszy w roku 1783 w "Encyclopedique de botanique". Gatunek został opisany przez Jeana Baptiste Pierre Antoine de Monet de Lamarcka. Badania genetyczne na roślinach pochodzących z różnych części świata potwierdzają politypową koncepcję rodzaju i pozwalają wyróżnić konopie siewne, indyjskie i dzikie oraz siedem taksonów domniemanych. Wyniki te pozwalają przypisać pulę genową roślin uprawianych na nasiona i włókna w Europie, Azji Mniejszej, Azji środkowej do C. sativum. Rośliny należące do puli genowej C. indica uprawiane są na nasiona i włókna w Azji wschodniej, jako narkotyk w Azji południowej, Afryce i Ameryce Łacińskiej oraz rosną jako rośliny dzikie w Indiach i Nepalu. Trzecia pula genowa obejmuje rośliny ruderalne w Azji środkowej. Rośliny określane jako konopie dzikie C. ruderalis rejestrowane m.in. w Europie i Polsce, są zdziczałymi formami C. sativa i ich odrębność taksonomiczna jest wątpliwa.

Wikipedia

# cannavaro

[czytaj: kannawaro] nazwisko włoskie

SJP.pl

# cannelloni

[czytaj: kaneloni] canelloni;
1. rodzaj makaronu w kształcie dużych, grubych rurek;
2. potrawa z makaronu cannelloni wypełnionego farszem, posypanego serem, a następnie zapieczonego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. włoski makaron w postaci rurek o średnicy około trzech cm, podawany często z farszem;

Wiktionary

Cannelloni – włoski makaron wyglądem przypominający rurki o średnicy około 3 cm. Najczęściej nadziewany jest mięsem mielonym, sosem pomidorowym oraz beszamelowym, a całość posypywana jest startym serem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bardzo lubię cannelloni ze szpinakiem.

(1.1) Mamo, dzisiejsza zupa z cannelloni była super.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkãnɛˈlɔ̃ɲi, AS: kãnelõńi

Wiktionary

# canneński

→ Cannes [czytaj: kanneński]; kanneński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cannes (miejscowością we Francji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cannes n.

Wiktionary

# cannes

[czytaj: kan] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co roku na festiwal do Cannes ściągają rzesze fanów filmu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. canneński

Wiktionary

# cannolo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. tradycyjny sycylijski deser w formie rurki ze słodkim nadzieniem z ricotty;

Wiktionary

Cannolo /kan’nɔ:lo/ (l.m. cannoli) – deser sycylijski; rurki z chrupiącego ciasta nadziane kremem z sera ricotta.

Legenda mówi, że cannoli pierwszy raz zostały stworzone w IX wieku w miasteczku Caltanissetta na Sycylii przez nałożnice emira, jako hołd dla jego potencji.

Wikipedia

# cannon

Osoby o nazwisku Cannon:

- James Patrick Cannon – amerykański komunista i działacz związkowy
- John Cannon – kanadyjski kierowca wyścigowy
- John Cannon – kanadyjski rugbysta
- Walter Bradford Cannon – amerykański fizjolog, neurolog i psycholog.

Wikipedia

# canoe

[czytaj: kaNU] kanoe, kanu;
1. łódź eskimoska o szkielecie z fiszbinu lub kości wieloryba; kajak eskimoski;
2. indiańska łódź o szkielecie z drewna jodły pokrytym korą brzozową;
3. łódź sportowa stworzona na wzór łodzi indiańskiej; kanadyjka

SJP.pl

Canoe (pol. kanu) – tradycyjna łódź wiosłowa (czasem żaglowa) Indian północnoamerykańskich; stanowiła ogromny wkład w eksplorację i podbój wschodnich obszarów kontynentu przez przybyszów z Europy, którym ułatwiała poruszanie się po bogatym w rzeki i jeziora terenie.

Wikipedia

# canon

[czytaj: kanon] urządzenie marki Canon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) fot. pot. sprzęt marki Canon

Wiktionary

Canon Inc. (jap. キヤノン株式会社 Kyanon Kabushiki-gaisha) – japońskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w produktach optycznych oraz rozwiązaniach do profesjonalnego druku.

Portfolio marki obejmuje aparaty fotograficzne, kamery, drukarki osobiste i biznesowe, skanery, plotery, oprogramowanie do zarządzania środowiskiem druku oraz urządzenia diagnostyki obrazowej. Canon oferuje także usługi biznesowe oraz konsulting.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkãnɔ̃n, AS: kãnõn

Wiktionary

# canopus

[czytaj: kanopus] gwiazda; Kanopus

SJP.pl

Kanopus (α Car) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Kila (obserwowana wielkość gwiazdowa: −0,74m), druga (po Syriuszu) pod względem jasności gwiazda nocnego nieba. Odległa od Słońca o około 309 lat świetlnych.

Wikipedia

# canossa

Kanossa; miejscowość we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Kanossa.

Wiktionary

Kanossa (wł. Canossa) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Reggio Emilia, u podnóża Apenin, ok. 25 km od Parmy. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 3376 osób, 63,7 os./km².

Zamek w Kanossie należał pierwotnie do Matyldy, hrabiny Toskanii.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kanosjanka ż., Kanossa ż.

frazeologia.

pójść do Canossy

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Kanossa.

źródła.

== Canossa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Kanossa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kanosjanka ż., Kanossa ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kanosjanka ż., Kanossa ż.

frazeologia.

pójść do Canossy

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Kanossa.

źródła.

== Canossa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Kanossa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# canotier

[czytaj: kanotJE] rodzaj szerokiego, słomkowego kapelusza; kanotiera, kanotier

SJP.pl

# canova

[czytaj: kanowa] nazwisko, np. Antonio Canova, malarz, architekt oraz przedstawiciel klasycyzmu w rzeźbie

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Canova – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Miner
- Canova – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba

Gminy w USA:

- Canova (ang. Canova Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Miner

Wikipedia

# canowiecki

nazwisko

SJP.pl

# cantabile

[czytaj: kanTAbile] określenie wykonawcze: śpiewnie

SJP.pl

Cantabile (wł. śpiewnie) – termin w muzyce odnoszący się do wprawnego stylu śpiewu lub gry na instrumencie. W dosłownym tłumaczeniu z języka włoskiego „śpiewnie”. Gioseffo Zarlino w opracowaniu Le istitutioni harmoniche z 1558 napisał, że cantabile znaczy „dobrze zaśpiewane”. The Oxford dictionary of music interpretuje termin w odniesieniu do sprawnie, płynnie wykonanej i dobrze wyeksponowanej melodii.

Wikipedia

# cantal

[czytaj: kąTAL] gatunek francuskiego sera podobnego do cheddara, wyrabianego w Owernii

SJP.pl

- Cantal – masyw górski w Masywie Centralnym
- Cantal – departament Francji
- cantal – rodzaj sera

Wikipedia

# cantalamessa

[czytaj: KANtalamessa] nazwisko włoskie

SJP.pl

# cantatorium

[czytaj: kantatorium] w Kościele katolickim: księga ze śpiewami solowymi, wykonywanymi w trakcie liturgii słowa

SJP.pl

# cantedeskia

bylina bagienna; uprawiana w szklarniach na kwiaty cięte (rzadziej jako roślina doniczkowa); cantedeskia etiopska - kalla, kalia

SJP.pl

Cantedeskia, kalijka, kalia (Zantedeschia Spreng.) – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, obejmujący 8 gatunków pochodzących ze środkowo-południowej Afryki, z jednym gatunkiem introdukowanym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Z uwagi na bardzo atrakcyjne kwiatostany i ulistnienie cantedeskie, zarówno gatunki botaniczne, jak i ich kultywary, są szeroko uprawiane na świecie jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

# canterbury

[czytaj: KANterbery]
1. miasto w Anglii;
2. nizina w Nowej Zelandii

SJP.pl

Canterbury – miasto o statusie city w Anglii, w hrabstwie Kent, w dystrykcie Canterbury, położone nad rzeką Stour. Siedziba arcybiskupstwa Canterbury, centralnego dla anglikańskiego Kościoła Anglii. Liczba mieszkańców wynosi 42 258 (2001), a powierzchnia 23,54 km².

W mieście rozwinął się przemysł włókienniczy.

Wikipedia

# canticum

[czytaj: KANtikum] w liturgii rzymskokatolickiej: podniosła pieśń podobna do psalmu; hymn, kantyk

SJP.pl

# cantiga

[czytaj: kantiga] średniowieczna pieśń o charakterze świeckim lub sakralnym

SJP.pl

Cantiga – gatunek średniowiecznej poezji w języku galicyjsko-portugalskim (gallegoportugués); pieśń jednogłosowa o charakterze świeckim lub sakralnym. Miała wiele form w zależności od treści poetyckiej:

- cantiga de amor – pieśń miłosna
- cantiga de amigo – tęskna kobieca pieśń miłosna
- cantiga de escarnio – pieśń satyryczna
- cantiga de gesta – narracyjna pieśń epicka
- cantiga de Santa Maria – poświęcona kultowi maryjnemu. Najbardziej znanym autorem tego typu cantigas jest kastylijski król Alfons X Mądry

Wikipedia

# cantilena

[czytaj: kantylena] kantylena;
1. krótka pieśń epicka w średniowiecznej poezji francuskiej;
2. rodzaj sekstyny;
3. w muzyce instrumentalnej: melodia odznaczająca się śpiewnością

SJP.pl

- Cantilena – średniowieczna pieśń monofoniczna
- Cantilena – angielska pieśń polifoniczna popularna w XIII i XIV wieku
- Cantilena – w XIX wieku szybki, potoczysty pasaż instrumentalny
- Cantilena Kameralny Chór Męski – zespół chóralny założony w 1966 roku we Wrocławiu

Wikipedia

# cantino

[czytaj: kantino] najwyżej brzmiąca struna w instrumencie

SJP.pl

# canto

[czytaj: kanto] muzyka:
1. głos prowadzący melodię;
2. śpiew;
3. melodia

SJP.pl

# cantuccini

Cantucci (zwane też cantuccini) – rodzaj włoskich ciasteczek (herbatników) pochodzących z Toskanii. W najprostszej wersji przyrządzane z jajek, mąki, cukru i grubo siekanych, nieprażonych migdałów w skórce. Piecze się je dwukrotnie, dzięki czemu są suche, kruche, dosyć twarde i mogą być przechowywane przez dłuższy czas.

Wikipedia

# canyoning

[czytaj: kanjoning] rodzaj sportu ekstremalnego, pokonywanie rzek i wodospadów w górskich kanionach bez użycia sprzętu pływającego

SJP.pl

# canzona

[czytaj: kancona] kancona;
1. rodzaj wiersza lirycznego o tematyce miłosnej i wojennej
2. wielogłosowa pieśń świecka z XV i XVI w.

SJP.pl

Canzona (lub kancona) może oznaczać:

- canzona – utwór liryczny
- canzona – forma muzyczna

Wikipedia

# canzonetta

[czytaj: kanconetta] kanconeta; kanconetta;
1. krótki utwór wokalny popularny w XVI wieku
2. liryczny utwór instrumentalny

SJP.pl

Canzonetta (wym. kanconetta; wł., zdrob. od canzona) – krótka, popularna forma muzyczna z XVI i XVII wieku o lekkim charakterze, wywodząca się z Włoch.

Canzonetta posiada prostą budowę (aa b cc) i jest homofoniczna. Były popularne w Niemczech oraz Anglii, gdzie przekształciły się w angielską ayre. Kompozytorzy tworzący canzonetty:

- Claudio Monteverdi
- Lodovico Grossi da Viadana
- Felice Anerio
- Adriano Banchieri
- Luca Marenzio
- Pietro Cerone
- Orazio Vecchi
- Giovanni Artusi
- Hans Leo Hassler
- Giovanni Maria Nanino
- Francesca Caccini
- Salamone Rossi
- Hans Leo Hassler
- Joseph Haydn

Wikipedia

# cap

1. samiec kozy domowej (kozioł) lub owcy (baran), zwłaszcza stary albo wytrzebiony;
2. samiec kozicy lub sarny;
3. potocznie: człowiek niesympatycznie wyglądający;
4. potocznie: uparciuch, głupiec;
5. hak na linie do opuszczania i podnoszenia aparatu wiertniczego; hak wyciągowy;
6. przestarzałe: kołek spinający dwa bale; czop

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) baran lub kozioł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. człowiek mało inteligentny, głupi

(2.2) łow. samiec kozicy

(2.3) pot. brodacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) techn. zawieszony na linie hak służący do opuszczania i podnoszenia świdra podczas ręcznego wykonywania otworu wiertniczego

(3.2) daw. czop łączący drewniane bale

(3.3) rodzaj modyfikacji RNA;

Wiktionary

- CAP – system komputerowo wspomaganego planowania procesów – ang. Computer Aided Planning
- CAP – typ misji obronnej wykonywanej przez myśliwce w obronie własnego okrętu.
- CAP – Carrierless Amplitude Phase modulation, modulacja wykorzystywana m.in. w systemach ADSL
- CAP – Common Agricultural Policy, WPR, w krajach UE
- CAP – brytyjskie wojskowe oznaczenie Chloroacetofenonu
- Cap (łac. Capricornus) – skrót oznaczający gwiazdozbiór Koziorożca
- cap (kap, czapeczka) – charakterystyczna dla Eukaryota modyfikacja mRNA
- cap – samiec kozy, kozioł (także kastrowany)
- acetyloftalen celulozy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten cap potwornie śmierdzi!

(2.1) Ale z niego cap!

(2.2) Nigdy wcześniej nie widziałem tak dużego capa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sap, AS: cap

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. capi

czas. capić, capnąć

Wiktionary

# capacitas

[czytaj: kaPAcitas] z łaciny: zdolność pojmowania; pojętność, bystrość

SJP.pl

# capart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nieład, nieporządek

Wiktionary

# ćapati

rodzaj indyjskiego chleba pszennego; chapati, czapati, ciapata

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) kulin. indyjski pszenny placek, rodzaj chleba

Wiktionary

Ćapati, czapati lub chapati (marathi: पोळी (poli), चपाती (ćapati), hindi: चपाती, urdu: چپاتی, wymowa IPA: cəpa:t̪i) – okrągłe cienkie placuszki z przaśnego ciasta z mąki pszennej; podstawa kuchni w południowej Azji, zwłaszcza w Indiach i Pakistanie oraz wschodniej Afryce. Wykonane są z mąki pszennej, wody i soli. Ćapati piecze się na gorącym kamieniu lub na wypukłym metalowym naczyniu tava. Na koniec trzyma się przez chwilę nad wolnym ogniem, aż na powierzchni placuszka utworzą się rumiane bąble. Placki smaruje się sklarowanym masłem ghee. Ćapati używa się jako sztućców, nabierając nimi jedzoną potrawę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Następnie dostajemy ryż i gotowane warzywa oraz tradycyjne indyjskie pieczywo – ćapati (…). Te drugie to bardzo smaczne, chrupiące wafle z ostrymi przyprawami.

(1.1) Samin uczy Maxa ugniatać ćapati i piec je na rozgrzanej płycie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chapati, czapati

Wiktionary

# capała

nazwisko

SJP.pl

# capella

[czytaj: kapella] najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Woźnicy; Kapella; Koza

SJP.pl

Capella – miasto w Australii, w stanie Queensland.

Wikipedia

# capetown

[czytaj: kejptałn] rzadko: Kapsztad (stolica RPA)

SJP.pl

Kapsztad (afr. Kaapstad, wym. [ˈkɑːpstat]; xhosa iKapa; ang. Cape Town, wym. [ˈkeɪp taʊn]) – najstarsze i jedno z największych pod względem liczby mieszkańców miasto w Południowej Afryce, legislacyjna stolica tego kraju oraz Prowincji Przylądkowej Zachodniej. Liczy ok. 4 mln mieszkańców, z czego ok. 45% stanowią Koloredzi, 17% stanowi ludność biała, a 35% to czarni Afrykanie i Azjaci (Hindusi, Chińczycy).

Wikipedia

# capi

inaczej: kozi

SJP.pl

# capiący

przymiotnik

(1.1) pot. śmierdzący, brzydko pachnący

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyniósł do domu capiące kalosze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈpʲjɔ̃nt͡sɨ, AS: capʹi ̯õncy

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. capić ndk., capieć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śmierdzący, cuchnący

Wiktionary

# capić

1. potocznie: śmierdzieć, cuchnąć, syfić;
2. dawniej, dziś gwarowo: łapać, chwytać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Małopolska, Podhale. śmierdzieć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Fuj, co tam tak capi?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. capienie n., cap mos./mrz./mzw.

przym. capiący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cuchnąć, śmierdzieć, walić

Wiktionary

# capieć

dawniej: głupieć, durnieć; baranieć

SJP.pl

# capienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|capić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. capić

Wiktionary

# capierzyć

regionalnie: capierzyć się - czapierzyć się (rozpościerać się na różne strony)

SJP.pl

# capik

nazwisko

SJP.pl

# capina

narzędzie drwala do przesuwania kłód; skublica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. narzędzie do przemieszczania drewna, złożone z haku z drewnianą rękojeścią

Wiktionary

# capitulum

[czytaj: kapitulum] werset odczytywany podczas katolickich obrzędów liturgicznych, nie będący cytatem z Pisma Świętego

SJP.pl

# caplować

zwykle o koniu: przebierać szybko nogami, dreptać

SJP.pl

czasownik

(1.1) o koniu: dreptać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈplɔvat͡ɕ, AS: caplovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. caplowanie n.

Wiktionary

# caplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|caplować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. caplować ndk.

Wiktionary

# capnąć

potocznie:
1. chwycić, złapać; ucapić;
2. ukraść; gwizdnąć, buchnąć;
3. pojmać, zaaresztować; przyskrzynić, zapuszkować;
4. ugryźć, ukąsić, użądlić; dziabnąć

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. capać)

(1.1) pot. chwycić coś nagle

(1.2) pot. szybko przejąć coś, co należy do kogoś innego

(1.3) pot. niespodziewanie aresztować kogoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. capnięcie n., cap mzw./mos./mrz.

czas. capać ndk.

wykrz. cap

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chwycić, dopaść, złapać

(1.2) porwać, skraść, ukraść, zwędzić

(1.3) aresztować, dopaść, ująć, złapać

Wiktionary

# capoeira

[czytaj: kapuejra lub kapoejra] sztuka walki stworzona przez brazylijskich niewolników na przełomie XVIII i XIX wieku, łącząca elementy tańca i walki; kapoeira

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. brazylijska sztuka walki;

(1.2) sport. środ. trening capoeiry (1.1)

Wiktionary

Capoeira – brazylijska sztuka walki, której formy są rytmiczne, akrobatyczne i skupiają się na kopnięciach. Ruchy capoeira są bardzo płynne i rytmiczne. Z Brazylii, a więc z języka portugalskiego, pochodzą słownictwo i teksty piosenek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Trenując capoeirę, poznaliśmy trochę kulturę Brazylii.

(1.2) Zaraz po capoeirze Jurek zwykle wraca prosto do domu.

Wiktionary

# capoń

capoń osikowy, capoń mglisty - gatunki chrząszczy z rodziny kózkowatych

SJP.pl

# capote

[czytaj: kapołti] obce nazwisko, np. Truman Capote (1924 - 84), pisarz amerykański

SJP.pl

- Truman Capote (1924–1984) – amerykański pisarz
- Capote – kanadyjsko-amerykański film biograficzny z 2005
- Capote – amerykański koń wyścigowy

Wikipedia

# cappadocia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość we Włoszech, w regionie Abruzja, w prowincji L'Aquila;

(1.2) geogr. adm. gmina we Włoszech, z ośrodkiem administracyjnym w Cappadocii (1.1)

Wiktionary

Cappadocia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Abruzja, w prowincji L’Aquila.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 504 osoby, 7,5 os./km².

Wikipedia

# cappuccinator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. spoż. urządzenie lub jego część służące do spieniania mleka na cappuccino

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cappuccino n.

przym. cappuccino

Wiktionary

# cappuccino

[czytaj: kapuczino]
1. czarna kawa ze zmiksowanym mlekiem;
2. coś o smaku takiej kawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. włoski napój składający się z kawy z dodatkiem spienionego mleka;

przymiotnik

(2.1) mający smak cappuccino (1.1)

(2.2) mający kolor cappuccino (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Klasyczne włoskie cappuccino składa się z 25 cm³ espresso, do którego wlewa się odpowiednio spienione mleko.

(2.1) Z lodów najbardziej lubię cytrynowe, waniliowe i cappuccino.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cappuccinator mrz., kapucyn mos.

przym. kapucyński

Wiktionary

# cappuccinowy

[czytaj: kapuczinowy]
1. mający smak cappuccino - napoju;
2. mający kolor beżowy, taki jak cappuccino - napój

SJP.pl

# capra

[czytaj: kapra] nazwisko włoskie

SJP.pl

Koziorożec (Capra) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

# caprese

[czytaj: kapreze] włoska sałatka z mozzarelli i pomidorów, często z dodatkiem liści bazylii i oliwy z oliwek

SJP.pl

Caprese [kaˈpre.ze] – rodzaj sałatki pochodzącej z regionu Kampania w południowych Włoszech. Przyrządza się ją z pokrojonych w plastry pomidorów oraz mozzarelli przełożonych na przemian, polanych oliwą z oliwek posypanych grubo zmielonym pieprzem i udekorowanych liśćmi bazylii.Ma ona odzwierciedlać włoską flagę.

Wikipedia

# capri

[czytaj: kapri]
1. wyspa na Morzu Tyrreńskim;
2. miejscowość we Włoszech

SJP.pl

Capri – włoska wyspa na Morzu Tyrreńskim w Zatoce Neapolitańskiej, w Mieście Metropolitalnym Neapol. Część archipelagu Wysp Kampańskich, położona jest w pobliżu półwyspu Sorrento, oddzielona od niego cieśniną Piccola.

Niewielka, o wydłużonym kształcie, górzysta wyspa zbudowana jest ze skał wapiennych (pobliska Ischia jest pochodzenia wulkanicznego). Jej powierzchnia wynosi 10,4 km², a obwód 17 km, najwyższe wzniesienie to Monte Solaro (589 m n.p.m.), na którym znajdują się ruiny zamku. Na wierzchołek ów można wjechać wyciągiem krzesełkowym z miasteczka Anacapri.

Wikipedia

# capriccio

[czytaj kapriczczio] kaprys;
1. instrumentalny utwór w stylu wolnym;
2. przedstawienie artystyczne w formie grafiki, rysunku itp. odbiegające od przyjętych, stosowanych form, ujmujące jakiś temat w sposób nietypowy, karykaturalny

SJP.pl

- capriccio (kaprys) – w okresie baroku polifoniczny utwór instrumentalny, będący jedną ze wstępnych form fugi, w XIX wieku krótki solowy utwór instrumentalny o charakterze improwizacji
- capriccio – przedstawienie artystyczne, głównie w rysunku, malarstwie i grafice, odbiegające od powszechnie przyjętych zasad kompozycji, ujmujące jakiś temat w sposób fantastyczny, humorystyczny lub karykaturalny
- capriccio – weduta fantastyczna, kaprys architektoniczny.
- Capriccio – ostatnia opera Richarda Straussa (1942)
- Capriccio – nagranie Capriccio Richarda Straussa

Wikipedia

# capriccioso

[czytaj: kapriczjozo] określenie wykonawcze: żartobliwie, kapryśnie

SJP.pl

# capricornus

[czytaj: kaprikornus] Koziorożec, jeden ze znaków zodiaku, gwiazdozbiór widoczny na niebie półkuli południowej

SJP.pl

Koziorożec (łac. Capricornus, dop. Capricorni, skrót Cap) – jeden z gwiazdozbiorów zodiakalnych, 40. co do wielkości, znany już w starożytności. Jest dziesiątym i zarazem najmniejszym spośród gwiazdozbiorów zodiakalnych. Położony jest na południowej półkuli nieba. Te blade gwiazdy nazywane były już przez cywilizacje Sumerów i Chaldejczyków Suhur-mash-ha, czyli Kozia ryba. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem wynosi około 50. W Polsce widoczny latem.

Wikipedia

# caprifolium

[czytaj: kaprifolium] bylina pnąca z rodziny przewiertniowatych; kapryfolium, przewiercień

SJP.pl

# capsa

[czytaj: kapsa lub kafsa] miasto w Tunezji

SJP.pl

Kafsa, Gafsa (arab. ‏قفصة‎, Qafṣa, staroż. Capsa) – miasto w środkowej Tunezji, ośrodek administracyjny gubernatorstwa Kafsa.

Ośrodek mezolitycznej kultury kapskiej.

Wikipedia

# capsella

[czytaj: kapsella] pospolity, trudny do wytępienia chwast, mający zastosowanie w zielarstwie; tasznik pospolity

SJP.pl

Wikipedia

# capstrzyk

1. sygnał apelu wieczornego w wojsku lub na obozach młodzieżowych, odegrany na trąbce lub na bębnie;
2. przemarsz wojska lub członków jakiejś organizacji ulicami miasta wraz z orkiestrą, odbywający się z okazji jakiejś uroczystości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.

(1.2) przemarsz wieczorny, często z orkiestrą i z pochodniami małego oddziału wojskowego lub związkowego ulicami miasta dla uczczenia jakiejś uroczystości, która ma się odbyć następnego dnia

Wiktionary

Capstrzyk – ustalony sygnał wykonywany na trąbce lub na sygnałówce, oznajmujący koniec zajęć dziennych i wzywający do spoczynku i ciszy nocnej lub apelu wieczornego, używany między innymi w wojsku czy harcerstwie. Słowo to może także oznaczać wieczorny przemarsz oddziałów wojskowych, drużyn harcerskich lub innych organizacji ulicami miasta, zazwyczaj z orkiestrą (a niekiedy także z pochodniami), odbywający się w wieczór poprzedzający uroczystość z ich udziałem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Burmistrz miasta zaprosił wszystkich mieszkańców na uroczysty capstrzyk z okazji 67. (= sześćdziesiątej siódmej) rocznicy wybuchu II wojny światowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sapsṭʃɨk, AS: capsṭšyk

Wiktionary

# capstrzykowy

→ capstrzyk

SJP.pl

#### Patrz:

capstrzyk

# captiva

[czytaj: kaptiwa] samochód typu Chevrolet Captiva

SJP.pl

Captiva – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Lee, nad Zatoką Meksykańską.

Wikipedia

# capu

część wyrażenia

(1.1) tylko w wyrażeniu zob. łapu-capu, łapu capu, na łapu-capu, na łapu capu.

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|łapu-capu.

źródła.

== capu (język korsykański.) ==

wymowa. IPA|'kapu.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat. głowa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sapu, AS: capu

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|łapu-capu.

źródła.

== capu (język korsykański.) ==

wymowa. IPA|'kapu.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat. głowa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) testa

Wiktionary

# capua

[czytaj: KApu-a] rzymska nazwa włoskiego miasta Kapua

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Kapua.

Wiktionary

Kapua (wł. Capua) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Caserta, położona na północ od Neapolu, nad rzeką Volturno. W 73 r. p.n.e. wybuchło tu powstanie niewolników, nazwane od wodza tego powstania powstaniem Spartakusa.

30 listopada 1734 kapitulacja garnizonu austriackiego przed wojskami hiszpańskimi podczas wojny o sukcesję polską.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 19 030 osób, 396,5 os./km².

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

zobtłum|Kapua.

źródła.

== Capua (język angielski.) ==

thumb|Capua (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Kapua

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

zobtłum|Kapua.

źródła.

== Capua (język angielski.) ==

thumb|Capua (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Kapua

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# capuletti

[czytaj: kapuletti] nazwisko rodowe tytułowej bohaterki tragedii miłosnej "Romeo i Julia" autorstwa Williama Szekspira; Kapuleti, Capuleti

SJP.pl

# caputa

nazwisko

SJP.pl

# caqueteuse

[czytaj: kakTEZ] dawne krzesło z wysokim oparciem, poręczami i siedziskiem w kształcie trapezu

SJP.pl

# car

1. dawny władca w Rosji, Bułgarii lub Serbii;
2. żartobliwie: osoba najważniejsza w jakiejś grupie lub najlepsza w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. lobelia wodna

Wiktionary

Car (bułg. цар, ros. царь, serb. цар / car) – tytuł monarszy używany w Europie Wschodniej; państwo rządzone przez cara to carstwo, z kolei sam system rządów nazywany jest caratem. Carstwami były Bułgaria (od X wieku), Serbia (od XIV wieku) i Rosja (od XVI wieku), a carem (carzem) nazywano także władców Gruzji i chanów tatarskich, zwłaszcza chana krymskiego – car perekopski (zob. Złota Orda, Wielka Orda, Chanat Krymski, Chanat Kazański, Chanat Syberyjski i in.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W pokoju gubernatora wisiał wielki portret cara.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sar, AS: car

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. carstwo n., carat m., carewicz m., carówna ż.

:: fż. caryca ż.

przym. carski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cesarz

Wiktionary

# car-detailing

[czytaj: karditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, autodetailing, auto-detailing, cardetailing, car detailing

SJP.pl

# car-pooling

[czytaj: karpuling] przewożenie autem osób korzystających z tej samej trasy w zamian za pokrycie części kosztów paliwa; carpooling

SJP.pl

# car-sharing

[czytaj: karszering] samoobsługowy system wspólnego użytkowania samochodów osobowych; car sharing, carsharing, karszering

SJP.pl

# carabobo

[czytaj: karawowo] prowincja w Wenezueli

SJP.pl

Carabobo (hiszp. Estado Carabobo) – jeden z 23 stanów Wenezueli. Stolicą stanu jest Valencia, miasto to jest równocześnie głównym ośrodkiem przemysłowym kraju.

Stan Carabobo leży na zachód od stolicy Wenezueli, Caracas. Zajmuje powierzchnię 4650 km², a w roku 2011 zamieszkiwało go 2 245 744 osób. Dla porównania, w roku 1970 mieszkańców było 497 tys.

Wikipedia

# caracas

[czytaj: karakas] stolica Wenezueli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Wenezueli;

Wiktionary

Caracas (pełna nazwa: Santiago de León de Caracas) – stolica Wenezueli, największe miasto w kraju.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gazety donoszą, że Wenezuela ma zamiar kupić wszystkie towary, które Białoruś zaprezentuje na Narodowej wystawie w Caracas w tym roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kaˈrakas, AS: karakas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. karakaszczyk mos., karakaska ż.

przym. karakaski

Wiktionary

# caranista

członek rumuńskiej Narodowej Partii Chłopskiej, istniejącej w latach 1926 - 1947, restytuowanej w roku 1990

SJP.pl

# carat

ustrój państwowy, w którym absolutną władzę posiada car; caryzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. ustrój państwowy, w którym władza absolutna jest sprawowana przez cara

Wiktionary

- carat – władza cara, zwłaszcza w Rosji, Bułgarii i Serbii
- samodzierżawie – ustrój polityczny w Rosji od XVII wieku do roku 1917; wersja monarchii absolutnej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Upadek caratu w 1917 r. oraz klęska państw centralnych w listopadzie 1918 r. nie oznaczały likwidacji zagrożenia dla odradzającego się po latach niewoli państwa polskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sarat, AS: carat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. car m., caryca ż., carowa ż., carewicz m., carstwo n.

przym. carski

Wiktionary

# caravaggio

[czytaj: karawadżjo] (właściwie: Michelangelo Merisi, 1573-1610) malarz włoski

SJP.pl

Wikipedia

# caravaggionista

[karawadżjonista] malarz tworzący pod wpływem sztuki Caravaggia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. malarz artysta, który tworzy w nurcie caravaggionizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. caravaggionizm m.

:: fż. caravaggionistka ż.

Wiktionary

# caravaggionistyczny

→ caravaggionizm [czytaj: karawadżjonistyczny]

SJP.pl

# caravaggionizm

[czytaj: karawadżionizm] kierunek barokowego malarstwa realistycznego, czerpiącego przede wszystkim ze sztuki Caravaggia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. hist. formuła stylistyczna w malarstwie barokowym wprowadzona i rozwinięta przez kontynuatorów i naśladowców Caravaggia;

Wiktionary

Caravaggionizm – formuła stylistyczna w malarstwie barokowym wprowadzona i rozwinięta ok. 1605-1640 przez włoskich kontynuatorów i naśladowców Caravaggia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. caravaggionista mos.

Wiktionary

# caravan

[czytaj: karawan]
1. przyczepa samochodowa pełniąca funkcję mieszkania; karawan;
2. samochód typu Dodge Caravan

SJP.pl

Wikipedia

# caravaning

[czytaj: karawaning] karawaning;
1. turystyka polegająca na podróżowaniu samochodem z przyczepą kempingową;
2. samochód przebudowany na wędrowny domek campingowy

SJP.pl

# caravaningowiec

[czytaj: karawaningowiec] osoba uprawiająca turystykę polegającą na podróżowaniu samochodem z przyczepą kempingową lub samochodem przebudowanym na wędrowny domek kempingowy; karawaningowiec

SJP.pl

# caravaningowy

→ caravaning; karawaningowy

SJP.pl

# carbo

[czytaj: karbo] z łaciny: węgiel (pierwiastek chemiczny)

SJP.pl

# carbonada

[czytaj: karbonada] pieczeń z rusztu; karbonada

SJP.pl

# carbonara

[czytaj: karbonara] potrawa kuchni włoskiej składająca się z makaronu spaghetti z sosem na bazie jajek, sera i boczku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. włoska potrawa w postaci makaronu w sosie powstałym z jajek, podgardla (guanciale) lub boczku (pancetta), twardego żółtego sera (parmezanu lub pecorino) oraz czarnego pieprzu;

przymiotnik

(2.1) związany z carbonarą (1.1) lub zawierający tę potrawę

Wiktionary

Pasta alla carbonara – potrawa kuchni włoskiej złożona z makaronu, jajek, pancetty lub guanciale, sera pecorino romano lub parmezanu oraz czarnego pieprzu. Niepoprawnym jest mówienie o „sosie carbonara”, ponieważ makaron i pozostałe składniki stanowią tu nierozerwalną całość.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tej włoskiej knajpce zamawiam zawsze carbonarę.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pasta alla carbonara

Wiktionary

# carcassonne

[czytaj: karkaSON] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Francji, w Oksytanii

Wiktionary

Carcassonne (wymowa, oksyt. Carcassona) – miasto i gmina we Francji, w regionie Oksytania. Miasto jest prefekturą departamentu Aude. Przez gminę przepływa rzeka Aude.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) daw. Karkassona

Wiktionary

# carcinogen

[czytaj: karc-inogen] zewnętrzny czynnik rakotwórczy; karcinogen, kancerogen

SJP.pl

# carcinoma

[czytaj: karc-inoma] nowotwór złośliwy wywodzący się najczęściej z tkanki nabłonkowej; rak

SJP.pl

Rak (łac. carcinoma, z łac. cancer – „rak”, „krab”, z gr. καρκινος /karkinos/ – „rak”, „krab morski”) – grupa nowotworów złośliwych wywodzących się z tkanki nabłonkowej.

Nazwa ta odnosi się do guzów powstających z nabłonków pochodzenia ekto- lub endodermalnego oraz z nabłonka narządów moczowo-płciowych. Nie są nazywane rakami nowotwory złośliwe wywodzące się z „nabłonków” pochodzenia mezodermalnego, np. śródbłonka, międzybłonka, błony maziowej.

Wikipedia

# cardano

[czytaj: kardano] nazwisko włoskie, np. Girolamo Cardano (1501 - 76), włoski matematyk

SJP.pl

- Girolamo Cardano – XVI-wieczny matematyk włoski
- Cardano - sieć blockchain
- (11421) Cardano – planetoida
- Cardano al Campo – miejscowość we Włoszech
- Wzory Cardano – wzory na pierwiastki wielomianów trzeciego stopnia

Wikipedia

# cardetailing

[czytaj: karditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, autodetailing, auto-detailing, car detailing, car-detailing

SJP.pl

# cardetailingowy

→ cardetailing [czytaj: karditejlingowy]; autodetailingowy, detailingowy

SJP.pl

# cardiff

[czytaj: kardif] stolica Walii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i stolica Walii;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkumnastu miejscowości w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii

Wiktionary

Cardiff (wym. [ˈkɑrdɪf]; wal. Caerdydd, wym. [kɑːɨrˈdɨð]) – miasto ze statusem city w Wielkiej Brytanii, stolica Walii, ośrodek administracyjny hrabstwa Cardiff, historycznie wchodzące w skład w hrabstwa Glamorgan (Morgannwg). Jest położone nad rzeką Taff, u jej ujścia do Kanału Bristolskiego. W 2011 roku miasto liczyło 335 145 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkardʲif, AS: kardʹif

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kardifczyk m., kardifka ż.

przym. kardifski

Wiktionary

# cardigan

[czytaj: kardigen, kardigan] zapinany sweter bez kołnierza; kardigan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) inna pisownia wyrazu → kardigan

Wiktionary

- Welsh Corgi Cardigan – rasa psa
- Cardigan – miejscowość w Walii
- Cardigan – zatoka na Morzu Irlandzkim
- cardigan – sweter rozpinany na przodzie
- The Cardigans – szwedzki zespół rockowy

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kardigan mrz.

Wiktionary

# cardin

[czytaj: karDĘ, w odmianie: kardena, kardenowi itd.] nazwisko

SJP.pl

# cardinale

[czytaj: kardinale]
1. nazwisko
2. miejscowość we Włoszech

SJP.pl

Cardinale – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Catanzaro. Według danych z 31 grudnia 2016 gminę zamieszkiwało 2113 osób.

Wikipedia

# cardinalia

[czytaj: kardinalia] liczebniki główne

SJP.pl

# carding

[czytaj: karding] nielegalne wykorzystywanie numerów cudzych kart kredytowych w Internecie

SJP.pl

Phishing – metoda oszustwa, w której przestępca podszywa się pod inną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia poufnych informacji (np. danych logowania, danych osobowych, danych karty kredytowej), zainfekowania komputera szkodliwym oprogramowaniem czy też nakłonienia ofiary do określonych działań. Jest to rodzaj ataku opartego na inżynierii społecznej.

Wikipedia

# cardo

[czytaj: kardo] główna ulica w rzymskim obozie wojskowym lub mieście, biegnąca z północy na południe

SJP.pl

- Cardo − typ ulicy
- Cardo − parafia w Asturii
- Cardo − część aparatu gębowego stawonogów
- Cardo − zamek w muszli małżów
- Cardo − część aparatu genitalnego samców błonkówek

Wikipedia

# cardox

[czytaj: kardoks] urządzenie do bezpiecznego urabiania węgla w warunkach grożących wybuchem metanu lub pyłu węglowego

SJP.pl

# carewicz

syn cara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. syn cara

Wiktionary

Carewicz (ros. царевич) – tytuł określający syna cara (Rosji, Bułgarii, Serbii). Tytuł określający córkę cara to carewna (ros. царевна).

Na Rusi od XVI wieku słowa carewicz używano w dwóch znaczeniach:

- pierwszym - dla określenia syna cara rosyjskiego,
- drugim - dla określenia potomków (nie tylko synów) książąt gruzińskich i tatarskich chanów (kazańskich, syberyjskich i in.). Najznamienitszym nierosyjskim carewiczem w Rosji był chan kasimowski.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈrɛvʲit͡ʃ, AS: carevʹič

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. car m., caryca ż., carat mrz.

przym. carski, carewiczowy

Wiktionary

# carewna

córka cara; carówna

SJP.pl

Carewicz (ros. царевич) – tytuł określający syna cara (Rosji, Bułgarii, Serbii). Tytuł określający córkę cara to carewna (ros. царевна).

Na Rusi od XVI wieku słowa carewicz używano w dwóch znaczeniach:

- pierwszym - dla określenia syna cara rosyjskiego,
- drugim - dla określenia potomków (nie tylko synów) książąt gruzińskich i tatarskich chanów (kazańskich, syberyjskich i in.). Najznamienitszym nierosyjskim carewiczem w Rosji był chan kasimowski.

Wikipedia

# carewo

miasto w Bułgarii

SJP.pl

Carewo (bułg. Царево; do 1934 Wasiliko, 1950–93 Miczurin) – miasto w Bułgarii, w obwodzie Burgas, niewielki port i kurort nad Morzem Czarnym, siedziba administracyjna gminy.

Wikipedia

# carey

[czytaj: karej lub kari] nazwisko angielskie

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Carey – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Blaine
- Carey – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wyandot
- Carey – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Iron

Gminy w USA:

- Carey (ang. Carey Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Iron

Wikipedia

# carezzando

[czytaj: kareccando] określenie wykonawcze: pieszczotliwie

SJP.pl

# cargo

[czytaj: kargo]
1. ładunek statku albo samolotu; kargo;
2. ubezpieczenie transportowe obejmujące wszelkie zagrożenia przewożonego ładunku; kargo;
3. środek transportu przystosowany do przewożenia określonego ładunku; kargo;
4. część portu przeznaczona na załadunek i rozładunek towaru; kargo;
5. kult cargo - kult praktykowany w Australii i Oceanii przez Aborygenów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mors. towar transportowany na pokładzie statku

(1.2) hand. ubezpieczenie transportowanego towaru

Wiktionary

- anglicyzm oznaczający ładunek podlegający transportowi
- cargo – kulty z wysp Pacyfiku
- terminal cargo – część lotniska

W Australii:

- Cargo – miejscowość w stanie Nowa Południowa Walia

W Wielkiej Brytanii:

- Cargo – miejscowość w Kumbrii (Anglia)
- torby cargo – linia toreb marki owee część CARGO by owee

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. hiszp.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) شحن

źródła.

== cargo (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-cargo.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ładunek, towar

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. hiszp.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) شحن

źródła.

== cargo (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-cargo.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ładunek, towar

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# carillion

[czytaj: karylion] instrument muzyczny z grupy idiofonów, umieszczany na wieżach kościelnych, ratuszowych itp.; kurant dzwonowy, carillon, karylion

SJP.pl

# carillon

[czytaj: kariJĄ] instrument muzyczny z grupy idiofonów, umieszczany na wieżach kościelnych, ratuszowych itp.; kurant dzwonowy, carillion, karylion

SJP.pl

Carillon, karylion (z fr. carillon, ze starofr. careignon albo quarrillon, z łac. quaterniō – „czwórka (obiektów)”) – instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, będący zespołem zawieszonych nieruchomo dzwonów (wieżowych), na których można wybijać melodie młotkami za pomocą specjalnej klawiatury.

Wikipedia

# carillonowy

[czytaj: kariljonowy] związany z carillonem

SJP.pl

# carina

[czytaj: karina] samochód typu Toyota Carina

SJP.pl

Carina – typ jachtu żaglowego, slup jednokadłubowy, balastowy lub balastowo-mieczowy.

Jego długość wynosi 5,96 metra, szerokość 2,11 metra, a powierzchnia ożaglowania około 16 m². Wysokość od KLW 8,5 m. Kadłub jest laminatowy, ma 4 koje, brak wydzielonego kambuza i kingstona. W Polsce dopuszczony do żeglugi po morskich wodach wewnętrznych i wodach śródlądowych. Produkowany w Morskiej Stoczni Jachtowej im. L. Teligi w Szczecinie w latach siedemdziesiątych XX w.

Wikipedia

# carioca

[czytaj: karioka] latynoska odmiana fokstrota; carioka, karioka

SJP.pl

Wikipedia

# carioka

[czytaj: karioka] latynoska odmiana fokstrota; carioca, karioka

SJP.pl

# carisma

[czytaj: karizma] samochód typu Mitsubishi Carisma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. samochód osobowy marki Mitsubishi Carisma

Wiktionary

# caritas

[czytaj: KAritas] w chrześcijaństwie: miłość bliźniego, miłosierdzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. międzynarodowy ruch katolicki propagujący i organizujący na przełomie XIX i XX wieku dobroczynną działalność w Kościele katolickim

(1.2) rel. międzynarodowa katolicka organizacja charytatywna;

(1.3) rel. diecezjalny lub parafialny punkt doraźnej pomocy potrzebującym

Wiktionary

- Caritas – organizacja charytatywna o zasięgu międzynarodowym, związana z Kościołem katolickim
- Caritas – łaciński termin na jedną z trzech cnót w teologii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poczta w Niemczech uhonorowała jednego z pionierów Caritasu specjalnym znaczkiem pocztowym.

(1.2) Dyrektorką polskiego Caritasu wybrano zakonnicę z mojej wioski.

(1.2) Wysłała córkę na kolonie Caritasu do Rumi.

(1.3) Kobiety w Caritasie poradziły jej, by poszła zapytać proboszcza.

(1.3) W które dni tygodnia jest otwarty Caritas?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. caritas ż.

Wiktionary

# carl

[czytaj: karl] imię męskie

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Carl – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Barrow

Gminy w USA:

- Carl (ang. Carl Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Adams
- Carl (ang. Carl Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie McPherson

Zobacz też:

- Karl

Wikipedia

# carlisle

[czytaj: karlajl] miasto w Anglii

SJP.pl

Carlisle (wym. [ˈkɑːlaɪl], [kɑːˈlaɪl]) – miasto (city) w północno-zachodniej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie Kumbria, ośrodek administracyjny dystryktu (unitary authority) Cumberland, położone nad ujściami rzek Caldew i Petteril do rzeki Eden, około 16 km na południe od granicy Szkocji. W 2001 roku liczyło 71 773 mieszkańców.

Wikipedia

# carlo

[czytaj: karlo] imię męskie

SJP.pl

# carlos

[czytaj: karlos] hiszpańskie imię męskie

SJP.pl

- Carlos – hiszpański i portugalski odpowiednik imienia Karol
- Carlos – trzyodcinkowy francusko-niemiecki miniserial telewizyjny z 2010 roku

Wikipedia

# carlsbad

[czytaj: karlsbad] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Carlsbad – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Diego
- Carlsbad – miasto w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Eddy
- Carlsbad – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Tom Green

Wikipedia

# carlsberg

[czytaj: karlsberg] grupa piwowarska

SJP.pl

- Carlsberg Group – duński producent piwa
- Carlsberg Polska – i jego polski oddział
- Carlsberg – marka piwa

Wikipedia

# carlyle

[czytaj: karlajl] nazwisko angielskie

SJP.pl

Carlyle – sztuczny zbiornik wodny w większości położony w hrabstwie Clinton, a częściowo w hrabstwie Bond i hrabstwie Fayette. Jest to największy (105,2 km²) sztuczny zbiornik w stanie Illinois i największe jezioro całkowicie położone w tym stanie.

Wikipedia

# carmagnola

[czytaj: karmaniola] karmaniola;
1. nazwa pieśni rewolucyjnej i tańca z czasów Rewolucji Francuskiej;
2. płaszcz z długim kołnierzem, noszony przez rewolucjonistów francuskich w okresie Wielkiej Rewolucji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie;

Wiktionary

Carmagnola – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn. Według danych na rok 2016 gminę zamieszkiwało 29 115 osób, 304 os./km².

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. karmaniola ż., carmagnola ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|włoski|Carmagnola.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) Carmagnole

* włoski: (1.1) Carmagnola

źródła.

== Carmagnola (język włoski.) ==

thumb|Carmagniola (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Carmagnola

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. karmaniola ż., carmagnola ż.

Wiktionary

# carmagnole

[czytaj: karmaNIOL] nazwa pieśni rewolucyjnej i tańca z czasów Rewolucji Francuskiej; carmagnola, karmaniola

SJP.pl

Carmagnole 1981 – album studyjny Jacka Kaczmarskiego zarejestrowany w 1982 roku w Stentor Studio w Wiesbaden (RFN) i wydany przez miejscową wytwórnię CDN. W dyskografii Kaczmarskiego jest pierwszą solową płytą wydaną na emigracji, a jednocześnie jest pierwszą solową płytą wydaną oficjalnie bez politycznych przeszkód, które w przypadku zarejestrowanej rok wcześniej studyjnej płyty Krzyk uniemożliwiły jej wydanie do 1989 roku. Nakład pierwszego wydania wyniósł pięćset egzemplarzy płyt winylowych.

Wikipedia

# carmen

[czytaj: karmen]
1. w starożytnej poezji łacińskiej: pieśń liryczna albo wiersz liryczny;
2. przenośnie: poezja;
3. dekolt w sukience lub bluzce odsłaniający plecy i ramiona; dekolt hiszpański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Carmen – imię żeńskie hiszpańskiego pochodzenia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pani Carmen owdowiała w zeszłym roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkarmɛ̃n, AS: karmẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Karmen ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Karmen

Wiktionary

# carnap

[czytaj: karnap] nazwisko, np. Rudolf Carnap (1891 - 1970), filozof niemiecki

SJP.pl

# carnauba

[czytaj: karnauba] naturalny wosk roślinny z liści kopernicji; karnauba

SJP.pl

# carnival

[czytaj: KARniwal] samochód typu Kia Carnival

SJP.pl

- Carnival (album B.A.P)
- Carnival (album New Model Army)
- Carnival (przedsiębiorstwo)

Wikipedia

# carnot

[czytaj: karNO] nazwisko francuskie, np. Marie François Sadi Carnot (1837 - 1894), prezydent Francji, Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796 - 1832), francuski fizyk i matematyk

SJP.pl

Carnot może oznaczać nazwisko rodziny francuskich polityków, matematyków i fizyków.

Do najbardziej znanych należeli:

- Lazare Nicolas Marguerite Carnot (1753–1823) matematyk i polityk, ojciec Nicolasa i Lazare’a Hippolyte’a
- Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796–1832) matematyk, syn Lazare’a Nicolasa
- Lazare Hippolyte Carnot (1801–1888) polityk, minister oświaty, syn Lazare’a Nicolasa
- Marie François Sadi Carnot (1837–1894) polityk, prezydent Francji, syn Lazare’a Hippolyte’a
- Marie Adolphe Carnot (1830–1920) – inżynier górnictwa, chemik

Wikipedia

# caro

[czytaj: karo] samochód typu Polonez Caro

SJP.pl

- Caro – miasto w USA, w stanie Michigan, w hrabstwie Tuscola
- Caro – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania, w departamencie Pyrénées-Atlantiques.
- Caro – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Morbihan.
- Caro – marka papierosów
- Caro – samochód osobowy Polonez
- willa Caro
- zespół taneczny Caro Dance

Wikipedia

# carobójca

zabójca cara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zabójca cara

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ignacy Hryniewiecki był carobójcą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. carobójstwo n.

:: fż. carobójczyni ż.

przym. carobójczy

Wiktionary

# carobójczy

dotyczący carobójcy lub carobójstwa

SJP.pl

# carobójczyni

→ carobójca

SJP.pl

#### Patrz:

carobójca

# carobójstwo

zabicie cara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. zabójstwo cara

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tego typu tematyce odzwierciedliły się dylematy dekabrystów dotyczące carobójstwa — jednej z koncepcji realizacji celu, jakim było zniesienie samowładztwa w Rosji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. carobójca m., carobójczyni ż.

przym. carobójczy

Wiktionary

# carogród

dawna słowiańska nazwa Konstantynopola (obecnie Stambuł)

SJP.pl

Konstantynopol (gr. Κωνσταντινούπολις) – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica Cesarstwa Rzymskiego, w latach 395–1453 stolica Cesarstwa Bizantyńskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261), stolica Imperium Osmańskiego w latach 1453–1922. Od 1930 miasto nazywa się Stambuł.

Wikipedia

# carogrodzki

przymiotnik od: Carogród

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z Carogrodem, dotyczący Carogrodu (współcz. Stambuł)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Carogród mrz.

Wiktionary

# carol

[czytaj: karol] nazwa tradycyjnych pieśni ludowych o pogodnym charakterze, wywodzących się z pogańskich obrzędów związanych z okresem zimowego przesilenia dnia z nocą

SJP.pl

- Carol (The Price of Salt) – powieść Patricii Highsmith wydana pierwszy raz w 1952 roku
- Carol – film fabularny z 2015 roku w reżyserii Todda Haynesa

Wikipedia

# carolina

Filmy:

- Carolina – Komedia romantyczna

Miejscowości w USA:

- Carolina – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Covington
- Carolina – jednostka osadnicza w stanie Rhode Island, w hrabstwie Washington
- Carolina – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Marion

Wikipedia

# caroline

Geografia

miasta:

- Caroline – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tompkins
- Caroline – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano

gminy:

- Caroline (ang. Caroline Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke
- Caroline (ang. Caroline Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tompkins

Wikipedia

# carowa

caryca;
1. żona cara;
2. władczyni w dawnej Rosji

SJP.pl

# carówna

córka cara; carewna

SJP.pl

Carewicz (ros. царевич) – tytuł określający syna cara (Rosji, Bułgarii, Serbii). Tytuł określający córkę cara to carewna (ros. царевна).

Na Rusi od XVI wieku słowa carewicz używano w dwóch znaczeniach:

- pierwszym - dla określenia syna cara rosyjskiego,
- drugim - dla określenia potomków (nie tylko synów) książąt gruzińskich i tatarskich chanów (kazańskich, syberyjskich i in.). Najznamienitszym nierosyjskim carewiczem w Rosji był chan kasimowski.

Wikipedia

# carpaccio

[czytaj: karpaczczio] przystawka z cienkich plastrów surowego mięsa z sosem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. przystawka włoska przyrządzana z bardzo cienkich plasterastrów surowego mięsa lub ryby, polana sosem lub oliwą z oliwek;

Wiktionary

Carpaccio [karˈpat.t͡ʃo] – danie kuchni włoskiej z surowego mięsa, serwowane zazwyczaj jako przystawka.

Tradycyjnie przygotowywane jest z wołowiny, współcześnie także z cielęciny, łososia lub tuńczyka, jako bardzo cienko pokrojone lub rozbite mięso. Mięso w carpaccio jest zazwyczaj polane oliwą, sokiem z cytryny, czasem przyprawiane szalotką, kaparami, a podawane z dodatkami – sałatami i cienko pokrojonymi serami, np. parmezanem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na naszym stole na obiadokolacji było carpaccio z ryby, rolada wiśniowa i kilka kieliszków porto.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) od nazwiska weneckiego malarza

uwagi. zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) carpaccio

* duński: (1.1) carpaccio w.

źródła.

== carpaccio (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. carpaccio

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# carpentier

## Ludzie o nazwisku Carpentier

- Alain Carpentier (ur. 1933) – francuski kardiochirurg
- Georges Carpentier (ur. 1894-1976) – francuski bokser
- Alejo Carpentier (ur. 1904-1980) – kubański pisarz

Wikipedia

# carpooling

[czytaj: karpuling] przewożenie autem osób korzystających z tej samej trasy w zamian za pokrycie części kosztów paliwa; car-pooling

SJP.pl

Carpooling, car-pooling – współdzielenie przejazdów (np: do pracy); system upodobniający i dostosowujący samochód osobowy do transportu zbiorowego. Polega na zwiększaniu liczby pasażerów w czasie przejazdu samochodem, głównie poprzez kojarzenie osób dojeżdżających do pracy lub nauki na tych samych trasach. Jest rozwijany w sytuacjach, gdy ze względu na małe natężenie ruchu nieopłacalne jest uruchamianie linii zorganizowanego transportu zbiorowego.

Wikipedia

# carpoolingowy

→ carpooling [czytaj: karpulingowy]

SJP.pl

# carracci

- Annibale Carracci
- Agostino Carracci
- Lodovico Carracci

Wikipedia

# carrara

[czytaj: karrara] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania;

Wiktionary

Carrara – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Massa-Carrara. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 65 560 osób, 923,4 os./km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W XVIII w. rozwinięty na wielką skalę handel wydobywanym w okolicach Carrary marmurem i wytwarzanymi z niego wyrobami objął zasięgiem tereny całej Europy, a w końcu wieku także Stany Zjednoczone.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kararyjczyk mos., kararyjka ż., karara ż., karar mrz.

przym. kararyjski, karraryjski

Wiktionary

# carrefour

[czytaj: karFUR] sieć francuskich hipermarketów działająca na terenach wielu krajów, w tym w Polsce

SJP.pl

Groupe Carrefour (wym. francuska /kaʁfuʁ/, wym. polska /karˈfur/) – francuska spółka akcyjna, posiadająca sieć hipermarketów i supermarketów, powstała we Francji w 1960 roku. Pierwszy supermarket należący do rodzin Marcela Fourniera i Louisa Defforeya otwarto w Annecy we Francji w 1960 roku. Został wybudowany przy skrzyżowaniu 5 ulic i stąd nazwa Carrefour – co oznacza w języku francuskim „skrzyżowanie”.

Wikipedia

# carrera

[czytaj: karrera] samochód typu Porsche Carrera

SJP.pl

# carroccio

[czytaj: karROczjo] czterokołowy wóz zaprzęgnięty w muły, używany przez włoskie wojsko w XI-XIV wieku

SJP.pl

Carroccio – rydwan, wóz bojowy zaprzężony w woły, używany przez armie średniowiecznych republik i księstw włoskich. Była to prostokątna platforma na pełnych, drewnianych kołach, na której umieszczano sztandar miasta i ołtarz polowy, gdzie kapłan odprawiał mszę przed bitwą, i z której trębacze zagrzewali wojsko do boju.

Wikipedia

# carrol

[czytaj: KErol] nazwisko

SJP.pl

# carroll

[czytaj: karol] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Carroll – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Carroll
- Carroll – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Coös
- Carroll – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Wayne
- Carroll – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chautauqua
- Carroll – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Fairfield

Wikipedia

# carsharing

[czytaj: karszering] samoobsługowy system wspólnego użytkowania samochodów osobowych; car sharing, car-sharing, karszering

SJP.pl

Car-sharing ([kɑrʃeərɪŋ]) – system wspólnego użytkowania samochodów. Samochody udostępniane są za opłatą użytkownikom przez operatorów floty pojazdów, którymi są różne przedsiębiorstwa, agencje publiczne, spółdzielnie, stowarzyszenia lub grupy osób fizycznych.

Wikipedia

# carsharingowy

→ carsharing [czytaj: karszeringowy]; karszeringowy

SJP.pl

# carski

przymiotnik od: car

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) należący, odnoszący się do cara lub Rosji z czasów, gdy władali nią carowie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 1917 roku carska Rosja była rolniczym imperium, w którym 84 procent ludności mieszkało na wsi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sarsʲci, AS: carsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. car m., carewicz m., carówna ż., caryca ż., carstwo n., carat m.

Wiktionary

# carskosielski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Carskim Siołem, dotyczący Carskiego Sioła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przekraczając fantazyjną, kutą w żelazie bramę carskosielskiego parku, Aleksander Siergiejewicz ma dwanaście lat (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Carskie Sioło n.

Wiktionary

# carson

[czytaj: KA:rsen] nazwisko, m.in. Sir Edward Henry Carson (1854-1935) - polityk brytyjsko-irlandzki

SJP.pl

## Osoby

- Adam Carson – perkusista i jeden z założycieli zespołu AFI
- Bud Carson – zawodnik i trener futbolu amerykańskiego
- Carson McCullers – amerykańska pisarka
- Ciarán Carson – (ur. w 1948) czołowy poeta irlandzki, prozaik, muzyk
- Crystal Carson – amerykańska aktorka
- Dan Carson – ewangeliczny biblista, kaznodzieja
- Edward Carson – brytyjski prawnik i polityk
- Hannah Carson – amerykańska lekkoatletka
- Jimmy Carson – amerykański hokeista
- Johnny Carson – amerykański aktor komediowy
- Kit Carson – amerykański podróżnik
- Lisa Nicole Carson – amerykańska aktorka
- Rachel Carson – amerykański biolog
- Scott Carson (ur. w 1985) – angielski piłkarz występujący na pozycji bramkarza w West Bromwich Albion
- Sofia Carson (ur. w 1993) – amerykańska piosenkarka, aktorka i autorka tekstów
- Terrence C. Carson – amerykański aktor filmowy i telewizyjny

Wikipedia

# carstwo

1. państwo rządzone przez cara;
2. panowanie cara, władza cara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) carat

(1.2) śrpol. państwo

Wiktionary

Carstwo, carat – państwo, którego panujący monarcha nosi tytuł cara lub carycy. Nazwa pojawiła się w średniowieczu. „Carstwo” jest słowiańską nazwą cesarstwa, wywodzącą się z Bizancjum. Tytułu car używali władcy Rosji, Bułgarii i Serbii.

W 1721 Piotr I Wielki przyjął godność imperatora, która miała być traktowana jako odpowiednik cesarskiej, zaś tytulaturę carską określono jako odpowiednik królewskiej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sarstfɔ, AS: carstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. car m., caryca ż., carat mrz.

przym. carski

Wiktionary

# cartagena

[czytaj: kartahena]
1. miasto i port w Kolumbii;
2. miasto i port w Hiszpanii; Kartagena

SJP.pl

Miasta i gminy

- Kartagena (hiszp. Cartagena) – miasto w Hiszpanii
- Cartagena – miasto w Chile
- Cartagena de Indias – miasto w Kolumbii
- Cartagena del Chairá – miasto i gmina w Kolumbii
- Cartagena – miasto w Kostaryce
- Cartagena – stacja kolejowa w Kartagenie, w Hiszpanii
- Cartagena – stacja metra w Madrycie

Wikipedia

# cartageński

→ Cartagena [czytaj: kartaheński]; kartageński

SJP.pl

# carter

[czytaj: karter] nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Aaron Carter – amerykański piosenkarz
- Alexander Carter – kanadyjski biskup
- Allister Carter – angielski snookerzysta
- Angela Carter (właśc. Angela Olive Stalker) – angielska pisarka
- Chris Carter – amerykański reżyser, scenarzysta, producent
- Chris Carter – amerykański baseballista
- Daniel Carter – nowozelandzki rugbysta
- David Carter – amerykański obrońca futbolu amerykańskiego
- Dixie Carter – amerykańska aktorka
- Frank Carter (właśc. Chris Carter) – angielski muzyk i tatuator
- Frederic Carter – kanadyjski polityk
- Gerald Emmett Carter – kanadyjski arcybiskup
- Helena Bonham Carter – brytyjska aktorka
- Howard Carter – egiptolog, odkrywca grobowca Tutanchamona
- Jimmy Carter (właśc. James Earl Carter, junior) – 39 prezydent USA.
- Kevin Carter – fotografik z RPA
- Laura-Mary Carter – brytyjska wokalistka, gitarzystka i autorka tekstów
- Nick Carter – członek Backstreet Boys
- Phillip Carter – brytyjski biznesmen
- Rosalynn Carter – pierwsza dama USA w latach 1977–1981
- Rubin Carter ps. Hurricane – amerykański bokser
- Sasha Carter – kanadyjska curlerka
- Stephen L. Carter – amerykański prawnik, pisarz
- Vince Carter – amerykański koszykarz

Wikipedia

# cartier

Cartier – stacja metra w Montrealu, na linii pomarańczowa. Obsługiwana przez Société de transport de Montréal (STM). Znajduje się w Pont-Viau, w mieście Laval.

Wikipedia

# carting

[czytaj: karting] sport motorowy lub zawody sportowe rozgrywane przy użyciu gokartów; karting

SJP.pl

# cartingowy

→ carting [czytaj: kartingowy]

SJP.pl

# cartman

[czytaj: kartman] nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

# cartridge

[czytaj: kartridż] cylindryczny pojemnik z nabojami albo pojemnik z tuszem do drukarek; kartrydż; kartridż

SJP.pl

Kartridż (kartrydż, ang. ROM cartridge) – nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy (najczęściej grę).

Wikipedia

# caruso

[czytaj: karuzo] nazwisko włoskie, np. Enrico Caruso (1873 - 1921), włoski tenor

SJP.pl

- Caruso (nazwisko) –
- Caruso (piosenka) –

Wikipedia

# carving

[czytaj: karwing] karwing;
1. technika jazdy na nartach polegająca na poruszaniu się na krawędziach nart, zwykle bez kijków, pozwalająca na osiąganie większych prędkości w porównaniu z klasyczną jazdą;
2. sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach, popularna w krajach Dalekiego Wschodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. technika jazdy narciarskiej polegająca na licznych skrętach i jeździe na krawędziach nart;

(1.2) pot. narta do uprawiania carvingu (1.1)

(1.3) szt. kulin. pochodząca z Azji sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach

Wiktionary

- carving – technika jazdy na krawędziach nart
- carving – sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach wywodząca się z krajów Dalekiego Wschodu: Chin, Tajlandii, Japonii; obecnie najbardziej popularna w Tajlandii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uprawiam carving od dziesięciu lat.

(1.2) Kupiłam okazyjnie używane carvingi.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. carvingowy

Wiktionary

# carvingi

[czytaj: karwingi] narty do uprawiania carvingu (techniki jazdy); karwingi, narty carvingowe

SJP.pl

# carvingować

[czytaj: karwingować]
1. rzeźbić w owocach i warzywach;
2. poruszać się na krawędziach nart, zwykle bez kijków

SJP.pl

# carvingowiec

[czytaj: karwingowiec] narciarz stosujący carving (technikę narciarską)

SJP.pl

# carvingowy

[czytaj: karwingowy] związany z carvingiem (np. klub carvingowy), przeznaczony do carvingu (np. narty carvingowe)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z carvingiem, dotyczący carvingu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Magda kupiła nowe narty carvingowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. carving m.

przym. karwingowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) karwingowy

Wiktionary

# caryca

carowa;
1. żona cara;
2. władczyni w dawnej Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. władczyni Rosji

(1.2) hist. żona cara

Wiktionary

- caryca – żona cara lub kobieta-car
- Caryca – pierwotna nazwa statku SS "Kościuszko"

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Katarzyna II, zwana także Wielką, była carycą Rosji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. carowa ż., carewicz m., carówna ż., carat m., carstwo n.

:: fm. car m.

przym. carski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) carowa

Wiktionary

# carycyn

dawna nazwa obecnego Wołgogradu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. nazwa Wołgogradu do 1925 roku

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈrɨt͡sɨ̃n, AS: carycỹn

Wiktionary

# caryński

nazwisko

SJP.pl

# caryzm

ustrój państwowy, w którym absolutną władzę posiada car; carat

SJP.pl

# carz

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. władca, panujący

(1.2) daw. władca tatarski, chan

(1.3) daw. władca turecki, sułtan

(1.4) daw. władca ruski, car

(1.5) daw. cesarz rzymski narodu niemieckiego

(1.6) daw. bot. lepiężnik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) (…) jeden kniaź lacki pohańbił krymskiego carza i kary nie odebrał (…)

(1.2) W tymże roku 1503, Augusta trzydziestego dnia, carzewic Prekopski Bitikierej Soltan, syn carza Mendlikiereja, wpadł bez wieści w państwa Litewskie, mając z sobą sześć tysięcy ludzi i przyszed naprzód do Słucka… sic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saʃ, AS: caš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. carzyk m., carzewic m.

Wiktionary

# casa

[czytaj: kasa] samolot marki CASA

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Casa – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Perry

Gminy w USA:

- Casa (ang. Casa Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Perry

Firmy:

- Construcciones Aeronáuticas SA – hiszpańska wytwórnia lotnicza

Wikipedia

# casablanca

[czytaj: kasablanka] miasto w Maroku; Casablanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto Maroka;

Wiktionary

Casablanca (arab. الدار البيضاء, Ad-Dār al-Bayḍāʾ; marok. arab. ḍ-Ḍar l-Biḍa) – miasto w zachodnim Maroku, nad Oceanem Atlantyckim, siedziba administracyjna regionu Casablanca-Sattat. W 2024 roku liczyło ok. 3,2 mln mieszkańców, co czyni je największym pod względem liczby ludności miastem w kraju oraz całym Maghrebie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Widywałem go więc w porcie szczecińskim i gdyńskim, spotykałem w Hamburgu i Antwerpii, w Las Palmas i Casablance, a w roku 1987 nawet w Kanale Sueskim.

Wiktionary

# casablanka

[czytaj: kasablanka] miasto w Maroku; Casablanca

SJP.pl

Casablanca (arab. الدار البيضاء, Ad-Dār al-Bayḍāʾ; marok. arab. ḍ-Ḍar l-Biḍa) – miasto w zachodnim Maroku, nad Oceanem Atlantyckim, siedziba administracyjna regionu Casablanca-Sattat. W 2024 roku liczyło ok. 3,2 mln mieszkańców, co czyni je największym pod względem liczby ludności miastem w kraju oraz całym Maghrebie.

Wikipedia

# casanova

[czytaj: kasanowa lub kazanowa] książkowo: poszukiwacz przygód miłosnych; casanowa, kasanowa, uwodziciel, donżuan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. bałamut, uwodziciel

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Widziałaś tego casanovę, jak się Jadźki dostawiał?

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lowelas, podrywacz, bałamut, donżuan, wszetecznik, kochaś, Romeo, zalotnik, kobieciarz

Wiktionary

# casanowa

[czytaj: kasanowa lub kazanowa] książkowo: poszukiwacz przygód miłosnych; casanova, kasanowa, uwodziciel, donżuan

SJP.pl

# casarecce

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. włoski makaron w kształcie ruloników pergaminu, popularny szczególnie w kuchni sycylijskiej

Wiktionary

# casco

[czytaj: kasko] ubezpieczenie obejmujące środki transportu, ale niedotyczące przewożonego towaru; kasko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Casco – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
- Casco – jednostka osadnicza w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
- Casco – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee
- Casco – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee

Wikipedia

# case

[czytaj: kejs] środowiskowo: etui na smartfon; kejs

SJP.pl

# cash

- Cash – bollywoodzki film akcji

Miejscowości w USA:

- Cash – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Craighead
- Cash – miejscowość w stanie Georgia
- Cash – miejscowość w stanie Michigan
- Cash – miejscowość w stanie Teksas

Wikipedia

# cashback

[czytaj: keszbek] cash back;
1. zwrot części ceny produktu przy płaceniu kartą płatniczą;
2. usługa bankowa umożliwiająca pobranie gotówki w czasie płacenia kartą za zakupy

SJP.pl

Cashback – dwa filmy w reżyserii Seana Ellisa: krótkometrażowy z roku 2004 oraz długometrażowy z 2006 roku. Producentem obu filmów był Lene Bausagen, wystąpili w nich: Sean Biggerstaff, Emilia Fox, Shaun Evans, Michelle Ryan, Stuart Goodwin. Za produkcję obu obrazów odpowiedzialne było studio Ugly Duckling.

Wikipedia

# cashbackowy

→ cashback

SJP.pl

#### Patrz:

cashback

# cashew

[czytaj: kaszü lub keszu] orzech nerkowca (nanercza zachodniego)

SJP.pl

# cashomat

[czytaj: keszomat] maszyna wydająca gotówkę po wsunięciu karty tożsamości w otwór i wybiciu na klawiaturze żądanej sumy oraz numeru szyfru; bankomat, automatyczny kasjer

SJP.pl

# casio

[czytaj: kasjo] produkt marki Casio

SJP.pl

Casio (jap. カシオ計算機株式会社 Kashio Keisanki Kabushiki-gaisha) – międzynarodowe przedsiębiorstwo branży elektronicznej, z siedzibą w dzielnicy Shibuya w Tokio, Japonia.

Firmę Casio założył w kwietniu 1946 r. Tadao Kashio. W 1957 roku dotychczasowa nazwa Kashio Seisakujo została zmieniona na Casio Computer Co. Ltd., a do zarządu przedsiębiorstwa dołączyli pozostali bracia Kashio: Kazuo, Toshio i Yukio. Nazwa przedsiębiorstwa pochodzi od nazwiska prezesa zapisanego w rōmaji i jest dopasowana dla zagranicznego klienta. Zmiana nazwy z Kashio na Casio była tłumaczona możliwością uznania koncernu za firmę włoską, czego Tadao Kashio chciał uniknąć.

Wikipedia

# cassapanca

[czytaj: kassapanka] we włoskiej sztuce renesansowej - bogato rzeźbiona ława ze skrzynią i oparciami, będąca prototypem kanapy; kassapanka

SJP.pl

Cassapanca – mebel służący do siedzenia będący prototypem kanapy, ława z pełnym oparciem pod kątem prostym względem siedzenia i podłokietnikami, ustawiana na podeście. Została rozpowszechniona w renesansie. Jej poprzednikiem była cassone – ozdobna skrzynia.

Wikipedia

# cassata

[czytaj: kassata] rodzaj lodów włoskich w formie półkuli złożonej z kilku warstw lodów o różnych smakach; kassata

SJP.pl

# cassate

[czytaj: kassate] lody cassate: lody włoskie o kilku smakach z mrożoną bitą śmietaną i owocami; kassate

SJP.pl

# cassazione

[czytaj: kassacione] z włoskiego: kasacja; utwór muzyczny wykonywany na wolnym powietrzu, rodzaj divertimenta lub serenady

SJP.pl

Kasacja (niem. Cassatio, Cassatione, Cassation, Kassation, Gassation; wł. cassatio, cassazione, rzadziej niem. Grassaten, wł. crassatio) – instrumentalna cykliczna forma muzyczna na orkiestrę lub zespół kameralny, zbliżona do serenady, divertimenta i nokturnu, przeznaczona do wykonań na wolnym powietrzu, szczególnie wieczorami.

Wikipedia

# cassettone

[czytaj: kassettone] prototyp komody, mebel rozpowszechniony we Włoszech w XVI wieku

SJP.pl

# cassidy

Cassidy, Barry Adrian Resse (ur. 7 lipca 1982) – amerykański raper, zadebiutował w 2004 roku z albumem Split Personality z którego pochodzi przebój Hotel nagrany z piosenkarzem R&B R. Kellym.

Wikipedia

# cassini

- Cassini-Huygens – sonda kosmiczna
- César François Cassini de Thury (1714–1784) – francuski astronom i kartograf
- Giovanni Cassini (1625–1712) – włoski astronom i matematyk
- Jacques Cassini (1677–1756) – francuski astronom
- Jean Dominique Cassini (1748–1845) – francuski astronom i karograf

Wikipedia

# cassino

[czytaj: kas-ino] miasto we Włoszech

SJP.pl

Cassino – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Frosinone. Miasto znajduje się u podnóża wzgórza Monte Cassino. Główny przemysł: montaż samochodów i wyrób zabawek. W sąsiednim Piedimonte San Germano znajduje się duży zakład Fiata Stabilimento Fiat di Cassino.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 32 586 osób, 397,4 os./km².

Wikipedia

# cassirer

- Ernst Cassirer (1874–1945)
- Paul Cassirer (1871–1926)

Wikipedia

# cassis

[czytaj: kaS-IS] niskoprocentowy likier z czarnych porzeczek

SJP.pl

Cassis – gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Delta Rodanu (13). Położona jest na wschodnich przedmieściach Marsylii, bezpośrednio przy Parku Narodowym Calanques i zachodnim krańcu Lazurowego Wybrzeża, między Marsylią (30 km) i Tulonem (42 km).Według danych na rok 2021 gminę zamieszkiwało 6720 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 250 osób/km² (wśród 963 gmin regionu Prowansja-Alpy-W. Lazurowe Cassis plasuje się na 85. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 380.).

Wikipedia

# cassone

[czytaj: kassone] renesansowa, duża włoska skrzynia, przeznaczona do przechowywania ubiorów i kosztowności

SJP.pl

Wikipedia

# cassoulet

[czytaj: kasuLE] francuska potrawa, zapiekanka z białej fasoli, wieprzowiny, baraniny, boczku wędzonego z dodatkiem ziół, przypraw i różnych warzyw; również ogniotrwałe naczynie, w którym przygotowuje się i podaje tę potrawę

SJP.pl

Cassoulet – wolno gotowany gulasz warzywno-mięsny pochodzący z południowej Francji. Jest przygotowywany z białej fasoli z dodatkiem kaczki lub gęsi, kiełbasy, wieprzowiny, baraniny i doprawiony czosnkiem oraz ziołami. Według tradycji pochodzi z miasta Castelnaudary w departamencie Aude w regionie Oksytanii. W Aude występują różne odmiany tego dania.

Wikipedia

# castiglione

Castiglione (kors. I Castiglioni) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Górna Korsyka.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 22 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 1 osób/km².

Wikipedia

# casting

[czytaj: kasting] kasting;
1. wybieranie osób do filmu, reklamy, pokazu mody itp.;
2. spotkanie, na którym wybiera się takie osoby

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) środ. film. konkurs mający wyłonić aktora, prezentera, modelkę itp. (czasem także zwierzę) do jakiejś roli;

(1.2) wędk. sport. dyscyplina sportowa polegająca na rzucaniu lekką muszką lub ciężarkiem do tarczy, wykorzystująca najważniejsze techniki wędkarskie: muchową i spinningową;

Wiktionary

Casting [wymowa: kasting], kasting – spotkanie, na którym dokonuje się wyboru aktora, modela, prezentera do roli w filmie lub reklamie, występu w pokazie mody i tym podobnych.

Aktorzy nieprofesjonalni lub bez menedżera (dzieci, modele, statyści) zazwyczaj korzystają z usług agencji castingowych (informujących o zbliżających się castingach).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chodzę na castingi, ale nie dostałam jeszcze żadnej roli.

Wiktionary

# castingować

[czytaj: kastingować] wybierać osoby do filmu, reklamy, pokazu mody itp.

SJP.pl

# castingowiec

[czytaj: kastingowiec] osoba przeprowadzająca casting

SJP.pl

# castingowy

związany z castingiem (kastingiem); kastingowy

SJP.pl

# castor

[czytaj: kastor] smolista ciecz powstająca z odgazowania węgla kamiennego, stosowana jako składnik budowlanych zapraw cementowych (zwiększa ich właściwości wodoszczelne)

SJP.pl

## Biologia

- Castor (bóbr) – rodzaj gryzoni z rodziny bobrowatych

## Geografia

### Miejscowości i gminy

- Castor – miejscowość w hrabstwie Cambridgeshire, w Wielkiej Brytanii
- Castor – miejscowość w Alberta (Kanada)
- Castor (ang. Castor Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Madison, w USA
- Castor (ang. Castor Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Stoddard, w USA
- Castor – wieś w stanie Luizjana, w parafii Bienville, w USA

Wikipedia

# castorama

[czytaj: kastorama] sieć hipermarketów budowlanych

SJP.pl

Castorama – sieć sklepów z materiałami budowlanymi, remontowymi, dekoracyjnymi i ogrodniczymi. Wywodząca się z Francji firma jest od 2002 częścią brytyjskiej grupy Kingfisher.

Wikipedia

# castra

[czytaj: kastra] rzymski warowny obóz wojskowy; castrum

SJP.pl

Castrum Romanum (łac.), częściej w lm castra Romana (obóz rzymski) lub castra Romanorum (obóz Rzymian) – warowny obóz rzymski wznoszony przez legionistów według ściśle określonego planu.

Usytuowany przeważnie na wzniesieniu w pobliżu wody i lasu, na terenie umożliwiającym szybkie rozwinięcie szyków; kwadratowy lub prostokątny, otoczony zawsze fosą i wałem (agger), często też murem lub palisadą (vallum), z czterema bramami.

Wikipedia

# castries

stolica Saint Lucia

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Saint Lucia;

Wiktionary

Castries – stolica Saint Lucia i dystryktu Castries, na zachodnim wybrzeżu wyspy, port nad Morzem Karaibskim. Według danych z 2001 roku miasto liczyło 10 873 mieszkańców. Zabytkiem miasta jest katedra Niepokalanego Poczęcia NMP wzniesiona w 1899 roku. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy (produkcja rumu i cukru), stoczniowy. W 1941 wybudowano tu bazę Armii Stanów Zjednoczonych. W 1948 i 1953 uległo zniszczeniom w wyniku pożarów.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Castries|Ms=Castries.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Castries

* szwedzki: (1.1) Castries n.

źródła.

== Castries (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Castries

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Castries

* szwedzki: (1.1) Castries n.

źródła.

== Castries (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Castries

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# castro

[czytaj: kastra] rzymski warowny obóz wojskowy; castrum

SJP.pl

Brazylia:

- Castro – miasto

Chile:

- Castro – miasto

Hiszpania:

- Castro de Rey – miasto
- Castro-Urdiales – miasto

Portugalia:

- Castro Marim – miejscowość

Stany Zjednoczone:

- Castro – dzielnica San Francisco
- Castro – hrabstwo
- Castro Valley – obszar niemunicypalny

Wikipedia

# castroizm

[czytaj: kastroizm] lewicowa ideologia stworzona przez Fidela Castro, łącząca marksizm z koncepcjami José Martí i solidarnością latynoamerykańską

SJP.pl

# castrum

[czytaj: kastrum] rzymski obóz wojskowy zabezpieczony przed wrogiem wałem ziemnym i fosą; castra

SJP.pl

Castrum Romanum (łac.), częściej w lm castra Romana (obóz rzymski) lub castra Romanorum (obóz Rzymian) – warowny obóz rzymski wznoszony przez legionistów według ściśle określonego planu.

Usytuowany przeważnie na wzniesieniu w pobliżu wody i lasu, na terenie umożliwiającym szybkie rozwinięcie szyków; kwadratowy lub prostokątny, otoczony zawsze fosą i wałem (agger), często też murem lub palisadą (vallum), z czterema bramami.

Wikipedia

# castryzm

[czytaj: kastryzm] system społeczno-polityczny powstały na Kubie po dojściu do władzy Fidela Castro; kastryzm

SJP.pl

# casual

[czytaj: każual] zwykle o odzieży: przeznaczony do codziennego użytku; każualowy, casualowy

SJP.pl

# casualowy

[czytaj: każualowy] zwykle o odzieży: przeznaczony do codziennego użytku; każualowy, casual

SJP.pl

# casus

[czytaj: kasus] kazus; przestarzale:
1. zdarzenie, wypadek, przykry zbieg okoliczności;
2. zagadnienie, problem

SJP.pl

- Kazus
- Casus belli
- Casus foederis
- Casus mixtus

Wikipedia

# cat

[czytaj: ket] wyspa na Oceanie Atlantyckim, należąca do Bahamów

SJP.pl

- cat – polecenie systemu Unix
- Caterpillar – producent maszyn budowlanych i górniczych
- Stanisław Mackiewicz ps. Cat – Premier Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie
- Cat – wyspa w archipelagu Bahama
- .cat – domena internetowa
- CAT – Centrum Antyterrorystyczne

Wikipedia

# cat-friendly

[czytaj: kat frendli] przyjazny dla kotów

SJP.pl

# catalina

[czytaj: katalina] skalista wyspa w Kalifornii należąca do archipelagu Wysp Santa Barbara

SJP.pl

- PBY Catalina – amerykańska patrolowa łódź latająca
- (83360) Catalina – planetoida
- Catalina Sky Survey – amerykański program badawczy, w ramach którego poszukiwane są komety i planetoidy bliskie Ziemi
  - 257P/Catalina – kometa
  - C/1999 F1 (Catalina) – kometa

  Wikipedia

# catanzaro

[czytaj: kantancaro] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowych Włoszech, stolica regionu Kalabria i prowincji Catanzaro (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona na południu kraju, w Kalabrii;

Wiktionary

Catanzaro – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Catanzaro. Według danych z 31 grudnia 2016 gminę zamieszkiwało 90 240 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Catanzaro dwóch mężczyzn, uznanych za przywódców buntu, „pochwycono, skuto kajdanami, uduszono u stóp szubienicy, a następnie powieszono za jedną nogę, po dwóch zaś dniach poćwiartowano, a ich głowy umieszczono w żelaznych klatkach u bram miasta”, jako przerażające memento dla tych, którzy ośmielą się zbuntować przeciwko królowi Filipowi III.

Wiktionary

# catcalling

[czytaj: katkoling] ordynarne komentarze lub zaczepki o charakterze seksualnym kierowane przez mężczyzn w stronę kobiet w miejscu publicznym; cat calling

SJP.pl

# catch

[czytaj: kacz] utwór polifoniczny, w którym linię melodyczną głosu rozpoczynającego powtarzają kolejno wszystkie występujące głosy; kanon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. utwór polifoniczny, w którym linię melodyczną głosu rozpoczynającego powtarzają kolejno wszystkie występujące głosy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kanon

Wiktionary

# catch-as-catch-can

[czytaj: kacz as kacz ken] z angielskiego: chwytaj, jak możesz chwycić;
1. używanie wszystkich dostępnych środków ułatwiających osiągnięcie celu;
2. działanie chaotyczne, bezplanowe;
3. w sporcie: walka zapaśnicza, w której wszystkie chwyty są dozwolone; wolnoamerykanka

SJP.pl

# catechu

[czytaj: katechu] wyciąg z kory i drewna niektórych indyjskich drzew tropikalnych; katechu

SJP.pl

# catenaccio

[czytaj: katenaczio] w piłce nożnej - taktyka zmasowanej obrony, murowanie własnej bramki, zwłaszcza dla utrzymania osiągniętego już, korzystnego dla własnej drużyny wyniku

SJP.pl

Catenaccio (wł. rygiel, zasuwka) – system taktyczny w piłce nożnej kładący szczególny nacisk na dobrze zorganizowaną obronę oraz faule taktyczne, skupiający się na chronieniu własnej bramki bardziej niż zdobywaniu goli. Znany stał się dzięki argentyńskiemu trenerowi Helenio Herrerze, który w latach sześćdziesiątych wdrożył ten system w Interze Mediolan. Dzięki niemu Inter w Serie A wygrywał większość swych meczów wynikiem 1:0.

Wikipedia

# catering

[czytaj: katering] katering;
1. usługa polegająca na odpłatnym dostarczaniu oraz serwowaniu jedzenia i napojów na przyjęciach;
2. posiłek serwowany w samolocie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obsługa przyjęć lub firm polegająca na przygotowywaniu potraw i dostarczaniu ich w gotowej postaci na miejsce;

Wiktionary

Catering, katering – usługa polegająca na przygotowywaniu i dostarczaniu na zamówienie gotowych potraw lub na organizacji przyjęć np. (wesel, jubileuszy), imprez, bankietów i konferencji, wydarzeń kulturalnych, wydarzeń firmowych jak i również codzienne zapewnianie posiłków w szkołach, miejscach pracy etc. przygotowywanych poza obiektem klienta. Pierwotnie termin związany z naziemną obsługą lotnisk i odnoszący się do przygotowywania i serwowania posiłków dla pasażerów i załogi samolotów na czas lotu. Nową formą cateringu jest catering dietetyczny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam imieniny, ale nie chce mi się stać przy garach, więc zamówię catering.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. cateringowy

Wiktionary

# cateringowy

→ catering [czytaj: kateringowy]; kateringowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cateringiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mam czasu przygotowywać przyjęcia, zamówię firmę cateringową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkatɛrʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: katerʹĩŋgovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. catering m.

Wiktionary

# catgut

[czytaj: katgut lub ketgut] cienka nić chirurgiczna do zszywania tkanek i narządów, ulegająca wchłonięciu po kilku tygodniach; ketgut, katgut

SJP.pl

Katgut, ketgut (z ang. catgut, prawdopodobnie od cattle – bydło, gut – jelito), struna chirurgiczna – włókno wytwarzane z baranich lub kozich jelit charakteryzujące się dobrymi właściwościami mechanicznymi, ulegające biodegradacji. Stosowane w chirurgii. Szwy wykonane z catgutu wchłaniane są stopniowo przez organizm pacjenta, rozpuszczając się bez żadnych pozostałości. Umożliwia to jednoczesne łączenie kilku warstw tkanek bez potrzeby usuwania szwów. Obecnie zastępowane przez syntetyczne włókna wchłanialne np. poliglikolowe.

Wikipedia

# catherine

1. [czytaj: katrIN] żeńskie imię francuskie
2. [czytaj: KEtrin] żeńskie imię angielskie

SJP.pl

Catherine – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Alabama, w hrabstwie Wilcox.

Wikipedia

# catinga

[czytaj: katinga] suchy las złożony z palm i sukulentów, występuje w Gujanie i Brazylii; caatinga; katinga

SJP.pl

Caatinga – formacja roślinna występująca na suchych obszarach północno-wschodniej Brazylii. Tworzą ją rzadko rosnące, suchoroślowe, niskie i zwykle cierniste drzewa i krzewy, zrzucające liście na okres suszy, często z dużym udziałem sukulentów, za to zwykle z niewielkim udziałem traw.

Wikipedia

# catio

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) felinol. specjalny wybieg dla kota domowego zaspokajający jego potrzebę ruchu, obserwacji i eksplotacji, a jednocześnie zapewniający bezpieczeństwo tak dla samego kota, jak i dla środowiska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy nudziło mi się na budowie, to zbudowałem moim kotom catio i tor do gonitw w domu.

Wiktionary

# ćatni

[czytaj: czatni] pikantny lub łagodny sos stosowany jako dodatek do potraw, popularny głównie w Indiach; chutney, chutnej, czatnej

SJP.pl

Chutney, czatni, hindi चटनी ćatni – gęsty sos używany w kuchni indyjskiej. Sporządzany z owoców i warzyw, z rodzynkami, czosnkiem, cebulą, musztardą, octem itp. Używany do potraw mięsnych i wegetariańskich. W smaku może się wahać od bardzo pikantnego do łagodnego, także słodkiego. W Europie Zachodniej dostępny w formie gotowej, sprzedawany w słoiczkach. W Indiach sporządzany na bieżąco, często z sezonowych składników. W południowych Indiach podawany wraz z sambarem jako dodatek do dosy.

Wikipedia

# cauda

[czytaj: kałda] pionowa kreska będąca elementem niektórych nut lub ligatur w systemach notacyjnych stosowanych ok. XIII-XVI wieku

SJP.pl

cauda (cau; łac. ogon, ogoniasty) – pozioma i nisko zawieszona chmura, kształtem przypominająca ogon, rozciągająca się od głównej strefy opadów deszczu w superkomórce burzowej do chmury stropowej (murus), będącej zazwyczaj na tej samej wysokości co cauda. Ruch chmury odbywa się od głównego obszaru opadów w stronę chmury stropowej, a w miejscu jej połączenia z chmurą murus często można zaobserwować gwałtowne prądy wstępujące.

Wikipedia

# caudillismo

[czytaj: kaudijismo lub kaudiljismo] autorytarny sposób rządzenia charakterystyczny dla latynoamerykańskich caudillos; caudillizm

SJP.pl

# caudillizm

[czytaj: kaudilizm] autorytarny sposób rządzenia charakterystyczny dla latynoamerykańskich caudillos; caudillismo

SJP.pl

# caudillo

[czytaj: kałdijo lub kałdiljo] latynoamerykański przywódca wojskowy lub polityczny, posiadający nieograniczoną władzę; tytuł takiego przywódcy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) polit. przywódca hiszpański

(1.2) polit. hiszpański lub latynoamerykański przywódca, rodzaj dyktatora lub kacyka

Wiktionary

Wikipedia

# causa

[czytaj: kałsa] w prawie:
1. sprawa, interes, proces;
2. stosunek prawny, podstawa prawna

SJP.pl

Causa (łac. przyczyna) – prawnie istotna przyczyna dokonania czynności prawnej.

Czynności prawne przysparzające dzieli się na czynności kauzalne i czynności abstrakcyjne (oderwane). Dla ważności tych pierwszych wymagane jest istnienie i ważność (zgodność z prawem) kauzy, czyli prawnie istotnej przyczyny przysporzenia.

Wikipedia

# causeur

[czytaj: koZER] człowiek umiejący rozmawiać, gawędzić interesująco, dowcipnie; gawędziarz; kozer

SJP.pl

# caval

[czytaj: kawal] dęty instrument drewniany podobny do fletu prostego, wykorzystywany w bałkańskiej i tureckiej muzyce ludowej

SJP.pl

# cavalieri

Cavalieri to nazwisko włoskie.

Osoby:

- Bonaventura Cavalieri (1598–1647) – włoski matematyk i astronom
- Catarina Cavalieri (1755–1801) – sopranistka
- Diego Cavalieri – piłkarz brazylijski
- Emilio de’ Cavalieri (1550–1602) – włoski kompozytor

Miejsca:

- San Polo dei Cavalieri – miejscowość i gmina we Włoszech

Wikipedia

# cavaliers

[czytaj: KAwaljers] koszykarski klub z Cleveland, występujący w NBA

SJP.pl

New Zealand Cavaliers – nazwa przybrana przez grupę reprezentantów Nowej Zelandii w rugby union w roku 1986 na tournée po Południowej Afryce. Wyrokiem nowozelandzkiego sądu reprezentacja Nowej Zelandii nie mogła wyjechać do kraju promującego apartheid.

Wikipedia

# cavalli

nazwisko, m.in.: Francesco Cavalli (1602-1676), włoski kompozytor, organiska oraz śpiewak tenorowy

SJP.pl

# cavata

[czytaj: kawata] w muzyce: solowa pieśń liryczna popularna w operze w wiekach XVIII i XIX, krótsza i prostsza od arii; kawatyna, cavatina

SJP.pl

# cavatina

[czytaj: kawatina] w muzyce: solowa pieśń liryczna popularna w operze w wiekach XVIII i XIX, krótsza i prostsza od arii; kawatyna, kawatina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. krótka pieśń solowa o prostszej budowie niż aria

(1.2) muz. krótki i powolny utwór instrumentalny

Wiktionary

Cavatina (kawatina, kawatyna) – krótkie arioso, które w operze i oratorium zamykało recytatyw, szczególnie popularne w XVIII wieku.

Cavatina ma niewielkie rozmiary, prostą strukturę, często charakter liryczny. Jest pozbawiona repetycji (jak np. „Porgi amor” w Weselu Figara Mozarta) i zwrotów ornamentalnych. Zasadniczo utrzymana w wolnym tempie, u niektórych twórców (Bellini, Verdi) bywała dwuczęściowa, z drugą częścią wyrazistszą i szybszą. Charakterystycznym przykładem jest kawatina Rozyny „Una voce poco fa” z Cyrulika sewilskiego Rossiniego. Zapewne do najbardziej znanych należą kawatina Księcia „La donna è mobile”z opery Rigoletto Verdiego i „Casta Diva” z Normy Belliniego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hrabianka Cecylia śpiewać miała cavatinę Belliniego, a towarzyszyć jej miał Wacław.

(1.2) Grał on przy gościach dwa walce Straussa i cavatiny dwie Donizettiego.

Wiktionary

# cave

[czytaj: kejw] nazwisko

SJP.pl

Cave – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 9519 osób, 559,9 os./km².

Urodził tu się dyplomata papieski abp Antonino Pinci.

Wikipedia

# cavendish

- Cavendish – miasto w USA
- Cavendish – jednostka osadnicza w USA
- Cavendish – wieś w Anglii
- Cavendish – osada w Kanadzie
- Cavendish – brytyjska rodzina szlachecka wywodząca się z Cavendish w hrabstwie Suffolk
- Cavendish – krater księżycowy
- (12727) Cavendish – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

# caxton

Caxton – wieś w Anglii, w hrabstwie Cambridgeshire, w dystrykcie South Cambridgeshire. Leży 15 km na zachód od miasta Cambridge i 78 km na północ od Londynu. Miejscowość liczy 480 mieszkańców.

Wikipedia

# cayatte

[czytaj: kaJAT] nazwisko francuskie, m.in. André Cayatte (1909-1989) - scenarzysta i reżyser filmowy

SJP.pl

# cayenne

[czytaj: kaJEN]
1. pieprz cayenne; ostra przyprawa;
2. samochód typu Porsche Cayenne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. pieprz kajeński;

Wiktionary

- Cayenne (Kajenna) – stolica i główny port Gujany Francuskiej
- pieprz cayenne (pieprz kajeński) – rodzaj bardzo ostrej przyprawy
- Porsche Cayenne − samochód marki Porsche

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lubię dodawać do moich potraw cayenne, gdy są zbyt mdłe, ponieważ nadaje im wyrazistości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kajenna ż.

przym. kajeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pieprz kajeński, pieprz cayenne, papryka cayenne

Wiktionary

# cazin

miasto w Bośni i Hercegowinie

SJP.pl

Cazin – miasto w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie uńsko-sańskim, siedziba miasta Cazin. W 2013 roku liczyło 13 863 mieszkańców, z czego większość stanowili Boszniacy.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz elektromaszynowy.

Wikipedia

# cążki

1. małe cęgi; obcążki;
2. mały przyrząd do obcinania skórek przy paznokciach; kleszczyki

SJP.pl

# cążkowy

→ cążki; obcążkowy

SJP.pl

# cał

przymiotnik

(1.1) stpol. śrpol. cały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saw, AS: cau̯

Wiktionary

# cała

1. ogarniający całkowicie, obejmujący wszystko; wszystek, pełny, zupełny;
2. pełen czegoś;
3. jedyny, wyłączny;
4. duży, znaczny;
5. w dobrym stanie, nienaruszony, nieuszkodzony;
6. potocznie: charakterystyczny dla siebie samego

SJP.pl

# całbecki

nazwisko

SJP.pl

# całka

jedno z podstawowych pojęć analizy matematycznej, stosowane w technice, fizyce, ekonomii i innych naukach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

(1.2) techn. jedna ze ścian złożonych z blatów surowiznowych, lanych w ognisku fryszerskim, którymi piec płomienny jest obstawiony zewnątrz i które tworzą skrzynię

(1.3) daw. rub. niewinna dziewczyna, dziewica

Wiktionary

Całka – ogólne określenie wielu różnych, choć powiązanych ze sobą, pojęć analizy matematycznej. Najczęściej przez „całkę” rozumie się całkę oznaczoną lub całkę nieoznaczoną, choć istnieje wiele innych odmian całki. Ścisłe definicje można znaleźć w artykułach dotyczących poszczególnych całek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój kolega miał problem z wyznaczeniem trudnej całki.

(1.1) Aby rozwiązać to zadanie, konieczne jest wyznaczenie całki na przedziale [0, 1].

(1.1) Całka nieoznaczona jest pojęciem odwrotnym do pochodnej funkcji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sawka, AS: cau̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całkowanie n., scałkowanie n., całość ż.

:: zdrobn. całeczka ż.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowy, całkowalny, cały, całkowity

przysł. całkowo, całkowicie, cało

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ostawa

Wiktionary

# całki

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Poznań. cały

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: całka

Wiktionary

Całka – ogólne określenie wielu różnych, choć powiązanych ze sobą, pojęć analizy matematycznej. Najczęściej przez „całkę” rozumie się całkę oznaczoną lub całkę nieoznaczoną, choć istnieje wiele innych odmian całki. Ścisłe definicje można znaleźć w artykułach dotyczących poszczególnych całek.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sawʲci, AS: cau̯ʹḱi

Wiktionary

# całkiem

zupełnie

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób całkowity, zupełny, pełny

(1.2) w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ojej! Całkiem o tym zapomniałam!

(1.2) Film był całkiem dobry, choć jego ostatnie sceny wydawały mi się trochę tandetne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sawʲcɛ̃m, AS: cau̯ʹḱẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całość ż.

przym. całkowity

przysł. całkowicie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zupełnie, maksymalnie, całkowicie, kompletnie, totalnie; daw. wniwecz

Wiktionary

# całkować

wyliczać całkę

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) mat. szukać całki dla danej różniczki lub pochodnej albo rozwiązania danego równania różniczkowego

(1.2) przen. ujmować w jedną całość

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sawˈkɔvat͡ɕ, AS: cau̯kovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. scałkować dk.

rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

przym. całkowy, całkowalny, cały

przysł. całkowicie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) scalać, dopełniać, syntetyzować, uogólniać

Wiktionary

# całkowalność

istnienie całki jakiejś funkcji w określonym sensie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co może być scałkowane

Wiktionary

Funkcja całkowalna – funkcja, dla której istnieje całka w sensie danej teorii całki (Riemanna, Lebesgue’a, Henstocka-Kurzweila, Stieltjesa itp.)

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. całkowalny

przysł. całkowalnie

Wiktionary

# całkowalny

dający się scałkować

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. dający się scałkować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvalnɨ, AS: cau̯kovalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n., całkowalność ż.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowy

Wiktionary

# całkowanie

liczenie całek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. wykonywanie operacji matematycznej przy użyciu całek

Wiktionary

Całka – ogólne określenie wielu różnych, choć powiązanych ze sobą, pojęć analizy matematycznej. Najczęściej przez „całkę” rozumie się całkę oznaczoną lub całkę nieoznaczoną, choć istnieje wiele innych odmian całki. Ścisłe definicje można znaleźć w artykułach dotyczących poszczególnych całek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za pomocą rachunku, zwanego w wyższej matematyce całkowaniem, polegającego w zasadzie na sumowaniu wielkości nieskończenie małych, możemy (…) pochodne [logarytmu] zastąpić wielkościami skończonymi i wymiernymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całka ż., scałkowanie n.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowy, całkowalny, cały

przysł. całkowicie

Wiktionary

# całkowicie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób całkowity, pełny, bez reszty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pablo całkowicie poświęcił się malarstwu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvʲit͡ɕɛ, AS: cau̯kovʹiće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całka ż., całość ż., całkowitość ż., całostka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowity, cały, całkowy

przysł. całkiem, cało

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyłącznie, zupełnie, kompletnie, absolutnie, zgoła, totalnie, maksymalnie, gruntownie, kompletnie, nieskalanie, doskonale, nieskazitelnie, skrajnie, święcie, całkiem, diametralnie, dokumentnie, bez reszty, do gruntu, do imentu, do końca, do szpiku kości, do ostatka, do reszty, na amen, na dobre, na fest, od a do zet, od początku do końca, w całej okazałości, w całej pełni, w całej rozciągłości, w całości, w pełni, w zupełności, z gruntu, od deski do deski, na sto procent, ad finem, reg. pozn. na cołki łeb., gwara. hetki, daw. het

Wiktionary

# całkowiciej

stopień wyższy od przysłówka: całkowicie

SJP.pl

# całkowitoliczbowy

związany z liczbami całkowitymi, dotyczący liczb całkowitych

SJP.pl

# całkowitość

wszystkie części, fragmenty połączone ze sobą, tworzące samodzielną jednostkę; całość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co jest całkowite (obejmuje sobą pewną całość)

(1.2) mat. cecha czegoś, co jest całkowite (może zostać wyrażone jako wynik dodawania lub odejmowania jedynek)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tym doraźnym pochodzeniu, a równocześnie całkowitości pesymizmu Miłosza jest może źródło licznych antytez, na których rozpięta jest jego liryka.

(1.2) Pomysł z tym odejmowaniem nie jest najlepszym pomysłem na sprawdzanie całkowitości liczby.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. całkowity, cały

przysł. całkowicie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zupełność

Wiktionary

# całkowity

1. obejmujący całość, kompletny;
2. taki, który należy do zbioru liczb, w którym żadna z liczb nie jest ułamkiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy

(1.2) mat. będący liczbą całkowitą, czyli dodatnią lub ujemną wielokrotnością jeden, albo zerem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oddanie jej było całkowite, świeciła przykładem ofiarności, stałości i uporu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvʲitɨ, AS: cau̯kovʹity

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. całkowicie, całkiem

przym. cały

rzecz. całkowitość ż., całka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cały

Wiktionary

# całkowy

związany z całką

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mat. związany z całką, dotyczący całki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sawˈkɔvɨ, AS: cau̯kovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowalny, cały

przysł. całkowicie

Wiktionary

# całkujący

taki, który dokonuje całkowania, zgromadzenia, zintegrowania czegoś, np. element lub układ techniczny

SJP.pl

# całobrzegi

o liściu: mający brzegi gładkie, bez ząbków

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. o liściu: mający gładki brzeg, pozbawiony wcięć i ząbków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bazylia to roślina z kruchą, rozgałęzioną łodygą, liście ma z ogonkami całobrzegie lub ząbkowane.

Wiktionary

# całodniowość

cecha czegoś trwającego cały dzień; całodzienność

SJP.pl

# całodniowy

taki, który trwa lub jest aktualny przez cały dzień; całodzienny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający cały dzień, będący rezultatem całego dnia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiliśmy całodniowe karnety, więc mogliśmy szusować do oporu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈdʲɲɔvɨ, AS: cau̯odʹńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) całodzienny

Wiktionary

# całodobowo

przysłówek sposobu

(1.1) przez całą dobę, 24 godziny na dobę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Świeży chleb tutaj jest całodobowo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔdɔˈbɔvɔ, AS: cau̯odobovo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. całodobowy

rzecz. całodobowość ż.

Wiktionary

# całodobowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest całodobowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. całodobowy

przysł. całodobowo

Wiktionary

# całodobowy

1. trwający całą dobę; dwudziestoczterogodzinny;
2. pracujący całą dobę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) otwarty lub czynny całą dobę

(1.2) trwający całą dobę

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. całodobowo

rzecz. całodobowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) całodzienny

Wiktionary

# całodzienność

cecha czegoś trwającego cały dzień; całodniowość

SJP.pl

# całodzienny

taki, który trwa lub jest aktualny przez cały dzień; całodniowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który trwa przez cały dzień

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Robotnik udał się do domu, zmęczony całodzienną pracą w fabryce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całodzienność

przysł. całodziennie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) całodobowy

Wiktionary

# całogodzinny

trwający całą godzinę

SJP.pl

# całokształt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zorganizowana całość, rozważany w całości układ

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Henryk Sienkiewicz dostał Nobla za całokształt twórczości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈwɔkʃtawt, AS: cau̯okštau̯t

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) całość, ogół, system

Wiktionary

# całoletni

przymiotnik

(1.1) taki, który trwa całe lato

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Burmistrz postanowił ożywić atmosferę Olsztyna organizując całoletni cykl imprez kulturalnych i sportowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈlɛtʲɲi, AS: cau̯oletʹńi

Wiktionary

# całomiesięczny

trwający cały miesiąc

SJP.pl

# całonocność

cecha czegoś trwającego całą noc

SJP.pl

# całonocny

przymiotnik

(1.1) trwający całą noc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Panowie i pani wracają właśnie z balu po całonocnej hulance.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔ̃ˈnɔt͡snɨ, AS: cau̯õnocny

Wiktionary

# całopalenie

palenie zwłok w ofierze; ciałopalenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bibl. rel. złożenie w ofierze całego zwierzęcia lub daru ofiarnego

(1.2) przen. poświęcenie wszystkiego, nawet siebie

Wiktionary

Całopalenie lub ofiara całopalenia (hebr. עלה, trb. 'ola, stgr. ὁλόκαυστος, trb. holokaustos, łac. holocaustum) – ofiara składana bóstwu, całkowicie trawiona przez ogień.

Obrzęd popularny szczególnie w tradycji żydowskiej, wielokrotnie wspomniany w Biblii. Po raz pierwszy w starotestamentowym obrazie potopu, następnie między innymi w kontekście ofiary Abrahama (ostatecznie dokonanej z baranka, zamiast jego syna Izaaka). Oprócz tego sposób i okoliczności jego przeprowadzania zostały opisane również w Księdze Liczb oraz w Kodeksie Kapłańskim pochodzącym z Księgi Kapłańskiej – tam, pełniący rolę różnych rodzajów ofiar, na przykład ofiary codziennej lub ofiary w szabat.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miłować Go całym sercem, całym umysłem i całą mocą i miłować bliźniego jak siebie samego daleko więcej znaczy niż wszystkie całopalenia i ofiary.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. całopalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) holocaust, holokaust, ofiara całopalna

Wiktionary

# całopalny

przymiotnik

(1.1) rel. przeznaczony do całopalenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całopalenie n.

Wiktionary

# całopojazdowy

transport całopojazdowy - transport, w którym zleceniodawca płaci za całą powierzchnię pojazdu

SJP.pl

# całopostaciowy

przedstawiający całą postać

SJP.pl

# całoroczność

→ całoroczny

SJP.pl

#### Patrz:

całoroczny

# całoroczny

trwający cały rok

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający cały rok; czynny cały rok; obejmujący cały rok

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czterdziestotrzyletni pacjent trafił do poradni alergologicznej z powodu całorocznego kataru i zapalenia spojówek.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. całorocznie

Wiktionary

# całość

1. wszystkie części, fragmenty połączone ze sobą, tworzące samodzielną jednostkę; całkowitość;
2. nienaruszalność, nietykalność;
3. liczba należąca do zbioru liczb całkowitych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

(1.2) filoz. zwarty układ, którego cechy i prawidłowości decydują o wszelkich właściwościach jego poszczególnych składników

(1.3) książk. nienaruszalność i niepodzielność czegoś

(1.4) mat. liczba całkowita

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dwie połowy pomarańczy to jedna całość owocu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sawɔɕt͡ɕ, AS: cau̯ość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. całościowy, cały

przysł. całościowo, całkiem, całkowicie

rzecz. całka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednia, jedność, komplet

(1.2) całokształt, ogół, suma, uniwersum

(1.3) niepodzielność, nienaruszalność, integralność

Wiktionary

# całościować

łączyć coś w całość

SJP.pl

# całościowo

przysłówek

(1.1) w sposób całościowy, uwzględniając całość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Józek planowaćanował podejść do tych zagadnień całościowo, ale mu nie pozwolono.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całostka ż., całościowość ż., całość ż.

przym. cały, całościowy

przysł. w całości

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kompleksowo, różnokierunkowo, wielostronnie, wszechstronnie

Wiktionary

# całościowość

→ całościowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest całościowe; cecha tych, którzy są całościowi

Wiktionary

#### Patrz:

całościowy

#### Powiązane:

przym. całościowy

przysł. całościowo

Wiktionary

# całościowy

przymiotnik

(1.1) obejmujący całość, dogłębny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: cau̯ośćovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. całościowo

rzecz. całość ż., całościowość ż.

przym. cały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) globalny, holistyczny

Wiktionary

# całościujący

łączyć coś w całość

SJP.pl

# całosemestralny

trwający cały semestr

SJP.pl

# całospektaklowy

o utworze scenicznym: wypełniający cały spektakl

SJP.pl

# całostka

niewielka, samodzielna część większej całości

SJP.pl

Całostka pocztowa – druk pocztowy (karta, koperta, sekretnik, opaska gazetowa, blankiet telegraficzny) opatrzony wydrukowanym na nim znakiem opłaty, upoważniający do uzyskania usługi pocztowej określonej taryfą pocztową.

Wikipedia

# całostkowy

→ całostka

SJP.pl

#### Patrz:

całostka

# całostronicowy

wypełniający cała stronę (zazwyczaj o tekście)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zajmujący całą stronę

Wiktionary

# całotonowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest całotonowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. całotonowy

przysł. całotonowo

Wiktionary

# całotygodniowość

→ całotygodniowy

SJP.pl

#### Patrz:

całotygodniowy

# całotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający cały tydzień; obejmujący cały tydzień

Wiktionary

# całować

1. dotykać ustami w celu wyrażenia swoich uczuć; składać pocałunek, dawać buzi;
2. całować się - całować wzajemnie jeden drugiego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

czasownik zwrotny niedokonany całować się (dk. brak)

(2.1) dawać i dostawać pocałunek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Klepał Pawła na powitanie po plecyecach i długo, obleśnie całował Misię w rękę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈwɔvat͡ɕ, AS: cau̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pocałunek mrz., całus mzw., całowanie n., całusek mzw./mrz.

przym. całuśny

czas. pocałować dk., ucałować dk.

Wiktionary

# całowagonowy

wypełniający cały wagon

SJP.pl

# całowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie mazowieckim;

Wiktionary

Całowanie – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Karczew.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Warszawicach.

Wieś szlachecka Całowanie położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈvãɲɛ, AS: cau̯ovãńe

Wiktionary

# całun

lekka tkanina służąca do przykrywania trumny, zwłok; kir

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

Wiktionary

Całun (staropolski czałun sieć, tkanina we wzorze sieci) – w Polsce określenie zasłony, okrywy z tkaniny (najczęściej w kolorze czarnym), służącej do przykrywania zwłok, trumny i katafalku najczęściej w delikatnym wzorze sieci. We Francji mianem chalon określano dawnej rodzaj specjalnej tkaniny, o wzornictwie szachownicy, wyprodukowanej z wełny.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) stpol. syndon, czecheł

Wiktionary

# całunek

dawniej: pocałunek

SJP.pl

# całunny

przymiotnik od: całun

SJP.pl

# całunowy

→ całun, np. płótno całunowe

SJP.pl

# całus

pocałunek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. pocałunek

Wiktionary

Pocałunek – akt polegający na kontakcie ust z ciałem innej osoby (np. ustami, policzkiem, dłonią) lub przedmiotem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kasia rozdaje dziś wszystkim całusy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sawus, AS: cau̯us

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całowanie n., pocałowanie n., pocałunek m.

:: zdrobn. całusek m.

czas. całować ndk., pocałować dk., ucałować dk., scałować dk.

przym. całuśny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|dzióbek, dzióbeczek., gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk|pusa.

Wiktionary

# całusek

zdrobnienie od: całus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od całus

(1.2) pot. pocałunek

Wiktionary

Gurami całujący, całusek, całusek Temmincka (Helostoma temminkii) – gatunek słodkowodnej ryby, jedyny przedstawiciel rodziny całuskowatych (Helostomatidae) i rodzaju Helostoma. Często hodowana jako ryba akwariowa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Rysiu przesyłał Wandzi ukradkiem całuski.

(1.2) Cały wagon całusków imieninowych śle Janka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całus mrz., całowanie n.

czas. całować ndk., pocałować dk.

przym. całuśny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) całus, pocałunek, buziak, buzi

Wiktionary

# całuski

zdrobnienie od: całus

SJP.pl

# całuskowy

→ całusek

SJP.pl

#### Patrz:

całusek

# całuśny

lubiący się całować

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. lubiący się całować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡saˈwuɕnɨ, AS: cau̯uśny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całowanie n., całunek, pocałunek, całus, całusek

czas. całować, pocałować

Wiktionary

# cały

1. ogarniający całkowicie, obejmujący wszystko; wszystek, pełny, zupełny;
2. pełen czegoś;
3. jedyny, wyłączny;
4. duży, znaczny;
5. w dobrym stanie, nienaruszony, nieuszkodzony;
6. potocznie: charakterystyczny dla siebie samego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

(1.2) jedyny, wyłączny

(1.3) duży, wielki

(1.4) nie uszkodzony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie sprzedam panu całej kolekcji, najwyżej niektóre elementy.

(1.2) Ta cela to cały mój świat.

(1.3) Mam całą masę problemów.

(1.4) Na szczęście żołnierze wrócili cali i zdrowi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sawɨ, AS: cau̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. całość ż., całka ż., całostka ż., scalanie n., scalenie n., całkowanie n., scałkowanie n., całkowitość ż., ocalanie n., ocalenie n., calizna ż.

czas. scalać ndk., scalić dk., całkować ndk., scałkować dk., ocalać ndk., ocalić dk.

przym. całkowity, całościowy, całkowy

przysł. cało, całkowicie, całościowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wszystek, pełen, reg. pozn. całki.

Wiktionary

# cb

skrót od: kolumb (dawna nazwa niobu)

SJP.pl

# cb-radio

[czytaj: s-i-bi-radio] CB-radio;
1. system radiokomunikacji amatorskiej w paśmie obywatelskim; radiowa łączność obywatelska;
2. radiotelefon do komunikacji w tym systemie, stosowany zwłaszcza w samochodach

SJP.pl

# cba

skrót od: Centralne Biuro Antykorupcyjne, służba specjalna państwa polskiego, urząd do spraw zwalczania korupcji

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik rodzaju nijakiego

(1.1) = Centralne Biuro Antykorupcyjne;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) CBA zostało powołane przez polski parlament 12 (= dwunastego) maja 2006 (= dwa tysiące szóstego) roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿bɛ‿ˈa, AS: ce‿be‿a

Wiktionary

# cbdo

skrótowiec

(1.1) = co było do okazania; zob. c.b.d.o..

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ‿bɛ‿dɛ‿ˈɔ, AS: ce‿be‿de‿o

Wiktionary

# cbdu.

skrót

(1.1) = mat. co było do udowodnienia (skrót stawiany na końcu dowodu)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ckd., cnd., ∎

Wiktionary

# cbos

[czytaj: CEbos] skrót od: Centrum Badania Opinii Społecznej

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego lub nijakiego

(1.1) = Centrum Badania Opinii Społecznej;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Opinie o immunitecie poselskim są jasne. Z ostatnich badań CBOS-u wynika, że 57% ankietowanych opowiada się za jego zniesieniem w myśl zasady, że nie ma równych i równiejszych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛbɔs, AS: cebos

Wiktionary

# cbr

skrót od: Constant Bit Rate, metoda kodowania plików dźwiękowych, stosowana w formacie MP3

SJP.pl

# cbs

1. [czytaj: cebe-ES] skrót od: Centrum Badań Strategicznych;
2. [czytaj: s-ibi-ES] skrót od: Columbia Broadcasting System

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Centralne Biuro Śledcze;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿bɛ‿ˈːɕ, AS: ce‿b•‿eś

Wiktionary

# cbśp

skrótowiec

(1.1) = Centralne Biuro Śledcze Policji;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stanowisko zastępcy komendanta CBŚP wciąż pozostaje nieobsadzone.

Wiktionary

# cbwa

Centralne Biuro Wystaw Artystycznych

SJP.pl

# cc

1. korpus konsularny, oznaczenie na samochodach;
2. cichociemni

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. cesarskie cięcie

Wiktionary

CC to liczba 200 w rzymskim systemie liczbowym.

CC może również oznaczać:

- CC (kot), od CopyCat, pierwszy na świecie sklonowany kot (jesień 2001).

CC jako skrót lub kod może również oznaczać:

- Cichociemny,
- Posiadanie Orderu Kanady, jako skrót za nazwiskiem,
- Kod linii IATA linii Air Atlanta Icelandic,
- Wyspy Kokosowe, jako skrót według standardu ISO 3166,
- .cc, domenę internetową Wysp Kokosowych,
- Carbon Copy, oznaczające w e-mailach polecenie wysłania kopii do dodatkowych odbiorców, innych niż główni, a także kopia wykonana przez kalkę.
- Carson City, miasto w USA,
- Collegium Civitas, szkoła wyższa w Warszawie.
- Corps consulaire, z francuskiego: korpus konsularny,
- Centymetr sześcienny, od angielskiego cubic centemeter, równy mililitrowi.
- Licencje Creative Commons, rodzina licencji
- Compact Cassette – kaseta kompaktowa
- Coupe-Cabrio, typ nadwozia samochodów osobowych
- Customer Care, pojęcie marketingowo-sprzedażowe
- Crowd Control, pojęcie używane w grach oznaczające umiejętności kontroli tłumu.
- Cięcie cesarskie
- typ napisów dialogowych (z ang. Closed Captions) projektowany z myślą o osobach niesłyszących

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CC (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = carbon / courtesy copy → DW (w korespondencji kopia grzecznościowa, „do wiadomości”)

(1.2) = creative commons

(1.3) = dypl. consular corps → korpus konsularny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈt͡sɛ, AS: ce‿ce

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CC (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = carbon / courtesy copy → DW (w korespondencji kopia grzecznościowa, „do wiadomości”)

(1.2) = creative commons

(1.3) = dypl. consular corps → korpus konsularny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CC (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = carbon / courtesy copy → DW (w korespondencji kopia grzecznościowa, „do wiadomości”)

(1.2) = creative commons

(1.3) = dypl. consular corps → korpus konsularny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ccc

1. Cena Czyni Cuda - sklep obuwniczy
2. liczba rzymska 300

SJP.pl

# ccd

skrót od: Charge Coupled Device, technika odwzorowywania obrazu wykorzystywana w aparatach cyfrowych i skanerach

SJP.pl

# cchinwali

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;

Wiktionary

Cchinwali (gruz. ცხინვალი, ros. Цхинвал, oset. Цхинвал) – największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetia Południowa, de iure zaś miasto w Gruzji w regionie Wewnętrzna Kartlia. Położone jest nad brzegami rzeki Didi Liachwi (Wielka Liachwa). W latach 1934–1961 nosiło ono nazwę Staliniri.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. cchinwalski

Wiktionary

# cchinwalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cchinwali, dotyczący Cchinwali

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cchinwali n.

Wiktionary

# ćcia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. teściowa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡ɕːa, AS: •ća

Wiktionary

# ccm

skrót od: cubic centimetre (centymetr sześcienny)

SJP.pl

skrót

(1.1) = ang. cubic centimetre → centymetr sześcienny

Wiktionary

CCM

- Contemporary Christian Music (CCM) – współczesna muzyka chrześcijańska
- Radio CCM
- CCM – metoda zbioru kukurydzy (Corn-Cob-Mix)
- CCM – algorytm szyfrowania
- CCM (ang. Climate Control Module) – moduł sterowania klimatyzacji

ccm

- centymetr sześcienny (ang. cubic centimeter) – jednostka objętości

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pod maską auta znajduje się nowoczesna – jak na „japończyka” przystało – szesnastozaworowa jednostka benzynowa o pojemności 1800 ccm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cm³

Wiktionary

# cd

symbol kadmu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = ang. compact disc → płyta kompaktowa

(1.2) = franc. corps diplomatique → korpus dyplomatyczny

Wiktionary

- płyta kompaktowa – poliwęglanowy krążek z zakodowaną cyfrowo informacją do bezkontaktowego odczytu światłem lasera optycznego
- CD – antygen różnicowania komórkowego, gronko różnicowania, kompleks różnicowania; standard używany w celu identyfikacji molekuł na powierzchni komórek
- C.D. – album muzyczny grupy Kombii
- kadm (symbol chemiczny: Cd) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego
- kandela (symbol: cd) – jednostka światłości źródła światła
- cd – polecenie powłoki służące do przemieszczenia się pomiędzy katalogami w systemie operacyjnym
- CD – kod przypisany Demokratycznej Republice Konga według standardu ISO 3166-1 alfa-2
- .cd – domena internetowa przypisana do Demokratycznej Republiki Konga
- korpus dyplomatyczny – skrót od francuskiego corps diplomatique
- choroba Leśniowskiego-Crohna – w medycynie jest skrótem oznaczającym chorobę Leśniowskiego-Crohna (ang. Crohn’s disease)
- CD – w informatyce jest skrótem oznaczającym collision detection – wykrywanie kolizji pakietów w sieciach komputerowych
- Cash Dispenser – rodzaj bankomatu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kopie moich najważniejszych plików nagrałem na płytkę CD.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈdɛ, AS: ce‿de

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) płytka, gł. w mowie cedek

Wiktionary

# cd-r

[czytaj: s-i-di-er albo ce-de-er] (skrót od: Compact Disc Recordable) płyta kompaktowa, na której możliwy jest jednokrotny zapis porcji danych lub zapis wielosesyjny; urządzenie umożliwiające zapis danych na płytach CD-R

SJP.pl

# cd-rom

[czytaj: s-i-di-rom lub ce-de-rom] skrót angielskiego: Compact Disc - Read Only Memory; nośnik danych, odczytywanych za pomocą promienia lasera, dających się zapisać tylko jeden raz, ale wielokrotnie możliwych do odczytania

SJP.pl

# cd-rw

[czytaj: s-i-di-er-wu albo ce-de-er-wu] skrót angielskiego: Compact Disc ReWritable; płyta kompaktowa, na której możliwy jest wielokrotny zapis danych; urządzenie umożliwiające zapis danych na płytach CD-R i CD-RW

SJP.pl

# cd-text

w informatyce: możliwość umieszczania tekstu na płytach CD

SJP.pl

# cd.

skrót od: ciąg dalszy

SJP.pl

skrót

(1.1) = ciąg dalszy (skrót umieszczany przed tekstem, wskazujący, że ten tekst jest kontynuacją innego)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈdɛ, AS: ce‿de

Wiktionary

# cdd

skrót od: Centralny Dom Dziecka

SJP.pl

# cddb

skrót od: Compact Disc DataBase, największa internetowa baza informacji na temat płyt CD

SJP.pl

# cdn.

[skrót czytany jako całe wyrażenie lub potocznie: ce-de-en] ciąg dalszy nastąpi

SJP.pl

skrót

(1.1) = ciąg dalszy nastąpi, skrót umieszczany pod tekstem wskazujący, że tekst ma dokończenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co się stanie z księżniczką? cdn.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿dɛ‿ˈɛ̃n, AS: ce‿de‿ẽn

Wiktionary

# cdt

[czytaj: ce-de-TE albo potocznie: cedet] skrót od: Centralny Dom Towarowy; Cedet

SJP.pl

# cdt-owski

→ cedet, → CDT (Centralny Dom Towarowy); cedetowski

SJP.pl

# cdu

Christlich-Demokratische Union, Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna, partia w Niemczech

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) polit. niemiecka chadecka partia polityczna;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na ten zjazd wszyscy czekali, bo w 1094 roku, kiedy CDU była w kiepskim stanie, to właśnie kanclerzowi udało się ją poderwać.

(1.1) Niemiecka opozycja nie zgadza się z przedstawicielami CDU.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿dɛ‿ˈu, AS: ce‿de‿u

Wiktionary

# ce

nazwa litery C

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery c / C

Wiktionary

Cer (Ce, łac. cerium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od planety karłowatej Ceres.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ, AS: ce

Wiktionary

# ceauşescu

[czytaj: czauszesku] nazwisko

SJP.pl

# ceber

duże drewniane wiadro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. duże, drewniane naczynie do noszenia wody i trunków;

(1.2) pot. głowa

Wiktionary

2 miejscowości w Polsce:

- Ceber – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Kotla
- Ceber – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria

Inne znaczenie:

- ceber (naczynie)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛbɛr, AS: ceber

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebr mrz.

:: zdrobn. ceberek mrz., cebrzyk mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|szaflik.

Wiktionary

# ceberek

mały ceber; cebrzyk

SJP.pl

# cebertowicz

nazwisko

SJP.pl

# cebertyzacja

metoda zeskalania (petryfikacji) gruntu za pomocą szkła wodnego i chlorku wapnia; elektropetryfikacja

SJP.pl

Elektropetryfikacja (elektro- + petryfikacja – gr. pétra „skała” + łac. facere „czynić”), zeskalanie, cebertyzacja, elektroiniekcja, elektrosylikatyzacja – proces zeskalania podłoża (gruntu) przez działanie polem elektrycznym przy jednoczesnym wprowadzaniu do niego zawiesin cementowych i roztworów szkła wodnego oraz chlorku wapnia.

Wikipedia

# cebion

preparat zawierający kwas askorbinowy (witamina C), najczęściej w pastylkach lub zastrzykach

SJP.pl

# cebr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duże drewniane naczynie z uchwytami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛpr̥, AS: cepr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceber m.

:: zdrobn. cebrzyk m., ceberek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ceber

Wiktionary

# cebrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Cebrów (ukr. Цебрів, Cebriw) – wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego.

Znajduje się tu przystanek kolejowy Cebrów, położony na linii Tarnopol - Lwów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. cebrowski

Wiktionary

# cebrowy

związany z cebrem

SJP.pl

# cebrzyczek

zdrobnienie od: cebrzyk

SJP.pl

# cebrzyk

mały ceber; ceberek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. mały ceber

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceber mrz., cebr mrz.

Wiktionary

# cebu

Cebu – wyspa w środkowej części Filipin pomiędzy cieśninami Cebu i Tañon; otoczona 167 mniejszymi wysepkami. Długość 217 km, szerokość do 32 km; powierzchnia 4422 km², 3 miliony mieszkańców (najgęściej zaludniona wyspa Filipin).

Powierzchnia górzysta, z kilkoma szczytami ponad 700 m n.p.m. (najwyższy 1073 m n.p.m.), na wybrzeżu wąskie, żyzne niziny z uprawą kukurydzy, tytoniu, trzciny cukrowej, bawełny, palmy kokosowej. Wydobycie węgla brunatnego, rud miedzi, złota i srebra; przemysł włókienniczy, spożywczy (rafinacja cukru), rybołówstwo. Wyspa jest znana też jako miejsce śmierci Magellana.

Wikipedia

# cebuański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cebu, dotyczący Cebu (wyspy wchodzącej w skład Filipin)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język cebuański;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cebu mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) cebuano

Wiktionary

# cebula

roślina warzywna o ostrym smaku i zapachu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. cebula jadalna, nazwa systematyczna|Allium cepa|L.|ref=tak., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;

(1.2) spoż. kulin. jarzyna z cebuli (1.1)

(1.3) bot. część rośliny, przekształcony podziemny pęd o funkcji spichrzowej i przetrwalnikowej;

(1.4) archit. przedmiot (zwłaszcza kopuła budynku) przypominający kształtem cebulę (1.2)

(1.5) pot. żart. staroświecki zegarek kieszonkowy, najczęściej z dewizką

(1.6) bot. zob. cebula morska.

(1.7) zob. cebula naprężeń.

(1.8) slang. przestęp. miotacz gazowy

(1.9) slang. przestęp. kiełbasa

Wiktionary

## Botanika

- cebula – przekształcony pęd podziemny rośliny
- cebula zwyczajna (Allium cepa L.) – popularna roślina warzywna
- cebula morska (Drimia maritima L.) – urginia morska, gatunek rośliny z rodziny hiacyntowatych

## Geografia

- Cebula – szczyt w Beskidzie Śląskim

## Osoby o nazwisku Cebula

- Adam Cebula – polski pisarz
- Andrzej Cebula – polski pisarz, dziennikarz, przewodnik
- Antoni Cebula – polski funkcjonariusz UB i MO
- Ewald (Edward) Cebula – polski piłkarz i trener
- Henryk Cebula (ur. 1953) – polski satyryk, rysownik i karykaturzysta
- Józef Cebula (ujednoznacznienie)
- Karol Cebula – polski rzemieślnik, przedsiębiorca, samorządowiec, wydawca prasy
- Marcin Cebula – polski piłkarz
- Marek Cebula – polityk, przedsiębiorca
- Ryszard Cebula (ur. 1966) – polski dziennikarz radiowy i telewizyjny
- Stanisław Cebula (ujednoznacznienie)
- Tomasz Cebula – polski piłkarz
- Zbigniew Cebula (ur. 1961) – polski malarz, pedagog

## Zobacz też

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Drobno posiekaną cebulę usmażyć na złoty kolor.

(1.3) Chciałabym posadzić cebule tulipanów na działce.

(1.4) W oddali widać było cebule cerkwi.

(1.5) Wuj wyjął z kieszonki zegarek, wielką cebulę na złotym łańcuszku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈbula, AS: cebula

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebulak, cebularka ż., cebularz m., cebulica, cebulnica, cebulnik m., cebulowa ż., cebulówka ż., Cebulówka ż., cybulak m., cybulus m.; stpol. cebułka

:: zdrobn. cebulka ż.

przym. cebulaty, cebulasty, cebulkowaty, cebulkowy, cebulowaty, cebulny, cebulowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. cybula

(1.2) stpol. cybula

Wiktionary

# cebulacki

→ cebulak

SJP.pl

#### Patrz:

cebulak

# cebulactwo

buractwo, prostactwo; pogardliwie:
1. ogół cech osoby prostackiej, zawistnej oraz mającej skłonności do kombinowania i oszczędzania na wszystkim;
2. ogół osób prostackich, zawistnych oraz mających skłonności do kombinowania i oszczędzania na wszystkim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. neol. zawistne, skąpe lub chamskie zachowanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Internauci nie pozostali obojętni na takie zachowanie jednej z głównych twarzy TVN-u. Okrzyknęli jego zachowanie mianem „cebulactwa”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz m., cebularka ż., cebulak m.

przym. cebulowy, cebulkowy

Wiktionary

# cebulak

pogardliwie: wieśniak; wsiok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. osoba niewychowana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. drożdżówka z cebulą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebulactwo n., cebula ż.

Wiktionary

# cebulanka

1. udnica cebulanka, udnica cebulówka - muchówka z rodziny bzygowatych, występująca w Ameryce Północnej i w Europie
2. śmietka cebulanka - muchówka z rodziny muchowatych, której larwy żerują we wnętrzu cebuli jadalnej

SJP.pl

# cebularz

1. potocznie: rolnik uprawiający cebulę;
2. regionalnie: pieczywo z przypieczoną cebulą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. rolnik, który uprawia cebulę na skalę przemysłową

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. bułka lub pszenny placek z przypieczoną na wierzchu cebulą;

Wiktionary

Cebularz – wywodzący się z kuchni żydowskiej pszenny placek, o średnicy od 15 do 20 centymetrów, pokryty pokrojoną w kostkę cebulą wymieszaną z makiem (15%–20%), charakterystyczny dla Lubelszczyzny.

Cebularz to jeden z najbardziej popularnych produktów tradycyjnych w województwie lubelskim. Pierwsze wzmianki na jego temat, a także przekazywana z pokolenia na pokolenie receptura, sięgają XIX stulecia. Jako pierwsi cebularze zaczęli wypiekać Żydzi z lubelskiego Starego Miasta, a przed II wojną światową był już on znanym przysmakiem na całej Lubelszczyźnie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. cebula ż., cebulactwo n., cebulka ż., cebulica ż., Cebulówka ż., cebulanka ż., cebulówka ż., cebularka ż.

przym. cebulowy, cebulasty, cebulowaty, cebulacki

Wiktionary

# cebulasty

kształtem przypominający cebulę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający cebulę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ujrzałem gotyckie i barokowe kościoły, cebulaste cerkwie i synagogi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlastɨ, AS: cebulasty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz mos./mrz., cebulowa ż.

przym. cebulowy, cebulkowy, cebulkowaty, cebulowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cebulowaty

Wiktionary

# cebulica

roślina ozdobna z rodziny liliowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Scilla|ref=tak., gatunek byliny z rodziny hiacyntowatych, oszloch;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cebulica dwulistna objęta jest w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlʲit͡sa, AS: cebulʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. cebulowy

rzecz. cebularz mos./mrz., cebularka ż., cebula ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oszloch

Wiktionary

# cebulicowaty

puszkinia cebulicowata - roślina z rodziny szparagowatych

SJP.pl

# cebulka

1. zdrobnienie od: cebula;
2. bulwa roślin cebulowych, będąca organem rozmnażania;
3. korzeń włosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała cebula; zdrobn. od zob. cebula.

(1.2) kulin. drobno pokrojona (i czasami usmażona) cebula

(1.3) bot. bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych

(1.4) anat. korzeń włosa

(1.5) bot. pot. odmiana gruszki

(1.6) pot. wielowarstwowe ubranie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebularz mos./mrz., cebularka ż., cebula ż., cebulactwo n.

przym. cebulkowy, cebulowy, cebulasty, cebulowaty, cebulkowaty

Wiktionary

# cebulkowatość

→ cebulkowaty

SJP.pl

#### Patrz:

cebulkowaty

# cebulkowaty

1. przypominający kształtem cebulkę;
2. dotyczący cebulki; o roślinie: mający, wytwarzający cebulkę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający cebulkę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebula, cebulka

przym. cebulowy, cebulasty, cebulowaty

Wiktionary

# cebulkowy

przymiotnik od: cebulka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do cebulki – rośliny jadalnej; też: zrobiony z dodatkiem cebulki

(1.2) bot. o roślinach: wytwarzający cebulki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W Holandii poziom wód gruntowych na polach, przeznaczonych pod uprawę hiacyntów, tulipanów, narcyzów[,] i innych roślin cebulkowych, znajduje się na głębokości 55–60 cm.

(1.2) Na ziemi były ustawione setki cebulkowych roślin kwitnących o tej porze: tulipany, hiacynty, konwalie, szafrany [...]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebulka ż., cebulactwo n., cebula ż.

przym. cebulasty, cebulowaty, cebulowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) cebulkowaty

Wiktionary

# cebulowa

potocznie: zupa cebulowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa na bazie cebuli

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebula ż.

przym. cebulasty, cebulowaty, cebulowy

Wiktionary

# cebulowatość

→ cebulowaty

SJP.pl

#### Patrz:

cebulowaty

# cebulowaty

przypominający kształtem cebulę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający cebulę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbulɔˈvatɨ, AS: cebulovaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz m., cebulowa ż.

przym. cebulowy, cebulkowy, cebulasty, cebulkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cebulasty

Wiktionary

# cebulówka

udnica cebulanka, udnica cebulówka - muchówka z rodziny bzygowatych, występująca w Ameryce Północnej i w Europie

SJP.pl

- Cebulówka – szczyt górski w Beskidzie Sądeckim
- Cebulówka – wieś o spornej przynależności państwowej (de iure Mołdawia, de facto Naddniestrze)
- udnica cebulówka – gatunek muchówki z rodziny bzygowatych
- cebulówka – potoczna nazwa zupy cebulowej

Wikipedia

# cebulowy

związany z cebulą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli

(1.2) bot. o roślinie wykształcającej cebulę

(1.3) przen. złożony z warstw, tak jak cebula

(1.4) przen. o kształcie cebuli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lubię przegryzać cebulowe chipsy, choć nie cierpię cebulowej zupy.

(1.2) Tulipany i krokusy to rośliny cebulowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlɔvɨ, AS: cebulovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebulica ż., cebulowa ż., cebularz mrz./mos., cebularka ż.

przym. cebulkowy, cebulowaty, cebulasty

Wiktionary

# cebulski

nazwisko

SJP.pl

# cebuszka

środowiskowo: poduszka w kształcie litery "C" do karmienia dzieci

SJP.pl

# cebłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. cebłowski

Wiktionary

# cecenowo

stara wieś kaszubska w województwie pomorskim

SJP.pl

Cecenowo (kaszb. Cécenowò, Cécnowò, Cecënowò lub też Cecenowò, niem. Zezenow) – stara wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce przy drodze wojewódzkiej nr . W kierunku północnowschodnim od Cecenowa znajduje się rezerwat przyrody Las Górkowski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

# cech

1. organizacja zrzeszająca rzemieślników;
2. miejsce, gdzie znajduje się ta organizacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) organizacja zrzeszająca rzemieślników;

(1.2) siedziba cechu (1.1)

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) D. lm. zob. cecha.

Wiktionary

Cech (z niem. Zunft), także gildia w kontekście wspólnot kupieckich, zwłaszcza zachodnioeuropejskich – organizacja samorządu gospodarczego rzemiosła łącząca rzemieślników jednego lub kilku pokrewnych zawodów, mająca na celu:

- podnoszenie kwalifikacji zawodowych
- utrwalanie więzi środowiskowych, postaw zgodnych z zasadami etyki i godności
- prowadzenie na rzecz członków działalności społeczno-organizacyjnej, oświatowej i gospodarczej
- reprezentowanie interesów członków wobec organów władzy i administracji oraz sądów

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛx, AS: ceχ

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. cechowy

Wiktionary

# cecha

część całkowita liczby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

(1.2) mat. zob. cecha logarytmu.

(1.3) stpol. znamię, piętno

(1.4) stpol. poszewka na poduszkę

Wiktionary

- cecha (filozofia)
- cecha (kontrola)
- cecha (psychologia)
- cecha (programowanie obiektowe)
- cecha jubilerska
- cecha w matematyce, inaczej podłoga lub część całkowita
- cecha postaci w grze fabularnej
- cecha statystyczna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Specyficzną cechą samochodu Bolesława jest to, że psuje się zaraz po uruchomieniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛxa, AS: ceχa

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-3)

:: rzecz. cechówka ż., cechowanie n.

:: czas. cechować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) atrybut, własność, właściwość, wyróżnik

Wiktionary

# cechmistrz

starszy członek cechu, przewodniczący cechu

SJP.pl

# cechmistrzyni

→ cechmistrz

SJP.pl

#### Patrz:

cechmistrz

# cechna

imię żeńskie

SJP.pl

# cechować

1. być lub mieć charakterystyczną cechę kogoś lub czegoś;
2. opatrywać znakiem firmowym;
3. zaznaczyć drzewa przeznaczone do wyrębu lub ścięte

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) być czyjąś (lub czegoś) cechą; charakteryzować kogoś; być komuś lub czemuś właściwym

(1.2) dawać czemuś oznaczenie, znak; znakować, stemplować

czasownik zwrotny niedokonany cechować się

(2.1) charakteryzować się jakąś cechą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cechuje go pracowitość i cierpliwość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈxɔvat͡ɕ, AS: ceχovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cechowanie n., cecha

czas. nacechować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) znamionować, wyróżniać, charakteryzować

(1.2) znaczyć

Wiktionary

# cechowacz

pracownik nanoszący skalę i inne znaki na szklanych i metalowych wyrobach pomiarowych

SJP.pl

# cechowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cechować.

Wiktionary

- cechowanie (fizyka)
- cechowanie termometru
- cechowanie (kontrola)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛxɔˈvãɲɛ, AS: ceχovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. cechować

Wiktionary

# cechówka

ręczne narzędzie slużące do opatrywania czegoś charakterystycznym znakiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyrząd służący do odbijania na drewnie znaku okreslającego pochodzenie drewna

Wiktionary

- cechówka – przyrząd podobny do młotka, służący do odbijania na drewnie znaku (cechy) nadleśnictwa.
- Cechówka – dawna miejscowość obecnie w granicach Sulejówka
- Cechówka – polana na Łopieniu w Beskidzie Wyspowym
- Cechówka – potok, dopływ Skawy

Wikipedia

# cechownia

1. pomieszczenie, w którym zbierają się górnicy przed zjazdem pod ziemię i po powrocie;
2. miejsce, w którym odbywa się cechowanie

SJP.pl

Cechownia (żarg. dom zborny, zbór, cehaus, cajhoż ) – część kopalni, rodzaj poczekalni, w której górnicy zbierają się i wykonują czynności służbowe przed zjazdem w dół lub po powrocie na powierzchnię. W cechowni odbywają się także górnicze uroczystości .

Wikipedia

# cechownica

narzędzie ręczne do cechowania

SJP.pl

# cechowniczy

związany z cechowaniem wyrobów jubilerskich

SJP.pl

# cechownik

część automatycznej centrali telefonicznej, sterująca procesem zestawiania połączeń

SJP.pl

# cechowy

przmiotnik od: cech (zrzeszenie rzemieślników)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący cechu, związany z cechem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Statuty cechowe puszkarzy pochodzą z XV wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cech mrz.

Wiktionary

# cechsztyn

1. szósty, najmłodszy okres ery paleozoicznej;
2. warstwa skorupy ziemskiej z tego okresu;
3. wapień powstały w tym okresie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. młodsza epoka permu

(1.2) geol. warstwa skał pochodzących z cechsztynu (1.1);

Wiktionary

Cechsztyn – nazwa kompleksu permskich skał osadowych pochodzenia morskiego, powstałych w bardzo płytkim i ciepłym akwenie (morza epikontynentalnego) obejmującego znaczne obszary Europy Zachodniej i Środkowej (np. Niż Polski). Mają one różny wiek; datowane są na perm późny i środkowy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛxʃtɨ̃n, AS: ceχštỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. cechsztyński

Wiktionary

# cechsztyński

→ cechsztyn

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od cechsztyn

Wiktionary

#### Patrz:

cechsztyn

#### Przykłady

(1.1) Groźne dla środowiska mogą być wypływy solanek ze złóż cechsztyńskich, położonych stosunkowo płytko pod dnem.

(1.1) Natomiast w rejonie Międzychodu, w permskich utworach dolomitu głównego i wapienia cechsztyńskiego, zostały odkryte złoża ropy, a odwierty przeprowadzone zostały w Grotowie, Sowiej Górze i Sierakowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛxˈʃtɨ̃j̃sʲci, AS: ceχštỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cechsztyn

Wiktionary

# cechunek

znakowanie drzew przeznaczonych do wyrębu

SJP.pl

# cecil

Miejscowości w USA:

- Cecil – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Cook
- Cecil – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Paulding
- Cecil – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano

Gminy w USA:

- Cecil (ang. Cecil Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Haywood
- Cecil (ang. Cecil Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Bottineau
- Cecil (ang. Cecil Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Washington

Wikipedia

# cecilia

[czytaj: ses-ilia] obce imię żeńskie

SJP.pl

- Cecilia (Luizjana)
- Cecilia (Kentucky)
- Cecilia (piosenkarka)
- Cecylia

Wikipedia

# ceckać

1. rzadko, regionalnie: pieścić, bawić; cackać, ciaćkać;
2. ceckać się - regionalnie: cackać się (1. obchodzić się z czymś lub z kimś czule; 2. poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności); ciećkać się (regionalnie), ciaćkać się (regionalnie)

SJP.pl

# ceckanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceckać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ceckać

Wiktionary

# cecora

miejscowość w Rumunii, miejsce bitwy między wojskami polskimi pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego a wojskami turecko-tatarskimi w roku 1620

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w Rumunii, w okręgu Jassy;

Wiktionary

Cecora (rum. Țuțora) – miejscowość i gmina w Rumunii, w okręgu Jassy, ok. 1046 mieszkańców (stan z 2002 roku).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. cecorski

Wiktionary

# cecorski

→ Cecora

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cecorą, dotyczący Cecory

Wiktionary

#### Patrz:

Cecora

#### Powiązane:

rzecz. Cecora ż.

Wiktionary

# cecot

nazwisko

SJP.pl

# cecydium

zniekształcenie jakiejś części rośliny spowodowane przez pasożyta; wyrośl, wyrośle

SJP.pl

# cecyl

imię męskie

SJP.pl

Cecyliusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu Cecyliuszów.

Cecyliusz imieniny obchodzi 1 lutego, 15 maja i 3 czerwca.

Znane osoby noszące imię Cecyliusz:

- Cecil Barclay – oficer tajnej służby wywiadowczej MI6
- Cecil B. DeMille – amerykański filmowiec
- Cecil Farris Bryant – polityk amerykański, działacz Partii Demokratycznej
- Cecil Frank Powell – fizyk angielski, laureat nagrody nobla
- Cecil Purdy – australijski szachista i dziennikarz
- Cecil Rhodes – polityk brytyjski, przedsiębiorca
- Cecyliusz Stacjusz – komediopisarz rzymski

Wikipedia

# cecylia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) daw. pot. żart. geogr. Sycylia

Wiktionary

Cecylia – żeński odpowiednik imienia Cecyliusz. Obchodzi imieniny 10 czerwca i 22 listopada.

Odpowiedniki w innych językach:

- esperanto: Cecila
- francuski: Cécile

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wspomnienie św. Cecylii, patronki muzyki kościelnej, obchodzone jest 22 listopada.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈt͡sɨlʲja, AS: cecylʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cecylian m., Cecyliusz m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. Cilka., reg. śl. Cila.

Wiktionary

# cecylian

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cecylian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu Cecyliuszów. Oznacza „należący do Cecyliusza”.

Cecylian imieniny obchodzi 16 kwietnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj poprosiłam Cecyliana o pomoc w rachunkach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cecylia ż.

Wiktionary

# cecylianostwo

Cecylian z małżonką; Cecylianowie

SJP.pl

# cecylianowie

Cecylian z małżonką; Cecylianostwo

SJP.pl

# cecylianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliana lub z nim związany

SJP.pl

# cecyliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecylii lub z nią związany

SJP.pl

# cecyliusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cecyliusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu Cecyliuszów.

Cecyliusz imieniny obchodzi 1 lutego, 15 maja i 3 czerwca.

Znane osoby noszące imię Cecyliusz:

- Cecil Barclay – oficer tajnej służby wywiadowczej MI6
- Cecil B. DeMille – amerykański filmowiec
- Cecil Farris Bryant – polityk amerykański, działacz Partii Demokratycznej
- Cecil Frank Powell – fizyk angielski, laureat nagrody nobla
- Cecil Purdy – australijski szachista i dziennikarz
- Cecil Rhodes – polityk brytyjski, przedsiębiorca
- Cecyliusz Stacjusz – komediopisarz rzymski

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaoszczędzimy Cecyliuszowi tego widoku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cecylia ż.

Wiktionary

# cecyliuszek

zdrobnienie od: Cecyliusz (imię męskie)

SJP.pl

# cecyliuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliuszka lub z nim związany

SJP.pl

# cecyliuszostwo

Cecyliusz z małżonką; Cecyliuszowie

SJP.pl

# cecyliuszowie

Cecyliusz z małżonką; Cecyliuszostwo

SJP.pl

# cecyliuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliusza lub z nim związany

SJP.pl

# cecylka

zdrobnienie od: Cecylia (imię żeńskie)

SJP.pl

# cecylówka

wieś w Polsce

SJP.pl

2 wsi w gminie Głowaczów:

- Cecylówka-Brzózka
- Cecylówka Głowaczowska

Wikipedia

# cecyniówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie szumskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Cecyniówka (ukr. Цеценівка) – wieś na Ukrainie w rejonie krzemienieckim należącym do obwodu tarnopolskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. cecyniówecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. war. Cecyniowce, Czeczeniowce

Wiktionary

# cedeciak

regionalnie: cedet

SJP.pl

# cedent

wierzyciel dokonujący cesji swej wierzytelności lub innych praw na rzecz cesjonariusza

SJP.pl

Cedent łac. cedens „ustępujący”) – osoba, która przelewa swoje prawa na kogoś innego. Taki przelew uprawnień, najczęściej wierzytelności, w prawniczej terminologii nazywany jest cesją. Druga osoba uczestnicząca w cesji, cesjonariusz, przyjmuje rzeczone uprawnienia.

W prawie międzynarodowym cedentem określa się państwo, które w formie cesji zrzeka się praw do określonego terytorium na rzecz innego państwa, nazywanego w tym przypadku cesjonariuszem.

Wikipedia

# cedentka

→ cedent

SJP.pl

#### Patrz:

cedent

# cedet

potocznie: Centralny Dom Towarowy, największy warszawski dom towarowy w dwudziestoleciu po II wojnie światowej

SJP.pl

Centralny Dom Towarowy (CDT), Centralny Dom Dziecka, Dom Towarowy „Smyk”, od 2018 budynek biurowy Cedet – budynek domu towarowego znajdujący się w Warszawie, pierwotnie pod adresem ul. Bracka 15/19, obecnie ul. Krucza 50.

Wikipedia

# cedetowski

przymiotnik od: cedet, CDT (Centralny Dom Towarowy); CDT-owski

SJP.pl

# cedi

[czytaj: sedi] jednostka monetarna Ghany; 1 cedi = 100 pesewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) monet. waluta Ghany o symbolu ₵;

Wiktionary

Cedi – jednostka monetarna Ghany od 1965 r. 1 cedi = 100 pesewa.W obiegu znajdują się:

- monety o nominałach 1, 5, 10, 20, 50 pesewa, 1 i 2 cedi
- banknoty o nominałach 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200 cedi

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) سيدي

* baskijski: (1.1) cedi

* francuski: (1.1) cédi m., cedi m.

* ukraiński: (1.1) седі m.

* węgierski: (1.1) cedi

źródła.

== cedi (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. cedi

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛdʲi, AS: cedʹi

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) سيدي

* baskijski: (1.1) cedi

* francuski: (1.1) cédi m., cedi m.

* ukraiński: (1.1) седі m.

* węgierski: (1.1) cedi

źródła.

== cedi (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. cedi

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# cédille

Cedille, cédille, cedilla, cedylla ( ¸ ) – znak diakrytyczny podobny nieco do ogonka, występujący najczęściej pod literą „C” w wielu językach (m.in. we francuskim, portugalskim, katalońskim, tureckim).

Nieco innym znakiem, który nie powinien być mylony z cedille jest tzw. przecinek dolny w języku łotewskim i rumuńskim.

W Unikodzie znak diakrytyczny cedylla występuje w wersjach:

Wikipedia

# cedować

przekazać prawo do czegoś innej osobie

SJP.pl

czasownik

(1.1) zrzekać się swoich praw lub obowiązków na rzecz kogoś innego

(1.2) o państwie: przekazać na mocy umowy międzynarodowej część swojego terytorium innemu państwu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdɔvat͡ɕ, AS: cedovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. proceder m., cesja, cedent, cedowanie

Wiktionary

# cedowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zrzekanie się swoich praw na rzecz kogoś innego

(1.2) o państwie: przekazywanie na mocy umowy międzynarodowej części swojego terytorium innemu państwu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛdɔˈvãɲɛ, AS: cedovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. cedować

rzecz. cedent, cesja

Wiktionary

# cedr

długowieczne drzewo iglaste

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Cedrus|ref=tak., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;

(1.2) drewn. drewno cedrowe

Wiktionary

Cedr (Cedrus Trew) – rodzaj długowiecznych drzew z rodziny sosnowatych. W zależności od ujęcia systematycznego wyróżnia się od dwóch do czterech gatunków. Cedry występują w rejonach górskich Afryki Północnej i Azji Zachodniej w trzech obszarach rozdzielonych znacznymi dysjunkcjami. Rosną w górskich lasach na wysokościach od 1100 do ok. 3000 m n.p.m. Ze względu na niewielkie areały i eksploatację status gatunku zagrożonego ma cedr atlaski, a cedr libański jest gatunkiem narażonym. Cedry są źródłem bardzo cenionego drewna, sadzone są także jako drzewa ozdobne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zbocza góry gęsto porastały cedry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛtr̥, AS: cetr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cedrzyniec m., cedrzyk m., cedrówka ż., cedrowina ż., cedrzyna ż.

przym. cedrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) cedrowina; rzad. cedrzyna

Wiktionary

# cedrat

drzewo lub krzew z rodziny cytrusowatych; cytron

SJP.pl

Cytron, cedrat (Citrus medica L.) – gatunek roślin wieloletnich z rodziny rutowatych (Rutaceae Juss.). Prawdopodobnie pochodzi z podnóża Himalajów (północno-wschodnie Indie, północna Mjanma). Rozprzestrzeniony już w starożytności do Chin i Europy (tu dotarł jako pierwszy z owoców cytrusowych ok. 300 r. p.n.e.). Jest prawdopodobnie jednym z trzech gatunków rodzicielskich (obok pomarańczy olbrzymiej i mandarynki) większości form uprawnych cytrusów.

Wikipedia

# cedro

Cedro – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Bernalillo.

Wikipedia

# cedron

dolina między Jerozolimą a Górą Oliwną; okresowy strumień płynący tą doliną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. strumień w Judei, przepływający przez Jerozolimę i Pustynię Judzką;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku cieków wodnych w Polsce

Wiktionary

Cedron (Kidron, hebr. ‏נחל קדרון‎, Nahal Qidron, arab. Wadi an-Nar) – niewielki strumień płynący doliną o tej samej nazwie położoną między Wzgórzem Świątynnym a Górą Oliwną w Jerozolimie, wielokrotnie wymieniany w Biblii. Z Doliną Cedronu (hebr. Emek Kidron, arab. Wadi an-Nar) błędnie identyfikowana jest Dolina Jozafata, w Biblii symboliczne określenie miejsca przyszłego Sądu Ostatecznego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kazał je spalić na zewnątrz Jerozolimy, na polach nad Cedronem, a popiół z nich zanieść do Betel.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|hebr|קדרון.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Kidron

* francuski: (1.1) Cédron m.

* wilamowski: (1.1) Cedron m.

* włoski: (1.1) Cedron m.

źródła.

== Cedron (język wilamowski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geogr. Cedron

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# cedrowice

Cedrowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia

# cedrowina

drewno cedrowe; cedrówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewn. drewno cedrowe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cedr mrz.

przym. cedrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. cedrzyna; cedr

Wiktionary

# cedrówka

1. ptak z rodziny jemiołuszek
2. drzewo z rodziny miodlowatych; cedrzyk

SJP.pl

# cedrowy

związany z cedrem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z cedru

(1.2) wykonany z drewna lub innej części cedru

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do cedru, będący częścią cedru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dobiegł do zagajnika cedrowego, gdzie chwilę odpoczął.

(1.2) Artystka wykonuje cedrowe szkatułki na klejnoty.

(2.1) Sadzonkę obsypała cedrowymi igłami przywiezionymi z gór.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdrɔvɨ, AS: cedrovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cedr mrz., cedrowina ż.

Wiktionary

# cedrski

przymiotnik od: Cedry Wielkie

SJP.pl

# cedrzyk

drzewo z rodziny miodlowatych; cedrówka

SJP.pl

# cedrzyniec

drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych

SJP.pl

Cedrzyniec (Calocedrus) – rodzaj drzew należących do rodziny cyprysowatych. Obejmuje trzy gatunki występujące we wschodniej Azji i jeden rosnący w Ameryce Północnej. Rośliny te uprawiane są jako ozdobne i pozyskiwane są jako źródło drewna.

Wikipedia

# cedularny

podatek cedularny - rodzaj podatku polegający na odrębnym opodatkowaniu każdego rodzaju dochodów podatnika

SJP.pl

# ceduła

1. codzienny urzędowy wykaz kursów walut, dewiz itp.
2. wykaz przesyłek lub towarów przyjętych do przewozu określonym środkiem transportu
3. raport dzienny z odbytego kursu tramwaju lub pociągu, zawierający wykaz sprzedanych biletów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. lista cen giełdowych

(1.2) hand. list przewozowy

(1.3) hand. lista biletów rozprowadzonych przez obsługę tramwaju lub pociągu

(1.4) druk. spis znaków danego kroju pisma

(1.5) daw. prospekt, reklama

(1.6) daw. kwit, zlecenie na piśmie

Wiktionary

Ceduła giełdowa – publikowany codziennie przez giełdy urzędowy wykaz kursów walut, dewiz i papierów wartościowych lub cen towarów, według których dokonywano transakcji giełdowych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. cedułka ż.

przym. cedułkowy

Wiktionary

# cedułka

zdrobniale o cedule

SJP.pl

# cedylla

znak diakrytyczny podobny do ogonka, występujący np. we francuskiej literze ç („c” z cedyllą)

SJP.pl

Cedille, cédille, cedilla, cedylla ( ¸ ) – znak diakrytyczny podobny nieco do ogonka, występujący najczęściej pod literą „C” w wielu językach (m.in. we francuskim, portugalskim, katalońskim, tureckim).

Nieco innym znakiem, który nie powinien być mylony z cedille jest tzw. przecinek dolny w języku łotewskim i rumuńskim.

W Unikodzie znak diakrytyczny cedylla występuje w wersjach:

Wikipedia

# cedynia

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Cedynia (niem. Zehden, łac. Cedene) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Cedynia. Najdalej na zachód położone miasto Polski, w zachodniej części pasa Pojezierza Zachodniopomorskiego.

Według danych z 31 grudnia 2021 roku Cedynia liczyła 1470 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdɨ̃ɲa, AS: cedỹńa

Wiktionary

# cedynianin

mieszkaniec Cedyni (miasta w Polsce)

SJP.pl

# cedynianka

mieszkanka Cedyni (miasta w Polsce)

SJP.pl

# cedyński

przymiotnik od: Cedynia

SJP.pl

# cedzak

1. dziurkowane naczynie kuchenne do odcedzania; durszlak;
2. sieć rybacka w kształcie worka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naczynie kuchene z dziurkami w dnie;

Wiktionary

Cedzak (inaczej durszlak, od niem. Durchschlag) – rodzaj specjalnego sita w formie miski lub garnka z podziurkowanym dnem. Może być wyposażony w uchwyt oraz w podstawkę lub nóżki, które pozwalają mu stać samodzielnie i umożliwiają swobodny odpływ cieczy. Służy do odcedzania i płukania żywności.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. cedzidło n., odcedzaczka ż., cedzenie n., odcedzanie n., odcedzenie n., przecedzanie n., przecedzenie n., wycedzanie n., wycedzenie n.

:: zdrobn. cedzaczek m.

czas. cedzić ndk., odcedzać ndk., odcedzić dk., przecedzać ndk., przecedzić dk., wycedzać ndk., wycedzić dk.

przym. cedzakowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) durszlak

Wiktionary

# cedzakowaty

przypominający cedzak

SJP.pl

# cedzakowy

przymiotnik od: cedzak

SJP.pl

# cedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cedzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ceʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. cedzić

rzecz. cedzak mrz.

Wiktionary

# cedzić

1. przelewać ciecz przez filtr, sito;
2. pić lub przelewać coś powoli, z przerwami;
3. mówić coś bardzo powoli, z przerwami

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przepuszczać płyn przez sito, sitko, cedzak, filtr w celu oczyszczenia lub oddzielenia części stałych

(1.2) pić lub przelewać powoli

(1.3) przen. wymawiać wolno, z przerwami

czasownik zwrotny niedokonany cedzić się (dk. brak)

(2.1) być cedzonym (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wody dołowe są cedzone, a następnie przepływają przez piaskownik, gdzie zatrzymywane są cząstki węgla o średnicy 0,1 mm.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛd͡ʑit͡ɕ, AS: ceʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cedzak m., cedzidło n., cedzik m., cedziny nmos., cedzenie n., przecedzenie n., przecedzanie n.

czas. przecedzić dk., przecedzać ndk.

przym. cedzakowy, cedzidłowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) filtrować

(1.2) sączyć

Wiktionary

# cedzidło

1. filtr o działaniu okresowym, otwarty lub zamknięty zbiornik z dnem sitowym; nucza;
2. przyrząd do cedzenia

SJP.pl

Wikipedia

# cedzidłowy

związany z cedzidłem

SJP.pl

# cedziny

pozostałości po cedzeniu płynu, męty, osad

SJP.pl

# cedzitko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. cedzak, durszlak

Wiktionary

# cedzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. durszlak

Wiktionary

# cedzyna

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim

SJP.pl

Cedzyna – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Górno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# cedzyński

→ Cedzyna

SJP.pl

#### Patrz:

Cedzyna

# cefal

ryba morska żyjąca w morzach ciepłych

SJP.pl

Cefal, cefal pospolity, łoban, mugil cefal (Mugil cephalus) – ryba z rodziny mugilowatych (Mugilidae).

Wikipedia

# cefalaspis

najstarszy znany kręgowiec ziemski wymarły w okresie dewonu

SJP.pl

# cefale

ryba morska żyjąca w morzach ciepłych

SJP.pl

# cefalizacja

ewolucyjny proces wyodrębniania części głowowej organizmu

SJP.pl

Cefalizacja (gr. kephalé – głowa) – proces ewolucyjny prowadzący w rozwoju osobniczym do rozrastania się przedniej części ciała i wyodrębnienia wyspecjalizowanego odcinka głowowego zawierającego otwór gębowy, narządy zmysłów i zwoje nerwowe. Występuje u wolno żyjących zwierząt dwubocznie symetrycznych, począwszy od wieloszczetów (Polychaeta) i płazińców (Platyhelminthes).

Wikipedia

# cefalokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; mugilokształtne

SJP.pl

Mugilokształtne, cefalokształtne (Mugiliformes) – monotypowy rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący rodzinę:

- Mugilidae – mugilowate, cefalowate

W starszych klasyfikacjach rodzina Mugilidae była zaliczana do okoniokształtnych.

Wikipedia

# cefalokształtny

o cechach cefalokształtnych (rząd ryb)

SJP.pl

# cefalometr

przyrząd do mierzenia głowy

SJP.pl

# cefalometria

metoda pomiaru głowy człowieka; kefalometria

SJP.pl

# cefalometryczny

→ cefalometria; kefalometria

SJP.pl

# cefalosporyna

półsyntetyczny antybiotyk o szerokim spektrum działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. antybiotyk pozyskiwany z grzyba z rodzaju nazwa systematyczna|Acremonium|ref=tak. (dawniej znanego pod nazwą nazwa systematyczna|Cephalosporium.);

Wiktionary

Cefalosporyny – grupa półsyntetycznych antybiotyków β-laktamowych o szerokim spektrum działania bakteriobójczego. Są to pochodne kwasu 7-aminocefalosporynowego (7-ACA) i zawierają w swojej cząsteczce dwupierścieniową strukturę cefemu, który wykazuje większą odporność na działanieβ-laktamaz niż penam.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Listę głównych osiągnięć farmakologicznych ostatniego sześćdziesięciolecia otwiera odkrycie penicyliny, znajdują się też na niej takie leki jak kortyzol (działanie przeciwuczuleniowe i przeciwzapalne), cefalosporyna (otworzyła drogę przeszczepom) [...]

Wiktionary

# cefalosporynowy

→ cefalosporyna

SJP.pl

#### Patrz:

cefalosporyna

# cefalowate

rodzina ryb z rzędu mugilokształtnych; mugilowate

SJP.pl

Mugilowate, cefalowate (Mugilidae) – rodzina ryb mugilokształtnych (Mugiliformes). Poławiane jako ryby konsumpcyjne o smacznym mięsie.

Wikipedia

# cefałka

potocznie: życiorys; CV, curriculum vitae

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. pot. CV (= curriculum vitae); życiorys

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Roznoszone cefałki często trafiają do kosza w obawie o własny stołek.

Wiktionary

# cefeida

gwiazda zmieniająca blask na skutek okresowych pulsacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. gwiazda zmieniająca swoją jasność w wyniku okresowych pulsacji;

Wiktionary

Cefeidy (zwane też gwiazdami typu δ Cephei lub cefeidami klasycznymi od nazwy gwiazdozbioru Cefeusza) – gwiazdy zmienne pulsujące, olbrzymy.

Cefeidy są wyjątkowo jasne, tysiąc lub nawet dziesięć tysięcy razy jaśniejsze od Słońca. Regularnie zmieniają jasność wskutek pulsacji. Pulsacje powodują okresowe zmiany wielkości gwiazdy oraz temperatury powierzchni i typu widmowego (od A lub F w maksimum blasku do G lub K w minimum).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najlepszymi świecami standardowymi do pomiaru parametru Hubble’a są dwa rodzaje gwiazd: Cefeidy oraz supernowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cefeusz mos./mzw.

Wiktionary

# cefeusz

łac. Cepheus; gwiazdozbiór nieba północnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);

(1.2) mitgr. król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok;

Wiktionary

- Cefeusz (Kefeus) – w mitologii greckiej król Etiopii, syn Belosa
- Cefeusz (Kefeus) – w mitologii greckiej król Tegei, syn Aleosa
- Cefeusz – gwiazdozbiór nieba północnego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1, 2.1) Mityczny Cefeusz jest identyfikowany z gwiazdozbiorem Cefeusza.

(1.1) Perseusz pokonał potwora morskiego i uwolnił Andromedę, córkę Kasjopei i Cefeusza.

(2.1) Cefeusz widnieje na niebie niedaleko konstelacji, które są z nim mitologicznie powiązane.

(2.1) Najjaśniejszą gwiazdą w Cefeuszu jest Alderamin.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈfɛwuʃ, AS: cefeu̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cefeida ż., Cefeida ż.

przym. Cefeuszowy

zob. Kefeus.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Kefeus

(1.2) war. Kefeus

(2.1) skr. Cep

Wiktionary

# cefotaksym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. antybiotyk o szerokim spektrum działania, z grupy cefalosporyn III generacji, stosowany w leczeniu poważnych zakażeń bakteryjnych

Wiktionary

Cefotaksym, (łac. Cefotaximum) – półsyntetyczny antybiotyk będący cefalosporyną III generacji o działaniu bakteriobójczym do stosowania pozajelitowego. W przeciwieństwie do innych pozajelitowych cefalosporyn III generacji jest metabolizowany, w wyniku czego powstaje czynny metabolit – deacetylocefotaksym. Cefotaksym należy do najbardziej aktywnych cefalosporyn wobec bakterii Gram-dodatnich.

Wikipedia

# cefta

skrót od: Central European Free Trade Agreement – Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym Handlu; Cefta

SJP.pl

# cefuroksym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. antybiotyk będący półsyntetyczną cefalosporyną II generacji, który posiada szeroki zakres działania przeciwbakteryjnego

Wiktionary

Cefuroksym – organiczny związek chemiczny, półsyntetyczna cefalosporyna II generacji o działaniu bakteriobójczym o szerokim spektrum przeciwbakteryjnym. Aktywny wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Nieaktywny wobec bakterii atypowych. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego, stąd stosuje się podawanie drogą parenteralną (pozajelitową). Nie jest metabolizowany, a jego biologiczny okres półtrwania wynosi ok. 80 min. Wydalanie następuje przez nerki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dopiero po włączeniu leczenia cefuroksymem stan chorej zaczął się poprawiać.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazwy handlowe: Aprokam, Biofuroksym, Cefuroxim-MIP, Zinacef; wzór sumaryczny C16H16N4O8S

Wiktionary

# cęgi

1. ręczne narzędzie metalowe do chwytania przedmiotów, wyciągania gwoździ, cięcia drutu itp.; obcęgi;
2. środkowa para zębów siecznych u niektórych zwierząt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. obcęgi.

(1.2) zool. środkowa para siekaczy u niektórych ssaków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ŋʲɟi, AS: cẽŋʹǵi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. obcęgi nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obcęgi, kleszcze

Wiktionary

# cegielnia

wytwórnia cegły i innych glinianych materiałów budowlanych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwórnia cegły oraz innych materiałów budowlanych z gliny;

Wiktionary

Cegielnia – zakład wytwórczy, zajmujący się produkcją cegieł ceramicznych, wypalanych z gliny.

Cegielnie stawia się najczęściej w pobliżu miejsc bogatych w zasoby gliny, co pozwala zredukować koszty transportu surowca. Budowa cegielni, szczególnie po zmechanizowaniu produkcji cegieł w pierwszej połowie XIX wieku, była widomym znakiem pojawiania się w okolicy przemysłu i budownictwa przemysłowego, potrzebującego materiałów budowlanych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy w tej cegielni ceglastobrązowe cegły są w ciągłej produkcji?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈɟɛlʲɲa, AS: ceǵelʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceglarstwo n., cegła ż., cegiełka ż., cegłówka ż., ceglak m.

przym. cegielniany, cegielniczy, ceglany, ceglasty

Wiktionary

# cegielniany

→ cegielnia

SJP.pl

#### Patrz:

cegielnia

# cegielnictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją cegieł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział rzemiosła związany z wytwarzaniem cegieł

Wiktionary

Cegielnictwo (również strycharstwo) – produkcja ceramiki budowlanej z gliny z domieszką innych substancji nadających trwałość, odporność, zabarwienie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wzrostową tendencją charakteryzowało się cukrownictwo, gorzelnictwo i cegielnictwo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɟɛlʲˈɲit͡stfɔ, AS: ceǵelʹńictfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceglarstwo n., ceglak mrz., ceglarz

przym. ceglany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ceglarstwo

Wiktionary

# cegielniczy

dotyczący cegły, cegielni, cegielnictwa

SJP.pl

# cegielnik

ceglarz;
1. pracownik produkujący cegły;
2. dawniej: właściciel cegielni

SJP.pl

Cegielnik – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 990 mieszkańców. Jest piątą co do wielkości miejscowością gminy Zławieś Wielka.

We wsi znajduje się nieczynny cmentarz ewangelicki, założony w 1873 r., z najstarszymi zachowanymi nagrobkami z końca XIX i pocz. XX w.

Wikipedia

# cegielski

nazwisko, np. Hipolit Cegielski (1813-68), polski przemysłowiec, działacz społeczno-kulturalny i polityk

SJP.pl

Osoby:

- Hipolit Cegielski (1813 lub 1815-1868) – polski filolog, przemysłowiec, działacz społeczny, dziennikarz i polityk
- Stefan Cegielski (1852-1921) – polski przemysłowiec i działacz społeczno-polityczny
- Jerzy Cegielski (1887-1940) – polski oficer
- Longin Cegielski (1920-1987) – polski działacz ludowy, doktor nauk rolnych, ekonomista, polityk
- Henryk Cegielski (1945-2015) – polski koszykarz
- Tadeusz Cegielski (ur. 1948) – polski historyk
- Wayne Cegielski (ur. 1956) – walijski piłkarz
- Max Cegielski (ur. 1975) – polski dziennikarz, pisarz, prezenter radiowy i telewizyjny
- Wojciech Cegielski (ur. 1977) – polski dziennikarz
- Krzysztof Cegielski (ur. 1979) – polski żużlowiec

Wikipedia

# cegiełka

1. mała cegła;
2. kawałek czegoś w kształcie prostopadłościanu;
3. wkład w coś, składka

SJP.pl

Cegiełka (słow. Cigeľka; ukr. Цігелька, Cihelka; romski (vlax) Cigeľka) – wieś i gmina (obec) na Słowacji w kraju preszowskim, powiat Bardejów, przy granicy z Polską.

Wikipedia

# cegiełkować

czyścić coś, ścierać za pomocą cegły

SJP.pl

# cegiełkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cegiełkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. cegiełkować

przym. ceglany

Wiktionary

# cegiełkowy

1. przypominający sposób ułożenia cegieł w murze;
2. związany z cegiełką - datkiem

SJP.pl

# ceglaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ceglak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceglak m.

Wiktionary

# ceglak

dom z cegły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ceglany dom

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡlak, AS: ceglak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cegielnia, cegielnictwo, cegielnik, cegiełka, ceglarka, ceglarstwo, ceglarz, cegła

:: zdrobn. ceglaczek m.

przym. cegielniany, cegielniczy, cegiełkowy, ceglany, ceglarski, ceglasty

przysł. ceglasto

temsłow. ceglasto-

Wiktionary

# ceglany

1. zrobiony z cegły, pochodzący z cegły (np. ceglane domy, ceglany pył);
2. mający kolor cegły, pomarańczowoczerwony (np. ceglane rumieńce, wypieki); ceglasty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z cegły

(1.2) związany z cegłą, dotyczący cegły

(1.3) zob. ceglasty.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Huknął samochodem o ceglany mur.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlãnɨ, AS: ceglãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cegła ż., cegiełka ż., cegielnia ż., ceglarstwo n., ceglak m., cegiełkowanie n., cegielnik m., cegielnictwo n., ceglarka ż., ceglarz m.

czas. cegiełkować

przym. ceglarski, cegielniany, ceglasty, cegiełkowy, cegielniczy

przysł. ceglasto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) cegłowy

(1.3) ceglasty, pomarańczowoczerwony

Wiktionary

# ceglarek

maszyna do produkcji cegieł

SJP.pl

# ceglarka

maszyna do produkcji cegieł

SJP.pl

# ceglarski

dotyczący ceglarza, ceglarstwa; wykonany przez ceglarza

SJP.pl

# ceglarstwo

przemysł cegielniczy; cegielnictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział rzemiosła związany z wytwarzaniem cegieł

Wiktionary

Cegielnictwo (również strycharstwo) – produkcja ceramiki budowlanej z gliny z domieszką innych substancji nadających trwałość, odporność, zabarwienie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ceglarstwo jest zanikającą profesją.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlarstfɔ, AS: ceglarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceglak mrz., cegła ż., cegiełka ż., ceglarz m., cegielnia ż., cegielnictwo n.

przym. ceglany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cegielnictwo

Wiktionary

# ceglarz

cegielnik;
1. człowiek produkujący cegły (prostopadłościany z wypalonej gliny);
2. właściciel cegielni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik wytwarzający cegły, trudniący się ceglarstwem

Wiktionary

Strycharz, ceglarz, cegielnik – rzemieślnik wyrabiający cegły. Forma żeńska – strycharka – pracownica cegielni wyrabiająca cegły ręcznie.

Też przyrząd do wyrównywania gliny w formie, rodzaj deseczki, zwany był strychulcem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ceglarz mieszka w następnym domu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡlaʃ, AS: ceglaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceglak m., cegielnik, ceglarstwo n., cegielnictwo n.

:: fż. ceglarka ż.

przym. ceglany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cegielnik, strycharz

Wiktionary

# ceglastobrązowy

brązowy o odcieniu ceglastym; rudoczerwony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor brązowy o odcieniu ceglastym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy w tej cegielni ceglastobrązowe cegły są w ciągłej produkcji?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: ceglastobrõũ̯zovy

Wiktionary

# ceglastoczerwony

czerwony o odcieniu ceglastym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor czerwony o odcieniu ceglastym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nazwał mnie zdzirą tylko dlatego, że miałam wyrazistą, ceglastoczerwoną szminkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: ceglastočervõny

Wiktionary

# ceglastopory

borowik ceglastopory - kapeluszowy grzyb jadalny o trzonie koloru ceglanego

SJP.pl

# ceglastoróżowy

różowy o odcieniu ceglastym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o ceglastym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nigdy nie słyszałeś o ceglastoróżowym kolorze?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔruˈʒɔvɨ, AS: ceglastoružovy

Wiktionary

# ceglasty

podobny do koloru cegły; pomarańczowoczerwony, ceglany

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor pomarańczowoczerwony, taki jak kolor cegły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego tarcza będzie widoczna, koloru ceglastego, rozjaśniona światłem rozproszonym w atmosferze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlastɨ, AS: ceglasty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceglak mrz., cegła ż., cegielnia ż.

przym. ceglany

przysł. ceglasto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ceglany, pomarańczowoczerwony

Wiktionary

# cegliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dusza do żelazka

Wiktionary

# cegliński

nazwisko

SJP.pl

Cegliński – polskie nazwisko.

Wikipedia

# ceglować

czasownik nieprzechodni

(1.1) stpol. włóczyć się po nocy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlɔvat͡ɕ, AS: ceglovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceglowanie n., ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklowanie, stpol. ceklownik, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

przym. ceklarski

czas. stpol. ceklować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. ceklować

Wiktionary

# ceglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceglować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ceglować ndk.

Wiktionary

# cęgosz

przedstawiciel rzędu niewielkich owadów z podgromady uskrzydlonych; skorek

SJP.pl

# cęgosze

przedstawiciel rzędu niewielkich owadów z podgromady uskrzydlonych; skorek

SJP.pl

Wikipedia

# cęgowy

związany z ręcznym narzędziem metalowym do chwytania przedmiotów, wyciągania gwoździ, cięcia drutu itp.; obcęgowy

SJP.pl

# cegła

1. materiał budowlany;
2. kawałek jakiejś masy mający kształt prostopadłościanu;
3. książka, która leży w księgarni i nie znajduje nabywców;
4. książka o dużej objętości, często nieciekawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

(1.2) przen. pot. bardzo gruba i nudna książka lub dokument

(1.3) środ. kolej. sieciowy rozkład jazdy pociągów

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten mur jest z cegieł.

(1.2) Profesor zalecił studentom przeczytanie swojej cegły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡwa, AS: cegu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cegielnia ż., cegielnik m., cegłówka ż., Cegielnik m., Cegłowo n., Ceglanka ż., Ceglarki nmos.

:: zdrobn. cegiełka ż.

przym. ceglany, ceglasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cegłówka

(1.2) tomiszcze

Wiktionary

# cegłopodobny

przypominający cegłę

SJP.pl

# cegłów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

Cegłów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów. Leży nad rzeką Mienią, w oddaleniu 55 km od Warszawy oraz 42 km od Siedlec. Siedziba gminy Cegłów.

Administracyjnie na terenie Cegłowa funkcjonują dwa sołectwa Cegłów 1 i Cegłow 2

Wikipedia

# cegłowianin

mieszkaniec Cegłowa (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

# cegłowianka

mieszkanka Cegłowa (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

# cegłówka

1. stara, zużyta cegła;
2. duży kawałek cegły

SJP.pl

# cegłowski

przymiotnik od: Cegłów (wieś w województwie mazowieckim)

SJP.pl

# ceik

motyl mający na odwłoku plamę w kształcie litery C

SJP.pl

# cej

liczebnik nieokreślony

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trochę, nieco

Wiktionary

# cejlon

1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. dawniej: Sri Lanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim;

(1.2) hist. dawna nazwa Sri Lanki

Wiktionary

Cejlon (syng. Śrī Laṁkā, tamil. İlankai, ang. Ceylon) – jedna z największych wysp Oceanu Indyjskiego, leżąca na południowy wschód od wybrzeży Indii, od których oddzielona jest cieśniną Palk. Ma powierzchnię 65,6 tys. km² i stanowi jednocześnie państwo Sri Lankę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jedynie kilka procent powierzchni Cejlonu przykrywają skały osadowe kenozoiku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛjlɔ̃n, AS: cei ̯lõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cejlończyk mos., Cejlonka ż.

przym. cejloński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Sri Lanka

Wiktionary

# cejlończyk

mieszkaniec Cejlonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Cejlonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cejlon mrz.

:: fż. Cejlonka ż.

przym. cejloński

Wiktionary

# cejlonit

minerał, odmiana spinelu; spinel zielony

SJP.pl

# cejlonka

mieszkanka Cejlonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Cejlonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cejlon mrz.

:: fm. Cejlończyk mos.

przym. cejloński

Wiktionary

# cejloński

przymiotnik od: Cejlon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z wyspą Cejlon

(1.2) hist. związany z historycznym Cejlonem (obecnie Sri Lanka)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛjˈlɔ̃j̃sʲci, AS: cei ̯lõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cejlończyk, Cejlonka, Cejlon

Wiktionary

# cejnowa

nazwisko, m.in. Florian Stanisław Cejnowa (1817-1881), kaszubski działacz społeczny i narodowy, pisarz i publicysta; Ceynowa, Cenowa

SJP.pl

# cejrowski

nazwisko

SJP.pl

- Wojciech Cejrowski – dziennikarz, satyryk, podróżnik
- Stanisław Cejrowski – polski animator i działacz jazzowy. Ojciec Wojciecha Cejrowskiego

Wikipedia

# cek

rysy włoskowate w szkliwie płytek ceramicznych

SJP.pl

Cek (również Jek, Dzheg lub Dzhek) – wieś w Azerbejdżanie, w Rejonie Quba, w gminie Əlik, położona na wysokości 1643 m n.p.m. Miejscowość słynie z własnego języka oraz obyczajów i tradycji. Obecnie w miejscowości mieszka 312 mieszkańców, z czego większość zalicza się do ludności rdzennej.

Wikipedia

# cekaem

ciężki karabin maszynowy; ckm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. ciężki karabin maszynowy

Wiktionary

Ciężki karabin maszynowy (ckm) – karabin maszynowy charakteryzujący się znaczną masą, przystosowany do prowadzenia ognia z masywnej podstawy (np. trójnogu). Waga samego karabinu właściwego waha się w przedziale 14-20 kg, natomiast całego zestawu (uwzględniając podstawę, wyposażenie dodatkowe i ewentualne chłodziwo) może przekraczać 60 kg (bez amunicji).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obsługa cekaemu zajęła dogodne stanowisko do prowadzenia ostrzału.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈkaɛ̃m, AS: cekaẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cekaemista m.

przym. cekaemowy

skr. ckm

Wiktionary

# cekaemista

żołnierz obsługujący cekaem

SJP.pl

# cekaemistka

→ cekaemista

SJP.pl

#### Patrz:

cekaemista

# cekaemowy

przymiotnik od: cekaem (ciężki karabin maszynowy)

SJP.pl

# cekanowo

2 miejscowości w Polsce:

- Cekanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
- Cekanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słupno

Wikipedia

# cekauz

dawniej: arsenał, zbrojownia; cekhauz

SJP.pl

# cekcyn

wieś w Polsce

SJP.pl

Cekcyn (niem. Polnisch Cekzin; kaszb. Cékcëno) – wieś borowiacka w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn na południowym skraju Tucholskiego Parku Krajobrazowego nad jeziorem Wielkim Cekcyńskim.

Wikipedia

# cekcynek

Cekcynek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn, nad jeziorem Cekcyńskim Wielkim.

Miejscowość formalnie utworzono 1 stycznia 2013.

Wikipedia

# cekcyński

przymiotnik od: Cekcyn

SJP.pl

# cekhauz

dawniej: arsenał, zbrojownia; cekauz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wojsk. składnica broni oraz sprzętu i wyposażenia wojskowego

Wiktionary

- Cekhauz – inaczej arsenał, czyli budynek przeznaczony do składu broni
- Cekhauz (Białystok) – budynek dawnej zbrojowni w Białymstoku

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkxaws, AS: cekχau̯s

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arsenał, zbrojownia

Wiktionary

# cekin

złota moneta włoska, późniejszy dukat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;

(1.2) hist. numizm. złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;

Wiktionary

Cekin (wł. zecchino [dzekˈkiːno]) – złota moneta włoska, odmiana dukata bita od XIII wieku w Wenecji. Jedna z najwcześniejszych monet złotych Europy średniowiecznej.

Emitowana od 1284 aż do końca suwerenności Wenecji (1797) w zasadniczo niezmienionym wyglądzie i jakości (bita ze złota w ówcześnie najwyższej osiągalnej technicznie próbie 990), była miejscową wersją ówczesnego italskiego dukata. Na rewersie umieszczano wizerunek Chrystusa w mandorli z inskrypcją SIT T(ibi) XPE (=Christus) DAT(us) Q(uem) TU REGIS ISTE DUCATUS. Awers przedstawiał postać klęczącego doży, odbierającego od patrona Republiki – świętego Marka, wenecki sztandar (gonfalon). Datowanie cekinów umożliwia imię aktualnego doży umieszczane w awersowej legendzie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Suknię Iwony zdobiły cekiny.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pajeta

Wiktionary

# cekinowy

przymiotnik od: cekin

SJP.pl

# ceklacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. tułanie się nocami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bo patrz, iż się jednemu chce gospodarstwa, […], drugiemu opilstwa a ceklacyi, więc szyrmierstwa, więc rozmaitych poskoków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlat͡sʲja, AS: ceklacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceklarka ż., ceklarstwo n., ceklarz m., ceklmistrz m., ceklowanie n., ceklownik m.

czas. ceklować ndk.

przym. ceklarski

Wiktionary

# ceklarski

przymiotnik od: ceklarz (pachołek pełniący służbę przy burmistrzu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. przym. od: ceklarz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlarsʲci, AS: ceklarsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklarstwo n. , ceklacja ż., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

czas. ceklować, ceglować

Wiktionary

# ceklarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. urząd ceklarza

(1.2) daw. ceklarze (zbiorowo)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlarstfɔ, AS: ceklarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklacja ż., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

przym. ceklarski

czas. ceklować, ceglować

Wiktionary

# ceklarz

dawniej: pachołek pełniący służbę przy burmistrzu, pilnujący porządku w mieście

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. podlegający burmistrzowi pachołek pilnujący porządku w mieście;

Wiktionary

Ceklarz (zbir, siepacz, oprawca) – pachołek miejski, którego zadaniem było pilnowanie porządku w dzień i w nocy, wyłapywanie włóczęgów i żebraków, stawienie szubienic i wymierzanie kary chłosty.

W Krakowie ceklarze stanowili też osobistą ochronę burmistrza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Śladów żadnych zwęszyć nie mogłem — mówił smutnym głosem Kubala. — Ale oko nad tem mam i ceklarzom po trzy dukaty przyobiecałem, jeżeli na trop wpadną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛklaʃ, AS: ceklaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceklacja ż., ceklarstwo n., ceklmistrz m., ceklowanie n., ceklownik n.

:: fż. ceklarka ż.

czas. ceklować ndk.

przym. ceklarski

Wiktionary

# ceklmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. przełożony ceklarzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ceklmistrz jest za to odpowiedzialnym Policyi, aby z mięsa i ściérwu upadłego bydła, nieszczęście iakie nie wynikło, co tém jest potrzebniéysza, iż Doktorów wielu twierdzi, że mięso z wieprzów karmionych ścierwém z upadłego bydła może bydź mniéy, lub więcéy szkodliwe dla ludzi w iedzeniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkl̥mʲisṭʃ, AS: cekl̦mʹisṭš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceklacja ż., ceklarka ż., ceklarstwo n., ceklarz m., ceklowanie n., ceklownik m.

czas. ceklować ndk.

przym. ceklarski

Wiktionary

# ceklować

czasownik nieprzechodni

(1.1) stpol. włóczyć się po nocy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlɔvat͡ɕ, AS: ceklovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklacja ż., ceklarstwo n., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

przym. ceklarski

czas. ceglować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. ceglować

Wiktionary

# ceklowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. odczasownikowy od|ceklować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛklɔˈvãɲɛ, AS: ceklovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklownik, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

przym. ceklarski

czas. stpol. ceklować, stpol. ceglować

Wiktionary

# ceklownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. nocny włóczęga

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlɔvʲɲik, AS: ceklovʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklowanie, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

przym. ceklarski

czas. stpol. ceklować, stpol. ceglować

Wiktionary

# cekmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. ceklmistrz.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] Indrys z Waradzynia fl. 20 i sukno, jurgielt mały, ale z warunkiem, że gdy się z pola wróci i przyniesie świadectwo od hetmana, albo od cekmistrza, że się dobrze i cnotliwie zachował, podwyższony mu ma być na fl. 10.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkmʲisṭʃ, AS: cekmʹisṭš

Wiktionary

# cekop

Centrala Eksportu Kompletnych Obiektów Przemysłowych

SJP.pl

# cekotrofia

dwuetapowa metoda trawienia pokarmu charakterystyczna dla zajęczaków

SJP.pl

Wikipedia

# ceków

rysy włoskowate w szkliwie płytek ceramicznych

SJP.pl

Ceków – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Ceków-Kolonia.

Ceków jest jedną z najstarszych miejscowości w powiecie kaliskim. Wieś położona jest przy drodze 470. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1212 roku, gdy została przez księcia kaliskiego Władysława Odonic podarowana na rzecz kościoła, co potwierdziła bulla papieża Honoriusza III wystawiona 28 maja 1218 roku. Wieś występuje pod nazwą Cekouiz. Prace archeologiczne w 1961 r. prowadzone przez ekipy z Polski i Jugosławii dowodzą zasiedlenie tych terenów i usytuowanie na ważnym prastarym szlaku bursztynowym łączącym Imperium Rzymskie z Wybrzeżem Bałtyckim. Według badań odkryte nad rzeką Żabianką wczesnośredniowieczne grodzisko, broniące drogi kupieckiej, istniało w X-XI wieku.. Charakterystyczny kształt grodziska o nazwie "szwedzkie okopy" nie zachował się, uległ zniszczeniu przez najazdy, pożar i ze względu na bagnistą dolinę Swędrni.

Wikipedia

# cekowski

→ Ceków, → Ceków-Kolonia

SJP.pl

#### Patrz:

Ceków, → Ceków-Kolonia

# cekropia

drzewo z rodziny morwowatych; cekropka; drążnia

SJP.pl

# cekropka

drzewo z rodziny morwowatych; cekropia; drążnia

SJP.pl

Cekropka, drążnik, drążnia, drzewo trąbowe (Cecropia Loefl.) – rodzaj roślin z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae). Obejmuje 61 lub 63 gatunków, niektóre źródła wymieniają ok. 70–80 gatunków. Występują w Ameryce Środkowej (po północny Meksyk i Kubę) oraz w tropikalnej części Ameryki Południowej. Jako rośliny introdukowane spotykane są w Afryce Równikowej, Azji Południowo-Wschodniej i na wyspach Oceanii. Cecropia peltata zaliczona została do 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie.

Wikipedia

# cel

1. coś do czego się dąży
2. obiekt ostrzału

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni

(1.2) to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także przen.)

(1.3) daw. rzem. najlepsza wykrojona część skóry przeznaczona do zszycia z innymi kawałkami

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: cela

Wiktionary

Cel (gr. τηλος, telos; łac. finis, terminus) – to, ze względu na co następuje działanie; stan lub obiekt, do którego się dąży; cel (etyka), to kres świadomego działania.

Działać celowo może: człowiek, organizacja, społeczeństwo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sierżant przyjął meldunek, że wszystkie cele zostały zniszczone.

(1.2) Jaki jest cel waszej podróży?

(1.2) Celem każdego studenta jest obrona dyplomu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛl, AS: cel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celujący mrz., celownik mrz., celowość ż., celownica ż., celowniczy mos., celowanie n., nacelowanie n., ucelowanie n., wcelowanie n., wcelowywanie n., wycelowanie n.

czas. celować ndk., nacelować dk., ucelować dk., wcelować dk., wcelowywać ndk., wycelować dk.

przym. celowniczy, celowy, celny, celownikowy, celowościowy

przysł. celowo

przyim. celem

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. celujący mrz., celownik mrz., celowość ż., celownica ż., celowniczy mos., celowanie n., nacelowanie n., ucelowanie n., wcelowanie n., wcelowywanie n., wycelowanie n.

czas. celować ndk., nacelować dk., ucelować dk., wcelować dk., wcelowywać ndk., wycelować dk.

przym. celowniczy, celowy, celny, celownikowy, celowościowy

przysł. celowo

przyim. celem

frazeologia.

cel uświęca środki • w celu

etymologia.

etymn|starop|cyl. < etym|stczes|cil. < etym|śwn|zīl. (> etymn|niem|Ziel.)

por. etymn|gr|Zelos.

uwagi.

(1.1-2) D. lm. „celów”, nie „źle|celi.”

(1.1) zobacz też: cela

wikicytaty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) target; (1.2) objective, aim, goal, design

* arabski: (1.1) هدف ,غاية ,نية ,نيشان ,أمد (1.2) ;هدف ,غاية ,نية ,نيشان ,أمد

* białoruski: (1.1) цэль ż.; (1.2) мэта ż.

* brithenig: (1.2) tarfin m.

* bułgarski: (1.1) цел ż.

* chiński standardowy: (1.2) 目的 (mùdì)

* chorwacki: (1.1) meta ż., cilj m.; (1.2) cilj m.

* czeski: (1.1) cíl, účel

* duński: (1.1) mål n.; (1.2) mål n., formål n.

* esperanto: (1.1) celo; (1.2) celo

* francuski: (1.1) cible ż., objectif m.; (1.2) but m.

* hiszpański: (1.1) objetivo m., blanco m.; (1.2) objetivo m., propósito m., meta ż., objeto m.

* islandzki: (1.2) takmark n.

* krymskotatarski: (1.1) nişan, belgi; (1.2) maqsat, murat, menzil

* łaciński: (1.1) scopus

* niderlandzki: (1.2) doel n.

* niemiecki: (1.1) Ziel n.; (1.2) Zweck m., Ziel n.

* nowogrecki: (1.1) σκοπός

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.2) {{PJM|cel.}}

* rosyjski: (1.1) цель ż.; (1.2) цель ż.

* szwedzki: (1.1) mål n.; (1.2) ändamål n., syfte n., mål n.

* tuvalu: (1.2) pulepulega

* ukraiński: (1.1) мета ż., ціль ż.

* wenedyk: (1.1) cel n.; (1.2) cel n.

* wilamowski: (1.1) cył n.; (1.2) cył n.

* włoski: (1.1) scopo m.; (1.2) scopo m., fine m.

źródła.

== cel (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) celować, cel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# cel.

skrót oceny szkolnej: celujący, odczytywany jako cały, odmienny wyraz; cel (skrót zapisywany bez kropki (zwyczajowo) lub z kropką (zgodnie z regułą))

SJP.pl

# ćela

uczeń guru; czela

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) rel. w hinduizmie uczeń guru

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛla, AS: ćela

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inna pisownia: czela

Wiktionary

# celadon

kobieciarz, bawidamek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ckliwy, czuły i stały kochanek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. porcelanowe szkliwo o barwie seledynowej, stosowane w ceramice artystycznej;

Wiktionary

Celadon, seladon (chiń. upr. 青瓷; chiń. trad. 青瓷; pinyin qīngcí) – typ ceramiki chińskiej, charakteryzujący się grubymi ściankami i szarawym szkliwem o barwie zielonkawej z całą gamą odcieni aż do oliwkowych i szarawych. Ceramika ta produkowana była w wytwórni Longquan w prowincji Zhejiang od IX wieku, później również w Korei. Wśród wyrobów najczęściej znajdowały się czarki i naczynia z wykonaną podszkliwnie dekoracją reliefową, wytłaczaną, rzeźbioną o wzorach przedstawiających motywy kwiatowe lub zwierzęce. Celem przyświecającym twórcom celadonu było stworzenie taniej imitacji drogiego nefrytu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przysiada się do niej i nawija, celadon jeden.

(2.1) Celem przyświecającym twórcom celadonu było stworzenie taniej imitacji drogiego nefrytu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. seledynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) amant, kochanek, miłośnik

Wiktionary

# celakantokształtne

rząd ryb mięśniopłetwych; latimeriokształtne, trzonicokształtne, trzonopłetwokształtne

SJP.pl

Celakantokształtne, latimeriokształtne, trzonicokształtne, trzonopłetwokształtne (Coelacanthiformes) – rząd ryb mięśniopłetwych (Sarcopterygii), obejmujący liczne gatunki znane ze śladów kopalnych, w tym dwa, które przetrwały do czasów współczesnych. Charakteryzują się dyficerkalną płetwą ogonową, złożoną z 3 płatów (jeden na końcu płetwy i dwa symetrycznie rozłożone), obecnością zewnętrznych nozdrzy (brak nozdrzy tylnych). Przednia płetwa grzbietowa położona przed środkiem korpusu.

Wikipedia

# celbowo

Celbowo (d. Celibowo, Czielbowa; kaszb. Celbòwò, niem. Celbau) – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck, na Kępie Puckiej.

Wikipedia

# celbrat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. stolik, blat, który służył do odbierania pieniędzy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlbrat, AS: celbrat

Wiktionary

# celebes

wyspa w Indonezji; Sulawesi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;

Wiktionary

Celebes, Sulawesi – indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego i Wielkich Wysp Sundajskich. Z powierzchnią równą 174 600 km² znajduje się na 11. miejscu listy największych wysp świata.

Celebes ma nieregularny, rozczłonkowany kształt – stanowiące dużą część wyspy cztery półwyspy oddzielone są głęboko wcinającymi się zatokami. Wyspa ta nie ma nizin przybrzeżnych. Wyspę opływają morza: Flores, Banda, Moluckie, Celebes. Terytorium Celebesu jest górzyste, występują liczne wulkany – zarówno aktywne, jak i wygasłe. Najwyższym z nich jest Soputan (1827 m n.p.m.). W centrum wyspy znajdują się Góry Molengraffa, z najwyższym szczytem jest Rantekombola 3455 m n.p.m. (według innych źródeł jest nim Rantemario 3478 m n.p.m.). W dolinach śródgórskich i rowach tektonicznych oddzielających poszczególne pasma leżą liczne jeziora. Klimat równikowy wybitnie wilgotny, średnia roczna suma opadów: 2000 mm. Cechuje się nierównomiernym rozkładem opadów w ciągu roku. Wyspa pokryta jest wiecznie zielonymi lasami równikowymi. W kotlinach śródgórskich ukształtowała się formacja przypominająca sawannę. Uprawia się głównie palmę kokosową, ryż, kawę oraz kauczukowiec. Na wyspie eksploatuje się rudy niklu i żelaza oraz szlachetne odmiany drewna.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. celebeski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Sulawesi

* białoruski: (1.1) Сулавесі

* czeski: (1.1) Sulawesi

* francuski: (1.1) Célèbes

* hiszpański: (1.1) Célebes

* kataloński: (1.1) Cèlebes

* litewski: (1.1) Sulavesis

* niemiecki: (1.1) Sulawesi

* rosyjski: (1.1) Сулавеси

* słowacki: (1.1) Sulawesi

* słoweński: (1.1) Sulavezi

* ukraiński: (1.1) Сулавесі

* włoski: (1.1) Sulawesi

źródła.

== Celebes (język angielski.) ==

wymowa. IPA3|səˈliːbiːz.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Celebes

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɛbɛs, AS: celebes

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. celebeski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. celebeski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Sulawesi

* białoruski: (1.1) Сулавесі

* czeski: (1.1) Sulawesi

* francuski: (1.1) Célèbes

* hiszpański: (1.1) Célebes

* kataloński: (1.1) Cèlebes

* litewski: (1.1) Sulavesis

* niemiecki: (1.1) Sulawesi

* rosyjski: (1.1) Сулавеси

* słowacki: (1.1) Sulawesi

* słoweński: (1.1) Sulavezi

* ukraiński: (1.1) Сулавесі

* włoski: (1.1) Sulawesi

źródła.

== Celebes (język angielski.) ==

wymowa. IPA3|səˈliːbiːz.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Celebes

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Sulawesi

Wiktionary

# celebeski

1. → Celebes (wyspa w Indonezji); sulaweski;
2. wężojad celebeski - gatunek ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych;
3. świnia celebeska - gatunek ssaka z rodziny świniowatych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Celebesem, dotyczący Celebesu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Celebes mrz.

Wiktionary

# celebra

1. uroczyste odprawianie nabożeństwa, obrzędu;
2. potocznie: celebracja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uroczyste sprawowanie mszy lub nabożeństwa

(1.2) robienie czegoś z namaszczeniem, z wielką pompą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ojciec Święty przewodniczył uroczystej celebrze w Bazylice św. Jana na Lateranie.

(1.2) Znowu idziemy na obiad do jego matki i będę musiała uczestniczyć w tej całej celebrze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celebrytka ż., celebracja ż., celebrowanie n., celebrans mos., celebrant mos., celebrantka ż., celebryt m., celebryta mos.

czas. celebrować ndk.

przym. celebracyjny

przysł. celebracyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) celebracja, celebrowanie

Wiktionary

# celebracja

celebrowanie;
1. wykonywanie czegoś z namaszczeniem, ze szczególną powagą;
2. zachowanie przesadnie poważne i pompatyczne;
3. ceremonialne odprawianie nabożeństwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praktykowanie czegość z namaszczeniem, uroczyście

(1.2) typ zachowania, odznaczający się przesadną pompatycznością

Wiktionary

Celebracja (z łac. celebrare – uczęszczać, praktykować, powtarzać, sławić) – w religii katolickiej, a także prawosławiu sprawowanie kultu względem Boga ceremonialnie, uroczyście, z namaszczeniem. Stąd duchowny odprawiający nabożeństwo lub prowadzący procesję zwany jest celebransem. Poza kościołem czasownik celebrować oznacza obchodzić coś uroczyście, pompatycznie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ponad dwa miliony wiernych z całego świata wzięło udział w papieskich audiencjach i celebracjach w roku 2009 w Watykanie i Castel Gandolfo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrant mos., celebrantka ż., celebryt mos., celebryta mos., celebrans mos.

czas. celebrować ndk.

przym. celebracyjny

przysł. celebracyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obrzęd

(1.2) celebra

Wiktionary

# celebracyjnie

przysłówek

(1.1) od celebracyjny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celebracja ż., celebrowanie n., celebra ż.

czas. celebrować ndk.

przym. celebracyjny

Wiktionary

# celebracyjny

przymiotnik od: celebracja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z celebracją, dotyczący celebracji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrant mos., celebrantka ż., celebrytka ż., celebryt mos., celebryta mos., celebrans mos., celebracja ż.

czas. celebrować ndk.

przysł. celebracyjnie

Wiktionary

# celebrans

duchowny odprawiający nabożeństwo, prowadzący procesję; oficjant, celebrant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrant;

Wiktionary

Celebrans (łac. celebrans – celebrujący; imiesłów przymiotnikowy czynny czasu teraźniejszego od celebrare – celebrować) – duchowny sprawujący liturgię. Najczęściej określenie to odnosi się do księży katolickich, starokatolickich, prawosławnych oraz pastorów i diakonów protestanckich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z zakrystii wyszedł celebrans ubrany w różowy ornat.

(1.1) Sodalistki wręczyły celebransowi bukiet frezji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celebrytka ż., celebra ż., celebrowanie n., celebrant m., celebracja ż., celebryt m., koncelebra ż., celebryta mos.

czas. celebrować ndk.

przym. celebracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) celebrant

Wiktionary

# celebrant

duchowny odprawiający nabożeństwo, prowadzący procesję; oficjant, celebrans

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrans;

(1.2) daw. żart. osoba obchodząca uroczystość

Wiktionary

Jest to artykuł o charakterze zbiorczym, przedstawiający zagadnienia hydrografii Śródziemia, czyli zagadnienia dotyczące wód występujących ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Hasła przedstawione są w kolejności alfabetycznej według kategorii wód stojących i płynących. Na końcu przedstawiono inne formacje wodne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeden z ministrantów pomógł celebrantowi zdjąć monstrancję z podwyższenia.

(1.1) Wierni idą w procesji zaraz za celebrantem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrans m., celebracja ż., celebryt m., celebryta mos.

:: fż. celebrantka ż.

czas. celebrować ndk.

przym. celebracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) celebrans

Wiktionary

# celebrantka

→ celebrant

SJP.pl

#### Patrz:

celebrant

# celebret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. dokument upoważniający duchownego katolickiego do sprawowania sakramentów w obcej diecezji;

Wiktionary

Celebret (łac. celebret) – dokument kościelny upoważniający prezbitera do sprawowania sakramentów na terenie obcej sobie diecezji.

Celebret wystawia własny ordynariusz prezbitera, a więc jego biskup lub wyższy przełożony zakonny (prowincjał). Dokument poświadcza wolność od kar kościelnych. Celebrety zawierają dane osobowe kapłana, jego zdjęcie, prolongację urzędową systematycznie odnawianą zgodnie z prawem kanonicznym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Proboszcz pojechał do kurii podbić swój celebret.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) dokument

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|celebret.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) celebret

źródła.

== celebret (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) adm. celebret

odmiana.

(1.1) lp. celebret; lm. celebrets

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# celebrity

[czytaj: selebriti] osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebryta

SJP.pl

- celebryta – termin odnoszący się do osoby często występującej w środkach masowego przekazu i wzbudzającej ich zainteresowanie, bez względu na pełniony przez nią zawód
- Celebrity (film) – amerykańska komedia z 1998 roku

Wikipedia

# celebrować

1. obchodzić uroczyście jakieś doniosłe wydarzenie, uroczyście świętować;
2. robić coś z namaszczeniem, przesadną powagą;
3. odprawiać uroczyste nabożeństwo

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować

(1.2) robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem

(1.3) odprawiać nabożeństwo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jacek tak lubi sushi, że celebruje każdy kęs.

(1.3) Mszę celebrował katowicki biskup pomocniczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈbrɔvat͡ɕ, AS: celebrovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celebra ż., celebrant mos., celebrantka ż., celebryta m., celebrytka ż., celebryt m., celebracja ż., celebrowanie n., celebrans m., koncelebrowanie n.

czas. koncelebrować ndk.

przym. celebracyjny, celebrycki

przysł. celebracyjnie

Wiktionary

# celebrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. uroczyste obchodzenie jakiegoś święta lub ważnego wydarzenia

(1.2) rel. szczególnie uroczyste odprawianie mszy lub innego nabożeństwa

(1.3) książk. wykonywanie jakiejś czynności z nadmierną powagą i namaszczeniem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛbrɔˈvãɲɛ, AS: celebrovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. celebrować

rzecz. celebracja ż., celebra ż., celebrantka ż., celebrans mos., celebrant mos., celebryt mos., celebryta mos., celebrytka ż.

przym. celebracyjny

przysł. celebracyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) świętowanie

Wiktionary

# celebrycić

potocznie: dążyć do zwiększenia lub zyskania popularności przez częste pojawianie się w mediach

SJP.pl

# celebrycki

→ celebryta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z celebrytą, dotyczący celebryty

Wiktionary

#### Patrz:

celebryta

#### Powiązane:

rzecz. celebryta m., celebryt mos., celebrytka ż.

czas. celebrować

Wiktionary

# celebryckość

→ celebrycki

SJP.pl

#### Patrz:

celebrycki

# celebryctwo

bycie celebrytą - osobą popularną, często pojawiającą się w środkach masowego przekazu

SJP.pl

# celebryt

rzadko: osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebrity, celebryta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. celebryta.

Wiktionary

Celebryta (rodz. żeński celebrytka, l.mn. celebryci; od ang. celebrity, z łac. celebrare) – znana osoba będąca obiektem zainteresowania mediów, zwłaszcza tabloidów. Spotyka się również określenie osobowość medialna.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɛbrɨt, AS: celebryt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celebryta mos., celebrans mos., celebrant mos., celebrantka ż., celebra ż., celebracja ż., celebrowanie n.

:: fż. celebrytka ż.

czas. celebrować ndk.

przym. celebrycki, celebracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) celebryta

Wiktionary

# celebryta

osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebrity, celebryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) telew. ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach

Wiktionary

Celebryta (rodz. żeński celebrytka, l.mn. celebryci; od ang. celebrity, z łac. celebrare) – znana osoba będąca obiektem zainteresowania mediów, zwłaszcza tabloidów. Spotyka się również określenie osobowość medialna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie chcę być celebrytą i na rautach machać do kamery.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈbrɨta, AS: celebryta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celebryt m., celebrans m., celebrant m., celebra ż., celebracja ż., celebrowanie n.

:: fż. celebrytka ż.

czas. celebrować ndk.

przym. celebrycki, celebracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) celebryt, znany z tego, że jest znany

Wiktionary

# celebrytka

kobieta popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta popularna, znana, sławna, rozpoznawana przez ludzi, pojawiająca się w mediach

(1.2) jubil. niewielka, delikatna przywieszka w kształcie serduszka, gwiazdki, koniczynki itp. noszona na łańcuszku

Wiktionary

Celebryta (rodz. żeński celebrytka, l.mn. celebryci; od ang. celebrity, z łac. celebrare) – znana osoba będąca obiektem zainteresowania mediów, zwłaszcza tabloidów. Spotyka się również określenie osobowość medialna.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. celebrytoza ż., celebra ż., celebrowanie n., celebrantka ż., celebrans mos., celebrant mos., celebryta mos., celebryt mos.

przym. celebrycki, celebracyjny

czas. celebrować

Wiktionary

# celebrytoza

potocznie: dążenie do zwiększenia lub zyskania popularności przez częste pojawianie się w mediach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. dążenie do zdobycia lub zwiększenia popularności poprzez częste pojawianie się w mediach i zachowywanie się w sposób typowy dla celebrytów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celebryta m., celebrytka ż.

Wiktionary

# celej

nazwisko

SJP.pl

Celej – przysiółek w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Stoczek Łukowski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Przysiółek wchodzi w skład sołectwa Kapice-Celej w gminie Stoczek Łukowski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 przysiółek liczył 64 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Łukowskim.

Wikipedia

# celejewski

nazwisko

SJP.pl

# celejów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie husiatyńskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

- Celejów (herb szlachecki)

W Polsce

- Celejów – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Wąwolnica
- Celejów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
- Celejów – gromada w woj. lubelskim
- Celejów – dawna gmina w woj. lubelskim

W Ukrainie

- Celejów – wieś w obwodzie tarnopolskim

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. celejowski

Wiktionary

# celem

1. coś do czego się dąży
2. obiekt ostrzału

SJP.pl

przyimek

(1.1) książk. w celu

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: cel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Celem napisania pracy musiałem kupić papier.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlɛ̃m, AS: celẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cel m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) w celu, żeby, aby, by

Wiktionary

# celer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. seler

Wiktionary

# celere

w muzyce - prędko, szybko

SJP.pl

# celeron

model procesora firmy Intel

SJP.pl

Intel Celeron – rodzina procesorów firmy Intel przeznaczona na rynek niskobudżetowy. Nazwa pochodzi z łac. celer, czyli szybki. Cechą charakterystyczną tych procesorów (w porównaniu do procesorów Pentium) jest mniejsza ilość pamięci podręcznej. Przekłada się to na znaczne zmniejszenie ceny takich układów, ponieważ produkcja pamięci SRAM (stanowiącej pamięć podręczną) jest stosunkowo droga.

Wikipedia

# celesta

perkusyjny instrument klawiszowy należący do grupy idiofonów, przypominający fisharmonię; czelesta

SJP.pl

Czelesta (wł. celesta = rajski; skrót: Cel.) – klawiszowy instrument muzyczny z grupy instrumentów perkusyjnych wynaleziony pod koniec XIX w., przypominający kształtem fisharmonię. Dźwięk powstaje w nim w wyniku uderzania uruchamianych przy pomocy klawiszy młoteczków w metalowe płytki połączone z rezonatorem skrzynkowym, które wydają dźwięk zbliżony do dzwonków. Instrument ma zazwyczaj 49-65 klawiszy oraz skalę obejmującą trzy, cztery lub pięć oktaw.

Wikipedia

# celestino

obce imię męskie

SJP.pl

# celestyn

1. członek dawnego zakonu, zreformowanego przez papieża Celestyna V w XIII w.
2. franciszkanin prowadzący życie pustelnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Celestyn – imię męskie
- celestyn – minerał z grupy siarczanów
- Celestyn – jezioro w Polsce, w woj. mazowieckim

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. celestyn mos./mrz., Celestynów mrz.

:: fż. Celestyna ż.

przym. celestynowski; przest. gwara. Celestynowy, Celestynin

Wiktionary

# celestyna

1. członek dawnego zakonu, zreformowanego przez papieża Celestyna V w XIII w.
2. franciszkanin prowadzący życie pustelnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Celestyn

Wiktionary

Celestyna – żeński odpowiednik imienia Celestyn pochodzenia łac., oznaczającego 'niebiański'. Patronką tego imienia jest bł. Katarzyna Celestyna Faron.

Celestyna imieniny obchodzi:

- 18 marca, jako wspomnienie bł. Celestyny od Matki Bożej (Marianna Donati)
- 6 kwietnia, jako wspomnienie św. Celestyny z Metzu
- 9 kwietnia, jako wspomnienie bł. Katarzyny Celestyny Faron.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W dzieciństwie Celestynie zdarzało się niemieć ze strachu podczas burzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈstɨ̃na, AS: celestỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Celestyn mos.

Wiktionary

# celestyni

męski zakon katolicki, kongregacja benedyktynów, istniał od XIII do XIX wieku

SJP.pl

- celestyni − nieistniejąca kongregacja benedyktyńska
- celestyni − nieistniejący odłam zakonu franciszkańskiego

Wikipedia

# celestyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celestyny lub z nią związany

SJP.pl

# celestynka

zdrobnienie od: Celestyna

SJP.pl

# celestynostwo

Celestyn z małżonką; Celestynowie

SJP.pl

# celestynów

męski zakon katolicki, kongregacja benedyktynów, istniał od XIII do XIX wieku

SJP.pl

W Polsce

- Celestynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
- Celestynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
- Celestynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Celestynów
- Celestynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
- Celestynów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Borek Wielkopolski

Wikipedia

# celestynowianin

mieszkaniec wsi: Celestynów

SJP.pl

# celestynowianka

mieszkanka Celestynowa

SJP.pl

# celestynowie

Celestyn z małżonką; Celestynostwo

SJP.pl

# celestynowski

przymiotnik od: Celestynów

SJP.pl

# celestynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celestyna (Celestyny) lub z nim (z nią) związany

SJP.pl

# celestyński

związany z celestynem, celestynami

SJP.pl

# celia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Celia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od rzymskiej nazwy rodowej Caelius, która z kolei powstała z rzymskiego caelum – "niebo". Patronem tego imienia jest św. Celiusz, pustelnik z I w., który większość swojego życia spędził w toskańskiej grocie.

Celia imieniny obchodzi 27 lipca.

Zobacz też: (169) Zelia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W piątek Celia dała nogę z ostatniej lekcji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlʲja, AS: celʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Caelia. < etym|łac|caelum. → niebo; por. etymn|pol|Celina.

uwagi.

(1.1) ; zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Celia

* francuski: (1.1) Célia ż.

* łaciński: (1.1) Caelia ż.

* włoski: (1.1) Celia ż.

źródła.

== Celia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Celina, Celia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# celiaczka

kobieta nadwrażliwa na gluten

SJP.pl

# celiak

osoba nadwrażliwa na gluten

SJP.pl

# celiakia

choroba głównie niemowląt i małych dzieci, spowodowana nadwrażliwością na gluten

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. autoimmunologiczna choroba przewodu pokarmowego, w której spożywanie glutenu prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego

Wiktionary

Celiakia, choroba trzewna, enteropatia z nadwrażliwości na gluten – choroba glutenozależna o charakterze autoimmunologicznym, uwarunkowana odpowiedzią immunologiczną organizmu wywołaną przez gluten i związane z nim prolaminy, występująca u osób genetycznie predysponowanych. Charakteryzuje się obecnością objawów klinicznych zależnych od glutenu, obecnością w surowicy przeciwciał specyficznych dla choroby trzewnej, HLA-DQ2 i/lub DQ8.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Leczenie celiakii to dożywotnia dieta bezglutenowa.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) choroba trzewna

Wiktionary

# celibacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od celibat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie celibat, lecz tylko mały celibacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celibat m.

Wiktionary

# celibat

1. bezżeństwo duchownych w niektórych religiach
2. potocznie: wstrzemięźliwość płciowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. bezżeństwo duchownych;

(1.2) pot. przen. dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych

Wiktionary

Celibat (łac. caelebs – bez żony, samotny) – forma życia polegająca na dobrowolnej wstrzemięźliwości seksualnej oraz zrezygnowaniu z wchodzenia w związek małżeński. Ma charakter religijny i jest praktykowany przez kapłanów Kościoła rzymskokatolickiego oraz mnichów wszystkich Kościołów chrześcijańskich. Także duchowni w innych religiach, jak np. w buddyzmie, praktykują celibat.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Kościele katolickim obowiązuje celibat duchownych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlʲibat, AS: celʹibat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celibatariusz m., celibacik mrz.

przym. celibatowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) agamia, bezżeństwo

Wiktionary

# celibatariusz

osoba żyjąca w celibacie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba żyjąca w celibacie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlʲibaˈtarʲjuʃ, AS: celʹibatarʹi ̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celibat m.

:: fż. celibatariuszka ż.

przym. celibatowy

Wiktionary

# celibatariuszka

→ celibatariusz

SJP.pl

#### Patrz:

celibatariusz

# celibatowy

związany z celibatem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z celibatem, dotyczący celibatu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celibat mrz., celibatariusz mos.

Wiktionary

# celica

[czytaj: selika] samochód typu Toyota Celica

SJP.pl

- Celica – miasto w Ekwadorze, w prowincji Loja
- Celica – kanton w Ekwadorze, w prowincji Loja
- Toyota Celica – sportowy samochód osobowy produkowany przez japońską firmę Toyota
- Józef Celica (1910–1980) – podpułkownik rezerwy ludowego Wojska Polskiego

Wikipedia

# celigów

Celigów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Głuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

# celijski

przymiotnik

(1.1) związany z Celiusem, wzgórzem rzymskim

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Celius m.

Wiktionary

# celina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i miast w Polsce, Bułgarii i Stanach Zjednoczonych

(1.3) mot. marka radzieckiego samochodu terenowego

Wiktionary

- Celina – imię żeńskie

W Polsce

- Celina – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
- Celina – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zawsze z Celiną żyliśmy na dobrej stopie.

(1.2) Babka pojechała do swej siostry w Celinie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlʲĩna, AS: celʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Celinka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Celinka

Wiktionary

# céline

[czytaj: seLIN] francuskie imię żeńskie

SJP.pl

# celininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celiny lub z nią związany

SJP.pl

# celinka

zdrobnienie od: Celina (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Celina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie zapomnij o Celince, ma dzisiaj urodziny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Celina ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Celina

Wiktionary

# celinograd

miasto w południowym Kazachstanie

SJP.pl

Astana (kaz. cyr. i ros. Астана; 1824–1961 Akmolińsk, 1961–1992 Celinograd, 1992–1998 Akmoła, 1998–2019, i ponownie od 2022 r. Astana, 2019–2022 Nur-Sułtan) – stolica i drugie co do liczby ludności miasto w Kazachstanie, położone nad rzeką Iszym, w północno-środkowej części kraju na Pogórzu Kazachskim.

Wikipedia

# celinogradzki

przymiotnik od: Celinograd

SJP.pl

# celinów

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 5

- Celinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
- Celinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Sadkowice
- Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew
- Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dębe Wielkie

Wikipedia

# celinowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Celinowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka
- Celinowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk

## Zobacz też

- Celin, Celina, Celinki, Celinów, Celinówek, Celiny

Wikipedia

# celiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Stanisław Celiński (zm. 1690) – podsędek łukowski, podstarości łukowski, poseł na sejm 1658 roku
- Stanisław Celiński – pisarz grodzki stężycki, komornik graniczny łukowski w XVII wieku
- Józef Jan Celiński (1779-1832) – polski farmaceuta
- Narcyz Celiński (1817-1866) – wojskowy, przywódca powstania zabajkalskiego w 1866
- Sławomir Celiński (1852-1918) – polski inżynier i architekt, rzeźbiarz
- Stanisław Celiński (1919-1995) – polityk, poseł na Sejm PRL VII kadencji
- Bogdan Celiński (1921-2016) – polski wojskowy, inżynier mechanik
- Ryszard Celiński (1936-2000) – polski polityk i strażak
- Andrzej Celiński (ur. 1950) – polski polityk i socjolog
- Krzysztof Celiński (ur. 1950) – polski menedżer kolejowy
- Andrzej Celiński (ur. 1961) – polski reżyser, dramaturg, scenograf teatralny i filmowy
- Marcin Celiński (ur. 1970) – polski publicysta i wydawca
- Karol Celiński (ur. 1980) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)

Wikipedia

# celiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lp., M. i B. lm. od: Celina

Wiktionary

W Polsce

- Celiny – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Trzebieszów
- Celiny – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice
- Celiny – część wsi Świesielice w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów
- Celiny – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
- Celiny – część wsi Turów w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Olsztyn
- Celiny – wieś w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Ożarowice
- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Bodzentyn
- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Raków
- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin

Wikipedia

# celit

ester celulozy i kwasu octowego; octan celulozy; cellit; acetyloceluloza

SJP.pl

# celius

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jedno z siedmiu wzgórz, na których wznosił się starożytny Rzym, położone między Eskwilinem a Awentynem;

Wiktionary

Celius (łac. Caelius mons, wł. Celio) – jedno z siedmiu wzgórz w obrębie Rzymu, położone pomiędzy Eskwilinem i Awentynem. W starożytności było dzielnicą zamieszkaną przez zamożnych Rzymian. Do dziś zachowały się m.in.: Mur Aureliana, fundament świątyni Klaudiusza, ruiny willi rodu Lateranii Plautii.

Przyłączone do miasta przez króla Tullusa Hostiliusza.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. celijski

Wiktionary

# celka

1. mała cela;
2. przedział w stacji elektroenergetycznej;
3. najmniejszy fragment sieci przestrzennej kryształu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cela

(1.2) mała cela

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Stary organista miał na probostwie niewielką celkę, w której zatrzymywał się w niedzielne popołudnia, czekając na wieczorne nabożeństwo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cela ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) izdebka, pokoik

Wiktionary

# celkować

w jedwabnictwie: wkładać pary motyli do torebek izolacyjnych w celu utworzenia greny

SJP.pl

# celkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|celkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. celkować

Wiktionary

# celkowy

przymiotnik od: celka

SJP.pl

# cella

w starożytności: pomieszczenie z posągiem bóstwa, stanowiące część świątyni rzymskiej; cela

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. w starożytnych świątyniach greckich i rzymskich część, w której znajdował się posąg bóstwa;

Wiktionary

Naos (gr. ναός naós - okręt, nawa), cella (łac. cella - izba) – najważniejsze pomieszczenie w świątyni.

W starożytnej Grecji i Rzymie pomieszczenie, w którym umieszczano posąg bóstwa. Była to zamknięta przestrzeń sanktuarium, najczęściej prostokątna, zwykle poprzedzona przedsionkiem (zwanym pronaos). W większych świątyniach naos był dzielony na trzy części (nawy) i poprzedzony pronaosem w postaci portyku. W jego tylnej części symetrycznie do pronaosu znajdował się często opistodomos, a między opistodomosem i naosem bywał umieszczany adyton.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) naos

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|cella.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) cella ż., naos m.

* hiszpański: (1.1) cella ż., cela ż.

* włoski: (1.1) cella ż.

źródła.

== cella (język galicyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. brew

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlːa, AS: ce•la

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia. etym|łac|cella.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) cella ż., naos m.

* hiszpański: (1.1) cella ż., cela ż.

* włoski: (1.1) cella ż.

źródła.

== cella (język galicyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. brew

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naos

Wiktionary

# cellit

ester celulozy i kwasu octowego; octan celulozy; acetyloceluloza; celit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. proszek wykorzystywany w produkcji lakierów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛllʲit, AS: cellʹit

Wiktionary

# cello

[czytaj: CZEllo] smyczkowy instrument o czterech strunach strojonych w kwintach, opierany o podłoże; wiolonczela

SJP.pl

Cello – jedna z pierwszych przeglądarek internetowych i klient Gophera dla Windows 3.1. Stworzył ją Thomas R. Bruce. Pierwszą wersję opublikowano 8 czerwca 1993, ostatnią (1.01a) 9 kwietnia 1994.

Cello został stworzony z myślą o prawnikach, którzy przeważnie używali systemów Microsoft Windows, a ówczesne przeglądarki były tworzone głównie dla systemu Unix.

Wikipedia

# cellografia

1. współczesna technika graficzna, w której kompozycję tworzy się rozgrzanym narzędziem na płycie termoplastycznej;
2. grafika wykonana tą techniką

SJP.pl

Cellografia (łac. cello(n) + gr. graphia), również celloryt – współczesna wypukła lub wklęsła technika graficzna. Kompozycja jest robiona na termoplastycznej tafli (np. cellon) na której gorącym narzędziem wytapiane są formy lub kształty. Płytę taką następnie pokrywa się farbą i odbija na papierze, co daje efekt końcowy. Technika wymyślona została przez Polaka Mariana Malinę.

Wikipedia

# cellograficzny

→ cellografia

SJP.pl

#### Patrz:

cellografia

# cellon

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; celon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. podobne do celuloidu, trudno palne tworzywo sztuczne używane do produkcji lakierów oraz błon fotograficznych i filmowych

Wiktionary

Cellon – tworzywo sztuczne otrzymywane z octanu celulozy, ma własności zbliżone do celuloidu, lecz jest trudno palny. Stosowany głównie do wyrobu błon filmowych i lakierów.

W okresie I wojny światowej bywał stosowany jako pokrycie wczesnych samolotów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlːɔ̃n, AS: ce•lõn

Wiktionary

# cellone

[czytaj: czellone] strunowy instrument smyczkowy wynaleziony i opatentowany przez niemieckiego lutnika Alfreda Stelznera, wydający dźwięki o dwie oktawy niższe od skrzypiec

SJP.pl

# cellonowy

związany z cellonem

SJP.pl

# cellony

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; celon

SJP.pl

# cellulit

[czytaj: celulit] zniekształcona tkanka tłuszczowa występująca najczęściej na udach i pośladkach kobiet, wyglądem przypominająca skórkę pomarańczową; cellulitis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;

Wiktionary

Cellulit – nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, występujące razem z obrzękowo-włóknistymi zmianami tkanki podskórnej. Pojawia się po okresie dojrzewania, nasila się w ciąży, menopauzie i w zaburzeniach hormonalnych. Efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków, ramion i sutków. Na skórze tych partii ciała mogą być widoczne guzki i zgrubienia, czasami mogą one powodować ból.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W krajach rozwiniętych od 80 do 95% kobiet ma cellulit.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlulʲit, AS: celulʹit

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lipodystrofia, skórka pomarańczowa

Wiktionary

# cellulitis

[czytaj: celulitis] zniekształcona tkanka tłuszczowa występująca najczęściej na udach i pośladkach kobiet, wyglądem przypominająca skórkę pomarańczową; cellulit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zapalenie tkanki łącznej;

Wiktionary

Zapalenie tkanki łącznej, cellulitis (łac. cellulitis) – choroba skóry i tkanki łącznej podskórnej, wywoływana przez infekcję bakteryjną (szczepy Staphylococcus aureus i Streptococcus pyogenes).

Choroba często występuje po wcześniejszym zranieniu, ukąszeniu lub poparzeniu, najczęściej na odsłoniętych partiach ciała.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛluˈlʲitʲis, AS: celulʹitʹis

Wiktionary

# cellulitowy

→ cellulit

SJP.pl

#### Patrz:

cellulit

# celmer

nazwisko

SJP.pl

# celnica

dawniej: budynek straży celnej

SJP.pl

# celnictwo

ogół czynności związanych z pobieraniem ceł

SJP.pl

# celniczka

pracownica urzędu celnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: celnik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛlʲˈɲit͡ʃka, AS: celʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cło n.

:: fm. celnik m.

przym. celny

czas. clić

Wiktionary

# celniczy

związany z celnikiem

SJP.pl

# celniej

stopień wyższy od przysłówka: celnie

SJP.pl

# celniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: celny (w znaczeniu: trafny, znakomity)

SJP.pl

# celnik

1. pracownik urzędu celnego pobierający cło;
2. dawniej: urzędnik ściągający podatki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

(1.2) daw. urzędnik ściągający podatki

Wiktionary

Służba Celna – urząd, dawna służba umundurowana podległa ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. W jej miejsce powołano Służbę Celno-Skarbową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Celnik na granicy skontrolował samochód.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlʲɲik, AS: celʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cło n.

:: fż. celniczka ż.

czas. clić ndk., oclić dk.

przym. celny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) stpol. jawnik

Wiktionary

# celność

→ celny

SJP.pl

#### Patrz:

celny

# celny

1. trafiający w cel, do celu
2. trafny, udany, zręczny
3. znakomity, doskonały, wybitny
4. rzadziej: będący w najlepszym gatunku
5. przymiotnik od: cło

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący w celu, trafiający do celu

(1.2) związany z cłem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To był celny strzał piłkarza gości.

(1.2) Przemytnik nie przejmuje się wszystkimi procedurami celnymi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlnɨ, AS: celny

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) czas. celować

(1.2) zob. cło.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trafny

Wiktionary

# celobioza

dwucukier złożony z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem betaglikozydowym, produkt przejściowy przy rozkładzie (hydrolizie) celulozy

SJP.pl

Celobioza – organiczny związek chemiczny, dwucukier, dimer D-glukozy, zbudowany z dwóch cząsteczek glukozy, połączonych wiązaniem β-1,4-o-glikozydowym. Może być jednostką strukturalną celulozy i produktem jej częściowej hydrolizy. Ma właściwości redukujące.

Wikipedia

# celofan

przezroczysta folia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy;

Wiktionary

Celofan (pol. tomofan) – przezroczysta lub barwiona, szeleszcząca folia celulozowa, otrzymywana z regenerowanej wiskozy (którą otrzymuje się w reakcji celulozy z dwusiarczkiem węgla), przetłaczanej przez dyszę szczelinową do kąpieli koagulacyjnej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔfãn, AS: celofãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celofanik mrz.

przym. celofanowy

Wiktionary

# celofanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od celofan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celofan m.

przym. celofanowy

Wiktionary

# celofanowy

przymiotnik od: celofan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zrobiony z celofanu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celofan mrz., celofanik mrz.

Wiktionary

# celofyz

rodzaj dinozaura z podrzędu teropodów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) paleont. nazwa systematyczna|Coelophysis|Cope|ref=tak., rodzaj dinozaura, teropoda z rodziny celofyzów;

(1.2) paleont. dinozaur z rodzaju celofyz (1.1)

Wiktionary

Celofyz (Coelophysis) – rodzaj teropoda z rodziny Coelophysidae. Zamieszkiwał tereny dzisiejszej Ameryki Północnej i być może południowej Afryki (przy założeniu, że megapnozaur jest młodszym synonimem celofyza – patrz niżej).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zdobyczą celofyza padały zwykle małe zwierzęta lądowe, choć przypuszcza się, że mógł on polować również na ryby oraz być padlinożercą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. eucelofyz mzw., celofyzoidy lm nm., celofyzy lm nm.

Wiktionary

# celolit

materiał stosowany w budownictwie do izolacji cieplnej, rodzaj pianobetonu

SJP.pl

Beton komórkowy (ABK) – materiał budowlany, rodzaj lekkiego betonu otrzymywanego poprzez wprowadzenie gazu, zwykle powietrza pod odpowiednim ciśnieniem do plastycznej mieszanki cementowej, w wyniku czego powstają w nim jednorodne pory, zwane komórkami.

Wikipedia

# celoma

wtórna jama ciała

SJP.pl

Wtórna jama ciała, celoma (gr. koílōma jama) – jama ciała, która powstaje w mezodermie w trakcie rozwoju zwierząt triploblastycznych. Powstanie wtórnej jamy ciała umożliwiło oddzielenie głównej jamy ciała (zawierającej przewód pokarmowy i inne narządy) od ściany zewnętrznej, stanowiącej ograniczenie dla mięśni i nadającej wygląd zwierzęciu. Stanowi szkielet hydrauliczny i umożliwia funkcjonowanie układu pokarmowego niezależnie od ruchów powłok ciała i sposobu poruszania się zwierzęcia. U płazińców, wstężnic i obleńców ograniczona jest do wnętrza gonad, u pozostałych grup zastępuje w rozwoju osobniczym pierwotną jamę ciała. Po raz pierwszy pojawiła się u pierścienic.

Wikipedia

# celomatyczny

torbiel celomatyczna - rodzaj torbieli zwykle tworzącej się w miejscach stanów zapalnych, zwłaszcza w płucach

SJP.pl

# celon

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; cellon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) chem. zob. cellon.

Wiktionary

- celon – tworzywo sztuczne
- Celon – miejscowość i gmina we Francji
- Celon – rzeka leżąca w Śródziemiu, fikcyjnym kontynencie z twórczości J.R.R. Tolkiena

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlɔ̃n, AS: celõn

Wiktionary

# celonowy

związany z celonem

SJP.pl

# celony

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; cellon

SJP.pl

# celostat

urządzenie wykorzystujące układ zwierciadeł płaskich, umożliwiające obserwację nieba bez poruszania lunetą

SJP.pl

Celostat – układ dwóch płaskich zwierciadeł, który umożliwia obserwację dowolnego rejonu nieba za pomocą nieruchomego przyrządu optycznego, np. lunety.

Zazwyczaj pierwsze zwierciadło celostatu pozostaje nieruchome, a drugie poruszane mechanizmem zegarowym, obraca się dookoła osi, która leży w jego płaszczyźnie. Celostat ma także swoje zastosowanie w heliofizyce.

Wikipedia

# celoteks

materiał budowlany z włókien trzciny cukrowej, stosowany do ocieplania i wygłuszania ścian

SJP.pl

# celować

1. mierzyć do celu;
2. przenośnie: zmierzać do czegoś, dążyć do osiągnięcia czegoś;
3. być najlepszym w jakiejś dziedzinie; przodować;
4. dawniej: sztukować futro, dobierając odpowiednie kawałki, tzw. cele;
5. dawniej: przewyższać kogoś

SJP.pl

czasownik

(1.1) mierzyć do celu

(1.2) starać się do czegoś trafić

(1.3) być w czymś bardzo dobrym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Celowałem w środek tarczy, ale nie wstrzymałem oddechu i spudłowałem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvat͡ɕ, AS: celovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celujący mrz., cel m., celowanie n., celownik m., celowość ż.

czas. wycelować

przym. celny, celowy

przysł. celnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mierzyć

Wiktionary

# celowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|celować.;

Wiktionary

Celowanie – nadanie części broni odpowiadającej za kierunek lotu pocisku (na przykład lufie) takiego położenia w przestrzeni, aby miotany pocisk trafił w cel. Do celowania służą celowniki.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. celować ndk.

rzecz. cel m., celownik mrz.

przym. celny

Wiktionary

# celowiec

dawna nazwa Klagenfurtu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Klagenfurt, miasto w południowej Austrii;

Wiktionary

Klagenfurt am Wörthersee (do 31 stycznia 2008 Klagenfurt; słoweń. Celovec ob Vrbskem Jezeru; pol. hist. Celowiec) – miasto statutarne w południowej Austrii, stolica kraju związkowego Karyntia oraz powiatu Klagenfurt-Land do którego jednak miasto nie należy. Liczy 104 332 mieszkańców (1 stycznia 2023). Jest to największe miasto Karyntii i szóste pod względem wielkości miasto Austrii.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. celowiecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Klagenfurt

Wiktionary

# celowiecki

przymiotnik od: Celowiec

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Celowcem, dotyczący Celowca, pochodzący z Celowca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Celowiec mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) klagenfurcki

Wiktionary

# celówka

1. potocznie: zasiłek na określony cel;
2. środowiskowo: oddział policji do poszukiwań celowych

SJP.pl

# celownica

przyrząd topograficzny; kierownica

SJP.pl

# celowniczy

żołnierz odpowiedzialny za obsługę wszelkich przyrządów celowniczych

SJP.pl

Celowniczy – żołnierz odpowiedzialny za celowanie i prowadzenie ognia z broni wymagającej obsługi przez więcej niż jedną osobę.

- W piechocie: żołnierz wchodzący w skład obsługi zespołowej broni strzeleckiej (np. karabinu maszynowego) spełniający podstawową funkcję przy jej obsługiwaniu: przenosi broń, a w trakcie walki naprowadza ją na cel oraz prowadzi ogień. Dodatkowo wespół z asystującym mu ładowniczym może usuwać zacięcia, oraz przeładowywać broń.
- W artylerii: żołnierz wchodzący w skład obsługi pojedynczego artyleryjskiego środka walki (działonu), wykonujący wszystkie czynności, dotyczące nastawiania przyrządów celowniczych i celowania
- W wojskach pancernych: członek załogi wozu bojowego (np. czołgu), odpowiednik celowniczego w artylerii. W przypadku gdy załoga pojazdu liczy tylko 3 osoby, funkcję celowniczego jak i ładowniczego pełni zbiorczo działonowy.

Wikipedia

# celownik

1. w językoznawstwie: trzeci przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: komu? czemu?, którego podstawową funkcją składniową jest funkcja dopełnienia dalszego; dativus, datiwus;
2. w językoznawstwie: forma wyrazowa tego przypadka; dativus, datiwus;
3. przyrząd w broni palnej służący do celowania, np. celownik mechaniczny, noktowizyjny, optyczny, radiolokacyjny;
4. w fotografii: element aparatu fotograficznego, który służy do ustalania granic fotografowanego obrazu i do oceny jego kompozycji;
5. sporcie: oznaczenie na mecie, np. w postaci taśmy, wskazujące kres wyścigów;
6. urządzenie optyczne stosowane w przyrządach geodezyjnych do nakierowania kątomierza na oddalony przedmiot;
7. w żegludze przybrzeżnej: przedłużenie linii łączącej dwa przedmioty na brzegu albo na morzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie ułatwiające celowanie z broni;

(1.2) część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu

(1.3) gram. trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

Wiktionary

- celownik w broni,
- celownik w językoznawstwie.
- Celownik – program interwencyjny TVP 1.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kapral nie trafił w cel, gdyż miał zepsuty celownik.

(1.3) W klasie tylko Janek nie wie, na jakie pytania odpowiada celownik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvʲɲik, AS: celovʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cel m., celowanie n., celność ż.

czas. celować

przym. celowniczy, celny, celownikowy

przysł. celnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) muszka

(1.2) wizjer

(1.3) datiwus, dativus

Wiktionary

# celownikowy

→ celownik; celowniczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. związany z celownikiem, dotyczący celownika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celownik mrz., cel mrz.

Wiktionary

# celowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób celowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wziąłem na siebie ciężar tajemnicy i celowo dezinformowałem panów.

(1.1) Pragnął jak najszybciej oddalić się od fatalnego miejsca. Celowo zmienił trasę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɔ, AS: celovo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. celowy

rzecz. cel, celowość

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) świadomie, specjalnie, umyślnie

Wiktionary

# celowość

1. dostosowanie środków do celów, przydatność do założonego celu;
2. świadome zmierzanie do celu;
3. według teleologii: taki przebieg zdarzeń, zjawisk oraz działań ludzkich, jakby w swym rozwoju zmierzały one do określonego celu, np. celowość życia człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co podejmowane jest świadomie dla osiągnięcia określonego celu - rezultatu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɔɕt͡ɕ, AS: celovość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cel m.

czas. celować ndk.

przym. celowy, celowościowy

przysł. celowo

Wiktionary

# celowościowy

związany z celowością

SJP.pl

# celowy

mający jakiś cel, zamierzony, świadomy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) robiony w pewnym celu, nieprzypadkowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znając go od dzieciństwa, nie mogę uwierzyć że jego wczorajsze zachowanie było celowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɨ, AS: celovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cel m., celowość ż.

przysł. celowo

czas. celować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zamierzony, świadomy, umyślny

Wiktionary

# celozja

roślina zielna, krzew lub półkrzew z rodziny szarłatowatych; grzebionatka

SJP.pl

Celozja (Celosia L.) – rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych. Należą do niego rośliny jednoroczne występujące na ciepłych obszarach Azji, Afryki i Ameryki. Gatunkiem typowym jest Celosia argentea L.

Wikipedia

# celsius

Anders Celsius (Celsjusz) (1701-44), szwedzki fizyk i astronom

SJP.pl

- Anders Celsius – fizyk i astronom
- Olof Celsius – botanik

Zobacz też:

- Celzjusz (Celsus) – imię
- Skala Celsjusza

Wikipedia

# celsiusz

nazwisko

SJP.pl

# celsjan

twardy minerał z grupy skaleni, glinokrzemian baru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bezbarwny, biały lub żółtawy minerał z grupy skaleni o wzorze sumarycznym Ba(Al2Si2O8), złożony głównie z glinokrzemianu baru;

Wiktionary

Celsjan (skaleń barowy) – minerał z gromady krzemianów zaliczany do skaleni alkalicznych. Należy do minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa minerału pochodzi od nazwiska szwedzkiego astronoma i przyrodnika Andersa Celsjusza.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlsʲjãn, AS: celsʹi ̯ãn

Wiktionary

# celsjusz

1. Anders Celsius (1701-44), szwedzki fizyk i astronom;
2. stopień Celsjusza - jednostka temperatury nienależąca do układu SI;
3. skala Celsjusza - skala mierzenia temperatury, w której podstawową jednostką jest stopień Celsjusza

SJP.pl

- Anders Celsius – fizyk i astronom
- Olof Celsius – botanik

Zobacz też:

- Celzjusz (Celsus) – imię
- Skala Celsjusza

Wikipedia

# celt

tkanina używana np. na płaszcze, plandeki, namioty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. hist. członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poziom cywilizacyjny Celtów w połowie tysiąclecia nie odbiegał od poziomu prawie wszystkich – bo poza Grekami – ludów mieszkających na europejskich wybrzeżach Morza Śródziemnego. Dopiero później narosły dysproporcje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛlt, AS: celt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celtycki m.

:: fż. Celtyjka ż.

przym. celtycki

Wiktionary

# celt.

skrót od: celtycki

SJP.pl

Języki celtyckie – grupa językowa w obrębie języków indoeuropejskich, wywodząca się z rekonstruowanego języka praceltyckiego. Określenia „celtyckie” wobec tych języków użył po raz pierwszy Edward Lhuyd w 1707. Języków celtyckich dawniej używano na rozległym obszarze, obejmującym znaczne połacie zachodniej i południowej Europy oraz Azję Mniejszą, obecnie jednak mówi się nimi w peryferyjnych regionach Wysp Brytyjskich i zachodniej Bretanii, a także w skupiskach mniejszości celtyckojęzycznych na innych kontynentach.

Wikipedia

# celta

tkanina używana np. na płaszcze, plandeki, namioty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. wytrzymała tkanina do produkcji płaszczy i namiotów

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. celtowy

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Zelt. (namiot)

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Zelttuch n., Zeltstoff m.

źródła.

== celta (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płachta namiotowa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlta, AS: celta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. celtowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. celtowy

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Zelt. (namiot)

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Zelttuch n., Zeltstoff m.

źródła.

== celta (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płachta namiotowa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# celtic

[czytaj: seltik] szkocki klub sportowy

SJP.pl

- Bloemfontein Celtic – południowoafrykański klub piłkarski
- Celtic Frost – thrashmetalowy zespół ze Szwajcarii
- Celtic F.C. – klub piłkarski ze Szkocji
- Celtic Legends – turowa gra komputerowa
- Celtic Park – stadion Celticu Glasgow F.C.

Także:

- Boston Celtics – amerykański klub koszykarski

Wikipedia

# celtis

Wiązowiec, obrostnica (Celtis L.) – rodzaj liczący około 60–70 gatunków drzew liściastych zaliczany do rodziny konopiowatych (Cannabaceae), przy czym dawniej (do XX wieku włącznie) klasyfikowany w obrębie wiązowatych (Ulmaceae). Przedstawiciele rodzaju występują na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej, mniej liczni obecni są w strefach umiarkowanych o ciepłym klimacie. W Europie południowej występują 4 gatunki, w Ameryce Północnej 6, w Azji wschodniej ok. 15. Liczni przedstawiciele rodzaju po introdukcji poza ich rodzimy zasięg stali się uciążliwymi gatunkami inwazyjnymi, zwłaszcza w południowej Afryce i Australii. W Polsce spotykany bywa wiązowiec zachodni (w okolicach upraw rozsiewa się i uznawany jest za zadomowionego już antropofita), rzadziej i raczej tylko w kolekcjach inne gatunki.

Wikipedia

# celtka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zob. Celtyjka.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie jestem Żydówką, ale zawsze wiedziałam, że jako Celtka i saksońska Aryjka znosiłam wszystkie cierpienia, by pomścić prześladowania, których ofiarą padli Żydzi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celtycki m.

:: fm. Celt m.

przym. celtycki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Celtyjka

Wiktionary

# celtolog

specjalista w dziedzinie celtologii

SJP.pl

# celtologia

nauka badająca historię narodów celtyckich, ich języki i kulturę

SJP.pl

Celtologia – nauka zajmująca się badaniem języków celtyckich, literaturą, sztuką i religią Celtów. Za twórcę tej dyscypliny uchodzi niemiecki językoznawca Johann Kaspar Zeuss.

Wikipedia

# celtologiczny

→ celtologia

SJP.pl

#### Patrz:

celtologia

# celtowie

indoeuropejski lud zamieszkujący w starożytności Środkową i Zachodnią Europę; Galowie

SJP.pl

Wikipedia

# celtowy

wytworzony z celty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) włók. wytworzony z celty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celta ż.

Wiktionary

# celtyberowie

lud zamieszkujący centralną część Hiszpanii w okresie przedromańskim

SJP.pl

Celtyberowie, a raczej Celtoiberowie – nazwa ludu, który zamieszkiwał centralną część Hiszpanii w okresie preromańskim. Byli wynikiem asymilacji ludów celtyckich zamieszkujących północną część Półwyspu Iberyjskiego i Iberów, osiadłych na południu i wschodzie. Posługiwali się językiem należącym do grupy języków celtyckich.

Wikipedia

# celtyberski

związany z Celtyberami, ludem zamieszkującym centralną część Hiszpanii w okresie preromańskim

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Celtyberami, dotyczący Celtyberów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Celtyber mrz., celtyberyjski mrz.

przym. celtyberyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) celtyberyjski

Wiktionary

# celtyberyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Celtyberami, dotyczący Celtyberów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język celtyberyjski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Celtyber mos.

przym. celtyberski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) celtyberski

Wiktionary

# celtycki

dotyczący Celtów, charakterystyczny dla Celtów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. związany z Celtami i ich kulturą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. jeden z języków z grupy celtyckiej (1.1), współcześnie reprezentowanej przez iryjski (irlandzki), szkocki (gaelicki), walijski i bretoński;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Później, w III i II a.C. dynamicznie rozwijał się ośrodek celtycki nad Wisłą w rejonie obecnego Krakowa […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛlˈtɨt͡sʲci, AS: celtycʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Celt m., Celtyjka ż., Celtka ż.

Wiktionary

# celtyckość

→ celtycki

SJP.pl

#### Patrz:

celtycki

# celtyjka

członkini jednego z ludów indoeuropejskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. hist. przedstawicielka grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z zachodniej i środkowej Europy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celtycki mrz.

:: fm. Celt m.

przym. celtycki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. Celtka

Wiktionary

# celujący

najwyższa ocena szkolna w sześciostopniowym systemie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urz. eduk. najwyższa ocena szkolna, stopień celujący

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy czynny od: celować

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. celować

rzecz. cel m., celność ż.

przysł. celująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. cel.; symbol. 6

Wiktionary

# celularny

związany z komórką (biologiczną), zbudowany z komórek, np. struktura celularna; komórkowy

SJP.pl

# celulaza

w biologii: enzym rozkładający celulozę na celobiozę - dwucukier, wytwarzany przez drobnoustroje przewodu pokarmowego zwierząt przeżuwających

SJP.pl

Celulazy – grupa enzymów z klasy hydrolaz (EC 3), katalizujących hydrolizę wiązań β-1,4-glikozydowych pomiędzy cząsteczkami glukozy w celulozie. Produktem przejściowym tej reakcji jest celobioza.

Większość ssaków (w tym człowiek) nie wytwarza celulaz, dlatego nie mają możliwości trawienia błonnika. Wyjątkiem są przeżuwacze, których układy pokarmowe zawierają mikroorganizmy wytwarzające celulazy, co pozwala im na wykorzystanie celulozy jako znaczącego źródła energii.

Wikipedia

# celulicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od celulit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celulit m.

Wiktionary

# celuloid

przezroczyste, termoplastyczne tworzywo sztuczne

SJP.pl

Celuloid – najstarsze termoplastyczne (mięknie w temp. ok. 90 °C) tworzywo sztuczne. W jego skład wchodzą: nitroceluloza (70–74%), kamfora (20–30%) oraz barwniki i wypełniacze (1,5–3%). Tworzywo to otrzymuje się przez plastyfikację azotanu celulozy w kamforze. Jest ono łatwopalne, a także mało odporne na działanie związków chemicznych oraz światła. Rozpuszcza się w estrach, ketonach oraz mieszaninie alkoholu z eterem.

Wikipedia

# celuloidowy

→ celuloid

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z celuloidu

Wiktionary

#### Patrz:

celuloid

#### Powiązane:

rzecz. celuloid mrz.

Wiktionary

# celulolityczny

bakterie celulolityczne - bakterie zdolne do hydrolizy cząsteczek celulozy

SJP.pl

# celuloza

chem. związek organiczny należący do wielocukrów, główny składnik błon komórkowych roślin; błonnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

Wiktionary

Celuloza (łac. cellula ‘komórka’) – nierozgałęziony biopolimer, polisacharyd zbudowany liniowo z 3000–14 000 cząsteczek D-glukozy połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi (masa molowa 160–560 kg/mol). Łańcuchy te mają długość około siedmiu mikrometrów. Wiązanie β przyczynia się do utworzenia sztywnych, długich nitek, które układają się równolegle, tworząc micele połączone mostkami wodorowymi. Uważana jest za najpowszechniej występujący biopolimer na Ziemi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Celulazy trawią celulozę w żołądkach przeżuwaczy.

(1.1) To z celulozy zbudowane są ściany komórkowe roślin telmowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celulozownia ż., celulozownictwo n.

przym. celulozowy, celulozowniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. celulozownia ż., celulozownictwo n.

przym. celulozowy, celulozowniczy

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Cellulose. < etym|łac|cellula.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cellulose

* białoruski: (1.1) цэлюлоза ż., клятчатка ż.

* bułgarski: (1.1) целулоза ż.

* czeski: (1.1) celulóza ż.

* duński: (1.1) cellulose w.

* esperanto: (1.1) celulozo

* francuski: (1.1) cellulose ż.

* hiszpański: (1.1) celulosa ż.

* japoński: (1.1) セルロース (serurōsu)

* niemiecki: (1.1) Zellulose ż., Cellulose ż.

* norweski (bokmål): (1.1) cellulose m.

* norweski (nynorsk): (1.1) cellulose m.

* portugalski: (1.1) celulose ż.

* rosyjski: (1.1) целлюлоза (celljulóza) ż., целлулоза (cellulóza) ż.

* rumuński: (1.1) celuloză ż.

* słowacki: (1.1) celulóza ż.

* słoweński: (1.1) celuloza ż.

* szwedzki: (1.1) cellulosa w.

* turecki: (1.1) selüloz

* węgierski: (1.1) cellulóz

* włoski: (1.1) cellulosa ż.

źródła.

== celuloza (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. techn. celuloza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# celulozownia

zakład lub dział fabryki produkujący celulozę

SJP.pl

# celulozownictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją z masy celulozowej

SJP.pl

# celulozowniczy

→ celulozownia

SJP.pl

#### Patrz:

celulozownia

# celulozowy

związany z celulozą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z celulozą, dotyczący celulozy, wykonany z celulozy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. celuloza ż.

Wiktionary

# celurozaur

mezozoiczny drapieżny teropod o pneumatycznych kościach

SJP.pl

# cembalo

[czyt. czembalo] klawesyn

SJP.pl

# cembrować

wzmacniać ściany zbiorników wodnych lub brzegi rzek, morza itp.; ocembrowywać

SJP.pl

czasownik

(1.1) bud. wzmacniać budulcem brzegi studni lub rzeki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃mˈbrɔvat͡ɕ, AS: cẽmbrovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrowina ż., cembrzyna ż., cembrunek m., cembrowacz m.

czas. ocembrować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|cymbrować.

Wiktionary

# cembrowacz

robotnik zajmujący się cembrowaniem, wykonujący ocembrowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bud. budowlaniec pracujący przy cembrowaniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy studni pracował cembrowacz z Koniakowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cembrowina ż., cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz.

czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

# cembrowanie

umocnienie brzegu morza, rzeki, wykopu, studni itp.; ocembrowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. wzmacnianie studni lub brzegów rzeki

(1.2) bud. zob. cembrowina.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ile dni zajęło im cembrowanie tego zbiornika w ogrodzie?

(1.2) Dziadek Leon przyłożył rękę do wielu cembrowań w naszym powiecie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ocembrowanie n., cembra ż., cembrowina ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) cembrowina, przest. cembrzyna

Wiktionary

# cembrowina

cembrzyna (rzadziej);
1. umocnienie brzegu morza, rzeki, wykopu, studni itp.; ocembrowanie;
2. betonowy krąg studni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. obmurowanie wzmacniające studnię, zbiornik wodny lub rzekę;

(1.2) przen. jakikolwiek utwardzony wąski krąg przypominający cembrowanie studzienne

Wiktionary

Cembrowina (cembrowanie) – obmurowanie umacniające zbiornik wody, zwykle studni czy fontanny. Wykonana może być z betonowych kręgów studziennych lub kolumny rurowej.

Cembrowaniem nazywane są również obmurowania zbiorników wodnych: brzegu morza, jeziora lub rzeki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wędrowiec przysiadł na cembrowinie studni w Sychem.

(1.2) Siedzimy w studni; dokoła jest cembrowina lodu, oddalona od nas o kilka łokci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cembrowanie, przest. cembrzyna

Wiktionary

# cembrowinowy

→ cembrowina

SJP.pl

#### Patrz:

cembrowina

# cembrzyna

cembrowina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zob. cembrowina.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W lecie odrestaurujemy starą cembrzynę u babci Jasi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ocembrowanie n., cembra ż., cembrowanie n., cembrowina ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cembrowina, cembrowanie

Wiktionary

# cembrzyński

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Cembrzyński/Cembrzyńska:

- Barbara Cembrzyńska → Barbara Wolańska
- Iga Cembrzyńska (ur. 1939) – polska aktorka, scenarzystka, reżyserka, piosenkarka i kompozytorka
- Józef Cembrzyński (1912–1943) – polski hutnik, członek ruchu oporu podczas II wojny światowej

Wikipedia

# cemenciarz

robotnik pracujacy przy cementowaniu

SJP.pl

# cemencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od cement

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cement m.

Wiktionary

# cement

1. spoiwo do zapraw budowlanych;
2. chemiczne spoiwo skał osadowych; substancja mineralna osadzona w przestrzeniach międzyziarnowych skały osadowej;
3. tkanka kostna pokrywająca korzeń zęba;
4. materiał używany do plombowania zębów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina);

Wiktionary

Cement – hydrauliczne spoiwo mineralne, otrzymywane w cementowniach z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) wypalonych na klinkier w piecu cementowym, a następnie poprzez zmielenie otrzymanego spieku z gipsem, spełniającym rolę regulatora czasu wiązania. Stosowany jest do przygotowywania zapraw cementowych, cementowo-wapiennych i betonów. Wykorzystywany jest do łączenia materiałów budowlanych. Ze względu na skład i właściwości rozróżnia się dwie podstawowe grupy: cementy powszechnego użytku, oraz cementy specjalne. Wymagania i właściwości dla obu grup cementów w Polsce określają normy:

- PN-EN 197-1:2012 „Cement – Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku”
- PN-B-19707:2013 Cement, Cement specjalny – Skład, wymagania i kryteria zgodności

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miasto jest między innymi znane ze swojej produkcji białego i szarego cementu i ze swej wódki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃mɛ̃nt, AS: cẽmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n., cemencik mrz.

czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary

# cementacja

1. cementowanie;
2. spajanie luźnych osadów poprzez wytrącanie w warstwie porowej minerałów z roztworów krążących w skale;
3. proces, w którym powierzchnia metali ulega specyficznym zmianom przez żarzenie w wysokiej temperaturze w obecności innych substancji;
4. w górnictwie: uszczelnianie luźnych skał przez wstrzykiwanie cementu do wywierconych otworów

SJP.pl

Cementacja – proces lityfikacji, polegający najczęściej na wypełnianiu pierwotnych lub wtórnych pustek międzyziarnowych w luźnych skałach klastycznych spoiwem (węglanami, krzemionką, związkami żelaza, minerałami ilastymi lub innymi związkami).

Jedno z pierwszych stadiów diagenezy.

Wikipedia

# cementacyjny

przymiotnik od: cementacja

SJP.pl

# cementarka

agregat do cementowania rur okładzinowych

SJP.pl

# cementobarka

barka do transportu cementu

SJP.pl

# cementochłonność

→ cementochłonny

SJP.pl

#### Patrz:

cementochłonny

# cementochłonny

taki, do którego potrzeba wiele cementu

SJP.pl

# cementonaczepa

naczepa samochodowa do przewozu cementu

SJP.pl

# cementooszczędny

taki, do którego nie potrzeba wiele cementu

SJP.pl

# cementosamochód

samochód przeznaczony do przewozu cementu bez opakowania (luzem); cementowóz

SJP.pl

# cementować

spajać coś za pomocą cementu; zalewać cementem

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) bud. zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

(1.2) przen. jednoczyć, spajać lub wzmacniać, umacniać, utrwalać

(1.3) geol. spajać luźne osady skalne rozpuszczalnymi składnikami mineralnymi

czasownik zwrotny niedokonany cementować się

(2.1) być spajanym za pomocą cementu

(2.2) przen. jednoczyć się lub umacniać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie ma rady, trzeba zatrzymać pompę i od nowa cementować rurę.

(1.2) Mówi się nawet, że dziecko, zwłaszcza drugie, cementuje małżeństwo. […] Tak bywa, cementuje na amen jedyne drzwi, przez które można było wyjść z klatki z jedną pociechą. „Porządny” facet nie porzuca żony z dwójką dzieci.

(1.2) Pozycję branży rolno-spożywczej w Waszyngtonie cementuje też 1,2 miliarda dolarów wydanych przez ostatnie 10 lat na lobbowanie Kongresu i Białego Domu. To dzięki tym pieniądzom rokrocznie spada liczba przypadków kontroli mięsa […]. Również dzięki nim w USA nie trzeba na etykietach informować konsumentów, czy żywność jest genetycznie modyfikowana […]

(1.3) Zlepieńce te składają się z fragmentów wapieni oolitowych, tkwiących w piasku kwarcowym, którego ziarna cementuje węglan wapnia.

(2.2) Etos rycerski cementuje się w walce. Kiedy jednak działania zbrojne nie przynoszą satysfakcji, rytuał wyobcuje się z konkretnej rzeczywistości, zaczyna żyć własnym życiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementacja ż., cementówka ż., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n., cementarka ż.

czas. zacementować dk., scementować dk.

przym. cementowniany, cementowy

Wiktionary

# cementowagon

specjalny wagon kolejowy do transportu cementu i innych materiałów sypkich

SJP.pl

# cementowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zalewanie cementem

(1.2) łączenie czegoś przy pomocy cementu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., scementowanie n., zacementowanie n.

czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary

# cementowiec

specjalistyczny masowiec do transportu cementu

SJP.pl

Cementowiec – statek, zazwyczaj z pojedynczym pokładem i dnem podwójnym, zbiornikami szczytowymi i obłowymi oraz z pojedynczym lub podwójnym poszyciem burtowym, przeznaczony głównie do przewozu suchego cementu luzem, tj. bez opakowania. Cement wsypywany jest bezpośrednio do szczelnej ładowni za pomocą hermetycznego systemu pneumatycznego. W czasie przesyłania cement znajduje się w stanie fluidalnym, tzn. pył przypomina swoimi właściwościami ciecz. Ładownie są zabezpieczone przed wilgocią, mają specjalne wyposażenie i kształt, umożliwiające szybkie i dokładne ich opróżnianie za pomocą systemu dmuchaw, dostarczających osuszone i wolne od oparów oleju powietrze. Używane są też przenośniki śrubowe. Wyposażenie to umożliwia samodzielny załadunek i rozładunek jednostki bez użycia portowej infrastruktury przeładunkowej. Strumień masowy przekraczać może 1000 t/h.

Wikipedia

# cementówka

środowiskowo:
1. podkład z cementu;
2. płyta lub cegła z cementu;
3. woda do produkowania cementu i wyrobów cementowych

SJP.pl

# cementownia

wytwórnia cementu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fabryka cementu;

Wiktionary

Cementownia – zakład przemysłowy produkujący cement.

Pierwsze cementownie powstały w Wielkiej Brytanii ok. 1840 r.

Najstarszą cementownią na ziemiach polskich (zarazem piątą w świecie) była Cementownia Grodziec uruchomiona w 1857 roku w Grodźcu (od 1975 r. dzielnicy Będzina). Obecnie w Polsce działa największa w Europie cementownia Górażdże w Choruli, w woj. opolskim. Należy ona do Górażdże Cement SA.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. cement m., cementowanie n.

czas. cementować

przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary

# cementowniany

→ cementownia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cementownią

Wiktionary

#### Patrz:

cementownia

#### Powiązane:

rzecz. cementowanie n., cement m., cementownia ż.

czas. cementować ndk., zacementować dk.

przym. cementowy

Wiktionary

# cementownictwo

przemysł cementowy

SJP.pl

# cementowniczy

związany z produkcją, transportem i handlem cementem

SJP.pl

# cementownik

prowadnica dostarczająca zaczyn cementowy na spód otworu wiertniczego

SJP.pl

# cementowóz

specjalny pojazd drogowy lub kolejowy (cementowagon) wyposażony w zbiorniki do przewozu cementu bez opakowania (luzem)

SJP.pl

# cementowy

przymiotnik od: cement

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący cementu, związany z cementem, wykonany z cementu, zawierający cement

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃mɛ̃nˈtɔvɨ, AS: cẽmẽntovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementacja ż., cementówka ż., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n.

czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

przym. cementowniany

Wiktionary

# cementyt

węglik żelaza, jeden ze składników stali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. faza międzymetaliczna występująca w stopach żelaza z węglem;

Wiktionary

Cementyt – metastabilny węglik żelaza o wzorze empirycznym Fe3C (25% atomów C, co stanowi 6,67% masowych C). Jest jednym ze składników strukturalnych stopów żelaza z węglem występującym w stali i żeliwach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈmɛ̃ntɨt, AS: cẽmẽntyt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. cementytowy

Wiktionary

# cementytowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cementytem, dotyczący cementytu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cementyt mrz.

Wiktionary

# cempkowo

Cempkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# cena

1. wyrażona w pewnym mierniku wartość towaru;
2. poważanie, szacunek, znaczenie;
3. w starożytnym Rzymie: główny posiłek dnia, spożywany po południu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. hand. kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

(1.2) przen. wyrzeczenie, jakie trzeba podjąć, aby coś uzyskać

(1.3) hist. popołudniowy posiłek w starożytnym Rzymie;

Wiktionary

Cena – pieniężny wyraz wartości.

Cena może dotyczyć m.in. towaru lub usługi. Według szkoły austriackiej wartość nie jest wielkością obiektywną i taka równość nigdy nie zachodzi, gdyż wtedy nigdy nie doszłoby do wymiany (każda strona musi bardziej wartościować to co otrzymuje od tego co daje w zamian).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Niemczech po wprowadzeniu euro większość cen wzrosła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃na, AS: cẽna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cennik m., przecena ż., wycena ż., ocena ż., cenówka ż.

czas. cenić ndk., doceniać / docenić, oceniać / ocenić, przeceniać / przecenić, wyceniać / wycenić

przym. cenny, cenowy, drogocenny, niedoceniany, nieoceniony, bezcenny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koszt, opłata, odpłatność, taksa

(1.2) wyrzeczenie

Wiktionary

# ćenab

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Indiach i Pakistanie

Wiktionary

Ćanab, Ćenab (ang. Chenab; urdu چناب, Canāb; hindi चनाब, Canāb; pendż. ਚਨਾਬ, Canāb, starogr. Ἀκεσίνης Akesines) – rzeka w Indiach i Pakistanie.

Swoje źródła ma w zachodnich Himalajach. Długość rzeki wynosi 1180 km. Uchodzi do rzeki Indus.

Jej wody zamieszkiwał suzu indusowy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃nap, AS: ćẽnap

Wiktionary

# cenar

rodzaj tańca lub zabawy w średniowiecznej Polsce; cynar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) skoczny taniec niemiecki;

Wiktionary

Cenar – żywy, skoczny taniec pochodzenia niemieckiego; popularny w Europie od końca XV wieku, rozpowszechniony również w Polsce (w XVI - XVII wieku). Taniec ten wspominany jest m.in. przez Jana Kochanowskiego w utworze Pieśń świętojańska o Sobótce, m.in. wspominając:

  Tam już pieśni rozmaite,
  Tam będą gadki pokryte,
  Tam trefne plęsy z ukłony,
  Tam i cenar, i goniony.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃nar, AS: cẽnar

Wiktionary

# cencik

zdrobnienie od: cent

SJP.pl

# cenckiewicz

nazwisko

SJP.pl

# cendrowice

Cendrowice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria.

Wieś szlachecka Cedrowice położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 683.

Wikipedia

# cendrowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Mariusz Cendrowski – polski bokser, trener, olimpijczyk
- Mark Cendrowski – amerykański reżyser
- Stanisław Cendrowski – polski bokser i działacz bokserski
- Stefan Cendrowski – polski nauczyciel oraz pracownik i działacz samorządowy

Wikipedia

# ceneo

Ceneo.pl – serwis z branży e-commerce z siedzibą we Wrocławiu.

Właścicielem spółki są fundusze Cinven, Permira i Mid Europa, które 16 października 2016 roku kupiły Ceneo.pl i Allegro (jako Grupę Allegro) od koncernu Naspers za kwotę 3,25 mld dolarów.

Na Ceneo.pl swoje oferty prezentuje ponad 18 tys. sklepów internetowych, dzięki czemu użytkownicy serwisu mogą wybierać i porównywać ceny w sumie 20 milionów produktów.

Wikipedia

# cenestetyczny

→ cenestezja; cynestetyczny

SJP.pl

# cenestezja

w psychologii: poczucie swego ciała, ogół uczuć organicznych doznawanych w danej chwili; cynestezja

SJP.pl

Wikipedia

# cenetofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed nowościami, innowacyjnością, nowymi ideami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃nɛtɔˈfɔbʲja, AS: cẽnetofobʹi ̯a

Wiktionary

# ceniawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

Ceniawa (ukr. Ценява) – wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie kołomyjskim województwa stanisławowskiego. W latach 1944–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 63 Polaków.

Znajduje się tu przystanek kolejowy Ceniawa, położony na linii Kołomyja – Stefaneszty.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ceniawski

Wiktionary

# cenić

poważać coś, kogoś, szanować

SJP.pl

czasownik

(1.1) uznawać walory kogoś/czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Urodzeni pod znakiem Panny cenią uporządkowany sposób życia.

(1.1) Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie. / Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, / Kto cię stracił.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ɲit͡ɕ, AS: cẽńić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. oceniać, przeceniać

rzecz. przecena ż., cena ż., cennik mrz., cenienie n.

przym. cenny, cenowy

przysł. cenowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poważać, szanować

Wiktionary

# cenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cenić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: cẽńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. cenić

rzecz. przecena ż.

Wiktionary

# ceniów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Ceniów – wieś na Ukrainie w rejonie tarnopolskim należącym do obwodu tarnopolskiego.

W II Rzeczypospolitej miejscowość w powiecie brzeżańskim województwa tarnopolskiego.

W 1944 r. nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 5 Polaków.

W Ceniowie urodził się Wacław Jaxa-Aksentowicz (1889–1924).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ceniowski

Wiktionary

# ćennaj

miasto w Indiach; Madras

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowych Indiach, stolica stanu Tamilnadu;

Wiktionary

Ćennaj lub Madras (hindi चेन्नई, trb.: Ćennaj, trl.: Cennai; tamilski சென்னை, trb.: Sennaj; ang. Chennai; do 2000 hindi मद्रास, trb.: Madras, trl.: Madrās; ang. Madras) – miasto w Indiach na Wybrzeżu Koromandelskim nad Zatoką Bengalską. Jest stolicą stanu Tamilnadu oraz największym ośrodkiem kulturalnym, gospodarczym i edukacyjnym południowych Indii. Jest czwartą aglomeracją miejską w Indiach pod względem ludności. Ćennaj jest wśród najczęściej odwiedzanych miast Indii, w 2015 był 45. miejscem na świecie pod względem ruchu turystycznego. Według Wskaźnika Jakości Życia jest najbezpieczniejszym miastem Indii. Miasto to nazywane jest „indyjską stolicą zdrowia”, 45% ruchu turystycznego to turystyka medyczna. Z powodu dynamicznie zwiększającej się liczby ludności oraz ogólnego rozwoju gospodarczego Indii Ćennaj mierzy się wieloma problemami ekologicznymi, ekonomicznymi i społecznymi.

Wikipedia

# ćennajski

→ Ćennaj; madraski

SJP.pl

# cenniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cenny

SJP.pl

# cennik

spis towarów lub usług z podaniem cen za nie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. spis towarów wraz z ich cenami

(1.2) hand. spis usług wraz z opłatami za nie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na stronie internetowej znajdziesz cennik wszystkich produktów tej firmy.

(1.2) Koszt wysyłki: wyliczony według cennika Poczty Polskiej na podstawie wagi artykułu. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ɲːik, AS: cẽ•ńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cena, przecena

przym. cennikowy, cenowy, cenny

czas. cenić ndk., wyceniać ndk., wycenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) taryfa

Wiktionary

# cennikowy

związany z cennikiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cennikem; dokładnie taki jak w cenniku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cennik mrz., przecena ż.

przym. cenowy

Wiktionary

# cenność

przestarzałe: duża wartość pieniężna, cena

SJP.pl

# cenny

1. o dużej wartości materialnej; wartościowy, drogi, kosztowny;
2. o dużym znaczeniu; ważny, szacowny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający dużą wartość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Archiwum było pełne cennych dokumentów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃nːɨ, AS: cẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przecena ż., cena ż., cennik m.

czas. cenić ndk.

przym. cenowy

przysł. cenowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drogi, drogocenny, bezcenny, nieoceniony

Wiktionary

# cenobicki

odnoszący się do cenobity, należący do cenobity

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cenobityzmem i cenobitami, dotyczący cenobityzmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla cenobityzmu i cenobitów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cenobita mos., cenobitka ż., cenobityzm mrz., cenobium n.

Wiktionary

# cenobiorca

Cenobiorca - jest to osoba lub przedsiębiorstwo, które nie jest w stanie wpłynąć na wysokość ceny rynkowej danego dobra.

Wikipedia

# cenobita

zakonnik prowadzący życie razem z innymi we wspólnym budynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik prowadzący życie wspólnotowe, mieszkaniec cenobium

Wiktionary

Cenobityzm (z stgr. κοινόβιον koinobion – „życie we wspólnocie”) – formuła życia zakonnego we wspólnocie, w przeciwieństwie do anachoretyzmu czy eremityzmu. Zakonnika prowadzącego takie życie określa się mianem cenobity.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwsi cenobici mieszkali wspólnie na egipskich pustyniach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃nɔˈbʲita, AS: cẽnobʹita

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cenobityzm m., cenobium n.

przym. cenobicki

Wiktionary

# cenobitka

zakonnica prowadząca życie razem z innymi zakonnicami we wspólnym budynku

SJP.pl

# cenobityczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cenobityzmem, dotyczący cenobityzmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cenobityzm mrz.

Wiktionary

# cenobityzm

formuła życia zakonnego we wspólnocie, w jednym budynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wspólnotowa forma życia monastycznego;

Wiktionary

Cenobityzm (z stgr. κοινόβιον koinobion – „życie we wspólnocie”) – formuła życia zakonnego we wspólnocie, w przeciwieństwie do anachoretyzmu czy eremityzmu. Zakonnika prowadzącego takie życie określa się mianem cenobity.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za prekursora cenobityzmu uznano św. Pachomiusza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cenobium n., cenobita m.

przym. cenobicki, cenobialny, cenobityczny

Wiktionary

# cenobium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. wspólnotowa forma życia zakonnego

(1.2) archit. rel. klasztor

(1.3) biol. skupienie komórek glonów;

Wiktionary

Cenobium – skupienia komórek glonów powstające w wyniku wielokrotnych podziałów i przy zachowaniu łączności za sprawą wspólnej otoczki galaretowatej lub z powodu utrzymywania się komórek siostrzanych w obrębie ścian komórki macierzystej. Cenobia mają zwykle stały dla poszczególnych gatunków kształt i liczbę komórek. Mimo to, możliwe jest także funkcjonowanie cenobiów niepełnych. W niektórych przypadkach tworzenie cenobiów przez organizmy jednokomórkowe, fakultatywnie cenobialne (np. Scenedesmus sp.) ma charakter cyklomorfozy indukowanej obecnością kairomonów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli cenobium gardzi eremem i odrzuca go, skazuje się na miernotę.

(1.2) Darłowskie murowane cenobium wybudowano w pobliżu Grabowej Strugi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cenobityzm m., cenobita m.

przym. cenobicki, cenobialny

Wiktionary

# cenocyt

1. pierwotniak z rzędu krwinkowców, pasożytujący w czerwonych ciałkach krwi; zarodziec; plazmodium
2. wielojądrowa komórka roślinna lub zwierzęca; komórczak

SJP.pl

Cenocyt – specyficzny rodzaj komórczaka, czyli wielojądrowej komórki, organizmu lub części organizmu. Charakteryzuje się tym, że podziałom jądra komórkowego nie towarzyszą podziały komórki i nie powstają wewnętrzne ściany komórkowe (septy). Cenocyty występują u niektórych glonów, śluzowców, a także u roślin wyższych w początkowych etapach rozwoju bielma, pylników i nasion. U grzybów strzępki będące cenocytami występują np. u przedstawicieli rzędu Mucorales.

Wikipedia

# cenocytyczny

→ cenocyt

SJP.pl

#### Patrz:

cenocyt

# cenogenetyczny

→ cenogeneza

SJP.pl

#### Patrz:

cenogeneza

# cenogeneza

zmiana w rozwoju zarodka niezgodna z prawem biogenetycznym, występująca tylko w okresie rozwoju embrionalnego, mająca znaczenie tylko w czasie jego rozwoju

SJP.pl

# cenoman

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy, najstarszy wiek późnej kredy, trwający 99,6 – 93,5 milionów lat temu;

Wiktionary

Cenoman (ang. Cenomanian)

- w sensie geochronologicznym: najstarszy wiek późnej kredy w erze mezozoicznej, trwający 6,6 milionów lat (od 100,5 do 93,9 mln lat). Cenoman jest młodszy od albu a starszy od turonu.

- w sensie chronostratygraficznym: najniższe piętro górnej kredy, wyższe od albu a niższe od turonu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈnɔ̃mãn, AS: cẽnõmãn

Wiktionary

# cenopopulacja

osobniki jednego gatunku, zamieszkujące tę samą biocenozę i wykazujące jednakowe cechy przystosowawcze; populacja cenotyczna

SJP.pl

# cenota

naturalna studnia wapienna lub jaskinia zalana wodą

SJP.pl

# cenotaf

symboliczny grobowiec, zwykle nie zawierający zwłok; kenotaf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. archit. symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

Wiktionary

Cenotaf (kenotaf, kenotafium) – symboliczny grobowiec, wznoszony ku czci zmarłego (nie zawierający jego szczątków). Cenotafy stawiane były w sytuacjach kiedy nie znaleziono ciała osoby zmarłej, ciało to uległo całkowitemu zniszczeniu lub jest pochowane w innym miejscu. Cenotaf może mieć również charakter pomnika.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasach nowożytnych spotyka się cenotafy świętych, postaci historycznych, np. św. Wojciecha w kształcie tumby w katedrze w Gnieźnie, ustawiony obok relikwiarza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈnɔtaf, AS: cẽnotaf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kenotaf m., kenotafium n.

przym. cenotaficzny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kenotaf, kenotafium

Wiktionary

# cenotwórczy

kształtujący ceny

SJP.pl

# cenotwórstwo

w ekonomii: kształtowanie cen, wpływanie na ich wysokość

SJP.pl

# cenotyczny

→ cenoza

SJP.pl

#### Patrz:

cenoza

# cenowa

przymiotnik od: cena

SJP.pl

# cenówka

potocznie: etykieta z ceną towaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. hand. etykieta cenowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przecena ż.

Wiktionary

# cenowo

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący ceny, kosztu czegoś; pod względem ceny

Wiktionary

W Bułgarii

- Cenowo – wieś w obwodzie Ruse
- Cenowo – wieś w obwodzie Stara Zagora
- Cenowo – gmina

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Terapia i doradztwo w zakresie zaburzeń zdrowia psychicznego powinny być także powszechnie dostępne i przystępne cenowo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cena ż.

czas. cenić ndk., przecenić dk., przeceniać ndk., doceniać ndk.

przym. cenowy, cenny

Wiktionary

# cenowy

przymiotnik od: cena

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ceną, dotyczący cen

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cena ż., przecena ż., wycena ż., ocena ż., cennik mrz., cenówka ż.

czas. cenić ndk., wyceniać ndk., wycenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk.

przym. cenny, cennikowy

przysł. cenowo

Wiktionary

# cenoza

zespół biologiczny wielu gatunków roślin i zwierząt tworzące pewną całość

SJP.pl

# cent

1. moneta zdawkowa równa setnej części podstawowej jednostki monetarnej w różnych krajach
2. jednostka miary aktywności reaktora jądrowego
3. jednostka miary interwału
4. środowiskowo o centymetrze sześciennym płynnego narkotyku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa;

(1.2) muz. jednostka interwału stanowiąca setną część półtonu równomiernie temperowanego;

Wiktionary

Cent (z łac. centum = „sto”) – jednostka monetarna wielu państw świata. Jej nazwa wywodzi się od części setnej. Bywa oznaczany symbolem ¢.

Jako monetę centa po raz pierwszy wybito w stanie Massachusetts w 1787 r. Poza systemem monetarnym Stanów Zjednoczonych cent jako 1/100 lokalnego dolara występuje, bądź występował, między innymi w (na):

- Liberii (od 1847 r.)
- Kanadzie (od 1888 r.)
- Wyspach Kokosowych (1913, 1968 i 1977 r.)
- Australii (od 1966 r.)
- Trynidadzie i Tobago (od 1966 r.)
- Gujanie (od 1967 r.)
- Nowej Zelandii (od 1967 r.)
- Singapurze (od 1967 r.)
- Fidżi (od 1969 r.)
- Jamajce (od 1969 r.)
- Kajmanach (od 1972 r.)
- Barbadosie (od 1973 r.)
- Wyspach Bahama (od 1974 r.)
- Belize (od 1974 r.)
- Rodezji (w latach 1970–1977).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nt, AS: cẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centuś, centnar, cetnar, centuria, centurion, centym

:: zdrobn. cencik

przym. centowy

Wiktionary

# centaur

w mitologii greckiej: koń z torsem i głową człowieka; półkoń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wiktionary

- centaur (gr. Kentauros, łac. Centaurus) – w mitologii greckiej każda z istot o mieszanej budowie – pół człowiek, pół koń
- Centaur (Kentauros, łac. Centaurus) – w mitologii greckiej syn Iksjona lub Apollina, przodek centaurów
- Centaur (łac. Centaurus) – gwiazdozbiór nieba południowego
- Centaur A (NGC 5128, Centaurus A) – silne źródło promieniowania radiowego w gwiazdozbiorze Centaura
- Centaur – polski holownik portowy
- A27L Centaur (Mk VIII Cromwell) – wczesna wersja czołgu Cromwell
- HMS „Centaur” – nazwa okrętów Royal Navy
- Centaur – górny człon rakietowy wykorzystywany w rakietach nośnych Atlas i Titan

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntawr, AS: cẽntau̯r

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Cen

Wiktionary

# centauromachia

w mitologii greckiej: walka centaurów z Lapitami, w wyniku której centaury musiały opuścić Tesalię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. walka centaurów z Lapitami;

Wiktionary

Centauromachia (także kentauromachia; gr. Κενταυρομαχία Kentauromachía, z gr. Κένταυρος Kéntauros ‘centaur’ i μάχη máchē ‘walka’, ‘bitwa’) – w mitologii greckiej walka centaurów z Lapitami.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntawrɔ̃ˈmaxʲja, AS: cẽntau̯rõmaχʹi ̯a

Wiktionary

# centavo

drobna moneta wartości jednej setnej peso

SJP.pl

Centavo (z port. centavo, z łac. centum = „sto”) – jednostka monetarna wielu krajów świata, głównie Ameryki Południowej i Środkowej. Nazwa wywodzi się od części setnej i przyjęta została ze Stanów Zjednoczonych ze zmianą językową.

Wikipedia

# centella

mała zielna roślina jednoroczna

SJP.pl

Wąkrotka (Centella L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Obejmuje 51 gatunków. Większość z nich występuje w południowej Afryce, szerzej rozprzestrzeniony – na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej jest wąkrotka azjatycka.

Wąkrotka azjatycka jest ważnym ziołem w tradycyjnej medycynie chińskiej i bywa także rośliną jadalną. Ma długą tradycję wykorzystywania w kosmetyce i ziołolecznictwie z bardzo szerokim spektrum zastosowań.

Wikipedia

# center

w grach zespołowych, zwłaszcza koszykówce, gracz występujący na środku ataku

SJP.pl

Sport:

- środkowy – pozycja na boisku w koszykówce
- Center – pozycja w linii ataku w futbolu amerykańskim
- środkowy – pozycja siatkarska

Dzielnica Lublany, stolicy Słowenii:

- Center – centrum

Miejscowości w USA:

- Center – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Rio Grande
- Center – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Ralls
- Center – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Knox
- Center – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Oliver
- Center – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Shelby
- Center – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rock
- Center – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Outagamie

Wikipedia

# centerka

→ center

SJP.pl

#### Patrz:

center

# centertel

Polska Telefonia Komórkowa Centertel Sp. z o.o. – w latach 1991–2013 operator sieci telefonii komórkowej w Polsce:

- analogowej Centertel (NMT 450i), działającej w latach 1992–2012;
- cyfrowej Orange (GSM 900/1800, UMTS 2100 MHz, CDMA2000 450 MHz (tylko dane), LTE 1800).

Wikipedia

# centertelowski

związany z firmą Centertel

SJP.pl

# centesimo

[czytaj: senTEs-imo]
1. zdawkowa moneta Panamy (100 centesimos = 1 balboa);
2. zdawkowa moneta Urugwaju (100 centesimos = 1 peso urugwajskie);
3. dawna zdawkowa moneta Chile (100 centesimos = 1 escudo)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. monet. włoska moneta zdawkowa odpowiadająca setnej części lira, zastąpiona w swojej roli, po wprowadzeniu euro, przez cent

Wiktionary

Centesimo (z łac. centum = „sto”) – moneta zdawkowa w niektórych krajach, 1/100 jednostki podstawowej.

w obiegu
  w Urugwaju – 1 centésimo = 1/100 peso
  w Panamie – 1 centésimo = 1/100 balboa

wycofane z obiegu
  po przejściu na euro:
  we Włoszech, Watykanie i San Marino – 1 centesimo = 1/100 lira włoskiego, watykańskiego i San Marino

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|centesimo. → setna część < etym|łac|centesimus. < etym|łac|centum.

uwagi.

tłumaczenia.

* interlingua: (1.1) centesimo

* włoski: (1.1) centesimo m.

źródła.

== centesimo (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. centesimo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡ʃɛ̃nˈtɛzʲĩmɔ, AS: čẽntezʹĩmo

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|centesimo. → setna część < etym|łac|centesimus. < etym|łac|centum.

uwagi.

tłumaczenia.

* interlingua: (1.1) centesimo

* włoski: (1.1) centesimo m.

źródła.

== centesimo (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. centesimo

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# centezymalny

o skalach, miarach: podzielony na sto części

SJP.pl

# centimo

moneta zdawkowa w niektórych krajach latynoskich

SJP.pl

Centimo (z hiszp. centesimo, z łac. centum = „sto” l. mn. centimos) – jednostka monetarna wprowadzona po raz pierwszy w 1854 r. w Hiszpanii równa w momencie wprowadzenia 1/100 reala, od 1864 r. – 1/100 escudo, od 1869 r. – 1/100 pesety. Centimo bito również w hiszpańskich Filipinach.

Wikipedia

# centkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# centkowski

nazwisko

SJP.pl

# centnar

dawna, angielsko-amerykańska jednostka masy równa około 40 - 60 kilogramów; cetnar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zob. cetnar.

Wiktionary

Cetnar – pozaukładowa jednostka masy wynosząca ok. 50 kg.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) […] serce ciężyło mu, jak gdyby w piersiach dźwigał centnar wybuchowych materiałów […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntnar, AS: cẽntnar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cent mrz.

Wiktionary

# centnarowy

→ centnar; cetnarowy

SJP.pl

# cento

utwór literacki składający się z cytatów pochodzących z różnych dzieł; centon

SJP.pl

- Cento, bigos literacki – gatunek literacki
- Cento – miejscowość we Włoszech w prowincji Ferrara
- CENTO – Organizacja Paktu Centralnego

Wikipedia

# centon

utwór literacki składający się z cytatów pochodzących z różnych dzieł; cento

SJP.pl

Centon, potocznie bigos literacki (łac. cento, gr. kentron, kento – płaszcz zszyty z kawałków materii) – utwór literacki, głównie w formie poematu, skompilowany w całości z cytatów innych utworów, najczęściej znanych i łatwo rozpoznawalnych.

Forma popularna od późnej starożytności do baroku jako rodzaj zabawy literackiej, ale również używana w literaturze chrześcijańskiej.

Wikipedia

# centowy

przymiotnik od: cent

SJP.pl

# centr

dośrodkowanie w grach zespołowych

SJP.pl

# centra

1. sport. w piłce nożnej: wysokie lub półgórne podanie piłki ze skrzydła w kierunku pola karnego; piłka podana w ten sposób;
2. potocznie: skrzywienie koła rowerowego

SJP.pl

Centra – marka produktów należąca do Exide Technologies SA, producenta akumulatorów. W Polsce zakład produkcyjny oraz siedziba firmy znajdują się w Poznaniu.

Wikipedia

# centracja

w psychologii: skupienie się na jednym aspekcie rzeczywistości, wyolbrzymienie go kosztem innych

SJP.pl

# centrala

1. główna, nadrzędna część instytucji;
2. urządzenie do połączeń telekomunikacyjnych;
3. budynek, w którym znajdują się dojścia do łączy telefonicznych lub telegraficznych i urządzenia do połączeń telekomunikacyjnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) główna siedziba jakiejś firmy lub instytucji

(1.2) budynek lub pomieszczenie kierujące łącznością

(1.3) telekom. urządzenie sterujące połączeniami telekomunikacyjnymi;

(1.4) muz. pot. bęben wielki

Wiktionary

- centrala telefoniczna – zespół urządzeń telekomunikacyjnych
- Centrala – singel zespołu Brygada Kryzys

Zobacz też:

- Artykuły i przekierowania do artykułów zaczynające się od „Centrala”

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dariusz miał kłopot z wygenerowaniem raportu dla centrali.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtrala, AS: cẽntrala

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centralność ż., centrum n., centrowanie n., centrysta m., centralizacja ż.

czas. centrować, wycentrować

przym. centralny, centrowy, centrystyczny

przysł. centralnie, centrowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) bęben basowy, bęben wielki, bęben taktowy, taktownik

Wiktionary

# centralista

zwolennik centralizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik centralizmu

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. centralizm m.

:: fż. centralistka

przym. centralistyczny

przysł. centralistycznie

frazeologia.

etymologia.

zob. centralizm.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) centralist

* hiszpański: (1.1) centralista m.

* rosyjski: (1.1) централист m.

* słowacki: (1.1) centralista m.

* węgierski: (1.1) centralista

* włoski: (1.1) centralista m.

źródła.

== centralista (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) polit. centralista

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntraˈlʲista, AS: cẽntralʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centralizm m.

:: fż. centralistka

przym. centralistyczny

przysł. centralistycznie

Wiktionary

# centralistka

→ centralista

SJP.pl

#### Patrz:

centralista

# centralistyczny

→ centralizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z centralizmem, dotyczący centralizmu; właściwy centralizmowi

Wiktionary

#### Patrz:

centralizm

#### Powiązane:

rzecz. centralizm mrz., centralista mos., centralistka ż.

przysł. centralistycznie

Wiktionary

# centralizacja

skupienie czegoś w jednym miejscu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces skupiania elementów lub prerogatyw w jednym ośrodku

(1.2) praw. polit. podporządkowywanie władz lokalnych władzom centralnym;

(1.3) urb. proces ekologiczny polegający na skupianiu się pewnego typu instytucji lub form zachowań w jednym obszarze miasta

(1.4) ekon. gromadzenie kapitału w wąskiej grupie państw

Wiktionary

- centralizacja – w naukach prawnych to proces koncentracji władzy w określonych instytucjach, powodujący zmniejszenie wpływu na władzę na obszarach peryferyjnych
- centralizacja – w urbanistyce to proces ekologiczny zachodzący na obszarze miasta, powodujący skupianie się pewnego typu instytucji czy form zachowań na małym obszarze
- centralizacja – w ekonomii to globalny proces społeczno-ekonomiczny w wyniku którego władza i większość kapitału gromadzona jest wśród niewielu państw, natomiast reszta skazana jest na to by znajdować się na peryferiach lub półperyferiach

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Zmiany w administracji okresu Średniego Państwa cechowało zmierzanie w kierunku centralizacji procesów decyzyjnych kosztem urzędów prowincjonalnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centrala ż., centralizowanie n.

przym. centralizacyjny, centralny

czas. centralizować ndk.

Wiktionary

# centralizacyjny

przymiotnik od: centralizacja

SJP.pl

# centralizator

w matematyce: specjalna podgrupa danej grupy mająca zastosowanie w jej badaniu

SJP.pl

Centralizator (centrum), normalizator – specjalne podgrupy danej grupy mające szerokie zastosowaniu w jej badaniu.

Wikipedia

# centralizatorski

propagujący i dążący do centralizacji, wprowadzający centralizację

SJP.pl

# centralizm

system rządów polegający na bezwzględnym podporządkowaniu organów władzy lokalnej władzom centralnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. adm. system rządzenia polegający na ścisłym podporządkowaniu organów niższego szczebla władzy centralnej;

Wiktionary

Centralizm (łac. centralis "środkowy") – jest zasadą organizacji i funkcjonowania państwa polegającą na podporządkowaniu organowi centralnemu wszystkich innych organów państwowych oraz skupieniu w jego rękach kompetencji do podejmowania, nadzorowania i kontroli wykonania najważniejszych decyzji. Elementy centralizmu występują we wszystkich typach państw. Realizacja zasady centralizmu umożliwiła w średniowieczu i czasach późniejszych przezwyciężenie rozdrobnienia oraz separatyzmów regionalnych i powstanie państw narodowych. Doktryna centralizmu stała się podstawą absolutyzmu. W warunkach gospodarki wolnokonkurencyjnej ujawniły się silne tendencje decentralizacyjne.W państwach federalnych centralizm jest tendencją zmierzającą do wzmocnienia federacji i rozszerzenia kompetencji jej organów kosztem krajów członkowskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziwne to miasto. Nieufność budzi i stare, i nowe. Stare - to centralizm, biurokracja, woluntaryzm, a także styl sprawowania władzy, ciężką ręką dzierżącej wolną prasę i niezawisłe sądy. Nowe zaś - to świat biznesu, powiązany z urzędami tysiącem nici protekcjonizmu i korupcji, a nie stroniący od interesów z mafiami reketierów.

Wiktionary

# centralizować

1. skupiać w jednym miejscu;
2. ograniczać kompetencje terenowych organów władzy państwowej, samorządowej

SJP.pl

# centralizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. adm. dokonywanie centralizacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. scentralizowanie n., centralizacja ż.

czas. centralizować ndk., scentralizować dk.

przym. centralizacyjny

Wiktionary

# centralka

urządzenie do połączeń telekomunikacyjnych

SJP.pl

Bęben wielki (wł. gran cassa, skrót: g.c.), w muzyce rozrywkowej znany też jako bęben basowy, bęben taktowy, taktownik lub centrala. Charakteryzuje się mocną konstrukcją i niskim brzmieniem o nieokreślonej wysokości. Budowany jest w dwóch wielkościach:

- większy, o średnicy 70–90 cm i wysokości walca 35–40 cm, używany w orkiestrach symfonicznych;
- mniejszy o średnicy 35–40 cm i tej samej wysokości walca, używany w zespołach rozrywkowych.

Wikipedia

# centralkowy

związany z centralką

SJP.pl

# centralne

potocznie: centralne ogrzewanie

SJP.pl

# centralnie

przysłówek

(1.1) w sposób centralny, w środku, w centrum

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centralność ż., centrum n., centrala ż.

przym. centralny

Wiktionary

# centralność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centralne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centrysta m., centrystka ż., centrowiec m., centrala ż., centralka ż., centrum n.

czas. centrować ndk., wycentrować dk.

przym. centralny, centrowy, scentrowany, zacentrowany, centrystyczny

przysł. centralnie, centrowo

temsłow. centro-

Wiktionary

# centralny

1. znajdujący się w centrum;
2. odnoszący się do centrum;
3. główny; kierowniczy, naczelny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) pot. dworzec kolejowy Warszawa Centralna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy ten pociąg staje na Centralnym?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtralnɨ, AS: cẽntralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Dworzec Centralny, Warszawa Centralna

Wiktionary

# centralwings

Centralwings (kod linii IATA: C0 / kod linii ICAO: CLW) – polskie linie lotnicze będące własnością spółki Nowy Przewoźnik, należącej do Polskich Linii Lotniczych LOT, która prowadziła działalność gospodarczą w zakresie regularnego i nieregularnego transportu lotniczego oraz leasingu samolotów w formule ACMI i działające w latach 2004–2009.

Wikipedia

# centre

[czytaj: sątr] region we Francji

SJP.pl

Francja:

- Region Centralny-Dolina Loary (Centre-Val de Loire, dawniej Centre) – region administracyjny

Stany Zjednoczone:

- Centre – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Cherokee
- Centre – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Oliver
- Centre – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Shelby
- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie St. Joseph
- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Marion
- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks
- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry
- hrabstwo Centre (ang. Centre County) – w stanie Pensylwania

Wikipedia

# centriola

rodzaj organelli występującej w niektórych komórkach zwierzęcych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. organellum komórkowe o cylindrycznej strukturze odpowiedzialne za tworzenie wrzeciona podziałowego;

Wiktionary

Centriola – organellum zbudowane z filamentów mikrotubulowych ułożonych w formę cylindra. Dwie ułożone prostopadle do siebie centriole, otoczone amorficzną substancją pericentrioralną, tworzą strukturę centrosomu. Centriole są obecne w komórkach zwierzęcych i ruchliwych komórkach roślinnych, ale nie ma ich w komórkach większości grzybów i roślin wyższych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) centriole

* słowacki: (1.1) centriola ż., centriol m.

* szwedzki: (1.1) centriol w.

źródła.

== centriola (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. centriola

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtrʲjɔla, AS: cẽntrʹi ̯ola

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) centriole

* słowacki: (1.1) centriola ż., centriol m.

* szwedzki: (1.1) centriol w.

źródła.

== centriola (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. centriola

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) centriol

Wiktionary

# centrodia

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centroida

SJP.pl

# centrofor

aparat okulistyczny stosowany w leczeniu zeza

SJP.pl

Centrofor – rodzaj aparatu okulistycznego, który jest używany do pobudzania oraz utrwalania fiksacji środkowej. Aparat ten jest stosowany w leczeniu zeza oraz niedowidzenia.

Wikipedia

# centroid

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centrodia

SJP.pl

Wikipedia

# centroida

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centrodia

SJP.pl

# centrolew

środowiskowo: centrolewica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. polit. koalicja partii centrowych i lewicowych w II Rzeczpospolitej zawiązana w 1929 roku w celu walki z obozem sanacji;

Wiktionary

Centrolew, wł. Związek Obrony Prawa i Wolności Ludu – sojusz partii centrowych i lewicowych zawiązany w 1929 w celu zwalczania systemu rządów sanacji obozu Józefa Piłsudskiego. W skład Centrolewu weszły: Polska Partia Socjalistyczna, Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”, Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”, Stronnictwo Chłopskie, Narodowa Partia Robotnicza oraz mniejsze ugrupowania chrześcijańsko-demokratyczne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W latach 1930—1935 posłował z ramienia Centrolewu do Sejmu i pełnił tam funkcję sekretarza klubu parlamentarnego PSL, a następnie SL.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centrolewica ż., centrolewicowość ż.

Wiktionary

# centrolewica

1. w demokracjach parlamentarnych: koalicja powstała w wyniku porozumienia między partiami centrum i części lewicy;
2. partia polityczna o umiarkowanie lewicowych poglądach społecznych i gospodarczych, np. liberalna socjaldemokracja, partia zielonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. określenie ogółu partii i ruchów politycznych o umiarkowanym programie lewicowym;

Wiktionary

Centrolewica – termin używany na określenie partii politycznych o umiarkowanie lewicowych poglądach politycznych i gospodarczych, będących w opozycji do ugrupowań silniej lewicowych, zwłaszcza komunistycznych. Do centrolewicy zalicza się przede wszystkim socjalliberałów oraz większą część zielonych. Ze względu na ewolucję poglądów, większość partii socjaldemokratycznych, wywodzących się historycznie z ruchu robotniczego i socjalizmu, uznaje się współcześnie za centrolewicowe (np. brytyjska Partia Pracy). Partie centrolewicowe akceptują jako zasadę gospodarkę rynkową. W odróżnieniu od gospodarczych liberałów dopuszczają interwencjonizm państwowy (np. znaczący sektor publiczny) oraz znaczne regulacje m.in. w celu ochrony pracowników. Partie te popierają również progresywne opodatkowanie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Centrolew m., centrolew m., centrolewicowiec m., centrolewicowość ż.

przym. centrolewicowy

przysł. centrolewicowo

Wiktionary

# centrolewicowiec

→ centrolewica

SJP.pl

#### Patrz:

centrolewica

# centrolewicowość

→ centrolewicowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centrolewicowe; cecha tych, którzy są centrolewicowi

Wiktionary

#### Patrz:

centrolewicowy

#### Powiązane:

rzecz. centrolewica ż., centrolew m., Centrolew m., centrolewicowiec m.

przym. centrolewicowy

Wiktionary

# centrolewicowy

przymiotnik od: centrolewica

SJP.pl

# centromer

miejsce łączące dwa ramiona chromosomu, widoczne jako przewężenie, odgrywające ważną rolę podczas przemieszczania się chromosomów podczas podziału komórki

SJP.pl

Centromer (gr. kéntron) – przewężenie chromosomu, dzielące go na dwa ramiona. W czasie kariokinezy do centromerów w miejscu zwanym kinetochorem przyłączają się włókna wrzeciona kariokinetycznego. W zależności od położenia centromeru chromosomy dzieli się na kilka klas morfologicznych: metacentryczne (ramiona są prawie równe), submetacentryczne (ramiona są nierówne), akrocentryczne (jedno ramię jest dużo krótsze od drugiego) i telocentryczne (centromer leży na końcu chromosomu). Oprócz centromeru (przewężenia pierwotnego) w niektórych chromosomach występuje także przewężenie wtórne, które odcina trabanta (satelitę). Przewężenie wtórne (NOR) jest organizatorem jąderka.

Wikipedia

# centromerowy

związany z centromerem

SJP.pl

# centronics

Wikipedia

# centroplazma

środkowa część komórki sinic, w której znajduje się czynny materiał genetyczny, pełniąca funkcję analogiczną do jądra komórkowego

SJP.pl

# centropraw

koalicja partii centrum i części prawicy; centroprawica

SJP.pl

# centroprawica

1. koalicja partii centrum i części prawicy; centropraw;
2. partia polityczna o umiarkowanie prawicowych poglądach

SJP.pl

Centroprawica – określenie partii politycznych, a także koalicji wyborczych, znajdujących się na osi politycznej pomiędzy partiami centrowymi a prawicowymi. Takie partie wyznają najczęściej zasady konserwatyzmu w życiu społecznym i solidaryzmu lub liberalizmu w gospodarce. Od lat 80. XVIII wieku do lat 80. XIX wieku, w związku z rezygnacją z merkantylizmu na rzecz kapitalizmu, zaczęły powstawać partie centroprawicowe – na przykład brytyjska Partia Konserwatywna. Partie centroprawicowe najczęściej reprezentują ideologie chrześcijańskiej demokracji i liberalnego konserwatyzmu, w kwestiach gospodarczych opowiadają się za liberalizmem gospodarczym.

Wikipedia

# centroprawicowiec

→ centroprawica

SJP.pl

#### Patrz:

centroprawica

# centroprawicowość

→ centroprawicowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centroprawicowe; cecha tych, którzy są centroprawicowi

Wiktionary

#### Patrz:

centroprawicowy

#### Powiązane:

rzecz. centroprawica ż., centroprawicowiec m.

przym. centroprawicowy

Wiktionary

# centroprawicowy

przymiotnik od: centroprawica

SJP.pl

# centropłat

środkowa część płata nośnego samolotu przylegająca do kadłuba; śródpłacie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. środkowa część skrzydła połączona okuciami z jego zewnętrznymi częściami

Wiktionary

Centropłat – część konstrukcyjna statku powietrznego (stałopłata). Jest to środkowa część płata nośnego przytwierdzona do kadłuba statku powietrznego. Centropłat często jest punktem mocowania silników w maszynach wielosilnikowych.

W samolotach typu latające skrzydło centropłat pełni rolę kadłuba.

Wikipedia

# centrosom

organ komórkowy znajdujący się w pobliżu jądra komórek zwierząt i roślin; śródciałko

SJP.pl

Wikipedia

# centrosomowy

związany z centrosomem

SJP.pl

# centrostrzał

w piłce nożnej: skierowanie piłki w pole karne przeciwnika, po którym piłka wpada do bramki

SJP.pl

# centrować

podawać górą piłkę ze skrzydła do zawodnika atakującego bramkę przeciwnika

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) techn. ustawiać coś współosiowo

(1.2) sport. dośrodkowywać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centralność ż., centrowanie n., centrala ż., centrum n.

Wiktionary

# centrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. w piłce nożnej i innych grach zespołowych: podawanie piłki ze skrzydła do środka pola

(1.2) techn. doprowadzanie czegoś do współśrodkowości lub współosiowości

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. centrować

rzecz. centrala ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dośrodkowywanie

Wiktionary

# centrowiec

potocznie: członek grupy parlamentarnej pomiędzy lewicą a prawicą

SJP.pl

# centrówka

obrabiarka do nawiercania nakiełków w wałkach metalowych; nakiełczarka

SJP.pl

# centrownica

urządzenie do prostowania kół rowerowych

SJP.pl

# centrowość

centrowe poglądy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centrowe; cecha tych, którzy są centrowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. centrowy

Wiktionary

# centrowy

1. będący centrum czegoś; koncentrujący, skupiający;
2. związany ze stronnictwami centrum

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stanowiący centrum

(1.2) polit. politycznie opowiadający się za programem umiarkowanych przemian; położony między prawicą a lewicą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centrowość ż., centralność ż., centrowiec mos., centrum n., centrysta mos., centryzm mrz., centrala ż.

Wiktionary

# centrozaur

duży roślinożerny ceratops z późnej kredy, z krótkim, wyposażonym w dwa rogi kołnierzem karkowym z tyłu czaszki i wydatnym rogiem nosowym

SJP.pl

Centrozaur (Centrosaurus) – rodzaj dinozaura z grupy ceratopsów.

Wikipedia

# centrum

1. środkowa część czegoś;
2. miejsce, w którym coś się koncentruje;
3. stronnictwa lub partie polityczne pośrednie między lewicą a prawicą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środkowa część czegoś

(1.2) miejsce, gdzie coś się koncentruje

(1.3) polit. ogół stronnictw i partii politycznych między lewicą a prawicą

(1.4) główna, zwykle środkowa część miasta

Wiktionary

## Części miast w Polsce

- Centrum Aleksandrowa Kujawskiego
- Centrum Białegostoku
- Centrum Chorzowa
- Centrum Ełku
- Centrum Kielc
- Centrum Łodzi
- Centrum Piekar Śląskich
- Centrum Piotrkowa Trybunalskiego
- Centrum Raciborza
- Centrum Stargardu
- Centrum Starogardu Gdańskiego
- Centrum Szczecina
- Centrum Świętochłowic
- Centrum Tarnobrzega
- Centrum Tarnowskich Gór
- dawna gmina Warszawa – Centrum
- Centrum – część Limanowej
- Centrum – część miasta Marki w województwie mazowieckim w powiecie wołomińskim
- Centrum – dzielnica Mikołowa
- Centrum – jednostka obszarowa w Poznaniu
- Centrum – dzielnica miasta Siemianowice Śląskie
- Centrum – osiedle Zawiercia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Rynek znajduje się w centrum miasta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntrũm, AS: cẽntrũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centralność ż., antycentrun n., centrysta m., centrystka ż., centrowiec m., centrala ż., centralka ż.

czas. centrować ndk., wycentrować dk.

przym. centralny, centrowy, scentrowany, zacentrowany, centrystyczny

przysł. centralnie, centrowo

temsłow. centro-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ognisko, środek, serce

(1.2) centrala

Wiktionary

# centryczny

skierowany do jednego punktu

SJP.pl

# centryfuga

przestarzale: wirówka

SJP.pl

Wirówka, separator, centryfuga (łac. centrifuge) – urządzenie do rozdzielania zawiesin i emulsji, przez wprawienie w szybki ruch obrotowy, którego stałe przyspieszenie znacznie przekracza przyspieszenie ziemskie, wielokrotnie zwiększając szybkość sedymentacji.

Wikipedia

# centryfugalny

→ centryfuga

SJP.pl

#### Patrz:

centryfuga

# centryfugować

dawniej: odwirowywać

SJP.pl

# centryfugowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|centryfugować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. centryfugować

Wiktionary

# centrypetalny

1. w procesie wirowania: najlżejszy, zlokalizowany najbliżej środka wirówki;
2. w procesach różnicowania tkanek: dośrodkowy, skierowany ku środkowi

SJP.pl

# centrysta

zwolennik centryzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik umiarkowanego, wyważonego podejścia w polityce, stojący pomiędzy lewicą a prawicą

Wiktionary

# centrystka

→ centrysta

SJP.pl

#### Patrz:

centrysta

# centrystowski

→ centryzm

SJP.pl

#### Patrz:

centryzm

# centrystyczny

→ centryzm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z politycznym centrum

Wiktionary

#### Patrz:

centryzm

#### Powiązane:

rzecz. centralność ż., centryzm mrz., centrum n., centrysta mos., centrala ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) centrowy

Wiktionary

# centryzm

ogół poglądów reprezentowanych przez zwolenników politycznego centrum, usytuowany pomiędzy lewicą a prawicą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. zespół poglądów reprezentowanych przez zwolenników centrum politycznego

Wiktionary

Centrum – określenie stronnictw politycznych, których poglądy można określić jako pośrednie pomiędzy lewicowymi a prawicowymi, odgrywających pewną rolę szczególnie w systemach wielopartyjnych. W szerszym znaczeniu nazwą tą określa się także partie centrolewicowe i centroprawicowe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntrɨsm̥, AS: cẽntrysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centrysta m., centrystka ż.

przym. centrystyczny, centrystowski, centrowy

Wiktionary

# centumwir

w starożytnym Rzymie: członek kolegium sądowniczego zajmującego się sprawami prywatnymi obywateli

SJP.pl

# centumwirowie

w starożytnym Rzymie: członek kolegium sądowniczego zajmującego się sprawami prywatnymi obywateli

SJP.pl

# centuria

1. najmniejsza jednostka w armii starożytnego Rzymu;
2. jednostka podziału ludności starożytnego Rzymu, licząca stu ludzi;
3. jednostka pomiaru gruntu w starożytnym Rzymie, równa około 50 ha;
4. lecznicza roślina zielna z rodziny goryczkowatych; tysiącznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. najmniejsza jednostka taktyczna w armii starożytnego Rzymu, część legionu, pierwotnie tworzona z centurii (1.2);

(1.2) hist. jednostka podziału ludności w starożytnym Rzymie

(1.3) syst. bot. nazwa systematyczna|Centaurium|Hill|ref=tak. rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych;

(1.4) bot. roślina z rodzaju centuria (1.3)

(1.5) książk. przest. sto, setka, stulecie

Wiktionary

- centuria (armia) – jednostka armii rzymskiej (legionu) dowodzona przez centuriona
- centuria (administracja) – jednostka podziału ludności i nadzielanego gruntu w starożytnym Rzymie
- Centuria (stolica tytularna) – stolica tytularna Kościoła rzymskokatolickiego w Algierii
- centuria – rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych
- Centuria – rzeka na Śląsku, dopływ Wisły
- Centuria – wieś w USA
- Centuria – część wsi Hutki-Kanki, w Polsce, w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Łazy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na skutek reform wojskowych Mariusza etatowa liczebność centurii podniesiona została do 100 żołnierzy (nadal dwie centurie tworzyły manipuł). W czasach cesarstwa kohorta legionowa składała się z 6 centurii po 80 żołnierzy każda (tworzących 3 manipuły po 160 żołnierzy).

(1.2) Obywatele dysponujący majątkiem o wartości ponad 100 tys. sesterców tworzyli bowiem 18 centurii jeźdźców (equites), obok których było 175 centurii pieszych (pedites).

(1.4) Powiązane w pęczki, wisiały dziurawce, centurie i jakieś zioła nieznane, a pożyteczne, zbierane z zachowaniem zielarskich tajników, przepisów dziedziczonych po matkach i babkach a to na nowiu, a to z samego rana, a to w południe.

(1.5) "Centurie Magdeburskie" (łac. Centuriae Magdeburgienses) uważane są za pierwszą próbę spisania obszernej historii Kościoła z punktu widzenia reformacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈturʲja, AS: cẽnturʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centurion mos., cent mzw.

przym. centurialny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) oddział

hiponimy.

holonimy.

(1.1) manipuł

meronimy.

(1.3-4) bot. tysiącznik

pokrewne.

rzecz. centurion mos., cent mzw.

przym. centurialny

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|łac|centuria.

(1.3-4) etym|łac|centaurea. / etym|łac|centauria.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) century; (1.2) century

* białoruski: (1.1) цэнтурыя ż.; (1.2) цэнтурыя ż.

* esperanto: (1.1) centurio; (1.2) centurio; (1.3) centaŭrio

* słowacki: (1.1) centúria ż.; (1.2) centúria ż.

źródła.

== centuria (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. wojsk. centuria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# centurialny

→ centuria

SJP.pl

#### Patrz:

centuria

# centurion

dowódca stuosobowego oddziału, centurii; setnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. wojsk. niższy oficer, dowódca centurii;

(1.2) staroż. przywódca centurii – jednostki podziału ludności;

Wiktionary

- centurion – dowódca 100 żołnierzy w starożytnym Rzymie
- Centurion (A41) – brytyjski czołg
- Centurion: Defender of Rome – komputerowa gra strategiczna
- Centurion – miasto położone w Republice Południowej Afryki
- Centurion – angielski film z 2010 r., w reżyserii Neila Marshalla

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈturʲjɔ̃n, AS: cẽnturʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centuria ż., cent m.

:: fż. centurionka ż.

przym. centurialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) setnik

Wiktionary

# centuś

1. potocznie: sknera, kutwa;
2. oszczędny do przesady mieszkaniec dawnej Galicji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) iron. mieszkaniec Krakowa

(1.2) pot. człowiek przesadnie oszczędny

Wiktionary

Centuś – żartobliwe i potoczne określenie mieszkańców dawnej Galicji (głównie krakowian), odnoszące się do ich rzekomego skąpstwa, używane jako docinek. Termin Centuś ma swoją genezę w czasach zaborów austriackich, kiedy to najniższą jednostką monetarną (w latach 1857–1892) był krajcar, w Galicji nazywany centem, a Kraków przeżywał okres zapaści gospodarczej i pauperyzacji.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntuɕ, AS: cẽntuś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cent mrz.

przym. centusiowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krakus, krakowiak, krakowianin

(1.2) chciwiec, skąpiec; pot. chytrus, dusigrosz, kutwa, liczykrupa, skąpiradło, sknera, żyd, żyła; książk. harpagon

Wiktionary

# centusiowski

→ centuś

SJP.pl

#### Patrz:

centuś

# centyfolia

róża o kwiatach czerwonych lub różowych, składających się z bardzo wielu drobnych płatków; róża stulistna

SJP.pl

Róża stulistna, centyfolia (Rosa × centifolia) – wyhodowany przez ogrodników mieszaniec kilku gatunków róż. Pojawił się we Francji pod koniec XVI w. W jego powstaniu wzięły udział gatunki: Rosa gallica, Rosa moschata, Rosa canina, Rosa damascena. Występuje wyłącznie w uprawie.

Wikipedia

# centygram

jednostka masy równa 1/100 grama (skrót: cg)

SJP.pl

Kilogram, oznaczenie kg – jednostka masy, w Międzynarodowym Układzie Jednostek Miar (SI) jest jednostką podstawową.

W Międzynarodowym Układzie Miar jest to jedyna jednostka podstawowa posiadająca przedrostek (kilo).

Wikipedia

# centygramowy

związany z centygramem

SJP.pl

# centygrej

jednostka pochłoniętej dawki promieniowania, setna część greja

SJP.pl

# centyl

parametr służący do opisu populacji lub rozkładu prawdopodobieństwa, kwantyl rzędu i/100 (gdzie i=1,2,...,99); percentyl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stat. wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;

Wiktionary

Percentyl, centyl – kwantyl rzędu k/100, gdzie k = 1, …, 99. Intuicyjnie mówiąc, percentyl jest wielkością, poniżej której padają wartości zadanego procentu próbek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Centyl jest terminem statystycznym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntɨl, AS: cẽntyl

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. centylowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) percentyl

Wiktionary

# centyliard

liczba 10 do potęgi 603.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. liczba 10603 (jedynka z 603 zerami);

Wiktionary

Wikipedia

# centylion

liczba 10 podniesiona potęgi 600.

SJP.pl

Centylion– liczba 10600 (jedynka i 600 zer w zapisie dziesiętnym). W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) centylion oznacza 10303. W układzie SI mnożnikowi 10600 nie odpowiada żaden przedrostek jednostki miary.

Wikipedia

# centylitr

jedna setna część litra

SJP.pl

Litr, oznaczenie l (mała litera) – pozaukładowa jednostka objętości. W przeliczeniu na jednostki SI 1 l = 1/1000 m³ = 1 dm³.

W USA, Kanadzie, Australii do oznaczania tej jednostki stosuje się oficjalnie wielką literę L, w pozostałych krajach świata, w tym w Polsce, normą jest stosowanie małej litery l, choć stosowanie wielkiej litery jest również dopuszczalne.

Wikipedia

# centylitrowy

przymiotnik od: centylitr

SJP.pl

# centylowy

→ centyl

SJP.pl

#### Patrz:

centyl

# centym

jedna setna głównej jednostki monetarnej w wielu krajach, głównie dawnych koloniach francuskich

SJP.pl

Centym (z fr. centime, z łac. centum – „sto”) – powstała w 1795 r. we Francji jednostka monetarna, której nazwa wywodzi się od części setnej. Centym równając się 1/100 lokalnego franka był jednostką monetarną Francji, Belgii (od 1832 r.), Monako (w latach 1837–1838), Luksemburga (od 1854 r.) do czasu wprowadzenia euro w 2002 r.

Wikipedia

# centymetr

jednostka długości równa jednej setnej metra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miara długości; jedna setna metra;

(1.2) pot. wąska taśma pomiarowa z centymetrową podziałką

Wiktionary

Centymetr (symbol: cm) – jednostka długości, podwielokrotność metra, równa 10−2 m, czyli 1/100 m. Składa się z 10 milimetrów. Centymetr jest jednostką podstawową w układzie jednostek miar CGS (centymetr gram sekunda). W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-2 m, czyli 1 · 10-2 m.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pudełko ma 40 centymetrów wysokości.

(1.1) Deska musi mieć 2 metry i ani centymetra więcej.

(1.1) Włosy rosną ok. 1 centymetra na miesiąc.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥, AS: cẽntỹmetr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centymetrówka ż.

przym. centymetrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cm

(1.2) centymetr krawiecki, centymetrówka

Wiktionary

# centymetrówka

taśma lub listwa z podziałką centymetrową

SJP.pl

# centymetrowy

związany z centymetrem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający długość jednego centymetra

(1.2) podzielony na centymetry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Mierząc obwody ciała stosowano taśmę centymetrową, odczytując wyniki z dokładnością do 0,5 cm i zwracając uwagę, aby taśma przebiegała równolegle do podłoża.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: cẽntỹmetrovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. centymetr m.

Wiktionary

# centypuaz

jednostka lepkości dynamicznej, setna część puaza

SJP.pl

# cenur

stadium larwalne niektórych tasiemców; cenurus

SJP.pl

Cenurus, cenur, mózgowiec (coenurus) – jedna z form drugiego stadium larwalnego niektórych tasiemców z rzędu Cyclophyllidea, np. tasiemca kręćkowego (Taenia multiceps). Cenurus powstaje z onkosfery. Umiejscawia się w ośrodkowym układzie nerwowym żywiciela pośredniego. Ma postać pęcherzyka, wewnątrz którego w wyniku pączkowania wewnętrznego powstaje wiele główek tasiemca, które później wynicowują się.

Wikipedia

# cenuroza

choroba owiec i kóz, kołowacizna

SJP.pl

Tasiemiec kręćkowy (Taenia multiceps) – gatunek tasiemca (Cestoda) z rzędu Cyclophyllidea. Pasożyt wewnętrzny psa domowego i innych psowatych, wywołujący chorobę zwaną cenurozą (łac. coenurosis). Jest gatunkiem kosmopolitycznym, występującym głównie w rejonach hodowli owiec. Dojrzały osobnik dorasta do 1 metra długości i 3–5 mm szerokości. Jego taśma (strobila) składa się z 200–250 proglotydów (członów). Gruszkowata główka (scolex) ma cztery mięsiste przyssawki oraz podwójny wieniec 22–32 haczyków. Macica w proglotydach macicznych ma 18–26 prawie równoległych odgałęzień.

Wikipedia

# cenurus

stadium larwalne niektórych tasiemców; cenur

SJP.pl

Cenurus, cenur, mózgowiec (coenurus) – jedna z form drugiego stadium larwalnego niektórych tasiemców z rzędu Cyclophyllidea, np. tasiemca kręćkowego (Taenia multiceps). Cenurus powstaje z onkosfery. Umiejscawia się w ośrodkowym układzie nerwowym żywiciela pośredniego. Ma postać pęcherzyka, wewnątrz którego w wyniku pączkowania wewnętrznego powstaje wiele główek tasiemca, które później wynicowują się.

Wikipedia

# cenzopapa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mem, często wulgarny, wyśmiewający lub atakujący papieża Jana Pawła II;

Wiktionary

Cenzopapa – mem internetowy wyśmiewający lub obrażający papieża Jana Pawła II albo przedmiot z nim związany. Przybiera zazwyczaj postać obrazka, rzadziej filmu, piosenki lub copypasty.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z czasem cenzopapy stawały się mniej wulgarne, a przez to też bardziej powszechne.

(1.1) Spodziewaliśmy się więc zatem czegoś spektakularnego, wielkich ścian obklejonych cenzopapami, sal wypełnionych papieskimi pomnikami Dźwigaja, ziemi drżącej od huku Barki.

(1.1) Według Kamińskiej cenzopapą można nazwać również copypastę związaną z papieżem.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cenzo

Wiktionary

# cenzor

1. urzędnik cenzury;
2. w starożytnym Rzymie: urzędnik zarządzający m.in. majątkami państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urzędnik prowadzący kontrolę treści publikacji pod względem obyczajowym lub politycznym

(1.2) książk. osoba dokonująca oceny i krytyki czyichś działań

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie: jeden z dwóch urzędników wybieranych raz na pięć lat, do którego obowiązków należało przeprowadzanie spisów ludności, zarządzanie majątkiem państwa i czuwanie nad moralnością obywateli;

Wiktionary

- cenzor – wyższy urzędnik w starożytnym Rzymie
- cenzor – urzędnik cenzury

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wypełniający gorliwie polecenia przełożonych cenzorzy jakby nie dostrzegali, że ślady po ingerencjach ośmieszają ustrój znacznie bardziej, niż mogłoby to uczynić zwolnione do druku zdanie.

(1.2) Moi uczniowie są dla mnie najostrzejszymi cenzorami.

(1.3) Cenzorowie mieli wprawdzie możność arbitralnego postępowania […], ale to nie wykluczało konieczności trudnych i żmudnych dochodzeń, które w tym lub innym wypadku były nawet niezbędne dla samej powagi urzędu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. cenzorka

przym. cenzorski

czas. cenzurować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) krytyk

Wiktionary

# cenzorka

urzędniczka kontrolująca prasę, książki, widowiska itp. pod względem politycznym, obyczajowym lub moralnym

SJP.pl

# cenzorować

przestarzale: cenzurować;
1. urzędowo kontrolować publikacje, widowiska itp. przed wprowadzeniem ich do obiegu społecznego; poddawać działaniu cenzury;
2. w przenośni: oceniać, poddawać krytyce

SJP.pl

# cenzorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cenzorować.

Wiktionary

Analiza przeżycia to zbiór metod statystycznych badających procesy, w których interesujący jest czas, jaki upłynie do (pierwszego) wystąpienia pewnego zdarzenia.

Zdarzeniem tym może w szczególności być np.:

- śmierć pacjenta (stąd nazwa metody)
- awaria urządzenia
- zaprzestanie płacenia rachunków przez klienta
- dezaktywacja usługi telekomunikacyjnej (np. pakietu minut)
- odejście pracownika z firmy

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. cenzorować

Wiktionary

# cenzorski

→ cenzor

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą cenzora

Wiktionary

#### Patrz:

cenzor

#### Powiązane:

rzecz. cenzor mos., cenzura ż., cenzurowanie n.

czas. cenzurować ndk.

Wiktionary

# cenzorstwo

przestarzale:
1. urząd cenzora;
2. praca cenzora, cenzurowanie, cenzura

SJP.pl

# cenzura

1. urzędowa kontrola widowisk teatralnych, filmów, audycji, publikacji itp. przed wprowadzeniem ich w obieg społeczny; urząd pełniący taką kontrolę;
2. świadectwo szkolne;
3. rodzaj kary w Kościele katolickim;
4. termin w psychoanalizie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

(1.2) urząd sprawujący taką kontrolę

(1.3) świadectwo szkolne

(1.4) rel. w Kościele katolickim: kara pozbawienia kogoś prawa korzystania z sakramentów, lub odprawiania mszy

(1.5) stpol. krytyka

Wiktionary

Cenzura (łac. censere ’osądzać’) – kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań. Polega na weryfikacji audycji radiowych, telewizyjnych, widowisk, Internetu itp. przez organy państwowe z punktu widzenia ich zgodności z prawem, polityką państwową, obronnością. Znana też jest definicja cenzury jako świadomego wprowadzania w błąd poprzez selektywny dobór zazwyczaj masowo rozpowszechnianych informacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A już w roku 1810 wprowadzono cenzurę prewencyjną i odtąd zgodę na publikację trzeba było uzyskać przed drukiem dzieła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃w̃ˈzura, AS: cẽũ̯zura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cenzor m., cenzorka ż., cenzurowanie n., ocenzurowanie n.

:: zdrobn. cenzurka ż.

czas. cenzurować ndk., ocenzurować dk.

przym. cenzurowy, ocenzurowany, cenzorski

przysł. cenzuralnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. cenzor m., cenzorka ż., cenzurowanie n., ocenzurowanie n.

:: zdrobn. cenzurka ż.

czas. cenzurować ndk., ocenzurować dk.

przym. cenzurowy, ocenzurowany, cenzorski

przysł. cenzuralnie

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|censura. < etym2|łac|censeo|censere. – osądzać

uwagi.

* W znaczeniu (1.3) zwykle w zdrobnieniu: cenzurka

* nie mylić z|cezura.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) censorship

* arabski: (1.1) رقابة

* baskijski: (1.1) zentsura

* białoruski: (1.1) цэнзура ż.; (1.2) цэнзура ż.

* bułgarski: (1.1) цензура ż.; (1.2) цензура ż.

* duński: (1.1) censur w.

* esperanto: (1.1) cenzuro

* francuski: (1.1) censure

* hiszpański: (1.1) censura ż.

* kataloński: (1.1) censura ż.

* nowogrecki: (1.1) λογοκρισία ż.; (1.2) λογοκρισία ż.

* rosyjski: (1.1) цензура ż.; (1.2) цензура ż.

* szwedzki: (1.1) censur w.

* ukraiński: (1.1) цензура ż.; (1.2) цензура ż.

* węgierski: (1.1) cenzúra; (1.2) cenzúra

źródła.

== cenzura (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|tsenzǔːra.

dzielenie|cen|zu|ra.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cenzura

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# cenzuralniej

stopień wyższy od przysłówka: cenzuralnie

SJP.pl

# cenzuralniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cenzuralny

SJP.pl

# cenzuralność

→ cenzuralny

SJP.pl

#### Patrz:

cenzuralny

# cenzuralny

1. nienaruszający norm obyczajowych, moralnych i etycznych; przyzwoity, obyczajny, moralny;
2. urzędowo: odnoszący się do cenzury - kontroli publikacji; cenzurowy

SJP.pl

# cenzurka

1. zdrobnienie od: cenzura (świadectwo szkolne);
2. przestarzale: ocena szkolna, stopień

SJP.pl

# cenzurować

1. urzędowo kontrolować publikacje, widowiska itp. przed wprowadzeniem ich do obiegu społecznego; poddawać działaniu cenzury;
2. w przenośni: oceniać, poddawać krytyce

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ocenzurować)

(1.1) przeprowadzać cenzurę; kontrolować urzędowo środki masowego przekazu

(1.2) rzad. dokonywać krytyki; wytykać błędy

czasownik zwrotny niedokonany cenzurować się (dk. ocenzurować się)

(2.1) być cenzurowanym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cenzura ż., cenzor m., cenzurowanie n.

przym. cenzurowy, cenzorski, cenzuralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) krytykować, oceniać

Wiktionary

# cenzurowane

dawniej: gra towarzyska, polegająca na zbieraniu drobnych plotek, prawdziwych lub zmyślonych informacji o wybranym uczestniku gry; cenzurowany

SJP.pl

# cenzurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urz. dokonywanie cenzury, kontroli publikacji i widowisk pod kątem politycznym lub obyczajowym

(1.2) książk. wystawienie cenzurek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ocenzurowanie n., cenzura ż., cenzurka ż., cenzor m.

czas. cenzurować ndk., ocenzurować dk.

przym. cenzorski

przysł. cenzuralnie

Wiktionary

# cenzurowany

być (czuć się jak) na cenzurowanym - znaleźć się w centrum uwagi, być przedmiotem oceny i krytyki z wielu stron

SJP.pl

# cenzurowy

przymiotnik od: cenzura

SJP.pl

# cenzus

1. kwalifikacje obywatela ze względu na wykształcenie, wiek, wyznanie, płeć itp.;
2. w wojsku: prawo do awansu;
3. w starożytnym Rzymie: podział obywateli na klasy mające różne obowiązki oraz uprawnienia w stosunku do państwa;
4. cenzus wyborczy - ograniczenie powszechności prawa wyborczego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie;

Wiktionary

Cenzus (łac. census: oszacowanie majątku; obliczenie, spis ludności; por. censor) – zapisanie obywateli do pewnej kategorii majątkowej, do listy opodatkowanych lub uprawnionych.

Stanowi ograniczenie w prawie wyborczym, wobec służby wojskowej, administracyjnej, publicznej etc., relatywne do określonej grupy społeczeństwa.

Wikipedia

# cenzusowy

związany z cenzusem

SJP.pl

# ceo

najwyższe stanowisko w przedsiębiorstwie lub organizacji, odpowiednik polskiego prezesa zarządu

SJP.pl

# ceorl

[czytaj: czerl] średniowieczny chłop anglosaski będący właścicielem działki ziemi w ramach wspólnoty rodowej

SJP.pl

Jest to artykuł o charakterze zbiorczym dotyczący fikcyjnych postaci ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Na liście najpierw podano ludzi, należących do różnych grup etnicznych, potem hobbitów, elfów i przedstawicieli innych ras.

Daty dotyczące Pierwszej Ery podano za hipotetyczną chronologią autorstwa Roberta Fostera, opracowaną tylko na podstawie Silmarillionu.

Wikipedia

# ceówka

rodzaj dachówki o przekroju zbliżonym do litery C

SJP.pl

# ceownik

stalowy kształtownik przypominający literę C

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. podłużny, metalowy wyrób hutniczy o przekroju przypominającym literę C;

Wiktionary

Ceownik – wyrób hutniczy, walcowany lub gięty z metalu. Wytwarzany w postaci prostych odcinków. Jego przekrój poprzeczny (profil) przypomina literę C.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈɔvʲɲik, AS: ceovʹńik

Wiktionary

# ceowy

mający kształt litery C

SJP.pl

# cep

1. prymitywne narzędzie do młócenia zboża;
2. broń używana przez średniowieczną piechotę, mająca postać okutych lub żelaznych drążków;
3. drążek młócący w młocarni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. roln. narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

(1.2) hist. wojsk. broń drzewcowa używana w średniowieczu podobna do cepa (1.1);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pogard. głupek

Wiktionary

- Cep – narzędzie rolnicze
- CEP (skrótowiec z ang. Circular Error Probable) – miara celności broni rakietowej
- CEP (skrótowiec z ang. Civil Emergency Planning) – planowanie obrony cywilnej w sytuacji zagrożeń
- Cep – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Jindřichův Hradec, w kraju południowoczeskim

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Patrz, gdzie łazisz, cepie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛp, AS: cep

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cepisko n.

przym. cepowy

Wiktionary

# cepak

1. regionalnie: bijak (część cepa);
2. gwarowo: człowiek młócący zboże cepami; młocarz;
3. pogardliwie: człowiek nieokrzesany, tępy, głupi; cep, cap, kiep;
4. dawniej: parobek, chłop

SJP.pl

# cepaka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. cham

Wiktionary

# cepeen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. pot. stacja benzynowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tu na wsi nie ma żadnej rozrywki, gospodę nawet zamknęli, to i chłopy jeżdżą na cepeen – objaśnia pan Bolek, wdowiec, emeryt, lat 68.

(1.1) W oddali widzę zielone światło przy cepeenie, jednak w dalszym ciągu stoję w miejscu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈpɛɛ̃n, AS: cepeẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cepeeniarz m. cepeenowiec m.

skrótowiec CPN m.

Wiktionary

# cepeenowiec

pracownik CPN-u (Centrali Produktów Naftowych)

SJP.pl

# cepel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cysterna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie moga sie kimnąć bez te ceple. → Nie mogę się zdrzemnąć przez te cysterny.

Wiktionary

# cepelia

sklep, gdzie sprzedaje się wyroby rękodzieła twórców zrzeszonych w Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego

SJP.pl

skrótowiec grupowy, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) = Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego;

Wiktionary

Cepelia (właśc. Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego – CPLiA) – była organizacja zrzeszająca spółdzielnie rękodzieła ludowego i artystycznego, która prowadziła placówki handlowe zajmujące się zbytem towarów produkowanych w zrzeszonych spółdzielniach, wykonywanych bądź inspirowanych twórczością polskich artystów ludowych. Istniała w latach 1949–1990.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ja kupuję sobie w Cepelii zgrzebne, wełniane spódnice, bo jest mi stale zimno.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cepelia ż., cepeliada ż.

przym. cepeliowy, cepeliowski

skr. CPLiA

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) CPLiA

Wiktionary

# cepeliada

targi sztuki ludowej

SJP.pl

# cepelin

1. sterowiec, statek powietrzny z balonem i gondolą dla załogi; zeppelin;
2. duża kluska ziemniaczana z nadzieniem mięsnym; kartacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. sterowiec

(1.2) kulin. duża, podłużna pyza ziemniaczana, specjalność kuchni kresowej i litewskiej

Wiktionary

- kartacz (potrawa),
- zeppelin (wym. cepelin) – potoczne określenie sterowca pochodzące od nazwiska Ferdynanda Zeppelina, niemieckiego konstruktora tych maszyn.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈpɛlʲĩn, AS: cepelʹĩn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sterowiec

(1.2) kartacz

Wiktionary

# cepeliowość

cecha czegoś naśladującego ludowy styl lub tradycyjny charakter jakiegoś zjawiska w sposób tandetny lub sztuczny

SJP.pl

# cepeliowski

cepeliowy;
1. → Cepelia;
2. naśladujący ludowy styl lub tradycyjny charakter czegoś w sposób tandetny lub sztuczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wyprodukowany przez Cepelię, sprzedawany w sklepach Cepelii

przymiotnik jakościowy

(2.1) o cechach komercyjnej ludowości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛpɛˈlʲjɔfsʲci, AS: cepelʹi ̯ofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cepelia ż., Cepelia ż., cepeliada ż.

przym. cepeliowy

skr. CPLiA, Cepelia

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cepeliowy

Wiktionary

# cepeliowy

cepeliowski;
1. → Cepelia;
2. naśladujący ludowy styl lub tradycyjny charakter czegoś w sposób tandetny lub sztuczny

SJP.pl

# ceper

1. regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceprzyna, ceprzysko;
2. dawniej: wędrowny kuglarz objeżdżający jarmarki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg-pl|Podhale. osoba niebędąca góralem, pochodząca spoza gór

(1.2) reg-pl|Podhale. turysta, który nie jest właściwie przygotowany do wspinaczki

(1.3) człowiek niezaradny, niezdarny

Wiktionary

Ceper (błędnie: cepr) – określenie używane przez górali w odniesieniu do turystów przyjeżdżających z nizinnych rejonów Polski.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ceperstwo; zdrobn. ceperek, ceprzysko

:: fż. ceperka

przym. ceperski, ceprowski

przysł. po cepersku

Wiktionary

# ceperka

→ ceper

SJP.pl

Ceperka (biał. Цапэрка, Caperka; ros. Цеперка, Cepierka) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim, w sielsowiecie Czerwona Gwiazda, nad Ceprą.

Wikipedia

#### Patrz:

ceper

# ceperski

→ ceper

SJP.pl

#### Patrz:

ceper

# cephalicus

[czytaj: cefalikus] rodzaj neumy, oznaczający nieznaczne przedłużenie wcześniejszego dźwięku na zmienionej wysokości

SJP.pl

# cepik

skrót od: Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców

SJP.pl

- Jerzy Cepik – polski pisarz
- cepik – przedłużacz rumpla
- CEPiK – Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców

Wikipedia

# cepil

nazwisko

SJP.pl

# cepisko

1. zgrubienie od: cep;
2. regionalnie: dzierżak; cepowisko; cepak (część cepa)

SJP.pl

# cepowaty

podobny do cepa

SJP.pl

# cepowisko

regionalnie: cepak; cepisko; dzierżak (cześć cepa)

SJP.pl

# cepowy

→ cep

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cepem, dotyczący cepa

Wiktionary

#### Patrz:

cep

#### Powiązane:

rzecz. cep mrz., cepisko n., cepy nmos.

Wiktionary

# ceprostrada

łatwa trasa narciarska

SJP.pl

Ceprostrada – nazwa żółtego szlaku z Morskiego Oka na Szpiglasową Przełęcz. Prowadził on niegdyś inną drogą, lecz w 1937 roku PZN stworzył nowy wariant szlaku w związku z budową kolei linowej na Kasprowy Wierch. Użyto wielkich głazów tworzących wygodny i szeroki chodnik. Budowa spowodowała znaczne szkody przyrodnicze w otoczeniu szlaku. Nazwa ceprostrada pochodzi od słów ceper (turysta w Tatrach) i autostrada, jako że powszechnie się uważa, że każdy turysta może go bez problemów przejść. Według pierwotnych założeń, ceprostrada miała prowadzić dalej, poprzez Szpiglasowy Wierch, Liptowskie Mury i Gładką Przełęcz, aż do Kasprowego Wierchu, jednak ze względu na protest władz czechosłowackich, ostatecznie powstał jedynie obecnie istniejący odcinek.

Wikipedia

# ceprzyna

regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceper, ceprzysko

SJP.pl

# ceprzysko

regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceprzyna, ceper

SJP.pl

# cepstralny

→ cepstrum

SJP.pl

#### Patrz:

cepstrum

# cepstrum

odwrotna transformata Fouriera widma sygnału wyrażonego w skali logarytmicznej (decybelowego)

SJP.pl

Cepstrum – odwrotna transformata Fouriera widma sygnału wyrażonego w skali logarytmicznej (decybelowego). Słowo cepstrum jest anagramem słowa spectrum.

Cepstrum definiuje się jako:

  C(x(t))={\mathcal {F}}^{-1}\left[\ln \left({\mathcal {F}}\left[x(t)\right]\right)\right]

Wikipedia

# cepy

1. narzędzie do młócenia zboża; cep;
2. górnictwo: przyrząd zwiększający ręczną siłę przy dokręcaniu części przyrządu wiertniczego;
3. pedały poruszające mechanizm do przeplatania nici osnowy w warsztacie tkackim

SJP.pl

# cer

pierwiastek chemiczny o symbolu Ce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

forma rzeczownika.

(2.1) lm. D. od cera

Wiktionary

Cer (Ce, łac. cerium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od planety karłowatej Ceres.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma cer?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛr, AS: cer

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. cerowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Ce

Wiktionary

# cera

1. wygląd, kolor i gładkość skóry
2. przeplatany ścieg z nici lub przędzy na miejscu dziury; łata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skóra na powierzchni twarzy

(1.2) wygląd cery (1.1)

(1.3) ścieg wypełniający rozdarcie

(1.4) daw. ozdobny koronkowy haft

(1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. córka

Wiktionary

Cera – wieś w Chorwacji, w żupanii szybenicko-knińskiej, w gminie Unešić. W 2011 roku liczyła 53 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Winnie miała jeszcze inne uroki - młodość, okrągłe kształty, świeżą cerę…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛra, AS: cera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cerowanie n.

czas. cerować ndk., zacerować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) skóra

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. cerowanie n.

czas. cerować ndk., zacerować dk.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|wł|cera. < etym2|łac|cera|cēra.

(1.3-4) daw. cyra < etym|niem|Zier. (ozdoba)

(1.5) etym|czes|dcera.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.5) zobtłum|córka.

* arabski: (1.1) بشرة ż.; (1.2) بشرة ż.

* bułgarski: (1.2) тен m.

* jidysz: (1.2) קאָליר m. (kolir)

* niemiecki: (1.1) Gesichtshaut ż., Haut ż., Teint m.; (1.2) Gesichtshaut ż., Haut ż., Gesichtsfarbe ż., Teint m.

* perski: (1.1) پوست صورت

* szwedzki: (1.1) hy w.; (1.2) hy w.

* węgierski: (1.1) arcbőr

* włoski: (1.1) carnagione ż., cera ż.; (1.2) carnagione ż., colorito m., carnagione ż.; (1.3) rammendo m.

źródła.

== cera (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wosk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ceracjum

wiciowiec z grupy bruzdnic

SJP.pl

# ceramiczka

→ ceramik

SJP.pl

#### Patrz:

ceramik

# ceramiczny

1. zrobiony z wypalonej gliny;
2. produkujący ceramikę, używany przy produkcji ceramiki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z ceramiki

(1.2) związany z ceramiką, dotyczący ceramiki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nowa dachówka ceramiczna, plastikowyastikowe okna i elegancka elewacja współgrają z otoczeniem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrãˈmʲit͡ʃnɨ, AS: cerãmʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceramika ż., ceramik m.

Wiktionary

# ceramid

organiczny związek chemiczny z grupy lipidów występujący w naskórku, wykorzystywany w lecznictwie i kosmetyce

SJP.pl

Ceramidy – grupa organicznych związków chemicznych zaliczanych do sfingolipidów, zbudowanych ze sfingozyny połączonej wiązaniem amidowym z kwasem tłuszczowym. Występują w naskórku. Odkryto je w latach 70. XX wieku. Do roku 2010 w skórze człowieka zidentyfikowano 11 różnych ceramidów, które różnią się strukturą chemiczną i polarnością. Są wykorzystywane jako składniki kosmetyków do pielęgnacji zniszczonej skóry.

Wikipedia

# ceramidowy

związany z ceramidem

SJP.pl

# ceramik

artysta lub technik zajmujący się wytwarzaniem wyrobów ceramicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) artysta lub technik pracujący w przemyśle ceramicznym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceramika ż.

przym. ceramiczny

Wiktionary

# ceramika

1. sztuka (garncarstwo użytkowe i artystyczne), dział technologii, przemysł tworzenia przedmiotów z glinek;
2. wyroby uzyskiwane przez formowanie i dalsze wypalanie niemetalicznych surowców nieorganicznych lub ich mieszanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny;

(1.2) pot. ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych

Wiktionary

Ceramika – w rozumieniu tradycyjnym, tworzywa i wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego określenia κεραμικός (keramikos), które pochodzi z kolei od słowa κέραμος (keramos – ziemia, glina).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Ta ceramika jest malowana ręcznie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrãmʲika, AS: cerãmʹika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceramik m., ceramiczka ż.

przym. ceramiczny

Wiktionary

# ceramografia

malowanie na wyrobach ceramicznych, zdobienie ceramiki

SJP.pl

# ceranów

wieś w Polsce

SJP.pl

Ceranów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Ceranów. Ma status sołectwa. Leży nad Czarną Strugą.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ceranów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# ceranowski

przymiotnik od: Ceranów

SJP.pl

# cerapod

przedstawiciel podrzędu dinozaurów ptasiomiednicznych

SJP.pl

# cerapody

przedstawiciel podrzędu dinozaurów ptasiomiednicznych

SJP.pl

Cerapody (łac. Cerapoda) – jedna z dwóch grup (według linneuszowskiego systemu klasyfikacji podrzędów) dinozaurów ptasiomiednicznych i takson siostrzany tyreoforów. Cerapody charakteryzują się posiadaniem grubszej warstwy szkliwa na wewnętrznej stronie dolnych zębów. Wydaje się jakoby mogły one odżywiać się twardszymi roślinami niż pozostałe dinozaury. Nazwa Cerapoda jest połączeniem nazw Ceratopsia i Ornithopoda oraz oznacza tyle co „rogate stopy”.

Wikipedia

# cerata

bawełniana tkanina pokryta z jednej strony nieprzemakalną powłoką, używana zwykle jako nakrycie stołu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieprzemakalne nakrycie stołu kuchennego, wykonane z bawełnianej flaneli pokrytej jednostronnie barwną warstwą olejną z nadrukowanym deseniem, użytkowane powszechnie w XIX-XX wieku;

Wiktionary

Cerata – tkanina bawełniana (w rodzaju flaneli) lub lniana, dość gruba, powlekana z jednej strony grubą warstwą substancji impregnującej i dodatkowo zadrukowana wzorem oraz lakierowana.

Cerata jest materiałem tanim, a jednocześnie wytrzymałym mechanicznie oraz odpornym na wodę i większość produktów stosowanych w kuchni, gospodarstwie domowym, obejściu gospodarczym czy na działce. Dzięki gładkiej powierzchni jest bardzo dobrze zmywalna przy zachowaniu odporności na typowe środki czyszczące. Jej dekoracyjnej powłoce nie szkodzi nawet stały kontakt z wodą, można ją jednak uszkodzić (zmyć) niektórymi rozpuszczalnikami organicznymi, jak aceton czy pochodne benzenu. Impregnatem jest masa, na którą składają się: zagęszczony olej roślinny utwardzający się od tlenu atmosferycznego (pokost) oraz duża ilość mineralnego wypełniacza (np. kaolin).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po nakazie utrzymania czystości w zakładowej stołówce wszystkie stoły schludnie pokryto jednobarwnymi ceratami.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ceratowy

Wiktionary

# ceratka

potocznie: kawałek ceraty używany do kompresów lub podkładany pod pieluszki niemowląt

SJP.pl

# ceratkomajteczki

majteczki z ceraty

SJP.pl

# ceratkomajtki

majtki z ceraty; ceratomajtki

SJP.pl

# cerato

bawełniana tkanina pokryta z jednej strony nieprzemakalną powłoką, używana zwykle jako nakrycie stołu

SJP.pl

# ceratomajteczki

zdrobnienie od: ceratomajtki

SJP.pl

# ceratomajtki

majtki z ceraty; ceratkomajtki

SJP.pl

# ceratonia

śródziemnomorska roślina strączkowa z rodziny brezylkowatych; chleb świętojański

SJP.pl

Szarańczyn, różkowiec (Ceratonia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Należą do niego dwa gatunki drzew, z których Ceratonia oreothauma odkryty został dopiero w końcu XX wieku w Jemenie i Somalii. Znacznie bardziej rozpowszechnionym gatunkiem, też uprawianym jest szarańczyn strąkowy Ceratonia siliqua, pochodzący ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Rośliny te rosną w na terenach suchych i skalistych, często w makii. Kwiaty rozwijają się jesienią i zapylane są przez pszczoły.

Wikipedia

# ceratops

rogaty dinozaur z okresu kredy, z charakterystycznym pancerzem ochronnym wokół szyi

SJP.pl

Wikipedia

# ceratoryt

technika graficzna polegająca na wykonaniu nożem lub igłą rysunku na ceracie pokrytej gumową warstwą

SJP.pl

Ceratoryt — technika graficzna druku wklęsłego polegająca na stosowaniu ceraty do wykonania formy drukowej wycinając w niej żądany wzór.

Chcąc wydobyć cienkie kreski rysunku nacina się lekko powłokę ceraty. Grube kreski uzyskuje się zdrapując igłą warstwę gumową ceraty aż do samej tkaniny, albo wypalając gumę rozgrzaną igłą. Odbitkę uzyskuje się po nałożeniu farby. Do drukowania używa się rozrzedzonej farby olejnej, która zbiera się w wyciętych zagłębieniach lub też wsiąka w odsłoniętą tkaninę, stanowiącą spód ceraty. Elastyczność ceraty ułatwia drukowanie, dając przy tym charakterystyczne efekty światłocieniowe. Odbitkę wykonaną tą techniką cechuje nierówność poszarpanej kreski.

Wikipedia

# ceratówka

dawniej: czapka z ceraty

SJP.pl

# ceratowy

przymiotnik od: cerata

SJP.pl

# ceratozaur

późnojurajski dinozaur z podrzędu teropodów

SJP.pl

Ceratozaur (Ceratosaurus) – wymarły rodzaj drapieżnego dinozaura z grupy teropodów. Nazwa wywodzi się ze starożytnej greki od słowa κερας/κερατος (keras/keratos) oznaczającego róg i σαυρος (sauros), czyli jaszczur. Osobniki tego rodzaju żyły w jurze późnej (od kimerydu do tytonu). Opisał go w 1884 amerykański paleontolog Othniel Charles Marsh w oparciu o prawie kompletny szkielet odkryty w Garden Park w Kolorado w skałach formacji Morrison. Gatunkiem typowym jest Ceratosaurus nasicornis.

Wikipedia

# ceratyt

głowonóg kopalny z grupy amonitów, żyjący w środowisku morskim

SJP.pl

# cerber

przenośnie: czujny, surowy strażnik; argus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mitgr. trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

Wiktionary

Cerber (stgr. Κέρβερος Kérberos, łac. Cerberus) – w mitologii greckiej olbrzymi trzygłowy pies strzegący wejścia do świata zmarłych.

Uważany był za syna Echidny i Tyfona oraz za brata Sfinksa, Hydry i Chimery oraz Ortrosa. Hezjod (Teogonia, 311) przedstawiał go jako bestię „o spiżowym głosie i pięćdziesięciu głowach”. Dopiero w późniejszych przekazach Cerber miał trzy, dwie, a nawet tylko jedną głowę. W niektórych wersjach mitu ma również węża zamiast ogona.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cerber wpuszczał wszystkich, nikomu jednak nie pozwalał powrócić na ziemię.

(1.1) Porwanie Cerbera z Hadesu było dwunastą pracą Heraklesa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrbɛr, AS: cerber

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cerber mos./mzw., cerberowanie n., cerberowskość ż.

czas. cerberować ndk.

przym. cerberowski

przysł. cerberowsko

Wiktionary

# cerberowski

→ cerber

SJP.pl

#### Patrz:

cerber

# cerbet

płyta ścienna wykonana z pustaków ceramicznych łączonych zaprawą cementową

SJP.pl

# cercle

[czytaj: serkl] dawniej:
1. zamknięta grupa ludzi; koło towarzyskie;
2. spotkanie ludzi należących do zamkniętego grona, przyjęcie dla takiej grupy ludzi

SJP.pl

# cerealia

1. w starożytnym Rzymie: uroczystość obchodzona na cześć bogini urodzaju, Cerery;
2. płatki zbożowe lub kukurydziane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. kult. uroczystości ku czci bogini Ceres obchodzone w starożytnym Rzymie;

(1.2) spoż. płatki zbożowe lub kukurydziane

(1.3) daw. roln. zboże

(1.4) daw. spoż. produkty zbożowe

Wiktionary

Cerealia (Cereales, Cerialia) – rzymskie święto ku czci bogini Cerery (Ceres) obchodzone od 12 do 19 kwietnia, obchodzone na pamiątkę powrotu jej córki Prozerpiny na ziemię.

Kult jej popularny był wśród plebejuszy, a jego głównym miejscem był Awentyn. W ofierze składano jej przed żniwami maciorę, a po nich – pierwociny ze zbiorów (pierwsze ścięte kłosy zbóż).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Ceres ż.

Wiktionary

# cerebracja

1. nieświadoma, fizjologiczna aktywność mózgu;
2. ewolucyjny wzrost masy i złożoności mózgu

SJP.pl

# cerebralizacja

ewolucyjny proces prowadzący do przejmowania funkcji niższych ośrodków nerwowych przez mózg; cerebryzacja, encefalizacja

SJP.pl

Encefalizacja (gr. enképhalos – mózg), cerebralizacja, cerebryzacja (łac. cerebrum – mózg) – ewolucyjny proces, który prowadzi do przejmowania funkcji niższych ośrodków nerwowych przez ośrodki wyższe. Polega na koncentracji neuronów w przedniej, głowowej części ciała zwierzęcia i jest związany z wykształceniem się głowy (cefalizacja) i powstaniem mózgu. W antropologii znaczenie terminu cerebryzacja zawężane jest do ewolucyjnego wzrostu rozmiarów mózgu u naczelnych.

Wikipedia

# cerebralny

1. związany z mózgiem i jego czynnościami, znajdujący się w mózgu lub będący jego wytworem; mózgowy;
2. spółgłoska cerebralna - spółgłoska, przy wymawianiu której koniec języka styka się z najwyżej położoną częścią podniebienia twardego

SJP.pl

# cerebrastenia

zespół zaburzeń pourazowych czaszkowo-mózgowych z osłabieniem, zaburzeniem snu i pamięci, zawrotami i bólami głowy

SJP.pl

# cerebrasteniczny

→ cerebrastenia

SJP.pl

#### Patrz:

cerebrastenia

# cerebrotonia

nadwrażliwość, skierowanie do świata wewnętrznego, odcięcie się od świata, powściągliwość; introwersja

SJP.pl

# cerebrotonik

osoba uzdolniona intelektualnie, z przewagą sprawności myślowej nad innymi formami aktywności, określona według typologii Shaldona

SJP.pl

# cerebrozyd

organiczny związek chemiczny, występujący m.in. w mózgu i we krwi; galaktolipid

SJP.pl

Cerebrozydy – grupa organicznych związków chemicznych zaliczanych do glikolipidów, zbudowanych z galaktozy (rzadziej z glukozy), sfingozyny i kwasów tłuszczowych. Występują w dużej ilości w mózgu (głównie w aksonach) oraz we krwi.

Wikipedia

# ceregiela

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. zbyteczna, konwencjonalna grzeczność;
2. nieszczere wymawianie się, wysuwanie nieistotnych zastrzeżeń; certowanie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zbędne, przesadne uprzejmości, konwencjonalne grzeczności, ceremonie

(1.2) pot. nieszczere wykręcanie się z powodu drobiazgów; przedstawianie nieistotnych zastrzeżeń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Przepraszamy najmocniej za najście, nie chcielibyśmy przeszkadzać… – Ależ po co te ceregiele, wchodźcie, wchodźcie.

(1.2) Dopiero po wielkich ceregielach szef zgodził się na mój urlop w lipcu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛˈɟɛla, AS: cereǵela

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ceregielić się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ceremonie

(1.2) certacja, certowanie się

Wiktionary

# ceregiele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. ceregiela.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛˈɟɛlɛ, AS: cereǵele

Wiktionary

# ceregielić

ceregielować się; ceregielić się - potocznie:
1. nieszczerze wymawiać się od czegoś; certować się;
2. postępować zbyt uprzejmie, ostrożnie

SJP.pl

# ceregielować

ceregielić się; ceregielować się - potocznie:
1. nieszczerze wymawiać się od czegoś; certować się;
2. postępować zbyt uprzejmie, ostrożnie

SJP.pl

# ceregielowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceregielować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ceregielować

Wiktionary

# cerekwica

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. wzniesienie w Górach Sowich

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Cerekwica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
- Cerekwica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
- Cerekwica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Rokietnica

Inne

- Cerekwica – wzniesienie w Górach Sowich
- Cerekwica – przystanek kolejowy w Cerekwicy w woj. kujawsko-pomorskim

Wikipedia

# cerekwicki

nazwisko

SJP.pl

# ceremonia

oficjalna uroczystość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd;

(1.2) przen. czynność wykonywana z namaszczeniem, powagą

(1.3) zob. ceremonie.

Wiktionary

Ceremonia – pojęcie z obszaru nauk o kulturze związany z takimi pojęciami, jak rytuał i obrzęd. Ceremonia stanowi skrajnie skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd. Do przeobrażenia w ceremonię dochodzi w momencie, w którym pierwotne czynności rytualne/obrzędowe przestają stanowić dla ich uczestników jasny komunikat światopoglądowy (np. religijny); zaciera się sens działań, a najważniejsza staje się forma. Ceremonia koncentruje się wokół warstwy performatywnej – istotny jest wygląd uczestników, oprawa, okazałość dekoracji, odpowiednie gesty, wyważone słowa, ogólna elegancja itp. W przeciwieństwie do rytuału bądź obrzędu, ceremonia nie posiada mocy sprawczej, tzn. człowiek, który ją przejdzie, nie zostaje postrzegany przez członków społeczności jako ktoś, kto nabył odmienny status (np. status osoby dorosłej, ucznia).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozpoczęła się ceremonia immatrykulacji.

(1.2) Wprowadzili nam do firmy ISO 9001 i teraz z byle sprawą jest cała biurokratyczna ceremonia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛ̃ˈmɔ̃ɲja, AS: cerẽmõńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceremonie nmos., ceremoniał m., ceremoniowanie n., ceremoniarz m., ceremonialność ż.

czas. ceremoniować się ndk.

przym. ceremonialny

przysł. ceremonialnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ceremoniał

Wiktionary

# ceremonialniej

stopień wyższy od przysłówka: ceremonialnie

SJP.pl

# ceremonialniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ceremonialny

SJP.pl

# ceremonialność

→ ceremonialny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ceremonialne

Wiktionary

#### Patrz:

ceremonialny

#### Powiązane:

rzecz. ceremonia ż., ceremoniał mrz., ceremoniarz mos.

przym. ceremonialny

przysł. ceremonialnie

Wiktionary

# ceremonialny

1. związany z ceremonią, dotyczący ceremonii; uroczysty, obrzędowy
2. zgodny z konwenansami, czasem zbyt oficjalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z uroczystością

(1.2) sztywnie wynikający z etykiety, z reguł grzecznościowych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Religijność chłopska jest ceremonialna, liturgiczna, stanowi bardziej element obyczaju niż światopoglądu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛ̃mɔ̃ˈɲalnɨ, AS: cerẽmõńalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceremoniał mrz., ceremonia ż., ceremonie nmos., ceremoniarz mos., ceremonialność ż.

przysł. ceremonialnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obrzędowy, uroczysty

(1.2) etykietalny, dworski, kurtuazyjny, ugrzeczniony

Wiktionary

# ceremoniant

przestarzale: człowiek nadmiernie ugrzeczniony, zachowujący się nienaturalnie, przykładający nadmierną wagę do form towarzyskich

SJP.pl

# ceremoniantka

→ ceremoniant

SJP.pl

#### Patrz:

ceremoniant

# ceremoniarz

osoba, która sprawuje posługę liturgiczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kierująca przebiegiem liturgii

(1.2) daw. urzędnik koordynujacy przebieg uroczystości i ceremonii dworskich, mistrz ceremonii

(1.3) daw. zasady regulujące obchodzenie uroczystości

Wiktionary

Ceremoniarz – osoba sprawująca funkcję liturgiczną, której zadaniem jest koordynacja przebiegu liturgii oraz, w razie potrzeby, przeprowadzanie prób zespołu liturgicznego przed celebrą. Musi biegle znać przepisy liturgiczne, a także powinien cechować się umiejętnością dyskretnego interweniowania w nagłych i wyjątkowych przypadkach. Funkcję tę może sprawować ministrant lub duchowny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kościelny powiedział ceremoniarzowi o ornatach.

(1.2) Król bezgranicznie ufał nadwornemu ceremoniarzowi i nigdy się na nim nie zawiódł.

(1.3) Zgodnie z przyjętym ceremoniarzem gości witano przed wejściem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceremoniał m., ceremonia ż., ceremonialność ż., ceremoniant m., ceremoniantka ż.

czas. ceremoniować się

przym. ceremonialny

przysł. ceremonialnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) ceremoniał

Wiktionary

# ceremoniał

1. tradycyjny lub ustalony prawnie sposób zachowania obowiązujący podczas oficjalnych uroczystości lub obrzędów
2. uroczystość przebiegająca zgodnie z przepisami i tradycją; ceremonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiór reguł dotyczących danej ceremonii, przyjęcia

(1.2) uroczystość według określonych przepisów

(1.3) iron. zachowywanie się z przesadną powagą podczas jakiejś czynności

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ceremonialny

przysł. ceremonialnie

rzecz. ceremonialność ż., ceremonie nmos., ceremoniarz mos., ceremonia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) etykieta, obrządek, obrzęd, rytuał

(1.2) ceremonia, uroczystość

Wiktionary

# ceremonie

oficjalna uroczystość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. przen. przesadne dowody grzeczności

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|ceremonia.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie bawmy się już w te ceremonie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceremonia ż., ceremoniał m., ceremoniowanie n.

czas. ceremoniować się ndk.

przym. ceremonialny

przysł. ceremonialnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ceregiele

Wiktionary

# ceremoniować

ceremoniować się - zachowywać się w sposób nienaturalnie grzeczny, nadmiernie przestrzegać form; certować się

SJP.pl

# ceremoniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceremoniować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ceremoniować

rzecz. ceremonia ż., ceremonie nmos.

Wiktionary

# cerera

mit. rzym. italska bogini urodzajów; Ceres

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. zob. Ceres, Demeter, Demetra.

Wiktionary

Ceres (Cerera) – w mitologii rzymskiej italska bogini wegetacji i urodzajów; całkowicie utożsamiona z grecką Demeter już w V wieku p.n.e..

Córka Saturna i Ops. Była siostrą i kochanką Jowisza, matką Prozerpiny. Jej pozostałe rodzeństwo to: Junona, Westa, Neptun i Pluton. Jako bóstwo italskie była jedną z najstarszych rdzennie rzymskich bogiń; według tradycji miała swego kapłana już w okresie królewskim.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrɛra, AS: cerera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ceres ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Ceres, Demeter, Demetra

Wiktionary

# ceres

tłuszcz otrzymywany z miąższu orzechów palmy kokosowej itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

(1.2) astr. planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoidaanetoid, odkryta w 1801 r.;

(1.3) miasto w USA, w stanie Kalifornia

(1.4) gmina w USA, w stanie Pensylwania

(1.5) miejscowość i gmina we Włoszech;

(1.6) miejscowość w RPA;

Wiktionary

- Ceres – rzymska bogini wegetacji i urodzajów, rzymski odpowiednik Demeter.
- Ceres – planeta karłowata (dawniej planetoida o numerze 1) krążąca w pasie planetoid.
- ceres – tłuszcz roślinny jadalny.
- Ceres (ang. Ceres Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie McKean.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrɛs, AS: ceres

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ceres mrz., Cerealia nmos., cerealia nmos., Cerera ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Cerera, Demeter, Demetra

(1.2) symbol. ⚳

Wiktionary

# ceresan

preparat grzybobójczy zawierający organiczne związki rtęciowe, używany do zaprawiania nasion niektórych roślin uprawnych w celu zabezpieczenia ich przed chorobami

SJP.pl

Ceresan – fungicyd na bazie organicznych związków rtęci. Składnik zapraw do zwalczania chorób grzybowych roślin przemysłowych, np. ziaren zbóż, bawełny lub trzciny cukrowej.

Składniki czynne przykładowych preparatów

- Ceresan Universal Nassbeize (producent: Bayer, Niemcy): chlorek (2-metoksyetylo)rtęci(II), MEMC (z ang. methoxyethyl mercury chloride), CH
  3OCH
  2CH
  2HgCl, zawartość w preparacie: 2,5%.
- Ceresan M (inne nazwy: Granoson M, Granosan; producent: DuPont De Nemours and Co.): fenylo(tosylo)amid etylortęci(II) (sulanilamid p-toluilowy etylortęci), CH
  3CH
  2Hg+
  (C
  6H
  5)(CH
  3C
  6H
  4SO
  2)N−
  , zawartość w preparacie: 4%.

Wikipedia

# cereus

roślina z rodziny kaktusowatych rosnąca na pustynnych terenach Meksyku i Półwyspu Kalifornijskiego; pałczak, otąg

SJP.pl

Pałczak, otąg (Cereus Mill.) – rodzaj obejmujący 48 gatunków sukulentów z rodziny kaktusowatych. Występują w Ameryce Południowej i Ameryce Północnej. Nazwa pochodzi o łacińskiego wyrazu cereus (świeca). W Polsce niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny doniczkowe. Gatunkiem typowym jest C. hexagonus (L.) Mill.

Wikipedia

# cerezyna

oczyszczony wosk ziemny używany do wyrobu świec

SJP.pl

Cerezyna – rafinowany ozokeryt, otrzymywany głównie z pozostałości po destylacji ropy naftowej.

Cerezyna używana m.in. do wyrobu świec, smarów, kremów, maści i jako materiał izolacyjny. Chemicznie jest to mieszanina wyższych parafin (węglowodorów wielkocząsteczkowych).

Wikipedia

# cerezyt

mieszanina soli kwasu olejowego z nasyconym roztworem wapnia, stosowana do zapraw cementowych

SJP.pl

Cerezyt – gęsta, żółta substancja stosowana jako domieszka wodoszczelna do zapraw cementowych, mieszanina soli wapniowej kwasu oleinowego z nasyconym roztworem wodorotlenku wapniowego.

Wikipedia

# cergowa

1. szczyt w Beskidach Środkowych o wysokości 716 metrów n.p.m.;
2. wieś w województwie podkarpackim leżąca u podnóża góry o tej samej nazwie

SJP.pl

Wikipedia

# cergowski

przymiotnik od miejscowości: Cergowa

SJP.pl

# cerka

niewielka cera - plecionka z przędzy lub nici w miejscu rozdarcia, przetarcia lub dziury w tkaninie; łatka

SJP.pl

# cerkaria

wolno żyjąca larwa przywr, zaopatrzona w umięśniony, ruchliwy ogonek umożliwiający poruszanie się w wodzie; ogonatka

SJP.pl

Wikipedia

# cerkaski

nazwisko

SJP.pl

# cerkiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śrpol. cyrkiel, przyrząd służący do zakreślania koła

(1.2) śrpol. koło, krąg, okrąg, zakrzywienie

Wiktionary

Cerkiel lub cyrkiel – przylegający do polany lub hali obszar lasu nie należący do właścicieli tej polany czy hali, w którym to obszarze mieli oni jednak uprawnienia do wypasu bydła i owiec oraz prawo do pobrania pewnej ilości drewna, ale bez prawa do wykarczowania lasu. Obszar ten był w specjalny sposób oznakowany (ocerklowany lub ocyrklowany). Robiono to za pomocą kopców ułożonych z kamieni, czy usypanych z ziemi lub przez zaciosy i inne znaki na drzewach. Prawo do cerkla było rodzajem prawa rzeczowego i było prawnie usankcjonowane np. w nadaniach królewskich dla osadników lub innych, późniejszych aktach prawnych. Cerkle takie nazywano leśnymi lub pastwiskowymi.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrʲcɛl, AS: cerʹḱel

Wiktionary

# cerkiew

kościół prawosławny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. świątynia prawosławna;

(1.2) rel. wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego;

(1.3) archit. rel. świątynia greckokatolicka;

(1.4) rel. wspólnota chrześcijan wyznania greckokatolickiego (unickiego);

(1.5) daw. kościół, świątynia wyznania rzymskokatolickiego

Wiktionary

- dawna nazwa wsi Cerekiew (województwo małopolskie)
- cerkiew (budynek)
- Cerkiew (organizacja)
  - Cerkiew prawosławna
  - Cerkiew greckokatolicka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za czasów Stalina w ZSRR masowo burzono cerkwie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrʲcɛf, AS: cerʹḱef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cerkwisko n., Cerkwica ż., Cerkiewnik m.

:: zdrobn. cerkiewka ż.

przym. cerkiewny, starocerkiewny

Wiktionary

# cerkiewizm

wyraz, forma gramatyczna lub konstrukcja składniowa przejęte z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego

SJP.pl

# cerkiewka

potocznie: mała cerkiew

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. niewielka cerkiew

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nieco w bok za domami srebrzy się w słońcu biało-niebieska, drewniana cerkiewka, o kilkaset metrów dalej stoi pobudowana z czerwonej cegły „malenna” starowierców, pod samym prawie lasem, już za wsią, mały „nomastyr”, gdzie żyją starowierskie „inoczki”.

(1.1) Historyk dokładnie opisał ikonostas z małej cerkiewki w Bieszczadach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cerkiew ż., cerkiewnik mos.

przym. cerkiewny

Wiktionary

# cerkiewnik

wyznawca albo duchowny Kościoła wschodniego, obrządku greckokatolickiego

SJP.pl

Cerkiewnik (dawniej niem. Münsterberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto. Założona w 1383 roku wieś była własnością biskupów warmińskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

# cerkiewnosłowiański

język cerkiewnosłowiański - język literacki i liturgiczny wywodzący się z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, używany w cerkwi prawosławnej; cerkiewszczyzna

SJP.pl

# cerkiewny

dotyczący cerkwi, związany z cerkwią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cerkwią, dotyczący cerkwi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W korpusie chłopcy obdarzeni dobrym słuchem i głosem śpiewali w chórze cerkiewnym, za co otrzymywali na śniadanie dodatkową bułkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cerkiew ż., cerkiewka ż., cerkwisko n.

Wiktionary

# cerkiewszczyzna

potocznie:
1. język cerkiewnosłowiański;
2. język staro-cerkiewno-słowiański

SJP.pl

# cerkwica

wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim

SJP.pl

Cerkwica (hist. Cerekwica; do 1945 niem. Ciruiz, Scirkitz, Zirkwitz; 1945–1950 Czarkowice) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice, na Równinie Gryfickiej.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cerkwica. W latach 1946–1998 wieś administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. W 2004 roku we wsi było zameldowanych 1261 osób.

Wikipedia

# cerkwicki

→ Cerkwica

SJP.pl

#### Patrz:

Cerkwica

# cerkwisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce na którym dawniej stała cerkiew;

Wiktionary

Cerkwisko – miejsce, na którym dawniej stała cerkiew. Na cerkwisku bardzo często znajduje się również cmentarz.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. cerkiew ż.

przym. cerkiewny

Wiktionary

# cermet

spiek ceramiczno-metalowy, tworzywo odporne na działanie wysokich temperatur i korozję; cermetal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) materiał ceramiczny, kompozyt, wytwarzany wielofazowo spiek metalu i krzemionki;

Wiktionary

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) cermetal

Wiktionary

# cermetal

spiek ceramiczno-metalowy, tworzywo odporne na działanie wysokich temperatur i korozję; cermet

SJP.pl

Wikipedia

# cermetowy

→ cermet

SJP.pl

#### Patrz:

cermet

# cern

[czytaj: sern albo cern] skrót od: Centre Européen pour la Recherche Nucléaire (Europejski Ośrodek Badań Jądrowych)

SJP.pl

# cerografia

technika wykonywania formy drukarskiej wklęsłodrukowej, polegająca na stosowaniu posrebrzanej płyty miedzianej pokrytej woskiem, na której ręcznie żłobi się rysunek i poddaje trawieniu elektrolitycznemu

SJP.pl

Cerografia – sposób wykonywania formy drukarskiej wklęsłodrukowej, znajdujący zastosowanie w artystycznych technikach graficznych. Polega na ręcznym wyżłobieniu rysunku na pokrytej woskiem posrebrzanej płycie miedzianej, którą następnie poddaje się trawieniu elektrolitycznemu.

Wikipedia

# cerograficzny

→ cerografia

SJP.pl

#### Patrz:

cerografia

# ceromancja

wróżenie z wosku w płonących świecach

SJP.pl

Ceromancja (od łac. cera = wosk + gr. manteía = wieszczenie, wróżba) – sposób wróżenia polegający na laniu wosku roztopionego w mosiężnym tyglu. Gorący wosk wlewa się powoli do misy z zimną wodą. Kiedy zetknie się z powierzchnią wody, zastyga, przyjmując rozmaite kształty.

Wikipedia

# cerometria

metoda analizy miareczkowej, w której do miareczkowania stosuje się mianowane roztwory soli ceru (głównie siarczan ceru)

SJP.pl

Cerometria – jedna z metod miareczkowania, która wykorzystuje mianowane roztwory siarczanu ceru(IV), Ce(SO4)2. W cerometrii oznacza się substancje o własnościach redukujących. Najczęściej stosowanym wskaźnikiem w cerometrii jest fenantrolina.

Wikipedia

# ceroplastyczny

→ ceroplastyka; keroplastyczny

SJP.pl

# ceroplastyka

sztuka wytwarzania dzieł z wosku, stosowana głównie w rzeźbie portretowej i wotywnej; keroplastyka

SJP.pl

Wikipedia

# cerować

naprawiać dziury lub rozdarcia w tkaninie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zacerować)

(1.1) wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

(1.2) daw. ozdabiać koronkowymi wszywkami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrɔvat͡ɕ, AS: cerovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cerowaczka ż., cera ż., cerowanie n.

Wiktionary

# cerowacz

1. osoba zajmująca się cerowaniem;
2. osoba wykańczająca tkaniny w fabryce włókienniczej

SJP.pl

# cerowaczka

1. kobieta zajmująca się cerowaniem;
2. kobieta wykańczająca tkaniny w fabryce włókienniczej

SJP.pl

# cerowalnia

pracownia, w której naprawia się zniszczoną odzież; cerownia

SJP.pl

# cerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cerować.

Wiktionary

Cerowanie to technika szycia służąca do naprawy dziur lub zużytych obszarów w tkaninie lub dzianinie za pomocą samej igły i nici. Często wykonuje się to ręcznie, ale możliwe jest również cerowanie za pomocą maszyny do szycia. Ręczne cerowanie wykorzystuje ścieg cerujący, prosty ścieg, w którym nić jest „tkana” w rzędach wzdłuż nici materiału, z kierunkiem szwu odwracanym na końcu każdego rzędu, a następnie wypełnianiem tak utworzonej ramy jak podczas tkania. Cerowanie to tradycyjna metoda naprawy uszkodzeń tkanin lub dziur, które nie biegną wzdłuż szwu i gdzie łatanie jest niepraktyczne lub powodowałoby dyskomfort dla użytkownika, na przykład na pięcie skarpety.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. cerować ndk.

rzecz. cera ż.

Wiktionary

# cerówka

gruba igła służąca przede wszystkim do cerowania

SJP.pl

# cerownia

1. dział fabryki włókienniczej; cerowalnia;
2. miejsce naprawy uszkodzonej odzieży

SJP.pl

# cerowniczy

→ cerownia

SJP.pl

#### Patrz:

cerownia

# cerowy

przymiotnik od: cer

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ceru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cer m.

Wiktionary

# cersanit

Cersanit S.A. – polska spółka akcyjna produkująca ceramikę sanitarną oraz płytki ceramiczne i gresy, z siedzibą w Kielcach. W latach 2012–2017 nosiła nazwę Rovese S.A.

W skład grupy Cersanit wchodzą europejskie marki: Cersanit, Opoczno, Meissen Keramik, Pilkington’s i Mei. Posiada 11 fabryk w Polsce, Rosji, Rumunii, Niemczech i Ukrainie.

Wikipedia

# certa

ryba z rodziny karpiowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. przybrzeżna ryba morska podczas tarła wędrująca do rzek;

Wiktionary

Certa (Vimba vimba) – gatunek anadromicznej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrta, AS: certa

Wiktionary

# certacja

potocznie: certowanie się, wymawianie się nieszczerze od czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. walka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: t͡sɛrˈtat͡sʲja, AS: certacʹi ̯a

Wiktionary

# certament

dawniej:
1. sprzeczka, spór;
2. mocowanie się, zapasy

SJP.pl

# certepartia

pisemny kontrakt dotyczący wynajęcia statku do przewozu towarów

SJP.pl

# certolić

cackać się, być zbyt delikatnym

SJP.pl

# certować

certować się -
1. wymawiać się nieszczerze od czegoś, robić ceregiele; droczyć się;
2. postępować zbyt delikatnie;
3. dawniej - brać udział w zapasach; walczyć, mocować się

SJP.pl

# certowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|certować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. certować

Wiktionary

# certówka

rodzaj sieci zastawianej do połowu cert

SJP.pl

# certyfikacja

1. nadanie certyfikatu
2. inaczej: certyfikat

SJP.pl

Certyfikacja – ściśle określone postępowanie, w którym strona trzecia (organizacja) przyznaje pisemne zaświadczenie w formie certyfikatu, potwierdzające, że produkt, usługa, proces, albo osoba spełnia określone wymagania. Certyfikacja jest częścią procesu oceny zgodności.

Wikipedia

# certyfikacyjny

→ certyfikacja

SJP.pl

#### Patrz:

certyfikacja

# certyfikat

oficjalny dokument potwierdzający zgodność z normami, spełnianie wymogów, autentyczność i inne; zaświadczenie, świadectwo; certyfikacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

Wiktionary

Certyfikat

- dokument stwierdzający zgodność wyrobu z deklarowanymi przez wytwórcę lub określonymi w przepisach bądź normach właściwościami (zobacz też: świadectwo wzorcowania)
- dokument potwierdzający prawo do wykonywania określonych w nim czynności
- potwierdzenie posiadania kompetencji w zakresie określonym w certyfikacie, np. poświadczający zdanie egzaminu ze znajomości języka angielskiego na określonym poziomie, czy potwierdzający znajomość obsługi komputera w różnych obszarach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przedsiębiorcy zajmujący się nekrobiznesem żądają wprowadzenia certyfikatów potwierdzających odpowiednią jakość trumien.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrtɨˈfʲikat, AS: certyfʹikat

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. certyfikować ndk.

przym. certyfikacyjny

przysł. certyfikacyjnie

Wiktionary

# certyfikator

osoba dokonująca certyfikacji

SJP.pl

# certyfikatysta

posiadacz certyfikatu, dyplomu

SJP.pl

# certyfikować

zaświadczać za pomocą certyfikatu; wystawiać certyfikat

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wydawać certyfikat, potwierdzając coś oficjalnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. certyfikat m., certyfikowanie n.

Wiktionary

# certyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|certyfikować.

Wiktionary

Certyfikowanie kwalifikacji (ang. professional certification) – proces, w wyniku którego osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, po uzyskaniu pozytywnego wyniku walidacji, otrzymuje od uprawnionego podmiotu certyfikującego dokument potwierdzający nadanie określonej kwalifikacji. Pojęcie stosowane jest w Polskiej Ramie Kwalifikacji...

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. certyfikować

Wiktionary

# ceruleina

peptyd wyizolowany ze skóry żaby australijskiej; barwnik syntetyczny o zaprawie chromowej

SJP.pl