# kucharować

potocznie: być kucharką lub kucharzem, spełniać czynności kucharki lub kucharza; kucharzyć

SJP.pl

# kucharowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kucharować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuchcik

Wiktionary

# kucharski

dotyczący kucharza, kucharstwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący sztuki gotowania, kulinarny

(1.2) dotyczący kucharza lub kucharki

Wiktionary

- Aleksander Kucharski (1741–1819) – polski malarz
- Cezary Kucharski (ur. 1972) – polski piłkarz, poseł
- Dawid Kucharski (ur. 1984) – polski piłkarz
- Eugeniusz Kucharski (1880–1952) – polski historyk literatury
- Jan Edward Kucharski (1914–1979) – polski pisarz
- Kazimierz Kucharski (1909–1995) – polski lekkoatleta
- Leszek Kucharski (ur. 1959) – polski tenisista stołowy
- Marek Kucharski (ur. 1947) – polski polityk
- Robert Kucharski (ur. 1965) – pisarz, publicysta
- Sławój Kucharski (ur. 1929) – polski profesor nauk farmaceutycznych
- Tomasz Kucharski (ur. 1974) – polski wioślarz, poseł
- Władysław Kucharski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wybiorę jeszcze tylko z tej książki kucharskiej jakiś deser na przyszły tydzień i potem już tylko czytanie do poduszki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kucharz m., kucharka ż., kucharzenie n., kuchnia ż., kuchenka ż.

czas. kucharzyć

Wiktionary

# kucharstwo

Kuchmistrzostwo lub Kucharstwo – polskie tłumaczenie czeskiej książki kucharskiej Pavla Severína z 1535, wydane w krakowskich oficynach Macieja Szarfenberga (zm. 1547), Hieronima Wietora (zm. 1546/7) i Heleny Unglerowej (zm. 1551).

Wikipedia

# kucharz

ten, kto zawodowo gotuje i przyrządza potrawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kulin. ten, kto gotuje potrawy;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: kucharzyć

Wiktionary

Kucharz – osoba, która zgodnie z zasadami sztuki kulinarnej przyrządza potrawy w zakładach gastronomicznych, najczęściej według zamówienia przyjętego przez kelnera.

Kucharze (łac. coci) – w okresie wczesnego średniowiecza grupa książęcej ludności służebnej, która zajmowała się przygotowaniem jedzenia dla monarchy. Świadectwem ich istnienia są nazwy typu Kuchary, którą nosi kilka osad w Polsce, położonych w sąsiedztwie starych grodów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) — Panie kelner, proszę wezwać kucharza, niech wyjaśni, czemu mięso jest surowe. — To jest carpaccio, proszę pana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuxaʃ, AS: kuχaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuchenka ż., kuchara ż., kucharstwo n., kuchnia ż., kucharzowanie n., kucharzenie n., kuchcenie n.

:: zdrobn. kuchcik m.

:: fż. kucharka ż.

czas. kucharzować ndk., kucharzyć ndk., kuchcić ndk.

przym. kucharski, kuchenny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kuchmistrz, kuk

Wiktionary

# kucharzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kucharzyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kucharzyć

rzecz. kucharka ż., kucharz mos., kuchnia ż., kuchenka ż.

przym. kucharski

Wiktionary

# kucharzewski

nazwisko

SJP.pl

# kucharzowa

żartobliwie: kucharski

SJP.pl

# kucharzować

potocznie: przygotowywać potrawy, gotować; kucharzyć, kuchcić, pitrasić, pichcić

SJP.pl

# kucharzowy

żartobliwie: kucharski

SJP.pl

# kucharzyć

potocznie: przygotowywać potrawy, gotować; kuchcić, kucharzować, pitrasić, pichcić

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. żart. przygotowywać potrawy

(1.2) pot. żart. pełnić funkcję kucharza

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈxaʒɨt͡ɕ, AS: kuχažyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kucharz m., kucharka ż., kuchnia ż., kuchenka ż., kucharzenie n.

czas. kucharzować, pokucharzyć

przym. kucharski, kuchenny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gotować, pitrasić

(1.2) kucharzować

Wiktionary

# kucharzyk

nazwisko

SJP.pl

# kucharzyna

ekspresywnie: kucharz

SJP.pl

# kuchcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kuchcić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kuchcić

rzecz. kucharka ż., kucharz mos.

Wiktionary

# kuchciak

nazwisko

SJP.pl

# kuchcić

potocznie: przygotowywać potrawy, gotować; kucharzyć, kucharzować, pitrasić, pichcić

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. przyrządzać potrawy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuxʲt͡ɕit͡ɕ, AS: kuχʹćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuchcenie n., kucharka ż., kuchnia, kucharz, kuchta, kuchcik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pichcić, pitrasić, gotować

Wiktionary

# kuchcik

potocznie: pomocnik lub uczeń kucharza; kucharczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak pomagający w kuchni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuchnia ż., kucharz m., kucharowanie n., kuchenka ż.

czas. kuchcić

Wiktionary

# kuchciński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Leszek Kuchciński – polski żołnierz podziemia
- Marcin Kuchciński – polski samorządowiec, menedżer i siatkarz
- Marek Kuchciński – polski polityk i dziennikarz

Wikipedia

# kuchenka

zdrobnienie od: kuchnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania

(1.2) zdrobn. mała kuchnia

Wiktionary

- Kuchenka benzynowa
- Kuchenka elektryczna
- Kuchenka gazowa
- Kuchenka indukcyjna
- Kuchenka mikrofalowa
- Kuchenka – jezioro w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mikołajki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Odgrzej sobie zupę, garnek stoi na kuchence.

(1.2) Mama poszła do kuchenki • Przynieść befsztyk, kartofelki (…) (M. Konopnicka: Filuś, Miluś i Kizia: wesołe kotki)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈxɛ̃nka, AS: kuχẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuchnia ż., kucharstwo n., kucharz m., kucharka ż., kuchareczka ż., kuchcik m., kuchta ż., kucharzenie n.

czas. kucharzyć ndk., kucharzować ndk.

przym. kuchenny, kucharski, kuchenkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maszynka

Wiktionary

# kuchenkowy

przymiotnik od: kuchenka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kuchenką, dotyczący kuchenki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuchenka ż.

Wiktionary

# kuchenna

1. → kuchnia;
2. robot kuchenny - urządzenie elektryczne pomagające przygotowywać posiłki;
3. łacina kuchenna - potocznie: wulgarne słownictwo; łacina podwórkowa

SJP.pl

# kuchenne

1. → kuchnia;
2. robot kuchenny - urządzenie elektryczne pomagające przygotowywać posiłki;
3. łacina kuchenna - potocznie: wulgarne słownictwo; łacina podwórkowa

SJP.pl

# kuchenny

1. → kuchnia;
2. robot kuchenny - urządzenie elektryczne pomagające przygotowywać posiłki;
3. łacina kuchenna - potocznie: wulgarne słownictwo; łacina podwórkowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kuchnią, używany w kuchni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pewnego razu żona, widząc, że nie reaguję na jej krzyki, pchnęła mnie nożem kuchennym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈxɛ̃nːɨ, AS: kuχẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuchnia ż., kuchenka ż., kucharz mos., kucharka ż.

czas. kucharzyć ndk.

Wiktionary

# kuchmistrz

1. mistrz sztuki kucharskiej; szef kuchni;
2. dawniej: nadworny urzędnik pełniący nadzór nad kuchnią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mistrz sztuki kulinarnej

(1.2) kierownik kuchni w dużej instytucji

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkuxmʲiˈsṭʃ, AS: kuχmʹisṭš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuchmistrzostwo n.

:: fż. kuchmistrzyni ż.

przym. kuchmistrzowski, kuchmistrzowy

Wiktionary

# kuchmistrzostwo

Kuchmistrzostwo lub Kucharstwo – polskie tłumaczenie czeskiej książki kucharskiej Pavla Severína z 1535, wydane w krakowskich oficynach Macieja Szarfenberga (zm. 1547), Hieronima Wietora (zm. 1546/7) i Heleny Unglerowej (zm. 1551).

Wikipedia

# kuchmistrzyni

mistrzyni sztuki kucharskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mistrzyni sztuki kulinarnej

(1.2) kierowniczka kuchni w dużej instytucji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkuxmʲiˈsṭʃɨ̃ɲi, AS: kuχmʹisṭšỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuchmistrz, kuchmistrzostwo

przym. kuchmistrzowski, kuchmistrzowy

Wiktionary

# kuchnia

1. piec z blatem, służący do gotowania potraw;
2. pomieszczenie przeznaczone do przygotowywania posiłków;
3. dobór i sposób przyrządzania potraw; sztuka kulinarna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. bud. pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;

(1.2) komplet mebli kuchennych

(1.3) kulin. zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się

(1.4) sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.

(1.5) piec kuchenny

(1.6) urządzenie do gotowania, smażenia, pieczenia potraw

(1.7) personel zatrudniony w kuchni (1.1)

Wiktionary

- kuchnia – pomieszczenie w domu lub w mieszkaniu, w którym znajdują się urządzenia do przyrządzania potraw
- kuchnia – charakterystyczny dla danego kraju, regionu, okresu, grupy społecznej itp. sposób, styl przyrządzania potraw
- sztuka kulinarna
- kuchnia, kuchenka – urządzenie będące źródłem ciepła potrzebnego do przyrządzania jedzenia:
  - kuchnia węglowa
  - kuchnia gazowa
  - kuchnia elektryczna
  - kuchnia mikrofalowa
  - kuchnia polowa
  - duchówka (miejsce do przechowywania ugotowanych potraw, aby nie wystygły).

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Pójdę do kuchni i ugotuję obiad.

  (1.2) Wczoraj zamówiłem u stolarza kuchnię z prostych szafek i marmurowego blatu.

  (1.3) Uwielbiam potrawy kuchni włoskiej.

  (1.4) Lubię kuchnię babci Marzeny.

  (1.5) Janie, idź napal pod kuchnią!

  (1.6) Odkąd mamy kuchnię gazową, życie stało się prostsze.

  (1.7) Kuchnia dzwoniła, że spóźni się z kolacją.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkuxʲɲa, AS: kuχʹńa

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. kucharz m., kucharka ż., kuchcik m., kucharzenie n., podkuchenna ż.

  :: zdrobn. kuchenka ż.

  czas. kucharzyć, kuchcić

  przym. kuchenny, kucharski

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) żegl. kambuz; gw-pl|Górny Śląsk|kuchnio.

  (1.6) kuchenka

  Wiktionary

# kuchnicki

nazwisko

SJP.pl

# kuchnio

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. archit. bud. kuchnia

Wiktionary

# kuchniosalon

pomieszczenie pełniące funkcję kuchni i salonu; salonokuchnia

SJP.pl

# kuchta

pogardliwie:
1. kucharka, kucharz;
2. kobieta niepracująca zawodowo, zajmująca się prowadzeniem domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. o kucharce, kucharzu, pomocy kuchennej

(1.2) pot. pogard. o gospodyni domowej, kobiecie zajmującej się prowadzeniem domu

Wiktionary

Kuchta – jezioro na Pojezierzu Dobiegniewskim, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik o powierzchni 12,83 ha. Maksymalna głębokość jeziora wynosi 2,4 m. Kuchta ma wydłużony kształt w kierunku północno-zachodnim.

Zbiornik znajduje się w zlewni Mierzęckiej Strugi.

Na północny zachód znajduje się jezioro Starzec, z którym Kuchta jest połączona ciekiem zwanym Kaczynka. Nad jeziorem leży miejscowość Bierzwnik.

Wikipedia

#### Powiązane:

zob. kuchnia.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kura domowa

Wiktionary

# kuchy

wyciśnięte nasiona roślin oleistych, stanowiące paszę dla bydła; makuch

SJP.pl

# kucia

tradycyjna potrawa wigilijna, znana zwłaszcza na Rusi i Litwie; kucja; kutia

SJP.pl

# kuciak

nazwisko

SJP.pl

- Agnieszka Kuciak
- Dušan Kuciak
- Ján Kuciak

Wikipedia

# kuciapa

żartobliwe określenie sromu; kuciapka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żeński narząd płciowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kuciapka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pochwa, wagina, srom, wulg. cipa, wulg. pipa, wulg. pizda, wulg. kapa, wulg. kapsko, daw. ciupa, kuciapka, psita, dziura, piczka, eufem. muszelka, eufem. brzoskwinka, eufem. myszka, eufem. kotka, eufem. pieróg

Wiktionary

# kuciapka

żartobliwe określenie sromu; kuciapa

SJP.pl

# kucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kuć.

Wiktionary

Kucie – proces technologiczny, rodzaj obróbki plastycznej, polegający na odkształcaniu metali na gorąco lub na zimno za pomocą uderzeń lub nacisku narzędzi. Narzędzia – czyli matryce lub bijaki umieszczane są na częściach ruchomych narzędzi. Proces ten również może być realizowany w specjalnych przyrządach kuźniczych.W procesie tym nadaje się kutemu materiałowi odpowiedni kształt, strukturę i własności mechaniczne. Materiałem wsadowym jest przedkuwka, natomiast produktem jest odkuwka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkut͡ɕɛ, AS: kuće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kuć, skuć, kujonić, wykuć, odkuć

rzecz. kujon m., kujonienie n., kujownia ż., podkucie n.

Wiktionary

# kucieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. dotyczący Kutna, związany z Kutnem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kutno n., kutnianin m., kutnianka ż.

przym. kutnowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. kutnowski

Wiktionary

# kucinski

nazwisko

SJP.pl

# kucja

tradycyjna potrawa wigilijna, znana zwłaszcza na Rusi i Litwie; kutia; kucia

SJP.pl

# kucki

przysiad na zgiętych nogach; przykucnięcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pozycja w przysiadzie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp., M. lm., B. lm. i W. lm. od kucka

Wiktionary

Kucki, Jezioro Klecewskie – przepływowe jezioro wytopiskowe w Polsce, położone w województwie pomorskim, powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jedzący siedzieli w kucki lub na niskich zydlach przy ławkach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkut͡sʲci, AS: kucʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kucanie n., kucnięcie n., Pokucie n.

czas. kucać ndk., kucnąć dk.

przym. kucany, kuczny

Wiktionary

# kucmerka

roślina rosnąca dziko na terenach bagiennych, czasem uprawiana ze względu na jadalne korzenie; marek kucmerka

SJP.pl

# kucnąć

siąść w kucki, przysiąść na zgiętych kolanach

SJP.pl

# kucnięcie

siąść w kucki, przysiąść na zgiętych kolanach

SJP.pl

# kucowaty

przymiotnik

(1.1) posiadający cechy kuca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuc mzw./mos./mrz.

Wiktionary

# kucyk

kuc;
1. niewielki, krępy koń;
2. fryzura, w której długie włosy na głowie są spięte i swobodnie opadają; koński ogon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od kuc

(1.2) zool. mały lub niedorosły kuc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) fryzj. rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

Wiktionary

- kucyk – rodzaj konia
- kucyk – rodzaj fryzury
- Kucyk – wieś w województwie mazowieckim
- Kucyk – polski film krótkometrażowy z roku 2017
- Kucyk – pseudonim Ziemomysława Kuczyka, pułkownika w powstaniu styczniowym
- Kucyk – pseudonim Wacława Komara, generała brygady Wojska Polskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego córka uwielbia jeździć na kucyku.

(2.1) Moja koleżanka lubi nosić włosy związane w kucyk.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkut͡sɨk, AS: kucyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuc mzw.

Wiktionary

# kucz

nazwisko

SJP.pl

osoby noszące nazwisko Kucz:

- Adam Kucz (ur. 1971) – polski piłkarz
- Jan Kucz (1936 - 2021) – polski rzeźbiarz i pedagog
- Konrad Kucz – polski artysta grafik oraz instrumentalista i kompozytor

inne:

- Kaććh (Kucz) – dystrykt w Indiach

Wikipedia

# kucza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. także gw-pl|Chełm Lubelski, Zamość, Jarocin, Poznań, Krosno, Pułtusk, Izbica, Krasnystaw, Krynica. chata, szałas

(1.2) gwara. nadbużańska zagroda dla świń

(1.3) daw. gw-pl|Podlasie. tęsknota

Wiktionary

- Kucza – starożytne buddyjskie królestwo położone w Kotlinie Kaszgarskiej
- Kucza – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkut͡ʃa, AS: kuča

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuczka ż., kuczki nmos.

czas. dokuczać

przym. dokuczliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kuczka

Wiktionary

# kuczaj

nazwisko

SJP.pl

# kuczak

nazwisko

SJP.pl

Kuczak – wieś w Armenii, w prowincji Aragacotn. W 2011 roku liczyła 2147 mieszkańców.

Wikipedia

# kuczbaj

kuczbaja;
1. kosmata tkanina wełniana;
2. odzież z tej tkaniny

SJP.pl

# kuczbaja

kuczbaj;
1. kosmata tkanina wełniana;
2. odzież z tej tkaniny

SJP.pl

# kuczbork-osada

Kuczbork-Osada – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Kuczbork-Osada. Ma status sołectwa.

Siedziba gminy Kuczbork-Osada oraz rzymskokatolickiej parafii św. Bartłomieja.

Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1384 roku i był miastem prywatnym (należał m.in. do Kuczborskich), zdegradowany w 1869 roku.

Wikipedia

# kuczborski

przymiotnik od: Kuczbork

SJP.pl

- Jan Kuczborski (1572-1624) – biskup chełmiński
- Stanisław Kuczborski (1881-1911) – polski malarz
- Tomasz Kuczborski (ur. 1947) – artysta, działacz opozycji w PRL

Wikipedia

# kuczek

szałas, altanka budowana przy domu w żydowskie Święto Namiotów

SJP.pl

Kuczek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wieś w sołectwie Nowy Ciechocinek – zobacz jednostki pomocnicze gminy Aleksandrów Kujawski w BIP.

Wikipedia

# kuczer

przestarzale: furman, woźnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. także gw-pl|Mazury. woźnica, furman

(1.2) środ. szoferskie: kierowca autobusu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkut͡ʃɛr, AS: kučer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kocz m., Kuczer m., Kuczerowa ż., Kuczerówna ż.

czas. wykuć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woźnica, furman, stangret

Wiktionary

# kuczera

przestarzale: furman, woźnica

SJP.pl

Kuczera – herb szlachecki.

Wikipedia

# kuczewski

nazwisko

SJP.pl

- Adolf Jan Kuczewski – pułkownik piechoty Armii Imperium Rosyjskiego, generał brygady Wojska Polskiego
- Andrzej Poraj Kuczewski OSB – opat świętokrzyski
- Bronisław Kuczewski – pułkownik artylerii Wojska Polskiego
- Józef Kuczewski – sędzia ziemski i wójt Wiłkomierza
- Stanisław Kuczewski – inżynier mechanik, konstruktor, profesor Politechniki Łódzkiej
- Władysław Kuczewski – metalurg, rektor Politechniki Śląskiej

Wikipedia

# kuczka

szałas, altanka budowana przy domu w żydowskie Święto Namiotów

SJP.pl

Wikipedia

# kuczki

szałas, altanka budowana przy domu w żydowskie Święto Namiotów

SJP.pl

W Polsce

- Kuczki – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
- Kuczki – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
- Kuczki-Kolonia – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Gózd
- Kuczki-Wieś – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Gózd
- Kuczki – gromada
- Kuczki – dawna gmina

Wikipedia

# kuczkować

regionalnie: układać w kuczki (kopy), np. siano; kopić

SJP.pl

# kuczkowski

nazwisko

SJP.pl

# kuczma

dawniej:
1. rodzaj futrzanej czapki;
2. derka na konia;
3. coś splątanego

SJP.pl

Kuczma, Кучма - nazwisko w językach wschodniosłowiańskich, także polskie. Po rosyjsku i ukraińsku oznacza typ czapki, stąd także Szlak kuczmański.

Ukraina

- Łeonid Kuczma
- Ludmyła Kuczma

Kazachstan

- Aleksandr Kuczma

Polska

- Rajmund Kuczma
- Marek Kuczma
- Maria Kuczma
- Adam Kuczma
- Henryk Kuczma
- Marcin E. Kuczma

Wikipedia

# kuczman

przedstawiciel muchówek z rodziny kuczmanowatych

SJP.pl

# kuczmanowate

o cechach kuczmanowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

Kuczmanowate, kuczmany (Ceratopogonidae) – rodzina muchówek z podrzędu długoczułkich i nadrodziny Chironomoidea.

Wikipedia

# kuczmanowaty

o cechach kuczmanowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

# kuczmarski

nazwisko

SJP.pl

# kuczny

siad kuczny - siad na ugiętych nogach

SJP.pl

# kuczok

nazwisko

SJP.pl

# kuczyn

W Polsce

- Kuczyn – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Mońki
- Kuczyn – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Klukowo
- Kuczyn – gromada w powiece wysokomazowieckim

Na Białorusi

- Kuczyn – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie kormańskim, w sielsowiecie Kamienka

Wikipedia

# kuczyński

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Kuczyński (ur. 1935) – historyk i etnolog
- Jan Gwido Kuczyński – poseł na sejm 1733 i 1750
- Jan Kuczyński – major milicji 1794
- Jan Kuczyński (1907-1939) – żeglarz, autor podręczników żeglarskich.
- Jan Kuczyński (1935-2009) – zapaśnik.
- Janusz Kuczyński (1930–2017) – polski filozof
- Józef Kuczyński (1871–1931) – minister w II RP
- Józef Kuczyński (1877–1952) – fotograf
- Józef Kuczyński (1904–1982) – duchowny katolicki
- Józef Kuczyński (1931–2005) – senator w latach 1993–2001
- Konrad Kucza-Kuczyński (ur. 1941) – polski architekt
- Maciej Kuczyński (1929–2019) – pisarz, inżynier architekt, speleolog, polarnik i alpinista
- Marek Kuczyński (ur. 1967) – kompozytor
- Mariusz Kuczyński (ur. 1930) – polski operator dźwięku
- Mirosław Kuczyński (ur. 1947) – polski koszykarz
- Paweł Kuczyński (ur. 1951) – basista, jeden z założycieli zespołu Republika
- Paweł Kuczyński (ur. 1955) – polski reżyser filmowy, producent, scenarzysta, wykładowca i pedagog, doktor sztuki filmowej.
- Pedro Pablo Kuczynski (ur. 1938) – ekonomista, w latach 2005–2006 premier zaś w latach 2016–2018 Prezydent Peru
- Piotr Kuczyński (1928–2013) – polski piłkarz
- Piotr Kuczyński (ur. 1950) – ekonomista, publicysta
- Przemek Kuczyński (ur. 1974) – polski perkusista
- Robert Kuczyński (ur. 1966) – szachista, arcymistrz
- Stefan Ludwik Kuczyński (1811–1887) – fizyk i meteorolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Stefan Maria Kuczyński (1904–1985) – polski historyk mediewista, badacz epoki Władysława Jagiełły, autor powieści historycznych
- Stefan Krzysztof Kuczyński (1938–2010) – polski historyk, heraldyk
- Walenty Kuczyński (XVII w.) – wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego
- Waldemar Kuczyński (ur. 1939) – ekonomista, polityk, dziennikarz, publicysta
- Wiktoryn Kuczyński (1668–1738) – kasztelan podlaski
- Wiktoryn Kuczyński (ur. 1731) – chorąży drohicki
- Władysław Kuczyński (1915–2003) – profesor budownictwa

Wikipedia

# kuczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

Kuczyzna – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Cielądz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Jest to malutka wioska licząca niewiele ponad 100 mieszkańców.

Wikipedia

# kud-ku-dak

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca gdakanie kury

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kod-ko-dak, ko-ko-dak, ko-ko-ko kodaku, kod-kod kodaku

Wiktionary

# kudasiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kudela

nazwisko

SJP.pl

# kudelski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Kudelski – polski reporter radiowy, autor tekstów piosenek
- Andrzej Kudelski – polski zapaśnik, trener, olimpijczyk
- Andrzej Kudelski – polski chemik, profesor
- Jan Tomasz Kudelski – polski architekt związany ze Stanisławowem
- Robert Kudelski – polski aktor teatralny i telewizyjny, wokalista
- Stanisław Kudelski – sędzia wojskowy
- Stanisław Kudelski – duchowny rzymskokatolicki
- Stefan Kudelski – polski elektronik i wynalazca
- Tadeusz Kudelski – polski himalaista
- Wojciech Kudelski – polski samorządowiec

Wikipedia

# kuderski

nazwisko

SJP.pl

# kudełka

nazwisko

SJP.pl

# kudełki

zdrobniale o kudłach

SJP.pl

# kudlak

nazwisko

SJP.pl

# kudlić

kudłać, kudłacić; dawniej, dziś gwarowo:
1. czochrać, wichrzyć, targać;
2. kudlić się - o włosach: wichrzyć się

SJP.pl

# kudlicki

nazwisko

SJP.pl

# kudliński

nazwisko

SJP.pl

# kudosz

nazwisko

SJP.pl

# kudowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. pot. Kudowa-Zdrój

Wiktionary

Kudowa-Zdrój (niem. Bad Kudowa, cz. Lázně Kudova lub Lázně Chudoba) – miasto uzdrowiskowe w Polsce położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 9392 mieszkańców (409. miejsce w kraju).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kuˈdɔva, AS: kudova

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kudowski

Wiktionary

# kudowa-zdrój

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kudowa-Zdrój (niem. Bad Kudowa, cz. Lázně Kudova lub Lázně Chudoba) – miasto uzdrowiskowe w Polsce położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 9392 mieszkańców (409. miejsce w kraju).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkudɔˈva‿zdruj, AS: kudova‿zdrui ̯

Wiktionary

# kudowianin

mieszkaniec Kudowy-Zdroju

SJP.pl

# kudowianka

mieszkanka Kudowy-Zdroju

SJP.pl

# kudowski

przymiotnik od: Kudowa-Zdrój

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kudową, dotyczący Kudowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kudowa ż.

Wiktionary

# kudra

nazwisko

SJP.pl

# kudrowice

Kudrowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Pabianice.

Prywatna wieś duchowna Chudrowice położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szadkowskim województwa sieradzkiego, własność krakowskiej kapituły katedralnej. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w ówczesnym województwie łódzkim.

Wikipedia

# kudrycki

nazwisko

SJP.pl

# kudu

1. gatunek antylopy
2. w architekturze indyjskiej: element zdobniczy w postaci podkowiastego łuku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. antylopa z rodzaju niala

(1.2) archit. podkowiasty łuk charakterystyczny dla architektury indyjskiej;

Wiktionary

- Kudu małe − (Tragelaphus imberbis) – ssak
- Kudu wielkie − (Tragelaphus strepsiceros) – ssak
- Kudu – łuk podkowiasty, charakterystyczny dla architektury indyjskiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na wyspach żyją sitatungi, hipopotamy, impale, bawoły, gnu, zebry, kudu, hieny, lwy, szakale i likaony.

(1.2) W architekturze południowoindyjskiej kudu pojawia się na gzymsach i okapach.

Wiktionary

# kudurru

kamień graniczny w starożytnej Mezopotamii

SJP.pl

Kudurru (akad. kamień graniczny, stela graniczna) – w starożytnej Mezopotamii stela kamienna ozdobiona reliefem w kompozycji pasowej (sceny figuralne, przedstawienia symboliczne), niekiedy z napisami w piśmie klinowym o wysokości do 1 m, będąca świadectwem nadania przez władcę majątku ziemskiego. Znana od III tysiąclecia p.n.e., powszechna w okresie panowania Kasytów.

Wikipedia

# kudyba

nazwisko

SJP.pl

# kudymkar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Rosji europejskiej, w Kraju Permskim;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kudymkarski

Wiktionary

# kudymkarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kudymkarem, dotyczący Kudymkaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kudymkar mrz.

Wiktionary

# kudzia

nazwisko

SJP.pl

# kudzu

gatunek rośliny z rodziny bobowatych, wykorzystywany jako lek tradycyjny oraz źródło włókna tekstylnego; opornik łatkowaty, ołownik łatkowaty

SJP.pl

Opornik łatkowaty, ołownik łatkowaty, kudzu (Pueraria montana (Lour.) Merr. var. lobata (Willd.) Maesen & S. M. Almeida ex Sanjappa & Predeep) – według nowych ujęć taksonomicznych odmiana gatunku Pueraria montana, dawniej traktowana jako odrębny gatunek Pueraria lobata (Willd.). Reprezentuje rodzinę bobowatych. Wykorzystywany jest jako lek tradycyjny oraz źródło włókna tekstylnego i stosowanego do wyrobu olinowania.

Wikipedia

# kudła

czynić kudłatym; mierzwić, targać, kudłacić, czochrać

SJP.pl

# kudłać

czynić kudłatym; mierzwić, targać, kudłacić, czochrać

SJP.pl

# kudłacik

nazwisko

SJP.pl

# kudłacz

1. potocznie: człowiek ze zmierzwionymi, potarganymi włosami; rozczochraniec;
2. zwierzę o długiej, potarganej sierści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) człowiek z przydługimi, rozczochranymi włosami

(1.2) przest. kozioł, cap

(1.3) przest. Żyd

(1.4) lm. kudłacze przest. agrest

(1.5) łow. stary niedźwiedź

(1.6) zool. nazwa systematyczna|Semnopithecus|ref=tak., małpa z rodziny makakowatych

Wiktionary

Kudłacz – osada leśna w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Leżajsk.

Położony w głębi lasów, na obrzeżach wsi Brzóza Królewska, 1,8 km od drogi asfaltowej Brzóza Królewska – Biedaczów. Znajduje się tam okazała kaplica i osobliwe uroczysko.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Widziałeś tego kudłacza, który wprowadził się do naszej klatki?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkudwat͡ʃ, AS: kudu̯ač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kudły nmos.

przym. kudłaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozczochraniec, włochacz

(1.3) kudłaj, gudłaj

Wiktionary

# kudłaty

porosły kudłami, potargany, rozczochrany

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kudły

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kudˈwatɨ, AS: kudu̯aty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kudły nmos., kudłacenie n., kudłanie n., pokudłanie n., rozkudłanie n., skudłacenie n., skudłanie n., kudłacz m.

czas. kudłacić ndk., kudłać ndk., pokudłać dk., rozkudłać dk., skudłacić dk., skudłać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) włochaty, kosmaty, zmierzwiony, potargany, rozczochrany; gwara. patłaty

Wiktionary

# kudły

pot.
1. rozczochrane, potargane włosy;
2. gęsta, długa sierść

SJP.pl

Kudły (lit. Kudlos) − wieś na Litwie, w rejonie solecznickim, 5 km na zachód od Podborza, zamieszkana przez 17 ludzi. Przed II wojną światową w Polsce, w powiecie lidzkim województwa nowogródzkiego.

Wikipedia

# kuejczou

[czytaj: kłejczoł] prowincja w Chinach; Guizhou

SJP.pl

Kuejczou (Guizhou, chiń. upr. 贵州; chiń. trad. 貴州; pinyin Gùizhōu; Wade-Giles Kuei-chou) – prowincja w południowych Chinach.

Wikipedia

# kuejczouski

→ Kuejczou [czytaj: kłejczołski]

SJP.pl

# kuejjang

[czytaj: KUjank] miasto w Chinach; Guiyang

SJP.pl

Guiyang (chiń. 贵阳; pinyin Guìyáng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w południowych Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Kuejczou. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 290 777 mieszkańców.

Wikipedia

# kuesta

próg tektoniczny utworzony na skutek nierównomiernej odporności warstw skalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. strome wypiętrzenie w łagodnie nachylonej powierzchni skalnej;

Wiktionary

Kuesta (próg denudacyjny, próg strukturalny) – stromy, asymetryczny stopień lub próg powstały na obszarze o budowie monoklinalnej wskutek różnej odporności warstw skalnych na denudację (erozja selektywna). Typowa kuesta – progi Basenu Paryskiego.

Charakterystyczna kuesta występuje na terenie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Zachodnia krawędź tej wyżyny nazywana jest kuestą jurajską.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeden stok kuesty jest łagodny i długi, zgodny z nachyleniem budujących go warstw skalnych, drugi stromy i krótki, utworzony u czoła wychodni warstw.

Wiktionary

# kufa

1. duża drewniana beczka, używana w przemyśle piwowarskim;
2. mały statek transportowy;
3. dawna miara wina, równa ponad 13,5 hektolitrów; drailing;
4. przednia część trzewioczaszki u psa; pysk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kynol. przednia część głowy psa obejmująca trzewioczaszkę;

(1.2) spoż. duża drewniana beczka, głównie używana w piwowarstwie

(1.3) zawartość kufy (1.2)

(1.4) przen. pijak

(1.5) żegl. mały statek transportowy

Wiktionary

- kufa – duża beczka drewniana do leżakowania piwa (obecnie zastępowana zbiornikami metalowymi)
- kufa – przednia część głowy psa, trzewioczaszka
- kufa – rodzaj statku
- Kufa – jeden z grzbietów Kominiarskiego Wierchu
- Al-Kufa – miasto w Iraku, centrum szyizmu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podobne do spanieli wyżły fryzyjskie mają kufę zwężającą się w stronę nosa.

(1.2) [...] szlachta ciągnęła kufy z piwnicy na pasach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkufa, AS: kufa

Wiktionary

# kufajka

potocznie: ciepła, watowana kurtka; fufajka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. watowana kurtka robocza

Wiktionary

Fufajka lub kufajka lub waciak (z ros. фуфайка, куфайка – nazwa ta ma jednak starszy rodowód i wywodzi się od mongolsko-tatarskiego słowa фофудья („fofudia”) oznaczającego ciepłą odzież, fufajkę, waciak) – ciepły ubiór wierzchni w formie grubej obustronnie pikowanej kurtki chroniący przed mrozem i chłodem. Szyty głównie na watolinie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jacek i jego kolega Rysiek, gdy ciągnęli kable, w wyświechtanych kufajkach niczym nie różnili się od pracowników administracji.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) waciak, fufajka

Wiktionary

# kufea

rodzaj roślin z rodziny krwawnicowatych; lepnota

SJP.pl

Kufea (Cuphea P.Browne) – rodzaj roślin należący do rodziny krwawnicowatych. Obejmuje co najmniej 255 gatunków występujących dziko na kontynentach amerykańskich, najbardziej zróżnicowanych na obszarze między Meksykiem i Peru. Rosną najczęściej w miejscach wilgotnych i skalistych. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne.

Wikipedia

# kufel

z reguły duże i szklane naczynie do picia piwa; zawartość takiego naczynia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grubościenne duże naczynie z uchem do picia piwa lub wina;

(1.2) pot. zawartości jednego kufla (1.1)

Wiktionary

Kufel – naczynie do picia piwa lub wina. Może być wykonany z różnych materiałów np. szkła, ceramiki, metalu lub drewna.Kufle najczęściej mają objętość od 0,25–1 litra. W krajach anglosaskich najpopularniejszą objętością kufla jest 1 pinta (ok. 0,568 litra). W Niemczech kufel o objętości 1,069 l nosi nazwę Mass.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Panie barman, ten kufel jest brudny!

(1.2) Wczoraj wypiłem w pubie dwa kufle piwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkufɛl, AS: kufel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuflarz m.

:: zdrobn. kufelek m.

:: zgrub. kuflisko n.

przym. kuflowy

Wiktionary

# kufeleczek

zdrobnienie od: kufelek

SJP.pl

# kufelek

zdrobnienie od: kufel

SJP.pl

# kufelkowy

przymiotnik od: kufelek

SJP.pl

# kufer

okuta skrzynia drewniana lub metalowa, przykrywana wypukłym wiekiem, służąca do przechowywania bielizny, ubrań, dawniej używana w podróży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży

(1.2) bagażnik samochodu osobowego lub autobusu

(1.3) pot. przen. wielkie, szerokie pośladki

Wiktionary

Kufer – przenośny pojemnik w kształcie zbliżonym do dużego prostopadłościanu, najczęściej z wypukłym otwieranym wiekiem. Służył do transportu lub przechowywania przedmiotów, dla których stanowił zabezpieczenie przed uszkodzeniami. Dzisiaj wykonywany z różnych materiałów: drewna, sklejki, blachy, często z dodatkowym dekoracyjnym wykończeniem powierzchni tkaniną i metalowymi okuciami na narożnikach. Posiada zwykle zamek lub skobel do założenia kłódki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy panienka spakowała już swoje kufry z bielizną i sukniami?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkufɛr, AS: kufer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kuferek m.

przym. kufrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skrzynia

(1.2) bagażnik

(1.3) pupa, poślady; szafa trzydrzwiowa; eufem. cztery litery; wulg. dupsko

Wiktionary

# kufereczek

zdrobnienie od: kuferek

SJP.pl

# kuferek

1. mały kufer; skrzyneczka, walizeczka;
2. damska torebka w kształcie walizeczki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki kufer

(1.2) damska torebka w formie małego kufra

(1.3) pot. o zgrabnych pośladkach

Wiktionary

Kuferek – skała w Grupie Parasola na orograficznie lewym zboczu Doliny Szklarki, w obrębie miejscowości Jerzmanowice w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia. Jest to obszar Wyżyny Olkuskiej będącej częścią Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mógłbyś przynieść ze stryszku stary kuferek dziadka Jurka?

(1.1) W kuferku doktora nie znalazłem stetoskopu.

(1.2) Kobieta wyjęła z kuferka szminkę i lusterko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kufer mrz.

:: zdrobn. kufereczek mrz.

przym. kuferkowy

Wiktionary

# kuferkowy

przymiotnik od: kuferek

SJP.pl

# kuff

1. holenderski żaglowiec jedno- lub dwumasztowy;
2. okrągły, smołowany kosz służący jako łódź do przeprawiania się na drugi brzeg rzeki, wykorzystywany od starożytności aż po dzień dzisiejszy na Nilu, Tygrysie, Eufracie; guffa

SJP.pl

# kufi

pismo kufickie, najstarsze pismo arabskie; kufika

SJP.pl

# kufia

nakrycie głowy w postaci odpowiednio złożonego, kwadratowego kawałka płótna, przytrzymywanego przez odpowiednią opaskę; zwykle białe, biało-czarne lub biało-czerwone, noszone przez Arabów; kufija

SJP.pl

# kuficki

dotyczący dawnego arabskiego pisma kufickiego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miastem Kufa, dotyczący miasta Kufa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kufa ż.

Wiktionary

# kufija

arabskie nakrycie głowy w postaci odpowiednio złożonego, kwadratowego kawałka płótna, przytrzymywanego przez odpowiednią opaskę; kefia, kefija

SJP.pl

# kufika

pismo kufickie, najstarsze pismo arabskie; kufi

SJP.pl

# kufka

1. drewniana beczka;
2. w gwarze śląskiej: kufel

SJP.pl

# kuflik

rodzaj roślin z rodziny mirtowatych; kalistemon

SJP.pl

Kuflik, kalistemon (Callistemon) – rodzaj roślin z rodziny mirtowatych, w niektórych ujęciach taksonomicznych włączany do rodzaju melaleuka Melaleuca. W tradycyjnym ujęciu obejmuje ok. 30 gatunków występujących w Australii. Rosną one w miejscach skalistych i piaszczystych, suchych i wzdłuż strumieni, często też na wybrzeżu. Kwiaty zapylane są głównie przez ptaki, a nasiona uwalniane są z twardych, zdrewniałych torebek zwykle po działaniu ognia.

Wikipedia

# kuflowy

przymiotnik od: kufel

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) podawany w kuflach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy ktoś jeszcze pamięta smak kuflowego piwa, pitego w ogródku piwnym na wolnym powietrzu w gronie przyjaciół?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kufel mrz.

Wiktionary

# kufta

pieczone na ruszcie kulki z mięsa mielonego lub białego sera i ziemniaków; kofta

SJP.pl

# kugel

potrawa żydowska z ryżu lub makaronu z rodzynkami; kugiel

SJP.pl

Kugel, kugiel (jidysz: קוגל kugl lub קוגעל, od niem. kugel = kula) – tradycyjna potrawa kuchni żydowskiej podobna do zapiekanki lub puddingu z kuchni anglosaskiej. Charakteryzuje ją różnorodność składników, z których jest przygotowywana, gdyż jedynym, niezmiennym są jajka. Potrawę zazwyczaj serwuje się jako dodatek do dania głównego lub deser, gdyż można przyrządzić ją pikantną lub słodką. Kugel uznawany jest za najważniejszą potrawę kuchni aszkenazyjskiej.

Wikipedia

# kugiel

potrawa żydowska z ryżu lub makaronu z rodzynkami; kugel

SJP.pl

# kuglarka

1. kobieta demonstrująca sztuczki oparte głównie na zręczności i szybkości; sztukmistrzyni, magiczka, prestidigitatorka;
2. kobieta manipulująca innymi; intrygantka, krętaczka, mataczka, oszustka

SJP.pl

# kuglarski

→ kuglarz

SJP.pl

#### Patrz:

kuglarz

# kuglarstwo

1. bawienie publicznośći magicznymi sztuczkami, żonglerką, teatrem lalkowym itp. zwłaszcza na jarmarkach i odpustach;
2. sprytne i efektowne oszukiwanie ludzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie kuglarza

(1.2) przen. hochsztaplerstwo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuglarz m.

przym. kuglarski

Wiktionary

# kuglarz

1. człowiek demonstrujący sztuki oparte głównie na zręczności i szybkości; sztukmistrz, magik, prestidigitator;
2. potocznie: matacz, krętacz, oszust;
3. ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący sawanny Afryki i półpustynie Półwyspu Arabskiego; akrobata;
4. dawniej: aktor kierujący ruchami marionetek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) magik, pokazujący sztuczki oparte na zręczności i szybkości

(1.2) daw. wędrowny aktor, który bawił publiczność iluzjami, żonglerką lub teatrem lalek

(1.3) przen. oszust, krętacz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Terathopius ecaudatus|Daudin|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych;

Wiktionary

- kuglarz – dawniej wędrowny aktor, który bawił publiczność magicznymi sztuczkami (zob. iluzja uliczna, sztuczki karciane), żonglerką lub teatrem lalek
- kuglarz – Terathopius ecaudatus, gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae),
- Kuglarz – karta tarota

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kuglarstwo n., kuglowanie n.

:: fż. kuglarka ż.

przym. kuglarski

czas. kuglować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluzjonista, prestidigitator

(1.3) hochsztapler, krętacz, matacz

Wiktionary

# kugler

rzemieślnik zdobiący kryształy

SJP.pl

Kugler:

- Eustachy Kugler (1867–1946), niemiecki błogosławiony Kościoła katolickiego
- Franz Theodor Kugler (1808–1858), niemiecki historyk sztuki, pisarz i malarz
- Włodzimierz Kugler (1882–1946), polski malarz i grafik
- Jan Kugler (1922–2007), polski zawodnik i trener tenisa stołowego

Wikipedia

# kuglerski

→ kugler

SJP.pl

#### Patrz:

kugler

# kuglować

1. potocznie: manipulować, oszukiwać, by osiągnąć swój cel;
2. dawniej: pokazywać sztuczki kuglarskie

SJP.pl

czasownik

(1.1) stpol. błaznować, figlować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuɡˈlɔvat͡ɕ, AS: kuglovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuglowanie n., kuglarz

Wiktionary

# kuglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kuglować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kuglować ndk.

rzecz. kuglarz mzw./mos.

Wiktionary

# kuguar

duży kot z obu Ameryk; puma, lew górski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Puma concolor|Linnaeus|ref=tak., gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię;

(1.2) zool. kot z gatunku kuguarów (1.1)

Wiktionary

Puma płowa, puma kostarykańska, puma, kuguar (Puma concolor) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae), zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię (choć w wielu regionach została wytępiona).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Trzeba dopaść tego kuguara, który napada na nasze stada.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. kuguarzyca ż.

przym. kuguarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) puma, puma płowa

(1.2) puma, puma płowa

Wiktionary

# kuguarowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący kuguara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuguar mzw., kuguarzyca ż.

Wiktionary

# kuguarzyca

1. samica kuguara;
2. potocznie: atrakcyjna kobieta w średnim wieku, uwodząca młodszych mężczyzn; kuguar, puma, kocica

SJP.pl

# kuhailan

1. rasa najbardziej cenionych koni arabskich;
2. koń tej rasy; koń czystej krwi

SJP.pl

# kuilu

rzeka w Angoli i Demokratycznej Republice Konga

SJP.pl

Kwilu (ang. Kwilu, port. Cuilo) – rzeka w Angoli i Demokratycznej Republiki Konga.

Jest prawym dopływem Kuango. Ma długość ok. 1050 km. Swoje źródła ma na płaskowyżu Lunda.

Nad Kwilu leży miasto Kikwit, stolica prowincji Kwilu.

Badania z 2011 roku wykazały 113 gatunków ryb zamieszkujących tę rzekę.

Wikipedia

# kuj

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca dźwięk towarzyszący ukłuciu

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. od kuć

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

czas. kujnąć dk.

przym. kujny

Wiktionary

# kuj.

skrót

(1.1) = kujawski

Wiktionary

# kuja

rodzaj wymarłych ptaków z rodziny kukułkowatych

SJP.pl

# kujawa

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Kujawa – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Osiek
- Kujawa – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
- Kujawa – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
- Kujawa – osada, folwark we wsi Lenarty w woj. warmińsko-mazurskim, w dawnym powiecie oleckim

Wikipedia

# kujawiaczek

zdrobnienie od: kujawiak

SJP.pl

# kujawiak

1. polski taniec ludowy pochodzący z Kujaw;
2. pieśń i melodia w rytmie tego tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mieszkaniec Kujaw;

Wiktionary

- Kujawiak – osoba z grupy etnograficznej Kujawiaków
- Kujawiak – mieszkaniec Kujaw
- Kujawiak – polski taniec ludowy
- Kujawiak – forma muzyczna oparta na tańcu Kujawiak
- Kujawiak – bydgoski browar, należący do Grupy Żywiec
- Kujawiak – marka piwa należąca do Grupy Żywiec
- Kujawiak – czasopismo inowrocławskie
- ORP Kujawiak – nazwa okrętów polskiej Marynarki Wojennej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Innym istotnym wydarzeniem w etnogenezie Kujawiaków było pojawienie się osadników olęderskich i niemieckich kolonizujących obszary położone przede wszystkim wzdłuż rzek Wisły i Noteci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kujawiak mzw., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawskie n., Kujawy lm nm.

:: zdrobn. Kujawiaczek mos.

przym. kujawski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kujawianin

Wiktionary

# kujawiakowy

przymiotnik od: kujawiak (taniec)

SJP.pl

# kujawianin

mieszkaniec Kujaw; Kujawiak (częściej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mieszkaniec Kujaw;

(1.2) etn. hist. członek hipotetycznego plemięemienia zachodniosłowiańskiego zamieszkującego okolice Gopła i wzdłuż Noteci;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Kujawiacy są częściowo odległymi potomkami plemięemienia słowiańskiego Kujawian, utożsamianego czasem z Goplanami lub Mazowszanami-Kłobianami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kujawiak mzw., Kujawiak mos., Kujawskie n., Kujawy lm nm.

:: fż. Kujawianka ż.

przym. kujawski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kujawiak

Wiktionary

# kujawianka

mieszkanka Kujaw

SJP.pl

Kujawianka – zakład zlokalizowany w południowej części Włocławka.

Wikipedia

# kujawiński

nazwisko

SJP.pl

# kujawka

nazwisko

SJP.pl

Kujawka – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Bądkowo.

Wikipedia

# kujawski

przymiotnik od: Kujawy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od Kujawy

Wiktionary

Polskie nazwisko, które nosi 6146 osób.

- Eugeniusz Kujawski (ur. 1936) – polski aktor
- Igor Kujawski (ur. 1961) – polski aktor
- Jan Kujawski (1885-1948) – polski nauczyciel, działacz społeczny i oświatowy
- Jerzy Kujawski
- Leon Kujawski
- Maciej Kujawski (ur. 1953) – polski aktor
- Mariusz Kujawski
- Romuald Kujawski
- Walery Kujawski
- Zygmunt Kujawski
- Maria Kujawska
- Eufemia kujawska

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kuˈjafsʲci, AS: kui ̯afsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kujawa ż., Kujawiaczka ż., kujawiak mzw., kujawiaczek mzw., Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawy lm., Kujawskie n.

przym. kujawsko-pomorski

Wiktionary

# kujawskie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. województwo kujawskie, region kujawski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Liczne wojska zgromadzone w Kujawskiem były wciąż gotowe do wymarszu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈjafsʲcɛ, AS: kui ̯afsʹḱe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kujawiak mzw., Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawy lm nm.

przym. kujawski

Wiktionary

# kujawy

1. kraina historyczna i region etnograficzny w środkowej Polsce;
2. dzielnica Krakowa;
3. nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina w środkowej Polsce;

Wiktionary

Kujawy (łac. Cuiavia, niem. Kujawien) – region historyczno-etnograficzny położony w północno-środkowej Polsce, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Główną grupą etnograficzną regionu są Kujawiacy.

Duże połacie centralnych Kujaw zajmują czarne ziemie – jedne z najurodzajniejszych gleb w Polsce. Do bogactw naturalnych należy także sól kamienna, wydobywana w okolicach Inowrocławia i sól warzona z solanki z odwiertów w Ciechocinku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Duże połacie centralnych Kujaw zajmują czarne ziemie – jedne z najurodzajniejszych gleb w Polsce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈjavɨ, AS: kui ̯avy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kujawiak mzw., Kujawiak mos., Kujawianin mos., Kujawianka ż., Kujawskie n.

przym. kujawski

Wiktionary

# kujbyszew

1. miasto w Rosji;
2. miasto w Armenii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. oficjalna nazwa miasta Samary w latach 1935-1991;

(1.2) geogr. adm. miasto w obwodzie nowosybirskim w Rosji, położone na zachód od Nowosybirska, nad rzeką Om;

Wiktionary

Osoby o nazwisku Kujbyszew:

- Nikołaj Kujbyszew (1893-1938) – rosyjski/ radziecki komkor, brat Waleriana
- Walerian Kujbyszew (1888–1935) – rosyjski/ radziecki rewolucjonista, brat Nikołaja

Miejscowości:

- Kujbyszew – miasto w Rosji, w obwodzie nowosybirskim
- Kujbyszew – miasto w Armenii

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kujbyszewski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) hist. Kaińsk (1782-1935)

Wiktionary

# kujbyszewski

przymiotnik od: Kujbyszew

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kujbyszewem, dotyczący Kujbyszewa (współcz. Samara)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kujbyszew mrz.

Wiktionary

# kujda

nazwisko

SJP.pl

# kujnąć

potocznie: ukłuć, uderzyć czymś ostrym; piknąć, dziabnąć, dziobnąć

SJP.pl

# kujnięcie

potocznie: ukłuć, uderzyć czymś ostrym; piknąć, dziabnąć, dziobnąć

SJP.pl

# kujność

zdolność metalu do zmiany kształtu pod wpływem kucia; klepalność, kowalność

SJP.pl

# kujny

o metalach: dający się łatwo kuć; kowalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. kowalny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkujnɨ, AS: kui ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kuć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kowalny, klepalny

Wiktionary

# kujon

pogardliwie o osobie uczącej się na pamięć, pilnie, lecz bez zrozumienia; kowal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kujon wszystko napisał, a nie dał mi ściągnąć!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkujɔ̃n, AS: kui ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kujownia ż., kucie n., kujonienie n.

:: fż. kujonka ż.

czas. kujonić, kuć, wykuć

Wiktionary

# kujonek

w gwarze uczniowskiej: osoba ucząca się wszystkiego na pamięć bez zrozumienia; kujon

SJP.pl

#### Patrz:

kujon

# kujonić

czasownik

(1.1) gwara. stud. uczyć się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈjɔ̇̃ɲit͡ɕ, AS: kui ̯o̊̃ńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kujon, kujonka, kujownia, kucie, kujonienie

czas. kuć, wykuć

Wiktionary

# kujonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kujonić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkujɔ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: kui ̯o̊̃ńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kujon, kujonka, kujownia, kucie

czas. kujonić, kuć, wykuć

Wiktionary

# kujonka

w gwarze uczniowskiej: osoba ucząca się wszystkiego na pamięć bez zrozumienia; kujon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: kujon

Wiktionary

#### Patrz:

kujon

#### Wymowa:

IPA: kuˈjɔ̃nka, AS: kui ̯õnka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kujon.

Wiktionary

# kujonki

w gwarze uczniowskiej: osoba ucząca się wszystkiego na pamięć bez zrozumienia; kujon

SJP.pl

#### Patrz:

kujon

# kujonostwo

potocznie: pilne, mechaniczne uczenie się bez zrozumienia, wykuwanie na pamięć; kujoństwo

SJP.pl

# kujoński

→ kujoństwo, → kujon

SJP.pl

#### Patrz:

kujoństwo, → kujon

# kujoństwo

potocznie: pilne, mechaniczne uczenie się bez zrozumienia, wykuwanie na pamięć; kujonostwo

SJP.pl

# kujot

drapieżne zwierzę z rodziny psów; wilk amerykański; kojot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. kojot

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gwara. złodziejska: złodziej, który okrada cmentarze

Wiktionary

Kojot preriowy, kojot, kujot, wilk preriowy Ameryki Północnej (Canis latrans) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych (Canidae) o wyglądzie pośrednim między małym wilkiem a szakalem. Ma bardziej krępą budowę, krótszą szyję i ostrzejszy pysk niż wilk europejski. Zamieszkuje obszary od Alaski do Panamy. Wyróżnia się ok. 19 podgatunków kojota.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nocami wyły w gąszczach dzikie zwierzęta, mianowicie jaguary, arkansaskie wilki i kujoty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkujɔt, AS: kui ̯ot

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kojot

Wiktionary

# kujownia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. stud. biblioteka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈjɔvʲɲa, AS: kui ̯ovʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kujon, kujonka, kucie, kujonienie

czas. kujonić, kuć, wykuć

Wiktionary

# kujpom

środowiskowo: województwo kujawsko-pomorskie; Kujpom, KujPom

SJP.pl

# kuk

kucharz okrętowy; kok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. kucharz na statku

Wiktionary

- Kuk – kucharz okrętowy
- Kuk – prabóstwo egipskie uosabiające ciemność,

- Kuk – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie dziesiątym, w gminie Tomislavgrad,
- Kuk – wieś w Chorwacji, w żupanii karlowackiej, w gminie Cetingrad,
- Kuk – wieś w Kosowie, w regionie Prizren, w gminie Dragaš,
- Kuk – wieś w Słowenii, w gminie Tolmin,
- Kuk – stanowisko archeologiczne w Papui-Nowej Gwinei, będące świadectwem rolniczej działalności człowieka na przestrzeni ostatnich kilku tysiącleci,
- Kuk – szczyt w Karpatach ukraińskich w paśmie Połony Borżawskiej (grupa Połoniny Kuk).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kok

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

od etym|franc|coq., a to od etym|ang|cook.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kuk (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat. biodro

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuk, AS: kuk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kok

Wiktionary

# kukabura

ptak z rodziny zimorodków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Dacelo|ref=tak.;

Wiktionary

Kukabura chichotliwa, kukabura, łowiec olbrzymi (Dacelo novaeguineae) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny zimorodkowatych (Alcedinidae), zamieszkujący wschodnią i południowo-wschodnią Australię. Introdukowany na Tasmanii i w południowo-zachodniej Australii. Mimo swej nazwy gatunkowej nie występuje na Nowej Gwinei.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W następnej wolierze zobaczą państwo parę kukabur.

Wiktionary

# kukać

1. o kukułce: wydawać charakterystyczny dla niej głos
2. naśladować głos kukułki

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakukać)

(1.1) ornit. wydawać dźwięki charakterystyczne dla kukułki

(1.2) stpol. lamentować, narzekać

(1.3) slang. patrzeć ukradkiem

(1.4) slang. szukać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kukułka kukała w oddali.

(1.3) Przestań już tam kukać!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkukat͡ɕ, AS: kukać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zakukanie n., okukanie n., kuku n., kukanie n., kukułka ż., kukułeczka ż., kukawka ż.

czas. kuknąć dk., zakukać dk., wykukać dk., okukać dk.

przym. kukułczy

wykrz. kuku

Wiktionary

# kukal

rodzaj ptaków z rodziny kukułkowatych

SJP.pl

# kukang

rodzaj ssaków naczelnych z rodziny lorisowatych

SJP.pl

Kukang (Nycticebus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Lorisinae w obrębie rodziny lorisowatych (Lorisidae).

Wikipedia

# kukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kukać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zakukać, kukać ndk.

wykrz. kuku

rzecz. zakukanie n., kuku n., kukułka ż.

Wiktionary

# kukaweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od kukawka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukułka ż.

Wiktionary

# kukawik

rodzaj ptaków z podrodziny kukułek

SJP.pl

# kukawka

1. gwarowo: kukułka;
2. gliniany instrument muzyczny

SJP.pl

## Toponimy

w Polsce

- Kukawka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gm. Wojsławice
- Kukawka – gajówka w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Kukawka – część wsi Chmielnik-Kolonia, w woj. lubelskim, pow. lubelskim, gm. Bełżyce
- Kukawka – część Gdańska, w dzielnicy Osowa
- Kukawka – struga, dopływ Nurca
- Kukawka – gromada

Wikipedia

# kukawkowate

podrodzina ptaków z rzędu kukułkowych

SJP.pl

# kukawkowaty

o cechach kukawkowatych (podrodzina ptaków)

SJP.pl

# kukawski

nazwisko

SJP.pl

# kukbuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. książka kucharska, zwykle internetowa, w formie bloga

Wiktionary

KUKBUK – polski kwartalnik kulturalno-kulinarny, ukazujący się od listopada 2012 roku, założony przez siostry Darię i Biankę Pawlewskie oraz Oliwię Gede-Niewiadomską.

Wikipedia

# kuke

skrótowiec

(1.1) = Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A.

Wiktionary

- Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (KUKE, KUKE S.A.) – zakład ubezpieczeń

Miejscowości w Estonii:

- Kuke – wieś w prowincji Lääne, w gminie Hanila
- Kuke – wieś w prowincji Sarema, w gminie Kaarma

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkukɛ, AS: kuke

Wiktionary

# kukersyt

lekka, porowata skała osadowa z grupy łupków palnych

SJP.pl

Kukersyt – skała osadowa, odmiana łupka węglowego sapropelowego zawierająca do 75% substancji węglowych.

Występuje w osadach ordowickich północno-wschodniej Estonii (dokładniej w piętrze sandb górnego ordowiku, lokalne piętro Kukruse, tradycyjne oznaczenie C, według dawnego podziału ordowiku część karadoku).

Wikipedia

# kuki

1. język ludu Kuki;
2. rzadko: fragment tekstu wysyłany przez serwis internetowy do przeglądarki internauty, pozwalający m.in. na zapamiętanie danych i utrzymanie sesji; ciasteczko, cookie

SJP.pl

Kuki (jap. 久喜市 Kuki-shi) – miasto w Japonii, w prefekturze Saitama, na wyspie Honsiu. Ma powierzchnię 82,41 km². W 2020 r. mieszkało w nim 150 599 osób, w 62 272 gospodarstwach domowych (w 2010 r. 154 335 osób, w 57 195 gospodarstwach domowych).

Wikipedia

# kukiel

rodzaj ptaków z podrodziny kukułek

SJP.pl

# kukielnik

rodzaj ptaków z podrodziny kukali

SJP.pl

# kukieła

nazwisko

SJP.pl

# kukiełeczka

zdrobnienie od: kukiełka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kukiełka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkucɛˈwɛt͡ʃka, AS: kuḱeu̯ečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukiełka ż., kukła ż.

przym. kukiełkowy

Wiktionary

# kukiełka

rodzaj teatralnej lalki na kiju, poruszanej przez aktora ukrytego za parawanem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kukła

(1.2) teatr. lalka teatralna osadzona na kiju i animowana od dołu;

(1.3) daw. prosta zabawka, lalka wykonana z gałganów

(1.4) kulin. regionalna nazwa różnych rodzajów okrągłych lub podłużnych bułek, czasem ze słodkiego ciasta

Wiktionary

Lalka teatralna – lalka przystosowana do występów w teatrze lalek i innych rodzajach widowisk, poruszana przez aktora-lalkarza, najwcześniej znana była w Chinach.

W Polsce popularne były lalkowe szopki bożonarodzeniowe, istniał też kukiełkowy teatr jarmarczny. Po II wojnie światowej nastąpił rozwój teatru lalkowego w Polsce, kultywuje się tradycję szopki politycznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Targany sprzecznościami i różnymi namiętnościami przypominał kukiełkę poruszaną nieznaną ręką.

(1.3) W domu zresztą zabawek dla małej nie było – szmaciana kukiełka musiała wystarczyć za wszystko.

(1.4) Na straganie kupiła dziecku słodką kukiełkę i szła dalej, rozglądając się po jarmarku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukła ż.

:: zdrobn. kukiełeczka ż.

przym. kukiełkowy

Wiktionary

# kukiełkowy

przymiotnik od: kukiełka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kukiełkami, odnoszący się do kukiełek

przymiotnik jakościowy

(2.1) wykonywany przy pomocy kukiełek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukiełeczka ż., kukiełka ż., kukła ż.

Wiktionary

# kukiz

nazwisko

SJP.pl

- Kukiz – polskie nazwisko.

Wikipedia

# kukizowiec

zwolennik lub członek stowarzyszenia Kukiz'15

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek ruchu Kukiz’15

(1.2) polit. zwolennik ruchu Kukiz’15

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I choć w wielu kwestiach kukizowcy głoszą poglądy radykalne (atakują np. rząd za zbyt miękką politykę wobec uchodźców), to mają wyższe poparcie w elektoracie centrowym niż prawicowym.

(1.2) U mnie w pracy większość to kukizowcy.

Wiktionary

# kukla

nazwisko

SJP.pl

Kukla (bułg. Кукля) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Gabrowo, w gminie Drjanowo. Miejscowość jest wyludniała.

Wikipedia

# kuklewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Kuklewicz – polski brydżysta
- Roman Kuklewicz – polski dyrygent

Wikipedia

# kuklik

bylina z rodziny różowatych, używana dawniej jako przyprawa i w celach leczniczych

SJP.pl

Kuklik (Geum) – rodzaj roślin kwiatowych z rodziny różowatych. Obejmuje ok. 50 gatunków występujących w umiarkowanych i chłodnych strefach na obydwu półkulach. Rośliny te zasiedlają różne siedliska – łąki górskie, miejsca skaliste, zarośla i lasy. Szereg gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne. Zarówno w naturze, jak i w hodowli łatwo tworzą mieszańce.

Wikipedia

# kuklin

wieś w województwie mazowieckim

SJP.pl

Kuklin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Celnej „Kuklin”.

Wikipedia

# kuklinów

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Kuklinów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Kobylin
- Kuklinów – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Kobylin
- Kuklinów – osada leśna wsi Rzemiechów w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Kobylin

Wikipedia

# kukliński

nazwisko

SJP.pl

- Adam Kukliński − polski polityk, poseł na Sejm
- Antoni Kukliński − polski ekonomista, geograf ekonomiczny
- Jan Kukliński − polski fotograf
- Mirosław Kukliński − polski samorządowiec, prezydent Tomaszowa Mazowieckiego, elektrotechnik, poseł na Sejm
- Piotr Kukliński – polski oceanograf
- Piotr Kukliński – pseudonim literacki polskiego pisarza Mariana Piotra Rawinisa
- Ryszard Kukliński − polski oficer, agent wywiadu amerykańskiego

Wikipedia

# kuklis

nazwisko

SJP.pl

# kuknąć

1. potocznie: spojrzeć, zerknąć, często ukradkiem;
2. o kukułce: wydać dźwięk "kuku"

SJP.pl

# kuknięcie

1. potocznie: spojrzeć, zerknąć, często ukradkiem;
2. o kukułce: wydać dźwięk "kuku"

SJP.pl

# kukować

czasownik

(1.1) gwara. żegl. gotować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈkɔvat͡ɕ, AS: kukovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukowanie

Wiktionary

# kukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kukować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkukɔˈvãɲɛ, AS: kukovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kukować

Wiktionary

# kukowka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. kukułka

Wiktionary

# kukowski

nazwisko

SJP.pl

Kukowski (Kukowsky) – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia

# kukri

ciężki, krótki i wygięty nóż nepalski o szerokiej głowni, używany przez Gurkhów jako broń sieczna oraz narzędzie

SJP.pl

Kukri, khukri, język nepalski:खुकुरी wym.: khukurī – ciężki zakrzywiony nepalski nóż używany zarówno jako broń sieczna o głowni krzywej jednosiecznej jak i jako narzędzie. Kukri stanowi część uzbrojenia i heraldyki Gurkhów – narodu wojowników. Dla wielu ludzi jest znany jako nóż Gurkhów.

Wikipedia

# kuks

1. cios łokciem albo pięścią; kuksaniec; szturchaniec
2. akcje przedsiębiorstwa zajmującego się wydobyciem surowców naturalnych

SJP.pl

Kuks (niem. Kukus) – gmina i wieś w powiecie Trutnov w kraju kralovohradeckim w Czechach, znana z rzeźb Mateusza Bernarda Brauna (czołowego rzeźbiarza baroku w Czechach), zachowanych w byłym barokowym szpitalu i (częściowo) Betlejem (cz. Betlém).

Wikipedia

# kuksa

szturchnąć kogoś łokciem lub pięścią, dać szturchańca, kuksańca

SJP.pl

# kuksać

szturchnąć kogoś łokciem lub pięścią, dać szturchańca, kuksańca

SJP.pl

# kuksaniec

cios łokciem albo pięścią; szturchaniec; kuks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) słabe szturchnięcie

Wiktionary

# kuku

1. potocznie, zwykle w języku dzieci lub w rozmowie dorosłych z nimi, także żartobliwie:
a) mała ranka, skaleczenie;
b) ból, cierpienie;
2.
a) odgłos, odgłosy wydawane przez samca kukułki; kuknięcie, kukanie;
b) wyraz imitujący odgłos wydawany przez samca kukułki;
3. gra w karty

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) wyraz onomatopeiczny naśladujący odgłosy samca kukułki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) dziecięce: niewielkie uszkodzenie ciała, krzywda

Wiktionary

- kuku – gra karciana
- kuku – potrawa kuchni perskiej
- Kuku – miejscowość w Estonii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kuku — krzyknęła w lesie kukułka; kuku… kuku… — odpowiedziało echo.

(2.1) Piotrusiu, pokaż mamie, gdzie zrobiłeś sobie kuku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuku, AS: kuku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukułka ż., kukułeczka ż., kukanie n., okukanie n.

czas. kukać ndk., zakukać dk., wykukać dk., okukać dk.

przym. kukułczy

Wiktionary

# kukuczka

kukuczka kapturkowata - roślina z rodziny storczykowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ornit. nazwa systematyczna|Cuculus canorus|Linnaeus|ref=tak., kukułka

Wiktionary

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|kukowka.

Wiktionary

# kukui

olej kukui - olej z nasion tungowca (malezyjskiego drzewa), składnik kosmetyków

SJP.pl

Tung molukański, nazywany także tungowcem molukańskim, dwuguzem trzyłatowym, kroplanem trzyłatowym (Aleurites moluccanus) – gatunek drzewa z rodziny wilczomleczowatych (Euphorbiaceae). Prawdopodobnie pochodzi z Malezji. Jest obecnie uprawiany w licznych krajach tropikalnych i subtropikalnych. Olej kukui zawiera dużą ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych (przede wszystkim kwas linolowy).

Wikipedia

# kukulski

nazwisko

SJP.pl

# kukunamuniowaty

potoczne, żartobliwe określenie pochodzące od związku frazeologicznego: mieć kuku na muniu (być upośledzonym na umyśle), oznaczające tyle co: głupi, ograniczony intelektualnie, naiwny

SJP.pl

# kukuruźnik

potocznie: radziecki samolot Po-2

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. lotn. wojsk. mały radziecki dwupłatowy samolot z okresu II wojny światowej; używano go najczęściej podczas zwiadów

Wiktionary

Po-2 (ros. По-2) – radziecki dwupłatowy samolot szkolny i wielozadaniowy, zaprojektowany w 1928 w biurze konstrukcyjnym Nikołaja Polikarpowa. Do roku 1944 maszyna była oznaczona jako U-2, a jej popularna nazwa to Kukuruźnik. W kodzie aliantów oznaczony jako Mule od ang. muł, a przez Polaków nazywany „pociak”.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkukuˈruʑɲik, AS: kukuruźńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukurydza ż.

przym. kukurydziany, kukurydzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Po-2

Wiktionary

# kukurydza

1. jednoroczna roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych, o bardzo wysokiej łodydze, szerokich liściach i dużych ziarnach zebranych w kolby, uprawiana powszechnie na ziarno pastewne, dla celów przemysłowych i spożywczych (kukurydza zwykła), jako pasza dla bydła (kukurydza pastewna) oraz dla celów konsumpcyjnych jako warzywo (kukurydza cukrowa);
2. kolba tej rośliny;
3. ziarna tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roln. nazwa systematyczna|Zea|L.|ref=Zea (genus)., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;

(1.2) kulin. kolba kukurydzy (1.1)

(1.3) kulin. ziarno kukurydzy (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najwcześniej kukurydza była uprawiana w Meksyku.

(1.2) Od ulicznego sprzedawcy można było kupić kukurydzę, po 5 złotych za sztukę.

(1.3) Dziadek pod wieczór sypnął kurom kukurydzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkukuˈrɨd͡za, AS: kukuryʒa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukurydzianka ż., kukuruźnik m., kukurydzowe nmos.

przym. kukurydziany, kukurydzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) peryfr. złoto Ameryki

Wiktionary

# kukurydzanka

kasza lub mąka kukurydziana; kukurydzianka

SJP.pl

# kukurydzany

zrobiony z kukurydzy; kukurydziany, kukurydzowy

SJP.pl

# kukurydziak

potocznie:
1. treningowa gruszka bokserska;
2. placek z kukurydzą

SJP.pl

# kukurydzianka

kasza lub mąka kukurydziana; kukurydzanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mąka kukurydziana

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukurydza ż.

przym. kukurydzowy

Wiktionary

# kukurydziany

zrobiony z kukurydzy; kukurydzowy, kukurydzany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zrobiony z kukurydzy

(1.2) dotyczący kukurydzy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grupa północnych kaczek krzyżówek nauczyła się np. jeść suchą mąkę kukurydzianą – nosząc ją w dziobie do stawu w celu rozmoczenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkukurɨˈd͡ʑãnɨ, AS: kukuryʒ́ãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukurydza ż., kukuruźnik m.

przym. kukurydzany

przym. kukurydzowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. kukurydzany

Wiktionary

# kukurydzowy

zrobiony z kukurydzy; kukurydziany, kukurydzany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kukurydzą, dotyczący kukurydzy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukurydza ż., kukurydzianka ż., kukuruźnik m., kukurydzowe nmos.

przym. kukurydziany

Wiktionary

# kukuryku

słowo naśladujące odgłos wydawany przez piejącego koguta

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. dźwięk naśladujący pianie koguta

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) pot. pianie koguta

(2.2) pot. ozdoba stercząca z nakrycia włosów

(2.3) pot. włosy w nieładzie, sterczące

(2.4) gwara więzienna budzenie strażnika dla zabawy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I tak zaczął ćwirzyć, ćwikać, • Ćwierkać, czyrkać, czykczyrikać, • Że aż kogut na patyku • Zapiał gniewnie: "Kukuryku!"

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkukuˈrɨku, AS: kukuryku

Wiktionary

# kukuła

gatunek ptaka z rodziny kukułkowatych, np. kukuła białolica

SJP.pl

Kukuła – polskie nazwisko. Według danych z 27.01.2022 roku nazwisko to nosiło 3374 obywateli Polski.

Osoby o nazwisku Kukuła:

- Artur Kukuła (ur. 1992) – polski skoczek narciarski
- Henryk Kukuła (ur. 1966) – polski seryjny morderca
- Janusz Kukuła (ur. 1953) – polski reżyser radiowy i pisarz
- Karol Kukuła (ur. 1948) – polski ekonomista
- Mariola Kukuła (ur. 1953) – polska aktorka filmowa i teatralna
- Wiesław Kukuła (ur. 1972) – żołnierz

Wikipedia

# kukułczątko

młode kukułki; kukułczę

SJP.pl

# kukułczę

młode kukułki; kukułczątko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. pisklę kukułki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z gniazda wypadło akurat kukułczę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukułka ż.

przym. kukułczy

Wiktionary

# kukułczy

1. → kukułka;
2. przenośnie: niepożądany, podrzucony w celu wywołania szkody

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla kukułki; dotyczący, odnoszący się do kukułki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jest tylko 3 rekordzistów nagrodzonych w 5 najważniejszych kategoriach: "Ich noce" Franca Capry, "Lot nad kukułczym gniazdem" Formana i "Milczenie owiec" Jonathana Demme'a.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈkuwt͡ʃɨ, AS: kukuu̯čy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukułczę n., kuku n., kukułka ż.

czas. kukać ndk., kuknąć dk.

wykrz. kuku

Wiktionary

# kukułeczka

zdrobnienie od: kukułka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kukułka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkukuˈwɛt͡ʃka, AS: kukuu̯ečka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kukać

wykrz. kuku

rzecz. kuku n., kukułka ż.

Wiktionary

# kukułka

ptak grzebieniowy charakteryzujący się podrzucaniem swoich jaj innym ptakom, aby wychowały ich potomstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa dwóch miejscowości w Polsce

(1.2) lotn. polski samolot konstrukcji Eugeniusza Pieniążka

Wiktionary

- kukułka – ptak z podrodziny kukułek
- Kukułka – gatunek średniego ptaka wędrownego z podrodziny kukułek

W Polsce

- Kukułka – część wsi Kistowo, w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sulęczyno
- Kukułka – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Mycielin
- Kukułka – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kuˈkuwka, AS: kukuu̯ka

Wiktionary

# kukułki

ptak grzebieniowy charakteryzujący się podrzucaniem swoich jaj innym ptakom, aby wychowały ich potomstwo

SJP.pl

Kukułki (Cuculinae) – podrodzina ptaków z rodziny kukułkowatych (Cuculidae).

Wikipedia

# kukułkowate

rodzina ptaków z rzędu kukułkowych

SJP.pl

Kukułkowate (Cuculidae) – rodzina ptaków z rzędu kukułkowych (Cuculiformes). Obejmuje ptaki o zróżnicowanej wielkości, długich ogonach i silnych nogach. Preferują środowiska leśne, choć niektóre gatunki żyją na otwartej przestrzeni. Główny pokarm to owady. Wiele gatunków należących do tej rodziny to pasożyty lęgowe – składają swoje jaja do gniazd innych ptaków. Często pisklęta kukułkowatych po wykluciu wyrzucają z gniazda jaja bądź pisklęta gospodarzy.

Wikipedia

# kukułkowaty

1. rzadko: podobny do kukułki;
2. o cechach kukułkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# kukułkowe

→ kukułka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cuculiformes|Wagler|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Patrz:

kukułka

#### Przykłady

(1.1) Do rzędu kukułkowych należy jedna rodzina.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kukułka ż.

Wiktionary

# kukułkowy

→ kukułka

SJP.pl

#### Patrz:

kukułka

# kukła

1. drewniany manekin przedstawiający człowieka
2. potocznie: osoba wykorzystywana przez kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedmiot wykonany na podobieństwo postaci człowieka, zwykle przedstawionej karykaturalne

Wiktionary

Kukła – wyobrażenie, zwykle karykaturalne lub alegoryczne, postaci ludzkiej lub zwierzęcej. W obrzędach regionalnych wykonana do rytualnego zniszczenia (topienie, palenie) w porze wiosennego lub zimowego przesilenia, symbolizującego wypędzanie zła nagromadzonego przez rok (np. Año viejo, Marzanna, również: Wieszanie Judasza, Judosz). Obecnie wykorzystywana jako karnawałowa atrakcja turystyczna lub w demonstracjach politycznych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkukwa, AS: kuku̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuklarz m., Kukła ż., Kukły nmos.

:: zdrobn. kukiełka ż.

przym. kukłowy, kukiełkowy

Wiktionary

# kukłowaty

rzadko: podobny do kukły, przypominający wyglądem kukłę

SJP.pl

# kul

1. pochylać, kurczyć, podciągać
2. kulić się: maleć garbiąc się, kurczyć się

SJP.pl

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = eduk. rel. Katolicki Uniwersytet Lubelski;

(1.2) = eduk. Kaszubski Uniwersytet Ludowy

Wiktionary

- Kul – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim
- Kul – wieś na Litwie, w gminie rejonowej Soleczniki

zobacz też

- KUL – Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Teraz studiuję na KUL-u, choć wcześniej byłem rok na UŚ-u.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kul, AS: kul

Wiktionary

# kul-owiec

pracownik KUL-u (Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego); kulowiec

SJP.pl

# kul-owski

→ KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski); kulowski

SJP.pl

# kula

1. bryła ograniczona sferą;
2. przedmiot kształtu tej bryły;
3. pocisk broni palnej ręcznej i dział;
4. metalowy przedmiot miotany w czasie zawodów lekkoatletycznych;
5. przedmiot (wysoki kij z poprzeczką na wysokości pachy) pomocny osobom kulawym i ułomnym przy chodzeniu;
6. w informatyce: mysz odwrócona (stosowana m.in. w laptopach)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest nie większa od pewnej ustalonej liczby;

(1.2) każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)

(1.3) wojsk. pocisk z broni palnej

(1.4) med. rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie;

(1.5) sport. sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą

(1.6) fiz. astr. ciało niebieskie w kształcie zbliżonym do kuli (1.1)

(1.7) lwów. noga

(1.8) etn. rytuał polegający na okrężnej wymianie przedmiotów o znaczeniu symboliczno-obrzędowym;

(1.9) jeźdz. łęk u siodła

(1.10) pot. anat. zazwyczaj lm. jądro mężczyzny

forma czasownika.

(2.1) 2. os. ter. od: kulać

Wiktionary

Kula – uogólnienie pojęcia koła na więcej wymiarów, zdefiniowane dla wszystkich przestrzeni metrycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kula jest uogólnieniem koła na trzy wymiary.

(1.2) W kręgle gra się kulami.

(1.3) Sierżant dostał kulą w nogę.

(1.10) Mirek zarobił piłką w kule.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkula, AS: kula

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-3,5)

rzecz.

:: zdrobn. kulka ż., kuleczka ż.

czas. kulać, pokulać

przym. kulisty

(1.4,6)

rzecz. kulas m.

czas. kuleć, kulawić, okulawić

przym. kulawy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) piłka, bila

(1.3) pocisk, nabój

(1.4) laska

(1.10) jądro, pot. jajo

Wiktionary

# kulab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowym Tadżykistanie;

Wiktionary

Kulab – miasto w południowym Tadżykistanie (wilajet chatloński), w dolinie rzeki Jach-su.

Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła ok. 74 tys. Trzecie co do wielkości miasto kraju.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kulabski

Wiktionary

# kulabski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kulabem, dotyczący Kulabu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kulab mrz.

Wiktionary

# kulać

1. popychać coś okrągłego, np. piłkę; toczyć, turlać;
2. kulać się - toczyć się, turlać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) posuwać, toczyć coś okrągłego, turlać

czasownik zwrotny kulać się

(2.1) toczyć się, turlać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziewczynka kulała piłkę.

(2.1) Piłka kulała się chodnikiem.

(2.1) Dzieci kulały się po trawie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkulat͡ɕ, AS: kulać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulki nmos., kula ż., kulka ż., kulanie n.

przym. kulowy

Wiktionary

# kulajda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. popularna w południowych Czechach gęsta zupa składająca się z wody, śmietany, grzybów, jajek, ziemniaków i przypraw

Wiktionary

Kulajda – gęsta i pożywna zupa kuchni czeskiej, składająca się z wody, śmietany, grzybów, jajek, ziemniaków i przypraw. Popularna w południowych Czechach, charakteryzuje się specyficznym smakiem nadawanym jej przez grzyby. Przygotowywana według licznych zróżnicowanych przepisów. Pochodzenie nazwy nie jest jednoznaczne, podawane są rozmaite jej źródłosłowy.

Wikipedia

# kulak

w górnictwie: okrąglak sosnowy lub świerkowy używany na okładzinę

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Kulak – polski duchowny
- Teresa Kulak – polska historyk
- Zbigniew Kulak – polski polityk, chirurg

Wikipedia

# kulakowski

nazwisko

SJP.pl

# kulanie

turlanie, toczenie czegoś okrągłego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kulać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈlãɲɛ, AS: kulãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kulać

rzecz. kulki nmos., kulka ż.

Wiktionary

# kulanka

kulanka pospolita - gatunek wija z rodziny Armadillidiidae

SJP.pl

Kulanka (Armadillidium) – rodzaj lądowego skorupiaka z rzędu równonogów i rodziny Armadillidiidae.

Zaniepokojona potrafi zwinąć się w idealną kulkę, z czułkami schowanymi do środka.

Wikipedia

# kulas

pospolicie:
1. człowiek kulawy; kulawiec
2. noga
3. krzywa, niezdarnie, niestarannie napisana litera

SJP.pl

Kulas – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 4238 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 4669. Nazwisko pochodzi od kula lub kuleć lub kulić i jest najbardziej rozpowszechnione w środkowo-północnej Polsce. Nazwisko po raz pierwszy odnotowano w Polsce w 1460 roku i można znaleźć także wśród Polaków w Niemczech.

Wikipedia

# kulaszewicz

nazwisko

SJP.pl

# kulawa

utykający na nogę; kulejący; chromy

SJP.pl

Kulawa (Kaława) – struga na Równinie Charzykowskiej na skraju Zaborskiego Parku Krajobrazowego, w regionie Kaszub zwanym Zaborami. Źródła rzeki znajdują się na południe od leśniczówki Bukówki w głębokiej rynnie polodowcowej.

Obszar źródłowy rzeki charakteryzuje się śladami poeksploatacyjnymi wydobycia kredy jeziornej. Rzeka przepływa południkowo wartkim strumieniem przez łąki i terasy dolinne malowniczej doliny leśnego obszaru Borów Tucholskich. Przypływa przez jeziora Duże Głuche, Małe Głuche i Szczeczonek uchodząc do Zbrzycy w miejscowości Laska. Rzeka stanowi kajakowy szlak wodny (ze wskazaniem na kajaki typu jedynka). Dolina rzeki Kulawy w roku 2009 została objęta ochroną rezerwatu o nazwie "Dolina Kulawy".

Wikipedia

# kulawiak

nazwisko

SJP.pl

# kulawić

potocznie: czynić kulawym

SJP.pl

# kulawiec

pospolicie: człowiek kulawy; kulas

SJP.pl

Kulawiec – północny grzbiet Trzydniowiańskiego Wierchu w Tatrach Zachodnich. Na niższym z wierzchołków tego szczytu (1758 m) północna grań Kończystego Wierchu rozdziela się na dwie granie: grań Kulawca dalej biegnącą w tym samym północnym kierunku i grań Ropy odbiegającą w północno-zachodnim kierunku.

Wikipedia

# kulawik

nazwisko

SJP.pl

- Kulawik – polskie nazwisko
- (17815) Kulawik – planetoida

Wikipedia

# kulawizna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wet. patologiczna nierównomierność chodu zwierzęcia;

Wiktionary

Kulawizna – u konia nierównomierność chodu, spowodowana odciążaniem jednej (lub więcej) bolejącej kończyny lub sztywnością kończyn. W większości przypadków, konie kuleją na przednie kończyny, ponieważ utrzymują one 60-65% ciężaru ciała konia, uczestnicząc też w ruchu naprzód. Najczęściej przyczyna kulawizny konia znajduje się w obszarze między kopytem a stawem nadgarstkowym.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kulki nmos.

Wiktionary

# kulawka

1. szklany kielich bez podstawki przystosowany do jednorazowego wypicia całej zawartości;
2. zakaźna choroba młodych zwierząt

SJP.pl

Kulawka, kusztyk, kuszyk – szklany kielich bez podstawy, niemożliwy do odstawienia bez uprzedniego wypicia trunku. Popularny w Polsce przede wszystkim w XVIII wieku.

Kulawki zdobione były kunsztownym rytowaniem. Naczynia często używano jako kielicha wiwatowego, rozbijanego w ochocie po opróżnieniu. Ten typ kielicha był popularny również w Anglii.

Wikipedia

# kulawość

→ kulawy

SJP.pl

#### Patrz:

kulawy

# kulawy

utykający na nogę; kulejący; chromy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) utykający na nogę

(1.2) przen. źle zorganizowany lub źle funkcjonujący

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek utykający na nogę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈlavɨ, AS: kulavy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulawka ż., kulawiec m., kulas m.

czas. kuleć ndk.

przysł. kulawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) okulały; przest. chromy; gw-pl|Górny Śląsk|szpotlawy.

(1.2) kiepski

(2.1) pot. kulawiec, kulas; przest. chromy

Wiktionary

# kulbacki

nazwisko

SJP.pl

# kulbaczyć

siodłać konia

SJP.pl

# kulbak

drapieżna ryba morska z rodziny fląder, żyjąca w północnej części Atlantyku i Oceanu Spokojnego, ceniona ze względu na smaczne mięso; halibut

SJP.pl

Halibut atlantycki, halibut biały, kulbak biały, kulbak (Hippoglossus hippoglossus) – gatunek morskiej ryby z rodziny flądrowatych (Pleuronectidae). Jest największym przedstawicielem tej rodziny.

Wikipedia

# kulbaka

rodzaj tatarskiego, wysokiego siodła z szerokimi drewnianymi łękami

SJP.pl

Kulbaka – typ siodła wojskowego pokrytego skórą stosowany m.in. przez kawalerię.

Kulbaka żołnierska charakteryzuje się wysokimi łękami, pozwalającymi jeźdźcowi na pewne trzymanie się w siodle w trakcie walki szablą – gdy podczas wykonywania cięcia znad głowy jeździec jest uniesiony wysoko w strzemionach, a energia związana z takim ciosem powoduje silne i nagłe przemieszczenie się jego środka ciężkości.

Wikipedia

# kulbaki

rodzaj tatarskiego, wysokiego siodła z szerokimi drewnianymi łękami

SJP.pl

Kulbaki (biał. Кульба́кі) – dawna wieś – od 2008 część miasta Grodno na Białorusi.

Wikipedia

# kulbin

drapieżna ryba z rodziny kulbinowatych; orłoryb; scjena

SJP.pl

Kulbin, orłoryb (Argyrosomus regius) – gatunek morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny kulbinowatych (Sciaenidae).

Wikipedia

# kulbinowate

rodzina drapieżnych ryb, żyjących w morzach tropikalnych i subtropikalnych, łowionych ze względu na smaczne mięso; orłoryby

SJP.pl

Kulbinowate, orłoryby, scjeny (Sciaenidae) – rodzina ryb okoniokształtnych.

Wikipedia

# kulbinowaty

o cechach kulbinowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# kulcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kult

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kult, lecz tylko mały kulcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kult m.

Wiktionary

# kulczak

nazwisko

SJP.pl

Kulczak (Acaulon Müll. Hal.) – rodzaj mchów należący do rodziny płoniwowatych (Pottiaceae Schimp.).

Wikipedia

# kulczanka

gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# kulczyba

tropikalne drzewo, krzew lub liana, z owoców uzyskuje się strychninę, a z kory niektórych gatunków kurarę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Strychnos|L.|ref=tak., trująca roślina z rodziny loganiowatych występująca pod postacią drzew, krzewów i pnączy;

Wiktionary

Kulczyba (Strychnos L.) – rodzaj roślin z rodziny loganiowatych Loganiaceae. Obejmuje ok. 190 lub 203 gatunki (najbardziej zróżnicowany rodzaj w obrębie rodziny). Najwięcej gatunków występuje w Afryce równikowej, gdzie jest ich ok. 75, poza tym rodzaj obecny jest w Ameryce Środkowej i północnej oraz środkowej części Ameryki Południowej, w całej Afryce subsaharyjskiej, w Azji południowej i południowo-wschodniej, na Nowej Gwinei oraz w północnej i wschodniej Australii. Większość gatunków występuje w nizinnych lasach równikowych, część rośnie na sawannach.

Wikipedia

# kulczycki

nazwisko

SJP.pl

Kulczycki – polskie nazwisko.

- Adam Joachim Kulczycki (1809-1892), inżynier, kartograf, astronom, podróżnik, powstaniec listopadowy
- Adam Kulczycki (1906-1984), biolog
- Adam Kulczycki (1921-2001), powstaniec warszawski
- Emanuel Kulczycki (ur. 1983), polski filozof
- Ihor Kulczycki (1941–), ukraiński piłkarz
- Jakub Kulczycki (–1880), poseł do Sejmu Krajowego Galicji, starosta
- Jan Kulczycki (1947–), aktor teatralny, filmowy i dubbingowy, reżyser telewizyjny.
- Jarosław Kulczycki (1967–), prezenter i dziennikarz telewizyjny
- Jerzy Franciszek Kulczycki (1640–1694), Kozak, tłumacz, szpieg, dyplomata i żołnierz Jana III Sobieskiego
- Jerzy Sas Kulczycki (1905–1944), wojskowy, oficer Regia Marina, partyzant
- Julian Sas-Kulczycki (1887–1946), pułkownik żandarmerii i Korpusu Kontrolerów Wojska Polskiego
- Kamil Kulczycki (1987–2012), reżyser i scenarzysta filmowy, instruktor harcerski
- Ludwik Kulczycki (1866–1941), socjolog, publicysta
- Piotr Kulczycki (1958–), profesor nauk technicznych
- Porfiriusz Kulczycki (–1716), duchowny greckokatolicki
- Ryszard Kulczycki (1941–), polski nauczyciel, sportowiec i trener, działacz sportowy
- Stanisław Kulczycki (1937–), ukraiński historyk
- Stefan Kulczycki (1893–1960), matematyk, pracownik naukowy, nauczyciel
- Tadeusz Kulczycki (1948–), lekkoatleta
- Włodzimierz Kulczycki (1862–1936), lekarz weterynarii, zoolog, anatom zwierząt, profesor i rektor Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie, kolekcjoner kobierców wschodnich
- Zbigniew Kulczycki (1916–1982), historyk, polityk, działacz komunistyczny, starosta

Wikipedia

# kulczyk

mały ptak zamieszkujący obrzeża lasów, parki, ogrody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Serinus serinus|ref=tak., ptak z rodziny łuszczaków;

Wiktionary

- kulczyk – jeden z kilkudziesięciu gatunków ptaków z rodziny łuszczaków (podrodzina łuskacze), m.in.:
  - kulczyk blady (Serinus xanthopygius)
  - kulczyk syryjski (Serinus syriacus)
  - kulczyk zwyczajny (Serinus serinus)
  - kulczyk mozambijski (Crithagra mozambica)

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkult͡ʃɨk, AS: kulčyk

  Wiktionary

# kulczyn

W Polsce

- Kulczyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
- Kulczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
- Kulczyn – osada w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
- Kulczyn – gromada

Na Ukrainie

- Kulczyn – wieś w rejonie kiwereckim
- Kulczyn – wieś w rejonie turzyskim

Wikipedia

# kulczyński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Florian Kulczyński (1950-) – polski lekkoatleta
- Jan Kulczyński (1931-2015) – polski reżyser teatralny i telewizyjny
- Leon Kulczyński (1847–1932) – polski nauczyciel
- Stanisław Kulczyński (1895-1975) – polski botanik, działacz polityczny
- Wacław Kulczyński (1935–2016) – polski działacz partyjny, wiceminister
- Władysław Kulczyński (1890–1923) – polski taternik i lekarz
- Władysław Kulczyński (1854–1919) – polski nauczyciel, zoolog, arachnolog, taternik

Wikipedia

# kuldyga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej Łotwie, w Kurlandii, nad rzeką Windawą;

Wiktionary

Kuldyga (łot. Kuldīga; hist. niem. Goldingen) – miasto w zachodniej Łotwie, w Kurlandii, nad rzeką Windawą, siedziba władz novadsu Kuldyga, 12 123 mieszkańców. Kuldyga do dziś zachowała swój rzemieślniczy charakter. Znajdują się tam również nowoczesne zakłady przemysłowe, dominuje przemysł drzewny. W mieście mają swoją siedzibę również filie wyższych uczelni pedagogicznych z Rygi i Lipawy.

Wikipedia

# kulebiak

duży, pieczony pieróg nadziewany farszem, np. rybą, ryżem, kapustą, siekanym mięsem; kulebiaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. duży pieczony pieróg z nadzieniem;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: kulebiaka

Wiktionary

Kulebiak (pieróg pieczony wieloporcjowy) – potrawa kuchni rosyjskiej; duży, pieczony pieróg w kształcie szerokiego, spłaszczonego walca, wykonany z ciasta drożdżowego lub półkruchego, nadzianego farszem mięsnym (w tym rybnym) lub warzywnym. Pomimo słowiańskiego pochodzenia tego specjału, przypuszcza się, że nazwa „kulebiak” wywodzi się od niemieckiego słowa Kohlgeback, oznaczającego ciasto nadziewane kapustą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przedwojennym filmie „Paweł i Gaweł” gospodyni częstuje kulebiakiem jednego z bohaterów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulebiaka ż.

Wiktionary

# kulebiaka

duży, pieczony pieróg nadziewany farszem, np. rybą, ryżem, kapustą, siekanym mięsem; kulebiaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. duży pieczony pieróg z nadzieniem;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: kulebiak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spróbuj, proszę, babcinej kulebiaki, bo świeżo upieczona.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulebiak mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kulebiak

Wiktionary

# kuleć

1. utykać
2. źle działać

SJP.pl

czasownik

(1.1) utykać na nogę

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kulawy

przysł. kulawo

rzecz. kulawy mos., kulki nmos.

Wiktionary

# kulecki

nazwisko

SJP.pl

# kuleczka

zdrobnienie od: kulka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kulka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈlɛt͡ʃka, AS: kulečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulki nmos., kulka ż.

przym. kulowy

Wiktionary

# kuleczkować

oczyszczać powierzchnię przedmiotów metalowych strumieniem śrutu; śrutować

SJP.pl

# kuleczkowaty

w kształcie kuleczki

SJP.pl

# kulecznica

paproć wodna z rodziny marsyliowatych, w Polsce prawnie chroniona; gałuszka kulecznica, gałuszka

SJP.pl

# kulej

1. utykać
2. źle działać

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Kulej – polski bokser, mistrz olimpijski, komentator sportowy, poseł na Sejm
- Lucjan Kulej – polski hokeista, wioślarz, prawnik, olimpijczyk
- Włodzimierz Kulej – polski malarz, rysownik i grafik oraz wykładowca akademicki

Wikipedia

# kuleski

przymiotnik od: Kulesze Kościelne

SJP.pl

# kulesza

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. kleik z kaszki kukurydzianej lub mąki owsianej; wiejska potrawa znana w południowo-wschodniej Polsce i na Ukrainie

Wiktionary

- kulesza – gęsta potrawa z zaparzanej mąki, na Huculszczyźnie mamałyga gotowana na wodzie

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kuˈlɛʃa, AS: kuleša

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mamałyga, polenta

Wiktionary

# kuleszewicz

nazwisko

SJP.pl

# kuleszewo

Kuleszewo (kaszb. Kùleszewò, niem. Kulsow) – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kobylnica. W Kuleszewie znajduje się kościół z XV wieku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

# kuleszówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Kuleszówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Antoninów – Kuleszówka.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa warszawskiego.

Wikipedia

# kuleta

nazwisko

SJP.pl

# kulewryna

broń małokalibrowa lub działo używane w XV-XVII wieku

SJP.pl

Kolubryna – ogólna nazwa odprzodowych dział artyleryjskich używanych w XVI i XVII wieku.

Nazwa kolubryna pochodzi od łacińskiego słowa colubra – żmija, wężyca; we Francji, gdzie przede wszystkim były używane, nazywane były coulevrine, W Niemczech szlangi. Tego typu działa nazywano także kulewryna, wężownice lub serpentyny.

Wikipedia

# kulfon

1. potocznie: krzywo napisana litera, znak
2. potocznie o dużym, niezgrabnym nosie
3. potocznie, zwykle w liczbie mnogiej, o krzywej nodze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ktoś lub coś niezgrabnego, pokracznego, niewydarzonego, w szczególności osoba lub jej defekt fizyczny

(1.2) pogard. duży, niezgrabny nos; ciężka i krzywa noga; człowiek niezdarny, niezgrabiasz, pokraka

(1.3) pogard. krzywa litera bądź inny znak graficzny

(1.4) daw. pogard. numizm. dukat oberżnięty, uszkodzony, podniszczony w obiegu, niepełnowartościowy

(1.5) przest. uczn. najniższa, niedostateczna ocena w szkole

Wiktionary

Kulfon – postać fikcyjna, kukiełkowy bohater programów dziecięcych TVP.

Imię Kulfona było związane z jego wyglądem, miał długi czerwony nos, potocznie mówiąc – wielki kulfon. Był asystentem Docenta Doświadczalskiego (Jacek Kałucki), antagonisty prowadzącego program „Wyprawy Profesora Ciekawskiego” tytułowego Profesora Ciekawskiego (Andrzej Marek Grabowski), którego asystentką była żaba Monika. Kulfon miał za zadanie porwać żabę Monikę, jednak nie dokonał tego strasznego czynu, gdyż od pierwszego spojrzenia zakochał się w niej.Wszystkie teksty w programach telewizyjnych dla Kulfona i żaby Moniki pisał autor scenariuszy Andrzej Marek Grabowski. Głos postaci był podkładany przez aktora Mirosława Wieprzewskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wyglądał niby jakiś utwór cywilizacji europejskiej na tle szarych kulfonów małopolskich.

(1.1) Żyłaś z nim, dopóki nie miał nic, a teraz go chcesz porzucić, gdy ten kulfon nabrał wartości.

(1.2) I acan jesteś, byłeś i będziesz kulfon!

(1.3) Jego zeszyty z pierwszej klasy głównie wypełnione były straszliwymi kulfonami.

(1.4) Za siódmym razem Bem znalazł już jednego tylko i okrutnego kulfona w sakiewce.

(1.4) Sięgnął do kamizelki, w której zawsze nosił kulfony oberżnięte i srebro.

(1.5) Mówiłem mu, żeby się do matmy przyłożył, bo ostatnio znów kulfona zarobił.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kulfonik m.

przym. kulfoniasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) bazgroł, gryzmoł

(1.4) daw. pot. obrzezaniec

(1.5) pała, fajka, gała

Wiktionary

# kulfoniasty

potocznie: krzywy, koślawy, duży

SJP.pl

# kulfonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kulfon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulfon m.

Wiktionary

# kuliberda

nazwisko

SJP.pl

# kuliboda

kuliboda łąkowa - gatunek muchówki z rodziny bzygowatych

SJP.pl

# kulić

1. pochylać, kurczyć, podciągać
2. kulić się: maleć garbiąc się, kurczyć się

SJP.pl

# kulice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Kulice – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Pelplin
- Kulice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard

## Zobacz też

- Kulice Tczewskie

Wikipedia

# kulicki

nazwisko

SJP.pl

# kuliczkowski

nazwisko

SJP.pl

# kulifant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. trucizna

(1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. wódka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈlʲifãnt, AS: kulʹifãnt

Wiktionary

# kulig

kilka sań ciągniętych przez konie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. daw. zabawa zapustna połączona z objeżdżaniem na saniach domów sąsiedzkich, później także kawalkada sań jadących dla zabawy; Gloger.;

(1.2) przejażdżka sankami połączonymi i zaprzęgniętymi do konia lub pojazdu mechanicznego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. zob. kulik.

(2.2) łow. przest. każdy drobny ptak (np. siewka, komusznik, biegus, brodziec, piaskowiec)

Wiktionary

Kulig – jeden lub kilka zaprzęgów konnych z przyczepionymi saniami w formie orszaku. Jest to rodzaj zabawy, organizowanej w ostatnim tygodniu karnawału (w Polsce zwanego zapustami), której często towarzyszy muzyka, śpiew oraz zabawa przy ognisku. Wieczorem częstokroć kulig jest oświetlany pochodniami. Od XVI wieku do początku wieku XX kuligi były bardzo popularną rozrywką zarówno magnaterii, jak i średniej szlachty, dla których stanowiły one uroczystość patriotyczną, po rozbiorach Polski organizowaną na przekór zaborcom jako kultywacja polskiej tradycji narodowej. Na czele kuligu stał wodzirej tradycyjnie zwany Arlekinem, zadaniem którego było tak zaplanować trasę przejazdu kuligu, by łączyć zwaśnione ze sobą rody szlacheckie na wypadek wspólnej akcji zbrojnej przeciwko zaborcom. Taki kulig mógł trwać nawet kilkanaście dni. Kulig zaczynał się zwykle od rozesłania wśród uczestników kuliście zakrzywionej laski, zwanej "kulą". Był to sygnał do zbiórki. Wsiadano na konie albo rozmieszczano się w saniach i pędzono na umówione miejsce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A kulig wciąż pędził galopem, krzycząc, gwiżdżąc, śpiewając, strzelając z batów, choć droga była pełna zatok.

(1.1) Poczynały się te kuligi zwyczajnie w przedostatni tydzień zapustny i trwały do Wstępnej Środy. Że takowe kuligi najwięcej bawiły się pijatyką i obżarstwem, przeto mniej dbając o tańce, przestawali na jakim takim skrzypku, czasem z karczmy porwanym albo między służącą czeladzią wynalezionym…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkulʲik, AS: kulʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2)

:: rzecz. kuligowicz

:: przym. kuligowy

(2.1)

:: przym. kuligowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. kulik, szlichtada

(1.2) reg. kulik

(2.1-2) kulik

Wiktionary

# kuligowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. uczestnik kuligu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkulʲiˈɡɔvʲit͡ʃ, AS: kulʹigovʹič

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulig m.

przym. kuligowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kulikant

Wiktionary

# kuligowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 1 podstawowa

- Kuligowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
- Kuligowo – osada leśna wsi Kuligowo w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
- Kuligowo – przysiółek wsi Nowe Kramsko w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Babimost
- Kuligowo – część wsi Trzebunia w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim

Wikipedia

# kuligowski

nazwisko

SJP.pl

# kuligowy

przymiotnik od: kulig

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kuligiem (zabawą)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie chwycił mróz, nie sypnęło znienacka śniegiem, co fatalnie wróżyło kuligowi i bałwanom.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkulʲiˈɡɔvɨ, AS: kulʹigovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuligowicz m., kulig

Wiktionary

# kulik

ptak z rodziny siewek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Numenius|ref=tak., rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych

(1.2) daw. dziś reg. zob. kulig.

(1.3) daw. wiejska zabawa z wodzirejem ubranym w maskę z długim dziobem

(1.4) daw. później reg. zdrobn. zob. kul.

(1.5) reg. szynka

(1.6) reg. policzek

(1.7) reg. rodzaj mendla

(1.8) reg. pęczek słomy do przykrywania dachów

Wiktionary

## Gatunki ptaków z rodziny bekasowatych (Scolopacidae)

- kulik alaskański
- kulik cienkodzioby
- kulik długodzioby
- kulik eskimoski
- kulik syberyjski
- kulik mniejszy
- kulik wielki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Były tam […] i żurawie z koronami na głowach, mnóstwo kulików, pstrych i szarych jak myszy, biegających szybko tam i na powrót, niby drobne duchy leśne, na długich, cienkich jak słomki nóżkach.

(1.2) Oto zapusty, dalej kulikiem, • Każdy wesoły, a każdy zbrojny, • Jedzie na wojnę jak gdyby z wojny, • Z szczękiem pałaszy, śmiechem i krzykiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkulʲik, AS: kulʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulikant

Wiktionary

# kulikant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. zob. kuligowicz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈlʲikãnt, AS: kulʹikãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kuligowicz

Wiktionary

# kulikowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Anton Kulikowski – rosyjski siatkarz
- Czesław Kulikowski – polski harcerz, prawnik i dyplomata
- Juliusz Lech Kulikowski – polski biocybernetyk i inżynier biomedyczny
- Lucjan Kulikowski – polski pilot wojskowy
- Roman Kulikowski – polski profesor nauk technicznych
- Sławomir Kulikowski – polski reżyser, scenarzysta i producent filmowy
- Stefan Leopold Kulikowski – polski wydawca, kolekcjoner sztuki i fotografik
- Tadeusz Franciszek Kulikowski – polski żołnierz
- Walery Kulikowski – polski inżynier, naczelnik powstańczy Kowna

Wikipedia

# kulin

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Kulin – część miasta Włocławka
- Kulin – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska
- Kulin – część wsi Zarzeczewo w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Fabianki

Wikipedia

# kulin.

skrót od: kulinarny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# kulinaria

wszystko, co jest związane ze sztuką kulinarną, z przyrządzaniem i spożywaniem posiłków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ogół zagadnień związanych z przygotowywaniem potraw

Wiktionary

Sztuka kulinarna (łac. culina „kuchnia”) – umiejętność przygotowywania jedzenia w sposób smaczny, pożywny i estetyczny, kulinaria zaś to ogół zagadnień związanych z potrawami (np. potrzebne produkty i sposoby przygotowania).

W różnych regionach świata, zależnie od dostępności źródeł pożywienia i wielowiekowej tradycji, wykształciły się różne zwyczaje kulinarne.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkulʲĩˈnarʲja, AS: kulʹĩnarʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kulinarny

przysł. kulinarnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sztuka kulinarna / kucharska

Wiktionary

# kulinarnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób odnoszący się do przygotowywania potraw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nieciekawy aromat sprawia, że piestraki jadalne są bezwartościowe kulinarnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulinaria lm nm.

przym. kulinarny

Wiktionary

# kulinarny

przymiotnik

(1.1) taki, który dotyczy gotowania, kulinariów, gastronomii, przygotowywania potraw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Francuscy mistrzowie kulinarni wprowadzili aromaty sporządzane w formie wyciągów na spirytusie, które wypierały stosowane dotąd przyprawy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkulʲĩˈnarnɨ, AS: kulʹĩnarny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulinaria lm nm.

przysł. kulinarnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kucharski, gastronomiczny

Wiktionary

# kuliński

nazwisko

SJP.pl

# kulis

1. najgorzej płatny robotnik w południowo-wschodniej Azji
2. członek najniższej kasty w Indiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) w południowo-wschodniej Azji: robotnik wykonujący najgorsze, najgorzej płatne prace

(1.2) członek najniższej kasty w Indiach

(1.3) kierowca rikszy

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: kulisa

Wiktionary

Kulis – tragarz w południowej i wschodniej Azji, noszący zarówno ładunki, jak i ludzi w lektykach. Członek najniższej kasty w Indiach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkulʲis, AS: kulʹis

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) rikszarz

Wiktionary

# kulisa

1. zwykle w lm: dekoracje w formie ścianek lub kotar zamykających po obu stronach scenę
2. wąski pas drzewostanu równej szerokości
3. motyw kompozycji ogrodowej tworzący za pomocą drzew, krzewów, szpalerów
4. urządzenie w maszynie parowej

SJP.pl

- kulisa (teatr) rodzaj dekoracji
- pas drzewostanu
- kompozycja ogrodowa
- urządzenie w maszynie parowej

zobacz też: kulisy, kulis

Wikipedia

# kulisiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Kulisiewicz – polski dziennikarz i śpiewak
- Maciej Kulisiewicz – polski inżynier budownictwa lądowego
- Urszula Kulisiewicz – polska prawnik i urzędnik państwowy
- Tadeusz Kulisiewicz – polski grafik i rysownik

Wikipedia

# kulisjer

nieoficjalny pośrednik giełdowy

SJP.pl

# kulisowy

przymiotnik od: kulisa

SJP.pl

# kulistawy

rzadko: nieco kulisty; okrągławy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) prawie kulisty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zarodniki pieniążków są kulistawe lub elipsoidalne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kula ż.

przym. kulisty

Wiktionary

# kuliste

mający kształt kuli, podobny do kuli; okrągły

SJP.pl

# kulisty

mający kształt kuli, podobny do kuli; okrągły

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przypominający kształtem kulę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasza galaktyka ma formę dysku o kulistym centrum, z którego wychodzą spiralne ramiona.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈlʲistɨ, AS: kulʹisty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulki nmos., kula ż., kulistość ż., kulka ż.

przym. kulistawy, kulkowy, kulowy

przysł. kuliście

Wiktionary

# kulisy

1. część teatru za sceną, niewidoczna dla widzów;
2. nieznane szerzej okoliczności sprawy, zdarzenia

SJP.pl

- kulisy – część teatru za sceną
- „Kulisy” – tygodnik wydawany w latach 1957–1981 w Warszawie

Wikipedia

# kulisz

1. pochylać, kurczyć, podciągać
2. kulić się: maleć garbiąc się, kurczyć się

SJP.pl

Kulisz (Kulisch, Kulish):

- Adam Kulisz, pseud.: Coolish (* 1966), polski wokalista, gitarzysta, harmonijkarz, kompozytor, autor tekstów
- Karol Kulisz
- Pantelejmon Kulisz (ukr.: Пантелеймон Олександрович Куліш)

Wikipedia

# kulka

1. mała kula; gałka;
2. pot. pocisk małego kalibru;
3. element części łożyska tocznego;
4. gałązka lub kij używane do:
a) zginania i przytwierdzania pędów;
b) przyciągania i łamania suchych gałęzi;
c) wyciągania wiadra z wodą ze studni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od kula

(1.2) mały przedmiot zbliżony kształtem do kuli

(1.3) zob. kulki.

Wiktionary

- kulka – mała kula
- Kulka – osada leśna w Polsce
- „Kulka” – florystyczny rezerwat przyrody na terenie gminy Dźwierzuty w województwie warmińsko-mazurskim
- Kulka – nazwisko

osoby o nazwisku Kulka:

- Alicja Kulka (ur. 1959) – polska geodetka
- Bronisława Kulka (zm. 2023) – polska filolożka
- Gabriela Kulka (ur. 1979) – polska piosenkarka i autorka tekstów
- Grzegorz Kulka (ur. 1977) – polski prawnik, historyk
- Grzegorz Kulka (ur. 1996) – polski koszykarz
- Jan Kulka (1937–2000) – polski poeta i prozaik
- János Kulka – strona ujednoznaczniająca
- Konstanty Andrzej Kulka (ur. 1947) – polski skrzypek i pedagog, ojciec Gabrieli Kulki
- Leszek Kulka (ur. 1947) – polski samorządowiec
- Lilla Kulka (ur. 1946) – polska artystka
- Paweł Kulka Kulpiowski (ur. 1944) – polski dyplomata, były ambasador RP w Brazylii
- Szymon Kulka (ur. 1993) – polski lekkoatleta, długodystansowiec

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) szklana / metalowa / kauczukowa / plastikowyastikowa kulka • kulka papieru

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kula ż., kulistość ż., kulanie n., dokulanie n., kulki nmos.

:: zdrobn. kuleczka ż.

czas. kulać ndk., dokulać dk.

przym. kulisty, kulkowy, kulowy

frazeologia.

lecieć sobie w kulki • lecieć w kulki • grać w kulki • dostać kulkę w łeb • kulki analne

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1-2) zobtłum|kula.

(1.3) zobtłum|kulki.

* litewski: (1.1) rutuliukas m.

* łaciński: (1.1) globulus m.; (1.2) globulus m.

źródła.

== kulka (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ziemniak

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkulka, AS: kulka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kula ż., kulistość ż., kulanie n., dokulanie n., kulki nmos.

:: zdrobn. kuleczka ż.

czas. kulać ndk., dokulać dk.

przym. kulisty, kulkowy, kulowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kula ż., kulistość ż., kulanie n., dokulanie n., kulki nmos.

:: zdrobn. kuleczka ż.

czas. kulać ndk., dokulać dk.

przym. kulisty, kulkowy, kulowy

frazeologia.

lecieć sobie w kulki • lecieć w kulki • grać w kulki • dostać kulkę w łeb • kulki analne

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1-2) zobtłum|kula.

(1.3) zobtłum|kulki.

* litewski: (1.1) rutuliukas m.

* łaciński: (1.1) globulus m.; (1.2) globulus m.

źródła.

== kulka (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ziemniak

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) kulka kopaś

synonimy.

Wiktionary

# kulki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zręcznościowa gra podwórkowa rozgrywana przy pomocy szklanych kulek

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|kulka.

Wiktionary

- Kulki – komputerowa gra logiczna
- Petanque – gra zespołowa polegająca na wybijaniu/wbijaniu kulki centralnej, zazwyczaj drewnianej, przy pomocy kilku kulek metalowych/porcelanowych/szklanych przez dowolną liczbę graczy z/do okręgu narysowanego na ziemi/podłodze/boisku; popularna na całym świecie; znana także pod fr. nazwą boules.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kula ż., kulka ż., kuleczka ż., kulistość ż., kulanie n., dokulanie n., kulenie n., okolenie, okulawianie n., okulawienie n., kulawizna ż., kulanka ż.

czas. kulać ndk., dokulać dk., kuleć ndk., okuleć dk., okulawiać ndk., okulawić dk.

przym. kulisty, kulkowy, kulowy

Wiktionary

# kulkomat

1. urządzenie do losowania kulek z małymi przedmiotami po wrzuceniu monety;
2. zabawka do robienia kulek ze śniegu; śnieżkomat

SJP.pl

# kulkować

1. obrabiać materiał poprzez uderzanie śrutem;
2. przytwierdzać do ziemi zagięty pędy roślin;
3. w gwarze myśliwskiej: patroszyć ptaka za pomocą specjalnego haczyka (kulki)

SJP.pl

# kulkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kulkować.

Wiktionary

- Kulkowanie – sposób patroszenia ptaków
- Kulkowanie – rodzaj obróbki plastycznej
- Kulkowanie – zabieg ogrodniczy

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. kulkować ndk.

Wiktionary

# kulkowaty

podobny kształtem do kulki, okrągły

SJP.pl

# kulkówka

żyworodny małż słodkowodny

SJP.pl

Sphaerium (kulkówka, gałeczka) – holarktyczny rodzaj obejmujący pospolite, słodkowodne małże o charakterystycznym, kulistym kształcie muszli i niewielkich wymiarach ciała, należący do rodziny kulkówkowatych (Sphaeriidae).

Wikipedia

# kulkówki

żyworodny małż słodkowodny

SJP.pl

# kulkówkowate

rodzina słodkowodnych małży

SJP.pl

Kulkówkowate (Sphaeriidae) – rodzina słodkowodnych małży z rzędu Veneroida obejmująca około 150 gatunków o kulistych muszlach perforowanych licznymi kanałami. Są to drobne małże o rozmiarach 2–30 mm, występujące na wszystkich kontynentach. W Polsce stwierdzono występowanie 23 przedstawicieli tej rodziny.

Wikipedia

# kulkowy

przymiotnik od: kulka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kulką, dotyczący kulki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulki nmos., kulka ż.

przym. kulisty

Wiktionary

# kulm

osad z okresu karbonu dolnego w postaci serii łupków, piaskowców i zlepieńców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. osad pochodzący z okresu karbonu dolnego;

Wiktionary

## Geografia

### Austria

- Kulm am Zirbitz – miejscowość
- Kulm bei Weiz – miejscowość

### Czechy

Dawna nazwa miejscowości:

- Chlumec

### Niemcy

- Kulm – dawny powiat

### Polska

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie wiedziałam, że w naszych okolicach występuje kulm.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kulm, AS: kulm

Wiktionary

# kulminacja

1. najwyższy punkt, największe nasilenie jakiegoś procesu, uczucia, działania itp.; szczytowy moment;
2. przejście ciała niebieskiego przez płaszczyznę południka; górowanie lub dołowanie;
3. najwyższy punkt na jakimś obszarze; wierzchołek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szczytowy punkt, najmocniejsze nasilenie jakiegoś procesu

(1.2) astr. proces przejścia ciała niebieskiego poprzez płaszczyznę południka

Wiktionary

Kulminacja (łac. culminatio 'najwyższy punkt') – zjawisko polegające na uzyskaniu przez dane ciało niebieskie maksymalnej albo minimalnej wysokości w czasie obrotu sfery niebieskiej. Kulminacje dzielimy na górną, zwaną też górowaniem, lub dolną nazywaną także dołowaniem. Oba rodzaje kulminacji odbywają się na tym samym okręgu wielkim, zwanym południkiem niebieskim (przechodzącym przez oba bieguny niebieskie oraz zenit i nadir).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkulmʲĩˈnat͡sʲja, AS: kulmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kulminować ndk.

przym. kulminacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) apogeum, szczyt

(1.2) górowanie

Wiktionary

# kulminacyjny

→ kulminacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) najwyższy, szczytowy pod względem napięcia uczuciowego, nasilenia, nagromadzenia jakichś zjawisk, przeżyć

(1.2) wznoszący się najwyżej, górujący nad resztą terenu

Wiktionary

#### Patrz:

kulminacja

#### Przykłady

(1.1) Kulminacyjny moment dramatu. Zdenerwowanie doszło do punktu kulminacyjnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkulmʲĩnaˈt͡sɨjnɨ, AS: kulmʹĩnacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulminacja ż.

czas. kulminować

Wiktionary

# kulminanta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan szczytowego napięcia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkulmʲĩˈnãnta, AS: kulmʹĩnãnta

Wiktionary

# kulnąć

1. popchnąć jakiś przedmiot wprawiając go w ruch obrotowy, potoczyć coś okrągłego;
2. potocznie: uderzyć kogoś;
3. kulnąć się: potoczyć się, przebyć jakąś drogę, tocząc się

SJP.pl

# kulnicowce

rząd grzybów niedoskonałych; Sphaeropsidales

SJP.pl

# kulnicowiec

przedstawiciel rzędu grzybów niedoskonałych

SJP.pl

# kulnik

drobna roślina o niebieskich kwiatach, rosnąca w Alpach i okolicach śródziemnomorskich; globularia

SJP.pl

Kulnik (Globularia L.) – rodzaj roślin należący w systemie APG IV do rodziny babkowatych (Plantaginaceae). Obejmuje około 30 gatunków i mieszańców. Gatunkiem typowym jest Globularia vulgaris L.

Wikipedia

# kulnikowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych

SJP.pl

# kulnikowaty

o cechach kulnikowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# kulochwyt

element strzelnicy, zwykle w postaci muru lub wału ziemnego, znajdujący się za tarczą, zapobiegający wylatywaniu pocisków poza strzelnicę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wał osłaniający strzelnicę

Wiktionary

Kulochwyt – urządzenie do zatrzymywania pocisków z broni strzeleckiej.

Na strzelnicach otwartych jest to nasyp z ziemi lub nasyp podparty od tyłu murem, umieszczony za ostatnią linią tarcz. W pomieszczeniach używa się często odpowiednich skrzyń wypełnionych piaskiem.

Do strzelań mających na celu badania, kulochwyt wypełnia się materiałem który nie niszczy zatrzymywanego pocisku (np. wata i/lub przędza aramidowa albo woda).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Strzelnica zarosła i na kulochwytach możesz grzyby zbierać.

Wiktionary

# kulomb

jednostka ładunku elektrycznego określająca ilość elektryczności przepływającej przez poprzeczny przekrój przewodnika w ciągu 1 sekundy przy natężeniu prądu elektrycznego równym 1 amperowi; amperosekunda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. fiz. elektr. jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;

Wiktionary

Kulomb (C) – jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI (jednostka pochodna układu SI). Nazwa kulomb pochodzi od nazwiska francuskiego uczonego Charles Coulomb.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkulɔ̃mp, AS: kulõmp

Wiktionary

# kulombometr

przyrząd do mierzenia ładunku elektrycznego przepływającego w określonym czasie przez dany obwód elektryczny; kulometr, woltametr

SJP.pl

# kulombomierz

przyrząd do mierzenia ilości elektryczności przepływającej przez przewodnik elektryczny

SJP.pl

# kulombowski

charakterystyczny dla Coulomba

SJP.pl

# kulometr

przyrząd do mierzenia ładunku elektrycznego przepływającego w określonym czasie przez dany obwód elektryczny; kulombometr; woltametr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. urządzenie do pomiaru ładunku elektrycznego

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kulometr jest naczyniem, w którym przebiega elektroliza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈlɔ̃mɛtr̥, AS: kulõmetr̦

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woltametr, kulombometr

Wiktionary

# kulometria

metoda określania ilości substancji stosowana w chemii analitycznej; opiera się na wykorzystaniu prawa Faradaya - zależności między ilością reagującej substancji a wartością ładunku elektrycznego, który przepłynął przez układ

SJP.pl

Kulometria – zespół metod elektrochemicznych, opartych na zastosowaniu praw elektrolizy Faradaya, określających zależność pomiędzy ilością przepływającego przez obwód ładunku a ilością substancji ulegającej elektrolizie. Wyróżniamy dwa rodzaje kulometrii:

- potencjostatyczną – pomiar prowadzony w warunkach stałego potencjału,
- amperostatyczną – pomiar prowadzony w warunkach stałego prądu.

Pomiar ładunku elektrycznego prowadzi się za pomocą kulometru.

Wikipedia

# kulomiot

sportowiec uprawiający pchnięcie kulą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba uprawiająca pchnięcie kulą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przest. wojsk. karabin maszynowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ostatniej próbie kulomiot oddał rzut spalony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈlɔ̃mʲjɔt, AS: kulõmʹi ̯ot

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. kulomiotka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miotacz kulą, kulomiotacz

Wiktionary

# kulomiotacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik pchnięcia kulą

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kulomiot

Wiktionary

# kulomiotka

→ kulomiot

SJP.pl

#### Patrz:

kulomiot

# kulomiotniczy

przestarzale: strzelający z kulomiotu, obsługujący kulomiot

SJP.pl

# kulomiotowy

przymiotnik od: kulomiot

SJP.pl

# kulon

ptak z rodziny o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Burhinus oedicnemus|ref=tak., średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;

(1.2) ornit. ogólnie ptak z rodziny kulonów (1.1) (nazwa systematyczna|Burhinidae|ref=tak.);

(1.3) ornit. nazwa systematyczna|Numenius arquata|ref=tak., ptak z rodziny bekasowatych; kulik wielki

(1.4) daw. mieszczanin

Wiktionary

Kulon (zwyczajny) (Burhinus oedicnemus) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny kulonów (Burhinidae), zamieszkujący Europę poza północną i północno-wschodnią częścią kontynentu oraz Afrykę Północną i Azję zachodnią, środkową i południową. Przylot w kwietniu, odlot w sierpniu–październiku. Zimuje na Półwyspie Iberyjskim, w północnej i wschodniej Afryce oraz południowo-zachodniej Azji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Piszczą żałośnie w trzcinach szpaki, kraczą kurki wodne, pogwizdują bekasy, huczą bąki, kwakają ukryte stada kaczek, smutnie pośpiewują rybitwy; rytmicznie wyrzucając do lotu skrzydła kołyszą się kulony, srokosze kują żelazo na gałązkach olszyn, a wysoko na gałęziach sosen edukują swe dzieci, obrzydliwie wrzeszcząc, wrony-matki.

(1.1) Nad głowami płynących ulatywały miliony ptactwa wodnego, pelikanów, dzikich gęsi, żurawi, kaczek i czajek, kulonów i rybitew; w oczeretach przybrzeżnych słychać było taki gwar, takie kotłowanie się wody i szum skrzydeł, że rzekłbyś, iż odbywają się tam sejmy lub wojny ptasie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkulɔ̃n, AS: kulõn

Wiktionary

# kuloodporność

→ kuloodporny

SJP.pl

#### Patrz:

kuloodporny

# kuloodporny

odporny na przebicie przez niektóre pociski broni palnej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

Wiktionary

Kuloodporny (ang. Bulletproof Monk) – amerykański film z pogranicza komedii, akcji i fantasy. Film jest adaptacją komiksu autorstwa Breta Lewisa i Michaela Avona Oeminga.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kuloodporność ż.

Wiktionary

# kulorzęsek

gatunek orzęska wywołującego rybią ospę

SJP.pl

Ichtioftirioza (Ichthyophthiriasis), ospa rybia – zaraźliwa, niebezpieczna i jedna z najczęstszych chorób słodkowodnych ryb akwariowych, wywoływana przez kulorzęska (Ichthyophthirius multifiliis). Niekiedy choroba ta bywa nazywana chorobą „białych punkcików” lub chorobą „grysikową”.

Wikipedia

# kulos

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łódź. pogard. noga

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Weź te kulosy!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) noga

Wiktionary

# kuloty

szerokie spódnicospodnie do połowy łydek

SJP.pl

# kulować

przestarzałe: kulkować;
1. obrabiać powierzchnię materiału poprzez uderzanie śrutem;
2. przytwierdzać do ziemi zagięty pędy roślin

SJP.pl

# kulowiec

pracownik KUL-u (Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego); KUL-owiec

SJP.pl

# kulowierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. lub żart. osoba, która uznaje kulisty kształt Ziemi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ja nie wyśmiewam kulowierców, jedynie staram się, aby spojrzeli na pewne sprawy inaczej i z otwartością.

Wiktionary

# kulowski

związany z KUL-em (Katolickim Uniwersytetem Lubelskim), dotyczący KUL-u; KUL-owski

SJP.pl

# kulowy

przymiotnik od: kula

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kulą, dotyczący kuli

(1.2) wykorzystujący kule, przeznaczony na kule

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Pogoda ma również wpływ na lot śrutu, a nawet pocisku kulowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulki nmos., kula ż., kulka ż., kuleczka ż., kulistość ż.

przym. kulisty

przysł. kuliście

czas. kulać ndk.

Wiktionary

# kulpiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Kulpiński – polski górnik i polityk
- Robert Kulpiński – polski urzędnik

Inne:

- Kulpiński – herb szlachecki

Wikipedia

# kulpowicz

nazwisko

SJP.pl

# kulski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bolesław Kulski – polski urzędnik państwowy, dyplomata i działacz partyjny
- Julian Kulski – polski wojskowy, polityk, samorządowiec
- Julian Eugeniusz Kulski – polski architekt, żołnierz AK, powstaniec warszawski

Wikipedia

# kulson

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pogard. lub żart. policjant

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Każdy ma prawo protestować, jestem z wami kulsony ;)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulsoństwo n., kulsoneria ż.

przym. kulsoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. policjant; pot. gliniarz, glina, pan władza, misiek, miś, misiak, smerf; obraź. pies; reg. pozn. szkieł.

Wiktionary

# kulsza

inaczej: kość biodrowa; biodro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. kość biodrowa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kulszowy

Wiktionary

# kulszowy

przymiotnik od: kulsza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący okolic kulszy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulsza ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biodrowy

Wiktionary

# kult

1. religijna cześć oddawana siłom nadprzyrodzonym, rzeczom lub osobom;
2. całokształt praktyk religijnych i obrzędów, będący jednym z zasadniczych aspektów religii;
3. okazywany komuś lub czemuś wielki szacunek; uwielbienie, cześć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;

(1.2) przen. opowiadanie się za jakąś wartością, przekonaniem

Wiktionary

- kult religijny – wszelkie zachowania i praktyki religijne czynione wobec istoty bądź przedmiotu kultu;
- kult świętych – szczególna cześć oddawana w Kościele osobom uważanych za zbawione;
- kult jednostki – kult przywódcy w imperialnym, autokratycznym, autorytarnym lub totalitarnym systemie władzy;
- Kult – polska grupa muzyczna;
  - Kult – album grupy Kult;

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Ofiara jest nieodłącznym składnikiem kultu.

  (1.2) Po zakazie dystrybucji film ten stał się szybko przedmiotem kultu.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: kult, AS: kult

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. kulcik mrz., kultysta m.

  czas. kultywować ndk.

  przym. kultowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) religia

  Wiktionary

# kult.

skrót od: kultura, kulturowy, kulturalny

SJP.pl

# kultar

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Antechinomys|Krefft|ref=tak., niewielki ssak z podrodziny grubogoników, przypominający mysz, występujący w Australii;

Wiktionary

Kultar (Antechinomys) – rodzaj ssaków z podrodziny grubogoników (Sminthopsinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Masa ciała kultarów wynosi 15–30 g.

Wiktionary

# kultowość

powiązanie z kultem (czcią religijną lub wielkim szacunkiem)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kultowe; cecha tych, którzy są kultowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kultowy

przysł. kultowo

Wiktionary

# kultowy

przymiotnik od: kult (np. naczynia kultowe, kultowy film)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kultem, dotyczący kultu

(1.2) taki, który symbolizuje doświadczenia, wartości i postawy jakiejś społeczności lub pokolenia

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Szef studia obiecał, że piąta część kultowej bajki na pewno powstanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kult m., kultura ż., kultowość ż., kulturalność ż., kulturystyka ż., kulturysta ż., kulturystka ż.

przym. kulturowy, kulturalny, kulturystyczny

przysł. kulturalnie

Wiktionary

# kultura

1. umiejętność obcowania z ludźmi, zachowania się odpowiednio do sytuacji; kulturalność, ogłada, takt, obycie;
2. materialna i umysłowa działalność społeczeństw oraz jej wytwory;
3. społeczeństwo rozpatrywane ze względu na jego dorobek materialny i umysłowy;
4. odpowiednio wysoki poziom rozwoju społeczeństwa w jakimś zakresie;
5. w biologii: sztuczna hodowla komórek, tkanek lub mikroorganizmów na pożywkach;
6. w biologii: drobnoustroje wyhodowane na pożywce;
7. w rolnictwie: uprawa roli poprzez stosowanie różnych zabiegów agrotechnicznych; agrokultura;
8. w rolnictwie: hodowla i uprawa roślin; agrokultura;
9. w rolnictwie: roślina uprawiana na pewnym obszarze w celach użytkowych;
10. w rolnictwie: teren uprawy tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości

(1.2) społeczeństwo, rozpatrywane pod kątem jego osiągnięć materialnych i duchowych

(1.3) wysoki poziom doskonałości społeczeństwa w jakiejś dziedzinie, specjalności

(1.4) umiejętność obcowania z ludźmi

(1.5) geol. struktura gleby uprawnej, uzyskana na skutek zabiegów agrotechnicznych i racjonalnej gospodarki, także owe zabiegi i gospodarka

(1.6) biol. sztuczna hodowla mikroorganizmów, komórek lub tkanek

(1.7) bot. rodzaj roślin użytkowych uprawianych na danym terenie, także teren takiej uprawy

Wiktionary

Kultura (z łac. colere, 'uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie’) – wieloznaczny termin pochodzący od (łac. cultus agri „uprawa roli”), interpretowany w wieloraki sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Najczęściej jest rozumiana jako całokształt duchowego i materialnego dorobku społeczeństwa. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych, takich jak wzory myślenia i zachowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Interesuję się kulturą i historią dawnej Polski.

(1.4) Mój znajomy odznacza się wysoką kulturą podczas rozmowy z innymi.

(1.6) Długo wahałam się, czy nie kupić jogurtu z żywymi kulturami bakterii.

(1.7) W areale upraw przeważają kultury zbożowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kulˈtura, AS: kultura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturalność ż.

przym. kulturowy, kulturalny, kulturny, kultowy

przysł. kulturowo, kulturalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) obycie, ogłada, savoir-vivre, bon-ton, dobre wychowanie

Wiktionary

# kulturalista

zwolennik nurtu zapoczątkowanego przez polskiego filozofa i socjologa, Floriana Znanieckiego, opartego na refleksji nad zjawiskami kultury

SJP.pl

# kulturalizm

pogląd na świat powstały z założeń związanych z refleksją nad zjawiskami kultury, którego autorem jest Florian Znaniecki, polski filozof i socjolog

SJP.pl

- Kulturalizm – nurt autorstwa Floriana Znanieckiego
- Kulturalizm – system filozoficzny Jana Stachniuka

Wikipedia

# kulturalniej

stopień wyższy od przysłówka: kulturalnie

SJP.pl

# kulturalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kulturalny

SJP.pl

# kulturalno-geograficzny

związany z kulturą i geografią czegoś; geograficzno-kulturalny, geograficzno-kulturowy

SJP.pl

# kulturalno-oświatowa

potocznie: kobieta zajmująca się organizowaniem gier, konkursów, wycieczek itp. w domach kultury, ośrodkach wypoczynkowych itp.

SJP.pl

# kulturalno-oświatowy

potocznie: osoba zajmująca się organizowaniem gier, konkursów, wycieczek itp. w domach kultury, ośrodkach wypoczynkowych itp.

SJP.pl

# kulturalnojęzykowy

dotyczący kultury języka

SJP.pl

# kulturalność

umiejętność obcowania z ludźmi, zachowania się odpowiednio do sytuacji; kultura, ogłada, takt, obycie

SJP.pl

# kulturalny

1. odznaczający się kulturą osobistą - wyrobieniem towarzyskim, nienagannym sposobem bycia, np. kulturalny człowiek; uprzejmy, szarmancki, dżentelmeński;
2. związany z kulturą - poziomem rozwoju społeczeństw, grup, jednostek w danej epoce historycznej, np. dorobek, rozwój kulturalny; kulturowy;
3. w rolnictwie: nadający się do uprawy, hodowli; kultywowany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kultury, szerzący kulturę

(1.2) taki, który odznacza się kulturą, wykształceniem, dobrym wychowaniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W czasach kontrreformacji troskliwym gospodarzem Rzymu okazał się Grzegorz XIII (1572-1585), dzielący swą energię między walkę z herezją a działalność kulturalną, naukową i gospodarczą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkultuˈralnɨ, AS: kulturalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kultura ż.

przym. kulturowy, kultowy

przysł. kulturalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) dobrze wychowany, grzeczny, obyty, wykształcony, wyrafinowany

Wiktionary

# kulturem

jednostka etnolingwistyczna, która w planie wyrażania jest reprezentowana przez pojedyncze leksemy, zaś w planie treści ma tak bogate znaczenia, że dzięki niej można zrozumieć specyfikę danej społeczności narodowej, etnicznej lub regionalnej

SJP.pl

Kulturem – jednostka etnolingwistyczna, która w planie wyrażania jest reprezentowana przez pojedyncze leksemy, zaś w planie treści ma tak bogate znaczenia, że dzięki niej można zrozumieć specyfikę danej społeczności narodowej, etnicznej lub regionalnej.

Wikipedia

# kulturfilm

propagandowy film oświatowy produkowany przez niemiecką wytwórnię UFA po 1927 roku aż do upadku Trzeciej Rzeszy

SJP.pl

# kulturka

zdrobnienie od: kultura (np. pełna kulturka)

SJP.pl

Kulturka – polski zespół muzyczny powstały w 1998 w Krakowie. Założycielami grupy, był kompozytor i dziennikarz Krzysztof Filus oraz wokalistka Joanna Mendyka.

Skład został uzupełniony następującymi muzykami: Artur Malik, perkusja (również Lombard i Oddział Zamknięty), Paweł Mąciwoda, gitara basowa (obecnie gra w Scorpions), Piotr Płonka, gitara solowa (równocześnie w Sztywnym Palu Azji), Marek Krupa, saksofon (zespoły Dekiel i Siedem) oraz Maciej Rapacz na instrumentach klawiszowych.

Wikipedia

# kulturkampf

z niemieckiego: walka kultur; walka rządu pruskiego z Kościołem katolickim w latach 1871-78, mająca w zaborze pruskim charakter walki z polskością; Kulturkampf

SJP.pl

Kulturkampf (z niem. „walka o kulturę”) – nazwa określająca wydarzenia w Cesarstwie Niemieckim z lat 1871–1878, kiedy to kanclerz Otto von Bismarck usiłował doprowadzić do ograniczenia wpływów Kościoła katolickiego w państwie. Niemiecki Kulturkampf wyróżniał się na tle podobnych ruchów swojej epoki silnym elementem antypolskim.

Wikipedia

# kulturolog

specjalista w dziedzinie nauki badającej różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturoznawca, etnograf, ludoznawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie kulturologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturologia ż.

:: fż. kulturolożka ż.

przym. kulturologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kulturoznawca

Wiktionary

# kulturologia

nauka badająca różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturoznawstwo, etnografia, ludoznawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o kulturze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Socjologia jest uznaną już dziedziną nauki, a kulturologia dopiero poznawczym projektem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkulturɔˈlɔɟja, AS: kulturoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturolog m., kulturolożka ż.

przym. kulturologiczny, kulturowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kulturoznawstwo

Wiktionary

# kulturologiczny

dotyczący nauki badającej różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturoznawczy, etnograficzny, ludoznawczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kulturologią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturologia ż., kulturolog m., kulturolożka ż.

Wiktionary

# kulturolożka

→ kulturolog

SJP.pl

#### Patrz:

kulturolog

# kulturotwórczy

mający wpływ na tworzenie się, rozwój kultury

SJP.pl

# kulturowo

przysłówek

(1.1) od kulturowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkultuˈrɔvɔ, AS: kulturovo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturowość ż., kultura ż., kulturka ż.

przym. kulturowy

przysł. kulturalnie

Wiktionary

# kulturowo-etniczny

związany z przynależnością do danego narodu i jego kulturą

SJP.pl

# kulturowość

→ kulturowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kulturowe; cecha tych, którzy są kulturowi

Wiktionary

#### Patrz:

kulturowy

#### Powiązane:

przym. kulturowy

przysł. kulturowo

Wiktionary

# kulturowy

związany z kulturą - całokształtem dorobku duchowego i materialnego ludzkości, np. różnice kulturowe, tożsamość kulturowa; kulturalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kultury

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ze względu na cierpienie i śmierć nieuchronnie z nim związane jesteśmy zdecydowanie przeciwni tzw. ubojowi rytualnemu, a legalizację tego procederu w Polsce uważamy za kulturowy krok wstecz.

(1.1) Kabylowie są nieco bardziej „europejscy” i stąd mniejsze są różnice kulturowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkultuˈrɔvɨ, AS: kulturovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kultura ż., kulturologia ż., kulturowość ż.

przym. kulturalny, kultowy

przysł. kulturowo

Wiktionary

# kulturoznawca

specjalista w dziedzinie nauki badającej różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturolog, etnograf, ludoznawca

SJP.pl

Kulturoznawstwo – dyscyplina nauk humanistycznych zajmująca się badaniem kultury, rozumianej jako aksjologiczno-normatywna sfera regulacji praktyk społecznych.

Wikipedia

# kulturoznawczy

dotyczący nauki badającej różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturologiczny, etnograficzny, ludoznawczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kulturoznawstwem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bez względu na to, czy profil studiów amerykanistycznych jest bardziej kulturoznawczy czy politologiczny, każdy student powinien zacząć poznawanie Ameryki od lektury Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturoznawstwo n., kulturoznawca m.

Wiktionary

# kulturoznawczyni

specjalistka w dziedzinie nauki badającej różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; etnografka, ludoznawczyni, kobieta kulturolog

SJP.pl

# kulturoznawstwo

nauka badająca różnorodne procesy, zjawiska kulturowe, typy kultur narodowych, kręgi kulturowe itp.; kulturologia, etnografia, ludoznawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nauk. nauka o kulturze

Wiktionary

Kulturoznawstwo – dyscyplina nauk humanistycznych zajmująca się badaniem kultury, rozumianej jako aksjologiczno-normatywna sfera regulacji praktyk społecznych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kulturoznawca m.

przym. kulturoznawczy

Wiktionary

# kulturtreger

osoba narzucająca innym społeczeństwom swoje zasady i swoją kulturę; kulturtregier, kulturträger

SJP.pl

# kulturtregerski

→ kulturtreger

SJP.pl

#### Patrz:

kulturtreger

# kulturtregerstwo

narzucanie innym społeczeństwom swoich zasad i swojej kultury

SJP.pl

# kulturtregier

osoba narzucająca innym społeczeństwom swoje zasady i swoją kulturę; kulturtreger, kulturträger

SJP.pl

# kulturysta

człowiek uprawiający kulturystykę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. mężczyzna uprawiająca kulturystykę

(1.2) pot. człowiek dobrze zbudowany

Wiktionary

Kulturystyka – kształtowanie sylwetki ciała poprzez hipertrofię mięśni szkieletowych w wyniku ćwiczeń fizycznych wykonywanych z obciążeniem; z jednoczesnym maksymalnie możliwym zredukowaniem tkanki tłuszczowej podskórnej w celu lepszego uwidocznienia mięśni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kilku bytomskich kulturystów wystąpiło w reklamie maszynki do golenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturystyka ż., kulturystyczność ż.

:: fż. kulturystka ż.

przym. kulturystyczny, kultowy

Wiktionary

# kulturystka

→ kulturysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta uprawiająca kulturystykę

Wiktionary

#### Patrz:

kulturysta

#### Wymowa:

IPA: ˌkultuˈrɨstka, AS: kulturystka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturystyka ż.

:: fm. kulturysta m.

przym. kulturystyczny, kultowy

przysł. kulturystycznie

Wiktionary

# kulturystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. cecha tego, co kulturystyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturysta mos., kulturystka ż., kulturystyka ż.

przym. kulturystyczny

Wiktionary

# kulturystyczny

→ kulturystyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z kulturystyką, dotyczący kulturystyki

Wiktionary

#### Patrz:

kulturystyka

#### Przykłady

(1.1) Zawodnik wycofał się ze sportu kulturystycznego w trzydziestym roku życia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturysta mos., kulturystka ż., kulturystyka ż., kulturystyczność ż.

przym. kultowy

Wiktionary

# kulturystyka

bodybuilding, trening kulturystyczny;
1. zespół ćwiczeń wykonywanych za pomocą specjalnych przyrządów, zapewniających człowiekowi silną sylwetkę oraz sprawność fizyczną;
2. metodyka stosowania tych ćwiczeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kształtowanie sylwetki ciała poprzez ćwiczenia fizyczne wykonywane z obciążeniem;

Wiktionary

Kulturystyka – kształtowanie sylwetki ciała poprzez hipertrofię mięśni szkieletowych w wyniku ćwiczeń fizycznych wykonywanych z obciążeniem; z jednoczesnym maksymalnie możliwym zredukowaniem tkanki tłuszczowej podskórnej w celu lepszego uwidocznienia mięśni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mateusz był wielokrotnym medalistą mistrzostw Polski w kulturystyce w kategorii powyżej 100 kg.

(1.1) Moja żona od 17 roku życia uprawia kulturystykę w klubie sportowym w Bełchatowie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kulturysta mos., kulturystka ż., kulturystyczność ż.

przym. kulturystyczny, kultowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) body building

Wiktionary

# kultyczny

przestarzałe: kultowy

SJP.pl

# kultys

nazwisko

SJP.pl

# kultysta

przedstawiciel kultyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. liter. literat, używający stylu ciemnego, zawiłego, napuszonego, przedstawiciel kultyzmu;

(1.2) środ. członek / przedstawiciel kultu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kultyzm, kult

:: fż. kultystka

Wiktionary

# kultystka

→ kultysta

SJP.pl

#### Patrz:

kultysta

# kultywacja

1. uprawa gleby, przygotowywanie roli pod zasiew, uprawę;
2. utrzymywanie, podtrzymywanie jakichś wartości, np. tradycji, zwyczajów

SJP.pl

# kultywacyjny

związany z kultywacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) roln. taki, który uprawia się stosując odpowiednie zabiegi agrotechniczne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkultɨvaˈt͡sɨjnɨ, AS: kultyvacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kultywacja ż.

Wiktionary

# kultywar

odmiana rośliny uprawnej posiadająca szczególne cechy użytkowe lub estetyczne; cultivar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości;

Wiktionary

Kultywar (łac. cultivar; cultus = uprawny, varietas = odmiana), odmiana uprawna – wyraźnie odrębna, jednorodna i trwała odmiana uprawna (hodowlana) rośliny, wyróżniająca się walorami użytkowymi lub estetycznymi (określoną cechą lub kombinacją cech), uzyskana w wyniku zabiegów hodowlanych (selekcji, krzyżowania, poliploidyzacji, działania mutagenów), ewentualnie odnaleziona w naturze lub uprawie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mamy w kolekcji różne kultywary, wszystkie ze względu na oryginalne formy liści.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kulˈtɨvar, AS: kultyvar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kultywarowy

Wiktionary

# kultywarowy

przymiotnik od: kultywar

SJP.pl

# kultywator

urządzenie do uzdatniania gruntów do produkcji leśnej lub rolniczej; drapacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. drapacz, narzędzie uprawowe do spulchniania roli bez jej odwracania oraz do niszczenia chwastów;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) książk. ktoś, dla kogo ważny jest rozwój i istnienie jakiegoś elementu kultury

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Złodziej skradł kultywator konny oraz bronę o wartości 1000 złotych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. kultywatorka ż.

przym. kultywatorowy

czas. kultywatorować

Wiktionary

# kultywatorowy

→ kultywator; drapaczowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. związany z kultywatorem; uprawiany z pomocą kultywatora; taki jak w kultywatorze

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kultywator mrz., kultywatorowanie n.

czas. kultywatorować ndk.

Wiktionary

# kultywować

1. utrzymywać i rozwijać jakieś tradycje, zwyczaje, wartości itp.;
2. wykonywać prace rolnicze w celu przygotowania gleby pod uprawę;
3. uprawiać określone gatunki roślin

SJP.pl

# kultyzm

kierunek literacki powszechny w barokowej literaturze hiszpańskiej XVII wieku, charakteryzujący się wyszukaną formą, bogactwem stylu, skomplikowaną składnią, znacznym udziałem metaforyki i symboliki; gongoryzm

SJP.pl

Gongoryzm (kultyzm) – kierunek w barokowej poezji hiszpańskiej XVII wieku. Odmiana konceptyzmu. Jego cechą charakterystyczną była zawiła konstrukcja i wyszukany, kwiecisty styl. Nazwa gongoryzm pochodzi od nazwiska poety Luisa de Góngora y Argote.

Pokrewne style w literaturze barokowej innych krajów europejskich to marinizm we Włoszech (od nazwiska poety Giambattista Marino) oraz eufuizm w Anglii (od poematu Euphues Johna Lyly’ego).

Wikipedia

# kuluar

(zwykle w liczbie mnogiej) boczne pomieszczenie w sejmie, sądzie, teatrze itp. do nieoficjalnych spotkań i odpoczynku

SJP.pl

Żleb (źleb, kuluar) – wklęsła forma rynnowa ukształtowania terenu górskiego. Jest to szerokie i korytowate wcięcie o różnej głębokości w stoku czy ścianie. Powstaje wskutek wietrzenia mechanicznego oraz erozyjnego działania gruzu skalnego, wód opadowych, roztopowych i lawin. Żleby mają niewyrównane dno o profilu zbliżonym do litery V.

Wikipedia

# kuluarowy

przymiotnik od: kuluar

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kuluarów

(1.2) przen. nieoficjalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuluar m., kuluary

Wiktionary

# kuluary

poufne, niejawne okoliczności oficjalnych działań, zachodzące poza głównym miejscem wydarzeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) archit. pomieszczenia w budynkach publicznych znajdujące się w pobliżu sal posiedzeń lub występów, w których przeprowadzane są nieoficjalne rozmowy i spotkania;

(1.2) nieoficjalne okoliczności

Wiktionary

- kuluary – pomieszczenie o charakterze reprezentacyjnym, usytuowane najczęściej w sąsiedztwie sal przeznaczonych do oficjalnych obrad, wystąpień, przedstawień w budynkach publicznych (np. w Sejmie, teatrze, sądzie itp.) oraz pełniące funkcje komunikacyjne i rekreacyjne w czasie przerw w obradach, imprezach, przedstawieniach. Ze względu na swoją funkcję kuluary służą do nieoficjalnych spotkań i rozmów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żeby nie przedłużać, może dalszą dyskusję przenieśmy do kuluarów.

(1.2) Nie znam kuluarów tej sprawy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkuluˈwarɨ, AS: kuluu̯ary

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuluar mrz.

przym. kuluarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kulisy

Wiktionary

# kulwicki

nazwisko

SJP.pl

# kum

1. potocznie: sąsiad, kolega
2. ojciec chrzestny w stosunku do matki chrzestnej i do rodziców dziecka lub ojciec dziecka w stosunku do jego rodziców chrzestnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. przyjaciel

(1.2) ojciec chrzestny w stosunku do matki chrzestnej i do rodziców dziecka

(1.3) ojciec dziecka w stosunku do rodziców chrzestnych dziecka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) żłób

wykrzyknik

(3.1) dźwięk. imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

forma rzeczownika.

(4.1) D. lm. od: kuma

Wiktionary

Rodzice chrzestni (łac. patrini) – osoby przedstawione w czasie sakramentu chrztu przez osobę chrzczoną lub jego przedstawicieli jako wspierające rozwój religijny i duchowy ochrzczonego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tam żył Mieszek, kum Leszka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kũm, AS: kũm

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-3)

rzecz. kumanie n., skumanie n., kumoterstwo n., kumoter m., kumotra ż.

:: fż. kuma ż.

czas. kumać ndk., skumać dk.

przym. kumoterski

przysł. kumotersko

(3.1)

rzecz. kumkanie n., zakumkanie n.

czas. kumkać ndk., zakumkać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1-3)

rzecz. kumanie n., skumanie n., kumoterstwo n., kumoter m., kumotra ż.

:: fż. kuma ż.

czas. kumać ndk., skumać dk.

przym. kumoterski

przysł. kumotersko

(3.1)

rzecz. kumkanie n., zakumkanie n.

czas. kumkać ndk., zakumkać dk.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-3) *kumъ < *kъmotrъ < etym|łac|compater.

(2.1) etym|niem|Kumm.

uwagi.

tłumaczenia.

(2.1) zobtłum|żłób.

* angielski: (3.1) ribbit

* baskijski: (3.1) kroak

* czeski: (3.1) kva

* duński: (3.1) kvæk

* hiszpański: (1.1) croac

* łaciński: (3.1) coax

* niemiecki: (3.1) quak

* norweski (bokmål): (3.1) kvekk

* nowogrecki: (3.1) κουαξ, βρεκεκέξ

* portugalski: (3.1) croac

* rosyjski: (3.1) ква, квак

* starogrecki: (3.1) βρεκεκεκέξ

* szwedzki: (3.1) kvack

* wilamowski: (1.1) kumöcia m.; (1.2) kumöcia m.; (1.3) kumöcia m.

źródła.

== kum (język gagauski.) ==

thumb|kum (1.1)

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) piasek

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kuma

1. potocznie: sąsiadka, koleżanka;
2. matka chrzestna w stosunku do ojca chrzestnego i do rodziców dziecka lub matka dziecka w stosunku do jego rodziców chrzestnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji płynąca we wschodniej części Przedkaukazia;

Wiktionary

Kuma (ros. Кума) – rzeka w Rosji, płynie we wschodniej części Kaukazu Północnego. Jej długość wynosi około 800 km, a powierzchnia dorzecza – 33,5 tys. km².

Jej źródła znajdują się w Kaukazie na wysokości ponad 2000 m n.p.m. Płynie w kierunku wschodnim. Na Nizinie Nadkaspijskiej rzeka stopniowo zanika w piaskach, niekiedy uchodzi bezpośrednio do Morza Kaspijskiego. Jej najważniejszy dopływ do Podkumok. Wody rzeki Kuma wykorzystywane są do nawadniania, m.in. poprzez Kanał Terek-Kuma.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kumski

Wiktionary

# kumać

1. potocznie: rozumieć coś; łapać, chwytać, czaić;
2. kumać się - potocznie: przyjaźnić się, bratać się

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. brak)

(1.1) slang. rozumieć

czasownik zwrotny niedokonany (dk. brak)

(2.1) pot. utrzymywać bliską znajomość, zażyłe stosunki

(2.2) przest. stawać się czyimś kumem lub kumą przez trzymanie dziecka do chrztu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nic nie kumam z tego, co ta frania paple.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkũmat͡ɕ, AS: kũmać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kum mos., kuma ż., kumanie n., pokumanie n., skumanie n.

czas. pokumać dk., skumać się dk.

przym. kumaty

wykrz. kum

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chwytać, czaić, łapać

(2.1) kolegować się, przyjaźnić się; pot. kumplować się; przest. fraternizować się; podn. spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary

# kumak

rodzaj płaza bezogonowego z rodziny kumakowatych; kumka

SJP.pl

Bombina – rodzaj płazów bezogonowych z rodziny kumakowatych (Bombinatoridae).

Wikipedia

# kumakowate

rodzina płazów bezogonowych

SJP.pl

Kumakowate (Bombinatoridae) – rodzina płazów z grupy Archaeobatrachia w rzędzie płazów bezogonowych (Anura).

Wikipedia

# kumakowaty

o cechach kumakowatych (rodzina płazów)

SJP.pl

# kumamoto

miasto w Japonii

SJP.pl

Kumamoto (jap. 熊本市 Kumamoto-shi) – miasto w Japonii, ośrodek administracyjny prefektury Kumamoto, w zachodniej części wyspy Kiusiu.

Znajduje się tutaj XV-wieczny zamek Kumamoto.

W Kumamoto urodziła się Miyabi Onitsuka, snowboardzistka, mistrzyni świata w slopestyle'u oraz Eiichirō Oda, autor mangi One Piece.

Wikipedia

# kuman

kuman wąskosmugi - gatunek madagaskarskiego ssaka drapieżnego z rodziny falanrukowatych; mangusta wąskosmuga

SJP.pl

Kuman wąskosmugi, mangusta wąskosmuga (Mungotictis decemlineata) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny galidii (Galidiinae) w obrębie rodziny falanrukowatych (Eupleridae). Gatunek zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

# kumanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kumać.

Wiktionary

Połowcy (nazywani też Komanami lub Kumanami) – lud pochodzenia turkijskiego, należący do grupy kipczackiej, który swoje pierwotne siedziby w VIII wieku miał na stepach Kazachstanu i południowej Syberii w górnym biegu rzeki Irtysz. Byli spokrewnieni z Turkami seldżuckimi. Ich język, zwany także kumańskim należy do grupy języków kipczackich. Golili głowy pozostawiając dwa długie warkocze. Charakterystyczne w ich ubiorze były krótkie kaftany.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. niekumanie n.

czas. kumać się, kumać ndk.

Wiktionary

# kumanka

członkini koczowniczego ludu tureckiego

SJP.pl

# kumanowie

koczowniczy lud turecki; Połowcy, Komanowie

SJP.pl

Połowcy (nazywani też Komanami lub Kumanami) – lud pochodzenia turkijskiego, należący do grupy kipczackiej, który swoje pierwotne siedziby w VIII wieku miał na stepach Kazachstanu i południowej Syberii w górnym biegu rzeki Irtysz. Byli spokrewnieni z Turkami seldżuckimi. Ich język, zwany także kumańskim należy do grupy języków kipczackich. Golili głowy pozostawiając dwa długie warkocze. Charakterystyczne w ich ubiorze były krótkie kaftany.

Wikipedia

# kumański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kumanami, dotyczący Kumanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kumański;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuman mos., Kumanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kipczacki, połowiecki

(2.1) kipczacki, połowiecki

Wiktionary

# kumar

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Kumar

- Ajith Kumar (ur. 1971) – indyjski aktor
- Akhil Kumar (ur. 1981) – indyjski bokser
- Akshay Kumar (ur. 1967) – indyjski aktor
- Amir Kumar (1923–1980) – indyjski hokeista na trawie
- Amit Kumar (ur. 1989) – indyjski zapaśnik
- Amit Kumar (ur. 1993) – indyjski zapaśnik
- Anant Kumar (ur. 1969) – niemiecki pisarz pochodzenia indyjskiego
- Anil Kumar (ur. 1971) – indyjski zapaśnik
- Anil Kumar (ur. 1979) – indyjski zapaśnik
- Anil Kumar (ur. 1985) – indyjski zapaśnik
- Anil Kumar (ur. 1988) – indyjski zapaśnik
- Anuj Kumar (ur. 1980) – indyjski zapaśnik
- Arun Kumar (ur. 1991) – indyjski zapaśnik
- Ashok Kumar (ur. 1950) – indyjski hokeista na trawie
- Ashok Kumar (ur. 1959) – indyjski zapaśnik
- Ashok Kumar (ur. 1981) – indyjski zapaśnik
- Bajrang Kumar (ur. 1994) – indyjski zapaśnik
- Dilip Kumar (1922–2021) – indyjski aktor
- Dinesh Kumar (ur. 1988) – indyjski bokser
- Dinesh Kumar (ur. 1995) – indyjski zapaśnik
- Hemanta Kumar (1920–1989) – indyjski piosenkarz
- Indra Kumar – indyjski reżyser
- Jitender Kumar (ur. 1988) – indyjski bokser
- Joginder Kumar (ur. 1980) – indyjski zapaśnik
- Krishan Kumar (ur. 1982) – indyjski zapaśnik
- Manoj Kumar (ur. 1985) – indyjski zapaśnik
- Mukesh Kumar (ur. 1973) – indyjski zapaśnik
- Naresh Kumar – indyjski zapaśnik
- Naresh Kumar – indyjski zapaśnik
- Naveen Kumar (ur. 1989) – indyjski zapaśnik
- Pawan Kumar (ur. 1993) – indyjski zapaśnik
- Ramesh Kumar (ur. 1981) – indyjski zapaśnik
- Rajender Kumar (ur. 1985) – indyjski zapaśnik
- Rajesh Kumar (ur. 1969) – indyjski zapaśnik
- Ravi Kumar (ur. 1997) – indyjski zapaśnik
- Rohit Kumar (ur. 1994) – indyjski lekkoatleta, oszczepnik
- Salesh Kumar (ur. 1981) – fidżyjski piłkarz
- Sandeep Kumar (ur. 1983) – australijski zapaśnik pochodzenia indyjskiego
- Sanjay Kumar (ur. 1967) – indyjski zapaśnik
- Sanjay Kumar (ur. 1983) – indyjski zapaśnik
- Satish Kumar (ur. 1936) – indyjski działacz społeczny
- Sudesh Kumar (ur. 1950) – indyjski zapaśnik
- Sumit Kumar (ur. 1993) – indyjski zapaśnik
- Sunil Kumar (ur. 1999) – indyjski zapaśnik
- Sushil Kumar (ur. 1983) – indyjski zapaśnik
- Vijay Kumar (ur. 1985) – indyjski strzelec sportowy
- Vikas Kumar (ur. 2001) – indyjski zapaśnik
- Vinod Kumar (ur. 1965) – indyjski zapaśnik
- Vinod Kumar (ur. 1984) – indyjski, a od 2015 roku australijski zapaśnik

Wikipedia

# kumara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina gruboszowata z rodziny złotogłowowatych, obejmująca dwa gatunki występujące w Kraju Przylądkowym w Afryce Południowej;

Wiktionary

Kumara – miasto w Nowej Zelandii, na Wyspie Południowej, w regionie West Coast.

Wikipedia

# kumaron

wiązek heterocykliczny, oleista, bezbarwna ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych; benzofuran

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) chem. zob. benzofuran.

Wiktionary

Benzofuran (kumaron) – heterocykliczny organiczny związek chemiczny zbudowany ze skondensowanych pierścieni benzenu i furanu. Jest to bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych. Występuje w olejach lekkich otrzymywanych w procesie destylacji smoły węglowej.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kumaronowy

Wiktionary

# kumaronowy

przymiotnik od: kumaron

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kumaronem, wykonany z wykorzystaniem kumaronu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumaron m.

Wiktionary

# kumaryna

bezbarwna substancja krystaliczna występująca w wielu roślinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. bezbarwna substancja występująca w roślinach;

Wiktionary

Kumaryna – organiczny związek chemiczny z grupy benzopironów, lakton kwasu o-hydroksycynamonowego. Związki kumarynowe występują w roślinach jako glikozydy, niekiedy są składnikiem olejków eterycznych. W hydrolizie enzymatycznej rozkładają się na cukry i wolne kwasy kumarynowe, w wyniku czego wyzwala się przyjemny i charakterystyczny zapach siana. Wykryta w roślinach ponad 80 gatunków z rodzin: traw, storczykowatych, motylkowatych, jasnotowatych. Naturalny inhibitor kiełkowania nasion.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kumarynowy

Wiktionary

# kumarynowy

przymiotnik od: kumaryna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kumaryny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumaryna ż.

Wiktionary

# kumato

odmiana pomidora o zielonobrązowym kolorze

SJP.pl

# kumatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tych, którzy są kumaci

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kumaty

przysł. kumato

Wiktionary

# kumaty

potocznie: rozumny, inteligentny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. szybko orientujący się w jakimś zagadnieniu, pojętny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kũˈmatɨ, AS: kũmaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumatość ż.

czas. kumać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pojętny, rozumny, obeznany, bystry

Wiktionary

# kumberland

zimny sos do mięsa, przyrządzony z galaretki porzeczkowej z dodatkiem chrzanu; cumberland

SJP.pl

# kumbria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna w północno-zachodniej Anglii;

Wiktionary

Kumbria (ang. Cumbria) – hrabstwo ceremonialne w północno-zachodniej Anglii, w regionie North West England, położone nad Morzem Irlandzkim, przy granicy ze Szkocją. Do 31 marca 2023 pełniło funkcję hrabstwa administracyjnego (niemetropolitalnego), ze stolicą w Carlisle.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kumbryjski

rzecz. kumbryjski mrz.

Wiktionary

# kumbryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kumbrią, dotyczący Kumbrii, pochodzący z Kumbrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kumbryjski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kumbria ż.

Wiktionary

# kumcia

zdrobnienie od: kuma

SJP.pl

# kumen

związek organiczny, węglowodór aromatyczny; izopropylobenzen

SJP.pl

Kumen, 2-fenylopropan, izopropylobenzen – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów aromatycznych zbudowany z pierścienia benzenowego połączonego z węglem 2 propanu.

Jest cieczą otrzymywaną z benzenu przez alkilowanie propenem w obecności katalizatora (np. chlorku glinu AlCl3) lub ze smoły węglowej i ropy naftowej w procesie reformingu. Po raz pierwszy został otrzymany w 1841 roku przez Charles’a Gerhardta i Auguste’a Cahours’a w wyniku destylacji kwasu kuminowego ((CH3)2CHC6H4COOH) z wapnem palonym.

Wikipedia

# kumenowy

→ kumen

SJP.pl

#### Patrz:

kumen

# kumestan

fitoestrogen o budowie niesteroidowej, występujący w dużej ilości w czerwonej koniczynie, nasionach słonecznika oraz kiełkach fasoli

SJP.pl

# kumet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. przestępcza: niedopałek papierosa

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kumet (język żmudzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

zaimek

(1.1) kiedy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkũmɛt, AS: kũmet

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kumet (język żmudzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

zaimek

(1.1) kiedy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kumet (język żmudzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

zaimek

(1.1) kiedy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kumielsk

Kumielsk (niem. Kumilsko, 1938–1945 Morgen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Biała Piska.

Do 1954 roku siedziba gminy Kumielsk. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kumielsk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego Wieś leży nad jeziorem Kumielskim.

Wikipedia

# kumin

roślina przyprawowa; kmin rzymski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. przyprawa z nasion kminu rzymskiego

Wiktionary

Kmin rzymski, kmin, kumin, kmin egipski, kmin pluskwi (Cuminum cyminum L.) – gatunek rośliny jednorocznej, należący do rodziny selerowatych. Za jego ojczyznę uznawane są tereny w południowo-zachodniej Azji – Iran i Afganistan, czasem też kraje przyległe lub także Azja Środkowa albo Egipt. Współcześnie rośnie szeroko rozprzestrzeniony jako gatunek uprawiany, a także zdziczały w krajach basenu Morza Śródziemnego, w Azji Środkowej, w Ameryce Północnej (północny Meksyk i Teksas).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kmin rzymski

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) przyprawa

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) nie mylić z|kminek.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cumin

* niemiecki: (1.1) Kreuzkümmel m.

* nowogrecki: (1.1) κύμινο n.

źródła.

== kumin (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kminek

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkũmʲĩn, AS: kũmʹĩn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kmin rzymski

Wiktionary

# kuminowy

→ kumin

SJP.pl

#### Patrz:

kumin

# kumite

jedna ze sztuk walk będąca praktyczną weryfikacją technik w starciu z rzeczywistym przeciwnikiem

SJP.pl

Kumite (組手) (dosł. „spotkanie dłoni”) – walka w karate nosi nazwę kumite i jest najtrudniejszym rodzajem treningu.

Ćwiczący sztuki walki zostaje powoli, systematycznie dopuszczony do walki, dopiero po gruntownym przygotowaniu psychofizycznym. Adept musi najpierw poznać różne kombinacje kopnięć, uderzeń, bloków, ogólnych zasad skutecznej obrony i ataku. Można wyróżnić kilka rodzajów kumite:

- kihon-ippon-kumite – atakujący (zwany tori) przeprowadza jeden uzgodniony atak z krokiem w przód, a broniący się (tzw. uke) wykonuje pojedynczy blok i uzgodnioną kontrę
- sanbon-kumite – tori przeprowadza trzy kolejne uzgodnione ataki do przodu, uke wykonuje trzy bloki (cofając się), a następnie uzgodnioną kontrę
- gohon-kumite – tori przeprowadza pięć kolejnych ataków do przodu, uke pięć bloków i kontrę
- okuri-ippon-kumite – tori atakuje na dwa sposoby, bądź po bloku i kontrze ze strony uke, tori nie odpuszcza i atakuje ponownie
- jiyu kumite – tori atakuje w dowolny sposób, uke broni się także dowolnie, ataki i obrony są ponawiane i przeprowadzane do skutku (lub przez określony czas, np. 1 minutę).

Wikipedia

# kumka

1. zdrobnienie od: kuma;
2. rodzaj płaza bezogonowego z rodziny kumakowatych; kumak

SJP.pl

# kumkać

1. wydawać dźwiek naśladujący kumkanie;
2. o żabie: wydawać głos

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakumkać)

(1.1) herp. wydawać charakterystyczny dla żab lub ropuch dźwięk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żaby kumkały nad stawem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumak mzw., kumka ż., kumkanie n.

wykrz. kum

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rechotać

Wiktionary

# kumkania

1. wydawać dźwiek naśladujący kumkanie;
2. o żabie: wydawać głos

SJP.pl

# kumkanie

1. wydawać dźwiek naśladujący kumkanie;
2. o żabie: wydawać głos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kumkać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niekumkanie n.

czas. kumkać ndk.

Wiktionary

# kumkwat

krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych; owoc tej rośliny; kinkan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Fortunella|ref=tak., krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe pochodzące z Chin, uprawiane w Azji i Ameryce Północnej dla owoców lub jako roślina ozdobna;

(1.2) mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

Wiktionary

Kumkwat Fortunella Swingle (kant. 金橘 kam kwat – kam 'złoto', kwat 'pomarańcza') – rodzaj małego drzewa lub krzewu należący do rodziny rutowatych. Wywodzi się z Chin. Należy do niego 6 gatunków. Gatunkiem typowym jest Fortunella margarita (Loureiro) Swingle. Do Europy zostały one sprowadzone przez szkockiego zbieracza roślin Roberta Fortune'a (1813-1880). Kwiaty białe i pachnące, owoce małe, barwy pomarańczowej, pokryte cienką skórką.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do biologicznego rodzaju kumkwatu należy sześć gatunków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkũmkfat, AS: kũmkfat

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kinkan

Wiktionary

# kumkwatowy

→ kumkwat

SJP.pl

#### Patrz:

kumkwat

# kumnoria

rodzaj roślinożernego dinozaura ptasiomiednicznego z grupy iguanodonów; kamptozaur, brachyrofus

SJP.pl

# kumocha

zgrubienie od: kuma lub kumoszka

SJP.pl

# kumor

nazwisko

SJP.pl

# kumorek

nazwisko

SJP.pl

# kumorowski

nazwisko

SJP.pl

# kumoś

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. - kum

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) forma żeńska kumosia; zobacz też: kum

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kumoter

Wiktionary

# kumosia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - kuma

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) forma męska kumoś; zobacz też: kum

Wiktionary

# kumostwo

przestarzałe:
1. ojciec chrzestny z matką chrzestną;
2. kum z żoną

SJP.pl

# kumoszka

1. wścibska, gadatliwa kobieta;
2. matka chrzestna w stosunku do ojca chrzestnego i do rodziców dziecka lub matka dziecka w stosunku do jego rodziców chrzestnych;
3. potocznie: koleżanka, przyjaciółka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) matka chrzestna w stosunku do ojca chrzestnego i do rodziców dziecka

(1.2) matka dziecka w stosunku do rodziców chrzestnych dziecka

(1.3) kobieta gadatliwa i wścibska

(1.4) przyjaciółka lub sąsiadka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kum m., kuma ż., kumcia ż., kumoterstwo n.

przym. kumoterski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) kuma

(1.4) kuma, kumcia, psiapióła, psiapsiółka, przyjaciółka

Wiktionary

# kumoszkowaty

podobny do kumoszki, gadatliwy, plotkarski

SJP.pl

# kumoter

przestarzałe:
1. dobry znajomy, przyjaciel; kum, kamrat, kompan, towarzysz;
2. osoba blisko związana prowadzeniem wspólnych interesów, pokrewieństwem lub przynależnością do jakiejś grupy; zausznik, stronnik, sprzymierzeniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. dobry znajomy lub przyjaciel

(1.2) przest. ktoś z grupy związanej wspólnymi interesami, pokrewieństwem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kum m., kuma ż., kumoterki nmos., kumoterstwo n.

:: fż. kumoterka ż.

przym. kumoterski

przysł. po kumotersku

czas. skumotrzyć się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kum

Wiktionary

# kumoterka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. stoczniowa: premia motywacyjna

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkũmɔˈtɛrka, AS: kũmoterka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumoter mos.

Wiktionary

# kumoterski

przymiotnik jakościowy

(1.1) koligacyjny, oparty na układach

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący kumoterstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kum mos., kuma ż., kumoszka ż., kumoter mos., kumoterskość ż., kumoterstwo n.

czas. kumotrzyć ndk., skumotrzyć się dk.

przysł. po kumotersku

Wiktionary

# kumoterskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kumoterskie; cecha tych, którzy są kumoterscy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kumoterski

przysł. kumoterskie

rzecz. kumoterstwo n., kuma ż.

Wiktionary

# kumoterstwo

wzajemne popieranie się osób należących do grupy powiązanej interesami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) popieranie się członków tej samej grupy, których łączą więzy pokrewieństwa lub inne

Wiktionary

Kumoterstwo – wzajemne popieranie się ludzi związanych przynależnością do jakiejś grupy czy pokrewieństwem, zwykle dla osiągnięcia pozycji społecznej lub korzyści materialnych, nie opierające się na ocenie wartości tych osób, lecz na fakcie znajomości. Kumoterstwo jest pojęciem nieco szerszym niż nepotyzm, gdyż dotyczy nie tylko krewnych, ale znacznie częściej przyjaciół i znajomych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kum mos., kuma ż., kumoszka ż., kumoter mos., kumoterskość ż.

czas. kumotrzyć ndk., skumotrzyć się dk.

przysł. po kumotersku

przym. kumoterski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) klikowość, koteryjność, mafijność, poplecznictwo, protekcjonizm

Wiktionary

# kumotrzyć

potocznie: załatwiać jakieś sprawy, wykorzystując znajomości lub powiązania rodzinne

SJP.pl

# kumowie

1. potocznie: sąsiad, kolega
2. ojciec chrzestny w stosunku do matki chrzestnej i do rodziców dziecka lub ojciec dziecka w stosunku do jego rodziców chrzestnych

SJP.pl

# kumpel

potocznie: dobry kolega; kompan, kamrat, współtowarzysz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. kolega, przyjaciel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Heniek jest dobrym kumplem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkũmpɛl, AS: kũmpel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

:: fż. kumpela ż., kumpelka ż.

czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ziomek, kolega, ziomal, ziom

Wiktionary

# kumpela

potocznie: dobra koleżanka; kompanka, kumpelka, współtowarzyszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dobra koleżanka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kaśka to moja dobra kumpela.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kũmˈpɛla, AS: kũmpela

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumpelka ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

:: fm. kumpel m.

czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kompanka, kumpelka, współtowarzyszka

Wiktionary

# kumpelka

potocznie: dobra koleżanka; kompanka, kumpela, współtowarzyszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dobra koleżanka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Baśka to moja dobra kumpelka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kũmˈpɛlka, AS: kũmpelka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumpela ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

:: fm. kumpel mos.

czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kompanka, kumpela, współtowarzyszka

Wiktionary

# kumpelski

potocznie: dotyczący kumpla i kontaktów z kumplami; kumplowski, koleżeński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. dotyczący kumpla i kontaktów z kumplami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kũmˈpɛlsʲci, AS: kũmpelsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumpel m., kumpela ż., kumpelka ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

przym. kumplowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kumplowski, koleżeński, przyjacielski, partnerski

Wiktionary

# kumpelstwo

kumplostwo;
1. przyjazne stosunki między kumplami;
2. grupa osób, których łączą przyjazne stosunki

SJP.pl

# kumpie

dawniej: niegotowana szynka wieprzowa; kump

SJP.pl

# kumpir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. rodzaj fast foodu; duży, pieczony ziemniak z dodatkami, specjalność kuchni tureckiej

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) fast food

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|tur|kumpir.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) kumpir m.

* niderlandzki: (1.1) kumpir

* niemiecki: (1.1) Kumpir m.

* turecki: (1.1) kumpir

źródła.

== kumpir (język francuski.) ==

thumb|kumpir (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. kumpir

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) fast food

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|tur|kumpir.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) kumpir m.

* niderlandzki: (1.1) kumpir

* niemiecki: (1.1) Kumpir m.

* turecki: (1.1) kumpir

źródła.

== kumpir (język francuski.) ==

thumb|kumpir (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. kumpir

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kumplostwo

kumpelstwo;
1. przyjazne stosunki między kumplami;
2. grupa osób, których łączą przyjazne stosunki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. przyjazne stosunki między kumplami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kũmˈplɔstfɔ, AS: kũmplostfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumpel m., kumpela ż., kumpelka ż., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

przym. kumpelski, kumplowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koleżeństwo, przyjaźń, zażyłość

Wiktionary

# kumplowski

potocznie: dotyczący kumpla i kontaktów z kumplami; kumpelski, koleżeński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. dotyczący kumpla i kontaktów z kumplami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kũmˈplɔfsʲci, AS: kũmplofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumpel m., kumpela ż., kumpelka ż., kumplostwo n., kumplowanie n., skumplowanie n., zakumplowanie n.

czas. kumplować się ndk., skumplować się dk., zakumplować się dk.

przym. kumpelski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koleżeński, przyjacielski, partnerski; pot. kumpelski; slang. ziomkowski

Wiktionary

# kumran

ruiny starożytnej osady na północno-zachodnim wybrzeżu Morza Martwego; Qumran

SJP.pl

Kumran, Qumrān (hebr. ‏חירבת קומראן‎ Chirbet Kumran, arab. ‏خربة قمران‎ Chirbat Kumran) − ruiny starożytnej osady położonej w odległości 1 km na północny zachód od brzegu Morza Martwego, na pustyni Judzkiej, na Zachodnim Brzegu Jordanu.

Wikipedia

# kumski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kumą, dotyczący Kumy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuma ż.

Wiktionary

# kumulacja

1. nagromadzenie lub połączenie się czegoś w jednym miejscu lub czasie; skupienie, spiętrzenie, komasacja;
2. koncentrowanie, sumowanie się jakichś działań, doświadczeń, wiedzy itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nagromadzenie / skupienie się czegoś w jednym miejscu; także. sumowanie działań, doświadczeń itp.

Wiktionary

Kumulacja – zjawisko fizyczne koncentrujące i ukierunkowujące falę detonacyjną w ładunku kumulacyjnym do wytworzenia strumienia kumulacyjnego jako głównego czynnika rażenia przeciwpancernego.

Po raz pierwszy efekt kumulacyjny był obserwowany w 1792 przez niemieckiego inżyniera Franza von Baadera. Wykorzystany został do celów wojskowych przez Niemców (w pociskach artyleryjskich) podczas wojny hiszpańskiej 1936–1938. W czasie II wojny światowej amunicja kumulacyjna była stosowana na szeroką skalę. Jej efekt wykorzystuje się do wybuchowego przebijania, cięcia i odkształcania różnych materiałów. W wojsku wykorzystywana do przebijania osłon pancernych i ukrytych za nimi celów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kumulacja rtęci w biologicznym łańcuchu wodnym jest największa w rybach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumulowanie n., skumulowanie n., akumulacja ż.

czas. kumulować ndk., skumulować dk.

przym. kumulacyjny, kumulatywny, akumulacyjny

przysł. kumulatywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) akumulacja

Wiktionary

# kumulacyjny

związany z kumulacją

SJP.pl

# kumulanta

pojęcie z zakresu teorii prawdopodobieństwa i statystyki

SJP.pl

Kumulanta to pojęcie z zakresu teorii prawdopodobieństwa i statystyki.

Kumulantami \kappa _{n} rozkładu prawdopodobieństwa nazywamy wielkości spełniające własność:

  E\left(e^{tX}\right)=\exp \left(\sum _{n=1}^{\infty }\kappa _{n}t^{n}/n!\right),

Wikipedia

# kumulatywny

taki, który podlega kumulacji, daje się gromadzić i łączyć w jednym miejscu

SJP.pl

# kumulen

nietrwały związek organiczny, w którym atom węgla połączony jest więcej niż dwoma skumulowanymi wiązaniami podwójnymi

SJP.pl

# kumulować

1. gromadzić lub łączyć coś w jednym miejscu lub czasie; skupiać, spiętrzać, komasować;
2. koncentrować, sumować jakieś działania, doświadczenie, wiedzę itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gromadzić, zbierać elementy

czasownik zwrotny niedokonany kumulować się

(2.1) zbierać się, gromadzić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta pieśń kumuluje niebezpieczeństwo zawarte w zjawiskach masowych: nietolerancję i agresję, dając w zamian jakieś bolesne ukojenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkũmuˈlɔvat͡ɕ, AS: kũmulovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumulacja ż., kumulowanie n.

przym. kumulacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skupiać

Wiktionary

# kumulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kumulować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkũmulɔˈvãɲɛ, AS: kũmulovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumulacja ż.

czas. kumulować ndk., skumulować dk.

przym. kumulacyjny

Wiktionary

# kumulus

biała chmura kłębiasta, typowa dla ciepłej pory roku; cumulus

SJP.pl

# kumycki

język kumycki - język Kumyków (ludu pochodzenia tureckiego, zamieszkującego nizinne części Dagestanu)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kumykami, dotyczący Kumyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kumycki;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kumyk mos., Kumyczka ż.

Wiktionary

# kumycy

lud zamieszkujący Dagestan

SJP.pl

Kumycy, Kumykowie – grupa etniczna zamieszkująca Kaukaz Północny, a zwłaszcza nizinną część Dagestanu. Posługują się językiem kumyckim, należącym do języków tureckich.

W XVI–XVII w. przyjęli islam sunnicki. Przed przyłączeniem do Rosji w 1867 r. tworzyli księstwo tarkowskie.

Pod koniec lat 90. ich liczebność szacowana była na 200–280 tys.

Wikipedia

# kumyczka

przedstawicielka ludu zamieszkującego Dagestan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka ludu tureckiego zamieszkującego środkowy Dagestan;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumycki mrz.

:: fm. Kumyk mos.

przym. kumycki

Wiktionary

# kumyk

przedstawiciel ludu zamieszkującego Dagestan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel ludu tureckiego zamieszkującego środkowy Dagestan;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kumycki mrz.

:: fż. Kumyczka ż.

przym. kumycki

Wiktionary

# kumys

fermentowany napój z mleka klaczy lub oślicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. etn. napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;

Wiktionary

Kumys (z jęz. tureckiego; w Mongolii nazywany ajrag) – mleczny napój alkoholowy powstający w wyniku fermentacji alkoholowej cukru mlecznego. Kumys jest alkoholem musującym, zawiera, prócz zmniejszonej ilości cukru i produktów jego fermentacji (alkoholu) inne składniki mleka (mniej więcej w zwykłym stosunku). Kumys jest tradycyjnym napojem koczowniczych ludów centralnej Azji (kazachskich, mongolskich, kirgiskich, tatarskich, baszkirskich). Podstawą napoju jest mleko klaczy, czasem jednak przyrządza się go z mleka jaka, oślego, wielbłądziego, owczego lub krowiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkũmɨs, AS: kũmys

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kumysowy

Wiktionary

# kuna

1. zwierzę drapieżne z rodziny łasicowatych;
2. dawne narzędzie tortur, rodzaj pręgierza;
3. waluta chorwacka (1 kuna = 100 lip)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (nazwa systematyczna|Martes|ref=tak.), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

(1.2) hist. monet. waluta Chorwacji, dzieli się na sto lip;

(1.3) obręcz lub obręcze żelazne przytwierdzone łańcuchem lub powrozem do pręgierza, portalu ratusza lub kościoła, czasem przy wejściu do dworu, zamykane na szyję czasem i na ręce skazańcom;

(1.4) gwara. przestępcza: prostytutka

Wiktionary

## Zwierzęta

- Kuna – wspólna nazwa kilku gatunków niewielkich, drapieżnych ssaków z rodzaju Kuna (Martes) z rodziny łasicowatych, m.in.:
  - kuna amerykańska (Martes americana), inaczej kuna świerkowa
  - kuna domowa (Martes foina), inaczej kamionka
  - kuna leśna (Martes martes), inaczej tumak
  - kuna rybożerna (Martes pennanti), inaczej kuna wodna
  - kuna tamilska (Martes gwatkinsii)
  - kuna żółtogardła (Martes flavigula)

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Kuny są zwierzętami drapieżnymi.

  (1.3) Za kradzież Antek dwa dni stał w kunie.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkũna, AS: kũna

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. kunowate nmos., kunica ż., kuniec m.

  przym. kuni, kunowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.4) zob. prostytutka.

  Wiktionary

# kunachowicz

nazwisko

SJP.pl

- Kunachowiczowie herbu Korwin – polska rodzina szlachecka i ziemiańska

Wikipedia

# kunasz

nazwisko

SJP.pl

# kunaszyrski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kunaszyrem, dotyczący Kunaszyru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kunaszyr mrz.

Wiktionary

# kuncewicz

nazwisko

SJP.pl

Kuncewiczowie – szlachecki ród herbu Łabędź, wywodzący się od Jakuba Kuncewicza (XV wiek - 1523).

- Czesław Kuncewicz
- Dariusz Kuncewicz
- Eustacha Kuncewicz (XVI wiek)
- Franz Kuncewicz
- Franciszka Kuncewicz (1785 - XIX wiek)
- Jakub Kuncewicz (XV wiek - 1523); tytuł: koniuszy dworski
- Jan Kuncewicz (XVI wiek); tytuł: podkomorzy nowogrodzki (1581), leśniczy merecki, leśniczy orański, leśniczy
- Jerzy Kuncewicz
- Józef Kuncewicz (XVIII wiek); tytuł: rotmistrz nowogrodzki 1766
- Julian Kuncewicz
- Kasper Kuncowicz (XVI wiek); tytuł: właściciel dóbr Mokrany, marszałek borysowski, namiestnik borysowski 1523–33
- Kazimierz Kuncewicz (XVII wiek - XVIII wiek)
- Kristof Kuncewicz
- Kunca Sokołowicz (XV wiek)
- Maciej Kuncewicz (ur. XV wiek – zm. XVI wiek); tytuł: ciwun trocki 1511
- Maciej Kuncewicz (XVI wiek); tytuł: właściciel dóbr Hanuszyszki 1590
- Matys Kuncewicz (XVI wiek); tytuł: bojar ejszycki 1558
- Michał Kuncewicz (XVI wiek)
- Mikołaj Kunca (XVI wiek)
- Mikołaj Kuncewicz (ur. 1960 w Symferopolu)
- NN Kuncewicz (XV wiek)
- Piotr Kuncewicz (1936–2007)
- Samuel Kuncewicz (XVI wiek - 1643); title: pisarz ziemski 1618, sędzia ziemski lidzki 1635
- Stefan Kuncewicz (XVIII wiek); tytuł: właściciel dóbr Saworotwa, Kuncewicze
- Witold Kuncewicz

Wikipedia

# kunda

nazwisko

SJP.pl

- Kunda – lud w Zambii
- Kunda – miasto w Estonii
- Kunda – rzeka w Estonii
- kunda – arena ofiarna w hinduizmie
- Kunda – miasto w Indiach w stanie Uttar Pradesh

Wikipedia

# kundajski

przymiotnik od: Kunda (miasto w Estonii)

SJP.pl

# kundalini

w filozofii i mistyce hinduskiej: energia spoczywająca u podstawy kręgosłupa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. w filozofii i mistyce hinduskiej: energia, która spoczywa u podstawy kręgosłupa

Wiktionary

Kundalini (dewanagari कुण्डलिनी) (r.ż.) – energia, moc duchowa, opisywana jednocześnie pod postacią węża, bogini i „siły”. Kundalini łączy w sobie atrybuty wszystkich bogiń i bogów, jest ideową i praktyczną podstawą indyjskiej tantry (tantryzmu) oraz hathajogi. Ideał kundalini łączy ze sobą jogę, tantryzm oraz wszelkie indyjskie kulty bogini – Śakti, Dewi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zaawansowanych stanach jogi medytacyjnej praktykujący doświadczają czasami wznoszenia się energii kundalini w górę kręgosłupa.

(1.1) Gdy przy pomocy praktyk jogi obudzi się kundalini, wznosi się ona przez szuszumnę do góry, budząc poszczególne czakra.

Wiktionary

# kundel

pies, mieszaniec rasowy, najczęściej wiejski pies podwórzowy; kundys

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pies niezaliczany do żadnej z ras psów

(1.2) pot. pogard. każdy pies (najczęściej zachowujący się niewłaściwie) niezależnie od jego pochodzenia

Wiktionary

Pies nierasowy – pies, który nie jest zaliczany do żadnej z ras psów. Potocznie określany również jako „mieszaniec”, „wielorasowiec” lub „kundel”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Zabierz pan tego kundla! Kto to widział żeby pies siedział na krześle!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkũndɛl, AS: kũndel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kundlizm mrz.

:: zdrobn. kundelek mzw.

czas. skundlić dk.

ims. skundlony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pies nierasowy, mieszaniec

Wiktionary

# kundelek

mały kundel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: kundel

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kũnˈdɛlɛk, AS: kũndelek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kundel m., kundlizm m.

czas. skundlić

ims. skundlony

Wiktionary

# kundelka

nierasowa suczka; samica kundla

SJP.pl

# kundelkowy

→ kundelek

SJP.pl

#### Patrz:

kundelek

# kundlić

rzadko:
1. gorszyć, psuć, demoralizować;
2. kundlić się - stawać się kundlem, tracić cechy rasy

SJP.pl

# kundlizm

pogardliwie o kłóceniu się (użeraniu się jak kundle)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) o godnej pogardy postawie człowieka lub zbiorowości, będącej przeciwieństwem szlachetności, autentyczności, bezinteresowności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale część żyje i żyją ci, co są z ich ducha, z tego ducha genialnej, twardej improwizacji polskiej mimo wszystko, za którą nie nadąża organizacja przeżerana przez kundlizm.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkũndlʲism̥, AS: kũndlʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kundel m., kundelek mzw.

czas. skundlić

ims. skundlony

Wiktionary

# kundlowaty

podobny do kundla

SJP.pl

# kundman

dawniej: kupujący w sklepie; klient kupca lub rzemieślnika

SJP.pl

# kundmanka

→ kundman

SJP.pl

#### Patrz:

kundman

# kunduski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kunduzem, dotyczący Kunduzu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kunduz mrz.

Wiktionary

# kunduz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północno-wschodniej części Afganistanu;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Wiktionary

- Kunduz – miasto w Afganistanie
- Kunduz – rzeka w Afganistanie
- Kunduz – prowincja w Afganistanie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poeta urodził się w Kunduzie w 1900 roku.

(1.2) Obszar Kunduzu zamieszkują również Hazarowie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kunduski

Wiktionary

# kundycja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kresy. prowincjonalizm natura

Wiktionary

# kundys

pies, mieszaniec rasowy, najczęściej wiejski pies podwórzowy; kundel

SJP.pl

# kundysowaty

podobny do kundysa

SJP.pl

# kundzia

zdrobnienie od: Kunegunda (imię żeńskie); Końdzia

SJP.pl

# kundziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kundzi lub z nią związany

SJP.pl

# kunecki

nazwisko

SJP.pl

# kunegunda

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Kunegunda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów kuni „(ktoś) ze szlachetnego rodu” oraz gund „walka”, można określić jego pierwotne znaczenie jako „walcząca dla swojego rodu”. Jego zdrobnieniem powstałym na gruncie węgierskim jest Kinga, stąd polskie Kinga.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) O księżniczce Kunegundzie z chojnickiego zamku opowiedział nam przewodnik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Kundzia ż.

Wiktionary

# kunegundziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kunegundy lub z nią związany

SJP.pl

# kunene

rzeka w Angoli

SJP.pl

- Kunene (Cunene) – rzeka w Angoli i Namibii
- Kunene – region Namibii

Wikipedia

# kung-fu

chińska sztuka walki bez broni, oparta na sztuce obronnej; boks chiński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. popularny (aczkolwiek błędny) termin określający chińskie sztuki walki (termin poprawny: wushu)

Wiktionary

Kung-fu (z jęz. chiń. 功夫, Gōngfu) – w języku chińskim oznacza osiągnięcie wysokiego poziomu umiejętności w jakiejś dziedzinie. Natomiast zbiorowym określeniem wszystkich odmian chińskiej sztuki walki jest wushu. Za pośrednictwem środków masowego przekazu doszło do pewnego zniekształcenia, polegającego na odejściu od pierwowzoru językowego i upowszechnienia w większości krajów świata zwrotu kung fu właśnie na oznaczenie chińskich sztuk walki. Nie wiadomo, kto pierwszy określił chińskie sztuki walki jako kung fu; takie jednak określenie przyjęło się w większości krajów i stało się normą językową, także w Polsce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mirek poznał swojego trenera kung-fu, uczęszczając do zawodówki we Wrocławiu.

Wiktionary

# kungur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Permskim, siedziba administracyjna rejonu kungurskiego;

Wiktionary

Kungur (ros. Кунгур) – miasto w Rosji, w Kraju Permskim, siedziba administracyjna rejonu kungurskiego. Ma status okręgu miejskiego. Leży na południowym wschodzie Kraju Permskiego, na środkowym Przeduralu, 90 km na południowy wschód od Permu. Oficjalnie założone w 1663 roku, od 1970 roku weszło na listę historycznych miejscowości Rosji. Zyskało popularność dzięki unikalnej jaskini lodowej. Liczba ludności w 2021 roku wynosiła 64 259, a powierzchnia 68,7 km².

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kungurski

Wiktionary

# kungurski

przymiotnik

(1.1) związany z Kungurem, dotyczący Kunguru

(1.2) związany z kungurem, dotyczący kunguru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kungur mrz., kungur mrz.

Wiktionary

# kuni

związany z kuną, pochodzący od kuny (np. kunie futro, kunia sierść, kuni jadłospis)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kuną, dotyczący kuny

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do kuny, będący jej własnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mężczyźni zawsze mieli nakryte głowy – w domu aksamitną jarmułką, na którą na dworze nakładano kapelusz, w zimie kunią czapkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkũɲi, AS: kũńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuna, kunica, kuniec

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kuna, kunica, kuniec

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|kuna.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) kuní

źródła.

== kuni (język estoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przyimek

(1.1) (aż) do

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kunial

miedzionikiel aluminiowy

SJP.pl

# kunica

1. dawne narzędzie kary w postaci żelaznej obręczy przytwierdzonej do słupa; kuna;
2. opłata, którą składano dawniej na Rusi za dziewczynę wychodzącą za mąż do innej wsi

SJP.pl

Kunica (niem. Sauenwerder) – kolonia w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 kolonia liczyła 9 mieszkańców. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Breń.

Wikipedia

# kunice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Żar

SJP.pl

W Polsce

- Kunice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Kunice
- Kunice – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Słubice
- Kunice – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
- Kunice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Kunice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Wojciechowice
- Kunice – część miasta Żary
- gmina Kunice – gmina w powiecie legnickim
- Kunice – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1946 w woj. wrocławskim
- Kunice – gromada w powiecie legnickim
- Kunice – gromada w powiecie myślenickim
- Kunice – zlikwidowany przystanek osobowy i ładownia publiczna w Kunicach
- Kunice – przystanek osobowy w Kunicach

Wikipedia

# kunicki

przymiotnik od: Kunice, Kunice Żarskie

SJP.pl

- Adam Kunicki (1903–1989) – polski lekarz, neurochirurg
- Aleksander Kunicki (1898–1986) – polski żołnierz, uczestnik I wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej
- Bogdan Kunicki (zm. 2017) – polski socjolog, prof. dr hab.
- Bronisław Kunicki – polski alpinista
- Franciszek Kunicki (ok. 1750–1828) – podkomorzy chełmski w 1784 roku, konsyliarz konfederacji targowickiej
- Kazimierz Kunicki (1898–1920) – podporucznik pilot Wojska Polskiego
- Leon Kunicki – postać fikcyjna
- Maciej Kunicki (ur. 1956) – polski lekkoatleta, długodystansowiec
- Michał Ignacy Kunicki (1698–1751) – polski duchowny kościoła rzymskokatolickiego, biskup sufragan krakowski
- Mikołaj Kunicki (1914–2001) – kapitan armii radzieckiej
- Robert Kunicki (1881–1916) – działacz socjalistyczny i niepodległościowy
- Ryszard Paweł Kunicki (1873–1960) – lekarz, działacz socjalistyczny i niepodległościowy
- Stanisław Kunicki (1859–1942) – polski inżynier budownictwa, profesor Politechniki Warszawskiej
- Stanisław Kunicki (1861–1886) – polski działacz robotniczy i rewolucyjny
- Stefan Kunicki (ok. 1640–1684) – hetman Ukrainy Prawobrzeżnej w latach 1683–1684
- Stefan Kunicki (zm. 1766) – kasztelan chełmski, stolnik krasnostawski, podstoli chełmski
- Władysław Kunicki (1872–1941) – polski nauczyciel, działacz samorządowy, polityk PPS
- Władysław Kunicki-Goldfinger (1916–1995) – polski mikrobiolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, działacz socjalistyczny
- Tadeusz Kunicki (1900–1951) – polski urzędnik konsularny i dyplomata
- Tadeusz Kunicki (1919–1967) – polski wojskowy, generał brygady LWP
- Tadeusz Kunicki (1927–1977) – polski polityk, minister przemysłu lekkiego w latach 1968–1977

Wikipedia

# kunierować

czasownik

(1.1) gw-pl|Kresy. postępować z kimś niegrzecznie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Oto frajla (panna) — mówi jeden z tych ulicznych rycerzy, — poszlagowała ludzi, a teraz myśli, że będziemy z nią kunirować…
— Feca jedna! — dodaje drugi, szarpiąc odzież Kaśki.

Wiktionary

# kuniewo

Kuniewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Gozdowo. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś duchowna Koniewo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Przez miejscowość przepływa Wierzbica, rzeka dorzecza Wisły, dopływ Skrwy.

Wikipedia

# kunigas

średniowieczny książę litewski

SJP.pl

Kunigas (czasem w formie kuniggas) – określenie używane dawniej w języku polskim na oznaczenie księcia lub innego możnowładcy panującego w średniowiecznej Litwie i przedkrzyżackich Prusach. Kunigasami nazywano również przywódców grodów pruskich odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i obronę ich mieszkańców (zwani byli oni też „królikami” lub z gockiego „rikjami”).

Wikipedia

# kunikowski

nazwisko

SJP.pl

# kunin

W Polsce

- Kunin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Goworowo
- Kunin – przysiółek wsi Nowy Skoszyn w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów
- Kunin – dawna gromada

Ukraina

- Kunin – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie żółkiewskim
- Kunin – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie rówieńskim

Wikipedia

# kuningamia

Stroigła, kuningamia (Cunninghamia) – rodzaj drzew klasyfikowany, zwłaszcza w dawniejszych systemach, do cypryśnikowatych, współcześnie włączany do cyprysowatych jako klad bazalny tej rodziny. Rodzaj obejmuje dwa gatunki występujące w południowo-wschodniej części Chin, w północnym Wietnamie oraz na wyspie Tajwan. Rosną tam w lasach. Nazwa naukowa upamiętnia Jamesa Cunninhama (zm. ok. 1709) – lekarza Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej w Chinach, który w 1702 nabył rośliny tego rodzaju do swego ogrodu i wysłał do Anglii, gdzie zostały opisane.

Wikipedia

# kuniński

nazwisko

SJP.pl

# kuniów

Kuniów (niem. Kuhnau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Kluczbork.

Miejscowość położona jest około 40 km na północ od Opola. Od północy graniczy z Kluczborkiem.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kuniów, po jej zniesieniu w gromadzie Kluczbork.

Wikipedia

# kunja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na północnym zachodzie europejskiej Rosji, prawy dopływ Łowaci;

Wiktionary

- kunja – przydomek w kulturze arabskiej
- Kunja – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie pskowskim
- Kunja – rzeka w europejskiej części Rosji
- Kunja Glavica – wieś w Bośni i Hercegowinie

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) war. Kunia

Wiktionary

# kunka

nazwisko

SJP.pl

Kunka (ukr. Кунка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie hajsyńskim, na wschodnim Podolu.

W czasach I Rzeczypospolitej wieś leżała w województwie bracławskim w prowincji małopolskiej Korony Królestwa Polskiego. W 1789 była prywatną wsią należącą do Bogdana Mikołaja Ostrowskiego. Odpadła od Polski w wyniku II rozbioru. Pod zaborami należała do Drzewieckich i Rzepeckich.

Wikipedia

# kunkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kunktacja

inaczej zwlekanie

SJP.pl

# kunktator

ktoś rozmyślnie przeciągający coś, zwlekający z czymś, ociągający się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ktoś powolny w działaniu, zwlekający z czymś, ociągający się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jasiek, ty kunktatorze, kiedy wreszcie mi się oświadczysz?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kũŋkˈtatɔr, AS: kũŋktator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kunktatorstwo n.

:: fż. kunktatorka ż.

przym. kunktatorski

Wiktionary

# kunktatorka

kobieta rozmyślnie przeciągająca coś, zwlekająca z czymś, ociągająca się

SJP.pl

# kunktatorski

przeciągający coś, zwlekający z czymś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. postępujący jak kunktator: wyczekujący, odwlekający działanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kunktator mos., kunktatorka ż., kunktatorstwo n.

Wiktionary

# kunktatorstwo

umyślne zwlekanie z czymś, przeciąganie czegoś, powolność w działaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) psych. świadome zwlekanie ze zrobieniem czegoś, co nie jest przyjemne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkũŋktaˈtɔrstfɔ, AS: kũŋktatorstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kunktator m., kunktatorka ż.

przym. kunktatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odwlekanie, zwlekanie

Wiktionary

# kunktatorzyć

dawniej: opóźniać coś, celowo z czymś zwlekać; kunktować

SJP.pl

# kunktować

dawniej: opóźniać coś, celowo z czymś zwlekać; kunktatorzyć

SJP.pl

# kunlun

góry w Chinach

SJP.pl

Kunlun (chiń. upr. 昆仑山; chiń. trad. 崑崙山; pinyin Kūnlún Shān) – łańcuch górski w zachodnich Chinach, na północnym skraju Wyżyny Tybetańskiej, łączący Karakorum na zachodzie i Ałtyn-Tag na wschodzie. Rozciąga się na długości ok. 2500 km. Najwyższym szczytem Kunlunu jest Liushi Shan o wysokości 7167 m n.p.m., wznoszący się w zachodniej części tego pasma.

Wikipedia

# kunming

miasto w Chinach

SJP.pl

Wikipedia

# kunoimetra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warszawa. pogard. milicjantka zajmująca się walką z nierządem

Wiktionary

# kunopies

ssak drapieżny z rodziny psowatych przypominający kształtem szopa pracza; junot, jenot, junat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Nyctereutes procyonoides|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych;

(1.2) zool. osobnik drapieżnika z gatunku kunopsów (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jenot azjatycki nazywany też bywa kunopsem albo szopem usuryjskim.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jenot, jenot azjatycki, szop usuryjski, lis japoński

Wiktionary

# kunów

1. miasto w Polsce;
2. jezioro w Polsce;
3. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kunów – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, nad rzeką Kamienną. Jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Kunów. Prawa miejskie w latach 1365–1502, 1535–1867 i ponownie od 1990.

Był miastem i siedzibą klucza dóbr biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa kieleckiego.

Według danych z 1 stycznia 2018 Kunów liczył 2970 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkũnuf, AS: kũnuf

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kunowski

Wiktionary

# kunowate

o cechach kunowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Mustelidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu drapieżnych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niektóre kunowate są trzymane jako zwierzęta domowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łasicowate

Wiktionary

# kunowaty

o cechach kunowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# kunowianin

mieszkaniec Kunowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kunowianka

mieszkanka Kunowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kunowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Kunowice (niem. Kunersdorf), d. Kunowsko – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Słubice.

W przyszłości planowane jest połączenie ze Słubicami. Obecnie jest to jedna aglomeracja, ponieważ sieć wodociągowa i kanalizacyjna jest połączona. Także autobusowa komunikacja miejska w Słubicach obejmuje swoim zasięgiem Kunowice. Leży na skraju Puszczy Rzepińskiej. Znajduje się tu przystanek kolejowy Kunowice.

Wikipedia

# kunowicki

przymiotnik od: Kunowice

SJP.pl

# kunowo

W Polsce

- Kunowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
- Kunowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
- Kunowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Łobżenica
- Kunowo – część wsi Cienin Zaborny-Parcele w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Słupca
- Kunowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Duszniki
- Kunowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Banie
- Kunowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Kobylanka
- Kunowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin
- Kunowo – gromada
- Kunowo – nieczynny kolejowy przystanek kolejowy w Kunowie, w województwie wielkopolskim

Wikipedia

# kunowski

przymiotnik od: Kunów

SJP.pl

- Kunowski – pseudonim Pawła Chroboka
- Jan Kunowski
- Stefan Kunowski
- Kunowski – polski herb szlacheck

Wikipedia

# kunowy

1. → kuna;
2. gołąbek kunowy - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych

SJP.pl

# kunołaz

rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny wiwerowatych

SJP.pl

Wikipedia

# kunszt

artyzm, mistrzostwo, doskonałość, perfekcja, sztuka, umiejętność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) doprowadzona do perfekcji umiejętność wykonywania czegoś lub posługiwania się czymś

(1.2) rzemiosło artystyczne wymagające kunsztu (1.1)

Wiktionary

- Kunszt – amerykańsko-brazylijski kryminał z 1991 roku
- Kunszt – część Tarnowskich Gór
- Park Kunszt – park w Tarnowskich Górach, wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, pomnik przyrody

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kunsztowny

Wiktionary

# kunsztmistrz

dawniej:
1. mistrz, artysta;
2. kuglarz, sztukmistrz

SJP.pl

# kunsztmistrzowski

→ kunsztmistrz

SJP.pl

#### Patrz:

kunsztmistrz

# kunsztowniej

stopień wyższy od przysłówka: kunsztownie

SJP.pl

# kunsztowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kunsztowny

SJP.pl

# kunsztowny

wykonany starannie, umiejętnie, z artyzmem; misterny, artystyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wytwornie ozdobiony, wykonany misternie, po mistrzowsku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kũw̃ˈʃtɔvnɨ, AS: kũũ̯štovny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kunszt m., kunsztowność ż., kunsztownik m.

czas. kunsztować ndk.

przym. kunsztowy

przysł. kunsztownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) finezyjny, misterny, mistrzowski, wyrafinowany

Wiktionary

# kunysz

nazwisko

SJP.pl

# kunz

[czytaj: kunc] nazwisko

SJP.pl

# kunżut

kunżut, łogowa wschodnia, sezam indyjski, sezam wschodni - jednoroczna roślina oleista o rozgałęzionej łodydze, uprawiana na obszarach tropikalnych i subtropikalnych dla nasion służących do wyrobu oleju sezamowego, chałwy itp.

SJP.pl

Sezam indyjski (Sesamum indicum L.), znany także jako sezam wschodni, kunżut, łogowa wschodnia – gatunek jednorocznej rośliny oleistej z rodziny połapkowatych (Pedaliaceae), (sezamowatych). Występuje tylko w uprawie.

Wikipedia

# kuoka

gatunek ssaka z rodziny kangurowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Setonix|ref=tak., monotypowy rodzaj zwierząt z rodziny kangurowatych;

(1.2) zool. zwierzę, torbacz z gatunku kuoka krótkoogonowa, nazwa systematyczna|Setonix brachyurus|ref=tak.

Wiktionary

Kuoka krótkoogonowa (Setonix brachyurus) – gatunek ssaka z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

Wikipedia

# kuomintang

chińska partia polityczna założona w 1912 roku przez Sun Yat-sena; jej rządy na Tajwanie uczyniły z wyspy jeden z najszybciej rozwijających się krajów świata

SJP.pl

Kuomintang (KMT) lub Guomindang (GMD) (chiń. upr. 中国国民党; chiń. trad. 中國國民黨; dosł. „Narodowa Partia Chin”) – partia utworzona w Chinach w 1912 przez Sun Jat-sena i oddana w sprawowanie przez Song Jiaorena. Partia rządząca w Republice Chińskiej w latach 1928–2000 i 2008–2016. Pierwotnie reprezentowała tzw. chiński socjalizm, lecz z czasem przeszła na pozycje prawicowe.

Wikipedia

# kuomintangowski

→ Kuomintang

SJP.pl

#### Patrz:

Kuomintang

# kuopio

Kuopio – miasto i gmina w środkowej Finlandii, w regionie Sawonia Północna, nad jeziorem Kallavesi. Powierzchnia gminy wynosi 1 728,53 km², z czego 604,51 km² stanowi woda. Zamieszkana przez 122 594 osoby (31 grudnia 2022). Miasto i okolice są nazywane Błękitną Perłą Pojezierza Fińskiego.

Wikipedia

# kup

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Dobrzeń Wielki;

Wiktionary

Kup (dodatkowa nazwa w j. niem. Kupp) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Dobrzeń Wielki. W latach 1945–1954 siedziba gminy Kup.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czerwonoarmiści wymordowali w Kupie pensjonariuszy domu starców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupianin mos., kupianka ż.

przym. kupski

Wiktionary

# kupa

1. stos, sterta;
2. gromada, tłum, stado;
3. potocznie: wielka ilość, mnóstwo;
4. potocznie: ekskrementy, odchody, kał, fekalia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. eufem. kał, stolec, odchody

(1.2) pot. dużo czegoś lub kogoś, masa

(1.3) pot. stos, sterta

(1.4) pot. przen. niepomyślny wynik, niepowodzenie, fiasko

Wiktionary

## Rzeki

- Kupa – rzeka w Chorwacji
- Kupa – rzeka w Rosji
- Kupa – rzeka na Litwie

## Miejscowości

- Kupa – miejscowość na Węgrzech
- Kupa – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w mieście Delnice
- Kupa – wieś na Białorusi, która w 1964 r. razem z kilkoma sąsiednimi miejscowościami, została przekształcona w osiedle wczasowe Narocz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oj, muszę zrobić kupę.

(1.2) Na koncercie była cała kupa ludzi.

(1.3) Jasiu, układaj ubrania w szafie, a nie rzucaj ich tak na kupę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkupa, AS: kupa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopa ż., kupkanie n., wykupkanie n., nakupkanie n.

:: zdrobn. kupka ż., kupeczka ż.

:: zgrub. kupsko n.

czas. żart. kupkać ndk., wykupkać dk., nakupkać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stolec, kał, odchody; wulg. gówno

(1.2) mnóstwo, masa

(1.3) stos, sterta

Wiktionary

# kupaj

nazwisko

SJP.pl

# kupal

bimetal utworzony z warstw aluminium i jednej lub dwóch warstw miedzi nawalcowanych na gorąco; cupal

SJP.pl

Kupal, cupal – bimetal z warstwy glinu i jednej lub dwu warstw miedzi nawalcowanych na gorąco (stąd nazwa: cuprum + aluminium). Wykorzystywany do budowy torów przewodowych wysokiej częstotliwości, radiatorów oraz na złącza przy łączeniu przewodów elektrycznych z tych metali (w celu wyeliminowania korozji elektrochemicznej).W niektórych przypadkach możliwe jest zastąpienie kupalem elementów miedzianych, co pozwala ograniczyć koszty i wagę zastąpionych elementów.

Wikipedia

# kupalnik

roślina o właściwościach leczniczych i trujących, w Polsce chroniona; arnika, pomornik

SJP.pl

# kupalnocka

uroczystość ludowa obchodzona w wigilię dnia św. Jana Chrzciciela, w nocy z 23 na 24 czerwca, z licznymi obrzędami i zabawami, nawiązująca do obrzędowości pogańskiej związanej z letnim przesileniem słońca; kupała (Kupała), Kupalnocka, kupałnocka (Kupałnocka), noc świętojańska (Noc Świętojańska)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Kurpie, Warmia, Mazury, Podlasie. Noc Świętojańska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] ale kto wie, czy nie jest po prostu opisem jakiegoś smutnego wypadku, który się gdzieś wydarzył, może przed kilku wiekami, przy obchodzie Kupalnocki.

(1.1) Te sześć wierszy śpiewają także u Kurpiów w czasie Kupalnocki czyli Sobótki.

(1.1) Lud np. mazowiecki i podlaski, nad Narwią i Bugiem zamieszkały, obrzęd ten znał tylko pod mianem Kupalnocki.

Wiktionary

# kupalny

związany z kupałą, ludowym świętem letniego przesilenia; świętojański

SJP.pl

# kupaż

mieszanie różnych rodzajów wina w celu otrzymania mieszanki o pożądanych walorach smakowych i jakościowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) enol. mieszanie różnych rodzajów wina w celu otrzymania napoju o pożądanych właściwościach

Wiktionary

Kupażowanie – mieszanie różnych stylów, bądź roczników wina, piwa lub whisky w celu uzyskania odpowiednich parametrów:

1. zawartości alkoholu
2. klarowności
3. poziomu słodyczy
4. kwasowości
5. smaku
6. zapachu.

Możliwe jest dodanie barwników i aromatów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To pyszne wino jest efektem domowego kupażu: zmieszaliśmy trunek francuski z algierskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkupaʃ, AS: kupaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupażowanie n.

czas. kupażować

Wiktionary

# kupażować

mieszać napoje o różnych właściwościach

SJP.pl

# kupała

uroczystość ludowa obchodzona w wigilię dnia św. Jana Chrzciciela, w nocy z 23 na 24 czerwca, z licznymi obrzędami i zabawami, nawiązująca do obrzędowości pogańskiej związanej z letnim przesileniem słońca; Kupała, kupalnocka (Kupalnocka), kupałnocka (Kupałnocka), noc świętojańska (Noc Świętojańska)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. Noc Kupały (Noc Świętojańska u Słowian wschodnich);

(1.2) Noc Świętojańska

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński, nazwa własna

(2.1) rzekome słowiańskie bóstwo urodzaju i płodności czczone podczas Nocy Świętojańskiej;

Wiktionary

- Kupała – domniemane bóstwo słowiańskie
- Janka Kupała – białoruski pisarz

Wikipedia

#### Powiązane:

(1.1-2)

:: rzecz. kupalnik m., kupalność ż.

:: przym. kupalny

Wiktionary

# kupałnocka

uroczystość ludowa obchodzona w wigilię dnia św. Jana Chrzciciela, w nocy z 23 na 24 czerwca, z licznymi obrzędami i zabawami, nawiązująca do obrzędowości pogańskiej związanej z letnim przesileniem słońca; kupała (Kupała), kupalnocka (Kupalnocka), Kupałnocka, noc świętojańska (Noc Świętojańska)

SJP.pl

# kupcia

zdrobnienie od: kupa

SJP.pl

# kupcowa

dawniej:
1. żona kupca;
2. kobieta trudniąca się handlem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta, która trudni się handlem

(1.2) przest. żona kupca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupiec mos./mrz.

Wiktionary

# kupcówna

dawniej: córka kupca

SJP.pl

# kupcowy

→ kupiec (dawniej); kupiecki

SJP.pl

# kupcząca

handlować rzeczami niemoralnymi (np. stręczycielstwo) lub zakazanymi

SJP.pl

# kupczący

handlować rzeczami niemoralnymi (np. stręczycielstwo) lub zakazanymi

SJP.pl

# kupczak

nazwisko

SJP.pl

- Józef Kupczak – polski kolarz torowy, trener
- Jarosław Kupczak – katolicki duchowny
- Mateusz Kupczak – polski piłkarz
- Piotr Kupczak – polski poeta
- Ryszard Kupczak – polski kolarz torowy
- Szczepan Kupczak – polski kombinator norweski

Wikipedia

# kupczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. odczasownikowy od|kupczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kupˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kupčẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kupczyć ndk.

rzecz. kupiectwo n., kupiec m., kupczyk

Wiktionary

# kupczyć

handlować rzeczami niemoralnymi (np. stręczycielstwo) lub zakazanymi

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pejor. handlować tym, czym nie należy handlować i co nie powinno być źródłem zysków materialnych

(1.2) przest. handlować w ogóle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ja też chciałbym mieć tę wiadomość z czystej, ludzkiej ciekawości i nie chcę tymi informacjami kupczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkupt͡ʃɨt͡ɕ, AS: kupčyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupiectwo n., kupiec m., kupczyni ż., kupczenie n., kupus

Wiktionary

# kupczyk

drobny kupiec, lub pomocnik kupiecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) drobny kupiec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupczenie n., kupiectwo n.

Wiktionary

# kupczyński

nazwisko

SJP.pl

# kupę

1. stos, sterta;
2. gromada, tłum, stado;
3. potocznie: wielka ilość, mnóstwo;
4. potocznie: ekskrementy, odchody, kał, fekalia

SJP.pl

# kupeczka

zdrobnienie od: kupka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kupa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈpɛt͡ʃka, AS: kupečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupsko n., kupa ż., kupka ż.

Wiktionary

# kupela

piec metalurgiczny służący do topienia ołowiu

SJP.pl

# kupelacja

metoda izolowania metali szlachetnych ze stopu ołowiu

SJP.pl

Kupelacja – proces pirometalurgiczny, odmiana prażenia polegająca na ogrzewaniu minerałów, rud, koncentratów lub stopów zawierających metale szlachetne (złoto, platyna, srebro) celem ich wyodrębnienia lub oczyszczenia.

W wyniku kupelacji otrzymuje się niewielkie ilości metali szlachetnych. Proces ten umożliwia uzyskanie metali szlachetnych w czystej postaci z rud zawierających takie pierwiastki metaliczne jak np.: miedź, ołów, cynk, arsen, antymon czy bizmut. W kupelacji wykorzystuje się właściwości chemiczne metali szlachetnych, które nie utleniają się i nie tworzą związków chemicznych w warunkach procesu. Metale nieszlachetne ulegają utlenieniu, tworząc żużle i inne związki chemiczne.

Wikipedia

# kupelacyjny

związany z kupelacją

SJP.pl

# kupelka

tygielek służący do przygotowywania metali szlachetnych do analizy kupelacyjnej

SJP.pl

# kupelować

wyodrębniać metale szlachetne ze stopów w specjalnym piecu metalurgicznym

SJP.pl

# kupelowy

przymiotnik od: kupela

SJP.pl

# kuper

1. tyłek, zadek
2. u ptaków: miejsce wyrastania piór ogonowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. ornit. tylna część tułowia u ptaków

(1.2) przen. pot. tyłek

(1.3) przen. pot. mot. tylna część pojazdu

Wiktionary

Kuper – u ptaków obszar znajdujący się pomiędzy grzbietem a pokrywami nadogonowymi (na wierzchu ciała). Na kuprze znajduje się gruczoł kuprowy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkupɛr, AS: kuper

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuprówka ż.

:: zdrobn. kuperek m.

przym. kuprowy

Wiktionary

# kuperek

zdrobnienie od: kuper

SJP.pl

# kupersztych

dawniej: miedzioryt, rycina; kopersztych

SJP.pl

# kupfernikiel

arsenek niklu, miedzianoczerwony minerał o metalicznym połysku; nikielin

SJP.pl

# kupia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. towar przeznaczony do sprzedaży

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkupʲja, AS: kupʹi ̯a

Wiktionary

# kupić

1. nabyć coś za pieniądze, zakupić;
2. pozyskać, ująć, zjednać kogoś;
3. potocznie: dać się oszukać albo zaakceptować coś;
4. w grze w karty: dobrać kartę lub karty

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kupować)

(1.1) zob. kupować.

czasownik przechodni niedokonany

(2.1) przest. skupiać; gromadzić, łączyć w kupy

czasownik zwrotny kupić się

(3.1) przest. skupiać się; gromadzić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zbiegł do pobliskiego sklepu, by kupić mleko i płatki owsiane.

(1.1) Znalazł kawałek białego papieru, otworzył dopiero co kupione kredki i zaczął wpatrywać się w twarz dziewczynki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkupʲit͡ɕ, AS: kupʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. zakup m., zakupy nmos., kupiec m., kupno n., kupowanie n., kupienie n., odkupienie n.

(1.1) przym. kupny

(1.1) czas. wykupić

(2.1-3.1) czas. skupić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Poznań|dostać kupić.

Wiktionary

# kupicz

nazwisko

SJP.pl

# kupido

motyw dekoracyjny, postać nagiego chłopczyka ze skrzydłami; kupidyn, amorek

SJP.pl

Kupidyn (także Kupido, Amor, łac. Cupido ‘pragnienie’, ‘pożądanie’, Amor ‘miłość’, gr. Ἔρως Érōs) – w mitologii rzymskiej bóg i uosobienie miłości.

Uchodził za syna bogini Wenus (Wenery) i boga Marsa.

Wikipedia

# kupidura

nazwisko

SJP.pl

# kupidyn

motyw dekoracyjny, postać nagiego chłopczyka ze skrzydłami; kupido, amorek

SJP.pl

Kupidyn (także Kupido, Amor, łac. Cupido ‘pragnienie’, ‘pożądanie’, Amor ‘miłość’, gr. Ἔρως Érōs) – w mitologii rzymskiej bóg i uosobienie miłości.

Uchodził za syna bogini Wenus (Wenery) i boga Marsa.

Wikipedia

# kupidynek

mały kupidyn; amorek, putto

SJP.pl

Kupidynek (Catananche L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje co najmniej 5 gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego, z czego dwa gatunki w południowej Europie. Rosną w miejscach suchych i słonecznych. Zawierają sok mleczny. Kupidynek błękitny (C. caerulea) jest popularną rośliną ogrodową sadzoną zarówno w formie typowej z kwiatami lawendowo-niebieskimi, jak i w odmianach białokwiatowych i dwubarwnych.

Wikipedia

# kupidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. cena

Wiktionary

Kupidło – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Opsa.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kuˈpʲidwɔ, AS: kupʹidu̯o

Wiktionary

# kupiec

1. osoba kupująca coś; nabywca;
2. osoba zajmująca się handlem; handlarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto coś kupuje

(1.2) ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. karc. rodzaj gry w karty

Wiktionary

Kupiec – osoba prowadząca we własnym imieniu przedsiębiorstwo handlowe.

W średniowieczu kupcy wraz z innymi rzemieślnikami tworzyli mieszczaństwo, w tym samym czasie zrzeszali się również w organizacjach zwanych cechami. Kupcy zobowiązani byli do stosowania się do przymusu drogowego, a w określonych przez króla miastach do prawa składu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkupʲjɛt͡s, AS: kupʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupno n., kupcowa ż., kupiectwo n., kupczenie n., kupienie n., kupowanie n., odkup m., odkupienie n., odkupiciel m., przekupa ż., przekupka ż., przekupień m., przekupność ż., przekupstwo n., przekupywanie n., wykup m., wykupywanie n., zakup n., zakupy nmos.

czas. kupować ndk., kupić dk., kupczyć ndk., dokupywać ndk., dokupić dk., nakupywać ndk., nakupić dk., odkupywać ndk., odkupić dk., podkupywać ndk., podkupić dk., przekupywać ndk., przekupić dk., wkupywać się ndk., wkupić się dk., wykupywać ndk., wykupić dk., zakupywać ndk., zakupić dk.

przym. kupiecki, kupiony, dokupiony, odkupiony, podkupiony, przekupiony, przekupny, wykupiony, zakupiony, kupny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nabywca

(1.2) biznesmen, handlarz, przedsiębiorca handlowy

Wiktionary

# kupiecki

przymiotnik od: kupiec

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kupiectwa i/lub kupca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupiectwo n., kupiec m., kupowanie n.

czas. kupować ndk.

Wiktionary

# kupiectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie osoby prowadzącej działalność handlową

(1.2) ogół kupców

Wiktionary

Kupiec – osoba prowadząca we własnym imieniu przedsiębiorstwo handlowe.

W średniowieczu kupcy wraz z innymi rzemieślnikami tworzyli mieszczaństwo, w tym samym czasie zrzeszali się również w organizacjach zwanych cechami. Kupcy zobowiązani byli do stosowania się do przymusu drogowego, a w określonych przez króla miastach do prawa składu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zepchnięci przez najeźdźców w nieurodzajne, pozbawione nawet drzew górskie wąwozy, nie mogli żyć z ziemi, zarabiać na życie kupiectwem czy rzemiosłem.

(1.2) Rurykowicze, przenoszący się dawniej z jednej dzielnicy do drugiej, "awansujący" z biedniejszej na bogatszą, ustabilizowali się, ale jednocześnie uzależnili od lokalnych grup możnowładztwa (bojarów) i kupiectwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupiec mos., kupczyk mos., kupcowa ż., kupczenie n.

czas. kupczyć ndk.

przym. kupiecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) handel

Wiktionary

# kupienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kupić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kupʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kupić dk., kupować ndk.

rzecz. kupno, kupiec, kupowanie

przym. kupny

Wiktionary

# kupin

Miejscowości w Polsce

- Kupin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
- Kupin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo

- Kupin – wieś na Podolu na Ukrainie

Wikipedia

# kupiński

nazwisko

SJP.pl

# kupis

nazwisko

SJP.pl

# kupisiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kupisz

1. nabyć coś za pieniądze, zakupić;
2. pozyskać, ująć, zjednać kogoś;
3. potocznie: dać się oszukać albo zaakceptować coś;
4. w grze w karty: dobrać kartę lub karty

SJP.pl

# kupiszewski

nazwisko

SJP.pl

# kupiura

dawniej: wycięcie pewnych fragmentów utworów muzycznych lub filmu

SJP.pl

# kupka

zdrobnienie od: kupa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kupa

(1.2) mała kupa

(1.3) kał dziecka

Wiktionary

Nazwisko Kupka nosiło kilka osób:

- Alfred Kupka – polski bokser, żyjący w latach 1908 – 1929
- František Kupka – malarz czeski, żyjący w latach 1871 – 1957
- Josef Kupka – biskup brneński, żyjący w latach 1862 – 1941
- Teofil Kupka – polityk śląski, żyjący w latach 1885 – 1920

Inne:

- (5363) Kupka (1979 UQ) – planetoida

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Dziecko układało pieniądze w kupki według nominałów.

(1.3) Jacuś zrobił dziś drugą kupkę w pieluchę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkupka, AS: kupka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupa ż., kupkanie n., wykupkanie n.

:: zdrobn. kupeczka ż.

czas. kupkać ndk., wykupkać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kupeczka

(1.2) stosik

Wiktionary

# kupkać

potocznie: oddawać kał; defekować, załatwiać się, wypróżniać się

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pukać

(1.2) infant. pot. posp. fizj. wypróżniać się

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupsko n., kupa ż., kupka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|klupkać., gw-pl|Górny Śląsk|klupać.

Wiktionary

# kupkówka

roślina z rodziny traw, występująca na łąkach i polanach leśnych; rżniączka

SJP.pl

Wikipedia

# kupkowy

przymiotnik od: kupka

SJP.pl

# kupla

godło górnicze w kształcie młota i kilofa skrzyżowanych ze sobą

SJP.pl

# kuplecik

zdrobnienie od: kuplet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kuplet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kuplet, lecz tylko mały kuplecik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuplet m.

Wiktionary

# kuplecista

wykonawca lub twórca kupletów, satyrycznych piosenek ze zwrotkami i refrenem

SJP.pl

# kuplecistka

→ kuplecista

SJP.pl

#### Patrz:

kuplecista

# kupler

człowiek czerpiący zyski z cudzego nierządu; alfons, rajfur, sutener

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. stręczyciel, sutener

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fż. kuplerka ż.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|niem|Kuppler.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kupler (język serbsko-chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|kǔpler.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) alfons, sutener

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuplɛr, AS: kupler

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. kuplerka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fż. kuplerka ż.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|niem|Kuppler.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kupler (język serbsko-chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|kǔpler.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) alfons, sutener

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kuplerka

kobieta czerpiąca korzyści z cudzego nierządu i ułatwiająca jego prowadzenie; burdelmama

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. stręczycielka, sutenerka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupler mos.

Wiktionary

# kuplerstwo

stręczycielstwo

SJP.pl

Wikipedia

# kuplet

1. zwrotka dowolnej, satyrycznej piosenki o aktualnej treści, zakończona zwykle refrenem;
2. element formy ronda występujący między kolejnymi powrotami refrenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zwrotka satyrycznej piosenki o aktualnej treści

(1.2) muz. część ronda między kolejnymi wystąpieniami refrenu

Wiktionary

Kuplet (fr. couplet) – dwuwiersz o charakterze pieśniowo-tanecznym występujący we francuskiej poezji średniowiecznej, a współcześnie w twórczości ludowej.

Kupletem nazywa się też kabaretową piosenkę satyryczną, podejmującą aktualne tematy obyczajowe lub społeczno-polityczne.

Kuplet to część ronda muzycznego rozdzielająca dwa sąsiadujące ze sobą refreny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Codziennie raczył mnie swoimi zabawnymi kupletami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuplɛt, AS: kuplet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuplecik mrz.

Wiktionary

# kupniewski

nazwisko

SJP.pl

# kupno

zakup, nabycie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nabywanie czegoś

Wiktionary

Kupno, zakup (czynność) – nabycie dóbr lub praw drogą (pisemnej, bądź ustnej) umowy sprzedaży bądź innej umowy o równoważnym skutku np. umowy datio in solutum (świadczenia w miejsce wykonania).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkupnɔ, AS: kupno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupiec m., kupczyni ż., kupowanie n., kupienie n.

czas. kupować ndk., kupić dk.

przym. kupny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zakup

Wiktionary

# kupnoholik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. zakupoholik.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupnoholik traci kontrolę nad swoimi zakupami, często kupuje rzeczy zupełnie niepotrzebne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupnoholizm m.

:: fż. kupnoholiczka

Wiktionary

# kupnoholizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. zakupoholizm.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupnoholizm to zjawisko w Polsce nowe, więc nie ma jeszcze specjalistycznych programów terapeutycznych – wyjaśnia dr Woronowicz. – Można próbować korzystać z prywatnych poradni psychologicznych (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupnoholik mos., kupnoholiczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oniomania, shopoholizm, szopoholizm, zakupoholizm

Wiktionary

# kupny

potocznie: nabyty, kupiony w sklepie, nie wykonany w domu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. ze sklepu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie lubię kupnego ciasta, wolę domowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkupnɨ, AS: kupny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupno n., kupowanie n., kupienie n., kupiec m., kupcowa ż.

czas. kupować ndk., kupić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sklepowy, gotowy

Wiktionary

# kupon

1. formularz z wydrukowanymi rubrykami do wypełniania, np. gry liczbowej, konkursu;
2. dokument uprawniający do otrzymania towarów, pieniędzy lub usługi; talon; bon;
3. odcinek materiału wystarczający na uszycie danej części garderoby;
4. odcinek papieru wartościowego upoważniający jego właściciela do pobrania procentu lub dywidendy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) blankiet, formularz z wydrukowanymi rubrykami do wypełnienia używany do udziału w grze liczbowej, konkursie

(1.2) odcinek biletu, bonu, talonu itp. odrywany na znak wykorzystania

(1.3) wycinek z gazety promocyjnej uprawniający do rabatu przy zakupie lub gratisu

(1.4) ekon. odcinek papieru wartościowego uprawniający właściciela do odbioru należnego mu procentu lub dywidendy

(1.5) kraw. ilość tkaniny przeznaczona do uszycia jednego ubrania

Wiktionary

- Międzynarodowy Kupon na Odpowiedź – międzynarodowy kupon pocztowy podlegający wymianie na znaczki pocztowe
- Kupon odsetkowy – środki pieniężne przysługujące posiadaczom obligacji kuponowych
- Potoczna nazwa karbowańców, waluty Ukrainy w latach 1992-1996

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) odcinek

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kuponówka ż.

:: zdrobn. kuponik m.

przym. kuponowy

frazeologia.

odcinać kupony

etymologia.

etym|franc|coupon.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) coupon; (1.4) coupon, voucher

* baskijski: (1.1) kupoi; (1.4) kupoi

* hiszpański: (1.1) cupón m.

* nowogrecki: (1.1) κουπόνι n.

* rosyjski: (1.4) купон m.

* włoski: (1.1) schedina ż., tagliando m.

źródła.

== kupon (język krymskotatarski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kupon

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkupɔ̃n, AS: kupõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuponówka ż.

:: zdrobn. kuponik m.

przym. kuponowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) odcinek

Wiktionary

# kuponik

zdrobnienie od: kupon

SJP.pl

# kuponovka

prywatyzacja polegająca na nabywaniu uprawnień do zakupu majątku narodowego przez wszystkich obywateli państwa, przeprowadzona m.in. w Czechach; kuponowka, kuponówka

SJP.pl

# kuponowka

prywatyzacja polegająca na nabywaniu uprawnień do zakupu majątku narodowego przez wszystkich obywateli państwa, przeprowadzona m.in. w Czechach; kuponówka, kuponovka

SJP.pl

# kuponowy

przymiotnik od: kupon

SJP.pl

# kupować

nabywać, zdobywać za pieniądze

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. kupić)

(1.1) nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

(1.2) pozyskiwać zawodnika z innego klubu, płacąc pieniędzmi

(1.3) pot. zaakceptować

(1.4) pot. dać się oszukać, uznawszy coś za prawdę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tu kupowano talerze, szklanki, żelazka, młynki, lalki, a niekiedy duże parasole szafirowe lub pąsowe.

(1.1) GPU przychodziło pakować rzeczy, odwoziło samochodem na dworzec, kupowało bilety.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈpɔvat͡ɕ, AS: kupovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupowanie n., kupiec m., kupno n., zakup m., zakupy nmos., kupujący m., kupienie n., odkupienie n.

przym. kupny, kupiecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) płacić, nabywać

Wiktionary

# kupowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kupować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkupɔˈvãɲɛ, AS: kupovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zakup m., zakupy nmos., kupno n., kupiec m., kupienie n., przekupień m., przekupka ż.

czas. kupować ndk., kupić dk., wykupić dk., odkupić dk., zakupić dk., skupić dk., skupować ndk., przekupić dk.

przym. kupny, kupiecki, przekupny

Wiktionary

# kuprej

kuprej azjatycki - gatunek dużego ssaka parzystokopytnego z rodziny wołowatych

SJP.pl

Kuprej azjatycki, dawniej: kuprej (Bos sauveli) – gatunek dużego ssaka parzystokopytnego z rodziny wołowatych (Bovidae). Został rozpoznany jako nowy dla nauki gatunek w 1937 na podstawie młodego osobnika schwytanego w Kambodży.

Wikipedia

# kupren

związek chemiczny, pochodna acetylenu

SJP.pl

# kupres

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włoski ekspres do kawy

Wiktionary

Kupres – miasto w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie dziesiątym, siedziba gminy Kupres. W 2013 roku liczyło 2883 mieszkańców, z czego większość stanowili Chorwaci.

Funkcjonują tu cztery wyciągi narciarskie. Działa tu centrum rekreacyjno-sportowe Adria-Ski, które współpracuje z Klubem Narciarskim Striž.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dorota pochwaliła się nowym kupresem, zrobiła nam po kawie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kafeterka, kawiarka, kafetierka, makinetka, moka

Wiktionary

# kuprodur

stop miedzi używany do wyrobu skrzyń ogniowych w parowozach

SJP.pl

Miedzionikle – stopy miedzi i niklu, które mogą zawierać także takie dodatki stopowe jak krzem, żelazo, aluminium lub mangan. Charakteryzują się dobrą wytrzymałością, żaroodpornością i odpornością na korozję oraz posiadają dobre własności oporowe. Przykładem takiego stopu jest kuprodur, używany m.in. przy wyrobie skrzyń ogniowych w parowozach.

Wikipedia

# kupror

stop miedzi z aluminium (ok. 5%)

SJP.pl

# kuprówka

ćma z rodziny brudnic

SJP.pl

# kuprowy

przymiotnik od: kuper

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kuprem, dotyczący kupra

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kormorany, jak większość ptaków, posiadają gruczoł kuprowy, ale jego wydzielina nie daje piórom wodoodporności, jak ma to miejsce u innych ptaków wodnych, i po wyjściu na ląd muszą długo suszyć pióra.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuper mzw.

Wiktionary

# kuprysko

w łowiectwie: kąpielisko żubra

SJP.pl

# kupryt

ruda miedzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, tlenek miedzi; ruda miedzi;

Wiktionary

Kupryt – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału, którego głównym składnikiem jest miedź (łac. cuprum = miedź).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkuprɨt, AS: kupryt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kuprytowy

Wiktionary

# kuprytowy

przymiotnik od: kupryt

SJP.pl

# kupski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kupa, związany z Kupem

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Kupa lub kupian, mający cechy lub właściwości przypisywane Kupowi lub kupianom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dom kupskiego poborcy był jednokondygnacyjny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kup mrz., kupianin mos., kupianka ż.

Wiktionary

# kupsko

zgrubienie od: kupa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grub. zgrub. od kupa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na wycieraczce leżało psie kupsko, w które prawie wdepnął.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kupa ż., kupka ż., kupeczka ż., kopa ż., kupkanie n., wykupkanie n., nakupkanie n.

czas. kupkać ndk., wykupkać dk., nakupkać dk.

Wiktionary

# kupująca

kobieta nabywająca coś; nabywczyni, klientka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ż. od kupujący

Wiktionary

# kupujący

osoba nabywająca coś; nabywca, klient

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hand. osoba nabywająca coś

forma czasownika.

(2.1) ims. od kupować

Wiktionary

Nabywca – osoba (fizyczna albo prawna) nabywająca dobra materialne lub usługi od sprzedawcy w celu zaspokojenia potrzeb lub w celu dalszej sprzedaży.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sprzedaż jest to umowa wzajemna, przez którą sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy lub inne prawo majątkowe na kupującego, a kupujący zapłacić określoną cenę.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kupować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kupiec, nabywca

Wiktionary

# kupula

drewniejący organ otaczający owoc właściwy roślin z rodziny bukowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. drewniejąca miseczka otaczająca owoc (orzech) roślin z rodziny bukowatych

(1.2) bot. okrywa otaczająca zalążki paproci nasiennych

(1.3) bot. miseczka z rozmnóżkami występująca na górnej powierzchni plechaechy wątrobowców z rzędu porostnicowców

Wiktionary

Kupula (łac. cupula – cebrzyk, wanienka) – w botanice termin oznaczający:

- Drewniejącą miseczkę otaczającą owoc (orzech) roślin z rodziny bukowatych np. żołądź dębów i bukiew buków. Powstaje ze zrośniętych u nasady liści przykwiatowych tworzących wieniec najpierw u nasady kwiatu, później owocu. U różnych gatunków końce liści przykwiatowych mogą w trakcie rozrastania się i drewnienia kupuli pozostać stulone lub są odgięte.
- U paproci nasiennych okrywę otaczającą zalążki. Miała ona charakter liściowaty, była porozcinana i luźno otaczała od dołu zalążek. W różnych liniach rozwojowych ulegała różnym modyfikacjom, u kajtoniowców okrywała zalążki od góry.
- Miseczki z rozmnóżkami występujące na górnej powierzchni plechy wątrobowców z rzędu porostnicowców{. U porostnicy wielokształtnej jest to kubeczkowaty zbiornik o ząbkowanych brzegach, wypełniony soczewkowatymi, zielonymi rozmnóżkami.
- U grzybów kupulą nazywa się rodzaj acerwulusa o kubeczkowatym kształcie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kupula (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) archit. kopuła

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈpula, AS: kupula

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kupula (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) archit. kopuła

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gopoil

Wiktionary

# kur

1. kogut - samiec kury;
2. ryba z rodziny głowaczowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Kraju Chabarowskim Rosji, wraz z Urmi tworzy Tunguskę - lewy dopływ Amuru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. etn. członek bałtyjskiego ludu zamieszkującego obszar dzisiejszej zachodniej Łotwy, nazywany Kuronią albo Kurlandią

Wiktionary

Palestyna:

- Kur – wieś w muhafazie Tulkarm

Rosja:

- Kur – rzeka, dopływ Tuskara

Inne:

- kogut
- kur bankiwa
- kur diabeł, kur głowacz, kur rogacz (ryby z rodziny głowaczowatych)
- kur – herb szlachecki
- kur – obszar kosmiczny

Zobacz też:

- Chur
- Cour
- Kür
- Kür Dili

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kur, AS: kur

Wiktionary

#### Powiązane:

(2.1)

:: rzecz. Kuronia ż., Kurlandia ż.

:: przym. kuroński, kurlandzki

Wiktionary

# kura

1. ptak domowy hodowany dla mięsa i jaj; potrawa z tego ptaka;
2. samica ptaka z rzędu kuraków, np. głuszca;
3. kura domowa - o kobiecie rezygnującej z ambicji zawodowych na rzecz prowadzenia domu, wychowywania dzieci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka płynąca przez Turcję, Gruzję i Azerbejdżan, uchodzi małą deltą do Morza Kaspijskiego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kurański

Wiktionary

# kuracja

zespół środków i zabiegów leczniczych lub kosmetycznych w celu poprawy zdrowia lub urody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody

Wiktionary

- kuracja – długo- lub krótkotrwałe poddanie chorego zabiegom rekonwalescencyjnym
- kuracja – jedna z duszpasterskich jednostek administracyjnych Kościoła katolickiego
- Kuracja – tytuł spektaklu Teatru telewizji z 2001 roku w reż. Wojciecha Smarzowskiego

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kuˈrat͡sʲja, AS: kuracʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuracjusz mos., kuracjuszka ż.

czas. kurować się ndk.; wykurować się dk.

przym. kuracyjny

Wiktionary

# kuracjowy

→ kuracja; kuracyjny

SJP.pl

# kuracjusz

osoba przebywająca w uzdrowisku lub objęta jakąś kuracją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś poddawany kuracji

Wiktionary

Uzdrowisko, kurort – miejscowość dysponująca naturalnymi czynnikami leczniczymi, do których zalicza się wody mineralne oraz właściwości klimatyczne. Warunkiempolankicy koniecznym do utworzenia uzdrowiska (lub uczynienia miejscowości uzdrowiskiem) jest występowanie walorów przyrodniczych. Wody mineralne służą do kąpieli leczniczych i do kuracji pitnej, a właściwości klimatyczne stosowane są w klimatoterapii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dyrektor zaprasza wszystkich kuracjuszy na występ śpiewaczki z Bytomia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuracja ż.

:: fż. kuracjuszka ż.

czas. kurować

przym. kuracyjny

Wiktionary

# kuracjuszka

→ kuracjusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta poddawana kuracji

Wiktionary

#### Patrz:

kuracjusz

#### Przykłady

(1.1) Kilka kuracjuszek spacerowało w pobliżu tężni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuracja ż.

:: fm. kuracjusz m.

czas. kurować

przym. kuracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pacjentka

Wiktionary

# kuracyjny

związany z kuracją

SJP.pl

# kuraczek

rodzaj ptaków z rodziny przepiórowatych

SJP.pl

# kurajski

przymiotnik

(1.1) dotyczący Kurajki (rzeki w Ałtaju w Rosji)

Wiktionary

# kurajszyci

plemię arabskie

SJP.pl

Kurajszyci (Korejszyci, Banu Kurajsz, Banu Qurayš, arab. ‏قُرَيْشٌ‎) – plemię beduińskie, wywodzące się od Kusaja ibn Kilaba, zamieszkujące okolice Mekki i władające nią od VII wieku.

Kurajszyci byli plemieniem kupieckim, utrzymującym kontakty handlowe z Persją, Jemenem, Bizancjum oraz Abisynią. Z plemienia wywodzi się kilka rodów. Do najważniejszych należały rody Haszymitów, z którego pochodził Mahomet, i Umajjadów, z którego wywodziła się dynastia Umajjadów.

Wikipedia

# kurajszyta

członek plemienia arabskiego

SJP.pl

# kurak

1. potocznie lub pogardliwie o kurczaku;
2. przedstawiciel rzędu ptaków grzebiących o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) młody kogut, kurczak

(1.2) zwykle w lm.: rząd ptaków odznaczających się krępą budową, silnymi nogami do rozgrzebywania gleby;

Wiktionary

- kurak – młody kogut
- Kurak (Łódź)
- Kurak (Zgierz)
- Kurak (wzniesienie) - Góry Suche

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Zarówno indyk, kuropatwa, jak i przepiórka należą do rzędu kuraków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurak, AS: kurak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kura ż., kur m., kurzęczak m., kurczak m., kuraki mos., kurowate nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurczak

(1.2) grzebiące

Wiktionary

# kuraki

rząd ptaków grzebieniowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Galliformes|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przepiórowate i perlice należą do kuraków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurak mzw., kura ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grzebiące

Wiktionary

# kurakowate

rodzina ptaków z rzędu grzebiących; bażantowate, kurowate

SJP.pl

# kurakowaty

o cechach kurakowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# kurancik

zdrobnienie od: kurant

SJP.pl

# kuranów

Kuranów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Radziejowice. Ma status sołectwa.

Do 31 grudnia 1961 w granicach Mszczonowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

# kurański

związany z Niziną Kurańską, niziną na Kaukazie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący miejscowości lub rzeki Kura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kura

Wiktionary

# kurant

courante;
1. melodia wygrywana przez zegar, pozytywkę itp.;
2. mechanizm umieszczony w zegarze, pozytywce itp., wygrywający jakąś melodię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. mechanizm wygrywający melodię umieszczany w zegarze lub innym urządzeniu

(1.2) muz. melodia wygrywana przez mechanizm kurantowy

(1.3) hist. choreogr. francuski taniec dworski popularny w XVI wieku;

(1.4) muz. melodia przygrywana do kuranta (1.3)

Wiktionary

- kurant – melodia wygrywana przez mechanizmy pozytywkowe znajdujące się w zegarach; także sam zegar lub sam mechanizm, wygrywający takie melodie (często staropolskie); zobacz też: carillon
- kuranty – toasty lub śpiewy wiwatowe (staropolskie) por. Zygmunt Gloger Encyklopedia Staropolska hasła: kurant, zdrowia
- kuranty – wojskowe sygnały na trąbkę (staropolskie) porównaj Partytura dla trembaczów rożnego woyskowego kurantu, Biblioteka Kórnicka PAN (BK 2102/2, k. 124)
- Kurant – w numizmatyce pełnowartościowa moneta kruszcowa, złota lub srebrna, przeznaczona do obiegu krajowego
- kurant (courante):
  - Courante – francuski taniec dworski.
  - Courante – forma muzyczna.

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.2) Kuranty wygrywały zegary i tabakiery.

  (1.3) Kurant charakteryzował się skocznymi figurami choreotechnicznymi.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  (1.1)

  :: rzecz. Kurant mos./ż., Kurantowicz mos./ż.

  ::: zdrobn. kurancik mrz.

  :: przym. kurantowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.3) courante

  Wiktionary

# kurantowy

przymiotnik od: kurant

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kuranta, związany z kurantem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mechanizm kurantowy umocowano w obudowie zegara.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurant mrz.

Wiktionary

# kurara

wyciąg z roślin rodzaju kulczyba, kiedyś używany jako silna trucizna (m.in. do zatruwania strzał), dziś stosowany w fizjologii doświadczalnej i chirurgii głównie jako lek zwiotczający

SJP.pl

- kurara – toksyna roślinna
- Kurara – miasto w Indiach

Wikipedia

# kurarowy

przymiotnik od: kurara

SJP.pl

# kuraryna

alkaloid pochodzący z kurary, silna trucizna

SJP.pl

Niedepolaryzujące środki zwiotczające, kuraryny, miorelaksanty niedepolaryzujące (dawniej: leki pachykurarowe) – leki zwiotczające o niepolaryzacyjnym mechanizmie działania, naturalne lub półsyntetyczne substancje blokujące skurcz mięśni szkieletowych, najstarsze znane substancje zwiotczające mięśnie.

Wikipedia

# kuraryny

alkaloid pochodzący z kurary, silna trucizna

SJP.pl

Niedepolaryzujące środki zwiotczające, kuraryny, miorelaksanty niedepolaryzujące (dawniej: leki pachykurarowe) – leki zwiotczające o niepolaryzacyjnym mechanizmie działania, naturalne lub półsyntetyczne substancje blokujące skurcz mięśni szkieletowych, najstarsze znane substancje zwiotczające mięśnie.

Wikipedia

# kuras

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. kapłon, kastrowany kogut

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Katarzyna Kuras – polska historyczka
- Mariusz Kuras – polski piłkarz, trener piłkarski
- Magdalena Kuras – szwedzka pływaczka
- Paulina Kuras – polska koszykarka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na obiad zjemy kurasa, którego Wiesiek przywiózł z targu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurasek mzw./mrz., kur mzw., kura ż.

Wiktionary

# kurasek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. zdrobn. od: kur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przen. kurek, kranik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kur mzw., kuras mzw.

Wiktionary

# kurasiński

nazwisko

SJP.pl

# kurasz

nazwisko

SJP.pl

Kurasz (ukr. Кураш) – wieś na Ukrainie, w rejonie dąbrowickim obwodu rówieńskiego.

Wieś magnacka położona była w końcu XVIII wieku w powiecie pińskim województwa brzeskolitewskiego.

Dawniej: wieś Kurasz w gminie Dąbrowica (powiat sarneński).

Wikipedia

# kuraszek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. zdrobn. od: kur

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciocia Hania, wiedząc o naszym przylocie, upiekła kuraszka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kur mzw.

Wiktionary

# kuraszewo

W Polsce

- Kuraszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Czyże
- Kuraszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Kleszczele
- Kuraszewo – gromada

Wikipedia

# kuraszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kuraszków

2 miejscowości w Polsce:

- Kuraszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie
- Kuraszków – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Białaczów

Wikipedia

# kurat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. duszpasterz zarządzający parafią

(1.2) kośc. duszpasterz zarządzający parafią klasztorną

(1.3) kośc. wikariusz stały

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-3) etym|łaciński|curatus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) curate

* niemiecki: (1.1) Kurat

* włoski: (1.1) curato

źródła.

== kurat (język estoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) diabeł

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-3) etym|łaciński|curatus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) curate

* niemiecki: (1.1) Kurat

* włoski: (1.1) curato

źródła.

== kurat (język estoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) diabeł

odmiana.

przykłady.

składnia.

(1.1) -

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kuratczyk

nazwisko

SJP.pl

# kuratela

1. opieka nad osobą niezdolną do działań prawnych lub nieobecną oraz nad jej majątkiem
2. uciążliwa opieka lub ciągła kontrola
3. opieka nad osobą małoletnią, co do której przyznano dozór kuratora (sądownie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. opieka prawna, nadzór ustanowiony przez sąd

(1.2) przen. ciągłe kontrolowanie, przesadny nadzór

Wiktionary

Kuratela – instytucja zbliżona do opieki. Jest to ustanawiana sądownie forma ochrony osób bądź praw majątkowych osób, które nie mogą same prowadzić swoich spraw (dziecka poczętego, małoletniego, osoby ubezwłasnowolnionej częściowo, osoby niepełnosprawnej lub osoby nieobecnej). Kuratelę sprawuje kurator ustanowiony przez sąd.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kurator mos.

przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary

# kurator

1. państwowy urzędnik nadzorujący szkoły i placówki wychowawczo-oświatowe w danym województwie;
2. osoba wyznaczona przez sąd do dozoru nad osobą skazaną na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu lub nad niepełnoletnim przestępcą;
3. wyznaczony przez sąd przedstawiciel osoby niezdolnej do działań prawnych;
4. osoba wyznaczona do pilnowania interesów jakiejś grupy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. osoba wyznaczona przez sąd na przedstawiciela osoby, która nie może sama prowadzić swoich spraw;

(1.2) praw. osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania dozoru nad nieletnim wykazującym demoralizację lub dopuszczającym się czynów karalnych, jak i nad skazanym mającym wyrok pozbawienia wolności w warunkowym zawieszeniu;

(1.3) urzędnik sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami oświatowymi w danym województwie;

(1.4) osoba zajmująca się organizacją wystaw;

(1.5) nieordynowany przedstawiciel parafii w niektórych Kościołach protestanckich

Wiktionary

- kurator – przedstawiciel prawny
- kurator oświaty
- kurator sądowy
- kurator sztuki
- kurator banku
- Kurator – brytyjski film z 2001

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

:: fż. kuratorka ż.

przym. kuratorski, kuratoryjny

frazeologia.

etymologia. etym|łac|curator.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) legal guardian; (1.2) probation officer, parole officer; (1.3) superintendent; (1.4) curator

* białoruski: (1.1) апякун m.

* esperanto: (1.1) kuratoro

* estoński: (1.1) eestkostja; (1.2) kriminaalhooldusametnik; (1.3) kuraator; (1.4) kuraator

źródła.

== kurator (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) kurator, opiekun

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈratɔr, AS: kurator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

:: fż. kuratorka ż.

przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

:: fż. kuratorka ż.

przym. kuratorski, kuratoryjny

frazeologia.

etymologia. etym|łac|curator.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) legal guardian; (1.2) probation officer, parole officer; (1.3) superintendent; (1.4) curator

* białoruski: (1.1) апякун m.

* esperanto: (1.1) kuratoro

* estoński: (1.1) eestkostja; (1.2) kriminaalhooldusametnik; (1.3) kuraator; (1.4) kuraator

źródła.

== kurator (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) kurator, opiekun

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kuratorium

instytucja sprawująca opiekę nad wszystkimi szkołami i placówkami oświatowymi w województwie

SJP.pl

# kuratorka

potocznie o urzędniczce państwowej pełniącej funkcję kuratora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: kurator

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kuratorka, która miała nadzorować jego matkę, została oskarżona o niedopełnienie obowiązków i poświadczenie nieprawdy. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkuraˈtɔrka, AS: kuratorka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kurator.

Wiktionary

# kuratorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. związany z kuratorem, dotyczący kuratora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurator mos., kuratorka ż., kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

przym. kuratoryjny

Wiktionary

# kuratorstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sprawowanie opieki nad osobą lub rzeczą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurator mos.

przym. kuratorski, kuratoryjny

Wiktionary

# kuratoryjny

przymiotnik od: kuratorium

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kuratorium, dotyczący kuratorium

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurator mos., kuratorka ż., kuratela ż., kuratorium n., kuratorstwo n.

przym. kuratorski

Wiktionary

# kuratowski

nazwisko

SJP.pl

# kurawonga

rodzaj ptaków z rodziny ostrolotów

SJP.pl

# kuraż

dawniej: odwaga, śmiałość, animusz, męstwo; dziś tylko w wyrażeniu "dla kurażu"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. śmiałość, odwaga do wykonania czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mężczyzna splunął i zaklął siarczyście, by przydać sobie kurażu przed pojedynkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuraʃ, AS: kuraš

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. dekurażować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odwaga, śmiałość, fantazja, rezon, animusz, kontenans

Wiktionary

# kurbeta

podskok, skok konia; korwet

SJP.pl

Wikipedia

# kurbla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. korba

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|korbla.

Wiktionary

# kurcgalop

1. krótki galop konia;
2. w przenośni:
a) pośpieszne bieganie za czymś; zasuwanie, bieganina;
b) kurcgalopem - w te pędy, bez zwłoki

SJP.pl

# kurcinka

muchówka z rodziny narzępikowatych, pasożyt jerzyków i jaskółek

SJP.pl

Kurcinka (Crataerina pallida) – owad z rodziny narzępikowatych. Pasożyt zewnętrzny ptaków: jerzyków i (rzadziej) jaskółkowatych, na których zazwyczaj pasożytuje inny narzępik: Ornithomyia biloba.

Imago tego owada ma długość od 6 do 9 mm, ciało trójkątne, z ostro zakończonym ryjkiem, silnie spłaszczone grzbietobrzusznie, rozszerzające się ku tyłowi. Skrzydła są znacznie zredukowane, nie nadają się do lotu aktywnego, lecz są pomocne podczas szybowania z wiatrem i utrzymania równowagi na ciele żywiciela. Na stopach potrójne pazurki ułatwiające utrzymanie się na żywicielu. Oczy są małe, nie występują przyoczka.

Wikipedia

# kurcz

bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich; spazm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: kurczyć

Wiktionary

Kurcz, spazm – nagły, mimowolny skurcz mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujący pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujący uczucie bólu. Kurcze dzielą się na toniczne (stałe napięcie mięśnia lub grupy mięśni) oraz kloniczne (drgawki). W kurczach tonicznych występuje przez pewien czas wzmożone napięcie mięśni; w kurczach klonicznych występuje szereg szybko następujących po sobie skurczów mięśniowych oddzielonych krótkimi okresami zwiotczenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kurczenie n., podkurcz mrz., pokurcz mrz., przykurcz mrz., rozkurcz mrz., skurcz mrz., skurczliwość ż., obkurczenie n., obkurczanie n., podkurczenie n., podkurczanie n., pokurczenie n., poskurczanie n., przykurczenie n., przykurczanie n., rozkurczenie n., rozkurczanie n., skurczenie n., wykurczanie n.

czas. kurczyć ndk., obkurczyć dk., obkurczać ndk., podkurczyć dk., podkurczać ndk., pokurczyć dk., poskurczać ndk., przykurczyć dk., przykurczać ndk., rozkurczyć dk., rozkurczać ndk., skurczyć dk., wykurczać ndk.

przym. skurczny, skurczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spazm

Wiktionary

# kurczaczek

zdrobnienie od: kurczak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od kurczak

(1.2) pieszcz. bliska osoba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Może na obiad kupimy pieczonego kurczaczka z tej budki obok marketu?

(1.2) Kurczaczku, zrobić ci herbaty z cytryną?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczak mzw., kurczę n., kurzęczak mzw., kura ż., kur mzw., kurak mzw., kurek mzw./mrz., kurnik mrz.

przym. kurczakowy, kurzy

wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kochanie

Wiktionary

# kurczak

1. pisklę kury; kurczę
2. młody kogut; kurak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) większe kurczę (pisklę kury)

(1.2) spoż. mięso z kurczaka (1.1)

(1.3) kulin. potrawa z kurczaka (1.1)

Wiktionary

- pisklę kury
- Kurczak – amerykański film z 2003 roku
- kurczak – odmiana mięsa drobiowego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kurczak spacerował między dorosłymi kurami.

(1.2) Chętnie zjadłbym na obiad kurczaka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurt͡ʃak, AS: kurčak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczę n., kurzęczak mzw., kura ż., kur m., kurak m., kurek m., kurnik m.

:: zdrobn. kurczaczek m.

przym. kurczakowy, kurzy

wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurczę, kurak, kogucik

Wiktionary

# kurczakowy

→ kurczak

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do kurczaka

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący kurczaka, określający kurczaka, używany przy kurczaku

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla kurczaka, mający cechy kurczaka

(3.2) zrobiony z mięsa kurczaka, zawierający mięso kurczaka

Wiktionary

#### Patrz:

kurczak

#### Przykłady

(3.2) Na urodzinach u Edka jedliśmy kurczakowy tażin z kiszonymi cytrynami.

(3.2) Poproszę jeszcze cztery saszetki kurczakowego przysmaku dla kotów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczak mzw., kurczaczek mzw.

Wiktionary

# kurczątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: kurczę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: kurczę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z jajek wykluły się małe kurczątka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kur mzw., kura ż., kurczę n.

wykrz. kurczę

Wiktionary

# kurczatow

dawna nazwa pierwiastka o liczbie atomowej 104 (obecnie: rutherford)

SJP.pl

- Igor Kurczatow – radziecki fizyk jądrowy
- Kurczatow – miasto w Rosji
- Kurczatow – miasto w Kazachstanie
- stosowana do roku 1997 nazwa pierwiastka rutherford

Wikipedia

# kurczę

1. pisklę kury domowej;
2. potrawa z młodego koguta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pisklę kury

wykrzyknik

(2.1) …wyrażający zdziwienie, zaskoczenie

forma czasownika.

(3.1) 1. os. lp. ter. od: kurczyć

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W kurniku są kury razem z kurczętami.

(2.1) O, kurczę! Zapomniałem, że za dwa dni mam egzamin.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurt͡ʃɛ, AS: kurče

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczak mzw., kurczaczek mzw., kura ż., kurnik mrz., kurczęcina ż.

:: zdrobn. kurczątko n.

przym. kurczęcy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|kurzę, kurziczka, kurzyczka, kurzynka.

Wiktionary

# kurczęcina

mięso kurczęcia

SJP.pl

# kurczęcy

→ kurczę

SJP.pl

#### Patrz:

kurczę

# kurczewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Kurczewski – polski socjolog, poseł na Sejm
- Jan Kurczewski – rzymskokatolicki ksiądz
- Jerzy Kurczewski (strona ujednoznaczniająca)
- Mieczysław Kurczewski – polski oficer dyplomacji wojskowej i wywiadu
- Paweł Kurczewski – polski zapaśnik

Wikipedia

# kurczliwiej

stopień wyższy od przysłówka: kurczliwie

SJP.pl

# kurczliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kurczliwe; cecha tych, którzy są kurczliwi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kurczliwy

przysł. kurczliwie

Wiktionary

# kurczliwszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: kurczliwy; bardziej kurczliwy

SJP.pl

# kurczowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kurczowe; cecha tych, którzy są kurczowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kurczowy

przysł. kurczowie

Wiktionary

# kurczowy

przymiotnik od: kurcz

SJP.pl

# kurczuk

nazwisko

SJP.pl

# kurczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zmniejszać przez ściąganie, podkulanie

czasownik zwrotny niedokonany kurczyć się (dk. brak)

(2.1) zmniejszać swoją objętość, swoje rozmiary

(2.2) zmniejszać się pod względem liczebności, znaczenia itp.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczenie n., kurcz mrz., podkurcz mrz., pokurcz mrz., przykurcz mrz., rozkurcz mrz., skurcz mrz., skurczliwość ż., obkurczenie n., obkurczanie n., podkurczenie n., podkurczanie n., pokurczenie n., poskurczanie n., przykurczenie n., przykurczanie n., rozkurczenie n., rozkurczanie n., skurczenie n., wykurczanie n.

czas. obkurczyć dk., obkurczać ndk., podkurczyć dk., podkurczać ndk., pokurczyć dk., poskurczać ndk., przykurczyć dk., przykurczać ndk., rozkurczyć dk., rozkurczać ndk., skurczyć dk., wykurczać ndk.

przym. pokurczony, skurczny, skurczony, skurczowy

przysł. kurcząco

Wiktionary

# kurczyński

nazwisko

SJP.pl

# kurd

członek narodu zamieszkującego tereny wschodniej Turcji, zachodniego Iranu, północnej Syrii i północnego Iraku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel narodu zamieszkującego głównie Kurdystan;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Asyryjczycy są prześladowani i mordowani przez Kurdów oraz szyitów i sunnitów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurt, AS: kurt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurdystan m., kurdologia ż., kurdolog m., kurdolożka ż., kurdyjskość ż., kurdyjski m.

:: fż. Kurdyjka ż.

przym. kurdyjski, prokurdyjski, antykurdyjski

Wiktionary

# kurda

nazwisko

SJP.pl

# kurde

żartobliwe przekleństwo; kurczę, kurka, kurdemol, kurdebele, kurdelebele

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czego ty, kurde, chcesz?!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurdɛ, AS: kurde

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wulg. kurwa, pot. cholera

Wiktionary

# kurdebalans

żartobliwe przekleństwo

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kurdebalans! Nie wiedziałem, że to tyle kosztuje!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. kurde, kurdebele

Wiktionary

# kurdebele

żartobliwe przekleństwo; kurczę, kurka, kurde, kurdemol, kurdelebele

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedna flaszka, druga flaszka i też trzecia, kurdebele, leci / Dom stoi zupełnie pusty nocą, kurzą się dookoła rupiecie (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurdɛˈbɛlɛ, AS: kurdebele

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. kurde, kurdebalans

Wiktionary

# kurdefelek

żartobliwe przekleństwo

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

# kurdefiks

żartobliwe przekleństwo

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

# kurdele

żartobliwe przekleństwo

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

# kurdelebele

żartobliwe przekleństwo; kurde, kurczę, kurka, kurdemol, kurdebele

SJP.pl

# kurdemol

żartobliwe przekleństwo; kurczę, kurka, kurde, kurdebele, kurdelebele

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) żart. rodzaj przekleństwa

Wiktionary

# kurdesz

przyśpiewka biesiadna z XVIII w.

SJP.pl

Kurdesz – od tureckiego karyndasz (brat, towarzysz), w dawnych litewskich pieśniach biesiadnych wykrzyknik kończący ich strofę. W XVIII w. spopularyzowany za sprawą piosenki Kurdesz, której autorstwo nie jest jasne, przypisywane Franciszkowi Bohomolcowi, również Celestynowi Czaplicowi i Franciszkowi Ksaweremu Chomińskiemu.

Wikipedia

# kurdeszowy

przymiotnik od: kurdesz

SJP.pl

# kurdiuczny

przymiotnik od: kurdiuk

SJP.pl

# kurdiuk

złóg tłuszczowy gromadzący się u nasady ogona i na zadzie owiec niektórych ras

SJP.pl

# kurdologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dyscyplina akademicka skoncentrowana na kulturze, historii i języku Kurdów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nową kartę w dziejach kurdologii polskiej zapisał August Żaba (1800-1894), autor prac dotyczących literatury i języka Kurdów (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurd m., Kurdyjka ż., kurdolog m., kurdolożka ż., kurdyjski m., kurdyjskość ż., Kurdystan m.

przym. kurdyjski, prokurdyjski, antykurdyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) studia kurdyjskie

Wiktionary

# kurdupel

pogardliwie: człowiek niepokaźny, niski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) posp. pogard. ktoś bardzo niski, krępy, przysadzisty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Synku, nie baw się z tym rudym kurduplem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈdupɛl, AS: kurdupel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurduplowatość ż.

:: zdrobn. kurdupelek mos.

przym. kurdupli, kurduplowaty, kurduplasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) karzeł, kordupel; pot. grzdyl, karakan, konus, knypek, liliput, mikrus, pokurcz, pigmej; wulg. wypierdek

Wiktionary

# kurdupelek

zdrobnienie od: kurdupel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od kurdupel

Wiktionary

#### Patrz:

kurdupel

#### Powiązane:

rzecz. kurdupel m., kurduplowatość ż.

przym. kurduplowaty, kurduplasty, kurdupli

Wiktionary

# kurdupelka

zdrobnienie od: kurdupel

SJP.pl

#### Patrz:

kurdupel

# kurduplasty

pogardliwie:
1. charakteryzujący się niskim wzrostem;
2. mający rozmiar poniżej przeciętnej

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. obraź. niskiego wzrostu

(1.2) pot. obraź. o wzroście nieduży, śmiesznie mały

(1.3) pot. pogard. śmiesznej wielkości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kaśka nie wstydzi się przychodzić z takim kurduplastym miśkiem na imprezy?

(1.2) Lodzia była kobietą o kurduplastej posturze.

(1.3) Michał wynajął kurduplaste lokum na Wełnowcu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos., kurduplowatość ż.

przym. kurdupli, kurduplowaty, kurduplowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) war. kurdupli, kurduplowaty

Wiktionary

# kurdupli

pogardliwie: człowiek niepokaźny, niski

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) obraź. należący do kurdupla

przymiotnik relacyjny

(2.1) obraź. odnoszący się do kurdupla, związany z kurduplem

przymiotnik jakościowy

(3.1) obraź. charakterystyczny dla kurdupla, mający cechy kurdupla

forma rzeczownika.

(4.1) D. i B. lm. od: kurdupel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niech zabiera swoje kurduple bambetle i znika!

(2.1) Jego kurdupli los już mnie nie obchodzi!

(3.1) Hela zaczęła kręcić z tym kurduplim jegomościem z kadr.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos., kurduplowatość ż.

przym. kurduplowaty, kurduplasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(3.1) war. kurduplowaty, kurduplasty

Wiktionary

# kurduplowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. pogard. cecha tego, co kurduplowate

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos./mzw.

przym. kurduplasty

Wiktionary

# kurduplowaty

pogardliwie: niski, niepokaźny, przysadzisty; konusowaty, kurduplowy, kurdupli

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posp. pogard. niski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do kasy podszedł kurduplowaty jegomość w ciemnym płaszczu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurdupel mos., kurdupelek mos./mzw.

przym. kurduplasty

Wiktionary

# kurduplowy

pogardliwie: niski, niepokaźny, przysadzisty; konusowaty, kurduplowaty, kurdupli

SJP.pl

# kurdwanów

Kurdwanów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XI Podgórze Duchackie. Kurdwanów do roku 1941 istniał jako wieś nad dopływem Wilgi, położona na skraju Pogórza Wielickiego.

Ważną częścią obszaru jest osiedle Kurdwanów Nowy, składające się w większości z bloków mieszkalnych. Osiedle to jest jedną z największych „sypialni” miasta, dogodnie połączoną z centrum linią Krakowskiego Szybkiego Tramwaju. Osiedle zamieszkuje ponad 20 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# kurdwanowski

przymiotnik od: Kurdwanów, Kurdwanów Nowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kurdwanowem, dotyczący Kurdwanowa

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Ignacy Kurdwanowski – polski szlachcic, urzędnik państwowy
- Jan Kurdwanowski – polski szlachcic, urzędnik państwowy
- Jan Kurdwanowski – polski lekarz, uczestnik Powstania Warszawskiego
- Jan Szczepan Kurdwanowski – polski i francuski fizyk
- Mikołaj Michał Kurdwanowski – polski szlachcic, urzędnik państwowy
- Paweł Kurdwanowski – polski szlachcic, urzędnik państwowy
- Stanisław Kazimierz Kurdwanowski – polski szlachcic, urzędnik państwowy

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kurdwanów m.

Wiktionary

# kurdyban

rodzaj zdobionej skóry koźlej, rzadziej cielęcej lub owczej; kordyban

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skóra garbowana, barwiona i bogato zdobiona we wzory: tłoczonymi, złoconymi, srebrzonymi oraz malowanymi; materiał stosowany dawniej głównie jako obicie mebli lub ścian;

Wiktionary

Kurdyban – skóra garbowana, barwiona, po czym intensywnie zdobiona we wzory tłoczeniami, złoceniami lub srebrzeniami oraz malowidłami. Najcenniejszy kurdyban wykonywano ze skóry cielęcej garbowanej roślinnie, w gorszych gatunkach koźlej lub owczej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kurˈdɨbãn, AS: kurdybãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kordybant m., kurdybant m., kurdybannik m.

przym. kurdybanowy

Wiktionary

# kurdybanek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kurdyban

Wiktionary

Bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea L.), zwany też zwyczajowo bluszczykiem ziemnym, kurdybankiem, obłożnikiem – gatunek rośliny należący do rodziny jasnotowatych. Występuje w całej Europie, w umiarkowanych strefach Azji, na Syberii, zadomowiony także w Ameryce Północnej, gdzie jest gatunkiem zawleczonym. Pospolity na całym obszarze Polski.

Epitet gatunkowy nazwy zwyczajowej (kurdybanek) pochodzi od kurdybanów – garbowanych skór, zdobionych m.in. motywami roślinnymi.

Wikipedia

# kurdybanik

zdrobnienie od: kurdyban

SJP.pl

# kurdybanowy

przymiotnik od: kurdyban

SJP.pl

# kurdyjka

członkini narodu zamieszkującego przede wszystkim Kurdystan, ale także Syrię, Afganistan, Kazachstan, Armenię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka narodu zamieszkującego głównie Kurdystan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurdystan mrz.

:: fm. Kurd mos.

przym. kurdyjski

Wiktionary

# kurdyjski

dotyczący Kurdów, związany z Kurdami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Kurdów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poznałam trzy dialekty języka kurdyjskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈdɨjsʲci, AS: kurdyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurdologia ż., Kurd m., Kurdystan mrz., Kurdyjka ż.

Wiktionary

# kurdyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem kurdyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem kurdyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku kurdyjskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈdɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: kurdyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# kurdyjskość

→ kurdyjski

SJP.pl

#### Patrz:

kurdyjski

# kurdystan

1. kraina w południowo-zachodniej Azji;
2. ostan w Iranie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;

Wiktionary

Kurdystan (kurd. Kurdistan, kurd. کوردستان) – region geokulturowy w Azji Zachodniej, w którym Kurdowie stanowią znaczącą większość populacji. Jest obszarem o głęboko zakorzenionej kulturze, języku i tożsamości narodowej Kurdów. Geograficznie obejmuje północno-zachodnie pasma gór Zagros oraz wschodnie pasma gór Taurus.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kurdologia ż., kurdyjski m., Kurd m., Kurdyjka ż., kurdyjskość ż.

przym. kurdyjski, kurdystański

Wiktionary

# kurdystański

przymiotnik od: Kurdystan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kurdystanem, dotyczący Kurdystanu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurdystan mrz.

Wiktionary

# kurdziel

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dominika Kurdziel – polska piosenkarka, autorka tekstów, kompozytorka, producentka muzyczna, reżyser
- Roman Kurdziel – polski inżynier elektryk

Wikipedia

# kureczka

1. zdrobnienie od: kurka;
2. kureczka nakrapiana - gatunek wodnego ptaka z rodziny chruścieli; kropiatka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kurka

(1.2) ornit. nazwa systematyczna|Porzana|ref=tak., rodzaj ptaków z rodziny chruścieli;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurzeniec mrz., kura ż., kurka ż., kurzęczak mrz.

wykrz. kurka

Wiktionary

# kurejka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Wiktionary

Kurejka (ros. Курейка, Kuriejka) – rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju.

Swoje źródła ma w górach Putorana. Długość rzeki wynosi 888 km.

Wikipedia

# kurek

1. element zamykający zaworu
2. inaczej: kogutek, kurczak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) techn. element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze

(1.2) wojsk. element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;

(1.3) icht. przybrzeżna ryba atlantycka i sąsiednich mórz, poławiana dla celów konsumpcyjnych;

(1.4) zdrobn. od kur

(1.5) etn. łopocząca na dachu atrapa koguta wykorzystywana w zwyczajach ludowych, zabawach strzeleckich

(1.6) karc. rzad. hazardowa gra

(1.7) meteorol. wiatrowskaz na dachu w kształcie koguta

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: kurka

Wiktionary

Kurek – element mechanizmu uderzeniowego zwalniany po naciśnięciu spustu, który poprzez uderzenie ruchem obrotowym doprowadza pośrednio do zapalenia ładunku miotającego.

Ruch kurka jest powodowany przez sprężynę uderzeniową. W broni współczesnej zwolniony przez mechanizm spustowy kurek uderza w iglicę, która następnie zbija spłonkę naboju scalonego. W rzadszych przypadkach (głównie w rewolwerach) kurek uderza bezpośrednio w spłonkę. Mechanizm ten ma zastosowanie głównie w powtarzalnej lub samopowtarzalnej broni strzeleckiej. Wyróżnia się kurki odkryte (wystające na zewnątrz i często z możliwością ręcznego napięcia), oraz zakryte znajdujące się wewnątrz korpusu broni.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkurɛk, AS: kurek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczak mzw., kur m., kurkowiec m., kurczaczek mzw.

przym. kurkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kran, zawór

(1.4) kogucik, kurczak

(1.6) lamorek

Wiktionary

# kureń

kurzeń;
1. oddział Kozaków zaporoskich; obóz tego oddziału;
2. wiejska zagroda, szałas na Ukrainie

SJP.pl

Kureń (z ukr. курінь – „krąg, obozowisko”)

- kureń – w dawnej Ukrainie wielki drewniany budynek mieszkalny
- kureń – także: kurna chata
- kureń – kozacki oddział pod wodzą atamana na Ukrainie Zaporoskiej
- kureń – pododdział Legionu Ukraińskich Strzelców Siczowych, Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej, Ukraińskiej Armii Halickiej, Ukraińskiej Powstańczej Armii, odpowiadający batalionowi
- kureń – jednostka administracyjno-wojskowa Siczy Zaporoskiej
- kureń – jednostka organizacyjna Płastu

Wikipedia

# kurenda

pismo urzędowe z określonymi instrukcjami i wskazówkami, wydawane przez organ administracyjny podległym mu jednostkom; okólnik, cyrkularz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. urzędowe pismo obiegowego wysyłane do wszystkich zainteresowanych stron;

(1.2) adm. hist. pismo sporządzone w jednym egzemplarzu, kierowane kolejno do odbiorców, poświadczających na nim przyjęcie przez adnotację lub wyciśnięcie pieczęci

Wiktionary

Kurenda, okólnik, cyrkularz, pismo okólne – rodzaj urzędowego pisma obiegowego, które wysyłane jest do wszystkich zainteresowanych stron. Zawiera ogólne wskazówki bądź zalecenia wydawane odgórnie do podległych mu organów państwowych.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) okólnik, cyrkularz, pismo okólne, obiegówka

Wiktionary

# kureniowy

przymiotnik od: kureń

SJP.pl

# kurewka

wulgarne zdrobnienie od: kurwa; kurwiątko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. zdrobn. od: kurwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwik mrz., kurwa ż., kurwowanie n., kurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n., kurwica ż., kurwisko n., nakurwianie n., pokurwowanie n.

czas. kurwować ndk., kurwić ndk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

przym. kurwi, kurewski, skurwiały

przysł. kurewsko

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

# kurewski

→ kurwa; kurwi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wulg. właściwy prostytutkom lub kobietom rozwiązłym, charakterystyczny dla nich

przymiotnik jakościowy

(2.1) wulg. zły, wstrętny, podły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdejmij to kurewskie ubranie!

(2.1) Co za kurewskie życie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈrɛfsʲci, AS: kurefsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwik mrz., kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwowanie n., nakurwianie n., pokurwowanie n., wkurwienie n.

czas. kurwić, kurwować

wykrz. kurwa

przysł. kurewsko

przym. skurwiały

partyk. kurwa

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) do dupy, chujowy

Wiktionary

# kurewsko

przysłówek

(1.1) wulg. często pejor. bardzo intensywnie, bardzo mocno

(1.2) wulg. bardzo – jako wyraz zachwytu, aprobaty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na dworze jest dziś kurewsko zimno.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokurwowanie n., kurwowanie n., wkurwienie n., kurwa ż., kurewka ż., kurwik m., kurwisko n., kurwiszon m., kurwiszcze n., kurewstwo n., kurwica ż.

czas. kurwować, kurwić się ndk., skurwić się dk., wkurwić dk., wkurwiać ndk.

przym. kurewski, skurwiały, skurwiony

przysł. wykurwiście

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bardzo, niesamowicie, szczególnie, wyjątkowo, szalenie; pot. uczn. stud. zajebiście

(1.2) bardzo, niesamowicie, szczególnie, wyjątkowo; wulg. zajebiście

Wiktionary

# kurewskość

→ kurewski

SJP.pl

#### Patrz:

kurewski

# kurewstwo

wulgarnie:
1. niemoralne prowadzenie się, niegodziwe postępowanie;
2. rozpusta, nierząd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. prostytucja lub rozwiązłość seksualna

(1.2) wulg. prostytutki jako zbiorowość

(1.3) wulg. postępowanie w najwyższym stopniu naganne

(1.4) wulg. rzecz wzbudzająca irytację lub sprawiająca kłopot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kurewstwo to najstarszy zawód świata.

(1.2) Kurewstwo już stoi na ulicy.

(1.3) Jak mógł pomagać tym draniom, to zwykłe kurewstwo!

(1.4) To kurewstwo znowu nie działa!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈrɛfstfɔ, AS: kurefstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kurwa.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prostytucja

(1.3) draństwo, łajdactwo, nikczemność, podłość

(1.4) wulg. jebaństwo, gówno, szajs; pot. dziadostwo, barachło, badziewie

Wiktionary

# kurfierst

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. hist. kurfirst

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurfirst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektor, kurfirst, daw. kurfirszt

Wiktionary

# kurfierstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. hist. godność kurfiersta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈfʲjɛrstfɔ, AS: kurfʹi ̯erstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektorstwo, daw. kurfirstwo

Wiktionary

# kurfirst

elektor, książę dawnej Rzeszy Niemieckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. elektor, udzielny książę dawnej Rzeszy Niemieckiej, mający przywilej obierania cesarza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) …dzisiejszy kurfirst Fryderyk Wilhelm zebrał już niemało grosza i ma dwadzieścia tysięcy wojska bardzo porządnego, z którym śmiało mógłby się Szwedom zastawić, co jako lennik Rzeczypospolitej powinien uczynić, jeśli Boga ma w sercu i pamięta wszystkie dobrodziejstwa, które Rzeczpospolita jego domowi świadczyła.

(1.1) …(Po śmierci króla) u steru, jak się zdawało, pozostać mieli ciż sami ludzie, myśl ta sama, bo królewicz, a dzisiejszy kurfirst, nadto czcił ojca, ażeby chciał co odmieniać…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurfʲirst, AS: kurfʹirst

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektor, stpol. kurfierst, daw. kurfirszt

Wiktionary

# kurfirstowa

dawniej: żona kurfirsta (elektora); elektorowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. hist. żona kurfirsta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstɔva, AS: kurfʹirstova

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstwo, daw. kurfirstówna, daw. kurfierstwo, daw. kurfirszt

przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektorowa

Wiktionary

# kurfirstówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. hist. córka kurfirsta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na przyjęciu hrabia wciąż przyglądał się kurfistównie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstuvna, AS: kurfʹirstuvna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfierstwo, daw. kurfirszt

przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektorówna

Wiktionary

# kurfirstowski

przymiotnik

(1.1) daw. hist. dotyczący kurfirsta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstɔfsʲci, AS: kurfʹirstofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

przym. daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektorski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

# kurfirstowy

przymiotnik

(1.1) daw. hist. dotyczący kurfirsta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈstɔvɨ, AS: kurfʹirstovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

przym. daw. kurfirstowski, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektorski, daw. kurfirstowski, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

# kurfirstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. hist. godność kurfirsta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈfʲirstfɔ, AS: kurfʹirstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfierstwo, daw. kurfirszt

przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektorstwo, daw. kurfierstwo

Wiktionary

# kurfirszt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. hist. kurfirst

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurfʲirʃt, AS: kurfʹiršt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurfierstwo n., kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfirsztwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo

przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy, stpol. kurfirsztowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektor, kurfirst, stpol. kurfierst

Wiktionary

# kurfirsztowy

przymiotnik

(1.1) stpol. hist. dotyczący kurfirszta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurfʲirˈʃtɔvɨ, AS: kurfʹirštovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurfirst, stpol. kurfierst, daw. kurfierstwo, daw. kurfirstowa, daw. kurfirstówna, daw. kurfirstwo, daw. kurfirszt

przym. daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektorski, daw. kurfirstowski, daw. kurfirstowy

Wiktionary

# kurgan

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto obwodowe, we wschodniej części Rosji, nad Tobołem;

Wiktionary

Kurgan (ros. Куpгaн) – miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Tobołem (dopływ Irtysza), stolica obwodu kurgańskiego. Zamieszkane przez około 312,3 tys. mieszkańców (2020).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kurgański

Wiktionary

# kurgański

→ Kurgan (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Kurganem, dotyczący Kurganu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurgan m.

Wiktionary

# kurhan

1. stożkowy nasyp ziemny wznoszony od czasów neolitu do wczesnego średniowiecza; mogiła;
2. kopiec wzniesiony na czyjąś cześć lub pamiątkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archeol. rodzaj mogiły w kształcie kopca;

(1.2) książk. kopiec usypany na cześć kogoś lub na pamiątkę czegoś

Wiktionary

Kurhan, in. tumulus (łac. tumulus) – rodzaj mogiły w formie kopca, o kształcie stożkowatym lub zbliżonym do półkulistego, z elementami drewnianymi, drewniano-kamiennymi lub kamiennymi, w którym znajduje się komora grobowa z pochówkiem szkieletowym lub ciałopalnym. Pomieszczenia grobowe, nieraz bardzo rozbudowane, mają zwykle konstrukcję kamienną bądź drewnianą, czasem są kute w litej skale.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Archeolodzy zamierzają zbadać pobliski kurhan.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurxãn, AS: kurχãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kurhanek m.

przym. kurhanowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grobowiec, tumulus

(1.2) kopiec

Wiktionary

# kurhanek

mały kurhan; kopczyk, pagórek

SJP.pl

# kurhannik

gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

Kurhannik (Buteo rufinus) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący południowo-wschodnią Europę, Bliski Wschód, Azję Środkową oraz północną Afrykę. Ptaki występujące najbardziej na północy wędrują.

Wikipedia

# kurhanowy

przymiotnik od: kurhan

SJP.pl

# kurhaus

dawniej: budynek w kurorcie, w którym mieściły się restauracje, kawiarnie, kasyna itp.; kursal, kurhauz

SJP.pl

# kurhauz

dawniej: budynek w kurorcie, w którym mieściły się restauracje, kawiarnie, kasyna itp.; kursal, kurhaus

SJP.pl

# kuria

zespół kolegialnych urzędów duchownych; curia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. jednostka podziału obywateli w starożytnym Rzymie;

(1.2) hist. archit. budynek posiedzeń senatu w starożytnym Rzymie;

(1.3) kośc. praw. instytucja administracyjna zarządzająca diecezją, na której czele stoi ordynariusz;

(1.4) kośc. praw. instytucja administracyjna zarządzająca prowincją zakonną, na której czele stoi przełożony prowincjalny;

(1.5) kośc. archit. siedziba kurii (1.3) lub kurii (1.4)

Wiktionary

- kuria (religia) – zespół kolegialnych urzędników duchownych
- kuria (architektura) – określenie miejskiej parceli
- Kuria Rzymska – organ, przez który papież sprawuje swoją władzę
- curia Iulia – budynek na Forum Romanum przeznaczony na posiedzenia senatu w starożytnym Rzymie
- curia – w starożytnym Rzymie najstarsza jednostka podziału obywateli oparta na związkach rodowych
- system kurialny – dzielący wyborców na kurie w zależności od cenzusu majątkowego, cenzusu wykształcenia bądź stanu społecznego
- Kuria – wieś w rosyjskim Kraju Ałtajskim
- Kuria – atol Wysp Gilberta na Oceanie Spokojnym, w Mikronezji
- Język kuria – język z rodziny bantu, używany w Kenii i Tanzanii
- Kuria (dystrykt) – dystrykt Prowincji Nyanza w Kenii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W skład kurii wchodziły rody patrycjuszowskie i plebejskie.

(1.2) Drzwi kurii zostały przeniesione i zainstalowane w bazylice św. Jana na Lateranie.

(1.3) Pracownicy kurii biskupiej nazywani są kurialistami.

(1.4) Ojciec Bonawentura od lat pracuje w kurii prowincjalnej, jest sekretarzem prowincjała.

(1.5) Kurię wybudowano według projektu Zygmunta Gawlika.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurialista m., kurializm m.

przym. kurialny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kurialista m., kurializm m.

przym. kurialny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|curia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) curia; (1.2) curia; (1.3) curia; (1.4) curia

* baskijski: (1.1) kuria

* białoruski: (1.1) курыя ż.

* włoski: (1.1) curia ż.; (1.2) curia ż.; (1.3) curia ż.; (1.4) curia ż.

źródła.

== kuria (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. kuria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) Erromako kuria → Kuria Rzymska

synonimy.

Wiktionary

# kurialista

1. urzędnik kurii, osoba powiązana z kurią;
2. dawniej: zwolennik nieograniczonej władzy papieskiej w Kościele

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik kurii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kurialiści skrupulatnie ujęli w spisie wszystkie, nawet najmniejsze parafijki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuria ż., kurializm m.

przym. kurialny

Wiktionary

# kurializm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. doktryna w Kościele katolickim, mówiąca o wyższości papieża nad soborem

Wiktionary

Kurializm – teoria głosząca wyższość papieża nad soborem oraz całym Kościołem (odwrotność koncyliaryzmu).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kurʲˈjalʲism̥, AS: kurʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuria ż., kurialista ż.

przym. kurialny

Wiktionary

# kurialny

1. przymiotnik od: kuria;
2. dawniej: sądowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kurią, odnoszący się do kurii

(1.2) taki jak w kurii, właściwy kurii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Radio archidiecezjalne ma swoją siedzibę w budynku kurialnym.

(1.2) Tym kurialnym żargonem zdradzał swoje miejsce zatrudnienia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuria ż., kurializm m., kurialista m.

Wiktionary

# kurianowicz

nazwisko

SJP.pl

# kuriata

nazwisko

SJP.pl

# kurier

osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poczt. osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) publ. codzienna gazeta informacyjna

(2.2) telew. codzienny serwis informacyjny

Wiktionary

- kurier – goniec, posłaniec
- Kurier – telewizyjny program informacyjny
- Kurier – nazwa statku parowego z XIX wieku
- Kurier – dziennik wydawany w Austrii
- Kurier – film w reżyserii Władysława Pasikowskiego z 2019
- Kurier – powieść Roberta Muchamore’a z 2004
- Kurier – miesięcznik wydawany w Czerwionce-Leszczynach
- Kurier – singel Krzysztofa Zalewskiego

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) wysłać kurierem • kurier dyplomatyczny

synonimy.

(1.1) posłaniec, goniec

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fż. kurierka ż.

przym. kurierski

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|courrier. lub etym|wł|corriere.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) koerier

* angielski: (1.1) courier

* arabski: (1.1) ساع

* azerski: (1.1) çapar

* baskijski: (1.1) mezulari

* bułgarski: (1.1) куриер m.

* czeski: (1.1) kurýr m.

* duński: (1.1) bud n.

* esperanto: (1.1) kuriero

* francuski: (1.1) courrier m.

* hiszpański: (1.1) mensajero

* niemiecki: (1.1) Kurier m.; (2.1) Anzeiger m.

* rosyjski: (1.1) курьер m.

* szwedzki: (1.1) kurir w.

* tuvalu: (1.1) avefekau

* ukraiński: (1.1) кур'єр m.

źródła.

== kurier (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) kurier, goniec

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurʲjɛr, AS: kurʹi ̯er

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. kurierka ż.

przym. kurierski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posłaniec, goniec

Wiktionary

# kurierek

1. kobieta pełniąca funkcję kuriera;
2. dawniej: dyliżans pocztowy

SJP.pl

# kurierka

1. kobieta pełniąca funkcję kuriera;
2. dawniej: dyliżans pocztowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: kurier

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kobiety uczestniczyły w powstaniu styczniowym, pełniąc funkcje łączniczek, zwiadowczyń, kurierek, adiutantek, sanitariuszek. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurʲˈjɛrka, AS: kurʹi ̯erka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kurier.

Wiktionary

# kurierowy

→ kurier (gazeta lub pociąg)

SJP.pl

# kurierski

→ kurier (osoba)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub zawodem kuriera, kurierstwem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurier mos., kurierka ż., kurierstwo n.

Wiktionary

# kurierstwo

zajęcie kuriera

SJP.pl

# kuriozalnie

przysłówek sposobu

(1.1) książk. w sposób kuriozalny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skakanie na biegówkach z dachu wygląda dosyć kuriozalnie.

(1.1) Litewska kolarka kuriozalnie przegrała na finiszu wygrany wyścig.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuriozum n.

przym. kuriozalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dziwacznie, egzotycznie

Wiktionary

# kuriozalność

szokująca niedorzeczność

SJP.pl

# kuriozalny

niezwykły, osobliwy, dziwaczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wyjątkowo osobliwy, budzący zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To był kuriozalny błąd.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurʲjɔˈzalnɨ, AS: kurʹi ̯ozalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuriozum n.

przysł. kuriozalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dziwny, dziwaczny, niezwykły, osobliwy, cudaczny, wymyślny, ekscentryczny, ekstrawagancki

Wiktionary

# kuriozum

osoba, rzecz lub zjawisko zdumiewające swoją niezwykłością lub dziwacznością; curiosum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzecz lub zjawisko wyjątkowo osobliwe, które budzi zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Już tylko jako kuriozum warto dodać, że przed wyborami, po których nastąpiło ujawnienie dramatycznego stanu finansów publicznych Grecji w 2010 r. ówczesny rząd stworzył 27 000 etatów w służbie publicznej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurʲˈjɔzũm, AS: kurʹi ̯ozũm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kuriozalny

przysł. kuriozalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osobliwość, dziwoląg, fenomen, cudak, ciekawostka

Wiktionary

# kurka

1. chroniony ptak wodny z rzędu chruścieli; kokoszka wodna;
2. zdrobnienie od: kura;
3. grzyb jadalny; lisica; pieprznik jadalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mikol. nazwa systematyczna|Cantharellus cibarius|ref=tak., pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;

(1.2) zool. zob. kurka wodna.

(1.3) zdrobn. od kura

wykrzyknik

(2.1) eufem. wykrzyknik wyrażający poczucie beznadziejności, bezradności lub zniecierpliwienia

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. od: kurek

Wiktionary

- kurka (pieprznik jadalny) – gatunek grzybów z rodziny pieprznikowatych
- Kurka – rzeka, dopływ Lubszy
- Kurka – uroczysko, półwysep nad jeziorem Mamry

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po powrocie do domu zjedliśmy pyszną jajecznicę z kurkami i cebulą.

(1.2) W starorzeczu znaleźliśmy gniazda kurek.

(1.3) Krzysiu! Zostaw kurki w spokoju!

(2.1) Kurka! Przestaniesz mi tu w końcu łazić?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurka, AS: kurka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kura ż., kurczak mzw., kurnik mrz., kurzęczak mrz., kureczka ż.

przym. kurkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pieprznik, lisica

(1.2) kokoszka

(2.1) kurka wodna!

Wiktionary

# kurkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Grzegorz Kurkiewicz (ur. 1922) – polski dziennikarz i publicysta
- Katarzyna Kurkiewicz (ur. 1989) – polska judoczka
- Ludwik Kurkiewicz (1906–1998) – polski klarnecista i pedagog
- Piotr Kurkiewicz (ur. 1986) – polski judoka
- Roman Kurkiewicz (ur. 1962) – polski dziennikarz
- Stanisław Kurkiewicz (1867–1921) – polski lekarz, internista i seksuolog
- Tadeusz Stefan Kurkiewicz (1885–1962) – polski biolog

Wikipedia

# kurkowate

rodzina morskich ryb promieniopłetwych z rzędu skorpenokształtnych

SJP.pl

Kurkowate, kurki (Triglidae) – rodzina morskich ryb skorpenokształtnych (Scorpaeniformes).

Wikipedia

# kurkowaty

o cechach kurkowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# kurkowski

nazwisko

SJP.pl

# kurkowy

→ kurek

SJP.pl

#### Patrz:

kurek

# kurkuma

1. roślina z rodziny imbirowatych, o barwnych kwiatach i mięsistych kłączach; ostryż, szafraniec, żółcień;
2. przyprawa o intensywnie żółtej barwie, otrzymywana z kłączy tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bot. nazwa systematyczna|Curcuma|ref=tak., ostryż, ostryż długi

(1.2) kulin. przyprawa z kłączy kurkumy (1.1), barwiąca potrawy na żółto

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) szafranica, żółcień

antonimy.

hiperonimy.

(1.2) przyprawa

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kurkumina ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|sanskr|कुङ्कुम. (kunkuma), etym|arab|كركم. (kurkum), etym|hebr|כרכם. (karkom)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) turmeric; (1.2) turmeric powder

* arabski: (1.1) كركم

* birmański: (1.1) နနွင်း

* chorwacki: (1.1) kurkuma

* czeski: (1.1) kurkuma ż.

* duński: (1.2) gurkemeje w.

* francuski: (1.1) curcuma

* hebrajski: (1.1) כורכום m.

* hindi: (1.1) हल्दी ż.

* hiszpański: (1.1) cúrcuma ż.; (1.2) cúrcuma ż.

* ido: (1.1) kurkumo; (1.2) kurkumo

* khmerski: (1.1) រមៀត

* niderlandzki: (1.1) kurkuma

* niemiecki: (1.1) Kurkuma ż.

* norweski (bokmål): (1.1) gurkemeie m.; (1.2) gurkemeie m.

* norweski (nynorsk): (1.1) gurkemeie m.; (1.2) gurkemeie m.

* perski: (1.1) زردچوبه

* portugalski: (1.1) curcuma

* sanskryt: (1.1) उमा ż., हरिद्रा ż., कङ्कटेरी ż., कटंकटेरी, कदम्ब m., कर्चूरक m., कावेरी, क्षपा ż., गौतमी, गौरी, तमि ż., तुङ्गी ż., सुन्दरी ż.

* słowacki: (1.1) kurkuma ż.

* słoweński: (1.1) kurkuma

* szwedzki: (1.1) gurkmeja

* tamilski: (1.1) மஞ்சள்

* turecki: (1.1) zerdeçal

* węgierski: (1.1) kurkuma

* włoski: (1.1) curcuma ż.; (1.2) curcuma ż.

źródła.

== kurkuma (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) nazwa systematyczna|Curcuma longa|ref=tak., kurkuma

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈkũma, AS: kurkũma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurkumina ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szafranica, żółcień

Wiktionary

# kurkumina

żółtopomarańczowy barwnik otrzymywany z kłączy kurkumy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żółty barwnik pozyskiwany z kurkumy

Wiktionary

Kurkumina (E100) – organiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch reszt feruloilowych połączonych atomem węgla. Jest przeciwutleniaczem polifenolowym. Stosowany jako żółtopomarańczowy barwnik spożywczy; składnik m.in. przyprawy curry.

Strukturę związku zbadali w 1910 Stanisław Kostanecki, Janina Miłobędzka i Wiktor Lampe.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kurkuma ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) kurkumina

* hiszpański: (1.1) curcumina ż.

* nowogrecki: (1.1) κουρκουμίνη ż.

źródła.

== kurkumina (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kurkumina

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurkuma ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kurkuma ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) kurkumina

* hiszpański: (1.1) curcumina ż.

* nowogrecki: (1.1) κουρκουμίνη ż.

źródła.

== kurkumina (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kurkumina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kurkumowy

→ kurkuma

SJP.pl

#### Patrz:

kurkuma

# kurlandczyk

mieszkaniec Kurlandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kurlandii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurlandia ż.

:: fż. Kurlandka ż.

przym. kurlandzki

Wiktionary

# kurlandia

1. kraina historyczna na Łotwie, południowa część dawnych Inflant;
2. dawne państwo w Europie; Księstwo Kurlandii i Semigalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

(1.2) hist. księstwo Kurlandii i Semigalii

Wiktionary

Kurlandia (łot. Kurzeme – ziemia Kurów, niem. Kurland) – kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem. Nazwa pochodzi od łotewskiego plemienia Kurów (Kuronów). W szerszym kontekście nazwa używana na określenie Księstwa Kurlandii i Semigalii.

Graniczy z Semigalią na wschodzie i Żmudzią na południu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kurlandczyk mos., Kurlandka ż.

przym. kurlandzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Kuronia

Wiktionary

# kurlandka

mieszkanka Kurlandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kurlandii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurlandia ż.

:: fm. Kurlandczyk mos.

przym. kurlandzki

Wiktionary

# kurlandzki

przymiotnik od: Kurlandia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kurlandii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurlandia ż., Kurlandczyk m., Kurlandka ż.

Wiktionary

# kurmandżi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język z grupy irańskiej, tworzący wraz z sorani oraz kilkoma innymi pokrewnymi językami i dialektami tzw. makrojęzyk kurdyjski;

Wiktionary

Język kurmandżi, kurdi, północnokurdyjski – język z grupy irańskiej.

Liczbę osób posługujących się językiem kurmandżi ocenia się na ok. 14,6 mln, z czego 8 miliony zamieszkują wschodnie regiony Turcji. Pozostali użytkownicy kurmandżi to mieszkańcy Syrii, Iranu, Iraku, Libanu, Armenii, Gruzji, Azerbejdżanu i Turkmenistanu.

Wikipedia

# kurna

taki, w którym dym z paleniska wydostaje się otworami w ścianach i dachu

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. eufem. używany jako przekleństwo

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: kurny

Wiktionary

Kurna – wieś w Estonii, w prowincji Harju, w gminie Rae.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kurna, ile jeszcze będziemy tak sterczeć?!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurza stopa, kurza twarz, kurka wodna, kurczę blade, kurczę pieczone, kuźwa, kurde, kurdebalans, kurdefelek, kurdemol, kurna chata, kurna olek, kurtka na wacie, jasny gwint, holender, choroba, choroba jasna, jasna ciasna, o w mordę, w mordę jeża, psiakość, psiakrew, psiamać, psianoga

Wiktionary

# kurniawa

regionalnie: zamieć śnieżna, zadymka; kurniawica, kurzawa

SJP.pl

# kurniawica

regionalnie: zamieć śnieżna, zadymka; kurniawa, kurzawa

SJP.pl

# kurnicki

nazwisko

SJP.pl

# kurniczek

zdrobniale kurnik

SJP.pl

# kurnik

1. pomieszczenie dla drobiu;
2. potocznie o małym, nędznym budynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. pomieszczenie gospodarcze dla kur;

(1.2) daw. kulin. pieróg weselny z nadzieniem z dodatkiem mięsa kurzego;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. gw-pl|Warszawa. handlarz drobiem

Wiktionary

Kurnik – budynek gospodarczy przeznaczony do hodowli drobiu, zwłaszcza kur.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dawniej kury mogły sobie wchodzić i wychodzić z kurnika, kiedy chciały; teraz trzyma się je w klatkach.

(1.1) Od rana słychać było, jak koguty pieją w kurniku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurʲɲik, AS: kurʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kurka ż., kurzęczak m., kura ż., kurczak m., kurczę n.

przym. kurnikowy, kurzy

wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

# kurnikarz

hodowca drobiu

SJP.pl

# kurnikowy

→ kurnik

SJP.pl

#### Patrz:

kurnik

# kurnosy

mający krótki, zadarty nos

SJP.pl

# kurny

taki, w którym dym z paleniska wydostaje się otworami w ścianach i dachu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. (o budynku, pomieszczeniu, piecu) dymny, dymiący (bo pozbawiony komina)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kurna chata nie miała komina. Dym z paleniska wydostawał się na zewnątrz przez otwór w dachu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurnɨ, AS: kurny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kurzyć, wkurzać, wkurzyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dymny

Wiktionary

# kuro-siwo

morski prąd

SJP.pl

# kurobród

rodzaj ptaków z rodziny koralników

SJP.pl

# kuroczub

gatunek ptaka z rodziny kurowatych

SJP.pl

Kuroczub (Pucrasia macrolopha) – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae), podrodziny bażantów (Phasianinae). Występuje w Himalajach i na południe od nich oraz w Chinach. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

# kurokrad

rzadko: złodziej kur

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) złodziej zajmujący się kradzieżą kur

Wiktionary

# kurol

gatunek ptaka, będący jedynym przedstawicielem rzędu i rodziny kuroli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Leptosomus discolor|Hermann|ref=tak., gatunek ptaka z rodzaju Leptosomus, występującego na Madagaskarze;

(1.2) ornit. ptak z gatunku kuroli (1.1)

Wiktionary

Kurol (Leptosomus discolor) – gatunek średniej wielkości ptaka, będący jedynym przedstawicielem rzędu (Leptosomiformes) i rodziny (Leptosomidae) kuroli. Występuje jedynie na Madagaskarze i Komorach.

Systematyka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ptaki z gatunku kuroli występują jedynie na Madagaskarze i Komorach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurole nmos.

Wiktionary

# kurole

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Leptosomatidae|Blyth|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, występujących na Madagaskarze i Komorach;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kurol

Wiktionary

Kurol (Leptosomus discolor) – gatunek średniej wielkości ptaka, będący jedynym przedstawicielem rzędu (Leptosomiformes) i rodziny (Leptosomidae) kuroli. Występuje jedynie na Madagaskarze i Komorach.

Systematyka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U kuroli występuje wyraźny dymorfizm płciowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurol mrz.

Wiktionary

# kuroliszek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) etn. legendarna istota wielkości indyka, pokryta pierzem, z nietoperzowatymi skrzydłami i sępim dziobem

Wiktionary

# kuroń

nazwisko, m.in. Jacek Kuroń (1934-2004) - polityk, współtwórca porozumienia Okrągłego Stołu

SJP.pl

Znane osoby noszące nazwisko Kuroń:

- Danuta Kuroń
- Jacek Kuroń
- Grażyna Kuroń
- Maciej Kuroń

Wikipedia

# kuronia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. Kurlandia (kraina geograficzna)

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kuroński

Wiktionary

# kuroniówka

1. zupa dla ubogich i bezdomnych gotowana przez miejskie ośrodki pomocy społecznej (akcja zapoczątkowana przez J. Kuronia)
2. potocznie zasiłek dla bezrobotnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. pot. zupa wydawana charytatywnie przez instytucje państwowe;

(1.2) hist. pot. zasiłek dla bezrobotnych

Wiktionary

Kuroniówka – potoczne określenie darmowego posiłku, jaki był wydawany na ulicach Warszawy mieszkańcom miasta na początku lat 90. XX wieku, m.in. osobiście przez ministra pracy i polityki socjalnej Jacka Kuronia. Posiłkiem tym była grochówka. Następnie wyraz ten stał się synonimem zasiłku dla bezrobotnych.

W 2012 powstała Fundacja Kuroniówka Joanny Liszkiewicz-Kuroń, zajmująca się pomocą ubogim i potrzebującym. W 2014 zarejestrowano Fundację Solidarności Społecznej SOS Kuroniówka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kucharze rozdawali gorącą kuroniówkę.

(1.2) Z kuroniówek żyła większość mieszkańców miasteczka.

Wiktionary

# kuroński

dotyczący Kurów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kuronią lub Kurami, dotyczący Kuronii lub Kurów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuronia ż., Kur mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurlandzki

Wiktionary

# kuropatnicki

nazwisko

SJP.pl

Kuropatnicki Hrabia − polski herb szlachecki, hrabiowska odmiana herbu Nieczuja.

Wikipedia

# kuropatnik

gatunek ptaka z rodziny kurowatych

SJP.pl

Kuropatnik (niem. Töppendorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Strzelin.

Wikipedia

# kuropatwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Perdix perdix|ref=tak., polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

(1.2) daw. zręcznościowa zabawa dwóch osób z użyciem książki

Wiktionary

Kuropatwa (zwyczajna) (Perdix perdix) – gatunek średniego, osiadłego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). Zamieszkuje niemal całą Europę oraz Azję Środkową. W górach może przebywać na 2600 m n.p.m. (na Kaukazie). Wprowadzona do Ameryki Północnej. Populacja podlega znacznym wahaniom, liczebność ptaków zależy od ostrości zimy oraz pogody w czerwcu i lipcu, gdy wykluwają się pisklęta, które są bardzo wrażliwe na przemoknięcie i wychłodzenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pocieszyła go myśl, że ten zastrzelony jastrząb mógłby wyjeść przez zimę niejedno stado kuropatw, sporo zajęcy, a tak już nie żyje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurɔˈpatfa, AS: kuropatfa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kuropatwi

Wiktionary

# kuropatwi

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla kuropatwy; dotyczący, odnoszący się do kuropatwy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurɔˈpatfʲi, AS: kuropatfʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuropatwa ż.

Wiktionary

# kuropatwiak

rodzaj ptaków z podrodziny bażantów

SJP.pl

# kuropatwiany

zielononóżka kuropatwiana - polska rasa kur ogólnoużytkowych

SJP.pl

# kuropatwiarnia

pomieszczenie do hodowli kuropatw

SJP.pl

# kuropatwiński

nazwisko

SJP.pl

# kuropaty

miejscowość na Białorusi

SJP.pl

Kuropaty (biał. Курапа́ты, ros. Куропаты) – uroczysko na skraju Mińska na Białorusi, w którym odkryte zostały masowe groby ludzi rozstrzelanych przez NKWD w latach 1937–1941.

Liczba ofiar nie jest dokładnie znana i może wynosić:

- według Aleha Bażełki, prokuratora generalnego Białorusi – do 7 tysięcy osób
- według Hienadzia Tarnauskiego, prokuratora generalnego Białoruskiej SRR – co najmniej 30 tysięcy osób
- według przewodnika Biełaruś – do 100 tysięcy osób
- według Zianona Pazniaka (artykuł w gazecie „Litaratura i mastactwa”) – od 100 tysięcy do 250 tysięcy osób
- według Zdzisława Winnickiego, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego – 250 tysięcy osób
- według Normana Daviesa, brytyjskiego historyka – ponad ćwierć miliona osób.

Wikipedia

# kurorcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kurort

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kurort, lecz tylko mały kurorcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurort m.

Wiktionary

# kurort

miejscowość rekreacyjna, uzdrowisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejscowość wypoczynkowa

Wiktionary

Kurort – nazwa odnosząca się do:

- Miejscowość turystyczna
- Uzdrowisko

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkurɔrt, AS: kurort

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurorcik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. bad

Wiktionary

# kurortowy

przymiotnik od: kurort

SJP.pl

# kuros

typ posągu w starożytnej Grecji, wizerunek nagiego młodzieńca

SJP.pl

Wikipedia

# kurosawa

[czytaj:
a) kurosawa albo
b) kurosała, kurosawie - kurosale] Akira Kurosawa (1910-98), japoński reżyser i scenarzysta filmowy

SJP.pl

Kurosawa – japońskie nazwisko

Wikipedia

# kuroślep

inaczej: kurza ślepota

SJP.pl

# kurów

1. kogut - samiec kury;
2. ryba z rodziny głowaczowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilkunastu miejscowości (w tym miasta) w Polsce;

Wiktionary

Kurów – miasto w Polsce, położone w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Kurów.

Leży nad rzeką Kurówką (i jej dopływami: Strugą Kurowską oraz Białką), na pograniczu Wysoczyzny Lubartowskiej i Płaskowyżu Nałęczowskiego. Jest siedzibą gminy Kurów oraz rzymskokatolickiej parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 Kurów liczył 2787 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Polsce jest kilkanaście miejscowości o nazwie Kurów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuruf, AS: kuruf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurowiak m., kurowianin m., Kurówka ż.

przym. kurowski

Wiktionary

# kurować

1. przeprowadzać kurację;
2. kurować się - poddawać się kuracji; kurować samego siebie; leczyć się

SJP.pl

# kurowate

rodzina ptaków z rzędu grzebiących; bażantowate, kurakowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Phasianidae|Horsfield|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu grzebiących;

Wiktionary

Kurowate, bażantowate (Phasianidae) – rodzina ptaków z rzędu grzebiących (Galliformes). Obejmuje gatunki grzebiące, zamieszkujące Eurazję, Afrykę, Australazję i Amerykę Północną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Generalnie kurowate słabo latają.

(1.1) Bażant zwyczajny należy do kurowatych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kura ż., kurak mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bażantowate

Wiktionary

# kurowaty

o cechach kurowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# kurowianin

mieszkaniec Kurowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kurowianka

mieszkanka Kurowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kurowice

W Polsce

- Kurowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Jerzmanowa
- Kurowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Brójce
- Kurowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sabnie
- Kurowice – gromada w powiecie łódzkim
- Kurowice – gromada w powiecie sokołowskim

Wikipedia

# kurowicki

nazwisko

SJP.pl

# kurówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polska rzeka przepływająca przez Lubelszczyznę;

Wiktionary

- Kuriwka, Kurówka – wieś na Ukrainie
- Kurówka – część wsi Postoliska w województwie mazowieckim

Rzeki w Polsce:

- Kurówka – dopływ Wisły
- Kurówka – dopływ Lachówki
- Kurówka – dopływ Narwi
- Kurówka – dopływ Wolbórki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kurówka ma długość około 50 kilometrów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈrufka, AS: kurufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurów

Wiktionary

# kurowo

nazwa kilku wsi i osad w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Kurowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
- Kurowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krasne
- Kurowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo
- Kurowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Kobylin-Borzymy
- Kurowo – osada w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Choczewo
- Kurowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski
- Kurowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Kościan
- Kurowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice
- Kurowo – gromada w powiecie sierpeckim
- Kurowo – gromada w powiecie włocławskim
- Kurowo – przystanek kolejowy w województwie wielkopolskim
- Kurowo – przystanek kolejowy w województwie pomorskim

Wikipedia

# kurowski

→ Kurów, → Kurowo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miejscowością Kurowo, dotyczący miejscowości Kurowo

(1.2) związany z miejscowością Kurów, dotyczący miejscowości Kurów

Wiktionary

- Kurowski (nazwisko)
- Kurowski (herb szlachecki)

Osoby o nazwisku Kurowski i Kurowska:

- Adam Kurowski – pułkownik lotnictwa, obserwator
- Angelika Kurowska – aktorka
- Antoni Kurowski – działacz ruchu ludowego
- Andrzej Kurowski – wojewoda lubelski
- Apolinary Kurowski – oficer powstania styczniowego
- Bartłomiej Kurowski – szpadzista
- Bartosz Kurowski – literat
- Bohdan Kurowski – dziennikarz i dramaturg
- Bożena Kurowska – aktorka
- Bożysław Kurowski – prawnik, działacz emigracyjny
- Bruno Kurowski – niemiecki prawnik i polityk
- Edward Kurowski – prozaik
- Halina Kurowska – oficer AK
- Iwona Kurowska z domu Paziewska – posłanka na Sejm IX kadencji, nauczycielka i działaczka samorządowa
- Jacek Kurowski – dziennikarz sportowy
- Jan Nepomucen Kurowski – agronom i pisarz
- Joanna Katarzyna Kurowska – aktorka
- Józef Szymon Kurowski – artysta malarz, litograf
- Kamila Kurowska – nauczycielka i polityk
- Katarzyna Zajdel-Kurowska – ekonomistka
- Klemens Kurowski – szlachcic polski
- Leon Kurowski – prawnik
- Łukasz Kurowski – wojskowy
- Maciej Kurowski – saneczkarz
- Marcin Kurowski – naukowiec
- Maria Kurowska – farmaceutka
- Maria Kurowska z domu Żurowska – pielęgniarka i działaczka społeczna
- Maria Kurowska z domu Potrzeba – posłanka na Sejm IX kadencji, nauczycielka i działaczka samorządowa
- Marian Kurowski – trener piłkarski
- Mieczysław Kurowski – uczestnik powstania warszawskiego
- Mikołaj Kurowski – arcybiskup gnieźnieński
- Piotr Kurowski – szlachcic polski
- Rajnold Kurowski – specjalista w dziedzinie wytrzymałości materiałów, profesor PŁ
- Stefan Kurowski – ekonomista i działacz polityczny
- Stefan Kurowski – prawnik
- Tadeusz Kurowski – komendant obwodu Łuków Okręgu Lublin Batalionów Chłopskich
- Teresa Kurowska – prawniczka
- Witold Kurowski – prawnik
- Władysław Kurowski – poseł na Sejm IX kadencji, nauczyciel i działacz samorządowy
- Zdzisław Kurowski – polityk

Wikipedia

#### Patrz:

Kurów, → Kurowo

#### Powiązane:

rzecz. Kurowo n., Kurów m., kurowianin m., kurowianka ż.

Wiktionary

# kurozwęcki

→ Kurozwęki

SJP.pl

#### Patrz:

Kurozwęki

# kurozwęki

wieś w Polsce

SJP.pl

Kurozwęki, dawnej także Kurolęki – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie miejsko-wiejskiej Staszów. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1400 roku, w drugiej połowie XVI wieku położone było w powiecie wiślickim w województwie sandomierskim. Kurozwęki były miastem do 1870 roku.

Wikipedia

# kurp

1. chodak, łapeć pleciony z łyka;
2. taniec zbliżony do mazura i kujawiaka, pospolity na Kurpiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kurpiów

Wiktionary

- mieszkaniec Kurpiowszczyzny
- ORP Kurp – okręt podwodny

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kurp m., Kurpie nmos., Kurpiowszczyzna ż.

:: fż. Kurpianka ż.

przym. kurpiowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Puszczak

Wiktionary

# kurpanik

nazwisko

SJP.pl

# kurpianka

członkini ludności pochodzenia mazurskiego, zamieszkującej tereny puszcz: Kurpiowskiej i Białej

SJP.pl

# kurpie

rodzaj obuwia noszonego dawniej przez Kurpiów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. część Mazowsza;

Wiktionary

Kurpie – grupa etnograficzna ludności polskiej, zamieszkująca tereny dwóch puszcz mazowieckich: Puszczy Zielonej (zwanej też: Puszczą Kurpiowską lub Zagajnicą) i Puszczy Białej, funkcjonująca również jako określenie regionu kurpiowskiego (inaczej: Kurpiowszczyzna). Granica oddzielająca obie puszcze dzieli region na Kurpie Zielone i Kurpie Białe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Kurpiach, Podlasiu, Warmii i Mazurach wypiekano w wigilię Nowego Roku lub w święto Trzech Króli figurki zwierząt (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurpiowszczyzna ż., Kurp mos., Kurpianka ż.

przym. kurpiowski

przysł. kurpiowsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kurpiowszczyzna

Wiktionary

# kurpiel

nazwisko

SJP.pl

- Kurpiel (Binarowa)

Nazwisko

- Tadeusz Kurpiel

Wikipedia

# kurpiewski

nazwisko

SJP.pl

# kurpiński

nazwisko

SJP.pl

Kurpiński:

- Karol Kazimierz Kurpiński
- Waldemar Kurpiński

Wikipedia

# kurpiowski

dotyczący Kurpiów albo Kurpiowszczyzny, charakterystyczny dla Kurpiów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kurpiami, dotyczący Kurpi, wywodzący się z Kurpi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W stroju kurpiowskim zatańczyli okrąglaka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurpie nmos., Kurpiowszczyzna ż., Kurpianka ż., Kurp mos.

Wiktionary

# kurpiowszczyzna

tradycje i ogół Kurpiów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. część Mazowsza

Wiktionary

Kurpie – grupa etnograficzna ludności polskiej, zamieszkująca tereny dwóch puszcz mazowieckich: Puszczy Zielonej (zwanej też: Puszczą Kurpiowską lub Zagajnicą) i Puszczy Białej, funkcjonująca również jako określenie regionu kurpiowskiego (inaczej: Kurpiowszczyzna). Granica oddzielająca obie puszcze dzieli region na Kurpie Zielone i Kurpie Białe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mieli największą chałupę na całej chyba Kurpiowszczyźnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurpie lm nm., Kurp mos., Kurpianka ż.

przym. kurpiowski

przysł. kurpiowsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kurpie

Wiktionary

# kurpisz

nazwisko

SJP.pl

# kurrenta

odręczne pismo gotyckie

SJP.pl

Kurrenta albo Kurrentschrift (łac. currere „biec”, dosł. „pismo bieżące”) – pismo gotyckie odręczne używane od XVI wieku do połowy XX wieku jako pismo użytkowe w Niemczech i na całym obszarze niemieckojęzycznym oraz w krajach skandynawskich. Stosowano je również jako pismo urzędowe i protokołowe. Typograficznie należy do pisma łamanego.

Wikipedia

# kurs

1. kierunek poruszania się, np. okrętu;
2. szkolenie, najczęściej fakultatywne;
3. cena papierów wartościowych, walut;
4. kierunek w polityce;
5. potocznie: obieg (puścić coś w kurs), orientacja (wypaść z kursu), praca (być w kursie);
6. potocznie: przejazd taksówką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat

(1.2) żegl. kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu

(1.3) ekon. finans. cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie

Wiktionary

- kurs giełdowy
- kurs akcji
- kurs walutowy
- kurs bukmacherski
- kurs (nawigacja)
  - kurs kompasowy
  - kurs magnetyczny
  - kurs żyrokompasowy
  - kurs rzeczywisty
- kurs (żeglarstwo)
- kurs (lotnictwo)
- kurs (kształcenie)
- Kurs – system zbliżania używany w rosyjskich pojazdach kosmicznych Sojuz i Progress

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zapisałem się na kurs na prawo jazdy.

(1.2) Statek wziął kurs na Oslo.

(1.3) Dzisiejszy kurs euro jest wyższy od wczorajszego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurs, AS: kurs

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kursant mos., kursantka ż., kursowanie n.

:: zdrobn. kursik mrz.

czas. kursować ndk.

przym. kursowy, kursancki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szkolenie

(1.2) kierunek

Wiktionary

# kurs-konferencja

kurs szkoleniowy w formie konferencji; kurskonferencja, kursokonferencja

SJP.pl

# kursa

nazwisko

SJP.pl

# kursal

dawniej: budynek w kurorcie, w którym mieściły się restauracje, kawiarnie, kasyna itp.; kurhauz, kurhaus

SJP.pl

# kursancki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kursantem, dotyczący kursanta, przeznaczony dla niego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kursant mos., kursantka ż., kurs mrz.

przym. kursowy

Wiktionary

# kursant

uczestnik kursu, szkolenia; kursowicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba biorąca udział w kursie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lektorzy w ogóle nie używali języka polskiego, niezależnie od tego, na jakim poziomie był kursant.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurs mrz.

:: fż. kursantka ż.

przym. kursancki, kursowy

Wiktionary

# kursantka

→ kursant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczestniczka kursu

Wiktionary

#### Patrz:

kursant

#### Powiązane:

rzecz. kurs mrz.

:: fm. kursant mos.

przym. kursancki, kursowy

Wiktionary

# kursi

bogato zdobiony pulpit pod księgi, zwłaszcza pod Koran; rahla

SJP.pl

- Kursi – wieś w Estonii, w gminie Kuusalu, w prowincji Harju
- Kursi – wieś w Estonii, w gminie Puurmani, w prowincji Jõgeva
- Kursi – wieś w Estonii, w gminie Tamsalu, w prowincji Lääne Viru.

- Kursi – park narodowy na północy Izraela.

Wikipedia

# kursik

zdrobnienie od: kurs

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kurs

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kurs, lecz tylko mały kursik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurs m.

Wiktionary

# kursista

dawniej: kursant - uczestnik kursu, szkolenia

SJP.pl

# kursistka

dawniej: kursantka - uczestniczka kursu, szkolenia

SJP.pl

# kursk

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;

Wiktionary

Kursk (ros. Курск) – miasto w zachodniej Rosji, stolica obwodu kurskiego. Jest także centrum administracyjnym kurskiego rejonu, w którego skład jednak nie wchodzi stanowiąc samodzielną jednostkę administracyjną obwodu (okręg miejski).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Kurska|Ms=Kursku. • bitwa pod Kurskiem

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Kurszczyzna ż.

przym. kurski

frazeologia.

etymologia.

etym|staroruskie|Курьскъ. < etym|staroruskie|Кур. (Kur) → Kura, rzeka przepływająca przez Kursk

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Kursk

* bułgarski: (1.1) Курск m.

* czeski: (1.1) Kursk m.

* francuski: (1.1) Koursk

* niemiecki: (1.1) Kursk

* rosyjski: (1.1) Курск m.

* słowacki: (1.1) Kursk m.

* ukraiński: (1.1) Курськ m.

źródła.

== Kursk (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Kursk

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurszczyzna ż.

przym. kurski

Wiktionary

# kurski

związany z miejscowością Kursk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pochodzący z Kurska albo dotyczący tego miasta

Wiktionary

Kurski – polskie nazwisko. W 2014 nosiło je ok. 100 osób.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kursk mrz.

Wiktionary

# kurskonferencja

kurs szkoleniowy w formie konferencji; kurs-konferencja, kursokonferencja

SJP.pl

# kursograf

urządzenie nawigacyjne samoczynnie wykonujące wykres kursu statku na mapie

SJP.pl

# kursokonferencja

kurs szkoleniowy w formie konferencji; kurskonferencja, kurs-konferencja

SJP.pl

# kursomierz

przyrząd do wyznaczania kursu statku

SJP.pl

# kursor

dawniej: posłaniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;

(1.2) inform. wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury

(1.3) inform. tymczasowa struktura służąca do pobierania wyniku zapytania SQL w systemach zarządzania bazą danych;

(1.4) daw. koń wyścigowy

(1.5) daw. osoba wysyłana z pilną wiadomością, pismem, przesyłką itp.

Wiktionary

Kursor (łac. cursor „biegacz”) – ruchomy znacznik wyświetlany na wyświetlaczu, służący do wskazywania miejsca, w którym operator zamierza podjąć jakąś akcję. Zależnie od urządzenia i rodzaju wykonywanej pracy znacznik ten może przybierać różne kształty i kolory; w pewnych przypadkach może to być nawet krótka animacja. Kształt kursora informuje operatora o aktualnych możliwościach działania.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkursɔr, AS: kursor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kursowanie n.

czas. kursować ndk.

przym. kursorowy, kursowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) goniec, kurier, posłaniec

Wiktionary

# kursorowy

→ kursor

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kursora

Wiktionary

#### Patrz:

kursor

#### Powiązane:

rzecz. kursor mrz.

Wiktionary

# kursować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przebywać regularnie określoną trasę

(1.2) pot. żart. przemieszczać się pospiesznie tam i z powrotem

(1.3) być w obiegu

(1.4) być przekazywanym nieoficjalnie wielu osobom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurs mrz., kursor mrz.

przym. kursowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jeździć, latać, pływać

(1.2) biegać, żart. kręcić się, żart. krążyć

(1.4) chodzić, krążyć

Wiktionary

# kursowicz

uczestnik kursu, szkolenia; kursant

SJP.pl

# kursowiczka

uczestniczka kursu, szkolenia; kursantka

SJP.pl

# kursowy

→ kurs

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kursem (określonym kierunkiem w przestrzeni)

(1.2) związany z kursem wymiany walut

(1.3) związany z kursem (szkoleniami)

(1.4) związany z kursem, kursowaniem

Wiktionary

#### Patrz:

kurs

#### Powiązane:

rzecz. kurs mrz., kursant mos., kursantka ż., kursor mrz./mzw./mos.

czas. kursować ndk.

Wiktionary

# kursywa

italika, italik;
1. druk pochyły, naśladujący pismo ręczne; czcionki tego druku;
2. oznaczenie tej odmiany pisma, zwykle w rękopisie, za pomocą linii falistej;
3. ręczne pismo pochyłe; pismo rzymskie powstałe przez łączenie liter przy pośpiesznym pisaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. pochylone pismo drukarskie, naśladujące pismo odręczne

(1.2) oznaczenie – zazwyczaj w rękopisie – tekstu, który powinien być wykursywiony w druku

(1.3) odręczne pismo pochyłe

(1.4) rzymskie pismo powstałe na skutek szybkiego pisania

Wiktionary

Kursywa – odmiana pisma, zazwyczaj pochyła, o charakterze bardziej płynnym niż antykwa, choć nawiązująca do niej stylem. Wywodzi się z odręcznego pisma karolińskiego i rozwinęła się w XV-wiecznych Włoszech. Większość kursyw (choć nie wszystkie) jest pochylona w prawo pod kątem ok. 2–20 stopni. Zazwyczaj kursywa jest jedną z trzech podstawowych odmian kroju pisma, obok odmiany prostej (antykwy) i pogrubionej.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wykursywienie n., wykursywianie n.

czas. kursywić, wykursywić dk., wykursywiać ndk.

Wiktionary

# kursywić

czasownik niedokonany

(1.1) pochylać tekst, stosować kursywę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uważam, że nie powinno się kursywić tego słowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kursywa ż.

czas. wykursywić dk., skursywić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pochylać

Wiktionary

# kursywny

przypominający krojem liter odręczne pismo rzymskie, pisany pochyłą czcionką przypominającą pismo odręczne

SJP.pl

# kurszczanin

mieszkaniec Kurska (miasta w Federacji Rosyjskiej)

SJP.pl

# kurszczanka

mieszkanka Kurska (miasta w Federacji Rosyjskiej)

SJP.pl

# kurszewski

nazwisko

SJP.pl

# kurt

1. duża kurtka;
2. luźna koszula za kolana, tradycyjny strój męski w Indiach i krajach arabskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

## Geografia

### Syria

- Kurt – wieś

## Osoby

### Imiona

- Kurt Absolon – austriacki malarz
- Kurt Adolff – niemiecki kierowca wyścigowy
- Kurt Aebli – szwajcarski pisarz
- Kurt Ahrens – niemiecki kierowca rajdowy
- Kurt Ahrens
- Kurt Aland – austriacki teolog
- Kurt Albrecht – niemiecki lekarz
- Kurt Alder – niemiecki chemik
- Kurt Amplatz – austriacki radiolog
- Kurt Angle – amerykański zapaśnik
- Kurt Armbruster – szwajcarski piłkarz
- Kurt Asle Arvesen – norweski kolarz szosowy
- Kurt Aßmann – niemiecki historyk
- Kurt Atterberg – szwedzki kompozytor
- Kurt Aust – norweski pisarz
- Kurt Axelsson – szwedzki piłkarz
- Kurt Bachmann – niemiecki polityk
- Kurt Backes – amerykański zapaśnik
- Kurt Baluses – niemiecki piłkarz
- Kurt Becher – niemiecki pułkownik
- Kurt Beck – niemiecki polityk
- Kurt Becker – niemiecki muzyk
- Kurt Bendlin – niemiecki lekkoatleta
- Kurt Bergström – szwedzki żeglarz
- Kurt Berthelsen – duński piłkarz
- Kurt Betschart – szwajcarski kolarz torowy
- Kurt Biedenkopf – niemiecki polityk
- Kurt Binder – austriacki fizyk
- Kurt Birkle – niemiecki astronom
- Kurt Blome – niemiecki lekarz
- Kurt Blumenfeld – niemiecki prawnik
- Kurt Bolender – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Born – niemiecki prawnik
- Kurt Bornitz – niemiecki pastor
- Kurt Børset – norweski skoczek narciarski
- Kurt Bretting – niemiecki pływak
- Kurt von Briesen – niemiecki generał
- Kurt Browning – kanadyjski łyżwiarz
- Kurt Bryner – szwajcarski żeglarz
- Kurt Burnette – brytyjski eparcha greckokatolicki
- Kurt Ludwig Burgsdorff – nazista hitlerowski
- Kurt Busch – amerykański kierowca wyścigowy
- Kurt Busiek – amerykański scenarzysta
- Kurt von der Chevallerie – niemiecki generał
- Kurt Cobain – amerykański muzyk
- Kurt Couto – mozambijski lekkoatleta
- Kurt Czekalla – niemiecki strzelec
- Kurt Dalchow – niemiecki bokser
- Kurt Daluege – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt David – niemiecki pisarz
- Kurt-Bertram von Döring – niemiecki as lotnictwa
- Kurt Dörry – niemiecki lekkoatleta
- Kurt Dresel – niemiecko-amerykański lekarz
- Kurt Eberhard – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Eccarius – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Eggers – niemiecki pisarz
- Kurt Ehrensperger – szwajcarski kolarz
- Kurt Eimann – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Eisner – niemiecki dziennikarz
- Kurt Elimä – szwedzki skoczek narciarski
- Kurt Elling – amerykański wokalista
- Kurt Engel – austriacki pianista
- Kurt Engels – niemiecki podoficer
- Kurt Engl – austriacki narciarz alpejski
- Kurt von Hammerstein-Equord – niemiecki generał
- Kurt Feldt – niemiecki generał
- Kurt Fleckenstein – niemiecki architekt
- Kurt Franz – niemiecki kucharz
- Kurt Freund – czeski seksuolog
- Kurt Frick – niemiecki architekt
- Kurt Fuller – amerykański aktor
- Kurt Gerron – niemiecki aktor
- Kurt Gerstein – niemiecki oficer
- Kurt Gloor – szwajcarski reżyser
- Kurt Gödel – austriacko-amerykański matematyk
- Kurt Goldstein – amerykańsko-niemiecki neurolog
- Kurt Julius Goldstein – niemiecki dziennikarz
- Kurt Grelling – niemiecki matematyk
- Kurt Griese – niemiecki policjant
- Kurt Haber – niemiecki as lotnictwa
- Kurt Hager – niemiecki filozof
- Kurt Hahn – niemiecki pedagog
- Kurt Hamrin – szwedzki piłkarz
- Kurt Heegner – niemiecki inżzynier
- Kurt Heinrich – niemiecki porucznik
- Kurt Hensel – niemiecki matematyk
- Kurt Hiller – niemiecki eseista
- Kurt Hornfischer – niemiecki zapaśnik
- Kurt Huber – niemiecki członek
- Kurt Jacob – niemiecki as myśliwski
- Kurt Jara – austriacki piłkarz
- Kurt Jarasinski – niemiecki jeździec sportowy
- Kurt Jentsch – niemiecki as lotnictwa
- Kurt Jooss – niemiecki tancerz
- Kurt Georg Kiesinger – niemiecki polityk
- Kurt Kirchner – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Knispel – niemiecki żołnierz
- Kurt Koch – szwajcarski biskup
- Kurt Koffka – niemiecki psycholog
- Kurt Kolle – niemiecki psychiatra
- Kurt Krenn – austriacki duchowny
- Kurt Kreuger – niemiecki aktor
- Kurt Kuhnke – niemiecki kierowca wyścigowy
- Kurt Kuppers – niemiecki as lotnictwa
- Kurt Küttner – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Lauer – niemiecki nazista
- Kurt Lewin – niemiecko-amerykański psycholog
- Kurt Leyser – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Lindeman – fiński szermierz
- Kurt Lindow – niemiecki major
- Kurt Lischka – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Looby – antiguański koszykarz
- Kurt Löwenstein – niemiecko-izraelski lekarz
- Kurt Lück – niemiecki historyk
- Kurt Luedtke – amerykański dziennikarz
- Kurt Lundquist – szwedzki lekkoatleta
- Kurt Maetzig – niemiecki reżyser
- Kurt Maflin – norweski snookerzysta
- Kurt Malangré – niemiecki polityk
- Kurt Masur – niemiecki dyrygent
- Kurt Matern – niemiecki malarz
- Kurt Meier – szwajcarski bobsleista
- Kurt Mendel – niemiecki lekarz
- Kurt Meyer – niemiecki generał
- Kurt Julius Meyer – niemiecki kapitan
- Kurt Moll – niemiecki śpiewak operowy
- Kurt Morath – tongański rugbysta
- Kurt von Morgen – niemiecki generał
- Kurt Mørkøre – farerski piłkarz
- Kurt Müller – szwajcarski piłkarz
- Kurt Hugo Müller – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Nickisch – niemiecki asesor górniczy
- Kurt Niedermayer – niemiecki piłkarz
- Kurt Nielsen – duński tenisista
- Kurt Nilsen – norweski muzyk
- Kurt Obitz – niemiecki lekarz
- Kurt Oppelt – austriacki łyżwiarz figurowy
- Kurt Ostlund – kanadyjski aktor
- Kurt Ott – szwajcarski kolarz szosowy
- Kurt Otto – niemiecki piłkarz i trener
- Kurt Otto – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Peters – austriacki chemik
- Kurt Pettersén – szwedzki zapaśnik
- Kurt Plötner – niemiecki lekarz
- Kurt Poletti – szwajcarski bobsleista
- Kurt Præst – duński piłkarz
- Kurt Rambis – amerykański koszykarz
- Kurt Rauch – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Rauxloh – niemiecki esesman
- Kurt Rebmann – niemiecki prawnik
- Kurt Renner – niemiecki generalleutnant
- Kurt Rey – szwajcarski piłkarz
- Kurt Richter – niemiecki pułkownik
- Kurt Roberts – amerykański lekkoatleta
- Kurt Rosenfeld – niemiecki prawnik
- Kurt Rudolph – niemiecki teolog
- Kurt Russ – austriacki piłkarz
- Kurt Russell – amerykański aktor
- Kurt Rusterholz – szwajcarski zapaśnik
- Kurt Rydl – austriacki śpiewak operowy
- Kurt Sanderling – niemiecki dyrygent
- Kurt Scharf – niemiecki duchowny
- Kurt Scheller – szwajcarski szef kuchni
- Kurt Schirra – niemiecki pięściarz
- Kurt von Schleicher – niemiecki polityk
- Kurt Schmid – szwajcarski wioślarz
- Kurt Schmidt – niemiecki generał
- Kurt Schmitt – niemiecki ekonomista
- Kurt Emil Schmutzler – niemiecki zbrodniarz hitlerowski
- Kurt Schneider – niemiecki as lotnictwa
- Kurt Schneider – niemiecki psychiatra
- Kurt Schöbel – niemiecki strzelec
- Kurt Schönfelder – niemiecki as lotnictwa
- Kurt Schork – amerykański korespondent
- Kurt Schrader – amerykański polityk
- Kurt Schramm – niemiecki skoczek narciarski
- Kurt Schubert – austriacki hebraista
- Kurt Schumacher – niemiecki polityk
- Kurt Schupke – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Christoph von Schwerin – niemiecki generał
- Kurt Schwitters – niemiecki intelektualista
- Kurt Seiffert – amerykański wioślarz
- Kurt Seit – niemiecki as lotnictwa
- Kurt Simke – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Polycarp Joachim Sprengel – niemiecki lekarz
- Kurt Stalder – szwajcarski teolog
- Kurt Stawizki – niemiecki policjant
- Kurt Stein – amerykański skoczek narciarski
- Kurt Stettler – szwajcarski kolarz szosowy
- Kurt Stettler – szwajcarski piłkarz
- Kurt Stille – duński pływak
- Kurt Student – niemiecki generał
- Kurt Sulzenbacher – włoski narciarz alpejski
- Kurt Sutter – amerykański scenarzysta
- Kurt Suzuki – amerykański baseballista
- Kurt Svanström – szwedzki piłkarz
- Kurt Svensson – szwedzki piłkarz
- Kurt Tank – niemiecki inżynier
- Kurt Thoma – niemiecki oficer
- Kurt Thomas
- Kurt Tibbetts – kajmański polityk
- Kurt von Tippelskirch – niemiecki generał
- Kurt Tucholsky – niemiecki pisarz
- Kurt Ungewitter – niemiecki as myśliwski
- Kurt Urbanek – niemiecki polityk
- Kurt Vonnegut – amerykański pisarz
- Kurt Vittinghoff – niemiecki polityk
- Kurt Waldheim – austriacki polityk
- Kurt Wallander – postać fikcyjna
- Kurt Martti Wallenius – fiński generał
- Kurt Walter – niemiecki astronom
- Kurt Wawrzik – niemiecki polityk
- Kurt Weber – polsko-niemiecki operator filmowy
- Kurt Weill – niemiecki kompozytor
- Kurt Weitzmann – niemiecko-amerykański historyk
- Kurt Welter – niemiecki as myśliwski
- Kurt Wenzel – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Kurt Westergaard – duński karykaturzysta
- Kurt Westlund – szwedzki żużlowiec
- Kurt Wille – niemiecki radca ministerialny
- Kurt Wintgens – niemiecki pilot
- Kurt Wires – fiński kajakarz
- Kurt Wissemann – niemiecki as lotnictwa
- Kurt Wolff – niemiecki as lotnictwa
- Kurt Wünsche – niemiecki prawnik
- Kurt Wüsthoff – niemiecki as lotnictwa
- Kurt Wüthrich – szwajcarski chemik
- Kurt Zeitzler – niemiecki wojskowy
- Kurt Zouma – francuski piłkarz

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kurt, AS: kurt

Wiktionary

# kurta

1. duża kurtka;
2. luźna koszula za kolana, tradycyjny strój męski w Indiach i krajach arabskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. kurtka

(1.2) duża kurtka

Wiktionary

Kurta – część tradycyjnego stroju męskiego noszonego głównie w Indiach, ale też w krajach arabskich. Jest to luźna koszula sięgająca zwykle za kolana. Materiały, z których kurta jest wykonana jak i ich kolorystyka są różnorodne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Generał był Polakiem i ostentacyjnie zawsze mówił po polsku, nawet w urzędach. Znać było w jego wymowie pewne zacięcie i akcent rosyjski, ale ów akcent pasował jakoś do jego wyniosłej figury, do grubej kurty szczególnego kroju, okrągłej czapki z czerwonym lampasem i niebywałej wielkości daszkiem, do sukiennych kamaszów i siwych podkręconych wąsów.

(1.2) Odziany był w siermiężną kurtę z samodziału, dobrze chroniącą przed chłodem, choć już mocno sfatygowaną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurta, AS: kurta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurtka ż.

Wiktionary

# kurtaczek

przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

# kurtaczki

przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

Kurtaczki (Pittidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). Zalicza się do niej ponad czterdzieści gatunków.

Wikipedia

# kurtaksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. opłata za pobyt w uzdrowisku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ogóle życie tutaj niedrogie, tylko wygórowana kurtaksa i kąpiele więcej nadwyrężają kieszeń przybywających osób.

Wiktionary

# kurtaż

dawniej: wynagrodzenie maklera giełdowego; courtage, prowizja maklerska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wynagrodzenie płacone pośrednikowi (np. maklerowi czy brokerowi) za świadczone usługi w transakcjach kupna i sprzedaży towarów i usług

Wiktionary

Kurtaż – (fr. courtage) – wynagrodzenie, czyli prowizja, którą pobierają maklerzy i agenci giełdowi od zawieranych na giełdzie transakcji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najczęściej kurtaż zostaje wypłacony brokerowi, którego z zakładem ubezpieczeń łączy porozumienie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kurtażowy

Wiktionary

# kurteczka

zdrobnienie od: kurtka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kurtka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈtɛt͡ʃka, AS: kurtečka

Wiktionary

# kurtek

krótkie wierzchnie okrycie

SJP.pl

# kurtewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warszawa. krótka damska kurtka

Wiktionary

# kurtiak

nazwisko

SJP.pl

# kurtka

krótkie wierzchnie okrycie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. krótkie okrycie wierzchnie;

Wiktionary

Kurtka – rodzaj krótkiego płaszcza sięgającego zazwyczaj w okolice bioder. Odzież zróżnicowana w formie w zależności od epoki i panującej mody. Współczesne kurtki szyte są zazwyczaj w materiałów chroniących przed warunkami atmosferycznymi i wyposażane w kieszenie (choć nie jest to regułą). Popularny element codziennego ubioru, uniformów oraz odzieży ochronnej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Policja potwierdziła, że aresztowany mężczyzna miał pod kurtką pistolet i ponad 20 sztuk amunicji.

(1.1) Czterech panów i jedna dama jeździli, koń za koniem, wzdłuż ścian maneżu; na środku stał dyrektor zakładu, mężczyzna z miną wojskową, w granatowej kurtce, białych obcisłych spodniach i wysokich butach z ostrogami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurtka, AS: kurtka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurta ż.

Wiktionary

# kurtkowy

→ kurtka

SJP.pl

#### Patrz:

kurtka

# kurtodrozdy

rodzina ptaków z rzędu wróblowych; tymalie, tymaliowate

SJP.pl

Tymaliowate, tymalie, kurtodrozdy (Timaliidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). We współcześnie stosowanych ujęciach systematycznych obejmuje około pięćdziesięciu gatunków, które zamieszkują tropikalne i subtropikalne obszary Azji.

Wikipedia

# kurtoza

miara koncentracji i spłaszczenia rozkładu, stosowana w statystyce i rachunku prawdopodobieństwa

SJP.pl

Kurtoza (z gr. κυρτός, kyrtos, kurtos – wydęty) – jedna z miar kształtu rozkładu wartości cechy statystycznej. W praktyce definiuje się ją najczęściej w formie tzw. kurtozy nadwyżkowej (nazywanej ekscesem lub współczynnikiem ekscesu, ang. excess kurtosis):

    {\mbox{Kurt}}_{E}={\frac {\mu _{4}}{\sigma ^{4}}}-3,

Wikipedia

# kurtuazja

grzeczność, kultura, galanteria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyszukana, oficjalna uprzejmość i takt w zachowaniu

Wiktionary

Kurtuazja (z fr. courtoisie) – uprzejmość, wyszukana grzeczność, galanteria, stosowny gest. W średniowieczu bardzo mocno związana z zasadami etykiety.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkurtuˈwazʲja, AS: kurtuu̯azʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurtuazyjność ż.

przym. kurtuazyjny

przysł. kurtuazyjnie

Wiktionary

# kurtuazyjność

uprzejme, taktowne zachowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kurtuazyjne; cecha tych, którzy są kurtuazyjni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurtuazja ż.

przym. kurtuazyjny

przysł. kurtuazyjnie

Wiktionary

# kurtuazyjny

wyszukanie uprzejmy, zachowujący takt w swoim zachowaniu

SJP.pl

# kurtyka

nazwisko

SJP.pl

- Kurtyka – polskie nazwisko pochodzące od niemieckiego imienia Kurt, występuje głównie w południowej Polsce.

Osoby noszące nazwisko Kurtyka:

- Janusz Kurtyka (1960–2010) – historyk, były prezes IPN
- Michał Kurtyka (ur. 1973) – menedżer, ekonomista i urzędnik państwowy.
- Tadeusz Kurtyka (1909–1982) – pisarz tworzący pod pseudonimem Henryk Worcell
- Wojciech Kurtyka (ur. 1947) – wspinacz (taternik, himalaista), przedsiębiorca, inżynier, elektronik

Wikipedia

# kurtyna

1. zasłona w teatrze oddzielająca widownię od sceny;
2. bariera oddzielająca od siebie dwa obszary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teatr. zasłona oddzielająca scenę od widowni

Wiktionary

- Kurtyna (teatr) – w teatrze
- kurtyna diodowa – element oświetlenia scenograficznego
- Kurtyna w górę – Kabaret Olgi Lipińskiej
- Kurtyna (fortyfikacja) – w fortyfikacji wał lub mur między basztami, bastionami itp.
- Kurtyna (powieść) – powieść detektywistyczna napisana przez Agathę Christie
- kurtyna powietrzna
- kurtyna wodna
- Żelazna kurtyna
- bambusowa kurtyna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aktorzy przygotowują się za kurtyną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈtɨ̃na, AS: kurtỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurtyniarz mos.

:: zdrobn. kurtynka ż.

przym. kurtynowy

Wiktionary

# kurtyniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teatr. pracownik obsługujący kurtynę w teatrze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W teatrze europejskim nie ma zwyczaju odciągania kurtyny przez widocznego człowieka, jak dzieje się to w kabuki, gdzie kurtyniarz jest demiurgiem odsłaniającym świat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurtyna ż., kurtynka ż.

przym. kurtynowy

Wiktionary

# kurtynka

zdrobnienie od: kurtyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kurtyna

Wiktionary

# kurtynowy

przymiotnik od: kurtyna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kurtyny

Wiktionary

# kurtyzana

1. kochanka, utrzymanka wysoko postawionych mężczyzn;
2. kobieta lekkich obyczajów; prostytutka, nierządnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. utrzymanka kogoś wysoko postawionego

(1.2) przest. prostytutka

Wiktionary

Kurtyzana (wł. cortegiana, z fr. courtisane) – słowo to oznaczało właściwie damę dworu. Jako „kobieta lekkich obyczajów” termin kurtyzana zaczął funkcjonować dopiero w Odrodzeniu. Kurtyzany to prostytutki spędzające życie w wielkim świecie pozostające na utrzymaniu możnych kochanków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Major poszedł do domu publicznego, by spotkać się tam z kurtyzanami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurtɨˈzãna, AS: kurtyzãna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) metresa, faworyta

(1.2) prostytutka, nierządnica, kokota, dziwka

Wiktionary

# kurtyzanować

dawniej: zachowywać się jak kurtyzana - kochanka wysoko postawionych osób

SJP.pl

# kurtyzować

1. obcinać, przycinać zwierzęciu ogon lub uszy, zgodnie z wymaganiami czystości rasy; przeprowadzać kurtyzację;
2. ograniczać pod względem rozmiarów lub liczby

SJP.pl

# kuru

nieuleczalna choroba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. śmiertelna, nieuleczalna choroba zakaźna, encefalopatia gąbczasta u ludzi;

Wiktionary

Kuru, popularnie „śmiejąca się śmierć” (ang. curu, kuru; nazwa od czasownika „drżeć” w języku plemienia Fore: kuria, guria) – zawsze śmiertelna, nieuleczalna choroba zakaźna wywoływana przez priony, dotycząca tkanki nerwowej, będąca zarazem pierwszą opisaną zakaźną encefalopatią gąbczastą u ludzi. Wykryto ją po raz pierwszy u człowieka, lecz w 1966 roku przeniesiona została na szympansy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) I u ludzi, i u zwierząt kanibalizm może prowadzić do chorób prionowych: choroby szalonych krów, kuru i tym podobnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuru, AS: kuru

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) kuru

* arabski: (1.1) كورو (kūrū)

* ukraiński: (1.1) куру

źródła.

== kuru (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-kuru.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. kuru

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kuruc

uczestnik węgierskiego powstania przeciw Habsburgom

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Fedir Kuruc – ukraiński piłkarz
- Jan Kuruc – polski samorządowiec i twórca ludowy

Wikipedia

# kurulny

odnoszący się do kurii; np. edyl kurulny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. odnoszący się do kurii, związany z kurią (jako miejscem posiedzeń senatu i sądu w starożytnym Rzymie)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈrulnɨ, AS: kurulny

Wiktionary

# kururu

płaz bezogonowy z rodziny ropuchowatych, jadowity (może uśmiercić lub sparaliżować zwierzę wielkości królika), występujący w południowej i środkowej Ameryce; aga, ropucha olbrzymia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. zob. aga.

Wiktionary

Aga, kururu, ropucha olbrzymia (Rhinella marina) – gatunek płaza z rodziny ropuchowatych pochodzący z Ameryki Środkowej i Południowej, introdukowany na licznych wyspach Oceanii i Karaibów. Jest to lądowa ropucha. Zalicza się do rodzaju Rhinella uznawanego niekiedy za podrodzaj rodzaju Bufo, obejmującego wiele różnorodnych ropuchowatych Ameryki Środkowej i Południowej. Jest bardzo płodna – samice składają skrzek w pojedynczym kłębie zawierającym tysiące jaj. Sukces reprodukcyjny wynika po części z oportunizmu w odżywianiu się: aga cechuje się nietypową wśród bezogonowych dietą, spożywając zarówno żywy, jak i martwy pokarm. Obfitość pokarmu skłania ją do zasiedlania ogrodów, parków a nawet wysypisk śmieci, ruder czy wszelkich terenów w pobliżu człowieka. Osobniki dorosłe osiągają 10–15 cm długości. Masa ciała najcięższego odnotowanego osobnika osiągnęła 2,65 kilograma, przy długości 38 cm (od czubka pyska do kloaki).

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) aga, ropucha olbrzymia

Wiktionary

# kurusz

zdawkowa moneta turecka; 100 kuruszy = 1 lira turecka

SJP.pl

Piastr, piaster, piastra (wł. piastra „cienka metalowa blaszka” od gr. émplastron „tynk”) – moneta używana w kilku krajach Bliskiego Wschodu, współcześnie tamtejsza jednostka monetarna, spotykana tam także pod nazwami gurusz, kurusz, kirsz. Piastrami nazywano też hiszpańskie dolary. Była to także nazwa waluty Indochin Francuskich i grubych monet bitych na Dalekim Wschodzie.

Wikipedia

# kurw

wulgarnie: prostytutka lub kobieta prowadząca życie niemoralne; dziwka

SJP.pl

# kurwa

wulgarnie: prostytutka lub kobieta prowadząca życie niemoralne; dziwka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. prostytutka

(1.2) wulg. kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia

(1.3) wulg. pogard. do kobiety / o kobiecie;

partykuła wzmacniająca

(3.1) wulg. …występująca bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić (i tym samym swoje uniesienie, euforię lub rozgoryczenie)

Wiktionary

Kurwa – najczęściej używany polski wulgaryzm, wykorzystywany również jako przekleństwo lub wyrażenie emocji. Występuje w wielu funkcjach. Jest produktywny słowotwórczo, obfituje w słowa pochodne, eufemizmy i derywaty. We współczesnej formie funkcjonuje od XV w.; wielokrotnie i aż po czasy współczesne pojawia się w literaturze i innych kontekstach kulturowych.

Ponieważ słowo to jest wulgaryzmem, jego publiczne użycie stanowi w Polsce wykroczenie i jest zagrożone karą grzywny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co wieczór przy szosie stoją kurwy i czekają na jakiś zarobek.

(1.2) Ziemię pomierzył i głębokie morze, • Wie, jako wstają i zachodzą zorze, • Wiatrom rozumie, praktykuje komu — • A sam nie widzi, że ma kurwę w domu.

(1.3) Nie będziesz mi, kurwo, mówiła, co mam robić!

(1.4) Ty kurwo! Jeszcze mi wisisz dwa baniaki, co przerżnąłeś w pokera.

(2.1) Zamkniesz się, kurwa, czy nie?!

(2.1) O kurwa, zajebali mi portfel!

(3.1) Czekaj, czy ja, kurwa, czegoś nie zapomniałem z domu?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurva, AS: kurva

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurewstwo n., kurwik mrz., kurwica ż., kurwiarz mos., kurwiarnia ż., kurwienie n., kurwowanie n., nakurwianie n., nakurwienie n., podkurwianie n., podkurwienie n., rozkurwianie n., rozkurwienie n., skurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n.

:: zdrobn. kurewka ż., kurwiątko n.

:: zgrub. kurwisko n., kurwiszon m., kurwiszonek m., kurwiszcze n.

czas. kuźwić, kurwić ndk., kurwować ndk., nakurwiać ndk., nakurwić dk., podkurwiać ndk., podkurwić dk., rozkurwiać ndk., rozkurwić dk., skurwić dk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

przym. kurewski, podkurwiony, skurwiały, skurwiony, wkurwiający, wkurwiony

przysł. wykurwiście, kurewsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wulg. kurwiszcze, kurwiszon, lachociąg, dziwka, wywłoka; eufem. kobieta lekkich obyczajów; przest. kurtyzana, ladacznica, nierządnica; neutr. prostytutka

(1.2) wulg. kurwiszcze, kurwiszon, dziwka, lafirynda, lampucera, latawica, ruchawica, wywłoka, zdzira; slang. lambadziara; przest. jawnogrzesznica, ladacznica, rozpustnica, wszetecznica

(1.3) wulg. lafirynda, lampucera, szmata, wywłoka, zdzira

(1.4) wulg. skurwiel, dupek, chuj

(2.1) wulg. w kurwę; eufem. kuźwa, kurna, kurka wodna

Wiktionary

# kurwacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. uczn. krawat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈvat͡ɕik, AS: kurvaćik

Wiktionary

# kurwacjuszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żart. obraź. kuracjuszka sanatoryjna nastawiona na nawiązywanie znajomości damsko-męskich

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jako że z przyczyn alergicznych obrączki nie nosi, już pierwszego dnia dopadły go, jak je nazwał, kurwacjuszki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkurvaˈt͡sʲjuʃka, AS: kurvacʹi ̯uška

Wiktionary

# kurwatura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. spiralne zakończenie pastorału

(1.2) stpol. pastorał biskupi

Wiktionary

Pastorał, także w kościołach wschodnich jako żezł (łac. baculus pastoralis, dosł. „kij pasterski”) to w Kościołach chrześcijańskich atrybut biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych (we wschodnim chrześcijaństwie: archimandrytów); długa, zdobiona laska o ślimakowato zwiniętym zakończeniu, nazywanym krzywaśnią lub z łaciny – kurwaturą. Pierwotnie był to po prostu krótki, zakrzywiony kij służący do podpierania się.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkurvaˈtura, AS: kurvatura

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krzywaśnia

Wiktionary

# kurwi

→ kurwa; kurewski

SJP.pl

# kurwiarnia

wulgarnie: miejsce, w którym można skorzystać z usług prostytutek; burdel, dom publiczny, dom uciech, kurwidołek

SJP.pl

# kurwiarz

wulgarnie: mężczyzna nawiązujący liczne kontakty seksualne, korzystający z usług prostytutek; dziwkarz, rozpustnik, bawidamek

SJP.pl

# kurwiątko

wulgarne zdrobnienie od: kurwa; kurewka

SJP.pl

# kurwić

(wulgarne) kurwić się:
1. zazwyczaj o kobiecie: prowadzić rozwiązłe życie seksualne;
2. prowadzić życie niemoralne, zachowywać się niemoralnie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) nadużywać słowa „kurwa”, przeklinać, bluzgać

(1.2) wulg. śmierdzieć

czasownik zwrotny niedokonany kurwić się

(2.1) wulg. prostytuować się

(2.2) wulg. o kobiecie: sypiać z wieloma partnerami

(2.3) wulg. przen. poniżać się, upadlać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Idź się umyj, bo kurwisz gównem!

(2.1-2) Ta z trzeciego piętra w ogóle nie dba o swoje dzieci tylko się kurwi, codziennie z innym facetem.

(2.2) Próżno mówił jej król stary, / Że we wszystkim trzeba miary, / Nie wypada bowiem pannie / Tak się kurwić bezustannie.

(2.3) Nie będę się kurwić przepraszając go za cokolwiek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurvʲit͡ɕ, AS: kurvʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokurwowanie n., nakurwianie n., kurwowanie n., kurewka, kurewstwo, kurwa, kurwencja, kurwiarka, kurwiarnia, kurwiarstwo, kurwiarz, kurwiarzyna, kurwiątko, kurwica, kurwicha, kurwiczka, kurwidło, kurwienie, kurwię, kurwik, kurwina, kurwinka, kurwisia, kurwisko, kurwiszcze, kurwiszon, kurwiszonek, kurwiuga, kurwliga

czas. kurwować

przym. kurwi, kurewski

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzucać kurwami, kurwować

(1.2) jebać, walić

(2.2) puszczać się, dawać dupy, pierdolić się, jebać się

Wiktionary

# kurwica

wulgarnie:
1. zdenerwowanie, silne wzburzenie, wściekłość;
2. prostytutka lub kobieta prowadząca życie niemoralne; kurwa, dziwka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. określenie zdenerwowania i wściekłości

(1.2) wulg. niedobra kobieta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaraz mnie kurwica weźmie!

(1.1) W tym domu można dostać kurwicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈvʲit͡sa, AS: kurvʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwik mrz., kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwowanie n., nakurwianie n., pokurwowanie n.

czas. kurwić ndk., kurwić się ndk., wkurwiać ndk., wkurwiać się ndk., wkurwić dk., wkurwić się dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk., pokurwować dk.

przym. kurwi, skurwiały

przysł. kurewsko

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biała gorączka, pierdolec

Wiktionary

# kurwidołek

wulgarnie: miejsce, w którym można skorzystać z usług prostytutek; burdel, dom publiczny, dom uciech, kurwiarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wulg. miejsce, w którym przebywają prostytutki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żegnajcie miłe panie; muszę opuścić wasz kurwidołek.

Wiktionary

# kurwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kurwić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kurvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kurwić.

Wiktionary

# kurwik

zwykle w lm: kurwiki - tajemnicze wabiki i ogniki w oczach osób pragnących miłości (fizycznej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. błysk w oku, świadczący o pożądaniu seksualnym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkurvʲik, AS: kurvʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwica ż., nakurwianie n., kurewskość ż., kurwienie n., skurwienie n., okurwianie n., okurwienie n., nakurwianie n., naktwienie n., kurwiszcze n., wykurwianie n., wykuwienie n.

czas. kurwić ndk., skurwić dk., okurwiać ndk., okurwić dk., nakurwiać ndk., nakuwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

przym. kurewski, skurwiały

przysł. kurewsko

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

# kurwimetr

przyrząd do mierzenia długości linii krzywych na mapie lub planie; krzywomierz; kartometr; kartomierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. krzywomierz.

Wiktionary

Krzywomierz (kartomierz, kartometr, kurwimetr, kurwomierz) – przyrząd służący do mierzenia na mapie długości linii krzywych. Urządzenie ma małe kółko, które należy prowadzić po linii, której długość jest mierzona. Licznik elektroniczny lub mechaniczny, przeliczając liczbę obrotów kółka, podaje długość pokonanej przez kółko drogi.

Wikipedia

# kurwisko

kurwa, kurwiszcze, kurwiszon; wulgarnie:
1. prostytutka;
2. kobieta rozwiązła, rozpustna;
3. z niechęcią o kobiecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. zgrub. od: kurwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z tej Mariolki zrobiło się straszne kurwisko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈvʲiskɔ, AS: kurvʹisko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwik m., kurwiszon m., kurwiszcze n., kurwicha ż., kurwica ż., kurewstwo n., skurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., kurwowanie n., pokurwowanie n.

czas. kurwować, kurwić ndk., skurwić dk., wkurwić dk., wkurwiać ndk.

przym. kurewski, pokurwiony, przekurwiony, skurwiały, skurwiony

przysł. wykurwiście, kurewsko

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurwicha, kurwiszon, kurwiszcze

Wiktionary

# kurwiszcze

kurwa, kurwiszcze, kurwisko; wulgarnie:
1. prostytutka;
2. kobieta rozwiązła, rozpustna;
3. z niechęcią o kobiecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. zob. kurwiszon.

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kurwa.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. kurwiszon.

Wiktionary

# kurwiszon

kurwa, kurwiszcze, kurwisko; wulgarnie:
1. prostytutka;
2. kobieta rozwiązła, rozpustna;
3. z niechęcią o kobiecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) wulg. kobieta prowadząca rozwiązłe życie seksualne

(1.2) wulg. o doświadczonej, starszej prostytutce

(1.3) wulg. pogard. do kobiety / o kobiecie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój kumpel lubi dupczyć kurwiszony na dyskotece.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kurˈvʲiʃɔ̃n, AS: kurvʹišõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwa ż., kurwisko n.

wykrz. kurwa

czas. kurwić

przysł. kurewsko

przym. skurwiały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wulg. kurwiszcze, kurwisko, dziwka, lafirynda, latawica, ruchawica, wywłoka, zdzira; slang. lambadziara; przest. jawnogrzesznica, ladacznica, rozpustnica, wszetecznica

(1.2) kurwiszcze, kurwisko, lampucera

(1.3) kurwa, kurwisko, lafirynda, lampucera, szmata, wywłoka, zdzira

Wiktionary

# kurwiszonek

ekspresywnie, wulgarnie: prostytutka lub kobieta prowadząca życie niemoralne; kurwa, dziwka

SJP.pl

# kurwować

wulgarnie: wypowiadać wulgarne słowa, przeklinać; kląć, cholerować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pokurwować)

(1.1) wulg. siarczyście kląć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n., kurwica ż., kurwisko n., kurwowanie n., pokurwowanie n., nakurwianie n.

czas. kurwić ndk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk., pokurwować dk.

przym. kurwi, kurewski

przysł. kurewsko

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeklinać; wulg. rzucać kurwami

Wiktionary

# kurwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. odczasownikowy od|kurwować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n., kurwica ż., kurwisko n., nakurwianie n., pokurwowanie n.

czas. kurwować ndk., kurwić ndk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk.

przym. kurwi, kurewski

przysł. kurewsko

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

# kuryć

czasownik

(1.1) białystok. palić papierosy

Wiktionary

# kurylczyk

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kurylów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oto treść najistotniejszego fragmentu, dotyczącego tej sprawy: „W 1766 r. syberyjski gubernator Sojmonow polecił ochockiemu kierownictwu zorganizowanie ekspedycji i dołożenie starań, aby doprowadzić Kurylczyków do rosyjskiego poddaństwa.

(1.1) Posłańcy wróciwszy oznajmili nam, że to byli Kurylczycy. Kapitan z trzydziestoma ludźmi zbrojnymi poszedł ku nim, gdzie i mnie wziął [ze] sobą uwsp. (…)

(1.1) Kapitan ów opisał nam bardzo dokładnie samego ptaka «guacharo» i opowiadał o śnie jego, w porze, gdy owoców na drzewach «Nectandry» nie bywa. O podobnym śnie przymusowym w czasie braku zwykłego pokarmu, opowiadają Kurylczycy, odnośnie do ptaków wodnych tamtejszych; sprawdzić jednak tych opowiadań nie mogłem.

(1.1) Kraszeninnikow w swoim »Opisie ziemi Kamczatki« z 1755 roku podaje, że Kurylczycy z Kamczatki określali samych siebie mianem »uiwut-ēke« przy określaniu zaś Ajnów z Wysp Kurylskich używali oni słowa »jankur«, a »ainu« znaczyło „człowiek”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuryle nmos.

:: fż. Kurylka ż.

przym. kurylski

Wiktionary

# kuryle

grupa wysp położonych między Kamczatką a wyspą Hokkaido; Wyspy Kurylskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Wyspy Kurylskie.

Wiktionary

Kuryle, Wyspy Kurylskie (ros. Курильские острова; jap. クリル列島 – Kuriru Rettō albo 千島列島 – Chishima Rettō: Archipelag Tysiąca Wysp) – wulkaniczny archipelag na Oceanie Spokojnym, stanowiący część obwodu sachalińskiego Federacji Rosyjskiej, zlokalizowany pomiędzy japońską wyspą Hokkaido a półwyspem Kamczatka, składający się z 56 wysp (w tym ponad 30 większych) o łącznej powierzchni 10 355,61 km². Pierwotnie zamieszkany przez Ajnów. W 2010 liczący 19 434 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 60 procent mieszkańców wyspy Iturup, największej w archipelagu Kurylów, to Ukraińcy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurylczyk mos., Kurylka ż.

przym. kurylski

Wiktionary

# kurylewicz

nazwisko

SJP.pl

# kurylski

przymiotnik od: Kuryle

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kurylami (Wyspami Kurylskimi), dotyczący Kurylów (Wysp Kurylskich)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuryle nmos., Kurylczyk mos.

Wiktionary

# kuryluk

nazwisko

SJP.pl

osoby noszące nazwisko Kuryluk

- Ewa Kuryluk (ur. 1946) – polska historyk sztuki, malarka i poetka
- Jadwiga Kuryluk (1912-1995) – polska aktorka
- Karol Kuryluk (1910-1967) – polski dziennikarz
- Maria Kuryluk (1917-2001) – poetka, pisarka,
- Vlad Kuryluk (ur. 1971) – kompozytor urodzony we Lwowie, producent muzyczny

Wikipedia

# kurytyba

miasto w Brazylii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;

Wiktionary

Kurytyba (port. Curitiba) – miasto liczące razem z przedmieściami 3 miliony mieszkańców, główny ośrodek polonijny w Brazylii. Stolica stanu Parana. Przez wielu mieszkańców z polskimi korzeniami nazywana jest „Chicago Ameryki Południowej”.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kurytybski

Wiktionary

# kurytybski

→ Kurytyba

SJP.pl

#### Patrz:

Kurytyba

# kuryłek

nazwisko

SJP.pl

# kuryło

nazwisko

SJP.pl

# kuryłówczanin

mieszkaniec Kuryłówki (wsi w Polsce)

SJP.pl

# kuryłówczanka

mieszkanka Kuryłówki (wsi w Polsce)

SJP.pl

# kuryłowecki

→ Kuryłówka; kuryłówecki

SJP.pl

# kuryłowicz

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Kuryłowicz (1954–2014) – polski wydawca.
- Ewa Kuryłowicz (ur. 1953) – polska architekt i nauczycielka akademicka.
- Jerzy Kuryłowicz (1895–1978) – polski językoznawca.
- Marek Kuryłowicz (ur. 1944) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, romanista i cywilista.
- Michał Kuryłowicz (1858–1919) – polski prawnik i wojskowy, generał audytor armii Austro-Węgier.
- Mychajło Kuryłowycz (1821–1884) – ukraiński ksiądz greckokatolicki, działacz społeczny, moskwofił, poseł do Sejmu Krajowego Galicji I kadencji (1861–1867).
- Nykyfor Kuryłowycz (zm. 1935) – proboszcz greckokatolicki we wsi Wołkowce.
- Stefan Kuryłowicz (1949–2011) – polski architekt, doktor habilitowany inż. architektury i urbanistyki o specjalności architektura budynków użyteczności publicznej, wykładowca Politechniki Warszawskiej.
- Wołodymyr Kuryłowycz (1867–1951) – ukraiński działacz społeczny, prawnik, sędzia w Galicji, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i Rady Państwa.

Wikipedia

# kuryłówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Kuryłówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Kuryłówka, nad Sanem przy ujściu Złotej.

Wieś królewska Kuryłówka, położona była w 1589 roku w starostwie niegrodowym leżajskim w ziemi przemyskiej województwa ruskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

# kurz

pył unoszący się w powietrzu i osiadający na przedmiotach; kurze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: kurzyć

Wiktionary

Kurz – pył powstający z substancji stałych (np. piasku czy węgla), organicznych (np.: złuszczonego naskórka, pyłków kwiatów czy włosów) i nieorganicznych, także drobnych organizmów jak roztocza kurzu domowego.

Skład atomowy kurzu jest bardzo podobny jak organizmów żywych, jest to m.in.: tlen, węgiel, wodór, azot, wapń i fosfor.

Obecność kurzu jest niekorzystna dla ludzkiego zdrowia, szczególnie w przypadku alergików. Może być przyczyną nieżytu dróg oddechowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dawno nikt tu nie sprzątał, na meblach jest mnóstwo kurzu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuʃ, AS: kuš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. odkurzacz m., kurzawa ż., kurzawka ż., kurzenie n., odkurzenie n., odkurzanie n., zakurzenie n.

czas. wkurzyć, wkurzać, odkurzać ndk., odkurzyć dk., kurzyć ndk., zakurzyć dk.

przym. kurzowy, odkurzaczowy, zakurzony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pył

Wiktionary

# kurzaj

nazwisko

SJP.pl

# kurzajewski

nazwisko

SJP.pl

# kurzajka

grudkowata narośl na skórze człowieka; brodawka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. brodawka, która pojawia się na dłoniach lub stopach

Wiktionary

Brodawka (łac. verruca) – grudkowa zmiana skórna, potocznie nazywana także kurzajką, znajdująca się na szerokiej podstawie, często o nierównej, hiperkeratotycznej powierzchni wywołana zakażeniem wirusem HPV (ang. human papilloma virus). Są zwykle niebolesne, a otaczająca brodawki skóra nie ulega stanowi zapalnemu.

Wikipedia

# kurzak

dawniej: człowiek zajmujący się wypalaniem węgla drzewnego; węglarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obornik kurzy

Wiktionary

Węglarz, kurzak – człowiek trudniący się wypalaniem węgla drzewnego w mielerzach – specjalnych kopcach ziemnych, w których drewno poddawane jest procesowi rozkładowej destylacji prowadzonej w temperaturze około 800 °C.

Produkcja węgla drzewnego rozwinęła się w czasach nowożytnych, a węgiel drzewny służył jako paliwo używane w piecach hutniczych do wytopu żelaza.

Wikipedia

# kurzątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mała kura, zdrobn. od kurzę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurzę n.

Wiktionary

# kurzawa

1. kłęby czegoś, unoszące się w powietrzu;
2. regionalnie: zamieć, zawieja śnieżna; zadymka, kurniawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. unoszące się w powietrzu skupisko drobin lotnych lub sypkich substancji

(1.2) przest. warstwa kurzu

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Kurzawa − polski rzeźbiarz
- Dariusz Kurzawa − polski polityk, poseł na Sejm IX kadencji
- Franciszek Kurzawa – polski nauczyciel
- Jarosław Kurzawa − polski polityk, menedżer, poseł na Sejm
- Józef Kurzawa − rzymskokatolicki duchowny, błogosławiony
- Layvin Kurzawa − francuski piłkarz
- Maria Kurzawa − polska chemiczka
- Rafał Kurzawa − polski piłkarz
- Zbigniew Kurzawa − polski chemik

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zanim bijące w dół słupy gorących gazów wyrzuciły w powietrze kurzawę piasku, operatorzy wizji zaalarmowali kabinę nawigacyjną meldunkiem, że w północnej części krateru dostrzegają coś podejrzanego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈʒava, AS: kužava

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zakurzyć, odkurzać

rzecz. kurz mrz.

Wiktionary

# kurzawiński

nazwisko

SJP.pl

# kurzawka

1. drobnopiaszczysta warstwa gruntu nasycona wodą; ruchome piaski;
2. miałki lotny piasek, pędzony przez wiatr; kurzawa;
3. dawniej, dziś gwarowo: purchawka (grzyb)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. drobnoziarniste piaski lub mułki, przesycone wodą i łatwo ulegające upłynnieniu;

(1.2) gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych;

Wiktionary

- kurzawka – pojęcie geologiczne
- kurzawka (Bovista) – rodzaj grzyba podobnego do purchawki
- Kurzawka – przysiółek w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Leśnica.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kuˈʒafka, AS: kužafka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurz mrz.

Wiktionary

# kurzawski

nazwisko

SJP.pl

# kurze

1. ptak domowy hodowany dla mięsa i jaj; potrawa z tego ptaka;
2. samica ptaka z rzędu kuraków, np. głuszca;
3. kura domowa - o kobiecie rezygnującej z ambicji zawodowych na rzecz prowadzenia domu, wychowywania dzieci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kurczę

forma czasownika.

(2.1) 1. os. lp. ter. od: kurzyć

Wiktionary

#### Patrz:

kura

#### Powiązane:

rzecz. kurzątko n., kurziczka ż., kurzina ż., kurzyczka ż., kurzynka ż.

Wiktionary

# kurzęczak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naturalny nawóz z obornika kurzego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W uprawach ekologicznych stosuje się kurzęczak do nawożenia upraw.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈʒɛ̃n͇t͡ʃak, AS: kužẽṇčak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczaczek mzw., kurzeniec mrz., kura ż., kurczak m., kurnik m., kurak m., kur m., kurczę n., kurka ż., kureczka ż.

przym. kurzy

wykrz. kurka

Wiktionary

# kurzelów

wieś w Polsce

SJP.pl

Kurzelów – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Włoszczowa. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1285 roku, a utracił w 1869 roku. W drugiej połowie XVI wieku jako prywatne miasto duchowne położone było w powiecie chęcińskim województwa sandomierskiego. Do 1954 siedziba gminy Kurzelów. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kurzelów. W latach 1975–1998 Kurzelów administracyjnie należał do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# kurzeń

kureń;
1. oddział Kozaków zaporoskich; obóz tego oddziału;
2. wiejska zagroda, szałas na Ukrainie

SJP.pl

# kurzeniec

nawóz z kurzych odchodów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. nawóz naturalny otrzymywany z kurzych odchodów

(1.2) stpol. kurnik

Wiktionary

Kurzeniec (biał. Куранец; ros. Куренец) – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim. W 2009 roku liczyła 962 mieszkańców. Leży nad rzeką Piełłą (do 1939 r. Ropką). Znajduje się 7 km na północny wschód od Wilejki, przy drodze R29 Wilejka–Dokszyce. 200 m od centrum znajduje się stacja kolejowa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) O ile obornik znajduje obecnie w Polsce w całości wykorzystanie w rolnictwie jako nawóz organiczny, o tyle kurzeniec często nastręcza problemy, gdyż fermy kurze prowadzące chów bezściółkowy nie potrzebują gruntów, na których mógłby on być stosowany. W tej sytuacji fermentacja jest racjonalnym sposobem utylizacji odchodów i zmniejszenia obciążenia środowiska biogenami wprowadzanymi wraz ze świeżym kurzeńcem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kura ż., kurczak m., kurnik m., kurak m., kur m., kurczę n., kurzęczak m.

:: zdrobn. kurka ż., kureczka ż., kurczyna ż.

przym. kurzy, gwara. kurzęcy

wykrz. kurczę, kurka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) stpol. kurznik

Wiktionary

# kurzeniowy

przymiotnik od: kurzeń

SJP.pl

# kurzępa

nazwisko

SJP.pl

# kurzętnicki

→ Kurzętnik

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Kurzętnika, związany z Kurzętnikiem

Wiktionary

#### Patrz:

Kurzętnik

#### Powiązane:

rzecz. Kurzętnik m., kurzętniczanin m., kurzętniczanka ż.

Wiktionary

# kurzętniczanin

mieszkaniec Kurzętnika (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kurzętnika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W rundzie finałowej piłkarze z Kętrzyna zmierzyli się z kurzętniczanami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurzętnik m.

:: fż. kurzętniczanka ż.

przym. kurzętnicki

Wiktionary

# kurzętniczanka

mieszkanka Kurzętnika (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kurzętnika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W przedostatniej rundzie siatkarki z Bartoszyc przegrały z kurzętniczankami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kurzętnik m.

:: fm. kurzętniczanin m.

przym. kurzętnicki

Wiktionary

# kurzętnik

wieś w Polsce

SJP.pl

Kurzętnik (niem. Kauernik) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Kurzętnik, w historycznej ziemi lubawskiej. Siedziba gminy Kurzętnik. Miejscowość od XIV wieku do 1905 roku posiadała prawa miejskie. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

# kurziczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kurczę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurzę n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurczę; gw-pl|Górny Śląsk|kurzę, kurzyczka, kurzynka.

Wiktionary

# kurzok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. palący

Wiktionary

# kurzowiec

dawniej, rzadko: lekki płaszcz bez podszewki; prochowiec

SJP.pl

# kurzowy

przymiotnik od: kurz

SJP.pl

# kurzy

→ kura

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kurą, pochodzący od kury

(1.2) charakterystyczny dla kury, mający cechy kury

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: kurzyć

Wiktionary

#### Patrz:

kura

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego mieszkańcy dowiedzieli się tak późno o budowie kurzej fermy na polach Cerekwi?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuʒɨ, AS: kužy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurczaczek mzw., kura ż., kurzęczak mrz., kurczak mzw., kurnik mrz., kur mzw., kurzeniec mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kokoszy, kwoczy

Wiktionary

# kurzyć

1. powodować unoszenie się kurzu, pyłu w powietrzu;
2. pot. palić papierosa, fajkę itp.; ćmić, kopcić;
3. kurzy się:
a) unosi się kurz, pył;
b) wydziela się dym; dymi się;
c) wydzielają się kłęby pary

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakurzyć)

(1.1) tworzyć, wzbijać kurz

(1.2) pot. palić tytoń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurz mrz., zakurzenie n.

przym. kurny, zakurzony

czas. odkurzać

Wiktionary

# kurzyczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kurczę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurzę n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurczę; gw-pl|Górny Śląsk|kurzę, kurziczka, kurzynka.

Wiktionary

# kurzydłowski

nazwisko

SJP.pl

# kurzynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kurczę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurzę n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurczę; gw-pl|Górny Śląsk|kurzę, kurziczka, kurzyczka.

Wiktionary

# kurzyński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Kurzyński – polski pianista, pedagog, nauczyciel akademicki
- Marek Kurzyński – polski inżynier elektronik
- Paweł Kurzyński – polski fizyk

Wikipedia

# kurzypatrz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kujawy. hemeralopia

Wiktionary

# kurzysko

1. zgrubienie od: kura;
2. zgrubienie od: kurz

SJP.pl

# kurzyślad

roślina z rodziny pierwiosnkowatych, występująca w kilku gatunkach, niektóre gatunki uprawiane jako rośliny ozdobne

SJP.pl

Wikipedia

# kurzywo

paliwo niedające płomienia podczas spalania się wykorzystywane do podkurzania pszczół

SJP.pl

# kurła

przekleństwo w żartobliwej postaci

SJP.pl

# kuś

żartobliwie: członek męski; kuśka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. anat. penis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) stpol. praktykant u kucharza

Wiktionary

- Andrzej Kuś – alpinista, taternik, tłumacz, projektant, wykładowca języków obcych
- Franciszek Kuś (1876-1959), nauczyciel, pamiętnikarz, działacz ludowy.
- Henryk Kuś – profesor nauk medycznych
- Jan Kuś – profesor agronomii
- Jan Kuś – profesor medycyny
- Jan Józef Kuś – profesor medycyny
- Janina Kuś (1942–2000) – polski polityk, urzędnik samorządowy, poseł na Sejm.
- Karol Kuś – profesor inżynierii i ochrona środowiska
- Marek Kuś – profesor fizyki
- Marek Kuś – (ur. 1962) – artysta, rzeźbiarz, performer
- Marcin Kuś – (ur. 1981) – polski piłkarz, obrońca, reprezentant Polski.
- Marian Kuś – profesor medycyny
- Mira Kuś (ur. w Gorlicach), polska poetka, dziennikarka, członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
- Stanisław Kuś (1931–2006) – inżynier, polityk
- Stanisław Kuś – profesor budownictwa
- Wojciech Kuś (1891-1960), oficer
- Wojciech Kuś (1936-2014), lekarz
- Wojciech Kuś, reżyser

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kuśka ż.

Wiktionary

# kusa

zbyt krótki; krótkawy, przykrótki, przykrótkawy

SJP.pl

# kusacz

przedstawiciel rzędu oraz rodziny ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych

SJP.pl

# kusaczka

rodzaj ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

# kusak

1. drobny chrząszcz drapieżny;
2. ptak naziemny występujący w Ameryce Środkowej i Południowej

SJP.pl

Kusak (Staphylinus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych i podrodziny kusaków.

Rodzaj ten został wprowadzony w 1758 roku przez Karola Linneusza.

Chrząszcze o wydłużonym ciele. Głowę mają w zarysie czworokątną z zaokrąglonym tyłem i niewyraźnymi kątami tylnymi, gęsto i silnie punktowaną, zaopatrzoną w krótkie i krępe czułki oraz ustawione skośnie do jej podłużnej osi oczy. Aparat gębowy ma dwupłątową wskutek głębokiego wykrojenia wargę górną, krępe żuwaczki z podłużną bruzdą na nasadowym odcinku zewnętrznej krawędzi oraz głaszczki szczękowe o ostatnim członie dłuższym i węższym niż poprzedni. Przedtułów cechuje się brakiem epimer i dobrze zaznaczoną górną krawędzią epipleury przedplecza. Śródpiersie ma bardzo wąski wyrostek biodrowy. Odwłok ma tylny brzeg piątego tergitu z jasną, błoniastą obwódką. Przednia para odnóży ma u obu płci rozszerzone stopy, a środkowa i tylna uzbrojone w kolce golenie. U gatunków polskich pokrywy są czerwone, a boki tergitów mają plamy złocistego owłosienia.

Wikipedia

# kusaki

1. drobny chrząszcz drapieżny;
2. ptak naziemny występujący w Ameryce Środkowej i Południowej

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) gwara. ostatnie trzy dni karnawału

Wiktionary

- kusaki (Tinamiformes) – rząd ptaków
- kusaki (Tinamidae) – jedyna rodzina ptaków z rzędu kusaczy
- kusaki (Staphylininae) – podrodzina chrząszczy z rodziny kusakowatych
- kusaki – ostatnie dni karnawału w polskich obrzędach ludowych

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) bachusowe święta, bachusy, ostatki, zapusty, gwara. kuse dni

Wiktionary

# kusakowate

liczna rodzina chrząszczy, obejmująca około 30 tysięcy gatunków

SJP.pl

- kusakowate (Staphylinidae) – owady
- kusakowate (Tinamidae) – ptaki

Wikipedia

# kusakowaty

o cechach kusakowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

# kusatka

jednoroczna roślina ozdobna

SJP.pl

# kusecki

→ Kuski

SJP.pl

#### Patrz:

Kuski

# kusek

nazwisko

SJP.pl

# kushner

nazwisko

SJP.pl

Kushner, Kuschner, Kuszner

- Dave Kushner
- Ellen Kushner
- Harold S(amuel) Kushner
- Tony Kushner

Wikipedia

# kusiak

nazwisko

SJP.pl

# kusiakiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kusić

zachęcać, wystawiać na pokusę

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) wystawiać na pokusę

(1.2) gw-pl|Poznań. straszyć

(1.3) gw-pl|Poznań. pracować nocą, czuwać

Wiktionary

Kusić (cyr. Кусић) – wieś w Serbii, w Wojwodinie, w okręgu południowobanackim, w gminie Bela Crkva. W 2011 roku liczyła 1164 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego Szatan kusił Chrystusa i na czym polegało jego kuszenie?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuɕit͡ɕ, AS: kuśić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokusicielka ż., pokusiciel mos., kuszenie n., pokusa, kusiciel, kusicielka

czas. podkusić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wabić, nęcić, namawiać, zachęcać

Wiktionary

# kusiciel

ktoś, kto kusi, namawia do czegoś złego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto kusi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuszenie n.

:: fż. kusicielka ż.

czas. kusić ndk., skusić dk.

przym. kusicielski

przysł. kusicielsko

Wiktionary

# kusicielka

kobieta, która kusi, namawia do czegoś złego

SJP.pl

- Kusicielka (film 1926) − amerykański melodramat w reżyserii Freda Niblo i Mauritza Stillera
- Kusicielka (film 1935) − amerykański film dramatyczy w reżyserii Alfreda E. Greena
- Kusicielka (film 1995) − amerykański thriller w reżyserii Lawrence'a Lanoffa

Wikipedia

# kusicielstwo

rzadko: postępowanie, proceder kusiciela

SJP.pl

# kusik

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. całus, całusek

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. pocałunek.

Wiktionary

# kusin

Kusin – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice.

Według danych pod koniec 2004 roku wieś miała 73 mieszkańców.

W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# kusiński

nazwisko

SJP.pl

# kusiutki

bardzo kusy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: kusy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈɕutʲci, AS: kuśutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kusy

rzecz. kusy mos.

Wiktionary

# kuska

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. posp. penis, członek

Wiktionary

- Kuska – nazwisko

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W obcisłych kąpielówkach jego kuśka wyglądała bardzo imponująco, wywołując rumieniec na kraśnych licach miejscowych dziewcząt.

(1.1) Wiem tylko, że jak uchwycę dziewczynę, / Której dupina i cycka odrasta, / Kuśka mi staje – obłapiam i basta!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuɕka, AS: kuśka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuś m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) armata, flet, koń, ptasior, chuj, kutas, fallus, fiut, lacha, pała, filutek, wacek, laga, dzida, siusiak, siurdak, zwisior, pęto, pindol, pyta, kapucyn, frędzel, kindybał, reg. śl. pulok., gw-pl|Poznań. pitok, żenidło

Wiktionary

# kuski

nazwisko

SJP.pl

Kuski – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Rościszewo. Ma status aołectwa.

Prywatna wieś szlachecka Koski położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# kuskokwim

1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. góry w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Kuskokwim – żeglowna rzeka w stanie Alaska. Uchodząca do Morza Beringa. Źródła znajdują się w górach łańcucha górskiego Alaska. Jej długość wynosi 1130 km, a powierzchnia dorzecza 130 tys. km².

Ważniejsze miasta nad rzeką to: Kwethluk i McGrath.

Wikipedia

# kuskokwimski

przymiotnik

(1.1) dotyczący rzeki Kuskokwim

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuskokwim

Wiktionary

# kuskowizna

1. wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim;
2. osada w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim

SJP.pl

- Kuskowizna – osada w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Kęty
- Kuskowizna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka

Wikipedia

# kuskowiźniański

→ Kuskowizna

SJP.pl

#### Patrz:

Kuskowizna

# kuskowski

nazwisko

SJP.pl

# kuskus

torbacz z rodziny pałanek; wangal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy;

(1.2) kulin. potrawa przyrządzana z kuskusu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Spilocuscus|ref=tak. rodzaj torbaczy

Wiktionary

Kuskus (od arab. kaskasa – tłuc, rozbijać) – tradycyjny produkt spożywczy, łączący cechy makaronu i kaszy, a także nazwa przyrządzanej z niego potrawy. Wywodzi się z kuchni krajów Maghrebu (północno-zachodnia Afryka) i ma postać okrągłych ziaren o średnicy rzędu 1 mm, otrzymywanych z pszenicy twardej. Tradycyjnie kuskus był materiałem odpadowym przy mieleniu pszenicy w prymitywnych, kamiennych żarnach. Gruba pozostałość z mielenia pszenicy była odsiewana z mąki, namaczana w wodzie, oprószana właściwą mąką i sprzedawana jako kuskus. Współcześnie kuskus częściej produkuje się z wysoko gatunkowej semoliny, gruboziarnistej mąki pszennej, wody i dodatków. Otrzymany granulat jest przesiewany przez sita o odpowiedniej średnicy. Jednak w handlu wciąż można spotkać kuskus produkowany z rozdrobnionych ziaren pszenicy, choć najczęściej przy udziale nowoczesnych technologii.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|arab|كسكس. (kúskus)

uwagi.

(1.2) zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) couscous; (1.2) couscous; (2.1) cuscus

* arabski: (1.1) كسكس, كسكسي

* baskijski: (1.1) kuskus

* bułgarski: (1.1) кускус

* czeski: (1.1) kuskus m.

* fiński: (1.1) kuskus

* francuski: (1.1) couscous

* hiszpański: (1.2) cuscús m.

* japoński: (1.1) クスクス

* kataloński: (1.1) cuscús

* litewski: (1.1) kuskusas

* niderlandzki: (1.1) couscous

* norweski (bokmål): (1.1) couscous

* nowogrecki: (1.1) κουσκούς n.; (1.2) κουσκούς n.

* portugalski: (1.1) cuscuz

* rosyjski: (1.1) кус-кус, кускус

* słoweński: (1.1) kuskus

* sycylijski: (1.1) cuscusu, cuscus

* tamazight: (1.1) ⵙⴽⵙⵓ m.

* turecki: (1.1) kuskus

* węgierski: (1.1) kuszkusz; (1.2) kuszkusz

* włoski: (1.1) cuscus m.

* wolof: (1.1) cere

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuskus, AS: kuskus

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|arab|كسكس. (kúskus)

uwagi.

(1.2) zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) couscous; (1.2) couscous; (2.1) cuscus

* arabski: (1.1) كسكس, كسكسي

* baskijski: (1.1) kuskus

* bułgarski: (1.1) кускус

* czeski: (1.1) kuskus m.

* fiński: (1.1) kuskus

* francuski: (1.1) couscous

* hiszpański: (1.2) cuscús m.

* japoński: (1.1) クスクス

* kataloński: (1.1) cuscús

* litewski: (1.1) kuskusas

* niderlandzki: (1.1) couscous

* norweski (bokmål): (1.1) couscous

* nowogrecki: (1.1) κουσκούς n.; (1.2) κουσκούς n.

* portugalski: (1.1) cuscuz

* rosyjski: (1.1) кус-кус, кускус

* słoweński: (1.1) kuskus

* sycylijski: (1.1) cuscusu, cuscus

* tamazight: (1.1) ⵙⴽⵙⵓ m.

* turecki: (1.1) kuskus

* węgierski: (1.1) kuszkusz; (1.2) kuszkusz

* włoski: (1.1) cuscus m.

* wolof: (1.1) cere

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kuskusiec

rodzaj torbaczy z rodziny pałankowatych

SJP.pl

Kuskusiec (Ailurops) – rodzaj ssaków z podrodziny kuskuśców (Ailuropinae) w obrębie rodziny pałankowatych (Phalangeridae).

Wikipedia

# kuskusowy

→ kuskus

SJP.pl

#### Patrz:

kuskus

# kuskuta

rodzaj wialni używanej do oczyszczania drobnych nasion roślin motylkowych; cuscuta

SJP.pl

# kuślin

wieś w Polsce

SJP.pl

Kuślin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Kuślin (miejscowość jest siedzibą gminy Kuślin).

Wikipedia

# kuśliński

związany z Kuślinem

SJP.pl

# kuśliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: kuśliwy

SJP.pl

# kuśliwy

zachęcający do czegoś; kuszący

SJP.pl

# kuśmierczyk

nazwisko

SJP.pl

# kuśmierek

nazwisko

SJP.pl

# kuśmierski

nazwisko

SJP.pl

# kuśmierz

nazwisko

SJP.pl

# kuśmirek

nazwisko

SJP.pl

# kuśmirowski

nazwisko

SJP.pl

# kuśnierek

→ kuśnierz

SJP.pl

#### Patrz:

kuśnierz

# kuśnierka

→ kuśnierz

SJP.pl

#### Patrz:

kuśnierz

# kuśnierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kuśnierstwem, dotyczący kuśnierstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuśnierz mos., Kuśnierz mrz., kuśnierstwo n.

Wiktionary

# kuśnierstwo

Kuśnierstwo – dział rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem wyrobów skórzanych (futra, czapki, kołnierze, ciepłe obuwie).

Tradycyjnie kuśnierz sam wyprawiał skóry, a wyroby szył i zdobił wyłącznie ręcznie. Część pracowni zachowało ten sposób pracy, pozostałe wykorzystują szycie maszynowe. Kuśnierze posiadali własne cechy, regulujące zwyczaje, zasady zdobywania zawodu, rozsądzające spory.

Wikipedia

# kuśnierz

rzemieślnik zajmujący się szyciem futer i kożuchów, wyrobem i naprawą galanterii futrzarskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w gminie Jeziora Wielkie;

Wiktionary

- kuśnierz – osoba trudniąca się kuśnierstwem
- Kuśnierz – wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie

osoby o nazwisku Kuśnierz:

- Piotr Kuśnierz – polski lekkoatleta
- Bronisław Kuśnierz – polski prawnik
- Robert Kuśnierz – polski historyk

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kuśnierz m., kuśnierczyk m., kuśnierka ż., kuśnierstwo n.

przym. kuśnierski

Wiktionary

# kuśniewicz

nazwisko

SJP.pl

# kusociński

nazwisko

SJP.pl

# kusokrywka

kusokrywka większa, kusokrywka wiązowa - gatunki chrząszczy z rodziny kózkowatych

SJP.pl

# kusokurka

rodzaj ptaków z rzędu żurawiowych

SJP.pl

# kusość

dawniej: nadmierna krótkość, niewielki rozmiar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kuse

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kusy

przysł. kuso

rzecz. kusy mos.

Wiktionary

# kusotymalek

kusotymalek czarnobrewy - gatunek ptaka z rodziny dżunglaków

SJP.pl

# kusowo

- Kusowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Dobrcz
- Kusowo (województwo pomorskie)
- Kusowo (województwo zachodniopomorskie)

Wikipedia

# kustanaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu kustanajskiego;

Wiktionary

Kustanaj (kaz. Қостанай, Kostanaj; ros. Костанай, Kostanaj; w latach 1893–1895 Nikołajewsk) – miasto obwodowe w północnej części Kazachstanu, nad rzeką Toboł. W 2020 liczyło około 250 tys. mieszkańców.

Kustanaj jest położony w północnym Kazachstanie, w północnej części obwodu kustanajskiego nad rzeką Toboł. Miasto znajduje się w miejscu zbiegu kilku krain geograficznych: Wyżyny Turgajskiej i Niziny Zachodniosyberyjskiej.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kustanajski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Nikołajewsk (1893-1895)

Wiktionary

# kustanajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kustanajem, dotyczący Kustanaju

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kustanaj mrz.

Wiktionary

# kustoda

pierwsze słowo lub pierwsza sylaba z następnej strony umieszczane na końcu każdej stronicy w dawnych drukach i rękopisach; kustosz, sygnatura

SJP.pl

Kustosz (kustoda) – oznaczenie stosowane w książce rękopiśmiennej i drukowanej. W obu przypadkach termin ten posiada odmienne znaczenie.

Kustosz w książce rękopiśmiennej to oznaczenie polegające na umieszczeniu kolejnych liczb lub liter niedaleko krawędzi strony, mające na celu (podobnie jak reklamant) ułatwienie bezbłędnego szeregowania składek przy produkcji książki. W książce drukowanej kustosz jest to początek tekstu następnej składki umieszczony na dole składki poprzedniej. Funkcję kustosza z książki rękopiśmiennej od momentu rozpoczęcia wydawania książek drukowanych mają sygnatury.

Wikipedia

# kustodia

1. zespół klasztorów podlegający władzy kustosza;
2. urząd takiego kustosza;
3. metalowe, często obficie zdobione naczynie przeznaczone do przechowywania hostii poza nabożeństwami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;

(1.2) rel. diecezja w Kościele Katolickim Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej

(1.3) rel. naczynie liturgiczne służące do przechowywania hostii wystawianej w monstrancji;

(1.4) daw. pilnowanie czegoś, bycie odpowiedzialnym za coś

Wiktionary

Kustodia (łac. custodia – nadzór, straż od custos, custodis – stróż, dozorca lub też custodire – ochraniać, ukrywać, strzec) – naczynie liturgiczne w kształcie puszki, niekiedy z nóżką, często bogato zdobione; wykorzystywane w Kościele katolickim, przeznaczone do przechowywania w tabernakulum konsekrowanej wielkiej hostii (zwyczajowo zwanej „Najświętszym Sakramentem”). Tradycyjnie wykonana ze szlachetnego metalu (lub w przypadku metalu mogącego ulec korozji pozłacana od środka). Dopuszcza się jednak odstępstwa: decyzją Konferencji Episkopatu, zaaprobowanej przez Stolicę Apostolską, możliwe jest wykonanie naczyń liturgicznych z trwałych materiałów, które przez miejscową ludność są uważane za materiały szlachetne (np. kość słoniowa).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ojciec Tomasz odbył nowicjat w Kustodii Ziemi Świętej na przełomie 2000 i 2001 roku.

(1.3) Akolita przełożył hostię z kustodii do monstrancji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kustosz mos.

Wiktionary

# kustosz

1. opiekun zbiorów muzealnych, kierownik działu muzealnego;
2. w dawnej Polsce: urzędnik sprawujący pieczę nad skarbcem i archiwum królewskim;
3. przełożony nad zespołem klasztorów;
4. kanonik zarządzający majątkiem probostwa katedralnego albo kolegiackiego;
5. w dawnych książkach: pierwsze słowo lub pierwsza sylaba z następnej strony umieszczane na końcu każdej strony; sygnatura, kustoda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) opiekun zbiorów muzealnych lub bibliotecznych; kierownik działu

(1.2) kośc. zwierzchnik klasztorów stanowiących kustodię

(1.3) kośc. kanonik kapituły zarządzający własnością kapituły katedralnej lub kolegialnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. liter. (w rękopisach) litery albo cyfry przeniesione na krawędź strony, (w dawnych książkach drukowanych) sylaba lub słowo ze strony, umieszczane na końcu strony poprzedniej;

Wiktionary

Kustosz (łac. custos, stróż) – określenie osoby mające kilka różnych znaczeń:

- tytuł honorowy kanonika kapituły zarządzającego majątkiem kapitulnym
- proboszcz kolegiaty niebędący prepozytem
- zwierzchnik kilku klasztorów wchodzących w skład kustodii
- pracownik służby bibliotecznej lub archiwum
- pracownik muzeum. Stanowiska muzealnicze:
  - asystent (do 2008 asystent muzealny)
  - starszy asystent muzealny (stanowisko zniesione w 2008)
  - adiunkt (do 2008 adiunkt muzealny)
  - kustosz
  - starszy kustosz
  - kustosz dyplomowany

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Każdy kustosz musi trzymać pieczę nad zbiorami muzealnymi.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkustɔʃ, AS: kustoš

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. kustoda ż., kustodia ż.

  :: fż. kustoszka ż.

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (2.1) kustoda

  Wiktionary

# kustoszka

→ kustosz

SJP.pl

#### Patrz:

kustosz

# kustra

nazwisko

SJP.pl

# kustrzebka

grzyb z klasy workowców; czarecznica

SJP.pl

Peziza Dill. ex Fr. (kustrzebka) – rodzaj grzybów z rodziny kustrzebkowatych (Pezizaceae).

Wikipedia

# kustrzebkowate

o cechach kustrzebkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Kustrzebkowate (Pezizaceae Dumort) – rodzina grzybów z klasy workowców (Ascomycota).

Wikipedia

# kustrzebkowaty

o cechach kustrzebkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# kustrzebkowce

rząd grzybów z typu workowców

SJP.pl

Kustrzebkowce (Pezizales J. Schröt.) – rząd grzybów należący do klasy kustrzebniaków (Pezizomycetes).

Wikipedia

# kustrzebkowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z typu workowców

SJP.pl

# kustrzebniaki

klasa grzybów z typu workowców

SJP.pl

Kustrzebniaki (Pezizomycetes O.E. Erikss. & Winka) – klasa grzybów z typu workowców (Ascomycota).

Wikipedia

# kustrzyce

Kustrzyce – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Sędziejowice.

Przez wieś przebiega magistrala węglowa Gdynia – Śląsk. W miejscowości znajduje się przystanek kolejowy Kustrzyce.

Dawniej we wsi znajdował się folwark, a także młyn, który został rozebrany w 1945 roku przez Niemców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# kusturica

Emir Kusturica, serb. Емир Кустурица (ur. 24 listopada 1954 w Sarajewie) – jugosłowiański i serbski reżyser filmowy, scenarzysta, muzyk, także aktor. Dwukrotnie nagrodzony Złotą Palmą na 38. i 48. MFF w Cannes (1985, 1995).

Wikipedia

# kuśtyczek

kusztyczek;
1. zdrobnienie od: kusztyk;
2. potocznie: mały kieliszek wódki

SJP.pl

# kuśtyk

kulawka, kusztyk;
1. szklany kielich pozbawiony płaskiej podstawy, popularny w Polsce w XVII i XVIII wieku;
2. zawartość tego kielicha

SJP.pl

# kuśtykać

chodzić, utykając na jedną nogę, kuleć; chodzić nieporadnie, potykając się; kusztykać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przykuśtykać)

(1.1) iść kulejąc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zebrał swoje kule i zaczął na nich kuśtykać wokół obozowiska.

(1.1) Do gabinetu, kuśtykając, wślizgnął się otyły podagryk, krzywiąc się niemiłosiernie i posykując z bólu za każdym krokiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuśtykanie n., przykuśtykanie n.

czas. przykuśtykać dk.

Wiktionary

# kuśtykiem

kulawka, kusztyk;
1. szklany kielich pozbawiony płaskiej podstawy, popularny w Polsce w XVII i XVIII wieku;
2. zawartość tego kielicha

SJP.pl

# kusu

rodzaj gryzoni z podrodziny myszy

SJP.pl

Kusu – niewielka wyspa należąca do Singapuru, położona kilka kilometrów na południe od miasta. Znajduje się na niej chińska świątynia Tua Pek Konga i Guanyin, stanowiąca centrum corocznych pielgrzymek taoistów.

Wikipedia

# kuświk

nazwisko

SJP.pl

# kusy

zbyt krótki; krótkawy, przykrótki, przykrótkawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. toponim, część nazwy dwóch wsi w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Pasłęk

Wiktionary

## Osoby

### Osoby o nazwisku Kusy

- Andrzej Kusy (1942–1999) – polski inżynier elektronik, profesor nauk technicznych
- Emilia Kusy (ur. 1998) – polska lekkoatletka, tyczkarka
- Julita Kusy – polska piosenkarka i autorka tekstów
- Tadeusz Kusy – polski duchowny katolicki

Wikipedia

# kusyk

nazwisko

SJP.pl

# kusz

1. rodzaj łuku stalowego umocowanego na kolbie z lewarem do napinania cięciwy;
2. inna nazwa balisty;
3. kusza młot - ryba młot, rekin młot; gatunek rekina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;

(1.2) rel. postać biblijna, Beniaminita wymieniony w tytule psalmu 7.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

(2.1) hist. starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;

Wiktionary

- Kusz (kraina) – starożytna kraina położona w obecnym Sudanie
- Kusz – postać biblijna
- kusz – dawna nazwa naczynia do picia – kubek, czara, czasza, czerpak

osoby noszące nazwisko Kusz

- Gerard Kusz (1939–2021) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Józef Kusz (ur. 1938) – polski fizyk
- Michał Kusz (ur. 1973) – polski muzyk sesyjny
- Stefan Kusz (ur. 1948) – polski rolnik i polityk, poseł na Sejm PRL

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kuʃ, AS: kuš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuszyta m., Kuszytka ż.

przym. kuszycki

Wiktionary

# kusza

1. rodzaj łuku stalowego umocowanego na kolbie z lewarem do napinania cięciwy;
2. inna nazwa balisty;
3. kusza młot - ryba młot, rekin młot; gatunek rekina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

Wiktionary

Kusza – neurobalistyczna broń miotająca, składająca się z łuczyska osadzonego w łożu, w którym cięciwa zwalniana jest za pomocą mechanizmu spustowego. Pociskami kuszy są najczęściej bełty.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Książę strzelił do niego z kuszy, a następnie wypadł ku niemu z oszczepem (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuʃa, AS: kuša

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kusznik m., kusznictwo n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) samostrzał

Wiktionary

# kuszać

żartobliwie: jeść

SJP.pl

# kuszący

ponętny, uwodzicielski; zachęcający, nęcący

SJP.pl

# kuszak

nazwisko

SJP.pl

# kuszczak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Eryk Kuszczak (1929-2013) – polski artysta
- Sławomir Kuszczak (ur. 1966) − polski artysta, malarz, rysownik, grafik i nauczyciel akademicki
- Tomasz Kuszczak (ur. 1982) − polski piłkarz

Wikipedia

# kuszenie

zachęcać, wystawiać na pokusę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kusić.

Wiktionary

Kuszenie – rodzaj oddziaływania, które ma skłonić kogoś do zrobienia czegoś złego (zazwyczaj w znaczeniu moralnym lub negatywnych konsekwencji).

W rozumieniu chrześcijańskim jest to działanie Szatana, mające na celu zagubienie człowieka, zamazanie prawdy w jego sercu i zmniejszenie dostępu łask Ducha Świętego do człowieka. Grozi upadkiem i zaprzeczeniem Bożej miłości, czyli grzechem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kuˈʃɛ̃ɲɛ, AS: kušẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kusić ndk., skusić dk.

rzecz. pokusicielka ż., pokusiciel mos., kusiciel m., pokusa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nęcenie

Wiktionary

# kuszeta

kuszetka;
1. rozkładane miejsce do spania w wagonie kolejowym;
2. wagon z takimi miejscami

SJP.pl

Kuszetka (z fr. coucher – położyć się spać) – do XIX wieku niewielka kanapa, rodzaj leżanki. Wagon kolejowy z miejscami do leżenia, mniej komfortowa odmiana wagonu sypialnego, różniąca się od tego ostatniego miejscami do leżenia przeznaczonymi zasadniczo do korzystania z nich jedynie w porze snu, a w dzień składanymi, aby przedział kolejowy spełniał rolę zwykłego przedziału pasażerskiego z miejscami do siedzenia.

Wikipedia

# kuszetka

1. rozkładane miejsce do spania w wagonie kolejowym; kuszeta;
2. wagon z takimi miejscami; kuszeta;
3. dawniej: mebel do leżenia; leżanka, kozetka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. leżanka w przedziale kolejowym;

(1.2) kolej. wagon kolejowy z miejscami do leżenia

(1.3) daw. mebel do leżenia

Wiktionary

Kuszetka (z fr. coucher – położyć się spać) – do XIX wieku niewielka kanapa, rodzaj leżanki. Wagon kolejowy z miejscami do leżenia, mniej komfortowa odmiana wagonu sypialnego, różniąca się od tego ostatniego miejscami do leżenia przeznaczonymi zasadniczo do korzystania z nich jedynie w porze snu, a w dzień składanymi, aby przedział kolejowy spełniał rolę zwykłego przedziału pasażerskiego z miejscami do siedzenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po wejściu do przedziału Waldek zaraz rozłożył kuszetki.

(1.2) Za lokomotywą stały trzy kuszetki.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kuszetkowy

Wiktionary

# kuszetkowy

→ kuszetka

SJP.pl

#### Patrz:

kuszetka

# kuszewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Kuszewski:

- Józef Kuszewski – muzealnik.
- Krzysztof Kuszewski – lekarz.
- Marian Kuszewski – szermierz.
- Kacper Kuszewski – aktor.
- Jarosław Kuszewski – aktor.

Wikipedia

# kuszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewniane naczynie z uchem, zakładane za pas kosiarza, w którym jest zamoczona osełka do ostrzenia kosy

(1.2) pleśćeciony ze słomy kosz, używany jako ul dla pszczół

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuʃka, AS: kuška

Wiktionary

# kuszlewski

przymiotnik od: Kuszlewo (wieś na Białorusi)

SJP.pl

# kusznictwo

dyscyplina sportowa obejmująca strzelanie z kuszy

SJP.pl

# kuszniczka

→ kusznik

SJP.pl

#### Patrz:

kusznik

# kuszniczy

→ kusznik, → kusznictwo

SJP.pl

#### Patrz:

kusznik, → kusznictwo

# kusznierewicz

nazwisko

SJP.pl

# kusznik

żołnierz uzbrojony w kuszę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz uzbrojony w kuszę, strzelający z kuszy;

Wiktionary

Kusznik – średniowieczny żołnierz posługujący się kuszą walczący pieszo i konno. Współcześnie także człowiek praktykujący kusznictwo sportowe.

Największą sławę zdobyli kusznicy genueńscy wykorzystywani przez Republikę Genui oraz służący jako wojsko najemne w innych państwach włoskich i w całej Europie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkuʃʲɲik, AS: kušʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kusza ż., kuszownictwo m.

przym. kuszowy

Wiktionary

# kusztelski

nazwisko

SJP.pl

# kusztyczek

kuśtyczek;
1. zdrobnienie od: kusztyk;
2. potocznie: mały kieliszek wódki

SJP.pl

# kusztyk

kulawka, kuśtyk;
1. szklany kielich pozbawiony płaskiej podstawy, popularny w Polsce w XVII i XVIII wieku;
2. zawartość tego kielicha

SJP.pl

# kusztykać

chodzić, utykając na jedną nogę, kuleć; chodzić nieporadnie, potykając się; kuśtykać

SJP.pl

# kuszyci

grupa ludów afrykańskich zamieszkujących Afrykę Wschodnią

SJP.pl

Kuszyci – grupa ludów we wschodniej Afryce, zamieszkująca w południowej części Egiptu, w Sudanie, Etiopii, Erytrei, Dżibuti, Somalii, północno-wschodniej Kenii i w skupiskach w północnej Tanzanii oraz Ugandzie. Liczą ok. 30 mln osób, posługują się językami kuszyckimi z rodziny chamito-semickiej.

Wikipedia

# kuszycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kuszytami, dotyczący Kuszytów, Kuszu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kusz mrz./n., Kuszyta mos., Kuszytka ż.

Wiktionary

# kuszyk

nazwisko

SJP.pl

# kuszyński

nazwisko

SJP.pl

# kuszyta

członek grupy ludów afrykańskich zamieszkujących Afrykę Wschodnią

SJP.pl

# kuszytka

członkini grupy ludów afrykańskich zamieszkujących Afrykę Wschodnią

SJP.pl

# kut

nazwisko, m.in. Józef Kut (1905-1942) - polski kapłan, błogosławiony kościoła katolickiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. penis

Wiktionary

Al-Kut (arab. الكوت) – miasto we wschodnim Iraku, na Nizinie Mezopotamskiej, nad Tygrysem, ośrodek muhafazy Wasit. Około 400 tys. mieszkańców.

11 listopada 2006 roku, w okolicach miasta, wskutek wybuchu miny-pułapki zginęło dwóch żołnierzy: Polak – sierżant Tomasz Murkowski z 13. Pułku Przeciwlotniczego w Elblągu i Słowak – st. sierżant Rastislav Neplech. Ranni zostali drugi Polak i Ormianin.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kut, AS: kut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kutas m., kutasek mzw./mos./mrz.

Wiktionary

# kuta

1. (np. żelazo) ubijać, formować
2. obijać, ozdabiać metalem
3. (konie) podkuwać
4. (np. skałę) rąbać, rozkruszać, wykuwać, rzeźbić
5. stukać, uderzać miarowo
6. pot. uczyć się, zakuwać

SJP.pl

Bośnia i Hercegowina:

- Kuta – wieś w Republice Serbskiej, w gminie Foča
- Kuta – wieś w Republice Serbskiej, w gminie Kalinovik

Czarnogóra:

- Kuta – wieś w gminie Nikšić

Indonezja:

- Kuta – miasto

Mezopotamia:

- Kuta – starożytne miasto

Rosja:

- Kuta – rzeka, dopływ Leny

Osoby:

- Dominik Kuta – polski muzyk

Wikipedia

# kutafon

obraźliwie, pogardliwie o mężczyźnie, któremu przypisuje się negatywne cechy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. obraź. o irytującym mężczyznie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) wulg. Co się, kurwa, gapisz, kutafonie?!

(1.1) wulg. Mówiłem pieprzonemu kutafonowi, żeby odgarnął śnieg!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈtafɔ̃n, AS: kutafõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kutas mos./mzw./mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łajdak; wulg. kutas, chuj

Wiktionary

# kutas

1. wulgarnie: męski narząd płciowy; fiut;
2. wulgarnie: ordynarne określenie mężczyzny; luj, ciul, gnój;
3. dawniej: ozdoba z nici, wełny, jedwabiu itp., kształtem podobna do pędzla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pompon, frędzel, coś, co może się huśtać, dyndać, zwisać;

(1.2) daw. pompon z rączką z łabędziego puchu używany do pudrowania, łabędzik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) wulg. obraźliwy epitet wobec kogoś nielubianego

(2.2) daw. pogardliwie o kimś niewielkiego wzrostu

(2.3) daw. przen. sługa, lokaj trzymający się kutasów (1.2) za pojazdem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) wulg. penis

Wiktionary

- kutas – element ozdobny
- Kutas – wieś na Węgrzech
- László Kutas (ur. 1936) – węgierski rzeźbiarz
- Pawło Kutas (ur. 1982) – ukraiński piłkarz (pochodzenia węgierskiego)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) I dotąd nosił wielki pęk kluczów za pasem, / Uwiązany na taśmie ze srebrnym kutasem.

(2.1) Ten kutas znów zajął moje miejsce na parkingu!

(3.1) Czy na dworze, czy w salonie, / Czy w klozecie, czy na tronie, / W każdej chwili, w każdym czasie / Wciąż myślała o kutasie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkutas, AS: kutas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kut m., kutafon m., kutek m., kutasiński m., kutasina m., kutek m., kutka ż., kutaszenie n.

:: zdrobn. kutasik m., kutasek m.

:: zgrub. kutasisko n.

czas. kutasić ndk.

przym. kutasisty, delikutaśny, kutasowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) frędzel, dzyndzel

(2.1) złamas

(3.1) penis, prącie, bat, kogut, kuśka, wulg. pała, chuj, faja, fiut, kutanga, kutangens, pyta

Wiktionary

# kutasek

kutasik;
1. dawniej: ozdóbka z nici, wełny, jedwabiu itp., kształtem podobna do pędzla;
2. wulgarnie: męski narząd płciowy; fiutek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od kutas

(1.2) iron. wulg. obraźliwy epitet wobec kogoś nielubianego

(1.3) iron. daw. pogardliwie o kimś niewielkiego wzrostu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zdrobn. od kutas

(2.2) iron. wulg. penis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) zdrobn. od kutas

(3.2) przest. małej wielkości ozdoba przypominająca frędzel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kut m., kutafon m., kutas m., kutek m., kutasiński m., kutasina m., kutek m., kutka ż., kutaszenie n., kutasik m., kutasisko n.

czas. kutasić ndk.

przym. kutasisty, delikutaśny, kutasowy

Wiktionary

# kutasiara

wulgarnie: wyzwisko kierowane do kobiet

SJP.pl

# kutasiarz

wulgarny epitet

SJP.pl

# kutasik

kutasek;
1. dawniej: ozdóbka z nici, wełny, jedwabiu itp., kształtem podobna do pędzla;
2. wulgarnie: męski narząd płciowy; fiutek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kutas

(1.2) mały kutas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) To nie kutas, lecz tylko kutasik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kutasek mzw./mos./mrz., kutas m., kutasina ż.

przym. kutasowy, kutasikowy

Wiktionary

# kutasikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kutasikiem, dotyczący kutasika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kutasik m.

Wiktionary

# kutasina

wulgarnie: penis; kutas, fiut, chuj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od kutas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kutas m., kutasek m., kutek m., kutka ż., kutasik m., kutasiński m., kutach m., kutaszenie n.

czas. kutasić ndk.

przym. kutasowy, delikutaśny, kutasisty

Wiktionary

# kutasowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kutasem, dotyczący kutasa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kutas m., kutasik mzw./mrz.

Wiktionary

# kutek

nazwisko

SJP.pl

Kutek – część wsi Jeziorzany w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki.

W latach 1975–1998 Kutek administracyjnie należał do województwa krakowskiego.

Wikipedia

# kuter

1. mały statek o napędzie motorowym do prac przybrzeżnych lub stos. w rybołówstwie;
2. jednomasztowy jacht o skośnym ożaglowaniu lub rodzaj takiego ożaglowania;
3. maszyna do siekania mięsa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;

(1.2) żegl. mały statek rybacki o długości do ok. 25 metrów;

(1.3) mar. niewielki okręt wojenny o wyporności do ok. 300 ton;

(1.4) spoż. maszyna służąca do rozdrabniania i emulgowania mięsa wraz z dodatkami;

(1.5) slang. kolej. pociąg Pendolino

Wiktionary

- kuter – rodzaj jachtu żaglowego
- niewielki statek użytkowy lub okręt pomocniczy np.:
  - kuter hydrograficzny
  - kuter holowniczy
  - kuter nurkowy
  - kuter ratowniczy
  - kuter rybacki
- mały okręt:
  - kuter artyleryjski
  - kuter desantowy
  - kuter minowy
  - kuter pancerny
  - kuter patrolowy
  - kuter rakietowy
  - kuter torpedowy
  - kuter trałowy
  - kuter uzbrojony

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Kuter powoli przybijał do brzegu.

  (1.5) Proszę odejść, żeby ci kuter nie stanął w rok.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkutɛr, AS: kuter

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.3) daw. ścigacz

  (1.5) trawler, rakieta, pędząca lina, statek na torach

  Wiktionary

# kutera

nazwisko

SJP.pl

# kuternoga

potocznie: mężczyzna kulawy; kulawiec, kulas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. osoba utykająca, kulawa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do takiego wniosku doszedł Kuternoga obserwując ją na przestrzeni najbliższych paru dni.

(1.1) Jestem kuternogą, więc nie mogę jeździć na rolkach, co bardzo lubiłem przed wypadkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkutɛrˈnɔɡa, AS: kuternoga

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kulawy, obraź. kuśtyk

Wiktionary

# kutia

tradycyjna potrawa wigilijna, znana zwłaszcza na Rusi i Litwie; kucja; kucia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. potrawa z pszenicy, maku, miodu i orzechów podawana jako danie na Wigilię;

Wiktionary

Kutia – tradycyjna potrawa kuchni ukraińskiej, białoruskiej, rosyjskiej, litewskiej i polskiej kuchni kresowej. Obecnie jest przyrządzana na Białostocczyźnie, Lubelszczyźnie, przygranicznych powiatach województwa podkarpackiego, a także przez Kresowian i ich potomków w różnych częściach Polski.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkutʲja, AS: kutʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kucja

Wiktionary

# kutikula

kutykula;
1. cienka warstwa kutyny i wosku chroniąca nadziemne części u roślin wyższych;
2. zewnętrza warstwa ciała licznych bezkręgowców oraz niższych strunowców, zbudowana z chityny lub kutyny, pełniąca głównie rolę ochronną; oskórek

SJP.pl

Kutykula (łac. cuticula) – w botanice zwana też nabłonkiem, to cienka warstwa pokrywająca zewnętrzną ścianę komórek epidermy, okrywającej wszystkie organy nadziemne roślin, z wyjątkiem pędów drewniejących. Tworzy cienką, ciągłą warstwę na powierzchni całej rośliny z przerwami jedynie w miejscu porów między komórkami szparkowymi.

Wikipedia

# kutkowski

nazwisko

SJP.pl

# kutlof

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. miejsce, gdzie zabija się i obrabia bydło przeznaczone na rzeź

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkutlɔf, AS: kutlof

Wiktionary

# kutner

1. gęsty meszek pokrywający powierzchnię łodygi, liści lub owoców niektórych roślin; filc
2. włochata, miękka okrywa włókienna tkaniny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. u niektórych roślin: gęsty meszek pokrywający powierzchnię łodygi, liści lub owoców;

(1.2) przest. włochata okrywa tkaniny

Wiktionary

Kutner (ang. tomentose, łac. tomentosus) – gęste, poplątane włoski okrywające liście, łodygę i owoce u niektórych roślin. Kutner może pokrywać całą roślinę lub tylko niektóre jej części.

Zadaniem kutneru jest ochrona rośliny przed zimnem, nadmiernym parowaniem, zbyt silnym nasłonecznieniem czy wysuszającym wiatrem. Kutner silnie rozprasza światło, dlatego części roślin pokryte kutnerem są matowe, często przybierają srebrzyste lub szare zabarwienie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwiaty szarotki alpejskiej pokryte są kutnerem.

(1.2) Gdzie dostałaś taką piękną tkaninę z kutnerem?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkutnɛr, AS: kutner

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kutnerek mrz.

czas. kutnerować ndk.

przym. kutnerowaty, kutnerowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) meszek

(1.2) filc

Wiktionary

# kutnerować

mechacić tkaninę

SJP.pl

# kutnerowaty

okryty gęstymi włoskami, tworzącymi powłokę; włochaty

SJP.pl

# kutnerowy

przymiotnik od: kutner

SJP.pl

# kutnia

sieć łowiecka podobna do więcierza na ryby; kutnica

SJP.pl

# kutnianin

mieszkaniec Kutna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kutna

(1.2) osoba pochodząca z Kutna, urodzona w Kutnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Awarię naprawiono, ale kutnianin domagał się odszkodowania, gdyż przez cały czas płacił abonament.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kutno n.

:: fż. kutnianka ż.

przym. kutnowski, kucieński

Wiktionary

# kutnianka

mieszkanka Kutna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kutna

(1.2) kobieta pochodząca z Kutna, urodzona w Kutnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W najbliższą środę wszystkie kutnianki zapraszamy na bezpłatną cytologię.

(1.2) Teresa z urodzenia jest kutnianką, ale od ukończenia studiów mieszka w Kole.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kutno n.

:: fm. kutnianin m.

przym. kutnowski, kucieński

Wiktionary

# kutnica

sieć łowiecka podobna do więcierza na ryby; kutnia

SJP.pl

# kutnik

nazwisko

SJP.pl

# kutno

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie łódzkim;

Wiktionary

Kutno – miasto w centralnej Polsce, w województwie łódzkim, siedziba powiatu kutnowskiego oraz wiejskiej gminy Kutno, nad rzeką Ochnią (dopływem Bzury).

Powstanie miejscowości mogło nastąpić już w połowie XII wieku. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1386 roku. W XII–XIII znajdowało się w kasztelanii łęczyckiej prowincji łęczyckiej i w kasztelanii łęczyckiej księstwa łęczyckiego. W XVI wieku położone było w powiecie gostynińskim województwa rawskiego. Zdegradowane przed 1500 rokiem, ponowna lokacja w 1504 roku, degradacja przed 1700 rokiem, nadanie praw miejskich w 1766 roku. W latach 1975–1998 Kutno administracyjnie należało do województwa płockiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy byłeś kiedyś w Kutnie na dworcu w nocy? Jest tak brudno i brzydko, że pękają oczy. (K. Staszewski: Polska)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkutnɔ, AS: kutno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kutnianin m., kutnianka ż.

przym. kutnowski, kucieński

Wiktionary

# kutnohorski

przymiotnik

(1.1) związany z Kutną Horą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wacław IV […] dekretem kutnohorskim ze stycznia 1409 roku radykalnie zmienił organizację uniwersytetu na niekorzorzyść Niemców.

Wiktionary

# kutnowski

przymiotnik od: Kutno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kutna, związany z Kutnem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kutno n., kutnianin m., kutnianka ż.

przym. kucieński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. kucieński

Wiktionary

# kutolany

żeliwo kutolane - żeliwo otrzymywane przez długotrwałe wyżarzanie odlewów z żeliwa białego; żeliwo ciągliwe

SJP.pl

# kutrowy

przymiotnik od: kuter

SJP.pl

# kutrzeba

nazwisko

SJP.pl

# kutschera

Franz Kutschera (1904-44), dowódca SS i Policji na dystrykt warszawski, inicjator masowych egzekucji publicznych; z wyroku sądu podziemnego skazany na śmierć, zginął w zamachu

SJP.pl

# kutuzow

Michaił Iłłarionowicz Goleniszczew-Kutuzow (ros. Михаил Илларионович Голенищев-Кутузов, ur. 5 września?/16 września 1745 w Petersburgu, zm. 28 kwietnia 1813 w Bolesławcu) – rosyjski dowódca, od roku 1812 książę smoleński, a 31 sierpnia 1812 generał feldmarszałek, wolnomularz.

Wikipedia

# kutwa

skąpy mężczyzna, skąpiec, dusigrosz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek skąpy, skąpiec

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pot. skąpa kobieta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co za wredny, złośliwy, stary kutwa!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkutfa, AS: kutfa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kutwiarz m., kutwiarstwo n., kutwienie n.

czas. kutwić, kutwieć

przym. kutwiarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. chciwiec; pot. centuś, chytrus, dusigrosz, liczykrupa, skąpiradło, żyła; reg. śl. dziurdziuch.; przest. żyd; książk. harpagon

Wiktionary

# kutwiarski

przymiotnik od: kutwa

SJP.pl

# kuty

1. (np. żelazo) ubijać, formować
2. obijać, ozdabiać metalem
3. (konie) podkuwać
4. (np. skałę) rąbać, rozkruszać, wykuwać, rzeźbić
5. stukać, uderzać miarowo
6. pot. uczyć się, zakuwać

SJP.pl

W Polsce

- Kuty – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Pozezdrze
- Kuty – gromada
- Kuty – dawna gmina w dystrykcie Galicja
- Kuty – dawna gmina w województwie olsztyńskim

Wikipedia

# kutykula

kutikula;
1. cienka warstwa kutyny i wosku chroniąca nadziemne części u roślin wyższych;
2. zewnętrza warstwa ciała licznych bezkręgowców oraz niższych strunowców, zbudowana z chityny lub kutyny, pełniąca głównie rolę ochronną; oskórek

SJP.pl

Kutykula (łac. cuticula) – w botanice zwana też nabłonkiem, to cienka warstwa pokrywająca zewnętrzną ścianę komórek epidermy, okrywającej wszystkie organy nadziemne roślin, z wyjątkiem pędów drewniejących. Tworzy cienką, ciągłą warstwę na powierzchni całej rośliny z przerwami jedynie w miejscu porów między komórkami szparkowymi.

Wikipedia

# kutykularny

→ kutykula

SJP.pl

#### Patrz:

kutykula

# kutyna

substancja woskowata wchodząca w skład nabłonka (kutykuli), chroniącego nadziemne części rośliny

SJP.pl

Kutyna – niejednorodna wysokospolimeryzowana substancja składająca się z polimerów kwasów tłuszczowych, o łańcuchach zawierających 16 lub 18 atomów węgla, z jedną grupą epoksydową bądź jedną lub więcej grupami hydroksylowymi. Najczęściej są to kwasy: 10,16-dihydroksypalmitynowy (C16), 18-hydroksy-9,10 epoksystearynowy (C18) i 9,10,18-trihydroksystearynowy (C18).

Wikipedia

# kutynizacja

tworzenie się kutyny, pokrywanie się kutyną

SJP.pl

Kutynizacja – proces polegający na odkładaniu kutyny wewnątrz ściany komórkowej, między warstewkami celulozy. W jego wyniku powstaje warstwa kutykularna (skutykularyzowana) ściany komórkowej. Proces ma charakter pośredni między adkrustacją i inkrustacją. Podobny proces kutykularyzacji polega na wydzielaniu kutyny poza ścianę komórkową komórek zewnętrznych rośliny – prowadzi do wytworzenia warstwy ograniczającej parowanie rośliny – kutykuli.

Wikipedia

# kutyła

nazwisko

SJP.pl

# kutyłowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Sokół-Kutyłowski (1892–1983) – białoruski wojskowy i działacz narodowy
- Bohdan Kutyłowski (1863–1922) – polski prawnik, publicysta, dyplomata
- Jarosław Kutyłowski – CEO i założyciel DeepL
- Mirosław Kutyłowski (ur. 1957) – polski inżynier matematyki

Wikipedia

# kutz

[czytaj: kuc] nazwisko

SJP.pl

# kuwada

zwyczaj występujący u wielu ludów pierwotnych, polegający na naśladowaniu przez męża zachowania się żony w czasie porodu, co symbolizuje uznanie dziecka przez ojca

SJP.pl

Kuwada – występująca w niektórych kulturach instytucja oznaczająca zespół praktyk i wierzeń w okresie ciąży, obejmujących współdzielenie przez ojca pewnych działań uznawanych za kobiece. Z instytucją kuwady związany jest zespół kuwady, czyli odczuwane przez mężczyzn psychosomatyczne objawy charakterystyczne dla kobiet w okresie ciąży.

Wikipedia

# kuwaski

przymiotnik od: Kuwasy

SJP.pl

# kuwasy

rozległe torfowisko w Kotlinie Biebrzańskiej

SJP.pl

# kuwasz

węgierska rasa psa pasterskiego; kuwos

SJP.pl

# kuwejcki

→ Kuwejt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Kuwejt

(1.2) odnoszący się do miasta Kuwejt

Wiktionary

#### Patrz:

Kuwejt

#### Przykłady

(1.1) Chciałbym przypomnieć panu Kołodce, że nie jest szejkiem kuwejckim, tylko wicepremierem raczej ubogiego kraju.

(1.1) Jakże znaczące były wahania amerykańskiej opinii publicznej w obliczu niedawnego konfliktu kuwejckiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈvɛjt͡sʲci, AS: kuvei ̯cʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuwejt m., kuwejtczyk m., kuwejtka ż., Kuwejtczyk m., Kuwejtka ż.

Wiktionary

# kuwejt

1. państwo w Azji; Państwo Kuwejtu;
2. stolica państwa Kuwejt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

(1.2) geogr. stolica Kuwejtu (1.1);

Wiktionary

Kuwejt, Państwo Kuwejt (‏دولة الكويت‎, trl. Dawlat al-Kuwayt, trb. Daulat al-Kuwajt) – państwo położone w południowo-zachodniej Azji, na północno-zachodnim wybrzeżu Zatoki Perskiej. Graniczy z Irakiem (242 km) i Arabią Saudyjską (222 km) – łączna długość granic lądowych wynosi 464 km, ponadto 499 km wybrzeża morskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kuwejt posiada jedne z największych na świecie złóż ropy naftowej.

(1.2) Kuwejt powstał na miejscu portugalskiej fortecy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuvɛjt, AS: kuvei ̯t

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuwejtczyk m., kuwejtczyk m., Kuwejtka ż., kuwejtka ż.

przym. kuwejcki

Wiktionary

# kuwejtczyk

mieszkaniec Kuwejtu (stolicy Kuwejtu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Kuwejtu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈvɛjṭt͡ʃɨk, AS: kuvei ̯ṭčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuwejt m., kuwejtczyk m., kuwejtka ż.

:: fż. Kuwejtka ż.

przym. kuwejcki

Wiktionary

# kuwejtka

mieszkanka Kuwejtu (stolicy państwa Kuwejt)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kuwejtu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈvɛjtka, AS: kuvei ̯tka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuwejt m., kuwejtczyk m., kuwejtka ż.

:: fm. Kuwejtczyk

przym. kuwejcki

Wiktionary

# kuwertura

rodzaj masy czekoladowej służącej do powlekania wyrobów cukierniczych

SJP.pl

Kuwertura (fr. couverture – kołdra, osłona, pokrywa) to czekolada wysokiej jakości zawierająca więcej (32-35%) masła kakaowego niż zwykła czekolada. W połączeniu z obróbką termiczną nadaje to kuwerturze połysk, łagodny i długo utrzymujący się smak oraz charakterystyczny trzask przy łamaniu.

Wikipedia

# kuwerturowy

→ kuwertura

SJP.pl

#### Patrz:

kuwertura

# kuweta

1. płytkie, przeważnie prostokątne naczynie odporne na działanie chemikaliów, służące do ręcznej obróbki materiałów fotograficznych; płuczka;
2. niewielkie szklane naczynie o rozmaitych kształtach do przeprowadzania pomiarów fotometrycznych;
3. płaskie naczynie wypełnione piaskiem, w którym załatwiają się koty i inne zwierzęta trzymane w domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płaskie, czworokątne naczynie, głównie do zastosowań chemicznych;

(1.2) płaskie, czworokątne naczynie, głównie dla zwierząt domowych

Wiktionary

- kuweta pomiarowa
- kuweta (fotografia)
- Kuweta – skała do uprawiania boulderingu na Krzywickiej Górze w Beskidzie Wyspowym

Wikipedia

# kuwetka

mała kuweta

SJP.pl

# kuwetowy

→ kuweta

SJP.pl

#### Patrz:

kuweta

# kuwiek

drewniana piszczałka używana przez myśliwych do wabienia ptaków

SJP.pl

# kuwos

węgierska rasa psa pasterskiego; kuwasz

SJP.pl

# kuydowicz

nazwisko

SJP.pl

# kuzaj

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. kuzyn

Wiktionary

Kużaj (dawn. Kuzaj) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Galewice.

W 2004 roku w Kużaju mieszkały 174 osoby.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

# kuzak

nazwisko

SJP.pl

# kuziak

nazwisko

SJP.pl

# kuziemny

zwrócony ku ziemi

SJP.pl

# kuziemski

nazwisko

SJP.pl

# kuziennictwo

dział technologii zajmujący się procesami obróbki przedmiotów metalowych przez kucie; kuźnictwo, kowalstwo, przemysł kuźniczy

SJP.pl

# kuziennik

rzadko: specjalista w dziedzinie wytwarzania przedmiotów z metali i ich stopów za pomocą kucia; kowal

SJP.pl

# kuzienny

związany z kuźnią, dotyczący kuźni, np. narzędzia kuzienne; kowalski

SJP.pl

# kuziora

nazwisko

SJP.pl

# kuzioła

nazwisko

SJP.pl

# kuźma

imię męskie

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Kuźma – polski duchowny prawosławny
- Erazm Kuźma – polski eseista i krytyk literacki
- Jan Kuźma – konfederat barski
- Mirosław Kuźma – polski ilustrator, plakacista, karykaturzysta, rzeźbiarz, scenograf
- Mirosław Kuźma – polski bokser
- Ryszard Kuźma – polski piłkarz i trener

Inne:

- Kuźma – słowiański wariant imienia męskiego Kosma
- Mieczysław Kuzma – polski architekt

Wikipedia

# kuźmicki

nazwisko

SJP.pl

# kuźmicz

nazwisko

SJP.pl

# kuźmina

wieś w Polsce

SJP.pl

Kuźmina – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Bircza. Leży na Pogórzu Przemyskim.

Do 1954 istniała gmina Kuźmina. W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kuźmina, po jej zniesieniu w gromadzie Leszczawa Dolna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

# kuźmiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bolesław Kuźmiński (1880–1976) – polski malarz, pedagog, żołnierz
- Jacek Kuźmiński (ur. 1975) – polski trójboista
- Jacek Kuźmiński (ur. 1978) – polski judoka i trener judo
- Kazimierz Kuźmiński (1907–1989) – polski żołnierz
- Krzysztof Kuźmiński (1938–2019) – polski naukowiec, profesor nauk technicznych
- Krzysztof Kuźmiński (1966–2005) – pilot samolotowy i szybowcowy, pilot doświadczalny
- Marcin Kuźmiński (1964–2016) – polski aktor teatralny i filmowy
- Ołeksandr Kuźminski (1884–1975) – rosyjski i ukraiński żołnierz
- Stanisław Kuźmiński (1895–1969) – polski wojskowy
- Stanisław Kuźmiński (ur. 1936) – polski fizyk
- Tadeusz Kuźmiński (1915–1979) – polski historyk i dyplomata
- Zbigniew Kuźmiński (1921–2005) – polski reżyser filmowy, telewizyjny i teatralny, scenarzysta

Wikipedia

# kuźmiuk

nazwisko

SJP.pl

# kuźmowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kuźmy lub z nim związany

SJP.pl

# kuźnia

1. warsztat kowalski;
2. zakład przemysłowy lub jego oddział, w którym wykonuje się przedmioty metalowe za pomocą kucia;
3. instytucja, szkoła itp. w której szkoli się specjalistów z określonej dziedziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) warsztat kowala;

(1.2) archit. dom z warsztatem kowala

(1.3) techn. wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie

(1.4) przen. miejsce powstawania idei, wychowywania kadr

(1.5) daw. środ. przestępcze kościół

(1.6) ornit. pot. miejsce, w którym dzięcioł rozłupuje szyszki, aby dostać się do nasiona

Wiktionary

Kuźnia – budynek przeznaczony do prac kowalskich; także miejsce do podkuwania koni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aby rozniecić ogień w kuźni, należy silnie dmuchać miechem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuʑɲa, AS: kuźńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuźnica ż.

czas. wykuć dk.

przym. kuźniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) daw. hamernia

Wiktionary

# kuźniak

nazwisko

SJP.pl

# kuźnianin

mieszkaniec Kuźni Raciborskiej (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kuźnianka

mieszkanka Kuźni Raciborskiej (miasta w Polsce)

SJP.pl

# kuźniański

przymiotnik od: Kuźnia Raciborska

SJP.pl

# kuźniar

nazwisko

SJP.pl

Kuźniar (forma żeńska: Kuźniar; liczba mnoga: Kuźniarowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 2404 osoby.

Wikipedia

# kuźniarka

mechaniczna prasa kuźnicza do wykonywania z dużych odkuwek

SJP.pl

Kuźniarka – typ prasy mechanicznej o układzie korbowym i o dwóch suwakach poruszających się względem siebie pod kątem prostym.

Kuźniarki buduje się z pionowym lub coraz szerzej stosowanym poziomym podziałem matryc. Ponieważ w przypadku tych urządzeń powstają duże naprężenia termiczne, przy doborze materiałów na matryce należy kierować się warunkami pracy narzędzia. Matryce stosowane do kucia na gorąco na kuźniarkach, prasach kuźniczych i młotach konwencjonalnych wykonuje się z narzędziowej stali węglowej.

Wikipedia

# kuźniarski

nazwisko

SJP.pl

# kuźnica

1. dawny zakład hutniczy; hamernia;
2. instytucja, środowisko, miejsce skupiające wybitnych ludzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. hutn. kuźnia

(1.2) przen. szkoła, wszechnica

Wiktionary

- kuźnica – dawny zakład hutniczy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W kuźnicy na końcu wsi praca wre od białego świtu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuźnia ż.

przym. kuźniczy

przysł. kuźniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kuźnia

(1.2) kuźnia

Wiktionary

# kuźnice

1. dawny zakład hutniczy; hamernia;
2. instytucja, środowisko, miejsce skupiające wybitnych ludzi

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Według TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Kuźnice – część miasta Zakopanego
- Kuźnice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń
- Kuźnice – przysiółek wsi Miodary w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Świerczów
- Kuźnice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Nagłowice

Wikipedia

# kuźnicki

przymiotnik od: Kuźnica, Kuźnice

SJP.pl

# kuźnictwo

dział technologii zajmujący się procesami obróbki przedmiotów metalowych przez kucie; kuziennictwo, kowalstwo, przemysł kuźniczy

SJP.pl

Kucie – proces technologiczny, rodzaj obróbki plastycznej, polegający na odkształcaniu metali na gorąco lub na zimno za pomocą uderzeń lub nacisku narzędzi. Narzędzia – czyli matryce lub bijaki umieszczane są na częściach ruchomych narzędzi. Proces ten również może być realizowany w specjalnych przyrządach kuźniczych.W procesie tym nadaje się kutemu materiałowi odpowiedni kształt, strukturę i własności mechaniczne. Materiałem wsadowym jest przedkuwka, natomiast produktem jest odkuwka.

Wikipedia

# kuźniczanin

mieszkaniec wsi: Kuźnica

SJP.pl

# kuźniczanka

mieszkanka wsi: Kuźnica

SJP.pl

# kuźniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kuźnicą / kuźnią, dotyczący kuźnicy / kuźni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jan nauczył się fachu kuźniczego od swego dziadka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuźnia ż., kuźnica ż.

Wiktionary

# kuźnieck

miasta w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie penzeńskim;

Wiktionary

Kuźnieck (ros. Кузнецк) – miasto w Rosji, w obwodzie penzeńskim, przy linii kolejowej Samara-Penza, nad rzeką Trujewo (dorzecze Wołgi). Około 80 tys. mieszkańców (2020).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kuźniecki

Wiktionary

# kuźniecki

przymiotnik od: Kuźnieck

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kuźnieckiem, dotyczący Kuźniecka

(1.2) hist. związany z Kuźnieckiem, dotyczący Kuźniecka (po 1932 Nowokuźnieck)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kuźnieck mrz., Nowokuźnieck mrz.

Wiktionary

# kuzniecow

nazwisko

SJP.pl

Kuzniecow – jedno z najpopularniejszych nazwisk rosyjskich. W wersji żeńskiej Kuzniecowa.

- Admirał Kuzniecow – radziecki, później rosyjski lotniskowiec
- Andriej Kuzniecow – rosyjski tenisista
- Aleksiej Kuzniecow
- Boris Kuzniecow (ujednoznacznienie)
- Iwan Kuzniecow (ujednoznacznienie)
- Nikołaj Kuzniecow
- Witalij Kuzniecow
- Występowanie tekstu hasła z wyrażeniem „Kuzniecow” w tytule

Wikipedia

# kuźniewski

nazwisko

SJP.pl

# kuźnik

nazwisko

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Kuźnik – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
- Kuźnik – część wsi Rychwałdek w woj. śląskiem, w pow. żywieckim, w gminie Świnna

Wikipedia

# kuzu

gatunek torbacza z rodziny pałankowatych, zamieszkujący australijskie i tasmańskie lasy, zwłaszcza eukaliptusowe; lis workowaty, kitanka lisia

SJP.pl

Kitanka lisia, dawniej: pałanka kuzu, kuzu, lis workowaty (Trichosurus vulpecula) – gatunek ssaka z podrodziny kitanek (Phalangerinae) w obrębie rodziny pałankowatych (Phalangeridae).

Wikipedia

# kuźwa

przekleństwo wypowiadane wówczas, gdy człowiek nie chce używać bardziej wulgarnych słów

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. eufem. używany jako przekleństwo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kuźwa, była już tak blisko!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuźwica ż.

czas. kuźwić ndk., kuźwować ndk., wkuźwiać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurza stopa, kurza twarz, kurka wodna, kurczę blade, kurczę pieczone, kurna, kurde, kurdebalans, kurdefelek, kurdemol, kurna chata, kurna olek, kurtka na wacie, jasny gwint, holender, choroba, choroba jasna, jasna ciasna, o w mordę, w mordę jeża, psiakość, psiakrew, psiamać, psianoga

Wiktionary

# kuźwić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) nadużywać słowa „kuźwa”, przeklinać, bluzgać

(1.2) wulg. śmierdzieć

czasownik zwrotny niedokonany kuźwić się

(2.1) wulg. prostytuować się

(2.2) wulg. o kobiecie: sypiać z wieloma partnerami

(2.3) wulg. przen. poniżać się, upadlać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Idź się umyj, bo kuźwisz gównem!

(2.1-2) Ta z trzeciego piętra w ogóle nie dba o swoje dzieci tylko się kuźwi, codziennie z innym facetem.

(2.2) Próżno mówił jej król stary, / Że we wszystkim trzeba miary, / Nie wypada bowiem pannie / Tak się kuźwić bezustannie.

(2.3) Nie będę się kuźwić przepraszając go za cokolwiek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokuźwowanie n., nakuźwianie n., kuźwowanie n., kuziewka ż., kuźwowość ż., kurwa ż., kuźwencja ż., kuźwiarka ż., kuźwiarnia ż., kuźwiarstwo n., kuźwiarz m., kuźwiarzyna ż., kuźwiątko n., kuźwica ż., kuźwicha ż., kuźwiczka ż., kuźwidło n., kuźwienie n., kuźwię n., kuźwik m., kuźwina ż., kuźwinka ż., kuźwisia ż., kuźwisko n., kuźwiszcze n., kuźwiszon m., kuźwiszonek m., kuźwiuga ż., kuźwliga ż.

czas. kuźwować

przym. kuźwi, kuźwowy

wykrz. kuźwa, kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzucać kuźwami, kuźwować

(1.2) jebać, walić

(2.2) puszczać się, dawać dupy, pierdolić się, jebać się

Wiktionary

# kuźwica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. określenie zdenerwowania i wściekłości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaraz mnie kuźwica weźmie!

(1.1) W tym domu można dostać kuźwicy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuźwa ż., kuźwisko n., kuziewka ż., kuźwowanie n., nakuźwianie n., pokuźwowanie n., kuźwowość ż.

wykrz. kuźwa

czas. kuźwić, kuźwować

przysł. kuźwowo

przym. skuźwiały, kuźwowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biała gorączka, pierdolec

Wiktionary

# kuźwować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pokuźwować)

(1.1) wulg. siarczyście kląć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuźwa ż., kuziewka ż., kuźwienie n., wkuźwianie n., wkuźwienie n., wykuźwianie n., wykuźwienie n., kuźwica ż., kuźwisko n., kuźwowanie n., pokuźwowanie n., nakuźwianie n., kuźwowość ż.

czas. kuźwić ndk., wkuźwiać ndk., wkuźwić dk., wykuźwiać ndk., wykuźwić dk., pokuźwować dk.

przym. kuźwi, kuźwowy

przysł. kuźwowo

wykrz. kuźwa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeklinać; wulg. rzucać kuźwami

Wiktionary

# kuzyn

1. syn brata lub siostry jednego z rodziców;
2. dalszy krewny pozostający w stosunku do wspólnego przodka w tym samym lub mniejszym stopniu pokrewieństwa; powinowaty, krewny, krewniak, pociotek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

(1.2) ogólniej: dowolny krewny

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) To miał być cichy ślub, ale w końcu zaprosiliśmy też wszystkich naszych kuzynów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkuzɨ̃n, AS: kuzỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuzynostwo n., kuzyneczka ż.

:: zdrobn. kuzynek m.

:: fż. kuzynka ż.

przym. kuzynowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. pozn. kuzaj.

Wiktionary

# kuzyneczka

pieszczotliwie: kuzynka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kuzynka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkuzɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: kuzỹnečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuzyn m., kuzynka ż., kuzynostwo n./mos.

Wiktionary

# kuzynek

pieszczotliwie: kuzyn

SJP.pl

# kuzynka

1. córka brata lub siostry jednego z rodziców;
2. dalsza krewna pozostający w stosunku do wspólnego przodka w tym samym lub mniejszym stopniu pokrewieństwa; powinowata, krewna, krewniaczka, pociotka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy Twoja kuzynka Ania dalej mieszka w Anglii?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kuˈzɨ̃nka, AS: kuzỹnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuzynostwo n.

:: zdrobn. kuzyneczka ż.

:: fm. kuzyn m., kuzynek m.

przym. kuzynowski

Wiktionary

# kuzynostwo

pokrewieństwo, odpowiadające relacji między kuzynami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub nijaki

(1.1) ofic. kuzyn i jego żona

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) pokrewieństwo łączące kuzynów i kuzynki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kuzynostwo przyjechali do nas aż znad morza.

(1.1) O! Właśnie o kuzynostwu rozmawialiśmy.

(2.1) Cieszę się podwójnie, boć jesteśmy w kuzynostwie, aczkolwiek dalekim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkuzɨ̃ˈnɔstfɔ, AS: kuzỹnostfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kuzyn, kuzynka, kuzynek, kuzyneczka

przym. kuzynowski

Wiktionary

# kuzynowski

taki, który dotyczy kuzyna lub kuzynki, jest dla nich charakterystyczny, np. przywiązanie kuzynowskie

SJP.pl

# kułacki

odnoszący się do kułaka, należący do kułaka; kułaczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z kułakami, dotyczący kułaków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tylko słaby, wiejski element poddaje się kułackiej agitacji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kułak mos., kułaczka ż.

Wiktionary

# kułactwo

dawniej:
1. ogół kułaków, bogatych rolników;
2. pogardliwie: grubiańskie zachowanie

SJP.pl

Kułak (ros. кулак) – pejoratywne określenie stosowane w ZSRR, a następnie w państwach bloku wschodniego wobec bogatego chłopa, utożsamianego propagandowo z „wrogiem klasowym”, „zdziercą” i „pijawką na zdrowym ciele społeczności wiejskiej”.

Wikipedia

# kułaczka

w latach pięćdziesiątych: żona bogatego chłopa posiadającego lub użytkującego ziemię, zatrudniającego robotników najemnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. pogard. majętna chłopka tępiona przez władzę radziecką

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kułacki

Wiktionary

# kułaczy

przymiotnik od: kułak; kułacki

SJP.pl

# kułaga

nazwisko

SJP.pl

# kułagowski

nazwisko

SJP.pl

# kułak

w latach pięćdziesiątych: bogaty chłop posiadający lub użytkujący ziemię, zatrudniający robotników najemnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. pogard. majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przest. zaciśnięta pięść

(2.2) przest. cios pięścią

Wiktionary

Kułak (ros. кулак) – pejoratywne określenie stosowane w ZSRR, a następnie w państwach bloku wschodniego wobec bogatego chłopa, utożsamianego propagandowo z „wrogiem klasowym”, „zdziercą” i „pijawką na zdrowym ciele społeczności wiejskiej”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uporczywa nagonka propagandowa na kułaków miała uzasadniać brutalną rozprawę z nimi.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

przym. kułacki

rzecz. kułakowanie n., rozkułaczanie n.

:: fż. kułaczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) kuksaniec

Wiktionary

# kułakować

dawniej: bić, okładać kułakami

SJP.pl

# kułakowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Alfons Kułakowski – polski malarz
- Andrzej Kułakowski – polski lekarz
- Jan Kułakowski – polski polityk, prawnik, dyplomata i związkowiec
- Leszek Kułakowski – polski kompozytor, pianista jazzowy, teoretyk muzyki, pedagog,
- Mariusz Kułakowski – polski malar
- Mieczysław Kułakowski – polski wojskowy
- Wojciech Kułakowski – polski wojskowy

Wikipedia

# kułan

ssak z rodziny koniowatych; dżigetaj

SJP.pl

Kułan azjatycki, kułan, dżigitaj, onager, osioł azjatycki (Equus hemionus) – gatunek ssaka kopytnego z rodziny koniowatych (Equuidae), występujący w Azji; według IUCN jest gatunkiem bliskim zagrożenia wyginięciem.

Wikipedia

# kułoj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodach wołogodzkim i archangielskim Rosji, prawy dopływ Wagi

(1.2) geogr. hydron. rzeka w obwodzie archangielskim Rosji, uchodzi do Morza Białego

Wiktionary

Kułoj (ros. Кулой) – osiedle typu miejskiego w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, w północno-wschodniej Europie.

Miejscowość liczy 6.595 mieszkańców (1 stycznia 2005 r.).

Wikipedia

# kułunda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, położona na terenie Kraju Ałtajskiego, uchodząca do Jeziora Kułundyńskiego;

Wiktionary

Kułunda (ros. Кулунда) – wieś na terenie wchodzącego w skład Rosji syberyjskiego Kraju Ałtajskiego.

Miejscowość położona jest w odległości ok. 343 km od stolicy kraju – miasta Barnauł, liczy ok. 15,5 tys. mieszkańców (2003) i jest ośrodkiem administracyjnym rejonu kułundińskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kułundyński

Wiktionary

# kułundyński

przymiotnik

(1.1) związany z rzeką Kułundą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kułunda ż.

Wiktionary

# kv

symbol kilowolta, jednostki napięcia prądu elektrycznego równej 1000 woltom (odczytywany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

- kilowolt (kV)
- KV (muzyka) – kompletny katalog dzieł W.A. Mozarta
- KV – Karpathenverein – niemiecka organizacja turystyczna działająca w Tatrach
- KV (mechanika płynów) Kv (współczynnik przepływu), definiowany jako przepływ wody o temperaturze od 5 do 30 °C przez zawór w metrach sześciennych na godzinę, powodując spadek ciśnienia równy 1 bar.
- KV - Katalog dzieł Wolfganga Amadeusza Mozarta

Wikipedia

# kva

skrót od: kilowoltoamper

SJP.pl

# kw

kilowat

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = górn. Kompania Węglowa;

(1.2) = polit. komitet wyborczy;

(1.3) = polit. komitet wojewódzki

(1.4) = księg. kasa wyda

(1.5) = adm. praw. księga wieczysta;

(1.6) = wojsk. kontrwywiad wojskowy

(1.7) = kolej. Koleje Wielkopolskie;

(1.8) = praw. kodeks wykroczeń;

Wiktionary

Kodeks wykroczeń (ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń) – polska ustawa, uchwalona przez Sejm PRL, regulująca prawo wykroczeń. Określa ona zasady ponoszenia odpowiedzialności za wykroczenia. Zawiera katalog wykroczeń i kar przewidzianych za ich popełnienie.

Kodeks zastąpił wcześniejsze regulacje, zwłaszcza Prawo o wykroczeniach z 11 lipca 1932.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Pytaniem jest, czy i kiedy oblicze SLD będzie przypominało sympatyczną buzię posłanki Agnieszki Pasternak, której ojczyzną jest bez wątpienia III Rzeczpospolita, nie zaś otłuszczoną fizjonomię uwłaszczonego sekretarza KW PZPR, dla którego ojczyzną pozostała Polska Ludowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== KW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = inform. keyword → hasło

(1.2) = poczt. Kirkwall → Kirkwall (miasto)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.4) KP

hiperonimy.

hiponimy.

(1.2) KKW, KWW

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== KW (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = inform. keyword → hasło

(1.2) = poczt. Kirkwall → Kirkwall (miasto)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kw.

skrót od:
1. kwadratowy;
2. kwartał;
3. kwatera; kwat.

SJP.pl

skrót

(1.1) = kwartał

(1.2) = kwadratowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W II kw. br. średnio 41 proc. wszystkich przemycanych do Polski papierosów pochodziło z terenów Białorusi.

(1.2) Powierzchnia Kataru liczy 11 571 km kw.

Wiktionary

# kwa

1. grupa języków afrykańskich, w skład której wchodzi m.in. język ewe;
2. wyraz, najczęściej powtórzony, mający naśladować kwakanie; kwak

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. odgłos wydawany przez kaczkę

przymiotnik

(2.1) jęz. określenie podgrupy języków nigero-kongijskich;

Wiktionary

- Kwa – odcinek rzeki Kasai pomiędzy rzeką Fimi a ujściem do rzeki Kongo,
- języki kwa.
- Skrót KWA jest również oznaczeniem powiatu wadowickiego na polskich tablicach rejestracyjnych

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(2.1) grupa kwa • języki kwa

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1)

:: rzecz. kwak m., kwakanie n., kwaknięcie n.

:: czas. kwakać ndk., kwaknąć dk.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quack; (2.1) Kwa

* niemiecki: (1.1) quak

* włoski: (1.1) qua

źródła.

== kwa (język północny sotho.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) fizj. słyszeć

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfa, AS: kfa

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. kwak m., kwakanie n., kwaknięcie n.

:: czas. kwakać ndk., kwaknąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1)

:: rzecz. kwak m., kwakanie n., kwaknięcie n.

:: czas. kwakać ndk., kwaknąć dk.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quack; (2.1) Kwa

* niemiecki: (1.1) quak

* włoski: (1.1) qua

źródła.

== kwa (język północny sotho.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) fizj. słyszeć

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kwacha

[czytaj: kłacza]
1. jednostka pieniężna Zambii (1 kwacha = 100 ngwee);
2. jednostka pieniężna Malawi (1 kwacha = 100 tambala)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. waluta Malawi i Zambii; ,

Wiktionary

- Kwacha malawijska – jednostka monetarna Malawi
- Kwacha zambijska – waluta Zambii

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kwacha malawijska / zambijska

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) kwacha

* baskijski: (1.1) kwacha

* francuski: (1.1) kwacha m.

* hiszpański: (1.1) kwacha m.

* kataloński: (1.1) kwacha m.

* ukraiński: (1.1) квача ż.

źródła.

== kwacha (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. kwacha

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfaxa, AS: kfaχa

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) kwacha

* baskijski: (1.1) kwacha

* francuski: (1.1) kwacha m.

* hiszpański: (1.1) kwacha m.

* kataloński: (1.1) kwacha m.

* ukraiński: (1.1) квача ż.

źródła.

== kwacha (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. kwacha

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kwacz

rodzaj pędzla używany do smarowania smołą, rozprowadzania farby itp.

SJP.pl

# kwaczyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kwacz

(1.2) hig. patyczek z nawiniętym na jeden lub oba końce kawałkiem waty, służący najczęściej do czyszczenia przewodu słuchowego

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) patyczek higieniczny

Wiktionary

# kwaczyński

nazwisko

SJP.pl

# kwadra

1. faza Księżyca, podczas której widoczna jest połowa półkuli;
2. uderzenie w bilardzie, wskutek którego bila uderza trzy razy o bandę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. faza księżyca, podczas której widać połowę jego tarczy

(1.2) w bilardzie: uderzenie bili, na skutek, którego uderza ona trzykrotnie o bandę, zakreślając tym samym czworobok

Wiktionary

Faza Księżyca określa oglądaną z Ziemi część Księżyca oświetloną przez Słońce.Ponieważ Słońce oświetla zawsze (poza zaćmieniami) tylko połowę powierzchni Księżyca, jego fazy są rezultatem oglądania tej połowy pod różnymi kątami spowodowanymi różnymipołożeniami Słońca, Ziemi i Księżyca względem siebie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) pierwsza / ostatnia kwadra

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|quadra.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quarter

* chorwacki: (1.1) četvrt ż.

* esperanto: (1.1) lunduono, kvaronluno

* szwedzki: (1.1) månkvarter n., kvarter n.

źródła.

== kwadra (język hiligaynon.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szopa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfadra, AS: kfadra

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|quadra.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quarter

* chorwacki: (1.1) četvrt ż.

* esperanto: (1.1) lunduono, kvaronluno

* szwedzki: (1.1) månkvarter n., kvarter n.

źródła.

== kwadra (język hiligaynon.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szopa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kwadracik

zdrobnienie od: kwadrat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kwadrat

(1.2) mały kwadrat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W prezencie pod choinkę dostałem żółty krawat w zielone kwadraciki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfaˈdrat͡ɕik, AS: kfadraćik

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kwadrat.

Wiktionary

# kwadralit

kształtka szklana o kwadratowej powierzchni z wgłębieniem, używana jako element konstrukcyjny stropów, stropodachów świetlików w poziomie, chodników itp.

SJP.pl

Luksfer – materiał budowlany wykonany ze szkła, służący do wykonywania lub wypełniania konstrukcji ściennych lub stropowych. Może być wytworzony ze szkła przezroczystego lub barwionego, o powierzchni gładkiej lub wzorzystej. Ma znaczną przepuszczalność światła, sięgającą od 50% do 80%.

Wikipedia

# kwadrans

1. piętnaście minut;
2. miedziana moneta rzymska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. czwarta część godziny, 15 minut

(1.2) hist. numizm. drobna rzymska moneta rozmienna, także jednostka wagi; czwarta część asa;;

Wiktionary

Kwadrans (łac. quadrans, czwarta część) – ćwierć godziny, czyli piętnaście minut.

Kwadrans akademicki to zwyczaj na wyższych uczelniach, który pozwala na opuszczenie bez żadnych konsekwencji studentom zajęć, gdy prowadzący spóźnia się ponad piętnaście minut. Ten sam zwyczaj pozwala studentom na spóźnienie się na zajęcia do 15 minut, bez ponoszenia negatywnych konsekwencji.

Do 15 minut nawiązuje nazwa litewskiego portalu informacyjnego, 15min.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U dentysty spędziłam trzy kwadranse, w tym dwa w poczekalni.

(1.2) Pieniądz brązowy, wybijany na zlecenie senatu, stanowiły mosiężne sesterce i dupondiusy oraz miedziane asy i kwadransy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfadrãw̃s, AS: kfadrãũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwartał m., kwartet mrz., kwadransik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|sztwierć.

(1.2) quadrans, kodrantes

Wiktionary

# kwadransik

zdrobnienie od: kwadrans

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kwadrans

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Już za kwadransik będziemy w domku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwadrans m.

Wiktionary

# kwadrant

1. część płaszczyzny ograniczona osiami układu współrzędnych; ćwiartka koła;
2. dawny przyrząd do wyznaczania położenia gwiazd o kształcie ćwiartki okręgu z naniesioną podziałką kątową, po której przesuwał się przeziernik;
3. przyrząd służący do pomiaru kątów w płaszczyźnie pionowej, używany w różnych dziedzinach, np. astronomii, żeglarstwie, artylerii

SJP.pl

- kwadrant – instrument używany w astronomii i artylerii
- kwadrant – jeden z czterech wycinków płaszczyzny Drogi Mlecznej
- kwadrant – czwarta część galaktyki w fikcyjnym świecie Star Trek
- Kwadrant Ścienny – nieuznawany dziś gwiazdozbiór
- kwadrant (geometria) – część płaszczyzny ograniczona osiami układu współrzędnych
- kwadrant (gra) – gra zespołowa wywodząca się od palanta

Wikipedia

# kwadrantydy

rój meteorów związany z orbitą komety Kozika-Peltiera

SJP.pl

Kwadrantydy (QUA) – rój meteorów aktywny od 1 do 7 stycznia, maksimum przypada na 3 stycznia.

Nazwa roju pochodzi od nieistniejącego już gwiazdozbioru Kwadrantu Ściennego – łac. Quadrans Muralis (obecnie część Wolarza). Jego radiant jest położony na pograniczu Wolarza, Herkulesa i Smoka. Prędkość meteorów wynosi około 41 km/s, co jest wartością średnią w porównaniu z wolnymi Capricornidami, a bardzo szybkimi Leonidami. Aktywność roju jest wysoka i wynosi w maksimum 120 meteorów na godzinę. Wzrost aktywności podczas maksimum jest bardzo krótki i gwałtowny. Szerokość połówkowa piku wynosi około 6–8 godzin.

Wikipedia

# kwadrat

1. płaska figura geometryczna mająca 4 boki równej długości i 4 kąty proste;
2. rzecz przypominająca kształtem tę figurę;
3. iloczyn danej liczby przez nią samą;
4. rozmiar czcionki o wielkości 48 punktów typograficznych (18,048 mm)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt o czterech bokach równej długości i czterech kątach prostych, czworokąt foremny;

(1.2) mat. wynik potęgowania stopnia drugiego;

(1.3) pot. dom, mieszkanie

(1.4) druk. poligr. miara długości stosowana w poligrafii i drukarstwie, równa czterem cycerom (= czterdziestu ośmiu punktom);

(1.5) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki lub justunku odpowiadający czterdziestu ośmiu punktom (18,0432 mm)

(1.7) slang. młodz. osoba głupia, nierozsądna

(1.8) slang. młodz. człowiek muskularny, używający sterydów

(1.9) slang. młodz. LSD (narkotyk)

Wiktionary

Kwadrat (łac. quadratum – „czworobok, kwadrat”) – czworokąt foremny, czyli z przystającymi bokami i kątami wewnętrznymi (a stąd prostymi). Można go również scharakteryzować jako:

- prostokąt o przystających bokach (bądź równej długości, bądź też prostokąt równoboczny);
- romb o przystających (bądź prostych) kątach wewnętrznych;
- deltoid o równych bokach i wszystkich kątach prostych;
- trapez prostokątny o wszystkich bokach takiej samej długości.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwadrat jest prostokątem o wszystkich bokach równych.

(1.2) 5 do kwadratu daje 25.

(1.4) Na liczbę znaków, przypadającą na jeden kwadrat bieżący komputerowego składu, ma wpływ rozdzielczość wybranego urządzenia drukującego. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfadrat, AS: kfadrat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwadratura ż., kwadratnica ż., kwadratówka ż., kwadraciak m., kwadratel m.

:: zdrobn. kwadracik m.

przym. kwadratowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) druga potęga

Wiktionary

# kwadratel

mały kafel piecowy o skośnie ściętych krawędziach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. nieduży kafel piecowy o skośnie przyciętych krawędziach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwadrat mrz.

Wiktionary

# kwadratelowy

przymiotnik od: kwadratel

SJP.pl

# kwadratnik

kwadratnik trzcinowy - gatunek pająka z rodziny kwadratnikowatych

SJP.pl

Kwadratnik (Tetragnatha) – rodzaj pająków z rodziny kwadratnikowatych, obejmujący co najmniej 324 opisane gatunki.

Wikipedia

# kwadratnikowate

o cechach kwadratnikowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

Kwadratnikowate (Tetragnathidae) – rodzina pająków z grupy Araneomorphae. Według The World Spider Catalog Normana Platnicka z 2013 roku należy do niej 47 rodzajów obejmujących 957 współczesnych gatunków, jednak jest to prawdopodobnie zaledwie około połowy ich faktycznej różnorodności. W Polsce występuje 15 gatunków, m.in. czaik jesienny, czy sieciarz jaskiniowy (zobacz: kwadratnikowate Polski).

Wikipedia

# kwadratnikowaty

o cechach kwadratnikowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

# kwadratowaty

przypominający kształtem kwadrat

SJP.pl

# kwadratówka

rura o kwadratowym przekroju do napędzania urządzeń wiertniczych

SJP.pl

# kwadratowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kwadratowe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwadrat m., kwadracik m., kwadratura ż., kwadratnica ż., kwadratówka ż., kwadraciak m.

przym. kwadratowy

przysł. kwadratowo

Wiktionary

# kwadratowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. o funkcji, równaniu, pierwiastku: drugiego stopnia

(1.2) metrol. przy jednostkach miary: podniesiony do drugiej potęgi

przymiotnik jakościowy

(2.1) zbliżony kształtem do kwadratu, kanciasty

Wiktionary

Kwadrat – wynik wykonania pewnego działania, najczęściej mnożenia, pewnego elementu przez siebie. Element s danego zbioru (G,*) z określonym działaniem * nazywa się kwadratem, gdy istnieje taki element t\in G, że t^{2}=s. Na przykład w grupie (\mathbb {R} ,\cdot ) kwadratem są wszystkie liczby nieujemne, w grupie (\mathbb {C} ,\cdot ) wszystkie liczby, a w grupie (\mathbb {Z} ,+) liczby parzyste.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwiastek kwadratowy z 16 wynosi 4.

(1.2) Warszawa ma powierzchnię 518 kilometrów kwadratowych.

(2.1) Blat tego stołu jest kwadratowy.

(2.1) Fryzura dobrze dobrana do kwadratowej twarzy powinna ją optycznie wysmuklać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfadraˈtɔvɨ, AS: kfadratovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwadrat m., kwadracik m., kwadratura ż., kwadratnica ż., kwadratówka ż., kwadraciak m., kwadratowość ż.

przysł. kwadratowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) prostokątny, kanciasty

Wiktionary

# kwadratrysa

Kwadratrysa – rodzaj kinematycznie konstruowanej krzywej, która pierwszy raz została wprowadzona do greckiej geometrii przez Hippiasza z Elidy. Jest to krzywa płaska powstała z punktów przecięcia (zbiór punktów przecięcia) dwóch boków kwadratu przesuwanych ruchem jednostajnym w takim samym odstępie czasu w kierunku boku trzeciego, przy czym jeden z nich porusza się ze stałą prędkością kątową, drugi zaś – ze stałą prędkością liniową.

Wikipedia

# kwadratura

w matematyce: wyznaczenie powierzchni danej figury płaskiej poprzez wykreślenie kwadratu o polu równym polu tej figury

SJP.pl

Geometria

- kwadratura figury geometrycznej,
- kwadratura koła,

Analiza numeryczna

- kwadratura numeryczna,
- kwadratura Newtona-Cotesa,
- kwadratura Gaussa (mechaniczna);

Inne

- kwadratura spektrum,
- kwadratura w architekturze,
- kwadratura w astronomii,
- Wydawnictwo Kwadratura.

Wikipedia

# kwadro

kwadrofoniczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kwadrofoniczny

przysłówek

(2.1) kwadrofonicznie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(3.1) pot. urządzenie lub zestaw kwadrofoniczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwadrofonia ż.

przym. kwadrofoniczny

przysł. kwadrofonicznie

przedr. kwadro-

Wiktionary

# kwadrofonia

system czterokanałowego przekazywania dźwięku, pozwalający na poszerzenie panoramy odsłuchu w stosunku do systemu stereofonicznego

SJP.pl

Wikipedia

# kwadrofoniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kwadrofoniczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwadrofonia ż.

przym. kwadrofoniczny

przysł. kwadrofonicznie

Wiktionary

# kwadrofoniczny

przymiotnik od: kwadrofonia

SJP.pl

# kwadrokopter

maszyna latająca z czterema śmigłami; quadrokopter, czterowirnikowiec

SJP.pl

# kwadrupla

rodzaj podatku opłacanego za czasów Stanisława Augusta przez nowych posesorów

SJP.pl

# kwadruplet

1. w łowiectwie: cztery kolejne, celne strzały, oddane przez myśliwego;
2. coś złożonego z czterech podobnych lub identycznych elementów

SJP.pl

# kwadrupol

układ dwóch dipoli równych co do wielkości, ale przeciwnie skierowanych

SJP.pl

Kwadrupol – obiekt posiadający moment kwadrupolowy, a nie posiadający wyższych momentów.

Może być zrealizowany na wiele różnych sposobów np.:

- Układ 4 jednakowych co do wielkości ładunków umieszczonych w wierzchołkach równoległoboku w ten sposób, że każdy bok łączy różnoimiennie ładunki.
- Układ 3 ładunków (dwóch równych i trzeci dwa razy większy o przeciwnym znaku) umieszczonych liniowo na odcinku tak, że dwa mniejsze są równoodległe od większego.

Wikipedia

# kwadrycykl

1. rower z czterema kołami;
2. mały samochód o masie nieprzekraczającej zwykle 500 kilogramów; mikrosamochód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. rower z czterema kołami;

Wiktionary

Kwadracykl, rower czterokołowy – czterokołowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni. Wynaleziony został w połowie XIX w., nie znalazł jednak szerszego zastosowania z powodu konkurencji roweru. W okresie późniejszym (także w XXI w.) budowany zwykle przez amatorów sportu rowerowego chcących wyróżnić się oryginalnym sprzętem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨt͡sɨkl̥, AS: kfadrycykl̦

Wiktionary

# kwadryga

w starożytnej Grecji i Rzymie: rydwan zaprzęgany w czwórkę ustawionych w jednym rzędzie koni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie obok siebie;

Wiktionary

Kwadryga (łac. quadriga) – antyczny rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie znajdujące się obok siebie (zobacz też: rydwan). Powożona z pozycji stojącej, używana była głównie do wyścigów oraz jako wóz służący podczas pochodów triumfalnych w trakcie różnych uroczystości.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨɡa, AS: kfadryga

Wiktionary

# kwadrygancki

odnoszący się do kwadryganta lub czasopisma "Kwadryga", właściwy kwadrygantom

SJP.pl

# kwadrygant

członek poetyckiej grupy Kwadryga, powstałej w 1926 roku w Warszawie; kwadrygowiec

SJP.pl

# kwadrygowiec

członek poetyckiej grupy Kwadryga, powstałej w 1926 roku w Warszawie

SJP.pl

# kwadryka

powierzchnia drugiego stopnia, np. elipsoida, paraboloida eliptyczna

SJP.pl

Kwadryka lub powierzchnia drugiego stopnia – powierzchnia dana równaniem drugiego stopnia ze względu na współrzędne x,\ y,\ z:

  a_{11}x^{2}+a_{22}y^{2}+a_{33}z^{2}+2a_{12}xy+2a_{23}yz+2a_{13}zx+2a_{14}x+2a_{24}y+2a_{34}z+a_{44}=0,\qquad (1)

Wikipedia

# kwadryl

czteroosobowa gra w karty, rozpowszechniona w XVII wieku

SJP.pl

# kwadryliard

liczba wynosząca 10^27

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1027;

Wiktionary

Kwadryliard – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1027, czyli jedynka i 27 zer w zapisie dziesiętnym. Termin kwadryliard jest stosowany w nazewnictwie liczebników w skali długiej i nie ma swojego odpowiednika w skali krótkiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ciało człowieka składa się z około 5 kwadryliardów atomów.

Wiktionary

# kwadrylion

1. w Polsce, Anglii, Niemczech: bilion bilionów (jedyna z 24 zerami);
2. w krajach południowej Europy, Francji, Stanach Zjednoczonych i byłym Związku Radzieckim: tysiąc trylionów (jedynka z 15 zerami)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024;

Wiktionary

Kwadrylion – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024, czyli jedynka i 24 zera w zapisie dziesiętnym.

W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) kwadrylion oznacza 1 000 000 000 000 000 = 1015, czyli biliard w pozostałych krajach.

W układzie SI mnożnikowi 1024 odpowiada przedrostek jednostki miary jotta o symbolu Y, a jego odwrotności (jedna kwadrylionowa) 10-24 odpowiada jokto o symbolu y.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szklanka wody zawiera kilka kwadrylionów atomów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨlʲjɔ̃n, AS: kfadrylʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kwadrylionowy

Wiktionary

# kwadrypod

rzeczownik

(1.1) jeden z rodzajów bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfaˈdrɨpɔt, AS: kfadrypot

Wiktionary

# kwadrywium

quadrivium;
1. dział sztuk wyzwolonych wykładanych w szkołach starożytnego Rzymu i średniowiecznej Europy, obejmujący arytmetykę, geometrię, astronomię i muzykę;
2. szkoła, w której wykładano sztuki wyzwolone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. eduk. poziom wyższy kształcenia w średniowieczu obejmujący m.in. nauki matematyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. quadrivium n.

Wiktionary

# kwadzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. etn. związany z Kwadami, dotyczący Kwadów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na tym tle możemy sobie wyobrazić, że zasadniczo słowiańska masa Lugiów była zapewne poprzetykana tu i ówdzie elementami germańskimi bądź markomańskimi, bądź kwadzkimi, bądź też gockimi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwad mos.

Wiktionary

# kwaga

afrykańskie zwierzę z rodziny koniowatych; kwagga

SJP.pl

Zebra stepowa (Equus quagga) – gatunek ssaka z rodziny koniowatych, najliczniejszy gatunek zebry. Często spotykany w ogrodach zoologicznych, również w Polsce. Jest uznawany za bliski zagrożenia wyginięciem.

Wikipedia

# kwagga

wymarły gatunek zebry; kwaga

SJP.pl

Zebra kwagga, dawniej także: kwagga (Equus quagga quagga) – wymarły podgatunek zebry stepowej, żyjący w Afryce Południowej do XIX wieku. Przez długi czas uznawano ją za osobny gatunek, dopiero badania genetyczne wykazały, że stanowi najdalej wysunięty na południe podgatunek zebry stepowej. Szczególnie blisko spokrewniona była z zebrą damarską (Equus quagga burchellii). Jej nazwa pochodzi od wydawanego odgłosu, zapisywanego po angielsku jako kwa-ha-ha.

Wikipedia

# kwai

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. pot. Khwae Noi (rzeka)

Wiktionary

Khwae Noi (taj. แควน้อย, RTGS: Khwae Noi, wym. kʰwɛː nɔ́ːj) – nazywana także rzeką Kwai – rzeka w zachodniej Tajlandii przy granicy z Mjanmą. W pobliżu miejscowości Kanchanaburi łączy się z Khwae Yai, tworząc rzekę Maeklong, która uchodzi do Zatoki Tajlandzkiej.

Wikipedia

# kwak

dźwięk wydawany przez kaczkę; kwakanie

SJP.pl

Wikipedia

# kwakać

o kaczce: wydawać głos

SJP.pl

czasownik

(1.1) o kaczce: wydawać charakterystyczne odgłosy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kurka gdacze: ko, ko, ko! Kaczka kwacze: kwa, kwa, kwa!.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfakat͡ɕ, AS: kfakać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwakanie n., kwaknięcie n.

czas. kwaknąć dk.

wykrz. kwa

Wiktionary

# kwakania

głos wydawany przez kaczkę

SJP.pl

# kwakanie

głos wydawany przez kaczkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwakać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwaknięcie n., kwak m.

czas. kwakać ndk., kwaknąć dk.

wykrz. kwa

Wiktionary

# kwakier

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, powstałej w XVII wieku w Anglii; kwakr

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) członek Religijnego Towarzystwa Przyjaciół (protestanckiej grupy wyznaniowej)

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kwakierstwo n.

:: fż. kwakierka ż.

przym. kwakierski

Wiktionary

# kwakierka

członkini protestanckiej grupy wyznaniowej, powstałej w XVII wieku w Anglii

SJP.pl

# kwakierski

1. związany z kwakrem lub kwakrami, osiemnastowieczną wspólnotą religijną;
2. w przenośni: ascetyczny, surowy, moralizatorski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z kwakrami, dotyczący kwakrów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwakier mos., kwakierka ż.

Wiktionary

# kwakierstwo

1. ogół kwakrów, grupa religijna w ramach protestantyzmu;
2. doktryna religijna i zasady moralne kwakrów

SJP.pl

# kwakiutlowie

grupa plemion Indian Ameryki Północnej

SJP.pl

Wikipedia

# kwaknąć

o kaczce: wydać głos

SJP.pl

# kwaknięcie

o kaczce: wydać głos

SJP.pl

# kwakowo

2 miejscowości w Polsce:

- Kwakowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
- Kwakowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek

Wikipedia

# kwakr

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, powstałej w XVII wieku w Anglii; kwakier

SJP.pl

# kwakrowie

protestancka grupa wyznaniowa, powstałej w XVII wieku w Anglii, nieposiadająca świątyń ani kapłanów; kwakrzy

SJP.pl

Wikipedia

# kwakryzm

doktryna religijna wyznawana przez kwakrów

SJP.pl

# kwakrzy

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, powstałej w XVII wieku w Anglii; kwakr

SJP.pl

Wikipedia

# kwalifikacja

1. podział na grupy na podstawie określonych kryteriów; kategoryzacja;
2. przejście do następnego etapu w jakichś zawodach, rywalizacji;
3. seria zawodów sportowych w jakiejś dyscyplinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. zaliczenie do określonej kategorii

Wiktionary

- Kwalifikacja (edukacja)
  - Kwalifikacja pełna
  - Kwalifikacja cząstkowa
  - Kwalifikacje zawodowe
  - Kwalifikacje rolnicze
- Kwalifikacja prawna
- Kwalifikacja dokumentacji

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkfalʲifʲiˈkat͡sʲja, AS: kfalʹifʹikacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwalifikacje nmos., kwalifikator mos./mrz., kwalifikatorka ż., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n., kwalifikowanie n., kwalifikowalność

czas. kwalifikować

przym. kwalifikowany, wykwalifikowany, kwalifikowalny

Wiktionary

# kwalifikacje

wykształcenie potrzebne do wykonywania zawodu, jakichś czynności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) umiejętności, wykształcenie, doświadczenie potrzebne do wykonywania zawodu

(1.2) etap turnieju sportowego w którym zawodnicy lub drużyny walczą o przejście (czyli zakwalifikowanie się) do kolejnego etapu

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kwalifikacja

Wiktionary

- Kwalifikacja (edukacja)
  - Kwalifikacja pełna
  - Kwalifikacja cząstkowa
  - Kwalifikacje zawodowe
  - Kwalifikacje rolnicze
- Kwalifikacja prawna
- Kwalifikacja dokumentacji

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kwalifikacja ż., kwalifikator mos./mrz., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n., kwalifikowanie n., kwalifikowalność

czas. kwalifikować

przym. kwalifikowany, wykwalifikowany, kwalifikowalny

Wiktionary

# kwalifikacyjny

związany z kwalifikacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dokonujący oceny

(1.2) związany z wykształceniem, przygotowaniem do zawodu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwalifikator mos./mrz., kwalifikacja ż.

czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) eliminacyjny, oceniający

(1.2) specjalizacyjny, zawodowy

Wiktionary

# kwalifikant

1. osoba, która przeszła kwalifikacje i uzyskała prawo do uczestnictwa w kolejnym etapie zawodów, konkursu lub turnieju;
2. rzadko: osoba dokonująca kwalifikacji czegoś; kwalifikator

SJP.pl

# kwalifikantka

1. kobieta, która przeszła kwalifikacje i uzyskała prawo do uczestnictwa w kolejnym etapie zawodów, konkursu lub turnieju;
2. rzadko: kobieta dokonująca kwalifikacji czegoś; kwalifikatorka

SJP.pl

# kwalifikat

kwalifikowany materiał siewny (poddany kontroli izby rolniczej)

SJP.pl

# kwalifikator

osoba dokonująca kwalifikacji czegoś; kwalifikant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) informacja, zwykle w postaci skrótu, podawana przed niektórymi definicjami w słowniku lub encyklopedii, określająca zakres użycia danego wyrazu lub jego charakter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba dokonująca kwalifikacji czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kwalifikator „techn.” wskazuje na związek opisywanego zagadnienia z techniką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfalʲifʲiˈkatɔr, AS: kfalʹifʹikator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwalitologia ż., kwalifikacja ż., kwalifikacje nmos., kwalifikowanie n., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n., kwalifikowalność ż.

czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., wykwalifikować dk.

:: fż. kwalifikatorka ż.

przym. kwalifikacyjny

Wiktionary

# kwalifikatorka

→ kwalifikator; kwalifikantka

SJP.pl

# kwalifikować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakwalifikować)

(1.1) przyporządkowywać do określonej kategorii w oparciu o ściśle ustalone kryteria

(1.2) czynić odpowiednim, powołanym do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany kwalifikować się (dk. zakwalifikować się)

(2.1) być przydatnym, upoważnionym do czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwalifikator mos./mrz., kwalifikacje nmos., kwalifikacja ż., kwalifikowanie n.

przym. kwalifikowany, kwalifikacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dzielić, zaliczać

(1.2) predestynować, predysponować

Wiktionary

# kwalifikowalność

→ kwalifikowalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kwalifikowalne

Wiktionary

#### Patrz:

kwalifikowalny

#### Przykłady

(1.1) Uzasadniona jest retroaktywna kwalifikowalność kosztów poniesionych przez Łotwę ze skutkiem od dnia notyfikacji ognisk choroby oraz przez Litwę i Białoruś ze skutkiem od dnia rozpoczęcia działań nadzorczych (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwalifikacje nmos., kwalifikacja ż., kwalifikator m., kwalifikowanie n., zakwalifikowanie n., dyskwalifikowanie n., zdyskwalifikowanie n.

czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., dyskwalifikować, zdyskwalifikować dk.

przym. kwalifikowalny, kwalifikacyjny

przysł. kwalifikowalnie

Wiktionary

# kwalifikowalny

dający się kwalifikować

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) adm. możliwy do zaakwalifikowania, do zaakceptowania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podatek VAT w tym programie operacyjnym jest wydatkiem kwalifikowalnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfalʲifʲikɔˈvalnɨ, AS: kfalʹifʹikovalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwalifikacje nmos., kwalifikowalność ż., kwalifikacja ż., kwalifikowanie n.

czas. kwalifikować ndk.

Wiktionary

# kwalifikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwalifikować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwalitologia ż., kwalifikacja ż., kwalifikacje nmos., kwalifikator m., kwalifikowalność ż., zakwalifikowanie n., wykwalifikowanie n.

czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., wykwalifikować dk.

przym. kwalifikacyjny, kwalifikowalny

Wiktionary

# kwalifikowany

1. dobrze przygotowany do pracy w swoim zawodzie;
2. najlepszy, najwyższej jakości

SJP.pl

# kwalitatywny

odnoszący się do jakości, związany z jakością; jakościowy

SJP.pl

# kwalitolog

specjalista zajmujący się zagadnieniami jakości

SJP.pl

# kwalitologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina wiedzy zajmująca się jakością;

Wiktionary

Kwalitologia – interdyscyplinarna dziedzina wiedzy, zajmująca się wszelkimi zagadnieniami dotyczącymi jakości.

Kwalitologia dzieli się na kwalitologię teoretyczną i kwalitologię stosowaną, czyli inżynierię jakości.

Najistotniejsze działy metodyczne kwalitologii to:

- kwalitowerystyka - metody wartościowania (ilościowego określania) poziomu jakości,
- kwalitonomia - badanie stanów, struktury i zmienności składowych czynników jakości,
- kwalitoprognostyka - metody planowania i prognozowania jakości,

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kwalitolog m., kwalitolożka ż., kwalitowerystyka ż., kwalitonomia ż., kwalifikacja ż., kwalifikowanie n., kwalifikator m., kwalifikatorka ż.

czas. kwalifikować ndk.

przym. kwalitologiczny, kwalifikacyjny

Wiktionary

# kwalitologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kwalitologią, dotyczący kwalitologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwalitologia ż.

Wiktionary

# kwangdzu

miasto w Korei Południowej

SJP.pl

- Gwangju (Jeolla Południowa)
- Gwangju (Gyeonggi)
- Gwangju) – stacja kolejowa w Gwangju, w prowincji Chŏlla Południowa, w Korei Południowej

Wikipedia

# kwant

najmniejsza porcja, o jaką może się zmienić dana wielkość fiz.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. najmniejsza porcja o jaką może zmienić się wielkość fizyczna;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Teoria kwantów może mieć bardzo rozległe konsekwencje w wielu dziedzinach naukowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfãnt, AS: kfãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kwantowy

przysł. kwantowo

rzecz. kwantyfikacja ż.

Wiktionary

# kwantometr

spektrograf rentgenowski do przemysłowej, automatycznej analizy spektrograficznej w metalurgii

SJP.pl

# kwantosom

wypukłość błony tylakoidu (systemu błon wewnętrznych chloroplastów), w której zachodzi reakcja świetlna fotosyntezy

SJP.pl

# kwantować

1. dokonywać stratnej konwersji sygnału analogowego na cyfrowy;
2. w fizyce: zmieniać klasyczne opisy fizyczne na odpowiednie teorie kwantowe

SJP.pl

# kwantowanie

w fizyce: przejście od opisu klasycznego, np. mechaniki, elektrodynamiki, do odpowiednich teorii kwantowych; kwantyzacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwantować.

Wiktionary

- kwantowanie (fizyka)
- kwantyzacja (technika)
- próbkowanie (kwantowanie w czasie)

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. kwantować

Wiktionary

# kwantowomechaniczny

przymiotnik

(1.1) przym. od mechanika kwantowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Buty bowiem, zgodnie z formalizmem kwantowomechanicznym, znajdują się w stanie mieszanym, a nie w kwantowej superpozycji.

(1.1) Zastępując klasyczne składowe całkowitego momentu pędu odpowiadającymi im operatorami kwantowomechanicznymi, dokonuje się przejścia do kwantowego opisu obracającej się cząsteczki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfãntɔvɔ̃mɛxãˈɲit͡ʃnɨ, AS: kfãntovõmeχãńičny

Wiktionary

# kwantowość

→ kwantowy

SJP.pl

#### Patrz:

kwantowy

# kwantowy

przymiotnik

(1.1) fiz. związany z kwantami, dotyczący kwantów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasze kwantowo-mechaniczne przewidywania miały znaczenie praktyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfãnˈtɔvɨ, AS: kfãntovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. kwantowo

rzecz. kwant mrz.

Wiktionary

# kwantum

quantum; książkowo:
a) pewna ilość, liczba czegoś;
b) określona kwota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) konkretna ilość lub liczba czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. quantum n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) quantum

Wiktionary

# kwantuński

przymiotnik od: Kuangtung (np. armia kwantuńska)

SJP.pl

# kwantyfikacja

1. ilościowe analiza zjawisk ujętych opisowo;
2. w logice: ustalenie kwantyfikatora przed zdaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ilościowe opisywanie zjawisk

(1.2) log. zastosowanie kwantyfikatora logicznego

Wiktionary

- kwantyfikacja (matematyka) – termin logiki formalnej
- kwantyfikacja (zarządzanie wiedzą) – infobrokerska procedura pertynencji wiedzy

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. kwantyfikować ndk.

rzecz. kwantyfikator mrz., kwant mrz.

Wiktionary

# kwantyfikacyjny

związany z kwantyfikacją

SJP.pl

# kwantyfikator

używany w logice odpowiednik potocznych wyrażeń "każdy" i "pewien"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) log. mat. termin na oznaczenie zwrotów: dla każdego, istnieje takie i im pokrewnych

Wiktionary

Kwantyfikator – termin przyjęty w matematyce i logice matematycznej na oznaczenie zwrotów: dla każdego, istnieje takie i im pokrewnych, a także odpowiadającym im symbolom wiążącym zmienne w formułach. Są podstawowym elementem w rozwoju logiki pierwszego rzędu.

Kwantyfikatory odgrywają ważną rolę w formułowaniu twierdzeń i definicji matematycznych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkfãntɨfʲiˈkatɔr, AS: kfãntyfʹikator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwantyfikacja ż.

Wiktionary

# kwantyfikować

opatrywać informacją ilościową

SJP.pl

# kwantyl

jedno z podstawowych pojęć statystyki i rachunku prawdopodobieństwa; parametr używany do syntetycznego opisu danej populacji lub rozkładu prawdopodobieństwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stat. liczba określająca dla jakiej wartości zadany procent rozkładu statystycznego leży na lewo od niej;

Wiktionary

Kwantyl – jedno z podstawowych pojęć statystyki i rachunku prawdopodobieństwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeśli np. kwantyl rzędu 0.2 to 3, wówczas z prawdopodobieństwem 0.2 wylosowana liczba będzie mniejsza lub równa 3.

Wiktionary

# kwantytatywny

odnoszący się do ilości, związany z ilością; ilościowy

SJP.pl

# kwantyzacja

1. w fizyce: przejście od opisu klasycznego, np. mechaniki, elektrodynamiki, do odpowiednich teorii kwantowych; kwantowanie;
2. w technice: zamiana wielkości analogowych na cyfrowe; przejście ze zmiennych ciągłych na dyskretne

SJP.pl

- Kwantowanie (fizyka), inaczej kwantyzacja
- Kwantyzacja (technika)
- Kwantyzacja kolorów

Wikipedia

# kwanza

jednostka pieniężna Angoli (1 kwanza = 100 lwei)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. waluta Angoli;

Wiktionary

Kwanza – jednostka walutowa Angoli. 1 kwanza to 100 centymów.

W okresie 1977–1999 kwanza dzieliła się na 100 lwei.

Kwanza jest walutą słabą (miękką) i tym samym obowiązuje zakaz wywożenia jej z terytorium Angoli.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) nowa kwanza

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) kwanza

* bułgarski: (1.1) кванза ż.

* ukraiński: (1.1) кванза ż.

źródła.

== kwanza (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. kwanza

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfãw̃za, AS: kfãũ̯za

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) kwanza

* bułgarski: (1.1) кванза ż.

* ukraiński: (1.1) кванза ż.

źródła.

== kwanza (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. kwanza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kwanzaa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tygodniowe święto diaspory afrykańskiej obchodzone pod koniec grudnia dla upamiętnienia afrykańskiego dziedzictwa kulturowego;

Wiktionary

Kwanzaa – tygodniowe święto obchodzone w Stanach Zjednoczonych oraz w świecie zachodnim przez diasporę afrykańską, upamiętniające afrykańskie dziedzictwo w kulturze amerykańskiej. Pomysłodawcą i popularyzatorem święta jest Maulana Karenga, a pierwszy raz obchodzono je na przełomie lat 1966–1967.

Wikipedia

# kwap

fizyka: hipotetyczna cząstka elementarna składająca się z kwarka i antyprotonu; quap

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. puch

Wiktionary

# kwapić

kwapić się - być skorym do czegoś, rozpoczynać wykonywanie czegoś z ochotą (obecnie najczęściej z przeczeniem)

SJP.pl

# kwapienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. pośpiech

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfaˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: kfapʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

# kwapiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Kwapiński:

- Wiktor Kwapiński (1883–1957) – polski duchowny, kanclerz kurii Ormiańskiej
- Marian Kwapiński (ur. 1947) – polski archeolog
- Jan Kwapiński (1885–1964) – polski polityk

Wikipedia

# kwapisiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kwapisz

kwapić się - być skorym do czegoś, rozpoczynać wykonywanie czegoś z ochotą (obecnie najczęściej z przeczeniem)

SJP.pl

# kwapiszewski

nazwisko

SJP.pl

# kwarantanna

1. przymusowe odizolowanie osób, zwierząt, roślin lub rzeczy, które mogły mieć kontakt z chorym na chorobę zakaźną, aby uniknąć jej rozprzestrzeniania się na obszar niezakażony; budynek przeznaczony do takiej izolacji;
2. społeczna kwarantanna - dobrowolne unikanie miejsc publicznych po to, by zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby zakaźnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

(1.2) miejsce / budynek przeznaczony do przeprowadzania kwarantanny (1.1)

Wiktionary

- kwarantanna – czasowe odosobnienie ze względów medycznych
- kwarantanna – pojęcie w informatyce
- Kwarantanna – część miasta Świnoujścia
- Kwarantanna – amerykański horror filmowy z 2008 roku
- Kwarantanna – amerykański serial telewizyjny stacji The CW
- Kwarantanna – singel Kaena i Eweliny Lisowskiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Piłkarz złamał kwarantannę w Hiszpanii i pojechał do Danii samochodem poprzez dotkniętą pandemią koronawirusa Europę.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kwarantannować ndk.

przym. kwarantannowy

Wiktionary

# kwarantannik

pomieszczenie, w którym przetrzymuje się zwierzęta hodowlane w czasie kwarantanny

SJP.pl

# kwarantannista

potocznie: osoba poddana kwarantannie

SJP.pl

# kwarantannować

potocznie:
1. poddawać (poddać) kwarantannie;
2. kwarantannować się - odbywać (odbyć) kwarantannę

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. być na kwarantannie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwarantanna ż.

przym. kwarantannowy

Wiktionary

# kwarantannowy

przymiotnik od: kwarantanna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z kwarantanną, dotyczący kwarantanny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwarantanna ż., kwarantannowanie n.

czas. kwarantannować ndk.

Wiktionary

# kwarantanny

rzadko: wymagający odosobnienia, izolacji

SJP.pl

# kwarc

polimorficzna odmiana dwutlenku krzemu, najbardziej rozpowszechniony minerał ziemski, stosowany m.in. w przemyśle szklarskim, optyce i jubilerstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

Wiktionary

Kwarc – minerał, modyfikacja krystaliczna krzemionki, należąca do krzemianów szkieletowych. Jest minerałem skałotwórczym wielu skał, kamieniem ozdobnym, a niektóre odmiany uznawane są za kamienie szlachetne lub półszlachetne.

Kwarc jest jednym z najczęściej występujących minerałów w skorupie ziemskiej. Występuje samodzielnie w postaci kryształów, zlepieńców, żył i ziaren. Jest ważnym składnikiem skał: magmowych (np. granit), metamorficznych (np. kwarcytów, gnejsów), rozpowszechniony jako produkt procesów hydrotermalnych tworząc żyły i druzy czystego kwarcu. Tworzy lub jest składnikiem skał osadowych (piasek kwarcowy, piaskowiec).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwarc jest najpospolitszym minerałem skorupy ziemskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfart͡s, AS: kfarc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwarcyt m., kwarcówka ż., kwarzec m.

przym. kwarcowy

Wiktionary

# kwarciak

nazwisko

SJP.pl

# kwarciany

1. związany z kwartą;
2. wojsko kwarciane - wojsko zaciężne utworzone w XVI wieku i utrzymywane z podatku z dóbr królewskich tzw. kwarty

SJP.pl

# kwarciński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Marian Kwarciński − polski żużlowiec
- Mieczysław Kwarciński − polski kolejarz, oficer, cichociemny i żołnierz podziemia

Wikipedia

# kwarcowy

przymiotnik od: kwarc

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) miner. dotyczący kwarcu, związany z kwarcem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfarˈt͡sɔvɨ, AS: kfarcovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwarc m., kwarcówka ż., kwarcyt m.

Wiktionary

# kwarcyt

twarda skała osadowa lub metamorficzna

SJP.pl

Kwarcyt – zwięzła skała, której dominującym składnikiem ziarnistym jest kwarc frakcji piaskowej, a spoiwem rekrystalizowana krzemionka. Kwarcyty charakteryzują się bardzo dużą twardością, spoistością i tym, że ziarna kwarcu nie są dostrzegalne makroskopowo (gołym okiem). Kwarcyty mogą być osadowe (ortokwarcyty) lub metamorficzne (metakwarcyty).

Wikipedia

# kwarcytowy

przymiotnik od: kwarcyt

SJP.pl

# kwargiel

mocno solony twaróg z kminkiem; serek ołomuniecki

SJP.pl

# kwark

elementarna cząstka materii, występująca w sześciu rodzajach; z kombinacji tych cząstek składają się hadrony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

Wiktionary

Kwark – cząstka elementarna, fermion mający ładunek kolorowy (czyli podlegający oddziaływaniom silnym). Według obecnej wiedzy cząstki elementarne będące składnikami materii można podzielić na dwie grupy. Pierwszą grupę stanowią kwarki, drugą grupą są leptony. Każda z tych grup zawiera po sześć cząstek oraz ich antycząstki, istnieje więc sześć rodzajów kwarków oraz sześć rodzajów antykwarków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Własności kwarków są opisywane przez m.in. takie wielkości, jak kolor, zapach, powab i dziwność.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfark, AS: kfark

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kwarkowy

Wiktionary

# kwarkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z kwarkami, dotyczący kwarków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwark mrz.

Wiktionary

# kwarta

1. interwał prosty zawarty między czterema kolejnymi stopniami skali muzycznej;
2. polska moneta średniowieczna;
3. część meczu w niektórych grach sportowych, np. w koszykówce amerykańskiej;
4. nazwa dawnego podatku naliczanego dzierżawcom w wysokości 1/4 dochodów z dóbr królewskich;
5. stałe wojsko zaciężne w dawnej Polsce;
6. jednostka wagowa stosowana w średniowieczu, głównie na Śląsku;
7. dawna miara objętości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dawna miara, czwarta część

(1.2) hist. podatek wynoszący czwartą część dochodu

(1.3) muz. interwał prosty

(1.4) sport. (szermierka) czwarta pozycja obronna

Wiktionary

Kwarta (łac. quarta pars – czwarta część)

- Kwarta (jednostka objętości)
- Kwarta (jednostka wagowa)
- Kwarta (podatek)
- Kwarta (muzyka) – interwał muzyczny
- Kwarta (sport)
- Kwarta (czas) – jednostka czasu odpowiadająca sześćdziesiątej części tercji
- Kwarta kątowa – jednostka miary kąta płaskiego odpowiadająca sześćdziesiątej części tercji kątowej
- Kwarta (geografia) – jednostka geograficzna, sześćdziesiąta część tercji geograficznej

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kwartalnik mrz., kwartał mrz., kwartet mrz.

przym. kwartowy

frazeologia.

etymologia.

etym2|łac|quārtus|quārtā. pars

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quart

* francuski: (1.1) quarte ż.

* litewski: (1.2) kvarta

* maltański: (1.1) kwarta

źródła.

== kwarta (język cebuano.) ==

wymowa.

audio|LL-Q33239 (ceb)-Howdy.carabao-kwarta.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) pieniądze

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwartalnik mrz., kwartał mrz., kwartet mrz.

przym. kwartowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kwartalnik mrz., kwartał mrz., kwartet mrz.

przym. kwartowy

frazeologia.

etymologia.

etym2|łac|quārtus|quārtā. pars

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quart

* francuski: (1.1) quarte ż.

* litewski: (1.2) kvarta

* maltański: (1.1) kwarta

źródła.

== kwarta (język cebuano.) ==

wymowa.

audio|LL-Q33239 (ceb)-Howdy.carabao-kwarta.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) pieniądze

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kwartalik

rzadko:
1. część niewielkiej przestrzeni, zwykle w kształcie kwadratu;
2. zdrobnienie od: kwartał

SJP.pl

# kwartalne

przestarzale: opłata dokonywana co kwartał

SJP.pl

# kwartalnica

dzień przypadający w któryś kwartał po ważnym wydarzeniu

SJP.pl

# kwartalnik

czasopismo ukazujące się co kwartał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czasopismo periodyczne ukazujące się co kwartał;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kwarta ż., kwartał m., kwartet m.

przym. kwartalny

przysł. kwartalnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quarterly

* baskijski: (1.1) hiruhilabetekari

* japoński: (1.1) 季刊雑誌

* kaszubski: (1.1) kwartalnik m.

* słowacki: (1.1) štvrťročník m.

źródła.

== kwartalnik (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kwartalnik

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfarˈtalʲɲik, AS: kfartalʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwarta ż., kwartał m., kwartet m.

przym. kwartalny

przysł. kwartalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kwarta ż., kwartał m., kwartet m.

przym. kwartalny

przysł. kwartalnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quarterly

* baskijski: (1.1) hiruhilabetekari

* japoński: (1.1) 季刊雑誌

* kaszubski: (1.1) kwartalnik m.

* słowacki: (1.1) štvrťročník m.

źródła.

== kwartalnik (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kwartalnik

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) wiertelnik

Wiktionary

# kwartalny

przymiotnik

(1.1) trwający kwartał, dotyczący kwartału, obejmujący kwartał

(1.2) dotyczący kwartału

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kwartał m., kwartalnik mrz., kwartet mrz.

przysł. kwartalnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.2) kvartální

* górnołużycki: (1.1) kwartalny

* słowacki: (1.1) kvartálny, štvrťročný

źródła.

== kwartalny (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) kwartalny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwartał m., kwartalnik mrz., kwartet mrz.

przysł. kwartalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kwartał m., kwartalnik mrz., kwartet mrz.

przysł. kwartalnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.2) kvartální

* górnołużycki: (1.1) kwartalny

* słowacki: (1.1) kvartálny, štvrťročný

źródła.

== kwartalny (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) kwartalny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kwartant

1. księga rękopiśmienna formatu kwarto, o wysokości grzbietu 20-30 cm;
2. księga dużego formatu

SJP.pl

# kwartał

1. czwarta część roku, trzy miesiące;
2. czwarta część roku szkolnego;
3. część jakiejś większej przestrzeni, zwykle w kształcie kwadratu, zwłaszcza grupa budynków ograniczona czterema przecinającymi się ulicami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trzy miesiące, czwarta część roku

(1.2) część miasta, czworokąt utworzony przez cztery przecinające się ulice

Wiktionary

Kwartał – ¼ roku kalendarzowego, trwa trzy miesiące. Rozróżnia się cztery kwartały:

- I kwartał – styczeń-marzec,
- II kwartał – kwiecień-czerwiec,
- III kwartał – lipiec-wrzesień,
- IV kwartał – październik-grudzień.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co kwartał jeżdżę na wizyty lekarskie.

(1.2) W naszym kwartale stoi sześć kamienic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfartaw, AS: kfartau̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwarta ż., kwartalnik m., kwadrans m., kwartet mrz.

przym. kwartalny, kwartałowy

przysł. kwartalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trymestr

Wiktionary

# kwartecik

zdrobnienie od: kwartet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kwartet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwartet m.

Wiktionary

# kwartecista

członek zespołu muzycznego złożonego z czterech instrumentalistów lub wokalistów

SJP.pl

# kwartecistka

→ kwartecista

SJP.pl

#### Patrz:

kwartecista

# kwarter

dawniej: darowanie życia kapitulującemu przeciwnikowi, zgoda na bezpieczne opuszczenie twierdzy przez poddającą się załogę

SJP.pl

# kwarteron

osoba, której jedno z dziadków było rasy czarnej

SJP.pl

# kwartet

zespół składający się z czterech wykonawców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zespół czterech muzyków lub śpiewaków

(1.2) muz. utwór muzyczny skomponowany na cztery instrumenty lub cztery głosy

Wiktionary

Kwartet – dwuznaczne pojęcie muzyczne:

- zespół muzyczny czterech osób;
- utwór muzyczny dla takiego zespołu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkfartɛt, AS: kfartet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwartalnik m., kwarta ż., kwadrans m., kwartał m., kwartecik mrz.

przym. kwartetowy, kwartalny, kwarciany, kwadransowy

Wiktionary

# kwartetowy

→ kwartet

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z kwartetem; przeznaczony do zagrania przez kwartet, czterech muzyków

Wiktionary

#### Patrz:

kwartet

#### Powiązane:

rzecz. kwartet mrz., kwartecista mos.

Wiktionary

# kwartnik

moneta srebrna bita w Polsce na przełomie XIII i XIV wieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. monet. nazwa różnych średniowiecznych monet srebrnych wartości ćwierć grosza, bitych na ziemiach polskich w okresie od XIII do XV wieku;

Wiktionary

Kwartnik (łac. denarius quartensis) – srebrna moneta bita w średniowieczu (od końca XIII w.) na Śląsku, w Wielkopolsce, w Królestwie Polskim, w państwie krzyżackim i na Pomorzu Zachodnim. Pierwsza, powszechna, gruba, niebrakteatowa moneta na ziemiach polskich.

Kwartnik był monetarnym odpowiednikiem kwarty, stanowiącej 1/4 skojca, czyli 1/96 grzywny śląskiej.Jego wartość wyrażona w innych monetach to: pół grosza, 8 denarów (fenigów), 16 oboli.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkfartʲɲik, AS: kfartʹńik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ćwierćgrosz

Wiktionary

# kwarto

quarto; format książki

SJP.pl

# kwartola

figura rytmiczna powstała z podziału trójdzielnej wartości rytmicznej na cztery równe części

SJP.pl

# kwartyl

w statystyce: kwantyl rzędu 0,25 (dolny kwartyl), 0,5 (mediana) lub 0,75 (górny kwartyl)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stat. kwantyl rzędu 1/4, 2/4, 3/4

Wiktionary

Kwartyl – jedna z miar położenia obserwacji.

- pierwszy kwartyl (notacja: Q1) = dolny kwartyl = kwantyl rzędu 1/4 = 25% obserwacji jest położonych poniżej = 25. procent
- drugi kwartyl (notacja: Q2) = mediana = kwantyl rzędu 1/2 = dzieli zbiór obserwacji na połowę = 50. procent
- trzeci kwartyl (notacja: Q3) = górny kwartyl = kwantyl rzędu 3/4 = dzieli zbiór obserwacji na dwie części odpowiednio po 75% położonych poniżej tego kwartyla i 25% położonych powyżej = 75. procent

Wikipedia

# kwartylowy

→ kwartyl

SJP.pl

#### Patrz:

kwartyl

# kwartyna

czterowiersz; tetrastych

SJP.pl

Tetrastych, także kwartyna, kwarten, quatrain, czterowiersz, czterowers – typ strofy, zwłaszcza w poezji lirycznej. Składa się z czterech wersów, najczęściej izosylabicznych i połączonych rymami (parzystymi, okalającymi lub krzyżowymi). Typowy dla tetrastychu jest ośmio-, jedenasto- lub trzynastozgłoskowiec. Strofa tego typu jest często elementem składowym całych układów stroficznych, na przykład sonetu. Tetrastych często pojawia się w liryce polskiej.

  Jak się nie nudzić? gdy oto nad globem
  Milion gwiazd cichych się świeci,
  A każda innym jaśnieje sposobem,
  A wszystko stoi – i leci...
      Cyprian Kamil Norwid, Marionetki

  Błękitami gęstemi do góry, drąc oporu skołtunione chmury,
  W buntowniczej zuchwałej radości, w zażartości natężeń i walk,
  Wśród wzdętego ogromu przestrzeni – lotnych flotyll śpiewającym sznurem
  Żeglujemy w zachwytu fontanny, w niepieszczoną przez nikogo dal.
      Stanisław Ciesielczuk, Czarodziejstwo

Wikipedia

# kwarzec

dawniej: kwarc; polimorficzna odmiana dwutlenku krzemu, najbardziej rozpowszechniony minerał ziemski, stosowany m.in. w przemyśle szklarskim, optyce i jubilerstwie

SJP.pl

# kwas

1. żrący związek chemiczny, występujący najczęściej w postaci cieczy;
2. substancja o kwaśnym smaku;
3. zakwaszony roztwór do ciasta chlebowego; zaczyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

(1.2) slang. młodz. coś niedobrego

(1.3) slang. narkotyk LSD

(1.4) pot. tanie wino owocowe

(1.5) spoż. napój bezalkoholowy chłodzący, charakterystyczny dla kuchni białoruskiej

Wiktionary

Kwasy – związki chemiczne wykazujące charakter kwasowy, co w zależności od definicji może oznaczać zdolność do:

- zakwaszania środowiska, tj. obniżania jego pH (definicja Arrheniusa),
- dostarczania kationów wodorowych (definicja Brønsteda-Lowry’ego),
- przyjmowania pary elektronowej (definicja Lewisa).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wykształcony chemik mieszał kwas w próbówce.

(1.2) Ale kwas, zgubiłem gdzieś na mieście portfel.

(1.4) Chłopaki wypiły pod sklepem po litrze kwasu na łebka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfas, AS: kfas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwaszonka ż., kwasówka ż.

:: zdrobn. kwasek mrz.

czas. kwasić ndk.

przym. kwaskowaty, kwaśny, kwasowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kaszana, popelina

Wiktionary

# kwasar

odległe ciało niebieskie będące źródłem promieniowania radiowego; kwazar; nibygwiazda

SJP.pl

# kwasarowy

przymiotnik od: kwasar

SJP.pl

# kwasek

1. lekko kwaśny posmak lub zapach czegoś;
2. kwasek cytrynowy - sypka substancja o kwaśnym smaku, stosowana do zakwaszania i doprawiania potraw

SJP.pl

# kwashiorkor

[czytaj: kwasziorkor] choroba na tle niedoboru białka w pożywieniu, występująca głównie u dzieci po zakończeniu karmienia piersią; kwasziorkor

SJP.pl

Kwashiorkor – dotycząca najczęściej dzieci w ubogich krajach choroba powodowana tak niedoborem ilościowym, jak i jakościowym (białko, witaminy, pierwiastki śladowe) pożywienia. Niedobory żywieniowe zaburzają syntezę enzymów, niedostateczna podaż aminokwasów prowadzi do zmian funkcji, a potem również struktury narządów wewnętrznych, wtórnie – także do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i układu odpornościowego, dochodzi do zakażeń, w tym na przykład rzadko spotykanego u osób prawidłowo żywionych raka wodnego.

Wikipedia

# kwasiarz

potocznie: osoba zażywająca LSD

SJP.pl

# kwasiborski

nazwisko

SJP.pl

# kwasić

1. konserwować produkty spożywcze, np. ogórki, przez poddanie ich fermentacji mlekowej; kisić, zakwaszać;
2. zatruwać, psuć nastrój;
3. kwasić się - ulegać procesowi fermentacji mlekowej; kisnąć; nudzić się, nic nie robić

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) dodawać do czegoś kwasu, zmieniać odczyn na kwaśny

(1.2) poddawać żywność fermentacji mlekowej

czasownik zwrotny kwasić się

(2.1) przechodzić proces kwaszenia

(2.2) być bezczynnym, nudzić się

(2.3) krzywić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chemik kwasił ciecz w probówce.

(1.2) Wczoraj kwasiliśmy trzy słoiki ogórków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfaɕit͡ɕ, AS: kfaśić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwasowość ż., kwas mrz., kwasówka ż., kwaśnica ż., kwaszonka ż., kwaszenie n., zakwas mrz., zakwaszanie n., zakwaszenie n.

czas. zakwaszać ndk., zakwasić dk.

przym. kwaśny, kwasowy, kwaszony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zakwaszać

(1.2) kisić

Wiktionary

# kwasica

zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie człowieka, podwyższony poziom kwaśnych elementów przemiany materii lub zaniżony poziom zasad; acydoza, acydemia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan zwiększonej kwasowości krwi;

Wiktionary

Kwasica, acydemia (łac. acidosis) – stan zwiększonej kwasowości krwi, w którym pH krwi spada poniżej normy spowodowany zwiększeniem zawartości kwasów lub utratą zasad. Kwasica może być wyrównywana, jeżeli odczyn pH krwi nie ulega zmianie, oraz niewyrównywana, jeżeli zawiodą mechanizmy regulacyjne i dojdzie do spadku pH krwi. Kwasica prowadzi do pobudzenia ośrodka oddechowego mózgu i chemoreceptorów, co objawia się przyśpieszeniem i pogłębieniem oddechu (tzw. oddech Kussmaula).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwasica prowadzi do pobudzenia ośrodka oddechowego mózgu i chemoreceptorów (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwas, kwasowość

przym. kwaskowy, kwaśny

czas. kwaśnieć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) acydemia, acydoza

Wiktionary

# kwasja

1. drzewo lub krzew z rodziny biegunecznikowatych o dużych, czerwonych owocach, uprawiane w Ameryce, Azji i Afryce; gorzknia właściwa, gorzkla właściwa, gorzkodrzew właściwy, kwasja gorzka;
2. wyciąg otrzymywany z rośliny o tej samej nazwie, używany m.in. jako substancja owadobójcza

SJP.pl

# kwaskawy

nieco kwaśny; kwaskowaty, kwaskowy

SJP.pl

# kwaskowatość

cecha czegoś mającego nieco kwaśny posmak lub zapach; kwaśnawość, kwaskowość

SJP.pl

# kwaskowaty

mający kwaśny posmak lub zapach, nieco kwaśny; kwaskowy, kwaskawy, kwaśnawy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. nieco kwaśny, o kwaśnym posmaku

(1.2) mający kwaśny zapach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bardzo smakują mi kwaskowate jabłka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfaskɔˈvatɨ, AS: kfaskovaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwaskowatość ż., kwas m., kwasota ż., kwasowość ż., kwasówka ż.

przym. kwaskowy, kwaśny

przysł. kwaskowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwaśnawy, kwaskowy

Wiktionary

# kwaskowo-słodki

słodki i nieco kwaśny w smaku, rzadziej w zapachu

SJP.pl

# kwaskowość

cecha czegoś mającego nieco kwaśny posmak lub zapach; kwaśnawość, kwaskowatość

SJP.pl

# kwaskowy

nieco kwaśny; kwaskowaty, kwaskawy, kwaśnawy

SJP.pl

# kwaśnawość

cecha czegoś mającego lekko kwaśny posmak lub zapach; kwaskowość, kwaskowatość

SJP.pl

# kwaśnawy

1. mający lekko kwaśny posmak lub zapach; kwaskowy, kwaskowaty;
2. mający w pewnym stopniu chemiczne właściwości kwasu, np. kwaśnawa gleba;
3. świadczący o czyimś niezadowoleniu lub złym nastroju, np. kwaśnawa mina

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający wyczuwalny lekko kwaśny smak (rzadziej o zapachu)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwaskowaty, kwaskowy

Wiktionary

# kwaśniak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Kwaśniak – polski wojskowy
- Tadeusz Kwaśniak – polski seryjny morderca
- Wojciech Kwaśniak – polski urzędnik państwowy
- Robert Kwaśniak – polski prawnik, urzędnik, menedżer, były wiceminister finansów.

Zobacz też:

- Kwaśniak – wzniesienie 644 m n.p.m. w Polsce, w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika - Krowiarkach

Wikipedia

# kwaśnica

1. potocznie: woda mineralna o kwaśnym smaku;
2. berberys

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. góralska zupa z kiszonej kapusty z dodatkiem dużej ilości soku z tej kapusty oraz mięsa;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wracając z nart, zawsze wstępujemy do tej samej restauracji na kwaśnicę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfaɕˈɲit͡sa, AS: kfaśńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwasowość ż., kwaśność ż., kwaszenie n., kwasówka ż.

przym. kwaśny

czas. kwasić ndk., kwaśnieć ndk., zakwasić dk., skwaśnieć dk.

Wiktionary

# kwaśnicki

nazwisko

SJP.pl

osoby o nazwisku Kwaśnicki:

- August Kwaśnicki (1839-1931) – polski lekarz
- Franciszek Kwaśnicki (1904-1942) – inżynier, członek polskiego ruchu oporu
- Roman Kwaśnicki (ur. 1956) – polski polityk
- Witold Kwaśnicki (ur. 1952) – polski ekonomista

Wikipedia

# kwaśnicowate

rodzina roślin dwuliściennych, wolnopłatkowych, rosnących w strefie umiarkowanej na półkuli północnej; berberysowate

SJP.pl

# kwaśnicowaty

o cechach kwaśnicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# kwaśniej

stopień wyższy od przysłówka: kwaśno

SJP.pl

# kwaśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kwaśny

SJP.pl

# kwaśniewicz

nazwisko

SJP.pl

- Jerzy Kwaśniewicz (1938–), harcmistrz
- Kazimierz Kwaśniewicz (1899-1979), harcerz, major Wojska Polskiego
- Krystyna Heska-Kwaśniewicz (1940–), literaturoznawca, harcmistrzyni
- Mieczysław Kwaśniewicz (1901-), harcerz, inżynier górnictwa
- Władysław Kwaśniewicz (1926–2004), socjolog
- Włodzimierz Kwaśniewicz (1947–), historyk, muzealnik

Wikipedia

# kwaśniewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Kwaśniewska i Kwaśniewski:

- Aleksander Kwaśniewski (ur. 1954) – prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (1995–2005), polityk, poseł na Sejm (1991–1995)
- Aleksandra Kwaśniewska (ur. 1978) – polska piosenkarka
- Aleksandra Kwaśniewska (ur. 1981) – polska celebrytka i prezenterka telewizyjna, córka Aleksandra
- Dorota Kwaśniewska (ur. 1970) – polska nauczycielka i polityk, posłanka na Sejm IV kadencji
- Jan Kwaśniewski (ur. 1937) – polski lekarz, popularyzator diety niskowęglowodanowej
- Janina Kwaśniewska (1928–2011) – polska żeglarka
- Jerzy Kwaśniewski (ujednoznacznienie)
- Jolanta Kwaśniewska (ur. 1955) – Pierwsza dama Rzeczypospolitej Polskiej (1995–2005), prezes fundacji Porozumienie bez barier
- Krzysztof Kwaśniewski (ur. 1927) – polski socjolog
- Lucyna Kwaśniewska (ur. 1960) – polska siatkarka
- Maria Kwaśniewska (1913–2007) – polska sportsmanka
- Michalina Kwaśniewska (ur. 1991) – polska lekkoatletka
- Mikołaj Kwaśniewski (1871–1941) – polski polityk sanacyjny, poseł na Sejm IV kadencji (1935–1938)
- Paweł Kwaśniewski (ur. 1963) – polski artysta współczesny, performer
- Rafał Kwaśniewski (ur. 1966) – polski gitarzysta rockowy, wokalista, autor piosenek
- Sława Kwaśniewska (1928–2014)– polska aktorka
- Stanisław Kwaśniewski (1886–1956) – generał brygady WP
- Stefan Kwaśniewski (1898–1944) – polski dziennikarz, felietonista, uczestnik powstania warszawskiego
- Walenty Kwaśniewski (1752–1813) – generał brygady WP
- Wanda Kwaśniewska (1901–1968)– polska lekkoatletka
- Wiesława Kwaśniewska (ur. 1933) – polska aktorka
- Włodzimierz Kwaśniewski – urzędnik II RP związany ze Lwowem
- Zbigniew Kwaśniewski (ur. 1948) – polski piłkarz, reprezentant kraju

Wikipedia

# kwaśnik

nazwisko

SJP.pl

## Osoby o nazwisku Kwaśnik

- Anna Kwaśnik-Piaścik (ur. 1946) – polska spadochroniarka
- Andrzej Kwaśnik (1956-2010) – polski ksiądz katolicki
- Andrzej Kwaśnik – major Wojska Polskiego, ostatni dowódca Centralnego Węzła Łączności Sił Powietrznych
- Dariusz Kwaśnik (ur. 1964) – polski aktor
- Stanisław Kwaśnik (1886-1961) – polski kompozytor, dyrygent i pedagog
- Zbigniew Kwaśnik – polski ekonomista, rektor Radomskiej Szkoły Wyższej

Wikipedia

# kwaśno-słodki

kwaśny i słodki w smaku, rzadziej w zapachu; słodko-kwaśny

SJP.pl

# kwaśno-słony

kwaśny i słony w smaku

SJP.pl

# kwaśność

1. cecha czegoś mającego smak podobny do smaku cytryny lub octu; cierpkość;
2. w chemii: cecha roztworów elektrolitów, w których jest przewaga stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; kwasowość, kwasota

SJP.pl

Moc kwasu – termin określający zdolność kwasu do dysocjacji na jon wodorowy H+ i anion reszty kwasowej. Miarą tej mocy jest zazwyczaj ujemny logarytm dziesiętny ze stałej dysocjacji kwasu (Ka) w danych warunkach, oznaczany skrótem pKa.

  pKa = –log[Ka]

Wikipedia

# kwaśnosłodki

słodki z kwaśnym posmakiem

SJP.pl

# kwaśny

1. mający smak podobny do smaku cytryny lub octu; cierpki;
2. mający ostry, nieprzyjemny i drażniący zapach;
3. mający chemiczne właściwości kwasu;
4. potocznie:
a) niezadowolony, ponury;
b) wyrażający niezadowolenie, zły humor;
5. środowiskowo: związany z LSD (narkotykiem); kwasowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dosł. mający cierpki smak

(1.2) chem. mający właściwości kwasu

(1.3) przen. pokazujący niezadowolenie

(1.4) kulin. (w piekarnictwie, o pieczywie) pieczony z dodatkiem zakwasu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wtedy wiedziałem już, bez zadzierania głowy, że spadnie deszcz, przelotny, ale dokuczliwy, kwaśny i brudny, wszędzie na asfalcie zostawiający tęczujące plamaamy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfaɕnɨ, AS: kfaśny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwasica ż., kwas m., kwasek m., kwasota ż., kwasowość ż., kwasówka ż., kwaśnica ż., kwaszonka ż., kwaszenie n., zakwas mrz.

czas. kwasić ndk.

przym. kwaskowaty

przysł. kwaśno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|kisły.

(1.4) na zakwasie

Wiktionary

# kwasolubny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża o odczynie kwasowym

Wiktionary

# kwasomierz

miernik kwasowości związków chemicznych, stosowany głównie w przemyśle spożywczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. urządzenie mierzące zawartość kwasu w cieczy;

Wiktionary

Kwasomierz – areometr, zwany też acidometrem, który podaje zawartość kwasu w procentach objętościowych (cm³/100 cm³). Określenie procentowej zawartości kwasu jest też możliwe przy pomocy areometru uniwersalnego (wyskalowanego w jednostkach gęstości), niemniej wymaga wykonania dodatkowych obliczeń lub skorzystania z tabel ujmujących zależność gęstości w funkcji zawartości kwasu.

Wikipedia

# kwasoodporność

odporność na chemiczne działanie kwasów - związków chemicznych

SJP.pl

Kwasoodporność – właściwość materiału lub organizmu (np. Lactobacillus acidophilus, Streptococcus mutans) polegająca na niewrażliwości (odporności) na działanie kwasów lub kwasowego środowiska.

Wikipedia

# kwasoodporny

odporny na chemiczne działanie kwasów

SJP.pl

# kwasooporność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest kwasooporne

Wiktionary

Kwasooporność – właściwość bakterii związana z budową ściany komórkowej polegająca na nieodbarwianiu się pod wpływem kwasów.

Właściwość tę wykazuje większość prątków oraz rodzaj Nocardia. Wynika to z dużego udziału w ich ścianie komórkowej kwasów mikolinowych o długich łańcuchach alifatycznych

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kwasooporny

Wiktionary

# kwasooporny

przymiotnik

(1.1) chem. odporny na działanie kwasów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwasooporność ż.

Wiktionary

# kwasoród

dawna nazwa tlenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. tlen

Wiktionary

Tlen (O, łac. oxygenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 8, niemetal z grupy tlenowców w układzie okresowym.

Stabilnymi izotopami tlenu są 16
O (stanowi ponad 99% tlenu naturalnego), 17
O oraz 18
O.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powietrze o ile nie posiada kwasorodu w zbytku, ani w niedostatku, o tyle staje się potrzebném do życia roślin. sic.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tlen, symbol. O

Wiktionary

# kwasoryt

akwaforta;
1. technika graficzna wklęsła, w której obraz otrzymuje się poprzez odbijanie wytrawionego kwasem rysunku na płycie miedzianej;
2. rycina wykonana tą techniką

SJP.pl

Akwaforta, kwasoryt (wł. acquaforte – mocna woda, czyli kwas azotowy) – technika graficzna wklęsła, także odbitka otrzymana tą techniką. Technika akwaforty została wynaleziona na przełomie XV i XVI wieku, a spopularyzowano ją w XVI wieku.

Wikipedia

# kwasorytnictwo

technologia wykonywania kwasorytów

SJP.pl

# kwasorytniczka

specjalistka w dziedzinie kwasorytnictwa

SJP.pl

# kwasorytnik

specjalista w dziedzinie kwasorytnictwa

SJP.pl

# kwasota

1. zawartość kwasu w niektórych substancjach; kwasowość;
2. w chemii: cecha roztworów elektrolitów, w których jest przewaga stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; kwaśność, kwasowość;
3. potocznie: coś bardzo kwaśnego

SJP.pl

# kwasotwórczy

tworzący związki chemiczne, zwane kwasami

SJP.pl

# kwasować

wprowadzać kwas do jakiegoś środowiska

SJP.pl

# kwasowęglowy

związany z zastosowaniem w uzdrowiskach dwutlenku węgla w celu wyleczenia wielu przewlekłych chorób układu krążenia

SJP.pl

# kwasowiec

Kwasowiec – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Nowy Kawęczyn.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie rawskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

# kwasówka

1. zupa na bazie soku z kiszonej kapusty;
2. potocznie: stal kwasoodporna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa na bazie soku z kapusty kiszonej, zwykle z kaszą gryczaną

(1.2) techn. pot. stal kwasoodporna

Wiktionary

2 miejscowości w Polsce:

- Kwasówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów
- Kwasówka – osada w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów

miejscowość na Białorusi:

- Kwasówka – agromiasteczko, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Kwasówka

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kfaˈsufka, AS: kfasufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwas m., kwaśnica ż., kwasek m., kwaszenie n., ukwaszenie n., zakwas m.

czas. kwasić ndk., ukwasić dk., zakwaszać ndk., zakwasić dk.

przym. kwaśny, kwasowy, kwaskowaty

przysł. kwaśno, kwasowo, kwaskowato

Wiktionary

# kwasownia

pomieszczenie do wytwarzania elektrolitu do akumulatorów kwasowych

SJP.pl

# kwasowo

→ kwas

SJP.pl

Kwasowo – (niem.: Quatzow) wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno przy drodze wojewódzkiej nr 205.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

#### Patrz:

kwas

# kwasowość

kwasota;
1. właściwość niektórych substancji polegająca na tym, że zawierają kwas;
2. w chemii: cecha roztworów elektrolitów, w których jest przewaga stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; kwaśność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie

Wiktionary

Skala pH – ilościowa skala kwasowości i zasadowościroztworów wodnych związków chemicznych.Skala ta jest oparta na aktywności jonów wodorowych H+ w roztworach wodnych.

Formalnie pH definiuje się jako:

  pH = –log10[a(H+)]

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kwas mrz., kwasota ż., kwaśnienie n., kwaśnica ż., kwaśność ż.

:: zdrobn. kwasek, kwasik

czas. kwasić ndk., zakwasić dk.

przym. kwasowy, kwaśny, kwaskowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwasota, kwaśność

Wiktionary

# kwasowy

→ kwas

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący kwasu

Wiktionary

#### Patrz:

kwas

#### Powiązane:

rzecz. kwas m., kwasowość ż., kwasówka ż., zakwas mrz.

czas. kwasić

Wiktionary

# kwast

dawniej: frędzla, kita; kutas

SJP.pl

# kwastopłetwe

rząd wymarłych ryb trzonopłetwych

SJP.pl

# kwastopłetwy

o cechach kwastopłetwych (rząd ryb)

SJP.pl

# kwasy

potocznie: LSD (narkotyk)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) środ. kosmet. chemabrazja, zabieg kwasami kosmetycznymi

forma rzeczownika.

(2.1) M. B. W. lm. od: kwas

Wiktionary

Kwasy – związki chemiczne wykazujące charakter kwasowy, co w zależności od definicji może oznaczać zdolność do:

- zakwaszania środowiska, tj. obniżania jego pH (definicja Arrheniusa),
- dostarczania kationów wodorowych (definicja Brønsteda-Lowry’ego),
- przyjmowania pary elektronowej (definicja Lewisa).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten okres jest najlepszy, by zrobić sobie kwasy na twarz, ponieważ na dworze nie ma słońca.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chemabrazja, peeling chemiczny, chemiczna eksfoliacja

Wiktionary

# kwasyna

substancja aromatyczna o działaniu żółciopędnym

SJP.pl

# kwaszarnia

pomieszczenie do kwaszenia kapusty lub ogórków

SJP.pl

# kwaszarnictwo

dział przemysłu spożywczego zajmujący się kwaszeniem, np. ogórków, kapusty

SJP.pl

# kwaszeniak

ogórek przeznaczony do kwaszenia

SJP.pl

# kwasziorkor

choroba na tle niedoboru białka w pożywieniu, występująca głównie u dzieci po zakończeniu karmienia piersią; kwashiorkor

SJP.pl

# kwaszonka

1. karma dla zwierząt domowych, z zakiszonych roślin lub ich części;
2. kiszone warzywa; kiszonka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) marynata z produktów spożywczych powstała w wyniku fermentacji mlekowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Klient kupił w sklepie opakowanie kwaszonki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfaˈʃɔ̃nka, AS: kfašõnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwas

przym. kwaśny

czas. kwasić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kiszonka

Wiktionary

# kwat.

skrót od: kwatera; kw.

SJP.pl

# kwatera

1. lokum wynajmowane lub zajęte na pobyt czasowy, np. na czas nauki lub wakacji albo przez wojsko w okresie działań wojennych;
2. wyodrębniona, czworoboczna część terenu; działka;
3. kwatera główna - miejsce pobytu dowództwa wojskowego, naczelnego wodza lub sztabu generalnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanie lub inne pomieszczenie wynajmowane lub zajęte na pobyt czasowy

(1.2) wydzielone miejsce na cmentarzu

(1.3) stpol. kwadrans

Wiktionary

Kwatera – zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej kwaterą jest lokal mieszkalny przeznaczony wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej.

Normatywne pojęcie kwatery zmieniało się na skutek dokonywanych przez ustawodawcę zmian w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Obecna ustawowa definicja kwatery obowiązuje od 1 lipca 2004.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kfaˈtɛra, AS: kfatera

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kwaterować

przym. kwaterowy

Wiktionary

# kwatereczka

zdrobnienie od: kwaterka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kwaterka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfatɛˈrɛt͡ʃka, AS: kfaterečka

Wiktionary

# kwaterka

jednostka objętości równa 1/4 litra

SJP.pl

Kwaterka (łac. quarta pars – czwarta część) – polska jednostka objętości równa około 1/4 kwarty lub 1/16 garnca, tj. około jednej czwartej litra. W okresie reform stanisławowskich weszła w skład systemu garnca warszawskiego, stosowanego przy zliczaniu pojemności płynów, oraz systemu korca warszawskiego, używanego do określania objętości towarów sypnych. Kwaterka w okresie rozbiorów stanowiła dalej element wprowadzanych systemów miar i wag, między innymi w Wolnym Mieście Krakowie i Królestwie Polskim (tzw. system nowopolski)

Wikipedia

# kwatermistrz

osoba zajmująca się przygotowaniem kwater; także pełniąca inne funkcje gospodarczo-administracyjne, w szczególności w wojsku czy harcerstwie

SJP.pl

Kwatermistrz (ang. quartermaster) – oficer dowództwa (sztabu), który dowodzi w polu (w czasie wojny) z ramienia dowódcy (szefa sztabu) kwatermistrzostwem (tyłami), kieruje działalnością podległych mu szefów służb w zakresie zaopatrzenia i obsługi wojsk, organizuje dowóz i ewakuację, a na wyższych szczeblach - komunikację na obszarze tyłów oraz jest odpowiedzialny za organizację tyłów (etapów); w czasie pokoju kieruje gospodarką jednostki wojskowej będącej oddziałem gospodarczym (na wyższych szczeblach powierzonymi mu działami gospodarki) i prowadzi szkolenie podległych mu kadr. Aktualnie w Siłach Zbrojnych RP pojęcia kwatermistrz – kwatermistrzostwo rozszerzono i wprowadzono pojęcia: szef logistyki – logistyka. Funkcja kwatermistrza znana jest także w straży pożarnej, skautingu i harcerstwie.

Wikipedia

# kwatermistrzostwo

Kwatermistrz (ang. quartermaster) – oficer dowództwa (sztabu), który dowodzi w polu (w czasie wojny) z ramienia dowódcy (szefa sztabu) kwatermistrzostwem (tyłami), kieruje działalnością podległych mu szefów służb w zakresie zaopatrzenia i obsługi wojsk, organizuje dowóz i ewakuację, a na wyższych szczeblach - komunikację na obszarze tyłów oraz jest odpowiedzialny za organizację tyłów (etapów); w czasie pokoju kieruje gospodarką jednostki wojskowej będącej oddziałem gospodarczym (na wyższych szczeblach powierzonymi mu działami gospodarki) i prowadzi szkolenie podległych mu kadr. Aktualnie w Siłach Zbrojnych RP pojęcia kwatermistrz – kwatermistrzostwo rozszerzono i wprowadzono pojęcia: szef logistyki – logistyka. Funkcja kwatermistrza znana jest także w straży pożarnej, skautingu i harcerstwie.

Wikipedia

# kwatermistrzowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kwatermistrzostwem, dotyczący kwatermistrzostwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwatermistrz mos., kwatermistrzostwo n.

Wiktionary

# kwatermistrzyni

→ kwatermistrz

SJP.pl

#### Patrz:

kwatermistrz

# kwaternik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sublokator

Wiktionary

# kwaternion

mat. wyrażenie algebraiczne stanowiące rozszerzenie liczb zespolonych

SJP.pl

Kwaterniony, dawniej czwarki Hamiltona – struktura algebraiczna (liczby) będąca rozszerzeniem ciała liczb zespolonych, należąca do klasy zbiorów liczb hiperzespolonych. Kwaterniony zostały wprowadzone przez irlandzkiego matematyka Williama Hamiltona w 1843 i służyły opisowi mechaniki w przestrzeni trójwymiarowej. Początkowo kwaterniony były uważane za twór patologiczny, ponieważ nie spełniały reguły przemienności (należy mieć na uwadze, iż kwaterniony pojawiły się przed macierzami). Kwaterniony znajdują zastosowanie w matematyce teoretycznej, jak i stosowanej, zobacz sekcję Zastosowania.

Wikipedia

# kwaterodawca

osoba wynajmująca pokoje przyjezdnym

SJP.pl

# kwaterowy

przymiotnik od: kwatera

SJP.pl

# kwaterunek

urząd zajmujący się m.in. przydziałem mieszkań należących do miasta lub gminy

SJP.pl

Kwaterunek – dawniej mieszkanie przydzielone przez właściwy organ rady narodowej nakazujący właścicielowi domu lub mieszkania wynajęcie danego lokalu osobie, która otrzymała taką decyzję. Umowa najmu zawiązywała się z mocy prawa z chwilą wydania decyzji o przydziale mieszkania.

Wikipedia

# kwaterunkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kwaterunkiem, dotyczący kwaterunku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwaterunek m.

Wiktionary

# kwazar

odległe ciało niebieskie będące źródłem promieniowania radiowego; kwasar; nibygwiazda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

Wiktionary

Kwazar (z ang. quasar – quasi-stellar radio source lub też QSO – quasi-stellar object, dosłownie „obiekt gwiazdopodobny emitujący fale radiowe”) – zwarte źródło ciągłego promieniowania elektromagnetycznego o ogromnej mocy, pozornie przypominające gwiazdę. W rzeczywistości jest to rodzaj aktywnej galaktyki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkfazar, AS: kfazar

Wiktionary

# kwazarowy

przymiotnik od: kwazar

SJP.pl

# kwazicząsteczka

zdrobnienie od: kwazicząstka

SJP.pl

# kwazicząstka

obiekt złożony pozwalający opisywać stany wzbudzone układów wielu cząstek i zachowujący się pod wieloma względami jak zwykła cząstka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. nośnik wielkości dynamicznych;

Wiktionary

Kwazicząstka, quasi-cząstka (łac. quasi – niby) – sposób opisu obiektów fizycznych poprzez przybliżenie skomplikowanego układu teoretyczną cząstką, której własności w pewnym zakresie opisują wyjściowy układ.

Kwazicząstki wprowadza się po to, by znacznie uprościć rachunki oraz operować na prostszych obiektach. Przykładem może być układ wielu oddziałujących ze sobą cząstek, które zastępuje się w przybliżeniu równoważnym układem nieoddziałujących kwazicząstek (np. złożone fermiony w kwantowym ułamkowym efekcie Halla, elektron w krysztale, polaron, dziura w półprzewodniku).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Charakterystyczną cechą kwazicząstek jest renormalizacja własności cząstek wyjściowych i zastąpienie ich wartościami efektywnymi.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) quasi-cząstka

Wiktionary

# kwazicząstkowy

→ kwazicząstka [czytaj: kwaz-icząstkowy], np. operator kwazicząstkowy

SJP.pl

# kwazikryształ

[czytaj: kwaz-ikryształ] rodzaj ciała stałego, pośredni między ciałem stałym krystalicznym i bezpostaciowym

SJP.pl

Kwazikryształy – szczególna forma ciała stałego, w której atomy układają się w pozornie regularną, jednak nie w powtarzającą się strukturę, co uniemożliwia wyróżnienie ich komórek elementarnych. Kwazikryształy odkrył Dan Szechtman w 1984 roku, gdy w szybko schłodzonym stopie glinu z manganem zaobserwował niekrystalograficzną 5-krotną oś symetrii.

Wikipedia

# kwazirównowagowy

[czytaj: kwaz-irównowagowy] proces kwazirównowagowy - proces termodynamiczny, w którym układ przechodzi przez kolejne stany równowagi termodynamicznej; proces kwazistacjonarny

SJP.pl

# kwb

skrótowiec

(1.1) = Kopalnia Węgla Brunatnego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ka‿vu‿ˈbɛ, AS: ka‿vu‿be

Wiktionary

# kweba

bojka, pława utrzymująca sieć rybacką na zadanej głębokości

SJP.pl

# kwebracho

nazwa kilku gatunków południowoamerykańskich drzew oraz ich kory i drewna; dostarczają głównie garbników, bardzo twardego drewna i alkaloidów; kebraczo; kwebraczo; quebracho; wierzbowiec

SJP.pl

# kwebraczo

nazwa kilku gatunków południowoamerykańskich drzew oraz ich kory i drewna; dostarczają głównie garbników, bardzo twardego drewna i alkaloidów; kebraczo; kwebracho; quebracho; wierzbowiec

SJP.pl

# kwęczeć

przestarzale: kwękać (utyskiwać, narzekać)

SJP.pl

# kwedlinburg

miasto w Niemczech; Quedlinburg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Quedlinburg, miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;

Wiktionary

Quedlinburg (IPA [ˈkveːdlɪnbʊʁk]) – miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Harz, położone nad rzeką Bode, na północ od gór Harzu.

Założone w 922 przez Henryka I Ptasznika, zyskało na znaczeniu gdy Otton I Wielki wybudował tu palatium królewskie – rezydencję władców Saksonii. Duży wpływ na politykę i gospodarkę Quedlinburga miało ufundowane w 936 przez Ottona I, z inicjatywy jego matki Matyldy, wdowy po Henryku I Ptaszniku, żeńskie opactwo (niem. Damenstift Quedlinburg). W średniowieczu miasto należało do Hanzy. Od XV wieku pod panowaniem elektorów Saksonii. W 1698 przyłączone do Brandenburgii, a od 1813 w granicach Prus. Po II wojnie światowej na terytorium Niemieckiej Republiki Demokratycznej.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kwedlinburski

Wiktionary

# kwedlinburski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Quedlinburgiem (Kwedlinburgiem)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwedlinburg mrz.

Wiktionary

# kwef

1. zasłona na twarz dla muzułmańskich kobiet; czarczaf;
2. nakrycie głowy u sióstr zakonnych;
3. w XVII-XVIII w. w Polsce: nakrycie głowy i twarzy wdów oraz starszych kobiet

SJP.pl

Kwef (czarczaf, jaszmak) − określenie zasłony na twarz noszonej przez muzułmanki.

Słowo pochodzi z fr. coiffe („czepek, nakrycie głowy”).

W Polsce XVII wieku terminem tym określano cały kobiecy strój głowy, podbródka, również fryzurę. Zastąpił on podwikę. Nieco później było to jedwabne okrycie głowy. W końcu, pod koniec wieku XVIII określano tak niemodne już nakrycia głowy starszych dam.

Wikipedia

# kwefić

okrywać, osłaniać twarz kwefem

SJP.pl

# kwefik

zdrobnienie od: kwef

SJP.pl

# kwęk

rzadko: odgłos lub odgłosy wydawane przez osobę narzekającą, zmęczoną; kwękanie, kwęczenie

SJP.pl

# kwękać

1. o indykach: wydawać głos;
2. potocznie: narzekać, utyskiwać

SJP.pl

# kwękacz

potocznie, żartobliwie: osoba ciągle wyrażająca swoje niezadowolenie, często z powodu złego samopoczucia, słabej kondycji fizycznej itp., maruda

SJP.pl

# kwękania

narzekanie, utyskiwanie, uskarżanie się

SJP.pl

# kwękanie

narzekanie, utyskiwanie, uskarżanie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwękać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kwękać ndk.

Wiktionary

# kwęknąć

1. potocznie: powiedzieć coś z niezadowoleniem;
2. o indykach: wydać charakterystyczny głos

SJP.pl

# kweński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kwenami, dotyczący Kwenów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kweński;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwenowie lm m.

Wiktionary

# kwercetyna

organiczny wielopierścieniowy związek aromatyczny, pochodna flawonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. organiczny, wielopierścieniowy związek aromatyczny pochodzenia roślinnego, należący do flawonoli, który znajduje zastosowanie m.in. w lecznictwie i jako barwnik;

Wiktionary

Kwercetyna (łac. quercetum ‘las dębowy’) – organiczny, wielopierścieniowy związek aromatyczny pochodzenia roślinnego, zaliczany do flawonoli, mający zastosowanie w lecznictwie. Może występować jako pochodna glikozydowa lub w stanie wolnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Fitaminy są to substancje pomocne w usuwaniu z organizmu substancji szkodliwych dla zdrowia, a niektóre z nich mają znaczenie w kształtowaniu odpowiedniej odporności organizmu na choroby, jak np. kwercetyna występująca w dużej ilości w cebuli (…)

Wiktionary

# kwercetynowy

związany z kwercetyną

SJP.pl

# kwerenda

1. poszukiwanie potrzebnej informacji w aktach, bibliotekach, spisach itp.; przeszukiwanie zasobów danych;
2. dawniej: poszukiwanie, dochodzenie, śledztwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. fraza powodująca wygenerowanie raportu z bazy danych;

(1.2) daw., dziś książk. gromadzenie danych potrzebnych do wyjaśnienia sprawy

(1.3) daw. badanie, śledztwo, dochodzenie

Wiktionary

Kwerenda (łac. quaerenda, ang. query, „zapytanie”) – poszukiwanie informacji w zasobie archiwum lub biblioteki. Celem kwerendy może być zarówno samo pobranie danych, jak i modyfikacje danych. Kwerendy przeprowadza się osobiście w czytelni instytucji, można skierować do niej zapytanie lub skorzystać ze zdigitalizowanych materiałów archiwalnych lub bibliotecznych online.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Symbol oznacza "wszystkie kolumny". Tak więc, jeżeli kwerenda ma zwrócić wszystkie dane zapisane w tabeli, możemy albo kolejno zaznaczać wszystkie kolumny, albo wybrać ten symbol.

(1.2) Przyznam, że nie zetknęłam się z tym wyrazem, ale szybka kwerenda internetowa potwierdziła ok. 100 użyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwerendarz mos., kwerendowanie n.

czas. kwerendować ndk.

Wiktionary

# kwerendarz

osoba prowadząca kwerendę, przeszukująca zasoby archiwów, muzeów, bibliotek itp. w celu zgromadzenia informacji na ustalony temat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba prowadząca kwerendę; przeszukująca zasoby archiwów, muzeów itp.; gromadząca informacje na jakiś temat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwerenda ż., kwerendowanie n.

czas. kwerendować ndk.

Wiktionary

# kwerendować

dawniej: szukać, badać, sprawdzać coś, dochodzić czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. szukać, dochodzić czegoś; sprawdzać, badać coś

(1.2) inform. rzad. tworzyć, wysyłać zapytanie (kwerendę) do bazy danych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwerenda ż., kwerendarz mos., kwerendowanie n.

Wiktionary

# kwerendowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. szukanie, dochodzenie czegoś; sprawdzanie, badanie coś

(1.2) inform. rzad. tworzenie, wysyłanie zapytania (kwerendy) do bazy danych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwerenda ż., kwerendarz mos.

czas. kwerendować ndk.

Wiktionary

# kweres

dawniej:
1. zamieszanie, tumult, rwetes;
2. dochodzenie, śledztwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. sytuacja chaosu

(1.2) daw. dochodzenie, śledztwo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mętlik, miszmasz, rozgardiasz, tumult, zamęt, zamieszanie

(1.2) kwerenda

Wiktionary

# kwerfurcki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Querfurtem (Kwerfurtem)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwerfurt mrz.

Wiktionary

# kwerfurt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;

(1.2) geogr. hist. samodzielne księstwo w Saksonii

Wiktionary

Querfurt (pol. hist. Kwerfurt) – miasto w Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Saalekreis, na zachód od miasta Halle (Saale). Przed zjednoczeniem Niemiec należało do NRD. W 2005 miasto liczyło ok. 12 000 mieszkańców, obecnie zamieszkuje je 11 994 (2009).

z Kwerfurtu pochodził św. Bruno, który zginął śmiercią męczeńską w roku 1009, prowadząc misję chrystianizacyjną na życzenie Bolesława Chrobrego wśród plemion pruskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brunon urodził się w 974 r. w rodzinie grafów niemieckich w Kwerfurcie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwerfurtczyk mos., kwerfurtka ż.

przym. kwerfurcki

Wiktionary

# kwerulanctwo

chorobliwa tendencja do procesowania się, często z błahych powodów; pieniactwo; kwerulencja

SJP.pl

# kwerulant

człowiek skłonny do kłótni; kłótnik, awanturnik

SJP.pl

# kwerulencja

chorobliwa tendencja do procesowania się, często z błahych powodów; pieniactwo

SJP.pl

# kwesta

1. zbiórka darów, zwykle na jakiś szczytny cel;
2. dary zebrane podczas tej zbiórki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiórka datków na różne cele

(1.2) rel. daw. zbiórka płodów rolnych jako darów dla klasztoru przeprowadzana zwyczajowo jesienią po zbiorach

Wiktionary

Kwesta – zbieranie datków pieniężnych, rzadziej innych dóbr materialnych, przez kwestarzy.

Jej celem jest zdobycie środków na cele charytatywne lub publiczne ofiarowanych przez darczyńców.

Słowem kwesta określa się również datki zebrane podczas kwesty.

Polskie organizacje zajmujące się kwestą to m.in. Caritas i Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwesta WOŚP przebiega spokojnie.

(1.2) Brat Masseo opowiedział nowicjuszom, co przytrafiło mu się na kweście.

(1.2) W listopadzie franciszkanie przywieźli z kwesty jagniątko, kozę i trzy tuziny kaczek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwestarz m., kwestowanie n.

:: fż. kwestarka ż.

czas. kwestować

Wiktionary

# kwestarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta kwestująca

Wiktionary

Kwestarz – członek zakonu żebraczego albo osoba kwestująca, czyli zbierająca datki pieniężne lub w naturze na cele publiczne bądź charytatywne.

Dawniej określano tak wędrownych zakonników zbierających datki na utrzymanie klasztoru. W czasach współczesnych są to zazwyczaj wolontariusze, niekiedy występujący jako przedstawiciele określonej organizacji lub fundacji i opłacani za uczestnictwo w kweście.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wolę ziewające kwestarki niżeli modlące się i płaczące potwory.

(1.1) Widziałem dzisiaj na mieście dużo kwestarek WOŚP, zbierały pieniądze na wsparcie dziecięcej medycyny ratunkowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwesta ż., kwestowanie n.

:: fm. kwestarz mos.

czas. kwestować ndk.

Wiktionary

# kwestarski

przymiotnik od: kwestarz, kwestowanie

SJP.pl

# kwestarz

zakonnik zbierający datki na utrzymanie klasztoru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. przest. zakonnik prowadzący osobiście zbiórkę darów dla klasztoru

(1.2) przest. osoba kwestująca

Wiktionary

Kwestarz – członek zakonu żebraczego albo osoba kwestująca, czyli zbierająca datki pieniężne lub w naturze na cele publiczne bądź charytatywne.

Dawniej określano tak wędrownych zakonników zbierających datki na utrzymanie klasztoru. W czasach współczesnych są to zazwyczaj wolontariusze, niekiedy występujący jako przedstawiciele określonej organizacji lub fundacji i opłacani za uczestnictwo w kweście.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przy nim stał kwestarz, sędzia tuż przy bernardynie.

(1.1) Brat kwestarz wrócił wieczorem z żukiem wypełnionym dyniami.

(1.2) Proboszcz nic nie mógł zrobić, teren przed wejściem do kościoła opanowali kwestarze WOŚP.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwesta ż., kwestowanie n.

:: fż. kwestarka ż.

czas. kwestować ndk.

Wiktionary

# kwestia

1. pewne zagadnienie, sprawa do rozstrzygnięcia
2. wypowiedź aktora w sztuce, filmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) problem wymagający rozważenia lub rozwiązania

(1.2) motyw postępowania

(1.3) warunek, którego spełnienie jest potrzebne do rozwiązania problemu

(1.4) wypowiedź aktora na scenie

(1.5) przen. dowolna wypowiedź wyjęta z kontekstu

Wiktionary

- Kwestia wstępna – hasło dotyczące prawa prywatnego międzynarodowego
- Kwestia homerycka – spór dotyczący kwestii czy Iliada i Odyseja są autorstwa Homera
- Kwestia rzymska – konflikt pomiędzy Stolicą Apostolską i rządem Zjednoczonego Królestwa Włoch toczący się w latach 1861-1929

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta kwestia nie była dotąd analizowana.

(1.2) To kwestia zasad, a nie wyłącznie pieniędzy.

(1.3) Znalezienie odpowiedzi na to pytanie jest tylko kwestią czasu.

(1.4) Jakoś wygłosił swoją kwestię, pomimo paraliżującej go tremy.

(1.5) Ale palnąłem głupotę! – No cóż, ta kwestia rzeczywiście niezbyt ci się udała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfɛstʲja, AS: kfestʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. westionowanie n., zakwestionowanie n.

czas. kwestionować ndk., zakwestionować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) problem, sprawa

Wiktionary

# kwestie

1. pewne zagadnienie, sprawa do rozstrzygnięcia
2. wypowiedź aktora w sztuce, filmie

SJP.pl

# kwestionariusz

druk zawierający pytania i miejsca na wpisanie odpowiedzi; ankieta, formularz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia

Wiktionary

Kwestionariusz – jedno z narzędzi badawczych w naukach społecznych.

Rozróżnia się kwestionariusz ankiety i kwestionariusz wywiadu. Pierwszy jest przekazywany respondentowi do uzupełnienia; drugi służy ankieterowi jako plan zadawanych pytań i uzupełniany jest przez niego. Zależnie od zaleceń metodologicznych możliwa jest większa lub mniejsza ingerencja ankietera w treść prezentowanych pytań efekt ankieterski.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) ankieta, formularz

Wiktionary

# kwestionariuszowy

→ kwestionariusz

SJP.pl

#### Patrz:

kwestionariusz

# kwestionować

podawać w wątpliwość słuszność czegoś lub zaprzeczać czemuś

SJP.pl

czasownik

(1.1) zaprzeczać czemuś, wątpić w słuszność czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Winkelriedyzm romantyczny kwestionował cierpienie i bierną mękę mesjanizmu. (z Wikipedii)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: kfestʹi ̯õnovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwestia ż., kwestionowanie n., zakwestionowanie n.

czas. zakwestionować

Wiktionary

# kwestionowalny

dający się kwestionować

SJP.pl

# kwestionowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwestionować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfɛstʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: kfestʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kwestionować ndk., zakwestionować dk.

rzecz. zakwestionowanie n.

Wiktionary

# kwestor

1. główny księgowy
2. w starożytnym Rzymie urzędnik odpowiedzialny za finanse

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) główny księgowy na wyższej uczelni

(1.2) hist. w starożytnym Rzymie: urzędnik sprawujący początkowo funkcję sędziego śledczego oraz oskarżyciela publicznego w sprawach karnych, a później administratora skarbu publicznego;

(1.3) hist. w dawnej Polsce: urzędnik zajmujący się finansami

Wiktionary

Kwestor (łac. quaestor) – w starożytnym Rzymie, w początkach republiki, urzędnik sprawujący funkcję sędziego śledczego oraz oskarżyciela publicznego w sprawach karnych. Później powierzono kwestorowi administrację skarbem publicznym, a funkcje sądownicze przeszły na pretorów i trybunów. Początkowo kwestorów było dwóch, od 421 p.n.e. czterech, od 267 p.n.e. 8, od czasów Sulli 20, a Cezar zwiększył ich liczbę do 40. Odpowiedzialni byli za sprawy finansowe: nadzór nad kasą państwową, gromadzenie i rozdział pieniędzy, zbieranie podatków, zarządzanie kasą wojskową (wypłata żołdu, sprzedaż łupów itp.).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkfɛstɔr, AS: kfestor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwestura ż., kwesta ż., sekwestracja ż.

:: fż. kwestorka ż.

czas. kwestować

przym. kwestorski

Wiktionary

# kwestorka

główna księgowa lub kierowniczka działu księgowości wyższej uczelni; kierowniczka kwestury

SJP.pl

# kwestować

zbierać datki na cel społeczny lub dobroczynny

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) zbierać datki na cel społeczny lub dobroczynny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kwestował na ulicy zbierając na obronę zwierząt i po raz pierwszy zadarł z policją.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfɛˈstɔvat͡ɕ, AS: kfestovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwesta ż., kwestarz m., kwestarka ż., kwestowanie n., kwestor m., kwestorka ż., kwestura ż.

Wiktionary

# kwestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwestować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skończcie już z tym kwestowaniem pod kościołem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwesta ż., kwestarka ż., kwestarz mos., kwestura ż.

czas. kwestować

Wiktionary

# kwestura

dział wyższej uczelni zajmujący się sprawami finansowo-księgowymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. dział finansowo-księgowy na wyższej uczelni

(1.2) hist. starożytny Rzym urząd kwestora

(1.3) hist. starożytny Rzym biuro kwestora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwestor m., kwestorka ż., kwesta ż., kwestowanie n.

czas. kwestować ndk.

przym. kwestorski

Wiktionary

# kwestyjka

zdrobnienie od: kwestia

SJP.pl

# kwetiapina

pochodna benzodiazepiny, środek przeciwpsychotyczny stosowany w leczeniu zaburzeń psychicznych, np. schizofrenii

SJP.pl

Wikipedia

# kwezal

ptak z rzędu pilików o wielobarwnym upierzeniu i długi ogonie, uważany za symbol wolności; znajduje się na fladze Gwatemali

SJP.pl

# kwezytozaur

rodzaj dużego, roślinnego dinozaura z grupy tytanozaurów

SJP.pl

Kwezytozaur (Quaesitosaurus orientalis) – duży, roślinożerny zauropod z grupy tytanozaurów (Titanosauria), z rodziny nemegtozaurów (Nemegtosauridae).

Żył w późnej kredzie (80-65 mln lat temu) na terenach Azji. Długość ciała do 23 m. Jego szczątki znaleziono w Mongolii.

Wikipedia

# kwh

kilowatogodzina

SJP.pl

# kwi

wyraz naśladujący głos wydawany przez świnię

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. odgłos wydawany przez świnię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W chlewiku mieszka świnka / i trąca ryjkiem drzwi. / Gdy niosą jej jedzenie / to ona: kwi, kwi, kwi!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiczenie n., kwik, kwiknięcie

czas. kwiczeć, kwiknąć

Wiktionary

# kwiaciareczka

zdrobnienie od: kwiaciarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kwiaciarka

(1.2) młoda kwiaciarka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfʲjät͡ɕaˈrɛt͡ʃka, AS: kfʹi ̯äćarečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiaciarka ż.

czas. ukwiecić

Wiktionary

# kwiaciarenka

zdrobnienie od: kwiaciarnia

SJP.pl

# kwiaciarka

→ kwiaciarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaw. ogrod. sprzedawczyni kwiatów, pracownica kwiaciarni

(1.2) zaw. ogrod. hodowczyni kwiatów

(1.3) kobieta, która wyrabia sztuczne kwiaty

Wiktionary

Kwiaciarka – planowany polski film fabularny z 1939 roku na podstawie powieści Małgorzaty Adamówny.

Realizacja filmu, przewidziana na 1940, nie została rozpoczęta z uwagi na wybuch II wojny światowej.

Wikipedia

#### Patrz:

kwiaciarz

#### Wymowa:

IPA: kfʲjäˈt͡ɕarka, AS: kfʹi ̯äćarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwitnięcie n., kwitnienie n., kwiat m., kwiaciarnia ż., kwiaciarstwo n., kwietnik m., ukwiecanie n., ukwiecenie n.

:: fm. kwiaciarz m.

:: zdrobn. kwiaciareczka ż.

czas. kwitnąć ndk., ukwiecać ndk., ukwiecić dk.

przym. kwiatowy, kwiaciarniany, kwiecisty

przysł. kwiecisto

Wiktionary

# kwiaciarnia

sklep, w którym sprzedaje się kwiaty, bukiety; kwieciarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. sklep z kwiatami

Wiktionary

Kwiaciarnia:

1. przedsiębiorstwo handlowe zajmujące się detaliczną sprzedażą kwiatów, a także innych artykułów pokrewnych, będące własnością osób fizycznych lub prawnych,

2. jednostka będąca stałym punktem detalicznej sprzedaży kwiatów oraz stworzonych z nich kompozycji, dysponująca lokalem wyposażonym w odpowiednie urządzenia służące do ekspozycji i sprzedaży,

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lecę do kwiaciarni kupić mamie tulipany na urodziny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲjäˈt͡ɕarʲɲa, AS: kfʹi ̯äćarʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kwiaciarniany, kwiatowy

rzecz. kwitnięcie n., kwiaciarka, kwiaciarz, kwiat

czas. ukwiecić

Wiktionary

# kwiaciarski

dotyczący kwiaciarza, kwiaciarstwa

SJP.pl

# kwiaciarstwo

kwieciarstwo;
1. uprawa roślin ozdobnych;
2. wyrób sztucznych kwiatów;
3. handel kwiatami

SJP.pl

Kwiaciarstwo – dział ogrodnictwa, zajmujący się uprawą i produkcją roślin ozdobnych.

Rośliny ozdobne hoduje się do celów użytkowych, głównie dekoracyjnych. Są to przede wszystkim:

- rośliny uprawiane na kwiat cięty,
- rośliny uprawiane w pojemnikach (rośliny doniczkowe),
- materiał nasadzeniowy i rozmnożeniowy (nasiona, cebule, kłącza, sadzonki, rozsady).

Wikipedia

# kwiaciarz

1. osoba hodująca lub sprzedająca kwiaty;
2. osoba zajmująca się wyrobem sztucznych kwiatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. ogrod. sprzedawca kwiatów, pracownik kwiaciarni

(1.2) zaw. hodowca kwiatów

(1.3) wytwórca sztucznych kwiatów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲjät͡ɕaʃ, AS: kfʹi ̯äćaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiaciarnia ż., kwiat m., kwietnik m., kwiecień m., kwiaciarstwo n., kwitnienie n.

:: fż. kwiaciarka ż.

czas. kwitnąć ndk., przekwitać ndk., ukwiecić dk.

przym. kwiecisty, kwietniowy, kwiatowy

przysł. kwiecisto

Wiktionary

# kwiaciasty

ozdobiony kwiatami; mający deseń w kwiaty

SJP.pl

# kwiaciaty

rzadko: ozdobiony kwiatami lub wzorem w barwne kwiaty; kwieciaty, kwiecisty, kwiaciasty, kwietny

SJP.pl

# kwiat

1. część rośliny będąca organem rozmnażania płciowego;
2. roślina kwitnąca;
3. potocznie: roślina doniczkowa;
4. roślinny motyw dekoracyjny;
5. najwartościowsza, wybrana część czegoś; wybór;
6. w łowiectwie: ogon łosia, jelenia, daniela; biały czubek kity lisa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania

(1.2) ogrod. kwitnąca roślina ozdobna

(1.3) pot. roślina doniczkowa

(1.4) przen. najlepsza część społeczności

(1.5) daw. przen. dziewictwo

(1.6) uczn. fiat

Wiktionary

Kwiat – organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania. Stanowi fragment pędu o ograniczonym wzroście ze skupieniem liści płodnych i płonnych, służących odpowiednio, bezpośrednio i pośrednio do rozmnażania płciowego (generatywnego). Kwiat charakterystyczny dla roślin nasiennych (czyli kwiatowych) jest organem homologicznym do kłosa zarodnionośnego (sporofilostanu) roślin ewolucyjnie starszych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwiaty tego kaktusa odrażająco śmierdzą.

(1.2) Na zakończenie roku szkolnego nauczycielce wręczono niedrogą wiązankę kwiatów.

(1.3) Rozbrykany kot strącił kwiat z parapetu.

(1.4) Wikipedyści to kwiat internautów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲjat, AS: kfʹi ̯at

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rozkwitanie n., rozkwit mrz., kwitnięcie n., kwietniówka ż., kwiecień mrz., kwiaciarstwo n., kwiaciarz m., kwiaciarka ż., kwiaciarnia ż., kwietnik m., kwiatostan m., kwiecie n.

:: zdrobn. kwiatek m., kwiatuszek m.

czas. kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., rozkwitać ndk., rozkwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk., ukwiecić dk.

przym. kwiecisty, kwiatowy, jednokwiatowy, wielokwiatowy, kwietniowy, kwiaciarski

przysł. kwiecisto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kwiatek

(1.3) kwiatek

(1.5) kwiatek, panieński kwiatek

Wiktionary

# kwiateczek

zdrobnienie od: kwiatek

SJP.pl

# kwiatek

zdrobnienie od: kwiat; kwiatuś, kwiatunio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kwiat

(1.2) niewielkich rozmiarów roślina kwitnąca

(1.3) pot. drobna roślina doniczkowa

(1.4) pot. przen. błąd ortograficzny lub merytoryczny w tekście

(1.5) łow. ogon sarny

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Bartłomiej Kwiatek − polski powożący, trener, medalista mistrzostw świata w powożeniu
- Józef Kwiatek − polski działacz socjalistyczny i dziennikarz
- Józef Kwiatek − polski socjolog, pedagog, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm
- Krzysztof Kwiatek − polski lekarz weterynarii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwiatki tego kaktusa pięknie pachną.

(1.2) Na zakończenie roku szkolnego nauczycielce wręczono niedrogą wiązankę kwiatków.

(1.3) Rozbrykany kot strącił kwiatek z parapetu.

(1.4) Zebrałem cały wazon kwiatków w twoim wypracowaniu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲjatɛk, AS: kfʹi ̯atek

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kwiat.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwiatuszek

(1.4) byk

Wiktionary

# kwiatkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kwiatkowice

W Polsce

- Kwiatkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Prochowice
- Kwiatkowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Bogdaniec
- Kwiatkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Wodzierady
- Kwiatkowice – gromada
- Kwiatkowice – część miasta Kraśnika w województwie lubelskim

Wikipedia

# kwiatkowski

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 7789;

Wiktionary

Kwiatkowski (forma żeńska: Kwiatkowska; liczba mnoga: Kwiatkowscy) – nazwisko należące do grupy 20 najpopularniejszych nazwisk używanych w Polsce. Według bazy PESEL 19.01.2024 r. nosiło je 33 207 Polek i 32 235 Polaków. Najwięcej osób noszących to nazwisko mieszka w Polsce centralnej i na Pomorzu Gdańskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwiatkowski porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwietnik mzw./mrz.

Wiktionary

# kwiatkowy

→ kwiatek

SJP.pl

#### Patrz:

kwiatek

# kwiatobranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbieranie kwiatów

Wiktionary

# kwiatogłówka

rodzaj kwiatostanu, w którym bezszypułkowe kwiaty osadzone są na wierzchołku pędu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. kwiat kwiatostanu osadzony bezpośrednio na wierzchołku pędu

Wiktionary

# kwiatomat

automat do sprzedaży kwiatów

SJP.pl

# kwiatomir

kwiatomir czteroplamy - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

SJP.pl

# kwiaton

dekoracyjny element architektoniczny wieńczący gotyckie hełmy wież

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. detal architektoniczny w kształcie stylizowanego kwiatu charakterystyczny dla gotyku i neogotyku;

Wiktionary

Kwiaton (fr. fleuron) – detal architektoniczny charakterystyczny dla motywów architektury i sztuki gotyku i neogotyku, wykonany w kształcie kwiatu o rozłożonych pączkach w otoczeniu zazwyczaj czterech liści na kilku poziomach, czasem uzupełniany żabkami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przypory katedry ozdobione są pinaklami zwieńczonymi kwiatonami.

Wiktionary

# kwiatonośny

wytwarzający kwiaty; kwiatorodny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. taki, który wytwarza kwiaty

Wiktionary

# kwiatonowice

Kwiatonowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Gorlice, zamieszkana przez Pogórzan.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

# kwiatorodny

wytwarzający kwiaty; kwiatonośny

SJP.pl

# kwiatostan

pęd kwiatonośny, skupienie kwiatów na osi kwiatostanowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny;

Wiktionary

Kwiatostan (ang. inflorescence, łac. inflorescentium) – wyodrębniające się od pozostałej części rośliny skupienie rozgałęzień pędów zakończonych kwiatami. W obrębie kwiatostanu znajdować się mogą poza nimi także liście przykwiatowe (podkwiatek i przysadka), a sam kwiatostan bywa wsparty liściem zwanym podsadką.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwiatostan mniszka składa się z kwiatów języczkowych skupionych w koszyczek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtɔstãn, AS: kfʹi ̯atostãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kwiatostanowy

zob. kwiat.

Wiktionary

# kwiatostanowy

przymiotnik od: kwiatostan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kwiatostanem, dotyczący kwiatostanu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żeby ułatwić sobie pracę, przycinamy pędy kwiatostanowe tuż nad liśćmi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiatostan m.

przym. kwietniowy

Wiktionary

# kwiatosław

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Florian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „kwitnący kwiat”. W Polsce używane bywało w formie Tworzyjan. Od Floriana wywodzi się także czeski neologizm Květoslav.

Żeński odpowiednik: Florianna, Floriana.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Kwiatosław i jestem kwiaciarzem oraz florystą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtɔswaf, AS: kfʹi ̯atosu̯af

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Kwiatosławek mos., Kwiatek mos., Kwiatuszek mos., Kwiatuś mos., Kwiatunio mos.

:: fż. Kwiatosława ż.

przym. Kwiatosławowy

zob. Kwietosław.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Kwietosław; zdrobn. Kwiatosławek, Kwiatek, Kwiatuszek, Kwiatuś, Kwiatunio

Wiktionary

# kwiatosława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Kwiatosław

Wiktionary

Florianna, Floriana – imię żeńskie; żeński odpowiednik imienia Florian, które z kolei pochodzi od łac. florus – „kwitnący” i oznacza „należący do Florusa”. Florianna jest nadawana w Polsce od XV wieku, a po raz pierwszy zapisana była w formie Floryjana. Zanotowano także zdrobnienie Floszka, oraz drugie, Tworka, które mogło pochodzić od Florianny z substytucją polską (jak Florian → Tworzyjan), lub też od imion rodzimych zaczynających się na Tworzy-.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwiatosława to rzadkie imię żeńskie w Polsce.

(1.1) Mam na imię Kwiatosława i jestem kwiaciarką oraz florystką z Chorzowa.

(1.1) Pani Kwiatosławo, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfʲjatɔˈswava, AS: kfʹi ̯atosu̯ava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwietosław mos.

:: war. Kwietosława ż.

:: zdrobn. Kwiatosławka ż., Kwiatka ż., Kwiatuszka ż., Kwiatusia ż., Kwiatunia ż., Kwiatulka ż.

:: fm. Kwiatosław mos.

przym.

:: gwara. przest. Kwiatosławin, Kwiatosławowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Kwietosława; zdrobn. Kwiatosławka, Kwiatka, Kwiatuszka, Kwiatusia, Kwiatunia, Kwiatulka

Wiktionary

# kwiatówka

kwiatówka zmierzchnicowata - gatunek owada z rodziny bzygowatych

SJP.pl

# kwiatownik

rodzaj ptaków z rodziny nektarników

SJP.pl

# kwiatowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kwiatów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ogrodach hodowane są także przebiśniegi, szarotki, lilie złotogłów, maczki alpejskie, żółte rudbekie i inne rośliny kwiatowe, popularne również w innych częściach Polski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtɔvɨ, AS: kfʹi ̯atovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiat m., kwiatek m., kwietnik m., kwiaciarka ż., kwiaciarz m., kwiaciarnia ż.

czas. kwitnąć, zakwitać, przekwitać, pokwitać, ukwiecić

przym. kwietny, kwiecisty, ukwiecony

przysł. kwieciście, kwiecisto

Wiktionary

# kwiatunio

zdrobnienie od: kwiat; kwiatuś, kwiatek

SJP.pl

# kwiatuś

zdrobnienie od: kwiat; kwiatek, kwiatunio

SJP.pl

# kwiatuszek

zdrobnienie od: kwiat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kwiat

(1.2) mały kwiat

(1.3) uczn. dziewczyna, która często przebywa z chłopcami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mamciu, jak kwiatuszki tego kaktusika pięknie pachną!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲjaˈtuʃɛk, AS: kfʹi ̯atušek

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kwiat.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwiatek

Wiktionary

# kwic

[czytaj: kłik] typ skorowidza, w którym kluczowe słowa znajdują się w środku wiersza

SJP.pl

# kwiczeć

wydawać z siebie odgłosy świń; kwikać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakwiczeć, kwiknąć)

(1.1) o świni: wydawać charakterystyczny głos

(1.2) o człowieku: wydawać ostre dźwięki, o wysokim tonie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲit͡ʃɛt͡ɕ, AS: kfʹičeć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiczenie n., kwiczoł mzw., kwik mrz.

czas. kwiknąć dk., zakwiczeć dk.

wykrz. kwi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) piszczeć

(1.1) drzeć się, piszczeć

Wiktionary

# kwiczenie

głos wydawany przez świnie, dziki; kwikanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie charakterystycznego, typowego dla świni, głosu o wysokim tonie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: kfʹičẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwik mrz., kwiknięcie n.

czas. kwiczeć ndk., kwiknąć dk.

wykrz. kwi

Wiktionary

# kwiczoł

ptak z rodziny drozdów, gniazduje głównie w parkach i ogrodach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Turdus pilaris|ref=tak., niewielki europejski ptak wędrowny;

Wiktionary

Kwiczoł (Turdus pilaris) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny drozdowatych (Turdidae), zamieszkujący północną i środkowo-wschodnią Europę na wschód od Renu i północ od Alp oraz Azję do środkowej Syberii (aż do rzeki Ałdan). W 2. połowie XX wieku skolonizował też część zachodniej Europy i Wyspy Brytyjskie. Zimuje w południowej i zachodniej Europie, północnej Afryce oraz w Azji Południowo-Zachodniej. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie dziwota, gdyż kwiczołowi jeno o bytowanie i rozrost jemioły chodzi, albowiem kwiczoł żywi się jagodami jemioły. (S. Żeromski: Róża)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲit͡ʃɔw, AS: kfʹičou̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwik mrz.

czas. kwiczeć

Wiktionary

# kwidziński

nazwisko

SJP.pl

# kwidzyn

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie pomorskim;

Wiktionary

Kwidzyn (łac. Quedin/Insula Sanctae Mariae, niem. Marienwerder, prus. Kwedīns, Kwēdina, Kwīdina, błędnie Kwidzyń) – miasto w województwie pomorskim, siedziba powiatu kwidzyńskiego oraz gminy wiejskiej Kwidzyn.

Według danych GUS z 30 czerwca 2024 r., Kwidzyn liczył 36 731 mieszkańców i był pod względem liczby ludności dziewiątym miastem w województwie pomorskim.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲid͡zɨ̃n, AS: kfʹiʒỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwidzynianin m., kwidzynianka ż.

przym. kwidzyński

Wiktionary

# kwidzynianin

mieszkaniec Kwidzyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kwidzyna

(1.2) osoba pochodząca z Kwidzyna, urodzona w Kwidzynie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwidzyn m.

:: fż. kwidzynianka ż.

przym. kwidzyński

Wiktionary

# kwidzynianka

mieszkanka Kwidzyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kwidzyna

(1.2) kobieta pochodząca z Kwidzyna, urodzona w Kwidzynie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwidzyn n.

:: fm. kwidzynianin m.

przym. kwidzyński

Wiktionary

# kwidzyński

przymiotnik od: Kwidzyn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kwidzynem, dotyczący Kwidzyna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwidzyn m., kwidzynianin m., kwidzynianka ż.

Wiktionary

# kwiecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwiecić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kwiecić, ukwiecić

przym. kwietniowy

Wiktionary

# kwiecewo

Kwiecewo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Świątki.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kwiecewo, po jej zniesieniu w gromadzie Świątki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

# kwieciak

chrząszczyk z rodziny ryjkowców, szkodnik drzew owocowych

SJP.pl

# kwieciarka

→ kwieciarz; kwiaciarka

SJP.pl

# kwieciarnia

sklep, w którym sprzedaje się kwiaty, bukiety; kwiaciarnia

SJP.pl

# kwieciarstwo

kwiaciarstwo;
1. uprawa roślin ozdobnych;
2. wyrób sztucznych kwiatów;
3. handel kwiatami

SJP.pl

# kwieciarz

człowiek hodujący lub sprzedający kwiaty; kwiaciarz

SJP.pl

# kwieciaty

rzadko: ozdobiony kwiatami lub wzorem w barwne kwiaty; kwiaciaty, kwiecisty, kwiaciasty, kwietny

SJP.pl

# kwiecić

poetycko:
1. zdobić, okrywać kwiatami; maić;
2. przestarzałe: zdobić wyrób stalowy elementami ze złota lub srebra;
3. kwiecić się - pokrywać się kwiatami, rozkwitać

SJP.pl

czasownik

(1.1) zdobić kwiatami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiecenie n., kwiecień mrz.

czas. ukwiecić

przym. kwietniowy

Wiktionary

# kwiecie

rośliny kwitnące lub kwiaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. kwiaty (szczególnie w odniesieniu do ich dużej ilości, wielości, intensywności barw lub zapachów)

Wiktionary

Kwiecie – przysiółek wsi Kalsko w Polsce, położony w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz. Wchodzi w skład sołectwa Kalsko.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Łąki pokryły się wielobarwnym kwieciem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲjɛ̇t͡ɕɛ, AS: kfʹi ̯ėće

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kwiat.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwiaty

Wiktionary

# kwiecień

czwarty miesiąc w roku kalendarzowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

Wiktionary

Kwiecień – czwarty miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 30 dni.

Kwiecień jest miesiącem wiosennym na półkuli północnej, a jesiennym na południowej.

Kwiecień zawsze zaczyna się w ten sam dzień tygodnia co lipiec, a w latach przestępnych dodatkowo także co styczeń.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwiecień jest moim ulubionym miesiącem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲjɛ̇t͡ɕɛ̇̃ɲ, AS: kfʹi ̯ėćė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiaciarz m., kwietniówka ż., kwiat m., kwietnik m.

czas. kwiecić ndk., kwitnąć ndk., zakwitać ndk., ukwiecić dk., ukwiecać ndk.

przym. kwietniowy, kwiecisty, kwietny

przysł. kwietniowo, kwieciście, kwietnie, kwiecisto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. apryl.

Wiktionary

# kwieciński

nazwisko

SJP.pl

- Kwieciński – polskie nazwisko

Osoby noszące nazwisko Kwieciński:

- Andrzej Kwieciński (ur. 1984) – polski kompozytor
- Cezary Kwieciński (ur. 1966) – polski aktor
- Czesław Kwieciński (ur. 1943) – polski zapaśnik, pięciokrotny olimpijczyk
- Feliks Kwieciński (1850-1932) – polski botanik i mykolog
- Grzegorz Kwieciński (ur. 1957) – polski artysta plastyk, reżyser teatralny
- Hubert Kwieciński (1948-2011) – polski lekarz neurolog, wykładowca akademicki
- Jerzy Kwieciński (ur. 1959) – polski inżynier i urzędnik państwowy
- Jerzy Kwieciński (ur. 1889) – oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Maciej Kwieciński – (ur. 1853) – polski lekarz, honorowy obywatel Oświęcimia
- Michał Kwieciński (ur. 1951) – polski scenarzysta, reżyser, producent filmowy
- Rafał Kwieciński (ur. 1975) – polski piłkarz
- Tadeusz Kwieciński (1903-1960) – polski muzyk, dyrygent, kompozytor
- Wincenty Kwieciński (1882-?) – podpułkownik dyplomowany Wojska Polskiego
- Wincenty Jerzy Kwieciński (1916–1984) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego
- Włodzimierz Kwieciński (ur. 1955) – polski karateka
- Zbigniew Kwieciński (ur. 1941) – polski pedagog i socjolog wychowania
- Bogdan Kwieciński (ur. 1895) – pułkownik dyplomowany Polskich Sił Powietrznych, wiceprezydent Międzynarodowej Federacji Lotniczej.

Wikipedia

# kwieciściej

stopień wyższy od przysłówków: kwieciście, kwiecisto

SJP.pl

# kwiecisto

przysłówek sposobu

(1.1) barwnie, będąc przyozdobionym w kwiaty

(1.2) przen. ozdobnie, w sposób napuszony i sztuczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiat m., kwiatek m., kwiatuszek m., kwiecie n., kwiaciarstwo n., kwiaciarz m., kwiaciarka ż., kwietnik m., ukwiecanie n., ukwiecenie n., kwiatanga ż., kwiatowość ż., kwietność ż., kwiecień m., kwiecistość ż., kwietnica ż., kwietniczek m., okwiat m., kwitnienie n., zakwitanie n., zakwitnięcie n., przekwitanie n., przekwitnięcie n., pokwitanie n., wykwit m.

czas. ukwiecać ndk., ukwiecić dk., kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk.

przym. kwiatowy, kwiatkowy, kwiatuszkowy, kwietny, kwiecisty, kwietniowy, kwietnikowy, kwiaciarski

przysł. kwietnie, kwietniowo

Wiktionary

# kwiecistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kwieciste; cecha tych, którzy są kwieciści

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kwiecisty

przysł. kwieciście, kwiecisto

Wiktionary

# kwiecistszy

stopień wyższy od przymiotnika: kwiecisty

SJP.pl

# kwiecisty

przymiotnik jakościowy

(1.1) pokryty licznymi kwiatami

(1.2) ozdobiony kolorowym wzorem kwiatowym

(1.3) o sposobie wypowiedzi: bogaty w ozdobniki, wyszukane formy wypowiedzi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tańska nie potrafi jednak oddać poetycko piękna przyrody, ogranicza się tylko do wyliczania wspaniałych lasów, kwiecistych łąk i urodzajnych pól.

(1.2) Po chwili zrzuciła kwiecistą sukienkę i pozostała tylko w czarnych majtkach.

(1.3) Tam oczywiście powstawały pisane tuszem na jedwabiu kwieciste sprawozdania, które relacjonowały o jeszcze jednym zwycięstwie nad barbarzyńcami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiecistość ż., kwiaciarka ż., kwiaciarz mos., kwiat mrz., kwiecień mrz., kwietnik mrz./mzw.

przym. kwiatowy, kwietny, kwietniowy

przysł. kwieciście, kwiecisto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) ozdobny, bombastyczny, napuszony, patetyczny

Wiktionary

# kwieciszewo

Kwieciszewo (niem. Blütenau) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Kwieciszewo uzyskało lokację miejską w 1342 roku, zdegradowane w 1874 roku.

Wikipedia

# kwieciszowice

Kwieciszowice (niem. Blumendorf) – wieś w Polsce (sołectwo), położona w południowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego, w powiecie lwóweckim, w gminie (miejsko-wiejskiej) Mirsk.

Wikipedia

# kwiek

nazwisko

SJP.pl

Kwiek – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1889 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 2220. Nazwisko może pochodzić od rzeczownika kwiek "ćwiek, gwóźdź" lub czasownika kwiekać "być rozszczepionym". To po raz pierwszy odnotowano w Polsce w 1651 roku.

Wikipedia

# kwieta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Kwieta – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające „spokojna”. Patronką tego imienia jest św. Kwieta, wspominana według jednych źródeł wspólnie ze św. Teodorą, zaś zgodnie z innymi – ze św. Hilarym, swoim mężem.

Kwieta imieniny obchodzi 28 listopada.

Znane osoby noszące to imię:

- Květa Peschke, czeska tenisistka

Wikipedia

# kwietnica

rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych

SJP.pl

## Integralne części miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Kwietnica – część miasta Słomniki
- Kwietnica – kolonia wsi Rozłazino w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce

Wikipedia

# kwietniczek

1. kwietniczek dwojaczek - gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych;
2. zdrobnienie od: kwietnik

SJP.pl

# kwietniewo

Kwietniewo (niem. Königlich Blumenau, 1931-1945 Königsblumenau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Rychliki

Miejscowość leży przy drodze wojewódzkiej nr 527.

Wikipedia

# kwietniewski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kwietniewem, dotyczący Kwietniewa

Wiktionary

Kwietniewski (forma żeńska: Kwietniewska; liczba mnoga: Kwietniewscy) – nazwisko polskie. Wg bazy PESEL 17.01.2015 nazwisko to nosiło 2351 Polaków.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kwietniewo n., kwietniewianin m., kwietniewianka ż.

Wiktionary

# kwietnik

1. półka, lub cały zestaw półek przeznaczone na kwiaty doniczkowe;
2. grządka obsadzona dekoracyjnie kwiatami w parku lub ogrodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zestaw półeczek z podstawkami na kwiaty

(1.2) ogrod. teren obsadzony kwiatami;

(1.3) pojemnik do sadzenia w nim kwiatów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Misumena vatia|ref=tak., gatunek pająka z rodzaju Misumena, który czyha na ofiary w kwiatach;

(2.2) zool. pająk z gatunku kwietników (2.1)

Wiktionary

- Kwietnik – miejscowość w województwie warmińsko-mazurskim
- kwietnik – gatunek pająka
- kwietnik – rodzaj chrząszczy
- kwietnik – rodzaj mebla na kwiaty
- Kwietnik – czasopismo ogrodnicze
- kwietnik – ozdobna część parku, placu lub ogrodu przydomowego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na kwietniku stały olśniewająco piękne róże.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲjɛtʲɲik, AS: kfʹi ̯etʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiat m., kwiatek m., kwiatuszek m., kwiatostan m., Kwiatkowski m., kwiaciarka ż., kwiaciarz m., kwiaciarstwo n., kwitnienie n., kwiecień m., kwitnięcie n., zakwitnięcie n., zakwitanie n., rozkwitanie n., rozkwitnięcie n., przekwitanie n., przekwitnięcie n., ukwaiecanie n., ukwiecenie n., pokwitanie n., Kwietnik m., kwietniówka ż.

:: zdrobn. kwietniczek m.

czas. kwitnąć ndk., zakwitać dk., zakwitnąć dk., rozkwitać ndk., rozkwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk., ukwiecać ndk., ukwiecić dk., pokwitać ndk.

przym. kwietnikowy, kwiecisty, kwiatowy, jednokwiatowy, wielokwiatowy, kwietny, kwietniowy

przysł. kwietnie, kwieciście, kwiecisto

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) stojak, mebel

(1.2) grządka

(1.3) pojemnik

(2.1) gatunek

(2.2) pająk

hiponimy.

(1.1) żardiniera, żardyniera, żardinierka, żardynierka

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kwiat m., kwiatek m., kwiatuszek m., kwiatostan m., Kwiatkowski m., kwiaciarka ż., kwiaciarz m., kwiaciarstwo n., kwitnienie n., kwiecień m., kwitnięcie n., zakwitnięcie n., zakwitanie n., rozkwitanie n., rozkwitnięcie n., przekwitanie n., przekwitnięcie n., ukwaiecanie n., ukwiecenie n., pokwitanie n., Kwietnik m., kwietniówka ż.

:: zdrobn. kwietniczek m.

czas. kwitnąć ndk., zakwitać dk., zakwitnąć dk., rozkwitać ndk., rozkwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk., ukwiecać ndk., ukwiecić dk., pokwitać ndk.

przym. kwietnikowy, kwiecisty, kwiatowy, jednokwiatowy, wielokwiatowy, kwietny, kwietniowy

przysł. kwietnie, kwieciście, kwiecisto

frazeologia.

etymologia.

(1.1-3, 2.1-2) etymn|pol|kwiat|-nik.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) plant stand; (1.2) flowerbed; (1.3) jardiniere; (2.2) flower spider, flower crab spider, goldenrod crab spider

* białoruski: (1.2) кветнік m.

* czeczeński: (1.2) зезагийн беш

* fiński: (1.2) kukkapenkki

* hiszpański: (1.1) jardinera ż.; (1.2) parterre m., macizo m.; (1.3) jardinera ż.

* kazachski: (1.2) гүлбақ

* ukraiński: (1.2) квітник m.

* włoski: (1.1) portavasi m.

źródła.

== kwietnik (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kwiecień

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) łżëkwiat, aprël, kwiecéń

Wiktionary

# kwietniówka

1. wycieczka zorganizowana w kwietniu;
2. kobieta w ciąży, której poród planowany jest w kwietniu;
3. bęsica kwietniówka - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) turyst. organizowana w kwietniu wycieczka za miasto, zabawa na wolnym powietrzu (zwłaszcza w lesie)

Wiktionary

Kwietniówka – nieoficjalny przysiółek wsi Michałów-Reginów w Polsce, położonej w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Wieliszew (do 31 grudnia 2007 w gminie Nieporęt).

Leży na północ od Michałowa-Reginowa, w rejonie ulic Długiej i Głównej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak tylko zrobi się ciepło, wybierzemy się na kwietniówkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲjɛtʲˈɲufka, AS: kfʹi ̯etʹńufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiecień, kwiat, kwietnik

przym. kwietniowy, kwiecisty

Wiktionary

# kwietniowy

przymiotnik od: kwiecień

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) charakterystyczny dla kwietnia, związany z kwietniem; taki, jak w kwietniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲjɛtʲˈɲɔvɨ, AS: kfʹi ̯etʹńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiecień m., kwietniówka ż., kwiat m., kwiatek m., kwiatuszek m., kwietnik m., kwiaciarz m., Kwiecień m./ż., okwiat m., kwiecenie n., ukwiecenie n., kwitnięcie n., zakwitnięcie n., zakwitanie n., przekwitanie n., przekwitnięcie n., wykwit m., kwietnica ż., kwietniczek m., Kwietno n., kwiatostan m., kwiatownik m.

czas. kwiecić ndk., ukwiecić dk., kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk., przekwitać ndk., przekwitnąć dk.

przym. kwietny, kwiecisty, kwietnikowy, kwiatostanowy

przysł. kwietnie, kwieciście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. aprylowy

Wiktionary

# kwietność

→ kwietny; kwiecisty

SJP.pl

# kwietny

poetycko: pokryty rosnącymi kwiatami; także: przybrany kwiatami; kwiecisty, ukwiecony

SJP.pl

# kwietosław

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Florian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „kwitnący kwiat”. W Polsce używane bywało w formie Tworzyjan. Od Floriana wywodzi się także czeski neologizm Květoslav.

Żeński odpowiednik: Florianna, Floriana.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Kwietosław i jestem kwiaciarzem oraz florystą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲjɛˈtɔswaf, AS: kfʹi ̯etosu̯af

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Kwietosławek mos., Kwietek mos., Kwietuszek mos., Kwietuś mos., Kwietunio mos.

:: fż. Kwietosława ż.

przym. Kwietosławowy

zob. Kwiatosław.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Kwiatosław; zdrobn. Kwietosławek, Kwietek, Kwietuszek, Kwietuś, Kwietunio

Wiktionary

# kwietosława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Kwietosław

Wiktionary

Florianna, Floriana – imię żeńskie; żeński odpowiednik imienia Florian, które z kolei pochodzi od łac. florus – „kwitnący” i oznacza „należący do Florusa”. Florianna jest nadawana w Polsce od XV wieku, a po raz pierwszy zapisana była w formie Floryjana. Zanotowano także zdrobnienie Floszka, oraz drugie, Tworka, które mogło pochodzić od Florianny z substytucją polską (jak Florian → Tworzyjan), lub też od imion rodzimych zaczynających się na Tworzy-.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwietosława to rzadkie imię żeńskie w Polsce.

(1.1) Mam na imię Kwietosława i jestem kwiaciarką oraz florystką z Chorzowa.

(1.1) Pani Kwietosławo, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfʲjɛtɔˈswava, AS: kfʹi ̯etosu̯ava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwiatosław mos.

:: war. Kwiatosława ż.

:: zdrobn. Kwietosławka ż., Kwietka ż., Kwietuszka ż., Kwietusia ż., Kwietunia ż., Kwietulka ż.

:: fm. Kwietosław mos.

przym.

:: gwara. przest. Kwietosławin, Kwietosławowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Kwiatosława; zdrobn. Kwietosławka, Kwietka, Kwietuszka, Kwietusia, Kwietunia, Kwietulka

Wiktionary

# kwietysta

1. zwolennik kwietyzmu;
2. człowiek o biernej postawie w odniesieniu do świata i spraw życiowych

SJP.pl

# kwietystka

1. zwolenniczka kwietyzmu;
2. kobieta o biernej postawie w odniesieniu do świata i spraw życiowych

SJP.pl

# kwietystyczny

→ kwietyzm

SJP.pl

#### Patrz:

kwietyzm

# kwietyzm

1. bierny stosunek do świata, brak wszelkiej aktywności, beznamiętność wobec otaczającej rzeczywistości;
2. doktryna religijno-etyczna stworzona przez hiszpańskiego teologa M. De Molinosa, głosząca, że podstawą życia religijnego powinna być modlitwa, kontemplacja i bierne poddanie woli Bożej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. rel. nurt kładący nacisk na kontemplowanie i modlitwę;

(1.2) brak zaangażowania, bierność

Wiktionary

Kwietyzm (łac. quietus, spokój) – nurt teologii i duchowości w Kościele katolickim, uznany za herezję, kładący nacisk na osiągnięcie mistycznie pojętego spokoju wewnętrznego drogą zupełnej bierności oraz wyrzeczenia się wolnej woli.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kwietysta m., kwietystka ż.

przym. kwietystyczny

Wiktionary

# kwik

głos wydawany przez świnie; kwiczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ostry, wysoki dźwięk wydawany przez świnię

Wiktionary

Kwik (niem. Quicka) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz nad jeziorem Białoławki.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kwiczenie n., kwiknięcie n., kwiczoł m.

czas. kwiczeć, kwiknąć

wykrz. kwi

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kwik (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-kwik.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. rtęć

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲik, AS: kfʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiczenie n., kwiknięcie n., kwiczoł m.

czas. kwiczeć, kwiknąć

wykrz. kwi

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kwiczenie n., kwiknięcie n., kwiczoł m.

czas. kwiczeć, kwiknąć

wykrz. kwi

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== kwik (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-kwik.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. rtęć

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# kwikać

wydawać z siebie odgłosy świń; kwiczeć

SJP.pl

# kwikania

głos wydawany przez świnie, dziki; kwiczenie

SJP.pl

# kwikanie

głos wydawany przez świnie, dziki; kwiczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwikać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kwikać

Wiktionary

# kwiknięcie

głos wydawany przez niektóre zwierzęta, zwłaszcza przez świnie, dziki

SJP.pl

# kwilaja

drzewo z Ameryki Południowej, którego kora używana bywa do prania tkanin, w przemyśle kosmetycznym i lecznictwie; mydłokrzew, mydłodrzew, mydłoka

SJP.pl

Mydłodrzewowate (Quillajaceae) – monotypowa rodzina obejmująca rodzaj mydłodrzew (Quillaja), zwany też kwilaja i mydłoka. Rośliny te dawniej zaliczane były do rodziny różowatych, współcześnie uważane są za klad bazalny w obrębie bobowców (Fabales). W obrębie rodzaju wyróżnia się dwa gatunki pochodzące z Ameryki Południowej – Quillaja saponaria rośnie w Chile, a Quillaja lancifolia w Peru oraz na wschodzie kontynentu – w północnej Argentynie, w Urugwaju i w południowej Brazylii.

Wikipedia

# kwilcz

wieś w Polsce

SJP.pl

Kwilcz (niem. Quilitz) – wieś sołecka i gminna w zachodniej Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, siedziba gminy Kwilcz.

Wikipedia

# kwilecki

przymiotnik od: Kwilcz (gmina w województwie wielkopolskim)

SJP.pl

## Osoby

- Andrzej Kwilecki (1928-2019) – polski socjolog
- Franciszek Antoni Kwilecki herbu Szreniawa (ur. 15 października 1725 w Kwilczu – zm. 3 lutego 1794 w Druczlałkach k. Wystruci w ówczesnym Królestwie Prus) – kasztelan kaliski, konfederat barski, poseł nadzwyczajny Rzeczypospolitej w Berlinie, starosta wschowski
- Kwileccy – polski ród szlachecki
- Stefan Kwilecki (ur. 19 września 1925 w Malińcu, zm. 1 stycznia 2001 w Szczecinie) – polski konserwator zabytków, architekt, wykładowca

Wikipedia

# kwileń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz;

Wiktionary

Kwileń – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz. Jest drugą co do liczby ludności miejscowością w gminie. Kwileń położony jest przy drodze wojewódzkiej 442 Kalisz- Września. Przez miejscowość przepływa Prosna.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kwileń, po jej zniesieniu w gromadzie Chocz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzieci z Kwilenia pojechały na wycieczkę do Poznania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwilenianin mos., kwilenianka ż.

przym. kwileński

Wiktionary

# kwilenia

1. cichutko płakać;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać, szczebiotać, ciurkać, wydawać trele

SJP.pl

# kwilenianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kwilenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kwilenianie obronili szkołę podstawową.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwileń mrz.

:: fż. kwilenianka ż.

przym. kwileński

Wiktionary

# kwilenianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kwilenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Starsze kwilenianki nie zgadzają się z decyzją sołtysa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwileń mrz.

:: fm. kwilenianin mos.

przym. kwileński

Wiktionary

# kwilenie

1. cichutko płakać;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać, szczebiotać, ciurkać, wydawać trele

SJP.pl

# kwileński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kwilenia, związany z Kwileniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zabawę weselną urządzimy w kwileńskiej remizie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwileń mrz., kwilenianin mos., kwilenianka ż.

Wiktionary

# kwilić

1. cichutko płakać;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać, szczebiotać, ciurkać, wydawać trele

SJP.pl

# kwindecz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

(1.1) daw. karc. rodzaj gry w karty

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲĩndɛt͡ʃ, AS: kfʹĩndeč

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kwindeczyk

przym. kwindeczowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwindeczyk

Wiktionary

# kwinkunks

układ pięciu przedmiotów, w którym cztery są na wierzchołkach (np. prostokąta, kwadratu), a piąty w środku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. układ pięciu obiektów w którym cztery znajdują się na kątach, a piąty w środku; również motyw dekoracyjny o takim układzie;

Wiktionary

Kwinkunks (łac. quincunx – quinque + uncia, „pięć dwunastych”) – pięcioelementowy wzór geometryczny, spotykany m.in. na kartach do gry, kościach do gry i kostkach domina, składający się z czterech elementów w czterech rogach czworokąta i jednego pośrodku pomiędzy nimi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Również żołnierzy rzymskich legionów w natarciu ustawiano tak, że tworzyli trzy naprzemienne szeregi, w których wyróżnić można geometryczny układ kwinkunksów (…)

Wiktionary

# kwinkwenium

dawniej: pięciolecie; kwinkwennium

SJP.pl

# kwinkwennium

dawniej: pięciolecie; kwinkwenium

SJP.pl

# kwinkwerma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mar. rzymska galera o prawdopodobnie dwóch lub trzech rzędach wioseł, a każde z nich obsługiwane było przez pięciu wioślarzy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pięciorzędowiec

Wiktionary

# kwinoa

krzewiąca się roślina zielna z rodziny komosowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kasza z ziarna komosy ryżowej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲĩˈnɔa, AS: kfʹĩnoa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) quinoa, ryż peruwiański

Wiktionary

# kwinta

interwał między stopniami skali muzycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. interwał pięciu tonów między dźwiękami

(1.2) muz. najcieńsza struna skrzypiec

(1.3) sport. półkolista pozycja obronna w szermierce

(1.4) sport. jeźdz. zespół pięciu gonitw

Wiktionary

- kwinta – interwał prosty zawarty między pięcioma kolejnymi stopniami skali muzycznej
- nazwa najcieńszej struny skrzypiec (struna e²).
- Tadeusz Kwinta – polski aktor

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Trójdźwięk zwiększony to trójdźwięk, który w postaci zasadniczej składa się z dwóch tercji wielkich i w całości zawiera się w kwincie zwiększonej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kwintowy

Wiktionary

# kwintal

pozaukładowa jednostka masy używana w rolnictwie, równa 100 kilogramom; decytona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jednostka masy równa 100 kg, stosowana w obrocie rolniczym;

Wiktionary

Kwintal (arab. qinṭār przez fr. quintal) – pozaukładowa jednostka miary masy używana tradycyjnie przez rolników, w wydawnictwach fachowych zwana decytoną. Zwana jest potocznie metr (nie mylić z metrem – jednostką długości).

  1 kwintal = 1 q = 100 kg = 0,1 t

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Plony pszenicy w Polsce w roku 2007 wynosiły prawie 40 kwintali na hektar (= q/ha), zaś w Niemczech ok. 70 q/ha.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲĩntal, AS: kfʹĩntal

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. q, decytona, symbol. dt, pot. metr

Wiktionary

# kwintdecyma

interwał muzyczny złożony z dwóch oktaw

SJP.pl

Kwintdecyma – interwał złożony zawarty między piętnastoma kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje kwintdecyma czysta. Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej rozmiar. Interwały większe od kwintdecymy określa się jako odpowiednią liczbę oktaw oraz interwał prosty, np. trzy oktawy i kwarta czysta (C-f²).

Wikipedia

# kwintecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kwintet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwintet m.

przym. kwintetowy

Wiktionary

# kwinternion

zeszyt rękopiśmienny, składający się z pięciu kart pergaminu lub papieru

SJP.pl

Kwinternion – składka rękopisu złożona z pięciu kart pergaminu lub papieru.

Wikipedia

# kwintesencja

1. sedno, istota, meritum sprawy, jej sens;
2. w filozofii Arystotelesa i jego naśladowców - piąty najdoskonalszy z żywiołów, różny od ziemi, wody, powietrza i ognia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

(1.2) fiz. hipotetyczna forma ciemnej energii

(1.3) filoz. najdoskonalszy żywioł wszechświata, tworzywo ciał niebieskich

Wiktionary

Kwintesencja (z łac. quinta essentia, dosł. piąta esencja) to:

- eter – piąty żywioł klasyczny (obok ziemi, ognia, wody i powietrza);
- kwintesencja – w fizyce hipotetyczna postać ciemnej energii, mająca wyjaśnić coraz szybsze rozszerzanie się Wszechświata.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W książce tej autor zawarł kwintesencję swoich doświadczeń życiowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nt͡sʲja, AS: kfʹĩntesẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. esencja

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) esencja, istota, sedno, meritum

Wiktionary

# kwintet

zespół muzyczny złożony z pięciu wykonawców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zespół pięciu muzyków lub śpiewaków

(1.2) muz. utwór muzyczny skomponowany na pięć instrumentów lub pięć głosów

Wiktionary

Kwintet (z wł. quintello od quinto, czyli piąty) – dwuznaczne pojęcie muzyczne:

1. zespół muzyczny pięciu osób;
2. utwór muzyczny dla takiego zespołu.

Kwintety jako utwory mogą mieć formę sonatowową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z tym samym kwintetem artystka wystąpiła w Rejkiawiku.

(1.2) Kompozytor napisał 26 kwartetów i 6 kwintetów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kwintecik mrz.

przym. kwintetowy

Wiktionary

# kwintetowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kwintetem, dotyczący kwintetu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwintet mrz., kwintecik mrz.

Wiktionary

# kwintola

figura rytmiczna powstała z podziału dwudzielnej wartości rytmicznej na pięć równych części

SJP.pl

Kwintola – nazwa jednego z nieregularnych podziałów wartości rytmicznych.

Jeżeli nutę dwudzielną (np. całą nutę, półnutę, ćwierćnutę) zamiast na 4 podzielimy na 5 równych wartości, wówczas taka figura rytmiczna nazywa się kwintolą.

Wikipedia

# kwintowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kwintą, dotyczący kwinty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwinta ż.

Wiktionary

# kwintus

imię męskie łacińskiego pochodzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Kwintus – imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do nielicznej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Aulus, Maniusz, Gajusz, Lucjusz, Publiusz, Tytus), oznaczające „piąte dziecko”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym miejscu stała przed wiekami willa Kwintusa Lutacjusza Katulusa Kapitolińskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Kwintusowy

Wiktionary

# kwintyl

w matematyce: piąta część danego zbioru; kwantyl piątego rzędu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stat. kwantyl rzędu 1/5, 2/5, 3/5, 4/5

Wiktionary

Kwintyl – kwantyl rzędu 1/5 (pierwszy kwintyl, dolny kwintyl), 2/5, 3/5 lub 4/5 (czwarty kwintyl, górny kwintyl). 20% obserwacji ma wartości poniżej dolnego kwintyla, a 20% powyżej górnego kwintyla.

Przy pomocy kwintyli często redaguje się zasadę Pareto: dolny kwintyl obiektów generuje 80% zasobów.

Wikipedia

# kwintylian

rzymski mówca, ok. 35-95

SJP.pl

Marcus Fabius Quintilianus (ok. 35 – ok. 96) – rzymski retor i pedagog w dziedzinie teorii wymowy. Pierwszy płatny z kasy państwowej nauczyciel retoryki.

Wikipedia

# kwintylianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kwintyliana lub z nim związany

SJP.pl

# kwintyliard

liczba wynosząca 10^33

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1033;

Wiktionary

Kwintyliard – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1033, czyli jedynka i 33 zera w zapisie dziesiętnym. Termin kwintyliard jest stosowany w nazewnictwie liczebników w skali długiej i nie ma swojego odpowiednika w skali krótkiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Formuła (…) zamieniająca liczbę (…) na tekst (…) rozpoznaje liczby do kwintyliardów włącznie.

Wiktionary

# kwintylion

1. w Polsce, Anglii, Niemczech: tysiąc kwadrylionów (jedynka z trzydziestoma zerami);
2. w krajach południowej Europy, Francji, Stanach Zjednoczonych i byłym Związku Radzieckim: jedynka z osiemnastoma zerami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liczba 1030;

(1.2) w niektórych krajach 1018

Wiktionary

Kwintylion – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1030, czyli jedynka i 30 zer w zapisie dziesiętnym.

W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) kwintylion oznacza 1 000 000 000 000 000 000 = 1018, czyli trylion w pozostałych krajach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kfʲĩnˈtɨlʲjɔ̃n, AS: kfʹĩntylʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kwintylionowy

Wiktionary

# kwintylowy

→ kwintyl

SJP.pl

#### Patrz:

kwintyl

# kwiotek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwiat, roślina

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. okrągły motyw koronkarski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zasadzóny kwiotek już sie opuścił i rośnie.

Wiktionary

# kwirla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - wariant pisowni słowa → kwyrla

Wiktionary

# kwirlejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. urządzenie kuchenne do mieszania, mątewka; zob. kwirla.

Wiktionary

# kwiryn

imię męskie

SJP.pl

Kwiryn (łac. Quirinus) – jeden z pięciu głównych i najstarszych bogów rzymskich, czczony pod postacią włóczni.

Był bogiem kwirytów (Quirites), tzn. zbrojnych Rzymian („narodu uzbrojonego we włócznie”; od quiris – włócznia).

Wikipedia

# kwiryna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Kwiryna – żeński odpowiednik imienia Kwiryn o łacińskim pochodzeniu.

W innych językach:

- niderlandzkim – Quirina, Quirine, Krijna
- macedońskim – Kvirina, Kirina.

Kwiryna imieniny obchodzi 30 marca, 4 kwietnia i 4 czerwca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Siostra mojej babki miała na imię Kwiryna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwiryn mos.

Wiktionary

# kwirynalski

przymiotnik od: Kwirynał

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Kwirynałem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przede wszystkim jednak w zupełnie nowym świetle ukazują się związki między społecznością grzebiącą zmarłych w nekropoli eskwilińskiej a tą, która używała w tym celu nekropoli kwirynalskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kwirynał m.

Wiktionary

# kwirynał

1. jedno z siedmiu wzgórz starożytnego Rzymu;
2. pałac na wzgórzu o tej samej nazwie będący siedzibą prezydenta Włoch;
3. przen. rząd włoski (zwłaszcza w odróżnieniu od Watykanu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. najwyższe z siedmiu wzgórz Rzymu;

(1.2) archit. hist. pałac prezydenta Włoch znajdujący się na Kwirynale (1.1)

(1.3) przen. rząd włoski

Wiktionary

Kwirynał (łac. Collis Quirinalis, wł. Quirinale) – najwyższe z siedmiu wzgórz Rzymu, znajdujące się w centrum miasta, po wschodniej stronie Tybru. W czasach antycznych składało się z trzech szczytów: Latiaris, Mucialis i Salutaris, które zniknęły z powodu prac budowlanych prowadzonych od XVI wieku.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Kwiryn m.

przym. kwirynalski

Wiktionary

# kwiryniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kwiryny lub z nią związany

SJP.pl

# kwirynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kwiryna lub z nim związany

SJP.pl

# kwirynus

Kwiryn (łac. Quirinus) – jeden z pięciu głównych i najstarszych bogów rzymskich, czczony pod postacią włóczni.

Był bogiem kwirytów (Quirites), tzn. zbrojnych Rzymian („narodu uzbrojonego we włócznie”; od quiris – włócznia).

Wikipedia

# kwiryta

pełnoprawny obywatel starożytnego Rzymu

SJP.pl

# kwisa

rzeka w Polsce

SJP.pl

Kwisa (niem. Queis) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, płynie przez województwo dolnośląskie i lubuskie, lewy (najdłuższy) dopływ Bobru, długość 126,8 km, powierzchnia zlewni 1026 km² (z czego na terenie kraju 994,9 km²), źródła na wysokości ok. 1020 m n.p.m., ujście – ok. 110 m n.p.m.

Wikipedia

# kwit

pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy kasie wypisano mi kwit, z którym miałem się udać do magazynu sklepowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. kwitek mrz.

przym. kwitowy

wykrz. kwita

Wiktionary

# kwita

potocznie:
1. wykrzyknik zamykający wypowiedź, podkreślający, że mówiący nie ma nic więcej do powiedzenia na dany temat, lub że to, o czym była mowa, zostało zakończone; (i) koniec, (i) już, (i) basta, (i) tyle;
2. wykrzyknik wyrażający nakaz zakończenia czegoś; basta, dosyć, dość, finito, koniec, szlus

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …zamykający wypowiedź, podkreślający, że nadawca nie ma nic więcej do powiedzenia na dany temat lub że to, o czym była mowa, zostało zakończone

(1.2) …wyrażający w sposób stanowczy wolę zakończenia czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) No, mówię ci, że jestem niezniszczalny i kwita, niepotrzebnie się więc męczysz!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲita, AS: kfʹita

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwit m., kwitowanie n., skwitowanie n.

czas. kwitować ndk., skwitować dk.

przym. kwitacyjny, kwitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koniec i kropka, koniec, kropka, amen, rzekłem, dość, dosyć, nic z tego

(1.2) basta

Wiktionary

# kwitacja

przestarzale: pokwitowanie, kwit

SJP.pl

# kwitacyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kwit, pokwitowanie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkfʲitaˈt͡sɨja, AS: kfʹitacyi ̯a

Wiktionary

# kwitariusz

bloczek z drukowanymi blankietami kwitów

SJP.pl

# kwitariuszowy

→ kwitariusz

SJP.pl

#### Patrz:

kwitariusz

# kwiteczek

zdrobnienie od: kwitek

SJP.pl

# kwitek

zdrobnienie od: kwit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kwit

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲitɛk, AS: kfʹitek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwit m., kwitowanie n.

czas. kwitować, skwitować, pokwitować

przym. kwitowy

Wiktionary

# kwitnąć

1. o roślinie: rozwijać się z pączka w kwiat, okrywać się kwiatami; kwiecić się;
2. o człowieku: być w doskonałej formie fizycznej i psychicznej; trzymać się;
3. rozwijać się pomyślnie, nabierać rozmachu; prosperować, krzewić się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakwitnąć)

(1.1) bot. rozwijać i wydawać kwiaty

(1.2) przen. rozwijać się, prosperować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta roślina kwitnie od maja do września.

(1.2) Nielegalny handel kwitnie w najlepsze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲitnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: kfʹitnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwietnik m., kwiat m., kwiecie n., kwiatuszek m., wykwit m., kwitnienie n., zakwitnienie n., zakwitnięcie n.

czas. zakwitać / zakwitnąć, rozkwitać / rozkwitnąć, przekwitać / przekwitnąć

przym. kwiecisty, kwiatowy, kwietny

Wiktionary

# kwitnący

o człowieku i jego wyglądzie: taki, który wskazuje na dobre zdrowie i samopoczucie; krzepki, hoży

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: kwitnąć (kwiecić się)

(1.2) imiesłów przymiotnikowy czynny od: kwitnąć (rozwijać się)

przymiotnik odczasownikowy

(2.1) przen. w doskonałej formie; wyglądający zdrowo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwitnienie n.

czas. kwitnąć ndk.

przysł. kwitnąco

Wiktionary

# kwitnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwitnąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfʲitʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: kfʹitʹńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwitnienie, kwiat, kwiaciarnia, kwiaciarka, kwietnik, rozkwit mrz.

czas. kwitnąć ndk., zakwitnąć dk., przekwitnąć dk.

przym. kwietny, kwiecisty, kwietniowy

przysł. kwieciście

Wiktionary

# kwitnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. okres dojrzałości u roślin nasiennych, w którym dochodzi do wytwarzania kwiatów

Wiktionary

Kwitnienie, okres kwitnienia, okres dojrzałości – u roślin nasiennych okres, w którym dochodzi do wytworzenia kwiatów. Rośliny w początkowym okresie wzrostu nie są w stanie wytworzyć kwiatów. Czas ten określany jest jako okres młodociany lub juwenilny, a jego długość zależy od gatunku rośliny oraz warunków w jakich następuje jej wzrost. Niektóre rośliny mogą przejść w fazę generatywną już po kilku dniach wzrostu, inne mogą wytworzyć kwiaty dopiero po kilkudziesięciu latach rozwoju młodocianego. Niektóre rośliny wytwarzają kwiaty tylko raz w życiu. Są to rośliny monokarpiczne, które po kwitnieniu starzeją się i obumierają. Zalicza się do nich rośliny jednoroczne, niektóre dwuletnie oraz część roślin wieloletnich. Drugą grupę stanowią rośliny polikarpiczne, które po osiągnięciu dojrzałości kwitną wielokrotnie. Przechodzenie do fazy dojrzałości może zachodzić stopniowo w kolejnych pędach. Pierwsze zakwitają pędy położone najwyżej, a pędy w dolnych partiach rośliny dłużej pozostają w fazie młodocianej. Stopniowe przechodzenie części rośliny w fazę dojrzałości określa się jako zjawisko topofizy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kwitnięcie n., kwietnik mzw./mrz., kwiaciarz mos., kwiaciarka ż.

czas. kwitnąć ndk.

Wiktionary

# kwitować

1. potwierdzać otrzymanie czegoś swoim podpisem,
2. reagować na coś zdawkowo

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. skwitować)

(1.1) zwięźle podsumowywać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Psy szczekają, karawana idzie dalej - tak Zbigniew Bartman kwituje liczne krytyczne głosy po jego zatrudnieniu w roli trenera ŁKS-u.

Wiktionary

#### Powiązane:

wykrz. kwita

rzecz. kwitek mrz.

Wiktionary

# kwitowe

→ kwit

SJP.pl

#### Patrz:

kwit

# kwitownik

element kontroli automatycznej w układzie elektrycznym

SJP.pl

# kwitowy

→ kwit

SJP.pl

#### Patrz:

kwit

# kwity

pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) środ. muz. strony zapisane nutami

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kwit

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfʲitɨ, AS: kfʹity

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) partytura, zapis nutowy

Wiktionary

# kwiz

konkurs polegający na odpowiadaniu na pytania o tematyce zazwyczaj wcześniej określonej, będący najczęściej imprezą rozrywkową; quiz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spolszczona wersja słowa: quiz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. quiz m.

przym. quizowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) quiz

Wiktionary

# kwizowy

→ kwiz; quizowy

SJP.pl

# kwk

skrótowiec

(1.1) = górn. Kopalnia Węgla Kamiennego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 1979 r. w KWK "Wujek" wydobyto prawie 3,9 mln ton węgla.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ka‿vu‿ˈka, AS: ka‿vu‿ka

Wiktionary

# kwo

bardzo rzadko: wyraz naśladujący głos kury, zwykle powtarzany; ko (częściej), kwok (bardzo rzadko)

SJP.pl

# kwoc

[czytaj: kłok] typ skorowidza, w którym kluczowe słowa znajdują się na początku wiersza

SJP.pl

# kwóczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zob. kwuczeć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwóczka ż., kwóka ż.

Wiktionary

# kwoczenie

stan fizjologiczny u kur charakteryzujący się przerwaniem nośności, wysiadywaniem jaj i wodzeniem piskląt

SJP.pl

Kwoczenie – zespół objawów u kwoki wywołanych chęcią wysiadywania jaj i wodzenia piskląt. Występowanie kwoczenia, o ile się go nie przerwie, powoduje przerwę w nieśności trwającą do 7 tygodni. Objawy te pojawiają się pod wpływem wydzielania przez przedni płat przysadki mózgowej hormonu – prolaktyny.

Wikipedia

# kwoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwoczka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwóka ż.

czas. kwóczeć ndk.

Wiktionary

# kwocznik

ażurowa, wisząca klatka przeznaczona do odzwyczajania kur od kwoczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) klatka, której zadaniem jest odzwyczajanie kur od kwoczenia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfɔt͡ʃʲɲik, AS: kfočʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kwoka.

Wiktionary

# kwoczy

przymiotnik od: kwoka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kwoką, pochodzący od kwoki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego mieszkańcy dowiedzieli się tak późno o budowie kwoczej fermy na polach Cerekwi?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfɔt͡ʃɨ, AS: kfočy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwoka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kurzy, kokoszy

Wiktionary

# kwoczyć

o kwoce: wydawać głos

SJP.pl

# kwok

bardzo rzadko: wyraz naśladujący głos kury, zwykle powtarzany; ko (częściej), kwo (bardzo rzadko)

SJP.pl

Kwok – narzędzie wędkarskie używane do wabienia sumów.

Kwoczenie polega na uderzaniu narzędziem w odpowiedni sposób o powierzchnię wody. Zazwyczaj są to trzy lub cztery uderzenia, po których następuje przerwa. Wydawany dźwięk zależy od siły uderzenia, kształtu główki oraz techniki operowania narzędziem. Sum w tym czasie opuszcza swoją kryjówkę i podąża do źródła dźwięku. Nie jest dokładnie wyjaśnione co przyciąga sumy na dźwięk kwoka. Niektórzy uważają, że jest to podobny dźwięk, jaki wydaje sum, połykając pokarm z powierzchni wody, inni, że jest to głos wydawany przez samicę suma albo że sumy kierują się zwykłą ciekawością.

Wikipedia

# kwoka

1. kura w okresie wysiadywania jaj i opieki nad pisklętami;
2. lekcew. kobieta gadatliwa, nieznośna, gderliwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwoka

Wiktionary

1. Kwoka (kura) – kura domowa w okresie lęgowym, potocznie nazywanym okresem kwoczenia. W okresie tym kwoka znosi jaja, wysiaduje je i wyprowadza lęg. Potomstwem kwoki są kurczęta.

Oznaki kwoczenia to: stroszenie piór, podwyższona temperatura ciała oraz charakterystyczne nawoływanie, czyli kwoczenie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kwóczka ż.

czas. kwóczeć ndk.

Wiktionary

# kwokać

o kurze wodzącej kurczęta i nawołującej je: wydać głos; kwoczyć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. kwoknąć)

(1.1) o kurze: wydawać głos podczas wysiadywania jaj i wodzenia piskląt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kura kwoka/kwocze w kurniku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfɔkat͡ɕ, AS: kfokać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwokanie n., kwoka, kwocznik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwoczyć, kwoktać, gdakać, piać

Wiktionary

# kwokacz

ptak z rodziny bekasowatych; zamieszkuje tereny podmokłe Eurazji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Tringa nebularia|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

(1.2) osobnik z gatunku kwokaczy (1.1)

Wiktionary

Kwokacz, brodziec kwokacz (Tringa nebularia) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Na pustej plażaaży samotny kwokacz sondował dziobem piasek w poszukiwaniu pożywnych bezkręgowców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfɔkat͡ʃ, AS: kfokač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwoka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brodziec kwokacz

Wiktionary

# kwokanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwokać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kfɔˈkãɲɛ, AS: kfokãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kwokać

rzecz. kwoka ż.

Wiktionary

# kwoktać

o samicy kuraków: wydawać głos

SJP.pl

# kwolek

nazwisko

SJP.pl

# kworum

quorum; minimalna liczba obecnych członków organu kolegialnego konieczna do uznania, że dany organ może podejmować ważne prawnie decyzje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji

Wiktionary

Kworum (z łac. quorum; [praesentia sufficit] - których [obecność jest wystarczająca]) – minimalna liczba członków zgromadzenia (parlamentu, stowarzyszenia, związku zawodowego), niezbędna do prowadzenia obrad lub podjęcia wiążących decyzji, np. w przedmiocie wyborów, podjęcia uchwały.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na zebraniu było wymagane kworum.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfɔrũm, AS: kforũm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) quorum

Wiktionary

# kwosek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaczyn chlebowy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kwoskaty

Wiktionary

# kwoskaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o mleku: kwaśniejący

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o owocu: kwaśny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwosek mrz.

Wiktionary

# kwota

cena, ilość pieniędzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ilość pieniędzy bądź innych dóbr materialnych

(1.2) ekon. ustalone ograniczenie danej substancji lub materiału

Wiktionary

- Kwota cukrowa
- Kwota importowa – limit ograniczający wysokość importu
- Kwota mleczna – indywidualny limit ilości mleka
- Kwota skrobiowa
- Kwota wolna od podatku – w Polsce kwota dochodu niepowodującego obowiązku zapłaty podatku dochodowego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Łączna kwota wynosi 250 zł.

(1.2) W tym roku przekroczymy kwotę mleczną.

(1.2) Firma nie może przekroczyć rocznej kwoty emisji gazów cieplarnianych.

(1.2) Rząd ustalił nową kwotę na import towarów luksusowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkfɔta, AS: kfota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwotowanie n.

czas. kwotować ndk.

przym. kwotowy, bezkwotowy

przysł. kwotowo, bezkwotowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) suma

(1.2) limit

Wiktionary

# kwotacja

indywidualne wyliczenie wysokości składki ubezpieczeniowej na podstawie informacji przekazanych przez osobę ubezpieczającą

SJP.pl

# kwotować

licytować zlecenie wystawione na przetarg na aukcji; bidować

SJP.pl

# kwotowanie

licytować zlecenie wystawione na przetarg na aukcji; bidować

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kwotować.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. kwotować

rzecz. kwota ż.

Wiktionary

# kwotowy

→ kwota, np. dodatki kwotowe, ryczałt kwotowy

SJP.pl

# kwp

skrót od:
1. Komenda Wojewódzka Policji;
2. Konspiracyjne Wojsko Polskie

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = hist. Kierownictwo Walki Podziemnej;

(1.2) = hist. Konspiracyjne Wojsko Polskie;

Wiktionary

# kwuczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwokać

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. narzekać, marudzić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwuczka ż., kwuka ż.

Wiktionary

# kwuczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwoczka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwuka ż.

czas. kwuczeć ndk.

Wiktionary

# kwuka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kwoka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwuczka ż.

czas. kwuczeć ndk.

Wiktionary

# kww

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = polit. komitet wyborczy wyborców

Wiktionary

# kwyrla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. urządzenie kuchenne do mieszania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pluje się w dłonie, ujmuje pomiędzy nimi kwyrlę i kwyrla się (znaczy obraca się kwyrlę wokół jej osi naprzemiennie w obie strony). (z Internetu)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mątewka, kwirlejka, kwyrlejka, kwirla, firlejka, koziołek, gwiazdka

Wiktionary

# kwyrlejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - urządzenie kuchenne do mieszania - zob. kwirla.

Wiktionary

# kyat

[czytaj: kiat] jednostka monetarna Birmy (Myanmaru), 1 kiat = 100 pia; kiat

SJP.pl

Kiat (birm. ကျပ်, IPA tɕaʔ) – jednostka walutowa Mjanmy. 1 kiat = 100 pia.

Wikipedia

# kybele

w mitologii greckiej i rzymskiej: frygijska bogini płodności i urodzaju; Wielka Macierz, Matka Bogów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rel. hist. frygijska bogini płodności i odradzania się natury;

Wiktionary

Wikipedia

# kydryński

nazwisko

SJP.pl

- Lucjan Kydryński – dziennikarz, konferansjer, prezenter
- Marcin Kydryński – dziennikarz muzyczny, fotograf
- Juliusz Kydryński – pisarz, tłumacz

Wikipedia

# kyfoza

wygięcie kręgosłupa do tyłu; kifoza (częściej)

SJP.pl

Wikipedia

# kyjatycki

przymiotnik

(1.1) archeol. związany z kulturą kyjatycką

Wiktionary

# kylie

Kylie Ann Minogue (ur. 28 maja 1968 w Melbourne) – australijska piosenkarka, autorka tekstów i aktorka. W latach 1990–2021 mieszkała w Londynie w Wielkiej Brytanii. Ma obywatelstwo australijskie i brytyjskie.

Stała się sławna występując w australijskiej operze mydlanej Sąsiedzi, w której grała dwa lata. Od tego momentu Minogue została piosenkarką i osiągnęła niezwykły sukces zarówno komercyjny, jak i artystyczny. Minogue znana jest pod wieloma pseudonimami, z których najbardziej rozpoznawalne to „Princess of Pop” („Księżniczka Popu”) lub „Goddess of Pop” („Bogini Popu”). Według Australian Recording Industry Association (ARIA) jest najlepiej sprzedającą się australijską wokalistką wszech czasów.

Wikipedia

# kyliks

w starożytnej Grecji: naczynie ceramiczne do picia

SJP.pl

Kyliks (gr. κύλιξ kýliks, łac. calix) – typowa dla ceramiki starogreckiej szeroka, płaska czara służąca do picia wina. Grecka nazwa dosłownie oznacza kielich.

Wikipedia

# kylindryt

minerał tworzący cylindryczne kryształy w złożach siarczków cyny, występujący głównie w Boliwii; cylindryt

SJP.pl

# kynofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed psami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Michał cierpi na kynofobię, nie podchodź do niego z twoją suką.

Wiktionary

# kynolog

specjalista w dziedzinie kynologii

SJP.pl

Kynologia (z gr. kýon w dopełniaczu: kynós - pies, oraz logos – słowo, nauka) – nauka o psach.

Wikipedia

# kynologia

dział zoologii, nauka o psach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o psach;

Wiktionary

Kynologia (z gr. kýon w dopełniaczu: kynós - pies, oraz logos – słowo, nauka) – nauka o psach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kynologia obejmuje te zagadnienia innych nauk, które pośrednio lub bezpośrednio odnoszą się do psa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja, AS: kỹnoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kynolog m.

przym. kynologiczny

Wiktionary

# kynologiczny

związany z kynologią, nauką o hodowli i chowie psów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kynologią, dotyczący kynologii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkɨ̃nɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: kỹnoloǵičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kynologia ż., kynolog m.

Wiktionary

# kynoterapeuta

terapeuta leczący z pomocą psa; dogoterapeuta

SJP.pl

# kynoterapeutyczny

→ kynoterapia

SJP.pl

#### Patrz:

kynoterapia

# kynoterapia

terapia poprzez ćwiczenia i zabawy z odpowiednio wyszkolonymi psami; dogoterapia

SJP.pl

Terapia z udziałem psa, dogoterapia, kynoterapia, kanisterapia – metoda wzmacniająca efektywność rehabilitacji, w której motywatorem jest odpowiednio wyselekcjonowany i wyszkolony pies, prowadzony przez wykwalifikowanego terapeutę. Terapia tego rodzaju jest jedną z dziedzin zooterapii.

Wikipedia

# kynuria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytna kraina na wschodnim brzegu Peloponezu między Argolidą a Lakonią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kynuryjczyk mos.

przym. kynuryjski

Wiktionary

# kyōgen

Kyōgen (jap. 狂言; dosł. szalone słowa) – jedna z form klasycznego teatru japońskiego. Przedstawienia kyōgen mają charakter realistycznej farsy, odzwierciedlającej życie codzienne i społeczne. Głównymi bohaterami są stereotypowe postacie komediowe, jak głupi pan i jego mądry sługa, tchórzliwy wojownik, czy skorumpowany kapłan. Aktorzy posługują się grą słów, satyrą, zaskakującą charakteryzacją i przesadnymi gestami. Większość utworów trwa około 15–20 minut i angażuje dwóch lub trzech aktorów.

Wikipedia

# kyokushin

[czytaj: kjokuszin albo kjokusin] rodzaj karate

SJP.pl

Kyokushin (jap. 極真) – pełnokontaktowa sztuka walki, rodzaj karate, stworzona przez Masutatsu Ōyamę. Nazwa jest połączeniem słów kyoku (biegun, ekstremum, najwyższa ranga) i shin (prawda, prawdziwość, rzeczywistość) i tłumaczona jest najczęściej jako ekstremum prawdy, dążenie do poznania prawdy, zaś nazwa Kyoku-shin-kai oznacza stowarzyszenie na rzecz poznania ostatecznej (najwyższej) prawdy.

Wikipedia

# kyokushinkai

Kyokushin (jap. 極真) – pełnokontaktowa sztuka walki, rodzaj karate, stworzona przez Masutatsu Ōyamę. Nazwa jest połączeniem słów kyoku (biegun, ekstremum, najwyższa ranga) i shin (prawda, prawdziwość, rzeczywistość) i tłumaczona jest najczęściej jako ekstremum prawdy, dążenie do poznania prawdy, zaś nazwa Kyoku-shin-kai oznacza stowarzyszenie na rzecz poznania ostatecznej (najwyższej) prawdy.

Wikipedia

# kyrene

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. waleczna nimfa tesalska, kochanka Apolla;

Wiktionary

Cyrena (gr. Κυρήνη Kyrēnē) – starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka, ok. 16 km od Morza Śródziemnego na płaskowyżu o wysokości 550 m n.p.m. Niedaleko miasta znajdował się port Apollonia, początkowo również samodzielne miasto, od końca VII wieku p.n.e. traktowane jako port Cyreny. Apollonię z Cyreną łączyła tzw. droga królewska, zbudowana przez legionistów rzymskich ok. 100 n.e., w miejscu której dziś biegnie nowoczesna droga asfaltowa.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nimfa

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Cyrena ż., Cyrenajka ż., cyrenejczyk m., cyrenejka ż., Cyrenajczyk m., Cyrene ż.

przym. cyrenejski, cyrenajski

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|Κυρήνη.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Cyrene

* nowogrecki: (1.1) Κυρήνη ż.

* starogrecki: (1.1) Κυρήνη ż.

źródła.

== Kyrene (język duński.) ==

thumb|Kyrene (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Cyrena

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Cyrena ż., Cyrenajka ż., cyrenejczyk m., cyrenejka ż., Cyrenajczyk m., Cyrene ż.

przym. cyrenejski, cyrenajski

Wiktionary

# kyrenia

1. miasto na Cyprze; Kirenia;
2. pasmo górskie; Góry Kyreńskie

SJP.pl

Kirenia (gr. Κερύνεια, Kierinia; tur. Girne) – miasto w Tureckiej Republice Cypru Północnego / Republice Cypryjskiej, nad Morzem Śródziemnym. Stolica północnocypryjskiego dystryktu Kirenia i formalna stolica cypryjskiego dystryktu Kirenia. Jednym z najważniejszych zabytków miasta jest strzegący wejścia do portu w Kirenii majestatyczny średniowieczny zamek obronny. Zamek w Kireni uważany jest za jeden z najlepiej zachowanych zamków na Cyprze.

Wikipedia

# kyreński

przymiotnik od: Kyrenia

SJP.pl

# kyrie

Kyrie eleison (gr. Κύριε ελέησον – Panie, zmiłuj się) – jedna z ważniejszych formuł modlitewnych w liturgii Kościołów chrześcijańskich, występująca w liturgii mszy oraz w nabożeństwach pozaliturgicznych, np. w litaniach.

Forma wołania błagalnego występująca w Starym Testamencie (Ps. 40, 5; 40, 11, Iz. 33,2, a w zmienionej postaci eleison me kyrie - Ps. 7, 3; 10, 14; 31, 10; 56, 2; 86, 3 – numeracja według Septuaginty), która w tej postaci została przejęta do wszystkich liturgii Kościoła katolickiego.

Wikipedia

# kyrios

w greckim prawie: mężczyzna sprawujący opiekę nad kobietą

SJP.pl

Kyrios – osoba sprawująca opiekę nad kobietą w starożytnej Grecji. Najczęściej był nim ojciec albo mąż. Przejaw paternalizmu, charakterystycznego dla ówczesnej społeczności w greckich polis.

Wikipedia

# kysiak

nazwisko

SJP.pl

# kysz

okrzyk przy odpędzaniu jakiejś istoty żywej lub urojonej, często powtarzany kilkukrotnie; a kysz, sio, a sio

SJP.pl

# kysztym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie czelabińskim;

Wiktionary

Kysztym (ros. Кыштым) – miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim na Uralu. Miasto otoczone jest przez około 30 jezior, w pobliżu znajduje się też wiele lasów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kysztymski

Wiktionary

# kyszłak

kiszłak, kiszlak;
1. miejsce zimowania pasterskich ludów Azji Mniejszej;
2. osada wiejska w Azji Środkowej

SJP.pl

# kyu

[czytaj: kju] określenie poziomu umiejętności, używane m.in. w japońskich sztukach walki, go, shogi, ikebanie i ceremonii parzenia herbaty; kyū

SJP.pl

Kyū (jap. 級), po japońsku stopień, ranga – jest to system liczenia poziomu osiągniętych umiejętności. Im niższy numer kyū tym wyższy poziom umiejętności – najwyższy poziom umiejętności w tej skali to 1 kyū. Powyżej kyū są stopnie dan. Liczba stopni kyū różni się w zależności od sztuki walki, a nawet konkretnego stylu. W aikido i judo często stosuje się skalę od 6 do 1 kyū, w karate od 10 do 1 kyū (choć czasem od 12, a czasem od 8 – w zależności od federacji, stylu, czy szkoły), natomiast w go od 20 do 1 kyū (czasem nawet od 30).

Wikipedia

# kyudo

[czytaj: kjudo] japońska sztuka łucznicza zaliczana do budo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. etn. japońskie łucznictwo ceremonialne służące rozwojowi duchowemu, wywodzące się z tradycji samurajskich

Wiktionary

Kyūdō (jap. 弓道 kyūdō; dosł.: droga łuku, łucznictwo japońskie) − japońskie łucznictwo ceremonialne, wywodzące się z tradycji samurajskich, łączące w sobie elementy walki i opanowania w filozofii zen. Zaliczane do sztuk budō.

Wikipedia

# kyzylski

→ Kyzył (stolica Tuwy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kyzyłem, dotyczący Kyzyłu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kyzył mrz.

Wiktionary

# kyzył

stolica Tuwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy;

Wiktionary

Kyzył (ros. Кызы́л) – miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Tuwy. Miejski kod OKATO to 93 401.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kyzylski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Białocarsk (do 1918), hist. Chem-Bełdyr (1918-1926)

Wiktionary

# kyzył-kum

pustynia w Uzbekistanie i Kazachstanie

SJP.pl

Kyzył-kum (karakałp. Ķyzyl ķum, uzb. Qizilqum, kaz. Қызылқұм) – piaszczysta, miejscami gliniasta i kamienista pustynia w Uzbekistanie i Kazachstanie, na Nizinie Turańskiej, między rzekami Amu-darią i Syr-darią a Jeziorem Aralskim. Nazwa oznacza „czerwony piasek” w języku uzbeckim, kazachskim oraz tureckim. Powierzchnia ok. 298 tys. km² (10. pod względem wielkości na świecie). Na południowym krańcu pustyni Kyzył-kum w górach Nurota znajduje się dolina Sarmiszsaj.

Wikipedia

# kyzyłart

przełęcz na granicy Kirgistanu i Tadżykistanu

SJP.pl

# kyzyłkumski

przymiotnik od: Kyzył-Kum

SJP.pl

# kyzyłorda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu kyzyłordyńskiego;

Wiktionary

Kyzyłorda (kaz. Қызылорда; ros. Кызылорда) – miasto w południowym Kazachstanie, na Nizinie Turańskiej, nad Syr-darią, siedziba władz obwodu kyzyłordyńskiego. W 2020 roku liczyło ok. 242 tys. mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kyzyłordyński

Wiktionary

# kyzyłordyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kyzyłordą, dotyczący Kyzyłordy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kyzyłorda ż.

Wiktionary

# kz

skrótowiec

(1.1) = praw. kodeks zobowiązań;

Wiktionary

# kzm

skrótowiec

(1.1) = med. kleszczowe zapalenie mózgu

(1.2) = hist. polit. Komunistyczny Związek Młodzieży

(1.3) = hist. polit. Katolicki Związek Mężów (1934-1939)

(1.4) = polit. Klub Zachowawczo-Monarchistyczny

(1.5) = Katowickie Zakłady Metalowe

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W każdym razie w lutym 1935 r. wyszedł na wolność i zapewne jego prestiż w krakowskim KZM wzrósł, choć odsiadka — w śledztwie lub po wyroku — była „normalką” w życiu członka nielegalnej i antypaństwowej organizacji politycznej.

Wiktionary

# kzmp

skrót od: Komunistyczny Związek Młodzieży Polski

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = hist. polit. Komunistyczny Związek Młodzieży Polski;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 1929 r. KZMP liczył 4100 członków.

Wiktionary

# kzmp-owiec

członek KZMP (Komunistycznego Związku Młodzieży Polski); kazetempowiec

SJP.pl

# kzmp-owski

→ KZMP (Komunistyczny Związek Młodzieży Polski); kazetempowski

SJP.pl

# kzmzb

skrótowiec

(1.1) = hist. polit. Komunistyczny Związek Młodzieży Zachodniej Białorusi

Wiktionary

# kzn

skrótowiec

(1.1) = med. kłębuszkowe zapalenie nerek

Wiktionary

- KZN – Krajowy Zasób Nieruchomości
- KZN – oznaczenie portu lotniczego Kazań
- K. z. n. – kłębuszkowe zapalenie nerek
- kzn. – skrót od kaznodzieja

Wikipedia

# kł.

skrót

(1.1) = kłodzki

Wiktionary

# kłąb

1. kuliste nagromadzenie np. nici, pszczół;
2. zad oraz miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;
3. zgrubiona część łodygi roślin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbite, obłe, splątane nagromadzenie czegoś

(1.2) gęsta zawiesina unosząca się w powietrzu tworząc obły kształt

(1.3) zool. miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;

(1.4) bot. zgrubiała, podziemna część łodygi niektórych roślin

(1.5) anat. zespół mięśni, część dłoni u człowieka;

(1.6) ent. pszcz. skupisko pszczół otaczające królową;

(1.7) duży kłębek nici

Wiktionary

- kłąb – okolica międzyłopatkowa większości ssaków
- kłąb – zgrubiała, podziemna część łodygi niektórych roślin
- kłąb – część ręki u człowieka
- kłąb rojowy i zimowy pszczół miodnych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Jakoż natychmiast potężny kłąb gryzącego dymu uderzył przez otwór jamy w sam nos Koszałka-Opałka, tak że Krasnoludek odskoczył gwałtownie, krztusząc się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłębowisko n., kłębienie n., skłębienie n.

:: zdrobn. kłębek mrz., kłębik mrz.

czas. kłębić ndk., skłębić dk.

przym. kłębiasty, kłębowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.6) kłąb pszczeli

Wiktionary

# kłaczasty

mający postać kłaków; zbity w kępki

SJP.pl

# kłącze

wieloletni, rosnący poziomo podziemny pęd o nieograniczonym wzroście, pełniący funkcje organu przetrwalnikowego i spichrzowego, często odgrywający rolę w rozmnażaniu wegetatywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;

(1.2) filoz. twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

Wiktionary

Kłącze (łac. rhizoma, ang. rhizome) – u roślin przekształcony, zwykle zgrubiały pęd podziemny, spełniający funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego. Stanowi rosnącą pod ziemią (lub pod wodą u roślin wodnych) przekształconą łodygę, często o skróconych międzywęźlach. Zredukowane liście wykształcają się w formie łusek. Z węzłów kłącza wyrastają korzenie przybyszowe i pąki boczne, z których rozwijają się pędy nadziemne. Wzrost kłącza na długość odbywa się przez rozwój szczytowego pączka. Kłącze może być, podobnie jak łodyga, pojedyncze lub rozgałęzione. Nie posiada ciałek zieleni. Magazynuje materiały zapasowe, umożliwiające roślinie przetrwanie niesprzyjających wegetacji okresów, podczas których nie przeprowadza ona fotosyntezy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie mając żadnego narzędzia, gołymi rękami pospiesznie wyszarpywał z ziemi splątane kłącza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɔ̃n͇t͡ʃɛ, AS: ku̯õṇče

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kłączowy, kłączasty

Wiktionary

# kłaczek

zdrobnienie od: kłak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kłak

(1.2) coś drobnego, włóknistego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłak m., kłaczkowatość ż., kłaczastość ż.

przym. kłaczkowaty, kłaczasty

Wiktionary

# kłączel

1. kłączel liliowiec - roślina ozdobna z rodziny bylin;
2. kłączel bezlistny - afrykańska roślina drzewiasta z rodziny komosowatych

SJP.pl

# kłaczki

zdrobnienie od: kłaki

SJP.pl

# kłaczkować

łączyć rozproszone cząstki stałe w większe zespoły

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. skłaczkować)

(1.1) chem. zbijać w kłaczki, strącać w postaci kłaczków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłaczkowanie n., kłaczkowatość ż.

Wiktionary

# kłaczkowanie

flokulacja; proces łączenia się rozproszonych cząstek stałych w większe zespoły, odbywający się w ośrodku ciekłym, wykorzystywany często w przemyśle (np. w procesie oczyszczania ścieków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kłaczkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kłaczkować

Wiktionary

# kłaczkowaty

zbity w kłaczki, zawierający kłaczki

SJP.pl

# kłaczkowy

→ kłaczek

SJP.pl

#### Patrz:

kłaczek

# kłączno

Kłączno (kaszub. Kłóńczno lub też Kłączno, Kłãczëno, niem. Klonschen) – kaszubska wieś letniskowa w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Studzienice, na Pojezierzu Bytowskim, nad zachodnim brzegiem jeziora Kłączno.

Wikipedia

# kłączowy

przymiotnik od: kłącze

SJP.pl

# kłaczyć

kłaczyć się - zbijać się w kłaki (np. A niech to, nowy sweter a już się kłaczy!)

SJP.pl

# kład

figura płaska na rzutni w geometrii wykreślnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. sposób przedstawienia na rysunku technicznym szczegółów przekroju lub widoku;

(1.2) daw. kłoda, kloc

(1.3) stpol. depozyt

Wiktionary

Kład – sposób przedstawienia na rysunku technicznym szczegółów przekroju lub widoku.

Kład przekroju to zarys figury płaskiej będącej przekrojem odwzorowanego przedmiotu, obrócony o 90° (zgodnie z ruchem wskazówek zegara). Wyróżnia się dwa rodzaje takich kładów:

- kład miejscowy – położony na widoku, rysowany liniami cienkimi i tylko wtedy, gdy nie zaciemnia rysunku
- kład przesunięty – położony poza widokiem przedmiotu, rysowany liniami grubymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) [...] różnica pomiędzy kładem a przekrojem polega na tym, że w przypadku kładu rysujemy tylko te krawędzie które leżą na płaszczyźnie kładu, pomijając wszystkie inne znajdujące się za płaszczyzną tnącą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwat, AS: ku̯at

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkładać

rzecz. rozkładanka ż.

Wiktionary

# kładka

rodzaj obiektu inżynierskiego (mostu lub wiaduktu), przeznaczonego dla pieszych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prowizoryczny mostek

(1.2) przejście dla pieszych nad jezdnią lub torami

(1.3) most dla pieszych i rowerzystów

Wiktionary

Kładka – rodzaj obiektu inżynierskiego (mostu lub wiaduktu), przeznaczonego dla pieszych.

Tradycyjne kładki w małych miejscowościach budowane są z drewna i służą do przechodzenia nad niewielkiej szerokości rzekami, innymi ciekami, wąwozami i podobnymi przeszkodami terenowymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na drugi brzeg potoku przeszliśmy po kładce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwatka, AS: ku̯atka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kładeczka ż.

Wiktionary

# kładowiec

osoba jeżdżąca kładem; quadowiec

SJP.pl

# kładowy

→ kład (pojazd); quadowy

SJP.pl

# kładź

w leśnictwie: szerokość obrobionej sztuki drewna

SJP.pl

# kładzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kłaść.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ku̯aʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kłaść, rozkładać, układać

rzecz. pokładne n., pokładełko n., rozkładanka ż.

przym. pokładny, układny

Wiktionary

# kładziarz

potocznie: osoba jeżdżąca kładem (quadem); quadziarz

SJP.pl

# kładzik

mały kład (quad); quadzik

SJP.pl

# kładzione

1. umieszczać coś gdzieś
2. budować, układać (np. kłaść podłogę, kłaść fundamenty)
3. przechylać, przewracać
4. potocznie: zaprzepaszczać coś przez nieudolność

SJP.pl

# kłaj

wieś w Polsce

SJP.pl

Kłaj – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Kłaj. Miejscowość jest siedzibą gminy Kłaj.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłaj. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

# kłajpeda

(do 1923 Memel) miasto na Litwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, w zachodniej części Litwy, u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego;

Wiktionary

Kłajpeda (lit. Klaipėda wymowa, niem. hist. Memel) – miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego nad Zalewem Kurońskim, w zachodniej części Litwy, położone u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego, połączone kanałem z ujściem rzeki Niemen. Największe miasto Małej Litwy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Kłajpedzie królowa połączyła się znowu ze swoimi dziećmi, które tam zostały.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kłajpedzki

rzecz. kłajpedzianin mos., kłajpedzianka ż.

Wiktionary

# kłajpedzianin

mieszkaniec Kłajpedy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kłajpedy

(1.2) osoba pochodząca z Kłajpedy, urodzona w Kłajpedzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jurek jest rodowitym kłajpedzianinem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłajpeda ż., Kłajpedka ż.

:: fż. kłajpedzianka ż.

przym. kłajpedzki

Wiktionary

# kłajpedzianka

mieszkanka Kłajpedy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kłajpedy

(1.2) kobieta pochodząca z Kłajpedy, urodzona w Kłajpedzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Marlena była rodowitą kłajpedzianką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłajpeda ż., Kłajpedka ż.

:: fm. kłajpedzianin mos.

przym. kłajpedzki

Wiktionary

# kłajpedzki

przymiotnik od: Kłajpeda

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kłajpedą, dotyczący Kłajpedy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kłajpedzkie wydmy rozciągają się nad Bałtykiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłajpeda ż., Kłajpedka ż., kłajpedzianin mos., kłajpedzianka ż.

Wiktionary

# kłajski

przymiotnik od: Kłaj (wieś)

SJP.pl

# kłak

1. nieforemny, zmierzwiony pęczek, strzęp puszystego materiału
2. zwykle w lm, zmierzwione, pozlepiane włosy lub sierść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zmierzwiony kłębek puszystego materiału, kurzu itp.

(1.2) pot. kępa zmierzwionych włosów lub sierści

(1.3) pot. pejor. włos, zwłaszcza taki, który wypadł

Wiktionary

- Aleksander Kłak (1970-), piłkarz, olimpijczyk
- Czesław Kłak (ur. 1935) – polonista
- Czesław Kłak (1981-), prawnik
- Krzysztof Kłak (1966-), polityk, samorządowiec, poseł na Sejm
- Michał Kłak (1878-1948), oficer Wojska Polskiego
- Stanisław Kłak (ujednoznacznienie)
- Tadeusz Kłak (1932-), eseista, dziennikarz, filolog

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) W tej zupie jest jakiś kłak!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwak, AS: kṷak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłaczkowatość ż.

:: zdrobn. kłaczek m.

przym. kłaczkowaty, kłaczasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) włos

Wiktionary

# kłaki

wyczeski lnu albo konopi

SJP.pl

Kłaki – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# kłam

dawniej: fałsz, kłamstwo; obecnie w przestarzałym lub podniosłym wyrażeniu "zadać kłam komuś lub czemuś" - stwierdzić czyjeś kłamstwo, zdemaskować kogoś lub coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. (dziś książk.) fałsz, kłamanie, kłamstwo

forma czasownika.

(2.1) tryb rozkazujący, 2. os. lp. czasownika kłamać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłamca m., kłamstwo n.

czas. okłamywać, kłamać ndk.

przym. kłamny

Wiktionary

# kłamać

1. świadomie mówić nieprawdę; łgać;
2. dawniej: udawać coś, stwarzać pozory czegoś, np. kłamać radość; łgać;
3. dawniej: przeczyć czemuś, być z czymś w niezgodzie, np. kłamać zasadom; zaprzeczać, sprzeciwiać się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skłamać)

(1.1) świadomie mówić nieprawdę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ewa bardzo nie lubi, gdy jej dzieci kłamią.

(1.1) Aleksander kłamał mówiąc, że ukończył studia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwãmat͡ɕ, AS: ku̯ãmać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłamliwość ż., kłamstwo n., kłamstewko n., kłam m., kłamca m., kłamczuch m., kłamczucha ż., kłamczuszek m., kłamczuszka ż., kłamanie n., skłamanie n., okłamywanie n., okłamanie n., odkłamywanie n., odkłamanie n., zakłamanie n.

czas. skłamać dk., okłamywać ndk., okłamać dk., odkłamywać ndk., odkłamać dk.

przym. kłamliwy, zakłamany, kłamny

przysł. kłamliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) blagować, dawać fałszywe świadectwo, łgać, mówić nieprawdę, okłamywać, sypać piaskiem w oczy; pot. bajerować, bajtlować, bujać, kitować, kręcić, mydlić oczy, odwracać kota ogonem, picować, robić z gęby cholewę, szklić oczy, ściemniać, wstawiać bajer, wstawiać banialuki, prawić duby smalone; eufem. koloryzować, mijać się z prawdą, oszczędnie gospodarować prawdą

Wiktionary

# kłamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kłamać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwãˈmãɲɛ, AS: ku̯ãmãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kłamać ndk.

rzecz. kłamca mos., kłamczuszek mos., skłamanie n., kłamliwość ż.

przym. kłamliwy, kłamliwie

przysł. kłamliwie

Wiktionary

# kłamca

człowiek świadomie mówiący nieprawdę; łgarz, blagier, oszust

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna lub chłopiec, który kłamie

Wiktionary

- kłamca lustracyjny – zob. Lustracja osób pełniących funkcje publiczne
- Kłamca – komedia Pierre’a Corneille’a z 1644 roku
- Kłamca – amerykański film z 1997 roku
- Kłamca – polski film krótkometrażowy z 2015 roku
- Kłamca – zbiór opowiadań Jakuba Ćwieka
- Kłamca – cykl książek Jakuba Ćwieka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po tym, jak po raz drugi przyłapano go na łgarstwie, przylgnęła do niego opinia kłamcy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwãmt͡sa, AS: ku̯ãmca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłam m., kłamstwo n., kłamstewko n., kłamanie n., okłamywanie n., kłamliwość ż., odkłamywanie n., odkłamanie n., zakłamywanie n., zakłamanie n.

:: zdrobn. kłamczuch m., kłamczuszek m.

:: fż. kłamczucha ż., kłamczuszka ż.

czas. kłamać ndk., okłamywać ndk., odkłamywać ndk., odkłamać dk., zakłamywać ndk., zakłamać dk.

przym. kłamliwy, arcykłamiliwy, zakłamany, kłamliwie

przysł. kłamliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) blagier, kłamczuch, kłamczuszek, łgarz; pot. picer, picuś; eufem. kolorysta, koloryzator; przest. bałamut, paliwoda

Wiktionary

# kłamczuch

osoba zmyślająca, kłamiąca, zwłaszcza w drobnych sprawach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba, która kłamie, zwłaszcza w mało istotnych sprawach

Wiktionary

Gdzie jest Kłamczuch?, lub też jako Kłamczuch – polski teleturniej prowadzony przez Krzysztofa Ibisza i emitowany na antenie TV4 od 4 września 2008 do 19 czerwca 2009, oparty na amerykańskim formacie Dirty Rotten Cheater.

Wikipedia

#### Patrz:

kłamczuch

#### Przykłady

(1.1) Po tym, jak po raz drugi przyłapano Józefa na łgarstwie, przylgnęła do niego opinia kłamczucha.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwãmt͡ʃux, AS: ku̯ãmčuχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłamczuszek m., kłamstwo n., kłamca m.

:: fż. kłamczucha ż.

czas. kłamać ndk.

przym. zakłamany, kłamliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. kłamca.

Wiktionary

# kłamczucha

→ kłamczuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba, która kłamie, zwłaszcza w mało istotnych sprawach

Wiktionary

Kłamczucha – drugi tom z cyklu Jeżycjada autorstwa Małgorzaty Musierowicz. Książka wydana w 1979. Powieść została zilustrowana przez autorkę.

Wikipedia

#### Patrz:

kłamczuch

#### Przykłady

(1.1) Po tym, jak po raz drugi przyłapano Józefinę na łgarstwie, przylgnęła do niej opinia kłamczuchy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwãmˈt͡ʃuxa, AS: ku̯ãmčuχa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłamca m., kłamstwo n.

:: fm. kłamczuch m.

czas. kłamać

Wiktionary

# kłamczuszek

zdrobnienie od: kłamczuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od kłamczuch

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłamczuch m., kłamstwo n., kłamstewko n., kłamliwość ż., kłamanie n., skłamanie n., zakłamanie

:: fż. kłamczuszka ż.

czas. kłamać ndk., skłamać dk.

przym. kłamliwy, zakłamany, kłamliwie

przysł. kłamliwie

Wiktionary

# kłamczuszka

zdrobnienie od: kłamczucha

SJP.pl

# kłamczyni

→ kłamca

SJP.pl

#### Patrz:

kłamca

# kłamliwie

przymiotnik

(1.1) w sposób kłamliwy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłamstwo n., kłamca m., kłamczuch m., kłamczuszek mos., kłamliwość ż., kłamanie n.

czas. kłamać ndk.

przym. kłamliwy

Wiktionary

# kłamliwiej

stopień wyższy od przysłówka: kłamliwie

SJP.pl

# kłamliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha osoby skłonnej do kłamania

(1.2) cecha tego, co nie jest zgodne z prawdą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłamca m., kłamczuszek mos., kłamanie n.

czas. kłamać

przym. kłamliwy, kłamliwie

przysł. kłamliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieszczerość, nieuczciwość, obłuda, wykrętność, dwulicowość

(1.2) nieautentyczność, fałszywość

Wiktionary

# kłamliwszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: kłamliwy; bardziej kłamliwy

SJP.pl

# kłamliwy

1. skłonny do kłamstw, posługujący się kłamstwami;
2. niezgodny z rzeczywistością lub zawierający kłamstwa; oszukańczy, fałszywy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który kłamie

(1.2) taki, który jest pełen kłamstwa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwãmˈlʲivɨ, AS: ku̯ãmlʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłamstwo n., kłamca m., kłamczuszek mos., kłamliwość ż., kłamanie n.

czas. kłamać ndk.

przym. zakłamany, kłamny, kłamliwie

przysł. kłamliwie

Wiktionary

# kłamny

przymiotnik

(1.1) stpol. fałszywy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwãmnɨ, AS: ku̯ãmny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłam, kłamstewko, kłamstwo

czas. kłamać

przym. kłamliwy

Wiktionary

# kłamstewko

drobne, mało znaczące kłamstwo; zdrobnienie od: kłamstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) drobne kłamstwo

Wiktionary

- Kłamstewko – chilijski film z 2017
- Kłamstewko – amerykański film z 2019

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cóż komu szkodzić mogło parę dodatkowych kłamstewek?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłamstwo n., kłamca mos., kłamczuszek mos.

czas. kłamać

przym. kłamny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bajeczka

Wiktionary

# kłamstwo

łgarstwo; nieprawda; blaga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

Wiktionary

Kłamstwo – wypowiedź zawierająca informacje niezgodne z przekonaniem o stanie faktycznym. Kłamca przekazuje informacje niezgodne z jego przekonaniem o rzeczywistości z intencją, by zostały one wzięte za prawdziwe. Kłamstwem mogą być także wypowiedzi zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, o ile autor przekazu nie ma świadomości tego faktu. Jak wynika z badań ludzie wypowiadają kłamstwa od 1 do 3 dziennie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kłamstwa i oszczerstwa to bardzo skuteczna broń.

(1.1) Przeciwieństwem prawdy może być fałsz albo kłamstwo. Fałsz może być obraźliwy, a kłamstwo może być bardzo obraźliwe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwãmstfɔ, AS: ku̯ãmstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłam mrz., kłamca mos., kłamczuch mos., kłamczucha ż.

:: zdrobn. kłamstewko n.

czas. kłamać ndk., okłamywać ndk.

przym. kłamliwy, zakłamany, kłamny, kłamliwie

przysł. kłamliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bałamuctwo, blaga, blagierstwo, kłamstewko, łgarstwo; pot. bajer, bajeranctwo, blagierka, bujda, bujda na kółkach, bujda na resorach, kit, lipa, oszukaństwo, pic, pic i fotomontaż, pic na wodę, pic na wodę, fotomontaż, ściema; przest. kłam

Wiktionary

# kłańce

w gwarze łowieckiej: zęby wilka

SJP.pl

# kłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kłaniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kłaniać się, kłaniać ndk.

Wiktionary

# kłaniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. łow. kieł wilka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czego nie dokonały kłańce poprzedników, w mig zdziałały kły potężnego basiora…

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kęs, kieł

Wiktionary

# kłanino

W Polsce

- Kłanino – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Krokowa
- Kłanino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice

- Kłanino – nieczynny przystanek kolejowy w Kłaninie w powiecie puckim

Wikipedia

# kłap

wyraz mający imitować odgłos powstający podczas nagłego zamykania szczęk przez zwierzęta

SJP.pl

# kłapać

1. otwierać i zamykać szczęki z dużą szybkością, uderzając jedną o drugą, powodując powstawanie charakterystycznego odgłosu; szczękać;
2. stukać czymś miarowo, powodując powstawanie głuchego odgłosu; klepać

SJP.pl

# kłapacz

1. potocznie: osoba, która dużo mówi; gaduła, ględa;
2. kolędnik przebrany za rogate zwierzę z kłapiącą szczęką; turoń;
3. potocznie: usta;
4. drewniana kołatka; klekotka, kłapak

SJP.pl

Kłapacz (niem. Klapperberg, 575, 573 m n.p.m.) – wzniesienie o dwóch wierzchołkach, w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Bardzkich.

Wikipedia

# kłapaczka

potocznie: kobieta gadatliwa, lubiąca dużo mówić o byle czym; gaduła, papla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. usta

Wiktionary

# kłapak

drewniana kołatka; klekotka, kłapacz

SJP.pl

# kłapciasty

zwykle o uszach: zwisający, obwisły; kłapciaty, kłapczasty

SJP.pl

# kłapciaty

zwykle o uszach: zwisający, obwisły; kłapciasty, kłapczasty

SJP.pl

# kłapczasty

zwykle o uszach: zwisający, obwisły; kłapciasty, kłapciaty

SJP.pl

# kłapeć

1. dawniej: odpowiednio wykrojone zakończenie rękawa żupana;
2. strzęp, kłak

SJP.pl

# kłapouch

potocznie o zwierzęciu mającym obwisłe, odstające uszy, zwykle o ośle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. zwierzę mające obwisłe lub odstające uszy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwaˈpɔwux, AS: ku̯apou̯uχ

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kłapouchy

Wiktionary

# kłapouchy

mający obwisłe, odstające uszy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający obwisłe uszy

forma rzeczownika.

(2.1) M., B., W. lm. od: kłapouch

Wiktionary

Kłapouchy (ang. Eeyore) – osioł, postać fikcyjna ze świata książek dla dzieci o Kubusiu Puchatku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌkwapɔˈwuxɨ, AS: ku̯apou̯uχy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłapouch m., kłapouszek m.

Wiktionary

# kłapouszek

zdrobniale o kłapouchu

SJP.pl

# kłaptocz

nazwisko

SJP.pl

# kłaść

1. umieszczać coś gdzieś
2. budować, układać (np. kłaść podłogę, kłaść fundamenty)
3. przechylać, przewracać
4. potocznie: zaprzepaszczać coś przez nieudolność

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. położyć)

(1.1) umieszczać coś w jakimś miejscu

(1.2) budować

(1.3) zmieniać pozycję przedmiotu na poziomą

(1.4) pokrywać warstwą

(1.5) sprawiać że ktoś się położy, lub pójdzie spać

(1.6) układać

(1.7) pot. udaremniać, powodować niepowodzenie

(1.8) pot. przen. przekonywać kogoś do seksu ze sobą

czasownik zwrotny niedokonany kłaść się (dk. położyć się)

(2.1) zmieniać pozycję na leżącą

(2.2) iść spać

(2.3) przewracać się lub przechylać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kładłem to gdzieś tutaj, przecież pamiętam…

(1.2) Murarz kładzie ścianę.

(1.3) Syneczku, nie kładź butelki na boku, bo całe mleko wypłynie…

(1.4) Na krem kładę podkład i puder.

(1.5) Kładziemy dziecko spać codziennie o dziewiątej.

(1.6) Lubię kłaść pasjansa.

(1.6) Czy fachowiec od kafelków kładzie też panele?

(1.7) I w ten sposób dyrektor kładł plan za planem, nie patrząc na konsekwencje.

(1.8) Niezły jest, kładzie te laski jedną za drugą!

(2.1) Nie kładź się na lewym boku, to szkodzi na serce.

(2.2) Kładziemy się, jutro trzeba wcześnie wstać.

(2.3) Jacht kładł się na falach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwaɕt͡ɕ, AS: ku̯aść

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. układać, odłożyć, rozkładać, położyć, pokładać ndk., podkładać ndk., nakładać ndk., wykładać ndk., zakładać ndk., przekładać ndk., przedkładać ndk., odkładać ndk., dokładać ndk., składać ndk.

rzecz. kładzenie n., pokładełko n., pokładne n., rozkładanka ż.

przym. pokładny, układny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stawiać, umieszczać, wkładać

(1.5) reg. śl. lygać.

(1.6) układać

(1.7) doprowadzać do upadku, ulewać, utrącać

(1.8) kochać się, mieć z kimś seks, podrywać

(2.2) iść spać

(2.3) przewracać się, przechylać się

Wiktionary

# kłębanowice

2 miejscowości w Polsce:

- Kłębanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Legnickie Pole
- Kłębanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Radwanice

Wikipedia

# kłębek

1. zdrobnienie od: kłąb (w znaczeniu czegoś splątanego)
2. kłębek nerwów - o osobie znerwicowanej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kłąb

(1.2) przędza (np. nić) zwinięty w kulkę

(1.3) kręcące się drobiny zawieszone w powietrzu

Wiktionary

Kłębek – owocostan powstający z kilku (zwykle od 2 do 6) drobnych owoców, które podczas dojrzewania tkwią w drewniejącym okwiecie, charakterystyczny dla roślin z rodzaju burak (Beta). To samo określenie stosowane jest w niektórych źródłach także w odniesieniu do kwiatostanu o skróconej osi i krótkoszypułkowych lub siedzących kwiatach typowych dla buraków. W literaturze botanicznej kwiatostany takie określane są nazwą kłębik.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Czy mógłbyś zwinąć tę włóczkę w kłębek?

(1.3) Ponad naszymi głowami unosiły się kłębki kurzu poruszone przez wpadające oknem świeże powietrze.

(1.3) Kłębki dymu z niedopalonego papierosa wirowały nad popielnicą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɛ̃mbɛk, AS: ku̯ẽmbek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłębowisko n., kłębczak m.

:: zdrobn. kłębuszek m.

:: zgrub. kłąb m.

czas. kłębić

przym. kłębiasty, skłębiony, kłębuszkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłębuszek

(1.3) kłębuszek, chmurka, obłoczek

Wiktionary

# kłębian

rodzaj roślin z rodziny bobowatych

SJP.pl

Kłębian (Pachyrhizus) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 5 gatunków występujących w tropikach na kontynentach amerykańskich. Kłębian kątowaty został szerzej rozpowszechniony, jako zdziczały występuje np. w Azji wschodniej.

Wikipedia

# kłębiasty

przymiotnik

(1.1) kształtem przypominający kłąb

(1.2) meteorol. o kształcie kopulastym u góry, a prawie płaski u dołu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłąb mrz., kłębek mrz., kłębienie n., kłębowisko n.

czas. kłębić

przym. pokłębiony, skłębiony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pokłębiony, skłębiony

Wiktionary

# kłębić

1. rzadko: formować w kłęby, tworzyć kłęby; burzyć, kotłować;
2. zbijać się w kłąb, w kłęby, tworzyć kłębowisko

SJP.pl

# kłębisko

zgrubienie od: kłąb

SJP.pl

# kłębkowy

→ kłębek

SJP.pl

#### Patrz:

kłębek

# kłębowisko

1. coś kłębiącego się, zwijającego się w kłęby, tworzącego kłąb;
2. splątana masa osób, zwierząt lub rzeczy; tłum, stado, kłąb;
3. w przenośni: o natrętnych myślach, gwałtownych a nieuporządkowanych uczuciach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grupa splątanych ze sobą rzeczy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłąb mrz., kłębek mrz.

przym. kłębiasty

Wiktionary

# kłębowo

Kłębowo (niem. Wernegitten) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński.

Do 1954 roku wieś należała i była siedzibą gminy Kębłowo, następnie gromady Kłębowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

# kłębowy

przymiotnik od: kłąb

SJP.pl

# kłębuszek

zdrobnienie od: kłębek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kłębek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłąb m., kłębek m.

czas. kłębić ndk.

Wiktionary

# kłębuszkowy

→ kłębuszek

SJP.pl

#### Patrz:

kłębuszek

# kłęby

1. kuliste nagromadzenie np. nici, pszczół;
2. zad oraz miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;
3. zgrubiona część łodygi roślin

SJP.pl

- Kłęby – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Golczewo
- Kłęby – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Warnice
- Kłęby – zlikwidowany przystanek gryfickiej kolei wąskotorowej w Kłębach, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia

# kłecczanin

mieszkaniec Kłecka

SJP.pl

# kłecczanka

mieszkanka Kłecka

SJP.pl

# kłecki

przymiotnik od: Kłecko

SJP.pl

# kłecko

przymiotnik od: Kłecko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kłecko (niem. Kletzko) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kłecko.

Kłecko uzyskało lokację miejską w 1265 roku. Miasto królewskie należące do starostwa kłeckiego, pod koniec XVI wieku leżało w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1954–1972 miasto było siedzibą władz gromady Kłecko, ale nie należało do niej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɛt͡skɔ, AS: ku̯ecko

Wiktionary

# kłeczek

nazwisko

SJP.pl

# kłęk

rodzaj roślin z rodziny bobowatych

SJP.pl

Kłęk (Gymnocladus Lam.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje 6 gatunków drzew. Jeden gatunek – kłęk kanadyjski G. dioicus występuje we wschodniej części Ameryki Północnej. Pozostałe rosną w południowo-wschodniej Azji: dwa w południowych Chinach, jeden w północno-wschodnich Indiach i dwa na Półwyspie Indochińskim. Rośliny te rosną w lasach strefy umiarkowanej i w lasach górskich strefy tropikalnej, zarówno na stokach jak i nad rzekami.

Wikipedia

# kłobucczanin

mieszkaniec Kłobucka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kłobucka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chodził do kłobuckiego liceum, ale nie jest kłobucczaninem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłobuck m.

:: fż. kłobucczanka ż.

przym. kłobucki

Wiktionary

# kłobucczanka

mieszkanka Kłobucka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kłobucka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ewa chodziła do kłobuckiego liceum, ale nie jest kłobucczanką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłobuck m.

:: fm. kłobucczanin m.

przym. kłobucki

Wiktionary

# kłobuck

miasto w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Kłobuck – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kłobuck. Kłobuck leży na terenie historycznej Małopolski, w pobliżu jej granic z Wielkopolską i Górnym Śląskiem.

Kłobuck jest ośrodkiem administracyjnym, kulturalnym i gospodarczym o znaczeniu regionalnym w subregionie północnym województwa śląskiego. Położony jest w bliskim sąsiedztwie Częstochowy i jest miastem wspomagającym rozwój aglomeracji częstochowskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W środę pojadę na targ do Kłobucka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɔbut͡sk, AS: ku̯obuck

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłobucczanin m., kłobucczanka ż.

przym. kłobucki

Wiktionary

# kłobucki

przymiotnik od: Kłobuck

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy Kłobuckowi, związany lub pochodzący z Kłobucka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chleb kłobucki jest w tym mieście popularnym wypiekiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwɔˈbut͡sʲci, AS: ku̯obucʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłobuck m., kłobucczanin m., kłobucczanka ż.

Wiktionary

# kłobuczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. techn. przesłonka w lampie naftowej

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kłobuk mrz., kłobukorz mos.

Wiktionary

# kłobuczka

jednoroczna lub dwuletnia roślina zielna z rodziny baldaszkowatych

SJP.pl

Wikipedia

# kłobuczyn

Kłobuczyn (pol. hist. Kłobucko) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Gaworzyce.

Wikipedia

# kłobuk

1. greckokatolickie nakrycie głowy duchownych;
2. czarny kapelusz góralski;
3. warmińsko-mazurski zły duch;
4. dawniej: wysoka czapka; kołpak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odzież. daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. kapelusz

(1.2) daw. wzniesienie, wzgórze

(1.3) odzież. etn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. czarny kapelusz góralski wykonany z pilśni;

(1.4) odzież. rel. nakrycie głowy duchownych prawosławnych i greckokatolickich, wysokie z welonem

(1.5) odzież. przest. ozdobna, futrzana czapka, kołpak;

(1.6) daw. hand. gw-pl|Śląsk Cieszyński. okrągła bryłka cukru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) mitsłow. demon opiekujący się domostwem;

Wiktionary

- kłobuk – nakrycie głowy:
  - pilśniowy kapelusz góralski
  - ozdobne nakrycie głowy duchownych prawosławnych i greckokatolickich
  - dawniej: wysokie nakrycie głowy – kołpak
- kłobuk – demon opiekujący się ogniskiem domowym.
  - Chochlik, diabeł, demon występujący w legendach warmińskich. Przeszkadzał w żniwach, np. zatruwając zboże.

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (2.1) Kłobuk usłyszał jękliwy głos żurawi i w jego ptasie serce zakradła się tęsknota, aby wznieść się w błękitne niebo.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈkwɔbuk, AS: ku̯obuk

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. kłobukorz mos., kłobuczek mrz.

  Wiktionary

# kłobukorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rzem. wytwórca kłobuków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłobuk mrz., kłobuczek mrz.

Wiktionary

# kłobukowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Kłobukowski – francuski dyplomata
- Konstanty Kłobukowski – polski szlachcic, wojskowy i dworzanin
- Michał Kłobukowski – polski tłumacz literatury amerykańskiej i angielskiej, poeta

Wikipedia

# kłoć

szarozielona bylina z rodziny turzycowatych albo wymłócona słoma

SJP.pl

Kłoć (Cladium P.Browne) – rodzaj roślin należący do rodziny ciborowatych. Współcześnie wyróżnia się w obrębie rodzaju zwykle trzy gatunki. Jeden z nich występuje w Europie (także w Polsce) – kłoć wiechowata (Cladium mariscus). Ten i pozostali przedstawiciele występują poza tym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Wikipedia

# kłócenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kłócić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwuˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ku̯ucẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. kłócić

rzecz. skłócenie n.

Wiktionary

# kłochtun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. ornit. nazwa systematyczna|Anas formosa|ref=tak., cyranka syberyjska

Wiktionary

Bajkałówka, cyraneczka bajkalska, cyranka bajkalska, kłochtun (Sibirionetta formosa) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) cyranka syberyjska, cyraneczka bajkalska

Wiktionary

# kłócić

1. doprowadzać do kłótni, niezgody;
2. wstrząsać powodując zmieszanie; gwałtownie mieszać;
3. kłócić się -
a) toczyć spór, spierać się;
b) pozostawać w sprzeczności, nie pasować do czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) doprowadzać do kłótni, niezgody

(1.2) przest. wprowadzać zamieszanie, zaburzać

czasownik zwrotny niedokonany kłócić się

(2.1) toczyć spór, spierać się

(2.2) pozostawać w sprzeczności, nie pasować do czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ona kłóciła tych dwóch panów.

(1.2) Nie będę – rzekł Hrabia – szczęścia Pani kłócił.

(2.1) Wczoraj kłóciliśmy się o pierwszeństwo pod prysznicem tak długo, aż zabrakło ciepłej wody.

(2.2) Różowy kolor koszulki kłóci się z twoim ciemnym zarostem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwut͡ɕit͡ɕ, AS: ku̯ućić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłótnik mos., kłótnia ż., kłótliwość ż., kłócenie n., skłócenie n.

przym. kłótliwy

czas. pokłócić, skłócić, wykłócić, zakłócić

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) sprzeczać się, drzeć koty, awanturować się, iść na udry; gw-pl|Śląsk Cieszyński|wadzić., gw-pl|Śląsk Cieszyński|jargać sie.

(2.2) gryźć się

Wiktionary

# kłociowy

→ kłoć

SJP.pl

#### Patrz:

kłoć

# kłoczew

wieś w Polsce

SJP.pl

Kłoczew – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Kłoczew. Przez miejscowość przepływa Okrzejka, dopływ Wisły.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłoczew. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# kłoczewski

przymiotnik od: Kłoczew

SJP.pl

# kłoczowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Eugeniusz Kłoczowski – polski ziemianin, inżynier rolnik, publicysta
- Jan Andrzej Kłoczowski – rzymskokatolicki ksiądz, dominikanin
- Jerzy Kłoczowski – polski historyk, senator
- Józef Kłoczowski – polski urzędnik w zaborze rosyjskim, burmistrz Piaseczna w latach 1860–1864
- Kasper Kłoczowski – polski urzędnik
- Mikołaj Kłoczowski – polski urzędnik
- Paweł Kłoczowski – polski filozof polityki i teoretyk idei, publicysta
- Piotr Kłoczowski – polski eseista, historyk literatury, edytor, wydawca

Wikipedia

# kłoda

przeszkoda; zwalony pień drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pień zrąbanego drzewa ociosany z gałęzi

(1.2) stpol. duża beczka do przechowywania produktów płynnych lub suchych

(1.3) stpol. dyby do zakuwania nóg więźniów

Wiktionary

- Kłoda (surowiec drzewny) – surowiec drewna okrągłego o określonych wymiarach,
- Kłoda (leśnictwo) – forma pnia wytwarzana przez drzewa,
- Kłoda (narzędzie kary) – narzędzie kary stosowane w średniowieczu,
- Kłoda (konie) – nazewnictwo tułowia u koni
- Kłoda (Góry Złote) – szczyt
- Kłodzina – rodzaj łodygi (pnia) występujący np. u palm

W Polsce

- Kłoda – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Żukowice
- Kłoda – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Kurów
- Kłoda – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew
- Kłoda – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Rytwiany
- Kłoda – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Rydzyna
- Kłoda – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Szydłowo
- Kłoda – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Szydłowo
- Kłoda – gromada w powiecie puławskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kłody spławia się rzeką.

(1.4) Żywy motor konia oparty jest na poziomej kłodzie, złożonej z kręgów (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɔda, AS: ku̯oda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłodzko n., kłódka ż., kłodnik mos.

przym. kłodowy, kłodzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) klocek, wałek

(1.2) fasa

Wiktionary

# kłodawa

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

Wiktionary

Kłodawa – miasto w Polsce w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kłodawa. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego.

Kłodawa leży w historycznej ziemi łęczyckiej, na Wysoczyźnie Kłodawskiej, nad Rgilewką (dopływ Warty). W mieście znajduje się największa w Polsce czynna kopalnia soli (sól kamienna, sól potasowa i sól magnezowa), a zarazem jest tam najgłębsza podziemna trasa turystyczna w kraju (600 metrów).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Kłodawie znajduje się największa w Polsce kopalnia soli.

(1.2) Wójt Kłodawy nie chce odwołać skarbniczki gminy oskarżonej o kradzież pieniędzy. Czeka na wyrok, choć skarbniczka przyznała się do winy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwɔˈdava, AS: ku̯odava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłodawianin m., kłodawianka ż.

przym. kłodawski

Wiktionary

# kłodawianin

mieszkaniec Kłodawy

SJP.pl

# kłodawianka

mieszkanka Kłodawy

SJP.pl

# kłodawski

przymiotnik od: Kłodawa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kłodawy, związany z Kłodawą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłodawa ż., kłodawianin m., kłodawianka ż.

Wiktionary

# kłódeczka

zdrobnienie od: kłódka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kłódka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwuˈdɛt͡ʃka, AS: ku̯udečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłódka ż.

Wiktionary

# kłodka

dawniej:
1. zdrobnienie od: kłoda; kłódka;
2. kłódka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

(1.2) ent. pot. larwa chruścika w domku

(1.3) rzad. zdrobn. od: kłoda

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedyna toaleta w parku była zamknięta na zardzewiałą kłódkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwutka, AS: ku̯utka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłódkarz mos., kłódkarstwo n., kłoda ż., kłodka ż., kłodzina ż.

:: zdrobn. kłódeczka ż.

przym. kłodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kłodka

Wiktionary

# kłódkarz

ślusarz wyrabiający kłódki

SJP.pl

# kłodkowski

nazwisko

SJP.pl

# kłódkowy

→ kłódka

SJP.pl

#### Patrz:

kłódka

# kłodnica

rzeka w Polsce

SJP.pl

Kłodnica (niem. Klodnitz) – rzeka w południowej Polsce, prawostronny dopływ rzeki Odry.

Wikipedia

# kłodnicki

przymiotnik od: Kłodnica

SJP.pl

# kłodnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. więzień

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɔdʲɲik, AS: ku̯odʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłoda ż.

przym. kłodowy

Wiktionary

# kłodno

W Polsce

- Kłodno – osada w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sulęczyno
- Kłodno – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
- Kłodno – część wsi Warszkowo, w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Sławno

Wikipedia

# kłodowisko

miejsce, gdzie gromadzi się kłody

SJP.pl

# kłodowy

przymiotnik od: kłoda

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kłodą, dotyczący kłody

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skansen oświetlił kapliczki kłodowe od strony promenady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłoda ż., Kłodzko n., kłódka ż., kłodnik mos.

przym. kłodzki

Wiktionary

# kłodzczaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kłodzczanka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłodzczanka ż.

Wiktionary

# kłodzczanin

mieszkaniec Kłodzka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kłodzka

(1.2) osoba pochodząca z Kłodzka, urodzona w Kłodzku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwɔt͡sˈt͡ʃãɲĩn, AS: ku̯ocčãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłodzko n., Kłodzczyzna ż., Kłodzkie n.

:: fż. kłodzczanka ż.

przym. kłodzki

Wiktionary

# kłodzczanka

mieszkanka Kłodzka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kłodzka

(1.2) kobieta pochodząca z Kłodzka, urodzona w Kłodzku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwɔt͡sˈt͡ʃãnka, AS: ku̯ocčãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłodzko n., Kłodzczyzna ż.

:: fm. kłodzczanin m.

:: zdrobn. kłodzczaneczka ż.

przym. kłodzki

Wiktionary

# kłódzieński

→ Kłódno

SJP.pl

#### Patrz:

Kłódno

# kłodzina

inaczej pień palmy np. daktylowej, poprawna nazwa botaniczna tej części rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pień palmy;

Wiktionary

Kłodzina – rodzaj pnia występujący u palm.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kwɔˈd͡ʑĩna, AS: ku̯oʒ́ĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłódka ż.

Wiktionary

# kłodziński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Kłodziński:

- Abdon Kłodziński (1881–1937) – polski historyk
- Adam Kłodziński (1877–1945) – polski historyk
- Anna Kłodzińska (1915–2008) – polska dziennikarka
- Feliks Kłodziński (1913–1963) – polski artysta
- Jan Kłodziński (1791–1876) – polski prawnik i encyklopedyst
- Marek Kłodziński (ur. 1938) – polski ekonomista
- Wawrzyniec Kłodziński (zm. 1587) – wojski sochaczewski

Wikipedia

# kłodzisko

1. zgrubienie od: kłoda;
2. część kowadła; szabota

SJP.pl

Kłodzisko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Wronki, przy drodze wojewódzkiej nr 182.

Wieś szlachecka Kłodzieisko położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

# kłodzki

przymiotnik od: Kłodzko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kłodzkiem, dotyczący Kłodzka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odwiedzili również Kotlinę Kłodzką, gdzie obejrzeli przepiękną Jaskinię Mroźną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɔt͡sʲci, AS: ku̯ocʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłodzko n., kłodzczanin m., kłodzczanka ż., kłoda ż.

przym. kłodowy

Wiktionary

# kłodzko

przymiotnik od: Kłodzko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce w województwie dolnośląskim;

Wiktionary

Kłodzko (tuż po wojnie Kładzko, łac. Glacium, Glacensis urbs, Glocium, niem. Glatz, dial. Glooz, cz. Kladsko) – miasto w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu kłodzkiego i gminy wiejskiej Kłodzko.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 25 113 mieszkańców (173. miejsce w kraju). Gęstość zaludnienia wynosiła 1011 osób/km² (21. miejsce w województwie).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɔt͡skɔ, AS: ku̯ocko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłoda ż., kłodzczanin m., kłodzczanka ż., Kłodzczyzna ż.

przym. kłodzki, podkłodzki, kłodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Kładzko

Wiktionary

# kłokoczka

drzewo lub krzew z rodziny kłokoczkowatych

SJP.pl

Kłokoczka (Staphylea L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kłokoczkowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia od 13 do 24 gatunków. Są to krzewy i małe drzewa występujące w strefie umiarkowanej Eurazji i Ameryki Północnej, sięgające strefy tropikalnej na Półwyspie Indochińskim i w północno-zachodniej części Ameryki Południowej. W Polsce rośnie dziko jeden gatunek – kłokoczka południowa S. pinnata. Kokoczki rosną w różnych formacjach leśnych, często na obszarach górskich. Kwiaty zapylane są przez pszczoły.

Wikipedia

# kłokoczkowate

rodzina krzewów

SJP.pl

Wikipedia

# kłokoczkowaty

o cechach kłokoczkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# kłokoczyn

2 miejscowości w Polsce:

- Kłokoczyn – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
- Kłokoczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz

Wikipedia

# kłomia

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomnia, kłomla, kłonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryb. sieć rybacka rozpięta na drewnianej, trójkątnej ramie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłomla, kłomnia

Wiktionary

# kłomla

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomia, kłomnia, kłonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sieć rybacka rozpięta na drewnianej, trójkątnej ramie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłomia, kłomnia

Wiktionary

# kłomnia

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomia, kłomla, kłonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sieć rybacka rozpięta na drewnianej, trójkątnej ramie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłomia, kłomla

Wiktionary

# kłomnice

wieś w Polsce

SJP.pl

Kłomnice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kłomnice.

Leży na północny wschód od Częstochowy, przy drodze krajowej nr 91 Częstochowa – Piotrków Trybunalski.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłomnice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Kłomnice.

Wikipedia

# kłomnicki

przymiotnik od: Kłomnice

SJP.pl

# kłonia

sieć rybacka rozpięta na drewnianych ramach w kształcie ostrosłupa; kłomia, kłomla, kłomnia

SJP.pl

Kłonia – tradycyjne narzędzie rybackie służące do nabierania.

Wikipedia

# kłonić

pochylać, nachylać, kierować w dół, w bok

SJP.pl

# kłonica

drąg stalowy stanowiący część przyczepy lub platformy kolejowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element wozu konnego, jeden z czterech drążków przytrzymujących drabiny lub skrzynię wozu, a umocowanych na jego osiach;

Wiktionary

Kłonica – część wozu konnego.

W wozie były cztery kłonice. Utrzymywały one we właściwym położeniu drabiny, półkoszki lub gnojówki. Miały one formę drążków o przekroju kwadratowym lub prostokątnym. Wykonane były z drewna dębowego, brzozowego lub grabowego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kłonicowy

Wiktionary

# kłonicowy

przymiotnik od: kłonica

SJP.pl

# kłonówek

3 miejscowości w Polsce:

- Kłonówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
- Kłonówek-Kolonia – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd
- Kłonówek-Wieś (do 2013 Kłonówek) – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd

Wikipedia

# kłopeć

dawniej: kawał, bryła oderwana w kopalni, odłamek

SJP.pl

# kłopocik

zdrobnienie od: kłopot; problemik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kłopot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie kłopot, lecz tylko mały kłopocik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłopot m.

Wiktionary

# kłopocisko

zgrubienie od: kłopot

SJP.pl

# kłopocki

nazwisko

SJP.pl

# kłopoczyn

Kłopoczyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Sadkowice.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłopoczyn, po jej zniesieniu w gromadzie Lubania. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

# kłopot

trudna, skomplikowana lub przykra sytuacja, budząca niepokój, wymagająca jakiegoś działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przykra sytuacja, wymagająca reakcji

Wiktionary

## Miejscowości w Polsce

- Kłopot – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
- Kłopot – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Cybinka

- Kłopot – wieś na Ukrainie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mamy kłopot – dostawca nie dostarczył części na czas.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɔpɔt, AS: ku̯opot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłopotliwość ż., zakłopotanie n.

:: zdrobn. kłopocik mrz.

czas. kłopotać ndk., zakłopotać dk.

przym. kłopotliwy

przysł. kłopotliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) problem, ambaras, powikłanie, trudność, komplikacja, przeciwność, tarapaty, szkopuł; gw-pl|Śląsk Cieszyński|starość, sużyni., gw-pl|Zaolzie|opresyj.

Wiktionary

# kłopotać

1. martwić, zajmować, niepokoić kogoś czymś
2. kłopotać się - martwić, niepokoić się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakłopotać)

(1.1) sprawiać kłopot

czasownik zwrotny niedokonany kłopotać się (dk. zakłopotać się)

(2.1) być w trosce i / lub zmartwieniu o coś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłopot mrz., kłopotanie n.

przym. kłopotliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) martwić, niepokoić, trapić

(2.1) dbać, martwić się, niepokoić się, stresować się, troszczyć się

Wiktionary

# kłopotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kłopotać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niekłopotanie n.

czas. kłopotać ndk.

Wiktionary

# kłopotek

rodzaj chrząszcza z rodziny kózkowatych

SJP.pl

- Alojzy Kłopotek – chemik
- Andrzej Kłopotek – polityk PSL, brat Eugeniusza
- Eugeniusz Kłopotek – polityk PSL, brat Andrzeja
- Kłopotek czarny – chrząszcz
- Kłopotek – kaszubski herb szlachecki

Wikipedia

# kłopotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: kłopotliwie

SJP.pl

# kłopotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kłopotliwe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłopot mrz., zakłopotanie n.

przym. kłopotliwy

przysł. kłopotliwie

Wiktionary

# kłopotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: kłopotliwy

SJP.pl

# kłopotliwy

sprawiający kłopot; wprawiający w zakłopotanie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ, AS: ku̯opotlʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłopotliwość ż., kłopot m., kłopotek m., zakłopotanie n.

przysł. kłopotliwie

czas. kłopotać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krępujący, uciążliwy

Wiktionary

# kłopotowo

W Polsce

- Kłopotowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Dygowo
- Kłopotowo – wieś w woj.lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Witnica
- Kłopotowo – zlikwidowany przystanek kolei wąskotorowej w Kłopotowie, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia

# kłopotowski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Kłopotowski (ujednoznacznienie)
- Bolesław Hieronim Kłopotowski (1848-1903) – polski duchowny katolicki
- Edmund Kłopotowski (1888-1936) – polski ekonomista
- Ignacy Kłopotowski (1866-1931) – polski prezbiter katolicki
- Jerzy Tadeusz Kłopotowski (1892-1970) – polski inżynier
- Józef Kłopotowski (1900-1943) – polski nauczyciel
- Krzysztof Kłopotowski (ur. 1946) – polski dziennikarz i krytyk filmowy
- Michał Kłopotowski (1894-1940) – polski major
- Tadeusz Kłopotowski (1928-2003) – polski biochemik
- Władimir Kłopotowski (1883-1944) – rosyjski dziennikarz
- Zbigniew Kłopotowski (1922-2014) – polski architekt

Wikipedia

# kłopoty

potocznie: trudne, przykre sytuacje, niemiłe przygody; tarapaty

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Kłopoty-Bańki
- Kłopoty-Bujny
- Kłopoty-Patry
- Kłopoty-Stanisławy

Inne:

- Kłopoty – singiel polskiej piosenkarki Natalii Zastępy

Wikipedia

# kłos

1. rodzaj kwiatostanu spotykany głównie u roślin z rodziny traw;
2. rodzaj uczesania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roln. rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

(1.2) fryz. rodzaj warkocza przypominający kłos (1.1)

Wiktionary

Kłos (łac. spica, ang. spike, ear [of grain]) – rodzaj kwiatostanu groniastego, w którym na osadce siedzą kwiaty bezszypułkowe. Odmianą kłosa jest kwiatostan zwany kotką (np. u wierzb) i kolba (np. kwiatostany żeńskie kukurydzy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rolnik zerwał kilka kłosów pszenicy.

(1.2) Kłos wygląda bardzo efektownie, a przy tym wcale nie jest tak trudno go zapleść, jak by się wydawało.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwɔs, AS: ku̯os

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokłosie n., kłoszenie n.

:: zdrobn. kłosek m.

czas. kłosić się

przym. kłosowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kłosek

Wiktionary

# kłosek

1. mały kłos; kłosik
2. krzaczkowaty glon morski z typu brunatnic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kłos

(1.2) bot. kwiatostan charakterystyczny dla traw

(1.3) fryz. rodzaj warkocza przypominający kłos

Wiktionary

Kłosek (łac. spicula, ang. spikelet) – kwiatostan charakterystyczny dla traw, okryty od zewnątrz dwiema plewami, obejmujący jeden lub więcej (najczęściej 2–6) kwiatów, z których każdy znajduje się w okrywie łuskowatych plewek. Kłoski nie występują pojedynczo, lecz wchodzą w skład innych kwiatostanów złożonych – kłosów, gron i wiech.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɔsɛk, AS: ku̯osek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłos m., pokłosie n.

przym. kłosowy

Wiktionary

# kłosić

kłosić się - (o roślinach kłosowych) wytwarzać kłosy, rozwijać się w kłosy

SJP.pl

# kłosie

kłosy, rzadziej pojedynczy kłos

SJP.pl

# kłosiec

nałanek kłosiec - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych

SJP.pl

# kłosiewicz

nazwisko

SJP.pl

# kłosik

zdrobniale: kłos; kłosek

SJP.pl

# kłosiński

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Kłosiński (1892–1974) – kuśnierz
- Edward Kłosiński (1943–2008) – operator filmowy
- Henryk Kłosiński – śpiewak
- Jacek Kłosiński (1955–2014) – lekkoatleta
- Janusz Kłosiński (1920–2017) – aktor, reżyser
- Jerzy Kłosiński (ur. 1953) – dziennikarz
- Józef Kłosiński (1924–1944) – powstaniec
- Kazimierz Kłosiński (ur. 1940) – ekonomista
- Krzysztof Kłosiński (ur. 1951) – badacz literatury, tłumacz, profesor nauk humanistycznych
- Krzysztof Kłosiński (ur. 1975) – polski piłkarz
- Włodzimierz Kłosiński (1936–2018) – polski naukowiec, specjalista rybołówstwa dalekomorskiego.
- Zygmunt Kłosiński (1926–2000) – publicysta, historyk

Wikipedia

# kłosisty

mający bujne, pełne kłosy; pełen kłosów; kłośny

SJP.pl

# kłoskowce

rząd glonów z gromady brunatnic; Ectorpales

SJP.pl

# kłoskowiec

przedstawiciel rzędu glonów z gromady brunatnic

SJP.pl

# kłośnica

kłośnica tymotnica - gatunek muchówki z rodziny kłośnicowatych

SJP.pl

# kłośnicowate

o cechach kłośnicowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

Kłośnicowate, cuchnowate (Scathophagidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek i podrzędu krótkoczułkich. Obejmuje około 350 opisanych gatunków, prawie wyłącznie holarktycznych. Obie płcie są dychoptyczne. Charakteryzuje je również redukcja łuski tułowiowej. Dorosłe są zwykle drapieżne, rzadziej żywią się nektarem, kałem lub padliną. Larwy to głównie fitofagi, zwykle minujące, rzadko drapieżniki lub saprofagi.

Wikipedia

# kłośnicowaty

o cechach kłośnicowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

# kłośny

mający bujne, pełne kłosy; pełen kłosów; kłosisty

SJP.pl

# kłosować

1. nakładać opatrunek kłosowy;
2. wytwarzać kłosy; kłosić się;
3. dawniej: młócić z grubsza, obijając tylko dojrzalsze kłosy

SJP.pl

# kłosowaty

mający kształt kłosa

SJP.pl

# kłosowice

Kłosowice (niem. Klossowitz) – wieś sołecka w zachodniej Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, nad południowym brzegiem Warty, przy drodze wojewódzkiej nr 182, położona 2 km od gminnego Sierakowa i 9 km od powiatowego Międzychodu.Niewielki ośrodek usługowy i przemysłu spożywczego.

Wikipedia

# kłosowicz

nazwisko

SJP.pl

# kłosowiec

miododajna roślina z rodziny jasnotowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Agastache|ref=tak., rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kłosowiec anyżowy, inaczej zwany fenkułowym lub lofantem, to północnoamerykańska bylina o intensywnym aromacie anyżu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwɔˈsɔvʲjɛt͡s, AS: ku̯osovʹi ̯ec

Wiktionary

# kłosówka

Kłosówka (Holcus) – rodzaj bylin należących do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 12 gatunków występujących w Eurazji i północnej Afryce. Do flory Polski należą dwa gatunki – kłosówka miękka H. mollis i kłosówka wełnista H. lanatus.

Wikipedia

# kłosownica

Kłosownica (Brachypodium) – rodzaj bylin należących do rodziny wiechlinowatych. Należy tu 16 gatunków występujących w obszarach położonych w klimacie umiarkowanym półkuli północnej oraz w strefie międzyzwrotnikowej w górach. Do flory polskiej należą dwa gatunki rodzime: kłosownica pierzasta (B. pinnatum) i kłosownica leśna (B. sylvaticum), przejściowo zawlekana jest kłosownica dwukłoskowa (B. distachyon).

Wikipedia

# kłosownik

część młocarni służąca do usuwania ości z kłosów

SJP.pl

# kłosowo

W Polsce

- Kłosowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo
- Kłosowo – część wsi Rąb w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo
- Kłosowo – część wsi Mątowy Małe w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Miłoradz
- Kłosowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz

Wikipedia

# kłosowski

nazwisko

SJP.pl

- Kłosowski – polskie nazwisko. 27 stycznia 2022 r. nosiło je 7 178 Polaków.

Osoby o nazwisku Kłosowski:

- Grzegorz Kłosowski (ur. 1952) – fotograf, malarz
- Grzegorz Kłosowski (ur. 1952) – biolog
- Jerzy Kłosowski (1928–2007) – scenograf
- Józef Nikodem Kłosowski (1904–1959) – pisarz
- Karol Kłosowski (1882–1971) – malarz, rzeźbiarz
- Krzysztof Kłosowski (ur. 1980) – piłkarz ręczny
- Krzysztof Kłosowski (ur. 1975) – polityk
- Marcin Kłosowski (ur. 1977) – piłkarz
- Roman Kłosowski (1929–2018) – aktor
- Seweryn Kłosowski (1865–1903) – morderca
- Sławomir Kłosowski (ur. 1964) – polityk
- Stanisław Kłosowski (1913–1971) – pilot
- Stanisław Kłosowski (ur. 1952) – biolog, hydrobotanik
- Tomasz Kłosowski (ur. 1949) – fotografik, dziennikarz

Wikipedia

# kłosowy

przymiotnik od: kłos

SJP.pl

# kłótliwiec

potocznie: człowiek skłonny do kłótni; kłótnik, awanturnik, sekutnik, piekielnik

SJP.pl

# kłótliwiej

stopień wyższy od przysłówka: kłótliwie

SJP.pl

# kłótliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kłótliwe; cecha tych, którzy są kłótliwi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłótnictwo n., kłótnik m., kłótnica ż., kłótniarz m., kłótniarka ż., kłótnicki m., kłótnia ż., skłócenie n.

czas. kłócić

przym. kłótliwy

przysł. kłótliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. swarliwość

Wiktionary

# kłótliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: kłótliwy

SJP.pl

# kłótliwy

przymiotnik

(1.1) skłonny do kłótni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On jest osobą niezwykle kłótliwą, bardzo trudno się z nim dogadać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwuˈtlʲivɨ, AS: ku̯utlʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłótliwość ż., kłótnia ż., kłótnik m., kłótnica ż., skłócenie n., pokłócenie n.

czas. skłócać, kłócić ndk., pokłócić dk., skłócić dk.

przysł. kłótliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) swarliwy

Wiktionary

# kłótnia

konflikt, scysja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Budowa domu spowodowała kłótnię małżonków.

(1.1) Moi drodzy, po co kłótnie, po co wasze swary głupie, wnet i tak zginiemy w zupie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwutʲɲa, AS: ku̯utʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłótliwość ż., kłótnik m., skłócenie n.

przym. kłótliwy

przysł. kłótliwie

czas. kłócić się, kłócić, pokłócić, skłócać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) awantura, sprzeczka, spór, stpol. swarzenie

Wiktionary

# kłótnica

potocznie: kłótliwa, złośliwa, niesympatyczna kobieta; złośnica, piekielnica, szantrapa, awanturnica, sekutnica

SJP.pl

Kłótnica – część wsi Nakla w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Parchowo, nad północnym brzegiem jeziora Glinowskiego. Wchodzi w skład sołectwa Nakla.

W latach 1975–1998 Kłótnica administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

# kłótnicki

→ kłótnik

SJP.pl

#### Patrz:

kłótnik

# kłótnik

potocznie: człowiek skłonny do kłótni; kłótliwiec, awanturnik, sekutnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba, która często kłóci się z innymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ileż trzeba złości, aby Sejm, gdzie elita kraju miała stanowić prawo i rozważnie dyskutować o Polsce, zmienić w sabat kłótników?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłótnia ż., kłótniarz m.

:: fż. kłótnica ż.

czas. kłócić ndk.

przym. kłótliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. kłótniarz

Wiktionary

# kłowacz

1. gatunek błonkówki z rzędu gąsienicznikowatych;
2. kłowacz kaktusowy - gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych

SJP.pl

# kłowacznik

kłowacznik władczy - gatunek błonkówki z rzędu gąsienicznikowatych

SJP.pl

# kłówka

ryba z rzędu okoniokształtnych

SJP.pl

# kłowy

→ kieł, np. kłowe zęby

SJP.pl

# kłuć

1. przebijać czymś ostro zakończonym, ranić przez ukłucie
2. ostro boleć

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym

(1.2) (o owadach) żądlić

(1.3) wywoływać uczucie ostrego bólu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Od dwóch dni kłuje mnie w boku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwut͡ɕ, AS: ku̯uć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłucie n., ukłucie n., przekłucie n., kół mrz.

czas. ukłuć dk., nakłuć dk., nakłuwać ndk., przekłuć dk., przekłuwać ndk., wykłuć dk., wykłuwać ndk., zakłuć dk., zakłuwać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dźgać

(1.2) żądlić, ciąć, gryźć

(1.3) strzykać

Wiktionary

# kłucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kłuć.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czuję kłucie w lewym boku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈkwut͡ɕɛ, AS: ku̯uće

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kłuć.

Wiktionary

# kłuciński

nazwisko polskie

SJP.pl

# kłucki

→ Kłucko

SJP.pl

#### Patrz:

Kłucko

# kłucko

→ Kłucko

SJP.pl

Kłucko – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Radoszyce.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłucko, po jej zniesieniu w gromadzie Smyków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

#### Patrz:

Kłucko

# kłudno

nazwa dwóch wsi w województwie mazowieckim

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Kłudno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Klwów
- Kłudno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Wieniawa

Zobacz też: Nowe Kłudno, Stare Kłudno

Wikipedia

# kłudzieński

→ Kłudno

SJP.pl

#### Patrz:

Kłudno

# kłująco

1. w sposób wywołujący uczucie ostrego, przenikliwego bólu;
2. o świetle: w sposób działający intensywnie na zmysł wzroku

SJP.pl

# kłujka

ssąco-kłujący aparat gębowy u owadów

SJP.pl

Kłujka – narząd gębowy występujący u niektórych owadów, głównie pluskwiaków i komarów. Przypomina wyglądem kolec, a główną funkcję pełni w pozyskiwaniu przez owady pożywienia.

Wikipedia

# kłunia

regionalne: szopa, stodoła

SJP.pl

# kłus

1. bieg zwierzęcia czworonożnego, najczęściej konia, pośredni pod względem szybkości między stępem a galopem (cwałem);
2. potocznie: bardzo szybki bieg człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeźdz. dwutaktowy chód konia;

(1.2) zool. dwutaktowy chód zwierząt czworonożnych;

Wiktionary

- kłus (chód) – sposób poruszania się zwierząt czworonożnych
- kłus (jeździectwo) – dwutaktowy chód konia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Klacz ma problemy z kopytem, o żadnym kłusie nie może być nawet mowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: kwus, AS: ku̯us

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłusak m., kłusowanie n.

:: zdrobn. kłusik m.

czes. kłusować ndk., pokłusować dk.

przym. kłusowy

przysł. kłusem, kłusa

czas. kłusować

Wiktionary

# kłusa

przysłówek

(1.1) jeźdz. o biegu: szybko, ale nie galopem

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: kłus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pojechali kłusa ku pobliskim zabudowaniom klasztornym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłus m., kłusak m., kłusowanie n.

czas. kłusować ndk.

przysł. kłusem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłusem, daw. rysią

Wiktionary

# kłusacki

→ kłusak

SJP.pl

#### Patrz:

kłusak

# kłusak

koń przyuczony do bardzo szybkiego kłusa, używany głównie do wyścigów w zaprzęgu; rysak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) jeźdz. koń przyuczony do bardzo szybkiego kłusa

Wiktionary

Kłusak – typ konia obejmujący kilka ras:

- kłusaki amerykańskie (wyhodowane w USA),
- kłusaki orłowskie (w Rosji),
- kłusaki rosyjskie (wyhodowane w Rosji w wyniku krzyżowania z kłusakami amerykańskimi),
- kłusaki francuskie (we Francji).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkwusak, AS: ku̯usak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłus mrz., kłusowanie n.

czas. kłusować ndk.

przysł. kłusa, kłusem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rysak

Wiktionary

# kłusek

nazwisko

SJP.pl

# kłusem

bardzo szybko; tak, jak porusza się kłusujący koń

SJP.pl

przysłówek

(1.1) jeźdz. o biegu: szybko, ale nie galopem

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: kłus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pojechali kłusem ku wodospadom.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłus m., kłusak m., kłusowanie n.

czas. kłusować ndk.

przysł. kłusa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłusa, daw. rysią

Wiktionary

# kłusik

zdrobnienie od: kłus

SJP.pl

# kłusol

potocznie: kłusownik

SJP.pl

# kłusować

1. biec kłusem
2. trudnić się kłusownictwem

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) łow. nielegalnie polować na zwierzynę lub łowić ryby

(1.2) jeźdz. biec kłusem

(1.3) jeźdz. jechać kłusem

(1.4) pot. przen. bardzo szybko biec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłus m., kłusowanie n., kłusownictwo n., kłusownik m., kłusowniczka ż.

:: zdrobn. kłusik m.

czas. pokłusować dk.

przym. kłusowniczy, kłusowy

przysł. kłusem, kłusa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) pędzić, gnać

Wiktionary

# kłusowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kłusować.

(1.2) o koniu poruszanie się w tempie kłusa

(1.3) uprawianie kłusownictwa

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2)

rzecz. kłus m., kłusik m., kłusak m.

czas. kłusować ndk.

przym. kłusowy, kłusacki

(1.3)

rzecz. kłusownictwo n., kłusownik m.

czas. kłusować ndk.

przym. kłusowniczy

Wiktionary

# kłusownictwo

polowanie na zwierzynę w niedozwolony sposób, w niedozwolonym miejscu lub czasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) łow. nielegalne łowienie zwierząt

Wiktionary

Kłusownictwo – zabijanie, chwytanie lub ściganie zwierzyny oraz łowienie ryb z naruszeniem obowiązującego prawa, bez wymaganych uprawnień, w niedozwolony prawem sposób, a także w niedozwolonym czasie lub miejscu.

Nielegalne działania przeciwko roślinności określa się mianem szkodnictwa leśnego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kłusowniczka ż., kłusol mos., kłusowanie n., kłusowniczość ż., kłusownik mos.

czas. kłusować ndk.

przym. kłusowniczy

przysł. kłusowniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kłusowanie

Wiktionary

# kłusowniczka

kobieta polująca na zwierzynę w sposób niedozwolony lub w niedozwolonym miejscu i czasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się kłusownictwem, nielegalnie polująca na zwierzęta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌkwusɔvʲˈɲit͡ʃka, AS: ku̯usovʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłusownictwo n., kłusownik m., kłusowanie n.

przym. kłusowniczy

czas. kłusować

Wiktionary

# kłusowniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) łow. związany z kłusownictwem albo kłusownikiem, dotyczący kłusownictwa albo kłusownika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłusownictwo n., kłusownik mos., kłusowniczka ż., kłusowanie n.

czas. kłusować ndk.

Wiktionary

# kłusownik

osoba polująca na zwierzynę w sposób niedozwolony lub w niedozwolonym miejscu i czasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) łow. człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta

Wiktionary

Kłusownictwo – zabijanie, chwytanie lub ściganie zwierzyny oraz łowienie ryb z naruszeniem obowiązującego prawa, bez wymaganych uprawnień, w niedozwolony prawem sposób, a także w niedozwolonym czasie lub miejscu.

Nielegalne działania przeciwko roślinności określa się mianem szkodnictwa leśnego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: kwuˈsɔvʲɲik, AS: ku̯usovʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłusownictwo n., kłusowanie n.

:: fż. kłusowniczka ż.

czas. kłusować ndk.

przym. kłusowniczy

Wiktionary

# kłusowy

przymiotnik od: kłus

SJP.pl

# kłuszyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. zob. Kłuszyno. (historycznie używana nazwa miejscowości, nieopodal której odbyła się 4 lipca 1610 roku bitwa)

Wiktionary

Kłuszyno (ros. Клушино) – wieś (ros. деревня, trb. dieriewnia) w Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie gagarińskim, 250 km na wschód od Smoleńska, 150 km na zachód od Moskwy, 10–15 km na północ od miasta Gagarin.

Koło wsi Prieczistoje, kilka kilometrów na zachód od Kłuszyna, w dniu 4 lipca 1610 roku wojsko Rzeczypospolitej (6,8 tys. jazdy, w tym husaria, 200 piechoty, 2 działa) dowodzone przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego pokonało armię rosyjską kniazia Dymitra Szujskiego i posiłkowy korpus szwedzki (łącznie 35 tys.). Armia rosyjska i korpus szwedzki dążyły na odsiecz oblężonemu Smoleńskowi. Sukces ten otworzył Żółkiewskiemu drogę na Moskwę, którą Polacy zdobyli. Hetman Żółkiewski ocenił bitwę kłuszyńską jako największe osiągnięcie w swojej karierze.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kłuszyński

Wiktionary

# kłuszyno

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, miejsce bitwy w 1610 roku;

Wiktionary

Kłuszyno (ros. Клушино) – wieś (ros. деревня, trb. dieriewnia) w Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie gagarińskim, 250 km na wschód od Smoleńska, 150 km na zachód od Moskwy, 10–15 km na północ od miasta Gagarin.

Koło wsi Prieczistoje, kilka kilometrów na zachód od Kłuszyna, w dniu 4 lipca 1610 roku wojsko Rzeczypospolitej (6,8 tys. jazdy, w tym husaria, 200 piechoty, 2 działa) dowodzone przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego pokonało armię rosyjską kniazia Dymitra Szujskiego i posiłkowy korpus szwedzki (łącznie 35 tys.). Armia rosyjska i korpus szwedzki dążyły na odsiecz oblężonemu Smoleńskowi. Sukces ten otworzył Żółkiewskiemu drogę na Moskwę, którą Polacy zdobyli. Hetman Żółkiewski ocenił bitwę kłuszyńską jako największe osiągnięcie w swojej karierze.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. kłuszyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kłuszyn

Wiktionary

# kłuszyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kłuszynem, dotyczący Kłuszyna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Kłuszyno n., Kłuszyn mrz.

Wiktionary

# kłykacz

rodzaj ryb z rodziny nototeniowatych; antar

SJP.pl

Dissostichus – rodzaj ryb z rodziny nototeniowatych (Nototheniidae).

Wikipedia

# kłykcina

grudkowaty wykwit skórny, powstający w okolicy narządów rodnych i odbytu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. brodawkowaty wykwit skórny powstający w okolicy narządów rodnych i odbytu;

Wiktionary

# kłykciowy

związany z kłykciem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kłykciem, dotyczący kłykacia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kłykieć m.

Wiktionary

# kłykieć

1. w anatomii: staw łączący części palca; knykieć
2. w anatomii: wyrostek kostny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. wyrostek kostny przy nasadzie kości długich, będący elementem stawu i miejscem przyczepu ścięgien

(1.2) anat. spojenie stawowe palca ręki

(1.3) anat. człon palca ręki (zginający się)

Wiktionary

- kłykcie przyśrodkowy i boczny – części kości udowej
- kłykcie potyliczne – części kości potylicznej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈkwɨcɛ̇t͡ɕ, AS: ku̯yḱėć

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. kłykciowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) knykieć

Wiktionary

# kłys

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Kłys (ur. 1982) – polski judoka
- Jarosław Kłys (ur. 1977) – polski hokeista
- Katarzyna Kłys (ur. 1986) – polska judoczka
- Romuald Kłys (1937-1997) – polski reżyser filmów animowanych
- Stanisław Kłys (ur. 1934) – polski prawnik

Wikipedia

# kłysz

nazwisko

SJP.pl

# kłyżów

Kłyżów – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Pysznica.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kłyżów, po jej zniesieniu w gromadzie Zarzecze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

1 stycznia 2011 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji utworzyło z dwóch przysiółków tej wsi dwie nowe wsie: Krzaki i Słomianą.

Wikipedia

# l

1. litera oznaczająca głoskę "l";
2. symbol litra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła piętnastej litery polskiego alfabetu;

(1.2) numizm. symbol stanu lustrzanego

Wiktionary

L (el, minuskuła: l) – dwunasta litera alfabetu łacińskiego, piętnasta litera alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę płynną boczną, np. [l].

Nazwę tej litery w języku polskim wymawia się el.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|L.}}

źródła.

== L (język afar.) ==

wymowa.

IPA|l.

znaczenia.

litera

(1.1) La, majuskuła szesnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛl, AS: el

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|L.}}

źródła.

== L (język afar.) ==

wymowa.

IPA|l.

znaczenia.

litera

(1.1) La, majuskuła szesnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: l

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|L.}}

źródła.

== L (język afar.) ==

wymowa.

IPA|l.

znaczenia.

litera

(1.1) La, majuskuła szesnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: l

Wiktionary

# l'aquila

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Abruzja;

Wiktionary

L’Aquila – miasto w środkowych Włoszech, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego, nad rzeką Aterno, na północny wschód od Rzymu. W 2004 roku gminę zamieszkiwało 70,9 tys. osób. Ośrodek administracyjny regionu Abruzja i prowincji L’Aquila.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do 6 kwietnia L'Aquila tętniła studenckim życiem i gwarem turystów. Dziś wygląda jak po nalocie. O 3.32 nad ranem potężny wstrząs pogrzebał niemal 250 osób, 65 tys. skazał na bezdomność.

Wiktionary

# l'aquila

[czytaj: LAkłila] miasto w środkowych Włoszech

SJP.pl

# l-kształtny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma kształt litery L

Wiktionary

# l.

skrót od: liczba (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = liczba

(1.2) = lata, lat

Wiktionary

L. – skrót stosowany w botanice, umieszczany przy naukowej nazwie taksonu, którego autorem jest Karol Linneusz. Skrót ten oznacza, że Linneusz jako pierwszy opublikował w publikacji naukowej diagnozę taksonomiczną danego taksonu.

Na przykład zapis:

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym zdaniu podmiot jest w 3 os. l. poj. (= trzeciej osobie liczby pojedynczej)

(1.2) "Posterunek graniczny" (serb./boś./słow./mac./chorw., 15 l.)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲid͡ʒba, AS: lʹiǯba

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) ч.

źródła.

== l. (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = lap → strona, str., s.

(1.2) = lásd → zobacz, zob.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) ld.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) ч.

źródła.

== l. (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = lap → strona, str., s.

(1.2) = lásd → zobacz, zob.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) ld.

Wiktionary

# l.at.

skrót od: liczba atomowa

SJP.pl

skrót

(1.1) = chem. fiz. liczba atomowa

Wiktionary

# l.c.

skrót od: loco citato - w miejscu wskazanym, np. książki, dokumentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = łac. loco citato → w miejscu cytowanym

Wiktionary

# l.dz.

skrót od: liczba dziennika; ldz.

SJP.pl

# l.m.

skrót od: liczba mnoga (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); lm, lm., l.mn.

SJP.pl

# l.mn.

skrót od: liczba mnoga (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); lm, lm., l.m.

SJP.pl

Liczba mnoga – wartość kategorii liczby w gramatyce, sygnalizująca wielość przedmiotów (desygnatów).

Liczba mnoga może sygnalizować mnogość przedmiotów, a także w przypadku przedmiotów zbiorowych – grupę tych przedmiotów (np. piasek w liczbie pojedynczej oznacza wiele ziaren piasku, ale istnieje też forma w liczbie mnogiej – piaski – mogąca się odnosić do większych zbiorów – np. piaski pustyni; podobnie armia to grupa ludzi, gramatycznie liczba pojedyncza, istnieje jednak rzeczownik armie w liczbie mnogiej).

Wikipedia

# l.p.

skrót od: liczba pojedyncza (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); l.poj.

SJP.pl

# l.poj.

skrót od: liczba pojedyncza (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); l.p.

SJP.pl

Wikipedia

# l4

potocznie: zwolnienie lekarskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zwolnienie lekarskie

(1.2) pot. okres objęty zwolnieniem lekarskim

(1.3) hist. formularz zwolnienia lekarskiego, obecnie już nieużywany

Wiktionary

- L4 – architektura mikrojądra
- L4 – zmodyfikowana wersja brytyjskiego karabinu maszynowego Bren
- L-4 – polski zespół rockowy znany w latach 80. z przeboju "Para mieszana"
- L4 Mobat – brytyjskie działo bezodrzutowe
- L4 – jeden z pięciu punktów libracyjnych
- zwolnienie lekarskie

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ɛl‿ˈt͡ʃtɛrɨ, AS: el‿čtery

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chorobowe

(1.2) chorobowe

Wiktionary

# la

1. sylabowa nazwa dźwięku a;
2. wyraz zastępujący tekst przy śpiewaniu melodii

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = biol. chem. kwas linolowy

Wiktionary

Belgia:

- La Foret – walońska nazwa miejscowości Laforêt
- La Gleize – dzielnica (section) gminy Stoumont w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
- La Hamaide – dzielnica (section) gminy Ellezelles w Regionie Walońskim, w prowincji Hainaut, w okręgu Ath
- La Keujine – walońska nazwa miejscowości Lacuisine
- La Panne – francuska nazwa gminy De Panne
- La Pinte – francuska nazwa gminy De Pinte
- La Reid – dzielnica (section) gminy Theux w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers

Wikipedia

# la-pa

tybetański dęty instrument muzyczny; lapa

SJP.pl

# laari

1/100 rupii malediwskiej

SJP.pl

# lab

odpoczynek, relaks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pot. pies rasy labrador retriever

Wiktionary

## Geografia

### Kosowo

- Lab – rzeka

### Słowacja

- Láb – miejscowość

## Kinematografia

- Lab – serial telewizyjny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lap, AS: lap

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) labrador, pot. labek

Wiktionary

# laba

odpoczynek, relaks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. czas wolny od pracy, nauki, zajęć

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. gw-pl|Poznań. beztroski odpoczynek, próżnowanie, leniuchowanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koniec czerwca: chłopaki czekają już tylko na rozdanie świadectw – a potem całe dwa miesiące laby!

(1.2) Ni mo sprawiedliwości na tym świecie. Jedyn musi siedzieć w robocie, a drugi mo labę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlaba, AS: laba

Wiktionary

# labado

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) infant. taniec, pląs z dziecięcej piosenki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tańczymy labado, labado, labado. • Tańczymy labado, małego walczyka.

Wiktionary

# labadziara

pogardliwie: kobieta wyzywająca, rozwiązła seksualnie; lambadziara

SJP.pl

# laban

Laban (hebr. לָבָן „Biały”) – postać biblijna ze Starego Testamentu. Syn Betuela i brat Rebeki, ojciec Lei oraz Racheli, wuj i teść Jakuba.

Mieszkał w Paddan-Aram (Rdz 28,5), Biblia określa go mianem Aramejczyka (Rdz 25,20). Po raz pierwszy pojawia się w scenie zaślubin Rebeki z Izaakiem (Rdz 24,29–60). Przywitał przybysza i ugościł go, a następnie zgodził się na zaaranżowanie małżeństwa swojej siostry.

Wikipedia

# labanotacja

system zapisu ruchów ludzkiego ciała; kinetografia

SJP.pl

Kinetografia – opracowany przez Rudolfa Labana i Albrechta Knusta system notacji ruchu, wykorzystywany nie tylko do utrwalenia choreografii baletowej, ale tańca w każdej konwencji ruchowej. Symbole stosowane w notacji Labana (stylizowane strzałki) określają kierunek ruchu, jego poziom, czas trwania, a miejsce umieszczenia w pionowych kolumnach pokazuje, która część ciała jest w ruchu. Zapis oddaje ruch trójwymiarowo.

Wikipedia

# labarum

sztandar państwa rzymskiego ze znakiem krzyża i monogramem Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. wojskowa, główna chorągiew rzymska, bogato zdobiona, wprowadzona przez cesarza Konstantyna Wielkiego

Wiktionary

Labarum – główny sztandar wojsk rzymskich (w formie vexillum) w okresie późnego cesarstwa.

Czworokątna purpurowa chorągiew imperium ze złotymi frędzlami zawieszona na poprzecznej belce, na której pierwotnie osadzony był orzeł (symbol Jowisza), a później chrystogram Chi Rho. Wprowadzona za panowania Konstantyna Wielkiego.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) chorągiew

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|łac|labarum.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) labarum

* łaciński: (1.1) labarum n.

* starogrecki: (1.1) λάβαρον n.

* włoski: (1.1) labaro m.

źródła.

== labarum (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˈlæbəɹəm.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) labarum

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) chorągiew

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|łac|labarum.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) labarum

* łaciński: (1.1) labarum n.

* starogrecki: (1.1) λάβαρον n.

* włoski: (1.1) labaro m.

źródła.

== labarum (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˈlæbəɹəm.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) labarum

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# labdakos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitgr. król Teb, który zabił jednego ze smoków Hery

Wiktionary

Labdakos (gr. Λάβδακος Lábdakos, łac. Labdacus) – w mitologii greckiej król Teb, założyciel dynastii Labdakidów.

Uchodził za syna Polidora, ojca Lajosa, dziada Edypa i wnuka Kadmosa

Według mitu był „ułomny na ciele i duszy”. Objął na krótko tron w Tebach po śmierci Kadmosa, wkrótce jednak faktyczną władzę zaczęli sprawować jego młodzi bracia; na tronie zasiadł Likos, który oddał drugiemu z braci Nikteuszowi połowę państwa.

Wikipedia

# labdanum

żywica roślinna wykorzystywana w kosmetyce i dawnym aptekarstwie; ladanum

SJP.pl

Ladanum lub labdanum – żywica otrzymywana z niektórych gatunków roślin należących do rodzaju czystek (Cistus). Wykorzystuje się do tego celu gatunki Cistus ladanifer, Cistus laurifolius, Cistus creticus i Cistus × incanus.

Wikipedia

# labe

[czytaj: laBE] francuski ksiądz katolicki przebywający w Polsce po rewolucji francuskiej, chroniący się przed prześladowaniami jakobinów; labuś (ironicznie, pogardliwie)

SJP.pl

## Geografia

- Łaba (czes. Labe) – rzeka w Czechach i Niemczech
- Labé – miasto w Gwinei
- Labé – region w Gwinei

## Osoby

- Krzysztof Labe (ur. 1955) – polski adwokat
- Louise Labé (1520–1566) – francuska poetka

Wikipedia

# label

potocznie: wytwórnia muzyczna

SJP.pl

# labelista

kolekcjoner nalepek turystycznych

SJP.pl

# labelistka

kolekcjonerka nalepek turystycznych

SJP.pl

# labelistyczny

dotyczący labelistyki

SJP.pl

# labelistyka

kolekcjonowanie nalepek turystycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hobby przejawiające się kolekcjonowaniem nalepek i przywieszek turystycznych

Wiktionary

# labelling

Stygmatyzacja, naznaczanie – proces nadawania określeń dotyczących zachowania jednostkom, grupom społecznym lub kategoriom społecznym, w wyniku czego przyjmują one nadane im cechy i zaczynają działać zgodnie z przypisanymi im etykietami.

Wikipedia

# laber

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. ozdobne obramowanie; girlanda;
2. ozdoba hełmu umieszczona nad tarczą herbową;
3. kolorowa tkanina ozdabiająca hełm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zwykle w lm. ozdobne obramowanie; girlanda

(1.2) daw. lp. od labry

Wiktionary

- Laber – góra w Ammergauer Alpen
- Große Laber – rzeka w Bawarii, prawy dopływ Dunaju
- Kleine Laber – rzeka w Bawarii, dopływ Große Laber
- Schwarze Laber – rzeka w Bawarii, dopływ Dunaju
- Weiße Laber – rzeka w Bawarii, dopływ rzeki Altmühl
- Laber Kot – wieś w Pakistanie, prowincja Chajber Pasztunchwa, dystrykt Mansehra

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do dzisiaj, gdy za stodołę pośpiesza chłopek z kłopotem, to zamiast liści łopianu używa labrów z klejnotem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlabɛr, AS: laber

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Laubwerk.

uwagi.

słowo używane zwykle w liczbie mnogiej

tłumaczenia.

źródła.

== laber (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) spadać, upadać, opadać, obwisać

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# laberdan

patroszony i solony śledź lub dorsz

SJP.pl

# labet

dawna hazardowa gra w karty

SJP.pl

# labiak

nazwisko

SJP.pl

# labializacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zaokrąglenie warg występujące przy artykulacji niektórych głosek;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na obszarze tym występuje typowa dla Małopolski labializacja nagłosowych i śródgłosowych samogłosek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlabʲjalʲiˈzat͡sʲja, AS: labʹi ̯alʹizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. labialny

rzecz. labialność ż.

Wiktionary

# labializować

wymawiać samogłoskę tylną z wargami zaokrąglonymi

SJP.pl

# labialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest labialne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labializacja ż.

przym. labialny

przysł. labialnie

Wiktionary

# labialny

wargowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. wargowy, artykułowany zaokrąglonymi wargami

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) wargowy

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. labializacja ż., labialność ż.

przysł. labialnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|wargowy.

źródła.

== labialny (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) jęz. labialny, wargowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labializacja ż., labialność ż.

przysł. labialnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wargowy

Wiktionary

# labiawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Polessk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);

Wiktionary

Polessk, Labiawa (ros. Полесск; niem. Labiau) – miasto rejonowe w Rosji w obwodzie królewieckim nad Zalewem Kurońskim i rzeką Dejmą oraz kanałem łączącym Niemen z Dejmą i Pregołą. Jest siedzibą rejonu polesskiego. W 2021 roku liczyło 6921 mieszkańców.

Znajduje tu się stacja kolejowa Polessk, położona na linii Królewiec – Sowieck.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. labiawski

Wiktionary

# labiawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Labiawą, dotyczący Labiawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Labiawa ż.

Wiktionary

# labidzić

potocznie: narzekać, utyskiwać, biadać; labiedzić

SJP.pl

# labiedzenia

potocznie: narzekać, utyskiwać, biadać; labidzić

SJP.pl

# labiedzenie

potocznie: narzekać, utyskiwać, biadać; labidzić

SJP.pl

# labiedzić

potocznie: narzekać, utyskiwać, biadać; labidzić

SJP.pl

czasownik

(1.1) płaczliwie narzekać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labiedzenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biadać, biadolić, kwękać, labidzić, narzekać, skarżyć się, stękać, uskarżać się, utyskiwać, użalać się

Wiktionary

# labierynt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. labirynt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lambirynt, lobirynt

Wiktionary

# labija

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. zabawa, impreza

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. prywatka; pot. impreza

Wiktionary

# labilność

1. zmienność, chwiejność;
2. labilność emocjonalna - chwiejność emocjonalna, częste i szybkie zmiany emocji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co labilne

Wiktionary

Labilność emocjonalna w psychologii oznacza chwiejność emocjonalną, łatwe przechodzenie do stanów skrajnych emocjonalnie, szybkie i częste zmiany emocji. Osoba przejawiająca labilność emocjonalną reaguje nieadekwatnie na bodźce. Bardzo często u tego typu osoby występują stany lękowe, drażliwość, a także nagłe wybuchy gniewu lub płaczu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. labilny

przysł. labilnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zmienność, niestałość, chwiejność, wahliwość, niestabilność

Wiktionary

# labilny

chwiejny, niestabilny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten związek jest zbyt chwiejny, ty jesteś labilna emocjonalnie, a ja niestały uczuciowo. Odchodzę więc.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: laˈbʲilnɨ, AS: labʹilny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labilność ż.

przysł. labilnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny

Wiktionary

# labiodentales

w językoznawstwie: spółgłoski wymawiane bez czynnego udziału języka przy zbliżeniu dolnej wargi do górnych zębów; spółgłoski labiodentalne, spółgłoski wargowo-zębowe

SJP.pl

# labiodentalny

w językoznawstwie: spółgłoski labiodentalne - spółgłoski wymawiane bez czynnego udziału języka przy zbliżeniu dolnej wargi do górnych zębów; labiodentales, spółgłoski wargowo-zębowe

SJP.pl

# labiologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o ruchu warg podczas mowy i śpiewu

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nauka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. labiolog m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* łaciński: (1.1) labiologia

źródła.

== labiologia (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) labiologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labiolog m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nauka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. labiolog m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* łaciński: (1.1) labiologia

źródła.

== labiologia (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) labiologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# labioplastyka

chirurgiczna korekcja warg sromowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg korekty wyglądu lub wielkości warg sromowych;

Wiktionary

Labioplastyka (ang. labioplasty) – zabieg z zakresu chirurgii estetycznej, którego celem jest zmiana wielkości lub kształtu warg sromowych. Zabieg obejmować może zarówno wargi sromowe większe jak i mniejsze. Zabieg wykonywany jest przede wszystkim u kobiet, które posiadają wady wrodzone (np. przerośnięte wargi sromowe) lub po prostu odczuwają dyskomfort fizyczny związany z wyglądem swoich narządów płciowych, uważając że wygląd ich miejsca intymnego nie mieści się w granicach normy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Wielkiej Brytanii w 2008 roku liczba zabiegów labioplastyki (zmniejszenia warg sromowych) wzrosła o 70 punktów procentowych.

Wiktionary

# labiowelarny

w językoznawstwie: głoski labiowelarne - głoski wymawiane przy zaokrągleniu i wysunięciu warg oraz jednoczesnym uniesieniu tylnej części języka ku podniebieniu miękkiemu

SJP.pl

# labirować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. żegl. zob. lawirować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szyper wątpi i już w niem nadzieja ustaje, / A strach roście, już się w moc wszytek wiatrom daje / I między gniewliwemi tam i sam wodami / Labiruje i bieży nizkiemi żaglami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labirowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. lawirować.

Wiktionary

# labirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|labirować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. labirować ndk.

Wiktionary

# labiryncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od labirynt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie labirynt, lecz tylko mały labiryncik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labirynt m.

Wiktionary

# labirynt

1. starożytna budowla o skomplikowanym układzie licznych sal i korytarzy;
2. w przenośni: zawiły splot wydarzeń, sytuacja bez wyjścia; zamęt;
3. motyw ogrodowy, o układzie krętych ścieżek okolonych żywopłotem;
4. nazwa błędnika w uchu wewnętrznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. układ krzyżujących się korytarzy i pomieszczeń, w którym trudno znaleźć wyjście;

(1.2) anat. narząd błędnikowy umożliwiający niektórym rybom oddychanie powietrzem;

(1.3) archit. szt. figura geometryczna w kształcie spirali lub meandra układana w posadzce nawy głównej w kościołach średniowiecznych

(1.4) ogrod. element ogrodu w kształcie spirali lub meandra zrobiony z żywopłotu, trejaży lub szpalerów

Wiktionary

Labirynt (gr. λαβύρινθος labýrinthos) – budowla odznaczająca się bardzo zawiłym układem dużej liczby pomieszczeń i łączących je krętych ciągów korytarzy, co utrudniało niepowołanym osobom dostęp do usytuowanego zwykle centralnie, strzeżonego pomieszczenia (np. grobowca, skarbca).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Idąc, niespodziewanie znalazła się w labiryncie wąskich uliczek.

(1.3) Labirynt w kościele miał znaczenie symboliczne, wierni przechodzili go na kolanach odmawiając modlitwy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: laˈbʲirɨ̃nt, AS: labʹirỹnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labiryntówka ż., labityntowate nmos.

:: zdrobn. labiryncik m.

przym. labiryntowy, labiryntowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) droga jerozolimska

(1.4) błędnik

Wiktionary

# labiryntalny

rzadko: przypominający labirynt; labiryntowy, chaotyczny, zagmatwany

SJP.pl

# labiryntnica

rodzaj korala morskiego z rzędu madreporowców; wądolnica, meandryna

SJP.pl

# labiryntodont

duży wymarły płaz tarczogłowy; stegocefal

SJP.pl

# labiryntodonty

duży wymarły płaz tarczogłowy; stegocefal

SJP.pl

Labiryntodonty, płazy tarczogłowe, meandrowce (Labyrinthodontia) – podgromada wymarłych płazów, żyjących od późnego dewonu do końca wczesnej kredy. Pierwsze labiryntodonty znane są z franu. Płazy te były szczególnie liczne w karbonie i triasie. Na początku jury grupa ta mocno podupadła na skutek konkurencji ze strony krokodylomorfów i od tej pory istniała tylko w dość izolowanej Australii. Dobrze zbudowane, masywne, o długości ciała do 5,0 m i masie do 0,5 tony. Prowadziły ziemnowodny tryb życia, niektóre rodzaje były zwierzętami słodkowodnymi. Nie istniały gatunki w pełni morskie, choć niektóre mogły żyć w deltach. Wszystkie labiryntodonty były drapieżnikami. Były to pierwsze, jeszcze bardzo prymitywne płazy, wywodzące się od ryb trzonopłetwych; posiadały wiele cech rybich. Wywodzą się od nich współczesne płazy i gady (patrz: sejmuria).

Wikipedia

# labiryntowate

rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych; błędnikowate, łaźcowate

SJP.pl

Błędnikowate, łaźcowate, labiryntowate (Anabantidae) – rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych zaliczana do błędnikowców. Ze względu na atrakcyjne ubarwienie i ciekawą biologię często spotykane w akwarystyce.

Wikipedia

# labiryntowaty

o cechach labiryntowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# labiryntowce

podrząd okoniokształtnych ryb słodkowodnych, mających narząd skrzelowy służący do oddychania powietrzem atmosferycznym; błędnikowce; łaźcowate

SJP.pl

# labiryntowiec

przedstawiciel podrzędu ryb słodkowodnych z rzędu okoniokształtnych; błędnikowiec

SJP.pl

# labiryntowy

przymiotnik

(1.1) mający formę labiryntu; związany z labiryntem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labirynt mrz.

Wiktionary

# lablab

1. rodzaj roślin z rodziny bobowatych; wspięga;
2. gatunek rośliny z rodziny bobowatych; fasolnik egipski, lobia, wspięga pospolita, chropawiec pospolity

SJP.pl

Wspięga (Lablab) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. W zależności od ujęcia takson jest traktowany jako monotypowy lub obejmujący dwa gatunki. Gatunek wspięga pospolita pochodzi z Afryki, ale rozprzestrzeniony został na całym świecie. Drugi gatunek – L. prostrata – rośnie w zachodniej Australii.

Wikipedia

# lablabi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. rodzaj tunezyjskiego ragoût lub gęstej zupy, której głównym składnikiem jest ciecierzyca

Wiktionary

Harira – zupa charakterystyczna dla kuchni berberyjskiej obszaru Maroka. Obecnie popularna w całej kuchni Maghrebu. W Tunezji nazywana lablabi.

Zupa, dzięki składowi i doborowi przypraw, ma charakter rozgrzewający. Jej tradycyjnym zadaniem jest przywracanie muzułmanom sił po poście w okresie ramadanu. Podstawą tworzenia dania jest mięso baranie (może to być też wołowina lub drób) z dodatkiem mieszanki ciecierzycy, bobu, grochu i soczewicy (ewentualnie z pojedynczymi gatunkami tych roślin strączkowych). Dodaje się też pewną ilość warzyw, ziół i przypraw (cebula, seler, pietruszka, kolendra, szafran, imbir, pieprz), oliwę i kuskus, makaron lub ryż. Całość gotuje się w wielkich garnkach dla dużych rodzin i podaje (skropione sokiem cytrynowym lub limonkowym) z jajami gotowanymi na twardo, plackami lub suszonymi figami.

Wikipedia

# laboga

wykrzyknik wyrażający rozpacz lub zdziwienie

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) gwara. pot. okrzyk zdziwienia, zaskoczenia, żalu, przestrachu, rozpaczy itp.

Wiktionary

Laboga – polskie przedsiębiorstwo rodzinne wytwarzające wzmacniacze gitarowe, kable instrumentalne oraz kolumny głośnikowe.

Przedsiębiorstwo powstało z inicjatywy Adama Labogi, który początkowo wykonywał wzmacniacze elektroakustyczne na zamówienia jednostkowe. W 1973 roku na zamówienie Achima Rzychonia, gitarzysty grupy Niebiesko-Czarni, wykonał wzmacniacz lampowy 100 W pod nazwą Diamondsound.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Laboga, narodzie, ile tu tego wszystkiego!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) olaboga, rety, rany; przest. przebóg

Wiktionary

# laborancki

odnoszący się do laboranta, właściwy laborantom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą laboranta, dotyczący laboranta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laborant mos., laborantka ż., laboratorium n.

Wiktionary

# laborant

1. pomocniczy pracownik laboratorium; laborator;
2. pomocniczy pracownik apteki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik laboratorium

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. laboratorium n.

:: fż. laborantka ż.

przym. laboratoryjny, laborancki

przysł. laboratoryjnie

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Zawody

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tester, laboratorian, laboratory assistant, laboratory technician

* białoruski: (1.1) лабарант m.

* bułgarski: (1.1) лаборант m. (laborant)

* chiński standardowy: (1.1) 实验员 (shíyànyuán)

* chorwacki: (1.1) laborant m.

* czeski: (1.1) laborant m.

* duński: (1.1) laborant w.

* estoński: (1.1) laborant

* fiński: (1.1) laborantti

* francuski: (1.1) laborantin m.

* górnołużycki: (1.1) laborant m.

* hiszpański: (1.1) técnico de laboratorio m.

* indonezyjski: (1.1) laboran, teknisi laboratorium

* japoński: (1.1) 検査技師

* kaszubski: (1.1) labòrant m.

* kataloński: (1.1) tècnic de laboratori m.

* kazachski: (1.1) зертханашы

* koreański: (1.1) 연구소 기술자

* litewski: (1.1) laborantas m.

* łotewski: (1.1) laborants m.

* niderlandzki: (1.1) laborant m.

* niemiecki: (1.1) Laborant m.

* norweski (bokmål): (1.1) laborant m.

* nowogrecki: (1.1) τεχνικός εργαστηρίου m.

* portugalski: (1.1) laboratorista m.

* rosyjski: (1.1) лаборант m.

* rumuński: (1.1) laborant m.

* słowacki: (1.1) laborant m.

* słoweński: (1.1) laboratorijski tehnik m.

* szwedzki: (1.1) laborant w.

* turecki: (1.1) laborant

* turkmeński: (1.1) laborant

* ukraiński: (1.1) лаборант m. (laborant)

* węgierski: (1.1) laboráns

* wietnamski: (1.1) kỹ thuật viên phòng thí nghiệm

* włoski: (1.1) tecnico di laboratorio m.

źródła.

== laborant (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa. IPA|laborant.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) laborant

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: laˈbɔrãnt, AS: laborãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laboratorium n.

:: fż. laborantka ż.

przym. laboratoryjny, laborancki

przysł. laboratoryjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. laboratorium n.

:: fż. laborantka ż.

przym. laboratoryjny, laborancki

przysł. laboratoryjnie

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Zawody

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tester, laboratorian, laboratory assistant, laboratory technician

* białoruski: (1.1) лабарант m.

* bułgarski: (1.1) лаборант m. (laborant)

* chiński standardowy: (1.1) 实验员 (shíyànyuán)

* chorwacki: (1.1) laborant m.

* czeski: (1.1) laborant m.

* duński: (1.1) laborant w.

* estoński: (1.1) laborant

* fiński: (1.1) laborantti

* francuski: (1.1) laborantin m.

* górnołużycki: (1.1) laborant m.

* hiszpański: (1.1) técnico de laboratorio m.

* indonezyjski: (1.1) laboran, teknisi laboratorium

* japoński: (1.1) 検査技師

* kaszubski: (1.1) labòrant m.

* kataloński: (1.1) tècnic de laboratori m.

* kazachski: (1.1) зертханашы

* koreański: (1.1) 연구소 기술자

* litewski: (1.1) laborantas m.

* łotewski: (1.1) laborants m.

* niderlandzki: (1.1) laborant m.

* niemiecki: (1.1) Laborant m.

* norweski (bokmål): (1.1) laborant m.

* nowogrecki: (1.1) τεχνικός εργαστηρίου m.

* portugalski: (1.1) laboratorista m.

* rosyjski: (1.1) лаборант m.

* rumuński: (1.1) laborant m.

* słowacki: (1.1) laborant m.

* słoweński: (1.1) laboratorijski tehnik m.

* szwedzki: (1.1) laborant w.

* turecki: (1.1) laborant

* turkmeński: (1.1) laborant

* ukraiński: (1.1) лаборант m. (laborant)

* węgierski: (1.1) laboráns

* wietnamski: (1.1) kỹ thuật viên phòng thí nghiệm

* włoski: (1.1) tecnico di laboratorio m.

źródła.

== laborant (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa. IPA|laborant.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) laborant

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# laborantka

Pracownica laboratorium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica laboratorium

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po ukończeniu technikum chemicznego zostałam zatrudniona jako laborantka w hucie szkła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlabɔˈrãntka, AS: laborãntka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laboratorium n., laborka ż.

:: fm. laborant m.

przym. laboratoryjny, laborancki

przysł. laboratoryjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. laboratorium n., laborka ż.

:: fm. laborant m.

przym. laboratoryjny, laborancki

przysł. laboratoryjnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Zawody

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) лабарантка ż.

* bułgarski: (1.1) лаборантка ż.

* niemiecki: (1.1) Laborantin ż.

* rosyjski: (1.1) лаборантка ż.

* słowacki: (1.1) laborantka ż.

* ukraiński: (1.1) лаборантка ż.

źródła.

== laborantka (język słowacki.) ==

thumb|laborantka (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) laborantka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# laborator

pomocniczy pracownik laboratorium; laborant

SJP.pl

# laboratorium

pomieszczenie wyposażone w specjalistyczny sprzęt, przeznaczone do prowadzenia doświadczeń, analiz, kontroli procesów technologicznych itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

(1.2) pomieszczenie przeznaczone do zajęć dydaktycznych, wymagających specjalistycznego sprzętu

(1.3) pot. zajęcia prowadzone w laboratorium (1.2)

Wiktionary

Laboratorium (Pracownia) – pomieszczenie przeznaczone do prowadzenia badań naukowych lub analiz lekarskich, wyposażone w odpowiedni do tego celu sprzęt. Laboratorium w rozumieniu nie jako pomieszczenie, lecz jednostka organizacyjna, to zespół złożony z ludzi, pomieszczenia/pomieszczeń i sprzętu badawczego w tym komputerowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głównym celem istnienia laboratoriów pomiarowych jest wykonywanie wszelkiego typu pomiarów wielkości fizycznych i wzorcowań przyrządów pomiarowych.

(1.3) Jeśli się nie pośpieszysz, spóźnimy się na laboratorium z elektroniki!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlabɔraˈtɔrʲjũm, AS: laboratorʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laborant m., laborantka ż., elaborat m., laborka ż.

przym. laboratoryjny, laborancki

przysł. laboratoryjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) pracownia

(1.3) pracownia, pot. środ. laborka

Wiktionary

# laboratoryjnie

przysłówek sposobu

(1.1) w warunkach laboratoryjnych, metodami laboratoryjnymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten produkt został przebadany laboratoryjnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlabɔratɔˈrɨjɲɛ, AS: laboratoryi ̯ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laboratorium n., laborka ż., laborant m., laborantka ż.

przym. laboratoryjny

Wiktionary

# laboratoryjny

przymiotnik

(1.1) związany z laboratorium, dotyczący laboratorium

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlabɔratɔˈrɨjnɨ, AS: laboratoryi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laborka ż., laboratorium n., laborantka ż., laborant m.

przysł. laboratoryjnie

Wiktionary

# laborka

w gwarze studenckiej: zajęcia na studiach prowadzone w laboratorium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. stud. pot. ćwiczenia w laboratorium

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O czternastej mam wykład, a potem laborkę, ale wieczorem mogę pójść z tobą obejrzeć to mieszkanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: laˈbɔrka, AS: laborka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laboratorium n., laborant m., laborantka ż.

przym. laboratoryjny

przysł. laboratoryjnie

Wiktionary

# laborować

czasownik

(1.1) stpol. pracować

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laborowanie n.

Wiktionary

# laborowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|laborować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. laborować ndk.

Wiktionary

# labourzysta

[czytaj: lejburzysta] członek lub zwolennik angielskiej Partii Pracy; laburzysta, lejburzysta

SJP.pl

# labourzystka

→ labourzysta [czytaj: lejburzystka]; laburzystka, lejburzystka

SJP.pl

# labourzystowski

przymiotnik

(1.1) związany z brytyjską Partią Pracy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛjbuʒɨˈstɔfsʲci, AS: lei ̯bužystofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labourzysta, labourzystka

Wiktionary

# labować

wagarować, iść na labę

SJP.pl

# labrador

glinokrzemian sodu i wapnia, kamień ozdobny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. kanadyjski półwysep;

(1.2) geogr. region obejmujący Labrador (1.1);

Wiktionary

- Labrador – półwysep we wschodniej Kanadzie
- Labrador City – miasto w Kanadzie, w prowincji Nowa Fundlandia i Labrador
- Labrador – region Kanady, położony na półwyspie Labrador
- Nowa Fundlandia i Labrador – prowincja Kanady, w skład której wchodzi region Labrador
- Labrador retriever – rasa psa
- labrador – minerał

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: laˈbradɔr, AS: labrador

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. labradorski

Wiktionary

# labradorek

suczka rasy labrador

SJP.pl

# labradorka

suczka rasy labrador

SJP.pl

# labradorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Labradorem, dotyczący Labradoru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Labrador mrz.

Wiktionary

# labradoryt

magmowa skała głębinowa, odmiana anortozytu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. skała w większości utworzona z labradoru

Wiktionary

Labradoryt – skała, odmiana anortozytu, cechująca się dominacją minerału labradoru. Spotykana jest też definicja, iż labradoryt jest odmianą anortozytu cechującą się labradoryzacją.

Złoża tej skały występują w Finlandii i na kanadyjskim półwyspie Labrador.

Labradoryt ze względu na walory dekoracyjne używany jest w postaci płyt okładzinowych w budownictwie. Ponadto wytwarza się z niego materiały ogniotrwałe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W budownictwie labradorytu używa się w celach dekoracyjnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlabraˈdɔrɨt, AS: labradoryt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. labrador m.

przym. labradorytowy, labradorowy

Wiktionary

# labradoryzacja

migotanie światła na powierzchni labradoru i labradorytu wywołane przez wrostki obcych kryształów

SJP.pl

Labradoryzacja (labradorescencja) – intensywna gra barw (tzw. schillerescencja) w metalicznie lśniących odcieniach na powierzchniach niektórych minerałów, zwłaszcza u labradoru. Często są to niebieskie i zielone efekty, lecz również można zaobserwować wszystkie inne barwy widma.

Zjawisko to powodują drobne, blaszkowe lub igiełkowe inkluzje różnych minerałów np. magnetyt, hematyt, rutyl, tytanit, miedź.Przyczyną labradoryzacji jest interferencja światła na najcieńszych płytkach.

Wikipedia

# labraks

ryba okoniokształtna; okoń morski

SJP.pl

Labraks, okoń morski (Dicentrarchus labrax) – gatunek morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny moronowatych (Moronidae), wcześniej zaliczany do strzępielowatych.

Wikipedia

# labret

ozdoba, ornament noszony w przekłutej wardze przez niektóre plemiona

SJP.pl

Labret – rodzaj kolczyka używanego przy piercingu. Zwykle jest to pręt z jednej strony zakończony płaskim dyskiem uniemożliwiającym wypadnięcie kolczyka, z drugiej zaś gwintem, na który można nakręcić kulkę lub stożek. Kolczyk ten jest najpopularniejszym kształtem kolczyka i można stosować go do przekłuć ucha i wargi.

Wikipedia

# labrusca

[czytaj: labruska] gatunek rośliny z rodziny winoroślowatych; winorośl lisia, labruska

SJP.pl

# labruscowaty

[czytaj: labruskowaty] przypominający winorośl lisią; labruskowaty

SJP.pl

# labruscowy

[czytaj: labruskowy] podobny do winorośli lisiej lub z nią związany; labruskowy

SJP.pl

# labruska

gatunek rośliny z rodziny winoroślowatych; winorośl lisia, labrusca

SJP.pl

# labruskowaty

przypominający winorośl lisią; labruscowaty

SJP.pl

# labruskowy

podobny do winorośli lisiej lub z nią związany; labruscowy

SJP.pl

# labry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) herald. ornament na zewnątrz tarczy herbowej;

(1.2) hist. barwna tkanina lub ozdoby liściaste, kwiecie, floresy będące wykończeniem hełmu

Wiktionary

- labry – tkanina nakładana na hełm rycerski
- labry – część herbu
- Labry – miejscowość we Francji
- Labry – część Myszkowa

Zobacz też:

- Labrys

Wikipedia

# labrys

podwójny topór na długim stylisku i podstawce, używany jako narzędzie pracy w starożytnej Krecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. hist. topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny;

(1.2) symbol w kształcie labrysa (1.1) przyjęty współcześnie m.in. przez środowiska neonazistowskie

Wiktionary

Labrys (gr. λάβρυς) – topór o podwójnym ostrzu, składający się z dwóch obuchów w kształcie zaostrzonego klina i styliska z twardego drewna, metalu lub innego materiału. W podwójnym obuchu wykonany jest otwór równoległy do ostrza (najczęściej o przekroju prostokątnym), w którym za pomocą klina mocowane jest stylisko.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) siekiera, topór

hiponimy.

(1.2) toporzeł

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|λάβρυς.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) labrys

* białoruski: (1.1) лабрыс m.; (1.2) лабрыс m.

* bułgarski: (1.1) двойна брадва ż., лабрис

* esperanto: (1.1) labriso

* francuski: (1.1) labrys m.

* niemiecki: (1.1) Labrys ż.

* rosyjski: (1.1) лабрис m.; (1.2) лабрис m.

źródła.

== labrys (język angielski.) ==

thumb|labrys (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) labrys

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlabrɨs, AS: labrys

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) siekiera, topór

hiponimy.

(1.2) toporzeł

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|λάβρυς.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) labrys

* białoruski: (1.1) лабрыс m.; (1.2) лабрыс m.

* bułgarski: (1.1) двойна брадва ż., лабрис

* esperanto: (1.1) labriso

* francuski: (1.1) labrys m.

* niemiecki: (1.1) Labrys ż.

* rosyjski: (1.1) лабрис m.; (1.2) лабрис m.

źródła.

== labrys (język angielski.) ==

thumb|labrys (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) labrys

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# labuda

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Labuda (1902–1981) – współtwórca Zrzeszenia Regionalnego Kaszubów
- Aleksander Labuda (ur. 1944) – polski romanista i polonista
- Barbara Labuda (ur. 1946) – polska polityk
- Gerard Labuda (1916–2010) – polski historyk
- Jacek Labuda (1947–1993) – polski śpiewak operetkowy
- Marián Labuda (1944–2018) – słowacki aktor

Wikipedia

# labudda

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jaromira Labudda – kaszubska poetka, nauczycielka
- Kamil Labudda – polski przedsiębiorca, youtuber, influencer i działacz charytatywny
- Karolina Labudda – polska siatkarka
- Natalia Labudda – polska lekkoatletka, sprinterka i płotkarka

Wikipedia

# laburzysta

[czytaj: lejburzysta] członek lub zwolennik angielskiej Partii Pracy; labourzysta, lejburzysta

SJP.pl

# laburzystka

→ laburzysta [czytaj: lejburzystka]; labourzystka, lejburzystka

SJP.pl

# laburzystowski

dotyczący brytyjskiej partii politycznej Labour Party i jej członków; labourzystowski, lejburzystowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brytyjską Partią Pracy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wychodząc naprzeciw tendencji pacyfistycznej w polityce europejskiej, najbardziej widocznej w enuncjacjach polityków laburzystowskich, Maurycy Zamoyski zerwał z taktyką swych endeckich poprzedników ignorowania Ligi Narodów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛjbuʒɨˈstɔfsʲci, AS: lei ̯bužystofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laburzysta, laburzystka

Wiktionary

# labuś

dawniej, pogardliwie o księdzu; abbuś

SJP.pl

# lać

1. napełniać płynem; wlewać, nalewać, sączyć;
2. sprawiać, że płyn wypływa z czegoś;
3. o deszczu: padać obficie;
4. przestarzałe: wykonywać odlew czegoś; odlewać, ulewać;
5. potocznie: bić, uderzać, tłuc; walić;
6. potocznie: oddawać mocz; sikać, siusiać, siurać, odlewać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie

(1.2) pot. bić

(1.3) pot. o deszczu: intensywnie padać

(1.4) wulg. oddawać mocz

(1.5) wykonywać odlew (np. dzwonu, pomnika)

czasownik zwrotny niedokonany lać się (dk. brak)

(2.1) o cieczy: wypływać, płynąć

(2.2) pot. śmiać się

(2.3) pot. bić się

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) gw-pl|Górny Śląsk. kapeć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Strażacy leją wodę na ogień, aby ugasić pożar.

(1.2) Jak zaczął go lać, to myślałem, że nie przestanie.

(1.3) Na koniec upusty niebieskie otworzyły się nagle i poczęły lać potoki dżdżu.

(1.4) Krzysiek znów leje gdzieś w krzakach.

(2.1) Znowu kran niezakręcony i woda leje się niepotrzebnie.

(2.2) Zawsze lejemy się z dowcipów Krzyśka.

(3.1) Ta pierońsko zouza zaś kajś wraziła moje lacie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lat͡ɕ, AS: lać

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-5, 2.1-3)

rzecz. lanie n., lejek mrz., dolanie n., dolewanie n., dolewka ż., nadlanie n., nadlewanie n., nadlew mrz., nadlewek mrz., nadlewka ż., nalanie n., nalewanie n., nalewka ż., oblanie n., oblewanie n., odlanie n., odlewanie n., odlew mrz., odlewacz mos., odlewarka ż., odlewnia ż., odlewnictwo n., odlewnik mos., olanie n., olewanie n., olewka ż., podlanie n., podlewanie n., podolewanie n., polanie n., polewanie n., ponalewanie n., pooblewanie n., popodlewanie n., popolewanie n., porozlewanie n., powlewanie n., powylewanie n., pozalewanie n., pozlewanie n., przelanie n., przelewanie n., przelew mrz., przelewki nmos., przylanie n., przylewanie n., rozlanie n., rozlewanie n., rozlew mrz., rozlewacz mos., rozlewaczka ż., rozlewarka ż., rozlewisko n., rozlewnia ż., rozlewność ż., ulewa ż., ulanie n., ulewanie n., wlanie n., wlewanie n., wlew mrz., wlewek mrz., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik mrz., wylanie n., wylewanie n., wylew mrz., wylewisko n., wylewka ż., wylewność ż., zalanie n., zalewanie n., zalew mrz., Zalew mrz., zalewa ż., zalewacz mos., zalewajka ż., zalewianin mos., zalewianka ż., zalewisko n., zalewka ż., zalewnia ż., zlanie n., zlewanie n., zlew mrz., zlewa ż., zlewek mrz., zlewisko n., zlewka ż., zlewki nmos., zlewnia ż., zlewniarka ż., zlewniarz mos., zlewnica ż., zlewność ż., polewa ż.

czas. dolać dk., dolewać ndk., nadlać dk., nadlewać ndk., nalać dk., nalewać ndk., oblać dk., oblewać ndk., odlać dk., odlewać ndk., olać dk., olewać ndk., podlać dk., podlewać ndk., podolewać dk., polać dk., polewać ndk., ponalewać dk., pooblewać dk., popodlewać dk., popolewać dk., porozlewać dk., powlewać dk., powylewać dk., pozalewać dk., pozlewać dk., przelać dk., przelewać ndk., przylać dk., przylewać ndk., rozlać dk., rozlewać ndk., ulać dk., ulewać ndk., wlać dk., wlewać ndk., wylać dk., wylewać ndk., zalać dk., zalewać ndk., zlać dk., zlewać ndk.

przym. lany, lejący się, odlewniczy, odlewny, odlewowy, przelewowy, rozlewczy, rozlewny, ulewny, wlewny, wlewowy, wylewny, zalewny, zalewowy, zlewkowy, zlewny, zlewowy

przysł. lejkowato

(3.1)

rzecz. laczek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sączyć

(1.2) tłuc, łoić

(1.3) rzuca żabami

(1.4) sikać, szczać, odlewać się

(1.5) odlewać

Wiktionary

# lacaune

rasa owiec domowych pochodzących z płd. Francji

SJP.pl

Lacaune – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Tarn.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 3117 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 34 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Lacaune plasuje się na 109. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 22.).

Wikipedia

# lacedemon

starożytne państwo-miasto; Sparta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytna Sparta

Wiktionary

- Lacedemon (Sparta) – w starożytności stolica miasta-państwa Spartan
- Lacedemon (Lakedajmon) – w mitologii greckiej król Sparty, eponim ludu „Lacedemończyków”

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sam widziałem zgraje młodzieńców w Lacedemonie walczących z niewiarygodnym wysiłkiem pięściami, piętami, paznokciami, a nawet gryzieniem, ponieważ woleli prędzej umrzeć niż przyznać się do przegranej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛˈdɛ̃mɔ̃n, AS: lacedẽmõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lacedemończyk m., Lacedemonka ż., lacedemońskość ż.

przym. lacedemoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Sparta

Wiktionary

# lacedemończyk

obywatel Lacedemonu (starożytnego państwa-miasta); Spartanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mieszkaniec Lacedemonu (Sparty)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ostry Lacedemończyk zawsze na wesołych Ateńczyków z pogardą jak na zniewieściałych kuglarzów się spoglądał, a Ateńczyk wzajemnie z politowaniem nad mniemaną mizeryą tych politycznych pokutników się patrzał. sic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: lacedẽmõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lacedemon ż., lacedemońskość ż.

:: fż. Lacedemonka ż.

przym. lacedemoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Spartanin

Wiktionary

# lacedemonka

obywatelka Lacedemonu (starożytnego państwa-miasta); Spartanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Spartanka – mieszkanka Lacedemonu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃ŋka, AS: lacedẽmõŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lacedemon m., lacedemońskość ż.

:: fm. Lacedemończyk m.

przym. lacedemoński

Wiktionary

# lacedemoński

przymiotnik od: Lacedemon (starożytne państwo-miasto; Sparta); spartański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Lacedemonem, dotyczący Lacedemonu lub Lacedemończyków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃sʲci, AS: lacedẽmõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lacedemon m., Lacedemończyk m., Lacedemonka ż., lacedemońskość ż.

Wiktionary

# lacedemońskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co lacedemońskie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlat͡sɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃skɔɕt͡ɕ, AS: lacedẽmõĩ ̯skość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lacedemon m., Lacedemończyk m., Lacedemonka ż.

przym. lacedemoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spartańskość

Wiktionary

# lacerna

wierzchnie okrycie w postaci krótkiej peleryny z kapturem, noszone w starożytnym Rzymie

SJP.pl

La

Wikipedia

# lacet

wąska, pleciona tasiemka do haftowania

SJP.pl

# lacetti

[czytaj: laczetti] samochód typu Chevrolet Lacetti

SJP.pl

# lach

zgrubienie od: laska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. daw. dziś poet. Polak

(1.2) góry. mieszkaniec nizin

(1.3) etn. członek różnych grup etnograficznych w południowej Polsce

Wiktionary

- Lach – staroruska nazwa Lędzian
- Lach Dennis – wieś w Wielkiej Brytanii

Osoby

- Aleksander Lach – polski księgarz
- Aleksandra Lach – polska szachistka
- Alice Lach – austriacka aktorka
- Bogdan Lach – polski psycholog
- Elmer Lach – kanadyjski hokeista
- Fritz Lach – austriacki malarz
- Grzegorz Lach – polski historyk
- Günter Lach – niemiecki polityk
- Iza Lach – polska piosenkarka (siostra Łukasza i Katarzyny Lachów)
- Jan Lach – polski muzykolog
- Jozef Lach – słowacki taksówkarz, działacz na rzecz polskich uchodźców i kurierów w czasie II wojny światowej odznaczony medalem Virtus et Fraternitas
- Józef Lach – polski księgarz, bibliofil
- Karolina Ciaszkiewicz-Lach – polska siatkarka
- Katarzyna Lach – muzyk; była gitarzystka Formacji Nieżywych Schabuff (siostra Łukasza i Izy Lachów)
- Łukasz Lach – polski muzyk; były członek zespołu L.O.27, obecny członek zespołu L.Stadt (brat Izy i Katarzyny Lachów)
- Mariusz Lach – polski salezjanin
- Marta Lach – polska kolarka
- Marta Lach – polska siatkarka
- Michał Lach – polski siatkarz
- Milan Lach – słowacki biskup
- Przemysław Lach – polski siatkarz
- Robert Lach – austriacki kompozytor i muzykolog
- Sergiusz Lach – polski aktor
- Steve Lach – amerykański piłkarz
- Tomasz „Tomson” Lach – polski wokalista, członek zespołu Afromental
- Wojciech Lach – polski lekkoatleta
- Žofia Lachová – słowacka działaczka na rzecz polskich uchodźców i kurierów w czasie II wojny światowej odznaczona medalem Virtus et Fraternitas

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zetrzy sen z oczu, a czuj wczas o sobie / Cny Lachu: kto wie, jemu, czyli tobie / Szczęście chce służyć? a dokąd wyroku / Mars nie uczyni, nie ustępuj kroku.

(1.1) Teraz na nas Lachy z wielką siłą idą, więc i my musimy do kupy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lax, AS: laχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Laszczyzna ż.

:: zdrobn. Laszek m.

:: fż. Laszka ż.

przym. lacki, laszy, laski, Lachowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Polak, Lechita

Wiktionary

# lacha

zgrubienie od: laska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: laska

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. laska ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zgrub|laska.

źródła.

== lacha (język irlandzki.) ==

wymowa.

IPA3|ˈl̪ˠaxə.

audio|LL-Q9142 (gle)-Ériugena-lacha.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. kaczka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlaxa, AS: laχa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laska ż.

Wiktionary

# lachenalia

rodzaj roślin z rodziny hiacyntowatych, występujący w Eurazji i Afryce

SJP.pl

Lachenalia (Lachenalia J.Jacq. ex Murray) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Obejmuje 135 gatunków występujących w Afryce Południowej i Namibii. Introdukowany do Australii i Hiszpanii.

Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Wernera de Lachenala, żyjącego w latach 1736–1800 szwajcarskiego botanika, profesora botaniki i rektora Uniwersytetu w Bazylei, założyciela ogrodu botanicznego przy tej uczelni.

Wikipedia

# lachesis

W mitologii greckiej: jedna z trzech Mojr, bogini przeznaczenia; Lachezis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mit. bogini przeznaczenia z mitologii greckiej, przydzielająca los i strzegąca nici żywota, jedna z trzech Mojr;

(1.2) astr. planetoida o numerze 120, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid;

Wiktionary

Lachesis (gr. Λάχεσις Láchesis, łac. Lachesis, Decima – "Udzielająca") – jedna z trzech Mojr. W mitologii greckiej bogini przeznaczenia przydzielająca los i strzegąca nici żywota. Jej towarzyszki to Kloto i Atropos.

Wikipedia

# lachezis

W mitologii greckiej: jedna z trzech Mojr, bogini przeznaczenia; Lachesis

SJP.pl

# lachiewicz

nazwisko

SJP.pl

# lachman

nazwisko

SJP.pl

# lachmirowice

Lachmirowice – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica.

Wikipedia

# lachmusowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Łowicz. niebieski

Wiktionary

# lachociąg

obelżywie:
1. osoba uprawiająca seks oralny (fellatio) z mężczyznami;
2. prostytutka;
3. homoseksualista;
4. brzydka dziewczyna;
5. chłopak mający powodzenie u dziewczyn;
6. zniewieściały chłopak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) wulg. osoba wykonująca na mężczyźnie seks oralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drutociąg, druciara, grub. obciągacz m., grub. obciągara ż., eufem. lodziarz m., eufem. lodziara ż., pałociąg

Wiktionary

# lachon

młodzieżowo: zgrabna, atrakcyjna dziewczyna; laska, cizia, lasencja, dupencja, sunia

SJP.pl

# lachowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Stryszawa

Wiktionary

Lachowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Stryszawa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Lachowice. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie bielskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lachowice leżą w południowej Polsce.

Wiktionary

# lachowicz

nazwisko

SJP.pl

# lachówka

wieś w Polsce

SJP.pl

- Lachówka – wieś w województwie podlaskim
- Lachówka – potok, dopływ Stryszawki
- Lachówka – część miasta Mszana Dolna
- Lachówka – część wsi Chabówka
- Lachówka – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Żuprany.

Zobacz też

- Lachówka Mała, Lachówka Duża

Wikipedia

# lachowo

1. wieś w Polsce;
2. wieś w Bułgarii

SJP.pl

Lachowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Kolno.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kolneńskim ziemi łomżyńskiej. W latach 1923–1954 i 1973-1976 miejscowość była siedzibą gminy Lachowo.

Wikipedia

# lachowski

przymiotnik od: Lachowo

SJP.pl

# lacjum

kraina historyczna w środkowych Włoszech, obecnie przemysłowo-rolniczy region ze stolicą w Rzymie; Lazio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;

(1.2) hist. kraina historyczna w antycznej Italii

Wiktionary

Lacjum (wł. Lazio) – region administracyjny w centralnych Włoszech, o powierzchni 17 203 km²; 5,2 mln mieszkańców ze stolicą w Rzymie (2,5 mln mieszkańców). Gęstość zaludnienia 302 os./km². Graniczy z regionami: Toskania, Umbria, Marche, Abruzja, Molise i Kampania.

- Największe miasta: Rzym, Viterbo, Civitavecchia, Rieti, Frosinone, Latina, Velletri
- Najwyższe wzniesienie: Terminillo (2216 m n.p.m.)
- Najdłuższe rzeki: Tyber, Garigliano

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlat͡sʲjũm, AS: lacʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Latyńczyk mos., Latyn mos., Latynka ż., latynista m., latynizm m., latynizacja ż.

przym. latyński

czas. latynizować

Wiktionary

# lacki

przymiotnik od: Lach; polski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stpol. polski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlat͡sʲci, AS: lacʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Laszka ż., Lach

Wiktionary

# lackowski

nazwisko

SJP.pl

# laclik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. śliniak

Wiktionary

# lacrimosa

[czytaj: lakriMOza] w muzyce: część hymnu żałobnego "Dies irae" do słów ostatniej jego strofy rozpoczynającej się słowami "Lacrimosa dies illa"

SJP.pl

- Lacrimosa – kluczowy fragment pieśni Dies Irae będącej częścią mszy żałobnej klasycznego rytu rzymskiego (Requiem) w Kościele katolickim.
- Lacrimosa – szwajcarski zespół muzyczny
- Lacrimosa – singel zespołu Kalafina
- (208) Lacrimosa – planetoida z głównego pasa asteroid układu słonecznego

Wikipedia

# lacrimoso

określenie wykonawcze: łzawo, boleśnie

SJP.pl

# lacroix

[czytaj: laKRŁA] nazwisko obce

SJP.pl

# lacrosse

[czytaj: laKROS] gra sportowa prowadzona na boisku trawiastym - bardzo podobna do hokeja na trawie

SJP.pl

Lacrosse (fr. la crosse – zakrzywiony kij) – zespołowa gra sportowa pochodzenia indiańskiego, której zasady ostatecznie ustalono w pierwszej połowie XIX w. w Kanadzie (gdzie uznano ją za sport narodowy); rozgrywana na trawiastym boisku, polega na umieszczeniu za pomocą specjalnej, trójkątnej rakiety piłki w bramce przeciwnika; 1904 i 1908 konkurencja olimpijska; uznawana za pierwowzór hokeja na lodzie.

Wikipedia

# lacrosse'owy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z lacrossem, dotyczący lacrosse'u

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lacrosse m.

Wiktionary

# lacuna

ubytek fragmentu tekstu w wyniku jego transmisji (ręcznego powielania); lakuna

SJP.pl

# lacz

1. regionalnie: miękki but bez napiętka do chodzenia po domu; laczek, łapeć, papeć, kapeć, papuć, kapuć (rzadko);
2. w gwarze uczniowskiej: ocena niedostateczna; laczek, gała, lufa, pała, kapa, lola;
3. dawniej: odlewacz, giser

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara młodzieżowa ocena niedostateczna, pot. pała

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znów dostałam lacza z polaka…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lat͡ʃ, AS: lač

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jedynka

Wiktionary

# laczek

1. regionalnie: miękki but bez napiętka do chodzenia po domu; lacz, łapeć, papeć, kapeć, papuć, kapuć (rzadko);
2. w gwarze poznańskiej: przebita opona;
3. w gwarze uczniowskiej: ocena niedostateczna; lacz, gała, lufa, pała, kapa, lola;
4. zdrobnienie od: lak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poznań. obuw. kapeć damski i męski bez napiętka

(1.2) poznań. przen. przebita opona

(1.3) slang. uczn. ocena niedostateczna

(1.4) zdrobn. od lak

(1.5) pot. obuw. klapek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Załóż no laczki, a nie tak boso chodzisz.

(1.1) Zgubiłem gdzieś wczoraj laczka, nie widziałaś go może?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lać m., lak mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciap, kapeć, bambosz, papeć, klapek

Wiktionary

# laczki

1. regionalnie: miękki but bez napiętka do chodzenia po domu; lacz, łapeć, papeć, kapeć, papuć, kapuć (rzadko);
2. w gwarze poznańskiej: przebita opona;
3. w gwarze uczniowskiej: ocena niedostateczna; lacz, gała, lufa, pała, kapa, lola;
4. zdrobnienie od: lak

SJP.pl

# laczynka

członkini ludu kaukaskiego

SJP.pl

# ląd

suchy obszar kuli ziemskiej wyniesiony ponad stan wód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Lądek;

Wiktionary

Ląd – obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów. Lądy na Ziemi zajmują łącznie około 149 milionów km², co stanowi 29% jej powierzchni. Ich średnie wzniesienie ponad poziom morza wynosi 875 metrów.

Dla większych, zwartych obszarów lądu przyjęto nazwę kontynent, mniejsze obszary lądu to wyspy. W odniesieniu do kontynentów zamiennie używa się nazwy „stały ląd”, w odróżnieniu od wysp, których nie zalicza się do powierzchni lądu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zespół dworski w Lądzie został wpisany do Krajowej Ewidencji Zabytków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lądzianin mos., lądzianka ż.

przym. lądowski

Wiktionary

# lada

stół oddzielający kupującego od sprzedawcy; kontuar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru

(1.2) stpol. skrzynia

(1.3) kujawy. hand. sklep

partykuła

(2.1) jakikolwiek, małowartościowy

przyimek

(3.1) …służący do tworzenia związków wyrazowych w funkcji przysłówków czasu: za

Wiktionary

- Łada – ros. Лада – marka samochodów produkowanych przez rosyjską fabrykę WAZ (ВАЗ)
- Lada – urządzenie służące do ładowania ciężkich kłód lub dłużyc na wozy – furmanki
- Lada – kontuar, bufet, szynkwas

- Lada – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie mostowskim, w sielsowiecie Mosty
- Lada – wieś na Słowacji
- Lada – wieś w Rumunii
- Cukrzyca typu LADA – autoimmunologiczna cukrzyca dorosłych o późnym początku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za ladą stała piękna blondynka.

(2.1) Zakochałby się w lada jakiej kobiecie, byleby miała cyce jak dzbany.

(3.1) Uważaj, bo lada chwila może wrócić kierownik i nas opieprzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlada, AS: lada

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontuar; gw-pl|Górny Śląsk|blot, tofel, tofla.

(2.1) byle

Wiktionary

# ladaco

[czytaj: laDAco] potocznie: człowiek lekkomyślny, nieodpowiedzialny; nicpoń, gałgan, urwis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub nijaki

(1.1) przest. dziś żart. człowiek nic niewart, postępujący lekkomyślnie i nieodpowiedzialnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) … marynarz ten był wielkim ladaco…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: laˈdat͡sɔ, AS: ladaco

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ladacznica ż.

przym. ladacy, ladaczny

zaim. lada co

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drapichrust, gałgan, hultaj, huncwot, nicpoń, łachmyta, łapserdak

Wiktionary

# ladacy

przymiotnik

(1.1) rzad. przest. (zwł. o ludziach) nic niewart, zły, nieuczciwy

(1.2) rzad. przest. (o przedmiotach) zepsuty, nienadający się do użytku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O Bogi! czyżby w łoże bohatyra, tacy / Wedrzeć się mieli tchórze podli i ladacy?!

(1.1) … mieszkają w lasach, jedzą strawy plugawyugawe, nie sromają się wobec rodziców mówić rzeczy ladace.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ladaco n./mos.

przysł. ladaco

zaim. lada co

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ladajaki, lichy

Wiktionary

# ladacznica

przestarzałe: kobieta lekkich obyczajów, prowadząca życie rozpustne; nierządnica, rozpustnica, wszetecznica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌladat͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: ladačʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ladaczny

rzecz. ladaco n./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. latarnica, nierządnica, rozpustnica, ulicznica, wszetecznica; eufem. kobieta lekkich obyczajów; neutr. prostytutka; posp. łajdaczka; wulg. dziwka, kurwa, lafirynda, wywłoka, zdzira

Wiktionary

# ladaczny

rozpustny, nierządny

SJP.pl

# ladaczyć

potocznie: ladaczyć się - prowadzić rozwiązłe życie seksualne; łajdaczyć się

SJP.pl

# ladakh

Ladakh (tyb.: ལ་དྭགས་; Wylie: la-dwags, hindi: लद्दाख़, urdu: لدّاخ; „kraj wysokich przełęczy”) – region administrowany przez Indie jako terytorium związkowe. Leży pomiędzy głównym pasmem Himalajów a górami Karakorum, położona w części górnego biegu rzeki Indus. Geograficznie najbardziej na zachód wysunięty fragment Wyżyny Tybetańskiej; historyczny Tybet Zachodni. Głównym ośrodkiem administracyjnym jest miasto Leh. Politycznie Ladakh należy do Indii, choć niewielka jego część znajduje się na terenie współczesnych Chin. Niegdyś niezależne królestwo, w XIX wieku zaanektowane przez władcę Kaszmiru. Mieszkańcy Ladakhu są etnicznie spokrewnieni z Tybetańczykami.

Wikipedia

# ladanum

1. roślina kwiatowa z rodziny jasnotowatych; poziewnik;
2. żywica roślinna wykorzystywana w kosmetyce i dawnym aptekarstwie

SJP.pl

Ladanum lub labdanum – żywica otrzymywana z niektórych gatunków roślin należących do rodzaju czystek (Cistus). Wykorzystuje się do tego celu gatunki Cistus ladanifer, Cistus laurifolius, Cistus creticus i Cistus × incanus.

Wikipedia

# lądczanin

mieszkaniec Lądka lub Lądka-Zdroju

SJP.pl

# lądczanka

mieszkanka Lądka lub Lądka-Zdroju

SJP.pl

# laddu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. słodkie indyjskie kulki z purée z ciecierzycą, maczane w syropie, oblepione kawałkami migdałów i orzechów;

Wiktionary

Laddu – rodzaj indyjskich słodyczy. Niewielkie kulki z pureé z ciecierzycą, maczane w syropie, oraz oblepione kawałkami migdałów i orzechów.

Wikipedia

# lądecki

przymiotnik od: Lądek, Lądek-Zdrój

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Lądkiem, dotyczący Lądka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lądek m., lądowanie n.

Wiktionary

# lądek

gmina wiejska w województwie wielkopolskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. dawna nazwa Lądka-Zdroju

(1.2) geogr. wieś gminna w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

W Polsce

- Lądek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek
- Lądek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Grodziec
- Lądek – wieś gminna w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, siedziba gminy Lądek

- Lądek – gmina
- Lądek – gromada
- Lądek Zdrój – gromada
- Lądek-Zdrój – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim
- Lądek – góra

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wracamy już do domu, właśnie wyjechaliśmy z Lądka.

(1.2) – Nie ma takiego miasta Londyn, jest Lądek, Lądek-Zdrój, tak… – Ale Londyn – miasto w Anglii. – To co mi pan nic nie mówi?!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɔ̃ndɛk, AS: lõndek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lądczanin m., lądczanka ż.

przym. lądecki

Wiktionary

# lądek-zdrój

miasto w województwie dolnośląskim znane z zawierających radon cieplic siarczkowych i fluorkowych

SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto uzdrowiskowe w Polsce, w powiecie kłodzkim;

Wiktionary

Lądek-Zdrój (niem. Landeck, od 1935 r. Bad Landeck, cz. Landek) – miasto w Polsce położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Lądek-Zdrój. Położone w Sudetach Wschodnich, w dolinie rzeki Białej Lądeckiej.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 4946 mieszkańców (567. miejsce w Polsce).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Licealiści z Lądka-Zdroju chcą, by patronem ich szkoły był muzyk Jim Morrison

(1.1) Tak naprawdę od remontu w 1997 roku nie wydarzyło się nic dobrego, co by usprawniło komunikację między Kłodzkiem a Lądkiem-Zdrojem i Stroniem Śląskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɛɡ‿zdruj, AS: lõndeg‿zdrui ̯

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Lądek Zdrój

Wiktionary

# laden

nazwisko, np. Osama bin Laden (Osama ben Laden, Usama ibn Ladin, 1957-2011), saudyjski terrorysta i milioner, przywódca Al-Kaidy, odpowiedzialny za przeprowadzenie wielu ataków terrorystycznych

SJP.pl

# ladino

język ladyński;
1. dialekt języka retoromańskiego;
2. romański język Żydów sefardyjskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język żydowski powstały jako dialekt języka hiszpańskiego po wygnaniu Żydów sefardyjskich z Półwyspu Iberyjskiego w latach 1492–1497, obecnie zapisywany głównie alfabetem łacińskim;

Wiktionary

- język ladyński
- język judeohiszpański

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) język judeohiszpański, judezmo, dżudezmo, spaniolisz, spaniolin

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

nie mylić z językiem ladyńskim

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ladino

* hiszpański: (1.1) judeoespañol m., ladino m., djudezmo m.

* włoski: (1.1) giudeo-spagnolo m., judezmo m., giudesmo m.

źródła.

== ladino (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jęz. język ladyński

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) język judeohiszpański, judezmo, dżudezmo, spaniolisz, spaniolin

Wiktionary

# lądolód

gruba pokrywa lodowa zalegająca wielkie obszary Ziemi w okolicach podbiegunowych; lodowiec kontynentalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruba warstwa lodu pokrywająca duże obszary ziemi;

Wiktionary

Lądolód – pokrywa lodowa o znacznej grubości, zajmująca powierzchnię liczącą tysiące kilometrów kwadratowych. Tworzy lekko wypukłą tarczę zbudowaną ze śniegu i lodu, rozpływającą się na przedpole pod wpływem własnego ciężaru.

Lądolód może osiągać miąższość do 4000 m – obecnie tak gruba jest kopuła A na Antarktydzie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɔlut, AS: lõndolut

Wiktionary

# lądotwórczy

wpływający na zmiany w rozmieszczeniu lądów i mórz

SJP.pl

# lądować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wylądować)

(1.1) osiadać na czymś – z powietrza lub wody

(1.2) osadzać statek powietrzny na lądowisku

(1.3) wojsk. wysadzać desant

(1.4) przen. znaleźć się nagle w danej sytuacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.4) Władzia zawsze ląduje w jakichś tarapatach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɔvat͡ɕ, AS: lõndovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ląd m., lądowanie n., lądownik m., lądowisko n.

czas. wylądować dk.

przym. lądowniczy, lądowy

Wiktionary

# lądowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|lądować.

Wiktionary

Lądowanie – ostatni etap lotu, następujący po zniżaniu, złożony proces sprowadzenia statku powietrznego (samolotu, szybowca itp.) na lądowisko. Uchodzi obok startu za jeden z najtrudniejszych elementów pilotażu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ, AS: lõndovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ląd m., Lądek m., przylądek m., lądownik m., lądowisko n., wylądowanie n.

czas. lądować ndk., wylądować dk.

przym. lądowy, przylądkowy, lądecki

Wiktionary

# lądowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec lądu

(1.2) środ. inżynier budownictwa lądowego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ląd, lądówka

przym. lądowy

Wiktionary

# lądowisko

miejsce nadające się do lądowania bądź startu samolotu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) teren nadający się do startu i lądowania samolotów lub helikopterów; prowizoryczne lotnisko dla samolotów

Wiktionary

Lądowisko – obszar na lądzie, wodzie lub innej powierzchni, który może być w całości lub w części wykorzystywany do startów i lądowań naziemnego lub nawodnego ruchu statków powietrznych.

Zwykle wyposażone są w minimum urządzeń i obiektów pomocniczych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlɔ̃ndɔˈvʲiskɔ, AS: lõndovʹisko

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. lądować, wylądować

rzecz. lądowanie n., ląd mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lotnisko

Wiktionary

# lądówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. budownictwo lądowe

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy po lądówce znajdę pracę?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ląd, lądowiec

przym. lądowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) budownictwo lądowe

Wiktionary

# lądowniczy

→ lądownik

SJP.pl

#### Patrz:

lądownik

# lądownik

część statku kosmicznego lub sondy kosmicznej służąca do lądowania po oddzieleniu się od statku macierzystego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astronaut. część statku kosmicznego przeznaczona do lądowania;

Wiktionary

Lądownik – część statku kosmicznego lub sondy kosmicznej, która po oddzieleniu się od statku macierzystego ląduje na planecie, księżycu, planetoidzie lub jądrze komety. Lądownik może służyć również do opuszczenia na powierzchnię ciała niebieskiego robotów lub ludzi (np. Apollo 11). Aparatura badawcza lądownika ma za zadanie dostarczenie szczegółowych danych o składzie chemicznym i właściwościach fizycznych atmosfery (o ile takowa istnieje) i powierzchni ciała niebieskiego, wykonanie zdjęć bądź filmów, badanie możliwości istnienia życia pozaziemskiego (np. lądowniki programu Viking) i inne.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lądowanie n., ląd mrz.

czas. lądować, wylądować

Wiktionary

# lądowo-wodny

dotyczący lądu i wody; wodno-lądowy

SJP.pl

# lądowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Lądu, związany z Lądem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od 1538 roku opatem lądowskim mógł być tylko Polak szlacheckiego pochodzenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ląd mrz., lądzianin mos., lądzianka ż.

Wiktionary

# lądowy

dotyczący lądu, znajdujący się lub żyjący na lądzie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący lądu, odbywający się na lądzie, żyjący na lądzie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɔ̃nˈdɔvɨ, AS: lõndovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ląd m., lądowanie n., lądowiec mos., lądówka ż.

czas. lądować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naziemny, ziemski, ziemny

Wiktionary

# ladro

bandyta, zbój

SJP.pl

# lady

[czytaj: lejdi]
1. angielski tytuł przysługujący żonie i córkom lorda
2. zwrot grzecznościowy (pani, dama)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. podlaska wieś w Polsce, w gminie Czyże;

Wiktionary

## w Polsce

- Lady – wieś w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Czyże

## na Białorusi

- Lady – dawny majątek ziemski, na którego terenie znajdowało się miasteczko Lady i kilka folwarków. Obecnie na terenie rejonu smolewickiego obwodu mińskiego
- Lady – osiedle w obwodzie mińskim, w rejonie smolewickim, w sielsowiecie Draczkawa
- Lady – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie smolewickim, w sielsowiecie Draczkawa
- Małyja Lady – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie smolewickim, w sielsowiecie Draczkawa
- Hałaunyja Lady – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie berezyńskim, w sielsowiecie Bahuszewiczy
- Borysowe Lady – dawny chutor w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Głębokie
- Lady – agromiasteczko w sielsowiecie Arłowiczy rejonu dubrowieńskiego w obwodzie witebskim

- Ciemne Lady – przystanek kolejowy w pobliżu miejscowości Słoboda i Zadworje, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim
- Lady – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Powiacie.
- Lady I – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.
- Lady (Lady II) – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.
- Lady – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim.

## Inne znaczenia

- lady – tytuł szlachecki
- Lady – koreańska grupa muzyczna
- Lady – film biograficzny z 2011
- Bitwa pod Ladami – bitwa w czasie wojny polsko-bolszewickiej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛɪ̯di

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ladzianin m., ladzianka ż.

przym. ladzki

Wiktionary

# ladyboy

[czytaj: lejdiBOJ] w krajach południowo-wschodniej Azji: mężczyzna wyglądający i zachowujący się jak kobieta, będący po kuracji hormonalnej lub operacji zmiany płci; kathoey

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) określenie transgenderycznego mężczyzny funkcjonującego w społeczeństwie Tajlandii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Katoi są też określani mianem ladyboy, stanowią bowiem połączenie pierwiastka męskiego z żeńskim, przy jednoczesnym akcentowaniu piękna jako wyznacznika tożsamości.

Wiktionary

# ladyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. drugi, młodszy wiek środkowego triasu, trwający 237 – 228,7 milionów lat temu;

Wiktionary

Ladyn – w stratygrafii piętro środkowego triasu w eratemie mezozoicznym trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 5 do ok. 9 milionów lat. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że ladyn rozpoczął się 237 ± 2,0 milionów lat temu a zakończył ok. 228,7 mln lat temu; w roku 2013 Komisja poprawiła datowanie na ok. 242–237 milionów lat temu. Młodsze piętro od anizyku a starsze od karniku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈladɨ̃n, AS: ladỹn

Wiktionary

# ladynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka jednej z retoromańskich grup etnicznych zamieszkujących pogranicze szwajcarsko-włoskie i posługujących się językiem ladyńskim;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ladyński mrz.

:: fm. Ladyn mos.

przym. ladyński

Wiktionary

# ladynowie

Ladynowie – jedna z grup etnicznych zaliczana do Retoromanów. Zamieszkują Tyrol Południowy: Górną Adygę i Dolomity, Dolinę Badii, Autonomiczną Prowincję Bolzano, emigranci też w USA. Liczbę Ladynów szacuje się na 30–35 tys. osób.

Ladynowie wywodzą się od starożytnych mieszkańców tego terenu – Retów.

Wikipedia

# ladyński

1. związany z Ladynami, rdzenną ludnością retoromańską zamieszkującą włoskie Dolomity;
2. język ladyński - język Ladynów, dialekt retoromański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ladynami, dotyczący Ladynów

(1.2) związany z językiem ladyńskim, dotyczący języka ladyńskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język ladyński;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ladyn mos., Ladynka ż.

Wiktionary

# ladyńskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem ladyńskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem ladyńskim

(1.3) spisany, stworzony w języku ladyńskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: laˈdɨ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ladỹĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# ladziak

nazwisko

SJP.pl

# lądzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Lądu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Większość lądzian używa tego nawozu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ląd mrz.

:: fż. lądzianka ż.

przym. lądowski

Wiktionary

# lądzianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Lądu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdaniem radnej lądzianki poprą projekt pani wójt.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ląd mrz.

:: fm. lądzianin mos.

przym. lądowski

Wiktionary

# lądzień

pajęczak z rzędu roztoczy, żyjący w ziemi lub pasożytujący na zwierzętach, a także w skórze ludzi; lądzieniec

SJP.pl

# lądzienie

pajęczak z rzędu roztoczy, żyjący w ziemi lub pasożytujący na zwierzętach, a także w skórze ludzi; lądzieniec

SJP.pl

# lądzieniec

pajęczak z rzędu roztoczy, żyjący w ziemi lub pasożytujący na zwierzętach, a także w skórze ludzi; lądzień

SJP.pl

# ladzin

Ladzin – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Rymanów. Leży przy DW887.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

# laelia

epifityczna bylina z rodziny storczykowatych, występująca w górzystych okolicach od Meksyku po Brazylię; niektóre gatunki laelii są uprawiane w szklarniach jako rośliny ozdobne

SJP.pl

Laelia – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Obejmuje 24 gatunki oraz 5 hybryd występujących w Ameryce Południowej i Środkowej w takich krajach i regionach jak: Belize, Boliwia, Brazylia, Kolumbia, Kostaryka, Kuba, Ekwador, Salwador, Gujana Francuska, Gwatemala, Gujana, Honduras, Jamajka, Meksyk, Nikaragua, Panama, Peru, Surinam, Trynidad i Tobago, Wenezuela.

Wikipedia

# laertes

postać z mitologii greckiej

SJP.pl

Laertes (gr. Λαέρτης) – ojciec Odyseusza; syn Arkejsjosa; podczas nieobecności syna na Itace mieszkał samotnie z dala od dworu Penelopy; po powrocie syna spod Troi, odmłodzony przez Atenę, pomógł Odyseuszowi w walce z krewnymi pomordowanych zalotników.

Brał udział w wyprawie Argonautów i w polowaniu na dzika kalidońskiego.

Wikipedia

# lafa

dawniej: płaca, żołd, pensja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. płaca, żołd

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tu wydobył kieskę z sepetu i rzucił im ją na ziemię. // – Ot, wasza lafa! Wolicie z tamtej strony murów łupu szukać?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlafa, AS: lafa

Wiktionary

# lafayette

[czytaj: lafaJET] nazwisko, np. Marie Joseph de Lafayette (1757-1834), francuski wojskowy i polityk; La Fayette

SJP.pl

- Marie Joseph de La Fayette – francuski markiz, uczestnik rewolucji amerykańskiej, Wielkiej Rewolucji Francuskiej i rewolucji lipcowej

Miejscowości w USA o nazwie pochodzącej od markiza de La Fayette:

- Lafayette – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Contra Costa
- Lafayette – miasto w stanie Kolorado, w hrabstwie Boulder
- Lafayette – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Tippecanoe
- Lafayette – miasto w stanie Luizjana, w parafii Lafayette
- Lafayette – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Nicollet
- Lafayette – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Allen
- Lafayette – jednostka osadnicza w stanie Ohio, w hrabstwie Madison
- Lafayette – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Yamhill
- Lafayette – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Macon
- Lafayette – jednostka osadnicza w stanie Wirginia, w hrabstwie Montgomery
- Lafayette – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Chippewa
- Lafayette – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Monroe
- Lafayette – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Walworth
- LaFayette – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Walker
- LaFayette – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Christian
- LaFayette – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Onondaga

Wikipedia

# lafirynda

kobieta lekkich obyczajów, nie zasługująca na szacunek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. obraź. prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami

(1.2) przen. pot. obraź. kobieta, do której mówiący ma negatywny stosunek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mówcie, jaka to ze mnie lafirynda - świetnie o tym wiem.

(1.2) Jakaś lafirynda do niego cały dzień wydzwania. Spać nie daje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlafʲiˈrɨ̃nda, AS: lafʹirỹnda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) prostytutka; eufem. kobieta lekkich obyczajów; wulg. dziwka, kurwa, wywłoka, zdzira; przest. ladacznica, nierządnica, rozpustnica

Wiktionary

# lag

długa, gruba laska, potężny kij; lacha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) środ. inform. opóźnienie, czas oczekiwania między działaniem podejmowanym przez użytkownika a odpowiednią reakcją programu

Wiktionary

Opóźnienie, latencja, żargonowo lag – termin odnoszący się zwykle do szybkości działania sieciowych programów komputerowych. Oznacza on, że aplikacja nie reaguje w odpowiednio krótkim czasie na przesyłane w sieci sygnały sterujące, przetwarzane przez dużą liczbę hostów pośredniczących.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lagowanie n.

czas. lagować się

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== lag (język afrykanerski.) ==

wymowa.

IPA|ɫɐχ.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-lag.wav.

znaczenia.

czasownik

(1.1) śmiać się

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lak, AS: lak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lagowanie n.

czas. lagować się

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lagowanie n.

czas. lagować się

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== lag (język afrykanerski.) ==

wymowa.

IPA|ɫɐχ.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-lag.wav.

znaczenia.

czasownik

(1.1) śmiać się

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# laga

długa, gruba laska, potężny kij; lacha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kij

(1.2) pot. ocena niedostateczna

(1.3) pot. sport. długie podanie piłki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlaɡa, AS: laga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laska ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pała, jedynka

Wiktionary

# lagana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj tradycyjnego greckiego chleba pieczonego i spożywanego w Czysty Poniedziałek (Καθαρή Δευτέρα)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na śniadanie była dziś lagana i taramosalata.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: laˈɡãna, AS: lagãna

Wiktionary

# lagardère

[czytaj: lagarDER] nazwisko

SJP.pl

Lagardère – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Gers.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 58 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 12 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pyrénées Lagardère plasuje się na 1005. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1500.).

Wikipedia

# lagena

ślepy uchyłek części błędnika u niższych kręgowców; odpowiednik ślimaka w uchu wewnętrznym ssaków

SJP.pl

Lagena (łac. lăgoenă), także laguna, lagona – gliniane albo szklane naczynie o pękatym kształcie, z wąską szyjką, służące starożytnym Rzymianom do przechowywania wody lub wina; rodzaj dzbana (kruży).

Używana jako naczynie gospodarskie o prostym wykończeniu, z reguły niezdobione.

Wikipedia

# lager

rzadko: niemiecki obóz koncentracyjny z czasów II wojny światowej; lagier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) jasne piwo dolnej fermentacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) zob. lagier.

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Wieczorem znalazłam się w kobiecym lagrze B2, ale nie wiem, co działo się do wieczora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlaɡɛr, AS: lager

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) leżak, piwo leżakowe

Wiktionary

# lagerek

zdrobnienie od: lager

SJP.pl

# lagerfeld

nazwisko

SJP.pl

# lagerlöf

Osoby o tym nazwisku:

- Leon Lagerlöf – szwedzki strzelec, olimpijczyk
- Selma Lagerlöf – szwedzka pisarka

Inne:

- (11061) Lagerlöf – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

# lagermarka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. waluta używana przez więźniów nazistowskich obozów jenieckich

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pieniądze na zakup książek uzyskiwaliśmy z żołdu wypłacanego w „lagermarkach”.

Wiktionary

# lagerowy

→ lager

SJP.pl

#### Patrz:

lager

# lagerstremia

roślina ozdobna z rodziny krwawnicowatych

SJP.pl

Lagerstremia (Lagerstroemia L.) – rodzaj roślin należących do rodziny krwawnicowatych. Obejmuje 48 gatunków. Występują one w Azji Południowej i Wschodniej (od Indii po Japonię) oraz w Australii. Centrum zróżnicowania stanowi Malezja (14 gatunków) i Chiny (15 gatunków).

Wikipedia

# lagier

niemiecki obóz koncentracyjny z czasów II wojny światowej; lager

SJP.pl

Lagier (niem. Lager – obóz) – obóz jeniecki, obóz pracy, obóz koncentracyjny, a także ośrodek zagłady (termin nie jest stosowany jednoznacznie) zorganizowany przez aparat państwowy III Rzeszy na terytorium Niemiec lub ziemiach okupowanych przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej. Termin zaistniał w latach 80. XX wieku, w celu odróżnienia od obozów koncentracyjnych i pracy przymusowej w RFSRR i ZSRR – łagrów (od 1928 zorganizowanych w systemie Gułagu).

Wikipedia

# lagos

największe miasto i dawna stolica Nigerii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto Nigerii i jej dawna stolica;

(1.2) geogr. adm. stan w Nigerii;

(1.3) geogr. miejscowość w Portugalii;

(1.4) geogr. miejscowość we Francji;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) hist. ojciec Ptolemeusza I, protoplasta dynastii Lagidów

Wiktionary

Lagos – miasto w południowo-zachodniej Nigerii, położone nad Zatoką Gwinejską. Jest to największe miasto w państwie. W 2022 roku Lagos zamieszkiwało 15,388 mln mieszkańców. Jedna z najszybciej rozwijających się metropolii na świecie.

W Lagos mieści się Makoko, największy slums na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stolicę Nigerii przeniesiono z Lagos do Abudży w roku 1991.

(1.1) Płynęliśmy wtedy do portu w Lagosie jak do oazy zbawienia. Dwumiesięczny postój na redzie, to była istna katorga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlaɡɔs, AS: lagos

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lagoski

Wiktionary

# lagoski

dotyczący Lagosu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Lagosem, dotyczący Lagosu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lagos mrz.

Wiktionary

# lagować

środowiskowo:
1. zacinać się, zawieszać się;
2. mieć opóźnienie w wymianie informacji z serwerem lub innymi jednostkami w sieci

SJP.pl

# lagozuch

rodzaj niewielkiego zauropsyda z podgromady diapsydów

SJP.pl

Lagozuch (Lagosuchus) – rodzaj niewielkiego archozaura z kladu Ornithodira, jedyny przedstawiciel rodziny Lagosuchidae. Żył w środkowym triasie na terenie dzisiejszej Argentyny. Nazwa Lagosuchus oznacza „króliczy krokodyl”.

Lagozuch osiągał długość około 30 cm i był lekko zbudowany. Budową nóg oraz podziałem kręgosłupa na odcinki przypominał dinozaury i innych przedstawicieli Dinosauriformes. Mimo iż skamieniałości czaszek są rzadkie, można przypuszczać, że lagozuch miał wydłużony pysk z wieloma małymi zębami, a jego szyja była esowato wygięta. Tylne nogi lagozucha były bardzo długie i smukłe, co wskazuje, że gad ten był zdolny do szybkiego biegu. Prawdopodobnie był zwinnym drapieżnikiem polującym na owady i niewielkie kręgowce. Kości stóp i śródstopia są wydłużone, jednak nie ma dowodów na to, że były połączone.

Wikipedia

# lagrange

Osoby

- Joseph Louis Lagrange (1736–1813) – matematyk i astronom pochodzenia francusko-włoskiego.
- Marie-Joseph Lagrange (1855–1938) – dominikanin, biblista, palestynolog, założyciel École biblique

Miejscowości we Francji:

- Lagrange (Landy) – miasto w regionie Akwitania
- Lagrange (Territoire de Belfort) – miasto w regionie Franche-Comté
- Lagrange (Pireneje Wysokie) – miasto w regionie Midi-Pyrénées

Wikipedia

# lagrangian

[czytaj: lagranżjan] funkcjonał opisujący energię pola klasycznego lub kwantowego; lagranżjan

SJP.pl

Lagranżjan (inaczej funkcja Lagrange’a) – gęstość funkcjonału działania S charakteryzująca właściwości mechaniczne układu fizycznego.

Wikipedia

# lagranżjan

funkcjonał opisujący energię pola klasycznego lub kwantowego; lagrangian

SJP.pl

Lagranżjan (inaczej funkcja Lagrange’a) – gęstość funkcjonału działania S charakteryzująca właściwości mechaniczne układu fizycznego.

Wikipedia

# lagrowiec

więzień przebywający w lagrze

SJP.pl

# lagrowy

→ lagier, → lager

SJP.pl

#### Patrz:

lagier, → lager

# lagting

izba wyższa parlamentu norweskiego (Stortingu) do 2009 roku

SJP.pl

Lagting – określenie parlamentów w niektórych krajach skandynawskich.

- Lagting – parlament Wysp Alandzkich,
- Lagting – jedna z izb Stortingu, norweskiego parlamentu, istniejąca w latach 1814–2009.

Wikipedia

# lagun

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) D. plural|laguna.

Wiktionary

Holandia:

- Lagún – miejscowość (plaats) w dystrykcie Bandabou, w kraju autonomicznym Curaçao
- Lagun Hill – dzielnica Kralendijka

Osoby:

- Veronika Lagun – litewska biathlonistka

Inne:

- Playa Lagun – plaża na Curaçao

Wikipedia

# laguna

1. płytki obszar przybrzeżny, zwykle odseparowany od pełnego morza przez rafę koralową lub barierę piaszczystą;
2. samochód typu Renault Laguna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

Wiktionary

Laguna (z włoskiego) – część morza odcięta od niego przez barierę (lido, rafę barierową lub atol), tworząca w ten sposób śródlądowy zbiornik wodny położony przeważnie wzdłuż wybrzeża. Laguna posiada jedno lub więcej, przynajmniej okresowe, połączenie z morzem, ale o bardzo ograniczonej przepustowości. Te dwie cechy (oddzielenie przez barierę i połączenie z morzem) odróżniają lagunę od estuarium. Laguny stanowią ok. 13% linii brzegowej na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. lagunowy

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|laguna. < etym|łac|lacuna. → dół, zagłębienie < etym|łac|lacus. → jezioro

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lagoon

* białoruski: (1.1) лагуна ż.

* bułgarski: (1.1) лагуна ż.

* czeski: (1.1) laguna ż.

* esperanto: (1.1) laguno

* francuski: (1.1) lagune ż.

* hiszpański: (1.1) laguna ż.

* ido: (1.1) laguno

* litewski: (1.1) lagūna ż.

* niemiecki: (1.1) Lagune ż.

* nowogrecki: (1.1) λιμνοθάλασσα ż.

* rosyjski: (1.1) лагуна ż.

* szwedzki: (1.1) lagun w.

* ukraiński: (1.1) лагуна ż.

* włoski: (1.1) laguna

źródła.

== laguna (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|laɡǔːna.

dzielenie|la|gu|na.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) laguna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: laˈɡũna, AS: lagũna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lagunowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. lagunowy

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|laguna. < etym|łac|lacuna. → dół, zagłębienie < etym|łac|lacus. → jezioro

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lagoon

* białoruski: (1.1) лагуна ż.

* bułgarski: (1.1) лагуна ż.

* czeski: (1.1) laguna ż.

* esperanto: (1.1) laguno

* francuski: (1.1) lagune ż.

* hiszpański: (1.1) laguna ż.

* ido: (1.1) laguno

* litewski: (1.1) lagūna ż.

* niemiecki: (1.1) Lagune ż.

* nowogrecki: (1.1) λιμνοθάλασσα ż.

* rosyjski: (1.1) лагуна ż.

* szwedzki: (1.1) lagun w.

* ukraiński: (1.1) лагуна ż.

* włoski: (1.1) laguna

źródła.

== laguna (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|laɡǔːna.

dzielenie|la|gu|na.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) laguna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lagunowy

1. → laguna;
2. basen lagunowy - basen o nieregularnych kształtach, zwykle z dodatkowymi atrakcjami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z laguną, dotyczący laguny; właściwy lagunie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laguna ż.

Wiktionary

# lahar

gwałtowny spływ błota powstałego z popiołów i pyłów wulkanicznych; spływ popiołowy, lawina błotna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geol. spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;

Wiktionary

Lahar, spływ popiołowy – rodzaj katastrofy naturalnej podobnej do powodzi, wywołanej przez aktywność wulkaniczną, polegający na gwałtownym spływie lawin błotnych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlaxar, AS: laχar

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spływ popiołowy

Wiktionary

# lahaur

miasto w Pakistanie; Lahore

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab;

Wiktionary

Lahaur (ang. Lahore; urdu ‏لاہور‎, Lāhaur; zachodniopendż. ‏لہور‎, Lahaur) – miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab, na zachodnim przedgórzu Himalajów, nad rzeką Rawi (dopływ Ćanabu), w pobliżu granicy z Indiami. Drugie po Karaczi miasto kraju, główny ośrodek gospodarki Pendżabu. W 2017 roku liczyło ponad 11,1 mln mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. lahaurski

Wiktionary

# lahaurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Lahaurem, dotyczący Lahauru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta wspaniała ulica przecina Delhi od pałacu do bramy lahaurskiej, jest miejscem najlepszych sklepów i kantorów wymiany sic..

(1.1) W ubiegłym tygodniu zastępca prezesa pakistańskiego oddziału Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych [ICOMOS], Fouzia Qureshi, poinformowała o groźbie wykreślenia lahaurskiego fortu i ogrodów Śalimar z listy dziedzictwa światowego UNESCO. Los taki spotka bezcenne zabytki, jeżeli Pakistan nie umożliwi specjalnej komisji zbadania stanu obiektów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lahaur mrz./n.

Wiktionary

# lahmacun

[czytaj: lahmadżun] tradycyjna potrawa wschodnia, nazywana także pizzą arabską, ormiańską lub turecką

SJP.pl

Lahmacun (wym. lahmadżun) – tradycyjna wschodnia potrawa, nazywana także pizzą arabską, ormiańską i turecką. Składa się z bardzo cienkiego ciasta oraz mięsnego nadzienia. Potrawę skrapia się przed podaniem sokiem z cytryny. Jest jednym z dań lokalnego fast foodu, konsumowanym przeważnie na ulicach. Lahmacun znane jest także w Armenii pod nazwą lahmajoun (orm. լահմաջուն). Lahmacun jest niekiedy jednym z elementów tureckich meze, czyli przystawek.

Wikipedia

# lahnda

jeden z trzech odłamów języka pendżabskiego, obejmujący kilka grup dialektów z północno-zachodniego Pendżabu (Pakistan)

SJP.pl

Język lahnda – makrojęzyk obejmujący szereg spokrewnionych języków i dialektów, używanych głównie w Pakistanie. Największym z nich jest język zachodniopendżabski, którym posługuje się ponad 60 mln osób. Niekiedy termin lahnda używany jest jako synonim języka zachodniopendżabskiego. Według „Ethnologue Languages of the World” jest na 12 miejscu w rankingu najpowszechniejszych języków świata.

Wikipedia

# lahore

angielska nazwa pakistańskiego miasta Lahaur

SJP.pl

Lahaur (ang. Lahore; urdu ‏لاہور‎, Lāhaur; zachodniopendż. ‏لہور‎, Lahaur) – miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab, na zachodnim przedgórzu Himalajów, nad rzeką Rawi (dopływ Ćanabu), w pobliżu granicy z Indiami. Drugie po Karaczi miasto kraju, główny ośrodek gospodarki Pendżabu. W 2017 roku liczyło ponad 11,1 mln mieszkańców.

Wikipedia

# lahti

miasto w Finlandii

SJP.pl

Lahti (szw. Lahtis) – miasto w południowej Finlandii, nad jeziorem Vesijärvi, na skraju Pojezierza Fińskiego. Jedno z większych w kraju. Słowo lahti znaczy po fińsku zatoka.

Wikipedia

# lai

starofrancuski gatunek śpiewno-poetycki

SJP.pl

Lai – starofrancuska forma pieśni lirycznej, najczęściej o tematyce miłosnej, wywodząca się z pieśni celtyckich. Uprawiano ją z zamiłowaniem w Bretanii, z typowym dla truwerów wykonywaniem z towarzystwem instrumentu.

Termin lai jest pochodzenia celtyckiego (laid w irlandzkim). W języku francuskim użył go po raz pierwszy normandzki kronikarz Wace (1155) w swym tłumaczeniu łacińskiej Historii królów Brytanii (1135) Galfreda z Monmouth. Początkowo były to pieśni o charakterze lirycznym, w których krótki element narracyjny był podawany na wstępie jako objaśnienie. Na francuskich dworach lais były śpiewane przez wędrownych rybałtów normandzkich przy akompaniamencie małej harfy, cytry, rzadziej fletu lub gęślików.

Wikipedia

# laibach

Laibach – słoweński zespół muzyczny, założony w 1980 roku w górniczo-przemysłowej miejscowości Trbovlje w byłej Jugosławii.

Skrzydło muzyczne interdyscyplinarnego kolektywu artystycznego Neue Slowenische Kunst (NSK), w którego skład wchodzą: grupa sztuki wizualnej IRWIN, grupa teatralna Noordung (dawniej Gledališče Sester Scipion Nasice), studio grafiki i designu Novi Kolektivizem i Departament Czystej i Stosowanej Filozofii. Laibach uczestniczył również w projektach artystycznych Germania, Strom und Klang, Kraftbach, Peter Paracelsus i 300.000 Verschiedene Krawalle. Zespół stworzył muzykę do wielu przedstawień teatralnych takich jak: Makbet, Krst pod Triglavom, No Fire Escape in Hell czy Molitevi stroj. Część utworów bazuje na przeróbkach piosenek najbardziej znanych zespołów światowych, takich jak The Beatles, Queen, Europe czy The Rolling Stones.

Wikipedia

# laicki

1. niezwiązany z religią i instytucjami kościelnymi; świecki;
2. młodzieżowo: świadczący o braku wiedzy lub umiejętności w jakiejś dziedzinie; laiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. niezwiązany z religią

(1.2) nacechowany brakiem kompetencji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laicyzowanie n., laickość ż., laicyzacja ż., laicyzm mrz., laik mos., laikat mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niereligijny, świecki

(1.2) dyletancki, niekompetentny, nieprofesjonalny

Wiktionary

# laickość

laicyzm;
1. świeckość;
2. dyletanctwo, brak wiedzy w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co laickie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laicyzowanie n., laik m., laicyzm m., laicyzator m., laicyzacja ż.

czas. laicyzować ndk.

przym. laicki, laicyzacyjny

przysł. laicko

Wiktionary

# laicyzacja

przejście określonego podmiotu spod władzy kościelnej do świeckiej; zeświecczenie, desakralizacja, sekularyzacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zeświecczenie różnych poziomów życia społecznego

(1.2) polit. wyeliminowanie wpływu religii na życie polityczne i społeczne za pomocą aktów prawnych

(1.3) socjol. słabnięcie więzi religijnych wśród wyznawców

(1.4) psych. zmiany w postawach światopoglądowych (odchodzenie od wiary w kierunku agnostycyzmu, ateizmu, deizmu lub indyferentyzmu religijnego)

Wiktionary

Laicyzacja – proces polegający na zeświecczeniu instytucji i różnych przejawów życia społecznego, politycznego i kulturalnego oraz na uniezależnieniu ich od wpływów religii i kleru, często utożsamiana z wolnomyślicielstwem i ateizacją.

W najszerszym zakresie pojęcie oznacza procesy zmierzające do ukształtowania człowieka o osobowości postępowej, sceptycznej i samodzielnej intelektualnie z racjonalistyczną postawą umysłową. Laicyzacja dotyczy też procesów przeciwnych sakralizacji zjawisk przyrody, faktów i instytucji społecznych.W polityce laicyzacja to świadome (programowe) działania władz, zmierzające do wyeliminowania wpływu religii na życie polityczne i społeczne za pomocą aktów prawnych. Na mocy aktów prawnych przeprowadzono m.in. konfiskatę dóbr kościelnych, sekularyzację szkolnictwa, rozwiązanie konkordatu, odebranie przywilejów związkom wyznaniowym itp.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlajit͡sɨˈzat͡sʲja, AS: lai ̯icyzacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laicyzm mrz., laicyzator m., laickość ż., laik m., laikat m., laicyzowanie n.

czas. laicyzować ndk.

przym. laicyzacyjny, laicki

przysł. laicko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-4) sekularyzacja, zeświecczenie

Wiktionary

# laicyzacyjny

przymiotnik

(1.1) dotyczący laicyzacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laik mos., laicyzowanie n., laicyzacja ż., laickość ż.

Wiktionary

# laicyzator

człowiek propagujący odsuwanie duchowieństwa od władzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek promujący laicyzację

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laik mos., laicyzowanie n., laicyzacja ż., laickość ż.

Wiktionary

# laicyzm

laickość;
1. świeckość;
2. dyletanctwo, brak wiedzy w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) koncepcja wykluczająca obecność religii w sferze publicznej, głosząca oddzielenie państwa od kościoła i propagująca świeckie podejście do obywateli oraz instytucji państwowych

Wiktionary

Laicyzm (z fr. laïcisme) – koncepcja związana z zasadą rozdziału państwa od Kościoła i braku wpływów religijnych na sprawy państwowe.

Laickość (z fr. laïcité) gwarantuje prawo do swobodnego wyznawania religii i wszystkie wyznania traktuje jako równe. Nie zapewnia jednak specjalnego statusu dla religii – religie powinny podlegać takim samym prawom jak inne sfery życia i nie stać ponad prawem.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. laickość ż., laicyzacja ż., laik m., laikat m., laicyzowanie n.

czas. laicyzować ndk.

przym. laicki

Wiktionary

# laicyzować

nadawać czemuś cechy świeckie, usuwać wpływ duchowieństwa z różnych dziedzin życia społecznego; zeświecczać, sekularyzować, desakralizować

SJP.pl

# laicyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|laicyzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laicyzm mrz., laicyzacja ż., laicyzator m., laickość ż., laik m., laikat m.

czas. laicyzować ndk.

przym. laicyzacyjny, laicki

Wiktionary

# laiczka

kobieta nieznająca się na danej rzeczy, niekompetentna w danej dziedzinie; dyletantka, profanka, amatorka

SJP.pl

# laiczny

młodzieżowo: świadczący o braku wiedzy lub umiejętności w jakiejś dziedzinie; laicki

SJP.pl

# laik

1. człowiek nieznający się na danej rzeczy, niekompetentny w danej dziedzinie; dyletant; profan, amator;
2. wierny Kościoła katolickiego, który nie otrzymał świeceń kapłańskich i nie stał się duchownym, posługujący w klasztorze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś niekompetentny

(1.2) rel. niewyświęcony zakonnik

(1.3) rel. świecki uczestnik grupy religijnej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlajik, AS: lai ̯ik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. laicyzm mrz., laicyzacja ż., laicyzator m., laikat m., laickość ż., laicyzowanie n.

czas. laicyzować ndk.

przym. laicki, laicyzacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dyletant; książk. profan

Wiktionary

# laikat

ogół świeckich członków kościoła katolickiego, głównie aktywnie zaangażowanych w szerzenie wiary

SJP.pl

rzeczownik zbiorowy, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. ogół świeckich członków Kościoła katolickiego

Wiktionary

Wierni świeccy (laikat) – wszyscy wierni, którzy nie są kapłanami bądź zakonnikami.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. laicyzowanie n., laicyzm m., laik m., laicyzacja ż.

przym. laicki

Wiktionary

# laikowy

→ laik; laicki, laiczny

SJP.pl

# lais

[czytaj: lajs] średniowieczna pieśń religijna, której wszystkie strofy kończyły się refrenem "Kyrie eleison"

SJP.pl

Osoby:

- Laís – brazylijski piłkarz (właśc. Arthur Antunes de Morães e Castro)

Inne:

- Lais Marie de France – cykl dwunastu opowieści (lais) francuskiej poetki Marie de France
- Laïs – belgijski zespół muzyczny

Zobacz też:

- Leis

Wikipedia

# lajbik

luźny kaftan męski lub żakiet damski; lejbik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. kamizelka bez rękawów

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. biustonosz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy jest chłodno, zakładam lajbik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlajbʲik, AS: lai ̯bʹik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) bishalter

Wiktionary

# lajera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. katarynka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lajerman mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lajerka

Wiktionary

# lajerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. katarynka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lajerman mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lajera

Wiktionary

# lajerman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kataryniarz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lajera ż., lajerka ż.

Wiktionary

# lajfstajl

styl życia; lifestyle

SJP.pl

Styl życia – zakres i formy codziennych zachowań jednostek lub grup, specyficzne dla ich usytuowania społecznego, tzn. manifestujące położenie społeczne oraz postrzegane jako charakterystyczne dla tego położenia, a dzięki temu umożliwiające szeroko rozumianą społeczną lokalizację innych ludzi. Pojęcie to obejmuje nie tylko zachowania ludzkie, ale i mechanizmy psychofizyczne leżące u podstaw tych zachowań: motywacje, potrzeby, akceptowane wartości.

Wikipedia