# jadłodzielnia

miejsce dzielenia się żywnością z osobami potrzebującymi

SJP.pl

Jadłodzielnia – punkt służący do nieodpłatnej wymiany żywności pomiędzy użytkownikami w ramach foodsharingu.

Wikipedia

# jadłospis

1. spis potraw przygotowanych w lokalu gastronomicznym wraz z cennikiem;
2. potrawy składające się na codzienny posiłek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. menu.

(1.2) zob. dieta.

Wiktionary

Jadłospis, także menu, karta dań – arkusze papieru, lub tablica, na których umieszczono listę potraw dostępnych w danym zakładzie gastronomicznym. Oprócz nazw dań jadłospis może zawierać ich ceny i listę składników potrawy. Jadłospisy posiadają m.in. restauracje, bary, kawiarnie, wagony restauracyjne, linie lotnicze na dalekich trasach. Obecnie jadłospisy występują także w wersji elektronicznej – publikowane w internecie bądź jako aplikacje na smartfony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na drzwiach stołówki wisiał dzisiejszy jadłospis.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jadˈwɔspʲis, AS: i ̯adu̯ospʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jadłospisowy

Wiktionary

# jadłospisowy

przymiotnik od: jadłospis

SJP.pl

# jadłoszyn

drzewo (lub krzew) z rodziny mimozowatych, o drobnych kwiatach zebranych w grona, rosnące w krajach tropikalnych, głównie w Ameryce

SJP.pl

Jadłoszyn (Prosopis L.) – rodzaj rośliny z rodziny bobowatych (podrodzina brezylkowe, dawniej w mimozowych). Obejmuje 44 gatunki. W większości rosną one w Nowym Świecie – na obszarze od Stanów Zjednoczonych na północy po Patagonię na południu, przy czym najbardziej zróżnicowane są w Argentynie. W Ameryce Środkowej rośnie tylko jeden gatunek. Nieliczne gatunki rosną poza tym w południowo-zachodniej części Azji oraz w Afryce. Niektóre gatunki są inwazyjne, np. w Afryce, Australii i na Hawajach. Prosopis glandulosa uznany został za jeden ze 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie.

Wikipedia

# jadłowóz

samochód, w którym przyrządza i sprzedaje się gorące przekąski; jadłobus, food truck

SJP.pl

# jadłowstręt

odraza do jedzenia; chorobliwy brak apetytu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. chorobliwa niechęć do jedzenia

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pojedyncze przypadki jadłowstrętu psychicznego mogą występować w różnym wieku, ale najczęściej pojawiają się u dziewcząt w okresie pokwitania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jadˈwɔfstrɛ̃nt, AS: i ̯adu̯ofstrẽnt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) anoreksja

Wiktionary

# jafa

dzielnica Tel Awiwu; Jaffa

SJP.pl

Jafa, Jafo (hebr. יפו, Yafo; arab. يافا, Yāfā, ang. Jaffa) – dzielnica Tel Awiwu-Jafy, do 1949 roku osobne miasto.

Wikipedia

# jafet

postać biblijna, brat Chama i Sema, syn Noego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać starotestamentowa, jeden z synów Noego;

(1.2) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Jafet (hebr. יֶפֶת/יָפֶת) – według biblijnej Księgi Rodzaju jeden z trzech synów Noego, brat Sema i Chama, symboliczny przodek Indoeuropejczyków lub szerzej, ludów Północy.

Jafet był najprawdopodobniej najstarszym synem Noego i przodkiem ras żółtej i białej. Jego synami byli: Gomer, Magog, Jawan, Meszech, Tubal, Tiras i Madaj.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A gdy Noe miał pięćset lat, urodzili mu się: Sem, Cham i Jafet.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|Iafeth. < etym|gr|Ἰάφεθ. (Iápheth) < etym|hebrajski|יפת. (yépheth)

uwagi.

(1.2) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Japheth

* hebrajski: (1.1) יפת m. (yépheth)

* łaciński: (1.1) Iafeth m., Iapheth m.

* portugalski: (1.1) Jafé m.

* rosyjski: (1.1) Иафет m.; (1.2) Иафет m.

* starogrecki: (1.1) Ἰάφεθ m. (Iápheth)

* włoski: (1.1) Iafet m.

źródła.

== Jafet (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jafetycki

języki jafetyckie - języki kaukaskich grup ludnościowych

SJP.pl

# jaffa

dzielnica Tel Awiwu; Jafa

SJP.pl

Jafa, Jafo (hebr. יפו, Yafo; arab. يافا, Yāfā, ang. Jaffa) – dzielnica Tel Awiwu-Jafy, do 1949 roku osobne miasto.

Wikipedia

# jafski

przymiotnik od: Jafa (Jaffa; dzielnica Tel Awiwu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Jafą, dotyczący Jafy (dawniej miasta, dziś części Tel Awiwu-Jafy)

Wiktionary

# jaga

w gwarze kaszubskiej: kobieta pyskata; zwykle w połączeniu: baba-jaga (baba jaga) - brzydka, stara kobieta; straszydło, czarownica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. imię|polski|ż., forma imienia Jadwiga

(1.2) pot. imię|polski|ż., forma imienia Agnieszka

Wiktionary

- Baba Jaga – postać z wierzeń słowiańskich
- Baba Jaga – utwór muzyczny
- Jaga – postać z komiksów Kajko i Kokosz
- Jaga Jazzist – zespół muzyczny
- Jaga – przydomek polskiego klubu piłkarskiego Jagiellonia Białystok
- Jaga – zgrubienie imienia Jadwiga

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1-2) A ja pochodzę z Mazowsza i mówcie do mnie Jaga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjaɡa, AS: i ̯aga

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. Jadwiga ż., Jadwinia ż., Jagusia ż., Jadwisia ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż.

(1.2)

rzecz. Agnieszka ż., Aga ż., Jagnieszka ż., Agusia ż., Jagusia ż.

Wiktionary

# jagański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jaganami, dotyczący Jaganów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język jagański;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaganie lm m.

Wiktionary

# jagata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gwara. imię|polski|ż. Agata

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozbierał je upał, cichość i ten płakliwy, nieustający głos Jagaty, modlącej się przy umarłym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Agata ż., Jaga ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jaga; war. Agata

Wiktionary

# jagger

nazwisko angielskie, m.in. Mick Jagger [czytaj: mik dżeger], angielski muzyk rockowy, solista zespołu Rolling Stones

SJP.pl

# jaggery

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. nierafinowany cukier palmowy o żółtej barwie produkowany tradycyjnie w Indiach

Wiktionary

# jagieliński

nazwisko

SJP.pl

# jagiellon

członek dynastii królewskiej zapoczątkowanej przez Władysława Jagiełłę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. tylko w lm. Jagiellonowie → dynastia panująca w Polsce od XIV do XVI w., zapoczątkowana przez Władysława II Jagiełłę, wygasła wraz ze śmiercią Zygmunta II Augusta;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. przedstawiciel dynastii Jagiellonów (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jagiellonowie należeli do najpotężniejszych rodzin monarszych w Europie, a ich czasy były okresem świetności politycznej, kulturalnej i gospodarczej dawnej Polski.

(1.1) Anna Jagiellonka, siostra Zygmunta II Augusta i żona Stefana Batorego, uchodzi za ostatnią przedstawicielkę rodu Jagiellonów w Polsce.

(1.1) Za kontynuatorów Jagiellonów można uznać polską linię dynastii Wazów (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäˈɟɛlːɔ̃n, AS: i ̯äǵe•lõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagiełło mos., Jagiellończyk mos., jagiellońskość ż.

:: fż. Jagiellonka ż.

przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński

przysł. jagiellońsko

Wiktionary

# jagiellończyk

1. Aleksander J. (1461-1506), wielki książę litewski, król Polski;
2. Fryderyk J. (1468-1503), kardynał, prymas Polski;
3. Kazimierz IV J. (1427-1492), wielki książę litewski, król polski;
4. Władysław II J. (1456-1516), król Czech, Węgier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. przedstawiciel dynastii Jagiellonów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na mocy postanowienia Jagiellończyka Żmudź miała być traktowana na równi z województwami wileńskim i trockim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagiełło m., Jagiellon m., jagiellońskość ż.

:: fż. Jagiellonka ż.

przym. jagielloński

przysł. jagiellońsko

Wiktionary

# jagiellonia

klub sportowy, np. Jagiellonia Białystok

SJP.pl

- Jagiellonia Tuszyn – nieistniejący już polski klub sportowy.
- Jagiellonia Białystok – polski klub sportowy.
- MOSP Jagiellonia Białystok – Miejski Ośrodek Szkolenia Piłkarskiego Jagiellonia Białystok.
- Jagiellonia (jacht) – jacht sportowy.
- Jagiellonia (korporacja) – przedwojenna korporacja akademicka.
- Jagiellonia Varmiensis – współczesna korporacja akademicka.
- Jagiellonia – Unia Jagiellońska, popularna w dyskursie historyczno-publicystycznym nazwa idei politycznej Międzymorza.

Wikipedia

# jagiellonka

1. Katarzyna Jagiellonka (1526-1583), królowa Szwecji;
2. Anna Jagiellonka (1523-1596), królowa Polski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. przedstawicielka dynastii Jagiellonów

(1.2) pot. Biblioteka Jagiellońska w Krakowie

Wiktionary

Biblioteka Jagiellońska – polska biblioteka akademicka znajdująca się w Krakowie przy al. Adama Mickiewicza 22.

Jest główną biblioteką Uniwersytetu Jagiellońskiego; wraz z Biblioteką Medyczną Collegium Medicum i bibliotekami wydziałowymi i instytutowymi tworzy system biblioteczno-informacyjny UJ.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Anna Jagiellonka, siostra Zygmunta II Augusta i żona Stefana Batorego, uchodzi za ostatnią przedstawicielkę rodu Jagiellonów w Polsce.

(1.2) Starodruki (…) zostały skradzione z Biblioteki Jagiellońskiej. Dyrekcja Jagiellonki od kilku miesięcy nie może doliczyć się, ile ukradziono jej książek.

(1.2) Biblioteka Jagiellońska, popularnie zwana Jagiellonką, jest jedną z najstarszych i największych bibliotek w Polsce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagiełło mos., Jagiellończyk mos., jagiellońskość ż.

:: fm. Jagiellon mos.

przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński, jagiełłowy

przysł. jagiellońsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Biblioteka Jagiellońska

Wiktionary

# jagiellonowie

dynastia panująca w państwie polskim od XIV do XVI w.

SJP.pl

Jagiellonowie – gałąź dynastii Giedyminowiczów, wywodząca się od Władysława II Jagiełły, wielkiego księcia litewskiego i króla Polski. Jej przedstawiciele panowali w Polsce w latach 1386–1572, w Wielkim Księstwie Litewskim w latach 1377–1401 i 1440–1572, w Czechach w latach 1471–1526 oraz na Węgrzech i w Chorwacji w latach 1440–1444 i 1490–1526.

Wikipedia

# jagielloński

związany z Jagiellonami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jagiełłą lub wywodzącą się od niego dynastią, dotyczący Jagiełły lub wywodzącej się od niego dynastii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Profesor polecił książkę o dobie jagiellońskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagiellońskość ż., Jagiełło m., Jagiellon mos., Jagiellonka ż., Jagiellończyk mos.

przysł. jagiellońsko

Wiktionary

# jagiellońsko

przysłówek

(1.1) na sposób jagielloński, po jagiellońsku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagiellon mos., Jagiellonka ż., Jagiellończyk mos., jagiellońskość ż., Jagiełło mos.

przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński

Wiktionary

# jagiellońskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jagiellońskie; jagielloński charakter czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagiellon mos., Jagiellonka ż., Jagiellończyk mos., Jagiełło mos.

przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński, jagiełłowy

przysł. jagiellońsko

Wiktionary

# jagielnica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie, położone w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

W Polsce

- Jagielnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno
- Jagielnica – część wsi Przezwody w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice

- Jagielnica – potok, dopływ Kantorówki

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jagielnicki

Wiktionary

# jagielnik

maszyna młynarska do oczyszczania ziaren prosa

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Jagielnik – osada wsi Święty Wojciech w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
- Jagielnik – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice

Wikipedia

# jagieloński

nazwisko

SJP.pl

# jagielski

nazwisko

SJP.pl

- Anastazy Jagielski (ur. 1825 -?) – oficer, dowódca oddziału w powstaniu styczniowym w 1863 r., działacz organizacji narodowych.
- Jake Jagielski – jeden z głównych bohaterów serialu Pogoda na miłość.
- Jan Jagielski (ur. 13 października 1937 w Toruniu) – działacz społeczny i autor publikacji na temat śladów historycznej obecności Żydów w Polsce.
- Mieczysław Jagielski (ur. 12 stycznia 1924 w Kołomyi, zm. 27/28 lutego 1997) – polski działacz polityczny, ekonomista.
- Stanisław Jagielski (1823–1884) – oficer, dowódca batalionu II w powstaniu styczniowym w 1863 r.
- Wojciech Jagielski (ur. 1963 w Zduńskiej Woli) – dziennikarz radiowo-telewizyjny, specjalizujący się w prowadzeniu interaktywnych programów muzycznych i talk-show, w latach osiemdziesiątych współzałożyciel i perkusista zespołów Kontrola W. i Kosmetyki Mrs. Pinki.
- Wojciech Jagielski (ur. 12 września 1960) – polski dziennikarz, korespondent, publicysta Gazety Wyborczej i pisarz.

Wikipedia

# jagienka

zdrobnienie od: Agnieszka (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Jagna

Wiktionary

Jagna – imię żeńskie, według różnych badaczy stanowiące usamodzielnione zdrobnienie imienia: Agnieszka( → Jagniszka → Jagna), bądź Jadwiga ( → Jaga → Jagna) albo Agata ( → Jagata → Jagna).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poczem zwrócił się do Jagienki i mówiąc jej: „ty“ z polecenia Zycha, zapytał: — A ty którego wolisz?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagna ż., Jaga ż., Jagula ż., Jagusia ż.

przym. Jagienkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jaga, Jagula, Jagusia

Wiktionary

# jagienkowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jagienki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zych z chęcią pokazywał swoje bogactwa, mówiąc co chwila, że to Jagienkowe gospodarowanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagna ż., Jaga ż., Jagienka ż., Jagula ż., Jagusia ż.

Wiktionary

# jagier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. Eger (miasto w północno-wschodnich Węgrzech)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zapisu źródłowego wymieniającego Ostrzyhom i Jagier jako granice Polski, nie należy oczywiście rozumieć dosłownie w ten sposób, że granica biegła przez te grody. Ostrzyhom leżał po południowej stronie Dunaju, a granica dochodziła »ad litus Danubii«. I przez Jagier nie biegła granica, a tylko krańcem obszaru, w którego ramach leżał Jagier jako główny ośrodek.

(1.1) Dalsza granica Słowaczyzny, od Ostrzyhomia na wschód, jest w kronice węgiersko-polskiej również w przybliżeniu określona. Wiodła ona w kierunku miasta Jagier: to znaczy prawdopodobnie naprzeciw Wyszehradu, opuszczając Dunaj, zwracała na północ (…) i okrążając Nowohrad zwracała się znów na wschód (…), omijając gród Jagier.

(1.1) W samej rzeczy Waców leży w odległości 100 km na południowy zachód od Jagru (w linii powietrznej), a więc bardzo zbliżonej do tej, którą podaje Idrisi (80 mil sycylijskich), zwłaszcza jeżeli uwzględnimy zawiłość drogi.

(1.1) Nareszcie są doniesienia z Jagru (Erlau), iż i w tamtejszéj okolicy zbiory wypadły tak licho, że ledwie dwa ziarna tam mają sic..

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jagierski

Wiktionary

# jagierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Jagrem, dotyczący Jagru (współcz. Eger)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaraz przy pierwszem starciu pierzchły oddziały biskupa waradyńskiego, Franka bana, biskupa jagierskiego, krzyżowców i Wołochów; uciekano w kierunku Galaty, biskup jagierski ku Warnie sic..

(1.1) Do takiego starcia przyszło teraz w Mezököwesd, gdzie przyszło do bójki. Wystąpiło tam trzech kandydatów. Jeden z nich, kanonik jagierski ks. Ipolyi, raczył swoich stronników winem od dnia 1. do 8. bm., w skutek czego, gdy się ci na jarmarku zetknęli ze stronnikami innego kandydata, powstała walka, w której sześćdziesiąt trzy osób pokaleczonych zostało sic..

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagier mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. egerski

Wiktionary

# jagieła

nazwisko

SJP.pl

# jagiełka

zdrobnienie od: jagła (drobna grudka będąca objawem choroby oczu jaglicy)

SJP.pl

# jagiełło

nazwisko, np. Władysław II Jagiełło (ok. 1351-1434), wielki książę litewski, król Polski; Eugeniusz Jagiełło (1873-1947), działacz socjalistyczny; Michał Jagiełło (ur. 1941), pisarz, alpinista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię króla Polski i wielkiego księcia Litwy;

Wiktionary

- Jagiełło (imię)

Osoby noszące to imię lub nazwisko:

- Władysław II Jagiełło
- Władysław Jagiełło (ujednoznacznienie)
- Walter Jagiełło vel Li'l Wally vel Mały Władzio
- Agnieszka Jagiełło
- Andrzej Jagiełło polityk
- Bogusław Jagiełło
- Edmund Jagiełło
- Eugeniusz Jagiełło
- Jarosław Jagiełło polityk
- Jerzy Jagiełło (porucznik)
- Konstanty Jagiełło
- Krzysztof Jagiełło
- Michał Jagiełło
- Roman Jagiel-Jagiełło (1921–2016) – polski oficer, generał izraelski
- Stanisław Jagiełło
- Zbigniew Jagiełło

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kolega jest autorem kilku publikacji o Jagielle.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäˈɟɛwːɔ, AS: i ̯äǵe•u̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagiellońskość ż., Jagiellon mos., Jagiellończyk mos., Jagiellonka ż.

przym. jagielloński

przysł. jagiellońsko

Wiktionary

# jagiełłowy

taki jak u Jagiełły, charakterystyczny dla Jagiełły

SJP.pl

# jaglanka

potocznie:
1. kasza jaglana;
2. gęsta zupa lub deser z kaszy jaglanej

SJP.pl

# jaglankowy

→ jaglanka

SJP.pl

#### Patrz:

jaglanka

# jaglany

zrobiony z obłuskanych i oczyszczonych ziaren prosa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z jagłą, otłuczonym, obłuskanym ziarnem prosa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Teraz dopiero odezwał się gburowaty mruk warzący jaglane krupy nad ogniskiem.

(1.1) Zwróciwszy się do komina, nalała dwie miski jaglanego krupniku ze skwarkami

(1.1) Jedzą także koninę i rodzaj włoskiej polenty z mąki kukuruzianej [kukurydzanej] lub jaglanej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagła ż.

Wiktionary

# jaglica

wirusowe zapalenie spojówek; trachoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka;

Wiktionary

Jaglica (łac. trachoma, synonimy: egipskie zapalenie spojówek, przewlekłe pęcherzykowe zapalenie rogówki) – przewlekłe zapalenie rogówki i spojówek wywołane przez serotypy A, B, Ba i C Chlamydia trachomatis.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdyby wszędzie była czysta woda w obfitości, miliony nie chorowałyby na jaglicę, chorobę, która oślepia, a którą najłatwiej pokonać czystością.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jagliczy

rzecz. jagła ż.

Wiktionary

# jagmin

nazwisko

SJP.pl

# jagna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) zdrobn. Agnieszka

(1.3) zdrobn. Jadwiga

(1.4) zdrobn. Agata

Wiktionary

Jagna – imię żeńskie, według różnych badaczy stanowiące usamodzielnione zdrobnienie imienia: Agnieszka( → Jagniszka → Jagna), bądź Jadwiga ( → Jaga → Jagna) albo Agata ( → Jagata → Jagna).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Karolina poszła z Jagną doić krowy.

(1.2) Widzieliśmy Jagnę w bibliotece.

(1.3) Natalis spotyka się z Jagną przed sklepem jubilera.

(1.4) Czarnoskórej Jagnie wypadła z ręki zielona szminka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagula ż., Agnisia ż., Jagienka ż., Agnieszka ż.

przym. Jagienkowy

Wiktionary

# jagniątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: jagnię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: jagnię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W zagrodzie pasło się małe jagniątko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäɟˈɲɔ̃ntkɔ, AS: i ̯äǵńõntko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagnię n., jagnięcina ż.

przym. jagnięcy

czas. jagnić się

Wiktionary

# jagniątków

dzielnica Jeleniej Góry

SJP.pl

Jagniątków (do 1945 niem. Agnetendorf; 1945–1946 Agnieszków) – część miasta Jelenia Góra (do 1954 wieś, 1954–1976 część osiedla typu miejskiego, a następnie miasta Sobieszów, 1976–1997 część miasta Piechowice) o zabudowie typowej dla podgórskich pensjonatów. Prowadzi stąd wiele szlaków w Karkonosze, zarówno pieszych, jak i rowerowych.

Wikipedia

# jagnić

o owcy: rodzić jagnię, jagnięta

SJP.pl

# jagnię

młode owcy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. młode owcy;

Wiktionary

Jagnię – młoda owca przed osiągnięciem dojrzałości płciowej w wieku kilku miesięcy do jednego roku (zależnie od rasy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na ołtarzu całopalnym ofiarowano tysiąc byków, tysiąc baranów i tysiąc jagniąt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäɟɲɛ, AS: i ̯äǵńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagnięcina ż.

:: zdrobn. jagniątko n.

przym. jagnięcy

czas. jagnić się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jagniątko, owieczka, owczę

Wiktionary

# jagnięcina

mięso z jagniąt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso jagnięce (z młodej owcy)

(1.2) kulin. potrawa z jagnięciny (1.1)

Wiktionary

Jagnięcina – baranina pozyskana z jagnięcia od 6 do 12 miesiąca życia. Oddzielnym rodzajem jagnięciny, uchodząca za najsmaczniejsze, jest mięso jagniąt, które nie ukończyły 6 tygodnia życia i były karmione wyłącznie mlekiem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mama kupiła kilogram jagnięciny.

(1.2) Dziś na obiad będzie jagnięcina z warzywami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈt͡ɕĩna, AS: i ̯äǵńė̃ńćĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagniak m., jagnię n., jagniątko n., jagniąteczko n.

czas. jagnić się

przym. jagnięcy

Wiktionary

# jagnięcy

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla jagnięcia; dotyczący, odnoszący się do jagnięcia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przychodzi tu, podlizuje się, a to jest wilk w jagnięcej skórze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäɟˈɲɛ̃nt͡sɨ, AS: i ̯äǵńẽncy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagnię n., jagniątko n., jagnięcina ż.

czas. jagnić się

Wiktionary

# jagnięta

młode owcy

SJP.pl

# jagniewski

nazwisko

SJP.pl

# jagnobijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany Jagnobczykami, dotyczący Jagnobczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język jagnobijski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagnob mrz., Jagnobczyk mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) jagnobi, jagnobiński, jagnobski, nowosogdyjski

Wiktionary

# jago

w gwarze kaszubskiej: kobieta pyskata; zwykle w połączeniu: baba-jaga (baba jaga) - brzydka, stara kobieta; straszydło, czarownica

SJP.pl

Antarktyda:

- Jago – nunatak

Osoby:

- Barbara Jago – brytyjska autroka

Inne:

- Jago – postać fikcyjna
- JAGO – niemieckie przedsiębiorstwo
- Jago Automotive – brytyjski producent samochodowy
- Jago Jeep – brytyjski samochód terenowy
- Jago Samuri – brytyjski samochód rekreacyjny

Zobacz też:

- Iago
- Sint Jago
- Yago

Wikipedia

# jagoda

1. owoc wielu roślin;
2. czarna jagoda - krzewinka o czarnych owocach, borówkach; owoc tej rośliny;
3. wilcza jagoda - roślina o trujących owocach, wykorzystywana w lecznictwie z uwagi na występowanie atropiny w liściach; pokrzyk;
4. poetycko: policzek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

## Botanika

- jagoda – mięsisty owoc zawierający wewnątrz nasiona
- jagoda pozorna – owoc zbudowany z mięsistego, jadalnego dna kwiatowego, na którym rozmieszczone są liczne, niewielkie suche nasiona – niełupki
- jagoda – potoczna nazwa owocu z rodzaju borówka czarna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jagody, żony Marka, osobiście nie znam.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈɡɔda, AS: i ̯agoda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagoda ż., jagodzianka ż., jagódka ż., jagodnik mrz., jagodzisko n.

:: zdrobn. Jagódka ż.

przym. Jagodowy, jagodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. jagoda ż., jagodzianka ż., jagódka ż., jagodnik mrz., jagodzisko n.

:: zdrobn. Jagódka ż.

przym. Jagodowy, jagodowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) wymowa i odmiana wyrazu jest identyczna jak w wyrazie „jagoda”, różni się tylko zapis – imię zaczyna się dużą literą; zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

źródła.

== Jagoda (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|chorwacki|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jagódeczka

zdrobnienie od: jagódka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: jagódka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaɡuˈdɛt͡ʃka, AS: i ̯agudečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagoda ż., jagódka ż., jagodzianka ż.

przym. jagodowy

Wiktionary

# jagódka

zdrobnienie od: jagoda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma żeńskiego imienia Jagoda

Wiktionary

Cieki w Polsce

- Jagoda – struga, dopływ Sanu
- Jagódka – struga, dopływ Zalewu Wiślanego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W stołowym pokoju siedziały już przy stole dwie córeczki państwa Piłsudskich, Wandzia i Jagódka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagoda ż., jagoda ż., jagódka ż., jagodzianka ż., jagodnik m., jagodzisko n.

przym. jagodowy, Jagodowy

Wiktionary

# jagodlin

rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych; kananga

SJP.pl

Jagodlin (Cananga (DC.) Hook. f. & Thomson) – rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych (Annonaceae Juss.). Według The Plant List w obrębie tego rodzaju znajdują się 4 gatunki o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy jeden takson ma status gatunku niepewnego (niezweryfikowanego). Rośliny te występują naturalnie w klimacie równikowym na obszarze od Azji po Australię. Gatunkiem typowym jest C. odorata (Lam.) Hook.f. & Thomson.

Wikipedia

# jagodnica

choroba występująca zwłaszcza w krajach podzwrotnikowych, objawiająca się guzkowatą wysypką na całym ciele, wywoływana przez krętki

SJP.pl

Jagodnica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Leśna Podlaska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Leśna Podlaska. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 103 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia NMP i św. Apostołów Piotra i Pawła w Leśnej Podlaskiej.

Wikipedia

# jagodnik

1. obszar porosły krzewami czarnej jagody;
2. plantacja czarnych jagód; 2. sok lub wino z czarnych jagód; 4. rodzaj roślin z rzędu goździkowców; miłowój, wyćwiklin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce

Wiktionary

- jagodnik – gatunek nowogwinejskiego ptaka z rodziny jagodników
- potoczna nazwa wróbla domowego

W Polsce

- Jagodnik – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
- Jagodnik – wieś w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Cmolas
- Jagodnik – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Milejewo
- Jagodnik – wzniesienie na Wyżynie Olkuskiej
- Jagodnik – gromada

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. jagodnik mzw./mrz.

Wiktionary

# jagodno

Miejscowości i ich części w Polsce
Wg TERYT jest ich 5, w tym 4 podstawowe

- Jagodno – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Krzyki
- Jagodno – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Ludwin
- Jagodno – osada w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Przytyk
- Jagodno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg
- Jagodno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kostrzyn

Wikipedia

# jagodny

dawniej: jagodowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. jagodowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagodnik mzw./mrz., jagoda ż., jagodzianka ż.

przym. jagodowy

Wiktionary

# jagodobranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbieranie jagód

Wiktionary

# jagododajny

dostarczający jagód, rodzący jagody

SJP.pl

# jagodowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto z jagodami

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. jagodnik mzw./mrz., jagoda ż.

Wiktionary

# jagodowisko

miejsce w lesie, gdzie rosną jagody; jagodzisko

SJP.pl

# jagodówka

nalewka na czarnych jagodach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na jagodach

(1.2) pot. butelka zawierająca jagodówkę (1.1)

Wiktionary

Błona naczyniowa (łac. tunica vasculosa bulbi, tunica media bulbi, uvea) – środkowa warstwa ściany gałki ocznej znajdująca się pomiędzy błoną zewnętrzną (włóknistą) a błoną wewnętrzną (siatkówką).

Składowe błony naczyniowej (od tyłu do przodu):

- naczyniówka (choroidea) – część tylna,
- ciało rzęskowe (corpus ciliare) – część środkowa,
- tęczówka (iris) z położoną centralnie źrenicą (pupilla) – część przednia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nalej mi trochę tej jagodówki.

(1.2) W barku stoją dwie jagodówki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagoda ż., jagodzianka ż.

przym. jagodowy

Wiktionary

# jagodowo

przymiotnik od: jagoda (np. zupa jagodowa)

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Jagodowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Osielsko
- Jagodowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Osielsko
- Jagodowo – kolonia w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sierakowice

Wikipedia

# jagodowy

przymiotnik od: jagoda (np. zupa jagodowa)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący czarnych jagód (krzaków i owoców); rzadziej jagód w znaczeniu ogólnym

(1.2) przyrządzony z jagód, z dodatkiem jagód

(1.3) mający kolor dojrzałego owocu jagody, ciemny fioletowy z dodatkiem czerwieni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaɡɔˈdɔvɨ, AS: i ̯agodovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagoda ż., jagódka ż., jagodzianka ż., Jagoda ż., Jagódka ż./mos.

przym. jagodziany

Wiktionary

# jagody

1. owoc wielu roślin;
2. czarna jagoda - krzewinka o czarnych owocach, borówkach; owoc tej rośliny;
3. wilcza jagoda - roślina o trujących owocach, wykorzystywana w lecznictwie z uwagi na występowanie atropiny w liściach; pokrzyk;
4. poetycko: policzek

SJP.pl

Jagoda (łac. bacca) – owoc o mięsistej, niepękającej owocni, zbudowanej z zewnętrznego egzokarpu oraz zmięśniałego mezokarpu, wypełniającego całe wnętrze owocu. Cechą charakterystyczną jagody jest brak endokarpu. Bezpośrednio w mezokarpie znajdują się liczne (rzadko jedno) nasiona. Jagoda może składać się głównie z łożyska, co ma miejsce u pomidora. Jednonasienną jagodą jest daktyl i awokado, z powodu podobieństwa uważane przez innych za pestkowca.

Wikipedia

# jagodziak

plusknia jagodziak - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych

SJP.pl

# jagodzian

drzewo owocowe z rodziny mydleńcowatych, uprawiane w Indonezji i Ameryce Środkowej; rambutan

SJP.pl

# jagodzianka

1. zupa jagodowa
2. słodka bułka nadziewana czarnymi jagodami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa jagodowa

(1.2) kulin. drożdżówka nadziewana jagodami

(1.3) pot. żart. denaturat

(1.4) pot. przen. przydrożna prostytutka, stojąca przy drodze w lesie

Wiktionary

- jagodzianka – drożdżówka z jagodami
- jagodzianka – nalewka z jagód
- Jagodzianka – rzeka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ciepłe, sierpniowe dni gotuję dzieciom jagodziankę na obiad.

(1.2) Do pracy, na drugie śniadanie, wziąłem dwie jagodzianki i precla.

(1.3) Za rogiem jakieś menele raczą się jagodzianką pod salceson.

(1.4) Kupuje nowe ubrania i kosmetyki, w tym mocno czerwoną szminkę. Stylizuje się na jakąś "jagodziankę", a wiadomo, że czerwone usta zawsze działają silnie na mężczyzn.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaɡɔˈd͡ʑãnka, AS: i ̯agoʒ́ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagodzina ż., jagoda ż., jagódka ż., jagodka ż., jagódeczka ż., Jagoda ż., Jagódka ż., jagodnik m., jagodowisko n., jagodówka ż., jagodzisko n., jagodziny nmos., Jagodzianka ż.

przym. jagodowy, jagodny, jagodziany

przym. jagodowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) pot. jagodzianka na kościach, nalewka na kościach, dynks, dykta, denatka

(1.4) tirówka

Wiktionary

# jagodzica

zakaźna choroba tropikalna o przebiegu podobnym do kiły; frambezja, framboezja, malinica

SJP.pl

Malinica (frambezja, jagodzica) - bakteryjna choroba zakaźna, zaliczana do tzw. krętkowic endemicznych lub inaczej zwanych krętkowicami niewenerycznymi. Czynnikiem etiologicznym jest bakteria krętek blady (Treponema pallidum) subsp. pertenue

Do grupy krętkowic endemicznych zaliczamy także kiłę endemiczną i pintę.

Wikipedia

# jagodzin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim;

Wiktionary

W Polsce

- Jagodzin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Węgliniec
- Jagodzin – gromada

Na Ukrainie

- Jagodzin – miasto w obwodzie kijowskim, w rejonie jagodzińskim
- Jagodzin – dawna wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie lubomelskim
  - Dorohusk-Jagodzin – polsko-ukraińskie drogowe przejście graniczne w pobliżu dawnej wsi Jagodzin
  - Dorohusk-Jagodzin – polsko-ukraińskie kolejowe przejście graniczne w pobliżu dawnej wsi Jagodzin

  Wikipedia

  #### Powiązane:

  przym. jagodziński

  rzecz. jagodnik mzw./mrz., jagoda ż.

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) hist. war. Jagotyn

  Wiktionary

# jagodzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. bot. nazwa systematyczna|Vaccinium myrtillus|L.|ref=tak., gatunek krzewinki z rodziny wrzosowatych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jagoda ż., jagodzianka ż., jagódka ż., jagodowiec mrz.

przym. jagodowy, jagodny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) borówka czarna, borówka czernica, czarna jagoda, czernica, borownik, jagoda, jagoda leśna

Wiktionary

# jagodziński

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jagodzinem, dotyczący Jagodzina

Wiktionary

- Andrzej Jagodziński (ur. 1953), polski pianista jazzowy
- Andrzej Jagodziński (ur. 1954), dziennikarz, tłumacz, publicysta
- Apolinary Jagodziński (1889–19??), pułkownik żandarmerii Wojska Polskiego
- Henryk Jagodziński (1925–2002), wioślarz, olimpijczyk
- Henryk Jagodziński (1928–2000), satyryk, aforysta, dziennikarz
- Henryk Jagodziński (ur. 1940), poseł na Sejm PRL
- Henryk Jagodziński (ur. 1969), polski duchowny katolicki, dyplomata watykański
- Marek Jagodziński (ur. 1953), polski archeolog
- Tadeusz Jagodziński (1962–2013), polski dziennikarz, publicysta, tłumacz
- Teofil Jagodziński (1833–1907), polski duchowny katolicki, kanonik warszawski
- Tomasz Jagodziński (ur. 1958), polski senator
- Wacław Jagodziński (1938–2012), polski polityk
- Waldemar Jagodziński (ur. 1934), polski szachista i trener szachowy
- Włodzimierz Jagodziński (1952–1982) działacz opozycyjny w PRL
- Zdzisław Jagodziński (1927–2001), polski bibliotekarz i historyk emigracyjny
- Zygmunt Jagodziński (1891–1968), polski polityk
- Zygmunt Krzysztof Jagodziński (ur. 1942), polski muzyk jazzowy, dziennikarz, projektant graficzny, publicysta, fotograf
- "Adam Jagodziński" pseudonim Adama Michnika

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Jagodzin mrz.

Wiktionary

# jagodziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jagody lub z nią związany

SJP.pl

Jagodziny (niem. Ketzwalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno.

Wikipedia

# jagodzisko

1. miejsce w lesie, gdzie rosną jagody; jagodowisko;
2. zgrubienie od: jagoda

SJP.pl

# jagon

Jago (Jagon) – jedna z fikcyjnych postaci tragedii Williama Szekspira pt. Otello. Chorąży tytułowego bohatera, mąż Emilii, towarzyszki Desdemony. Za sprawą jego intryg Otello niesłusznie posądza swoją żonę o cudzołóstwo i staje się obsesyjnie zazdrosny. Jago jest kluczową postacią utworu.

Wikipedia

# jaguar

1. zwierzę drapieżne z rodziny kotów
2. samochód marki Jaguar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, nazwa systematyczna|Panthera onca|ref=tak.;

(1.2) mot. samochód brytyjskiej marki Jaguar;

Wiktionary

Jaguar amerykański, jaguar (Panthera onca) – gatunek ssaka z podrodziny panter (Pantherinae) w rodzinie kotowatych (Felidae) i jedyny przedstawiciel rodzaju Panthera spotykany w Amerykach. Trzeci co do wielkości przedstawiciel swej rodziny po tygrysie i lwie, największy zaś na półkuli zachodniej. Jego zasięg występowania rozciąga się od południowego zachodu Stanów Zjednoczonych i Meksyku przez Amerykę Środkową na południe do Paragwaju i północnej Argentyny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jaguar jest największym kotem Ameryki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈɡuwar, AS: i ̯aguu̯ar

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jaguarowy, jaguarzy

Wiktionary

# jaguarowy

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do jaguara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaguar mzw.

przym. jaguarzy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jaguarzy

Wiktionary

# jaguarundi

gatunek ssaka drapieżnego z podrodziny kotów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Puma yagouaroundi|Geoffroy Saint-Hilaire|ref=tak., gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący od Paragwaju aż po południowo-wschodnią część Stanów Zjednoczonych;

(1.2) zool. kot z gatunku jaguarundi (1.1)

Wiktionary

Jaguarundi amerykański, jaguarundi zatokowy, jaguarundi (Herpailurus yagouaroundi) – gatunek ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae). W porównaniu do innych przedstawicieli podrodziny kotów ma bardziej spiczasty pysk, proporcjonalnie dłuższy tułów i krótsze nogi. Jego zasięg obejmuje tereny od Paragwaju aż po południowo-wschodnią część Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do jadłospisu jaguarundi należą m.in. pancerniki.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jaguarundi amerykański

(1.2) jaguarundi amerykański

Wiktionary

# jaguarzy

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do jaguara

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie ma stworzenia, które przetrwałoby zacisk jaguarzych szczęk – jest on dwa razy silniejszy niż uścisk paszczy lwa.

(1.1) Na szczęście siedziałem na skórze jaguarzej, inaczej upadłbym na ziemię.

(1.1) (…) postać jaguara odgrywała nadrzędną rolę w społeczno-religijnym światopoglądzie tego ludu, o czym upewnia nas powszechna dominacja jaguarzego motywu w olmeckiej sztuce (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaguar mzw.

przym. jaguarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jaguarowy

Wiktionary

# jagucki

nazwisko

SJP.pl

# jagula

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. poufała forma imienia Jagna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez długi czas Zbyszko słyszał tylko odgłos pocałunków i dwa wyrazy: „Tatulo! Jagula! Tatulo! Jagula!“ i jeszcze się obejmowali za szyję.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jagna ż., Jaga ż., Jagienka ż., Jagusia ż.

przym. Jagienkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Jaga, Jagienka, Jagusia

Wiktionary

# jagunia

zdrobnienie od: Jadwiga, Agnieszka (imiona żeńskie)

SJP.pl

# jaguniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaguni lub z nią związany

SJP.pl

# jaguś

nazwisko

SJP.pl

# jagusia

zdrobnienie od: Jadwiga, Agnieszka (imiona żeńskie); Jaguśka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., forma imienia Agnieszka

(1.2) imię|polski|ż., forma imienia Jadwiga

Wiktionary

Jagusia, „Mobile Jagusia” – fontanna należąca do całego zespołu rzeźb plenerowych, położonych we Wrocławiu przed zakładami Hutmen S.A. przy ulicy Grabiszyńskiej 241. Na kompozycję budowli składa się basen, w obrębie którego umieszczono figurę wykonaną z miedzi. Figura składa się z trzech obracających się względem siebie części. Kształt figury nawiązuje do kobiecego ciała. Wyraża się pogląd, że połączenie elementów światła i wody z ruchomą rzeźbą użyte przez twórcę w tym dziele cechuje się znaczną efektownością. Autorem rzeźby jest Tadeusz Teller. Odsłonięcie dzieła nastąpiło w 1974 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na chodniku stała Jagusia rozpromieniona radością i szczęściem.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. Agnieszka ż., Aga ż., Jagnieszka ż., Agusia ż., Jaga ż.

(1.2)

rzecz. Jadwiga ż., Jadwinia ż., Jaga ż., Jadwisia ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż.

Wiktionary

# jagusiak

nazwisko

SJP.pl

# jagusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jagusi lub z nią związany

SJP.pl

# jaguśka

zdrobnienie od: Jadwiga, Agnieszka (imiona żeńskie); Jagusia

SJP.pl

# jagła

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. grudka występująca jako objaw jaglicy;
2. dawniej: kasza jaglana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kulin. kasza jaglana

(1.2) med. grudka jagliczna, narośl przypominająca kaszę

(1.3) reg. dendr. sosna

Wiktionary

Kasza jaglana, jagły – kasza z łuskanego ziarna prosa zwyczajnego. Słowo pochodzi od prasłowiańskiego wyrazu *jagъla (częściej w liczbie mnogiej *jagъly), który oznacza „proso”.

Kasza jaglana nie nadaje się do zbyt długiego przechowywania – ze względu na wysoką zawartość tłuszczów, które łatwo jełczeją, nadając jej gorzki smak. Ponadto łatwo chłonie wilgoć oraz obce zapachy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niesiem miski tłustej jagły, / By se chudzielce podjadły!

(1.1) Używając mąki razowej z pszenicy, gryki czy jagieł, możemy sporządzić makarony o różnych smakach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaglanka ż., jaglica ż.

:: zdrobn. jagiełka ż.

przym. jaglany

Wiktionary

# jagłowski

nazwisko

SJP.pl

# jahorłycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jahorłykiem, dotyczący Jahorłyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jahorłyk mrz.

Wiktionary

# jahwe

imię Boga występujące w Biblii; Jehowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Wiktionary

Jahwe (lub Jehowa, hebr. ‏יהוה‎, JHWH) – Bóg czczony w judaizmie i chrześcijaństwie, uważany za Istotę Najwyższą, pojmowany na sposób monoteistyczny.

Przynajmniej do czasów Mojżesza (ok. XIII wiek p.n.e.), któremu według Biblii imię to miało zostać objawione, Hebrajczycy oddawali mu cześć jedynie na sposób monolatrii – czcząc jedno bóstwo, lecz nie przecząc istnieniu innych bóstw. Według części współczesnych uczonych kult Jahwe został przejęty z wierzeń ugaryckich. Przeczy temu tradycja elohistyczna. Imię JHWH występuje w tekście masoreckim Starego Testamentu 6828 razy. W 25 przypadkach występuje w skróconej, późniejszej formie Jāh. Poza Biblią hebrajską znaleziono je na przykład na steli króla Meszy z IX/VIII wieku p.n.e. oraz w korespondencji z Lakisz z około 589 p.n.e.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jako przykład może tu służyć król Salomon: oddawał on wprawdzie cześć boską Jahwe, ale jednocześnie kazał ustawić w Jerozolimie posążki bożków kananejskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjaxfɛ, AS: i ̯aχfe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jehowa m., jehowita m., jehowitka ż., jahwizm m., jahwista m., jahwistka ż.

przym. jehowicki, jahwistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jehowa

Wiktionary

# jahwista

zwolennik tradycji jahwistycznej powstania Starego Testamentu

SJP.pl

Wikipedia

# jahwistka

→ jahwista

SJP.pl

#### Patrz:

jahwista

# jahwistyczny

→ jahwizm, → jahwista

SJP.pl

#### Patrz:

jahwizm, → jahwista

# jahwizm

kult Jahwe, pierwsza religia monoteistyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rel. hist. kult Jahwe, pierwsza religia monoteistyczna w starożytnym Izraelu i Judei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jahwe m., Jehowa m., jehowita m., jehowitka ż., jahwista m., jahwistka ż.

przym. jehowicki, jahwistyczny

Wiktionary

# jaja

jajca; potocznie:
1. figle, żarty;
2. niezwykła, szokująca sytuacja;
3. męskie genitalia; klejnoty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. anat. męskie narządy płciowe – moszna i jądra

(1.2) pot. kpina z kogoś lub czegoś

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) plural|jajo.

Wiktionary

- Jaja – film, francuska czarna komedia z 1974 roku w reżyserii Bertranda Bliera
- Jaja – zlikwidowany wąskotorowy przystanek kolejowy na Białorusi
- Jaja – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie kemerowskim
- Jaja – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim i tomskim
- Jaja – wyspa w archipelagu Wysp Nowosyberyjskich, w pobliżu wysp Stołbowej i Bielkowskiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bardzo nieprzyjemnie jest dostać piłką tenisową w jaja.

(1.2) To są normalne jaja, czekam drugi tydzień na list wysłany z Warszawy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäja, AS: i ̯äi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajecznik mrz., jajcarnia ż., jajo n., jajko n., jajeczko n., jajówa ż.

przym. jajeczny, jajcarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) moszna, jądra; pot. wory

(1.2) kpina, żart, drwina, naigrywanie się

Wiktionary

# jajangmyeon

rzeczownik

(1.1) kulin. koreańskie danie, makaron z pastą sojową i mięsem

Wiktionary

Jajangmyeon (Hangul: 자장면 lub 짜장면) – danie kuchni koreańskiej; składa się z makaronu z sosem, którego głównym składnikiem jest pasta chunjang z czarnej fasolki sojowej, kawałki wieprzowiny oraz warzywa.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈd͡ʒãŋɡmʲjɔ̃n, AS: čaǯãŋgmʹi ̯õn

Wiktionary

# jajarz

1. wesołek; dowcipas, jajcarz;
2. osoba sprzedająca jajka; jajczarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. producent jaj firmowych

(1.2) slang. wspinacz. człowiek, który popełnia błędy podczas wspinaczki

(1.3) pot. żartowniś, kawalarz

(1.4) człowiek kradnący jaja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäjaʃ, AS: i ̯äi ̯aš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajecznik mrz., jajo n., jajeczko n., jajcarnia ż., jajówa ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) jajcarz

Wiktionary

# jajca

jajo; potocznie:
1. jajko ptactwa domowego;
2. męskie jądro, rzadziej jądro byka, konia itp.;
3. zupełnie nic; guzik

SJP.pl

# jajcara

→ jajcarz; jajcarka, kawalarka, figlarka

SJP.pl

# jajcarka

→ jajcarz; jajcara, kawalarka, figlarka

SJP.pl

# jajcarnia

1. firma produkująca i sprzedająca jaja; jajczarnia;
2. potocznie: przyrząd kuchenny do cięcia jaj;
3. potocznie: strojenie żartów;
4. żartobliwie: jajecznica, porcja jajecznicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żarty, wygłupy

(1.2) żart. krajalnica do jajek

(1.3) pot. żart. jajecznica

(1.4) miejsce gdzie produkuje i sprzedaje się jajka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) (…) w szufladzie, w której mama zawsze trzymała tak zwane artykuły metalowe, a wśród nich ich ulubioną zabawkę z dzieciństwa, jajcarnię, usprawniającą proces krojenia jajek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäjˈt͡sarʲɲa, AS: i ̯äi ̯carʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajo n., jajko n., jajco n., jaja nmos., jajarz m., jajcarz m., jajco n., jajówa ż.

przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

przysł. jajowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) jajecznica, jajówa

Wiktionary

# jajcarski

dowcipny, żartobliwy

SJP.pl

# jajcarskość

→ jajcarski

SJP.pl

#### Patrz:

jajcarski

# jajcarstwo

potocznie: robienie innym żartów, kpienie; dowcipkowanie

SJP.pl

# jajcarz

wesołek; dowcipas; jajarz

SJP.pl

# jajce

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. jajko

Wiktionary

Jajce – miasto w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie środkowobośniackim, siedziba gminy Jajce. Leży nad rzeką Vrbas. W 2013 roku liczyło 7172 mieszkańców, z czego większość stanowili Chorwaci.

Na przełomie XIV i XV wieku książę chorwacko-bośniacki Hrvoje Vukčić Hrvatinić zbudował w Jajcach zamek, który z czasem stał się siedzibą królów bośniackich. U schyłku średniowiecza miasto stało się ośrodkiem sekty bogomiłów, której członkowie wybudowali pod miastem skalne katakumby.Przed wojną domową, z początkiem lat 90. w Jajcach mieszkało około 45 tys. mieszkańców, jednak wskutek działań wojennych i ucieczki znacznej części mieszkańców, obecnie liczba ludności jest niższa o ok. 15 tys.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) jaje, jajko

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|prasł|*ajьce., zdrobn. od etym|prasł|*aje.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== jajce (język słoweński.) ==

wymowa.

IPA|ˈjàːjtsɛ.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jajko

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäjt͡sɛ, AS: i ̯äi ̯ce

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jaje, jajko

Wiktionary

# jajco

jajo; potocznie:
1. jajko ptactwa domowego;
2. męskie jądro, rzadziej jądro byka, konia itp.;
3. zupełnie nic; guzik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. pot. jajko

wykrzyknik

(2.1) posp. grub. nieuprzejma odpowiedź na pytanie „co?”, nieniosąca ze sobą żadnej treści

Wiktionary

Wojciech Bruślik „Jajco” (ur. 6 kwietnia 1948) – polski muzyk rockowy, jazzowy i bluesowy; basista i wokalista o charakterystycznym zachrypniętym głosie, a także kompozytor i muzyk sesyjny. Lider powstałego w 1988 roku zespołu Jajco i Giganci (teksty utworów dla „Jajco” Bruślika pisał m.in. Andrzej Mogielnicki).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ile ona tych jajec wbiła do tej jajecznicy?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäjt͡sɔ, AS: i ̯äi ̯co

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jajcarski, jajeczny

rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajcarnia ż., jajeczko n., jajeczniki nmos., jajo n., jajówa ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jajo, jajko, jajeczko; gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie|wajco.

Wiktionary

# jajczany

związany z jajami ptaków domowych; jajeczny, jajkowy, jajowy

SJP.pl

# jajczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. kobieta zajmująca się sprzedażą jaj

(1.2) pojemnik do przechowywania jaj

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajo n., jajko n., jajeczko n., jajco n., jajnik m., jajeczkowanie n., jajczarstwo n., jajcarz m., jajcarka ż., jajcarnia ż., jajecznica ż., jajowatość ż., jajeczność ż., jajecznik m., jajówa ż., jajówka ż., Jajeczkowicze nmos.

:: fm. jajczarz m.

czas. jajeczkować ndk.

przym. jajowy, jajkowy, jajowaty, jajeczny, jajeczkowy, jajeczkowaty, jajczarski, jajcarski, jajecznicowy, jajnikowy, bezjajeczny

przysł. jajowato

Wiktionary

# jajczarnia

firma produkująca i sprzedająca jaja; jajcarnia

SJP.pl

# jajczarski

dotyczący produkcji jaj, handlu jajami

SJP.pl

# jajczarstwo

gałąź gospodarki rolnej zajmująca się przygotowywaniem, konserwacją i składowaniem jaj oraz wychowem kur; przemysł jajczarski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. hodowla drobiu na jaja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajo n., jajko n., jajco n., jajeczko n., jajcarz m., jacarka ż., jajeczkowanie n., jajecznica ż., jajówa ż., jajowatość ż., jajczarz m., jajczarka ż., jajnik m.

czas. jajeczkować ndk.

przym. jajczarski, jajowaty, jajkowy, jajowy, jajcarski, jajeczny, bezjajeczny, jajnikowy

przysł. jajcarsko

Wiktionary

# jajczarz

osoba sprzedająca jajka; jajarz

SJP.pl

# jaje

dawniej: jajo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. zob. jajo.

Wiktionary

Jaje (biał. Яя; ros. Яя) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do tej zawiesiny należy wbić jedno jaje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäjɛ, AS: i ̯äi ̯e

Wiktionary

# jajeczko

zdrobnienie od: jajko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: jajko

(1.2) małe jajko

(1.3) med. żeńska komórka rozrodcza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Są gatunki, które wieczorem rozpoczynają budowę kokonu, kształtem przypominającego odwrócony kieliszek do koniaku. Wewnątrz jest on podzielony na dwie komory. W komorze głównej mieści się czterdzieści, czasem sześćdziesiąt jajeczek. Praca nad budową kokonu i składanie jajeczek trwa całą noc.

(1.3) Z grubsza rzecz biorąc, technika klonowania polega na pobraniu komórek od osoby dorosłej, następnie stworzeniu embriona i wszczepieniu jego komórek do jajeczka pobranego od kobiety.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajko n., jajo n., jajco n., jajówa ż., jajecznica ż., jajarz m., jajeczkowanie n., jaja nmos., jajeczniki nmos.

czas. jajeczkować ndk.

przym. jajowy, jajowaty, jajeczny, jajeczkowy, jajcarski

Wiktionary

# jajeczkować

przechodzić (przejść) owulację; owulować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) fizj. uwalniać z jajnika dojrzałą, gotową do zapłodnienia komórkę jajową

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajeczko n., jajeczkowanie n., jajo n., jajówa ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mieć owulację

Wiktionary

# jajeczkowanie

u kobiet, samic: uwolnienie komórki jajowej z jajnika; owulacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. występujące okresowo wydalanie dojrzałego jaja z jajnika do jajowodu;

Wiktionary

Owulacja, jajeczkowanie (łac. ovulatio) – jeden z elementów cyklu miesiączkowego (efektem owulacji jest uwolnienie gamet żeńskich czyli komórek jajowych). U ssaków w trakcie owulacji pęka pęcherzyk Graafa, do jajowodu lub jamy ciała uwalniana jest komórka jajowa oraz następuje wydzielenie hormonu hamującego następną owulację, która u większości kręgowców odbywa się w regularnych cyklach. U kobiet owulacja występuje co ok. 28 dni, mniej więcej między 13. a 15. dniem przed wystąpieniem krwawienia. Niepoprawnym jest stwierdzenie, że jajeczkowanie ma miejsce w połowie cyklu, ponieważ długości jego trwania są zróżnicowane. Wystąpienie owulacji uwarunkowane jest również czynnikami zewnętrznymi.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjäjɛt͡ʃkɔˈvãɲɛ, AS: i ̯äi ̯ečkovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajeczko n., jajo n., jajówa ż.

czas. jajeczkować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) owulacja

Wiktionary

# jajeczkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jajeczkiem, dotyczący jajeczka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajeczko n., jajczarka ż.

Wiktionary

# jajecznica

potrawa z rozbełtanych i przysmażonych jajek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. smażona potrawa z wymieszanych jajek;

Wiktionary

Jajecznica – potrawa z rozmąconych, usmażonych na patelni jajek. Jest domeną prostej kuchni, ponieważ nie wymaga umiejętności kulinarnych ani techniki. Jajecznica ma długą historię, przewija się w dziejach, występuje w polskiej tradycji, wielokrotnie przytaczano ją w literaturze, a obecnie jest również elementem życia społecznego na publicznie organizowanych festynach, zabawach i spotkaniach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na śniadanie zwykle jem jajecznicę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjäjɛt͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: i ̯äi ̯ečʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajeczko n., jajo n., jajówa ż., jajeczniki nmos.

przym. jajeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. jajówa; pot. żart. jajcarnia; reg. śl. jajeczniki, smażonka, smażylnica, wajecznica.

Wiktionary

# jajecznik

1. potocznie: ajerkoniak - domowy likier jajeczny;
2. ciasto z żółtek jaj;
3. dawniej: omlet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. pot. ajerkoniak

(1.2) kulin. daw. ciasto drożdzowe na jajach

(1.3) kulin. daw. tradycyjne ciasto wypiekane na Wielkanoc z żółtek oraz mąki pszennej; omlet

(1.4) element zastawy stołowej służący do podawania ugotowanych jaj, w którym to umieszcza się je w okrągłym zagłębieniu;

Wiktionary

Jajecznik – element zastawy stołowej służący do podawania jajek ugotowanych na miękko lub na twardo. Może zawierać od jednego do kilkunastu wgłębień na jajka. Jajecznik w kształcie małego kieliszka, przeznaczony do podawania i jedzenia jajka na miękko, nazywany jest kieliszkiem do jajek lub kieliszkiem na jajko. Inne spotykane nazwy: podstawka do jajek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) A w domach zacnych, arystokratycznych o bogatych mieszczańskich tradycjach, w Wielką Sobotę, krzątali się księża, machając kropidłami: święcili po domach jaja pisane, szynki, kiełbasy, jajeczniki, mazurki i placekacki różnego rodzaju (…)

(1.4) Sklepy z ceramiką oferują nam także jajeczniki w różnych kształtach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajczarka ż., jajo n., jaja nmos., jajcarnia ż., jajarz mos., jajco n., jajówa ż., jajecznica ż., jajnik mrz., jajeczkowanie n., jajko n., jajeczko n.

czas. jajeczkować ndk.

przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

przysł. jajowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) adwokat

(1.4) kieliszek do jajek, podstawka do jajek, kieliszek na jajko

Wiktionary

# jajeczniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. jajecznica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajecznica ż., jajeczko n., jajo n., jajco n., jajówa ż.

przym. jajeczny

Wiktionary

# jajeczny

1. związany z jajami ptaków domowych; jajczany, jajkowy, jajowy;
2. potocznie: dowcipny, żartobliwy; jajcarski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który zawiera jajka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäˈjɛt͡ʃnɨ, AS: i ̯äi ̯ečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajo n., jajko n., jajco n., jajeczko n., jajecznica ż., jajcarnia ż., jaja nmos., jajówa ż., jajeczniki nmos.

przym. jajowaty, jajkowy, jajowy

Wiktionary

# jajko

żeńska komórka jajowa niektórych zwierząt, składająca się z białka i żółtka w skorupce, używana jako produkt spożywczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: jajo

(1.2) ornit. ptasi zarodek w wapiennej osłonce

(1.3) spoż. kulin. jajko (1.2) używane jako produkt spożywczy;

(1.4) inform. jądro systemu operacyjnego;

Wiktionary

- komórka jajowa
- jajo (biologia)
- jajo (grzyby)
- jajko (kulinaria)
- Jajo – skała w Skamieniałym Mieście w Ciężkowicach

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Kura zniosła dwa jajka.

(1.3) Do biszkoptu potrzebnych będzie pięć jajek.

(1.4) Skompilowałem sobie nowe jajko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäjkɔ, AS: i ̯äi ̯ko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajo n., jajcarnia ż., jaja nmos., jajeczko n., jajówa ż.

przym. jajowaty, jajeczny, jajkowy, jajowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jajo; stpol. jajce; gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie|wajco.

(1.4) jądro

Wiktionary

# jajkowaty

podobny kształtem do jajka

SJP.pl

# jajkowy

przymiotnik od: jajko

SJP.pl

# jajnik

żeński gruczoł rozrodczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. żeński gruczoł płciowy;

Wiktionary

Jajnik (łac. ovarium) – gonada występująca u samic większości zwierząt (z wyjątkiem gąbek).

Zwykle parzysty narząd, występujący u samic, odpowiednik rozwojowy jąder. U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie od 6 do 8 gramów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kobieta ma dwa jajniki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäjɲik, AS: i ̯äi ̯ńik

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jajo.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) gruczoł

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

zob. jajo.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ovary

* baskijski: (1.1) obulutegi

* białoruski: (1.1) яечнік m.

* bułgarski: (1.1) яйчник m.

* duński: (1.1) æggestok w., ovarie n.

* esperanto: (1.1) ovujo, ovario

* francuski: (1.1) ovaire m.

* hiszpański: (1.1) ovario m.

* jidysz: (1.1) אייערשטאָק m. (ejersztok)

* kataloński: (1.1) ovari m.

* litewski: (1.1) kiaušidė ż.

* niemiecki: (1.1) Eierstock m.

* nowogrecki: (1.1) ωοθήκη ż.

* portugalski: (1.1) ovário m.

* rosyjski: (1.1) яичник m.

* słowacki: (1.1) vaječník m., ovárium n.

* szwedzki: (1.1) äggstock w.

* ukraiński: (1.1) яєчник m.

* węgierski: (1.1) petefészek

* włoski: (1.1) ovaia ż.

źródła.

== jajnik (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. jajnik

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jajnikowy

przymiotnik od: jajnik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jajnikiem, dotyczący jajnika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajnik m., jajczarstwo n., jajczarka ż.

Wiktionary

# jajo

1. jajko ptaków domowych wykorzystywane do przygotowywania potraw;
2. żeńska komórka rozrodcza, komórka jajowa;
3. potocznie: przedmiot o owalnym kształcie;
4. potocznie: jądro męskie; jajco

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;

(1.2) spoż. jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;

(1.3) zob. jaja.

Wiktionary

- komórka jajowa
- jajo (biologia)
- jajo (grzyby)
- jajko (kulinaria)
- Jajo – skała w Skamieniałym Mieście w Ciężkowicach

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jajo zawiera surowce odżywcze pozwalające na rozwój zarodka bez dostępu do organizmu macierzystego.

(1.2) Jaja jako bogate źródło substancji odżywczych są podstawą wielu potraw.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäjɔ, AS: i ̯äi ̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaja nmos., jajcarnia ż., jajarz mos., jajco n., jajówa ż., jajecznica ż., jajnik mrz., jajecznik mrz., jajeczkowanie n.

:: zdrobn. jajko n., jajeczko n.

czas. jajeczkować ndk.

przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

przysł. jajowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) komórka jajowa, gameta

(1.2) jajko

Wiktionary

# jajobójczy

zabijający jaja, niszczący jaja

SJP.pl

# jajochlebek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) spoż. kulin. tost francuski, najczęściej wykonany przy użyciu zwykłego chleba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kocham jajochlebki na śniadanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäjɔ'xlɛbɛk

Wiktionary

# jajognioty

potocznie: obcisłe spodnie męskie; jajościski

SJP.pl

# jajogłowa

pogardliwie o intelektualistce

SJP.pl

# jajogłowy

taki, którego głowa przypomina kształtem jajo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jajowatą, owalną głowę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) żart. lub iron. inteligent, intelektualista;

Wiktionary

Wikipedia

#### Synonimy:

(2.1) pejor. publ. wykształciuch; pejor. lekcew. inteligencik; neutr. inteligent, intelektualista

Wiktionary

# jajomat

automat służący do sprzedaży jaj

SJP.pl

# jajonośny

znoszący jaja; znoszący dużo jaj

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) znoszący jaja

(1.2) znoszący sporo jaj

(1.3) zool. utrzymujący oocyt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jajorodny

Wiktionary

# jajorodność

forma rozwoju zwierząt, występuje powszechnie u wszystkich grup z wyjątkiem ssaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jajorodne

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jajorodny

przysł. jajorodnie

Wiktionary

# jajorodny

składający jaja, z których wykluwa się potomstwo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. odznaczający się rozwojem zarodkowym w jaju poza organizmem matki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiedzieliście, że stekowce są jajorodnymi ssakami?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajorodność ż.

Wiktionary

# jajoryb

hodowlana odmiana złotego karasia

SJP.pl

# jajos

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) lud. reg. bocian czarny

Wiktionary

# jajościski

potocznie: obcisłe spodnie męskie; jajognioty

SJP.pl

# jajówa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. gwara. jajecznica

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jajówa z tuzina jaj to danie dla prawdziwego faceta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajczarka ż., jajczarstwo n., jajo n., jaja nmos., jajcarnia ż., jajarz m., jajco n., jajko n., jajeczko n., jajecznica ż., jajnik m., jajecznik m., jajeczkowanie n., jajeczniki nmos.

czas. jajeczkować ndk.

przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

przysł. jajowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jajecznica

Wiktionary

# jajowar

przyrząd kuchenny do gotowania jajek

SJP.pl

Jajowar – urządzenie elektryczne służące do gotowania jajek. Konstrukcja składa się z płyty grzewczej (z owalnymi miejscami na jajka) i przykrywki w kształcie kopuły (zrobionej zazwyczaj z metalu lub przezroczystego plastiku). Bardziej zaawansowane modele pozwalają na wybieranie poziomu ugotowania jajka (można zazwyczaj wybierać pomiędzy trzema poziomami: na twardo, na półmiękko i na miękko) oraz posiadają dźwiękowy sygnał informujący o zakończeniu procesu gotowania.

Wikipedia

# jajowaty

owalny, podobny kształtem do jaja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kształtem przypominający ptasie jajo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Liście niektórych roślin mają jajowaty kształt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjäjɔˈvatɨ, AS: i ̯äi ̯ovaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajo n., jajcarnia ż., jajko n., jajeczko n., jajówa ż.

przym. jajeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) owalny

Wiktionary

# jajówka

potocznie:
1. jajecznica; jajcarnia;
2. adwokat, ajerkoniak; jajecznik

SJP.pl

# jajownik

ornament ciągły, rzeźbiony lub malowany, składający się ze stylizowanych liści na przemian szerszych, jajowatych i wąskich, lancetowatych; kimation joński

SJP.pl

# jajownikowy

przymiotnik od: jajownik

SJP.pl

# jajowód

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U kobiet zapalenie cewki moczowej i szyjki macicy może rozprzestrzenić się na jajowody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäˈjɔvut, AS: i ̯äi ̯ovut

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jajowodowy

Wiktionary

# jajowodowy

przymiotnik od: jajowód

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z jajowodem, dotyczący jajowodu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jajowód mrz.

Wiktionary

# jajowy

przymiotnik od: jajo

SJP.pl

# jajożer

niejadowity wąż z rodziny połozowatych

SJP.pl

Jajożer (Dasypeltis scabra) – wąż z rodziny połozowatych.Występuje w Botswanie, Namibii i RPA.Jajożer żywi się wyłącznie jajami ptaków. Jaja – często większe od głowy węża – połykane są w całości, co jest możliwe dzięki ogromnej rozciągliwości pyska, szyi i przełyku. Skorupka jaja zostaje rozcięta dopiero w przełyku za pomocą ostrych kostnych wyrostków. Wyrostki te przypominają zęby i nazywane są też zębami kręgowymi. W przełyku zostają zatrzymane szczątki skorupki, które uformowane w rodzaj wałka są wypluwane.

Wikipedia

# jajożyworodność

rozmnażanie się przez składanie jaja z całkowicie rozwiniętym i gotowym do samodzielnego życia osobnikiem lub przez rodzenie żywego potomstwa, które wydostało się z jaja bezpośrednio przed opuszczeniem organizmu matki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jajożyworodne

Wiktionary

Żyworodność lecytotroficzna, jajożyworodność (łac. ovoviviparia) – odmiana żyworodności polegająca na tym, że po zapłodnieniu wewnętrznym zarodki pozostają w błonach jajowych wewnątrz organizmu matki, odżywiają się żółtkiem i zachowują całkowitą autonomię podczas rozwoju. Młode uwalniają się z błon jajowych bezpośrednio przed złożeniem jaj, w trakcie lub zaraz po ich złożeniu przez samicę.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jajożyworodny

przysł. jajożyworodnie

Wiktionary

# jajożyworodny

cechujący się jajożyworodnością

SJP.pl

# jajszczyk

nazwisko

SJP.pl

# jajwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Permskim, lewy dopływ Kamy

Wiktionary

Jajwa (ros. Яйва) – osiedle typu miejskiego w Rosji, w Kraju Permskim, w rejonie aleksandrowskim. W 2010 liczyło 10 325 mieszkańców.

Wikipedia

# jak

1. duży, rogaty ssak o brunatnoczarnych włosach, zamieszkujący środkową Azję, hodowany jako zwierzę pociągowe i juczne
2. samolot marki Jak

SJP.pl

zaimek

(1.1) …używany w pytaniach o sposób lub stan

(1.2) …używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu

(1.3) …używany w zdaniach zależnych w znaczeniu: jeśli, jeżeli

(1.4) …używany do wprowadzania oznajmujących zdań podrzędnych na ten temat

spójnik

(2.1) …łączący zdania wtrącone

(2.2) …łączący wymieniane elementy

(2.3) …wprowadzający porównanie

(2.4) …wyłączający z zaprzeczonego zdania dany element

(2.5) gwara. …używany przy porównaniach w znaczeniu: niż

przyimek

(3.1) …wprowadzający porównanie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(4.1) zool. nazwa systematyczna|Bos grunniens|ref=tak., ssak z rodziny pustorożców;

(4.2) lotn. samolot marki Jak (Jakowlew)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak się masz?

(1.2) Pies wył, i to jak!

(1.3) Jak nie chcesz pracować, to nie dostaniesz zapłaty.

(1.4) Gdybyś oglądał ten film, zobaczyłbyś, jak wyjątkowa jest jego fabuła.

(2.1) Niektóre napoje, jak kawa, mogą uzależniać.

(2.2) Rozumiem norweski jak i szwedzki.

(2.3) Patrzyłam na niego jak na kompletnego idiotę.

(2.4) Nie pozostało nam nic innego, jak tylko zacząć.

(2.5) Jacek jest wyższy jak Ada.

(3.1) Wysoki jak brzoza, a głupi jak koza.

(4.1) Udomowione jaki są zwierzętami jucznymi, poza tym dają mleko i wełnę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jak, AS: i ̯ak

Wiktionary

#### Powiązane:

(1-2)

:: przysł. jakoś, jakkolwiek

:: zaim. jako, jaki, jakiś, jakikolwiek, jakkolwiek

:: przyim. jako

:: sp. jakkolwiek, jako

:: partyk. jakoś

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. jakóż.

(1.3) jeśli, jeżeli, skoro

(2.2) zarówno, również, i

(2.3) niczym

(2.4) tylko

(3.1) niczym, niby

(4.1) wół tybetański

Wiktionary

# jak.

skrót od: jakucki

SJP.pl

# jaka

rodzaj okrycia wierzchniego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kaftan

(1.2) reg-pl|Poznań. wierzchnie okrycie

forma zaimka.

(2.1) zob. jaki.

Wiktionary

Jaka lub Jaczka (z niemieckiego Jacke) − inaczej zwana koszulką − narzuta na zbroję rycerską, najczęściej bez rękawów, w barwach i z herbem rodowym noszącego ją rycerza. W Polsce nazwa ta przyjęła się pod koniec XIV wieku wraz z ugruntowaniem się i rozkwitem stanu rycerskiego. W języku starofrancuskim odpowiednikiem jaki była jaquee, później jaquet, z arabskiego szak, z czego po kilkuset latach wyodrębniła się nazwa eleganckiego męskiego stroju wyjściowego, żakietu.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. jaczka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjaka, AS: i ̯aka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaczka ż.

Wiktionary

# jąkać

1. mówić coś niezrozumiale; bąkać;
2. jąkać się: mieć wadę wymowy polegającą na przerywaniu lub powtarzaniu głosek; zacinać się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) rzad. mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały

czasownik zwrotny niedokonany jąkać się

(2.1) mówić przerywanymi sylabami, powtarzanymi głoskami, z powodu zdenerwowania lub wady wymowy

(2.2) mieć wadę wymowy, polegającą na mówieniu przerywanymi sylabami czy powtarzanymi głoskami

Wiktionary

#### Przykłady

(2.2) Wystąpienie ujawnia szokującą prawdę - potomek królewskiej rodziny jąka się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jąkała mos. ż., jąkanie n., zająknięcie n.

czas. zająknąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dukać, jąkać się, zacinać się

Wiktionary

# jakacki

nazwisko

SJP.pl

# jąkający

1. mówić coś niezrozumiale; bąkać;
2. jąkać się: mieć wadę wymowy polegającą na przerywaniu lub powtarzaniu głosek; zacinać się

SJP.pl

#### Patrz:

jąkać

# jąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mówienie niewyraźnie, niepłynnie

Wiktionary

Jąkanie (alalia syllabaris) – zjawisko komunikacyjne, charakteryzujące się częstymi powtórzeniami lub przedłużeniami dźwięków, sylab lub słów albo częstymi zawahaniami lub pauzami zakłócającymi rytmiczny przepływ mowy. Jąkanie powinno być klasyfikowane jako zaburzenie tylko wtedy, gdy jego nasilenie jest na tyle duże, że zakłóca płynność mowy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. jąkała mos.

czas. jąkać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bąkanie

Wiktionary

# jąkaty

rzadko: taki, który się jąka; jąkający się

SJP.pl

# jąkała

(r. męski) potocznie o mężczyźnie, który się jąka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ktoś, kto się jąka

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pot. kobieta, która się jąka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔ̃ŋˈkawa, AS: i ̯õŋkau̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jąkanie

przym. jąkający się

czas. jąkać, jąkać się

Wiktionary

# jakby

1. partykuła osłabiająca dosłowność wyrazu, wyrażenia, do którego się odnosi; niby;
2. potocznie: spójnik wprowadzający zdanie podrzędne warunkowe; gdyby

SJP.pl

partykuła

(1.1) …oznaczająca, że wyrażony w zdaniu pogląd może nie jest prawdziwy, ale jest bliski prawdy

spójnik

(2.1) …określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa

(2.2) pot. oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym może się spełnić

(2.3) pot. oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym nie został spełniony w przeszłości, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym nie mogło i nie może nastąpić

(2.4) pot. oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym jest z założenia nieprawdziwy, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym ma charakter hipotetyczny

(2.5) pot. oznaczający, że spełnienie warunku występującego w zdaniu podrzędnym jest zależne od czyjejś woli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Okłamałeś go? – No… tak jakby.

(1.1) To było coś jakby kłótnia, ale nie do końca.

(1.1) Czytając tę książkę, doznałem jakby olśnienia.

(2.1) Oczy miał podkrążone, jakby całą noc nie spał.

(2.2) Byłoby bardzo miło, jakby oddzwonił.

(2.2) Daj znać, jakbyś znalazł tę płytę.

(2.3) Jakbym była cię nie ostrzegła, wylądowałbyś w szpitalu.

(2.4) Jakbyś była bogata, nie ożeniłbym się z tobą.

(2.5) Jakby poprawić błędy interpunkcyjne w artykule, nadawałby się do publikacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjaɡbɨ, AS: i ̯agby

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niejako, poniekąd

(2.1) jak gdyby, tak jak gdyby

(2.2-5) gdyby, jeśliby

Wiktionary

# jakczal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. hist. rodzaj lodowni o stożkowatym kształcie budowanej w starożytnej Persji

Wiktionary

# jaki

1. zaimek przymiotny;
2. potocznie: bliżej nieznany, jakikolwiek;
3. potocznie: około, mniej więcej;
4. potocznie: jak bardzo (używane na początku zdań wykrzyknikowych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w gminie Wąsosz;

Wiktionary

Jaki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Wąsosz.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wąsoskim ziemi wiskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Słuczu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Karol i jestem sołtysem w Jakach.

Wiktionary

# jakikolwiek

zaimek nieokreślony; byle jaki, obojętnie jaki

SJP.pl

zaimek

(1.1) dowolny, nieokreślony, wszystko jedno jaki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Siadłem pod drzwiami na walizce, wyjałowiony z jakichkolwiek pomysłów.

(1.1) Dieta roślinna jest pozytywnie skorelowana z niższym ryzykiem cukrzycy, nadciśnienia, chorób serca, udaru i śmierci z jakiejkolwiek przyczyny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjäciˈkɔlvʲjɛk, AS: i ̯äḱikolvʹi ̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. jaki

Wiktionary

# jakimczyk

nazwisko

SJP.pl

# jakimiak

nazwisko

SJP.pl

# jakimiuk

nazwisko

SJP.pl

# jakimowicz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki;

Wiktionary

Jakimowicz – nazwisko polskie. Najwięcej osób noszących to nazwisko zamieszkuje: Białystok, Gdańsk, Wrocław, Świebodzin, Jawor, Opole i Białą Podlaską. W Polsce nosi je 1305 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasza rodzina od XIX wieku pieczętuje się Jakimowiczem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jakimów m., Jakimowo n., Jakimowce nmos., Jakimowice nmos.

Wiktionary

# jakimowski

nazwisko

SJP.pl

Jakimowski lub Jakimovski – polskie i macedońskie nazwisko.

Wikipedia

# jakir

imię męskie

SJP.pl

- Jakir (Bośnia i Hercegowina)
- Jakir (Izrael)

Wikipedia

# jakiś

określenie czegoś nieznanego, osłabienie jego znaczenia

SJP.pl

zaimek przymiotny nieokreślony

(1.1) bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj przez całe miasto łaził za mną jakiś facet.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäciɕ, AS: i ̯äḱiś

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. jakoś

zaim. jakoś, jaki

partyk. jakoś

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pewien, nieokreślony, reg. śl. kierysikej., reg. śl. kierysi., gw-pl|Śląsk Cieszyński|jakisikej.

Wiktionary

# jakisikej

zaimek przymiotny nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jakiś

Wiktionary

# jakiż

zaimek "jaki" wzmociony partykułą "-ż"

SJP.pl

zaimek

(1.1) wzmocniony zaimek jaki w pytaniach i zdaniach wykrzyknikowych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale Dembiński, katolik, pobożny, jakież musiał zdławić w sobie odruchy, żeby wybrać państwo diabła spełniające proroctwo Dostojewskiego w legendzie o Wielkim inkwizytorze! [zob. ros. Legenda o Velikom inkvizitore F. M. Dostoevskogo (Rozanov)]

(1.1) Jakiż tu temat jest dumania warty, / gdy wokół nuda, nędza[,] i głupota, / w których masz reszty dokonać żywota?

Wiktionary

# jakkolwiek

1. spójnik znaczący tyle, co: chociaż, mimo że
2. zaimek znaczący tyle, co: jakoś, byle jak

SJP.pl

przysłówek

(1.1) obojętnie jak, nie ważne jak, w dowolny sposób

zaimek

(2.1) cokolwiek się zdarzy (w zdaniu podrzędnym) i tak się wydarzy (zdanie nadrzędne)

spójnik

(3.1) chociaż

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mogę pomalować ten pokój jakkolwiek. To nie ja będę w nim mieszkał.

(2.1) Mam tak silne karty, że jakkolwiek byś zagrał, wygrywam.

(3.1) […] ale, jakkolwiek daleka krewna, Helena czuła, że po mieczu płynie w jej żyłach trochę krwi tego świetnego rodu.

(3.1) Jesteśmy już na kilka tysięcy stóp nad poziomem morza, jakkolwiek prawie nigdzie nie można dostrzec, żeby pociąg szedł pod górę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jakˈːɔlvʲjɛk, AS: i ̯a•kolvʹi ̯ek

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dowolnie, jak bądź

(2.1) bez względu, niezależnie

(3.1) chociaż

Wiktionary

# jakla

luźny kaftan będący częścią regionalnego stroju śląskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. kraw. luźny kaftan noszony na Śląsku

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kraw. bluzka, żakiet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciotka Ordensowa, w jakli zapiętej na szereg guziczków, w fałdzistej kiecce i błękitnym fartuchu z napierśnikiem, pochyla się nad stołem nad płaskimi placekackami ciasta; dłonie ma błyszczące od tłuszczu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjakla, AS: i ̯akla

Wiktionary

# jaklewicz

nazwisko

SJP.pl

## Osoby o tym nazwisku

- Karolina Jaklewicz (ur. 1979) – polska malarka, kuratorka, wykładowczyni
- Kazimierz Jaklewicz (1907 -1982) – wojskowy, obserwator, nawigator w Dywizjonie 305
- Kazimierz Jaklewicz (1952 -) – generał brygady, rektor WSO we Wrocławiu

Wikipedia

# jąkliwiej

stopień wyższy od przysłówka: jąkliwie

SJP.pl

# jąkliwy

skłonny do jąkania się, zacinający się w mowie; jąkający się, zająkliwy

SJP.pl

# jakmiarz

przysłówek

(1.1) stpol. całkiem, po prostu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjakmʲjaʃ, AS: i ̯akmʹi ̯aš

Wiktionary

# jako

1. przyimek pełniący różne funkcje w zdaniu;
2. spójnik pełniący różne funkcje w zdaniu

SJP.pl

przyimek

(1.1) używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

spójnik

(2.1) przest. jak

zaimek

(3.1) przest. jak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od lipca pracuję jako kierowca prezydenta.

(2.1) Artyleryi ruskiej ciągną się szeregi, // Prosto, długo, daleko, jako morza brzegi

(3.1) Jako ślubowałem, tak zrobię!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjakɔ, AS: i ̯ako

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. jak, jaki, jakóż

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) jak

Wiktionary

# jakob

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. Jakub

Wiktionary

# jakóbczak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aneta Jakóbczak
- Marek Jakóbczak
- Roman Jakóbczak

Wikipedia

# jakóbczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Krzysztof Jakóbczyk – polski koszykarz
- Witold Jakóbczyk – polski historyk

Wikipedia

# jakóbek

nazwisko

SJP.pl

# jakóbiak

nazwisko

SJP.pl

# jakobian

wyznacznik macierzy Jacobiego (macierzy kwadratowej o n kolumnach i n wierszach)

SJP.pl

Macierz Jacobiego – macierz zbudowana z pochodnych cząstkowych (pierwszego rzędu) funkcji, której składowymi są funkcje rzeczywiste.

Macierz Jacobiego i jej wyznacznik, nazywany jakobianem, znajdują zastosowanie w teorii funkcji uwikłanych, a także zagadnieniach związanych z zamianą zmiennych w całkach wielokrotnych, gdyż opisują one pochodną Frécheta funkcji wielu zmiennych (przestrzeni euklidesowych) w danym punkcie, o ile pochodna ta istnieje.

Wikipedia

# jakobici

- Jakobici – stronnicy króla Jakuba.
- Jakobici – wyznawcy kościoła jakobickiego.

Wikipedia

# jakobicki

odnoszący się do jakobina lub jakobinizmu, właściwy jakobinom; jakobiński

SJP.pl

# jakóbiec

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Jakóbiec – polski trębacz
- Juliusz Jakóbiec – polski zootechnik
- Marian Jakóbiec – polski pisarz, literaturoznawca, historyk literatur słowiańskich
- Wiesław Jakóbiec – polski ekonomista

Wikipedia

# jakóbik

nazwisko

SJP.pl

# jakobin

1. członek najbardziej radykalnego ugrupowania w czasie rewolucji francuskiej;
2. przestarzałe: radykalny zwolennik rewolucji i metod rewolucyjnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. w czasie rewolucji francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki;

(1.2) polit. przen. radykał polityczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jakobinizm mrz.

przym. jakobiński

Wiktionary

# jakobina

1. członek najbardziej radykalnego ugrupowania w czasie rewolucji francuskiej;
2. przestarzałe: radykalny zwolennik rewolucji i metod rewolucyjnych

SJP.pl

Jakubina – imię żeńskie pochodzenia biblijnego, odpowiednik męskiego imienia Jakub, które wywodzi się od hebrajskiego Jaaqob – „niech Bóg strzeże” (inne tłumaczenie: „ten, którego Bóg ochrania”). Istnieje również etymologia, tłumacząca iż pochodzi ono od rdzenia יכב oznaczającego piętę (według tradycji patriarcha Jakub urodził się trzymając za piętę swojego brata Ezawa). Istnieje również imię Żaklina, które stanowi fonetyczny zapis francuskiego odpowiednika Jakubiny (Jacqueline).

Wikipedia

# jakobinizm

1. radykalny kierunek w okresie rewolucji francuskiej, akceptujący rewolucyjny terror;
2. przestarzałe: skrajnie lewicowe i radykalne poglądy polityczne;
3. sposób działania właściwy jakobinom

SJP.pl

Jakobinizm (fr. jacobinisme, od łac. Jacobus – Jakub) – skrajnie lewicowy kierunek polityczno-społeczny (ideologiczny); nazwa pochodzi od francuskich jakobinów, tzn. członków klubu politycznego działającego w okresie rewolucji francuskiej.

Wikipedia

# jakobinka

roślina z rodziny astrowatych o szorstkich liściach, pochodząca z Ameryki Płn. i Meksyku; cynia; cynka

SJP.pl

# jakobiński

dotyczący jakobinizmu, jakobinów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jakobinami, dotyczący jakobinów lub jakobinizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jakobin mos., jakobinizm mrz.

Wiktionary

# jakobita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wierny jednego z dwóch kościołów wschodnich tj. Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego lub Syryjskiego Kościoła Katolickiego

(1.2) hist. zwolennik podnoszonej w XVII i XVIII wieku sprawy osadzenia Stuartów na tronie Anglii i Szkocji;

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jakobicki

Wiktionary

# jakobitka

→ jakobita

SJP.pl

#### Patrz:

jakobita

# jakóbowski

nazwisko

SJP.pl

# jakobson

nazwisko

SJP.pl

Jakobson:

- Jakobson (herb szlachecki)
- August Jakobson
- Carl Robert Jakobson
- Eduard Magnus Jakobson
- Roman Jakobson

Wikipedia

# jakoby

1. spójnik wprowadzający zdania podrzędne, wyrażające wahanie, powątpiewanie
2. partykuła wyrażająca powątpiewanie co do prawdomówności kogoś

SJP.pl

spójnik

(1.1) łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu

partykuła

(2.1) informująca, że mówiący przytacza cudzy sąd i podaje w wątpliwość jego prawdziwość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niemiec w żywe oczy przeczy, jakoby Mazur pruski mówił po polsku.

(2.1) Inkowie byli jakoby najpotężniejszym plemięemieniem indiańskim obu Ameryk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) że

(2.1) niby, podobno, rzekomo

Wiktionary

# jakoniuk

nazwisko

SJP.pl

# jakoś

w jakiś sposób

SJP.pl

zaimek

(1.1) w pewien, nie do końca określony, sposób

(1.2) z niewiadomego powodu

partykuła

(2.1) mniej więcej, około

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mam mapy miasta, ale myślę, że jakoś trafię do hotelu.

(1.2) Jakoś nie mogę się przekonać do jedzenia chleba razowego.

(2.1) — Ile pieniędzy potrzebujesz? — Nie wiem, tak jakoś 100, może 150 złotych.

(2.1) Przyjdziemy do ciebie jakoś o 17:00.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjakɔɕ, AS: i ̯akoś

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. jakiś, niejakoś

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niejakoś, gw-pl|Śląsk Cieszyński|jakosik.

(2.1) coś, gdzieś, mniej więcej, około, gw-pl|Śląsk Cieszyński|jakosik.

Wiktionary

# jakość

pewien stopień doskonałości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

Wiktionary

Jakość (gr. poiotes, łac. qualitas) – pojęcie filozoficzne zdefiniowane przez Platona jako „pewien stopień doskonałości”. Nazwę łacińską, która zachowała się w językach romańskich utworzył Cyceron tłumacząc termin grecki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dachówki naszej firmy to wyroby najwyższej jakości, dlatego przyznajemy na nie 10 lat gwarancji.

(1.1) Nie kupiłem tych krzeseł, bo nie odpowiadała mi jakość ich wykończenia. Właściwie uważam te zaokrąglone oparcia za wyjątkowo kiczowate.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjakɔɕt͡ɕ, AS: i ̯akość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jakościowy

przysł. jakościowo

Wiktionary

# jakościowiec

pracownik firmy zajmujący się zapewnieniem jakości produkcji lub usług, zwykle w ramach standaryzowanego systemu zarządzania jakością

SJP.pl

# jakościowo

przysłówek

(1.1) pod względem jakości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jakość ż.

przym. jakościowy

Wiktionary

# jakościowy

dotyczący jakości, związany z jakością

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do jakości, związany z jakością

przymiotnik jakościowy

(2.1) dobry, cenny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Post jakościowy dotyczy tego co jemy, post ilościowy – ile jemy.

(2.1) Produkty bardziej jakościowe przechowujemy w tylnej części magazynu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jakość ż.

przysł. jakościowo

Wiktionary

# jakosik

zaimek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jakoś

partykuła

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jakoś

Wiktionary

# jakośtobędzizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. liter. postawa hołdująca powiedzeniu „jakoś to będzie”, kojarzona z pejoratywną cechą narodową Polaków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) U nas jak zwykle jakośtobędzizm, brak ubezpieczeń od zalania, a potem płacz do kamery: panie premierze, jak żyć.

Wiktionary

# jakosz

nazwisko

SJP.pl

# jakowicki

nazwisko

SJP.pl

# jakowicz

nazwisko

SJP.pl

# jakowlew

Jakowlew (ros. ОАО «Опытно-конструкторское бюро им. А. С. Яковлева») – rosyjskie (dawniej radzieckie) lotnicze biuro konstrukcyjne i przedsiębiorstwo przemysłu lotniczego. Zostało założone w 1934 roku przez Aleksandra Jakowlewa. W przedsiębiorstwie opracowano wiele typów samolotów o bardzo różnych zastosowaniach - od małych samolotów szkolnych do odrzutowców pasażerskich. W biurze skonstruowano ponad 200 typów samolotów, 100 z nich weszło do seryjnej produkcji.Siedziba firmy znajduje się w Moskwie nieopodal północnej części lotniska Chodynka.

Wikipedia

# jakowy

dawniej: jaki

SJP.pl

# jakowyś

dawniej: jakiś

SJP.pl

zaimek nieokreślony

(1.1) przest. jakiś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Myśl niespokojna szperała ciekawie w dalszych moich obrotach i lubo byłem przeświadczonym, iż po to wieziony byłem, ażebym w wnętrznościach ziemi kruszce kopał, przecież głos jakowyś wewnętrzny powtarzał niekiedy, iż przyjdzie czas taki, w którym się to zakończy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈkɔvɨɕ, AS: i ̯akovyś

Wiktionary

# jakoż

spójnik występujący na początku zdania nawiązującego do zdania poprzedniego; dlatego też; i rzeczywiście

SJP.pl

zaimek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jakże, jak

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. jako

przyim. jako

Wiktionary

# jakożby

spójnik "jakoż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

# jaksa

imię męskie

SJP.pl

Jakub – imię męskie wywodzące się od hebrajskiego יַעֲקֹב (Yaʿaqōḇ). Imię to przynależy do grupy imion teoforycznych, które w formie skróconej znaczy: "Niech [Bóg] JHWH strzeże".

Imię to było znane w Mezopotamii w brzmieniu Ja-ah-qu-ub-el i w Egipcie Ja’qob-hr. Popularne imię biblijne - nosił je syn Izaaka, a także dwóch Apostołów. W Polsce imię Jakub znane jest od XIII wieku, w formach i ze zdrobnieniami: Jakuś, Jakób, Jakob, Jakow, Jekub, Jokob, Jokub, Jakusz, Jakuszek, Jakubek, Jakubko, Jaksa, Kiba, Kuba, Kusz, Kuszęt, Kubuś.

Wikipedia

# jaksartozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny hadrozaurów

SJP.pl

Jaksartozaur (Jaxartosaurus) Yaxartosaurus – roślinożerny, kaczodzioby dinozaur z rodziny hadrozaurów (Hadrosauridae).

Znaczenie jego nazwy - jaszczur znad rzeki Jaxartes (Jaksartes)

Żył w późnej kredzie (ok. 93–83 mln lat temu) na terenach Azji. Długość ciała ok. 9 m. Jego szczątki znaleziono w Kazachstanie i w Chinach.

Wikipedia

# jaksice

W Polsce

- Jaksice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  - Jaksice – stacja kolejowa w powyższej miejscowości
- Jaksice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
- Jaksice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce
- Jaksice – kolonia w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Wałcz
- Jaksice – gromada w powiecie inowrocławskim
- Jaksice – gromada w powiecie miechowskim
- Jaksice – dawna gmina

Wikipedia

# jaksza

duch opiekuńczy w wierzeniach ludowych Indii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitind. duch reprezentujący siły przyrody, strzegący bogactw;

Wiktionary

Jaksza (sanskryckie यक्ष, trl. yakṣa; pali yakkha) – klasa bóstw w mitologii indyjskiej, reprezentujących siły przyrody. Pojmowane zazwyczaj jako duchy lasów i gór.Żeński odpowiednik jakszy to jakszini.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjakʃa, AS: i ̯akša

Wiktionary

# jaksztag

Wikipedia

# jaktorów

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim;

Wiktionary

Jaktorów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Jaktorów.

Miejscowość jest siedzibą gminy Jaktorów oraz parafii Świętej Rodziny należącej do dekanatu Żyrardów diecezji łowickiej. Nazwa miejscowości pochodzi od imienia Jaktor – dawnego spolszczenia Hektora.

Na terenie wsi zostały utworzone dwa sołectwa Jaktorów A oraz Jaktorów B.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jaktorowski

Wiktionary

# jaktorowianin

mieszkaniec Jaktorowa

SJP.pl

# jaktorowianka

mieszkanka wsi: Jaktorów

SJP.pl

# jaktorowski

przymiotnik od: Jaktorów

SJP.pl

# jakub

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;

(1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Jakub – imię
- Jakub – biblijny patriarcha, syn Izaaka
- Jakub – patriarcha Konstantynopola 1679–1682, 1685–1686, 1687–1688
- Jakub – imię dwóch apostołów Jezusa (dla odróżnienia nadano im przydomki Jakub Apostoł „Większy” i „Mniejszy”)
- Jakub – brat (przyrodni, stryjeczny lub rodzony) Jezusa Chrystusa, pierwszy przełożony („biskup”) Kościoła jerozolimskiego, przedstawiciel grupy judeochrześcijańskiej, męczennik
- Jakub al-Mansur – kalif Maroka
- Jakub – cesarz Etiopii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy zaś wrócił i został sam jeden, ktoś zmagał się z nim aż do wschodu jutrzenki, a widząc, że nie może go pokonać, dotknął jego stawu biodrowego i wywichnął Jakubowi ten staw podczas zmagania się z nim.

(1.2) Mam na imię Jakub i jestem kierowcą z Nowego Sącza.

(1.2) Od 2000 roku najczęściej nadawanym imieniem męskim w Polsce jest Jakub.

(1.2) Jakuba znam jeszcze z podstawówki, ale jego żonę poznałem później.

(1.2) Poszedłem z Jakubem do wesołego miasteczka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjakup, AS: i ̯akup

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jakubowa ż., Jakubczyna ż., Jakubówna ż., Jakubostwo lm m., Jakubczyk mos./ż., Jakubczykowa ż., Jakubczykówna ż., Jakubiak mos./ż., Jakubiakowa ż., Jakubiakówna ż., Jakubski mos., Jakubska ż., Jakubowski mos., Jakubowska ż., Jakubowicz mos./ż., Jakubowiczowa ż., Jakubowiczówna ż., Jakubów mrz., Jakubowskie n., jakubka ż., jakubówka ż., jakubowskość ż., Jakubowo n.

:: zdrobn. Jakubek mos., Kuba mos., Kubuś mos.

przym. jakubowy, jakubowski, jakubski

:: przest. gwara. Jakubowy, Jakubkowy, Kubowy, Kubusiowy

przysł. jakubowsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Izrael

(1.2) zdrobn. Jakubek, Kuba, Kubuś

Wiktionary

# jakubas

nazwisko

SJP.pl

# jakubaszek

nazwisko

SJP.pl

# jakubczak

nazwisko

SJP.pl

- Jakubczak – polskie nazwisko

Znane osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Jakubczak – żołnierz Armii Imperium Rosyjskiego
- Marian Jakubczak – polski polityk
- Weronika Jakubczak – polska prawnik
- Hieronim Jakubczak – polski specjalista budowy i eksploatacji maszyn
- Anna Jakubczak – polska lekkoatletka
- Ludmiła Jakubczak – polska piosenkarka
- Ryszard Jakubczak – pułkownik Wojska Polskiego

Wikipedia

# jakubczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Jakubczyk – generał brygady Wojska Polskiego
- Daniel Jakubczyk – polski samorządowiec
- Stanisław Jakubczyk – polski malarz, rzeźbiarz, filmowiec oraz literat
- Tadeusz Jakubczyk – polski piłkarz
- Zygmunt Jakubczyk – polski polityk, poseł na Sejm

Wikipedia

# jakubecki

nazwisko

SJP.pl

# jakubek

linka z grubymi węzłami umieszczonymi w równych odstępach, służąca zwykle do wspinania się z łodzi na statek

SJP.pl

# jakubiak

nazwisko

SJP.pl

Jakubiak (forma żeńska: Jakubiak/Jakubiakowa; liczba mnoga: Jakubiakowie) – popularne nazwisko polskie. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na Mazowszu.

Nazwisko utworzone przyrostkiem –ak od imienia pochodzenia hebrajskiego Jakub, znaczącego pierwotnie ‘którego Bóg ochrania, wspiera’.

Wikipedia

# jakubiec

nazwisko

SJP.pl

# jakubik

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andriej Jakubik (ur. 1950) – rosyjski piłkarz, grający na pozycji pomocnika, a wcześniej napastnika, reprezentant ZSRR, trener piłkarski.
- Andrzej Jakubik (1938–2021) – polski psycholog i psychiatra prof. dr hab., wykładowca akademicki.
- Arkadiusz Jakubik (ur. 1969) – polski aktor filmowy, dubbingowy, teatralny, głosowy i telewizyjny, lektor, reżyser i scenarzysta teatralny, a także piosenkarz i wokalista.
- Damian Jakubik (ur. 1990) – polski piłkarz, grający na pozycji prawego obrońcy.
- Michał Jakubik (1914–1966) – generał brygady Wojska Polskiego.
- Krzysztof Jakubik (1951–2018) – polski artysta rzeźbiarz i medalier.
- Krzysztof Jakubik (ur. 1982) – polski sędzia piłkarski

Wikipedia

# jakubiuk

nazwisko

SJP.pl

# jakubka

linka z grubymi węzłami umieszczonymi w równych odstępach, służąca zwykle do wspinania się z łodzi na statek

SJP.pl

Jakubka – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Przykona.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

# jakubkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jakubka lub z nim związany

SJP.pl

# jakubostwo

Jakub z małżonką; Jakubowie

SJP.pl

# jakubów

Jakub z małżonką; Jakubostwo

SJP.pl

W Polsce

- Jakubów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Radwanice
- Jakubów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
- Jakubów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ciepłowody
- Jakubów – część wsi Kiki w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Wodzierady
- Jakubów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
- Jakubów – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Kowiesy
- Jakubów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubochnia
- Jakubów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica
- Jakubów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
- Jakubów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Goszczyn
- Jakubów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Jakubów
- Jakubów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha
- Jakubów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno
- Jakubów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Krasocin

Wikipedia

# jakubowice

W Polsce

- Jakubowice – część miasta Kudowa-Zdrój
- Jakubowice – nieistniejąca wieś na obszarze Siemianowic Śląskich
- Jakubowice – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
- Jakubowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol
- Jakubowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
- Jakubowice – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Branice
- Jakubowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki
- Jakubowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
- Jakubowice – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
- Jakubowice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Niemodlin
- Jakubowice – część wsi Budy w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Fałków
- Jakubowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
- Jakubowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
- Jakubowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Kluczewsko

Wikipedia

# jakubowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Jakubowicz:

- Czesław Jakubowicz (1920–1997), prezes krakowskiej gminy żydowskiej w latach 1979–1997
- Ewa Jakubowicz (ur. 1990), aktorka filmowa i teatralna
- Izaak Jakubowicz (zm. 1653), prezes kazimierskiej gminy żydowskiej
- Józef Jakubowicz (ur. 1925), ocalony z Holocaustu, autor wspomnień
- Karol Jakubowicz – polski politolog, publicysta i medioznawca
- Maciej Jakubowicz (1911–1979), prezes krakowskiej gminy żydowskiej w latach 1945–1979
- Martyna Jakubowicz (ur. 1955), wokalistka, gitarzystka i kompozytorka
- Mojżesz Jakubowicz (1919–2003), działacz społeczności żydowskiej w Dzierżoniowie
- Nadieżda Jakubowicz (ur. 1954), białoruska lekkoatletka
- Pawieł Jakubowicz (ur. 1946), radziecki i białoruski dziennikarz
- Rafał Jakubowicz (ur. 1974), artysta
- Rajmund Jakubowicz (1931–2004), aktor
- Stanisław Jakubowicz – żołnierz, powstaniec wielkopolski
- Tadeusz Jakubowicz (ur. 1939), prezes krakowskiej gminy żydowskiej od 1997

Wikipedia

# jakubowie

Jakub z małżonką; Jakubostwo

SJP.pl

# jakubówka

odmiana gruszy zwyczajnej

SJP.pl

- Jakubówka – rzeka w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, lewostronny dopływ rzeki Sancygniówka

Wikipedia

# jakubowo

W Polsce

- Jakubowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka
- Jakubowo – część wsi Zamarte w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Kamień Krajeński
- Jakubowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Lniano
- Jakubowo – część wsi Żurawin w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Mochowo
- Jakubowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w Lutocin
- Jakubowo – osada w woj. podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne
- Jakubowo – osada w woj. pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice
- Jakubowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
- Jakubowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
- Jakubowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Dąbrówno
- Jakubowo – część wsi Połajewo w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Połajewo
- Jakubowo – część wsi Katarzyna w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz
- Jakubowo – część wsi Duszniki w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Duszniki
- Jakubowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Pniewy
- Jakubowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Pniewy
- Jakubowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec

Wikipedia

# jakubowski

przymiotnik od: Jakubowo, Jakubów

SJP.pl

- Jakubowski – polski herb baronowski
- Jakubowski – polski herb szlachecki

Osoby noszące nazwisko Jakubowska

- Agata Jakubowska (ur. 1972) – polska krytyk i historyk sztuki, kurator wystaw, feministka
- Aleksandra Jakubowska (ur. 1954) – polska polityk
- Angelika Jakubowska (ur. 1989) – polska modelka, Miss Polonia 2008
- Anna Jakubowska (ur. 1875, zm. 1948) – polska nauczycielka i organizatorka szkolnictwa
- Anna Jakubowska (ur. 1988) – polska szachistka
- Anna Jakubowska (ur. 1927) – polska działaczka kombatancka i społecznościowa, powstaniec warszawski
- Genowefa Jakubowska-Fijałkowska (ur. 1946) – polska poetka
- Jadwiga Jakubowska (ur. 1905, zm. 2001) – polska technolog żywności i żywienia
- Krystyna Jakubowska (ur. 1942) – polska siatkarka
- Róża Lipiec-Jakubowska (ur. ?, zm. 1942) – polska pedagog, wychowawczyni w Domu Sierot Janusza Korczaka w getcie warszawskim
- Urszula Jakubowska – polska psycholog
- Wanda Jakubowska (ur. 1907, zm. 1998) – polska reżyser filmowa

Wikipedia

# jakubowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jakuba lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Jakuba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed Jakubowym domem rosną piękne rozłożyste kasztany.

(1.1) Sąsiadował z Jakubową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

(1.1) Jakubowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jakub mos., Jakubek mos., Kuba mos., Kubuś mos., Jakubowa ż., Jakubski mos., Jakubska ż., Jakubowski mos., Jakubowska ż., Jakubowicz mos./ż., Jakubów mrz., Jakubowskie n., jakubówka ż.

przym. Jakubkowy, Kubowy, Kubusiowy, jakubowy, jakubowski

Wiktionary

# jakubski

nazwisko

SJP.pl

# jakucczanin

mieszkaniec Jakucka

SJP.pl

# jakucczanka

mieszkanka Jakucka

SJP.pl

# jakuci

lud zamieszkujący głównie Jakucję; Sacha

SJP.pl

Jakuci (jakuc. Саха Sacha, l.mn. Сахалар Sachalar) – naród turecki zamieszkujący rosyjską Jakucję w środkowej Syberii. Najwięcej spośród nich mieszka w relatywnie gęsto zaludnionych dolinach środkowej Leny oraz Ałdanu i Wiluju. Niektórzy przedstawiciele tego narodu żyją też na terenach położonych bardziej na północ, i jakkolwiek obszary te zajmują powierzchnię większą niż doliny rzeczne, liczba ludności z racji trudnych warunków klimatycznych jest niewielka. Obszary zamieszkane przez Jakutów to przede wszystkim tajga.

Wikipedia

# jakucja

autonomiczna republika w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona we wschodniej Syberii, największa pod względem powierzchni, (ponad 3 miliony km²), jednostka administracyjno-terytorialna na świecie;

Wiktionary

Jakucja (Republika Sacha, dawniej także: Republika Jakucka; ros. Республика Саха, Якутия, jakuc. Саха Өрөспүүбүлүкэтэ) – republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej (od roku 2000), położona w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym, geograficznie stanowi wschodnią część Syberii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Jakucji, w wiecznej marzłoci znaleziono zamrożone mamuciątko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈkut͡sʲja, AS: i ̯akucʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jakucki mrz., Jakut mos., Jakutka ż., Jakuck m.

przym. jakucki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Sacha, Republika Jakucka

Wiktionary

# jakuck

miasto w północno-wschodniej Syberii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w północno-wschodniej Syberii, stolica Jakucji;

Wiktionary

Jakuck (ros. Якутск Jakutsk, jakuc. Дьокуускай D´okuuskaj) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w północno-wschodniej Syberii, położone na lewym brzegu Leny. Jest stolicą i największym miastem Jakucji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Jakucku znajduje się muzeum mamutów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjakut͡sk, AS: i ̯akuck

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jakucki mrz., Jakucja ż., Jakut m., Jakutka ż.

przym. jakucki

Wiktionary

# jakucki

przymiotnik od: Jakucja, Jakuck

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Jakucją lub Jakutami, dotyczący Jakucji lub Jakutów

(1.2) związany z Jakuckiem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język jakucki;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈkut͡sʲci, AS: i ̯akucʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jakucja ż., Jakut mos., Jakutka ż., Jakuck mrz.

Wiktionary

# jakunin

nazwisko

SJP.pl

# jakuszewski

nazwisko

SJP.pl

# jakuszyce

Jakuszyce (krótko po 1945 r. Jakuszec, niem. Jakobsthal) – najwyżej położona dzielnica Szklarskiej Poręby położona kilka kilometrów od centrum miejscowości, 800 m od granicy polsko-czeskiej. Przed przystąpieniem Polski do układu z Schengen istniało tu przejście graniczne drogowe i małego ruchu granicznego Jakuszyce – Harrachov oraz na szlaku turystycznym Polana Jakuszycka – Harrachov. Jakuszyce leżą na wysokości 850–886 m n.p.m. Tutejszy klimat jest porównywalny do klimatu na wysokości 1500 m n.p.m. w Alpach.

Wikipedia

# jakut

mieszkaniec Jakucji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości jakuckiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od pierwszych dni mojego pobytu w Jakucji moją uwagę zwrócił bardzo specyficzny i niezwykle serdeczny stosunek jej rdzennych mieszkańców do Polski i Polaków. Wpływ na postrzeganie Polaków przez Jakutów i Ewenków miały niewątpliwie kilkusetletnie kontakty z polskimi zesłańcami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjakut, AS: i ̯akut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jakucja ż., Jakuck m.

:: fż. Jakutka ż.

przym. jakucki

Wiktionary

# jakutka

mieszkanka Jakucji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta narodowości jakuckiej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jakucja ż., Jakuck mrz.

:: fm. Jakut mos.

przym. jakucki

Wiktionary

# jakutowicz

nazwisko

SJP.pl

# jakuza

członek yakuzy (mafii japońskiej); yakuza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek mafii japońskiej;

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) mafia japońska

Wiktionary

Yakuza (jap. やくざ) lub gokudō (jap. 極道, 獄道) – yakuza, gangster, hazardzista, członek tradycyjnych japońskich grup przestępczych.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Policja dorwała bossa jakuzy w jednym z kasyn w Jokohamie.

Wiktionary

# jakuzzi

[czytaj: dżakuz-i] rzadko: duża wanna z systemem napowietrzania wody i masaży wodnych; jacuzzi

SJP.pl

# jakże

wzmocnione "jak"

SJP.pl

zaimek

(1.1) …używany do zapytania o sposób wykonywania czynności

(1.2) …podkreślający natężenie czegoś

(1.3) …wprowadzający oburzenie

(1.4) …pytający

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jakże go do tego namówić?

(1.2) Jakże byłem głupi!

(1.3) Jakże mogłeś to zrobić?

(1.4) Jakże tam pański pokój?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjaɡʒɛ, AS: i ̯agže

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jak, gw-pl|Górny Śląsk|jakóż.

(1.2) a jak

(1.3) jakżeś; gw-pl|Śląsk Cieszyński|kież.

Wiktionary

# jakżeby

'jakże' w połączeniu z cząstką form trybu warunkowego 'by'

SJP.pl

# jakżeż

wzmocnione "jakże", głównie w funkcjach pytajnych i ekspresywnych

SJP.pl

# jal

[czytaj: dżal lub jal] skrót od: Japan Air Lines - Japońskie linie lotnicze

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Jugosłowiańska Armia Ludowa

Wiktionary

Jal – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Lea.

Wikipedia

# jalapa

bylina z rodziny powojowatych; wilec przeczyszczający

SJP.pl

- Jalapa – jednostka osadnicza w USA
- Jalapa – miasto w Gwatemali
- Jalapa – departament w Gwatemali
- Jalapa – gmina w Meksyku
- Jalapa – miasto w meksykańskim w stanie Tabasco
- Jalapa Enriques – miasto w Meksyku
- Jalapa – miasto w Nikaragui
- Jalapa – village development committee we wschodniej części Nepalu

Wikipedia

# jalapeño

[czytaj: chalapenio] bardzo ostra, zielona papryczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. kulin. rodzaj ostrej papryczki;

Wiktionary

Jalapeño (wym. /xalaˈpeɲo/) – kultywar papryki rocznej (Capsicum annuum), zaliczana do grupy tzw. papryk chili. Ma niewielkie owoce, a ich ostrość szacowana jest na 3-8 tysięcy SHU. Dojrzałe owoce osiągają rozmiar od 5 do 9 cm i mają zieloną albo rzadziej czerwoną barwę. Jej nazwa pochodzi od miasta Xalapa (stan Veracruz), gdzie była początkowo uprawiana. Główne rejony uprawy jalapeño to stany Veracruz oraz Chihuahua, a także Nowy Meksyk w USA. Inne nazwy tej papryki to m.in.: cuaresmeños, huachinangos i chiles gordos.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszp|jalapeño.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) chile jalapeño m., jalapeño m.

źródła.

== jalapeño (język angielski.) ==

wymowa.

audioUS|En-us-jalapeño.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. jalapeño

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszp|jalapeño.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) chile jalapeño m., jalapeño m.

źródła.

== jalapeño (język angielski.) ==

wymowa.

audioUS|En-us-jalapeño.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. jalapeño

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) jalapeno

Wiktionary

# jalatunda

miasto w Indonezji

SJP.pl

# jale

[czytaj: jale, rzadziej jejl]
1. automatyczny zamek do drzwi o płaskim kluczu; yale
2. taniec hiszpański o umiarkowanym tempie

SJP.pl

# jalu

rzeka w Korei Północnej

SJP.pl

Wikipedia

# jam

[czytaj: dżem] przestarzale: dżem (rodzaj konfitur o galaretowatej konsystencji przyrządzanych przez gotowanie świeżych owoców z dodatkiem cukru i pektyny)

SJP.pl

zaimek

(1.1) …ja z końcówką czasownikową

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przest. zob. dżem.

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od jama

forma zaimka.

(4.1) gw-pl|Mazury. im, C. od oni, one

Wiktionary

- Jam – singel Michaela Jacksona z albumu Dangerous
- Jam – album zespołu Dom o Zielonych Progach
- Jam (bóg)
- jam session
- jam rock – styl w muzyce rockowej
- jam (informatyka)
- Jam El Mar – muzyk z zespołu Jam & Spoon
- The Jam – brytyjska grupa muzyczna
- Jam – dawna nazwa zespołu Dżem
- Jam (Ям) – kilkanaście wsi w Rosji (por. Jam Zapolski)
  - Jam – wieś w wołoscie Pożeriewickaja rejonu diedowiczskiego w obwodzie pskowskim

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Jam jest Pan, Bóg twój, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli.

  (1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: jãm, AS: i ̯ãm

  Wiktionary

# jama

1. kryjówka (w ziemi), nora, legowisko;
2. dół, wgłębienie gruntu;
3. wypełniona płynem przestrzeń między ścianą ciała a narządami wewnętrznymi u zwierząt i człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitind. bóg śmierci i zmarłych, strażnik kierunku południowego;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Wiktionary

- jama

1. kryjówka (w ziemi), nora, legowisko;

2. dół, wgłębienie gruntu;

3. wypełniona płynem przestrzeń między ścianą ciała a narządami wewnętrznymi u zwierząt i człowieka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jama jest królem południowej strony świata i tam jakoby znajduje się kraina umarłych. Był pierwszym człowiekiem, który urodził się na ziemi. Pierwszy też doświadczył fenomenu śmierci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjãma, AS: i ̯ãma

Wiktionary

# jamajcki

bardzo rzadko: jamajski (przymiotnik od: Jamajka)

SJP.pl

# jamajczyk

1. obywatel Jamajki (kraju);
2. mieszkaniec Jamajki (wyspy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Jamajki

Wiktionary

Jamajczyk (Loxipasser anoxanthus) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Loxipasser. Występuje endemicznie na Jamajce. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jãˈmajt͡ʃɨk, AS: i ̯ãmai ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jamajka ż.

przym. jamajski

Wiktionary

# jamajka

gatunek rumu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Morzu Karaibskim;

(1.2) geogr. polit. państwo położone na Jamajce (1.1)

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) mieszkanka Jamajki (1.1-2), obywatelka Jamajki (1.2)

Wiktionary

Jamajka (ang. Jamaica) – wyspa i państwo na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli, położone na południe od Kuby i na zachód od Haiti.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po kilku dniach wylądowaliśmy na Jamajce.

(1.2) Prezydent Jamajki złożył oficjalną wizytę w Meksyku.

(2.1) Na plażaaży spotkaliśmy kilka urodziwych Jamajek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jãˈmajka, AS: i ̯ãmai ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Jamajczyk mos.

przym. jamajski

Wiktionary

# jamajski

przymiotnik od: Jamajka; jamajcki (bardzo rzadko)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Jamajka

(1.2) odnoszący się do wyspy Jamajka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jãˈmajsʲci, AS: i ̯ãmai ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jamajczyk m., Jamajka ż., jamajka ż.

Wiktionary

# jamalski

przymiotnik od: Jamał

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jamałem, dotyczący Jamału

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jamał mrz.

Wiktionary

# jamał

Jamał, Półwysep Jamalski (ros. Ямал, z nien. Ja – ziemia, mał – koniec) – półwysep w azjatyckiej części Rosji.

Leży nad Morzem Karskim, pomiędzy Zatoką Bajdaracką i Zatoką Obską (ujście Obu). Ma on powierzchnię 122 tysięcy kilometrów kwadratowych. Nizinny (wysokość do 90 metrów), pokryty roślinnością tundrową.

Półwysep zamieszkują głównie Nieńcy, trudniący się hodowlą reniferów, łowiectwem zwierząt futerkowych i rybołówstwem.

Bogate złoża gazu ziemnego.

Wikipedia

# jamb

w metryce antycznej: stopa wierszowa złożona z dwu głosek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. w wersyfikacji antycznej: stopa, miara wierszowa złożona z sylaby krótkiej i długiej;

(1.2) jęz. w języku polskim: stopa złożona z sylaby nieakcentowanej i akcentowanej

(1.3) liter. wiersz pisany jambem (1.1) lub jambem (1.2)

(1.4) liter. wiersz o budowie niejambicznej, nawiązujący do tradycji greckiej, o satyrycznej lub żartobliwej treści

Wiktionary

Jamb (gr. ἴαμβος – íambos) w metryce iloczasowej to stopa metryczna złożona z dwóch sylab – krótkiej i długiej, o postaci:

W wierszach polskich odpowiednikiem jest sekwencja dwóch sylab: nieakcentowanej i akcentowanej. W języku polskim bardzo niewiele wyrazów to naturalne jamby (np. aha), więc stopa ta jest zwykle tworzona jako zestrój z proklityką (np. do snu) lub dzięki odpowiedniemu łączeniu wyrazów w szyku zdania, jak w pierwszym wersie Monachomachii Krasickiego:

  Nie wszystko złoto, co się świeci z góry.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jãmp, AS: i ̯ãmp

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jambiczny

Wiktionary

# jambalaya

kreolska potrawa z warzyw oraz ryżu

SJP.pl

Jambalaya – potrawa kreolska, składająca się głównie z ryżu, z dodatkiem cebuli, czosnku, papryki i pomidorów.

Jej dokładny skład zależy od pochodzenia przepisu. Występuje w bardzo wielu wersjach.Jambalaya jest to raczej rodzaj przygotowywania ryżu z dodatkami, niż konkretny przepis, gdyż tradycyjne składniki różnią się w zależności od tego, co było aktualnie dostępne na targu, w gospodarstwie, zostało wyłowione z wody lub też upolowane.

Wikipedia

# jambiczny

przymiotnik od: jamb

SJP.pl

# jambografia

szydercze, złośliwe utwory poetyckie; jamby

SJP.pl

# jamboree

[czytaj: dżembori]
1. międzynarodowe spotkanie muzyków;
2. międzynarodowy zlot skautów

SJP.pl

Jamboree, Jambo – termin odnoszący się do międzynarodowych zlotów skautowych, stosowany od 1920.

Wyróżnia się:

- światowe jamboree skautowe – World Scout Jamboree,
- jamboree regionów skautowych (kontynentów),
- jamboree kilku państw,
- jamboree narodowe.

Wikipedia

# jambos

owoc egzotyczny; jabłko wodne; czapetka wodnista

SJP.pl

# jambroży

imię męskie

SJP.pl

# jamburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Kingisepp (nazwa oficjalna do 1922 roku);

Wiktionary

- Jamburg – dawna nazwa miasta Kingisiepp w Estonii
- Jamburg – osiedle w Jamalsko-Nienieckim Okręge Autonomicznym w Rosji
  - miejscowość obsługuje port lotniczy Jamburg

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jamburski

Wiktionary

# jamburski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Jamburgiem, dotyczący Jamburga (współcz. Kingisepp)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jamburg mrz.

Wiktionary

# jambłusznik

niskie drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych; drzewo goździkowe, goździkowiec, eugenia, eugenka

SJP.pl

# jameczka

zdrobnienie od: jamka

SJP.pl

# james

[czytaj: dżejms] obce imię męskie

SJP.pl

Anglojęzyczna forma imienia Jakub.

Pozostałe znaczenia:

Wikipedia

# jamesonit

[czytaj: dżemsonit] ciemnoszary, metaliczny minerał z grupy siarkosoli; dżemsonit

SJP.pl

# jamestown

[czytaj: dżejmstałn]
1. wyspa w USA; Jamestown Island;
2. nazwa wielu miejscowości i gmin w USA:
3. stolica Świętej Heleny, terytorium zależnego od Wielkiej Brytanii;
4. miasto w Australii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Wyspie Świętej Heleny, stolica brytyjskiego terytorium zamorskiego;

Wiktionary

- Jamestown) – stolica historycznej diecezji w Stanach Zjednoczonych

Miejscowości w USA:

- Jamestown – miasto w stanie Wirginia, pierwsza stała osada angielskich kolonizatorów w Ameryce Północnej, na terenie dzisiejszego stanu Wirginia
- Jamestown – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Tuolumne
- Jamestown – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Boulder
- Jamestown – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Boone
- Jamestown – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Cloud
- Jamestown – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Russell
- Jamestown – wieś w stanie Luizjana, w parafii Bienville
- Jamestown – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Moniteau
- Jamestown – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chautauqua
- Jamestown – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Guilford
- Jamestown – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman
- Jamestown – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Greene
- Jamestown – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Rogers
- Jamestown – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Mercer
- Jamestown – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Berkeley
- Jamestown – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Fentress
- Jamestown – miasto w stanie Rhode Island, w hrabstwie Newport
- Jamestown – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Grant
- Jamestown – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Clallam

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|Jamestown. → dosł. miasto Jakuba

miasto zostało założone w 1659 roku i nazwane na cześć ówczesnego księcia Jorku, a późniejszego króla, Jakuba II Stuarta

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Jamestown

źródła.

== Jamestown (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. Jamestown

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|Jamestown. → dosł. miasto Jakuba

miasto zostało założone w 1659 roku i nazwane na cześć ówczesnego księcia Jorku, a późniejszego króla, Jakuba II Stuarta

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Jamestown

źródła.

== Jamestown (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. Jamestown

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jamie

[czytaj: dżem] przestarzale: dżem (rodzaj konfitur o galaretowatej konsystencji przyrządzanych przez gotowanie świeżych owoców z dodatkiem cukru i pektyny)

SJP.pl

# jamielnik

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Polsce

- Jamielnik – osada leśna wsi Wólka Różańska w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stoczek Łukowski.
- Jamielnik – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Lidzbark
- Jamielnik – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Nowe Miasto Lubawskie
- Jamielnik – stacja kolejowa w Jamielniku, w powiecie nowomiejskim, w województwie warmińsko-mazurskim

Wikipedia

# jamieński

dotyczący Jamna, związany z Jamnem (z jeziorem Jamno)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Jamno

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jãˈmʲjɛ̇̃j̃sʲci, AS: i ̯ãmʹi ̯ė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jamno

Wiktionary

# jamiołkowski

nazwisko

SJP.pl

# jamiroquai

Jamiroquai – angielski zespół muzyczny założony w 1992 w Londynie.

Wikipedia

# jamistość

cecha materiału, w którym istnieją przerwy między tworzącymi go cząstkami

SJP.pl

# jamisty

pokryty jamami, mający kształt jamy, tworzący jamy

SJP.pl

# jamka

1. zdrobnienie od: jama;
2. zagłębienie w błonie komórkowej, sięgające do błony pierwotnej

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Jamka-Koperski – polski oficer
- Jarosław Jamka – polski ekonomista
- Stanisław Jamka – polski oficer
- Rudolf Jamka – polski archeolog

Inne:

- Nowa Jamka – wieś w Polsce położona w województwie opolskim
- Stara Jamka – wieś w Polsce położona w województwie opolskim

Wikipedia

# jammer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. urządzenie do zagłuszania sygnałów radiowych GPS, GSM, radarów policyjnych, sygnałów zdalnego sterowania itp.

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) zagłuszarka, zagłuszacz, bloker

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|jammer.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) jammer

źródła.

== jammer (język afrykanerski.) ==

wymowa.

IPA|jaɪ mer.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-jammer.wav.

znaczenia.

wykrzyknik

(1.1) przepraszam

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zagłuszarka, zagłuszacz, bloker

Wiktionary

# jamnica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

- Jamnica – chorwacki producent wody mineralnej i napojów gazowanych

Miejscowości w Polsce i ich części

- Jamnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka
- Jamnica – część miasta Nowy Sącz, w woj. małopolskim, w powiecie miasto Nowy Sącz, w gminie miasto Nowy Sącz
- Jamnica – część wsi Trzęsówka, w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Cmolas
- Jamnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Grębów

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jamnicki

Wiktionary

# jamniczek

zdrobnienie od: jamnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: jamnik

(1.2) mały jamnik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W przedziale siedziała starsza pani z jamniczkiem oraz drzemiący barczysty młodzik w granatowej czapce z daszkiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jamnik mzw., jama ż.

:: fż. jamniczka ż.

przym. jamnikowaty, jamniczy, jamnikowy

przysł. jamnikowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jamnik

Wiktionary

# jamniczka

samica jamnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kynol. suka jamnika

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) D. lp. od: jamniczek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W przedziale siedziała starsza pani z jamniczką oraz drzemiący barczysty młodzik w granatowej czapce z daszkiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jamniczek mzw.

:: fm. jamnik mzw.

przym. jamnikowaty, jamniczy, jamnikowy

przysł. jamnikowato

Wiktionary

# jamniczy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do jamnika

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący jamnika, określający jamnika, używany przy jamniku

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla jamnika, mający cechy jamnika

Wiktionary

#### Przykłady

(3.1) Mamy na trawniku jamnicze nory.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jama ż., jamnica ż., jamniczek m., jamniczka ż., jamnik m.

przysł. jamnikowato

przym. jamnikowaty, jamnikowy

Wiktionary

# jamnik

pies myśliwski używany do tropienia zwierząt kryjących się w norach, popularny również jako pies pokojowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;

(1.2) kynol. pies rasy jamnik (1.1)

(1.3) pot. rzecz długa i niska

Wiktionary

Jamnik – jedna z ras psów pochodząca z Niemiec. Niemiecka nazwa jamnika Dachshund oznacza w dosłownym tłumaczeniu "borsuczy pies", etymologia nazwy związana jest z jego zbliżoną do borsuków budową oraz wykorzystywaniem tej rasy do polowania na zwierzęta ryjące nory. Podlega próbom pracy.

Jamnik to pies małego wzrostu, o krótkich nogach i wydłużonym tułowiu. Krótkość ich nóg jest spowodowana dziedziczną achondrodystrofią, którą ludzie wykorzystali do stworzenia tej rasy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głośno szczekający jamnik bywa nieufny wobec obcych.

(1.2) Na wycieraczce załatwił się jamnik naszych sąsiadów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjãmʲɲik, AS: i ̯ãmʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jama ż.

:: fż. jamnica ż., jamniczka ż.

:: zdrobn. jamniczek m.

przym. jamniczy, jamnikowaty, jamnikowy

przysł. jamnikowato

Wiktionary

# jamnikowato

przysłówek

(1.1) rzad. tak jak jamnik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Blondynka trzymała na kolanach jamnikowato wyglądającego pieska.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jamnik mzw., jamniczek mzw., jamniczka ż.

przym. jamniczy, jamnikowaty, jamnikowy

Wiktionary

# jamnikowaty

podobny do jamnika (taksa); taksowaty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przypominający jamnika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kobiecina przyprowadziła małe jamnikowate psisko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jamnik mzw., jamniczek mzw., jamniczka ż.

przym. jamniczy, jamnikowy

przysł. jamnikowato

Wiktionary

# jamnikowiec

potocznie: długi blok mieszkalny

SJP.pl

# jamnikowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) kynol. należący do jamnika

przymiotnik relacyjny

(2.1) kynol. dotyczący jamnika, określający jamnika, używany przy jamniku

przymiotnik jakościowy

(3.1) kynol. charakterystyczny dla jamnika, mający cechy jamnika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jamnik mzw., jamniczek mzw., jamniczka ż.

przym. jamniczy, jamnikowaty

przysł. jamnikowato

Wiktionary

# jamno

jezioro w Polsce

SJP.pl

Jamno – jezioro przybrzeżne na Wybrzeżu Koszalińskim, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Mielno, odcięte mierzeją od Morza Bałtyckiego.

Wikipedia

# jamochłon

bezkręgowiec wodny o prymitywnej budowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. bezkręgowe zwierzę żyjące w wodzie, zbudowane z dwóch warstw komórek, posiadające najprostszy układ pokarmowy - jamę chłonąco-trawiącą

Wiktionary

# jamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) elektron. pot. zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi

Wiktionary

# jamowy

przymiotnik od: jama

SJP.pl

# jamraj

naziemny ssak z rzędu torbaczy, zamieszkujący Australię, Tasmanię i Nową Gwineę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Peramelemorphia|Ameghino|ref=tak., niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;

Wiktionary

Jamraj (Perameles) – rodzaj niewielkich ssaków z podrodziny jamrajów (Peramelinae) w obrębie rodziny jamrajowatych (Peramelidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z wyglądu jamraj przypomina szczura.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjãmraj, AS: i ̯ãmrai ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jamraje nmos., jamrajowate nmos.

Wiktionary

# jamraje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Peramelemorphia|Ameghino|ref=tak., rząd ssaków z nadrzędu australotorbowych;

(1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Peramelinae|J.E. Gray|ref=tak., podrodzina ssaków z rodziny jamrajowatych;

forma rzeczownika.

(2.1) plural|jamraj.

Wiktionary

Jamraje (Peramelinae) – podrodzina ssaków z rodziny jamrajowatych (Peramelidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uszy jamrajów są sprężyście wyprostowane.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jamraj mzw., jamrajowate nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. jamrajokształtne

Wiktionary

# jamrajokształtne

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Peramelemorphia|Ameghino|ref=tak., rząd ssaków z nadrzędu australotorbowych;

Wiktionary

Jamrajokształtne, jamraje (Peramelemorphia) – rząd ssaków z nadrzędu australotorbowych (Australidelphia) obejmujący niewielkie gatunki o wydłużonym pysku, długim ogonie oraz z drugim palcem stopy zrośniętym z trzecim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Morfologią jamrajokształtne przywodzą na myśl należące do łożyskowców gryzonie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. jamraje

Wiktionary

# jamrajowate

o cechach jamrajowatych (rodzina torbaczy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Peramelidae|J.E. Gray|ref=tak., rodzina torbaczy z rzędu jamrajokształtnych;

Wiktionary

Jamrajowate, borsuki workowate (Peramelidae) – rodzina torbaczy z rzędu jamrajokształtnych (Peramelemorphia). Obejmuje gatunki zwierząt wszystkożernych, zamieszkujących różne środowiska (od pustynnych po wilgotne) Australii i Nowej Gwinei. Formy kopalne znane są od miocenu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Występujące na Nowej Gwinei jamrajowate zamieszkują lasy deszczowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jamraj mzw., jamraje nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. borsuki workowate

Wiktionary

# jamrajowaty

o cechach jamrajowatych (rodzina torbaczy)

SJP.pl

# jamróz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Jamróz – polski prawnik i politolog
- Anna Jamróz – polska modelka
- Bartłomiej Jamróz – polski piłkarz
- Dorota Jamróz – polska piłkarka
- Katarzyna Jamróz – polska aktorka i piosenkarka
- Wincenty Jamróz – polski działacz ruchu ludowego

Wikipedia

# jamrożek

nazwisko

SJP.pl

# jamrozik

nazwisko

SJP.pl

# jams

1. pnąca roślina zielna z rodziny pochrzynowatych; pochrzyn, ignam;
2. jams chiński - wschodnioazjatycki gatunek rośliny z rodziny pochrzynowatych; pochrzyn chiński, chiński ziemniak

SJP.pl

Pochrzyn, jam, ignam (Dioscorea L.) – rodzaj wieloletnich pnączy z bulwiastymi kłączami. Należy do niego ponad 600 gatunków pochodzących głównie z obszarów tropikalnych. Najwięcej pochrzynów rośnie w naturze i uprawia się w Afryce Zachodniej, szczególnie w Ghanie, Nigerii oraz w Azji Południowo-Wschodniej, w Ameryce Południowej i na Karaibach.

Wikipedia

# jamszczyk

dawniej: furman powożący bryczką

SJP.pl

# jamthund

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kynol. rasa psa z grupy szpiców myśliwskich pochodząca z regionu Jämtland w Szwecji;

Wiktionary

Jämthund – jedna z ras psów, należąca do grupy szpiców i psów pierwotnych, zaklasyfikowana do sekcji północnych szpiców myśliwskich. W krajach skandynawskich podlega próbom pracy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjãmtxũnt, AS: i ̯ãmtχũnt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szwedzki elkhund

Wiktionary

# jamuna

rzeka w Indiach

SJP.pl

- Jamuna – bengalska nazwa Brahmaputry
- Jamuna – rzeka w Indiach
- Jamuna (Ilam)

Wikipedia

# jamusukro

stolica Wybrzeża Kości Słoniowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Wybrzeża Kości Słoniowej;

Wiktionary

Jamusukro (fr. Yamoussoukro) – stolica konstytucyjna Wybrzeża Kości Słoniowej (od 1983). Liczy 310 000 mieszkańców (2014). Burmistrzem miasta jest Kouacou Gnrangbé.

W Jamusukro urodził się pierwszy prezydent Wybrzeża Kości Słoniowej Félix Houphouët-Boigny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjãmuˈsukrɔ, AS: i ̯ãmusukro

Wiktionary

# jamusukryjczyk

mieszkaniec Jamusukra (stolicy Wybrzeża Kości Słoniowej)

SJP.pl

# jamusukryjka

mieszkanka Jamusukra (stolicy Wybrzeża Kości Słoniowej)

SJP.pl

# jamusukryjski

→ Jamusukro

SJP.pl

#### Patrz:

Jamusukro

# jan

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jan (stgr. Ἰωάννης od hebr. rdzenia יחנ – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku יוחנן (Johanan) oznacza „Jahwe jest łaskaw”. Według Ewangelii imię to nosił prorok Jan Chrzciciel oraz apostoł Jan Ewangelista. Zostało ono przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jan Kowalski to określenie na statystycznego Polaka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jãn, AS: i ̯ãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janowa ż., Janówna ż., Janostwo lm m., Jasiowa ż., Janinka ż., Janka ż., Jasia ż., Janów mrz., Janowo mrz., Janówek m., Janówko n., Joasia ż., Joaśka ż., Asia ż., Aśka ż.

:: zdrobn. Janek mos., Janeczek mos., Janko mos., Jaś mos., Jasiek mos., Jasio mos., Jaśko mos.

:: fż. Janina ż., Joanna ż.

przym. janowski, jański

:: przest. gwara. Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Janek, Janeczek, Janko, Jaś, Jasiek, Jasio, Jaśko

Wiktionary

# jana

rzeka w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w północnej Rosji, w Jakucji, powstaje na Płaskowyżu Jańskim z połączenia dwóch rzek, uchodzi do Zatoki Jańskiej Morza Łaptiewów;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Jan

Wiktionary

- Jana – rzeka w północnej Rosji, w Jakucji
- Jana – wieś w Bułgarii, w obwodzie miejskim Sofii
- Jana – imię żeńskie (Joanna, Janina)
- Jana – singel zespołu Killing Joke z albumu Pandemonium

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nury pacyficzne gniazdują w Azji od nizinnego biegu rzeki Jany do Półwyspu Czukockiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjãna, AS: i ̯ãna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jański

Wiktionary

# janas

nazwisko

SJP.pl

- Barbara Gębczak-Janas − polska malarka
- Barbara Janas-Dudek − polska poetka i animator kultury
- Paweł Janas − polski piłkarz i trener piłkarski
- Paweł Janas − polski malarz
- Piotr Janas − polski malarz
- Stanisław Janas − polski polityk, działacz związkowy i poseł na Sejm
- Wacław Janas − polski dyplomata i działacz państwowy
- Wincenty Janas − polski nauczyciel, działacz narodowy i propagator polskości Śląska
- Zbigniew Janas − polski polityk, działacz opozycji w PRL i poseł na Sejm

Wikipedia

# janasik

nazwisko

SJP.pl

# janasz

nazwisko

SJP.pl

# janaszek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Janaszek:

- Piotr Janaszek (1947–1998) – polski lekarz i społecznik.
- Wacław Janaszek (1903–1944) – polski inżynier.
- Zbigniew Janaszek (1913–1983) – oficer Wojska Polskiego.

Wikipedia

# jancarz

nazwisko

SJP.pl

- Kazimierz Jancarz – polski duchowny katolicki, działacz opozycji w PRL
- Edward Jancarz – polski żużlowiec

Wikipedia

# jancewicz

nazwisko

SJP.pl

# jancykryst

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. antychryst, diabeł

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rel. bezbożnik, niewierzący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|ancykryst.

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|ancykryst.

Wiktionary

# janczak

nazwisko

SJP.pl

- Janczak – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Janczak

- Paulina Janczak – polska aktorka teatralno-musicalowa, wokalistka,
- Krzysztof Aleksander Janczak – polski kompozytor,
- Jan January Janczak – polski artysta plastyk, malarz i pedagog,
- Krzysztof Janczak – aktor,
- Krzysztof Janczak – siatkarz,
- Krzysztof Aleksander Janczak – kompozytor,
- Krzysztof Janczak – komendant SG,
- Julian Janczak – polski historyk, wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego,
- Julian Janczak – polski historyk, wykładowca Uniwersytetu Łódzkiego,
- Jerzy Janczak – polski działacz państwowy, samorządowiec,
- Leon Janczak – polski polityk,
- Wojciech Janczak – działacz ludowy, komendant Batalionów Chłopskich, pułkownik,
- Eugeniusz Janczak – polski strzelec sportowy, żołnierz,
- Jan Henryk Janczak – polski lotnik, uczestnik walk II wojny światowej.

Wikipedia

# janczar

żołnierz doborowej piechoty tureckiej, tworzonej z porwanych brańców chrześcijańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu;

Wiktionary

Wyraz zapożyczony z węgierskiego (jancsár), z tureckiego – yeniçeri = nowe wojsko:

- janczarzy – piechota turecka
- janczarka – strzelba
- janczary – dzwoneczki przy końskiej uprzęży

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ciemny las twoim płaszczem, a janczary strachu • Twój turban z chmur haftują błyskawic potoki.

(1.1) Najgłówniejszą zaś rzeczą było, że janczarowie domagali się wojny i że nie śmiano opierać się ich woli.

(1.1) Nie od ciosu pierzastej strzały janczara jęknął tak głucho hetmański syn, lecz zatrząsł się wszystek od polskiej strzały nieomylnej, co serce przeszyła boleścią.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. janczarka ż.

przym. janczarski

Wiktionary

# janczarek

dawna strzelba turecka

SJP.pl

# janczarka

dawna strzelba turecka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. strzelba turecka o długiej lufie i krótkiej zakrzywionej kolbie, często bardzo ozdobna, używana głównie przez osmańskich janczarów, także w XVII-wiecznej Polsce ;

Wiktionary

Janczarka – lekka strzelba turecka z długą lufą, od drugiej połowy XVII wieku będąca na wyposażeniu oddziałów janczarów (stąd nazwa), gdzie zastąpiła poprzednio używane łuki. W Polsce używana w XVII-XVIII wieku, zwłaszcza przez formacje kozackie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Janczarowie (…) służyli pieszo uzbrojeni w strzelby, zwane w Polsce janczarkami, krótkie szable, kordelas i pistolet za pasem.

(1.1) Z promów zaczęły grzmieć janczarki, którym dragonia huknęła w odpowiedź z bandoletów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. janczar mos.

przym. janczarski

Wiktionary

# janczarki

dzwonki przy uprzęży; janczary

SJP.pl

# janczarski

przymiotnik od: janczar

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. wojsk. związany z janczarami, dotyczący janczarów

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do janczara

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wbiją znowu ostrogi w boki końskie i skoczą w janczarskie gęstwiny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. janczar mos., janczaryn mos., janczaria ż., janczarstwo n., janczarka ż., janczarycha ż., janczaryczka ż.

Wiktionary

# janczary

dzwonki przy uprzęży; janczarki

SJP.pl

Janczary – rodzaj instrumentu muzycznego z grupy idiofonów, w postaci niewielkich dzwoneczków. Klasyczny sposób ich użycia polega na przywiązaniu ich do uprzęży końskiej, skutkiem czego zaprzęg biegnąc wywołuje charakterystyczny dźwięk w rytm końskich kroków.

Wikipedia

# janczewice

Janczewice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Lesznowola. Została założona w 1838 r.

Wieś królewska Janczewice położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia

# janczewo

W Polsce

- Janczewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok
- Janczewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Jedwabne
- Janczewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna

Wikipedia

# janczewski

nazwisko

SJP.pl

Janczewski – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

# janczuk

nazwisko

SJP.pl

- Dmytro Janczuk (ur. 1992) – ukraiński kajakarz
- Dmytro Janczuk (ur. 2000) – ukraiński siatkarz
- (Oleksandr) "Ołeś" (Spyrydonowicz) Janczuk, Олекса́ндр "Оле́сь" Спиридо́нович Янчу́к (ur. 1956) – ukraiński reżyser, producent i aktor
- Pawło (Serhijowicz) Janczuk, Павло Сергійович Янчук (ur. 1986) – ukraiński piłkarz

Wikipedia

# janczura

nazwisko

SJP.pl

# janczyk

nazwisko

SJP.pl

- Dawid Janczyk (ur. 1987) – polski piłkarz
- Neil Janczyk (ur. 1983) – szkocki piłkarz, występujący na pozycji pomocnika
- Ołeksa Iwanowycz Janczyk (1931-1973) – zakarpacki ukraiński pisarz, poeta
- Tadeusz Janczyk (ur. 1904) – polski ekonomista
- Wiesław Janczyk (ur. 1964) – polski polityk, samorządowiec

Wikipedia

# janczykowski

nazwisko

SJP.pl

# janda

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Anton Janda – austriacki piłkarz
- Jakub Janda – czeski skoczek narciarski
- Johann Janda – niemiecki rzeźbiarz
- Krystyna Janda – polska aktorka
- Paweł Janda – polski sędzia

Inne

- Janda – miejscowość w Afganistanie
- Janda – część miasta Nowa Sarzyna, w Polsce, w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Nowa Sarzyna

Wikipedia

# janduzaur

rozdaj roślinożernego dinozaura z podrzędu cerapodów; jubazaur

SJP.pl

Janduzaur (Yandusaurus) – roślinożerny dinozaur ptasiomiedniczny, prawdopodobnie ornitopod, tradycyjnie zaliczany do (prawdopodobnie parafiletycznej) rodziny hipsylofodontów (Hypsilophodontidae). Obecnie do tego rodzaju zaliczany jest tylko jeden gatunek – Y. hongheensis; opisany w 1983 r. drugi gatunek, Y. multidens, obecnie zaliczany jest do odrębnego rodzaju Hexinlusaurus.

Wikipedia

# janduła

nazwisko

SJP.pl

# jane

[czytaj: dżejn] obce imię żeńskie

SJP.pl

Jane – niemiecka grupa rockowa aktywna w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku grająca w stylu kosmicznego rocka. Grupa mające progresywne zapędy, wyraźnie wzorowała się na brzmieniu Pink Floyd. Najmocniejszym punktem grupy była melodyjna gitara Klausa Hessa.

Wikipedia

# janecki

nazwisko

SJP.pl

- Dariusz Janecki (ur. 1956) – inżynier
- Janusz Janecki (1937-2008) – architekt krajobrazu
- Marian Janecki (ur. 1963) – samorządowiec
- Stanisław Janecki (ur. 1955) – dziennikarz
- Władysław Janecki (ur. 1934) – polityk

Wikipedia

# janeczek

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Jan

Wiktionary

- Janeczek – polskie nazwisko
- osoby noszące nazwisko Janeczek:
  - Longin Janeczek − podpułkownik Wojska Polskiego, piłkarz i trener piłkarski
  - Jerzy Janeczek − polski aktor teatralny i filmowy
  - Bartosz Janeczek − polski siatkarz
  - Paweł Janeczek − porucznik Biura Ochrony Rządu, zginął w Smoleńsku w 2010
  - Zbigniew Janeczek − polski grafik, wydawca
  - Janusz Janeczek − polski geolog-mineralog
  - Andrzej Janeczek − polski piłkarz
  - Stanisław Janeczek − polski farmaceuta, polityk

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Pan Janeczek nie dotarł do pracy.

  (1.1) Powiedz Janeczkowi, żeby naniósł węgla.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. Jan m., Jaś m., Jasiek m., Janko m., Jaśko m., Janek mos.

  przym. Janeczkowy, Janowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) Jaś, Jasiek, Jaśko

  Wiktionary

# janeczka

zdrobnienie od: Janina (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Janina

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Janeczek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Widziałam takiego storczyka u pani Janeczki w Żywcu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jan mos., Janina ż.

przym. Janowy, Janeczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Janka, Janinka

Wiktionary

# janeczkowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Janeczka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ktoś sprzedał Janeczkową piszczałkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janeczek mos., Janeczka ż.

Wiktionary

# janek

zdrobnienie od: Jan (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Jan

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Janka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W klasie tylko Janek nie wie, na jakie pytania odpowiada celownik.

(1.1) Intryga Janka miała opłakane skutki.

(1.1) Panie Janku, proszę naprawić faks! Znów zaciął się papier.

(1.1) Jankowi się nie przelewa; oszczędza prawie na wszystkim i za każdym razem kontroluje swoje wydatki.

(1.1) Anka z Jankiem kompromitowali się przy swoich znajomych.

(1.1) Jankowi nieźle się powodzi, ostatnio kupił nową willę z basenem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjãnɛk, AS: i ̯ãnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janostwo mos., janusz mos., Janusz mos., Jan, Jaś, Jasiek, Janko, Janeczek

przym. Jankowy, Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jaś, Jasiek, Janeczek

Wiktionary

# janerka

nazwisko

SJP.pl

# janet

Żaneta – imię żeńskie pochodzenia francuskiego, spolszczona forma imienia Jeanette (zdrobnienia od Jeanne, pol. Janina lub Joanna).

Wikipedia

# janez

słoweńskie imię męskie

SJP.pl

# jang

w chińskiej filozofii: męski, pozytywny pierwiastek w przyrodzie, łączący się i współdziałający ze swym przeciwieństwem - jin; yang

SJP.pl

Indie:

- Jang – miasto

Nepal:

- Jang – gaun wikas samiti

Wyspy Marshalla:

- Jang – część atolu Maloelap

Osoby:

- Jang Bahadur Rana – nepalski polityk
- Jang Dae-il – południowokoreański piłkarz
- Jang Dong-gun – południowokoreański aktor
- Jang Gyeong-mu – południowokoreański zapaśnik
- Jang Hye-suk – południowokoreańska siatkarka
- Jang Hyun-soo – południowokoreański piłkarz
- Jang Hyun-sung – południowokoreański aktor
- Jang Hyung-seok – południowokoreański piłkarz
- Jang I-hyeon – południowokoreański zapaśnik
- Jang In-gwon – południowokoreański judoka
- Jang Jae-seong – południowokoreański zapaśnik
- Jang Jae-sim – południowokoreańska judoczka
- Jang Ji-won – południowokoreańska zawodniczka teakwondo
- Jang Jin-young – południowokoreańska aktorka
- Jang Kang-eun – południowokoreański wioślarz
- Jang Keun-suk – południowokoreański piosenkarz
- Jang Mi-ran – południowokoreańska sztangistka
- Jang Min-chul – południowokoreański gracz komputerowy
- Jang Min-hee – południowokoreańska łuczniczka
- Jang Min-ho – południowokoreański piosenkarz
- Jang Ok-ju – północnokoreańska lekkoatletka
- Jang Ok-rim – północnokoreańska siatkarka
- Jang Pyŏng Gyu – północnokoreański polityk
- Jang Se-hong – południowokoreański zapaśnik
- Jang Song-hyok – północnokoreański piłkarz
- Jang Sŏng T’aek – północnokoreański polityk
- Jang Su-jeong – południowokoreańska tenisistka
- Jang Won-young – południowokoreańska piosenkarka
- Jang Yong-ho – południowokoreański łucznik
- Jang Young-eun – południowokoreańska siatkarka
- Jang Yun-jeong – południowokoreańska piosenkarka

- Piotr Won Si-jang – koreański męczęnnik

Wikipedia

# jangcy

rzeka w Chinach, najdłuższa w Azji; Niebieska Rzeka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. najdłuższa rzeka Chin i Azji;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy Szanghaj leży nad Jangcy?

Wiktionary

# jangczuanozaur

rodzaj dinozaura z rodziny sinraptorów

SJP.pl

Wikipedia

# jangryst

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poznań. agrest

Wiktionary

# jangtsekiang

dawniej: Jangcy (rzeka w Chinach)

SJP.pl

# janiak

nazwisko

SJP.pl

Janiak (forma żeńska: Janiak/Janiakowa; liczba mnoga: Janiakowie) – nazwisko polskie. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka w Polsce centralnej, w pasie między Warszawą a Poznaniem.

Nazwisko utworzone przyrostkiem „–ak” od imienia Jan z hebrajskiego יוחנן (jeho-hanan) ‘Jahwe jest łaskawy’. Podobną etymologię mają nazwiska „Janik” i „Janowicz”.

Wikipedia

# janice

- Janice – dzielnica Gorzowa Wielkopolskiego
- RON Podmiejska (RON Janice) – Radiowy Ośrodek Nadawczy Janice

Miejscowości w Polsce

- Janice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lubomierz
- Janice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Daszyna

Pozostałe miejscowości

- Janice – wieś na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Rymawska Sobota

Wikipedia

# janicki

nazwisko

SJP.pl

Janicki (forma żeńska: Janicka; liczba mnoga: Janiccy) – polskie nazwisko. Najprawdopodobniej pochodzi od imienia Jan. Na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało 18 903 osób o tym nazwisku.

Wikipedia

# janiczar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. janczar.

Wiktionary

# janiczek

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. światełko robaczka świętojańskiego

Wiktionary

Janiczek (Janíček, Janitschek):

- Arkadiusz Janiczek (* 1974, Opole), polski aktor teatralny i -filmowy
- Roman Wiktor Janiczek (1949, Bytom – 2008), polski naukowiec, profesor

Wikipedia

# janie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jać ndk.

Wiktionary

# janiec

nazwisko

SJP.pl

# janik

nazwisko

SJP.pl

Janik – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Kunów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# janikowianin

mieszkaniec Janikowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# janikowianka

mieszkanka Janikowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# janikowo

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Janikowo (niem. Amsee) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim. W latach 1975–1998 administracyjnie należało do województwa bydgoskiego. Siedziba gminy Janikowo.

Leży na pograniczu trzech polskich regionów etniczno-kulturowych: Kujaw, Wielkopolski oraz Pałuk.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjä̃ɲiˈkɔvɔ, AS: i ̯ä̃ńikovo

Wiktionary

# janikowski

przymiotnik od: Janikowo, Janików

SJP.pl

- Andrzej Janikowski – polski lekarz, profesor chirurgii
- Damian Janikowski – polski zapaśnik
- Henryk Janikowski – polski piłkarz
- Jan Janikowski – polski kompozytor i pianista
- Jarosław Janikowski – polski aktor i tancerz
- Jerzy Janikowski – polski szpadzista
- Leopold Janikowski – polski etnograf
- Mieczysław Janikowski – polski malarz
- Ryszard Janikowski – polski kaskader
- Ryszard Janikowski – polski ekonomista
- Sebastian Janikowski – polski footbolista
- Teofil Mikołaj Aleksander Janikowski – polski kupiec

Wikipedia

# janikulski

przymiotnik

(1.1) związany z rzymskim wzgórzem Janikulum

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na wieść o bliskim niebezpieczeństwie, Nazariusz wyprowadził wszystkich ukrytym przejściem do furtki ogrodowej, a następnie do opuszczonych kamieniołomów, odległych o kilkaset kroków od bramy Janikulskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janikulum n.

Wiktionary

# janikulum

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wzgórze w obrębie Rzymu, na prawym brzegu Tybru, jako znajdujące się poza starożytnymi murami nie jest zaliczane do historycznych siedmiu wzgórz;

Wiktionary

Janikulum (wł. Gianicolo, łac. Ianiculum) – wzgórze w obrębie Rzymu, stolicy Włoch, na prawym brzegu Tybru. Na jego szczycie stoi pomnik Giuseppe Garibaldiego. Mimo że jest jednym z najwyższych w granicach dzisiejszego Rzymu, nie jest zaliczany do historycznych siedmiu wzgórz; leży bowiem na zachód od Tybru i poza murami starożytnego miasta.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. janikulski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Janikuł

Wiktionary

# janikuł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) daw. geogr. zob. Janikulum.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Klasztor św. Onufrego leży za Tybrem, na Janikule nad bramą San Spirito, stary, zbudowany był w XV wieku uwsp..

(1.1) Porsena w pierwszym szturmie odparty, przedsięwzięcie siłą dobycia miasta, na oblężenie odmieniwszy, obsadził żołnierzem Janikuł, całe zaś wojsko nad Tybrem rozciągnął.

Wiktionary

# janina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. krater na powierzchni Wenus;

Wiktionary

Janina – żeńska forma imienia Jan zapożyczona z języka czeskiego. W średniowieczu używano w Polsce także formy Janna, Jana.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozmawiałyśmy z Janiną o nowej zastawie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jä̃ˈɲĩna, AS: i ̯ä̃ńĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janka ż., Janeczka ż., Janinka ż.

:: fm. Jan mos.

przym. Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Janka, Janeczka, Janinka

Wiktionary

# janinka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Janina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem Janince pierścionek z cyrkonią.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jan mos., Janina ż., Janka ż.

przym. Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Janina, Janka, Janeczka

Wiktionary

# janinów

Miejscowości w Polsce

- Janinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
- Janinów – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
- Janinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy
- Janinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rokiciny
- Janinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
- Janinów – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
- Janinów – zniesiona część wsi Mąkoszyn w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek

Wikipedia

# janiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Janki lub z nią związany

SJP.pl

# janion

nazwisko

SJP.pl

# janisz

nazwisko

SJP.pl

# janiszek

nazwisko

SJP.pl

# janiszew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. miejscowość w Polsce;

Wiktionary

3 miejscowości w Polsce:

- Janiszew – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Strzelce
- Janiszew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
- Janiszew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Brudzew

Zobacz też: Janiszów

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od kilku lat mieszkam w Janiszewie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jä̃ˈɲiʃɛf, AS: i ̯ä̃ńišef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. janiszewiak m.

przym. janiszewski

Wiktionary

# janiszewice

wieś w Polsce

SJP.pl

Janiszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Janiszewice, po jej zniesieniu w gromadzie Zduńska Wola, będąc początkowo tymczasową jej siedzibą. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

W 2011 roku liczba mieszkańców wynosiła 589.

Wikipedia

# janiszewo

Miejscowości w Polsce

- Janiszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Chrostkowo
- Janiszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
- Janiszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Pelplin
- Janiszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity
- Janiszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
- Janiszewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
- Janiszewo – nieistniejąca obecnie osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

Wikipedia

# janiszewski

nazwisko

SJP.pl

Janiszewski (forma żeńska Janiszewska, liczba mnoga Janiszewscy) – polskie nazwisko. Nosi je około 15 059 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Warszawy.

Na początku lat 90.XX wieku w Polsce nosiło je 15 267 osób.

Wikipedia

# janisław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Janisław – imię męskie, będące neologizmem utworzonym poprzez dodanie do imienia Jan typowej dla imion słowiańskich końcówki -sław.

Janisław imieniny obchodzi 24 czerwca.

Osoby noszące to imię:

- Janisław – arcybiskup gnieźnieński (? – 1341)
- Janisław Sipiński – polski bokser
- Janisław Muszyński – polityk, przedsiębiorca

Zobacz też:

- Janisławice (województwo wielkopolskie)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jä̃ˈɲiswaf, AS: i ̯ä̃ńisu̯af

Wiktionary

# janisławice

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Janisławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Głuchów
- Janisławice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sośnie

- Janisławice – gromada

Wikipedia

# janisławicki

przymiotnik od: Janisławice

SJP.pl

# janisławostwo

Janisław z małżonką; Janisławowie

SJP.pl

# janisławowie

Janisław z małżonką; Janisławostwo

SJP.pl

# janisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Janisława lub z nim związany

SJP.pl

# janiuk

nazwisko

SJP.pl

# janka

zdrobnienie od: Janina (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Janina

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Janek

Wiktionary

- Janka – serial telewizyjny dla dzieci oraz jego wersja filmowa
- Janka – forma zdrobniała od imienia żeńskiego Janina
- Janka – rzeka w Polsce, prawy dopływ Wierzycy
- Janka – rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dzisny
- JanKa – wydawnictwo z siedzibą w Pruszkowie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na głowie Janki było mnóstwo rzeczy: biegała na wykłady, pracowała i opiekowała się chorą sąsiadką.

(1.1) Janka wiedziała, do czego to wszystko zmierza, więc zbyt do serca nie brała drwin Meli ani pedantycznych informacji reżysera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjãŋka, AS: i ̯ãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janinka ż., Jasiek mos., Jan mos., Janina ż., Janostwo mos. lm.

przym. Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Janina

Wiktionary

# janke

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bogna Janke – polska dziennikarka i przedsiębiorca
- Friedrich Janke – niemiecki lekkoatleta
- Gustav Janke – niemiecki kolarz torowy
- Igor Janke – polski dziennikarz, publicysta i komentator polityczny
- Janusz Janke – polski urzędnik i dyplomata
- Rudolf Janke – niemiecki budowniczy organów
- Stanisław Janke – polski poeta, prozaik, tłumacz, krytyk literacki, publicysta

Wikipedia

# jankes

lekceważąco lub żartobliwie: obywatel USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. albo żart. Amerykanin

(1.2) hist. mieszkaniec północnej części Stanów Zjednoczonych;

Wiktionary

Jankes (ang. Yankee) – posiadające wiele znaczeń określenie Amerykanina. Czasami ma ono zabarwienie negatywne i głównie odnosi się do osób z północnej części Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polacy współpracowali z Jankesami nie tylko w Iraku.

(1.2) Przystępując do walki z Jankesami, Południe nie mogło liczyć na nasze wsparcie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jankes mos.

:: fż. Jankeska ż.

przym. jankeski

przysł. jankesko

Wiktionary

# jankesi

lekceważąco lub żartobliwie: obywatel USA

SJP.pl

Jankes (ang. Yankee) – posiadające wiele znaczeń określenie Amerykanina. Czasami ma ono zabarwienie negatywne i głównie odnosi się do osób z północnej części Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia

# jankeska

lekceważąco lub żartobliwie: obywatelka USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. albo żart. Amerykanka (obywatelka USA)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spotkałem wiele otyłych Jankesek na ulicach Waszyngtonu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jankes mos., jankeska ż.

:: fm. Jankes mos.

przym. jankeski

przysł. jankesko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Amerykanka

Wiktionary

# jankeski

1. przymiotnik do: jankes
2. przymiotnik od: Jankes

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jankesami, dotyczący jankesów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Któregoś dnia wojska jankeskie będą musiały opuścić Irak.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jankeska ż., jankes mos., Jankes mos., Jankeska ż.

przysł. jankesko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) amerykański

Wiktionary

# jankesko

przysłówek

(1.1) na sposób jankeski, po jankesku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jankes mos., Jankes mos., jankeska ż., Jankeska ż.

przym. jankeski

Wiktionary

# jankiel

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Jankiel – jeden z bohaterów eposu Pan Tadeusz Adama Mickiewicza, Żyd stary i powszechnie znany z poczciwości, karczmarz.

Dzierżawca dwóch karczm (arendarz) w dobrach Sopliców. Był wielkim polskim patriotą i bezbłędnie mówił po polsku. Znał dziesiątki narodowych pieśni. Angażował się w działalność konspiracyjną, był człowiekiem uczciwym i szanowanym. Był zastępcą rabina nowogródzkiego i emisariuszem napoleońskim, najbliższym współpracownikiem księdza Robaka, od początku wtajemniczonym w sprawę jego tożsamości. Próbował uspokajać szlachtę podburzaną przez Gerwazego Rębajłę. Prawdopodobnie to on zawiadomił Robaka o zajeździe Soplicowa. Po bitwie przepadł bez wieści, by pojawić się z głównym sztabem wojska polskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed Jankielem tłumili dawne swe urazy, / Gerwazy groźny ręką, językiem Protazy.

Wiktionary

# jankielowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jankiela lub z nim związany

SJP.pl

# jankiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Eugeniusz Jankiewicz – doktor praw, sędzia grodzki w Samborze
- Jakub Jankiewicz – polski aktor dziecięcy i dubbingowy
- Jan Jankiewicz – dwukrotny wicemistrz świata w kolarstwie szosowym
- Jerzy Jankiewicz – polski pilot
- Karol Jankiewicz – polski aktor dubbingowy, teatralny oraz telewizyjny
- Leszek Jankiewicz – profesor i specjalista w dziedzinie fizjologii roślin ogrodniczych
- Marian Jankiewicz – polski pilot
- Paweł Jankiewicz – polski polityk, prawnik i działacz związkowy
- Ryszard Jankiewicz – lekarz, specjalista chirurgii ogólnej
- Wiktor Jankiewicz – polski prawnik

Wikipedia

# janko

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobnienie od Jan

Wiktionary

Jan (stgr. Ἰωάννης od hebr. rdzenia יחנ – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku יוחנן (Johanan) oznacza „Jahwe jest łaskaw”. Według Ewangelii imię to nosił prorok Jan Chrzciciel oraz apostoł Jan Ewangelista. Zostało ono przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bohaterem Sienkiewiczowskiej noweli jest chorowity chłopiec Janko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jan m., Jaś m., Jasiek m., Janeczek m., Jaśko m., Janek mos., Jasio mos., Janusz mos.

przym. Jankowy, Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jaś, Jasiek, Jaśko, Janeczek

Wiktionary

# jankowiak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Błażej Jankowiak – polski reżyser, operator, producent i montażysta
- Janusz Jankowiak – polski ekonomista, publicysta
- Józef Jankowiak – polski lekarz
- Mirosław Jankowiak – polski językoznawca i kulturoznawca
- Urszula Jankowiak – polska śpiewaczka operowa i pedagog
- Wojciech Jankowiak – polski polityk, urzędnik państwowy i samorządowy
- Wojciech Jankowiak (scenograf) – polski scenograf teatralny i telewizyjny

Wikipedia

# jankowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu wsi lub ich części w Polsce;

Wiktionary

W Polsce

- Jankowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
- Jankowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Łasin
- Jankowice – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
- Jankowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Jeżów
- Jankowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
- Jankowice – osada w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
- Jankowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Jankowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Ładzice
- Jankowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
- Jankowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce
- Jankowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą
- Jankowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Jankowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
- Jankowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Chłopice
- Jankowice – część wsi Wilamowice w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Skoczów
- Jankowice – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pszczyna
- Jankowice – osada leśna w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pszczyna
- Jankowice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Kuźnia Raciborska
- Jankowice – wieś w woj. śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Świerklany
- Jankowice – część wsi Dacharzów w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Wilczyce
- Jankowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
- Jankowice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Działdowo
- Jankowice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo
- Jankowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mieszkańcy Jankowic już oddali głosy.

(1.1) Bogusz przenocował w Jankowicach u swojej chrzestnej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jankowiczanin mos., jankowiczanka ż.

przym. jankowicki

Wiktionary

# jankowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Jankowic, związany z Jankowicami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zapłaciłam za prąd i gaz na jankowickiej poczcie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jankowice lm nm., jankowiczanin mos., jankowiczanka ż.

Wiktionary

# jankowicz

nazwisko

SJP.pl

# jankowie

zdrobnienie od: Jan (imię męskie)

SJP.pl

# jankowo

W Polsce:

- Jankowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Pakość
- Jankowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
- Jankowo – część wsi Dębogóra w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
- Jankowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Czerwonka
- Jankowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki
- Jankowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
- Jankowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki
- Jankowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Wielbark
- Jankowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska
- Jankowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec
- Jankowo – część miasta Drawsko Pomorskie w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
- Jankowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
- Jankowo – gromada

Wikipedia

# jankowski

nazwisko, np. Henryk Jankowski (1936-2010), polski ksiądz katolicki, prałat

SJP.pl

Jankowski (forma żeńska: Jankowska, w liczbie mnogiej: Jankowscy) – nazwisko polskie, trzynaste pod względem popularności w kraju. Według bazy PESEL 19 stycznia 2024 r. nosiło je 34 185 Polek i 33 453 Polaków. Pierwsza wzmianka w 1388, należy do grupy nazwisk odmiejscowych – od miejscowości Jankowo, Jankowice, Janków, Jankówka.

Wikipedia

# jankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Janka lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Janka

Wiktionary

Jankowy – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim, w gminie Baranów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ktoś sprzedał Jankowe skrzypki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janko mos., Janek mos.

przym. Janowy

Wiktionary

# janocha

nazwisko

SJP.pl

# janomamski

przymiotnik relacyjny

(1.1) etn. związany z Janomamami, dotyczący Janomamów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janomamowie lm m.

Wiktionary

# janopawlizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) iron. bliska kultowi postawa bezkrytycznego uwielbienia postaci Jana Pawła II

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. odjaniepawlać ndk.

Wiktionary

# janoś

nazwisko

SJP.pl

# janosik

potocznie:
a) szlachetny zbójnik;
b) człowiek wierzący w szlachetność ludzi

SJP.pl

- Juraj Jánošík – zbójnik słowacki

Filmy i seriale

- Janosik (1921) – czechosłowacki film niemy
- Jánošík (1935) – czechosłowacki film biograficzny
- Janosik (1963) – dwuczęściowy film czechosłowacki; reżyseria: Paľo Bielik, Jánošík: František Kuchta.
- Janosik (1973) – polski serial telewizyjny; reżyseria: Jerzy Passendorfer, Janosik: Marek Perepeczko
- Janosik (1974) – polski film fabularny; reżyseria: Jerzy Passendorfer, Janosik: Marek Perepeczko
- Janosik. Prawdziwa historia (Jánošík. Pravdivá história) (2009) – polsko-czesko-słowacki film fabularny; reżyseria: Kasia Adamik i Agnieszka Holland, Janosik: Václav Jiráček
- Janosik. Prawdziwa historia (Jánošík. Pravdivá história) (2011) – polsko-czesko-słowacki serial telewizyjny; reżyseria: Kasia Adamik i Agnieszka Holland, Janosik: Vaclav Jiracek
- Janosik (2013) – polsko-słowacki serial animowany dla dzieci

Wikipedia

# janosikowe

wpłata środków pieniężnych do budżetu państwa dokonywana przez jednostki samorządu terytorialnego, których dochody podatkowe przekroczyły limity wyznaczone przez odpowiednią ustawę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) publ. obowiązkowa wpłata do budżetu państwa, uiszczana przez najbogatsze samorządy na rzecz pozostałych;

Wiktionary

Janosikowe (nazwa nieformalna) − wpłata do budżetu państwa dokonywana na podstawie uchylonej ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 356) przez jednostki samorządu terytorialnego, których dochody z podatków przekraczają wskaźniki określone w tej ustawie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 2011 r. powstał komitet inicjatywy ustawodawczej, który zaproponował zmianę zasady naliczania janosikowego, czyli nowelizację ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjãnɔɕiˈkɔvɛ, AS: i ̯ãnośikove

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. janosik mos., Janosik mos.

przym. janosikowy, Janosikowy

przysł. janosikowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podatek janosikowy

Wiktionary

# janosikowy

1. → janosik;
2. podatek janosikowy - danina wypłacana biedniejszym ośrodkom przez bogatsze ośrodki; janosikowe

SJP.pl

# janostwo

Jan z małżonką; Janowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) Jan wraz z żoną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Władek już jest, Halinka też. Czekamy jeszcze tylko na Janostwo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jan m., Janina ż., Janek m., Janka ż.

przym. Janowy

Wiktionary

# janosz

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

# janoszek

nazwisko

SJP.pl

Janoszek – polskie nazwisko.

Wikipedia

# janoszka

nazwisko

SJP.pl

- Janoszka (potok) - potok we wsi Kamesznica, dopływ Soły w Beskidzie Śląskim
- Janoszka (Beskid Mały) - szczyt w Beskidzie Małym
- Janoszka (Pasmo Jałowieckie) - szczyt w Paśmie Jałowieckim (w Beskidzie Makowskim, lub Żywieckim, w zależności od regionalizacji)

Wikipedia

# janota

nazwisko

SJP.pl

Janota, Janotha, Janotta:

- Eduard Janota (1952, Opava – 2011)
- Eugeniusz Janota
- Jolanta Janota
- Michał Janota (* 1990, Gubin)
- Władysław Roman Janota Bzowski
- Zygmunt Janota

Wikipedia

# janów

1. wieś w Polsce;
2. miasto na Litwie

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

## Administracja

- Janów – gmina wiejska, powiat częstochowski, woj. śląskie
- Janów – gmina wiejska, powiat sokólski, woj. podlaskie
- Janowo (daw. gmina Janów) – gmina wiejska, powiat nidzicki, woj. warmińsko-mazurskie

Wikipedia

# janowczanin

mieszkaniec Janowca (wsi w Polsce)

SJP.pl

# janowczanka

mieszkanka Janowca (wsi w Polsce)

SJP.pl

# janówek

W Polsce

- Janówek (dawn. Góry) – część miasta Łódź
- Janówek – część miasta Modliborzyce
- Janówek – część miasta Warszawa, w dzielnicy Ursynów
- Janówek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Jeżów Sudecki
- Janówek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski
- Janówek – część wsi Urszulin w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Nowodwór
- Janówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Mełgiew
- Janówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Piaski
- Janówek – osada wsi Zabiełłów w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
- Janówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
- Janówek – kolonia w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Nieborów
- Janówek – część wsi Karolina w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów
- Janówek – część wsi Sokołów w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów
- Janówek – część wsi Komory Dąbrowne w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Sońsk
- Janówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
- Janówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Pacyna
- Janówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Grójec
- Janówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
- Janówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn
- Janówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Odrzywół
- Janówek – część wsi Zaborówek w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Leszno
- Janówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Wierzbno
- Janówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
- Janówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Wiskitki
- Janówek – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Sztabin
- Janówek – część wsi Czerników Opatowski w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
- Janówek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Tolkmicko
- Janówek – część wsi Zabłocie w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Grzegorzew

Wikipedia

# janowiak

nazwisko

SJP.pl

# janowianin

mieszkaniec miejscowości: Janowo, Janów, Janów Lubelski, Janów Podlaski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości: Janowo, Janów, Janów Lubelski lub Janów Podlaski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janowo n., Janów m.

:: fż. janowianka ż.

przym. janowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. janowiak

Wiktionary

# janowianka

mieszkanka miejscowości: Janowo, Janów, Janów Lubelski, Janów Podlaski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości: Janowo, Janów, Janów Lubelski lub Janów Podlaski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janowo n., Janów m.

:: fm. janowianin m.

przym. janowski

Wiktionary

# janowice

wieś w województwie śląskim, w powiecie bielskim

SJP.pl

W Polsce

- Janowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Ruja
- Janowice – część wsi Jeszkowice w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Czernica
- Janowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Janowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubanie
- Janowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Janowiec
- Janowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Mełgiew
- Janowice – przysiółek wsi Lutol w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko
- Janowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
- Janowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Nieborów
- Janowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Pabianice
- Janowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Janowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Słaboszów
- Janowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
- Janowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
- Janowice – część wsi Jatne w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Celestynów
- Janowice – osada w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska
- Janowice – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Bestwina
- Janowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
- Janowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów
- Janowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Samborzec
- Janowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Babiak
- Janowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Sompolno
- Janowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Stare Miasto
- Janowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

Wikipedia

# janowicki

przymiotnik od: Janowice Wielkie

SJP.pl

# janowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Alaksiej Janowicz – białoruski agronom, komunistyczny działacz partyjny i polityk
- Jacek Janowicz – polski artysta kabaretowy, dziennikarz, literat, kompozytor
- Jerzy Janowicz – polski tenisista
- Sokrat Janowicz – polski pisarz narodowości białoruskiej

Wikipedia

# janowiczanin

mieszkaniec Janowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

# janowiczanka

mieszkanka Janowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

# janowie

imię męskie

SJP.pl

# janowiec

1. niski krzew z rodziny motylkowatych;
2. włókno używane do wyrobu tkanin, sieci, worków, itp.

SJP.pl

- janowiec – rodzaj roślin z rodziny bobowatych

Miejscowości w Polsce

- Janowiec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo
- Janowiec (Janowiec nad Wisłą) – wieś gminna w woj. lubelskim, w pow. puławskim, siedziba gminy Janowiec
- Janowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Babimost
- Janowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Małomice
- Janowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Biała
- Janowiec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Radomyśl Wielki
- Janowiec – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Czarne
- Janowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek
- Janowiec – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice

Wikipedia

# janowiecki

przymiotnik od: Janowiec, Janowiec Kościelny, Janowiec Wielkopolski

SJP.pl

# janowo

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. osiedle Bydgoszczy;
3. dzielnica Rumi;
4. wieś na Białorusi

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

## Miejscowości na Białorusi

- Janowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Wielkie Łuki
- Janowo – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Michaliszki
- Janowo – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim
- Janowo – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie wołkowyskim, w sielsowiecie Wołkowysk
- Janowo − chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Nowosiółki.
- Janowo − wieś w obwodzie homelskim, w rejonie wietkowskim
- Janowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Borowa
- Janowo – dawny zaścianek w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Miadzioł
- Janowo – dawny zaścianek i kolonia w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.
- Janowo – dawny folwark w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ilia
- Janowo – dawny majątek, obecnie w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Dokszyce
- Janowo – dawny folwark i osada w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Parafianowo
- Janowo – część agromiasteczka Łomasze w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Łomasze.
- Janowo – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Psuja
- Janowo – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda
- Janowo – dawna osada w obwodzie witebskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda
- Janowo – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo
- Janowo – dawna wieś, obecnie część Sławszczyzny w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Miory
- Janowo – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Nowy Pohost
- Janowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Hermanowicze
- Janowo − dawny zaścianek, obecnie część wsi Narbuty, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Żuprany
- Janowo – dawny folwark. Tereny, na których leżał, znajdują się w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Achremowce
- Janowo – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony, leżą w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Juńki
- Janowo – dawna osada. Tereny, na których była położona, leżą w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Korzenie
- Janowo – dawna kolonia. Tereny, na których była położona, leżą w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany
- Janowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Przebrodzie
- Janowo – dawna kolonia. Tereny, na których była położona, leżą w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Radziuki
- Janowo – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Żuprany

Wikipedia

# janowski

przymiotnik od: Janowo, Janów, Janów Lubelski, Janów Podlaski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Janowo

(1.2) od Janów

(1.3) od Janów Lubelski

(1.4) od Janów Podlaski

Wiktionary

## Osoby o nazwisku Janowski

- Aleksander Janowski (ur. 1866, zm. 1944) – polski podróżnik i krajoznawca, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego
- Andrzej Janowski (ur. 1935, zm. 2020) – polski pedagog, profesor nauk humanistycznych
- Dawid Janowski (ur. 1868, zm. 1927) – polski szachista
- Gabriel Janowski (ur. 1947) – polski polityk ludowy, poseł na Sejm RP
- Henryk Janowski (ur. 1951) – polski bokser
- Jan Janowski (ur. 1928, zm. 1998) – polski inżynier metalurg, rektor AGH, poseł na Sejm RP, wiceprezes Rady Ministrów, minister-kierownik Urzędu Postępu Technicznego i Wdrożeń w rządzie Tadeusza Mazowieckiego
- Janusz Janowski (ur. 1965) – polski malarz, doktor nauk humanistycznych
- Jarosław Janowski (ur. 1943, zm. 2016) – polski konstruktor lotniczy
- Jarosław Janowski (ur. 1967) – polski wioślarz
- Józef Kajetan Janowski (ur. 1832, zm. 1914) – polski architekt, sekretarz stanu Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym
- Jurij Janowski (ur. 1902, zm. 1954) – ukraiński poeta i prozaik
- Ludwik Janowski (ur. 1878, zm. 1921) – historyk kultury i oświaty
- Marian Janowski (ur. 1937) – polski działacz społeczny i samorządowy, burmistrz Połczyna-Zdroju
- Marek Janowski (ur. 1939) – dyrygent niemiecki pochodzenia polskiego
- Maurycy Janowski (ur. 1889, zm. 1959) – śpiewak operowy i aktor teatralny
- Mieczysław Janowski (ur. 1947) – polski działacz polityczny i samorządowy
- Mikołaj Janowski (ur. 1728, zm. 1777) – polski malarz
- Mikołaj Janowski (ur. 1962) – polski samorządowiec
- Paweł Janowski (ur. 1968) – polski historyk, teolog
- Piotr Janowski (ur. 1951, zm. 2008) – polski skrzypek
- Robert Janowski (ur. 1961) – polski piosenkarz, kompozytor, poeta, aktor, dziennikarz radiowy i prezenter telewizyjny
- Stanisław Janowski (ur. 1866, zm. 1942) – polski malarz, ilustrator i scenograf

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Jan mos., janowianin mos., janowianka ż.

przym. Janowy

Wiktionary

# janowy

taki jak u Jana, charakterystyczny dla Jana

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Jana

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przypuszcza się, że rozdział ten pochodzi od kogoś z kręgu Janowego, ponieważ szereg elementów wskazuje na łączność z całą Ewangelią.

(1.1) Przed Janową chałupą rosną stare lipy.

(1.1) Sąsiadował z Maciejową zagrodą z jednej strony i z Janowym polem z drugiej.

(1.1) Janowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janostwo mos., Janeczka ż., Jan mos., Janek mos., Janeczek mos., Janko mos., Jaś mos., Jasiek mos., Jasio mos., Jaśko mos., Janina ż., Janinka ż., Janka ż., Jasia ż., Joanna ż., Joasia, Joaśka ż., Asia ż., Aśka ż., Janów mrz., Janowo mrz.

przym. Jankowy, Jasiowy, Jaśkowy, janowski

Wiktionary

# jans

nazwisko

SJP.pl

Francja:

- Jans – gmina

Osoby:

- Beat Jans – szwajcarski polityk
- Edward Jans – kanadyjski strzelec
- Laurent Jans – luksemburski piłkarz
- Paul Jans – niderlandzki piłkarz
- Petrus Josephus Jans – niderlandzki biskup

Zobacz też:

- Geertgen tot Sint Jans
- Sint-Jans

Wikipedia

# jańsbork

dawniej: Pisz (miasto w Polsce)

SJP.pl

Pisz (dawniej Jańsbork albo Janbork, niem. Johannisburg, prus. Pīsis) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu piskiego i gminy miejsko-wiejskiej Pisz, w południowo-wschodniej części Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, nad jeziorem Roś i nad wypływającą z niego rzeką Pisą. Miasto otacza Puszcza Piska.

Wikipedia

# jańsborski

→ Jańsbork

SJP.pl

#### Patrz:

Jańsbork

# jansen

## Osoby

- Cornelius Jansen – teolog, twórca jansenizmu, biskup Ypres
- Dan Jansen – amerykański łyżwiarz szybki
- Floor Jansen – holenderska wokalistka
- Janine Jansen – holenderska skrzypaczka
- Marcell Jansen – niemiecki piłkarz
- Mark Jansen – holenderski muzyk
- Monique Jansen – holenderska dyskobolka
- Ronald Jansen – holenderski hokeista na trawie
- Rose Jansen – holenderska wioślarka
- Theo Jansen – holenderski naukowiec i artysta
- Torsten Jansen – niemiecki piłkarz ręczny
- Wim Jansen – holenderski piłkarz oraz trener piłkarski

Wikipedia

# jansenista

zwolennik jansenizmu

SJP.pl

# jansenistka

→ jansenista

SJP.pl

#### Patrz:

jansenista

# jansenistyczny

dotyczący jansenizmu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z jansenizmem albo jansenistą, dotyczący jansenizmu albo jansenistów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jansenizm mrz., jansenista mos., jansenistka ż.

Wiktionary

# jansenizm

potępiany przez papieży reformatorski prąd filozoficzny w katolicyzmie francuskim (XVII-XVIII wiek)

SJP.pl

Jansenizm – ruch teologiczno-duchowy zapoczątkowany przez biskupa Ypres, Corneliusa Jansena (1585–1638), którego dzieło Augustinus stało się podstawą tej nauki. Rozwój jansenizmu przypadł na przełom XVII i XVIII wieku. Zyskał on znaczne uznanie we Francji i w Niderlandach stając się przyczyną kryzysu Kościoła katolickiego w tych państwach.

Wikipedia

# jański

przymiotnik

(1.1) związany z Janą (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji)

(1.2) związany z osobą o imieniu Jan

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1):

rzecz. Jana ż.

(1.2):

rzecz. Jan mos.

Wiktionary

# janson

nazwisko

SJP.pl

- David Janson – aktor brytyjski
- Horst Janson – niemiecki aktor
- Lacy Janson – amerykańska tyczkarka
- Robert Janson – polski muzyk, lider zespołu Varius Manx

Wikipedia

# jansson

nazwisko

SJP.pl

- Bengt Jansson – szwedzki żużlowiec
- Börje Jansson – szwedzki szachista
- Eugène Jansson – szwedzki malarz
- Henrik Jansson – szwedzki snowboardzista
- Jan Jansson – szwedzki piłkarz
- Lars Jansson – fiński pisarz i rysownik
- Lars Jansson – szwedzki żużlowiec
- Pontus Jansson – szwedzki piłkarz
- Tommy Jansson – szwedzki żużlowiec
- Tove Jansson – fińska pisarka szwedzkojęzyczna, malarka
- Ulrik Jansson – szwedzki piłkarz
- Viktor Jansson – fiński rzeźbiarz
- Signe Hammarsten-Jansson – szwedzka grafik

Wikipedia

# jantar

kopalna żywica drzew iglastych z trzeciorzędu; bursztyn, sukcynit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. bursztyn.

Wiktionary

- jantar – dawna nazwa bursztynu
- Jantar – wieś w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna
- Jantar-Leśniczówka – osada w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna
- Jantar – gromada
- Jantar – wąskotorowy przystanek osobowy w Jantarze, w gminie Stegna
- Jantar – rodzina polskich szybowców
- Jantar – najstarszy pływający statek pasażerski w Polsce
- Jantar – katamaran pasażerski typu KP-2 Kołobrzeskiej Żeglugi Pasażerskiej
- „Jantar” – dawny tygodnik dla młodzieży, wydawany w Szczecinie
- Jantar – stadion piłkarski w Rosji, w Moskwie.
- Centrum Handlowe Jantar w Słupsku
- Anna Jantar – piosenkarka
- Karabinek wz. 2005 Jantar

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szedł do rozkopujących ławice piaskowe i brodzących wśród mielizn, żeby na bryłę bladego jantaru natrafić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjãntar, AS: i ̯ãntar

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jantarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bursztyn

Wiktionary

# jantarowy

przymiotnik od: jantar

SJP.pl

# jantek

gwarowe zdrobnienie od: Antoni (imię męskie)

SJP.pl

# jantosia

zdrobnienie od: Antonina; Jantośka

SJP.pl

# jantośka

zdrobnienie od: Antonina; Jantosia

SJP.pl

# jantuś

zdrobnienie od: Antoni (imię męskie)

SJP.pl

# januar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. styczeń

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. January m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|styczeń.

źródła.

== januar (język bośniacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) styczeń

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jãˈnuwar, AS: i ̯ãnuu̯ar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. January m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. January m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|styczeń.

źródła.

== januar (język bośniacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) styczeń

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# januaria

imię żeńskie

SJP.pl

Januaria – żeński odpowiednik imienia January. Istnieją dwie święte o tym imieniu.

Januaria imieniny obchodzi: 2 marca i 17 lipca.

Wikipedia

# januariusz

imię męskie

SJP.pl

Januariusz – męskie imię pochodzenia łacińskiego, oboczna forma imienia January.

Januariusz imieniny obchodzi 19 stycznia i 19 września.

Wikipedia

# januarostwo

January z małżonką; Januarowie

SJP.pl

# januarowie

January z małżonką; Januarostwo

SJP.pl

# january

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

January – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od imienia boga Janusa, jednak pierwotnie oznaczało chłopca, który urodził się w styczniu (po łacinie mensis Ianuarius).

Żeński odpowiednik: Januaria.

January imieniny obchodzi: 19 stycznia, 8 kwietnia, 4 maja, 10 lipca, 6 sierpnia, 28 sierpnia, 19 września, 13 października, 24 października i 25 października.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjãnuˈwarɨ, AS: i ̯ãnuu̯ary

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. januar mrz.

Wiktionary

# januchowski

nazwisko

SJP.pl

# januchta

nazwisko

SJP.pl

Januchta – przysiółek wsi Kuźnica w województwie mazowieckim w powiecie przysuskim w gminie Przysucha.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Ruskim Brodzie.

Wikipedia

# janukiewicz

nazwisko

SJP.pl

# janukowicz

nazwisko

SJP.pl

# janukowycz

nazwisko

SJP.pl

# janus

bóstwo rzymskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. staroitalski bóg o dwóch twarzach;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) astr. jeden z księżyców Saturna;

Wiktionary

Janus – jedno z najważniejszych bóstw staroitalskich czczone w starożytnym Rzymie. Był bogiem wszelkich początków, a także opiekunem drzwi, bram, przejść i mostów, patronem umów i układów sojuszniczych.

Od niego pochodzi łacińska nazwa miesiąca stycznia (Ianuarius). W późniejszych przedstawieniach alegorycznych (renesans, barok) uosabiał zimę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przy modłach i ofiarach Westę wymieniano zawsze na ostatnim miejscu, a Janusa zawsze na pierwszym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjãnus, AS: i ̯ãnus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janusz m.

przym. Janusowy, janusowy, Januszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) Saturn X

Wiktionary

# janusowy

dwuznaczny; dwulicowy; zagadkowy

SJP.pl

# janusz

Janusz; pogardliwie:
1. osoba o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom, np. duży brzuch, częste narzekanie, zamiłowanie do alkoholu;
2. osoba niekompetentna w danej dziedzinie; laik, dyletant, amator;
3. osoba zawistna, przesądnie skąpa; burak, cebulak, cebularz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Janusz – imię męskie utworzone na gruncie języka polskiego od imienia Jan; pierwotnie była to forma zdrobniała, ale od bardzo dawna występuje jako samodzielne imię, być może nawet od XII wieku (najstarsze zapisy pochodzą z lat 1145 i 1178). Regionalnie do dziś tworzy się od imienia Jan zdrobnienie Janusz.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Janusz to w porządku gość, dał mi pięć złotych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjãnuʃ, AS: i ̯ãnuš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Januszowa ż., Januszówna ż., Januszostwo lm m., Januszkowa ż., Januszkówna ż., Jan mos., Janek mos., Janko mos., Jaś mos., janusz mos., Januszko m./ż., Januszewo n.

:: zdrobn. Januszek mos.

przym. Januszowy

Wiktionary

# januszczyk

nazwisko

SJP.pl

# januszek

zdrobnienie od: Janusz (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: Janusz

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Januszek – polski lutnik
- Zbigniew Januszek – polski urzędnik państwowy, ekonomista

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Januszek tłukł matkę ile wlezie.

(1.1) Inka założyła Januszkowi dwie różne skarpety.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janusz mos., janusz mos.

przym. Januszowy

Wiktionary

# januszeria

januszostwo; pogardliwie:
1. sposób bycia charakterystyczny dla osoby o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom;
2. ogół ludzi zachowujących się w sposób charakterystyczny dla osoby o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom

SJP.pl

# januszewicz

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Januszewicz – prof. dr hab. med., polski internista, specjalista w zakresie hipertensjologii, kierownik Kliniki Nadciśnienia Tętniczego Instytutu Kardiologii w Warszawie
- Augustyn Januszewicz (1930-2011) – biskup katolicki
- Jarosław Januszewicz (ur. 1973) – muzyk, kompozytor, aktor, autor muzyki do filmów i spektakli teatralnych
- Jerzy Januszewicz (1934–1992) – polski aktor teatralny i filmowy
- Paweł Januszewicz (ur. 1952) – prof. dr hab. med., polski pediatra, wieloletni dyrektor Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie
- Włodzimierz Januszewicz (ur. 1927) – prof. dr hab. med., polski internista, wieloletni kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Akademii Medycznej w Warszawie

Wikipedia

# januszewo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Polska

- Januszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
- Januszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Naruszewo
- Januszewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
- Januszewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Biskupiec
- Januszewo – część wsi Kuźnica Zbąska, w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Rakoniewice
- Januszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Kościan
- Januszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska

Wikipedia

# januszewski

nazwisko

SJP.pl

# januszex

potocznie: firma działająca nieprofesjonalnie, oferująca tanie, niskiej jakości usługi i źle traktująca pracowników

SJP.pl

# januszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Adolf Januszkiewicz (1803-1857) – polski poeta
- Aleksander Januszkiewicz (1872-1955) – polski lekarz
- Eustachy Januszkiewicz (1805-1874) – polski pisarz
- Marcin Januszkiewicz (1987–) – polski aktor
- Nikołaj Januszkiewicz (1868-1918) – rosyjski generał

Wikipedia

# januszko

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Januszko
- Leonard Januszko
- Maciej Januszko
- Natalia Januszko
- Tadeusz Januszko

Wikipedia

# januszkowice

W Polsce

- Januszkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka
- Januszkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Zdzieszowice
- Januszkowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Brzostek
- Januszkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Tuczępy
- Januszkowice – gromada w powiecie kozielskim
- Januszkowice – gromada w powiecie oleśnickim

Wikipedia

# januszkowo

W Polsce

- Januszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka
- Januszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
- Januszkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
- Januszkowo – gromada

Na Białorusi

- Januszkowo – dawna osada w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Soły.

Wikipedia

# januszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Januszka lub z nim związany

SJP.pl

# januszostwo

januszeria; pogardliwie:
1. sposób bycia charakterystyczny dla osoby o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom;
2. ogół ludzi zachowujących się w sposób charakterystyczny dla osoby o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) Janusz z żoną

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janusz mos./ż.

Wiktionary

# januszować

pogardliwie: zachowywać się jak osoba o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom

SJP.pl

# januszowaty

pogardliwie: mający stereotypowe, negatywne cechy przypisywane Polakom; januszowy, januszowski

SJP.pl

# januszowice

Miejscowości w Polsce

- Januszowice – przysiółek wsi Wojanów położony w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim w gminie Mysłakowice
- Januszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
- Januszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki
- Januszowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno
- Januszowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce

Wikipedia

# januszowie

Janusz z małżonką; Januszostwo

SJP.pl

# januszowski

pogardliwie: mający stereotypowe, negatywne cechy przypisywane Polakom; januszowy, januszowaty

SJP.pl

# januszowy

pogardliwie: mający stereotypowe, negatywne cechy przypisywane Polakom; januszowaty, januszowski

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Janusza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na Januszowym polu latoś zboże obrodziło.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Janusz m., Januszek m., janusz mos., Janus mos./mrz.

Wiktionary

# jao

lud zamieszkujący południowe Chiny i północne Indochiny; Miao; Meosi

SJP.pl

- Yao (lud w Afryce) – grupa etniczna w Afryce, zamieszkująca Malawi, Mozambik i Tanzanię
- Yao (lud w Azji) – grupa etniczna w Azji, zamieszkująca południowe Chiny, Wietnam, Laos i Tajlandię
- Yao (miasto) – miasto w Japonii, w prefekturze Osaka
- Yao (władca) – mityczny władca Chin
- język yao – język z rodziny bantu

Wikipedia

# jap.

skrót od: japoński (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

Język japoński (jap. 日本語 nihon-go) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

W Japonii nie ma prawa, które definiowałoby japoński jako język urzędowy Japonii.

Wikipedia

# japa

potocznie: twarz, usta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. dziura

(1.2) gw-pl|Poznań. jama ustna

(1.3) wulg. twarz, gęba, facjata, morda, pysk, buzia

wykrzyknik

(2.1) grub. zamknij się!, stul pysk!

Wiktionary

# japić

czasownik

(1.1) poznań. dziurawić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. japienie n.

Wiktionary

# japienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|japić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. japić

Wiktionary

# japiszon

pogardliwie o yuppim

SJP.pl

Yuppie (skrót od ang. Young Urban Professional – dosłownie: „młody wielkomiejski przedstawiciel wolnego zawodu” lub Young Upwardly Mobile Professionals – dosłownie: „młodzi, pnący się w górę profesjonaliści”) – określenie pokolenia młodzieży w USA i Wielkiej Brytanii, które rozpoczęło pracę zawodową w latach 80. XX w., a także grup kierujących się podobnymi wartościami i stylem życia, np. w Polsce w latach 90. Sama nazwa wyraźnie nawiązuje do społecznej rekrutacji tej grupy wśród byłych zbuntowanych hippies (pokolenie boomu urodzeń) – hippie staje się yuppie w latach 80.

Wikipedia

# japiszonka

→ japiszon

SJP.pl

#### Patrz:

japiszon

# japok

ssak z rodziny dydelfowatych, zaliczany do torbaczy; płetwonóg workowaty, dydelf wodny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Chironectes minimus|Zimmermann|ref=tak., amerykański torbacz o ziemno-wodnym trybie życia;

Wiktionary

Japok wodny, japok (Chironectes minimus) – gatunek ssaka z podrodziny dydelfów (Didelphinae) w obrębie rodziny dydelfowatych (Didelphidae), jedyny przedstawiciel rodzaju japok (Chironectes) i jedyny torbacz o ziemno-wodnym trybie życia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Palce tylnych kończyn japoków są połączone błoną pławną.

Wiktionary

# japończyk

potocznie: pojazd produkcji japońskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Wiktionary

Japończycy (jap. 日本人 Nihonjin, Nipponjin) – naród zamieszkujący głównie Japonię.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy to prawda, że Japończycy jedzą ryby na surowo?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: i ̯apõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Japonia ż., Japoniec mos., japoniec mos./mzw., japończyk mrz., japonka ż., japoński mrz., japonistyka ż., japonista mos., japonistka ż., japonizm mrz., japonizacja ż., japonizowanie n., nie-Japończyk m., nie-Japonka ż.

:: fż. Japonka ż.

czas. japonizować ndk., zjaponizować dk.

przym. japoński, japonistyczny, japonizacyjny

przysł. po japońsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. lekcew. Japoniec, japoniec

Wiktionary

# japoneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: Japonka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Japonia ż., Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., japonka ż., japoński m., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizm m., japonizacja ż., japonizowanie n.

czas. japonizować

przym. japoński, japonistyczny, japonizacyjny

przysł. po japońsku

Wiktionary

# japonia

państwo w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Japonia (jap. 日本 Nihon lub Nippon; właśc. 日本国 Nippon-koku lub Nihon-koku, czyli Państwo Japońskie) – państwo wyspiarskie położone na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Walutą Japonii jest jen.

(1.1) Od dziecka chciałem jechać do Japonii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃ɲja, AS: i ̯apõńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., japonka ż., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizm m., japońskość ż., japońszczyzna ż., japoński m., japonizacja ż., japonizowanie n., Japoneczka ż.

czas. japonizować ndk.

przym. japoński, japonistyczny

przysł. po japońsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Kraj Kwitnącej Wiśni, Kraj Wschodzącego Słońca, Nippon; śląski Japůńijo

Wiktionary

# japoniec

lekceważąco: Japończyk; Japoniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. Japończyk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Japońce znów wyprodukowały świetny samochód.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃ɲɛt͡s, AS: i ̯apõńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. japoniec m., Japonia ż., Japończyk m., Japonka ż., japonka ż., japonizm m., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizacja ż., japoński mrz., japonizowanie n., Japoneczka ż.

czas. japonizować

przym. japoński, japonistyczny, japonizacyjny

przysł. po japońsku

Wiktionary

# japonista

specjalista w dziedzinie japonistyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauk. osoba zajmująca się naukowo językiem japońskim oraz kulturą i literaturą Japonii

(1.2) nauczyciel języka japońskiego

(1.3) pot. student lub absolwent japonistyki

Wiktionary

Japonistyka, inaczej japonologia – w szerokim rozumieniu ogół dziedzin naukowych humanistycznych i społeczno-ekonomicznych, mających za obiekt badań to, co wiąże się z Japonią: język japoński, kulturę, historię, systemy religijne i filozoficzne, literaturę, a także gospodarkę, politykę, społeczeństwo japońskie itd.

W wąskim znaczeniu japonistyka jest synonimem filologii japońskiej, obejmuje zatem językoznawstwo i literaturoznawstwo.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Japonia ż., japonistyka ż.

:: fż. japonistka ż.

czas. japonizować ndk.

przym. japoński, japonistyczny

przysł. po japońsku

Wiktionary

# japonistka

specjalistka w dziedzinie japonistyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: japonista

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjapɔ̃ˈɲistka, AS: i ̯apõńistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. japonistyka ż., Japonia ż., Japończyk m., japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., Japoneczka ż., japonka ż., japonizm m., japoński m., japonizacja ż., japonizowanie n.

:: fm. japonista m.

czas. japonizować

przym. japonistyczny, japoński, japonizacyjny

przysł. po japońsku

Wiktionary

# japonistyczny

→ japonistyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z japonistyką, dotyczący japonistyki

Wiktionary

#### Patrz:

japonistyka

#### Przykłady

(1.1) Zapraszamy na Drugi Ogólnopolski Kongres Japonistyczny do Katowic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizacja ż., japoński mrz., japonizm mrz., Japoneczka ż., Japonia ż., Japoniec mos., Japonka ż., Japończyk mos., japoniec mos./mzw.

przym. japoński

Wiktionary

# japonistyka

studia nad językiem i literaturą japońską; filologia japońska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię;

(1.2) pot. wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w zakresie japonistyki (1.1)

Wiktionary

Japonistyka, inaczej japonologia – w szerokim rozumieniu ogół dziedzin naukowych humanistycznych i społeczno-ekonomicznych, mających za obiekt badań to, co wiąże się z Japonią: język japoński, kulturę, historię, systemy religijne i filozoficzne, literaturę, a także gospodarkę, politykę, społeczeństwo japońskie itd.

W wąskim znaczeniu japonistyka jest synonimem filologii japońskiej, obejmuje zatem językoznawstwo i literaturoznawstwo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pisarka studiowała w Krakowie japonistykę.

(1.2) Poznali się na wydziale japonistyki w Rzymie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. japonista m., japonistka ż., Japonia ż., japoński mrz., japonizm mrz., Japoneczka ż., Japoniec mos., Japonka ż., Japończyk mos., japoniec mos./mzw.

przym. japonistyczny, japoński

Wiktionary

# japonizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzucanie lub przyswajanie kultury japońskiej i języka japońskiego

(1.2) nadawanie czemuś japońskiego charakteru lub właściwości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Japonia ż., japonizm m., Japoneczka ż., japoński mrz., Japoniec mos., Japonka ż., Japończyk mos., japoniec mos./mzw.

przym. japonistyczny, japoński

Wiktionary

# japonizm

1. w językoznawstwie: wyraz lub jego forma fonetyczna przejęte z języka japońskiego bądź na tym języku wzorowane; zapożyczenie japońskie;
2. element typowy dla Japonii, zwłaszcza dla sztuki japońskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka japońskiego;

(1.2) szt. stylistyczne nawiązanie do sztuki japońskiej, wpływy i inspiracje

Wiktionary

Japonizmy – wyrazy, zwroty bądź też konstrukcje składniowe zapożyczone z języka japońskiego, ewentualnie wzorowane na tym języku.

Japonizmy to określenia związane z kulturą japońską. W języku polskim wyrazami zapożyczonymi i niemającymi polskiego odpowiednika są m.in.: aikido, bonsai, dżudo, dżudżitsu, harakiri, ikebana, karaoke, karate, origami, sake, seppuku, siogun, sumo, torii i wiele innych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃ɲism̥, AS: i ̯apõńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Japonia ż., Japończyk mos., Japonka ż., japonistyka ż., japonista mos., japonistka ż., japońszczyzna ż., japońskość ż., japonologia ż., Japoniec mos., japoniec mos., japonka ż., japonki nmos., japoński mrz., japonizowanie n., Japoneczka ż., japonizacja ż.

przym. japoński, japonistyczny

Wiktionary

# japonizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zjaponizować)

(1.1) kult. promować lub narzucać kulturę japońską

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. japoniec mzw./mos., Japończyk mos., Japonka ż., Japoniec mos., Japonia ż., Japoneczka ż.

Wiktionary

# japonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|japonizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Japonia ż., Japończyk m., japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., japonka ż., Japoneczka ż., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizm m., japoński m., japonizacja ż.

czas. japonizować ndk.

przym. japoński, japonistyczny

Wiktionary

# japonka

1. ręczny dwukołowy wózek do przewozu ciekłego betonu, piasku itp.;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) sandałek noszony na bosą stopę, zwykle plastikowy lub gumowy, trzymający się na dwóch paskach przechodzących między paluchem a sąsiednim palcem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości japońskiej, obywatelka, mieszkanka Japonii

Wiktionary

Japończycy (jap. 日本人 Nihonjin, Nipponjin) – naród zamieszkujący głównie Japonię.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Japonka Hanako Yamada jest znaną komediopisarką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃nka, AS: i ̯apõnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Japonia ż., Japoniec m., japoniec m., japonka ż., japoński m., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizm m., japonizacja ż., japonizowanie n.

:: zdrobn. Japoneczka ż.

:: fm. Japończyk m.

czas. japonizować

przym. japoński, japonistyczny, japonizacyjny

przysł. po japońsku

Wiktionary

# japonki

1. ręczny dwukołowy wózek do przewozu ciekłego betonu, piasku itp.;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) sandałek noszony na bosą stopę, zwykle plastikowy lub gumowy, trzymający się na dwóch paskach przechodzących między paluchem a sąsiednim palcem

SJP.pl

Japonki – rodzaj obuwia, lekkie sandały lub klapki przytrzymywane na stopie dwoma elastycznymi paskami łączącymi się z przodu i wspólnie mocowanymi do podeszwy obuwia pomiędzy paluchem a palcem drugim. Ich końce są przytwierdzone do tylnej części podeszwy w ten sposób, że paski tworzą kształt litery „Y”.

Wikipedia

# japonolog

specjalista w zakresie japonologii

SJP.pl

# japonologia

studia nad językiem i literaturą japońską

SJP.pl

Japonistyka, inaczej japonologia – w szerokim rozumieniu ogół dziedzin naukowych humanistycznych i społeczno-ekonomicznych, mających za obiekt badań to, co wiąże się z Japonią: język japoński, kulturę, historię, systemy religijne i filozoficzne, literaturę, a także gospodarkę, politykę, społeczeństwo japońskie itd.

W wąskim znaczeniu japonistyka jest synonimem filologii japońskiej, obejmuje zatem językoznawstwo i literaturoznawstwo.

Wikipedia

# japoński

związany z Japonią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

(1.2) odnoszący się do języka japońskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany w Japonii;

Wiktionary

Język japoński (jap. 日本語 nihon-go) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

W Japonii nie ma prawa, które definiowałoby japoński jako język urzędowy Japonii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Japońskie samochody mają kierownicę po prawej lub po lewej stronie.

(2.1) Znam zaledwie kilka słów po japońsku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃j̃sʲci, AS: i ̯apõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Japonia ż., Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., japończyk m., Japonka ż., japonka ż., japonizm m., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizacja ż., japonizowanie n., Japoneczka ż., japońskość ż., japońszczyzna ż.

czas. japonizować

przym. japonistyczny, japonizacyjny

przysł. po japońsku

Wiktionary

# japońsko-polski

dotyczący Japonii i Polski

SJP.pl

# japońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem japońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem japońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku japońskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: i ̯apõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. japońskojęzyczność ż.

Wiktionary

# japońskość

zespół cech charakterystycznych dla Japonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. cecha tego, co japońskie; japoński charakter czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O japońskości parku zadecydował dobór drzew i krzewów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Japonia ż., japonizm mrz., japoński mrz., japonka ż.

przym. japoński

przysł. po japońsku

Wiktionary

# japońszczyzna

to, co jest japońskie, pochodzi z Japonii lub naśladuje wzory japońskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. kultura japońska, język japoński; ogół tego, co japońskie

Wiktionary

Japonizm w sztuce Zachodu lub w skrócie japonizm (fr. japonisme; ang. japonism; jap. ジャポニスム japonisumu) – termin oznaczający wpływ sztuki i kultury japońskiej na sztukę Zachodu w drugiej połowie XIX wieku.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Japonia ż., japonizm m., japoniec mos./mzw.

czas. japonizować ndk.

przym. japoński

przysł. po japońsku

Wiktionary

# japs

młody, pnący się w górę, przedstawiciel wolnego zawodu; yuppie; yuppi; yumpie

SJP.pl

# japydowie

starożytny lud iliryjski, podbity przez Rzymian w 128 r. p.n.e.

SJP.pl

# japygowie

grupa ludów zamieszkujących w starożytności południowo-wschodnią Italię

SJP.pl

# jaquemart

[czytaj: żakeMAR] jacquemart;
1. mechanizm zegarowy w postaci figury ludzkiej wybijającej godziny;
2. zabawka dziecięca w postaci dwóch figurek ludzkich uderzających na zmianę, najczęściej młotkiem, w znajdujące się między nimi kowadło

SJP.pl

# jar

dolina, wąwóz, parów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk;

(1.2) daw. wiosna

Wiktionary

- Jar – forma ukształtowania terenu w postaci wydłużonego zagłębienia o wąskim dnie i stromych zboczach
- JAR – Joint Aviation Requirements – europejskie przepisy lotnicze
- JAR – format pliku archiwum przechowującego biblioteki w języku Java
- JAR – format kompresji danych oraz program do kompresji i dekompresji tego typu plików
- Jar – polska grupa muzyczna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Płynący potok utworzył głęboki jar.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jar, AS: i ̯ar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarek mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kanion

Wiktionary

# jara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara więzienna teściowa

forma przymiotnika.

(2.1) zob. jary.

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: jarać

Wiktionary

Boliwia:

- Jara – jezioro

Etiopia:

- Jara – miejscowość

Holandia:

- Jara – miejscowość (plaats) w strefie Jara/Seroe Alejandro, w regionie Savaneta, w kraju autonomicznym Aruba
- Jara/Seroe Alejandro – strefa (zone) w regionie Savaneta, w kraju autonomicznym Aruba

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjara, AS: i ̯ara

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwara więzienna jarecka

Wiktionary

# jarać

potocznie:
1. palić papierosa;
2. jarać się - palić się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. palić, kopcić (papierosy)

(1.2) pot. podniecać, podobać się bardzo

czasownik zwrotny niedokonany jarać się

(2.1) pot. palić się

(2.2) pot. ekscytować się

(2.3) pot. śmiać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On od dawna jara szlugi?

(1.2) Ta muza mnie jara.

(2.3) Z czego się jarasz?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjarat͡ɕ, AS: i ̯arać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zajarać dk., zjarać (się) dk., jarzyć się ndk.

przym. jary

Wiktionary

# jaracz

nazwisko

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Jaracz – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Rogoźno
- Jaracz – część wsi Śmiłowo w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Kaczory

Wikipedia

# jaraczek

nazwisko

SJP.pl

# jaraczewianin

mieszkaniec Jaraczewa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jaraczewianka

mieszkanka Jaraczewa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jaraczewo

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. osada w Polsce

SJP.pl

Jaraczewo (dawn. niem. Obragrund) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jaraczewo.

Wikipedia

# jaraczewski

przymiotnik od: Jaraczewo

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Jaraczewski − polski wojskowy
- Andrzej Jaraczewski − polski marynarz
- Edmund Jaraczewski − polski esperantysta, działacz społeczny
- Krzysztof Jaraczewski − polski architekt
- Leon Jaraczewski − polski lekkoatleta

Wikipedia

# jaranga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. tradycyjne mieszkanie Czukczów i innych ludów koczowniczych północno-wschodniej Syberii, namiot w kształcie ściętego stożka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podróżując po Czukotce, najdalszych peryferiach Rosji, odwiedziłem mieszkającego w jarandze podeszłego wiekiem pasterza reniferów.

Wiktionary

# jaranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jarać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈrãɲɛ, AS: i ̯arãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jarać

przym. najarany

Wiktionary

# jaranowski

nazwisko

SJP.pl

# jarczak

nazwisko

SJP.pl

# jarczewski

nazwisko

SJP.pl

# jarczów

wieś w Polsce

SJP.pl

Jarczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Jarczów, na obszarze Równiny Bełskiej.

Jarczów uzyskał lokację miejską w 1755 roku, zdegradowany w 1869 roku.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jarczów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia

# jarczowski

przymiotnik od: Jarczów

SJP.pl

# jarczyk

nazwisko

SJP.pl

Jarczyk:

- Helena Jarczyk (ur. 1936), polska polityk
- Henryk Jarczyk (1889–1949), uczestnik powstań śląskich i powstania wielkopolskiego, komisarz plebiscytowy, lekarz
- Jan Jarczyk (1947–2014), polski muzyk jazzowy, pianista i kompozytor
- Maximilian Michael Jarczyk (1906–1988), polski dyrygent
- Robert Jarczyk (ur. 1958), niemiecki aktor telewizyjny
- Robert Jarczyk (1886–1951), uczestnik powstań śląskich, poseł na Sejm RP (1930–1935), brat Henryka
- Sławomir Jarczyk (ur. 1980), polski piłkarz

Wikipedia

# jarczyński

nazwisko

SJP.pl

Jarczyński (forma żeńska Jarczyńska; liczba mnoga Jarczyńscy) – polskie nazwisko. Nosi je około 1396 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Warszawy i Poznania. Jarczyńscy należą do herbownych używających herbu Poraj.

Wikipedia

# jarczysko

rzadko: ściernisko po zbożu sianym na wiosnę

SJP.pl

# jard

anglosaska jednostka długości, równa trzem stopom, czyli 0,9144 m; yard

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

Wiktionary

Jard (yd) (Yard) – anglosaska jednostka długości. Jednostka podstawowa angielskiego i amerykańskiego układu miar. Jest on równy trzem stopom lub 36 calom, jego długość w jednostkach SI różni się w zależności od układu. Najpowszechniej używanym jardem jest jard międzynarodowy, mierzący dokładnie 0,9144 metra.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jardowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) yard

Wiktionary

# jardang

pustynna forma ukształtowania powierzchni Ziemi, zwykle w formie stromego wzniesienia

SJP.pl

Jardang – forma ukształtowania powierzchni Ziemi występująca na pustynnych obszarach na całym świecie; ostry grzbiet oddzielający bruzdy korazyjne. Główną rolę w jego tworzeniu odgrywają procesy korazji i deflacji.

Wikipedia

# jardowy

→ jard

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jardem, wyrażony w jardach

Wiktionary

#### Patrz:

jard

#### Powiązane:

rzecz. jard mrz.

Wiktionary

# jarecka

w slangu: matka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara więzienna matka

Wiktionary

- Agata Jarecka (ur. 1965) – wiolonczelistka i pedagog
- Gustawa Jarecka (1908-1943) – powieściopisarka
- Krystyna Broll-Jarecka (ur. 1927) – poetka, radiowiec

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jaˈrɛt͡ska, AS: i ̯arecka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwara więzienna jara

Wiktionary

# jarecki

w slangu: ojciec

SJP.pl

Jarecki, właściwie Jarosław Kubów (ur. 1982 w Opolu) – polski raper i wokalista, członek zespołu muzycznego Kultórwa. Od 2003 r. prowadzi solową działalność artystyczną. Laureat nagrody im. Anny Jantar na 43. Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki.

Wikipedia

# jareczek

zdrobnienie od: Jarosław (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Jarosław

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Książki pana Jareczka leżą na regale.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jarosław m., Jarek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jaruś, Jarek

Wiktionary

# jarek

1. zboże jare
2. młoda owca; jarlica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Jarosław

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiesz, że Magda wyszła za Jarka?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjarɛk, AS: i ̯arek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jarosław m., Jareczek mos., Jaruś mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Jarosław m., Jareczek mos., Jaruś mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|Jarosław.

* kaszubski: (1.1) Jark m.

źródła.

== Jarek (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jarema

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jarema – (‏יִרְמְיָהוּ‎ Yirməyāhū) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od słów hebrajskich Jirme-jahu oznaczających „Jahwe, podnieś z upadku”.

Oboczna forma imienia Jeremiasz.

Jarema imieniny obchodzi: 6 grudnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jako przyjacielską prowokację ofiarował mi wówczas Jarema w Bagdadzie piękną kasetę z farbami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃ma, AS: i ̯arẽma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeremiada ż.

Wiktionary

# jaremcze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. ukraińskie miasto na prawach rejonu, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad rzeką Prut;

Wiktionary

Jaremcze (ukr. Яремче) – miasto na Ukrainie, na prawach rejonu, w obwodzie iwanofrankiwskim, nad rzeką Prut, 66 km od Iwano-Frankiwska, 525 m n.p.m., 8044 mieszkańców (2020), dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 7543.

Miasto jest obecnie głównym ukraińskim ośrodkiem wypoczynkowo-sportowym Karpat Wschodnich. W Jaremczu swoją siedzibę mają władze Karpackiego Parku Narodowego. Miasto partnerskie Namysłowa.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jaremczański, jaremecki

Wiktionary

# jaremek

nazwisko

SJP.pl

# jaremostwo

Jarema z małżonką; Jaremowie

SJP.pl

# jaremowie

Jarema z małżonką; Jaremostwo

SJP.pl

# jaremowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jeremiego lub z nim związany

SJP.pl

# jaren

stolica Nauru

SJP.pl

Jaren – centrum administracyjne norweskiej gminy Gran w okręgu Innlandet. Wraz z Brandbu tworzy obszar miejski liczący 4323 mieszkańców.

Wikipedia

# jareńczyk

mieszkaniec Jarenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Yarenu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: i ̯arẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Yaren

:: fż. jarenka ż.

przym. jareński

Wiktionary

# jarenka

mieszkanka Jarenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Yarenu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃nka, AS: i ̯arẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Yaren mrz.

:: fm. jareńczyk mos.

przym. jareński

Wiktionary

# jareński

→ Jaren (stolica Nauru)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Yaren

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃j̃sʲci, AS: i ̯arẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jareńczyk m., jarenka ż., Yaren

Wiktionary

# jarganki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. muz. harmonijka ustna

Wiktionary

# jargon

minerał, przejrzysta odmiana krzemianu cyrkonu ceniona w jubilerstwie, występująca głównie w skałach magmowych i osadowych

SJP.pl

Jargon (pol. żargon), pełna nazwa Jargon File – najbardziej znany słownik gwary hakerów. Pierwotnie powstał jako pojedynczy plik jargon-1 i zawierał zbiór słów z kultur takich jak Laboratorium Sztucznej inteligencji MIT oraz Uniwersytetu Stanforda, Arpanetu, LISPa oraz PDP-10. Aktualnie opiekuje się nim i udostępnia w ramach swej strony Eric Raymond.

Wikipedia

# jarka

1. zboże jare
2. młoda owca; jarlica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. określenie samicy jagnięcia

(1.2) zboże jare owca, która nie rodziła

(1.4) gw-pl|Bukowina. owca albo jałówka, która po raz pierwszy ma młode

Wiktionary

Jarka – rzeka III rzędu, górny odcinek Gołdapy o długości 32,4 km, przepływająca przez Pojezierze Zachodniosuwalskie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjarka, AS: i ̯arka

Wiktionary

# jarkend-daria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w zachodnich Chinach, źródłowy odcinek rzeki Tarym;

Wiktionary

# jarkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# jarkowice

Jarkowice (przed 1945 niem. Hermsdorf städt. bei Liebau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Lubawka.

Wikipedia

# jarkowie

nazwisko

SJP.pl

# jarkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarka lub z nim związany

SJP.pl

# jarl

wojownik normański

SJP.pl

Jarl (starnord. iarl) – średniowieczny tytuł nadawany skandynawskim wodzom lub powiernikom króla. Używali go również niezależni władcy mniejszych terytoriów. Pierwotnie słowo jarl oznaczało człowieka możnego, potężnego lub wyżej postawionego. Później symbolizowało namiestnika królewskiego lub zarządcę prowincji. Tytuł był znany w całej Skandynawii, ale najczęściej używano go w Norwegii i na Orkadach. W Anglii od słowa jarl wywodzi się tytuł earl.

Wikipedia

# jarlica

młoda owca; jarka

SJP.pl

# jarliczka

zdrobnienie od: jarlica

SJP.pl

# jarmarczek

zdrobnienie od: jarmark

SJP.pl

# jarmarcznik

dawniej: osoba sprzedająca lub kupująca coś, bywająca na jarmarkach

SJP.pl

# jarmarczność

→ jarmarczny

SJP.pl

#### Patrz:

jarmarczny

# jarmarczny

jarmarkowy;
1. → jarmark;
2. świadczący o braku gustu, tandetny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący jarmarku

Wiktionary

# jarmarczyć

handlować na jarmarku; jarmarkować

SJP.pl

# jarmark

miejsce, w którym odbywa się regularnie sprzedaż i kupno towarów; targ

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. rodzaj targu o znaczeniu ponadlokalnym, stanowiącego miejsce wolnej wymiany towarów handlu dalekosiężnego;

Wiktionary

Jarmark (niem. Jahrmarkt – targ doroczny) – rodzaj targu średniowiecznego o znaczeniu ponadlokalnym, będącego centrum wymiany towarów handlu dalekosiężnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupię sobie kapelusz na jarmarku w Jarosławiu.

(1.1) Potocznie nazwa targ i jarmark używana jest zamiennie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjarmark, AS: i ̯armark

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarmarkowicz m., jarmarcznik m., jarmarczność ż., Jarmarkowszczyzna ż.

:: zdrobn. jarmarczek m.

czas. jarmarczyć ndk., jarmarkować ndk.

przym. jarmarczny, jarmarkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) targ, bazar, targowisko, rynek, giełda

Wiktionary

# jarmarkować

dawniej: handlować na jarmarku; jarmarczyć

SJP.pl

# jarmarkowy

jarmarczny;
1. → jarmark;
2. świadczący o braku gustu, tandetny

SJP.pl

# jarmica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. jarzmo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarmo n.

Wiktionary

# jarmo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. jarzmo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarmica ż.

Wiktionary

# jarmolić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) roztoczański. robić hałas, zamieszanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W moim samochodzie coś jarmoli z prawej strony silnika na wolnych obrotach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarmolenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hałasować, jazgoczyć, wyć, skowyć

Wiktionary

# jarmołkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# jarmołowicz

nazwisko

SJP.pl

# jarmuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią;

Wiktionary

Jarmuk (arab. نهر اليرموك Nahr Al-Jarmuk, hebr. נהר הירמוך Nehar HaJarmukh, gr. Hieromax) – rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią. Na północnym brzegu rzeki Jarmuk znajdują się Wzgórza Golan.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na północnym brzegu rzeki Jarmuk znajdują się Wzgórza Golan.

Wiktionary

# jarmuż

odmiana kapusty bezgłowej o jadalnych liściach po ugotowaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Brassica oleracea|var=sabellica|L.|ref=tak., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

(1.2) kulin. reg. potrawa z roślin kapustowatych

(1.3) bot. reg. komosa

Wiktionary

Jarmuż (Brassica oleracea L. var. sabellica L.) – odmiana botaniczna kapusty warzywnej. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Jest to jedna z najstarszych odmian użytkowych tego gatunku. W starożytności uprawiana była jako roślina ozdobna i jadalna. Znana jest wyłącznie z uprawy, nie występuje na stanowiskach naturalnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jarmuż jest doskonałym źródłem żelaza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjarmuʃ, AS: i ̯armuš

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jarmużowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) reg. faćka, jarmucha, jarmuska, jarmużka

Wiktionary

# jarmużek

nazwisko

SJP.pl

# jarmuziewicz

nazwisko

SJP.pl

# jarmużowy

→ jarmuż

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od jarmuż

Wiktionary

#### Patrz:

jarmuż

#### Wymowa:

IPA: ˌjarmuˈʒɔvɨ, AS: i ̯armužovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarmuż

Wiktionary

# jarmuła

nazwisko

SJP.pl

# jarmułka

tradycyjne żydowskie nakrycie głowy; kipa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów;

Wiktionary

Jarmułka (mycka, kipa) – mała, płytka czapeczka ściśle przylegająca do czubka głowy, wykonywana najczęściej z sukna lub adamaszku. W XVI-XVII wieku popularnie noszona przez uczonych, duchowieństwo i ludzi starszych. W kontekście rytualnym wykorzystywana głównie przez Żydów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Była to broda siwa i siwe włosy, dobywające się spod jarmułki aksamitnej.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mycka, kipa, kapel

Wiktionary

# jarnatowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jarnatowem, dotyczący Jarnatowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jarnatów m.

Wiktionary

# jarnicki

nazwisko

SJP.pl

# jarniewicz

nazwisko

SJP.pl

# jarnik

jarnik solankowy - roślina z rodziny pierwiosnkowatych

SJP.pl

Jarnik (Samolus L.) – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych. Obejmuje 12–14 gatunków. Rośliny te występują głównie na słonych mokradłach w rejonie wybrzeży na półkuli południowej; w Ameryce Południowej i w południowej Afryce, poza tym w Ameryce Środkowej i Północnej (3 gatunki) oraz w Eurazji, w której rozprzestrzeniony jest jeden gatunek – jarnik solankowy, będący także jedynym przedstawicielem rodzaju we florze polskiej.

Wikipedia

# jarnołtów

- Jarnołtów (województwo opolskie) – wieś
- Jarnołtów (Wrocław) – część Wrocławia

Wikipedia

# jarnołtówek

Jarnołtówek (daw. Jarantowice, niem. Arnoldsdorf, cz. Arnoltovice) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Głuchołazy. Historycznie leży na terenie dawnego dolnośląskiego księstwa nyskiego. Położona jest w Górach Opawskich. Przepływa przez nią rzeka Złoty Potok.

Wikipedia

# jarnuszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Jarnuszkiewicz – polski wojskowy
- Jerzy Jarnuszkiewicz – polski rzeźbiarz
- Jerzy Jarnuszkiewicz – polski inżynier rolnik, harcerz
- Marcin Jarnuszkiewicz – polski scenograf i reżyser

Wikipedia

# jarochna

imię żeńskie

SJP.pl

# jarochniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarochny lub z nią związany

SJP.pl

# jarocin

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jarocin (niem. Kesselberg, Jarotschin) – miasto w środkowo-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu jarocińskiego i gminy Jarocin.

Według danych z 31 grudnia 2021 miasto liczyło 26 410 mieszkańców i zajmuje powierzchnię 22 km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To koncert w Jarocinie w 1985 albo 1986 r. zdecydował o tym, że powstał zespół.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈrɔt͡ɕĩn, AS: i ̯aroćĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarocinianin m., jarocinianka ż.

przym. jarociński

Wiktionary

# jarocinianin

mieszkaniec Jarocina

SJP.pl

# jarocinianka

mieszkanka Jarocina

SJP.pl

# jarociński

przymiotnik od: Jarocin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Jarocina, związany z Jarocinem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród 18 nowych zakażonych koronawirusem w Wielkopolsce siedem osób pochodzi z powiatu kępińskiego, który jest głównym ogniskiem epidemii w regionie, trzy z powiatu kaliskiego, po jednym z pilskiego, śremskiego, jarocińskiego, ostrzeszowskiego i tureckiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jarocin m., jarocinianin m., jarocinianka ż.

Wiktionary

# jarocki

nazwisko

SJP.pl

Jarocki

- Feliks Paweł Jarocki (1790–1865) – polski zoolog
- Feliks Jarocki (1824–1900) – polski prawnik, burmistrz Tarnowa
- Jerzy Jarocki (1929–2012) – polski reżyser teatralny, pedagog, tłumacz
- Stanisław Jarocki (1871–1944) – polski malarz, pedagog i działacz społeczny
- Władysław Jarocki (1879–1965) – polski malarz
- Zenon Jarocki (1930–1963) – polski aktor i reżyser teatrów lalkowych

Wikipedia

# jarodzki

nazwisko

SJP.pl

# jarogniew

imię męskie

SJP.pl

- Jarogniew – staropolskie imię męskie

W Polsce

- Jarogniew – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Gościno
- Jarogniew – zlikwidowany przystanek kolei wąskotorowej w Jarogniewie

Zobacz też

- Jarogniewie

Wikipedia

# jarogniewa

imię żeńskie

SJP.pl

Jarogniewa – nienotowany w źródłach staropolskich żeński odpowiednik imienia Jarogniew. Znaczenie imienia: "porywcza w gniewie". Patronem tego imienia w Kościele katolickim jest bł. Jarogniew Wojciechowski, którego wspomnienie obchodzimy 12 czerwca. Męski odpowiednik tego imienia to Jarogniew.

Jarogniewa imieniny obchodzi 12 czerwca.

Wikipedia

# jarogniewice

W Polsce

- Jarogniewice – osiedle administracyjne Zielonej Góry
- Jarogniewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń
- Jarogniewice – nieczynna stacja kolejowa w Zielonej Górze, w dzielnicy Jarogniewice

Wikipedia

# jarogniewiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarogniewy lub z nią związany

SJP.pl

# jarogniewostwo

Jarogniew z małżonką; Jarogniewowie

SJP.pl

# jarogniewowie

imię męskie

SJP.pl

# jarogniewowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarogniewa lub z nim związany

SJP.pl

# jaromin

nazwisko

SJP.pl

Jaromin – część miasta Trzebiatowa, położona we wschodnim obszarze miasta, ok. 0,5 km na zachód od Sekwanki.

Znajduje się tu gminny dom pomocy społecznej.

Jaromin znajduje się przy trasie linii Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej Trzebiatów – Brojce – Gryfice (obecnie zawieszonej).

Wikipedia

# jaromir

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Jaromir, Jaromiar, Jeromiar, Jeromier – męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Składa się z członów Jaro („surowy, ostry”) i mir („pokój”).

W staropolskich dokumentach występuje od 1287 roku; jest również popularne w wielu językach słowiańskich (zwłaszcza czeskim, słowackim, serbskim i chorwackim). Żeńskim odpowiednikiem tego imienia jest Jaromira.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasz mały Jaromir jest bardzo radosnym niemowlęciem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈrɔ̃mʲir, AS: i ̯arõmʹir

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaromiar m., Jeromiar m., Jeromier m., Jaromierki nmos.

:: zdrobn. Jaromirek m.

:: fż. Jaromira ż.

przym. Jaromirowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jaromiar, Jeromiar, Jeromier

Wiktionary

# jaromira

imię żeńskie

SJP.pl

Jaromira – nienotowany w źródłach staropolskich żeński odpowiednik imienia Jaromir.

Imię rzadko nadawane. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 23 kobiety o imieniu Jaromira nadanym jako imię pierwsze.

Imieniny obchodzi: 24 września.

Wikipedia

# jaromirostwo

Jaromir z małżonką; Jaromirowie

SJP.pl

# jaromirowie

imię męskie

SJP.pl

# jaromirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaromira lub z nim związany

SJP.pl

# jaromirzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaromiry lub z nią związany

SJP.pl

# jaromił

imię męskie

SJP.pl

# jaromiłostwo

Jaromił z małżonką; Jaromiłowie

SJP.pl

# jaromiłowie

imię męskie

SJP.pl

# jaromiłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaromiła lub z nim związany

SJP.pl

# jaroń

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dariusz Jaroń (1932-1984) – polski szermierz, szpadzista
- Halina Pawłowska-Jaroń – polska logopedka, profesor Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie
- Jan Nikodem Jaroń (1881-1922) – polski poeta i dramatopisarz, powstaniec śląski
- Janusz Jaroń (1907-1960) – polski aktor filmowy i teatralny
- Jerzy Jaroń (1917-1991) – polski matematyk, profesor Uniwersytetu Łódzkiego i Politechniki Wrocławskiej, dziekan Wydziału Elektroniki PW (1978-1981)
- Józef Jaroń (1933-2023) – polski filozof i etyk, profesor m.in. Akademii Podlaskiej
- Lilla Jaroń (ur. 1963) – polska urzędniczka samorządowa, nauczycielka

Wikipedia

# jaroński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Jaroński – polski prawnik i tłumacz
- Feliks Jaroński – katolicki duchowny, filozof, teolog
- Feliks Jaroński – polski pianista, kompozytor
- Mieczysław Jaroński – polski wirtuoz skrzypiec i pedagog
- Tomasz Jaroński – polski dziennikarz sportowy i komentator telewizyjny
- Wiktor Jaroński – polski prawnik, polityk

Wikipedia

# jaropełk

imię męskie

SJP.pl

Jaropełk – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, ruskie, nienotowane w źródłach staropolskich.

Jaropełk imieniny obchodzi 21 listopada.

Wikipedia

# jaros

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Jaros
- Irena Jaros
- Jarosław Jaros
- Marcin Jaros
- Michał Jaros
- Paweł Jaros
- Stanisław Jaros
- Tony Jaros
- Urszula Jaros
- Witold Jaros

Wikipedia

# jarosiewicz

nazwisko

SJP.pl

# jarosik

nazwisko

SJP.pl

# jarosiński

nazwisko

SJP.pl

# jaroslav

czeskie, słowackie albo rosyjskie imię męskie

SJP.pl

Jaroslav – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Pardubice, w kraju pardubickim.

1 stycznia 2017 gminę zamieszkiwały 234 osoby, a ich średni wiek wynosił 40,1 roku.

Wikipedia

# jarosyt

minerał, zasadowy siarczan potasu, sodu i żelaza; jarozyt

SJP.pl

Jarosyt – minerał, zasadowy uwodniony siarczan potasu i żelaza o wzorze KFe3+3(OH)6(SO4)2. Ten minerał siarczanowy powstaje w złożach rud poprzez utlenianie siarczków żelaza. Jarosyt jest często wytwarzany jako produkt uboczny podczas oczyszczania i rafinacji cynku, a także występuje w kwaśnych odpływach wód kopalnianych.

Wikipedia

# jarosz

człowiek niejedzący mięsa, wegetarianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba nie jedząca potraw mięsnych

Wiktionary

- jarosz – osoba niejedząca mięsa, wegetarianin

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zrób coś bezmięsnego, bo Anka z Tomkiem są jaroszami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjarɔʃ, AS: i ̯aroš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarskość ż., jare n., Jaroszówka ż., Jaroszów m.

:: fż. jaroszka ż.

przym. jarski, jary

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wegetarianin

Wiktionary

# jaroszek

→ jarosz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. diabełek

Wiktionary

Jaroszek – demon polny występujący na Śląsku.

Jaroszek pokazuje się na błotnistych polach mamiąc ludzi pod postacią kuropatwy, bażanta lub zająca. Próba złapania jaroszka może się skończyć utonięciem w błocie, ale jeśli uda się go złapać, wtenczas przeobraża się on w demona domowego, który staje się pomocnikiem w sprawach domowych.

Wikipedia

#### Patrz:

jarosz

# jaroszewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adrianna Jaroszewicz – polska aktorka teatralna i filmowa
- Agnieszka Jaroszewicz – polska koszykarka
- Alfred Jaroszewicz – oficer wywiadu II RP, agent wywiadu sowieckiego, polityk PRL
- Alina Jaroszewicz – polska działaczka społeczna i oświatowa na Białorusi
- Andrzej Jaroszewicz – polski kierowca rajdowy
- Andrzej J. Jaroszewicz – polski operator filmowy
- Antoni Jaroszewicz – polski finansista, przemysłowiec, jeden z najbogatszych Polaków okresu międzywojennego
- Bogdan Jaroszewicz – polski biolog
- Edward Jaroszewicz – polski samorządowiec i związkowiec, prezydent Legnicy
- Florian Jaroszewicz – franciszkanin-reformat, hagiograf i teolog
- Henryk Jaroszewicz – polski językoznawca
- Jan Jaroszewicz – polski architekt
- Jan Jaroszewicz – biskup rzymskokatolicki
- Konstanty Jaroszewicz – misjonarz, ewangelista, prekursor i pionier Kościoła Chrystusowego w Polsce
- Paweł Jaroszewicz – polski perkusista
- Piotr Jaroszewicz – polski polityk, generał dywizji Wojska Polskiego, premier
- Władysław Jaroszewicz – polski urzędnik państwowy, komisarz rządu RP na Miasto Stołeczne Warszawę
- Zofia Jaroszewicz – działaczka ZWM i PPR, publicystka, poetka

Wikipedia

# jaroszewski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Jaroszewski (1875–1920) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego
- Andrzej Jaroszewski (1938–2003) – polski dziennikarz radiowy
- Grzegorz Jaroszewski (ur. 1955) – polski kolarz
- Jerzy (Jaroszewski) (1872–1923) – biskup
- Kazimierz Jaroszewski (1882–po 1964) – polski polityk, prezydent Tarnowa
- Piotr Jaroszewski (ur. 1966) – polski tenisista, paraolimpijczyk
- Stanisław Jaroszewski (XVII w.) – chorąży zakroczymski
- Szymon Jaroszewski (1890–1942) – pułkownik pożarnictwa
- Tadeusz Stefan Jaroszewski (1931–2000) – historyk sztuki
- Tadeusz M. Jaroszewski (1930–1988) – polski filozof
- Wojciech Jaroszewski (1935–1993) – polski geolog

Wikipedia

# jaroszka

→ jarosz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. zob. wegetarianka.

Wiktionary

#### Patrz:

jarosz

#### Wymowa:

IPA: jaˈrɔʃka, AS: i ̯aroška

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jarski

rzecz. jarosz m.

Wiktionary

# jaroszostwo

przestarzale: wegetarianizm; jarstwo

SJP.pl

# jaroszowice

- Jaroszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickm, w gm. Wadowice
- Jaroszowice – dzielnica Tychów (od 1973)
- gromada Jaroszowice

Wikipedia

# jaroszowiec

Jaroszowiec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Klucze. Wieś przemysłowa z XIX w. położona niedaleko Olkusza.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jaroszowiec. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie katowickim.

Wikipedia

# jaroszówka

wieś w Polsce w województwie dolnośląskim, słynna ze względu na dużą stadninę koni

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 10, w tym 5 podstawowych

- Jaroszówka – część miasta Boguchwała
- Jaroszówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
- Jaroszówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Jaroszówka – przysiółek wsi Mystków w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka
- Jaroszówka – część wsi Skawa w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Raba Wyżna
- Jaroszówka – część wsi Hucisko w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
- Jaroszówka – część wsi Dąbrówka Szczepanowska w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
- Jaroszówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Jaroszówka – kolonia w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Wasilków
- Jaroszówka – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy

Wikipedia

# jaroszuk

nazwisko

SJP.pl

# jaroszyński

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Jaroszyński
- Józef Jaroszyński
- Karol Jaroszyński
- Krzysztof Jaroszyński
- Marian Jaroszyński
- Maurycy Jaroszyński
- Paweł Jaroszyński
- Piotr Jaroszyński

Wikipedia

# jarosław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. nazwa miasta oraz dwóch miejscowości w Polsce;

(2.2) geogr. miasto obwodowe w Rosji, położone nad górną Wołgą;

Wiktionary

Miejscowości w Polsce

- Jarosław – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim
- Jarosław – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Udanin
- Jarosław – część miasta Józefów, w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie miasto Józefów
- Jarosław – część wsi Wólka Łamana w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Kuryłówka
- Jarosław – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Złocieniec

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wsiadłyśmy z Jarosławem do gondoli.

(2.1) W dobie józefinizmu zagarnięto klasztor panien benedyktynek w Jarosławiu.

(2.2) Ludmiła pochodziła z Jarosławia i świetnie mówiła po polsku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈrɔswaf, AS: i ̯arosu̯af

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jarosławowa ż., Jarosławówna ż., Jarosławostwo lm m., Jarkowa ż., Jarkówna ż., Jareczkowa ż., Jareczkówna ż., jarosławianin m., jarosławianka ż., Jarosławski m., Jarosławska ż.

:: zdrobn. Jareczek m., Jarek m., Jaruś m.

:: zgrub. Jaras m.

:: fż. Jarosława ż.

przym. Jarosławowy, jarosławski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Jaruś, Jareczek

Wiktionary

# jarosława

imię żeńskie

SJP.pl

Jarosława, Jerosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Jaro- ("gorąca", a także "gniewna, sroga, surowa") i -sława ("sława"). W źródłach polskich poświadczone w XIII wieku jako Jarosława (1265) i Jerosława (1409).

Wikipedia

# jarosławianin

mieszkaniec Jarosławia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jarosławia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjarɔswaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: i ̯arosu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jarosław mrz./mos.

:: fż. jarosławianka ż.

przym. jarosławski

Wiktionary

# jarosławianka

mieszkanka Jarosławia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jarosławia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjarɔswaˈvʲjãnka, AS: i ̯arosu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jarosław m.

:: fm. jarosławianin mos.

przym. jarosławski

Wiktionary

# jarosławiec

W Polsce

- Jarosławiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Uchanie
- Jarosławiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sitno
- Jarosławiec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Komorniki
- Jarosławiec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
- Jarosławiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino
- Jarosławiec – gromada w powiecie hrubieszowskim
- Jarosławiec – gromada w powiecie zamojskim
- Jarosławiec – dawna gmina

Wikipedia

# jarosławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarosławy lub z nią związany

SJP.pl

# jarosławostwo

Jarosław z małżonką; Jarosławowie

SJP.pl

# jarosławowie

imię męskie

SJP.pl

# jarosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarosława lub z nim związany

SJP.pl

# jarosławski

przymiotnik od: Jarosław (miasto w Polsce)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Jarosławia, związany z Jarosławiem (miastem w Polsce)

(1.2) odnoszący się do Jarosławia, związany z Jarosławiem (miastem w Rosji)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czytałem o tym w jarosławskiej gazecie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jarosław mrz., jarosławianin mos., jarosławianka ż.

Wiktionary

# jarota

nazwisko

SJP.pl

# jaroty

nazwisko

SJP.pl

Jaroty – największe pod względem liczby mieszkańców osiedle (jednostka pomocnicza gminy) Olsztyna, stanowiące część oficjalnego podziału administracyjnego miasta. Nazwa pochodzi od wchłoniętej przez miasto wsi. Osiedlu administracyjnie podlega Skarbówka Poszmanówka (Poszmanówka).

Wikipedia

# jarować

przyspieszać kwitnienie roślin ozimych poprzez działanie niskimi temperaturami; jarowizować

SJP.pl

# jarowit

bóstwo słowiańskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitsłow. połabski bóg wojny czczony w Wołogoszczy i Hobolinie;

Wiktionary

Jarowit (lub Jerowit) – połabski bóg wojny, czczony w Wołogoszczy (Czrezpienianie) oraz Hobolinie (Hobolanie; współcześnie Havelberg). Źródła podają tylko krótki opis kultu; jego główna świątynia znajdowała się w Wołogoszczy, gdzie przechowywano należącą do tego boga złotą tarczę. Przez jednego z chrześcijańskich mnichów utożsamiony z rzymskim Marsem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kleryk zaś imieniem Dytryk, który ich wyprzedzając doszedł do drzwi samej świątyni, nie wiedząc, gdzieby zawrócić, odważnie wpadł do świątyni, a widząc na ścianie złotą tarczę poświęconą bogu Jarowitowi, który był bogiem wojny.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jary, Jarowitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. rzad. Jerowit

Wiktionary

# jarowizacja

proces pobudzający lub przyspieszający kwitnienie roślin na skutek działania niskich temperatur; jaryzacja; wernalizacja

SJP.pl

Jarowizacja, jaryzacja, wernalizacja – procesy biochemiczne zachodzące pod wpływem niskich temperatur u roślin ozimych i wieloletnich, wpływające na ich zakwitanie. Rośliny te bez okresu chłodu mogą rozwijać się tylko wegetatywnie, w ogóle nie tworząc kwiatów. Dopiero okres chłodów powoduje przejście rośliny w fazę generatywną. Długość niezbędnego do indukcji kwitnienia okresu wernalizacji zależy od gatunku rośliny. Temperatura okresu chłodu to najczęściej 0-10 °C.

Wikipedia

# jarowizacyjny

związany z jarowizacją

SJP.pl

# jarowy

przymiotnik od: jar

SJP.pl

# jarozyt

minerał, zasadowy siarczan potasu, sodu i żelaza; jarosyt

SJP.pl

# jarre

[czytaj: ża:r] nazwisko, m.in. Jean-Michel Jarre - słynny francuski twórca muzyki elektronicznej

SJP.pl

- Jean Michel Jarre
- Maurice Jarre
- Kevin Jarre
- (4422) Jarre

Wikipedia

# jarrett

[dżaret] nazwisko

SJP.pl

# jarry

Jarry – stacja metra w Montrealu, na linii pomarańczowa. Obsługiwana przez Société de transport de Montréal (STM). Znajduje się w dzielnicy Villeray–Saint-Michel–Parc-Extension.

Wikipedia

# jarski

dotyczący wegetarianizmu, wegetarianów; wegetariański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) o pokarmie, daniu: bezmięsny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjarsʲci, AS: i ̯arsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarzyna ż., jarosz m., jaroszka ż., jarzynowa ż., jarskość ż.

przym. jarzynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wegetariański, bezmięsny

Wiktionary

# jarskość

cecha bezmięsnych potraw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jarskie; cecha tych, którzy są jarscy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarosz m., Jarosz m./ż.

przym. jarski

przysł. jarsko

Wiktionary

# jarstwo

przestarzale: wegetarianizm; jaroszostwo

SJP.pl

Wegetarianizm, dawniej jarstwo – świadome i celowe wyłączanie z diety mięsa, w tym ryb, owoców morza i owadów. Wiąże się również z unikaniem innych produktów pochodzenia zwierzęcego, w szczególności pochodzących z uboju, takich jak smalec lub żelatyna.Wegetarianizm może być wybrany z pobudek moralnych, religijnych, zdrowotnych, ekologicznych, bądź ekonomicznych. Zróżnicowana dieta wegetariańska jest odpowiednia dla ludzi w każdym wieku.

Wikipedia

# jaruga

1. głęboki błotnisty jar, wąwóz
2. nisko położona i gęsto zarosła część lasu, trudna do przebycia; gąszcz; gęstwina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. błotniste topielisko

(1.2) przest. gęstwina leśna

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niepogoda

Wiktionary

- Jaruga – fikcyjna rzeka w uniwersum wiedźmina, stworzonym przez Andrzeja Sapkowskiego
- Jaruga – potok, dopływ Sanu
- Jaruga – skała w Dolinie Bolechowickiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
- Jaruga – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim
- Jaruga – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie mohylowskim
- Jaruga – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie dziesiątym, w gminie Bosansko Grahovo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za niejednym drzewem, w niejednej jarudze leśnej nakrytej śniegiem czyhała cicha furteczka i jeszcze cichszy zjazd do kryształów.

Wiktionary

# jaruna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitsłow. słowiańskie bóstwo płodności i wiosny

Wiktionary

Jaryło, Jaryła, Jaruna – słowiańskie bóstwo płodności i wiosny, poświadczone w folklorze Słowian wschodnich i południowych.

Informacje na temat Jaryły pochodzą z XVIII i XIX-wiecznych materiałów etnograficznych, brak jest wcześniejszych wzmianek na temat tego bóstwa. Zgodnie z zapisem w kronice miasta Woroneża z 1765 roku święto ku czci Jaryły obchodzono 23 lub 27 kwietnia według kalendarza juliańskiego (15 kwietnia według kalendarza gregoriańskiego), do czasu aż zostało zakazane przez miejscowego biskupa.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) Jaryło, Jaryła

Wiktionary

# jaruś

zdrobnienie od: Jarosław (imię męskie); Jarek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Jarosław

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiłam Jarusiowi nowy wózek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jarek m., Jarosław mrz./mos.

przym. Jarkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jarek, Jareczek

Wiktionary

# jaruszewski

nazwisko

SJP.pl

# jaruzelski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Jaruzelski (1931–2019) – polski historyk i dziennikarz
- Ksawery Jaruzelski (1882–1930) – polski ziemianin, wojskowy, poseł na Sejm
- Wacław Jaruzelski (ok. 1660–1706) – polski szlachcic, wojskowy, urzędnik państwowy, poseł na Sejm
- Wojciech Jaruzelski (zm. 1788) – polski szlachcic, urzędnik, poseł na Sejm
- Wojciech Jaruzelski (1923–2014) – polski wojskowy i polityk
- Zbigniew Jaruzelski (1900–1941) – polski ziemianin i wojskowy

Wikipedia

# jaruzelszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. hist. okres sprawowania władzy przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „W latach jaruzelszczyzny straciliśmy ochotę na jakiekolwiek działanie w ponownie uzależnionym od władz Stronnictwie" - komentuje potem Nowak.

Wiktionary

# jarvis

Jarvis (ang. Jarvis Island) – wyspa koralowa na południowym Pacyfiku, w połowie drogi między Hawajami a Wyspami Cooka. Jest to niezamieszkane terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych o powierzchni 4,5 km².

Jest to jedyna oprócz Samoa Amerykańskiego posiadłość Stanów Zjednoczonych na półkuli południowej. Stała się nią na podstawie Ustawy o wyspach z guanem w 1858 r. Jej współrzędne geograficzne to 0°22′S 160°01′W. Jej płaska powierzchnia, w większości piaszczysta, wznosi się maksymalnie do 7 m n.p.m.

Wikipedia

# jary

1. siany na wiosnę; wiosenny; tegoroczny;
2. dawniej: krzepki, dziarski (dziś tylko w wyrażeniu: stary, ale jary - krzepki, dziarski (mimo podeszłego wieku))

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. wysiewany na wiosnę

przymiotnik jakościowy

(2.1) przest. krzepki, mocny, silny, tęgi

(2.2) przest. jasny, jaskrawy

forma rzeczownika.

(3.1) M., B. i W. lm. od: jar

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce:

- Jary – wieś w woj. dolnośląskim
- Jary – osiedle w Bydgoszczy
- Jary – osiedle w Warszawie

Osoby o tym nazwisku:

- Richard Jary – ukraiński działacz polityczny i wojskowy
- Zdzisław Jary – polski geograf

Inne:

- Michael Jary – pseudonim artystyczny kompozytora, dyrygent, twórcy muzyki filmowej i rozrywkowej Maximiliana Michaela Jarczyka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Owies jest zbożem jarym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarzyna ż., Jarowit m., Jaryło m., jarowizacja ż., jarosz m.

przym. jarzenny

Wiktionary

# jaryczewski

nazwisko

SJP.pl

# jaryszów

W Polsce

- Jaryszów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Jasień
- Jaryszów – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Ujazd
- Jaryszów – dawna gmina

Na Ukrainie

- Jaryszów – wieś w rejonie mohylowskim obwodu winnickiego na Podolu.

Wikipedia

# jaryzacja

proces pobudzający lub przyspieszający kwitnienie roślin na skutek działania niskich temperatur; jarowizacja; wernalizacja

SJP.pl

Jarowizacja, jaryzacja, wernalizacja – procesy biochemiczne zachodzące pod wpływem niskich temperatur u roślin ozimych i wieloletnich, wpływające na ich zakwitanie. Rośliny te bez okresu chłodu mogą rozwijać się tylko wegetatywnie, w ogóle nie tworząc kwiatów. Dopiero okres chłodów powoduje przejście rośliny w fazę generatywną. Długość niezbędnego do indukcji kwitnienia okresu wernalizacji zależy od gatunku rośliny. Temperatura okresu chłodu to najczęściej 0-10 °C.

Wikipedia

# jaryła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitsłow. słowiańskie bóstwo płodności i wiosny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jaryło, Jaruna

Wiktionary

# jaryło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitsłow. słowiańskie bóstwo płodności i wiosny;

Wiktionary

Jaryło, Jaryła, Jaruna – słowiańskie bóstwo płodności i wiosny, poświadczone w folklorze Słowian wschodnich i południowych.

Informacje na temat Jaryły pochodzą z XVIII i XIX-wiecznych materiałów etnograficznych, brak jest wcześniejszych wzmianek na temat tego bóstwa. Zgodnie z zapisem w kronice miasta Woroneża z 1765 roku święto ku czci Jaryły obchodzono 23 lub 27 kwietnia według kalendarza juliańskiego (15 kwietnia według kalendarza gregoriańskiego), do czasu aż zostało zakazane przez miejscowego biskupa.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jary

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jaruna, Jaryła

Wiktionary

# jarząb

1. drzewo lub wysoki krzew z rodziny różowatych o najczęściej białych kwiatach i kulistych, pomarańczowych owocach;
2. jarząb mączny - gatunek krzewu lub drzewa z rodziny różowatych; mąkinia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. jarząbek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Sorbus|L.|ref=tak., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny różowatych;

(2.2) bot. drzewo lub krzew z rodzaju jarząb (2.1)

(2.3) drewno jarzębu (2.2)

Wiktionary

Jarząb (Sorbus L.) – rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny różowatych (Rosaceae). Należy do niego około 80–100 gatunków diploidalnych oraz co najmniej 170 taksonów pochodzenia mieszańcowego, zwykle poliploidalnych. Systematyka rodzaju jest trudna i w niektórych ujęciach bywa on rozdzielany na kilka rodzajów. Przedstawiciele występują w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej na obszarze Europy i Azji, w północnej Afryce oraz w Ameryce Północnej. Rosną w różnych siedliskach leśnych, na terenach górskich i skalistych, często na podłożu wapiennym, do wyjątków rosnących na mokradłach należy jarząb amerykański S. americana.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ptasznik złapał dwa młode jarzęby i poszedł z nimi na targ do miasteczka.

(2.2) Młode liście jarzębów charakteryzują się srebrzystym zabarwieniem.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. jarząbek mzw.

:: przym. jarząbkowy

(2.1)

:: przym. jarząbowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jarząbek

Wiktionary

# jarząbek

1. ptak łowny z rodziny głuszcowatych, zamieszkuje gęste stare drzewostany;
2. mięso z tego ptaka;
3. drzewo lub krzew z rodziny różowatych; jarząb pospolity, jarzębina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Tetrastes bonasia|Linnaeus|ref=tak., gatunek eurazjatyckiego ptaka łownego zamieszkującego gęste starodrzewy;

(1.2) ornit. ptak z gatunku jarząbków (1.1)

Wiktionary

Jarząbek (zwyczajny) (Tetrastes bonasia) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae), zamieszkujący Eurazję. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Krajową populację jarząbków szacuje się na ok. 80 tysięcy sztuk.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈʒɔ̃mbɛk, AS: i ̯ažõmbek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jarząbkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jarząbek zwyczajny

(1.2) jarząbek zwyczajny

Wiktionary

# jarząbkowice

## Miejscowości w Polsce

- Jarząbkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
- Jarząbkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pawłowice

Wikipedia

# jarząbkowy

przymiotnik od: jarząbek

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do jarząbka

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący jarząbka, określający jarząbka, używany przy jarząbku

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla jarząbka, mający cechy jarząbka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarząbek mzw.

Wiktionary

# jarząbowy

przymiotnik od: jarząb

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z jarzębu

(1.2) wykonany z drewna lub innej części jarzębu

(1.3) będący częścią jarzębu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaʒɔ̃mˈbɔvɨ, AS: i ̯ažõmbovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarząb

Wiktionary

# jarzący

jarzący się - taki, który się jarzy

SJP.pl

# jarzębatka

ptak wędrowny z rodziny pokrzewkowatych, w Polsce nieliczny

SJP.pl

Jarzębatka, pokrzewka jarzębata, gajówka jarzębata (Curruca nisoria) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewek (Sylviidae).

Wikipedia

# jarzębaty

nakrapiany na czarno lub na brązowo, pstrokaty; jarzębiaty

SJP.pl

# jarzębiaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zdrobn. od: jarzębiak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wypiłyśmy z bratówką po trzy kieliszki jarzębiaczku i trochę się wstawiłyśmy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaʒɛ̃mˈbʲjat͡ʃɛk, AS: i ̯ažẽmbʹi ̯aček

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jarzębiak.

Wiktionary

# jarzębiak

1. wytrawna wódka z owoców jarzębiny;
2. domowa nalewka jarzębinowa; jarzębinówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. wódka o złotopomarańczowym kolorze i wytrawnym smaku, produkowana z owoców jarzębiny

(1.2) kulin. zob. jarzębinówka.

Wiktionary

Jarzębiak – wódka owocowa zestawiona z nalewu jarzębinowego z dodatkiem destylatów owocowych i destylatu winnego oraz naturalnego karmelu. Napój ma barwę jasnobrązową, niekiedy występuje lekka opalizacja lub osad. Wódkę spożywa się lekko schłodzoną (16–18 °C) jako aperitif, do mięs ciemnych i dziczyzny, lub po posiłku na lepsze trawienie. Dostępna w butelkach o pojemności 0,5 l.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jaˈʒɛ̃mbʲjak, AS: i ̯ažẽmbʹi ̯ak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarzębina ż., jarzębinówka ż., jarząb m.

:: zdrobn. jarzębiaczek m.

przym. jarzębinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jarzębinówka

Wiktionary

# jarzębiaty

nakrapiany na czarno lub na brązowo, pstrokaty; jarzębaty

SJP.pl

# jarzębina

1. drzewo z rodziny różowatych, występujące w Eurazji; chętnie sadzone w parkach i ogrodach ze względu na ozdobne czerwone owoce;
2. owoc tego drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;

(1.2) owoc jarzębiny (1.1)

(1.3) drewno jarzębiny (1.1)

Wiktionary

- jarzębina:
  - jarząb pospolity (jarząb zwyczajny), Sorbus aucuparia – gatunek rośliny z rodziny różowatych
  - owoc jarzębu
- Jarzębina – część wsi Grodzisko, w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
- Jarzębina – wieś w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Ryjewo
- Jarzębina (Jarabina) – miejscowość na Słowacji
- Jarzębina – zespół śpiewaczy z Kocudzy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dalej rosły lipy i klony, gdzieniegdzie wznosiła się samotna jarzębina albo stara brzoza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna, AS: i ̯ažẽmbʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarząb m., jarzębiak m.

:: zdrobn. jarzębinka ż.

przym. jarzębinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jarząb, reg. śl. skoruszyna.

(1.2) reg. śl. skoruszyna.

Wiktionary

# jarzębinka

zdrobniale o jarzębinie

SJP.pl

- Jarzębinka – skała wspinaczkowa na Wyżynie Częstochowskiej
- Jarzębinka – wzniesienie na Wysoczyźnie Elbląskiej

Wikipedia

# jarzębinówka

domowa nalewka z owoców jarzębiny; jarzębiak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. domowa nalewka przyrządzana z owoców jarzębiny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jarzębinówka to niezbyt słodka nalewka o intensywnym smaku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaʒɛ̃mbʲĩˈnufka, AS: i ̯ažẽmbʹĩnufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarzębina ż., jarzębinka ż., jarzębiak m.

przym. jarzębinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jarzębiak

Wiktionary

# jarzębinowy

przymiotnik od: jarzębina (np. jarzębinowy zagajnik, jarzębinowe korale)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący jarzębiny (drzew i owoców)

(1.2) przyrządzony z jarzębiny, z dodatkiem jarzębiny

(1.3) koloru owoców jarzębiny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarzębina ż., jarzębinka ż., jarzębiak m., jarzębinówka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) pomarańczowoczerwony

Wiktionary

# jarzębiński

nazwisko

SJP.pl

# jarzębolistny

o liściach podobnych do liści jarzębiny; tawlina jarzębolistna - ozdobny krzew z rodziny różowatych

SJP.pl

# jarzębowski

nazwisko

SJP.pl

- Józef Jarzębowski (1897–1964) – polski ksiądz, historyk, poeta
- Tadeusz Jarzębowski (1927–2005) – polski astronom
- Tomasz Jarzębowski (ur. 1978) – polski piłkarz

Wikipedia

# jarzębski

nazwisko

SJP.pl

Jarzębski/Jarzębska – nazwisko polskie.

- Adam Jarzębski
- Aleksander Jarzębski
- Irena Garztecka-Jarzębska
- Jerzy Jarzębski
- Józef Jarzębski
- Lechosław Jarzębski
- Maria Jarzębska
- Paweł Jarzębski
- Stefan Jarzębski
- Zdzisław Jarzębski

Wikipedia

# jarzec

gwarowo: jęczmień jary

SJP.pl

# jarzembowski

nazwisko

SJP.pl

- Georg Jarzembowski (ur. 1947) – niemiecki polityk
- Janusz Jarzembowski (1933-1961) – polski lekkoatleta
- Ryszard Jarzembowski (ur. 1945) – polski polityk

Wikipedia

# jarzemko

1. zdrobnienie od: jarzmo;
2. przyrząd do pomiaru średnicy drzew; fita, klupa, średnicomierz

SJP.pl

# jarzemny

dotyczący jarzma, zaprzęgany w jarzmo, chodzący w jarzmie; jarzmowy

SJP.pl

# jarzenie

świecenie materiału pod wpływem czynnika wzbudzającego innego niż energia cieplna, np. promieniowania, reakcji chemicznej; luminescencja

SJP.pl

# jarzeniówa

zgrubienie od: jarzeniówka

SJP.pl

# jarzeniówka

potocznie: lampa jarzeniowa

SJP.pl

Neonówka, lampa neonowa (inaczej: jarzeniówka, lampa jarzeniowa) – wynaleziona w 1910 przez Francuza Georges’a Claude’a, prosta lampa wyładowcza w postaci dwóch elektrod umieszczonych wewnątrz szklanej bańki wypełnionej gazem szlachetnym (zazwyczaj neonem lub mieszaniną gazów), świecąca dzięki wyładowaniu jarzeniowemu.

Wikipedia

# jarzeniowy

związany z jarzeniem, świeceniem, np. lampa jarzeniowa, światło jarzeniowe

SJP.pl

# jarzenny

przymiotnik

(1.1) daw. przym. od: jarzyna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jarzenny siew wszelkiego zboża im najwcześniej zasieje, tym też najlepszy bywa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarzyna ż.

przym. jary

Wiktionary

# jarzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roln. zboże jare

Wiktionary

# jarzmia

krzew z rodziny sączyńcowatych

SJP.pl

# jarzmianka

rodzaj roślin zielnych z rodziny selerowatych

SJP.pl

Jarzmianka (Astrantia L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny selerowatych (Apiaceae) liczący 10 gatunków. Występuje w Europie środkowej, wschodniej i południowej (5 gatunków) oraz w rejonie Kaukazu i Turcji. Jedynym przedstawicielem we florze Polski jest jarzmianka większa A. major. Jarzmianki zasiedlają lasy i formacje trawiaste na terenach skalistych. Są to rośliny długowieczne i rozrastające się w duże kolonie.

Wikipedia

# jarzmo

1. używany dawniej drewniany zaprząg dla bydła roboczego;
2. ciężar, brzemię, niewola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;

(1.2) przen. coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów

(1.3) techn. urządzenie służące spinaniu, zwieraniu czegoś

(1.4) geogr. przest. przełęcz górska

(1.5) żegl. wzmocniona część kadłuba żaglowca, w której mocowany jest maszt;

(1.6) przest. jarzmo wołów: para wołów pociągowych

Wiktionary

- jarzmo (uprząż)
- jarzmo (elektrotechnika)
- jarzmo (do pomiarów własności magnetycznych)
- jarzmo (symbol)
- jarzmo mostowe
- jarzmo masztu
- mechanizm jarzmowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Woły chodzą w jarzmie.

(1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

(1.2) Wyzwólmy się spod jarzma niewoli!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjaʒmɔ, AS: i ̯ažmo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ujarzmienie n., ujarzmianie n., jarzmiciel mos.

:: zdrobn. jarzemko n.

czas. ujarzmiać ndk., ujarzmić dk.

przym. jarzmowy, jarzemny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|jarmo.

(1.2) ciężar, brzemię, niewola

(1.3) klamra

Wiktionary

# jarzmowy

przymiotnik od: jarzmo

SJP.pl

# jarznik

element lampy wyładowczej, w którym następuje wyładowanie elektryczne

SJP.pl

Jarznik – element lampy wyładowczej, w którym następuje wyładowanie elektryczne. Wykonany jest w postaci rurki ze szkła lub przezroczystej ceramiki. Wewnątrz znajdują się gazy i metale będące czynnikami święcącymi. W jarzniku zatopione są elektrody, pomiędzy którymi następuje wyładowanie.

Wikipedia

# jarzómbek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. młoda jarzębina

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jarzómbkowy

Wiktionary

# jarzómbkowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mający kolor owocu jarzębiny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarzómbek m.

Wiktionary

# jarzyć

1. potocznie: rozumieć, pojmować; kumać, czaić;
2. dawniej: zapalać, rozpalać ogień;
3. w gwarze uczniowskiej: palić papierosa;
4. jarzyć się:
a) żarząc się, świecić słabym blaskiem;
b) błyszczeć w jasnym świetle;
c) mienić się wieloma jaskrawymi barwami

SJP.pl

# jarzychna

jednoroczna roślina z rodziny ślazowatych, występująca w wielu gatunkach; korchorus, juta

SJP.pl

# jarzyna

jarzynka;
1. roślina zielna, której części używane są jako pożywienie; warzywo, zielenina;
2. jadalna część rośliny warzywnej; warzywo;
3. potrawa przygotowana z warzyw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) warzywo

(1.2) kulin. danie z jarzyn (1.1)

(1.3) daw. nasiona jarzyn (1.1)

(1.4) daw. roln. zboże jare

Wiktionary

- jarzyna – części roślin okopowych, które mogą być spożywane w stanie surowym i wyrastają podczas jednego okresu wegetacyjnego.
  - jarzyna – włoszczyzna
- Grzegorz Jarzyna – polski reżyser teatralny i telewizyjny
- Franciszek Jarzyna (1911–1999) – dziennikarz i działacz społeczno-kulturalny
- Jarzyna – pseudonim koszykarki Marzeny Głaszcz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie wiem, jak można jeść tylko jarzyny!

(1.1) Nawet wtedy, gdy ogólne warunki naturalne, przemysłowe i handlowe zostają spełnione, można uprawę jarzyn polnych polecić tylko w tym wypadku, gdy jest ona prowadzona umiarkowanie i jeśli do hodowli wybiera się takie rodzaje i gatunki, których zbiory nie przypadają równocześnie i to wtedy, kiedy rynek jest nimi przepełniony.

(1.4) Grunta pojałowiały, spustoszały lasy / I w polu tego roku zupełnie chybiło; / Po nizinach wymokło, na wzgórkach spaliło; / Siana i źdźbła nie będzie, toż samo z jarzyną; / Cieszyłem się przynajmniej cokolwiek oźminą, / Alić się dowiaduję z listów ekonoma, / Że i te nie omłotne, sama tylko słoma (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈʒɨ̃na, AS: i ̯ažỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jarzynowy, jarski, jarzenny, jary

rzecz. jarzynowa ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jarzynka

Wiktionary

# jarzyniak

potocznie:
1. nożyk do obierania warzyw;
2. sklep lub stragan z warzywami; jarzynowy, warzywniak, warzywny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sklep z jarzynami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarzynowa ż., jarzynka ż.

przym. jarzynowy

Wiktionary

# jarzyniarka

1. mechaniczna obieraczka do warzyw;
2. kobieta sprzedająca lub uprawiająca warzywa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mechaniczna lub elektryczna obieraczka do jarzyn

Wiktionary

# jarzyniarski

przymiotnik od: jarzyny

SJP.pl

# jarzynka

jarzyna;
1. roślina zielna, której części używane są jako pożywienie; warzywo, zielenina;
2. jadalna część rośliny warzywnej; warzywo;
3. potrawa przygotowana z warzyw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: jarzyna

(1.2) gotowy zestaw warzyw do przygotowania zupy sprzedawany w pęczkach

(1.3) przyprawa ze sproszkowanych, suszonych warzyw

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈʒɨ̃nka, AS: i ̯ažỹnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarzyniak m., jarzynówka ż., jarzynowa ż.

przym. jarzynowy

Wiktionary

# jarzynowa

potocznie: zupa jarzynowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulin. zupa z jarzyn, najczęściej różnych

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: jarzynowy

Wiktionary

#### Patrz:

jarzyna

#### Przykłady

(1.1) Mama zmusiła Jasia, żeby zjadł jeszcze trochę jarzynowej, mimo że wcale nie miał ochoty.

(2.1) Weź sobie jeszcze trochę sałatki jarzynowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jarzyna ż., jarzynka ż., jarzynówka ż., jarzyniak m.

przym. jarzynowy, jarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zupa jarzynowa, zupa warzywna, pot. jarzynówka

Wiktionary

# jarzynówka

1. błyszczka jarzynówka - motyl z rodziny sówek, którego gąsienice żywią się liśćmi roślin warzywnych; błyszczka gamma;
2. potocznie: zupa jarzynowa

SJP.pl

# jarzynowo-mięsny

jarzynowy i mięsny

SJP.pl

# jarzynowy

→ jarzyna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z warzywami, dotyczący warzyw

(1.2) kulin. przyrządzony z warzyw

(1.3) daw. związany z jarzynami, dotyczący jarzyn w ich pierwotnym znaczeniu

Wiktionary

#### Patrz:

jarzyna

#### Powiązane:

rzecz. jarzyna ż., jarzynka ż., jarzynowa ż., jarzynówka ż., jarzyniak m.

przym. jarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) warzywny

(1.2) warzywny

Wiktionary

# jarzyński

nazwisko

SJP.pl

# jarłyk

pisemne rozporządzenie władców tureckich i tatarskich, głównie chanów Złotej Ordy i chanów krymskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. adm. dekret władcy mongolskiego lub tatarskiego, który zawiera rozkazy dla książąt podbitych terenów bądź akt darowizny

Wiktionary

Jarłyk (ros. ярлык z tur. jarl-ek) – pismo dyplomatyczne; pisemne rozporządzenie lub przywilej dla władców podbitych ziem wydawane przez władców mongolskich.

Na podlegającej Złotej Ordzie Rusi jarłyk był formalnym potwierdzeniem oddania we władanie książętom ruskim ich ziemi. Jarłyki pisano przeważnie w języku ujgurskim, później w języku arabskim.

W Chanacie Krymskim był to dekret władcy tatarskiego kierowany do niewiernych, pisany zazwyczaj po turecku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Księstwa ruskie jako pierwsze w Europie posmakowały tatarskiej sztuki walki i niezwykłego sposobu rządzenia. Rządy te były nieobliczalne, okrutne, a o panowaniu decydował jarłyk, po który podległy książę ruski musiał jeździć do stolicy chana.

Wiktionary

# jaś

1. mała poduszka pod głowę; jasiek;
2. odmiana fasoli o białym ziarnie; jasiek;
3. ziarna tej fasoli; jasiek;
4. żartobliwie: głupi jaś - zastrzyk oszałamiający lub uśmierzający ból

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Jan

Wiktionary

- Jaś – popularne w Polsce zdrobnienie imienia Jan;
- jaś – jedna z odmian białej fasoli o dużych (ok. 3 cm długości) ziarnach; spotykana jest także odmiana o ziarnach nieco mniejszych, o nazwie „jaś karłowy”; zob. Piękny Jaś z Doliny Dunajca
- Jaś – tygodnik dla dzieci w wieku przedszkolnym;
- Jaś – fikcyjny bohater dowcipów i skeczy;
- Jaś Fasola – (ang. Mr. Bean) – brytyjski serial komediowy z R. Atkinsonem w roli tytułowej;
- Jaś – imię nadane zdobycznemu transporterowi opancerzonemu z okresu powstania warszawskiego w 1944, później przemianowanemu na Szary Wilk.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Daliśmy synkowi na imię Jaś, po moim dziadku Janku.

(1.1) Chciało się Zosi jagódek, / kupić ich za co nie miała, / Jaś ich miał pełen ogródek, / ale go prosić nie śmiała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäɕ, AS: i ̯äś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasiek mrz., Jan m., Janek mos., Jasiek mos., Janko mos., Janeczek mos., Jaśko mos., Jasio mos., Janusz mos., Jańcio mos., janusz mos.

przym. Jasiowy, Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jasiek, Janek, Janeczek, Jaśko, Jańcio

Wiktionary

# jasak

danina w naturze ściągana od ludów Powołża i Syberii przez miejscowych książąt, od XVII wieku przez urzędników carskich

SJP.pl

Jasak (ros. ясак) – rodzaj daniny pobieranej dla Imperium Rosyjskiego w naturze (w futrach i skórach) od rdzennej ludności Syberii i Kamczatki.

Wikipedia

# jasek

nazwisko

SJP.pl

# jaser

imię męskie

SJP.pl

# jasełka

szopka;
1. widowisko sceniczne lub kukiełkowe związane tematycznie z Bożym Narodzeniem;
2. kompozycja figuralna przedstawiająca narodzenie Chrystusa, wystawiana w kościele w okresie świąt Bożego Narodzenia; żłóbek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) widowisko o Bożym Narodzeniu wzorowane na średniowiecznych misteriach franciszkańskich;

(1.2) figurki przedstawiające postacie związane z narodzeniem Chrystusa, ustawiane w kościołach

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzieci ze szkoły podstawowej zaprezentowały rodzicom jasełka bożonarodzeniowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈsɛwka, AS: i ̯aseu̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jasełkowy

Wiktionary

# jasełkowość

jasełkowy charakter czegoś

SJP.pl

# jasełkowy

przymiotnik od: jasełka (np. dramat jasełkowy)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z jasełkami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasełka nmos.

Wiktionary

# jasia

1. mała poduszka pod głowę; jasiek;
2. odmiana fasoli o białym ziarnie; jasiek;
3. ziarna tej fasoli; jasiek;
4. żartobliwie: głupi jaś - zastrzyk oszałamiający lub uśmierzający ból

SJP.pl

# jasiak

nazwisko

SJP.pl

# jasiakiewicz

nazwisko

SJP.pl

# jasicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Jasicki – polski poeta, prozaik, publicysta, wydawca, animator kultury i sztuki
- Bronisław Jasicki – polski antropolog
- Zbigniew Jasicki – polski specjalista w dziedzinie sieci i układów elektroenergetycznych

Wikipedia

# jasiczek

nazwisko

SJP.pl

# jasiecki

nazwisko

SJP.pl

# jasieczek

zdrobnienie od: jasiek

SJP.pl

# jasiek

jaś;
1. mała poduszka pod głowę
2. odmiana fasoli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobnienie od Jan

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jasiek i Krystyna przyszli także i siedli na ławce, w kącie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jan m., Janina ż., Janka ż., Janek m., Jaś m., Janeczek m., jasiek mrz., Janko mos., Jasio mos., Jaśko mos.

przym. Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jaś, Janek, Janeczek

Wiktionary

# jasielski

przymiotnik od: Jasło

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Jasła, związany z Jasłem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Działamy tutaj zespołowo, bo więcej udaje się w ten sposób osiągnąć dla każdej ziemi: jasielskiej, krośnieńskiej, przemyskiej czy jarosławskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäˈɕɛlsʲci, AS: i ̯äśelsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jasło n., jaślanin mos., jaślanka ż.

Wiktionary

# jasień

gwarowo o jesionie; jasion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

## W Polsce

### Miejscowości i ich części

- Jasień – miasto,
- Jasień – część miasta Gdańsk,
- Jasień – część miasta Ustrzyki Dolne,
- Jasień – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Tłuchowo,
- Jasień – wieś w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Rogów,
- Jasień – kolonia w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie,
- Jasień – wieś w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Głuchów,
- Jasień – wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Lubochnia,
- Jasień – wieś w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Osjaków,
- Jasień – wieś w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Brzesko,
- Jasień – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Repki,
- Jasień – przysiółek wsi Czarna Sędziszowska w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski,
- Jasień – wieś w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka,
- Jasień – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Chmielnik,
- Jasień – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Łopuszno,
- Jasień – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Staszów,
- Jasień – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Czempiń.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wkrótce poszli spać, ale już leżąc, zaczęli się naradzać i jeszcze raz rozważać sprawę przyjazdu do Jasienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäɕɛ̇̃ɲ, AS: i ̯äśė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jasieński

Wiktionary

# jasieńczyk

nazwisko

SJP.pl

- Jasieńczyk – polski herb szlachecki
- Jasieńczyk – szczyt Beskidu Wyspowego
- Jasieńczyk – przysiółek wsi Przerwanki w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Pozezdrze

Wikipedia

# jasienianin

mieszkaniec Jasienia

SJP.pl

# jasienianka

mieszkanka Jasienia

SJP.pl

Jasienianka (Wojnarówka, Jasienna) – potok, lewy dopływ Białej o długości 13,35 km.

Źródła potoku znajdują się na wysokości około 490 m n.p.m. w miejscowości Jasienna. Spływa przez tę miejscowość w południowo-wschodnim kierunku. W sąsiedniej miejscowości Korzenna przyjmuje swój największy dopływ – potok Spólnik. Od tego miejsca zmienia kierunek na bardziej wschodni i płynie przez miejscowość Wojnarowa, gdzie uchodzi do Białej na wysokości 282 m.

Wikipedia

# jasienica

nazwisko

SJP.pl

W Polsce

- Jasienica – część miasta Police
- Jasienica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ziębice
- Jasienica – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
- Jasienica – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody
- Jasienica – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Jasienica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Jasienica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
- Jasienica – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jasienica
- Jasienica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
- Jasienica – część wsi Dębostrów w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Police
- Jasienica – część wsi Wieńkowo w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Police

Wikipedia

# jasienicki

przymiotnik od: Jasienica, Jasienica Dolna, Jasienica Rosielna

SJP.pl

# jasieniczanin

mieszkaniec wsi: Jasienica

SJP.pl

# jasieniczanka

mieszkanka wsi: Jasienica

SJP.pl

# jasieniec

roślina z rodziny dzwonkowatych o błękitnych lub białych kwiatach

SJP.pl

- jasieniec – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych

W Polsce

- Jasieniec – kolonia w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Puchaczów
- Jasieniec – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Trzciel
- Jasieniec – osada leśna wsi Jasieniec w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Trzciel
- Jasieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec
- Jasieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Głowaczów
- Jasieniec – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Krasnosielc
- Jasieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
- Jasieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka
- Jasieniec – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Pilica
- Jasieniec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Słupia
- Jasieniec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Kruklanki
- Jasieniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz

- Jasieniec – nieofic. przysiółek wsi Jaszczerek w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osiek

- Jasieniec – gmina
- Jasieniec – gromada
- Jasieniec– zamknięty przystanek kolejowy w Jasieńcu, w powiecie międzyrzeckim, w województwie lubuskim

- Jasieniec – dopływ rzeki Ner

Wikipedia

# jasieniecki

przymiotnik od: Jasieniec

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Michał Woyna Jasieniecki – polski urzędnik, poseł na Sejm
- Jan Woyna Jasieniecki – polski urzędnik, poseł na Sejm
- Konstanty Aleksander Woyna Jasieniecki – polski urzędnik, poseł na Sejm

Wikipedia

# jasieńko

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Jasieńko – polski inżynier budownictwa
- Stefan Jasieńko – polski inżynier chemik

Wikipedia

# jasieński

przymiotnik od: Jasień

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Anna Jasieńska (1838–1911) – polska pedagog, właścicielka pensji dla dziewcząt
- Baltazar Jasieński – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Bruno Jasieński (1901–1938) – polski poeta
- Feliks Jasieński (1861–1929) – polski krytyk i kolekcjoner sztuki
- Franciszek Ksawery Jasieński (1741–?) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Jerzy Jasieński (1913–2008) – polski pianista, krytyk i działacz muzyczny
- Ksawery Jasieński (ur. 1931) – polski spiker telewizyjny i radiowy
- Ludwik Jasieński (ur. 1800–?) – polski duchowny katolicki, dominikanin
- Mikołaj Wojciechowicz Jasieński (zm. przed 5 lutego 1600) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Mikołaj Jasieński (1732–1827) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Paweł Jasieński – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Paweł Jasieński – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Roman Jasieński (1873–1937) – polski wojskowy
- Stanisław Jasieński (1850–1929) – polski aktor, śpiewak i dekorator
- Stefan Jasieński (1914–1945) – polski wojskowy, cichociemny
- Władysław Jasieński (1921–2010) – polski artysta fotograf

Wikipedia

# jasiewicz

nazwisko

SJP.pl

Jasiewicz

- Adam Jasiewicz – polski botanik, profesor zwyczajny, wieloletni dyrektor Instytutu Botaniki Polskiej Akademii Nauk
- Jadwiga Jasiewicz – polska polonistka, nauczycielka, harcerka Szarych Szeregów; matka Jarosława Kaczyńskiego i Lecha Kaczyńskiego
- Kazimierz Jasiewicz – polski lekkoatleta, specjalizujący się w biegach sprinterskich
- Krzysztof Jasiewicz – polski historyk, politolog, ekonomista, pracownik naukowy Instytutu Studiów Politycznych PAN
- Eugeniusz Jasiewicz – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Virtuti Militari
- Ewa Jasiewicz – brytyjska dziennikarka polskiego pochodzenia, działaczka na rzecz obrony praw człowieka
- Hipolit Jasiewicz – polski pilot, sierżant WP, uczestnik I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej
- Jerzy Jasiewicz – major kawalerii Wojska Polskiego
- Romuald Jasiewicz – polski inżynier budownictwa wodnego
- Stanisław Jasiewicz – polski archeolog, muzeolog, konserwator zabytków i rzeźbiarz, uczestnik misji archeologicznych w Egipcie, Syrii i Sudanie
- Wincenty Jasiewicz – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
- Zbigniew Jasiewicz – polski etnolog

Wikipedia

# jasik

nazwisko

SJP.pl

Jasik (cyr. Јасик) – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Prnjavor. W 2013 roku liczyła 282 mieszkańców.

Wikipedia

# jasin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jasi lub z nią związany

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Jasin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin
- Jasin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz
- Jasin – dawna nazwa wsi Jasień w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń
- Jasin – dzielnica miasta Niemcza w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim

Wikipedia

# jasina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego nad Czarną Cisą;

Wiktionary

Jasina (ukr. Ясіня, Jasinia, węg. Kőrösmező, rum. Frasin, jid. ‏יאַסין‎ Jasin) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, w rejonie rachowskim.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jasiński

Wiktionary

# jasiniec

Jasiniec (do 1945 niem. Johanneshof) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Bogdaniec. Według danych z 2012 r. liczyła 76 mieszkańców. Miejscowość została założona w 1773 r. w ramach kolonizacji fryderycjańskiej – zagospodarowania tzw. łęgów warciańskich. Od 1945 r. leży w granicach Polski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

# jasiński

nazwisko

SJP.pl

Jasiński (forma żeńska: Jasińska; liczba mnoga: Jasińscy) – polskie nazwisko.

Osoby o nazwisku „Jasiński”:

- Adam Jasiński (zm. 1862) – polski duchowny katolicki, biskup
- Albin Jasiński (1880–1940) – generał brygady Wojska Polskiego
- Aleksander Jasiński (ujednoznacznienie)
- Aleksandra Jasińska-Kania (ur. 1932) – polska socjolog
- Andrzej Jasiński (ujednoznacznienie)
- Aniela Jasińska (1919–2006) – pisarka, dziennikarka radiowa
- Antoni Jasiński (1927–2006) – generał broni Wojska Polskiego
- Feliks Jasiński (1856–1899) – inżynier, jeden z pionierów teorii sprężystości
- Grzegorz Jasiński (ujednoznacznienie)
- Henryk Jasiński (ujednoznacznienie)
- Ignacy Jasiński (ujednoznacznienie)
- Jakub Jasiński (ujednoznacznienie)
- Janusz Jasiński – polski historyk
- Kazimierz Jasiński (ujednoznacznienie)
- Krzysztof Jasiński (ur. 1943) – reżyser, aktor, dyrektor Teatru Stu w Krakowie
- Marceli Jasiński (zm. 1867) – kompozytor
- Marek Jasiński (ujednoznacznienie)
- Marian Jasiński (1859–?) – tytularny generał brygady Wojska Polskiego
- Roman Jasiński (ujednoznacznienie)
- Sebastian Jasiński (ur. 1953) – ksiądz katolicki
- Stanisław Jasiński (ujednoznacznienie)
- Tomasz Jasiński (ujednoznacznienie)
- Tadeusz Jasiński (1926–1939) – uczestnik II wojny światowej (odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita))
- Władysław Jasiński (ujednoznacznienie)
- Wojciech Jasiński (ujednoznacznienie)
- Wiktor Jasiński (ur. 2000) – polski żużlowiec
- Wiesław Jasiński (ujednoznacznienie)
- Zbigniew Jasiński (ujednoznacznienie)

Wikipedia

# jasiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jasi lub z nią związany

SJP.pl

Jasiny – część wsi Komarowo w Polsce, położonej w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów.

Osada założona w 2 poł. XVIII w., znajdował się tu cmentarz ewangelicki.Obecnie znajduje się tutaj kilka domów mieszkalnych oraz firmy drobiarskie i szklarnie. Okolice to tereny leśne oraz pastwiska. Nieopodal wsi znajdują się kopce i doły, gdzie w czasach niemieckich prawdopodobnie wydobywano żwir. Jasiny leżą niedaleko drogi prowadzącej z Goleniowa do Lubczyny.

Wikipedia

# jasio

zdrobnienie od: Jan (imię męskie); Jaś, Jasiek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Jan

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bruno pojechał z Jasiem na narty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jan mos., Jaś mos., Jasiek mos., Jaśko mos., Janko mos.

przym. Jasiowy, Janowy

Wiktionary

# jasion

regionalnie: jesion; jasień

SJP.pl

Jasion – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Żarnów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Serca NMP w Machorach.

Wikipedia

# jasionek

nazwisko

SJP.pl

# jasionka

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Jasionka – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Parczew
- Jasionka – część wsi Skórka w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew
- Jasionka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Jasionka – przysiółek wsi Krzywa w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Sękowa
- Jasionka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Zbuczyn
- Jasionka – część wsi Blizne w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Jasienica Rosielna
- Jasionka – część wsi Krzątka w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Majdan Królewski
- Jasionka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla
- Jasionka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Trzebownisko
- Jasionka – część wsi Krzewata w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Olszówka

Wikipedia

# jasionów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

W Polsce

- Jasionów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Trzebiel
- Jasionów – przysiółek wsi Olszówka w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
- Jasionów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Haczów
- Jasionów – część wsi Huta Poręby w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Nozdrzec
- Jasionów – gromada

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jasionowski

Wiktionary

# jasionówecki

przymiotnik od: Jasionówka

SJP.pl

# jasionówka

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Jasionówka – część miasta Dąbrowa Białostocka
- Jasionówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Jasionówka

## Inne

- Jasionówka – gmina wiejska
- Jasionówka – dawna gromada

Wikipedia

# jasionowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Jasionowski – polski prawnik, działacz studencki i dyplomata
- Hubert Jasionowski – polski artysta fotograf
- Ignacy Jasionowski – polski samorządowiec, urzędnik i leśnik
- Maksymilian Jasionowski – polski pisarz ludowy, działacz społeczny i narodowy, publicysta

Wikipedia

# jasionowy

→ jasion (przestarzale); jesionowy

SJP.pl

# jasiowie

Jaś z małżonką; Jasio z małżonką

SJP.pl

# jasiowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jasia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ktoś ukradł Jasiowego górala.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jasio mos., Jaśko mos., Jaś mos., jasiek mrz.

przym. Jaśkowy, Janowy

Wiktionary

# jasiołda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi, lewy dopływ Prypeci;

Wiktionary

Jasiołda – rzeka na Białorusi, lewy dopływ Prypeci.

Ma długość 242 km, powierzchnia dorzecza 5430 km².

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) hist. war. Jesiołda

Wiktionary

# jasir

imię męskie

SJP.pl

# jasiukiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Jasiukiewicz – białoruski wioślarz
- Jan Jasiukiewicz – polski samorządowiec i działacz społeczny
- Stanisław Jasiukiewicz – polski aktor
- Zbigniew Jasiukiewicz – polski siatkarz oraz lekkoatleta, olimpijczyk

Wikipedia

# jasiulewicz

nazwisko

SJP.pl

# jasiunia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Janina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poproś Jasiunię, żeby tu przyszła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäˈɕü̃ɲa, AS: i ̯äśü̃ńa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jasia, Janka, Janeczka, Jaśka

Wiktionary

# jasiyń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dendr. jesion

Wiktionary

# jaśka

jaś;
1. mała poduszka pod głowę
2. odmiana fasoli

SJP.pl

# jaski

przymiotnik od: Jassy (miasto w północno-wschodniej Rumunii)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Jassami, dotyczący Jass, pochodzący z Jass

Wiktionary

W Polsce

- Jaski – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
- Jaski – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
- Jaski – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Mońki

- Jaski – przystanek osobowy we wsi Jaski, w powiecie radzyńskim, w województwie lubelskim

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Jassy nmos.

Wiktionary

# jaskier

rodzaj z rodziny jaskrowatych obejmujący ponad 400 gatunków, w Polsce rośnie kilkadziesiąt gatunków, m.in. jaskier płomieńczyk czy jaskier polny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ranunculus|ref=tak., liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju jaskier (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Nasze jaskry zwiędły!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjasʲcɛr, AS: i ̯asʹḱer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskrowate nmos., jaskrowce nmos.

przysł. jaskrawo

Wiktionary

# jaskiernia

nazwisko

SJP.pl

# jaśkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Jaśkiewicz – nazwisko polskie. Pochodzi od imienia Jan, które to imię jest rdzeniem jednej z najliczniejszych grup polskich nazwisk (liczącej ponad 300 różnych form). Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 8039 osób. Blisko 70% osób noszących to nazwisko mieszka w południowej połowie kraju.

Wikipedia

# jaskinia

próżnia, pustka w skale lub system takich próżni dostępnych dla człowieka, powstałych w sposób naturalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

(1.2) przen. miejsce nielegalnych lub występnych zgromadzeń

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sklepienie jaskini pokrywały gęsto stalaktyty.

(1.2) Las Vegas uważa się za największą jaskinię hazardu na świecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈsʲcĩɲa, AS: i ̯asʹḱĩńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskiniowiec m., jaskiniec m.

przym. jaskiniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pieczara, grota

Wiktionary

# jaskiniowiec

człowiek zamieszkujący jaskinie w epoce przedhistorycznej; człowiek pierwotny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. człowiek jaskiniowy, wczesny człowiek mieszkający w jaskini

(1.2) książk. przen. człowiek niewychowany, zachowujący się w sposób prostacki

Wiktionary

Człowiek jaskiniowy, jaskiniowiec, troglodyta – popularna stylizowana wizja wyglądu i zachowania wczesnych ludzi czy hominidów. Termin jest czasem używany potocznie w odniesieniu do neandertalczyków lub Homo sapiens fossilis ery paleolitycznej, chociaż popularne opisy jaskiniowców są zwykle znacznie nieścisłe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯asʹḱĩńovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskinia ż.

przym. jaskiniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) troglodyta

(1.2) bamber, burak, barbarzyńca, burek, cham, chamidło, chamisko, chamskie nasienie, chamuś, gbur, gburzysko, grubianin, kałmuk, nieokrzesaniec, ordynus, parobas, plebejusz, prostak, prymityw, troglodyta, żłób, gw-pl|Lwów|ćmok.

Wiktionary

# jaskiniowy

przymiotnik od: jaskinia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zamieszkujący jaskinię, związany z jaskinią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskinia ż., jaskiniowiec m.

Wiktionary

# jaskinioznawca

specjalista zajmujący się budową i pochodzeniem jaskiń; speleolog

SJP.pl

# jaskinioznawstwo

dział geologii zajmujący się budową i pochodzeniem jaskiń; speleologia

SJP.pl

# jaśko

1. zdrobnienie od: Jan (imię męskie);
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała, regionalna forma męskiego imienia Jan

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do otwartej walizy wrzuca Jaśko przywiezione prezenty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jan m., Jaś m., Jasiek m., Janko m., Janeczek m., Jasio mos.

przym. Jaśkowy, Jasiowy, Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jaś, Jasiek, Janeczek

Wiktionary

# jaskólak

gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

Jaskólak (Elanoides forficatus) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Elanoides. Występuje w Ameryce Północnej i Południowej – od południowo-wschodnich wybrzeży Stanów Zjednoczonych i północnego Meksyku po północną Argentynę. Północnoamerykańskie populacje migrują na zimowiska do Ameryki Południowej.

Wikipedia

# jaskolica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. glistnik jaskółcze ziele

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskɔˈlʲit͡sa, AS: i ̯askolʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) jaskółka

Wiktionary

# jaskólnik

przedstawiciel podrodziny ptaków z rodziny jaskółkowatych

SJP.pl

# jaskólniki

podrodzina ptaków z rodziny jaskółkowatych

SJP.pl

Jaskólniki (Pseudochelidoninae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae).

Wikipedia

# jaskólski

nazwisko

SJP.pl

## Nazwiska

Jaskólski – polskie nazwisko szlacheckie.

- Jakub Jaskólski (zm. 1942) – urzędnik
- Jakub Jaskólski (ur. 1989) – hokeista
- Jan Jaskólski (ur. 1939) – polski lekkoatleta
- Lucjan Jaskólski (1930–2022) – polski działacz państwowy, wiceminister handlu wewnętrznego i usług
- Łukasz Jaskólski (ur. 1777) – żołnierz, uczestnik wojen napoleońskich i powstania listopadowego
- Mariusz Jaskólski (ur. 1952) – polski chemik
- Mariusz Stanisław Jaskólski (zm. 1683) – dyplomata, polityk, wojskowy.
- Michał Jaskólski – polski prawnik, historyk doktryn politycznych i prawnych
- Stanisław Jaskólski (ur. 1931, zm. 2018) – polski informatyk
- Władysław Jaskólski – major wojska polskiego
- Wojciech Jaskólski – towarzysz pancerny, pułkownik piechoty wojsk koronnych, starosta stuliński i krzemieńczucki

Wikipedia

# jaskot

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Jaskot:

- Andrzej Jaskot – polski piłkarz
- Kazimierz Jaskot – polski pedagog
- Norbert Jaskot – polski szermierz, olimpijczyk
- Wojciech Jaskot – polski urzędnik, dyplomata

Wikipedia

# jaśkowiak

nazwisko

SJP.pl

- Jacek Jaśkowiak (ur. 1964) – prezydent miasta Poznania od 2014
- Joanna Jaśkowiak (ur. 1965) – notariusz, posłanka na Sejm IX kadencji
- Franciszek Jaśkowiak (1903–1983) – poznański działacz społeczny promujący turystykę i ochronę przyrody

Wikipedia

# jaśkowice

W Polsce

- Jaśkowice – część miasta Orzesze
- Jaśkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skawina
- Jaśkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
- Jaśkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Prószków
- Jaśkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Zbrosławice
- Jaśkowice – gromada
- Jaśkowice – dawna gmina

Wikipedia

# jaśkowie

zdrobnienie od: Jan (imię męskie); Jaś, Jasio

SJP.pl

# jaśkowiec

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dominik Jaśkowiec – polski samorządowiec i politolog
- Sylwia Jaśkowiec – biegaczka narciarska

Wikipedia

# jaskowski

nazwisko

SJP.pl

# jaśkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaśka lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jaśka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jaśkowy samochód stoi zaparkowany przed remizą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaśko mos., jasiek mrz.

przym. Jasiowy, Janowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jankowy

Wiktionary

# jaskóła

nazwisko

SJP.pl

# jaskółczak

rodzaj ptaków z rodziny jaskółkowatych

SJP.pl

# jaskółczątko

młode jaskółki; jaskółczę

SJP.pl

# jaskółczę

młode jaskółki; jaskółczątko

SJP.pl

# jaskółczy

1. związany z jaskółką, dotyczący jaskółki;
2. jaskółcze ziele - trujący chwast o żółtych kwiatach; glistnik

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla jaskółki; dotyczący, odnoszący się do jaskółki (o ptaku)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈskuwt͡ʃɨ, AS: i ̯askuu̯čy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskółka ż., jaskółeczka ż.

Wiktionary

# jaskołd

nazwisko

SJP.pl

# jaskółeczka

zdrobnienie od: jaskółka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: jaskółka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Małe jaskółeczki otwierały radośnie swe dzióbki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskuˈwɛt͡ʃka, AS: i ̯askuu̯ečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskółka ż., Jaskólski m., Jaskólska ż.

przym. jaskółczy

Wiktionary

# jaskółka

niewielki ptak wędrowny z rodziny jaskółkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Hirundo|ref=tak., owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

(1.2) daw. najwyższy balkon w teatrze;

(1.3) daw. męski żakiet o połach przypominających ogon jaskółki (1.1)

(1.4) próbny egzemplarz jakiegoś wydawnictwa

(1.5) jedna z figur akrobacyjnych m.in. w jeździe figurowej na lodzie

Wiktionary

Jaskółkowate (Hirundinidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), do której należy ponad 80 gatunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od kilku tygodni męczył domowników nieustannym dopytywaniem: czy jaskółki już przyleciały, czy akacja rozwinęła się; czy bez zakwitł?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈskuwka, AS: i ̯askuu̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskółeczka ż.

przym. jaskółczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|lasztówka.; gw-pl|Górny Śląsk|jaskołka.

(1.2) paradyz

(1.3) żakiet; gw-pl|Górny Śląsk|szaket, szakiet.

Wiktionary

# jaskółkowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

Jaskółkowate (Hirundinidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), do której należy ponad 80 gatunków.

Wikipedia

# jaskółkowaty

o cechach jaskółkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# jaskółkowy

przymiotnik od: jaskółka

SJP.pl

# jaskra

przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym; glaukoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: jaskier

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jaskra może powodować ostre bóle i pogarszać widzenie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. jaskrawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) glaukoma

Wiktionary

# jaskrawić

jaskrawić się - odbijać się jaskrawo od tła

SJP.pl

# jaskrawiej

stopień wyższy od przysłówka: jaskrawo

SJP.pl

# jaskrawizna

właściwość tego, co jest przesadnie jaskrawe; także sama ta rzecz

SJP.pl

# jaskrawo

przysłówek sposobu

(1.1) dając intensywny, jasny kolor

(1.2) rażąc w oczy

(1.3) w sposób bardzo oczywisty; mocno uwydatniając

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskier mrz., jaskra ż., jaskrawizna ż., jaskrawościomierz mrz., jaskrawość ż., jaskrzyca ż., jaskrzyn mrz.

czas. jaskrawić się ndk., jaskrawieć ndk., przejaskrawiać ndk.

przym. jaskrawy

przysł. jaskrawie

przedr. jaskrawo-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) przest. jaskrawie

(1.3) dobitnie, wyraziście

Wiktionary

# jaskrawobiały

biały o jaskrawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) biały o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Te ciemne kształty na tle jaskrawobiałej ściany dobrze wyglądają.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔˈbʲjawɨ, AS: i ̯askravobʹi ̯au̯y

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śnieżnobiały

Wiktionary

# jaskrawoczerwony

czerwony o jaskrawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czerwony o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego jaskrawoczerwone motywy tak was chwytają za serca?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: i ̯askravočervõny

Wiktionary

# jaskrawofioletowy

fioletowy o jaskrawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fioletowy o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żele fluorescencyjne – świecą na skórze i włosach, przede wszystkim w świetle ultrafioletowym. Dostępne w dwóch kolorach: jaskrawożółtym i jaskrawofioletowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: i ̯askravofʹi ̯oletovy

Wiktionary

# jaskrawoniebieski

niebieski o jaskrawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niebieski o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: i ̯askravõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

# jaskrawopomarańczowy

pomarańczowy o jaskrawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pomarańczowy o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: i ̯askravopõmarãĩ ̯ṇčovy

Wiktionary

# jaskrawordzawy

rdzawy o jaskrawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rdzawy o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔrˈd͡zavɨ, AS: i ̯askravorʒavy

Wiktionary

# jaskraworóżowy

różowy o jaskrawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To musiało wyglądać okropnie, jarmarczny, czerwony znaczek w czarne kropki na jaskraworóżowym swetrze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔruˈʒɔvɨ, AS: i ̯askravoružovy

Wiktionary

# jaskraworudy

rudy o jaskrawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rudy o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W drzwiach w towarzystwie policjantki staje kobieta o jaskraworudych włosach związanych gumką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔˈrudɨ, AS: i ̯askravorudy

Wiktionary

# jaskrawość

→ jaskrawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzymiotnikowy od|jaskrawy.

Wiktionary

#### Patrz:

jaskrawy

#### Powiązane:

przym. jaskrawy

przysł. jaskrawo

Wiktionary

# jaskrawościomierz

miernik jaskrawości barw powierzchni, np. tkanin, ścian, ekranów telewizorów, wyświetlaczy LCD, itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. przyrząd służący do pomiaru luminancji powierzchni, które emitują lub odbijają światło

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔɕˈt͡ɕɔ̃mʲjɛʃ, AS: i ̯askravośćõmʹi ̯eš

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jaskrawość.

Wiktionary

# jaskrawozielony

zielony o jaskrawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oglądałyśmy dziś takie jaskrawozielone ciuszki, ale nie było nic ciekawego.

(1.1) W okresie godowym dorosłe samce mają turkusowoniebieskie podgardle, a kolor ich grzbietu staje się bardziej jaskrawozielony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: i ̯askravoźelõny

Wiktionary

# jaskrawożółty

żółty o jaskrawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żółty o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy słyszę tę muzykę, przed oczami mam ferię jaskrawożółtych reflektorów na koncercie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔˈʒuwtɨ, AS: i ̯askravožuu̯ty

Wiktionary

# jaskrawszy

stopień wyższy od przymiotnika: jaskrawy

SJP.pl

# jaskrawy

1. o kolorze: jasny i bardzo intensywny, np. jaskrawa biel; ostry, rażący, żywy, wściekły, krzykliwy;
2. mający jasny i bardzo intensywny kolor, np. jaskrawy garnitur;
3. o świetle, blasku: rażący oczy, np. jaskrawe oświetlenie;
4. świecący mocnym i rażącym w oczy światłem, np. jaskrawa żarówka;
5. bardzo wyraźny, oczywisty, np. jaskrawe kłamstwo; dobitny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o kolorze: intensywny

(1.2) o przedmiocie: mający intensywny kolor

(1.3) o świetle: mocno świecący, rażący oczy

(1.4) przen. bardzo wyraźny, dobitny; skrajny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Płaski krążek ziemi przykryje mleczny, mgielny klosz. Światło będzie jaskrawe i doskonale rozproszone.

(1.4) Przeciwieństwo między Leibnizem a Spinozą jest jaskrawe, chociaż obydwaj są racjonalistami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jasˈkravɨ, AS: i ̯askravy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskrawość ż.

przysł. jaskrawo

Wiktionary

# jaskrowate

rodzina roślin dwuliściennych, prawie wyłącznie zielnych, obejmująca około 2000 gatunków zamieszkujących głównie obszary umiarkowane półkuli północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Ranunculaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu jaskrowców;

Wiktionary

Jaskrowate (Ranunculaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu jaskrowców (Ranunculales). Liczy ok. 60 rodzajów i ok. 2,5 tysiąca gatunków (w Polsce ok. 75 gatunków). Występują one głównie w klimacie umiarkowanym i chłodnym na półkuli północnej, często w górach, stosunkowo rzadko w strefie równikowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W obrębie rodziny jaskrowatych wyróżnia się pięć podrodzin.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskier mrz., jaskrowce lm. nmos.

Wiktionary

# jaskrowaty

o cechach jaskrowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# jaskrowce

rząd roślin okrytonasiennych obejmujący ponad 4400 gatunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Ranunculales|Dumort.|ref=tak., rząd roślin należący do klasy okrytonasiennych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Knieć błotną zalicza się do jaskrowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaskier mrz., jaskrowate lm. nmos.

Wiktionary

# jaskrowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

SJP.pl

# jaskrowy

1. przymiotnik od: jaskier;
2. przymiotnik od: jaskra

SJP.pl

# jaskrzyca

1. dawniej: jaskra, groźna choroba oczu
2. roślina z rodziny jaskrowatych

SJP.pl

# jaskrzyn

roślina z rodziny złożonych

SJP.pl

Jaskrzyn, szczęstka (Felicia Cass.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 85–87 gatunków. Większość występuje w południowej Afryce (zwłaszcza w Kraju Przylądkowym), nieliczne sięgają na północ do środkowej Afryki, a jeden rośnie także na Półwyspie Arabskim.

Wikipedia

# jaskulski

nazwisko

SJP.pl

# jaskuła

nazwisko

SJP.pl

# jaślanin

mieszkaniec Jasła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jasła

(1.2) osoba pochodząca z Jasła, urodzona w Jaśle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znam jaślan wypoczywających rok w rok nad Bałtykiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jasło n.

:: fż. jaślanka ż.

przym. jasielski

Wiktionary

# jaślanka

mieszkanka Jasła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jasła

(1.2) kobieta pochodząca z Jasła, urodzona w Jaśle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jaślankom znowu udało się pokonać sanoczanki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jasło n.

:: fm. jaślanin mos.

przym. jasielski

Wiktionary

# jaślinek

roślina górska z rodziny pierwiosnkowatych; urdzik

SJP.pl

Urdzik karpacki (Soldanella carpatica), zwyczajowo nazywany jaślinkiem – gatunek rośliny należący do rodziny pierwiosnkowatych. Jest endemitem zachodniokarpackim. Występuje głównie w Tatrach i na Babiej Górze, za to jest tam bardzo pospolity. Nieliczne stanowiska znajdują się także na Pilsku, Policy, w Gorcach i w Pieninach.

Wikipedia

# jaśliski

przymiotnik od: Jaśliska

SJP.pl

# jaśmin

1. roślina należąca do rodziny oliwkowatych, występująca w wielu gatunkach; jaśminowiec;
2. kwiat tej rośliny;
3. jaśmin wielkolistny - jeden z gatunków jaśminowca, pochodzący z Azji krzew o wonnych kwiatach; jaśminek wielkolistny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Jasminum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (nazwa systematyczna|Oleaceae|ref=tak.);

(1.2) pnącze lub krzew z rodzaju jaśmin (1.1)

(1.3) kwiat jaśminu (1.2)

(1.4) rzad. perfum o zapachu kwiatów jaśminu (1.2)

Wiktionary

Jaśmin, jaśminek (Jasminum L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych. Obejmuje ok. 200 gatunków. Występują one w strefie międzyzwrotnikowej Afryki, Azji i Australii, sięgając do stref umiarkowanych w południowej Afryce i Australii oraz w rejonie Kaukazu i wschodnich Chin. Rosną zwykle w formacjach zaroślowych. Ich wonne, zwykle słodko pachnące kwiaty są zapylane przez owady.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Intensywny zapach jaśminu napełniał pokój.

(1.3) W wazonie stały wonne jaśminy.

(1.4) Łoże skropiła jaśminem i zaciągnęła kotary.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäɕmʲĩn, AS: i ̯äśmʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaśminowiec mrz., jaśminówka ż., Jaśmina ż., Jaśminka ż.

przym. jaśminowy, jaśminowaty, jaśminowcowy

przysł. jaśminowo

Wiktionary

# jaśmina

imię żeńskie

SJP.pl

Jaśmina – imię żeńskie, wywodzące się od pers. ‏یاسمن‎‎ (jāsämin), od którego pochodzi słowo jaśmin. Do Polski trafiło na nieco szerszą skalę za pośrednictwem języka angielskiego i być może niemieckiego (w którym to języku imię to jest z kolei identyfikowane jako współczesne, stanowiące wynik wpływów angielskich i francuskich). Z drugiej strony, nadanie imienia Jaśmina w Polsce odnotowano już w latach dwudziestych XX wieku.

Wikipedia

# jaśminek

jaśminek wielkolistny - jeden z gatunków jaśminowca, pochodzący z Azji krzew o wonnych kwiatach; jaśmin wielkolistny

SJP.pl

# jaśmininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaśminy lub z nią związany

SJP.pl

# jaśminowaty

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający jaśmin

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaśmin, jaśminowate

przym. jaśminowy

Wiktionary

# jaśminowiec

rodzaj z rodziny hortensjowatych, obejmuje około 70 gatunków krzewów z Eurazji i Ameryki Północnej oraz środkowej; liczne gatunki i odmiany pospolite w Polsce jako rośliny ozdobne, zwane błędnie jaśminami

SJP.pl

Jaśminowiec (Philadelphus L.) – rodzaj krzewów z rodziny hortensjowatych. Obejmuje 45 gatunków. Najwięcej z nich rośnie w Azji wschodniej od Himalajów po Japonię, liczne rosną także w Ameryce Północnej (od Ameryki Centralnej po Kolumbię Brytyjską). Jeden gatunek – jaśminowiec wonny P. coronarius występuje w rejonie Kaukazu i południowo-wschodniej Europy. Zasiedlają różne siedliska – tereny skaliste i półpustynne, lasy świetliste i luki w lasach wilgotnych. Pachnące kwiaty zapylane są przez owady.

Wikipedia

# jaśminowy

przymiotnik od: jaśmin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od jaśmin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjäɕmʲĩˈnɔvɨ, AS: i ̯äśmʹĩnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaśmin m.

przym. jaśminowaty

Wiktionary

# jasmon

nienasycony keton, bezbarwna ciecz o zapachu jaśminu występująca w niektórych roślinnych olejkach eterycznych, otrzymywana także syntetycznie, używana w przemyśle perfumeryjnym

SJP.pl

Jasmon – naturalny organiczny związek chemiczny uzyskiwany z oleju z kwiatów jaśminu. Kolor od bezbarwnego do bladego żółtego; ciecz ma woń jaśminu. Jasmon może występować w dwóch izomerycznych formach różniących się geometrią wokół podwójnego wiązania łańcucha pentenylu: cis-jasmon i trans-jasmon. Naturalny ekstrakt zawiera tylko formę cis, przy czym materiał syntetyczny jest często mieszaniną zawierającą obie formy z przewagą formy cis.

Wikipedia

# jasmonowy

przymiotnik od: jasmon

SJP.pl

# jasmundzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jasmundem, dotyczący Jasmundu (półwyspu na wyspie Rugii)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jasmund m.

Wiktionary

# jasnawy

trochę jasny, niezupełnie jasny

SJP.pl

# jasne

potocznie: porcja (kufel) jasnego piwa

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …wyrażający aprobatę, potwierdzenie wcześniejszej wypowiedzi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) porcja jasnego piwa

forma przymiotnika.

(3.1) M., B. i W. lp. n. i lm. nmos. od: jasny

Wiktionary

Miejscowość na Ukrainie

- Jasne – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie brzeżańskim
- Jasne – osiedle w obwodzie winnickim, w rejonie czerniweckim
- Jasne – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie hoszczańskim
- Jasne – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie lubomelskim
- Jasne – osiedle na Ukrainie, w Autonomicznej Republice Krymu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) No jasne, że na was poczekamy!

(2.1) Kelner, jedno jasne z nalewaka, proszę!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasność ż., jasnota ż.

czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

przym. jaśniutki, jasny

przysł. jasno

temsłow. jasno-

Wiktionary

# jaśnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. jasność, światło dzienne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjäɕɲa, AS: i ̯äśńa

Wiktionary

# jaśnie

pierwsza część tytułów i zwrotów grzecznościowych używanych dawniej w stosunku do osób wysoko postawionych w hierarchii społecznej, arystokracji, możnych, rzadziej szlachty

SJP.pl

# jaśnieć

1. stawać się jasnym lub jaśniejszym;
2. wydawać jasne światło;
3. być wyraźnie widocznym;
4. wyróżniać się czymś pozytywnym;
5. wyrażać pozytywne cechy, emocje; promieniować, emanować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zajaśnieć)

(1.1) dawać wyraźnie jasny blask

(1.2) odbijać światło; być widocznym, pełnym blasku

(1.3) przen. być wyraźnie widocznym ze względu na swoje zalety

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zjaśnieć)

(2.1) tracić natężenie barwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdyż jak błyskawica pojawia się od wschodu i jaśnieje aż na zachód, tak będzie z przyjściem Syna człowieczego.

(1.2) Błękit nieba jaśniał niczym szafir.

(1.3) Warszawa radowała się, gwarzyła, jaśniała.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasność ż., jasnota ż., jaśnienie n., jasne n.

czas. zajaśnieć dk.

przym. jasny, jaśniejący

przysł. jasno, jaśnie

wykrz. jasne

temsłow. jasno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) promienieć, świecić

(1.2) błyszczeć, pałać, świecić, świecić się

(1.3) promieniować

(2.1) blednąć, płowieć

Wiktionary

# jaśniej

stopień wyższy od przysłówka: jasno

SJP.pl

Jaśniej – pierwszy singel Krzysztofa Zalewskiego promujący drugi album pt. Zelig. To energiczna piosenka przeciwko przeciętności, proklamująca kreatywność dającą dobro wspólne. Refren stanowi przekaz na przyszłość ("dla po nas pokoleń zrobimy jaśniej"), przy końcu utworu zaśpiewany przez chórek dziecięcy.

Wikipedia

# jaśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jasny

SJP.pl

# jaśniepan

1. przestarzale o arystokracie;
2. ironicznie o zarozumialcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. iron. człowiek z wyższych sfer lub mający zbyt duże mniemanie o sobie

(1.2) daw. człowiek z wyższych sfer

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Daj spokój, ten jaśniepan zwykłego chleba nie je, tylko paryskie bułki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäɕˈɲɛpãn, AS: i ̯äśńepãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaśniepaństwo n., jaśniepańskość ż.

:: fż. jaśniepani ż.

przym. jaśniepański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jaśnie pan

Wiktionary

# jaśniepani

jaśniepanna;
1. przestarzale o arystokratce;
2. ironicznie o zarozumiałej kobiecie

SJP.pl

# jaśniepanna

jaśniepani;
1. przestarzale o arystokratce;
2. ironicznie o zarozumiałej kobiecie

SJP.pl

# jaśniepańskość

→ jaśniepański

SJP.pl

#### Patrz:

jaśniepański

# jaśniepaństwo

wyniosły sposób bycia przypisywany jaśniepanom, ludziom zarozumiałym lub z wyższych sfer; zarozumialstwo

SJP.pl

# jaśniewski

nazwisko

SJP.pl

# jaśniście

→ jaśnisty

SJP.pl

#### Patrz:

jaśnisty

# jaśnisty

1. gwarowo: jaśniejący, błyszczący, świecący;
2. potocznie: przeklęty, cholerny

SJP.pl

# jaśniuteńki

zdrobnienie od: jasny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: jasny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kolor wody przeszedł z ciemnego szmaragdu w jaśniuteńki błękit, a tu i ówdzie pode mną białymi plamami piasku prześwitywać poczęło dno.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjäɕɲuˈtɛ̃ɲci, AS: i ̯äśńutẽńḱi

Wiktionary

# jaśniuteńko

przysłówek

(1.1) rzad. bardzo jasno

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wtenczas na polu robiło się jaśniuteńko. Nie było to nijakie półświatło, ale jasność taka, jakby już było daleko na dzień.

Wiktionary

# jaśniutki

zdrobnienie od: jasny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: jasny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potem potrząsnęła nieporządną grzywą jaśniutkich jak słoma włosów, nieposłusznymi pasemkami spadających na brwi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jäɕˈɲutʲci, AS: i ̯äśńutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jasny

rzecz. jasnota ż., jasność ż., jasne n.

przysł. jasno

wykrz. jasne

Wiktionary

# jasno

przysłówek sposobu

(1.1) z dużą ilością światła

(1.2) w jasnym odcieniu

(1.3) książk. w sposób zrozumiały, oczywisty

(1.4) książk. w sposób zdecydowany, stanowczy

(1.5) książk. beztrosko, pogodnie, radośnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy się obudziła, na dworze było już zupełnie jasno.

(1.2) Czemu tak jasno się malujesz? Wcale nie widać, że masz makijaż.

(1.3) Dopiero brat jasno wytłumaczył mu to zadanie.

(1.4) Postawiła sprawę jasno: albo wódka, albo ona.

(1.5) Odkąd znalazł pracę, jasno patrzył w przyszłość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjasnɔ, AS: i ̯asno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasność ż., jasnota ż., jaśnienie n., objaśnianie n., objaśnienie n., wyjaśnianie n., wyjaśnienie n., rozjaśnianie n., rozjaśnienie n., Jasna ż., jasne n.

czas. jaśnieć ndk., objaśniać ndk., objaśnić dk., wyjaśniać ndk., wyjaśnić dk., rozjaśnić dk.

przym. jasny, jaśniutki

przysł. jaśnie

temsłow. jasno-

wykrz. jasne

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) prosto, wyraźnie, przejrzyście, zrozumiale

(1.5) pogodnie

Wiktionary

# jasno-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na jasny odcień lub małą intensywność określonej barwy

(1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na jasną barwę tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjasnɔ, AS: i ̯asno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasność ż., jasnota ż., jasne n.

czas. jaśnieć

przym. jasny

przysł. jasno

wykrz. jasne

Wiktionary

# jasnoamarantowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor amarantowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

# jasnobeżowy

beżowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) beżowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pół godziny później obejmują nas miękkie, pokryte jasnobeżową, perforowaną skórą fotele lexusa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbɛˈʒɔvɨ, AS: i ̯asnobežovy

Wiktionary

# jasnobiały

lśniąco biały

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) lśniącej białości, lśniąco biały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈbʲjawɨ, AS: i ̯asnobʹi ̯au̯y

Wiktionary

# jasnoblond

o kolorze włosów: bardzo jasny

SJP.pl

# jasnobrązowy

brązowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kolor brązowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skrzydła przednie samca są szare z widocznymi białoszarymi punktami na całej powierzchni i zaokrąglonym wierzchołku. Ich strzępina i użyłkowanie są nieco ciemniejsze w przeciwieństwie do tylnych podłużnych, jasnobrązowych, matowych skrzydeł o jaśniejszej strzępinie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: i ̯asnobrõũ̯zovy

Wiktionary

# jasnobrewy

mający jasne brwi

SJP.pl

# jasnobrunatny

brunatny o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) brunatny o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pączki nie są zwykłym smakołykiem. Jasnobrunatne, kuliste z jaśniejszą obrączką, delikatne, nadziane konfiturą z róży.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbrũˈnatnɨ, AS: i ̯asnobrũnatny

Wiktionary

# jasnobursztynowy

bursztynowy o jasnym odcieniu; bladobursztynowy

SJP.pl

# jasnobułany

o koniu: bułany o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnobłękitny

błękitny o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor błękitny o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: i ̯asnobu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary

# jasnoczerwony

czerwony o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w kolorze czerwonym o niezbyt intensywnym nasyceniu / odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tamta jasnoczerwona bluzka podobała mi się bardziej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: i ̯asnočervõny

Wiktionary

# jasnoczułki

kołowatek jasnoczułki - gatunek błonkówki z rodziny nasteczników

SJP.pl

# jasnodzioby

wrona jasnodzioba - gatunek ptaka z rodziny krukowatych

SJP.pl

# jasnofioletowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem jasnofioletowej barwy; w jasnofioletowym kolorze, odcieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jasnofioletowy

Wiktionary

# jasnofioletowy

fioletowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor fioletowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mieszaj jasnofioletowego barwnika z tym roztworem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: i ̯asnofʹi ̯oletovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. jasnofioletowo

Wiktionary

# jasnofiołkowy

fiołkowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnogniady

o koniu: gniady o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnogórski

przymiotnik od: Jasna Góra

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jasną Górą, dotyczący Jasnej Góry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kolejna pielgrzymka dotarła dziś do jasnogórskiego sanktuarium.

(1.1) Cała wieś wybierała wczoraj jasnogórskiego sołtysa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jasna Góra ż., jasnogórzanin m., jasnogórzanka ż.

Wiktionary

# jasnogranatowy

granatowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnogród

pejoratywne określenie postępowców, przeciwników poglądów tradycjonalistycznych

SJP.pl

# jasnogrodzki

pejoratywnie: związany ze środowiskiem postępowym, progresywnym, liberalnym

SJP.pl

# jasnogłowy

mający jasne włosy na głowie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma głowę w jasnym kolorze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈɡwɔvɨ, AS: i ̯asnogu̯ovy

Wiktionary

# jasnokasztanowy

przymiotnik

(1.1) mający kolor kasztanowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na twoim miejscu pociągnęłabym tę półkę jasnokasztanową bejcą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔkaʃtãˈnɔvɨ, AS: i ̯asnokaštãnovy

Wiktionary

# jasnokawowy

kawowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kawowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na drugim piętrze Theodor otworzył kluczem drzwi i nareszcie zobaczyła światło. A w nim duży kwadratowy pokój z podłogą z czerwono malowanych desek, różową tapetą w amorki i piecem z jasnokawowych kafli w rogu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔkaˈvɔvɨ, AS: i ̯asnokavovy

Wiktionary

# jasnokomórkowy

rak jasnokomórkowy - najczęstszy typ raka nerki

SJP.pl

# jasnokremowy

kremowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kremowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔkrɛ̃ˈmɔvɨ, AS: i ̯asnokrẽmovy

Wiktionary

# jasnolawendowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) lawendowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

# jasnolazurowy

lazurowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnolicy

przestarzałe: mający jasne lica, jasną twarz; nieopalony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) poet. taki, który ma jasną twarz

Wiktionary

# jasnolila

lila o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnoliliowy

liliowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liliowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔlʲiˈlʲjɔvɨ, AS: i ̯asnolʹilʹi ̯ovy

Wiktionary

# jasnomalinowy

malinowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnomyszaty

o maści konia: myszaty o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnoniebieski

niebieski o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor niebieski o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W lodówce stała jasnoniebieska puszka napoju energetycznego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: i ̯asnõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

# jasnonogi

borecznik jasnonogi - gatunek błonkówki z rodziny borecznikowatych

SJP.pl

# jasnooki

mający oczy koloru jasnego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. mający jasne oczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spojrzał na bladą, jasnooką, najzupełniej niewłoską twarz szewca…

(1.1) Wtedy jasnooki, młody oficer wyciągnął z kabury pistolet i strzelił kilka razy w sufit.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈːci, AS: i ̯asn•oḱi

Wiktionary

# jasnopomarańczowy

pomarańczowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor pomarańczowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy młoda mandarynka jest jasnopomarańczowa, czy zielonkawa?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: i ̯asnopõmarãĩ ̯ṇčovy

Wiktionary

# jasnopopielaty

popielaty o bardzo bladym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) popielaty o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W dzień jej skóra stawała się czerwonawobrązowa, a w nocy jasnopopielata.

(1.1) Spodnie jasnopopielate, szerokie, brudne i pomięte, buty jaskrawożółte i skarpetki kolorowe przesadnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: i ̯asnopopʹi ̯elaty

Wiktionary

# jasnopurpurowy

purpurowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnopłowy

płowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnoróżowobeżowy

różowobeżowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnoróżowy

różowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor różowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔruˈʒɔvɨ, AS: i ̯asnoružovy

Wiktionary

# jasnorudy

rudy o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rudy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kot tygrysi dochodzi do 95 cm długości. Futerko jasnorude, na bokach tułowia i kończynach rzędy czarnych plamaam, jak u lamparta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈrudɨ, AS: i ̯asnorudy

Wiktionary

# jasnorzewska

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 4114;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jasnorzewska porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

# jasnorzewski

nazwisko

SJP.pl

# jasność

1. światło wysyłane przez naturalne lub sztuczne źródło, blask tego źródła światła;
2. natężenie, intensywność tego światłą lub oświetlenia;
3. mała intensywność barwy czegoś; białość, bladość;
4. przenośnie: pogoda ducha, otwartość, szczerość; życzliwość, optymizm;
5. o głosie, dźwięku; wyraźne brzmienie, brak szmerów; czystość, dźwięczność;
6. jednoznaczność i wyrazistość w sposobie wyrażania się;
7. przejrzystość, przystępność czegoś, prostota; zrozumiałość, klarowność, łatwość;
8. w astronomii: natężenie oświetlenia płaszczyzny prostopadłej do kierunku promieniowania danego obiektu astronomicznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest jasne

(1.2) światło wysyłane przez źródło światła

(1.3) delikatny, słabo nasycony odcień

(1.4) przejrzystość, zrozumiałość i klarowność

(1.5) czystość, dźwięczność głosu

(1.6) astr. ilość energii świetlnej wysyłanej przez ciało niebieskie w jednostce czasu;

Wiktionary

- jasność w astronomii – dzielność promieniowania, moc promieniowania
- jasność w estetyce – blask (claritas), jeden z klasycznych czynników piękna
- jasność w metodologii – pojęcie łączone z pojęciem wyraźności
- luminancja – wielkość fotometryczna będąca miarą natężenia oświetlenia
- Jasność – tytuł pierwszego polskiego przekładu powieści Shining Stephena Kinga, obecnie bardziej znanej pod tytułem Lśnienie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) W celu zwiększenia jasności koloru, można do danej farby dolać trochę białej.

(1.4) Jeśli ktoś logicznie myśli, to z reguły cechuje go jasność wypowiedzi.

(1.6) Należy rozróżnić pojęcia obserwowanej jasności gwiazdy i jasności absolutnej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjasnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯asność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasnota ż., jasne n.

czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

przym. jasny, jaśniutki

przysł. jasno

temsłow. jasno-

wykrz. jasne

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) blask, lśnienie, naświetlenie

(1.3) bladość

(1.4) logiczność, ścisłość, dokładność, precyzyjność, niedwuznaczność

Wiktionary

# jasnosiny

siny o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnoskóry

mający jasną skórę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o jasnej skórze, karnacji

Wiktionary

# jasnoskrzydły

sikora jasnoskrzydła - północnoamerykański gatunek sikory

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma skrzydła w jasnym kolorze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈskʃɨdwɨ, AS: i ̯asnoskšydu̯y

Wiktionary

# jasnośmietankowy

śmietankowy o jasnym odcieniu; jasnokremowy

SJP.pl

# jasnoszarawy

nieco szary o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szarawy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʃaˈravɨ, AS: i ̯asnošaravy

Wiktionary

# jasnoszary

szary o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w kolorze szarym o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈʃarɨ, AS: i ̯asnošary

Wiktionary

# jasnosłomkowy

słomkowy o jasnym odcieniu

SJP.pl

# jasnota

pospolity chwast mający zastosowanie w zielarstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Lamium|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju jasnotowatych

(1.2) bot. roślina z rodzaju jasnota (1.1)

(1.3) jasność, jaśń, istność jasna, coś jasnego

Wiktionary

Jasnota (Lamium L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych. Należy do niego w zależności od ujęcia, w tym statusu taksonów mieszańcowych, od 16 do 30, 40 a nawet 50 gatunków. Rośliny te występują w strefie klimatu umiarkowanego w Europie, Azji i północnej Afryce. Poza Starym Światem niektóre gatunki zostały introdukowane na obszary o podobnym klimacie i na tereny górskie. Centrum zróżnicowania jest Azja Mniejsza. W Polsce gatunkami rodzimymi są tylko: jasnota plamista L. maculatum i jasnota gajowiec (gajowiec żółty) L. galeobdolon. Poza tym zadomowionymi antropofitami są trzy inne gatunki (jasnota biała L. album, jasnota purpurowa L. purpureum i jasnota różowa L. amplexicaule). W randze gatunków (jasnota mieszańcowa L. incisum i jasnota pośrednia L. moluccellifolium) podano z flory Polski taksony, które bywają klasyfikowane jako odmiany jasnoty purpurowej, choć potwierdzono także ich mieszańcową genezę, wskazującą na status odrębnych gatunków.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jasˈnɔta, AS: i ̯asnota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasność ż., jasnotowate nmos., jaśnienie n., pojaśnienie n., jasne n., jasnotowce nmos.

czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

przym. jasny, jaśniutki, rzad. jasnowaty

przysł. jasnotowy, jasno

temsłow. jasno-

wykrz. jasne

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) lud. głucha pokrzywa, martwa pokrzywa, medunka, midunka

Wiktionary

# jasnotowate

o cechach jasnotowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Lamiaceae|ref=tak. (nazwa systematyczna|Labiatae|ref=tak.), rodzina roślin zielnych należąca do rzędu jasnotowców;

forma przymiotnika.

(2.1) M., B., W. lp. n. i lm. nmos. od: jasnotowaty

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Majeranek należy do rodziny jasnotowatych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔtɔˈvatɛ, AS: i ̯asnotovate

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jasnotowaty

rzecz. jasnota ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wargowe

Wiktionary

# jasnotowaty

o cechach jasnotowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny jasnotowatych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasnotowate nmos.

Wiktionary

# jasnotowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu astrowych; wargowce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Lamiales|Bromhead|ref=tak., rząd roślin należący do kladu astrowych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jasnotę białą zaliczamy do jasnotowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasnota ż., jasnotowe lm. nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wargowce

Wiktionary

# jasnotowe

1. → jasnota;
2. o cechach jasnotowych (podklasa roślin okrytonasiennych)

SJP.pl

Jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal, Phytologia 74: 178, 1993) - podklasa roślin należących do klasy Rosopsida. Liczy ponad 40 000 gatunków zgrupowanych w 53 rodzinach.

Wikipedia

# jasnotowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu astrowych; wargowiec

SJP.pl

# jasnotowy

1. → jasnota;
2. o cechach jasnotowych (podklasa roślin okrytonasiennych)

SJP.pl

# jasnoturkusowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor turkusowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

# jasnowąsy

mający jasne wąsy

SJP.pl

# jasnowidz

człowiek mający zdolność przepowiadania przyszłości; jasnowidzący, prorok, wróżbita, wróżbiarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ezot. człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

Wiktionary

Jasnowidzenie – zdolność umożliwiająca postrzeganie osób, zjawisk i przedmiotów w czasie i przestrzeni bez udziału percepcji zmysłowej. Nie jest znany ani jeden wiarygodny eksperyment naukowy, który dowodziłby istnienia tego zjawiska.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A skąd do cholery ja mam wiedzieć, przecież nie jestem jasnowidzem!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jasˈnɔvʲit͡s, AS: i ̯asnovʹic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasnowidzący mos., jasnowidząca ż., jasnowidztwo n., jasnowidzenie n.

:: fż. jasnowidzka ż.

przym. jasnowidny, jasnowidzący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jasnowidzący

Wiktionary

# jasnowidząca

kobieta mająca zdolność jasnowidzenia

SJP.pl

# jasnowidzący

taki, który widzi rzeczy z przenikliwością jasnowidza

SJP.pl

# jasnowidzenie

zdolność przepowiadania przyszłości; jasnowidztwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

Wiktionary

Jasnowidzenie – zdolność umożliwiająca postrzeganie osób, zjawisk i przedmiotów w czasie i przestrzeni bez udziału percepcji zmysłowej. Nie jest znany ani jeden wiarygodny eksperyment naukowy, który dowodziłby istnienia tego zjawiska.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opatka obdarzona była darami jasnowidzenia i proroctwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasnowidzka ż., jasnowidz mos., jasnowidzący mos., jasnowidząca ż., jasnowidztwo

przym. jasnowidny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jasnowidztwo

Wiktionary

# jasnowidzka

→ jasnowidz; wróżbiarka, wróżbitka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. kobieta, której przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

(1.2) kobieta oferująca usługi w zakresie jasnowidztwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jako doświadczona i uzdolniona jasnowidzka Stella oferowała także telefoniczne stawianie tarota.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasnowidztwo n., jasnowidzenie n.

:: fm. jasnowidz ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wieszczka

(1.2) wróżbitka, wróżka

Wiktionary

# jasnowidztwo

zdolność przepowiadania przyszłości; jasnowidzenie

SJP.pl

Jasnowidzenie – zdolność umożliwiająca postrzeganie osób, zjawisk i przedmiotów w czasie i przestrzeni bez udziału percepcji zmysłowej. Nie jest znany ani jeden wiarygodny eksperyment naukowy, który dowodziłby istnienia tego zjawiska.

Wikipedia

# jasnowski

nazwisko

SJP.pl

# jasnowłosy

mający jasne włosy; słomianowłosy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jasne włosy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedna z kobiet - jasnowłosa - leżała nieruchomo, natomiast dwie pozostałe - ciemnowłosa i ruda - wykonywały szereg czynności, które świadczyły o ich najwyższych umiejętnościach w zakresie ars amandi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈvwɔsɨ, AS: i ̯asnovu̯osy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) blond, płowy

Wiktionary

# jasnozielonożółty

zielonożółty o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zielonożółty o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʑɛlɔ̃nɔˈʒuwtɨ, AS: i ̯asnoźelõnožuu̯ty

Wiktionary

# jasnozielony

zielony z jasnym odcieniem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor zielony o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tylko ten jeden egzemplarz miał taki jasnozielony kufer.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: i ̯asnoźelõny

Wiktionary

# jasnożółtawy

nieco żółty o jasnym odcieniu; bladożółtawy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żółtawy o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʒuwˈtavɨ, AS: i ̯asnožuu̯tavy

Wiktionary

# jasnożółty

żółty o jasnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor żółty o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie miała jeszcze tylko jasnożółtego ręcznika do naczyń, reszta sprzętów kuchennych była na miejscu i rozpakowana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈʒuwtɨ, AS: i ̯asnožuu̯ty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. paliowy

Wiktionary

# jasnozłocisty

złocisty o jasnym odcieniu; jasnozłoty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) złocisty o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wino lekkie jasnozłociste o delikatnym bukiecie, najlepsze jako młode, po rocznym lub dwuletnim starzeniu w butelce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔzwɔˈt͡ɕistɨ, AS: i ̯asnozu̯oćisty

Wiktionary

# jasnozłoty

złoty o jasnym odcieniu; jasnozłocisty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) złoty o jasnym odcieniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W rondlu rozgrzać oliwę, podsmażyć cebulę i ziemniaki na jasnozłoty kolor.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈzwɔtɨ, AS: i ̯asnozu̯oty

Wiktionary

# jasny

1. pełen światła, taki, którego nie przesłaniają chmury, mgły, dymy itp.; widny, słoneczny, bezchmurny, czysty;
2. taki, który daje jasne światło, oślepia blaskiem;
3. blady, zbliżony kolorem do białego; przejrzysty;
4. przenośnie: taki, który świadczy o czyjejś pogodzie ducha, wyraża wesołość, szczerość, otwartość, życzliwość; radosny, pogodny;
5. przenośnie: taki, który pozbawione jest trosk; pozytywny, szczęśliwy, pomyślny, radosny;
6. zrozumiały, niebudzący wątpliwości, prosty;
7. o głosie: taki, który ma wysoką, czystą barwę

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pełen światła, słońca, nie zaciemniony

(1.2) emitujący jasne (1.1) światło

(1.3) o kolorze: mało intensywny

(1.4) o przedmiotach: mający mało intensywny kolor

(1.5) o włosach: blond

(1.6) zarysowujący się na białawo na ciemniejszym tle

(1.7) podobny do koloru białego

(1.8) pot. zrozumiały, prosty, oczywisty

(1.9) pot. wyrażający się zrozumiale

(1.10) przen. błyskotliwy

(1.11) przen. świadczący o pogodzie ducha, wesoły

(1.12) przen. beztroski, szczęśliwy

(1.13) o głosie: dźwięczny, mający wysoką i czystą barwę

(1.14) fot. o obiektywie: mający duży maksymalny otwór przysłony, przepuszczający wiele światła

(1.15) daw. wysoko postawiony w hierarchii społecznej

(1.16) gw-pl|Łowicz. niebieski, szafirowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pokój był bardzo jasny i przytulny.

(1.3) Twoja bluzka ma jasny kolor.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjasnɨ, AS: i ̯asny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jasność ż., jasnota ż., jasne n.

czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

przym. jaśniutki

przysł. jasno

temsłow. jasno-

wykrz. jasne

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) świetlisty, świetlany, promienny, promienisty

(1.8) klarowny, ścisły, logiczny, ewidentny, bez wątpliwości, oczywisty

Wiktionary

# jason

[czytaj: dżejson] zagraniczne imię męskie

SJP.pl

Wikipedia

# jaspers

JASPERS (Joint Assistance to Support Projects In European Regions, pol. Wspólna Pomoc we Wspieraniu Projektów dla Europejskich Regionów) – jest to inicjatywa mająca na celu usprawnienie przygotowania projektów ubiegających się o finansowanie z unijnych funduszy i pomoc państwom członkowskim w wykorzystaniu dotacji UE szybciej i w bardziej efektywny sposób.

Wikipedia

# jaspis

skała kwarcowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;

(1.2) jubil. oszlifowany kamień z jaspisu (1.1)

Wiktionary

Jaspis – kamień szlachetny, osadowa, mikrokrystaliczna skała krzemionkowa złożona głównie z chalcedonu, kwarcu i związków żelaza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Beata ma przepiękny naszyjnik z jaspisów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjaspʲis, AS: i ̯aspʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jaspisowy

Wiktionary

# jaspisowy

przymiotnik od: jaspis

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący jaspisu

(1.2) zrobiony z jaspisu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaspis mrz.

Wiktionary

# jass

styl w muzyce rozrywkowej, łączący elementy współczesnej muzyki improwizowanej, jazzu, punk rocka i folku; yass

SJP.pl

- jass – gra karciana popularna w Szwajcarii
- yass – styl muzyczny
- Jass – brytyjski serial fabularny

Wikipedia

# jassowy

dotyczący jassu (stylu muzycznego), związany z jassem, np. scena jassowa; yassowy

SJP.pl

# jassy

styl w muzyce rozrywkowej, łączący elementy współczesnej muzyki improwizowanej, jazzu, punk rocka i folku; yass

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Rumunii, w historycznej Mołdawii;

(1.2) geogr. adm. okręg w północno-wschodniej Rumunii;

Wiktionary

Jassy (rum. Iași, węg. Jászvásár) – miasto w północno-wschodniej Rumunii (w historycznej Mołdawii), nad rzeką Bahlui (dorzecze Prutu); ośrodek administracyjny okręgu Jassy; 308,8 tys. mieszkańców (2009).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kamień z Coşauţi jest szeroko znany i ceniony w Mołdawii - posłużył do wzniesienia fortecy w pobliskich Sorokach, cerkwi Trzech Hierarchów w Jassach czy kiszyniowskiego Łuku Triumfalnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jaski

Wiktionary

# jastarnia

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim;

Wiktionary

Jastarnia (kaszb. Jastarniô, niem. Putziger Heisternest) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Jastarnia, na Mierzei Helskiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym roku pojechaliśmy do Jastarni na urlop.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈstarʲɲa, AS: i ̯astarʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jastarniański

rzecz. jastarnianin mos., jastarnianka ż.

Wiktionary

# jastarnianin

mieszkaniec Jastarni

SJP.pl

# jastarnianka

mieszkanka Jastarni

SJP.pl

# jastarniański

przymiotnik od: Jastarnia

SJP.pl

# jastków

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Jastków – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
- Jastków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Ćmielów
- Jastków – gmina
- Jastków – gromada

Inne

- Jastków – gmina wiejska

Zobacz też

- Parafia Jastków

Wikipedia

# jastkowice

wieś w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim

SJP.pl

Jastkowice – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Pysznica.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jastkowice. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia

# jastkowicki

→ Jastkowice

SJP.pl

#### Patrz:

Jastkowice

# jastkowski

przymiotnik od: Jastków

SJP.pl

# jastorfski

kultura jastorfska - kultura archeologiczna wczesnej epoki żelaza

SJP.pl

# jastrowianin

mieszkaniec Jastrowia

SJP.pl

# jastrowianka

mieszkanka Jastrowia

SJP.pl

# jastrowie

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jastrowie (niem. Jastrow) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jastrowie.

Według danych z 30 czerwca 2016 miasto liczyło 8671 mieszkańców.

Według danych z 1 stycznia 2011 powierzchnia miasta wynosiła 72,30 km².

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jaˈstrɔvʲjɛ, AS: i ̯astrovʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jastrowski

rzecz. jastrowianin, jastrowianka

Wiktionary

# jastrowski

przymiotnik od: Jastrowie

SJP.pl

# jastrun

1. roślina zielna z rodziny złożonych; złocień właściwy, margerytka;
2. roślina ozdobna wyhodowana ze złocienia właściwego i gatunku Chrysanthemum maximum; złocień wielki, jastruń

SJP.pl

Jastrun (Leucanthemum Mill.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego 48 gatunków. Rośliny te występują w całej Europie i w północnej Azji (na południu po Uzbekistan i Iran). Najbardziej zróżnicowane są na obszarach górskich. Poza pierwotnym zasięgiem rośliny te rosną rozprzestrzenione na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Wikipedia

# jastrych

bezspoinowa posadzka lub podkład pod posadzkę

SJP.pl

Podkład podłogowy (także: jastrych lub szlichta) - bezspoinowa podłoga lub podkład pod podłogę. Zadaniem warstwy jest wyrównanie powierzchni np. stropu przed położeniem materiału wykończeniowego, jakim może być terakota lub inne płytki podłogowe, parkiet, wykładzina dywanowa lub z tworzyw sztucznych itp. Podkład może występować w postaci mokrej mieszanki zaprawy budowlanej układanej na budowie lub prefabrykowanych płyt w postaci tzw. "suchego jastrychu". W przypadku zastosowania jastrychu jako warstwy wierzchniej stosuje się najczęściej gotowe (przygotowane fabrycznie) mieszanki o niskim skurczu, które w miejscu wbudowania wymagają wymieszania z wodą. Materiały tego typu otrzymywane są na ogół przez dodanie odpowiednich środków chemicznych.

Wikipedia

# jastrychowy

przymiotnik od: jastrych

SJP.pl

# jastrząb

duży ptak drapieżny o szarobrunatnym upierzeniu i zakrzywionym dziobie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

(1.2) ornit. jastrząb zwyczajny;

(1.3) daw. przen. rodzaj armaty

Wiktionary

- jastrzębie – podrodzina ptaków rodziny z jastrzębiowatych
  - jastrząb zwyczajny – gatunek ptaka drapieżnego z tej rodziny

Okręty

- ORP "Jastrząb" – nazwa noszona przez trzy polskie okręty: okręt podwodny i dwa trałowce.
  - ORP "Jastrząb" – okręt podwodny amerykańskiego typu S, w PMW w latach 1941-1942
  - ORP "Jastrząb" – trałowiec radzieckiego typu MT
  - ORP "Jastrząb" – trałowiec polskiego typu 206F

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.2) Czasem, nisko nad głowami, płosząc ptaki, wśród nich watahy jastrzębi, przeleci jedno- lub dwusilnikowy samolot.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈjasṭʃɔ̃mp, AS: i ̯asṭšõmp

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. jastrzębie nmos., jastrzębnik mos., jastrzębiowate nmos.

  przym. jastrzębi

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.2) jastrząb zwyczajny, jastrząb gołębiarz, pot. gołębiarz, reg. kastruba, reg-pl|Kresy|karszun, korszun., białystok. szulak

  Wiktionary

# jastrząbek

1. zdrobnienie od: jastrząb;
2. młody jastrząb

SJP.pl

- strona 499 tomu III (tom z r. 1882) Jastrząbek

- Poprzednia strona indeksu
- Następna strona indeksu

Wikipedia

# jastrzębcowaty

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający jastrzębiec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jastrzębiec

Wiktionary

# jastrzębi

przymiotnik od: jastrząb

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jastrzębiem, dotyczący jastrzębia

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do jastrzębia

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla jastrzębia, taki jak u jastrzębia

forma rzeczownika.

(4.1) D. lm. od: jastrząb

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈsṭʃɛ̃mbʲi, AS: i ̯asṭšẽmbʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jastrząb m., jastrzębnik m., jastrzębiowate nmos., jastrzębie nmos.

Wiktionary

# jastrzębia

duży ptak drapieżny o szarobrunatnym upierzeniu i zakrzywionym dziobie

SJP.pl

W Polsce

- Jastrzębia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Góra
- Jastrzębia – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Oporów
- Jastrzębia – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
- Jastrzębia – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
- Jastrzębia – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Ciężkowice
- Jastrzębia – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Lanckorona
- Jastrzębia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
- Jastrzębia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Mogielnica
- Jastrzębia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia
- Jastrzębia – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Bliżyn

Wikipedia

# jastrzębiak

rodzaj ptaków z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

# jastrzębianin

mieszkaniec Jastrzębia, Jastrzębi lub Jastrzębia-Zdroju

SJP.pl

# jastrzębianka

mieszkanka Jastrzębia, Jastrzębi lub Jastrzębia-Zdroju

SJP.pl

- Jastrzębianka – potok, dopływ Białej
- Jastrzębianka – potok, dopływ Lebiedzianki
- Jastrzębianka – potok, dopływ Szotkówki

Wikipedia

# jastrzębiaty

1. mający barwnie prążkowane pióra;
2. dawniej: podobny do jastrzębia

SJP.pl

# jastrzębica

1. samica jastrzębia;
2. niedźwiedziówka jastrzębica - gatunek motyla

SJP.pl

Jastrzębica (ukr. Яструбичі, Jastrubyczi), Jastrzębicze – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie szeptyckim. Wieś liczy 1191 mieszkańców.

Znajduje się tu zabytkowa cerkiew drewniana św. Michała z 1759 roku.

Wikipedia

# jastrzębie

duży ptak drapieżny o szarobrunatnym upierzeniu i zakrzywionym dziobie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce;

(1.2) geogr. pot. Jastrzębie-Zdrój

Wiktionary

- jastrzębie (Accipitrinae) – podrodzina ptaków z rodziny jastrzębiowatych

W Polsce

- Jastrzębie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka
- Jastrzębie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko
- Jastrzębie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
- Jastrzębie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Drzycim
- Jastrzębie – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Łukowica
- Jastrzębie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Piaseczno
- Jastrzębie – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Jastrzębie – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osieczna
- Jastrzębie – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik
- Jastrzębie – gromada w powiecie brodnickim
- Jastrzębie – gromada w powiecie lipnowskim
- Jastrzębie – dawna gmina wiejska na Lubelszczyźnie
- Jastrzębie – dawna gmina wiejska w woj. pomorskim/bydgoskim
- Jastrzębie – dawna gmina wiejska w woj. warszawskim, pomorskim i bydgoskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Było tam parę osób. Ktoś z komitetu miejskiego, wojewódzkiego, komendant milicji miejskiej z Jastrzębia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈsṭʃɛ̃mbʲjɛ, AS: i ̯asṭšẽmbʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jastrzębianin m., jastrzębianka ż.

przym. jastrzębski

Wiktionary

# jastrzębie-zdrój

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jastrzębie-Zdrój (śl. Jastrzymbie-Zdrōj, niem. Bad Königsdorff-Jastrzemb) – miasto na prawach powiatu, położone na Górnym Śląsku, w południowej części województwa śląskiego. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 2023 r. miasto było zamieszkiwane przez 82 301 osób, a jego powierzchnia wynosi 85,34 km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jastrzębie-Zdrój dostało prawa miejskie w 1963 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjasṭʃɛ̃mˈbʲjɛ‿zdruj, AS: i ̯asṭšẽmbʹi ̯e‿zdrui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jastrzębski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. Jastrzębie

Wiktionary

# jastrzębiec

bylina z rodziny astrowatych (złożonych), o liściach na ogół zebranych w przyziemną rozetę i kwiatostanach typu koszyczka, rosnąca na suchych łąkach, pastwiskach i w widnych lasach

SJP.pl

- Jastrzębiec – herb szlachecki
- jastrzębiec (Geranospiza caerulescens) – gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych
- jastrzębiec (Hieracium) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych

W Polsce

- Jastrzębiec – część wsi Jugów w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
- Jastrzębiec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Więcbork
- Jastrzębiec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
- Jastrzębiec – przysiółek wsi Wola Uchańska w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Uchanie
- Jastrzębiec – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
- Jastrzębiec – część wsi Bełdów-Krzywa Wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki
- Jastrzębiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
- Jastrzębiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Czernice Borowe
- Jastrzębiec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Kuryłówka
- Jastrzębiec – część wsi Drohobyczka w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Dubiecko
- Jastrzębiec – przysiółek wsi Miłoszewo w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Linia
- Jastrzębiec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica
- Jastrzębiec – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
- Jastrzębiec – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn

Wikipedia

# jastrzębiogórski

przymiotnik od: Jastrzębia Góra

SJP.pl

# jastrzębiowate

rodzina ptaków drapieżnych z rzędu szponiastych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Accipitridae|Vigors|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu szponiastych;

Wiktionary

Jastrzębiowate (Accipitridae) – rodzina ptaków z rzędu szponiastych (Accipitriformes).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do rodziny jastrzębiowatych zalicza się: kaniuki, orłosępy oraz jastrzębie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jastrząb mzw., jastrzębie nmos.

przym. jastrzębi

Wiktionary

# jastrzębiowaty

o cechach jastrzębiowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# jastrzębiowe

rząd ptaków; drapieżne, szponiaste

SJP.pl

Szponiaste, jastrzębiowe, drapieżne, dzienne ptaki drapieżne (Accipitriformes) – rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae). Dokładna pozycja filogenetyczna w obrębie Neognathae niepewna; z różnych badań wynika, że mogą być przedstawicielami grupy Afroaves (obejmującej także sowy, czepigi, kurola, trogony, dzioborożcowe, kraskowe i dzięciołowe) tworzącymi wraz z kondorowymi grupę siostrzaną do kladu obejmującego wszystkich pozostałych przedstawicieli Afroaves lub też mogą tworzyć z kondorowymi grupę siostrzaną do znacznie większego (obejmującego więcej gatunków) kladu ptaków, obejmującego poza wyżej wymienionymi grupami również kariamy, sokołowe, papugowe i wróblowe.

Wikipedia

# jastrzębiowy

1. → jastrząb; jastrzębi;
2. o cechach jastrzębiowych (rząd ptaków)

SJP.pl

# jastrzębnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ktoś, kto poluje z jastrzębiem

Wiktionary

- jastrzębnik – dawniej: osoba zajmująca się tresurą jestrzębi

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jaˈsṭʃɛ̃mbʲɲik, AS: i ̯asṭšẽmbʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jastrząb m., jastrzębie nmos.

przym. jastrzębi

Wiktionary

# jastrzębowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Jastrzębowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno.We wsi znajduje się poewangelicki kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny z 1920 roku.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jastrzębowski

Wiktionary

# jastrzębowski

nazwisko

SJP.pl

# jastrzębski

przymiotnik od: Jastrząb, Jastrzębia, Jastrzębie-Zdrój

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Jastrzębia

Wiktionary

Jastrzębski (f. Jastrzębska) – nazwisko używane m.in. w Polsce.

Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce 19156 pełnoletnich osób. Najwięcej w dawnym woj. warszawskim (2211 osób), siedleckim (1875 osób), katowickim (952 osoby) i łomżyńskim (948 osób).

Nazwa osobowa pochodzi prawdopodobnie od dużego ptaka drapieżnego, jastrzębia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jasˈtʂɛmp.ski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jastrzębie m., Jastrzębie-Zdrój m., jastrzębianin m., jastrzębianka ż.

Wiktionary

# jastrzembski

nazwisko

SJP.pl

# jasudowicz

nazwisko

SJP.pl

# jaświlski

→ Jaświły (wieś w Polsce)

SJP.pl

# jaświły

wieś w Polsce

SJP.pl

Jaświły – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Jaświły.

Miejscowość jest siedzibą gminy Jaświły oraz rzymskokatolickiej parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Wieś królewska (sioło) Jaszwiło, należąca do wójtostwa jaszwiłowskiego starostwa knyszyńskiego w 1602 roku, położona była w 1795 roku w ziemi bielskiej województwa podlaskiego. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jaświły. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

# jasyr

1. niewola u Turków lub Tatarów;
2. ludność wzięta w jasyr w znacz. 1

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. niewola u Tatarów lub Turków

Wiktionary

Jasyr, jassyr – termin polski, ukraiński i ruski oznaczający niewolę turecką lub tatarską. Określenie to pochodzić ma z języka tureckiego (esir – jeniec) lub arabskiego (asir – związany, pojmany).

Tatarzy w czambule dokonywali częstych zagonów na Ukrainę, Podole i Wołyń, uprowadzając w łykach pojmaną szlachtę i chłopów. Porwany przez Tatarów albo Turków Polak lub Rusin kosztował na targu niewolników w Stambule około 40 czerwonych złotych. Więźniów wykupywano z jasyru; bogatszych – wykupywały same rodziny, pozostali wykupywani byli za zbierane na ten cel pieniądze. Wykupywaniem jeńców zajmował się też Kościół (między innymi zakony trynitarzy, joannitów).

Wikipedia

# jaszcz

dawny wóz służący do przewożenia amunicji artyleryjskiej; jaszczyk

SJP.pl

Jaszcz – jednoosiowy pojazd służący, przede wszystkim w artylerii konnej, do przewożenia amunicji artyleryjskiej.

Jaszcz był podczepiany do przodka. Przy lżejszych działach nie stosowano odrębnego jaszcza. Jego rolę pełnił przodek zawierający zapas amunicji. Jaszcze rzadziej używane były w artylerii motorowej. Zwykle zapas amunicji przewożony był samochodem ciężarowym lub ciągnikiem artyleryjskim, albo na przyczepie amunicyjnej. We współczesnej artylerii z reguły nie używa się jaszczy.

Wikipedia

# jaszczak

nazwisko

SJP.pl

# jaszczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jazgotać, wrzeszczeć

Wiktionary

# jaszczuk

nazwisko

SJP.pl

# jaszczur

potocznie: wymarły gad z ery mezozoicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. wymarły gad ogoniasty z mezozoiku

(1.2) pot. duża jaszczurka

(1.3) herp. płaz ogoniasty

(1.4) rzem. skóra używana w kaletnictwie do wyrobu galanterii

(1.5) daw. pochwa szabli obciągnięta skórą zwierzęcą, także gadzią

(1.6) przest. med. pryszczyca

Wiktionary

Jaszczur (oryg. fr. La peau de chagrin) – powieść Honoriusza Balzaka wydana po raz pierwszy w sierpniu 1831. Napisana przed stworzeniem ogólnego planu cyklu Komedia ludzka, została następnie umieszczona w jej części zatytułowanej Studia filozoficzne. Akcja utworu rozgrywa się w czasach współczesnych autorowi, bezpośrednio po rewolucji lipcowej i wstąpieniu na tron Ludwika Filipa I.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poczta Polska wydała znaczek z jaszczurem kopalnym.

(1.2) Ale jaszczury nie polegają na wzroku, a głównie na węchu – potrafią wyczuć martwe lub zranione zwierzę w promieniu 10 kilometrów!

(1.4) Kupię żonie torebkę z jaszczuru na targu w Jerozolimie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaszczur mos./ż., Jaszczurówka ż., Jaszczury lm nm.

przym. jaszczurczy, jaszczurowy, jaszczurowaty

przysł. jaszczurczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) szagryn

Wiktionary

# jaszczurczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) należący do jaszczurki, właściwy jaszczurce

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. pełen złych skłonności

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Krwawym wzrokiem wkoło toczył człowiek z jaszczurczymi oczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaʃˈt͡ʃurt͡ʃɨ, AS: i ̯aščurčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaszczurkowate nmos., jaszczurka ż., jaszczur m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. jaszczurzy

Wiktionary

# jaszczureczka

zdrobnienie od: jaszczurka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: jaszczurka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjaʃt͡ʃuˈrɛt͡ʃka, AS: i ̯aščurečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaszczurkowate nmos., jaszczurka ż.

Wiktionary

# jaszczurka

niewielki gad o wydłużonym ciele pokrytym łuskami i długim, regenerującym się ogonem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wiktionary

- jaszczurka (Lacertilia, dawniej Sauria) – gad
- Jaszczurka – rzeka w Białowieskim Parku Narodowym
- Jaszczurka – gwiazdozbiór
- jaszczurka – w odlewnictwie narzędzie formierskie
- Jaszczurka – debiutancki album Pati Yang
- "Jaszczurka" – singel Pati Yang
- "Jaszczurka" – polska konspiracyjna organizacja działająca w latach 1941-1945
- M53/59 Praga „Jesterka” (Jaszczurka) – podwójnie sprzężone samobieżne działo przeciwlotnicze

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jaʃˈt͡ʃurka, AS: i ̯aščurka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Lac

Wiktionary

# jaszczurkojad

jaszczurkojad ciemnogłowy - gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kukułkowatych

SJP.pl

# jaszczurkowate

rodzina gadów łuskoskórych, obejmująca kilka tysięcy gatunków, żyjących nieomal na całym świecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Lacertidae|Bonaparte|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Wiktionary

Jaszczurkowate, jaszczurki właściwe (Lacertidae) – rodzina jaszczurek z infrarzędu Scincomorpha w rzędzie łuskonośnych (Squamata). Obejmuje ponad 370 gatunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poza jaszczurką żyworodną wszystkie jaszczurkowate są jajorodne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaszczur mzw., jaszczurka ż., jaszczureczka ż., Jaszczurówka ż.

przym. jaszczurczy, jaszczurzy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jaszczurki właściwe

Wiktionary

# jaszczurkowaty

1. o cechach jaszczurkowatych (rodzina gadów);
2. podobny wyglądem lub zachowaniem do jaszczurki

SJP.pl

# jaszczurkołap

gatunek afrykańskiego ptaka z rodziny jastrzębiowatych; owadożer mały, jastrząb sawannowy

SJP.pl

Jaszczurkołap, owadożer mały, jastrząb sawannowy (Kaupifalco monogrammicus) – gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Mały ptak drapieżny występujący w Afryce Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

# jaszczurnik

1. gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych;
2. gatunek ryby z rodziny jaszczurnikowatych

SJP.pl

- jaszczurnik (Gampsonyx swainsonii) – gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae)
- jaszczurnik (Synodus synodus) – gatunek ryby z rodziny jaszczurnikowatych (Synodontidae)

Wikipedia

# jaszczurowaty

przypominający wyglądem jaszczura

SJP.pl

# jaszczurówka

wycinka jaszczurówka - gatunek motyla z rodziny wycinkowatych

SJP.pl

- Jaszczurówka – dzielnica Zakopanego
- Jaszczurówka – potok, dopływ Skawy
- Jaszczurówka – szczyt na Pogórzu Wiśnickim

Wikipedia

# jaszczurowy

→ jaszczur; jaszczurzy

SJP.pl

# jaszczurzy

→ jaszczur; jaszczurowy

SJP.pl

# jaszczyk

dawny wóz służący do przewożenia amunicji artyleryjskiej; jaszcz

SJP.pl

# jaszczyński

nazwisko

SJP.pl

# jaszewski

nazwisko

SJP.pl

# jaszkowo

wieś w województwie wielkopolskim, z największym w Europie ośrodkiem jeździeckim

SJP.pl

3 miejscowości w Polsce:

- Jaszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sośno
- Jaszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Zaniemyśl
- Jaszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Brodnica

Wikipedia

# jaszkowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jaszkową, dotyczący Jaszkowej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaszkowa ż.

Wiktionary

# jaszmak

tradycyjna część ubioru kobiet muzułmańskich; czarczaf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część tradycyjnego muzułmańskiego ubioru kobiecego, która okrywa twarz i szyję, jedynie z otworami na oczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kwef, czarczaf

Wiktionary

# jaszowiec

dzielnica Ustronia

SJP.pl

# jaszuński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Jaszun, związany z Jaszunami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mocną pozycję na rynku krajowym jaszuński zakład zdobył od początku swego założenia w 1959 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaszuny nmos., jaszunianin m., jaszunianka ż.

Wiktionary

# jasło

1. rodzaj paśnika dla zwierzyny
2. krata bądź siatka, przez którą przepuszcza się wodę podczas wybierania ryb ze stawu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tym dokumentem nadał król miasteczku Jasłu prawo niemieckie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjaswɔ, AS: i ̯asu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaślanin mos., jaślanka ż., Jasiołka ż.

przym. jasielski

Wiktionary

# jata

w górnictwie:
1. szopa na rudę
2. przybudówka na urządzenia wiertnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) górn. szopa na rudę

(1.2) górn. przybudówka na urządzenia wiertnicze

(1.4) stpol. kram

(1.5) stpol. namiot

Wiktionary

W Polsce

- Jata – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Łuków
- Jata – część wsi Staniątki w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Niepołomice
- Jata – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jeżowe
- Jata – część wsi Galów w woj. świętokrzyskim, w pow.buskim, w gminie Busko-Zdrój
- Jata – gromada

Zobacz też

- obszar Natura 2000 Jata

- Rezerwat przyrody Jata

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.3-5) jatka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjata, AS: i ̯ata

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3-5) jatka

Wiktionary

# jatagan

broń sieczna używana od XVI wieku przez Turków, Arabów i Persów

SJP.pl

Jatagan – typowa dla niektórych krajów islamu (np. Turcji) jednosieczna broń biała średniej długości (ok. 70 cm), o podwójnej krzywiźnie ostrza i charakterystycznej rękojeści. Jest dłuższa od kindżału, ale krótsza od szabli.

Głownia jataganu jest lekko sierpowata, przy sztychu odgięta do tyłu z wydatnym tylcem. Jatagan nie posiada jelca, a jego zintegrowana z rękojeścią głowica jest rozdwojona (uformowana w dwa ucha podobne z wyglądu do zakończenia baraniej kości udowej). Okładzina rękojeści wykonywana była z dwóch płytek znitowanych w kilku punktach, wykonanych często z kłów morsa, kości słoniowej lub bydlęcej, rogu lub metalu (mosiądz, srebro). Zdobiona ornamentami z koralu i pokryta filigranem. Powierzchnia głowni jest gładka, zwykle zdobiona wschodnimi motywami dekoracyjnymi (z drutu mosiężnego lub srebrnego) oraz napisami arabskimi (zazwyczaj imionami, np. Hassan, Muhammad, Ahmed).

Wikipedia

# jatczak

nazwisko

SJP.pl

# jatka

1. sklep mięsny;
2. rzeźnia;
3. dawniej: ubój;
4. przenośnie: krwawa bójka, rzeź, masakra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sklep z mięsem, zwłaszcza prymitywny

(1.2) przen. bójka zakończona krwawo

(1.3) daw. prowizoryczny budynek

Wiktionary

Jatka – miejsce, w którym dawniej sprzedawano mięso z uboju lub miejsce takiego uboju (rzeźnia).

Jatki powstawały od końca XII wieku wraz z wykształceniem się specjalizacji handlowej. Były to kramy rzeźnicze zwane z łaciny macellum lub mensa carnifiucium (ława rzeźnicza).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Za Leszkiem jest Kraków zdolny do wszelkich bijatyk lub jatek; za Mieszka poznańskie rycerstwo da sobie obciąć podatek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjatka, AS: i ̯atka

Wiktionary

# jatren

chemiczny związek organiczny stosowany w leczeniu czerwonki; yatren

SJP.pl

# jątrew

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. żona brata; Gloger.

(1.2) daw. siostra męża

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do połowy XVII wieku nazywano bratową jątrwią.

(1.1) Żona brata zwała się jątrew lub jątrewka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɔ̃ntrɛf, AS: i ̯õntref

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jątrewka ż., jętry ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. bratowa; daw. zdrobn. jątrewka; stpol. jętry

Wiktionary

# jątrewka

jątrewka pospolita - gatunek stonki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. żona brata męża

(1.2) stpol. bratowa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔ̃nˈtrɛfka, AS: i ̯õntrefka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jątrew ż., jętry ż.

Wiktionary

# jatrochemia

dawny kierunek w chemii, według którego głównym zadaniem chemii jest preparowanie leków i wyjaśnianie procesów zachodzących w organizmie ludzkim; chemia lekarska, chemiatria

SJP.pl

Jatrochemia (gr. iatrós – lekarz, chemia), chemjatria, alchemia lekarska – kierunek panujący w alchemii od XVI do XVIII wieku, mówiący, że głównym zadaniem chemii jest odkrywanie nowych leków. Czołowym propagatorem jatrochemii był Paracelsus. Wprowadził on do lecznictwa alkohol, sole arsenu, miedzi, ołowiu i srebra oraz opracował reguły dawkowania leków.

Wikipedia

# jatrochemik

przedstawiciel dawnego kierunku w chemii, według którego głównym zadaniem chemii jest preparowanie leków i wyjaśnianie procesów zachodzących w organizmie ludzkim

SJP.pl

# jatrofa

rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych

SJP.pl

Wikipedia

# jatrofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. paniczny lęk przed lekarzami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjatrɔˈfɔbʲja, AS: i ̯atrofobʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jatrogeniczny

Wiktionary

# jatrogeneza

wystąpienie lub nasilenie się u pacjenta określonych objawów chorobowych na skutek postępowania lekarza

SJP.pl

# jatrogenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o wpływie lekarza i jego działań na pacjenta

Wiktionary

Jatrogenia (gr. ἰατρός iatros – lekarz, γένεσις genesis – pochodzenie, geneza) – oddziaływanie lekarza (lub innego personelu medycznego) na pacjenta. Określenia „jatrogenia”, „jatrogenny” zwykle są stosowane w kontekście negatywnych następstw działań personelu medycznego, choć pojęcie to zawiera w sobie wszystkie następstwa związane z przebiegiem leczenia (w tym pozytywne), a następstwa niekorzystne określa się mianem „jatropatogenii”.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jatrogeniczny

Wiktionary

# jatrogeniczny

taki, którego przyczyną było leczenie, będący następstwem leczenia; jatrogenny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący następstwem działalności lekarza lub personelu medycznego; taki, którego przyczyną było leczenie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjatrɔɡɛ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: i ̯atrogẽńičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jatrofobia ż., jatrogenia ż.

przym. jatrogenny

przysł. jatrogenicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jatrogenny

Wiktionary

# jatrogenny

będący następstwem leczenia; taki, którego przyczyną było leczenie; jatrogeniczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. będący szkodliwym, niekorzystnym następstwem leczenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To badanie ma na celu wykrycie jatrogennych skutków nadużywania leków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjatrɔˈɡɛ̃nːɨ, AS: i ̯atrogẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jatrogeniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jatrogeniczny

Wiktionary

# jątrznica

dawniej: kaszanka, kiszka nadziewana kaszą zmieszaną z krwią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kaszanka, kiszka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɔ̃nˈṭʃʲɲit͡sa, AS: i ̯õnṭšʹńica

Wiktionary

# jątrzyć

rozogniać, rozdrapywać rany (dosłownie i w przenośni)

SJP.pl

# jątrzyciel

osoba z premedytacją wywołująca wzburzenie, agresję i konflikty wśród innych ludzi

SJP.pl

# jątrzycielka

→ jątrzyciel

SJP.pl

#### Patrz:

jątrzyciel

# jatutów

Jatutów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość. Leży na wschodnim skraju gminy, nad rzeką Łabuńką, w obrębie Padołu Zamojskiego.

Do 11 października 1973 w gminie Łabunie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia

# jaunde

stolica Kamerunu

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Kamerunu;

Wiktionary

Jaunde (ang. Yaounde, fr. Yaoundé) – stolica i drugie co do wielkości miasto Kamerunu – ludność: 1,9 mln (2019). Stolica departamentu Mfoundi. Położone na wyżynie w południowo-zachodniej części Kamerunu, na wysokości 730 m n.p.m.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jawnˈdɛ, AS: i ̯au̯nde

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaundejczyk mos., jaundejka ż.

przym. jaundejski

Wiktionary

# jaundejczyk

mieszkaniec Jaunde, stolicy Kamerunu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jaunde

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jawnˈdɛjt͡ʃɨk, AS: i ̯au̯ndei ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaunde n.

:: fż. jaundejka ż.

przym. jaundejski

Wiktionary

# jaundejka

mieszkanka Jaunde (stolicy Kamerunu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jaunde

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jawnˈdɛjka, AS: i ̯au̯ndei ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaunde n.

:: fm. jaundejczyk mos.

przym. jaundejski

Wiktionary

# jaundejski

przymiotnik od: Jaunde (stolica Kamerunu)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Jaunde

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jawnˈdɛjsʲci, AS: i ̯au̯ndei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaunde n., jaundejczyk mos., jaundejka ż.

Wiktionary

# java

[czytaj: dżawa] język programowania obiektowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. popularny obiektowy język programowania;

Wiktionary

Java (wym. dżawa) – współbieżny, oparty na klasach, obiektowy język programowania ogólnego zastosowania. Został stworzony przez grupę roboczą pod kierunkiem Jamesa Goslinga z firmy Sun Microsystems. Java jest językiem tworzenia programów źródłowych kompilowanych do kodu bajtowego, czyli postaci wykonywanej przez maszynę wirtualną. Język cechuje się silnym typowaniem. Jego podstawowe koncepcje zostały przejęte z języka Smalltalk (maszyna wirtualna, zarządzanie pamięcią) oraz z języka C++ (duża część składni i słów kluczowych).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kod wynikowy kompilatora Javy ma postać kodu dla maszyny wirtualnej.

Wiktionary

# javascript

[czytaj: dżawaskript] obiektowy język programowania skryptów na stronach www

SJP.pl

JavaScript, w skrócie JS – skryptowy oraz wieloparadygmatowy język programowania, stworzony przez firmę Netscape, najczęściej stosowany na stronach internetowych. Twórcą JavaScriptu jest Brendan Eich. W połowie lat 90. XX wieku organizacja ECMA wydała na podstawie JavaScriptu standard języka skryptowego o nazwie ECMAScript, aktualnie rozwijaniem tego standardu zajmuje się komisja TC39.

Wikipedia

# javier

Javier – gmina w Hiszpanii, w Nawarze, o powierzchni 46,6 km². Położona na skrajnym wschodzie prowincji, granicząca z Saragossą.

W 2011 roku gmina liczyła 120 mieszkańców. Miejsce urodzenia św. Franciszka Ksawerego.

Wikipedia

# jaw

dawniej: jawa; dziś tylko w związkach frazeologicznych:
a) wyjść na jaw - stać się wiadomym, znanym; okazać się;
b) wydobyć, wyciągnąć coś na jaw - odkryć coś, co było dotąd tajemnicą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zob. jawa.; dziś tylko we frazeologii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaf, AS: i ̯af

Wiktionary

# jawa

1. rzeczywistość;
2. czeski motocykl marki Jawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Wiktionary

Jawa – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej, jedna z Wielkich Wysp Sundajskich. Należy do Indonezji, a największe miasto wyspy, Dżakarta, jest stolicą tego kraju. Jest najludniejszą wyspą na świecie, zamieszkuje ją 151,6 mln osób. Na obszarach nizinnych Jawy Centralnej na jeden km² przypada 2000 osób. Powierzchnia Jawy to 126,7 tys. km², co daje jej trzynaste miejsce wśród wysp na świecie i piąte w Indonezji.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjava, AS: i ̯ava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jawajski mrz., Jawajczyk mos., Jawajka ż.

przym. jawajski

Wiktionary

# jawaharlal

[czytaj: dżawaharlal] obce imię męskie

SJP.pl

# jawajczyk

mieszkaniec Jawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jawy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sam będąc synem Jawajczyka i Balijki, planowaćanował dla swego prezydencko-królewskiego rodu kolejne krzyżówki etniczne, umacniające spoistość archipelagu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jawa ż.

:: fż. Jawajka

przym. jawajski

Wiktionary

# jawajka

typ lalki teatralnej poruszanej od dołu przez aktora ukrytego w zapadni lub za parawanem; lalka jawajska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jawy

Wiktionary

Jawajka – lalka teatralna osadzona na kołku – gapicie, który znajduje się w otworze pośrodku ramion, działających niezależnie od głowy. Funkcjonujące osobno ręce lalki poruszane są za pomocą drucianych wyciągników – czempurytów, które lalkarz trzyma w drugiej dłoni. Prowadzenie lalki polega na połączeniu animacji tułowia i głowy z niezależną od ich ruchu animacją każdej z dłoni.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Jawa ż.

:: fm. Jawajczyk mos.

przym. jawajski

Wiktionary

# jawajski

→ Jawa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jawą, dotyczący Jawy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język jawajski;

Wiktionary

#### Patrz:

Jawa

#### Wymowa:

IPA: jaˈvajsʲci, AS: i ̯avai ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jawa ż., Jawajczyk mos., Jawajka ż.

Wiktionary

# jawajskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem jawajskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem jawajskim

(1.3) spisany, stworzony w języku jawajskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈvajskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: i ̯avai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# jawaryn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Győr, miasto w północno-zachodnich Węgrzech;

Wiktionary

Győr (wym. w IPA: [ˈɟø:r]; słow. Ráb, niem. Raab, dawniej pol. Jawaryn) – miasto (131,3 tys. mieszkańców) nad Dunajem i Rabą, na północnym zachodzie Węgier. Siedziba władz komitatu Győr-Moson-Sopron oraz ośrodek administracyjny powiatu Győr. Ośrodek przemysłowy, kąpieliska termalne, ogród zoologiczny.

Wikipedia

# jawczyce

W Polsce

- Jawczyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Biskupice
- Jawczyce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki
- Jawczyce – gromada

Wikipedia

# jawić

jawić się - książkowo: stać sie, stawać się widocznym (np. W cieniu jawił się potwór.)

SJP.pl

# jawiszowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Jawiszowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Brzeszcze.

Wikipedia

# jawiszowicki

przymiotnik od: Jawiszowice

SJP.pl

# jawka

zdrobnienie od: jawa (motocykl marki Jawa)

SJP.pl

# jawnie

przysłówek

(1.1) w sposób jawny, widoczny dla każdego, niczego nie ukrywając

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzięcioł należy do drapieżników, jawnie napadających na swą zdobycz.

(1.1) Prorocy opowiadali się jawnie przeciwko bałwochwalstwu członków narodu wybranego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjavʲɲɛ, AS: i ̯avʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jawność ż.

czas. jawić się ndk.

przym. jawny

przysł. jawno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) publicznie, otwarcie

Wiktionary

# jawniej

stopień wyższy od przysłówka: jawnie

SJP.pl

# jawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jawny

SJP.pl

# jawnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. poborca, celnik

Wiktionary

# jawnogrzesznica

przestarzale: kobieta uprawiająca nierząd; prostytutka, nierządnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rel. kobieta jawnie uprawiająca nierząd

Wiktionary

Jawnogrzesznica – opowiadanie fantastycznonaukowe Rafała Ziemkiewicza, po raz pierwszy opublikowane w 1990 roku na łamach czasopisma „Fenix”. Utwór zaliczany jest do nurtu klerykal fiction i fantastyki socjologicznej, podejmując temat przyszłości Polski zdominowanej przez skrajnie zinstytucjonalizowaną religijność i kontrolę Kościoła katolickiego nad życiem publicznym. Fabuła opowiada o zapowiedzianym powrocie Chrystusa, który ma nastąpić w Polsce – kraju uważanym za ostatni bastion nieskażonej wiary.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Królestwo Boże otworzyło się przed jawnogrzesznicą, gdy upadła do nóg Jezusa i płakała, ale otwiera się i przed tobą, gdy ujrzysz swoje grzechy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjavnɔɡʒɛʃʲˈɲit͡sa, AS: i ̯avnogžešʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jawnogrzesznictwo n.

:: fm. jawnogrzesznik m.

czas. jawnogrzeszyć ndk.

przym. jawnogrzeszny

przysł. jawnogrzesznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prostytutka; wulg. kurwa; daw. nierządnica, rozpustnica, ladacznica, wszetecznica, kortezanka, kurtyzana, kokota

Wiktionary

# jawnogrzesznik

→ jawnogrzesznica; cudzołożnik

SJP.pl

# jawnokwiatowe

grupa roślin mających kwiaty i rozmnażających się przez nasiona

SJP.pl

# jawnopączkowe

grupa roślin zielnych, których pączki odnowieniowe znajdują się wysoko nad powierzchnią ziemi; fanerofity

SJP.pl

# jawnopączkowy

roślina jawnopączkowa - roślina, której pączki odnowieniowe znajdują się wysoko nad powierzchnią ziemi; fanerofit

SJP.pl

# jawnopłciowe

grupa roślin nasiennych w odróżnieniu od roślin zarodnikowych

SJP.pl

# jawność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jawne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jawny

przysł. jawnie, jawno

czas. jawić się

Wiktionary

# jawnostka

Wikipedia

# jawny

znany wszystkim, podany do wiadomości publicznej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) widoczny dla wszystkich, powszechnie wiadomy; taki, którego się nie ukrywa, nie maskuje

(1.2) taki, który jest jasny i oczywisty

(1.3) mat. inform. wprost widoczny w zapisie

(1.4) fot. poddany wywołaniu i widoczny gołym okiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sąd oddalił wniosek obrony o utajnienie rozprawy i zadecydował, że proces będzie się toczył w trybie jawnym.

(1.3) Język C++ nie pozwala na niejawne konwersje między wskaźnikami różnych typów i aby tego dokonać, konieczne jest zastosowanie jawnej konwersji typów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjavnɨ, AS: i ̯avny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jawność ż., ujawnianie n., ujawnienie n.

czas. jawić się, ujawniać ndk., ujawnić dk.

przysł. jawnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) publiczny, otwarty

(1.2) wyraźny, oczywisty

Wiktionary

# jawor

1. gatunek drzewa z rodzaju klon, o rozłożystej koronie, szarej korze łuszczącej się drobnymi płatami i kwiatach zebranych w zwisające grona, w Polsce spotykany w lasach mieszanych, górskich i wyżynnych; klon jawor, klon jaworowy, jawór (regionalnie);
2. drewno tego drzewa, jasne, elastyczne, używane głównie w stolarstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

- jawor – gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych

W Polsce

- Jawor – miasto
- Jawor – część miasta Libiąż w woj. małopolskim
- Jawor – osada w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
- Jawor – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
- Jawor – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów
- Jawor – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Jawor – część kolonii Jaworek w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
- Jawor – część wsi Bóbrka w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Solina
- Jawor – część wsi Starokrzepice w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Krzepice
- Jawor – przysiółek wsi Leśnica w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz
- Jawor – część wsi Ignaców w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra
- Jawor – gromada

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjavɔr, AS: i ̯avor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jawor m.

przym. jaworski

Wiktionary

# jaworek

zdrobnienie od: jawor (gatunek drzewa)

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Jaworek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
- Jaworek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
- Jaworek – część wsi Psary w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
- Jaworek – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Czastary
- Jaworek – część wsi Sieborowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
- Jaworek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
- Jaworek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Wierzbno
- Jaworek – kolonia w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki

Wikipedia

# jawornica

- Jawornica – szczyt w Beskidzie Andrychowskim
- Jawornica – wieś w Bułgarii, w obwodzie Błagojewgad, w gminie Petricz
- Jawornica – wieś w Polsce, w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki
- Jawornica – wieś w Polsce, w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Kochanowice

Wikipedia

# jawornicki

przymiotnik od: Jawornik Polski

SJP.pl

- Bolesław Jawornicki (1872−1950) − polski farmaceuta i przedsiębiorca
- Marceli Jawornicki (1813–1895) – polski działacz społeczny, powstaniec listopadowy.

Wikipedia

# jaworniczanin

mieszkaniec Jawornika Polskiego (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jaworniczanka

mieszkanka Jawornika Polskiego (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jaworów

1. gatunek drzewa z rodzaju klon, o rozłożystej koronie, szarej korze łuszczącej się drobnymi płatami i kwiatach zebranych w zwisające grona, w Polsce spotykany w lasach mieszanych, górskich i wyżynnych; klon jawor, klon jaworowy, jawór (regionalnie);
2. drewno tego drzewa, jasne, elastyczne, używane głównie w stolarstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie (polski egzonim)

Wiktionary

Miejscowości w Polsce

- Jaworów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
- Jaworów – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Żyrzyn
- Jaworów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
- Jaworów – część miasta Nowa Ruda w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jaworowski

Wiktionary

# jaworowianin

mieszkaniec Jaworowa

SJP.pl

# jaworowianka

mieszkanka Jaworowa

SJP.pl

# jaworowicz

nazwisko

SJP.pl

# jaworowski

przymiotnik od: Jaworów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jaworowem, dotyczący Jaworowa (miasta na Ukrainie)

Wiktionary

- Jaworowski – struga, dopływ Szkła

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Jaworów mrz.

Wiktionary

# jaworowy

związany z jaworem, dotyczący jaworu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z jaworu

(1.2) wykonany z drewna lub innej części jaworu

(1.3) będący częścią jaworu

Wiktionary

Jaworowy, Wielki Jaworowy (cz. Javorový vrch, niem. Jaworowy, w okresie II wojny światowej Ahornberg; 1032 m n.p.m.) – szczyt górski w Beskidzie Morawsko-Śląskim w Czechach, w pobliżu Trzyńca.

Z rzadko porośniętego szczytu rozciąga się panorama na polskie Beskidy oraz w kierunku słowackich Tatr.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Minęli jaworowy młodnik i zniknęli w gęstwinie.

(1.2) Na półce stały jaworowe ludziki.

(1.3) Jaworową gałązką zdzieliła go po nogach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jawor m., jaworzynka ż., Jaworzynka ż., jaworzyna ż.

Wiktionary

# jaworski

przymiotnik od: Jawor

SJP.pl

Jaworski (forma żeńska: Jaworska; liczba mnoga: Jaworscy) – polskie nazwisko. Według danych rejestru PESEL z 27 stycznia 2021 nazwisko to nosi 46 644 osób.

Wikipedia

# jaworzanin

mieszkaniec Jawora, Jaworza

SJP.pl

# jaworzanka

mieszkanka Jawora, Jaworza

SJP.pl

# jaworzański

przymiotnik od: Jaworze

SJP.pl

# jaworze

1. gatunek drzewa z rodzaju klon, o rozłożystej koronie, szarej korze łuszczącej się drobnymi płatami i kwiatach zebranych w zwisające grona, w Polsce spotykany w lasach mieszanych, górskich i wyżynnych; klon jawor, klon jaworowy, jawór (regionalnie);
2. drewno tego drzewa, jasne, elastyczne, używane głównie w stolarstwie

SJP.pl

W Polsce

- Jaworze – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Wąbrzeźno
- Jaworze – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Nowy Żmigród
- Jaworze – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jaworze
- Jaworze – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk
- Jaworze – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Kalisz Pomorski
- Jaworze – gromada

Wikipedia

# jaworznia

roślina z rodziny zapylcowatych

SJP.pl

Jaworznia – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Piekoszów.

W Królestwie Polskim istniała gmina Jaworznia.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jaworznia, po jej zniesieniu w gromadzie Białogon, powtórnie była siedzibą gromady Jaworznia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# jaworznianin

mieszkaniec Jaworzna

SJP.pl

# jaworznianka

mieszkanka Jaworzna

SJP.pl

# jaworzniański

przymiotnik od: Jaworzno; jaworznicki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jaworznem, dotyczący Jaworzna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaworzno n.

przym. jaworznicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jaworznicki

Wiktionary

# jaworznica

część wsi Kiełczygłów-Okupniki

SJP.pl

Jaworznica – część wsi Kiełczygłów-Okupniki w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Kiełczygłów.

W latach 1975–1998 Jaworznica administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# jaworznicki

1. przymiotnik od: Jaworzno; jaworzniański;
2. przymiotnik od: Jaworznica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jaworznem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uczęszczałem kiedyś do jaworznickiego liceum.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjavɔʒʲˈɲit͡sʲci, AS: i ̯avožʹńicʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jaworzno n., jaworznianin m., jaworznianka ż.

przym. jaworzniański, jaworzeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jaworzniański; daw. jaworzeński

Wiktionary

# jaworznik

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Jaworznik – część wsi Świebodna, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pruchnik
- Jaworznik – część wsi Dębów, w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Gać
- Jaworznik – część wsi Futoma, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
- Jaworznik – część wsi Nowy Borek, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
- Jaworznik – część wsi Wola Rafałowska, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Chmielnik
- Jaworznik – część wsi Zabratówka, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Chmielnik
- Jaworznik – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Żarki
- Jaworznik – gromada
- Jaworznik – potok, dopływ Brynicy
- Jaworznik – struga, dopływ Czarnej Strugi
- Jaworznik – potok, dopływ Koziego Brodu

Wikipedia

# jaworzno

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie śląskim;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Rudniki;

Wiktionary

Jaworzno – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce położone na Pagórach Jaworznickich (Wyżyna Śląsko-Krakowska) w województwie śląskim. Pod względem kulturowym, etnograficznym i historycznym Jaworzno wraz ze swoim regionem stanowi część ziemi krakowskiej oraz Małopolski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jaworzno jest położone w województwie śląskim.

(1.1) Moja babcia pochodzi z Jaworzna.

(1.1) Mieszkam w Jaworznie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈvɔʒnɔ, AS: i ̯avožno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaworznianin m., jaworznianka ż.

przym. jaworznicki, jaworzniański

Wiktionary

# jaworzyna

1. las jaworowy;
2. drewno jaworowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. las jaworowy, skupisko rosnących jaworów

Wiktionary

Jaworzyna – nazwa geograficzna miejscowości lub ich części, szczytów gór, rzek itp.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. jawor m., Jaworzynka ż.

:: zdrobn. jaworzynka ż.

przym. jaworowy

Wiktionary

# jaworzynianin

mieszkaniec Jaworzyny Śląskiej (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jaworzynianka

mieszkanka Jaworzyny Śląskiej (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jaworzynka

dolina w Tatrach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, w gminie Istebna;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku szczytów, potoków, dolin i polan górskich na terenie południowej Polski i na Słowacji;

Wiktionary

W Polsce

- Jaworzynka – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, gminie Istebna
- Jaworzynka – gromada
- Jaworzynka – dawna gmina

- Jaworzynka – szczyt w Gorcach
- Jaworzynka – szczyt w Beskidzie Niskim
- Jaworzynka (Cebulówka, 741 m) - szczyt w Beskidzie Sądeckim (w Paśmie Radziejowej)
- Jaworzynka (936 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim (w Paśmie Radziejowej)
- Jaworzynka (1001 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim (w Paśmie Jaworzyny)
- Jaworzynka (1117 m) – szczyt w Beskidzie Żywieckim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tym autobusem dojedziemy do Jaworzynki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jaworzynka ż., jaworzyna ż., jawor m.

przym. jaworowy

Wiktionary

# jaworzyński

przymiotnik od: Jaworzyna, Jaworzyna Śląska

SJP.pl

# jaya

Puncak Jaya (wym. w jęz. malajskim: [ˈpuntʃaʔ ˈdʒaja], inne nazwy: Piramida Carstensza, Mount Carstensz, Nemangkawi oraz Gunung Sukarno) – szczyt w Górach Śnieżnych na Nowej Gwinei, najwyższy szczyt Indonezji, całej Australii i Oceanii, a także najwyższy szczyt świata leżący na wyspie; wysokość 4884 m n.p.m. Starsze pomiary, wciąż czasem przytaczane, podawały wysokość Jaya w granicach około 5030 m. Szczyt został nazwany od imienia holenderskiego odkrywcy Jana Carstensza, który w 1623 r. wypatrzył lodowiec na tej górze. Badania przeprowadzone w latach 90. XX wieku wykazały, że niektóre lodowce na Puncak Jaya, jak i pobliskim Puncak Trikora, już zanikły, a pozostałe gwałtownie się cofają.

Wikipedia

# jaz

1. budowla wznoszona na rzece w celu spiętrzenia wody;
2. rodzaj plecionego płotu służącego do połowu ryb

SJP.pl

zaimek względny

(1.1) stpol. którą

Wiktionary

Jaz – budowla hydrotechniczna w poprzek rzeki lub kanału, piętrząca wodę w celu utrzymania stałego poziomu dla celów żeglugowych lub (w ograniczonym zakresie) zabezpieczenia przed powodzią, zaopatrywania w wodę oraz do celów energetycznych. Równolegle do jazu czasami buduje się śluzy umożliwiające żeglugę i przepławki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Słysz modlitwę, jąż nosimy,
Oddać raczy, jegoż prosimy.

Wiktionary

# jazd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Iranie;

Wiktionary

Wikipedia

# jazda

1. przemieszczanie się z miejsca na miejsce za pomocą środków lokomocji;
2. dawniej: kawaleria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

(1.2) hist. kawaleria, żołnierze konni, konnica

(1.3) druk. drukowanie (w szczególności dużego nakładu)

wykrzyknik

(2.1) lekcew. ponaglenie rozmówcy, aby przystąpił do wykonywania swoich obowiązków

(2.2) pogard. żądanie opuszczenia jakiejś przestrzeni (rzeczywistej lub wirtualnej)

Wiktionary

Kawaleria (z wł. cavalleria; daw. jazda, konnica) – rodzaj wojsk wykorzystujący konie do przemieszczania się i walki. Dawniej jeden z dwóch podstawowych rodzajów wojsk (obok piechoty), dzielony na lekką i ciężką jazdę. Uległa zanikowi w I połowie XX w. Współcześnie stosowana prawie wyłącznie w charakterze reprezentacyjnym, zastąpiona oddziałami „kawalerii” powietrznej i pancernej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jazda na miejsce była bardzo trudna.

(1.1) Jazda autobusem jest bardzo męcząca.

(1.3) Drukarz mówił mi, że to zlecenie to trzy palety papieru do jazdy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjazda, AS: i ̯azda

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jeździć ndk., jechać ndk., dojechać dk.

rzecz. jeżdżenie n., wyjazd mrz., jeźdźczyni ż., przejażdżka ż., podjazd mrz., pojazd mrz., jeździec mos., przyjezdny mos., dojechanie n., zajezdnia ż., Przejazd mrz., przejazd mrz.

przym. przyjezdny, jeździecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podróż, droga

(2.1) do roboty

(2.2) jazda stąd, precz, precz stąd

Wiktionary

# jazdów

Jazdów – historyczny gród i dwór książąt mazowieckich na terenie obecnej Warszawy (Ujazdów).

Wikipedia

# jażdż

ryba z rodziny okoniowatych; jazgarz

SJP.pl

# jażdżewski

nazwisko

SJP.pl

Jażdżewski (forma żeńska: Jażdżewska, liczba mnoga: Jażdżewscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

# jażdżyk

nazwisko

SJP.pl

# jażdzyński

nazwisko

SJP.pl

# jazgarnik

sieć do połowu jazgarzy

SJP.pl

# jazgarz

ryba z rodziny okoniowatych; jażdż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. ryba z rodziny okoniowatych;

Wiktionary

Jazgarz (Gymnocephalus cernua) – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny okoniowatych (Percidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Byczki sporządza się głównie z płoci, wzdręgi, okonia i jazgarza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjazɡaʃ, AS: i ̯azgaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazgarnik m.

Wiktionary

# jazgarzew

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim

SJP.pl

Jazgarzew – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno.

Wieś położona ok. 30 km na południe od centrum Warszawy, w odległości 4 km od Piaseczna (dawna Ziemia czerska).

Wieś szlachecka Jasgarzewo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. Do 1954 należała i była siedzibą władz gminy Jazgarzew, następnie, do 1972 r., gromady Jazgarzew. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia

# jazgarzewski

→ Jazgarzew

SJP.pl

#### Patrz:

Jazgarzew

# jazgarzewszczyzna

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie mazowieckim, w gminie Lesznowola;

Wiktionary

Jazgarzewszczyzna – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Lesznowola. Miejscowość znajduje się w terenie leśnym.

W skład sołectwa Jazgarzewszczyzna wchodzi także wieś Łoziska.

Wikipedia

# jazgarzewszczyźniański

→ Jazgarzewszczyzna

SJP.pl

#### Patrz:

Jazgarzewszczyzna

# jazgarzowy

przymiotnik od: jazgarz

SJP.pl

# jazgocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od jazgot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie jazgot, lecz tylko mały jazgocik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazgot m.

Wiktionary

# jazgot

1. gwar, wrzawa, powstałe ze zmieszanych głosów wielu ludzi; także: krzykliwa kłótnia, rozmowa, wrzask, pisk;
2. mieszanina głośnych, piskliwych dźwięków; hałas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwar, wrzawa składająca się z ludzkich głosów

(1.2) krzykliwa kłótnia

(1.3) mieszanina głośnych, piskliwych odgłosów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazgotanie n., jazgotliwość ż., rozjazgotanie n., zajazgotanie n.

:: zdrobn. jazgocik mrz.

czas. jazgotać ndk., rozjazgotać dk., zajazgotać dk.

przym. jazgotliwy

przysł. jazgotliwie

Wiktionary

# jazgotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jazgotać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazgot m., jazgotliwość ż.

czas. jazgotać ndk.

przym. jazgotliwy

przysł. jazgotliwie

Wiktionary

# jazgotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: jazgotliwie

SJP.pl

# jazgotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jazgotliwe; cecha tych, którzy są jazgotliwi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazgot m., jazgotanie n.

czas. jazgotać ndk.

przym. jazgotliwy

przysł. jazgotliwie

Wiktionary

# jazgotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: jazgotliwy

SJP.pl

# jazgotliwy

1. czyniący jazgot; kłótliwy, krzykliwy;
2. przenikliwy, piskliwy, ujadający

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) o człowieku: krzykliwy, kłótliwy; czyniący jazgot

(1.2) o ludzkim głosie: donośny, krzykliwy, piskliwy

(1.3) o dźwiękach, odgłosach itp.: głośny, uciążliwy, przenikliwy, zgrzytliwy, ujadający

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazgot mrz., jazgotanie n., jazgotliwość ż.

Wiktionary

# jazgrza

nazwa dwóch północnoamerykańskich roślin z rodziny kaktusowatych, będących źródłem pejotlu

SJP.pl

Jazgrza (Lophophora J.M.Coult.) – rodzaj roślin z rodziny kaktusowatych. Przedstawiciele rodzaju występują na południowym zachodzie USA (Teksas, Nowy Meksyk), przez północno-wschodni Meksyk na południe aż do Querétaro. Gatunkiem typowym jest L. williamsii.

Wikipedia

# jaziowy

→ jaź

SJP.pl

#### Patrz:

jaź

# jaźń

jeden z obszarów osobowości ludzkiej; ego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) świadomość siebie i swojej osobowości

(1.2) w psychoanalizie: element osobowości

Wiktionary

Jaźń – oś, wokół której organizuje się struktura psychiczna człowieka. Jest odpowiedzialna za przepływ informacji z części świadomej do nieświadomej i odwrotnie. Pełni funkcję integrującą. Celem jaźni jest własne urzeczywistnienie w procesie teleologicznym (celowościowym), ale w trakcie rozwoju jednostki elementem pośredniczącym na tej drodze jest wytworzenie „ja” (czyli ego).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jäɕɲ̊, AS: i ̯äśń̦

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) ja

(1.2) ego

Wiktionary

# jazon

postać z mitologii greckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Jazon – imię
- Jazon – postać mityczna
- Jazon – postać biblijna
- Jazon z Cyreny – nieznany bliżej autor pięciotomowego dzieła, którego streszczeniem jest 2 Księga Machabejska
- Jazon z Feraj – tyran Feraj
- Jazon – biskup w I w.
- Jazon z gwiezdnego patrolu – amerykański serial science-fiction
- Jezus Jazon – arcykapłan żydowski w latach 175-172 p.n.e.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po weselu Jazon czuł się osłabiony i kręciło mu się w głowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjazɔ̃n, AS: i ̯azõn

Wiktionary

# jazonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jazona lub z nim związany

SJP.pl

# jazowsko

Jazowsko – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko, na północnym brzegu rzeki Dunajec, poniżej przełomu rzeki, która przewija się pomiędzy masywem Lubania i lesistym pasem Radziejowej. Wieś położona jest w obszarze Beskidu Wyspowego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jazowsko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

# jazowy

przymiotnik od: jaz

SJP.pl

# jaźwa

1. dawniej: nora borsuka;
2. potocznie: twarz; morda

SJP.pl

ZIP Skład (skrót od Ziomki i Przyjaciele Skład) – polska grupa muzyczna wykonująca hip-hop, zaliczana do prekursorów nurtu ulicznego rapu w Polsce. Powstała w 1997 roku w Warszawie na kanwie składów Fundacja nr 1 i TPWC. Jedyny album zespołu, zatytułowany Chleb powszedni ukazał się w 1999 roku, nakładem R.R.X., wytwórni uchodzącej wówczas, bodajże za najbardziej wpływową na scenie muzyki hip-hopowej. W międzyczasie na bazie kolektywu wykształciły się zespoły WWO, Ko1fu i Zipera.

Wikipedia

# jaźwcowy

przymiotnik od: jaźwiec

SJP.pl

# jaźwiec

przestarzale: ssak o biało-czarnym umaszczeniu sierści, drapieżnik z rodziny łasicowatych; borsuk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. borsuk

Wiktionary

Borsuk (Meles) – rodzaj ssaków z podrodziny Melinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae). Współcześnie używane polskie określenie tego zwierzęcia, które wyparło wcześniejszą nazwę jaźwiec, pochodzi oryginalnie z języków tureckich (turcyzm), a do języka polskiego trafiła za pośrednictwem rusińskim (rutenizm).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjäʑvʲjɛt͡s, AS: i ̯äźvʹi ̯ec

Wiktionary

# jaźwiecki

nazwisko

SJP.pl

# jaźwiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Jaźwiński – polski wynalazca
- Bolesław Jaźwiński – polski wojskowy
- Jan Jaźwiński – polski wojskowy
- Stanisław Jaźwiński – polski metalurg
- Zygmunt Jaźwiński – polski adwokat, polityk i działacz społeczny

Wikipedia

# jazyda

wyznawca jazydyzmu, monoteistycznej religii kurdyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zob. jezyd.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazydyzm m.

:: fż. jazydka ż.

przym. jazydzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jazyd, jezyd, jezyda

Wiktionary

# jazydka

wyznawczyni jazydyzmu, monoteistycznej religii kurdyjskiej; jezydka

SJP.pl

# jazydyzm

monoteistyczna religia kurdyjska; jezydyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. zob. jezydyzm.

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Założycielem tego odłamu religijnego był szejk Adii, żyjący w XII w. na terenie dzisiejszego północnego Iraku. Jazydyzm jest religią synkretyczną; jej korzeni należy szukać w perskim zoroastrianizmie i u szyitów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezydyzm m., jazyd m., jazyda mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jezydyzm

Wiktionary

# jazydzki

→ jazyda; jezydzki

SJP.pl

# jazygowie

koczowniczy lud sarmacki

SJP.pl

Jazygowie (Jaxamatae, Ixibatai, Iazyges) – lud scyto-sarmacki, zamieszkujący po 20 roku n.e. tereny dzisiejszych Węgier i południowej i wschodniej Słowacji.

Wikipedia

# jazz

[czytaj: dżez] rodzaj improwizowanej muzyki powstałej w USA, w której używane są europejskie instrumenty i w której powiązane są europejskie elementy harmonii z europejsko-afrykańską melodyką i afrykańskim rytmem; dżez; dżaz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

Wiktionary

Jazz, dżez – gatunek muzyczny, który powstał w ostatnich latach XIX wieku (zapoczątkowany pomiędzy 1890 a 1900 rokiem) na południu Stanów Zjednoczonych w dzielnicy prostytutek Storyville w Nowym Orleanie (tradycyjnie początki jazzu łączą się z Congo Square) jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej (bluesa, ragtime’u i muzyki europejskiej). Stanowi on połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jazz powstał w Stanach Zjednoczonych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: d͡ʒɛs, AS: ǯes

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazzista m., jazzowanie n.

czas. jazzować ndk.

przym. jazzowy

przysł. jazzowo

Wiktionary

# jazz-band

[czytaj: dżezbend] orkiestra dżezowa; dżezbend

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zespół wykonujący muzykę jazzową

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaproszono kilka jazz-bandów zza oceanu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zespół jazzowy

Wiktionary

# jazz-jamboree

[czytaj: dżez dżembori] międzynarodowe spotkanie muzyków grających jazz, połączone z występami; jazzowisko (środowiskowo)

SJP.pl

# jazz-rock

[czytaj: dżezrok] styl w muzyce popularnej, połączenie jazzu i rocka; jazzrock, jazz rock

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) muz. styl w muzyce popularnej będący połączeniem jazzu i rocka;

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jazz-rockowy

przysł. jazz-rockowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jazz fusion, fusion

Wiktionary

# jazz-rockowy

→ jazz-rock [czytaj: dżez rokowy]; jazzrockowy

SJP.pl

# jazzband

[czytaj: dżezbend] orkiestra dżezowa; dżezbend, jazz-band

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zespół wykonujący muzykę jazzową

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Właśnie ukazała się trzecia płyta katowickiego jazzbandu, zatytułowana „Blask jazz”.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zespół jazzowy

Wiktionary

# jazzfan

[czytaj: dżezfan] miłośnik muzyki jazzowej

SJP.pl

# jazzfanka

→ jazzfan [czytaj: dżezfanka]

SJP.pl

# jazzista

muzyk grający w zespole jazzowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk jazzowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do tej knajpki zaglądali znani jazziści, by pomuzykować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazz mrz., jazzowanie n.

czas. jazzować ndk.

przym. jazzowy

przysł. jazzowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dżezmen, jazzman

Wiktionary

# jazzman

[czytaj: dżezmen] muzyk jazzowy; dżezmen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk jazzowy

Wiktionary

Jazz, dżez – gatunek muzyczny, który powstał w ostatnich latach XIX wieku (zapoczątkowany pomiędzy 1890 a 1900 rokiem) na południu Stanów Zjednoczonych w dzielnicy prostytutek Storyville w Nowym Orleanie (tradycyjnie początki jazzu łączą się z Congo Square) jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej (bluesa, ragtime’u i muzyki europejskiej). Stanowi on połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po wejściu jazzmanów na estradę, zapanowała cisza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. jazzmanka ż.

Wiktionary

# jazzmanka

→ jazzman [czytaj: dżezmenka]; dżezmenka

SJP.pl

# jazzopodobny

mający niektóre cechy jazzu; przypominający jazz

SJP.pl

# jazzować

[czytaj: dżezować] grać, śpiewać muzykę jazzową; dżezować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) muz. wykonywać muzykę jazzową

(1.2) muz. występować w zespole jazzowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Muzycy jazzowali delikatnie, a pary lekko kołysały się na parkiecie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazz mrz., jazzista mos., jazzowanie n.

przym. jazzowy

przysł. jazzowo

Wiktionary

# jazzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jazzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazz mrz., jazzista mos.

przym. jazzowy

czas. jazzować

przysł. jazzowo

Wiktionary

# jazzowisko

środowiskowo: międzynarodowe spotkanie muzyków grających jazz, połączone z występami; jazz-jamboree

SJP.pl

# jazzówka

but używany przez tancerzy jazzowych; dżezówka

SJP.pl

# jazzówki

[czytaj: dżezówki] obuwie tancerzy jazzowych; dżezówki

SJP.pl

Wikipedia

# jazzowo

przysłówek

(1.1) na sposób jazzowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Saksofonista zaczął jazzowo, delikatnie przyspieszając, zachęcając niejako pianistę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazz mrz., jazzista mos., jazzowanie n.

czas. jazzować ndk.

przym. jazzowy

Wiktionary

# jazzowy

[czytaj: dżezowy] dotyczący jazzu, związany z jazzem; dżezowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z jazzem, dotyczący jazzu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bridge łączy dwie skrajne części utworu jazzowego.

(1.1) Urzekła ją gra jazzowego saksofonisty.

(1.1) Wokalistka ma w swoim repertuarze znane standardy jazzowe.

(1.1) Był jednym z najpopularniejszy muzyków jazzowych grających na skrzydłówce.

(1.1) Zaduszki jazzowe odbywają się zwykle w kościele ponorbertańskim koło dworca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazz m., jazzista m., jazzowanie n.

czas. jazzować ndk.

przysł. jazzowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dżezowy

Wiktionary

# jazzrock

[czytaj: dżezrok] styl styl w muzyce popularnej, połączenie jazzu i rocka; jazz-rock, jazz rock

SJP.pl

# jazzrockowy

dotyczący jazz-rocka, związany z jazz-rockiem

SJP.pl

# jazzujący

1. wykorzystujący motywy jazzowe;
2. zbliżony do jazzu

SJP.pl

# jazzy

[czytaj: dżez] rodzaj improwizowanej muzyki powstałej w USA, w której używane są europejskie instrumenty i w której powiązane są europejskie elementy harmonii z europejsko-afrykańską melodyką i afrykańskim rytmem; dżez; dżaz

SJP.pl

# jałat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. nicpoń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjawat, AS: i ̯au̯at

Wiktionary

# jałbrzyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjawbʒɨk, AS: i ̯au̯bžyk

Wiktionary

# jałmużna

datek ofiarowany ubogiemu, zapomoga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

(1.2) ekspr. rozczarowująco niewielka kwota pieniędzy, nieadekwatna do potrzeb lub pracy

Wiktionary

Jałmużna – datek dla biednych i potrzebujących, ofiarowany w kontekście religijnym; jej odpowiednikiem jest w islamie zakat.

W chrześcijaństwie jałmużna należy do uczynków miłosierdzia i zalecana jest szczególnie w takich okresach jak wielki post i adwent.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed kościołem jakiś żebrak czekał na jałmużnę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jawˈmuʒna, AS: i ̯au̯mužna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałmużnica ż., jałmużnik mos., jałmużnictwo n.

przym. jałmużniczy, jałmużnowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) datek; daw. elemozyna, elimozna

Wiktionary

# jałmużnictwo

dawniej: dawanie lub pobieranie jałmużny; prowadzenie działalności jałmużnika

SJP.pl

# jałmużniczka

→ jałmużnik

SJP.pl

#### Patrz:

jałmużnik

# jałmużnik

dawniej:
1. godność lub urząd dworski związany z nadzorowaniem działalności dobroczynnej;
2. osoba, zwykle duchowna, sprawująca taki urząd;
3. osoba ofiarująca jałmużnę; darczyńca;
4. osoba otrzymująca jałmużnę; żebrak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba rozdająca jałmużnę

(1.2) osoba prosząca o jałmużnę

(1.3) daw. urzędnik rozdający jałmużnę w imieniu władcy

(1.4) hist. urząd osoby rozdającej jałmużnę;

Wiktionary

Jałmużnik (fr. aumônier) − francuska godność, którą piastował jeden z duchownych na dworze książęcym. Za czasów króla Franciszka I Wielki Jałmużnik (Grand-Aumônier de France) stał na czele kleru francuskiego. W armii francuskiej Aumonier jest tytułem kapelanów (wojskowych, szkolnych, harcerskich itp.) różnych wyznań. W Wielkiej Brytanii istnieje dziedziczny urząd Wielkiego Jałmużnika (biskup, lord High-Almoner), sprawującego nadzór nad fundacjami dobroczynnymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szereg szczodrych jałmużników pochylał się nad dolą ofiar minionej wojny.

(1.2) Przy cmentarnej bramie ręce jałmużników wciąż wyciągnięte były ku przybywającym.

(1.3) Opaci tego klasztoru byli jałmużnikami królów portugalskich.

(1.4) Urząd wielkiego jałmużnika nie był dziedziczony.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałmużna ż., jałmużnictwo n., jałmużniczość ż.

:: fż. jałmużnica ż.

przym. jałmużniczy, jałmużnowy

Wiktionary

# jałocha

regionalnie: jałoszka, jałowica, jałówka

SJP.pl

# jałochna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. zdrobn. od: jałowica

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈwɔxna, AS: i ̯au̯oχna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałowica ż., jałówka ż.

Wiktionary

# jałomica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

(1.2) geogr. okręg w południowo-wschodniej Rumunii;

Wiktionary

Jałomica (rum. Ialomița) – rzeka w południowej Rumunii (Wołoszczyzna), lewy dopływ Dunaju. Jej długość wynosi 417 km, powierzchnia zlewni – 10 350 km², średni przepływ u ujścia – 45 m³/s.

Jałomica ma źródła na południowych stokach szczytu Omul w górach Bucegi w Karpatach Południowych. Z gór spływa na południe i koło miasta Târgoviște zmienia kierunek na południowo-wschodni. Następnie wypływa na Nizinę Wołoską i skręca na wschód. Przepływa między Ploeszti a Bukaresztem, przecina równinę Bărăgan i uchodzi do Dunaju koło wsi Giurgeni. W dolnym biegu rzeki jej koryto jest otoczone przez mokradła i słone jeziorka.

Wikipedia

# jałopa

(r. męski) tępy, ograniczony mężczyzna; jełopa; jołop; jełop; jołopa

SJP.pl

# jałoszewski

nazwisko

SJP.pl

# jałoszka

młoda krowa niemająca jeszcze potomstwa; jałówka; jałowica

SJP.pl

# jałoszyński

nazwisko

SJP.pl

Jałoszyński, Jałoszyńska – polskie nazwisko, które obecnie nosi ok. 1100 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Kuba Jałoszyński (ur. 1960) – polski policjant
- Zygmunt Jałoszyński (ur. 18 czerwca 1946) – polski lekkoatleta, oszczepnik

Wikipedia

# jałowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. jałówka

Wiktionary

Jałowa (biał. Ялова; ros. Ялово) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Wielkie Sioło.

W dwudziestoleciu międzywojennym leżała w Polsce, w województwie poleskim, w powiecie prużańskim, w gminie Suchopol.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. jałowić ndk.

Wiktionary

# jałowcolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście takie jak jałowiec

Wiktionary

# jałowcowaty

1. widłak jałowcowaty - gatunek roślin wieloletnich z rodziny widłakowatych; widłak gajowy;
2. płonnik jałowcowaty - gatunek mchu z rodziny płonnikowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający jałowiec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałowiec m., jałowcowate nmos.

przym. jałowcowy

Wiktionary

# jałowcowiec

tarcznik jałowcowiec - gatunek pluskwiaka z rodziny tarcznikowatych

SJP.pl

# jałowcówka

wódka o smaku i zapachu jałowca; dżin; gin; dżyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. wytrawna wódka na owocach jałowca

(1.2) bot. ogrod. odmiana gruszy

(1.3) spoż. owoc jałowcówki (1.2)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Napiłbym się dziadkowej jałowcówki.

(1.2) W sadzie u proboszcza rośne stara jałowcówka.

(1.3) Nazrywam ci jałowcówek, zawieziesz ciotce Honoracie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałowiec m.

przym. jałowcowy

Wiktionary

# jałowcowy

przymiotnik od: jałowiec (np. olejek jałowcowy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący jałowca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pokoje dzieci, a także te, w których leżeli chorzy, okadzano dymem jałowcowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjawɔfˈt͡sɔvɨ, AS: i ̯au̯ofcovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałowiec mrz., jałowcówka ż.

przym. jałowcowaty

Wiktionary

# jałowczysko

miejsce porośnięte jałowcami

SJP.pl

# jałóweczka

zdrobnienie od: jałówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: jałówka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjawuˈvɛt͡ʃka, AS: i ̯au̯uvečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałowica ż., jałówka ż.

Wiktionary

# jałowić

1. uczynić nieurodzajnym; wyjaławiać;
2. niszczyć znajdujące się w czymś lub na czymś zarazki; sterylizować, wyjaławiać;
3. pozbawiać czegoś uznawanego za wartościowe; wyjaławiać;
4. o samicy zwierzęcia: nie móc zajść w ciążę

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. o krowie przestawać być cielną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Krowa jałowi już trzecio wiosna i nie momy mlyka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałowa ż.

Wiktionary

# jałowica

młoda krowa niemająca jeszcze potomstwa; jałówka; jałoszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) cielica, jałówka; przest. jałoszka; stpol. jałochna; gw-pl|Śląsk Cieszyński|jałowa.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) krowa

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. jałówka ż., jałoszka ż., jałochna ż., jałowość ż.

:: zdrobn. jałóweczka ż.

czas. wyjaławiać ndk., jałowieć ndk.

przym. jałowy

przysł. jałowo

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|jałowy.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|jałówka.

* kaszubski: (1.1) jałowica ż.

źródła.

== jałowica (język kaszubski.) ==

thumb|jałowica (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. jałowica

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałówka ż., jałoszka ż., jałochna ż., jałowość ż.

:: zdrobn. jałóweczka ż.

czas. wyjaławiać ndk., jałowieć ndk.

przym. jałowy

przysł. jałowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cielica, jałówka; przest. jałoszka; stpol. jałochna; gw-pl|Śląsk Cieszyński|jałowa.

Wiktionary

# jałowiczka

zdrobnienie od: jałówka; jałóweczka

SJP.pl

# jałowiec

iglasty krzew lub drzewo z rodziny cyprysowatych o niewielkich, zwykle czarnych owocach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Juniperus|ref=tak., roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych;

(1.2) kulin. owoc jałowca (1.1), przyprawa

Wiktionary

Jałowiec (Juniperus L.) – rodzaj roślin iglastych należący do rodziny cyprysowatych. Liczy ok. 50–71 gatunków. Rodzaj należy obok sosen do najbardziej rozpowszechnionych przedstawicieli iglastych na Ziemi. Występują w strefie klimatu umiarkowanego i subpolarnego na wszystkich kontynentach półkuli północnej, a także w górach w strefie międzyzwrotnikowej najdalej na południe sięgając do środkowej Afryki. W Polsce w warunkach naturalnych występują dwa gatunki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed moją szkołą podstawową rosły rozłożyste jałowce.

(1.2) Do pieczeni z dziczyzny dobrze jest dodać kilka jałowców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈwɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯au̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałowcówka ż., jałowcowate nmos.

przym. jałowcowy, jałowcowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg-pl|Warmia|kadyk., przest. i reg-pl|kresy północne|jadłowiec.

Wiktionary

# jałowiecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Jałowiecki – polski działacz społeczny
- Bohdan Jałowiecki – (1897-1941) dyplomata
- Bohdan Jałowiecki – polski socjolog
- Marek Jałowiecki – polski gitarzysta
- Mieczysław Jałowiecki – polski ziemianin, agronom, dyplomata
- Przemysław Jałowiecki – polski lekarz
- Stanisław Jałowiecki – polski polityk, europoseł

Wikipedia

# jałowizna

1. młode bydło niemające jeszcze potomstwa;
2. jałowe, nieurodzajne pole

SJP.pl

# jałówka

młoda krowa niemająca jeszcze potomstwa; jałowica; jałoszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica, głównie w odniesieniu do krów

(1.2) łow. młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica zwierzęcia łownego

Wiktionary

- jałówka – samica bydła domowego w wieku powyżej 6 miesięcy, przed pierwszym wycieleniem, czyli do wieku 18–24 miesięcy.

W Polsce

- Jałówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Jałówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Supraśl
- Jałówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka
- Jałówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sidra
- Jałówka – osada w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sidra
- Jałówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sokółka
- Jałówka – gromada
- Jałówka – dawna gmina

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W całej wsi ani jeden gospodarz nie miał nie tylko szkapy, ale nawet źrebięcia; niektórzy posiadali krowy, jałówki i cielęta, a jeden z kolonistów, Lejba Koniecpolski, posiadał tylko dwie brodate kozy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈwufka, AS: i ̯au̯ufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jałowica ż., jałoszka ż., jałochna ż., jałowość ż.

:: zdrobn. jałóweczka ż.

czas. wyjaławiać ndk., jałowieć ndk.

przym. jałowy

przysł. jałowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cielica, jałowica; przest. jałoszka; stpol. jałochna; gw-pl|Śląsk Cieszyński|jałowa.

Wiktionary

# jałownik

młode bydło, niemające jeszcze potomstwa; jałowizna

SJP.pl

# jałowość

1. niepłodność;
2. nieurodzajność;
3. sterylność

SJP.pl

Jałowość (sterylność) to nieobecność w danym materiale zdolnych do życia drobnoustrojów w ich formach wegetatywnych jak i przetrwalnikowych. Materiał jałowy nie może zawierać bakterii ani ich przetrwalników, grzybów ani ich zarodników, pierwotniaków ani wirusów. Jałowość osiąga się poprzez proces sterylizacji.

Wikipedia

# jałowy

1. nieurodzajny, dający małe plony, niedający plonów;
2. pozbawiony drobnoustrojów, sterylizowany, aseptyczny;
3. o samicy zwierząt: niepłodna;
4. nieokraszony, mało pożywny;
5. bezużyteczny (np. bieg jałowy);
6. w przenośni: pozbawiony sensu, bezwartościowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony zdolności do urodzaju albo płodzenia

(1.2) bez wartości

(1.3) nie zawierający drobnoustrojów

(1.4) pozbawiony smaku

(1.5) podjęty nadaremno

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mamuty unikały więc obszarów wilgotnych, cofając się na tereny suchsze, ale bardziej mroźne i jałowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jaˈwɔvɨ, AS: i ̯au̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jałowieć

przysł. jałowo

rzecz. jałowica ż., jałówka ż., jałowość

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieurodzajny, nieżyzny, bezpłodny, bezdzietny, bezproduktywny, bezowocny

(1.2) bezwartościowy, byle jaki, nijaki, nużący, akademicki, niewartościowy, do niczego

(1.3) aseptyczny, sterylny

(1.4) bezsmakowy, nijaki

(1.5) bezpodstawny, czczy, daremny

Wiktionary

# jałta

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

(1.2) przen. hist. konferencja jałtańska, konferencja krymska w 1945 r.;

Wiktionary

Jałta (ukr. Ялта, ros. Ялта, krymskotat. Yalta, orm. Յալտա) – miasto na Ukrainie leżące w południowej części okupowanego przez Rosję Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego. Liczy 79 tys. mieszkańców (2020). Z Jałty do Symferopola prowadzi najdłuższa w Europie linia trolejbusowa długości około 86 km.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z Jałty do Symferopola prowadzi najdłuższa w Europie linia trolejbusowa.

(1.1) Wielka trójka spotkała się w Jałcie w 1945 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjawta, AS: i ̯au̯ta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jałtański, pojałtański

Wiktionary

# jałtanin

mieszkaniec Jałty

SJP.pl

# jałtanka

mieszkanka Jałty

SJP.pl

# jałtański

przymiotnik od: Jałta

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Jałtą, dotyczący Jałty

(1.2) hist. polit. związany z konferencją w Jałcie z 1945 roku, związany z porządkiem świata jaki po niej nastał

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pojałtański

rzecz. Jałta ż.

Wiktionary

# jałżyn

roślina z rodziny złożonych

SJP.pl

# jcm

skrót od: Jego (Jej) Cesarska Mość

SJP.pl

# jcw

skrót od: Jego (Jej) Cesarska Wysokość

SJP.pl

# jdg

skrótowiec

(1.1) = jednoosobowa działalność gospodarcza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli JDG odniesie sukces, może stać się alternatywą dla etatu.

Wiktionary

# jdt

skrót od: Księga Judyty - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Judyty

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa juˈdɨtɨ, AS: ḱśẽŋga i ̯udyty

Wiktionary

# je

zaimek osobowy

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Jego Ekscelencja

Wiktionary

Ѥ (minuskuła: ѥ) „je” – litera cyrylicy będąca ligaturą liter і oraz є. Odpowiada sylabie [jɛ].

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) JE Jan Kowalski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛɡɔ ˌɛksʦ̑ɛˈlɛ̃nʦ̑ʲja, AS: i ̯ego ekscelẽncʹi ̯a

Wiktionary

# jean

[czytaj: żan] francuskie imię męskie

SJP.pl

Osoby:

- Jean – brazylijski piłkarz

Inne:

- Jean – imię męskie
- Jean – imię żeńskie
- Jean – znany pies, zwierzęca gwiazda filmowa
- JEAN – język programowania

Zobacz też:

- Saint-Jean

Wikipedia

# jeans

[czytaj: dżins] dżins, denim;
1. mocna i gruba tkanina bawełniana;
2. potocznie: ubranie uszyte z jeansu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. dżins

Wiktionary

Dżinsy, jeansy (ang. jeans) – rodzaj spodni, prostych lub ogrodniczek, powstałych w XIX wieku w USA. Uważa się, że zostały wynalezione w 1871 przez Jacoba W. Davisa i opatentowane 20 maja 1873 przez niego wraz z Levim Straussem (późniejszym założycielem firmy Levi Strauss & Co.) z myślą o górnikach i farmerach. Był to amerykański typ spodni roboczych uszytych z tkaniny bawełnianej typu dżins, wykonanej w splocie skośnym wzmocnionych miedzianymi nitami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W poprzednim sezonie modne były kurtki z jeansu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeansy lm.

przym. jeansowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dżins, teksas

Wiktionary

# jeansowy

dżinsowy;
1. przymiotnik od: jeans;
2. przymiotnik od: jeansy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z jeansu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Honorata włożyła dzisiaj jeansową garsonkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeans m., jeansy lm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) z jeansu, dżinsowy

Wiktionary

# jeansy

[czytaj: dżinsy] spodnie z jeansu; dżinsy, denimy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odzież. spodnie z jeansu

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) plural|jeans.

Wiktionary

Dżinsy, jeansy (ang. jeans) – rodzaj spodni, prostych lub ogrodniczek, powstałych w XIX wieku w USA. Uważa się, że zostały wynalezione w 1871 przez Jacoba W. Davisa i opatentowane 20 maja 1873 przez niego wraz z Levim Straussem (późniejszym założycielem firmy Levi Strauss & Co.) z myślą o górnikach i farmerach. Był to amerykański typ spodni roboczych uszytych z tkaniny bawełnianej typu dżins, wykonanej w splocie skośnym wzmocnionych miedzianymi nitami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj chyba założę jeansy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒʲĩw̃sɨ, AS: ǯʹĩũ̯sy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeans m.

przym. jeansowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dżinsy, teksasy

Wiktionary

# jeb

wulgarne: wyraz określający odgłos upadku, uderzenia

SJP.pl

# jebać

wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.: uprawiać seks; nie liczyć się z czymś, olewać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wulg. pot. uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

(1.2) wulg. pot. przen. śmierdzieć

czasownik przechodni niedokonany (dk. jebnąć)

(2.1) wulg. pot. przen. uderzać kogoś lub coś

(2.2) wulg. pot. przen. rzucać czymś

(2.3) wulg. pot. przen. lekceważyć

(2.4) wulg. pot. przen. kraść

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. jebnąć)

(3.1) wulg. pot. przen. wydawać głośny dźwięk

(3.2) wulg. pot. rzad. przen. zmyślać, mówić coś głupiego

czasownik zwrotny niedokonany jebać się (dk. jebnąć się)

(4.1) wulg. pot. przen. uderzać się, bić się

(4.2) wulg. pot. przen. psuć się

(4.3) wulg. pot. przen. mylić się

czasownik zwrotny niedokonany jebać się (dk. brak)

(5.1) wulg. pot. uprawiać seks

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzieci nie lubiły zasranego aparatczyka, co jebał ich matkę.

(1.2) Ale tu jebie szczyną!

(2.1) Gdy mnie wkurwia, jebię go w łeb.

(2.2) Zawsze jak się wkurwi, to jebie talerzami w ziemię.

(2.3) Jebię to wszystko!

(3.1) Co tam tak głośno jebie za tą ścianą?

(3.2) Naprawdę? Jebiesz.

(4.1) Za szkołą Piotrek z Markiem jebią się po ryjach.

(4.2) Komputer mi się jebie.

(4.3) Przy pierwiastkach zawsze jebię się w obliczeniach.

(4.3) Jebie mi się prawa z lewą.

(5.1) Jebiemy się ze sobą każdego wieczoru jak króliki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛbat͡ɕ, AS: i ̯ebać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jebany mos., dojebanie n., dojebywanie n., jebacz mos., jebaczek mos., jebadełkowo n., jebadło n., jebak mos., jebaka mos., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec mos., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebnięcie n., jebu-jebu n., najebanie n., odjebanie n., odjebywanie n., ojebanie n., podjebanie n., podjebywanie n., pojeb mos., pojebanie n., pojebaniec mos., pojebus mos., przejebanie n., przejebywanie n., przyjebanie n., przyjebywanie n., rozjebanie n., rozjebywanie n., ujebanie n., ujebywanie n., wjebanie n., wjebywanie n., wyjebanie n., wyjebywanie n., zajebanie n., zjeb mos., zjebanie n., zjebka ż.

czas. dojebać dk., dojebywać ndk., jebnąć dk., najebać dk., odjebać dk., odjebywać ndk., ojebać dk., podjebać dk., podjebywać ndk., pojebać dk., przejebać dk., przejebywać ndk., przyjebać dk., przyjebywać ndk., rozjebać dk., rozjebywać ndk., ujebać dk., ujebywać ndk., wjebać dk., wjebywać ndk., wyjebać dk., wyjebywać ndk., zajebać dk., zjebać dk.

przym. jebacki, jebaczy, jebany, jebliwy, pojebany, wyjebany, zajebisty, zjebany, jebnięty

przysł. zajebiście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pierdolić, pieprzyć

(1.2) capić, walić

(2.3) pierdolić, pieprzyć

(3.2) pierdolić, pieprzyć

(5.1) wulg. pierdolić się, pieprzyć się, bzykać się, ruchać się; neutr. uprawiać seks, kopulować; przest. chędożyć się

Wiktionary

# jebaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od jebak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jebak m.

czas. jebać, wyjebać

przym. jebnięty

Wiktionary

# jebadełko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. środ. sport. urządzenie do wyjmowania kostek i innych metalowych elementów sprzętu wspinaczkowego ze skał, umieszczonych uprzednio celem założenia asekuracji;

Wiktionary

Ekstraktor (zwany także jebadełkiem lub kluczem do kostek) – urządzenie służące głównie do wyjmowania kostek i innych metalowych elementów sprzętu wspinaczkowego ze szczelin i innych formacji skalnych, w których zostały umieszczone celem założenia asekuracji. Używane bywa również do przewlekania repów i pętli przez małe ucha skalne. Zazwyczaj niesione jest przez drugiego wspinacza w zespole, gdyż to do niego należy demontaż przelotów osadzonych przez prowadzącego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Większość wspinaczy ma na wyposażeniu jebadełko do kostek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛbaˈdɛwkɔ, AS: i ̯ebadeu̯ko

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jebać.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekstraktor, klucz do kostek

Wiktionary

# jebadełkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛbadɛwˈkɔvɔ, AS: i ̯ebadeu̯kovo

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jebać.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary

# jebadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. pot. sypialnia

(1.2) wulg. pot. łóżko

(1.3) wulg. pot. dildo lub wibrator

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Kładź się na jebadło!

(1.3) Kupiłam sobie nowe jebadło.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈbadwɔ, AS: i ̯ebadu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jebak mzw./mos., jebaka

czas. jebać

Wiktionary

# jebak

wulgarne: mężczyzna o dużej potencji seksualnej (słowo czasem używane jako obraźliwe); jebaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) wulg. obraź. mężczyzna o dużej potencji seksualnej

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) jebaka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. jebacz m., jebadełkowo n., jebadło n., jebaka m., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec m., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebu-jebu n., pojeb m., pojebaniec m., pojebus m., zjeb m., zjebka ż.

:: zdrobn. jebaczek m.

czas. jebać ndk., podjebać dk., pojebać dk., zajebać dk., przyjebać dk., dojebać dk., ujebać dk., rozjebać dk., wyjebać dk., zjebać dk., odjebać dk., przejebać dk., wjebać dk., najebać dk., uzajebistnić dk., uzajebiścić dk., jebnąć dk.

przym. jebacki, jebaczy, jebliwy, zajebisty, jebany, pojebany, zjebany, wyjebany, jebnięty

przysł. zajebiście

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) follador m., jodedor m.

* nowogrecki: (1.1) γαμιάς m.

źródła.

== jebak (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) oszust

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛbak, AS: i ̯ebak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jebacz m., jebadełkowo n., jebadło n., jebaka m., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec m., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebu-jebu n., pojeb m., pojebaniec m., pojebus m., zjeb m., zjebka ż.

:: zdrobn. jebaczek m.

czas. jebać ndk., podjebać dk., pojebać dk., zajebać dk., przyjebać dk., dojebać dk., ujebać dk., rozjebać dk., wyjebać dk., zjebać dk., odjebać dk., przejebać dk., wjebać dk., najebać dk., uzajebistnić dk., uzajebiścić dk., jebnąć dk.

przym. jebacki, jebaczy, jebliwy, zajebisty, jebany, pojebany, zjebany, wyjebany, jebnięty

przysł. zajebiście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jebaka

Wiktionary

# jebaka

wulgarne: mężczyzna o dużej potencji seksualnej (słowo czasem używane jako obraźliwe); jebak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. pot. mężczyzna odbywający dużo stosunków płciowych z wieloma kobietami

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) wulg. pot. niegodziwa, zła kobieta, oszustka, lekkich obyczajów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale z niego jebaka, wydupczył już wszystkie laski w naszej firmie!

(2.1) Czy zawsze byłaś taka, pierdolona jebaka?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈbaka, AS: i ̯ebaka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jebadło n., jebak mzw./mos.

czas. jebać, odjebać, zjebać

Wiktionary

# jebalnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈbalʲɲa, AS: i ̯ebalʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jebać.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary

# jebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. uprawianie seksu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈbãɲɛ, AS: i ̯ebãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pojeb mos., jebanko n., jebnięcie n., jebaniec mos., jebak mzw./mos.

czas. jebać, dojebać, odjebać, zjebać, jebnąć

przym. zajebisty

Wiktionary

# jebaniec

wulgarnie: osoba budząca podziw lub niechęć; skubaniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. głupi lub podły mężczyzna

(1.2) wulg. ktoś zadziwiający, budzący podziw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten jebaniec nas zakapował.

(1.2) Patrz jaki jebaniec, zeskoczył z dachu i przeżył!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈbãɲɛt͡s, AS: i ̯ebãńec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jebanie n., jebak mzw./mos.

czas. dojebać, jebać

Wiktionary

# jebaniutki

wulgarnie: sprytny, przebiegły, chytry; skubany

SJP.pl

# jebanko

wulgarnie: stosunek płciowy

SJP.pl

# jebankowo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛbãŋˈkɔvɔ, AS: i ̯ebãŋkovo

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jebać.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary

# jebaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. rzecz nieprzyjemna lub irytująca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To jebaństwo cały czas mi się psuje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈbãj̃stfɔ, AS: i ̯ebãĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jebać.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wulg. chujostwo, kurewstwo, szajs, gówno; pot. dziadostwo

Wiktionary

# jebany

wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.: uprawiać seks; nie liczyć się z czymś, olewać

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: jebać

przymiotnik relacyjny

(2.1) wulg. taki, który denerwuje, wzbudza gniew, pogardę

(2.2) wulg. iron. wzbudzający podziw, zazdrość

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) wulg. człowiek denerwujący, wzbudzający gniew, pogardę

(3.2) wulg. iron. człowiek wzbudzający podziw, zazdrość

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Moi jebani sąsiedzi znów hałasują.

(2.2) O, jebany! W jeden dzień przejechał na rowerze jakieś 150 km.

(3.1) Jebany ukradł mi portfel!

(3.2) Jebani wygrali 8:0!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈbãnɨ, AS: i ̯ebãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jebak m., pojeb m., pojebaniec m., jebanie n., jebanko n., dojebanie n., odjebanie n., jebnięcie n., podjebanie n., wyjebanie n., zjeb m., zjebanie n., ujebanie n., przyjebanie n., jebańsko n.

czas. jebać ndk., jebnąć dk., dojebać dk., odjebać dk., podjebać dk., podjebywać ndk., wyjebać dk., zjebać dk., zajebać dk., ujebać dk., przyjebać dk.

przym. jebaniutki, jebaniuteńki, pojebany, jebnięty

wykrz. jeb

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) nieszczęsny; wulg. cholerny, pierdolony

(2.2) skubany, wulg. pierdolony

Wiktionary

# jebielonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. prostytutka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛbʲjɛˈlɔ̃ŋka, AS: i ̯ebʹi ̯elõŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jebać

rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

# jebliwość

→ jebliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jebliwe; cecha tych, którzy są jebliwi

Wiktionary

#### Patrz:

jebliwy

#### Powiązane:

przym. jebliwy

przysł. jebliwie

rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary

# jebliwy

wulgarne:
1. (zwykle o mężczyznach) o dużej potencji seksualnej;
2. przymiotnik mający obrażać określaną osobę

SJP.pl

# jebnąć

pierdolnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. jebnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wulg. mocno uderzyć

(1.2) wulg. rzucić czymś

(1.3) wulg. ukraść

czasownik zwrotny dokonany jebnąć się (ndk. brak)

(2.1) wulg. uderzyć się

(2.2) wulg. pomylić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jebnął go tak potwornie mocno, że gość padł jak długi.

(1.2) Nudziło im się na lekcji geografii, więc jebnęli w tablicę globusem.

(2.1) Byłem mocno upity, więc idąc do domu jebnąłem się o słup.

(2.1) Przejście okazało się cholernie niskie i przez nieuwagę jebnąłem się o futrynę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛbnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: i ̯ebnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jebak mzw./mos., jebanie, zjeb

przym. jebany, jebnięty, zjebany, pojebany

czas. pojebać, zjebać dk.; jebać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uderzyć, palnąć, grzmotnąć; wulg. pierdolnąć, pieprznąć, pierdyknąć

Wiktionary

# jebnięty

pierdolnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. jebnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wulg. zwariowany, niespełna rozumu

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od jebnąć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chyba jesteś jebnięty?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jebany mos., dojebanie n., dojebywanie n., jebacz mos., jebaczek mos., jebadełkowo n., jebadło n., jebak mos., jebaka mos., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec mos., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebnięcie n., jebu-jebu n., najebanie n., odjebanie n., odjebywanie n., ojebanie n., podjebanie n., podjebywanie n., pojeb mos., pojebanie n., pojebaniec mos., pojebus mos., przejebanie n., przejebywanie n., przyjebanie n., przyjebywanie n., rozjebanie n., rozjebywanie n., ujebanie n., ujebywanie n., wjebanie n., wjebywanie n., wyjebanie n., wyjebywanie n., zajebanie n., zjeb mos., zjebanie n., zjebka ż.

czas. jebać ndk., dojebać dk., dojebywać ndk., jebnąć dk., najebać dk., odjebać dk., odjebywać ndk., ojebać dk., podjebać dk., podjebywać ndk., pojebać dk., przejebać dk., przejebywać ndk., przyjebać dk., przyjebywać ndk., rozjebać dk., rozjebywać ndk., ujebać dk., ujebywać ndk., wjebać dk., wjebywać ndk., wyjebać dk., wyjebywać ndk., zajebać dk., zjebać dk.

przym. jebacki, jebaczy, jebany, jebliwy, pojebany, wyjebany, zajebisty, zjebany

przysł. zajebiście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. walnięty, stuknięty, szurnięty; wulg. ciulnięty, pojebany

Wiktionary

# jebodrom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈbɔdrɔ̃m, AS: i ̯ebodrõm

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jebać.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary

# jebu-jebu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. stosunek płciowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛbu‿ˈjɛbu, AS: i ̯ebu‿i ̯ebu

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jebać.

Wiktionary

# jebudu

wulgarnie: wykrzyknik naśladujący odgłos spadania czegoś ciężkiego; łubudu, bęc, buch

SJP.pl

# jebus

według Starego Testamentu - dawna (kananejska) nazwa Jerozolimy

SJP.pl

W ciągu stuleci miasto Jerozolima (Jeruzalem) znane było pod wieloma nazwami w różnych językach.

Wikipedia

# jebut

wulgarnie: wykrzyknik naśladujący bardzo silne i głośne uderzenie; pierdut

SJP.pl

# jechać

1. przemieszczać się przy pomocy odpowiednich środków umożliwiających poruszanie, np. aut, koni, pociągów; odbywać podróż, kierować się gdzieś;
2. o pojazdach: poruszać się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne

(1.2) o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia

(1.3) pot. o butach, sankach: ślizgać się

(1.4) pot. brzydko pachnieć, śmierdzieć

(1.5) druk. drukować (w szczególności duży nakład)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyprzedził nas jadący szybko samochód.

(1.2) Po drugiej stronie właśnie jedzie grupa amazonek.

(1.3) Te buty nie jadą, ale mama kazała mi je ubrać.

(1.4) Nawet nie próbowałem z nim rozmawiać, bo strasznie jechało od niego wódką.

(1.5) — Co drukujesz? — Jadę jeszcze to wczorajsze zlecenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛxat͡ɕ, AS: i ̯eχać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. odjeżdżać, jeździć ndk., dojeżdżać ndk., dojechać dk., najeżdżać ndk., najechać dk., objeżdżać ndk., objechać dk., przejeżdżać ndk., przejechać dk., przyjeżdżać ndk., przyjechać dk., ujeżdżać ndk., ujechać dk., ujeździć dk., wjeżdżać ndk., wjechać dk., wyjeżdżać ndk., wyjechać dk., zajeżdżać ndk., zajechać dk., zjeżdżać ndk., zjechać dk., pojechać dk.

rzecz. jechanie n., jazda ż., jeźdźczyni ż., wyjazd mrz., podjazd mrz., jezdnia ż., jeździec mos., przyjezdny mos., zajezdnia ż., Przejazd mrz., przejazd mrz.

przym. przyjezdny, jeździecki, zjazdowy

wykrz. jazda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. jachać

(1.2) podróżować

(1.4) cuchnąć, śmierdzieć

Wiktionary

# jechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jechać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chłopiec dostał mandat za jechanie na rowerze po chodniku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈxãɲɛ, AS: i ̯eχãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jechać, zjeżdżać, pojechać

rzecz. zajezdnia ż., jezdnia ż.

przym. zjazdowy

Wiktionary

# jęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: i ̯ė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jąć

Wiktionary

# jęciec

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. śrpol. jeniec, więzień

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛt͡s, AS: i ̯ė̃ńćec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. jeniec; śrpol. braniec, niewolnik, poimaniec, więzień

Wiktionary

# jęctwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. śrpol. niewola, więzienie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃nt͡stfɔ, AS: i ̯ẽnctfo

Wiktionary

# jęczący

podobny do jęku; płaczliwy, jękliwy

SJP.pl

# jęczeć

1. wydawać przeciągłe dźwięki, stękać;
2. narzekać, ubolewać, skarżyć się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. jęknąć)

(1.1) o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie

(1.2) przen. o instrumentach muzycznych, wietrze, maszynach itp.: dźwięczeć przykro, żałośnie; wydawać jęk

(1.3) wyrażać żal, narzekać, ubolewać, uskarżać się na coś

(1.4) o człowieku: wydawać przeciągły dźwięk wyrażający rozkosz seksualną

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) płaczliwie domagać się czegoś

(2.2) cierpieć z powodu prześladowań, ucisku itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pola wiła się z bólu, jęczała i zanosiła się głośnym płaczem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jęk mrz., jękliwość ż., jęczenie n., jęknięcie n., najęczenie n., odjęknięcie n., pojęczenie n., pojękiwanie n., przejęczenie n., rozjęczenie n., wyjęczenie n., wyjękiwanie n., wyjęknięcie n., zajęczenie n.

czas. jęknąć dk., najęczeć dk., odjęknąć dk., pojęczeć dk., pojękiwać ndk., przejęczeć dk., rozjęczeć dk., wyjęczeć dk., wyjękiwać ndk., wyjęknąć dk., zajęczeć dk.

przym. jęczący, jękliwy

przysł. jęcząco, jękliwie

Wiktionary

# jęczmianka

słoma z wymłóconego jęczmienia; jęczmionka

SJP.pl

# jęczmień

ropne zapalenie powieki; jęczmyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roln. nazwa systematyczna|Hordeum|L.|ref=tak., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;

(1.2) spoż. ziarno z nasion jęczmienia (1.1)

(1.3) pot. grudka na powiece, powstała wskutek infekcji;

Wiktionary

Jęczmień (Hordeum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. Obejmuje ok. 36–40 gatunków traw jednorocznych i trwałych. Około 20 z nich to diploidy, pozostałe to powstałe z nich poliploidy. Zasięg rodzaju obejmuje rozległe obszary półkuli północnej i niewielkie południowej.

Ogromne znaczenie użytkowe ma jako roślina zbożowa jęczmień zwyczajny H. vulgare. Niektóre gatunki, zwłaszcza jęczmień grzywiasty H. jubatum uprawiane bywają jako ozdobne.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃n͇t͡ʃmʲjɛ̇̃ɲ, AS: i ̯ẽṇčmʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jęczmyk m., jęczmienisko n., jęczmieniowe nmos.

przym. jęczmienny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) jęczmyk

Wiktionary

# jęczmienisko

ściernisko jęczmienne

SJP.pl

Pole – obszar ziemi przeznaczony pod uprawę roślin, najczęściej obsiany lub obsadzony jedną rośliną, np. żytem, kukurydzą, ziemniakami. Pole jest sztucznym agroekosystemem kształtującym krajobraz rolniczy. Pole w płodozmianie przeznaczone pod jakąkolwiek roślinę nazywa się stanowiskiem.

Wikipedia

# jęczmienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący jęczmienia (Hordeum L.)

(1.2) wykonany z ziarna jęczmienia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Za przysmak uchodziły słodkie placekacki jęczmienne, podobnie jak każde słodkie ciasto przyprawiane miodem, który był jedynym środkiem słodzącym.

(1.2) Opiekująca się świątynią staruszka podaje bogu do kąpieli wodę, a na pożywienie placekacki jęczmienne, zagniecione na miodzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̃n͇t͡ʃˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: i ̯ẽṇčmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jęczmień mrz.

Wiktionary

# jęczmionka

słoma z wymłóconego jęczmienia; jęczmianka

SJP.pl

# jęczmyk

ropne zapalenie powieki; jęczmień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. przest. jęczmień (choroba oka)

(1.2) daw. jęczmień (zboże)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie trzyj oka, bo znów jęczmyk ci się zrobi.

(1.2) Bo nie maszci zboża inszego pożyteczniejszego, jedno żyto, pszenica, jęczmyk miły a owies.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃n͇t͡ʃmɨk, AS: i ̯ẽṇčmyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jęczmień m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) gradówka

Wiktionary

# jęcznik

wieś w Polsce

SJP.pl

Jęcznik (niem. Davidshof) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno.

Leży przy DK53 prowadzącej ze Szczytna do Pasymia, w miejscu, w którym droga najbardziej zbliża się do jeziora Sasek Wielki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś powstała w 1385 jako majątek ziemski, rozparcelowany dopiero w latach 20. XX wieku.

Wikipedia

# jedak

nazwisko

SJP.pl

# jedbow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. gw-pl|Śląsk Cieszyński. jedwab

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedbownica ż.

przym. jedbowny

Wiktionary

# jedbownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jedwabna chustka na głowę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedbow m.

przym. jedbowny

Wiktionary

# jedbowny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jedwabny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedbow m., jedbownica ż.

Wiktionary

# jeden

liczebnik oznaczający cyfrę 1

SJP.pl

liczebnik główny

(1.1) liczba 1

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) cyfra 1

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) pot. kieliszek wódki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(4.1) lekcew. osoba

zaimek przymiotny

(5.1) sam, pojedynczy, bez nikogo/niczego innego

(5.2) jednaki, jednakowy

(5.3) pierwszy, rozpoczynający coś

(5.4) tworzący całość

(5.5) jakiś, któryś

zaimek rzeczowny

(6.1) któryś (z większej grupy)

Wiktionary

1 (jeden) – liczba naturalna następująca po 0 i poprzedzająca 2. 1 jest też cyfrą wykorzystywaną do zapisu liczb w różnych systemach liczbowych, np. w dwójkowym (binarnym), ósemkowym, dziesiętnym i szesnastkowym.Każda liczba całkowita jest podzielna przez 1.

1 nie jest ani liczbą pierwszą, ani liczbą złożoną, gdyż ma tylko jeden dzielnik naturalny (liczbę 1).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeden plus dwa równa się trzy.

(1.1) W całym bloku tylko jeden mieszkaniec ma telefon.

(2.1) Jeden-dwa to pięć w systemie trójkowym.

(2.1) Dziesięć jest zapisywane jako jeden-zero.

(3.1) A teraz idziemy na jednego.

(4.1) Coś ty za jeden?

(5.1) On jeden wytrwał do końca.

(5.1) Jam jest jeden winowajca // karz jednego, jam jest zdrajca.

(5.4) Duch polski jest jeden, cały, organiczny, nie podzielony w sobie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛdɛ̃n, AS: i ̯edẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedyne n., jedynka ż., jedynak mos., jedynaczka ż., jedność ż., jednostka ż., jedynkowicz mos., jednakowość ż., pojedynek mrz., jednia ż., jedno n.

przym. jedyny, pojedynczy

przysł. jednako, jednakowo, pojedynczo

partyk. jedynie, jedno

zaim. jedno

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) jedynka

Wiktionary

# jedenaście

liczebnik główny oznaczający liczbę 11

SJP.pl

liczebnik główny

(1.1) liczba 11

Wiktionary

- 11 – liczba naturalna
- 11 – rok naszej ery
- 11 – rok przed naszą erą

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spośród jedenastu kompozycji napisał osiem, a kolejnych dwóch był współautorem.

(1.1) Wtedy stanął Piotr razem z Jedenastoma i przemówił do nich donośnym głosem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnaɕt͡ɕɛ, AS: i ̯edẽnaśće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedenasta ż., jedenastka ż., jedenastość ż.

przym. jedenasty

licz. jedenaścioro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapis arabski 11, zapis rzymski XI

Wiktionary

# jedenaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 11, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

SJP.pl

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 11

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedenaścioro uczniów z naszej klasy (sześciu chłopców i pięć dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃naɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: i ̯edẽnaśćoro

Wiktionary

#### Powiązane:

licz. jedenaście, jedenasty

rzecz. jedenastka ż.

przym. jedenasty

Wiktionary

# jedenasta

godzina jedenasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 11 rano lub wieczorem

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: jedenasty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam spotkanie z doktorem o jedenastej.

Wiktionary

#### Powiązane:

licz. jedenaście

przym. jedenasty

Wiktionary

# jedenastak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 11

SJP.pl

# jedenastka

1. grupa jedenastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 11;
3. jedenaście lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 11

(1.2) sport. pot. w piłce nożnej: rzut karny (wykonywany z 11 metrów)

(1.3) sport. pot. skład graczy w piłkę nożną

(1.4) tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem 11

Wiktionary

- 11 – liczba naturalna
- 11 – rok naszej ery
- 11 – rok przed naszą erą

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Napisana na fotelu jedenstka oznacza, że to jest pana miejsce.

(1.2) W meczu sędzia dał aż cztery żółte kartki i zarządził dwie jedenastki.

(1.3) Na boisku są już obie jedenastki i zaraz rozpocznie się mecz.

(1.4) Czy jedenastka dojeżdża do dworca?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastka, AS: i ̯edẽnastka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jedenasty

licz. jedenaście, jedenaścioro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rzut karny

(1.3) zespół, drużyna

Wiktionary

# jedenastkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą jedenaście, dotyczący liczby jedenaście

Wiktionary

# jedenastoboczny

mający jedenaście boków

SJP.pl

# jedenastobok

figura płaska mająca 11 boków; jedenastokąt

SJP.pl

# jedenastocyfrowy

złożony z jedenastu cyfr

SJP.pl

# jedenastodniowy

mający jedenaście dni, trwający jedenaście dni itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający jedenaście dni

(1.2) będący w wieku jedenastu dni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: i ̯edẽnastodʹńovy

Wiktionary

# jedenastogodzinny

trwający jedenaście godzin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający jedenaście godzin

(1.2) będący w wieku jedenastu godzin

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedenastogodzinny odpoczynek będzie jednak uznany przez inspektorów tylko wtedy, gdy szoferka wyposażona jest w leżankę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: i ̯edẽnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

# jedenastoipółletni

będący w wieku jedenastu lat i pół roku

SJP.pl

# jedenastoipółmilionowy

liczący jedenaście i pół miliona czegoś

SJP.pl

# jedenastokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od jedenastokąt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie jedenastokąt, lecz tylko mały jedenastokącik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedenastokąt m.

Wiktionary

# jedenastokąt

figura płaska mająca 11 kątów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. figura geometryczna, która ma jedenaście boków i jedenaście kątów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Suma kątów wewnętrznych w jedenastokącie wynosi 1620 stopni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedenastokącik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) undekagon

Wiktionary

# jedenastokilometrowy

mający długość jedenastu kilometrów, wynoszący jedenaście kilometrów

SJP.pl

# jedenastoklasista

uczeń jedenastej klasy

SJP.pl

# jedenastoklasistka

uczennica jedenastej klasy

SJP.pl

# jedenastoklasowy

obejmujący jedenaście klas, mający jedenaście klas

SJP.pl

# jedenastokondygnacyjny

mający jedenaście kondygnacji

SJP.pl

# jedenastokrotnie

przysłówek

(1.1) jedenaście razy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Reprezentacje piłkarskie Polski i USA spotykały się jedenastokrotnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: i ̯edẽnastokrotʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedenastokrotność ż.

przym. jedenastokrotny

Wiktionary

# jedenastokrotność

→ jedenastokrotny

SJP.pl

#### Patrz:

jedenastokrotny

# jedenastokrotny

powtarzający się jedenaście razy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się jedenaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś jedenaście razy

(1.3) jedenaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Na czele dębickiej ekipy stanie wicemistrz Europy i brązowy medalista mistrzostw świata Roman Gotfryd, a także jedenastokrotny mistrz Polski, olimpijczyk Andrzej Rżany.

(1.3) Kompakt, kaseta i śpiewniczek osiągnęły w licytacji jedenastokrotne przebicie ceny wywoławczej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈkrɔtnɨ, AS: i ̯edẽnastokrotny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedenastokrotność ż.

przysł. jedenastokrotnie

Wiktionary

# jedenastolatek

jedenastoletni chłopiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec mający jedenaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca jedenaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od jedenastolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈlatɛk, AS: i ̯edẽnastolatek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jedenastoletni

rzecz. jedenastolatka

Wiktionary

# jedenastolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca jedenaście lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca jedenaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina rodzaju żeńskiego mająca jedenaście lat

(1.3) jedenastoletnia szkoła ogólnokształcąca, działająca w okresie PRL

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od jedenastolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈlatka, AS: i ̯edẽnastolatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jedenastoletni

rzecz. jedenastolatek m.

Wiktionary

# jedenastolatki

dziewczynka albo samica zwierząt mająca jedenaście lat

SJP.pl

# jedenastolecie

1. okres jedenastu lat;
2. jedenasta rocznica czegoś

SJP.pl

# jedenastoletni

1. trwający jedenaście lat; przypadający za jedenaście lat;
2. będący w wieku jedenastu lat, mający jedenaście lat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jedenaście lat

(1.2) trwający jedenaście lat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Również z Katowic jest Donata z przyjaciółką Ewą, (obie po 14 lat) i jedenastoletni brat Donaty – Jurand.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈlɛtʲɲi, AS: i ̯edẽnastoletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedenastolecie n., jedenastolatek m., jedenastolatka ż.

Wiktionary

# jedenastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z jedenastu liter

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: i ̯edẽnastolʹiterovy

Wiktionary

# jedenastomiesięczny

przymiotnik

(1.1) trwający jedenaście miesięcy

(1.2) będący w wieku jedenastu miesięcy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: i ̯edẽnastõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

# jedenastominutowy

trwający jedenaście minut

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający jedenaście minut

Wiktionary

# jedenastoosobowy

1. składający się z jedenastu osób (np. drużyna jedenastoosobowa);
2. przeznaczony dla jedenastu osób (np. jedenastoosobowy pojazd)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla jedenastu osób, mogący pomieścić jedenaście osób

(1.2) złożony z jedenastu osób, wykonywany przez jedenaście osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) O gładki przebieg całego rejsu dba jedenastoosobowa załoga "Baltiki".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: i ̯edẽnast•osobovy

Wiktionary

# jedenastopiętrowy

mający jedenaście pięter

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i jedenastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary

# jedenastościan

wielościan o 11 ścianach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o jedenastu ścianach

Wiktionary

# jedenastosekundowy

trwający jedenaście sekund

SJP.pl

# jedenastostopniowy

1. mający jedenaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający jedenaście stopni, etapów

SJP.pl

# jedenastostrunny

przymiotnik

(1.1) mający jedenaście strun

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Muzyk grał na jedenastostrunnej cytrze.

Wiktionary

# jedenastotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z jedenastu tomów, zawarty w jedenastu tomach, wydany w jedenastu tomach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: i ̯edẽnastotõmovy

Wiktionary

# jedenastotonowy

ważący jedenaście ton

SJP.pl

# jedenastotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający jedenaście tygodni

(1.2) będący w wieku jedenastu tygodni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: i ̯edẽnastotygodʹńovy

Wiktionary

# jedenastotysięcznik

statek o nośności jedenastu tysięcy ton

SJP.pl

# jedenastowieczny

pochodzący z jedenastego wieku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w jedenastym wieku; taki, który pochodzi z jedenastego wieku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: i ̯edẽnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedenastowiecze n.

Wiktionary

# jedenastozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z jedenastu zgłosek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. wers jedenastozgłoskowy

(1.2) liter. utwór składający się z wersów jedenastozgłoskowych

Wiktionary

Jedenastozgłoskowiec – format wiersza sylabicznego, w którym w każdym wersie występuje jedenaście sylab. W poezji polskiej średniówka występuje w nim przeważnie po sylabie piątej, bardzo rzadko po czwartej lub szóstej. Jako format wiersza sylabotonicznego przeważnie w postaci bezśredniówkowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poeta napisał kilka wierszy jedenastozgłoskowcem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jedenastozgłoskowy

Wiktionary

# jedenastozgłoskowy

złożony z jedenastu zgłosek (sylab); jedenastosylabowy

SJP.pl

# jedenasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 11

SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 11

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po dziesiątym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) jedenasta: godzina jedenasta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O godzinie jedenastej mamy spotkanie u premiera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastɨ, AS: i ̯edẽnasty

Wiktionary

#### Powiązane:

przedr. jedenasto-

rzecz. jedenastka ż., jedenasta ż.

liczgł. jedenaście

licz. jedenaścioro

Wiktionary

# jederman

bohater literacki lub filmowy reprezentujący przeciętnego człowieka; jedermann, everyman

SJP.pl

# jedermann

bohater literacki lub filmowy reprezentujący przeciętnego człowieka; jederman, everyman

SJP.pl

# jedi

rzeczownik

(1.1) film. wojownik zakonu jasnej strony mocy w uniwersum „Gwiezdnych wojen”

(1.2) film. futurystyczny zakon rycerski w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

(1.3) socjol. rel. ranga wśród wyznawców ruchu Jediism

Wiktionary

Jedi (wym. ['ʤɛdaɪ]) – w świecie Gwiezdnych wojen starożytny zakon złożony z wojowników obdarzonych nadnaturalnymi zdolnościami opartymi na Mocy. Rolą zakonu jest utrzymanie pokoju w Republice Galaktycznej oraz zwalczanie antagonistycznych względem nich Sithów. Ich charakterystyczną bronią są miecze świetlne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tylko prawdziwy Jedi może opanować telekinezę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒɛdaj, AS: ǯedai ̯

Wiktionary

# jedla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. gw-pl|Śląsk Cieszyński. jodła

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. jedliczka ż.

Wiktionary

# jedlanka

W Polsce

- Jedlanka – część wsi Stara Jedlanka w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Uścimów
- Jedlanka – część wsi Zastawie w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stanin
- Jedlanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stoczek Łukowski
- Jedlanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Jedlanka – część wsi Romanów w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Jedlanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
- Jedlanka – gromada
- Jedlanka – dawna gmina

Wikipedia

# jedlca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. osłona rękojeści miecza lub szabli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛtl̥t͡sa, AS: i ̯etl̦ca

Wiktionary

# jedleński

→ Jedlnia-Letnisko; jedlnieński

SJP.pl

# jedlica

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, występuje głównie w Ameryce Północnej; daglezja

SJP.pl

Wikipedia

# jedlicki

przymiotnik od: Jedlicze (miasto na Podkarpaciu)

SJP.pl

# jedlicowy

przymiotnik

(1.1) składający się z jedlicy

(1.2) wykonany z drewna lub innej części jedlicy

(1.3) będący częścią jedlicy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdlʲiˈt͡sɔvɨ, AS: i ̯edlʹicovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jodełka ż., jedlica

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) daglezjowy

Wiktionary

# jedliczanin

mieszkaniec Jedlicza (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jedliczanka

mieszkanka Jedlicza (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jedlicze

miasto na Podkarpaciu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub niemęskoosobowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w powiecie krośnieńskim;

Wiktionary

Jedlicze – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, położone nad rzeką Jasiołką. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jedlicze. Miasto znajduje się w zachodniej części Kotliny Jasielsko-Krośnieńskiej, będącej centralną częścią Dołów Jasielsko-Sanockich. Jedlicze leży w dawnej ziemi sandomierskiej historycznej Małopolski, położone było w powiecie pilzneńskim w województwie sandomierskim.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jɛˈdlʲit͡ʃɛ, AS: i ̯edlʹiče

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jedlicki

Wiktionary

# jedliczka

zdrobnienie od: jedlica (jodła)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dendr. jodełka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedla ż.

Wiktionary

# jedliczny

przymiotnik od: jedlica

SJP.pl

# jedlina

drewno jodłowe; również las jodłowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ścięte gałęzie jodły

(1.2) drewno z jodły

(1.3) bot. jodła

(1.4) las jodłowy

Wiktionary

- jedlina – świeżo zerwane gałęzie jodły używane do robienia stroików i wieńców. Również zagajnik jodłowy lub jodła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przyniosłem jedliny na świąteczny stroik.

(1.2) W salonie mamy podłogę z jedliny.

(1.4) Spacerując po lesie, weszliśmy w gęstą jedlinę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈdlʲĩna, AS: i ̯edlʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jedlinowy, jodłowy

rzecz. jodła ż., jodełka ż.

Wiktionary

# jedlina-zdrój

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jedlina-Zdrój (niem. Bad Charlottenbrunn) – miasto uzdrowiskowe w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, historycznie na Dolnym Śląsku. W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Jedlina Zdrój.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 4682 mieszkańców (583. miejsce w kraju).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdlʲĩˈna‿zdruj, AS: i ̯edlʹĩna‿zdrui ̯

Wiktionary

# jedlineczka

wyłogówka jedlineczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych

SJP.pl

# jedliniak

gwarowo: las jodłowy

SJP.pl

# jedlinianin

mieszkaniec Jedliny-Zdroju

SJP.pl

# jedlinianka

mieszkanka Jedliny-Zdroju

SJP.pl

# jedlinka

zdrobnienie od: jedlina (jodła, gałęzie jodłowe)

SJP.pl

## Polska

- Jedlinka – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Chorzele
- Jedlinka – część miasta Jedlina-Zdrój w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim
  - Pałac Jedlinka

## Słowacja

- Jedlinka – wieś (obec) w kraju preszowskim, w powiecie Bardejów

Wikipedia

# jedlinowy

przymiotnik od: jedlina

SJP.pl

# jedlińsk

wieś w Polsce

SJP.pl

Jedlińsk – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Jedlińsk. Ma status sołectwa.

Wieś jest siedzibą gminy Jedlińsk, a także rzymskokatolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Andrzeja.

Jedlińsk uzyskał lokację miejską w 1530 roku, zdegradowany w 1869 roku. Prywatne miasto szlacheckie w drugiej połowie XVI wieku położone było w powiecie radomskim województwa sandomierskiego.

Wikipedia

# jedliński

przymiotnik od: Jedlina-Zdrój, Jedlińsk

SJP.pl

Jedliński:

- Piotr Jan Jedliński
- Zbigniew Jedliński

- Jedlińska Kopa (niem.: Saalberg)
- Wola Jedlińska

Wikipedia

# jedlnia

wieś w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim (dawniej Jedlna)

SJP.pl

Jedlnia (dawniej też Jedlna) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Pionki. Ma status sołectwa.

Jedlnia położona jest przy drodze wojewódzkiej nr 737, wiodącej z Radomia do Kozienic. Miejscowość ta usytuowana jest w centrum dużej polany (ok. 7 km²) obejmującej miejscowości: Adolfin, Brzeziny, Huta, Jaroszki, Jaśce, Karpówka, Kieszek, Kolonka, Poświętne, Stoki, Zadobrze, Żdżary i kilka innych mniejszych osad w obrębie Puszczy Kozienickiej.

Wikipedia

# jedlnia-letnisko

miasto w Polsce

SJP.pl

Jedlnia-Letnisko (do 1917 Mokrzec Swoboda) – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Jedlnia-Letnisko.

Jest siedzibą gminy Jedlnia-Letnisko. W latach 1945–1975 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego, natomiast potem w latach 1975–1998 do województwa radomskiego. Do 1954 wieś była siedzibą gminy Gzowice. W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jedlnia Letnisko, przekształconej w 1958 w osiedle typu miejskiego.

Wikipedia

# jedlnianin

mieszkaniec Jedlni-Letniska (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jedlnianka

mieszkanka Jedlni-Letniska (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jedlnieński

→ Jedlnia-Letnisko; jedleński

SJP.pl

# jedn.

skrót od: jednostka

SJP.pl

# jednać

1. zapewniać sobie czyjeś względy; pozyskiwać, zjednywać;
2. doprowadzać poróżnionych do zgody; godzić

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) usposabiać kogoś do siebie przychylnie

(1.2) przest. doprowadzać poróżnionych do zgody

czasownik zwrotny niedokonany jednać się (dk. brak)

(2.1) godzić się

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednanie n., pojednanie n., pojednywanie n., przejednanie n., przejednywanie n., przyjednanie n., wyjednanie n., wyjednywanie n., zjednanie n., zjednywanie n., jedynak mos.

czas. pojednać dk., pojednywać ndk., przejednać dk., przejednywać ndk., przyjednać dk., wyjednać dk., wyjednywać ndk., zjednać dk., zjednywać ndk.

Wiktionary

# jednak

1. spójnik wprowadzający przeciwstawne lub odmienne w treści zdania lub części zdań
2. partykuła nawiązująca do poprzedniej wypowiedzi, podkreślająca, że coś się dzieje, stało, mimo że spodziewano się czego innego

SJP.pl

spójnik

(1.1) …łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

partykuła

(2.1) …partykuła wyrażająca sytuację nieoczekiwaną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chciałem kupić tę książkę, jednak nie kupiłem, gdyż była za droga.

(2.1) Szef powiedział, że jednak musimy przyjść do biura jutro.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛdnak, AS: i ̯ednak

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednaki, jednakowy

przysł. jednako

sp. jednakże

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ale, lecz, mimo że, wszelako, jednakże

(2.1) mimo wszystko

Wiktionary

# jednaki

taki sam; jednakowy

SJP.pl

# jednako

przysłówek

(1.1) przest. jednakowo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednako umiera mądry i prostak.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynak mos., jednakowość ż., jednakość ż., jedność ż., jeden mos./mzw./n.

przym. jednakowy, jednaki

przysł. jednakowo

licz. jeden

zaim. jeden

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. jedynak mos., jednakowość ż., jednakość ż., jedność ż., jeden mos./mzw./n.

przym. jednakowy, jednaki

przysł. jednakowo

licz. jeden

zaim. jeden

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|jednakowo.

źródła.

== jednako (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) jednakowo, tak samo

partykuła

(2.1) a jednak, mimo wszystko

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jednakość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednakie; cecha tych, którzy są jednacy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednaki

przysł. jednako, jednakowo

rzecz. jedynak mos.

Wiktionary

# jednakowiusieńki

zdrobnienie od: jednakowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: jednakowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔvʲjüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: i ̯ednakovʹi ̯üśė̃ńḱi

Wiktionary

# jednakowiuśki

zdrobnienie od: jednakowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: jednakowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔˈvʲjüɕci, AS: i ̯ednakovʹi ̯üśḱi

Wiktionary

# jednakowiuteńki

zdrobnienie od: jednakowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: jednakowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔvʲjuˈtɛ̃ɲci, AS: i ̯ednakovʹi ̯utẽńḱi

Wiktionary

# jednakowiutki

zdrobnienie od: jednakowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: jednakowy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔˈvʲjutʲci, AS: i ̯ednakovʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednakowiuśki

Wiktionary

# jednakowo

przysłówek

(1.1) tak samo, identycznie, w taki sam sposób

spójnik

(2.1) gw-pl|Warmia. jednak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z siostrą zawsze ubieramy się jednakowo, bo jesteśmy bliźniaczkami.

(1.1) On bowiem stworzył małego i wielkiego / i jednakowo o wszystkich się troszczy, / ale możnym grozi surowe badanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnaˈkɔvɔ, AS: i ̯ednakovo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynak mos., jednakowość ż., jednakość ż., jedność ż., jeden

przym. jednakowy, jednaki

przysł. jednako

licz. jeden

zaim. jeden

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tak samo, identycznie, przest. jednako

Wiktionary

# jednakowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest jednakowe; cecha tych, którzy są jednakowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynak mos., jedynka ż., jedność ż., jeden mos./mzw./n.

przym. jednakowy, jednaki

przysł. jednako, jednakowo

licz. jeden

zaim. jeden

Wiktionary

# jednakowoż

wzmocniona partykuła: jednak

SJP.pl

spójnik

(1.1) książk. przest. jednak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wtem o godzinie trzynastej z południa ozwał się dzwon na katedralnej wieży. Nie zrozumiano od razu, co to znaczy, jednakowoż niepokój począł podnosić włosy na głowach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnaˈkɔvɔʃ, AS: i ̯ednakovoš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) a, ale, aliści, atoli, choć, jakkolwiek, jednak, niemniej jednak, jednakże, lecz, mimo to, natomiast, podczas gdy, pomimo tego, przeciwnie, tymczasem, zaś, za to

Wiktionary

# jednakowożby

spójnik "jednakowoż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

# jednakowy

taki sam; jednaki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki sam, identyczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja córka i ja mamy jednakowy kolor oczu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnaˈkɔvɨ, AS: i ̯ednakovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednostka ż., jednakowość ż., jedność ż., jedynak mos.

przym. jednaki

przysł. jednakowo, jednako

partyk. jednak

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednaki, bliźniaczy, taki sam, takiż, identyczny

Wiktionary

# jednakoż

wzmocnione "jednak"; jednakże, jednakowoż

SJP.pl

# jednakże

wzmocniony spójnik lub partykuła: jednak

SJP.pl

spójnik

(1.1) wzmocniona forma spójnika jednak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Osobiście nie czuł doń antypatii, jednakże powszechna fama głosiła, iż są zaciętymi wrogami (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛdˈnaɡʒɛ, AS: i ̯ednagže

Wiktionary

#### Powiązane:

partyk. jednak

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niemniej

Wiktionary

# jednia

1. źródło wszystkich bytów;
2. poetycko: jedność, nierozerwalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. jedność, nierozerwalność

(1.2) filoz. doskonały i nieograniczony byt istniejący sam z siebie, stanowiący źródło całej rzeczywistości i podstawę jej istnienia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedność ż., jeden n./mzw./mos.

przym. pojedynczy, jednościowy

licz. jeden

zaim. jeden

Wiktionary

# jedniusieńki

zdrobnienie od: jeden (jedyny); jedniuteńki, jedniutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: jeden

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: i ̯edʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary

# jedniuteńki

zdrobnienie od: jeden (jedyny); jedniusieńki, jedniutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: jeden

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: i ̯edʹńutẽńḱi

Wiktionary

# jedniutki

zdrobnienie od: jeden (jedyny); jedniuteńki, jedniusieńki

SJP.pl

# jedno

liczebnik oznaczający cyfrę 1

SJP.pl

zaimek

(1.1) tylko to

(1.2) całość

forma liczebnika.

(3.1) M., B. i W. n. od: jeden

zaimek przymiotny, forma fleksyjna

(4.1) M., B. i W. n. od: jeden

zaimek rzeczowny, forma fleksyjna

(5.1) M., B. i W. n. od: jeden

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedno wiem – ja już tam nie wrócę.

(1.3) Tyle razy ci mówiłem, a ty wciąż jedno.

(2.1) Bo nie maszci zboża inszego pożyteczniejszego, jedno żyto, pszenica, jęczmyk miły a owies.

(3.1) Wyobraź sobie kochana, że w tym placekacku jest tylko jedno jajko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛdnɔ, AS: i ̯edno

Wiktionary

#### Powiązane:

licz. jeden

rzecz. jeden n./mzw./mos.

zaim. jeden

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) daw. jeno; współcz. jedynie, tylko, wyłącznie

Wiktionary

# jedno-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na jednostkowość elementu, który nazywa druga część złożenia

(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych podkreślający jednolity charakter czegoś lub tożsamość z elementem, który nazywa druga część złożenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) jednoarkuszowy • jednodaniowy • jednoaktówka • jednodniówka (itp.)

(1.2) jednobrzmiący • jednogłośny (itp.)

Wiktionary

# jednoabonentowy

dotyczący jednego abonenta

SJP.pl

# jednoaktówka

sztuka teatralna w jednym akcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. utwór dramatyczny zbudowany z jednego aktu

Wiktionary

Akt (łac. actus – „czyn”) – jedna z konstrukcyjnych części sztuki teatralnej, opery, operetki albo baletu. Zawiera zamknięty i spójny fragment akcji utworu. Wywodzi się z epejsodionów w tragedii greckiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zazwyczaj jednoaktówkami są komedie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔakˈtufka, AS: i ̯ednoaktufka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednoaktowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) aktówka

Wiktionary

# jednoaktowy

składający się z jednego aktu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) teatr. mający jeden akt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednoaktowy dramat dla dwóch aktorów powstał w przeciągu zaledwie 9 dni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔakˈtɔvɨ, AS: i ̯ednoaktovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednoaktówka ż.

Wiktionary

# jednoamperowy

przymiotnik

(1.1) fiz. o prądzie mający natężenie jednego ampera

(1.2) techn. mogący pracować z prądem o natężeniu jednego ampera

Wiktionary

# jednoarkuszowy

składający się z jednego arkusza

SJP.pl

# jednoarowy

mający powierzchnię jednego ara (100 m^2)

SJP.pl

# jednoaspektowy

składający się z jednego aspektu

SJP.pl

# jednoatomowy

związany z pojedynczym atomem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. chem. złożony z jednego atomu

Wiktionary

# jednobarwność

jednolitość koloru; jednokolorowość, monochromatyczność

SJP.pl

# jednobarwny

będący jednego koloru; jednokolorowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jedną barwę

(1.2) szach. o gońcach poruszający się po polach tego samego koloru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W dali widać błękitne Apeniny, góry spalone od słońca – jednobarwną smugę. (S. Żeromski: Dzieje grzechu)

(1.2) Tematem naszych rozważań są końcówki skoczkowe, gońcowe (z różnobarwnymi i jednobarwnymi) oraz skoczkowo-gońcowe, które stosunkowo często zdarzają się w partiach praktycznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈbarvnɨ, AS: i ̯ednobarvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednobarwność ż.

przysł. jednobarwnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednokolorowy, monochromatyczny, gładki

(1.2) jednokolorowy

Wiktionary

# jednobębnowy

składający się z jednego bębna

SJP.pl

# jednobiegowy

1. o mechanizmie napędowym: mający jeden bieg;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o jednym biegu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. o mechanizmie napędowym: taki, który ma jeden bieg

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Klatka schodowa była jednobiegowa z drugiego na trzecie piętro i dwubiegowa z pierwszego na drugie z tym, że jeden bieg był znacznie dłuższy od drugiego.

Wiktionary

# jednobiegunowość

→ jednobiegunowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednobiegunowy

# jednobiegunowy

posiadający jeden biegun

SJP.pl

# jednobieżność

→ jednobieżny

SJP.pl

#### Patrz:

jednobieżny

# jednobieżny

dający się wykreślić bez odrywania pisaka od papieru

SJP.pl

# jednobitowy

1. zawierający jeden bit;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości jednego bitu

SJP.pl

# jednobramkowy

charakteryzujący się strzeleniem jednej bramki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sport. liczący jedną bramkę, jednego gola

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skromna jednobramkowa zaliczka Kolejorza wywalczona w Dniepropietrowsku okazała się wystarczająca – mistrz Polski awansował do fazy grupowej Ligi Europy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔbrãmˈkɔvɨ, AS: i ̯ednobrãmkovy

Wiktionary

# jednobranżowy

składający się z jednej branży

SJP.pl

# jednobryłowy

składający się z jednej bryły

SJP.pl

# jednobrzeżny

mający jeden brzeg, związany z jednym brzegiem

SJP.pl

# jednobrzmiący

mający jednakowe brzmienie; zgodny co do treści

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jednakowe brzmienie

(1.2) mający jednakową treść; identyczny co do treści

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) - Jeśli wypowiedź prezydenta Radomska była cytowana przez kilka dzienników i jest ona jednobrzmiąca, to jest to jednoznaczna odpowiedź na to, czy on to powiedział, czy nie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈbʒmʲjɔ̃nt͡sɨ, AS: i ̯ednobžmʹi ̯õncy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. jednobrzmiąco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) identyczny

Wiktionary

# jednobrzuścowy

mający jeden brzusiec

SJP.pl

# jednocalowy

mający długość jednego cala

SJP.pl

# jednocentówka

moneta o nominale jednego centa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta o nominale jednego centa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: i ̯ednocẽntufka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednocentowy

Wiktionary

# jednocentowy

przymiotnik

(1.1) liczący jednego centa, mający wartość jednego centa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: i ̯ednocẽntovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednocentówka

Wiktionary

# jednochodziec

czworonożne zwierzę o charakterystycznym chodzie, polegającym na jednoczesnym stawianiu obu prawych nóg na przemian z obiema lewymi

SJP.pl

# jednocukier

węglowodan zawierający 3-7 atomów węgla; cukier prosty, monocukier, monosacharyd

SJP.pl

# jednocyfrowość

→ jednocyfrowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednocyfrowy

# jednocyfrowy

składający się z jednej cyfry

SJP.pl

# jednocylindrowy

mający jeden cylinder, np. silnik jednocylindrowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. mający jeden cylinder

Wiktionary

# jednoczasowo

→ jednoczasowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednoczasowy

# jednoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jednoczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zjednoczenie n., jedynak mos.

czas. jednoczyć ndk., zjednoczyć dk.

Wiktionary

# jednoczepek

1. rodzaj roślin z rzędu kalobriowców;
2. jednoczepek Hookera - gatunek mszaka, w Polsce prawnie chroniony

SJP.pl

# jednoczepkowate

rodzina mszaków z rzędu kalobriowców

SJP.pl

# jednoczerpakowy

posiadający jeden czerpak

SJP.pl

# jednoczerparkowy

posiadający jedną czerparkę

SJP.pl

# jednoczęściowy

składający się z jednej części

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z jednej części

Wiktionary

# jednocześnie

przysłówek

(1.1) w tej samej chwili, w jednym czasie

(1.2) naraz, równolegle

(1.3) zarazem, również (sygnalizuje kontrast w opisie czegoś)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do mety dotarli jednocześnie.

(1.2) Nie możesz robić dwóch rzeczy jednocześnie.

(1.2) Komputer może jednocześnie wykonywać kilka programów.

(1.3) Kochał ją i nienawidził jednocześnie.

(1.3) Nowe materiały są jednocześnie elastyczne i trwałe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈt͡ʃɛɕɲɛ, AS: i ̯ednočeśńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednoczesność ż.

przym. jednoczesny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symultanicznie, równocześnie, w tym samym czasie

(1.2) naraz, symultanicznie, za jednym zamachem, równolegle

(1.3) równocześnie, zarazem, również, także

Wiktionary

# jednoczesność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jednoczesne, co odbywa się w tym samym czasie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednoczesny

przysł. jednocześnie

rzecz. jedynak mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symultaniczność

Wiktionary

# jednoczesny

zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbywający się, zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trzej obecni w mieście członkowie przyszłego Rządu Narodowego stracili głowę i postanowili odwołać wybuch powstania; w parę godzin później cofnęli i ten rozkaz odwoławczy. W ten sposób załamał się plan jednoczesnego, ogólnopolskiego wybuchu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈt͡ʃɛsnɨ, AS: i ̯ednočesny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednoczesność ż.

przysł. jednocześnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) równoczesny

Wiktionary

# jednoczuby

mający jeden czub

SJP.pl

# jednoczujnikowy

mający jeden czujnik

SJP.pl

# jednoczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. zjednoczyć)

(1.1) łączyć do wspólnego działania wokół jakiejś idei

(1.2) spajać coś z czymś

czasownik zwrotny niedokonany jednoczyć się (dk. zjednoczyć się)

(2.1) łączyć się z kimś do wspólnego działania wokół jakiejś idei

(2.2) łączyć się w jedno

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prześladowania jednoczą i krzepią prześladowanych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednoczenie n., jedność ż., zjednoczenie n., jedynak mos.

czas. zjednoczyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) łączyć, spajać

(2.2) łączyć się

Wiktionary

# jednoczynnikowy

uwarunkowany jednym czynnikiem

SJP.pl

# jednoczłonowy

składający się z jednego członu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący jeden człon, składający się z jednego członu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: i ̯ednoču̯õnovy

Wiktionary

# jednodaniowy

składający się z jednego dania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z jednego dania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak zaczną dowozić obiady z Cieszanowa, to po pierwsze będą one uboższe, bo jednodaniowe, a po drugie będzie trzeba płacić ponad 50 zł miesięcznie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔdãˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednodãńovy

Wiktionary

# jednodniówka

czasopismo okolicznościowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. wydawnictwo okazyjne, aperiodyczne;

(1.2) teatr. przedstawienie wystawiane tylko w jednym dniu

(1.3) ornit. zootechn. pisklę drobiu do 24 do 36 h od wyklucia

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten wiersz opublikuję w szkolnej jednodniówce z okazji święta patrona szkoły.

(1.2) Pierwszy raz Kwiatkowska wystąpiła w jednodniówce w teatrze rapsodycznym.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednodniowy

Wiktionary

# jednodniowość

→ jednodniowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednodniowy

# jednodniowy

trwający jeden dzień

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający jeden dzień

(1.2) mający jeden dzień

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wybrałem się na jednodniową wycieczkę w Tatry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈdʲɲɔvɨ, AS: i ̯ednodʹńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednodniówka ż.

Wiktionary

# jednodolarówka

moneta lub banknot o nominale jednego dolara

SJP.pl

# jednodolarowy

mający wartość jednego dolara, kosztujący jednego dolara

SJP.pl

# jednodomowość

odbywanie całego cyklu rozwojowego pasożyta na jednym żywicielu

SJP.pl

Jednodomowość, autoecja, homoecja – w odniesieniu do pasożytów określenie cechy polegającej na przebiegu całego cyklu życiowego na lub w organizmie pojedynczego żywiciela. Przykładem pasożyta jednodomowego jest rdza prawoślazu ogrodowego Puccinia malvacearum. Termin stanowi także alternatywne określenie dla jednopienności.

Wikipedia

# jednodomowy

pasożyt jednodomowy - organizm pasożytujący na osobnikach należących do jednego gatunku; pasożyt monokseniczny

SJP.pl

# jednodrzwiowy

przymiotnik

(1.1) mający jedne drzwi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: i ̯ednoḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary

# jednodziałowy

o instytucji: mający jeden dział

SJP.pl

# jednodzielny

okno jednodzielne - okno mające jedno skrzydło

SJP.pl

# jednodzietność

→ jednodzietny

SJP.pl

#### Patrz:

jednodzietny

# jednoekranowy

mający jeden ekran

SJP.pl

# jednoelementowy

złożony z jednego elementu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który zawiera, składa się z jednego elementu

Wiktionary

# jednoetapowo

przysłówek

(1.1) w jednym etapie, jednej fazie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rzepak zbierano rokrocznie jednoetapowo kombajnem poletkowym w terminach 16–29 lipca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɛtaˈpɔvɔ, AS: i ̯ednoetapovo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednoetapowy

rzecz. jednoetapowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednofazowo, jednostopniowo

Wiktionary

# jednoetapowość

→ jednoetapowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednoetapowe

Wiktionary

#### Patrz:

jednoetapowy

#### Powiązane:

przym. jednoetapowy

przysł. jednoetapowo

Wiktionary

# jednoetapowy

składający się z jednego etapu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z jednego etapu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɛtaˈpɔvɨ, AS: i ̯ednoetapovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. jednoetapowo

rzecz. jednoetapowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednostopniowy, jednofazowy

Wiktionary

# jednoetatowy

związany z jednym etatem

SJP.pl

# jednofazowo

przysłówek

(1.1) w jednej fazie, jednym etapie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zbioru nasion dokonywano corocznie jednofazowo kombajnem poletkowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔfaˈzɔvɔ, AS: i ̯ednofazovo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednofazowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednoetapowo, jednostopniowo

Wiktionary

# jednofazowy

prąd jednofazowy - prąd zmienny, którego natężenie zmienia się według praw ruchu harmonicznego, prostego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z jednej fazy (jednego etapu)

(1.2) fiz. chem. składający się z jednej fazy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Podczas zwarcia jednofazowego napięcia składowej zgodnej, składowej przeciwnej i składowej zerowej są równe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔfaˈzɔvɨ, AS: i ̯ednofazovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. jednofazowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednostopniowy, jednoetapowy

Wiktionary

# jednofrakcjowy

składający się z jednej frakcji

SJP.pl

# jednofrankowy

mający wartość jednego franka

SJP.pl

# jednofunkcyjny

mający jedną funkcję; monofunkcyjny

SJP.pl

# jednofuntowy

mający wartość jednego funta

SJP.pl

# jednogarb

wielbłąd jednogarbny; dromader

SJP.pl

# jednogarbny

wielbłąd jednogarbny - wielbłąd o jednym garbie, hodowany w Azji i w Afryce; dromader

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o wielbłądach: mający jeden garb

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielbłądy jako zwierzęta hodowlane są kosmopolityczne. Występują w postaci dwóch gatunków: wielbłąd jednogarbny (dromader) i dwugarbny (baktrian).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈɡarbnɨ, AS: i ̯ednogarbny

Wiktionary

# jednogarnkówka

potocznie: wieloskładnikowa potrawa przygotowana w jednym garnku; danie jednogarnkowe

SJP.pl

# jednogarnkowy

gotowany w jednym naczyniu

SJP.pl

# jednogatunkowy

składający się z jednego gatunku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący jeden gatunek, składający się z jednego gatunku

Wiktionary

# jednogodzinny

trwający godzinę; godzinny; jednogodzinowy (rzadko)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający jedną godzinę

(1.2) będący w wieku jednej godziny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aby obliczyć dobową sumę promieniowania bezpośredniego przypadającą na powierzchnię poziomą należy wyliczyć jego sumy w poszczególnych przedziałach jednogodzinnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: i ̯ednogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

# jednogodzinowy

przestarzale: trwający godzinę; jednogodzinny, godzinny

SJP.pl

# jednogramowy

ważący jeden gram

SJP.pl

# jednogroszówka

moneta o nominale jednego grosza; groszówka, groszak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta, której wartość wynosi jeden grosz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɡrɔˈʃufka, AS: i ̯ednogrošufka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednogroszowy

Wiktionary

# jednogroszowy

mający wartość jednego grosza

SJP.pl

# jednogłos

śpiewanie na jeden głos

SJP.pl

# jednogłoskowy

składający się z jednej głoski

SJP.pl

# jednogłośnie

przysłówek sposobu

(1.1) bez ani jednego głosu sprzeciwu; wszystkimi głosami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pojedziemy na wczasy do Kudowy-Zdroju, jeżeli jednogłośnie to ustalimy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednogłośność ż.

przym. jednogłośny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednomyślnie, zgodnie

Wiktionary

# jednogłośność

zgodność opinii na jakiś temat; jednogłosowość, jednomyślność

SJP.pl

# jednogłośny

1. jednomyślny; zgodny;
2. brzmiący jako jeden głos

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jednomyślny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈɡwɔɕnɨ, AS: i ̯ednogu̯ośny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. jednogłośnie

rzecz. jednogłośność

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednomyślny, zgodny

Wiktionary

# jednogłosowo

przysłówek

(1.1) muz. wykonując jednym głosem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kilka pieśni wykonano jednogłosowo z akompaniamentem fortepianu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednogłosowość ż.

przym. jednogłosowy

Wiktionary

# jednogłosowość

1. śpiewanie lub recytowanie jednym głosem;
2. budowa utworu muzycznego, w którym występuje tylko jeden głos prowadzący melodię;
3. zgodność opinii na jakiś temat; jednogłośność, jednomyślność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wykonywanie utworów przez solistę lub jednym głosem

(1.2) muz. odznaczanie się przez utwór tylko jedną linią melodyczną

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednogłosowy

przysł. jednogłosowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monofonia, monodia

Wiktionary

# jednogłosowy

mający jedną linię melodyczną

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. wykonywany przez solistę jednym głosem

(1.2) muz. odznaczający się jedną linią melodyczną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Śpiewnik z pieśniami jednogłosowymi wydano w 1557 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednogłosowość ż.

przysł. jednogłosowo

Wiktionary

# jednogłowicowy

wyposażony w jedną głowicę

SJP.pl

# jednogłowy

mający jedną głowę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający tylko jedną głowę

Wiktionary

# jednohektarowy

składający się z jednego hektara, mający powierzchnię jednego hektara

SJP.pl

# jednoigielny

sosna jednoigielna - gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych

SJP.pl

# jednoigłowy

wyposażony w jedną igłę

SJP.pl

# jednoimienny

1. mający tylko jedno imię;
2. mający takie samo imię lub nazwisko jak ktoś inny;
3. będący tego samego rodzaju, gatunku co inny; jednorodny

SJP.pl

# jednoizbówka

pomieszczenie składające się z jednej izby

SJP.pl

# jednoizbowy

składający się z jednej izby

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z jednej izby, pojedynczego pomieszczenia

(1.2) polit. składający się z jednej izby parlamentarnej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Typowy szałas to jednoizbowa chata bez okien i komina.

(1.2) W Finlandii władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowa Eduskunta wybierana co 4 lata.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednoizbowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) unikameralny

Wiktionary

# jednojądrowy

mający jedno jądro; jednojądrzasty

SJP.pl

# jednojajeczny

1. mający w składzie jedno jajko;
2. żartobliwie:
a) tylko tylko jedno jądro;
b) pochodzący z tej samej komórki jajowej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który zawiera jedno jajko (na pewną porcję)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔjäˈjɛt͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoi ̯äi ̯ečny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednojajowy

Wiktionary

# jednojezdniówka

potocznie: droga z jedną jezdnią

SJP.pl

# jednojezdniowy

mający jedną jezdnię

SJP.pl

# jednojęzyczność

→ jednojęzyczny

SJP.pl

#### Patrz:

jednojęzyczny

# jednojęzyczny

1. posługujący się jednym językiem;
2. napisany w jednym języku;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się jednym językiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się jednym językiem

(1.2) napisany w jednym języku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednojęzyczność

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) jednojęzykowy

Wiktionary

# jednojęzykowy

przymiotnik

(1.1) zob. jednojęzyczny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: i ̯ednoi ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednojęzyczny

Wiktionary

# jednokadłubowiec

statek o jednym kadłubie

SJP.pl

Statek (wodny) – jednostka pływająca o własnym napędzie, przystosowana do przewozu ludzi i towarów. Pod pojęciem tym zwykle rozumie się konstrukcje o większych gabarytach, zdolne do pokonywania większych akwenów, często (choć niekoniecznie) otwartego morza, w odróżnieniu od łodzi.

Duże statki morskie potocznie nazywane są okrętami. Statki wykorzystywane w celach wojskowych nazywane są, niezależnie od wielkości, okrętami lub okrętami wojennymi.

Wikipedia

# jednokadłubowy

mający jeden kadłub, np. statek jednokadłubowy

SJP.pl

# jednokanałowy

o urządzeniu elektronicznym: mający jeden kanał umożliwiający przekaz sygnałów elektrycznych

SJP.pl

# jednokaratowy

ważący jeden karat

SJP.pl

# jednokartkowy

mający jedną kartkę

SJP.pl

# jednokasetowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeznaczony na jedną kasetę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Słuchaliśmy Wałów Jagiellońskich na jednokasetowym magnetofonie pożyczonym od Pawła.

Wiktionary

# jednokierunkowość

→ jednokierunkowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednokierunkowy

# jednokierunkowy

odbywający się tylko w jednym kierunku; jednostronny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) działający, poruszający się w jednym kierunku

(1.2) biorący pod uwagę jeden aspekt; jednostronny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od Lipska do Końskich była to szosa jednokierunkowa, dziwaczny kręty produkt fantazji drogowców, wymagający od kierowcy odwagi i doświadczenia.

(1.2) Powstaje bowiem mentalność wąska, zamknięta, jednokierunkowa, która odrzuca wszystko, co inne i co nie potwierdza jej przekonania o własnej wyjątkowości, wyższości, supremacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔcɛrũŋˈkɔvɨ, AS: i ̯ednoḱerũŋkovy

Wiktionary

# jednokilometrowy

mający długość jednego kilometra, wynoszący jeden kilometr

SJP.pl

# jednokilowy

potocznie: jednokilogramowy

SJP.pl

# jednoklamrowy

składający się z jednej klamry

SJP.pl

# jednoklasówka

potocznie: szkoła jednoklasowa

SJP.pl

# jednoklasowość

→ jednoklasowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednoklasowy

# jednoklasowy

szkoła jednoklasowa - szkoła bez podziału na klasy

SJP.pl

# jednokolorowość

→ jednokolorowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednokolorowy

# jednokolorowy

będący jednego koloru; jednobarwny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jeden kolor

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Każdy uczestnik gali ubrał się w strój jednokolorowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. jednokolorowo

przym. kolorowy

rzecz. kolorowy mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednobarwny, monochromatyczny

Wiktionary

# jednokolumnowy

składający się z jednej kolumny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z jednej kolumny

Wiktionary

# jednokomórkowiec

organizm jednokomórkowy (organizm roślinny lub zwierzęcy składający się z jednej komórki)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) biol. organizm składający się tylko z jednej komórki

Wiktionary

Organizm jednokomórkowy – organizm składający się z tylko jednej komórki. Podstawowe funkcje życiowe, tj. rozmnażanie, odżywianie, wydzielanie, wydalanie, oddychanie, a także transport i ruch, pełnią w tych organizmach specjalne struktury, znajdujące się wewnątrz komórki. Do organizmów jednokomórkowych należą:

- prawie wszystkie prokarionty
- pewne protisty, np. pierwotniaki (jak ameba i pantofelek), eugleny, niektóre zielenice i krasnorosty
- niektóre grzyby, np. drożdże

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯ednokõmurkovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednokomórkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mikroorganizm

Wiktionary

# jednokomórkowy

o organizmie roślinnym lub zwierzęcym: składający się z jednej komórki (np. jednokomórkowy glon, jednokomórkowe bakterie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. składający się z jednej komórki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Część grzybów to organizmy jednokomórkowe, ale w większości należą do grupy wielokomórkowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ, AS: i ̯ednokõmurkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednokomórkowiec m.

Wiktionary

# jednokomorowy

mający jedną komorę, np. serce jednokomorowe

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jedną komorę

Wiktionary

# jednokondygnacyjny

mający jedną kondygnację

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma tylko jedną kondygnację

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) parterowy

Wiktionary

# jednokonka

dawniej: pojazd zaprzężony w jednego konia

SJP.pl

# jednokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w jednego konia;
2. o silniku: mający moc jednego konia mechanicznego

SJP.pl

# jednokopytne

zwierzęta ssące z rzędu nieparzystokopytnych, mające nogi zakończone kopytem rogowym

SJP.pl

# jednokoralowy

kazuar jednokoralowy - gatunek ptaka z rodziny kazuarowatych

SJP.pl

# jednokoronówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta o nominale 1 korony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy może pan rozmienić banknot 20-koronowy na jednokoronówki?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔrɔ̃ˈnufka, AS: i ̯ednokorõnufka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednokoronowy

Wiktionary

# jednokoronowy

przymiotnik

(1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 1 koronę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: i ̯ednokorõnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednokoronówka

Wiktionary

# jednokośny

o łąkach itp.: koszony raz w roku

SJP.pl

# jednokołowiec

pojazd o jednym kole; monocykl

SJP.pl

Jednokołowiec, monocykl – jednośladowy pojazd samochodowy, posiadający jedno koło jezdne.

Najczęściej spotykaną wersją monocykla jest pojazd, w którym kierowca siedzi w fotelu wbudowanym w obręcz dużego koła jezdnego. Pomysł na tego typu rozwiązanie techniczne powstał w XIX wieku i jest do tej pory stosowany przez większość konstruktorów i firm produkujących jednokołowce z silnikiem spalinowym.

Wikipedia

# jednokołowy

mający jedno koło, np. rower jednokołowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma jedno koło

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do ręcznego transportu paliwa służą jednokołowe taczki lub dwukołowe wózki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔˈwɔvɨ, AS: i ̯ednokou̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednokółka ż.

Wiktionary

# jednokreślność

jedno z przekształceń konforemnych; homografia

SJP.pl

# jednokreślny

oktawa jednokreślna - jedna z oktaw (dźwięki oznaczane małymi literami z jedynką arabską w górnym indeksie); oktawa razkreślna (częściej)

SJP.pl

# jednokrok

rodzaj narciarskiej techniki biegowej

SJP.pl

# jednokrotnie

przysłówek

(1.1) jeden raz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aby uaktywnić wybraną komórkę, ustaw w jej obszarze kursor myszy (przyjmujący postać krzyżyka) i kliknij jednokrotnie lewym przyciskiem myszy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednokrotność ż.

przym. jednokrotny

przysł. jedenkroć, jednokroć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. jedenkroć, jednokroć

Wiktionary

# jednokrotność

→ jednokrotny

SJP.pl

#### Patrz:

jednokrotny

# jednokrotny

występujący tylko jeden raz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) występujący tylko jeden raz, nie powtarzający się po raz drugi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednorazówki są przedmiotami jednokrotnego użytku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈkrɔtnɨ, AS: i ̯ednokrotny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednokrotność ż.

licz. jednokrotnie

przysł. jednokrotnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednorazowy

Wiktionary

# jednokształtność

→ jednokształtny

SJP.pl

#### Patrz:

jednokształtny

# jednokształtny

posiadający jeden, określony kształt

SJP.pl

# jednokwiatowe

grupa roślin dwuliściennych z podklasy wolnopłatkowych; Monochlamydeae, jednookwiatowe

SJP.pl

# jednokwiatowy

1. o cechach jednokwiatowych (grupa roślin);
2. gruszycznik jednokwiatowy - gatunek rośliny z rodziny wrzosowatych; gruszyczka jednokwiatowa, monezes jednokwiatowy;
3. rogownica jednokwiatowa - gatunek rośliny z rodziny goździkowatych;
4. goździkowiec jednokwiatowy - gatunek drzewa z rodziny mirtowatych; piernia jednokwiatowa, eugenia jednokwiatowa, pitanga;
5. brzeżyca jednokwiatowa - gatunek rośliny z rodziny babkowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający jeden kwiat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kwiat mrz., kwietnik mzw./mrz.

Wiktionary

# jednokładność

przekształcenie geometryczne w jednoznaczny sposób przyporządkowujące każdemu punktowi jednej przestrzeni inny punkt przestrzeni drugiej; homotetia

SJP.pl

Jednokładność, homotetia (gr. ὁμοίως + θέσεις = pokrewieństwo) o środku r i niezerowej skali k – odwzorowanie geometryczne prostej, płaszczyzny lub przestrzeni, określone następująco:

  J_{r}^{k}(p)=q\quad {\mbox{ gdzie }}{\vec {rq}}=k\cdot {\vec {rp}}.

Wikipedia

# jednokładny

→ jednokładność

SJP.pl

#### Patrz:

jednokładność

# jednokłosowy

mający jeden kłos

SJP.pl

# jednolampowy

mający jedną lampę radiową

SJP.pl

# jednolatek

zwierzę, roślina lub przedmiot mające jeden rok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec mający jeden rok

(1.2) osoba w tym samym wieku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę lub rzecz mające jeden rok

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: jednolatka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlatɛk, AS: i ̯ednolatek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednolatka ż.

przym. jednoletni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) równolatek, rówieśnik

Wiktionary

# jednolatka

samica zwierząt mająca jeden rok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca jeden rok

(1.2) dziewczyna lub kobieta w tym samym wieku

(1.3) zwierzę, rzecz lub roślina mająca jeden rok

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od jednolatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlatka, AS: i ̯ednolatka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednolatek m.

przym. jednoletni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) równolatka, rówieśnica, rówieśniczka

Wiktionary

# jednolekowy

dotyczący jednego leku

SJP.pl

# jednoletni

mający rok, trwający rok itp.; jednoroczny; roczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jeden rok

(1.2) trwający jeden rok

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: i ̯ednoletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednolatek m., jednolatka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) jednoroczny

Wiktionary

# jednolicie

przysłówek

(1.1) w sposób jednolity, ujednolicony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W związku z tym, że kluby nie były w stanie ustalić jednolicie, jaka informacja ma być przez Sejm rozpatrywana, będę poddawał po kolei pod głosowanie te cztery propozycje.

(1.1) - Na honor! - zapiał młodzieńczym głosem drugi, z tarczą jednolicie błękitną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlʲit͡ɕɛ, AS: i ̯ednolʹiće

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednolity

czas. ujednolicić, ujednolicać

rzecz. ujednolicenie n., jednolitość ż.

Wiktionary

# jednoliciej

stopień wyższy od przysłówka: jednolicie

SJP.pl

# jednolinijkowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fragment tekstu lub kodu długi na jedną linijkę; bardzo krótka wypowiedź, wiadomość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednolinijkowy

Wiktionary

# jednolinijkowy

stanowiący jedną linijkę; jednowersowy

SJP.pl

# jednoliniowy

mający jedną linię, związany z jedną linią

SJP.pl

# jednoliścienne

gromada roślin należąca do okrytozalążkowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Monocotyledoneae||ref=., grupa roślin okrytonasiennych o różnej randze systematycznej, których cechą charakterystyczną jest wytwarzanie tylko jednego liścienia;

Wiktionary

Jednoliścienne – grupa roślin okrytonasiennych o różnej randze systematycznej w zależności od systemu klasyfikacyjnego. W dawniejszych systemach klasa Liliopsida (np. w systemie Cronquista z 1981, systemie Takhtajana 1967–2009 i Reveala z 1999), współcześnie klad (grupa monofiletyczna) (ang. monocots bez rangi systematycznej) (system APG IV z 2016 r. i aktualizowany system według APweb) lub nadrząd liliopodobne Lilianae (system Ruggiero i in. z 2015). Należą tu rośliny zielne, rzadziej drzewiaste. Często z łodygą przekształconą w kłącze, o sympodialnym typie wzrostu, z liśćmi zwykle niepodzielonymi, całobrzegimi, kwiatami trzykrotnymi. Wytwarzają tylko jeden liść zarodkowy liścień (cotyledon) i od tej cechy pochodzi ich nazwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W nowszych publikacjach zarówno monofiletyzm jednoliściennych jak i pozycja w obrębie okrytonasiennych nie budzi istotnych zastrzeżeń.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednoliścienny

Wiktionary

# jednoliścienny

o cechach jednoliściennych (rodzina roślin)

SJP.pl

# jednolistkowy

mający jeden listek

SJP.pl

# jednolistny

mający jeden liść

SJP.pl

# jednoliterowy

złożony z jednej litery

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z jednej litery

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Polsce nie ma miasta o jednoliterowej nazwie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: i ̯ednolʹiterovy

Wiktionary

# jednolitofrontowy

tworzący jednolity front polityczny

SJP.pl

# jednolitość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jednolite; cecha tych, którzy są jednolici

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednolity, jednolicie

przysł. jednolicie, niejednolicie

rzecz. ujednolicenie n., niejednolitość ż.

czas. ujednolicić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spójność, zborność, zwartość, koherentność

Wiktionary

# jednolitrowy

a) mający pojemność jednego litra;
b) zawierający litr czegoś

SJP.pl

# jednolity

niezróżnicowany pod względem budowy, składu; tworzący zharmonizowaną całość

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezróżnicowany pod względem budowy, składu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Unia Europejska wprowadziła jednolity wzorzec prawa jazdy.

(1.1) Równocześnie tracą moc Pierwsze zarządzenie dotyczące wspierania łużyckiej grupy etnicznej z 12 września 1950 i Czwarte zarządzenie wykonawcze do Ustawy o jednolitym socjalistycznym systemie edukacyjnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlʲitɨ, AS: i ̯ednolʹity

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ujednolicać ndk., ujednolicić dk.

przym. jednolicie

rzecz. jednolitość ż., ujednolicenie n.

przysł. niejednolicie, jednolicie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) regularny, stały

Wiktionary

# jednolufowy

mający jedną lufę

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mający jedną lufę

Wiktionary

# jednomandatówka

potocznie: jednomandatowy okręg wyborczy

SJP.pl

# jednomandatowy

dysponujący jednym mandatem poselskim, senatorskim itp.

SJP.pl

# jednomarkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający wartość jednej marki

(1.2) wynoszący jedną markę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiatr porwał jednomarkowy banknot z lady.

Wiktionary

# jednomasztowiec

statek jednomasztowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek mający jeden maszt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯ednõmaštovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednomasztowy

rzecz. maszt m.

Wiktionary

# jednomasztowy

mający jeden maszt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) żegl. o żaglowcu – mający jeden maszt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale jedyny statek w Palos, który miał popłynąć na Karaiby, nie budził zaufania. Był to antyczny korab zjedzony przez czerwie, zaledwie jednomasztowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvɨ, AS: i ̯ednõmaštovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednomasztowiec m., jednomasztówka ż.

Wiktionary

# jednometrowy

mający długość jednego metra, wynoszący jeden metr

SJP.pl

# jednomian

szczególny przypadek wielomianu, w którym występuje jedynie działanie mnożenia i potęgowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. wyrażenie będące iloczynem liczby oraz zmiennych podniesionych do potęg naturalnych;

Wiktionary

Jednomian – wyrażenie algebraiczne będące iloczynem liczby oraz zmiennych.

Liczbę stojącą przy zmiennej nazywa się współczynnikiem jednomianu. Jednomian przedstawiony jest w postaci uporządkowanej, jeżeli w jego zapisie pierwszym czynnikiem jest liczba, a kolejnymi zmienne występujące w porządku alfabetycznym (a jeśli są oznaczone jedną i tą samą literą z różnymi wskaźnikami, to w porządku zwiększenia wskaźnika).

Wikipedia

# jednomianowy

przymiotnik od: jednomian

SJP.pl

# jednomiarowy

1. w literaturze: złożony z jednakowych stóp rytmicznych;
2. w muzyce: zachowujący równe wartości rytmiczne

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) będący jednej długości, wielkości, objętości itp.

(1.2) równomierny

(1.3) złożony z jednakowych stóp rytmicznych

(1.4) zachowujący równe wartości rytmiczne

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) równomierny, miarowy

(1.3-4) miarowy, rytmiczny

Wiktionary

# jednomiejscowy

mający jedno miejsce siedzące, mieszczący jedną osobę

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeznaczony dla jednego siedzącego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Był największym kiedykolwiek produkowanym jednomiejscowym i jednosilnikowym samolotem myśliwsko-bombowym.

Wiktionary

# jednomierny

rzadko: równomierny, jednakowy

SJP.pl

# jednomiesięczny

mający miesiąc, trwający miesiąc itp.; miesięczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający jeden miesiąc

(1.2) będący w wieku jednego miesiąca

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: i ̯ednõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

# jednomiliardowy

liczący miliard czegoś

SJP.pl

# jednomilionowy

liczący milion czegoś

SJP.pl

# jednomilowy

mierzący jedną milę

SJP.pl

# jednominutowy

trwający minutę

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający jedną minutę

Wiktionary

# jednomorgowy

a) będący wielkości jednej morgi (jednego morga);
b) posiadający jedną morgę (jeden mórg) ziemi, np. rolnik jednomorgowy

SJP.pl

# jednomotorowiec

pojazd napędzany jednym motorem

SJP.pl

# jednomotorowy

mający jeden motor, silnik

SJP.pl

# jednomyślnie

przysłówek

(1.1) w sposób jednomyślny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konferencja oświadcza, że jeżeli Trybunał Sprawiedliwości wystąpi, zgodnie z artykułem 222 akapit pierwszy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, o zwiększenie liczby rzeczników generalnych o trzy osoby (czyli jedenastu zamiast ośmiu), Rada, stanowiąc jednomyślnie, wyrazi na to zgodę.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednomyślny

rzecz. jednomyślność ż.

Wiktionary

# jednomyślność

zgodność opinii na jakiś temat; jednogłosowość, jednogłośność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zupełna zgodność zdań, opinii, myśli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: i ̯ednõmyśl̦ność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednomyślny

przysł. jednomyślnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednogłośność

Wiktionary

# jednomyślny

wyrażający jedną opinię, zgodny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bez różnic w przekonaniach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednomyślność ż.

przysł. jednomyślnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednogłośny

Wiktionary

# jednonaczyniowy

mający jedno naczynie, np. koparka jednonaczyniowa

SJP.pl

# jednonasienny

mający jedno nasienie

SJP.pl

# jednonawowy

mający jedną nawę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) archit. taki, który ma jedną nawę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Cieszynie zwiedziliśmy jednonawowy kościół franciszkanów.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) salowy

Wiktionary

# jednonerwowy

mający jeden nerw

SJP.pl

# jednonienasycony

o związku chemicznym: posiadający jedno podwójne wiązanie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. o kwasach tłuszczowych: mający jedno podwójne wiązanie między atomami węgla w łańcuchu kwasu tłuszczowego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłuszcze dzielimy na wielonienasycone, nasycone i jednonienasycone.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃ɲɛ̃nasɨˈt͡sɔ̃nɨ, AS: i ̯ednõńẽnasycõny

Wiktionary

# jednonitkowy

mający jedną nitkę, np. ścieg jednonitkowy

SJP.pl

# jednonogi

mający jedną nogę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jedną nogę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszyscy jednonodzy pracowali na siedząco: kruszyli kamienie na żwir, sortowali odpadki drzewne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi, AS: i ̯ednõnoǵi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednonożność ż.

przym. jednonożny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) beznogi, jednonożny

Wiktionary

# jednonożny

mający jedną nogę; jednonogi

SJP.pl

# jednonożowy

wyposażony w jeden nóż

SJP.pl

# jednoocze

widzenie jednym okiem

SJP.pl

# jednooczność

wada wzroku polegająca na widzeniu każdym okiem innego obrazu

SJP.pl

# jednooczny

1. dotyczący jednego oka (np. zaćma jednooczna);
2. mający jedno oko lub tylko jedno oko sprawne; jednooki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma jedno oko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Już przed wiekami opisywano przypadki cyklopii u niemowląt. Większość z tych jednoocznych dzieci umierała wkrótce po urodzeniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednooki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednooki

Wiktionary

# jednoodcinkowy

składający się z jednego odcinka

SJP.pl

# jednooddziałowy

mający jeden oddział

SJP.pl

# jednoogniskowy

tworzący jedno ognisko skupienia światła

SJP.pl

# jednooka

mający jedno oko lub tylko jedno oko sprawne; jednooczny

SJP.pl

# jednookapowy

mający jedną połać dachową i jeden okap; jednospadowy

SJP.pl

# jednooki

mający jedno oko lub tylko jedno oko sprawne; jednooczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma tylko jedno oko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Starszy syn w wieku dwóch lat stracił oko, nie pomogły jazdy do wiedeńskich profesorów, pozostał jednooki, ze szklaną gałką o brązowej tęczówce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈːci, AS: i ̯edn•oḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednooczny

Wiktionary

# jednookienny

mający jedno okno

SJP.pl

# jednooktawowy

mający rozpiętość jednej oktawy

SJP.pl

# jednookwiatowe

grupa roślin dwuliściennych z podklasy wolnopłatkowych; Monochlamydeae, jednokwiatowe

SJP.pl

# jednookwiatowość

→ jednookwiatowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednookwiatowy

# jednoosiowy

mający jedną oś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jedną oś

Wiktionary

# jednoosobowy

1. wykonywany przez jedną osobę (np. urząd jednoosobowy);
2. przeznaczony dla jednej osoby (np. jednoosobowy pojazd)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla jednej osoby, mogący pomieścić jedną osobę

(1.2) złożony z jednej osoby, wykonywany przez jedną osobę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli położymy się w poprzek, to z łóżka jednoosobowego mamy już kilkuosobowe!

(1.2) Jest wiele jednoosobowych projektów muzycznych, gdzie jeden artysta zajmuje się pracą całego zespołu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔːsɔˈbɔvɨ, AS: i ̯edn•osobovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pojedynczy

Wiktionary

# jednoostrzowy

mający jedno ostrze

SJP.pl

# jednootworowy

mający jeden otwór

SJP.pl

# jednopalcowy

zwykle o zwierzęciu lub przedmiocie: mający jeden palec; jednopalczasty

SJP.pl

# jednopalczasty

zwykle o zwierzęciu lub przedmiocie: mający jeden palec; jednopalcowy

SJP.pl

# jednopaliwowy

zasilany jednym paliwem

SJP.pl

# jednopalnikowy

mający jeden palnik

SJP.pl

# jednopartyjność

system rządów, w którym jedna partia sprawuje władzę; monopartyjność

SJP.pl

System jednopartyjny (monopartyjny) – system partyjny charakteryzujący się tym, że w danym państwie władzę sprawują członkowie jedynej legalnej partii politycznej, a działalność opozycji jest zakazana.

Carl Friedrich, Zbigniew Brzeziński i Hannah Arendt za punkt odniesienia do systemu jednopartyjnego przyjmowali totalitarne reżimy w III Rzeszy i w państwach komunistycznych. Państwem z systemem jednopartyjnym były także Włochy Benita Mussoliniego, aczkolwiek według Arendt faszystowskie Włochy były państwem wykazującym cechy autorytarne.

Wikipedia

# jednopartyjny

składający się z przedstawicieli jednej partii politycznej

SJP.pl

# jednopasmowy

składający się z jednego pasma, działający w jednym paśmie itp.; o drodze, jezdni itp.: składający się z jednego pasma, przez co pozwalający na poruszanie się wyłącznie w jednym kierunku

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma jedno pasmo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W miejscu gdzie doszło do wypadku "siódemka" jest jednopasmową szosą, pełną głębokich kolein.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednopasmówka ż.

Wiktionary

# jednopędowy

o roślinie: mający jeden pęd

SJP.pl

# jednopienność

występowanie u roślin kwiatów męskich i żeńskich na jednym osobniku danego gatunku

SJP.pl

Jednopienność, jednodomowość, monoecja – występowanie u roślin rozdzielnych męskich i żeńskich (jednopłciowych) narządów rozrodczych na jednym osobniku. W przypadku jednopiennych mszaków i paprotników na tej samej roślinie (na tym samym przedroślu) występują rodnie i plemnie, czyli gametangia męskie i żeńskie. W przypadku roślin nasiennych jednopiennymi nazywane są te rośliny, na których występują zarówno kwiaty męskie, jak i odrębne kwiaty żeńskie. Rośliny, na których obok kwiatów rozdzielnopłciowych występują także kwiaty obupłciowe, określane są mianem poligamicznych. Rozdzielenie płci organów generatywnych jest jedną z form zapobiegania samozapyleniu.

Wikipedia

# jednopienny

1. mający jeden pień;
2. wykonany z jednego pnia;
3. o cechach jednopiennych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. mający zarówno męskie jak i żeńskie organy płciowe

(1.2) wykonany z jednego pnia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nagietek jest rośliną jednopienną o jasnym kwiecie.

Wiktionary

# jednopierwiastkowy

składający się z jednego pierwiastka

SJP.pl

# jednopiętrowy

mający jedno piętro

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający tylko parter i jedno piętro

(1.2) mający jeden wyrównany poziom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W dzielnicy willowej dominują domy jednopiętrowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: i ̯ednopʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

# jednoplanowy

znajdujący się na jednej płaszczyźnie, nieuwzględniający perspektywy głębi; jednopłaszczyznowy

SJP.pl

# jednopodmiotowy

mający jeden podmiot

SJP.pl

# jednopojawieniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który pojawił się tylko jeden raz

Wiktionary

# jednopokojowy

złożony z jednego pokoju

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) z jednym pokojem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: i ̯ednopokoi ̯ovy

Wiktionary

# jednopokoleniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z jednego pokolenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale proszę pamiętać, że bigbitowcy to była formacja jednopokoleniowa. Autorzy tekstów mieli po tyle samo lat, co wykonawcy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednopokolẽńovy

Wiktionary

# jednopokładowiec

statek o jednym pokładzie

SJP.pl

# jednopokładowy

mający jeden pokład

SJP.pl

# jednopolówka

gospodarka jednopolowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. sposób uprawy roli w którym dane pole uprawia się co roku, aż do jego wyjałowienia

Wiktionary

Jednopolówka – pierwotny sposób użytkowania rolniczego pola polegający na obsiewaniu pola corocznie, aż do spadku żyzności pola w wyniku zmniejszenia składników odżywczych, rozwoju patogenów oraz uciążliwych chwastów. Pole wyczerpane porzucano lub ugorowano przez nieokreślony z góry czas.

Jest to najstarszy sposób użytkowania pola, przed systemami opartymi na podziale pól z systemem zmianowania.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jednopolówkowy

Wiktionary

# jednopostaciowość

→ jednopostaciowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednopostaciowy

# jednopostaciowy

mający tylko jedną postać

SJP.pl

# jednopowłokowy

mający jedną powłokę

SJP.pl

# jednopoziomowy

mający jeden poziom

SJP.pl

# jednopołaciowy

mający jedną połać dachową i jeden okap; jednospadowy; jednookapowy

SJP.pl

# jednopręcikowy

1. o kwiecie: mający jeden pręcik;
2. o roślinie: mający kwiaty o jednym pręciku

SJP.pl

# jednopręgi

pręgomysz jednopręga - gatunek myszy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. mający jedną pręgę

Wiktionary

# jednoprocentowy

stanowiący jeden procent czegoś

SJP.pl

# jednoprofilowy

mający jeden profil

SJP.pl

# jednopromilowy

stanowiący jeden promil czegoś

SJP.pl

# jednoprzedsionkowe

rząd ślimaków przodoskrzelnych; Monotocardia

SJP.pl

# jednoprzedsionkowy

1. mający jeden przedsionek;
2. o cechach jednoprzedsionkowych (rząd ślimaków)

SJP.pl

# jednoprzelotowy

mający jeden przelot, np. łuk jednoprzelotowy

SJP.pl

# jednoprzestrzenny

przymiotnik relacyjny

(1.1) archit. składający się z jednej przestrzeni, zamknięty w jednej przestrzeni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wnętrze kaplicy jest jednoprzestrzenne, rozczłonkowane trójbocznymi wnękami arkadowymi.

Wiktionary

# jednoprzęsłowy

mający jedno przęsło

SJP.pl

# jednopunktowy

1. składający się z jednego punktu;
2. mający wymiar jednego punktu (np. czcionka)

SJP.pl

# jednopłaszczowy

mający jeden płaszcz, np. zbiornik jednopłaszczowy

SJP.pl

# jednopłaszczyznowość

→ jednopłaszczyznowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednopłaszczyznowy

# jednopłaszczyznowy

znajdujący się na jednej płaszczyźnie, nieuwzględniający perspektywy głębi; jednoplanowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) znajdujący się na jednej płaszczyźnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: i ̯ednopu̯aščyznovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednopłaszczyznowość

Wiktionary

# jednopłat

samolot z jednym płatem nośnym, z jedną parą skrzydeł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;

Wiktionary

Jednopłat – typ konstrukcji samolotu lub szybowca, który jest wyposażony w jeden płat nośny (dwa skrzydła). Ten układ charakteryzuje się najmniejszym oporem czołowym oraz najmniejszą masą z pozostałych układów (dwupłat, trójpłat).

Wykorzystywany od początków lotnictwa, przez pewien okres był wyparty przez dwupłatowiec. Było to spowodowane ograniczoną wytrzymałością stosowanych materiałów, a co za tym idzie małą sztywnością pierwszych skrzydeł i ich łamaniem się. W dzisiejszych czasach stało się możliwe budowanie samolotów o dużych, pojedynczych płatach nośnych i konstrukcja ta zdominowała rynek ze względu na zdecydowanie lepsze właściwości aerodynamiczne.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) monoplan

Wiktionary

# jednopłatkowy

mający jeden płatek

SJP.pl

# jednopłatowiec

samolot o jednym płacie nośnym (o jednym skrzydle)

SJP.pl

Jednopłat – typ konstrukcji samolotu lub szybowca, który jest wyposażony w jeden płat nośny (dwa skrzydła). Ten układ charakteryzuje się najmniejszym oporem czołowym oraz najmniejszą masą z pozostałych układów (dwupłat, trójpłat).

Wykorzystywany od początków lotnictwa, przez pewien okres był wyparty przez dwupłatowiec. Było to spowodowane ograniczoną wytrzymałością stosowanych materiałów, a co za tym idzie małą sztywnością pierwszych skrzydeł i ich łamaniem się. W dzisiejszych czasach stało się możliwe budowanie samolotów o dużych, pojedynczych płatach nośnych i konstrukcja ta zdominowała rynek ze względu na zdecydowanie lepsze właściwości aerodynamiczne.

Wikipedia

# jednopłatowy

mający jedną parę skrzydeł

SJP.pl

# jednopłciowość

→ jednopłciowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednopłciowy

# jednopłciowy

1. dotyczący jednej płci;
2. zawierający w kwiatach jeden tylko organ rozmnażania płciowego: pręciki albo słupki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który dotyczy jednej płci

(1.2) taki, który zawiera w kwiatach tylko jeden organ rozmnażania płciowego

Wiktionary

# jednopłytowy

składający się z jednej płyty

SJP.pl

# jednorącz

jedną ręką; za pomocą jednej ręki

SJP.pl

# jednoraki

w jednym gatunku, rodzaju

SJP.pl

liczebnik wieloraki

(1.1) jednakowy, jednolity, jednorodny, jednego typu, rodzaju

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈraci, AS: i ̯ednoraḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. jednorako

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednakowy, jednolity, jednorodny

Wiktionary

# jednorako

przysłówek

(1.1) przysł. od przymiotnika → jednoraki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrakɔ, AS: i ̯ednorako

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednoraki

licz. jednoraki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednakowo, jednolicie, jednorodnie

Wiktionary

# jednoramienny

mający jedno ramię, odnogę itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający jedno ramię, jeden wygiętnik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biała, woskowa świeca, zatknięta w wielkim jednoramiennym szklanym lichtarzu, oświetlała pokój, na którego środku stał stół, nakryty białym obrusem.

Wiktionary

# jednoramowy

mający jedną ramę

SJP.pl

# jednorazówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rzecz do jednorazowego wykorzystania i wyrzucenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prawdziwy ekolog nie używa jednorazówek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔraˈzufka, AS: i ̯ednorazufka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednorazowy

przysł. jednorazowo

Wiktionary

# jednorazowość

→ jednorazowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest jednorazowe

Wiktionary

#### Patrz:

jednorazowy

#### Powiązane:

przym. jednorazowy

przysł. jednorazowo

Wiktionary

# jednorazowy

zachodzący jeden raz; jednokrotny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zachodzący, mający miejsce jeden raz

(1.2) mogący być użyty, wykorzystany jeden raz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W aptece na dolnym poziomie Karolina musiała sobie kupić paczkę jednorazowych chusteczek do nosa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔraˈzɔvɨ, AS: i ̯ednorazovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednorazówka ż., jednorazowość ż.

przysł. jednorazowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednokrotny

(1.2) jednorazowego użytku

Wiktionary

# jednordzeniowy

mający jeden rdzeń, np. jednordzeniowy procesor

SJP.pl

# jednoręczność

→ jednoręczny

SJP.pl

#### Patrz:

jednoręczny

# jednoręczny

1. posługujący się jedną ręką;
2. o narzędziach: przystosowany do posługiwania się nim jedną ręką

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się jedną ręką

(1.2) przystosowany do posługiwania się jedną ręką

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: i ̯ednorẽṇčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednoręczność ż.

przym. jednoręki

Wiktionary

# jednorek

jednorek kosaćcowy - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# jednoręki

mający jedną rękę; jednoręczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jedną rękę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci, AS: i ̯ednorẽŋʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednoręczność ż.

przym. jednoręczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezręki

Wiktionary

# jednoroczniak

1. chłopiec mający jeden rok życia; roczniak, jednolatek;
2. dawniej: człowiek odsługujący obowiązek służby wojskowej w okresie skróconym do jednego roku

SJP.pl

# jednoroczny

mający rok, trwający rok itp.; jednoletni; roczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający jeden rok

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kalafior uprawiany w miesiącach letnich w Europie północnej to odmiana jednoroczna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoročny

Wiktionary

# jednorodność

→ jednorodny

SJP.pl

- jednorodność – w fizyce,
- jednorodność – cecha funkcji jednorodnej,
- jednorodność – w kosmologii.

Wikipedia

#### Patrz:

jednorodny

# jednorodny

pochodzący z jednego źródła, mający te same właściwości; jednakowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) złożony z takich samych składowych

(1.2) mający identyczne cechy

(1.3) wywodzący się z jednego źródła

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednorodność ż.

przysł. jednorodnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) homogenny, jednolity, regularny

(1.2) identyczny, jednakowy, tożsamy

Wiktionary

# jednorodzinny

przeznaczony dla jednej rodziny, mieszczący jedną rodzinę

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeznaczony dla jednej rodziny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieszkam w małym domku jednorodzinnym na przedmieściach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔrɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: i ̯ednoroʒ́ĩ•ny

Wiktionary

# jednorodzony

będący jedynym potomkiem, zwłaszcza synem, rodziców

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. będący jedynym synem; współcz. rel. jedynie w odniesieniu do Chrystusa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Panie, Synu Jednorodzony, / Jezu Chryste.

Wiktionary

# jednoróg

1. rodzaj rosyjskiego działa z XVIII wieku, odmiana haubicy;
2. gatunek dużego ptaka z rodziny czubaczy

SJP.pl

- jednoróg (Oreophasis derbianus) – ptak z rodziny czubaczowtych, podrodziny penelop
- jednoróg – działo
- Cech Artystów Plastyków Jednoróg

Wikipedia

# jednorogi

mający jeden róg; jednorożny

SJP.pl

# jednorożec

1. mityczne stworzenie o bogatej symbolice, przypominająca wyglądem konia z jednym rogiem na czole;
2. środowiskowo: młoda firma, której wartość przekracza miliard dolarów amerykańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wiktionary

Jednorożec – stworzenie fantastyczne, występujące w mitach i legendach, mające jeden róg pośrodku czoła. Najwcześniej opisane przez Ktezjasza w V–IV w. p.n.e.; Pliniusz Starszy dodał mu jeszcze łeb jelenia, stopy słonia i ogon lwa. W średniowieczu przedstawiano go z głową i korpusem białego (rzadziej czerwono-czarnego) konia, dodając niekiedy nogi jelenia i lwi ogon. Jednorożca uważano za jedyne zwierzę mające odwagę atakować słonia, mające tak ostre kopyta, że jedno ich uderzenie rozcina słoniowi brzuch.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɔʒɛt͡s, AS: i ̯ednorožec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Mon

Wiktionary

# jednorożecki

przymiotnik od: Jednorożec (wieś w województwie mazowieckim)

SJP.pl

# jednorożność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednorożne; cecha tych, którzy są jednorożni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednorożec m.

przym. jednorożny

przysł. jednorożnie

Wiktionary

# jednorożny

mający jeden róg; jednorogi

SJP.pl

# jednorublowy

mający wartość jednego rubla

SJP.pl

# jednorujowy

o samicy zwierzęcia: taka, która ma ruję tylko raz w roku; monoestralny

SJP.pl

# jednorundowy

składający się z jednej rundy, trwający jedną rundę

SJP.pl

# jednorurka

jednolufowa i jednostrzałowa strzelba śrutowa; pojedynka

SJP.pl

# jednorzędówka

1. marynarka mająca jeden rząd guzików;
2. wieś o jednorzędowym układzie zabudowy

SJP.pl

# jednorzędowy

mający jeden rząd

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z jednego rzędu, mający jeden rząd, występujący w jednym rzędzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednorzędowy grzebień na wszy to nieodłączny produkt w walce ze wszami.

Wiktionary

# jedność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wspólnota, unia, zjednoczenie

(1.2) nazwa cyfry 1 i liczby 1

(1.3) mat. element odwracalny, czyli taki, przez który da się podzielić jedynkę;

(1.4) filoz. wewnętrzna niesprzeczność;

Wiktionary

- jedność – w filozofii wewnętrzna niesprzeczność, niepodzielność, koherencja bytu
- jedność – w matematyce inna nazwa elementu odwracalnego mnożenia w pierścieniu, dzielnik jedynki
- jedność Kościoła
- Jedność – album Hemp Gru
- Jedność – wydawnictwo
- Jedność – łotewskie ugrupowanie polityczne
- Jedność – rosyjska partia polityczna
- „Nasz rodowód – sierpień ’80 JEDNOŚĆ” – tygodnik NSZZ Solidarność Pomorza Zachodniego wydawany od 1980
- Huta Jedność – huta stali położona w Siemianowicach Śląskich
- Jedność – Związek Zawodowy działający w Jastrzębskiej Spółce Węglowej S.A.
- Jedność – sojusz opozycyjnych węgierskich partii politycznych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas pełnienia urzędu Washington skupiał się głównie na utrzymaniu jedności kraju, dlatego nie angażował się w sprawy ustawodawcze.

(1.2) Jak podnieść do kwadratu liczbę z cyfrą jedności 5?

(1.3) Jednościami w pierścieniu liczb całkowitych są +1 i -1, a w ciele liczb rzeczywistych dowolna liczba oprócz zera.

(1.4) Gdyby nie jedność bytu, byłby on podzielny na byt i niebyt, co jest sprzecznością, więc byt jest jednością.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛdnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯edność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeden n./mzw./mos., jedynka ż., jednostka ż., pojedynczość ż., jednakowość ż., jednia ż., jedynak mos.

przym. jedyny, jednakowy, pojedynczy

przysł. jednakowo, pojedynczo, jednako

licz. jeden

zaim. jeden

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jedynka

Wiktionary

# jednościenny

mający jedną ścianę, np. ul jednościenny

SJP.pl

# jednościeżkowy

mający jedną ścieżkę, np. magnetofon jednościeżkowy

SJP.pl

# jednosekcyjny

mający jedną sekcję

SJP.pl

# jednosektorowy

mający jeden sektor

SJP.pl

# jednosekundowy

trwający sekundę

SJP.pl

# jednoseryjny

złożony z jednej serii

SJP.pl

# jednosesyjny

związany z jedną sesją, np. inwestor jednosesyjny,

SJP.pl

# jednosetowy

mający jeden set

SJP.pl

# jednosezonowy

o serialu: mający jeden sezon

SJP.pl

# jednosieczny

mający ostrze z jednej tylko strony

SJP.pl

# jednosilnikowy

mający jeden silnik; jednomotorowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. wyposażony w jeden silnik, posiadający jeden silnik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Akcja wyciągania jednosilnikowej Cesny 172 zakończyła się w sobotę, około godziny 17.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednosilnikowiec m.

Wiktionary

# jednoskibowy

pług jednoskibowy - pług z jednym lemieszem odwracającym skibę

SJP.pl

# jednoskrętka

drut żarnikowy zwinięty w kształcie linii śrubowej

SJP.pl

# jednoskrzydłowy

o budynku, drzwiach, oknie: mający jedno skrzydło

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma jedno skrzydło

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wewnętrzne drzwi najczęściej są jednoskrzydłowe, ale zdarzają się także z podwójnym skrzydłem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔskʃɨdˈwɔvɨ, AS: i ̯ednoskšydu̯ovy

Wiktionary

# jednoskrzydły

mający jedno skrzydło, np. drzwi jednoskrzydłe

SJP.pl

# jednoskładnikowy

złożony z jednego składnika

SJP.pl

# jednoślad

pojazd jednośladowy: rower, motorower lub motocykl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd, którego koła są ustawione w jednej linii (tak, że jadąc, pozostawiają po sobie ślad w postaci jednej linii);

Wiktionary

Pojazd jednośladowy (jednoślad, jednośladowiec) – pojazd kołowy, w którym wszystkie koła są ustawione w jednej linii. Nazwa ta wynika z faktu, że pojazdy tego rodzaju pozostawiają za sobą na miękkim podłożu ślad w postaci jednej linii.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jɛdˈnɔɕlat, AS: i ̯ednoślat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednośladowiec m.

przym. jednośladowy

Wiktionary

# jednośladowiec

Pojazd jednośladowy (jednoślad, jednośladowiec) – pojazd kołowy, w którym wszystkie koła są ustawione w jednej linii. Nazwa ta wynika z faktu, że pojazdy tego rodzaju pozostawiają za sobą na miękkim podłożu ślad w postaci jednej linii.

Wikipedia

# jednośladowy

zostawiający jeden ślad

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o pojazdach: taki, który podczas ruchu po linii prostej pozostawia tylko jeden ślad

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przykładem pojazdu jednośladowego jest rower.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednoślad m., jednośladowiec m.

Wiktionary

# jednosmakowy

mający jeden smak

SJP.pl

# jednosoczewkowy

mający jedną soczewkę

SJP.pl

# jednospadkowy

o dachu: z jednym spadkiem, pochyły w jedną stronę; jednospadowy

SJP.pl

# jednospadowy

o dachu: z jednym spadkiem, pochyły w jedną stronę; jednospadkowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma tylko jedną powierzchnię spadku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nowe, murowane, parterowe budynki przekryto jednospadowym dachem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔspaˈdɔvɨ, AS: i ̯ednospadovy

Wiktionary

# jednośrubowiec

statek napędzany motorem o jednej śrubie

SJP.pl

# jednośrubowy

napędzany silnikiem o jednej śrubie

SJP.pl

# jednostadialny

mający jedno stadium; jednoetapowy, jednoczęściowy

SJP.pl

# jednostajnie

przysłówek

(1.1) w sposób jednostajny

Wiktionary

# jednostajniej

stopień wyższy od przysłówka: jednostajnie

SJP.pl

# jednostajniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jednostajny

SJP.pl

# jednostajność

→ jednostajny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednostajne

Wiktionary

#### Patrz:

jednostajny

#### Powiązane:

przym. jednostajny

przysł. jednostajnie

Wiktionary

# jednostajny

stale taki sam

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stale taki sam

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spadochroniarz opada ruchem prostoliniowym jednostajnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈstajnɨ, AS: i ̯ednostai ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednostajność ż.

przysł. jednostajnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monotonny

Wiktionary

# jednostanowiskowy

mający jedno stanowisko

SJP.pl

# jednostanowy

odnoszący się do jednego stanu

SJP.pl

# jednostka

1. człowiek, osoba
2. wyodrębniona, jednolita część jakiejś całości, np. oddział wojska, urząd miasta, statek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. osoba, pojedynczy osobnik

(1.2) część całości

(1.3) placówka określonej instytucji

(1.4) mat. fiz. chem. zapis, w którym podawana jest dana wartość

(1.5) bank. nominał waluty

(1.6) techn. pojedyncze, samodzielne urządzenie lub maszyna

(1.7) mot. pojedynczy pojazd

Wiktionary

Pojęcie to zawsze oznacza obiekt o mierze ilościowej (np. liczba) lub jakościowej (np. wartość) równej jeden.

- w fizyce – wzorcowa miara wielkości fizycznej:
  - jednostka miary,
  - jednostka astronomiczna,
- w matematyce:
  - liczba naturalna jeden (1),
  - jednostka urojona;

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Każda jednostka ma prawo do wolności poglądów i wypowiedzi (…)

  (1.4) Amper jest jednostką natężenia prądu.

  (1.5) Euro jest jednostką monetarną Unii Europejskiej.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: jɛdˈnɔstka, AS: i ̯ednostka

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. jedynak mos., jedynka ż., jedność ż., jedyneczka ż., jeden

  przym. jednostkowy, pojedynczy, jedynkowy, jedyny, jednaki, jednakowy

  licz. jeden

  zaim. jeden

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.2) część (składowa), cząstka, człon, kawałek, element

  Wiktionary

# jednostki

1. człowiek, osoba
2. wyodrębniona, jednolita część jakiejś całości, np. oddział wojska, urząd miasta, statek

SJP.pl

# jednostkować

wyosobniać, wyodrębniać; indywidualizować

SJP.pl

# jednostkowo

przysłówek

(1.1) rzad. w sposób uwzględniający pojedynczy przypadek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Partie starodrzewu buduje przede wszystkim świerk pospolity, sosna zwyczajna, brzoza brodawkowata i omszona, miejscami olsza czarna, oraz jednostkowo dąb szypułkowy, grab, lipa drobnolistna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynka ż., jednostkowość ż.

przym. jednostkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pojedynczo

Wiktionary

# jednostkowość

→ jednostkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednostkowe; cecha tych, którzy są jednostkowi

Wiktionary

#### Patrz:

jednostkowy

#### Powiązane:

przym. jednostkowy

przysł. jednostkowo

rzecz. jedynka ż.

Wiktionary

# jednostkowy

przymiotnik od: jednostka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący jednego bytu (osoby, rzeczy, itp.)

(1.2) dotyczący jednego zdarzenia, wyjątkowej sytuacji

(1.3) odnoszący się do określonej wartości danej wielkości

(1.4) mat. odnoszący się do jedności albo liczb od 1 do 9

(1.5) log. odnoszący się do jednego desygnatu

(1.6) jęz. dotyczący tego, co da się wyodrębnić jako jedna sztuka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednostkowość ż., jednostka ż., jedynka ż.

przysł. jednostkowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) indywidualny, osobniczy, osobny

(1.2) izolowany, kazuistyczny, odosobniony, osobny, pojedynczy, sporadyczny, szczególny

(1.6) policzalny

Wiktionary

# jednostopniowo

przysłówek

(1.1) w jednym etapie, jednej fazie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: i ̯ednostopʹńovo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednostopniowy

rzecz. jednostopniowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednoetapowo, jednofazowo

Wiktionary

# jednostopniowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednostopniowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednostopniowy

przysł. jednostopniowo

Wiktionary

# jednostopniowy

1. mający jeden stopień;
2. taki, który zmienił swoją wartość o jeden stopień;
3. odbywający się w jednym etapie;
4. działający w jednym trybie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z jednego stopnia, schodka

(1.2) składający się z jednego stopnia, etapu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Studia dzienne są jednostopniowe, trwają 5 lat i kończą się napisaniem pracy magisterskiej oraz egzaminem magisterskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednostopʹńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2) przysł. jednostopniowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jednoetapowy, jednofazowy

Wiktionary

# jednostopowiec

jednostopowa miara wierszowa; monopodia

SJP.pl

Wikipedia

# jednostopowy

1. o wierszu: składający się z jednej stopy;
2. rzadko: mający długość jednej stopy

SJP.pl

# jednostożkowy

mający kształt jednego stożka, np. pierścień jednostożkowy

SJP.pl

# jednostrefowy

mający jedną strefę, obowiązujący w jednej strefie

SJP.pl

# jednostrofowy

składający się z jednej strofy

SJP.pl

# jednostronicowy

mieszczący się na jednej stronie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mieszczący się na jednej stronie, składający się z jednej strony, zawierający jedną stronę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Minęły kolejne dwie godziny, zanim jednostronicowy protokół przetłumaczono na baszkirski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. stronica

Wiktionary

# jednostronnie

przysłówek

(1.1) w sposób jednostronny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednostronność ż.

przym. jednostronny

Wiktionary

# jednostronniej

stopień wyższy od przysłówka: jednostronnie

SJP.pl

# jednostronniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jednostronny

SJP.pl

# jednostronność

→ jednostronny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednostronne; cecha tych, którzy są jednostronni

Wiktionary

#### Patrz:

jednostronny

#### Powiązane:

przym. jednostronny

przysł. jednostronnie

Wiktionary

# jednostronny

1. mający jedną stronę
2. ograniczony, uwzględniający tylko jeden aspekt czegoś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) poruszający się w jednym kierunku, odbywający się w jedną stronę

(1.2) znajdujący się na jednej z dwu stron

(1.3) dokonywany przez jedną ze stron

(1.4) o wąskim zakresie; uwzględniający interes lub opinię tylko jednej ze stron

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednostronność ż.

przysł. jednostronnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) ograniczony, powierzchowny

Wiktionary

# jednostrunny

o instrumentach muzycznych: mający jedną strunę; jednostrunowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. mający jedną strunę

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednostrunowy

Wiktionary

# jednostrunowy

o instrumentach muzycznych: mający jedną strunę; jednostrunny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. mający jedną strunę

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednostrunny

Wiktionary

# jednostrzałowy

o ręcznej broni palnej: wymagający ręcznego wprowadzania nabojów do komory nabojowej

SJP.pl

# jednosuwowy

o silniku: mający jeden suw

SJP.pl

# jednoświecowy

mający jedną świecę

SJP.pl

# jednosylabowiec

jednozgłoskowiec;
1. wyraz złożony z jednej zgłoski (sylaby); monosylabik, wyraz jednozgłoskowy (jednosylabowy, monosylabowy, monosylabiczny);
2. rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z jednej zgłoski

SJP.pl

# jednosylabowy

składający się z jednej sylaby, zgłoski; jednozgłoskowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący jedną sylabę, składający się z jednej sylaby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wydają zwykle okrzyki jednosylabowe lub kombinacje kilku powtarzanych sylab.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: i ̯ednosylabovy

Wiktionary

# jednoszczeblowy

składający się z jednego szczebla

SJP.pl

# jednoszczękowy

wiązany z jedną szczęką

SJP.pl

# jednoszczytowy

mający jeden szczyt

SJP.pl

# jednoszeregowy

ustawiony w jeden szereg

SJP.pl

# jednoszpaltowy

drukowany w formacie jednej szpalty

SJP.pl

# jednoszynowy

składający się z jednej szyny; używający jednej szyny

SJP.pl

# jednosłowny

1. zawarty w jednym słowie, wyrażony jednym słowem;
2. dawniej: zgodny co do słowa; jednoznaczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawarty w jednym słowie; wyrażony jednym słowem; będący jednym słowem

(1.2) daw. zgodny co do słowa

Wiktionary

# jednosłupkowość

→ jednosłupkowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednosłupkowy

# jednota

jedność

SJP.pl

Jednota, w podtytule: Pismo religijno-społeczne poświęcone polskiemu ewangelicyzmowi i ekumenii – ekumeniczne czasopismo wydawane przez Konsystorz Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, w którym prezentowane są artykuły, wywiady, reportaże i wiadomości z życia mniejszości wyznaniowych, kazania, modlitwy, felietony i recenzje. Ukazuje się z przerwami od 1926 roku.

Wikipedia

# jednotaktowy

odnoszący się do pojedynczego taktu

SJP.pl

# jednotarczowce

jedna z gromad zwierząt należących do mięczaków

SJP.pl

Jednotarczowce, jednopłytkowce (Monoplacophora) – gromada morskich, reliktowych mięczaków charakteryzujących się pojedynczą, tarczowatą muszlą w kształcie stożka lub symetrycznej czapeczki frygijskiej – oraz seryjną powtarzalnością narządów.

Wikipedia

# jednotarczowiec

przedstawiciel prymitywnej gromady mięczaków z podtypu muszlowców

SJP.pl

# jednotarczowy

mający jedną tarczę, np. rozsiewacz jednotarczowy

SJP.pl

# jednotaryfowy

mający jedną taryfę

SJP.pl

# jednotaśmowy

mający jedną taśmę

SJP.pl

# jednotematowy

związany z jednym tematem

SJP.pl

# jednotomowy

składający się z jednego tomu, zawarty w jednym tomie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z jednego tomu, zawarty w jednym tomie, wydany w jednym tomie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znalazłem w antykwariacie jednotomowy słownik języka sango.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: i ̯ednotõmovy

Wiktionary

# jednotonalny

dotyczący jednego tonu

SJP.pl

# jednotonowy

1. złożony z jednego tonu muzycznego;
2. tonowy;
a) ważący tonę;
b) mieszczący tonę czegoś;
c) mogący unieść tonę

SJP.pl

# jednotorówka

linia kolejowa o jednym torze

SJP.pl

# jednotorowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jednotorowe, uwzględniające tylko jeden czynnik

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednotorowy

przysł. jednotorowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednostronność, jednoaspektowość, jednopłaszczyznowość, jednowymiarowość

Wiktionary

# jednotorowy

składający się z jednego toru

SJP.pl

# jednotygodniowy

mający tydzień (siedem dni), trwający tydzień (siedem dni) itp.; tygodniowy; siedmiodniowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający jeden tydzień

(1.2) będący w wieku jednego tygodnia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dom Kultury organizuje jednotygodniowe warsztaty plastycznyastyczne dla wszystkich chętnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednotygodʹńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tygodniowy

Wiktionary

# jednotłokowy

mający jeden tłok, np. kompresor jednotłokowy

SJP.pl

# jednouchwytowy

mający jeden uchwyt

SJP.pl

# jednouchy

mający jedno ucho

SJP.pl

# jednouszny

1. mający jedno ucho;
2. przeznaczony na jedno ucho

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma jedno ucho

Wiktionary

# jednoużytkownikowy

przymiotnik

(1.1) inform. telekom. mogący obsługiwać jednego użytkownika na raz

Wiktionary

# jednowalcowy

mający jeden walec

SJP.pl

# jednowalutowy

dotyczący jednej waluty, obsługujący jedną walutę itp.

SJP.pl

# jednowapniowy

o cząsteczce: mający jeden atom wapnia

SJP.pl

# jednowargowy

mający jedną wargę

SJP.pl

# jednowariantowy

będący jedyną odmianą czegoś

SJP.pl

# jednowarstwowy

złożony z jednej warstwy, np. papier jednowarstwowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący jedną warstwę, składający się z jednej warstwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Blaszka liściowa większości gatunków mchów, która jest zazwyczaj jednowarstwowa, wykazuje dość dużą różnorodność kształtu oraz wielkości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔvarˈstfɔvɨ, AS: i ̯ednovarstfovy

Wiktionary

# jednowartościowość

→ jednowartościowy

SJP.pl

#### Patrz:

jednowartościowy

# jednowartościowy

1. o pierwiastku: mogący przyjąć lub oddać ze swego atomu w trakcie tworzenia cząsteczki związku chemicznego jeden elektron;
2. funkcja jednowartościowa - funkcja przyporządkowująca zmiennej niezależnej tylko jedną wartość zmiennej zależnej

SJP.pl

# jednowątkowość

1. cecha czegoś mającego tylko jeden wątek;
2. cecha czegoś, co dotyczy wyłącznie jednej czynności lub jednego tematu;
3. cecha osoby całkowicie skupiającej się na jednej czynności lub jednym temacie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jednowątkowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednowątkowy

Wiktionary

# jednowątkowy

1. mający jeden wątek;
2. całkowicie skupiający się na jednej czynności lub jednym temacie

SJP.pl

# jednowatowy

mający moc jednego wata

SJP.pl

# jednowałkowy

mający jeden wałek

SJP.pl

# jednowęglowy

mający jeden atom węgla w cząsteczce

SJP.pl

# jednowersowy

stanowiący jeden wers; jednolinijkowy

SJP.pl

# jednowieczorowy

trwający jeden wieczór

SJP.pl

# jednowiekowy

mający jeden wiek, trwający jeden wiek, stuletni

SJP.pl

# jednowiersz

myśl, sentencja wyrażona w jednym wersie; monostych

SJP.pl

# jednowierszowy

składający się z jednego wiersza

SJP.pl

# jednowioskowy

składający się z jednej wioski

SJP.pl

# jednowiosłowy

mający jedno wiosło, np. łódź jednowiosłowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający jedno wiosło, napędzany jednym wiosłem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Myłem już łódź, ale także pływałem na bączku, jednowiosłowej łódce, i na motorówce. Przyjemność z pływania rekompensuje mi wkład w pracę przed wypłynięciem.

Wiktionary

# jednownętrzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) archit. posiadający tylko jedno pomieszczenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obiekt na obu kondygnacjach jest jednownętrzny.

Wiktionary

# jednowydziałowy

składający się z jednego wydziału

SJP.pl

# jednowymiarowość

→ jednowymiarowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednowymiarowe; cecha tych, którzy są jednowymiarowi

Wiktionary

#### Patrz:

jednowymiarowy

#### Powiązane:

przym. jednowymiarowy

przysł. jednowymiarowo

Wiktionary

# jednowymiarowy

mający jeden wymiar (długość)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mat. mający tylko jeden wymiar, rozpatrywany w jednym wymiarze

(1.2) książk. uwzględniający tylko jeden punkt widzenia, jednoaspektowy, jednostronny, uproszczony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednowymiarowość ż.

Wiktionary

# jednowyrazowy

składający się z jednego wyrazu

SJP.pl

# jednowładca

dawniej: władca nieograniczony, absolutny; autokrator, autokrata, jedynowładca, jedynowładca

SJP.pl

# jednowładczy

→ jednowładztwo; jedynowładczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. dotyczący jednowładcy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednowładca m.

Wiktionary

# jednowładczyni

→ jednowładca; jedynowładczyni

SJP.pl

# jednowładztwo

forma rządów, w której nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; samowładztwo, absolutyzm, autokratyzm, autokracja, autarchia, jedynowładztwo

SJP.pl

# jednowłajca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. jedynowładca

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈvwajt͡sa, AS: i ̯ednovu̯ai ̯ca

Wiktionary

# jednowłóknowy

wykonany z jednego włókna

SJP.pl

# jednowłókowy

1. mający powierzchnię jednej włóki;
2. mający jedną włókę, np. szew jednowłókowy

SJP.pl

# jednozadaniowy

1. mogący spełniać wyłącznie jedno główne zadanie;
2. w informatyce: dający możliwość wykonania wyłącznie jednego zadania, np. jednozadaniowy system operacyjny

SJP.pl

# jednożaglowy

mający jeden żagiel

SJP.pl

# jednozakresowy

obejmujący jeden zakres, działający w jednym zakresie

SJP.pl

# jednozakładowy

1. taki, który składa się z jednego zakładu - przedsiębiorstwa o charakterze usuługowo-produkcyjnym;
2. taki, który obejmuje jeden zakład - akt umowy miedzy osobami o różnych poglądach, zwłaszcza miedzy uczestnikami gier liczbowych

SJP.pl

# jednozalążkowy

składający się z jednego zalążka

SJP.pl

# jednozaworowy

mający jeden zawór

SJP.pl

# jednozdaniowy

składający się z jednego zdania, np. jednozdaniowa notatka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający jedno zdanie, składający się z jednego zdania, wyrażony jednym zdaniem

Wiktionary

# jednozębny

mający tylko jeden ząb; jednozęby

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. o osobach mający jeden ząb

(1.2) książk. o przedmiotach mający jeden ząb (ostrze)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈzɛ̃mbnɨ, AS: i ̯ednozẽmbny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) jednozęby

Wiktionary

# jednozęby

mający tylko jeden ząb; jednozębny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. o osobach mający jeden ząb

(1.2) książk. o przedmiotach mający jeden ząb (ostrze)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈzɛ̃mbɨ, AS: i ̯ednozẽmby

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) jednozębny

Wiktionary

# jednożeństwo

małżeństwo jednego mężczyzny z jedną kobietą; monogamia, monoginia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) życie w związku z tylko jednym partnerem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: i ̯ednožẽĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monogamia

Wiktionary

# jednożerność

w zoologii: żywienie się zwierząt tylko jednym rodzajem pokarmu; monofagizm

SJP.pl

Monofagizm (gr. mónos – jedyny, phageín – jeść), jednożerność – najwyższa forma specjalizacji pokarmowej organizmów, polegająca na spożywaniu jako pokarmu – we wszystkich lub przynajmniej w jednym stadium rozwoju – organizmów jednego tylko gatunku lub kilku gatunków spokrewnionych. Np. koala (Phascolarctos cinereus) je wyłącznie liście eukaliptusów (Eucalyptus).

Wikipedia

# jednożerny

w zoologii: odżywiający się tylko jednym rodzajem pokarmu; monofagiczny

SJP.pl

# jednozgłoskowiec

jednosylabowiec;
1. wyraz złożony z jednej zgłoski (sylaby); monosylabik, wyraz jednozgłoskowy (jednosylabowy, monosylabowy, monosylabiczny);
2. rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z jednej zgłoski

SJP.pl

Jednozgłoskowiec – wzorzec metryczny, w którym wers składa się tylko z jednej sylaby.

Niekiedy wykorzystywany w utworach żartobliwych. Przykładem jest sonet Józefa Jankowskiego Pobudka:

    W bój!
    Z czuć
    Rzuć
    Zdrój!

    Skuj
    Chuć!
    Budź!
    Stój,

    Drwij
    Z burz,
    Rwij

    Z zórz,
    Żyj
    Twórz.

Wikipedia

# jednozgłoskowy

złożony z jednej zgłoski (sylaby); jednosylabowy

SJP.pl

# jednoziarnisty

związany z ziarnem jednego rodzaju

SJP.pl

# jednoziarnowy

mający jedno ziarno

SJP.pl

# jednozmianowy

trwający jedną zmianę

SJP.pl

# jednoznacznie

przysłówek

(1.1) w sposób jednoznaczny, jasny, niebudzący wątpliwości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wektor jest jednoznacznie określony przez kierunek, zwrot i długość.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednoznaczność ż., ujednoznacznianie n.

przym. jednoznaczny

Wiktionary

# jednoznacznieć

rzadko: stawać się jednoznacznym

SJP.pl

# jednoznaczniej

stopień wyższy od przysłówka: jednoznacznie

SJP.pl

# jednoznaczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jednoznaczny; bardziej jednoznaczny

SJP.pl

# jednoznacznik

wyrażenie lub słowo znaczące to samo, co inne wyrażenie lub słowo; synonim

SJP.pl

# jednoznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednoznaczne; cecha tych, którzy są jednoznaczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jednoznaczny

przysł. jednoznacznie

rzecz. ujednoznacznianie n.

Wiktionary

# jednoznaczny

1. niebudzący wątpliwości, dopuszczający tylko jedną możliwą interpretację;
2. znaczący to samo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

(1.2) o wyrażeniach, zwrotach: znaczący to samo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przepis MSZ jest w tej sprawie jednoznaczny: prawo do korzystania z samochodu służbowego do celów prywatnych przysługuje od stopnia ministra pełnomocnego wzwyż.

(1.1) Władza chciała jednoznacznej deklaracji o przystąpieniu do "obozu postępu".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈznat͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoznačny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednoznaczność ż., ujednoznacznianie n.

przysł. jednoznacznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedwuznaczny, bezdyskusyjny, pozadyskusyjny, bezsporny, bezsprzeczny, jaskrawy, oczywisty, namacalny, niepodważalny, niezaprzeczalny, niezbity, pewny, zrozumiały sam przez się

(1.2) równoznaczny

Wiktionary

# jednoźródłowy

mający jedno źródło; będący tego samego pochodzenia

SJP.pl

# jednozwity

lina jednozwita - lina zbudowana ze jednej lub kilku warstw linek (nieplecionych) nawiniętych wokół rdzenia

SJP.pl

# jednozwojny

składający się z jednego zwoju; jednozwojowy

SJP.pl

# jednozwojowy

składający się z jednego zwoju; jednozwojny

SJP.pl

# jednozwrotkowy

składający się z jednej zwrotki

SJP.pl

# jednożyłowy

składający się z jednej żyły, z jednego przewodu

SJP.pl

# jednozłotówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta, której wartość wynosi jeden złoty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Białostocki Wydział Śledczy zaczął odnotowywać pojawianie się, w różnych miejscach miasta, dobrze podrobionych jednozłotówek.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) złotówka

Wiktionary

# jednozłotowy

mający wartość jednego złotego

SJP.pl

# jednołóżkowy

mający jedno łóżko

SJP.pl

# jednołożyskowy

mający jedno łożysko

SJP.pl

# jednołukowy

mający jeden łuk

SJP.pl

# jednylki

przymiotnik

(1.1) stpol. taki sam

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛdˈnɨlʲci, AS: i ̯ednylʹḱi

Wiktionary

# jędra

nazwisko

SJP.pl

# jędrak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ryszard Jędrak – polski inżynier architekt
- Stanisław Jędrak – polski nauczyciel, żołnierz podziemia
- Teresa Jędrak – polska lekkoatletka

Wikipedia

# jędras

nazwisko

SJP.pl

Jędras (709 m) – jeden z wierzchołków na Pogórzu Spiskim. Znajduje się w grzbiecie, który od Frankowskiej Góry (858 m) odchodzi w północnym kierunku do doliny Dunajca. Grzbiet ten oddziela dolinę Kacwinianki od doliny Starowińskiego Potoku i kolejno z południa na północ znajdują się w nim: Serwoniec (787 m), Majowa Góra (741 m), Jędras i Polana Sosny (630 m).

Wikipedia

# jędrasiak

nazwisko

SJP.pl

# jędrasik

nazwisko

SJP.pl

# jędraszczyk

nazwisko

SJP.pl

# jędraszek

nazwisko

SJP.pl

# jędraszewski

nazwisko

SJP.pl

# jędrek

zdrobnienie od: Jędrzej (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Andrzej

(1.2) zdrobn. Jędrzej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Daj Jędrkowi wody, niech pije.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Andrzej mos., Jędrzej mos.

przym. Andrzejowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Andrek, Andruś, Jędrzejek, Andrzejek, Jędruś

Wiktionary

# jędrkowie

zdrobnienie od: Jędrzej (imię męskie)

SJP.pl

# jędrkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jędrka lub z nim związany

SJP.pl

# jędrniej

stopień wyższy od przysłówka: jędrnie

SJP.pl

# jędrniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jędrny

SJP.pl

# jędrność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jędrne

(1.2) cecha sposobu wypowiadania się, charakteryzująca się dosadnością i obrazowością

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃ndrnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯ẽndrność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jędrny

przysł. jędrnie

czas. ujędrnić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prężność, sprężystość, elastyczność

(1.2) dobitność, dosadność, esencjonalność, obrazowość, pikantność, rubaszność, soczystość, wyrazistość

Wiktionary

# jędrny

1. ścisły, twardy, sprężysty; także: krzepki, zdrowy;
2. o sposobie wypowiadania się: dosadny, obrazowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) twardy i sprężysty

(1.2) rubaszny, dosadny, obrazowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miała bardzo jędrną skórę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃ndrnɨ, AS: i ̯ẽndrny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jędrność ż.

czas. jędrnieć, zjędrnieć, ujędrnić

Wiktionary

# jędrosz

nazwisko

SJP.pl

# jędruś

zdrobnienie od: Jędrzej (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Andrzej, Jędrzej

(1.2) hist. członek oddziału partyzanckiego pod dowództwem Władysława Jasińskiego ps. „Jędruś” (1.1);

Wiktionary

Władysław Jan Jasiński, ps. Jędruś, Kmitas (ur. 18 sierpnia 1909 w Sadkowej Górze koło Borowej, zm. 9 stycznia 1943 w Trzciance koło Osieka) – nauczyciel polski, instruktor harcerski, dowódca grupy dywersyjno-bojowej „Jędrusie” w czasie II wojny światowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój pradziad, Jakub, przywiózł z Polski syna Jędrka. Tego samego roku powiedział do niego: – Idź, Jędruś, do Kosińskich, tam jest Kaśka, może ona się z tobą ożeni. A jak się ożeni, to ci dam dwadzieścia pięć hektarów.

(1.2) U "Jędrusiów" "Malutki" nosił stena, dziewięciomilimetrowy pistolet maszynowy z angielskich zrzutów, i małego oficerskiego walthera (7,65 mm).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Jędrusia

przym. Andrzejowy

Wiktionary

# jędrusiak

nazwisko

SJP.pl

# jędrusik

nazwisko

SJP.pl

# jędrusiński

nazwisko

SJP.pl

# jędrusiowie

zdrobnienie od: Jędrzej (imię męskie)

SJP.pl

# jędruszczak

nazwisko

SJP.pl

# jędrych

nazwisko

SJP.pl

# jędrychówko

Jędrychówko – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Morąg.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Miejscowość leży w historycznym regionie Prus Górnych.

Wikipedia

# jędrychowo

W Polsce

- Jędrychowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Frombork
- Jędrychowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Kisielice
- Jędrychowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity
- Jędrychowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Grunwald
- Jędrychowo – gromada
- Jędrychowo – dawna gmina

Wikipedia

# jędrychowski

nazwisko

SJP.pl

# jędryczka

nazwisko

SJP.pl

# jędryka

nazwisko

SJP.pl

- Jędryka – polskie nazwisko; na początku lat 90 XX wieku ogółem w Polsce mieszkało około 1400 osób o tym nazwisku.
  - Joanna Jędryka (właśc. Stanisława Jędryka, ur. 1940) – polska aktorka filmowa i teatralna
  - Stanisław Jędryka (1933-2019) – polski reżyser i scenarzysta filmowy.
  - Waldemar Jędryka (ur. 1950) – polski polityk, przedsiębiorca, Poseł na Sejm RP

Wikipedia

# jędrys

nazwisko

SJP.pl

# jędrysiak

nazwisko

SJP.pl

# jędrysik

nazwisko

SJP.pl

# jędrzej

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jędrzej – imię męskie pochodzenia greckiego, wariant imienia Andrzej, którego pierwsze poświadczenie pochodzi z 1390 roku. Świadomość pochodzenia Jędrzeja od Andrzeja utrzymała się i Jędrek, zwłaszcza w niektórych regionach, funkcjonuje jako spieszczenie imienia Andrzej.

Jędrzej imieniny obchodzi: 6 stycznia i 16 maja oraz w innych dniach imienin Andrzeja.

Wedle danych PESEL według stanu 22 stycznia 2025 roku imię to nosi w Polsce 10 275 mężczyzn.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Jędrzej i jestem przewodnikiem tatrzańskim z Zakopanego.

(1.1) Jędrzej Śniadecki, polski chemik i lekarz, jest nazywany „ojcem chemii polskiej”.

(1.1) Jędrzej Marusarz-Jarząbek zmarł 1 października 1961 r. w Zakopanem i został pochowany na Starym Cmentarzu w Zakopanem. „Jędrzeja Marusarza imię nigdy nie zaginie” (…)

(1.1) Jędrzejowie imieniny obchodzą 6 stycznia, a także 19 stycznia, 12 i 27 kwietnia, 13 i 16 maja, 12 i 21 lipca, 10 i 30 listopada oraz 10 grudnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃nḍʒɛj, AS: i ̯ẽnḍžei ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jędrzejowa ż., Jędrzejówna ż., Jędrzejostwo lm m., Jędrzejów mrz., jędrzejowianin mos., jędrzejowianka ż., Jędrzejówka ż., Jędrzejki nmos., Jędrzejnik mrz., jędrzejowskość ż., jędrzejewiczowskość ż.

:: zdrobn. Jędrzejek mos., Jędrek mos., Jędruś mos., Jędrunio mos.

przym. Jędrzejowy, Jędrkowy, Jędrusiowy, jędrzejowski, Jędrzejewiczowski, jędrzejewiczowski

przysł. jędrzejewiczowsko

zob. Andrzej, Ondrasz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Andrzej; rzad. war. Ondrasz; zdrobn. Jędrzejek, Jędrek, Jędruś, Jędrunio

Wiktionary

# jędrzejak

nazwisko

SJP.pl

# jędrzejczak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Mirosław Jędrzejczak (ur. 25 grudnia 1937) – działacz państwowy i ekonomista, wiceminister
- Otylia Jędrzejczak (ur. 13 grudnia 1983) – polska pływaczka, mistrzyni olimpijska
- Szymon Jędrzejczak (ur. 2 października 1986 – zm. 1 października 2005) – polski pływak, członek Kadry Narodowej Juniorów. Brat pływaczki Otylii Jędrzejczak
- Tadeusz Jędrzejczak (ur. 4 listopada 1955) – polityk polski, działacz samorządowy, prezydent Gorzowa Wielkopolskiego
- Tomasz Jędrzejczak (ur. 1981) – polski polityk
- Wiesław Wiktor Jędrzejczak – (ur. 1947) polski lekarz i naukowiec
- Zdzisław Jędrzejczak (1926–1991) – prokurator, wiceminister sprawiedliwości

Wikipedia

# jędrzejczyk

nazwisko

SJP.pl

- Jędrzejczyk – potok, dopływ Dunajca

- Anna Jędrzejczyk (1946 – 2011) – polska poetka, pedagog
- Antoni Jędrzejczyk (1905 – 1942) – działacz komunistyczny i związkowy
- Artur Jędrzejczyk (ur. 1987) – polski piłkarz
- Augustyn Jędrzejczyk (1865 – 1952) – paulin, wikariusz generalny zakonu, przeor klasztoru na Skałce, malarz
- Joanna Jędrzejczyk (ur. 1987) – polska zawodniczka boksu, muay thai, kick-boxingu oraz mieszanych sztuk walki (MMA)
- Michał Jędrzejczyk (ur. 1986) – polski prawnik, wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli
- Olgierd Jędrzejczyk (1930 – 2010) – polski dziennikarz
- Paweł Jędrzejczyk (ur. 1980) – polski zawodnik muay thai i kick-boxingu
- Tadeusz Jędrzejczyk (ur. 1968) – polski lekarz, w latach 2014–2016 prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
- Urszula Jędrzejczyk – artysta plastyk, właścicielka i dyrektor Muzeum Dawnej Wsi „Domek Tkaczki”

Wikipedia

# jędrzejek

1. zdrobnienie od: Jędrzej (imię męskie); Jędrek;
2. nazwisko

SJP.pl

Jędrzejek – dzielnica Kobyłki, w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim. Leży w centralnej części Kobyłki. Do 1957 samodzielna miejscowość.

Osada powstała w czasach parcelacji kobyłeckiego majątku ziemskiego, kiedy to właściciele nadawali poszczególnym terenom imiona swoich dzieci (Antolek, Jędrzejek, Piotrówek, Stefanówka).

Wikipedia

# jędrzejewicz

nazwisko

SJP.pl

# jędrzejewiczowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jędrzejewicza lub z nim związany

SJP.pl

# jędrzejewo

W Polsce

- Jędrzejewo – część miasta Płock
- Jędrzejewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Lniano
- Jędrzejewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Sochocin
- Jędrzejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
- Jędrzejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz
- Jędrzejewo – gromada
- Jędrzejewo – dawna gmina

Wikipedia

# jędrzejewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dominik Jędrzejewski – katolicki duchowny
- Eugeniusz Jędrzejewski – polski działacz państwowy i kombatant, wicewojewoda radomski
- Marcin Jędrzejewski – polski instruktor harcerstwa
- Marcin Jędrzejewski – polski aktor
- Marcin Jędrzejewski – polski żużlowiec
- Michał Jędrzejewski – polski scenograf teatralny i telewizyjny, malarz, grafik oraz pedagog
- Tadeusz Jędrzejewski – polski architekt
- Tadeusz Jędrzejewski – polski powstaniec warszawski, działacz społeczny, dziennikarz
- Tadeusz Jędrzejewski – polski działacz społeczny
- Władysław Jędrzejewski – generał
- Zbigniew Jędrzejewski – polski prawnik

Wikipedia

# jędrzejko

nazwisko

SJP.pl

# jędrzejostwo

Jędrzej z małżonką; Jędrzejowie

SJP.pl

# jędrzejów

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. część Łodzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: Jędrzej

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Historia archiopactwa cystersów w Jędrzejowie sięga XII wieku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̃nˈḍʒɛjuf, AS: i ̯ẽnḍžei ̯uf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jędrzej mos., jędrzejowianin m., jędrzejowianka ż.

przym. jędrzejowski

Wiktionary

# jędrzejowianin

mieszkaniec Jędrzejowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jędrzejowa

(1.2) osoba pochodząca z Jędrzejowa, urodzona w Jędrzejowie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Warto dodać, że jak się okazało, zespół ma związki z Jędrzejowem. Występ grupy zapowiedział jędrzejowianin – jak sam stwierdził – z dziada pradziada, Kazimierz Nowiński, który również śpiewał w tym zespole.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jędrzejów m.

:: fż. jędrzejowianka ż.

przym. jędrzejowski

Wiktionary

# jędrzejowianka

mieszkanka Jędrzejowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jędrzejowa

(1.2) kobieta pochodząca z Jędrzejowa, urodzona w Jędrzejowie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jędrzejów m.

:: fm. jędrzejowianin m.

przym. jędrzejowski

Wiktionary

# jędrzejowie

imię męskie

SJP.pl

# jędrzejowski

przymiotnik od: Jędrzejów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Jędrzejowa, związany z Jędrzejowem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po archiopactwie jędrzejowskim oprowadzał nas jeden z zakonników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jędrzejowianin mos., jędrzejowianka ż., Jędrzejów mrz., Jędrzej mos.

Wiktionary

# jędrzejowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jędrzeja lub z nim związany

SJP.pl

# jędrzych

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. Henryk

Wiktionary

Henryk – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „potężny”, „możny” lub „bogaty”. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Henryk w 2017 r. zajmował 77. miejsce w grupie imion męskich. W całej populacji Polaków w 2017 r. Henryk zajmował 30. miejsce (207 913 nadań).

Wikipedia

# jędrzychostwo

Jędrzych z małżonką; Jędrzychowie

SJP.pl

# jędrzychowice

W Polsce

- Jędrzychowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
- Jędrzychowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec
- Jędrzychowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Trzebiel
- Jędrzychowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Szlichtyngowa

- Jędrzychowice – stacja kolejowa w Jędrzychowicach, w województwie dolnośląskim

Wikipedia

# jędrzychowie

imię męskie

SJP.pl

# jędrzychowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jędrzycha lub z nim związany

SJP.pl

# jedwab

tkanina z naturalnego włókna uzyskiwanego z kokonu jedwabnika morwowego lub dębowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;

(1.2) włók. tkanina z jedwabiu (1.1);

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Cisza w sali panująca pełną była szelestów jedwabiu, skrzypów igieł przez grube materie przesuwanych lub krojących je nożyczek (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛdvap, AS: i ̯edvap

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwabność ż., jedwabnik m., jedwabnictwo n., jedwabistość ż., jedwabniczki nmos., Jedwabno n., jedwabik mrz.

przym. jedwabny, jedwabisty, jedwabniczy

przysł. jedwabiście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. jedbow.

Wiktionary

# jedwabek

jedwabek brunatny - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych

SJP.pl

# jedwabianin

mieszkaniec Jedwabnego

SJP.pl

# jedwabianka

mieszkanka Jedwabnego

SJP.pl

# jedwabie

tkanina z naturalnego włókna uzyskiwanego z kokonu jedwabnika morwowego lub dębowego

SJP.pl

# jedwabieński

→ Jedwabne, → Jedwabno; jedwabiński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miejscowością Jedwabne, dotyczący miejscowości Jedwabne

(1.2) związany z miejscowością Jedwabno, dotyczący miejscowości Jedwabno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jedwabne n., Jedwabno n., jedwabnianin m., jedwabnianka ż.

przym. jedwabiński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jedwabiński

(1.2) jedwabiński

Wiktionary

# jedwabik

1. zdrobnienie od: jedwab;
2. tkanina jedwabna gorszego sortu, przeważnie ze sztucznego jedwabiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od jedwab

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie jedwab, lecz tylko mały jedwabik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwab m.

Wiktionary

# jedwabiński

→ Jedwabne, → Jedwabno; jedwabieński

SJP.pl

# jedwabiopodobny

mający niektóre właściwości jedwabiu; przypominający jedwab

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do jedwabiu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdvabʲjɔpɔˈdɔbnɨ, AS: i ̯edvabʹi ̯opodobny

Wiktionary

# jedwabiście

przysłówek

(1.1) gładko, w sposób jedwabisty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwabność ż., jedwab mrz., jedwabistość ż.

przym. jedwabisty, jedwabny

Wiktionary

# jedwabistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jedwabiste

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwab m., jedwabnik m., jedwabnictwo n., jedwabność ż.

przym. jedwabisty, jedwabnikowy, jedwabniczy, jedwabny

przysł. jedwabiście

Wiktionary

# jedwabisty

miękki, gładki, połyskliwy jak jedwab

SJP.pl

przymiotnik odrzeczownikowy

(1.1) przypominający jedwab swoją miękkością, gładkością i połyskiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwabistość ż., jedwab mrz., jedwabność ż.

przysł. jedwabiście

przym. jedwabny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) delikatny, gładki, miękki, puszysty

Wiktionary

# jedwabne

zrobiony z jedwabiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie podlaskim;

Wiktionary

Jedwabne – miasto w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jedwabne.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wiskim ziemi wiskiej województwa mazowieckiego. Jedwabne uzyskało lokację miejską w 1736 roku, zdegradowane po 1827 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1927 roku. W latach 1960–1972 miasto było siedzibą władz gromady Jedwabne. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. łomżyńskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasie II wojny światowej w Jedwabnem doszło do pogromu Żydów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛdˈvabnɛ, AS: i ̯edvabne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jedwabno n., jedwabnianin m., jedwabnianka ż., jedwab mrz.

przym. jedwabieński, jedwabiński

Wiktionary

# jedwabnianin

mieszkaniec Jedwabnego

SJP.pl

# jedwabnianka

mieszkanka Jedwabnego

SJP.pl

# jedwabnica

rodzaj ptaków z rodziny altanników

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. jedwabna tkanina

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdvabʲˈɲit͡sa, AS: i ̯edvabʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwabnik mzw.

Wiktionary

# jedwabnictwo

1. dział przemysłu zajmujący się produkcją jedwabiu naturalnego lub sztucznego;
2. hodowla jedwabników

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. dział gospodarki rolnej obejmujący hodowlę jedwabników, wstępną obróbkę kokonów oraz uprawę morwy

(1.2) włók. przemysł zajmujący się produkcją jedwabiu

Wiktionary

Jedwabnictwo – dział rolnictwa zajmujący się uprawą morwy na potrzeby produkcji oprzędów jedwabników oraz rzemiosło zajmujące się obróbką tych oprzędów i wytwarzaniem z nich jedwabiu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdvabʲˈɲit͡stfɔ, AS: i ̯edvabʹńictfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwab m., jedwabnik mzw., jedwabistość ż.

Wiktionary

# jedwabniczka

1. jedwabniczka długosterna - gatunek niewielkiego ptaka górskiego z rodziny jedwabniczek;
2. lepiarka jedwabniczka - gatunek błonkówki z rodziny lepiarkowatych

SJP.pl

# jedwabniczy

odnoszący się do jedwabnika lub jedwabnictwa

SJP.pl

# jedwabnie

przysłówek

(1.1) gładko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwabność ż.

Wiktionary

# jedwabnik

motyl, którego gąsienica przed przepoczwarzeniem się tworzy oprzęd, wykorzystywany do wyrobu przędzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

(1.2) techn. rodzaj pilnika o drobnych nacięciach (35,5–67 na cm)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Snuć miłość, jak jedwabnik nić wnętrzem swym snuje […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛdˈvabʲɲik, AS: i ̯edvabʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwab m., jedwabnica ż., jedwabnictwo n., jedwabistość ż., jedwabność ż.

przym. jedwabny

Wiktionary

# jedwabnikowate

rodzina motyli; prządki, prządkowate

SJP.pl

Prządkowate, jedwabnikowate, prządki (Bombycidae) – rodzina motyli obejmująca około 300 gatunków występujących w strefach tropikalnych i subtropikalnych Azji i Afryki.

Wikipedia

# jedwabnikowaty

o cechach jedwabnikowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# jedwabnikowy

pochwiak jedwabnikowy - gatunek grzyba z rodziny łuskowcowatych

SJP.pl

# jedwabno

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

- Jedwabno – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Lubicz
- Jedwabno – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno
- Jedwabno – gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim
- Jedwabno – gromada

Zobacz też

- Jedwabne

Wikipedia

# jedwabność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jedwabne

(1.2) delikatność, miękkość, finezyjność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwab m., jedwabnik m., jedwabistość ż.

przym. jedwabny, jedwabisty

przysł. jedwabnie, jedwabiście

Wiktionary

# jedwabny

zrobiony z jedwabiu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący jedwabiu, związany z jedwabiem

(1.2) zrobiony, wyprodukowany z jedwabiu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wieczorem, w granatowym cieniu, wysoki bufetowy w nicianych rękawiczkach wynosi na werandę lampę z jedwabnym abażurem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛdˈvabnɨ, AS: i ̯edvabny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedwabność ż., jedwab m., jedwabistość ż., jedwabnik m.

przym. jedwabisty

przysł. jedwabiście

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) reg. śl. jedbowny.

Wiktionary

# jedynactwo

nieposiadanie rodzeństwa

SJP.pl

Rodzeństwo – w genealogii i prawie dzieci tych samych rodziców bądź rodzica: wszyscy bracia i siostry w ogólności albo każdy z nich pojedynczo wobec drugiego z nich (tak zwłaszcza w tekstach prawnych).

Wikipedia

# jedynaczek

zdrobnienie od: jedynak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od jedynak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynak m., jedynaczka ż., jedynka ż.

Wiktionary

# jedynaczka

jedyna córka w rodzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyne dziecko rodziny

Wiktionary

Rodzeństwo – w genealogii i prawie dzieci tych samych rodziców bądź rodzica: wszyscy bracia i siostry w ogólności albo każdy z nich pojedynczo wobec drugiego z nich (tak zwłaszcza w tekstach prawnych).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja koleżanka Teresa jest jedynaczką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɨ̃ˈnat͡ʃka, AS: i ̯edỹnačka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynka ż., jedynak mos., jeden

:: zdrobn. jedynaczek

zaim. jeden

partyk. jedynie

licz. jeden

przym. pojedynczy

Wiktionary

# jedynak

jedyny syn w rodzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba płci męskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyny syn rodziny

Wiktionary

- Jedynak – dziecko bez rodzeństwa
- Dom Towarowy Jedynak w Bydgoszczy

Nazwisko

- Andrzej Jedynak – inżynier, polityk
- Bonifacy Jedynak – generał brygady
- Jan Henryk Jedynak – działacz ludowy
- Janusz Jedynak – piłkarz, obecnie trener
- Józef Jedynak – gajowy
- Marek Jedynak - historyk
- Piotr Jedynak – rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Radosław Jedynak – polski szachista
- Tadeusz Jedynak

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój kolega Tomek jest jedynakiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃nak, AS: i ̯edỹnak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynka ż., jedyneczka ż., jednostka ż., jedność ż., jednoczesność ż., zjednywanie n., zjednanie n., jednoczenie n., zjednoczenie n., jednanie n., zjednanie n., zjednywanie n., pojedynczość ż., jedynkowość ż., jednakość ż., jednakowość ż., pojednanie n.

:: zdrobn. jedynaczek m.

:: fż. jedynaczka ż.

czas. zjednywać ndk., zjednać dk., jednoczyć ndk., zjednać ndk., jednać ndk., zjednać dk., zjednywać ndk., pojednać dk.

przym. pojedynczy, jedynkowy, jednaki, jednakowy

przysł. pojedynczo, jedynkowo, jednako, jednakowo

zaim. jeden

licz. jeden

partyk. jedynie

Wiktionary

# jedyńce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Mołdawii;

Wiktionary

Jedyńce (rum. Edineț) – miasto w północnej Mołdawii, 22 tysięcy mieszkańców (2006). Stolica rejonu Jedyńce.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jedyniecki

Wiktionary

# jedyne

1. tylko jeden, tylko ten, niemający poza sobą innego; wyłączny;
2. niemający sobie równego; najwłaściwszy, najlepszy;
3. najmilszy ze wszystkich; ukochany, najdroższy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś jedynego

forma rzeczownika.

(2.1) plural|jedyna.

(2.2) depr. plural|jedyny.

forma przymiotnika.

(3.1) plural|jedyny.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uważam, że jedyne, co jest w stanie ją zadowolić, to pieniądze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynaczka ż., jedynak mos., jedynka ż., jeden m. n.

licz. jeden

przym. jedyny

zaim. jeden

partyk. jedynie

Wiktionary

# jedyneczka

zdrobnienie od: jedynka

SJP.pl

Jedyneczka – program dla dzieci emitowany w TVP1 od września 2000 roku do 2007 roku. Gospodarzem programu była pacynka Jedyneczka. W każdym programie oglądające dzieci mogły nauczyć się piosenek, wierszyków, oraz tworzenia prac plastycznych. Program pełnił rolę rozwijania twórczości młodych Polaków. Producentem programu był Paweł Karpiński, producent takich seriali jak: W labiryncie czy Klan oraz Kamienna tajemnica.

Wikipedia

# jedynie

1. partykuła wprowadzająca zdanie przeciwstawne; tylko (np. Wszyscy już zjedli, jedynie on grzebał widelcem w talerzu.)
2. partykuła podkreślająca wyjątkowość; wyłącznie, tylko (np. Lubię wypoczywać jedynie nad morzem.)

SJP.pl

partykuła

(1.1) …ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy

(1.2) …komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedynie w soboty mogę chodzić na basen.

(1.2) Za dziesięć nadgodzin szef wypłacił mi jedynie czterdzieści złotych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃ɲɛ, AS: i ̯edỹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynaczka ż., jedynak m., jedynka ż., jedyne n., jeden m.

licz. jeden

przym. jedyny

zaim. jeden

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tylko, wyłącznie, reg. śl. jyny.

(1.2) tylko, zaledwie

Wiktionary

# jedyniecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jedyńcami, dotyczący Jedyńców

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jedyńce nmos.

Wiktionary

# jedynka

1. pierwszy program Telewizji Polskiej;
2. pierwszy program Polskiego Radia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa cyfry 1 i liczby 1

(1.2) eduk. ocena niedostateczna (najniższa) w szkole

(1.3) pot. anat. ząb sieczny przyśrodkowy (mezjalny)

(1.4) mat. element neutralny różnych działań matematycznych

(1.5) pot. to, co ma numer jeden, np. autobus, trolejbus, tramwaj, pokój (w instytucji, w hotelu itp.), program radia, telewizji

(1.6) hotel. pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem

(1.7) sport. łódka, kajak, sanki, bobslej przeznaczone dla jednego zawodnika

(1.8) slang. harc. eufem. siku, mocz

(1.9) środ. kolej. pierwsza klasa

Wiktionary

- 1 – liczba naturalna
- 1 – rok naszej ery
- 1 – rok przed naszą erą

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiejszy szczęśliwy numer to jedynka.

(1.2) Marek nie uczy się dobrze, ma dwie jedynki w dzienniczku.

(1.3) Dentysta wyrwał mi jedynkę.

(1.4) Macierz jednostkowa jest jedynką rachunku macierzy.

(1.5) Jedynka transmituje spotkania polskiej reprezentacji narodowej w piłce nożnej.

(1.5) Przejechaliśmy dwa przystanki jedynką, a potem szliśmy pieszo.

(1.5) Proszę kupić znaczek skarbowy i zgłosić się do jedynki.

(1.6) Zarezerwowałem w hotelu trzy jedynki i cztery dwójki.

(1.7) W wyścigu jedynek nasz reprezentant zajął trzecie miejsce.

(1.8) Druhu, muszę iść do lasu zrobić jedynkę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃nka, AS: i ̯edỹnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynak m., jedynaczek m., jedynaczka ż., jedność ż., jednakowość ż., pojedynka ż., jednostka ż., jednostkowość ż.

:: zdrobn. jedyneczka ż.

czas. jedynkować, ujednolicać, ujednolicić, zjednać

przym. jedynkowy, jedyny, jednaki, pojedynczy, jednostkowy

przysł. pojedynczo, jednako, jednostkowo

licz. jeden

partyk. jedynie

zaim. jeden

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) niedostateczny, slang. uczn. pała, kołek, laczek, kapeć, kabaretka, kaczka, kampa, kanapa, kapuć, karabin, kationer, kita, klakson, klapa, klepa, klops, knur, kolba, kolos, kołek, kosa, kulfon, faja, lufa

(1.6) pokój jednoosobowy

Wiktionary

# jedynkowicz

uczeń mający dużo jedynek (ocen niedostatecznych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. uczeń, który często dostaje jedynki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɨ̃ŋˈkɔvʲit͡ʃ, AS: i ̯edỹŋkovʹič

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedynka, jeden

licz. jeden

zaim. jeden

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dwójkowicz, dwójarz

Wiktionary

# jedynkowiczka

→ jedynkowicz

SJP.pl

#### Patrz:

jedynkowicz

# jedynkowy

przymiotnik od: jedynka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą jeden, dotyczący liczby jeden

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jednostka ż., jedynka ż., jedynak mos.

Wiktionary

# jedynobóstwo

wyznawanie istnienia tylko jednego boga; monoteizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. zob. monoteizm.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedynobóstwo w starożytności było niesłychaną herezją.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛdɨ̃nɔˈbustfɔ, AS: i ̯edỹnobustfo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) monoteizm

Wiktionary

# jedynowładca

władca nieograniczony, absolutny; autokrator, autokrata, samowładca, jednowładca

SJP.pl

# jedynowładczy

→ jedynowładztwo; jednowładczy

SJP.pl

# jedynowładczyni

→ jedynowładca; jednowładczyni

SJP.pl

# jedynowładnie

→ jedynowładny

SJP.pl

#### Patrz:

jedynowładny

# jedynowładztwo

forma rządów, w której nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; samowładztwo, absolutyzm, autokratyzm, autokracja, autarchia, jednowładztwo

SJP.pl

Wikipedia

# jedyny

1. tylko jeden, tylko ten, niemający poza sobą innego; wyłączny;
2. niemający sobie równego; najwłaściwszy, najlepszy;
3. najmilszy ze wszystkich; ukochany, najdroższy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) istniejący tylko w jednym egzemplarzu

(1.2) wyjątkowy, szczególny, niepowtarzalny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na wojnie straciła swojego jedynego syna.

(1.1) Jedynym kablem w budynku był metalowy przewód do słuchawki archaicznego telefonu na kartę magnetyczną, do którego wciąż była kolejka.

(1.2) Jesteś dla mnie jedyny.

(1.2) Jedyna rzecz na jaką od ciebie czekałem to zwykłe ludzkie „przepraszam”, ale w tysiącach słów słownika, w nutach piosenek i kadrach filmów nie pojawiło się ono ani razu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃nɨ, AS: i ̯edỹny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jedyne n., jednostka ż., jedność, jedynka, jeden

licz. jeden

przym. pojedynczy

zaim. jeden

partyk. jedynie

Wiktionary

# jedysan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna na południowo-zachodniej Ukrainie i Mołdawii, położona nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Jedysan (rum. Edisan, ukr. Єдисан) – kraina historyczna na południowo-zachodniej Ukrainie i Mołdawii, położona nad Morzem Czarnym. Centrami tego regionu były Chadżybej (współcześnie Odessa) i Oczaków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwierzchnictwo Litwy nad Jedysanem, czyli nadczarnomorską krainą między Dnieprem i Dniestrem było czysto teoretyczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jedysański

Wiktionary

# jedysański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jedysanem, dotyczący Jedysanu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jedysan m.

Wiktionary

# jędza

1. złośliwa, dokuczliwa kobieta
2. w bajkach postać symbolizująca zło; wiedźma, baba-jaga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. brzydka, zgarbiona starucha z bajki, będąca uosobieniem złych mocy

(1.2) pejor. kłótliwa, złośliwa kobieta

Wiktionary

Jędza, jęza, jęga, zła baba, jędza baba, jędzyna – demon starosłowiański, pierwotnie zła bogini, wyobrażająca chorobę i gniew, po chrystianizacji zdegradowana do miana gniewliwej, wychudzonej czarownicy, o charakterze strzygi, porywająca i pożerająca dzieci.

Była starą, wysoką, chudą, bardzo złą kobietą, zamieszkującą pustkowia. Wykradała matkom dzieci, zasadzała do klatek, wykarmiała, a następnie upieczone lub surowe pożerała.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jędzowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czarownica, wiedźma, baba jaga, baba jędza, baba-jędza

(1.2) złośnica

Wiktionary

# jedzbark

wieś w woj. warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Jedzbark (dawniej Jecpark, niem. Hirschberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Barczewo.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jedzbark, po jej zniesieniu w gromadzie Barczewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# jedzenie

to, czym się żywią organizmy żywe; pokarm, żywność, pożywienie, jadło, strawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co można jeść; żywność, pokarm

(1.2) spożywanie pokarmu

Wiktionary

Żywność, środek spożywczy – produkt przetworzony, częściowo przetworzony lub nieprzetworzony, przeznaczony lub nadający się do spożycia przez ludzi, w tym napoje, guma do żucia oraz wszelkie substancje dodawane do żywności w sposób zamierzony podczas wytwarzania, przygotowania lub obróbki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lodówka jest pełna jedzenia.

(1.2) Ważne jest regularne jedzenie posiłków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: i ̯eʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) zdrobn. jedzonko; zobacz też: więcej w haśle jeść

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żywność, pożywienie; przest. jadło; pot. żarcie, papu, wałówa, wałówka; kraków|amciu., gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk|jodło.

(1.2) spożywanie, konsumpcja

Wiktionary

# jedzenioholiczka

kobieta objadająca się z przyczyn psychologicznych

SJP.pl

# jedzenioholik

osoba objadająca się z przyczyn psychologicznych

SJP.pl

# jedzenioholizm

objadanie się z przyczyn psychologicznych

SJP.pl

# jedzeniowy

przymiotnik od: jedzenie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jedzeniem, dotyczący jedzenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jadalny mrz., jedzenie n., podjadanie n., zjedzenie n., jadalność ż.

czas. jeść ndk., zjeść dk., jadać ndk.

przym. jadalny

Wiktionary

# jedziniak

nazwisko

SJP.pl

# jedziny

przymiotnik

(1.1) stpol. jedyny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈd͡ʑĩnɨ, AS: i ̯ėʒ́ĩny

Wiktionary

# jedzonko

zdrobnienie od: jedzenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. jedzenie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jadalność ż., jadalnia ż.

czas. jadać

Wiktionary

# jędzowaty

mający usposobienie i charakter jędzy, złośliwy, kłótliwy

SJP.pl

# jeep

dżip;
1. samochód terenowy;
2. samochód marki Jeep

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zob. dżip.

Wiktionary

Jeep – amerykański producent samochodów osobowych i specjalistycznych, z siedzibą w Toledo w stanie Ohio, działający od 1963 roku. Należy do międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: d͡ʒʲip, AS: ǯʹip

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) samochód terenowy

Wiktionary

# jeepney

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środek transportu zbiorowego na Filipinach

Wiktionary

Jeepney – popularny środek transportu zbiorowego na Filipinach oraz symbol filipińskiej kultury. Jest to rodzaj samochodu terenowego z wieloma dekoracjami i jaskrawymi kolorami. Jeepneye powstały z przerobionych amerykańskich terenówek wojskowych pozostawionych na Filipinach po II wojnie światowej.

Wikipedia

# jeff

imię

SJP.pl

Jeff – album studyjny brytyjskiego muzyka Jeffa Becka. Wydawnictwo ukazało się 5 sierpnia 2003 roku nakładem wytwórni muzycznej Epic Records. Nagrania zostały zarejestrowane w Cell Labs w Nowym Jorku, FRS, Metropolis Studios w Londynie, Apollo Control oraz BFD Studios. Produkcji podjęli się sam Jeff Beck, a także Andy Wright, Apollo 440, Me One oraz Dean Garcia.

Wikipedia

# jefferson

nazwisko

SJP.pl

- Thomas Jefferson (1743–1826) – trzeci prezydent Stanów Zjednoczonych
- Jefferson (proponowany stan)
- Jefferson – rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Missouri

Dzielnice miast w USA:

- Jefferson Park w Chicago

Wikipedia

# jeffersoński

→ Jefferson City [czytaj: dżefersoński]

SJP.pl

# jeffrey

Jeffrey – amerykańska tragikomedia filmowa z 1995 roku, nakręcona przez Christophera Ashleya na podstawie sztuki teatralnej z off-Broadwayu pod tym samym tytułem.

Wikipedia

# jeger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Mazury. myśliwy

Wiktionary

# jegginsy

[czytaj: dżeginsy] dżinsowe legginsy

SJP.pl

# jegier

1. żołnierz lekkiej piechoty niemieckiej, walczącej w czasie wojny trzydziestoletniej;
2. żołnierz specjalnej formacji strzelców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników

Wiktionary

# jegiery

dawniej: ciepła bielizna trykotowa

SJP.pl

Kalesony (fr. caleçon „majtki, spodenki, gacie”, wł. calzoni „spodnie”) – rodzaj ciepłej bielizny męskiej, długie spodnie zakładane pod ubrania wierzchnie (najczęściej spodnie) wykonane z przyjaznego dla ciała trykotu w celu ochrony nóg przed wyziębieniem, przeznaczone głównie do noszenia w chłodne dni. Poza ochroną wewnętrznych warstw ubrania przed zabrudzeniem, kalesony są noszone również dla komfortu lub higieny. Kalesony, jako określenie bielizny wojskowej, wyparły wcześniej obowiązującą nomenklaturę: wewnętrzne burki (Ispodnije briuki) obowiązującą w latach 1907–1920, a następnie spodnie wewnętrzne – od 1921 roku do połowy lat 70. XX wieku.

Wikipedia

# jeglica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drut do robótek ręcznych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jegła ż.

Wiktionary

# jegliński

nazwisko

SJP.pl

# jego

zaimek osobowy

SJP.pl

zaimek dzierżawczy

(1.1) 3. os. lp., rodzaj męski

(1.2) 3. os. lp., rodzaj nijaki

forma zaimka.

(2.1) D. i B. od: on

(2.2) D. od: ono

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Możesz mi dać jego numer telefonu?

(1.2) Widzisz to dziecko? Jego spodnie są podarte.

(2.1) Jego nie było dziś w pracy.

(2.1) Widziałam tam jego, a nie ciebie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛɡɔ, AS: i ̯ego

Wiktionary

# jegomość

ktoś bliżej nieznany, jakiś człowiek, osobnik, gość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jakiś bliżej nieznany mężczyzna

(1.2) daw. zwrot używany w stosunku do księdza lub osoby szlacheckiego pochodzenia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈɡɔ̃mɔɕt͡ɕ, AS: i ̯egõmość

Wiktionary

# jegomościny

dawniej: należący do jegomościa

SJP.pl

# jegor

obce imię męskie

SJP.pl

# jegorjewsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, położone na południowy wschód od Moskwy;

Wiktionary

Jegorjewsk (ros. Егорьевск) – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, 114 km na południowy wschód od Moskwy. W 2021 liczyło 73 046 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jegorjewski

Wiktionary

# jegorjewski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jegorjewskiem, dotyczący Jegorjewska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jegorjewsk mrz.

Wiktionary

# jegorłyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, na Przedkaukaziu, uchodzi do Manycza

Wiktionary

# jegoż

wzmocnione "jego"; jegóż

SJP.pl

# jegła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kraw. igła

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeglica ż.

Wiktionary

# jegłownik

wieś w Polsce

SJP.pl

Jegłownik (niem. Fichthorst) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie, na obszarze Żuław Elbląskich, przy trasie drogi krajowej nr 22.

Wieś okręgu sędziego ziemskiego Elbląga w XVII i XVIII wieku. W latach 1945–1954 wieś była siedzibą gminy Jegłownik. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jegłownik. W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# jehowa

potocznie: świadek Jehowy; jehowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. imię Boga Biblii

Wiktionary

- JHWH – tetragram, biblijny zapis hebrajskiego tłumaczenia imienia własnego Boga-Stwórcy
- Jahwe – imię Boga czczonego w judaizmie i chrześcijaństwie
  - Bóg w judaizmie
  - Bóg w chrześcijaństwie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nikt także nie wydawał się żałować owych egipskich synów pierworodnych, których Jehowa uśmiercił, aby złamać opór ich ojców, wzbraniających Żydom wyjścia z Egiptu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jahwe mos., jahwizm n./mzw./mos./mrz./ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jahwe

Wiktionary

# jehowicki

→ jehowita

SJP.pl

#### Patrz:

jehowita

# jehowita

członek chrześcijańskiego ruchu religijnego założonego w USA w 1872 roku przez Charlesa Taze Russela, przekształconego w 1931 w Zrzeszenie Świadków Jehowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek związku wyznaniowego o podłożu chrześcijańskim (przez wielu uznawanego za sektę), który głosi, że jedynym Bogiem jest Jehowa

Wiktionary

Świadkowie Jehowy, pełna nazwa Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy – restoracjonistyczny związek wyznaniowy, głoszący, że jedynym Bogiem jest Jehowa (Jahwe), oraz o zbliżającym się objęciu władzy nad światem przez Królestwo Boże, które zaprowadzi na całej ziemi rajskie warunki życia wiecznego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Jahwe mos., jahwizm n./mzw./mos./mrz./ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jehowa, świadek Jehowy

Wiktionary

# jehowitka

→ jehowita

SJP.pl

#### Patrz:

jehowita

# jehowy

potocznie: świadek Jehowy; jehowy

SJP.pl

# jehuda

imię męskie

SJP.pl

- Jehuda Ben-Me’ir
- Jehuda Gilad
- Jehuda Harel
- Jehuda Lancry
- Jehuda Lejb Majmon
- Awraham-Jehuda Goldrat
- Cewi Jehuda
- Chajjim Jehuda
- Jisra’el Bar-Jehuda

Wikipedia

# jeir

imię męskie

SJP.pl

# jej

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, ojeju, jejciu, jejku

SJP.pl

zaimek dzierżawczy

(1.1) 3. os. lp., rodzaj żeński

forma zaimka.

(2.1) D. i C. od: ona

wykrzyknik

(3.1) zob. ojej.

Wiktionary

Jej (ros. Ей) – wieś (dieriewnia) w Rosji, w obwodzie irkuckim, w Ust-Ordyńsko-Buriackim Okręgu Autonomicznym, w rejonie nukuckim. W 2021 liczyła 162 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Możesz mi dać jej numer telefonu?

(2.1) Moja żona jest bardzo uczuciowa – gdy oglądamy romanse zawsze zbiera się jej na płacz.

(2.1) Jej nie było dziś w pracy.

(3.1) Jej, zapomniałam wyłączyć żelazko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇j, AS: i ̯ėi ̯

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) reg. śl. ji.

Wiktionary

# jeja

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; jej, jejciu, ojeju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, uchodzi do Morza Czarnego

Wiktionary

# jejciu

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, ojeju, jejku

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …wyrażający różne emocje, np. zdziwienie, przerażenie, zakłopotanie, zaskoczenie itp., stosowany często dla wzmocnienia wypowiedzi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, jej, joj, jejku

Wiktionary

# jejkowice

Jejkowice (niem. Jeykowitz, daw. Jajkowice) – wieś w Polsce, na Górnym Śląsku w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Jejkowice.

W latach 1954–1972 wieś należała gromady Jejkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Jejkowice.

Wikipedia

# jejkowicki

→ Jejkowice

SJP.pl

#### Patrz:

Jejkowice

# jejku

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, ojeju

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …wyrażający różne emocje, np. zdziwienie, przerażenie, zakłopotanie, zaskoczenie itp., stosowany często dla wzmocnienia wypowiedzi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie znoszę takich okrzyków jak „łiii”, „jejku”, „juhu” i tak dalej.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, jej, jejciu, joj

Wiktionary

# jejmość

1. nieznana bliżej kobieta, jakaś ona;
2. dawniej: grzecznościowy tytuł, stosowany w odniesieniu do kobiet pochodzenia szlacheckiego, zwłaszcza starszych; waszmość pani, acani

SJP.pl

# jejsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim;

Wiktionary

Jejsk (ros. Ейск) – miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim. Około 83,1 tys. mieszkańców (2021). Znajduje się tam uzdrowisko oraz kąpielisko morskie. Do 1918 działała w Jejsku linia tramwaju parowego. Miasto zostało założone w 1848 przez księcia Michała Woroncowa z polecenia cara.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, spożywczy, obuwniczy oraz drzewny.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jejski

Wiktionary

# jejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jejskiem, dotyczący Jejska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jejsk mrz.

Wiktionary

# jeju

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, jejku, ojeju

SJP.pl

- Czedżu – wyspa i prowincja Korei Południowej
- Czedżu – największe miasto na wyspie Czedżu, stolica prowincji Czedżu

Wikipedia

# jejuniu

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, ojeju, jejusiu, ojejuniu, ojejusiu

SJP.pl

# jejusiu

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. podziw, bezradność, przestrach, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp., często wzmacniający wypowiedź; oj, ojoj, ojojoj, ojej, ojejej, ojejku, joj, jej, jejciu, ojeju, jejuniu, ojejuniu, ojejusiu

SJP.pl

# jejuśku

potocznie: wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne, np. bezradność, zagrożenie, zdziwienie, zaskoczenie itp.; ojej, ojejej, ojejku, jej, jejciu, jejku, jeju, ojeju

SJP.pl

# jejże

wzmocnione "jej"

SJP.pl

# jęk

jęki;
1. żałosny głos wydawany pod wpływem cierpienia;
2. żałosny, przeciągły dźwięk wytwarzany przez np. syreny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia

(1.2) żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z pola bitwy dobiegały odgłosy walki: okrzyki rycerzy, szczęk broni i jęki rannych.

(1.2) Czasem zdawało się, że w powietrzu słychać było przeciągły jęk organów, płynący z kaplicy klasztornéj.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̃ŋk, AS: i ̯ẽŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jęczenie n., jęknięcie n., pojękiwanie n.

czas. jęczeć ndk., jęknąć dk., pojękiwać ndk.

przym. jękliwy, jęczący

przysł. jękliwie, jęcząco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) jęczenie

Wiktionary

# jeka

nazwisko

SJP.pl

# jekaterynburczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jekaterynburga; osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wokół wznosiły się kamienne łuki z wygrawerowanymi liczbami od 1979 do 1989. Każda oznaczała kolejny rok wojny. Na nich, drobnym maczkiem wykuto nazwiska poległych jekaterynburczyków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jekaterynburg mrz.

:: fż. jekaterynburka ż.

przym. jekaterynburski

Wiktionary

# jekaterynburg

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Wiktionary

Jekaterynburg (ros. Екатеринбург, Jekatierinburg) – miasto w azjatyckiej części Rosji położone po wschodniej stronie środkowego Uralu, w obwodzie swierdłowskim, nad rzeką Iset. W latach 1924–1991 nosiło nazwę Swierdłowsk (ros. Свердловск) na cześć bolszewickiego przywódcy Jakowa Swierdłowa.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. jekaterynburczyk mos., jekaterynburka ż.

przym. jekaterynburski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) peryfr. stolica Uralu; hist. Swierdłowsk (1924-1991); daw. Ekaterynburg

Wiktionary

# jekaterynburka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jekaterynburga; kobieta z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jekaterynburg mrz.

:: fm. jekaterynburczyk mos.

przym. jekaterynburski

Wiktionary

# jekaterynburski

→ Jekaterynburg

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jekaterynburgiem, dotyczący Jekaterynburga

Wiktionary

#### Patrz:

Jekaterynburg

#### Powiązane:

rzecz. Jekaterynburg m., jekaterynburczyk mos., jekaterynburka ż.

Wiktionary

# jekaterynodar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Krasnodar, oficjalna nazwa przed 1920 rokiem

Wiktionary

Krasnodar (ros. Краснодар), do 1920 Jekaterynodar (ros. Екатеринодар, Jekatierinodar, dosłownie „dar Katarzyny”) – miasto w europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Kubań, około 100 km od Morza Azowskiego i Morza Czarnego, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego. W 2021 roku liczyło 1 099 344 mieszkańców. Miasto jest głównym ośrodkiem przemysłowym i kulturalnym, a także węzłem komunikacyjnym regionu kubańskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jekaterynodarski

Wiktionary

# jekaterynodarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Jekaterynodarem, dotyczący Jekaterynodaru (współcz. Krasnodar)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jekaterynodar mrz.

Wiktionary

# jekaterynosław

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim dla okresu 1787–1796 oraz 1802–1926);

Wiktionary

Dniepr (ukr. Дніпро, Dnipro) – miasto w środkowo-wschodniej części Ukrainy, na obu brzegach Dniepru i u ujścia Samary. Na początku 2021 r., z liczbą 980 948 mieszkańców, Dniepr zajmował 4. miejsce wśród najludniejszych ukraińskich miast. Stolica obwodu dniepropetrowskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jekaterynosławski, katerynosławski, ekaterynosławski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) geogr. Dniepr (od 2016), hist. Noworosyjsk (1796-1802), Dniepropietrowsk (1926-1991), hist. war. Ekaterynosław, hist. war. rzad. Katarynosław, Katerynosław

Wiktionary

# jekaterynosławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Jekaterynosławiem, dotyczący Jekaterynosławia (współcz. miasto Dniepr)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jekaterynosław mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. ekaterynosławski

Wiktionary

# jekawizm

właściwość fonetyczna niektórych chorwackich dialektów, w których historyczną samogłoskę "ĕ" wymawia się jak "je"

SJP.pl

# jeke

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. środ. Żyd, imigrant z Niemiec w Brytyjskim Mandacie Palestyny

Wiktionary

# jęki

jęki;
1. żałosny głos wydawany pod wpływem cierpienia;
2. żałosny, przeciągły dźwięk wytwarzany przez np. syreny

SJP.pl

# jękliwiej

stopień wyższy od przysłówka: jękliwie

SJP.pl

# jękliwy

przypominający jęk

SJP.pl

# jęknąć

1. wydać krótki dźwięk pod wpływem bólu, wysiłku; stęknąć
2. wypowiedzieć jakieś krótkie słowo wyrażające przykrą emocję, rezygnując z dłuższej wypowiedzi

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. jęczeć)

(1.1) dokonany od|jęczeć.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Kiedy ja nie potrafię dać w łapę – jęknąłem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jęk mrz., jękliwość ż., jęczenie n., jęknięcie n., najęczenie n., odjęknięcie n., pojęczenie n., pojękiwanie n., przejęczenie n., rozjęczenie n., wyjęczenie n., wyjękiwanie n., wyjęknięcie n., zajęczenie n.

czas. jęczeć ndk., najęczeć dk., odjęknąć dk., pojęczeć dk., pojękiwać ndk., przejęczeć dk., rozjęczeć dk., wyjęczeć dk., wyjękiwać ndk., wyjęknąć dk., zajęczeć dk.

przym. jęczący, jękliwy

przysł. jęcząco, jękliwie

Wiktionary

# jelarang

gatunek ssaka z rodziny wiewiórkowatych; wiewióra czarna

SJP.pl

Wiewióra czarna, dawniej: jelarang (Ratufa bicolor) – gatunek ssaka z rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae), jeden z jej największych przedstawicieli.

Wikipedia

# jelcyn

nazwisko, np. Borys Jelcyn (1931-2007), polityk rosyjski, w latach 1991-1999 prezydent Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

Boris Nikołajewicz Jelcyn (ros. Бори́с Никола́евич Е́льцин; ur. 1 lutego 1931 w Butce, zm. 23 kwietnia 2007 w Moskwie) – radziecki i rosyjski polityk. W latach 1990–1991 przewodniczący Rady Najwyższej Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. W latach 1991–1992 premier RFSRR oraz Federacji Rosyjskiej. W latach 1991–1999 prezydent Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

# jelcynowski

taki jak u Borysa Jelcyna, charakterystyczny dla Borysa Jelcyna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. polit. dotyczący rządów i polityki Borysa Jelcyna

przymiotnik jakościowy

(2.1) hist. polit. charakterystyczny dla rządów i polityki Borysa Jelcyna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jelcyn mos./ż.

Wiktionary

# jelcz

samochód marki Jelcz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jedno z osiedli i część miasta Jelcz-Laskowice w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim;

(1.2) daw. geogr. wieś na Dolnym Ślasku, w 1987 połączona z Laskowicami

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) mot. marka samochodu i zakład produkujący jej modele

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Jakieś trzydzieści lat temu, po połączeniu Jelcza z Laskowicami Oławskimi powstało nowe miasto Jelcz-Laskowice.

(1.2) Pan Jureczek przyszedł na świat w Jelczu na Dolnym Śląsku.

(2.1) Po wojnie dziadek robił w Zakładach Jelcza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jelcz mrz., jelczanin mos., jelczanka ż.

przym. jelczański

Wiktionary

# jelcz-laskowice

miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim

SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jelcz-Laskowice – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, siedziba gminy Jelcz-Laskowice należące do aglomeracji wrocławskiej. Leży na prawym brzegu Odry w odległości 22 km od Wrocławia i 57 km od Opola. Przez miasto przepływa również mniejsza rzeka – Młynówka Jelecka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛlt͡ʃ‿laskɔˈvʲit͡sɛ, AS: i ̯elč‿laskovʹice

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jelczański

Wiktionary

# jelczanin

mieszkaniec Jelcza-Laskowic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jelcza

(1.2) osoba pochodząca z Jelcza, urodzona w Jelczu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wuj Ginter był rodowitym jelczaninem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jelcz mrz., Jelcz mrz.

:: fż. jelczanka ż.

przym. jelczański

Wiktionary

# jelczanka

mieszkanka Jelcza-Laskowic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jelcza

(1.2) kobieta pochodząca z Jelcza, urodzona w Jelczu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Barbara i Grażyna są rodowitymi jelczankami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jelcz mrz., Jelcz mrz.

:: fm. jelczanin mos.

przym. jelczański

Wiktionary

# jelczański

dotyczący Jelcza (miejscowości), związany z Jelczem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Jelcza, związany z Jelczem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyprodukowano je w jelczańskich zakładach w 1985 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jelcz mrz., Jelcz mrz., jelczanin mos., jelczanka ż.

Wiktionary

# jelec

1. ryba z rodziny karpiowatych;
2. część rękojeści broni białej osłaniająca rękę; garda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Rosji, w obwodzie lipieckim;

Wiktionary

- Antoni Jelec – generał wojsk koronnych, podczaszy przemyski, zm. 1722
- jelec – element budowy broni białej służący do ochrony dłoni
- Jelec – polski herb szlachecki
- jelec – ryba z rodziny karpiowatych:
  - jelec adriatycki (Leuciscus svallize)
  - jelec cetiński (Leuciscus ukliva)
  - jelec chorwacki (Leuciscus polylepis)
  - jelec Danilewskiego (Leuciscus danilewskii)
  - jelec nadkamiennik (Leuciscus souffia)
  - jelec neretwiański (Leuciscus microlepis)
  - jelec pospolity (Leuciscus leuciscus)

  Wikipedia

  #### Powiązane:

  przym. jelecki

  Wiktionary

# jelecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jelcem, dotyczący Jelca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jelec mrz.

Wiktionary

# jeleń

potocznie: o człowieku niemądrym, naiwnym, łatwowiernym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców, przynależny do podrodziny jeleni (nazwa systematyczna|Cervinae|ref=tak.);

(1.2) zool. samiec jelenia (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. pot. o człowieku, który dał się łatwo oszukać lub wykorzystać

Wiktionary

Jeleń, jeleniec (Cervus) – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Była to pora bekowiska, więc puszcza brzmiała naokół groźnymi rykami jeleni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛlɛ̃ɲ, AS: i ̯elẽń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeloneczek mzw., jeleniątko n., jelonek mzw., jelenię n., jelenina ż.

przym. jeleni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jeleniec

(1.2) byk

(2.1) naiwniak, frajer, lolek, durniacha, safanduła, ofiara

Wiktionary

# jelena

imię żeńskie

SJP.pl

Helena – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od stgr. Ἑλένη oznaczającego „blask Księżyca”. W Polsce po raz pierwszy imię to odnotowano w 1272.

Helena imieniny obchodzi: 2 marca, 23 kwietnia, 22 maja, 31 lipca, 13 sierpnia i 18 sierpnia.

Wikipedia

# jeleni

przymiotnik od: jeleń

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jeleniem, dotyczący jelenia

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do jelenia, będący jego własnością

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(3.1) D. lm. od: jeleń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈlɛ̃ɲi, AS: i ̯elẽńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeleń m., jelonek m., jelenię n., jelenina ż., Jeleniów m.

Wiktionary

# jeleniak

niejadalny grzyb z rzędu kropidlakowców; twardoskór

SJP.pl

Elaphomyces Nees (jeleniak) – rodzaj grzyba z rodziny jeleniakowatych (Elaphomycetaceae).

Wikipedia

# jeleniątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. młody jeleń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeleń mzw.

Wiktionary

# jelenica

strzyżak jelenica - gatunek owada z rodziny narzępikowatych; strzyżak sarni

SJP.pl

Jelenica (468 m n.p.m.) – szczyt w masywie Małej Czantorii w Beskidzie Śląskim. Znajduje się w zakończeniu jej północno-wschodniego grzbietu opadającego na Pogórze Śląskie.

Jelenica jest porośnięta lasem, ale dolna część jej stoków jest bezleśna, znajdują się na nich zabudowania miasta Ustroń (osiedla Brzegi, Krzywonek i Królów). Południowo-zachodnie i zachodnie podnóża opadają do potoku Młynówka Ustrońska (także Potok Bładniczka).

Wikipedia

# jelenię

młody jeleń; jelonek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. młody jeleń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeleń m., jelonek m., jelenina ż.

przym. jeleni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jelonek

Wiktionary

# jeleniewo

wieś w Polsce

SJP.pl

Jeleniewo – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona na Pojezierzu Wschodniosuwalskim, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Jeleniewo przy drodze wojewódzkiej nr 655.

Jeleniewo uzyskało lokację miejską przed 1782 rokiem, zdegradowane w 1800 roku. Jednak pierwsza wiarygodna informacja o miasteczku Jeleniewo pochodzi dopiero z 1785 roku, gdy król Poniatowski uposażył miejscową parafię. Miasto królewskie w ekonomii grodzieńskiej położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jeleniewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# jeleniewski

związany z Jeleniowem, dotyczący Jeleniowa

SJP.pl

# jelenina

mięso jelenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso jelenia

(1.2) kulin. potrawa z jeleniny (1.1)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ˈɲĩna, AS: i ̯elẽńĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeleń m., jelonek m., jelenię n.

przym. jeleni

Wiktionary

# jeleniogórski

związany z Jelenią Górą (miasto w Polsce)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Jelenia Góra

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od kupców jeleniogórskich wydobywa informacje na temat sytuacji na międzynarodowym rynku włókienniczym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ɲɔˈɡursʲci, AS: i ̯elẽńogursʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeleniogórzanin m., jeleniogórzanka ż.

Wiktionary

# jeleniogórskie

związany z Jelenią Górą (miasto w Polsce)

SJP.pl

# jeleniogórzanin

mieszkaniec Jeleniej Góry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jeleniej Góry

(1.2) osoba pochodząca z Jeleniej Góry, urodzona w Jeleniej Górze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak co roku jeleniogórzanie zebrali się na Placu Ratuszowym, by pożegnać stary rok, tym razem pożegnali również województwo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ɲɔɡuˈʒãɲĩn, AS: i ̯elẽńogužãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jelenia Góra ż.

:: fż. jeleniogórzanka ż.

przym. jeleniogórski

Wiktionary

# jeleniogórzanka

mieszkanka Jeleniej Góry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jeleniej Góry

(1.2) kobieta pochodząca z Jeleniej Góry, urodzona w Jeleniej Górze

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛlɛ̃ɲɔɡuˈʒãnka, AS: i ̯elẽńogužãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jelenia Góra ż.

:: fm. jeleniogórzanin m.

przym. jeleniogórski

Wiktionary

# jelenionogi

szybko biegający; rączy

SJP.pl

# jeleniowate

rodzina ssaków pełnorogich z rzędu parzystokopytnych; cerwidy, pełnorożce

SJP.pl

Jeleniowate, pełnorożce (Cervidae) – rodzina ssaków z rzędu parzystokopytnych (Atriodactyla). Należą do niej zwierzęta o kostnym, pełnym porożu (w przeciwieństwie do rogów) ulegającym u większości gatunków corocznej zmianie. Przykładowi przedstawiciele to: renifer tundrowy, mulak białoogonowy, mundżak indyjski, jeleń szlachetny, sarna europejska, łoś euroazjatycki, daniel zwyczajny, czy jeleń wschodni.

Wikipedia

# jeleniowaty

o cechach jeleniowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

Jeleniowaty – niewysoki grzbiet w Bieszczadach Zachodnich, położony pomiędzy doliną Sanu na północy a pasmem Bukowego Berda na południu. Otaczają go doliny: Sanu od północy, Roztok od wschodu oraz Mucznego od południa i zachodu; na wschodzie poprzez przełęcz (769 m n.p.m.) łączy się z jednym z grzbietów opadających z Bukowego Berda. Na południe od Jeleniowatego usytuowana jest miejscowość Muczne, a na wschód – Tarnawa Niżna. Pasmo przebiega z północnego zachodu na południowy wschód, kulminując w pięciu wierzchołkach o wysokościach: 858, 896, 907, 869, a także 845 m n.p.m. Większa część objęta jest ochroną w ramach Parku Krajobrazowego Doliny Sanu, natomiast w dolinie Sanu znajduje się enklawa Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Wikipedia

# jeleniówka

żebernica jeleniówka - gatunek błonkówki z rodziny pilarzowatych

SJP.pl

# jeleniowski

nazwisko

SJP.pl

# jeleński

nazwisko

SJP.pl

- Gedeon Jeleński (1712-1798) – tłumacz
- Jakub Jeleński (zm. przed 1805) – sędzia grodzki
- Jan Jeleński (ujednoznacznienie)
- Józef Jeleński – szambelan
- Konstanty Ludwik Jeleński (zm. po 1812) – podkomorzy
- Konstanty Jeleński (1888-1955) – dyplomata
- Konstanty Jeleński (1922-1987) – krytyk
- Mateusz Jeleński (1745-?) – podstoli
- Olgierd Jeleński (1881-1941+) – działacz
- Szczepan Jeleński (1881-1949) – inżynier, popularyzator nauki

Wikipedia

# jeleśnia

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Żywiecczyźnie;

(1.2) geogr. adm. gmina w Polsce z siedzibą w Jeleśni (1.1);

Wiktionary

Jeleśnia – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Jeleśnia. Położona jest na Żywiecczyźnie.

W latach 1954–1972 należała i była siedzibą władz gromady Jeleśnia, po reformie administracyjnej należy i jest siedzibą władz gminy Jeleśnia. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na stacji kolejowej w Jeleśni wsiadła kobieta z jamnikiem.

(1.2) W herbie gminy Jeleśnia widnieje jelenia głowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeleśnianin mos., jeleśnianka ż.

przym. jeleśniański

Wiktionary

# jeleśnianin

mieszkaniec wsi: Jeleśnia

SJP.pl

# jeleśnianka

mieszkanka wsi: Jeleśnia

SJP.pl

# jeleśniański

przymiotnik od: Jeleśnia

SJP.pl

# jelfa

Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne Jelfa SA – przedsiębiorstwo farmaceutyczne z siedzibą w Jeleniej Górze.

Wikipedia

# jeliciarka

1. pracownica masarni zajmująca się oczyszczaniem jelit do produkcji wędlin;
2. urządzenie do oczyszczenia jelit i odłączania ich od żołądka

SJP.pl

# jeliciarnia

zakład, w którym przetwarza się i użytkuje jelita zwierzęce

SJP.pl

# jeliciarski

dotyczący jeliciarstwa - przetwarzania i użytkowania jelit zwierzęcych, np. surowiec jeliciarski

SJP.pl

# jeliciarstwo

gałąź przemysłu zajmująca się przetwarzaniem i użytkowaniem jelit zwierzęcych; przetwórstwo jelit

SJP.pl

# jeliciarz

pracownik masarni zajmujący się oczyszczaniem jelit do produkcji wędlin

SJP.pl

# jelinek

nazwisko

SJP.pl

- Edmund Jelinek – austriacki chirurg
- Edward Jelinek – czeski dziennikarz
- Elfriede Jelinek – pisarka austriacka, noblistka
- Jan Jelinek – niemiecki producent muzyczny
- Maria Jelinek – kanadyjska łyżwiarka figurowa
- Mirosław Jelinek – polski pastor
- Otto Jelinek – kanadyjski polityk, biznesmen, łyżwiarz figurowy
- Tadeusz Jelinek – polski pastor
- Wiera Jelinek – polska pastor

Wikipedia

# jeliński

nazwisko

SJP.pl

# jelitko

zdrobnienie od: jelito

SJP.pl

# jelitkowo

dzielnica Gdańska

SJP.pl

Jelitkowo (niem. Glettkau) – nadmorska część miasta Gdańska, położona na osiedlu administracyjnym Żabianka-Wejhera-Jelitkowo-Tysiąclecia, z przystanią morską dla rybaków (pas plaży) i letnim kąpieliskiem morskim.

Wieś Opactwa Cystersów w Oliwie w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

Wikipedia

# jelitkowski

→ Jelitkowo

SJP.pl

#### Patrz:

Jelitkowo

# jelito

najdłuższa część przewodu pokarmowego, na którą składa się jelito cienkie i jelito grube, w którym z kolei wyróżniamy wstępnicę, okrężnicę lub poprzecznicę i zstępnicę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

Wiktionary

Jelito (łac. intestinum) – fragment przewodu pokarmowego kręgowców, a u bezkręgowców – fragment lub cały przewód pokarmowy. W jelicie zachodzi proces wchłaniania substancji powstałych w wyniku enzymatycznego rozkładu pokarmów. Jego budowa jest zależna od stopnia skomplikowania ogólnego planu budowy ciała organizmu. U wyżej rozwiniętych zwierząt wyróżnia się jelito przednie, środkowe i tylne, a także jelito cienkie, grube, proste, czcze i ślepe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jelito jest najdłuższym odcinkiem przewodu pokarmowego u kręgowców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈlʲitɔ, AS: i ̯elʹito

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeliciarstwo n., jeliciarnia ż.

przym. jelitowy, jeliciarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. kiszka, kicha, flak

Wiktionary

# jelitodyszce

przedstawiciel gromady zwierząt z typu przedstrunowców; żołędziogłowiec

SJP.pl

Jelitodyszne, jelitodyszce (Enteropneusta), żołędziogłowe, żołędziogłowce (Helminthomorpha) – współcześnie żyjąca gromada około 80 gatunków zwierząt zaliczanych do półstrunowców (Hemichordata). Są organizmami morskimi żyjącymi w rytych przez siebie kanałach dennych. Osiągają wielkość od 9 cm do 2,5 m, jednak ich średnia wielkość to ok. 20 cm.

Wikipedia

# jelitodyszec

przedstawiciel gromady zwierząt z typu przedstrunowców; żołędziogłowiec

SJP.pl

# jelitodyszne

gromada około 80 gatunków zwierząt zaliczanych do półstrunowców; jelitodyszce, żołędziogłowe, żołędziogłowce

SJP.pl

Jelitodyszne, jelitodyszce (Enteropneusta), żołędziogłowe, żołędziogłowce (Helminthomorpha) – współcześnie żyjąca gromada około 80 gatunków zwierząt zaliczanych do półstrunowców (Hemichordata). Są organizmami morskimi żyjącymi w rytych przez siebie kanałach dennych. Osiągają wielkość od 9 cm do 2,5 m, jednak ich średnia wielkość to ok. 20 cm.

Wikipedia

# jelitodyszny

o cechach jelitodysznych (gromada zwierząt)

SJP.pl

# jelitówka

potocznie: grypa jelitowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. grypa jelitowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jelitówką najłatwiej zarazić się podczas przebywania w dużych skupiskach ludzi np. w sklepie czy w autobusie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jelitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trzydniówka

Wiktionary

# jelitowo

przymiotnik od: jelito

SJP.pl

Jelitowo (niem. Eschdorf) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Urodził się tu Sylwester Trojanowski (ur. 31 grudnia 1891, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Wikipedia

# jelitowy

przymiotnik od: jelito

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od jelito

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W rzeczywistości chodziło o schorzenie jelitowe, nowe dla Ojca Świętego, któremu towarzyszyła gorączka.

(1.1) Trzeba pamiętać o stosowaniu probiotyków […], które przywracają prawidłową florę jelitową.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛlʲiˈtɔvɨ, AS: i ̯elʹitovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jelito n., jelitówka ż.

Wiktionary

# jelizawetgrad

dawniej: Kropywnycki (miasto na Ukrainie); Jelizawietgrad

SJP.pl

Kropywnycki (ukr. Кропивницький, Kropywnyćkyj; do 1924 Jelizawetgrad, w latach 1924–1934 Zinowjewsk, 1934–1939 Kirowo, 1939–2016 Kirowohrad) – miasto w centralnej części Ukrainy, około 250 km na południe od Kijowa. Stolica obwodu kirowohradzkiego. Miasto leży na obszarze historycznego Zaporoża.

Wikipedia

# jelizawietgrad

dawniej: Kropywnycki (miasto na Ukrainie); Jelizawetgrad

SJP.pl

# jeloneczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: jelonek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeleń m.

Wiktionary

# jelonek

1. młody jeleń; jelenię;
2. chrząszcz z rodziny jelonkowatych, np. jelonek rogacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) młody jeleń

(1.2) zool. nazwa systematyczna|Lucanidae|ref=tak., gatunek chrząszczy;

Wiktionary

- Adam Jelonek – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Iwona Jelonek – polska geolog i samorządowiec
- Jakub Jelonek – polski lekkoatleta, chodziarz
- Michał Jelonek – polski skrzypek, instrumentalista.
- Zygmunt Jelonek – polski radiotechnik
- Jelonek – solowy album Michała Jelonka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na łące widzieliśmy sarnę z jelonkiem.

(1.2) Jelonki obejmują ok. tysiąc gatunków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈlɔ̃nɛk, AS: i ̯elõnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeleń m., jelenię n., jelenina ż.

przym. jeleni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. jelenię

Wiktionary

# jelonkalia

rodzaj polskiego festynu na Jelonkach

SJP.pl

# jelonki

1. młody jeleń; jelenię;
2. chrząszcz z rodziny jelonkowatych, np. jelonek rogacz

SJP.pl

W Polsce

- Jelonki – część miasta Warszawa, w dzielnicy Bemowo
- Jelonki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Jelonki – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
- Jelonki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki
- Jelonki – kolonia wsi Jelenin w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna
- Jelonki – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
- Jelonki – gromada w powiecie ostrowskim
- Jelonki – gromada w powiecie pasłęckim
- Jelonki – dawna gmina
- Jelonki – przystanek kolejowy

Wikipedia

# jelonkowate

rodzina chrząszczy

SJP.pl

Jelonkowate (Lucanidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i nadrodziny żuków. Obejmuje około 1200 znanych gatunków. Jest kosmopolityczna, ale najliczniej reprezentowana w tropikalnej Azji. Larwy żerują w spróchniałych pniach, kłodach i korzeniach roślin liściastych, a rzadziej iglastych. Dorosłe samce wielu gatunków mają duże, uzbrojone żuwaczki, służące do walk o samice. Liczne gatunki są zagrożone wyginięciem.

Wikipedia

# jelonkowaty

o cechach jelonkowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

# jelonkowiec

rodzaj ssaków z podrodziny saren

SJP.pl

Jelonkowiec (Hydropotes) – rodzaj ssaków z podrodziny saren (Capreolinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia

# jelonkowski

przymiotnik od: Jelonki

SJP.pl

# jelonkowy

przymiotnik od: jelonek

SJP.pl

# jemen

państwo w Azji ze stolicą w Sanie, powstałe 22 V 1990 po zjednoczeniu Jemenu Północnego (Jemeńskiej Republiki Arabskiej) i Jemenu Południowego (Ludowo-Demokratycznej Republiki Jemenu); Republika Jemeńska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jemen zamieszkują prawie wyłącznie Arabowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃mɛ̃n, AS: i ̯ẽmẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jemeńczyk mos., Jemenka ż., jemeńskość ż., projemeńskość ż., antyjemeńskość ż.

przym. jemeński, antyjemeński, projemeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. urz. Republika Jemeńska

Wiktionary

# jemeńczyk

obywatel Jemenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Jemenu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: i ̯ẽmẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jemen mrz.

:: fż. Jemenka ż.

przym. jemeński

Wiktionary

# jemenka

obywatelka Jemenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Jemenu

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Jemen mrz.

:: fm. Jemeńczyk mos.

przym. jemeński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Jemeńczyk.

* białoruski: (1.1) йеменка ż.

* bułgarski: (1.1) йеменка ż.

* czeski: (1.1) Jemenka

* esperanto: (1.1) jemenanino

* hiszpański: (1.1) yemení ż.

* kataloński: (1.1) iemenita ż.

* niemiecki: (1.1) Jemenitin ż.

* rosyjski: (1.1) йеменка ż.

* słowacki: (1.1) Jemenčanka ż.

* ukraiński: (1.1) єменка ż.

* włoski: (1.1) yemenita ż.

źródła.

== Jemenka (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Jemenka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmɛ̃ŋka, AS: i ̯ẽmẽŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jemen mrz.

:: fm. Jemeńczyk mos.

przym. jemeński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Jemen mrz.

:: fm. Jemeńczyk mos.

przym. jemeński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Jemeńczyk.

* białoruski: (1.1) йеменка ż.

* bułgarski: (1.1) йеменка ż.

* czeski: (1.1) Jemenka

* esperanto: (1.1) jemenanino

* hiszpański: (1.1) yemení ż.

* kataloński: (1.1) iemenita ż.

* niemiecki: (1.1) Jemenitin ż.

* rosyjski: (1.1) йеменка ż.

* słowacki: (1.1) Jemenčanka ż.

* ukraiński: (1.1) єменка ż.

* włoski: (1.1) yemenita ż.

źródła.

== Jemenka (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Jemenka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jemeński

związany z Jemenem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci, AS: i ̯ẽmẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jemeńczyk mos., Jemenka ż., Jemen m.

Wiktionary

# jemieleński

przymiotnik od: Jemielno

SJP.pl

# jemielniak

nazwisko

SJP.pl

# jemielnica

Jemielnica (dodatkowa nazwa w j. niem. Himmelwitz; śl. Imielnica lub Iymylnica) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Jemielnica. Miejscowość jest siedzibą gminy Jemielnica. Od 14 listopada 2008 r. obowiązuje podwójne nazewnictwo polsko-niemieckie.

Wikipedia

# jemielnicki

przymiotnik od: Jemielnica

SJP.pl

# jemielniczanin

mieszkaniec wsi: Jemielnica

SJP.pl

# jemielniczanka

mieszkanka wsi: Jemielnica

SJP.pl

# jemielno

wieś w Polsce

SJP.pl

Jemielno (niem. Gimmel, od hebr. gimmel – trzecia litera alfabetu żydowskiego) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Jemielno.

Wikipedia

# jemioła

roślina z rodziny gązewnikowatych, półpasożyt drzew mający małe, trujące owoce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj pasożytniczej rośliny;

(1.2) środ. przestępcze kawa

Wiktionary

Jemioła (Viscum L.) – rodzaj pasożytniczych roślin z rodziny sandałowcowatych (dawniej wyodrębniany w rodzinie jemiołowatych). Obejmuje ok. 113–150 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje strefę tropikalną i umiarkowaną Starego Świata, przy czym największe zróżnicowanie jest w Azji i Afryce (na tym kontynencie rośnie 45 gatunków), w Australii występują 4 gatunki, a w Europie 2. Do flory Polski należy tylko jeden gatunek – jemioła pospolita V. album. Jemioła pospolita jako gatunek introdukowany rośnie także w zachodniej części Ameryki Północnej. Są to rośliny półpasożytnicze rosnące na drzewach iglastych i liściastych i za pomocą ssawek pobierające z nich wodę i sole mineralne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwyczaj swobodnego całowania się pod jemiołą wywodzi się przypuszczalnie z siedemnastowiecznej Anglii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̃ˈmʲjɔwa, AS: i ̯ẽmʹi ̯ou̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jemiołowate ż. lm., jemiołuszka ż., jemiołucha ż., jemiołuszkowate nmos.

przym. jemiołowy, jemiołowaty, jemiołuszkowaty, jemieli, jemielny

Wiktionary

# jemiołowy

→ jemioła

SJP.pl

#### Patrz:

jemioła

# jemiołucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Bombycilla garrulus|Linnaeus|ref=tak., niewielki ptak wędrowny z rodziny jemiołuszek

Wiktionary

Jemiołuszka (zwyczajna), jemiołucha (Bombycilla garrulus) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jemiołuszek (Bombycillidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W niektórych latach jemiołuchy stają się gatunkiem inwazyjnym.

(1.1) Marzeniem jest wszystkich miasteczkowych ptaszników zastawiać w tym zakątku sidła na wilgi, kraski, dzwońce, drozdy, jemiołuchy - dostęp wszakże do pustelni równie trudny od strony wody, jak lądu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jemioła ż., jemiołuszka ż., jemiołuszki lm nm., jemiołuszkowate lm nm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jemiołuszka zwyczajna, jemiołuszka

Wiktionary

# jemiołuszka

gatunek niewielkiego, wędrownego ptaka z rzędu wróblowych, np. jemiołuszka japońska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych nazwa systematyczna|Bombycillidae|ref=tak., ;

(1.2) ornit. w Polsce domyślnie jemiołuszka zwyczajna nazwa systematyczna|Bombycilla garrulus|ref=tak., gatunek niewielkiego ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych;

Wiktionary

Jemiołuszka (zwyczajna), jemiołucha (Bombycilla garrulus) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jemiołuszek (Bombycillidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Przemknęły jemiołuszki stadkiem barwistym z drzewa na drzewo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka, AS: i ̯ẽmʹi ̯ou̯uška

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jemiołowate nmos., jemioła ż., jemiołuszkowate nmos.

:: zgrub. jemiołucha ż.

przym. jemiołowy, jemiołowaty, jemiołuszkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jemiołuszka zwyczajna

Wiktionary

# jemiołuszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Bombycillidae|Swainson|ref=tak., monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: jemiołuszka

Wiktionary

Jemiołuszki, jemiołuszkowate (Bombycillidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jemiołuszki mają pastelowe upierzenie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jemiołucha ż., jemiołuszka ż.

Wiktionary

# jemiołuszkowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Bombycillidae|Swainson|ref=tak., monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

Wiktionary

Jemiołuszki, jemiołuszkowate (Bombycillidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Klasyfikacja biologiczna jemiołuszkowatych nie jest jednoznaczna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jemiołowate nmos., jemioła ż., jemiołucha ż., jemiołuszka ż.

przym. jemiołowy, jemiołowaty, jemiołuszkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jemiołuszki

Wiktionary

# jen

jednostka monetarna Japonii (1 jen = 100 senów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta Japonii;

Wiktionary

Jen (jap. 円 en; jen, koło, krąg) – jednostka walutowa Japonii, kod walutowy według ISO 4217: JPY. Trzecia co do wielkości waluta handlowa na rynku walutowym (po dolarze amerykańskim i euro).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za zakupy zapłaciła 100 jenów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̃n, AS: i ̯ẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jenowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. jenowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) yen

* baskijski: (1.1) yen

* bułgarski: (1.1) йена ż.

* czeski: (1.1) jen

* duński: (1.1) yen w.

* esperanto: (1.1) eno

* kataloński: (1.1) ien m.

* norweski (bokmål): (1.1) yen m.

* norweski (nynorsk): (1.1) yen m.

* nowogrecki: (1.1) γεν n. nieodm., γιεν n. nieodm.

* słowacki: (1.1) jen m.

* szwedzki: (1.1) yen w.

* ukraiński: (1.1) єна ż.

* włoski: (1.1) yen m.

źródła.

== jen (język czeski.) ==

wymowa. audio|Cs-jen.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) monet. jen

spójnik

(2.1) tylko, jedynie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jen.

dawny skrót od: jenerał

SJP.pl

# jena

skrótowo: szkło jenajskie - laboratoryjne szkło o bardzo wysokiej odporności termicznej i chemicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą;

Wiktionary

Jena – miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą. Liczy 111 191 mieszkańców (31 grudnia 2022), jest po Erfurcie drugim co do wielkości miastem kraju związkowego.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Jeny|Ms=Jenie.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. jenajczyk mos., jenajka ż.

przym. jenajski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Jena

* białoruski: (1.1) Ена

* czeski: (1.1) Jena

* francuski: (1.1) Iéna

* hiszpański: (1.1) Jena

* kataloński: (1.1) Jena

* litewski: (1.1) Jėna

* niemiecki: (1.1) Jena

* rosyjski: (1.1) Йена ż.

* słowacki: (1.1) Jena

* ukraiński: (1.1) Єна ż.

* włoski: (1.1) Jena

źródła.

== Jena (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Jena (miasto w Niemczech)

(1.2) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃na, AS: i ̯ẽna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jenajczyk mos., jenajka ż.

przym. jenajski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. jenajczyk mos., jenajka ż.

przym. jenajski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Jena

* białoruski: (1.1) Ена

* czeski: (1.1) Jena

* francuski: (1.1) Iéna

* hiszpański: (1.1) Jena

* kataloński: (1.1) Jena

* litewski: (1.1) Jėna

* niemiecki: (1.1) Jena

* rosyjski: (1.1) Йена ż.

* słowacki: (1.1) Jena

* ukraiński: (1.1) Єна ż.

* włoski: (1.1) Jena

źródła.

== Jena (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Jena (miasto w Niemczech)

(1.2) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jenajczyk

mieszkaniec Jeny

SJP.pl

# jenajka

mieszkanka Jeny

SJP.pl

# jenajski

1. → Jena;
2. szkło jenajskie - laboratoryjne szkło o bardzo wysokiej odporności termicznej i chemicznej

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jeną, dotyczący Jeny (miasta w Niemczech)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jena ż.

Wiktionary

# jenak

nazwisko

SJP.pl

# jenczyk

nazwisko

SJP.pl

# jendrzejewski

nazwisko

SJP.pl

# jenek

nazwisko

SJP.pl

# jeneralny

przymiotnik

(1.1) przest. generalny (ogólny)

(1.2) przest. generalny (główny)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeneralność ż., jeneralstwo n., jenerał m., jenerałowa ż., jenerałostwo n.

Wiktionary

# jeneralski

→ jenerał

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. generalski

Wiktionary

#### Patrz:

jenerał

#### Przykłady

(1.1) Za oznakę rangi dano mu dubeltowy haft jeneralski, a na szlifach dwie buławy hetmańskie złożone na krzyż.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. generał m., jenerał m., generałowa ż., jenerałowa ż., generałówna ż., jenerałówna ż., generałek m., generalik m., generalność ż., generalissimus m., generalisko n., generałowanie n., jenerał m.

czas. generałować ndk.

przym. generalski, generałowy, generalny

przysł. generalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) generalski

Wiktionary

# jenerał

przestarzałe: generał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. generał

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jenerałowa ż., jenerałostwo n., jeneralskość ż.

przym. generalski, jeneralski, jeneralny

Wiktionary

# jenerałowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żona jenerała, generała

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Całuję rączki pani jenerałowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃nɛraˈwɔva, AS: i ̯ẽnerau̯ova

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jenerał m., jenerałostwo n., jeneralskość ż.

przym. generalski, jeneralski, jeneralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. generałowa

Wiktionary

# jenga

szwedzka gra polegająca na budowie wieży z drewnianych klocków, które następnie wyciąga się z dołu i układa na górze do momentu zawalenia się konstrukcji

SJP.pl

Jenga – zręcznościowo-umysłowa gra towarzyska.

Z drewnianej wieży gracze kolejno usuwają z budowli dowolny klocek poniżej skończonego poziomu i układają go na górze. Przegrywa osoba, która wyciągając klocek, przewróci wieżę.

Gra przeznaczona dla dowolnej liczby osób. Została stworzona przez Leslie Scott, a opatentowana przez Parker Brothers (Hasbro).

Wikipedia

# jeniec

osoba, która dostała się do niewoli w wyniku działań wojennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

(1.2) jeden z kamieni w go;

Wiktionary

Jeniec wojenny – zatrzymana osoba, która angażowała się w działania bojowe pod rozkazami swojego rządu i została wzięta do niewoli przez siły zbrojne strony przeciwnej. Osoba taka jest kombatantem posiadającym immunitet wynikający z międzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych. Obecnie status jeńca wojennego definiowany jest na podstawie artykułów 4 i 5 Konwencji Genewskiej o traktowaniu jeńców wojennych przyjętej 12 sierpnia 1949 r.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prawo międzynarodowe nakazuje godne traktowanie jeńców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: i ̯ė̃ńec

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jeniecki

rzecz. jeniectwo n.

czas. jąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. braniec

Wiktionary

# jeniecki

związany z jeńcem, dotyczący jeńca

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z jeńcami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeniec m., jeniectwo n.

Wiktionary

# jeniectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. niewola

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇̃ˈɲɛt͡stfɔ, AS: i ̯ė̃ńectfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeniec m.

przym. jeniecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. jasyr, stpol. jeństwo

Wiktionary

# jenin

Jenin – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Bogdaniec. Według danych z 2012 r. liczyła 1592 mieszkańców. Od 1945 r. leży w granicach Polski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

# jenisej

rzeka w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Wiktionary

Jenisej (ros. Енисей, ewenk. Ионесси, chak. Ким, tuw. Улуг-Хем, ket. Chuk, selk. Пӱӱл Тяас-қолд, nien. Енся’ ям’) – rzeka środkowej Syberii w azjatyckiej części Rosji. Jedna z największych rzek Azji i świata. Płynie z gór Azji Centralnej, generalnie z południa na północ, i uchodzi do Morza Karskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Długość Jeniseju wynosi ponad cztery tysiące kilometrów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇̃ˈɲisɛj, AS: i ̯ė̃ńisei ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jenisejsk m.

przym. jenisejski

Wiktionary

# jenisejsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Jenisejem;

Wiktionary

Jenisejsk (Jenisiejsk, ros. Енисейск) – miasto w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, przystań nad Jenisejem. Około 20,4 tys. mieszkańców.

Założony w 1619 roku jako jedno z najstarszych rosyjskich miast na Syberii. Prawa miejskie otrzymał w 1676 r.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miasto Jenisejsk posiada własny port lotniczy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jenisej m.

przym. jenisejski

Wiktionary

# jenisejski

przymiotnik od:
1. Jenisej (rzeka w Rosji);
2. Jenisejsk (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jenisejem, dotyczący Jeniseju

(1.2) związany z Jenisejskiem, dotyczący Jenisejska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Fin znalazł pracę w jenisejskiej elektrowni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jenisej m., Jenisejsk m.

Wiktionary

# jenkins

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Jenkins – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Letcher
- Jenkins – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Crow Wing

Gminy w USA:

- Jenkins (ang. Jenkins Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Mitchell
- Jenkins (ang. Jenkins Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Crow Wing
- Jenkins (ang. Jenkins Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Barry
- Jenkins (ang. Jenkins Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Luzerne

Wikipedia

# jenner

Jenner – jednostka osadnicza w Kalifornii w hrabstwie Sonoma, zamieszkany (według danych z 2007 roku) przez 121 osób, położony nad Oceanem Spokojnym u ujścia rzeki Russian River.

Wikipedia

# jennifer

zagraniczne imię żeńskie

SJP.pl

# jenny

[czytaj: dżeny] obce imię żeńskie

SJP.pl

„Jenny” – singel Edyty Bartosiewicz z płyty Dziecko.

Wikipedia

# jeno

przestarzale: tylko, jedynie, ino

SJP.pl

partykuła

(1.1) przest. tylko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bez Twojego tchnienia cóż jest wśród stworzenia, jeno cierń i nędze.

(1.1) Bracia, patrzcie jeno, jak niebo goreje!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃nɔ, AS: i ̯ẽno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. jyny.

Wiktionary

# jenoci

→ jenot; jenotowy

SJP.pl

# jenot

ssak drapieżny z rodziny psowatych przypominający kształtem szopa pracza; junot, junat, kunopies

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Nyctereutes|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny psowatych o długiej, gęstej sierści;

(1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Nyctereutes procyonoides|ref=tak., gatunek ssaka z rodzaju jenotów (1.1);

(1.3) zool. osobnik drapieżnika z gatunku jenotów (1.2)

Wiktionary

Jenot (Nyctereutes) – rodzaj ssaków z podrodziny Caninae w obrębie rodziny psowatych (Canidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Hodowla fermowa jenota w Polsce została rozpoczęta w 1959 roku.

(1.3) Widzieliśmy dziś w lesie jenota.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jenotowy

Wiktionary

# jenotowy

→ jenot; jenoci

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący, odnoszący się do jenota (o ssaku)

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla jenota, mający cechy jenota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jenot m.

Wiktionary

# jenoty

ssak drapieżny z rodziny psowatych przypominający kształtem szopa pracza; junot, junat, kunopies

SJP.pl

# jenowy

→ jen

SJP.pl

#### Patrz:

jen

# jens

Szwajcaria:

- Jens – gmina w kantonie Berno, w okręgu Seeland

Osoby:

- Ina Jens – szwajcarska pisarka

Inne:

- Jens – duńska nazwa imienia Jan
- (1719) Jens – planetoida

Zobacz też:

- Yens

Wikipedia

# jensen

nazwisko

SJP.pl

- Adolf Jensen – niemiecki kompozytor i pianista
- Johan Ludwig William Valdemar Jensen – duński matematyk, autor nierówności Jensena i wzoru Jensena
- Johannes Vilhelm Jensen – duński poeta i prozaik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury
- Johannes Hans Daniel Jensen – niemiecki fizyk, laureat nagrody Nobla w dziedzinie fizyki
- Mikkel Jensen – duński kierowca wyścigowy
- Ronald Jensen – amerykański matematyk, profesor emerytowany Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie.
- Stanisław Jensen – pilot Wojska Polskiego, pilot doświadczalny, kawaler Virtuti Militari.
- Jensen – jednostka osadnicza w USA, w stanie Utah

Wikipedia

# jeństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. niewola

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: i ̯ė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

# jentaj

miasto w Chinach; Yantai

SJP.pl

Yantai (chiń. 烟台; pinyin Yāntái) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Szantung, ważny port nad Morzem Żółtym. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 811 224. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 6 447 873 mieszkańców. Ośrodek regionu sadowniczego i uprawy winorośli; rozwinięty przemysł spożywczy, włókienniczy, odzieżowy, skórzany, chemiczny i elektromaszynowy. Stolica diecezji rzymskokatolickiej.

Wikipedia

# jeny

wykrzyknik

(1.1) pot. okrzyk zdumienia

forma rzeczownika.

(2.1) M. lm. od: jen

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rany

Wiktionary

# jeon

[czytaj: czon] 1/100 wona, południowokoreańskiej jednostki monetarnej; chon

SJP.pl

# jer

gatunek zięby z rodziny łuszczaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. głoska występująca w języku prasłowiańskim, oznaczana znakami ъ i ь;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Fringilla montifringilla|ref=tak., mały ptak z rodziny łuszczaków;

Wiktionary

- jer (Fringilla montifringilla) – ptak z rodziny łuszczaków
- jer – głoska występująca w języku prasłowiańskim. Rozróżniano jer przedni (ь) i jer tylny (ъ)
- jer może odnosić się do nazw następujących liter cyrylicy:
  - ь (ерь) – jer miękki, w językach wschodniosłowiańskich miękki znak (ros. мягкий знак), w bułgarskim tzw. jer mały (ер малък)
  - ъ (еръ, ер) – jer twardy, w językach wschodniosłowiańskich twardy znak (ros. ros. твёрдый знак), w bułgarskim tzw. jer wielki (ер голям)
  - ы (еры) – jery (wyraz nieodmienny)

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) W pewnym momencie rozwoju języka jery zaczęły ginąć, bo prawo otwartych sylab przestało obowiązywać.

  (2.1) Kiedy w Rosji ściśnie mróz, stada jerów wędrują na południe i wtedy można je u nas spotkać bez większego kłopotu.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: jɛr, AS: i ̯er

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  przym. jerowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) półsamogłoska, samogłoska zredukowana

  (2.1) zięba jer

  Wiktionary

# jerczyński

nazwisko

SJP.pl

# jereczek

nazwisko

SJP.pl

# jeremi

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jeremi – oboczna forma imienia Jeremiasz.

Jeremi imieniny obchodzi: 16 lutego, 5 kwietnia, 1 maja, 14 maja, 7 czerwca, 26 czerwca i 15 września.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: jɛˈrɛ̃mʲi, AS: i ̯erẽmʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jeremiasz mos., jeremiada ż.

Wiktionary

# jeremiada

skarżąca i narzekająca mowa lub utwór literacki przypominający biblijne proroctwa Jeremiasza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bibl. pot. biadolenie, lament, skarga

(1.2) liter. utwór literacki zawierający skargi i żale z powodu klęski ojczyzny lub naruszania wyższych wartości oraz przestrogi dla narodu bądź proroctwa dotyczące odzyskania wolności;

Wiktionary

Jeremiady – utwory zawierające skargi i biadania. Nazwa pochodzi od proroka Jeremiasza, któremu przypisywana jest Księga Lamentacji.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) narzekanie

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) zachowanie

(1.2) utwór

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Jeremiasz m., Jeremi m., Jarema m.

przym. Jeremiaszowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) od imienia proroka Jeremiasza, autora biblijnych Lamentacji Jeremiasza

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) jeremiad

* duński: (1.1) jeremiade w.

* francuski: (1.1) jérémiade

* hiszpański: (1.1) jeremiada ż.

* niemiecki: (1.1) Jeremiade ż.

* szwedzki: (1.1) jeremiad w.

* ukraiński: (1.1) єреміада ż.

* węgierski: (1.1) jeremiád; (1.2) jeremiád

* włoski: (1.1) geremiade ż.

źródła.

== jeremiada (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|xe.ɾe.ˈmja.ða.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeremiada

odmiana.

(1.1) lm. jeremiadas

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛrɛ̃ˈmʲjada, AS: i ̯erẽmʹi ̯ada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jeremiasz m., Jeremi m., Jarema m.

przym. Jeremiaszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) narzekanie

Wiktionary

# jeremiasz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

(1.2) bibl. Księga Jeremiasza;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tornister Jeremiasza został w szatni.

(1.2) Sprawdzimy, czy ten sam przysłówek występuje u Jeremiasza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈrɛ̃mʲjaʃ, AS: i ̯erẽmʹi ̯aš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jeremi mos., jeremiada ż.

:: zdrobn. Jeremiaszek mos.

przym. Jeremiaszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) skr. Jr

Wiktionary

# jeremiaszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Jeremiasz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znaleźliśmy Jeremiaszkowi miejsce w przedszkolu u służebniczek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jeremiasz mos.

przym. Jeremiaszowy

Wiktionary

# jeremiaszostwo

Jeremiasz z małżonką; Jeremiaszowie

SJP.pl

# jeremiaszowie

imię męskie

SJP.pl

# jeremiaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jeremiasza lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Jeremiasza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Jeremiaszowym tekście nie brakuje nawiązań do Pięcioksiągu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jeremiasz mos., jeremiada ż., Jeremiaszek mos.

Wiktionary

# jeremy

Jeremy – ballada rockowa grunge’owego zespołu Pearl Jam, wydana jako trzeci singel promujący ich debiutancki album Ten z 1991 roku. Zrzeszenie amerykańskich wydawców muzyki RIAA przyznało temu wydawnictwu status złotej płyty (ponad 500 000 sprzedanych egzemplarzy).

Wikipedia

# jerez

białe, mocne wino hiszpańskie; sherry, xeres

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zob. sherry.

Wiktionary

Sherry, także jerez, xeres – hiszpańskie wino wzmocnione (ok. 16–20% alkoholu) pochodzące z Andaluzji, z rejonu Jerez de la Frontera. Od schyłku XVI wieku zyskało popularność w Anglii, stąd ogólnie przyjęta angielska nazwa tego trunku.

W języku polskim słowo sherry jest rodzaju nijakiego (to sherry, nie: ta sherry).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛrɛs, AS: i ̯eres

Wiktionary

# jerka

Jerka – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Krzywiń.

Wieś duchowna, własność opata benedyktynów w Lubiniu pod koniec XVI wieku leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Jerka należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej. Jerka stanowiła siedzibę majątku, którego właścicielem był wówczas (1846) rząd pruski w Berlinie (w Jerce znajdował się urząd pruski). W skład majątku Jerka wchodziło łącznie 15 wsi. Według spisu urzędowego z 1837 roku Jerka liczyła 391 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 41 dymów (domostw).

Wikipedia

# jermaczek

nazwisko

SJP.pl

# jermak

nazwisko

SJP.pl

- Jermak Timofiejewicz – ataman kozacki
- Jermak – do 1993 miasto w Kazachstanie
- Jermak – pierwszy na świecie specjalistyczny lodołamacz
- (4681) Ermak – planetoida

Wikipedia

# jeroboam

1. Jeroboam I (?-903 p.n.e.), król Izraela od ok. 925;
2. Jeroboam II (?-745 p.n.e.), król Izraela od 785

SJP.pl

Jeroboam – imię dwóch królów Izraela (państwa północnego):

- Jeroboam I – pierwszy król Izraela (931–910 p.n.e.)
- Jeroboam II – trzynasty król Izraela (782–753 p.n.e.)

Wikipedia

# jerofiejew

Osoby o tym nazwisku:

- Wiktor Jerofiejew – rosyjski pisarz i publicysta
- Wieniedikt Jerofiejew – rosyjski pisarz i dramaturg
- Władimir Jakowlewicz Jerofiejew (1909–1986) – radziecki dyplomata
- Władimir Iwanowicz Jerofiejew (1920–2011) – radziecki dyplomata
- Władimir Iwanowicz Jerofiejew – rosyjski trener piłki nożnej

Wikipedia

# jerome

Miejscowości w USA:

- Jerome – miejscowość w stanie Arizona, w hrabstwie Yavapai
- Jerome – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Drew
- Jerome – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Jerome
- Jerome – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Sangamon
- Jerome – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Somerset

Wikipedia

# jerosława

imię żeńskie

SJP.pl

Jarosława, Jerosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Jaro- ("gorąca", a także "gniewna, sroga, surowa") i -sława ("sława"). W źródłach polskich poświadczone w XIII wieku jako Jarosława (1265) i Jerosława (1409).

Wikipedia

# jerowy

→ jer

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. związany z jerami, dotyczący jerów

Wiktionary

#### Patrz:

jer

#### Powiązane:

rzecz. jer mrz.

Wiktionary

# jerozolima

stolica Izraela

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

(1.2) geogr. adm. dystrykt administracyjny w Izraelu;

Wiktionary

Jerozolima (hebr. ‏יְרוּשָׁלַיִם‎ trl. Yerushalayim trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, także بيت المقدس, trl. Bayt al-Maqdis lub Bayt al-Muqaddas, trb. Bajt al-Makdis lub Bajt al-Mukaddas, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna dystryktu Jerozolima i stolica państwa Izraela według izraelskiego prawa. Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, Sąd Najwyższy, parlament i inne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chwal, Jerozolimo, Pana, / chwal Boga twego, Syjonie!.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma, AS: i ̯erozolʹĩma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jerozolimczyk mos., jerozolimka ż.

przym. jerozolimski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Al-Quds, Jeruzalem, Syjon; peryfr. święte miasto

Wiktionary

# jerozolimczyk

mieszkaniec Jerozolimy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jerozolimy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten franciszkanin jest prawdziwym jerozolimczykiem, bo urodził się i mieszka w Jerozolimie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmt͡ʃɨk, AS: i ̯erozolʹĩmčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerozolima ż.

:: fż. jerozolimka ż.

przym. jerozolimski

Wiktionary

# jerozolimka

1. mieszkanka Jerozolimy;
2. angielska odmiana śliwy;
3. owoc tego drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jerozolimy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta siostra jest prawdziwą jerozolimką, bo urodziła się i mieszka w Jerozolimie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmka, AS: i ̯erozolʹĩmka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerozolima ż.

:: fm. jerozolimczyk mos.

przym. jerozolimski

Wiktionary

# jerozolimski

przymiotnik od: Jerozolima (stolica Palestyny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Jerozolimy, związany z Jerozolimą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy pamiętasz te jerozolimskie noce?

(1.1) Jestem absolwentem jerozolimskiej jesziwy.

(1.1) Babcia Józia mieszka przy Alejach Jerozolimskich w Warszawie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmsʲci, AS: i ̯erozolʹĩmsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerozolima ż., jerozolimczyk m., jerozolimka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. jeruzalemski

Wiktionary

# jerry

- Jerry – angielskie imię męskie
- Jerry (Tom i Jerry)

Wikipedia

# jersejski

→ Jersey (wyspa i terytorium) [czytaj: dżersejski]; jerseyski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jersey, dotyczący Jersey

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jersey

Wiktionary

# jersey

[czytaj: dżersej lub dżer-zy] dżersej;
1. cienka dzianina wełniana lub bawełniana;
2. ubranie z tej tkaniny

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w Europie;

Wiktionary

Jersey (wym. [ˈdʒɜrzi]), oficjalnie Baliwat Jersey (ang. Bailiwick of Jersey, jèrriais Bailliage dé Jèrri) – dependencja korony brytyjskiej obejmująca administracyjnie wyspę Jersey, jedną z Wysp Normandzkich, oraz kilkadziesiąt sąsiednich, niezamieszkanych wysepek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jersey jest wyspą w kanale La Manche.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dżersej m., jersey m.

przym. jersejski, dżersejowy, jerseyowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. dżersej m., jersey m.

przym. jersejski, dżersejowy, jerseyowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Jersey

* bułgarski: (1.1) Джърси

* esperanto: (1.1) Ĵerzejo

* koreański: (1.1) 저지 섬

* rosyjski: (1.1) Джерси

* szwedzki: (1.1) Jersey

* włoski: (1.1) Jersey

źródła.

== Jersey (język angielski.) ==

thumb|200px|Jersey (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Jersey

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# jerseye

[czytaj: dżersej lub dżer-zy] dżersej;
1. rasa bydła mlecznego; dżerseje;
2. krowa tej rasy

SJP.pl

# jerseyowy

[czytaj: dżersejowy] wykonany z dżerseju; dżersejowy

SJP.pl

# jerseyski

[czytaj: dżersejski] przymiotnik od: Jersey (wyspa należąca do Wysp Normandzkich lub terytorium na niej); jersejski

SJP.pl

# jerubbaal

Gedeon, Jerubbaal (hebr. גִּדְעוֹן ten, który ścina) – postać biblijna opisana w Księdze Sędziów, 6-8.

Wikipedia

# jerunda

bzdury, głupstwa

SJP.pl

# jerusłan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w południowej Rosji przeduralskiej (obwody saratowski i wołgogradzki), lewy dopływ Wołgi;

Wiktionary

Wikipedia

# jerutki

Jerutki (niem. Klein Jerutten) – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś mazurska o okładzie ulicówki z kościołem i cmentarzem, zabytkowym budynkiem plebanii oraz starą szkołą, we wsi działa Fundacja "Kreolia" na rzecz wspierania rozwoju dzieci i młodzieży.

Wikipedia

# jeruzalem

biblijna nazwa Jerozolimy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) podn. geogr. Jerozolima;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kolonii kaszubskiej na Pojezierzu Bytowskim;

(1.3) rel. biblijny synonim nieba, miejsca przebywania z Bogiem w przyszłym życiu;

Wiktionary

Jerozolima (hebr. ‏יְרוּשָׁלַיִם‎ trl. Yerushalayim trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, także بيت المقدس, trl. Bayt al-Maqdis lub Bayt al-Muqaddas, trb. Bajt al-Makdis lub Bajt al-Mukaddas, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna dystryktu Jerozolima i stolica państwa Izraela według izraelskiego prawa. Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, Sąd Najwyższy, parlament i inne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po półgodzinnej wspinaczce oczom naszym wreszcie ukazało się Jeruzalem, jakże pięknie Jerozolima wyglądała na wiosnę.

(1.2) Przed laty Jeruzalem należało do województwa słupskiego.

(1.3) Jeruzalem, Jeruzalem to miasto, na które czekamy.

(1.3) Wy natomiast przystąpiliście do góry Syjon, do miasta Boga żyjącego, Jeruzalem niebieskiego, do niezliczonej liczby aniołów, na uroczyste zebranie, do Kościoła pierworodnych, którzy są zapisani w niebiosach…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈruzalɛ̃m, AS: i ̯eruzalẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jeruzalemski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jerozolima

(1.3) raj, niebo, Niebieska Jerozolima

Wiktionary

# jeruzalemski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z Jeruzalem (współcz. Jerozolima)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jeruzalem n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. jerozolimski

Wiktionary

# jerycho

miasto w Autonomii Palestyńskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. bibl. miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Wiktionary

Jerycho (arab. ‏أريحا‎, hebr. ‏יְרִיחוֹ‎) – miasto położone w pobliżu rzeki Jordan na Zachodnim Brzegu (arab. al-Daffah). Jest siedzibą władz jednego z szesnastu okręgów administracji Autonomii Palestyńskiej – muhafazy Jerycho. W 2014 roku liczyło 22 006 mieszkańców. W latach 1949–1967 było okupowane najpierw przez Jordanię, a następnie po roku 1967, po wojnie sześciodniowej przez Izrael. W 1997 roku Izrael kontrolę nad miastem przekazał Autonomii Palestyńskiej. Jerycho uważane jest za jedno z najstarszych z nieprzerwanie zamieszkałych miast na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polecił im król: «Zostańcie w Jerychu, aż wam brody odrosną, a potem wrócicie».

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈrɨxɔ, AS: i ̯eryχo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jerychończyk mos., jerychonka ż.

przym. jerychoński

Wiktionary

# jerychończyk

mieszkaniec Jerycha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Jerycha

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jerychończycy na murach śmieli się z wrogów myśląc, że powariowali. Ale ten się śmieje, kto się śmieje ostatni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerycho n.

:: fż. jerychonka ż.

przym. jerychoński

Wiktionary

# jerychonka

mieszkanka Jerycha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Jerycha

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerycho n.

:: fm. jerychończyk mos.

przym. jerychoński

Wiktionary

# jerychoński

1. → Jerycho (miasto w Palestynie);
2. trąby jerychońskie - trąby użyte do zburzenia biblijnego miasta Jerycho; przenośnie: głośny dźwięk;
3. róża jerychońska - gatunek rośliny rocznej z rodziny kapustowatych (krzyżowych); zmartwychwstanka, anastatyka, ręka Maryi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jerychem, dotyczący Jerycha

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛrɨˈxɔ̃j̃sʲci, AS: i ̯eryχõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerycho n., jerychonka ż., jerychończyk mos.

Wiktionary

# jerzak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Leszek Jerzak – polski biolog
- Marian Jerzak – polski ekonomista rolny
- Norbert Jerzak – katolicki duchowny, historyk, teolog
- Władysław Jerzak – polski wojskowy

Wikipedia

# jerzewo

1. wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim;
2. wieś w województwie łódzkim, w powiecie łowickim

SJP.pl

W Polsce

- Jerzewo – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kiernozia
- Jerzewo – zniesiona nazwa wsi w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń

Na Białorusi

- Jerzewo (Jarzewo) – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Jerzewo
- Jerzewo – przystanek kolejowy

Wikipedia

# jerzewski

→ Jerzewo

SJP.pl

#### Patrz:

Jerzewo

# jerzkowice

wieś w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim

SJP.pl

Jerzkowice (kaszub. Jerzkòjce, niem. Jerskewitz) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka, na północnym krańcu Parku Krajobrazowego Dolina Słupi na Pojezierzu Bytowskim.

Wikipedia

# jerzkowicki

→ Jerzkowice

SJP.pl

#### Patrz:

Jerzkowice

# jerzman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛʒmãn, AS: i ̯ežmãn

Wiktionary

# jerzmanice-zdrój

Jerzmanice-Zdrój (niem. Bad Hermsdorf) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie wiejskiej Złotoryja. Geograficznie znajduje się na Pogórzu Kaczawskim w północnych Sudetach.

W latach 1975–1998 miejscowość należała do województwa legnickiego, wcześniej od 1946 do 1975 do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

# jerzmanowa

wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim

SJP.pl

Jerzmanowa (niem. Hermsdorf) – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim, siedziba gminy wiejskiej Jerzmanowa.

Wikipedia

# jerzmanowice

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Jerzmanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
- Jerzmanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
- Jerzmanowice – gmina
- Jerzmanowice – gromada

Wikipedia

# jerzmanowicki

przymiotnik od: Jerzmanowice

SJP.pl

# jerzmanowiczanin

mieszkaniec Jerzmanowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

# jerzmanowiczanka

mieszkanka Jerzmanowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

# jerzmanowski

przymiotnik od: Jerzmanowa, Jerzmanowo

SJP.pl

Jerzmanowski – polskie nazwisko. Nosi je obecnie ok. 240 osób.

Wikipedia

# jerzostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) przest. Jerzy z małżonką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozsiadło się Jerzostwo, wszak świętują srebrne gody.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Jerzowy

rzecz. Jerzy mos./ż., Jerzowa ż., Jerzówna ż.

Wiktionary

# jerzowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Jerzego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasłuchałam się o tych rzeczach od Jerzowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerzy mos./ż., Jerzówna ż.

Wiktionary

# jerzowie

Jerzy z żoną

SJP.pl

# jerzówna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. córka Jerzego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zupełnie zapomnieliśmy o Jerzównie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerzostwo n., Jerzy mos., Jerzowa ż.

przym. Jerzowy

Wiktionary

# jerzowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jerzego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Andżelika niepostrzeżenie wyciągnęła dwa banknoty z Jerzowego portfela.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerzy mos./ż., Jerzostwo n., Jerzowa ż., Jerzówna ż.

Wiktionary

# jerzwałd

Jerzwałd (niem. Gerswalde) – wieś w Polsce położona nad jeziorem Płaskim, będącym częścią Jezioraka, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jerzwałd, po jej zniesieniu w gromadzie Zalewo. W 1973 wieś należała do powiatu morąskiego. W latach 1946–1975 miejscowość administracyjnie należała do tzw. dużego województwa olsztyńskiego, a w latach 1975–1998 do tzw. małego województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# jerzy

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jerzy – imię męskie, polski odpowiednik greckiego Georgios. Wywodzi się od gr. γεωργός (geōrgos), „pracownik ziemny”, „rolnik”, które stało się imieniem w języku greckim: Γεώργιος (Geōrgios) i łac. Georgius. Słowo γεωργός powstało w wyniku połączenia gr. γῆ (Ge), „ziemia”, „gleba” i ἔργον (ergon), „praca”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Jerzy i jestem matematykiem z Poznania.

(1.1) Jerzy Popiełuszko, błogosławiony, ksiądz i duszpasterz ludzi pracy (…), bronił prawa do życia w wolności i sprawiedliwości oraz protestował przeciw aktom bezprawia i przemocy.

(1.1) W polskim Kościele katolickim na 24 kwietnia przypada wspomnienie św. Jerzego, patrona żołnierzy, harcerzy, skautów, rycerzy i rolników oraz chroniącego od chorób skóry.

(1.1) Jerzowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 23 kwietnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛʒɨ, AS: i ̯ežy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerzowa ż., Jerzówna ż., Jerzostwo lm m., Jurkowa ż., Jurkówna ż., Jureczkowa ż., Jureczkówna ż., Jurki nmos., Jurów mrz., Jurowce nmos., jerzyk mzw.

:: zdrobn. Jerzyk mos., Jurek mos., Jureczek mos., Juruś mos., Jurcyś mos.

::: stpol. Jurzyk mos., Jurk mos., Jurko mos., Jura mos., Irzyk mos., Hirzyk mos.

:: stpol. Jurzy mos., Jirzy mos.

:: fż. Georgina ż.

przym. Jerzowy, Jurowy, Jurkowy, Jureczkowy, Jurusiowy, jerzykowy, jerski, jerzski

zob. Jur.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. war. Jur; zdrobn. Jerzyk, Jurek, Jureczek, Juruś, Jurcyś, Orcio; stpol. Jurzy, Jirzy; zdrobn. stpol. Jurzyk, Jurk, Jurko, Jura, Irzyk, Hirzyk; gw-pl|Górny Śląsk|Jorg, Jorguś, Jerzik.

Wiktionary

# jerzycki

nazwisko

SJP.pl

# jerzyk

ptak przelotny z rodziny jerzyków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Jerzy

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiliśmy Jerzykowi czapkę, szalik i rękawiczki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jerzy m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jurek, Jureczek, Juruś, Jurcyś; stpol. Jurzyk, Jurk, Jurko, Jura, Irzyk, Hirzyk

Wiktionary

# jerzykowate

o cechach jerzykowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Jerzykowate (Apodidae) – rodzina ptaków z rzędu krótkonogich (Apodiformes).

Wikipedia

# jerzykowaty

o cechach jerzykowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# jerzykowe

→ jerzyk

SJP.pl

Krótkonogie, jerzykowe (Apodiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes.

Wikipedia

#### Patrz:

jerzyk

# jerzykowie

zdrobnienie od: Jerzy (imię męskie); Jurek

SJP.pl

# jerzykowo

3 miejscowości w Polsce:

- Jerzykowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
- Jerzykowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska
- Jerzykowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo

Wikipedia

# jerzykowy

→ jerzyk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) charakterystyczny dla jerzyka; dotyczący, odnoszący się do jerzyka

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) taki, który należy do jerzyka

Wiktionary

#### Patrz:

jerzyk

#### Przykłady

(1.1) Kot siedział obok rynny, przyglądając się jerzykowym akrobacjom.

(2.1) W jerzykowym gnieździe znajdowały się trzy jaja.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jerzyk mzw., Jerzy mos./ż.

Wiktionary

# jerzyn

Jerzyn – wieś położona nad jeziorem Jerzyńskim w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Pobiedziska. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Złotniczki. W Jerzynie działa klub piłkarski Okoń Jerzyn.

Wikipedia

# jerzyska

→ Jerzyska

SJP.pl

Jerzyska – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Łochów. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jerzyska, po jej zniesieniu w gromadzie Łochów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

#### Patrz:

Jerzyska

# jerzyski

→ Jerzyska

SJP.pl

#### Patrz:

Jerzyska

# jeść

spożywać pokarmy, odżywiać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zjeść)

(1.1) przyjmować pokarmy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy jem obiad, nie odbieram telefonów.

(1.1) Co będziesz jeść?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇ɕt͡ɕ, AS: i ̯ėść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jadalny mrz., jadalnia ż., jedzenie n., zjedzenie n., zjadanie n., podjadek m., jadło n., jadalność ż., jadaczka ż., zajadanie n., zajedzenie n., zajad m., wyjadanie n., wyjedzenie n., podjadanie n., podjedzenie n., ujadanie n., ujedzenie n., dojadanie n., dojedzenie n.

czas. zjeść dk., jadać ndk., zjadać ndk., zajadać ndk., zajeść dk., wyjadać ndk., wyjeść dk., podjadać ndk., podjeść dk., ujadać ndk., ujeść dk., dojadać ndk., dojeść dk.

przym. jadalny, jedzeniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. konsumować, posilać się, pożywiać się, spożywać, sycić się, zjadać; pot. chapać, papusiać, szamać, wpieprzać, wpierniczać, wrzucać na ruszt, żreć, zżerać; wulg. wpierdalać; stpol. głość

Wiktionary

# jesi

spójnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jeżeli

partykuła

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. czy

Wiktionary

Jesi – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Marche, w prowincji Ankona. Według danych na styczeń 2010 gminę zamieszkiwało 40 399 osób przy gęstości zaludnienia 375 os./km². Urodził się tu cesarz rzymski Fryderyk II Hohenstauf oraz kompozytor Giovanni Battista Pergolesi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jesi możesz, zapisz jej w testamyncie trocha pola.

(2.1) Spytej sie, jesi idom do kościeliczka.

Wiktionary

# jesień

jedna z pór roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pora roku między latem a zimą;

Wiktionary

Jesień – jedna z czterech podstawowych pór roku w przyrodzie, w strefie klimatu umiarkowanego. Charakteryzuje się umiarkowanymi temperaturami powietrza z malejącą średnią dobową oraz (w przypadku Polski) stosunkowo dużym w skali roku opadem atmosferycznym. W świecie roślin i zwierząt jest to okres gromadzenia zapasów przed zimą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spośród pór roku najbardziej lubię jesień.

(1.1) Masy powietrza zwrotnikowo-kontynentalnego napływają znad Azji Mniejszej i Bałkanów bardzo rzadko, przeważnie latem i wczesną jesienią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ, AS: i ̯ėśė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesionka ż., jesiennienie n., jesieniara ż., jesieniowisko n.

czas. jesiennieć ndk.

przym. jesienny

przysł. jesiennie, jesienią

Wiktionary

# jesienią

przysłówek

(1.1) w czasie trwania jesieni

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: jesień

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niekiedy jesienią dopada mnie taka mała melancholia.

(2.1) W ostatniej przedszkolnej inscenizacji pór roku moja córka była jesienią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɔ̃w̃, AS: i ̯ėśė̃ńõũ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. jesień.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) na jesień

Wiktionary

# jesieniak

latalec jesieniak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# jesieniara

potocznie: miłośniczka jesieni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. dziewczyna, która jest miłośniczką jesieni i manifestuje to przez ubiór, nastrój itp.; często też lubi spędzać jesienne wieczory pod kocem, pijąc herbatę lub kakao i czytając książki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na przekór wszystkim jesieniarom świata Zosia postanowiła porzucić panoszące się po ulicach brązy i szarości na rzecz odważnego błękitu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., przedjesień ż.

:: fm. jesieniarz m.

czas. jesiennieć ndk.

przym. jesienny, przedjesienny, pojesienny

przysł. jesiennie

Wiktionary

# jesieniarski

→ jesieniarz, → jesieniarstwo

SJP.pl

#### Patrz:

jesieniarz, → jesieniarstwo

# jesieniarstwo

skłonność do przebywania w domu, melancholii, noszenia wygodnych i ciepłych ubrań, picia ciepłych napojów i innych zachowań powiązanych z jesienią

SJP.pl

# jesieniarz

osoba, która lubi jesień

SJP.pl

# jesienin

nazwisko

SJP.pl

Siergiej Aleksandrowicz Jesienin (ros. Сергей Александрович Есенин; ur. 21 września?/3 października 1895 w Konstantinowie, zm. 28 grudnia 1925 w Leningradzie) – rosyjski poeta, przedstawiciel imażynizmu.

Wikipedia

# jesieniowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powtórny jesienny wypas krów lub owiec na niżej położonych polanach i halach Tatr

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesień ż.

Wiktionary

# jesiennie

przysłówek

(1.1) typowo dla jesieni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zadumajmy się jesiennie i posłuchajmy starej płyty Eli Adamiak.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲːɛ, AS: i ̯ėśė̃•ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., jesienność ż., jesieniara ż.

czas. jesiennieć ndk.

przym. jesienny

Wiktionary

# jesiennieć

nabierać cech jesiennych, stawać się jesiennym

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) rzad. poet. stawać się jesiennym, nabierać cech jesieni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niespodziewanie jesienniejące drzewa przyspieszyły decyzję o zakupie kartofli.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., jesieniara ż.

przysł. jesiennie

przym. jesienny

Wiktionary

# jesienniej

stopień wyższy od przysłówka: jesiennie

SJP.pl

# jesiennienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. poet. stawanie się jesiennym, nabieranie cech jesieni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prace dzieci miały przedstawiać jesiennienie parku w listopadzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesieniara ż.

czas. jesiennieć ndk.

przysł. jesiennie, jesienią

przym. jesienny

Wiktionary

# jesienność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest jesienne; cecha tych, którzy są jesienni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jesienny

przysł. jesiennie

Wiktionary

# jesiennożółty

żółty o jesiennym odcieniu

SJP.pl

# jesienny

przymiotnik

(1.1) mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jesienne liście miewają różne kolory: żółte, czerwone, brązowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ, AS: i ̯ėśẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesień ż., jesionka ż., jesiennienie n., jesienność ż., jesieniara ż.

czas. jesiennieć ndk.

przysł. jesiennie

przym. przedjesienny

Wiktionary

# jesion

1. drzewo liściaste (rzadziej krzew) z rodziny oliwkowatych, o pierzastych liściach, niepozornych kwiatach zebranych w wiechy i owocach w postaci oskrzydlonych orzeszków, występujące na obszarze półkuli północnej;
2. drewno z tego drzewa, twarde, elastyczne, używane m.in. do wyrobu mebli i sprzętu sportowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Fraxinus|L.|ref=tak., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;

(1.2) techn. jesionowe drewno

Wiktionary

Jesion (Fraxinus L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae). Obejmuje ok. 60 gatunków drzew i krzewów. Rośliny te występują na półkuli północnej głównie w strefie umiarkowanej, z nielicznymi gatunkami sięgającymi strefy międzyzwrotnikowej (na południu granica zasięgu rodzaju sięga po Meksyk i Jawę). W Europie rośnie dziko 5 gatunków, z czego w Polsce obecny jest jeden – jesion wyniosły F. excelsior (poza tym jako antropofity zadomowione obecne są jesion pensylwański F. pennsylvanica i jesion wąskolistny F. angustifolia, a szereg kolejnych gatunków jest uprawianych).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jesiony uprawiane są w parkach i ogrodach jako drzewa ozdobne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕɔ̃n, AS: i ̯ėśõn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jesionowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|jasiyń.

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński|jasiyń.

Wiktionary

# jesionczyna

stara jesionka; licha jesionka

SJP.pl

# jesioneczka

zdrobnienie od: jesionka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: jesionka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ɕɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: i ̯ėśõnečka

Wiktionary

# jesionek

zdrobnienie od: jesion

SJP.pl

- Ireneusz Jesionek (1949–2014) – pilot sportowy
- Jan Jesionek (1925–2008) – polityk, senator II kadencji
- Janusz Jesionek (1945–) – dyplomata, działacz piłkarski
- Wiktor Jesionek (1879–1939) – powstaniec śląski, działacz społeczny

Wikipedia

# jesionicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wschodniosudeckim pasmem górskim Jesioniki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jesioniki

Wiktionary

# jesionka

płaszcz przejściowy, palto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. ciepły, zwykle wełniany płaszcz

(1.2) pot. żart. trumna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) D. lp. zob. jesionek.

Wiktionary

- jesionka – rodzaj płaszcza

Miejscowości i ich części w Polsce

- Jesionka – przysiółek wsi Jesiona w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Kolsko
- Jesionka – część wsi Szczecin w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Dmosin
- Jesionka – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyński, w gminie Ciechocin
- Jesionka – przysiółek wsi Nowa Wieś Szlachecka w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
- Jesionka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Szczawin Kościelny
- Jesionka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
- Jesionka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Baboszewo
- Jesionka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Wiskitki
- Jesionka – część wsi Sołtysy w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Praszka
- Jesionka – osada w woj. śląskim, w pow. rybnickim, w gminie Czerwionka-Leszczyny
- Jesionka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Sompolno

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muszę sobie kupić jesionkę na zimę.

(1.2) Moja mama zawsze powtarza, że odpocznie dopiero w dębowej jesionce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈɕɔ̃nka, AS: i ̯ėśõnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesień ż., jesiennienie n., jesieniara ż.

czas. jesiennieć ndk.

przym. jesienny

przysł. jesiennie

Wiktionary

# jesionkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# jesionoklon

gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych, sadzony w Polsce jako drzewo ozdobne; klon jesionolistny

SJP.pl

# jesionolistny

1. przypominający kształtem liście jesionu;
2. klon jesionolistny - gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych, sadzony w Polsce jako drzewo ozdobne;
3. dyptam jesionolistny - gatunek rośliny z rodziny rutowatych, uprawiany jako roślina ozdobna;
4. skrzydłorzech jesionolistny - gatunek drzewa z rodziny orzechowatych; skrzydłorzech kaukaski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dendr. mający liście jak jesion

Wiktionary

# jesionowiec

oskrobek jesionowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

Jesionowiec (niem. Jeschonowitz, w latach 1930–1945 Eschenwalde) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Wielbark, przy linii kolejowej Szczytno – Wielbark, ok. 4 km na północny wschód od drogi Wielbark – Szczytno.

Wikipedia

# jesionowo

W Polsce

- Jesionowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola
- Jesionowo – część wsi Falborz, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
- Jesionowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Pieniężno
- Jesionowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto
- Jesionowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
- Jesionowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Przelewice
- Jesionowo – gromada

Wikipedia

# jesionowski

nazwisko

SJP.pl

# jesionowy

przymiotnik od: jesion

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z jesionu

(1.2) wykonany z drewna lub innej części jesionu

(1.3) będący częścią jesionu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ɕɔ̃ˈnɔvɨ, AS: i ̯ėśõnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesion m., jesionek m.

Wiktionary

# jesiotr

ryba z rodziny jesiotrowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Acipenser|Linnaeus|ref=tak., duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

(1.2) kulin. mięso lub potrawa z jesiotra (1.1)

Wiktionary

- jesiotr – w znaczeniu potocznym – duża ryba wędrowna o skórze pokrytej rzędami kostnych płytek, przedstawiciel ryb jesiotrokształtnych, zwykle z rodziny jesiotrowatych
- jesiotr – jesiotr zachodni, jesiotr właściwy (Acipenser sturio)
- jesiotry – zwyczajowa nazwa podrodziny Acipenserinae
- jesiotry – zwyczajowa nazwa rodzaju Acipenser

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ja myślę, bez urazy jaśnie pana, że prędzej w pańskiej sadzawce zdybalibyśmy jesiotra aniżeli jedną sturublówkę w okolicy.

(1.2) Dziś na obiad jest jesiotr w śmietanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕɔtr̥, AS: i ̯ėśotr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesiotrowate nmos., jesiotrzyna ż.

przym. jesiotrowy, jesiotrowaty, jesiotrokształtny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jesiotrzyna

Wiktionary

# jesiotrokształtne

rząd ryb promieniopłetwych, potężnych, o ciele walcowato wydłużonym, nagim lub z pięcioma rzędami łusek kostnych, zamieszkujących wody słodkie i przybrzeżne wody morskie półkuli północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Acipenseriformes|Berg|ref=tak., rząd ryb promieniopłetwych;

Wiktionary

Jesiotrokształtne (Acipenseriformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii) obejmujący około 30 współcześnie żyjących gatunków o wielu archaicznych cechach budowy, w tym typowych dla rekinów. Są znane w zapisie kopalnym od wczesnej jury. Mają duże znaczenie gospodarcze ze względu na smaczne i delikatne mięso oraz czarny kawior wyrabiany z ich ikry. Niektóre dożywają 100 lat.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głowa jesiotrokształtnych wyciągnięta jest w ryj.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jesiotrokształtny

Wiktionary

# jesiotrokształtny

o cechach jesiotrokształtnych (rząd ryb)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) icht. o kształcie jesiotra

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ɕɔtrɔˈkʃtawtnɨ, AS: i ̯ėśotrokštau̯tny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesiotrokształtne nmos., jesiotr

Wiktionary

# jesiotrowate

rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych, o zachowanej strunie grzbietowej i ciele pokrytym płytkami kostnymi, zamieszkujących wody Europy i Azji oraz Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Acipenseridae|Bonaparte|ref=tak., rodzina anadromicznych ryb jesiotrokształtnych;

Wiktionary

Jesiotrowate (Acipenseridae) – rodzina słodkowodnych lub anadromicznych ryb jesiotrokształtnych (Acipenseriformes). Poławiane gospodarczo dla mięsa i kawioru.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tarło jesiotrowatych odbywa się w rzekach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesiotr mzw.

Wiktionary

# jesiotrowaty

o cechach jesiotrowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# jesiotrowy

przymiotnik od: jesiotr

SJP.pl

# jesiotrzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. mięso z jesiotra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jesiotr m.

Wiktionary

# jesiołowski

nazwisko

SJP.pl

# jeske-choiński

nazwisko, np. Teodor Jeske-Choiński (1854-1920), powieściopisarz, publicysta i historyk

SJP.pl

# jeśli

spójnik wprowadzający zdanie podrzędne warunkowe; jeżeli

SJP.pl

spójnik

(1.1) zob. jeżeli.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli zdobędziesz jej zaufanie, będziesz mógł ją zaprosić na kolację.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕlʲi, AS: i ̯ėślʹi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. jesi., reg. śl. kie., reg. śl. kiej.

Wiktionary

# jeśliby

"jeśli" połączone z "by", partykułą trybu przypuszczającego

SJP.pl

spójnik

(1.1) …wprowadzający zdanie podrzędne mówiące, że zdarzenie jest możliwe do spełnienia w przyszłości

(1.2) …wprowadzający zdanie podrzędne mówiące, że zdarzenie jest nierealne albo niezrealizowane

(1.3) …wprowadzający zdanie podrzędne mówiące, że spełnienie warunku jest zależne od czyjej woli albo decyzji

(1.4) daw. …odpowiadający współczesnemu czy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśliby uzyskał poparcie swojej partii, to będzie ubiegał się o fotel prezydencki.

(1.2) Jeślibym był wiedział, że mamy zebranie, to na pewno bym przyszedł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ɕlʲibɨ, AS: i ̯ėślʹiby

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gdyby, jeśli; rzad. jeżeliby

Wiktionary

# jeśliś

spójnik "jeśli" połączony z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Jeśliś taki mądry, to podaj definicję słowa "maślanka".")

SJP.pl

# jeśniak

jeśniak czarny - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# jesówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Jesówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno.

Wieś szlachecka Jesewa położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Na wschód od wsi znajduje się cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej. Pochowano na nim 76 Niemców i 24 Rosjan.

Wikipedia

# jespan

staropolski tytuł grzecznościowy; skrót zwrotu: jegomość pan; jeśpan

SJP.pl

# jessa

nazwisko

SJP.pl

Jesza (łac. Jessa, Yesza) lub Jasza (łac. Yassa, Jassa) – rzekomy bóg staropolski. Pierwszy raz został wymieniony w roku około 1405-1412 w kazaniach Łukasza z Wielkiego Koźmina, w których przestrzegano przed czczeniem Jeszego oraz innych bogów podczas wiosennych obrzędów i widowisk ludowych. Swoją popularność zawdzięcza przyrównaniu go przez Jana Długosza do rzymskiego Jowisza. Współcześni badacze w większości odrzucają autentyczność bóstwa.

Wikipedia

# jesse

postać biblijna, syn Obeda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Jesse lub Isaj (hebr. Jiszaj / יֵשַׁי, XI w. p.n.e.) – postać biblijna, syn Obeda i ojciec Dawida, późniejszego króla Izraela.

Jesse pochodził z pokolenia Judy. Po mieczu był wnukiem Booza i Rut. Według 1 Krn 2,13-16 miał siedmiu synów – Eliaba, Abinadaba, Szimeę, Netaneela, Raddaja, Osema i Dawida – a także dwie córki, Seruję i Abigail, natomiast według 1 Sm 16,10n i 1 Sm 17,12 – ośmiu synów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) I Jesse przedstawił Samuelowi siedmiu swoich synów, lecz Samuel oświadczył Jessemu: «Nie ich wybrał Pan».

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛsːɛ, AS: i ̯e•se

Wiktionary

# jessentucki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jessentukami, dotyczący Jessentuków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jessentuki nmos.

Wiktionary

# jessentuki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;

Wiktionary

Jessentuki (ros. Ессентуки) – miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu na wysokości 640 m n.p.m. Liczy 114 824 mieszkańców (2021). Założone w 1836 roku. Od 1917 roku posiada prawa miejskie. Jessentuki są znanym rosyjskim kurortem balneologicznym.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jessentucki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Essentuki

Wiktionary

# jessica

[czytaj: dżes-ika]
1. imię żeńskie;
2. dżesika, Dżesika; pogardliwie:
a) młoda dziewczyna cechująca się głupotą, prostactwem i roszczeniowością; Karyna, karyna;
b) mała dziewczynka, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zapożyczone z języka angielskiego

Wiktionary

- JESSICA – program Unii Europejskiej
- Jessica – szwedzka piosenkarka
- Jessica – album Jessiki Folcker
- „Jessica” – singel Dir en grey
- Jessica – rodzaj pająków z rodziny motaczowatych

Zobacz też

- Dżesika – imię

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasza wnuczka nosi imię Jessica.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: d͡ʒɛˈsʲika, AS: ǯesʹika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Dżesika ż.

Wiktionary

# jestem

1. istnieć, żyć;
2. przebywać, znajdować się gdzieś;
3. trwać przez pewien czas, mieć miejsce, zdarzać się, odbywać się;
4. brać w czymś udział, uczestniczyć;
5. uczęszczać gdzieś, korzystać z czegoś, uczyć się;
6. sięgać, dostawać do jakiejś wysokości;
7. znajdować się w jakimś stanie, doznawać czegoś

SJP.pl

## Muzyka

- Jestem – album grupy Perfect (1994)
- Jestem – album Seweryna Krajewskiego (2003)
- Jestem... – album grupy Bednarek (2012)
- „Jestem” – singel Magdaleny Tul (2011)

## Kino

- Jestem – polski film (2005)

Wikipedia

# jestestwo

natura człowieka; sfera uczuć i przeżyć człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sfera psychiczno-emocjonalna, uczucia i przeżycia człowieka, jego natura

(1.2) przest. istota żywa, stworzenie

(1.3) przest. istnienie, bytowanie, byt, egzystencja

Wiktionary

Jestestwo – przestarzały, wieloznaczny polski termin filozoficzny. Jest to nominalizacja czasownika „być”, notuje się też (słownik Lindego) formy oboczne „jesteństwo”, „jestwo”. Spotykany w filozofii polskiej do XIX wieku, m.in. u Staszica. Oznaczać mógł albo istotę żywą albo byt, bytowanie, egzystencję. Obecnie funkcjonuje także jako jedno z polskich tłumaczeń terminu Dasein (Bogdan Baran), istnieją także inne propozycje przekładowe („przebywanie” – Wawrzyniec Rymkiewicz).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Wiadomość wstrząsnęła całym moim jestestwem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈstɛstfɔ, AS: i ̯estestfo

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jest

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dusza

(1.2) istota żywa, stworzenie

(1.3) istnienie, bytowanie, byt, egzystencja

Wiktionary

# jestli

dawniej: czasownik "być" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li" (= czy); czy jest

SJP.pl

# jestże

"jest" wzmocnione partykułą "-że", słowo występujące w zdaniach o formie pytającej (np. "Nie jestże ktoś chętny na partyjkę?")

SJP.pl

# jeszcze

1. partykuła wyrażająca trwanie pewnego stanu rzeczy, choć można było się spodziewać jego zmiany;
2. partykuła wskazująca, że ma się na myśli nie tylko wyróżniony wyraz, ale także wspomniane wcześniej elementy;
3. partykuła ukazująca skutki czegoś

SJP.pl

partykuła

(1.1) …oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle

(1.2) …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej

(1.3) …podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już

(1.4) w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeszcze mam trochę pieniędzy.

(1.2) Jesteś jeszcze głupszy (= jeszcze bardziej głupi) od niego!

(1.3) Jeszcze jako student zadziwiał profesorów swoją wiedzą.

(1.4) Chyba muszę to jeszcze (raz) przemyśleć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛʃt͡ʃɛ, AS: i ̯ešče

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) w dalszym ciągu, do tej pory, dotąd

Wiktionary

# jeszczeż

'jeszcze' wzmocnione partykułą

SJP.pl

# jesziba

żydowska uczelnia ortodoksyjna przeznaczona dla chłopców; jesziwa; jeszybot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zob. jesziwa.

Wiktionary

Jesziwa, jesziba, jeszywa, jeszybot (hebr. ישיבה, posiedzenie) – rodzaj wyższej szkoły talmudycznej dla nieżonatych studentów. Dawniej pobierali w niej nauki chłopcy w wieku od 13 lub 14 do dwudziestu kilku lat, absolwenci chederu lub szkoły zwanej talmud tora. Po ukończeniu jesziwy niektórzy otrzymywali smichę, która uprawniała do objęcia stanowiska rabina.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za Niemca zamknięto w mieście jeszibę.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jesziwa, jeszybot

Wiktionary

# jesziwa

żydowska uczelnia ortodoksyjna przeznaczona dla chłopców; jeszybot; jesziba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyższa szkoła rabinacka;

Wiktionary

Jesziwa, jesziba, jeszywa, jeszybot (hebr. ישיבה, posiedzenie) – rodzaj wyższej szkoły talmudycznej dla nieżonatych studentów. Dawniej pobierali w niej nauki chłopcy w wieku od 13 lub 14 do dwudziestu kilku lat, absolwenci chederu lub szkoły zwanej talmud tora. Po ukończeniu jesziwy niektórzy otrzymywali smichę, która uprawniała do objęcia stanowiska rabina.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie wolno mieszkać tam, gdzie nie ma lekarza, a tam, gdzie się mieszka, ma być jesziwa, bo ona daje Żydom duchowy dom.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jesziba, jeszybot

Wiktionary

# jeszka

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Jeszka – polski naukowiec, specjalista żywienia
- Jadwiga Wilska-Jeszka – polska chemiczka

Wikipedia

# jeszkotelski

→ Jeszkotle

SJP.pl

#### Patrz:

Jeszkotle

# jeszkotle

wieś w województwie opolskim, w powiecie brzeskim

SJP.pl

Jeszkotle (niem. Jäschkittel) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Grodków.

Wikipedia

# jeszkowice

wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim

SJP.pl

Jeszkowice (niem. Jäschkowitz, 1937–1945 Lengefeld) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Czernica.

Wikipedia

# jeszkowicki

→ Jeszkowice

SJP.pl

#### Patrz:

Jeszkowice

# jeszutność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. próżność

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈʃutnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯ešutność

Wiktionary

# jeszybot

żydowska uczelnia ortodoksyjna przeznaczona dla chłopców; jesziwa; jesziba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. zob. jesziwa.

Wiktionary

Jesziwa, jesziba, jeszywa, jeszybot (hebr. ישיבה, posiedzenie) – rodzaj wyższej szkoły talmudycznej dla nieżonatych studentów. Dawniej pobierali w niej nauki chłopcy w wieku od 13 lub 14 do dwudziestu kilku lat, absolwenci chederu lub szkoły zwanej talmud tora. Po ukończeniu jesziwy niektórzy otrzymywali smichę, która uprawniała do objęcia stanowiska rabina.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kilku uczniów spóźniło się do jeszybotu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jesziba, jesziwa

Wiktionary

# jet

[czytaj: dżet] dżet;
1. w fizyce kwantowej: wiązka cząstek wtórnych, wysyłana przez jądro atomowe podczas bombardowania go cząstkami o wysokiej energii;
2. w astronomii: strumień plazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki lub gwiazdy

SJP.pl

## Linie lotnicze

- Hellas Jet – grecka czarterowa linia lotnicza
- Jet Airways – indyjskie linie lotnicze
- Jet Lite – indyjskie linie lotnicze
- Jet2.com – brytyjskie linie lotnicze

## Muzyka

- Jet – australijska rockowa grupa muzyczna
- Jet Airliner – singel zespołu Modern Talking
- Jet-CD – album J-popowej grupy muzycznej Puffy AmiYumi
- The Jet Set – polski zespół muzyczny

Wikipedia

# jęta

1. belka, na której opierają się krokwie dachu; jętka;
2. żerdź w stodole do suszenia lub składania zboża; jętka

SJP.pl

# jetelinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. koniczyna

Wiktionary

# jeti

człowiek śniegu; yeti

SJP.pl

Jeti – wieś w Estonii, prowincji Valga, w gminie Hummuli.

Wikipedia

# jętka

1. owad żyjący nad wodą; efemeryda
2. belka, na której opierają się krokwie dachu; jęta
3. żerdź w stodole do suszenia lub składania zboża; jęta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. wodny owad żyjący bardzo krótko;

(1.2) bud. w konstrukcji dachu: element poziomy łączący krokwie;

Wiktionary

Jętka (dawniej również: ambałek, bant, bont, pas) – pozioma belka w górnej części wiązara jętkowego podpierająca krokwie, stanowi dodatkowy element usztywniający wiązary, jest elementem ściskanym. Dzieli krokwie na dwa odcinki w proporcji 2 : 1, jej długość nie powinna przekraczać 3,5 m.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃ntka, AS: i ̯ẽntka

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2) przym. jętkowy

Wiktionary

# jętki

1. owad żyjący nad wodą; efemeryda
2. belka, na której opierają się krokwie dachu; jęta
3. żerdź w stodole do suszenia lub składania zboża; jęta

SJP.pl

Jętki (łac. Ephemeroptera z gr. ephēmeros ‘jednodniowy’ i pterón ‘pióro; skrzydło’); pot. jacica – rząd owadów uskrzydlonych, długość ciała 3–40 mm, na ogół związanych ze środowiskiem wodnym. Okres życia larw może trwać nawet do kilku lat, postacie dorosłe żyją bardzo krótko, czasem jeden dzień (stąd: jętka jednodniówka). Niekiedy obserwowane są masowe wyloty jętek.

Wikipedia

# jętkówka

jętkówka karpacka - gatunek jętki

SJP.pl

# jętkowy

przymiotnik od: jętka

SJP.pl

# jetlag

[czytaj: dżetlag] zmęczenie wywołane szybkim przekroczeniem kilku stref czasowych; jet lag

SJP.pl

Jetlag – singel polskich raperów Kiza i Masnego Bena z albumu studyjnego, zatytułowanego Ostatni taniec. Singel został wydany 30 maja 2022.

Nagranie otrzymało w Polsce status platynowej płyty.

Wikipedia

# jętry

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. bratowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jątrewka ż., jątrew ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bratowa, stpol. jątrew, jątrewka

Wiktionary

# jetta

[czytaj: dżeta] samochód typu Volkswagen Jetta

SJP.pl

Jetta (chiń. upr. 捷达) – chiński producent elektrycznych samochodów osobowych, z siedzibą w Jilin, działający od 2019 roku. Należy do międzynarodowego koncernu FAW-Volkswagen.

Wikipedia

# jewasiński

nazwisko

SJP.pl

# jewdocha

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Eudokia (gr. Εὐδοκία) – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Pochodzi od gr. ευδοκεω (eudokeo), co według niektórych źródeł oznacza „być bardzo zadowolonym, być zadowolonym”, od gr. ευ – „dobra” i δοκεω (dokeo) – „myśleć, wyobrażać sobie, przypuszczać”, według innych – "życzliwość". Jej ludową formą rosyjską jest Awdotia. W polskiej literaturze Eudokia jest utożsamiana z Eudoksją.

Wikipedia

# jewel

Jewel Kilcher (ur. 23 maja 1974 w Payson) – amerykańska wokalistka, gitarzystka, autorka tekstów, aktorka, poetka i pisarka.

Wikipedia

# jewgienij

rosyjskie imię męskie

SJP.pl

# jewka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. imię|polski|ż. Ewka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeszcze latoś Jewka bedzie miała wiesieli.

Wiktionary

# jewrej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. przest. żyd

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. jewrejka ż.

przym. jewrejski

Wiktionary

# jewrejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. przest. żydówka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. jewrej m.

przym. jewrejski

Wiktionary

# jewrejski

przymiotnik

(1.1) pogard. przest. żydowski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jewrej m., jewrejka ż.

Wiktionary

# jewuła

nazwisko

SJP.pl

# jeż

1. ssak o ciele pokrytym kolcami;
2. potocznie: włosy krótko przycięte, sterczące do góry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. owadożerny ssak pokryty igłami

(1.2) pot. krótko ścięte włosy

(1.3) roln. narzędzie rolnicze do spulchniania ziemi

(1.4) wojsk. przenośna zapora z ustawionych prostopadle belek z drutem

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: jeżyć

Wiktionary

Jeż (Erinaceus) – rodzaj ssaków z podrodziny jeży (Erinaceinae) w obrębie rodziny jeżowatych (Erinaceidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spotkałem dzisiaj w lesie jeża.

(1.2) Znowu obciąłeś włosy na jeża?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛʃ, AS: i ̯eš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeżyk m., jeżątko n., jeżyna ż., jeżenie n., jeżówka ż., najeżanie n., najeżenie n., jeżowiec m., Jeżów m., jeżowate nmos., jeżowce nmos., najeżka ż., najeżkowate nmos., jeżowianin m., jeżowianka ż.

:: fż. jeżyca ż.

czas. jeżyć ndk., najeżać ndk., najeżyć dk.

przym. jeży, jeżynowy, jeżycowy, jeżowcowy, jeżowaty, najeżkowaty, jeżowy

Wiktionary

# jez.

skrót od: jezioro; j.

SJP.pl

skrót

(1.1) = eduk. błąd językowy

Wiktionary

# jezajasz

imię męskie

SJP.pl

# jeżak

jeżak brzegowy (Psammechinus miliaris), szkarłupień zaliczany do rzędu najeżykowców

SJP.pl

# jeżakowy

→ jeżak

SJP.pl

#### Patrz:

jeżak

# jeżanka

diodon

SJP.pl

# jeżarka

maszyna do drapania tkanin, nadająca im puszystość i włochatość; draparka

SJP.pl

# jeżasty

podobny do jeża; kolczasty, najeżony

SJP.pl

# jeżatka

krzew; lipka pokojowa; sparmania

SJP.pl

Jeżatka (Atherurus) – rodzaj ssaków z rodziny jeżozwierzowatych (Hystricidae).

Wikipedia

# jeżątko

młode jeża; mały jeż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. młody jeż

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeż m., jeżyk m., jeżyca ż., jeżyna ż., jeżenie n., jeżówka ż., najeżanie n., najeżenie n., jeżowiec m., Jeżów m., jeżowate nmos., jeżowce nmos., najeżka ż., najeżkowate nmos., jeżowianin m., jeżowianka ż.

czas. jeżyć ndk., najeżać ndk., najeżyć dk.

przym. jeży, jeżynowy, jeżycowy, jeżowcowy, jeżowaty, najeżkowaty, jeżowy

Wiktionary

# jeżaty

podobny do jeża; jeżasty, kolczasty, najeżony

SJP.pl

# jezderkusie

wykrzyknik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ojej, o Boże (okrzyk przestrachu)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jezderkusie, Antek, a po jakiymu ty niy idziesz do jakisik roboty, toby ci i przeca na jakiesik piwo i maluskigo sznapsa stykło?

Wiktionary

# jezdnia

droga przeznaczona dla pojazdów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) część ulicy przeznaczona do ruchu pojazdów

Wiktionary

Jezdnia – część drogi przeznaczona do ruchu pojazdów, składająca się z pasa albo pasów ruchu, z wyjątkiem torowiska wydzielonego z jezdni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do wyrównywania asfaltu na jezdni używa się walców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛzdʲɲa, AS: i ̯ezdʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeździectwo n., jeździec m., jezdny mos., jeżdżenie n., jechanie n., przejazd mrz., Przejazd mrz.

czas. przyjeżdżać, zjeżdżać, jeździć ndk., jechać ndk.

przym. jezdniowy, jezdny

Wiktionary

# jezdniowy

przymiotnik od: jezdnia

SJP.pl

# jezdny

1. przeznaczony do jazdy;
2. jadący na koniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. jeździec konny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛzdnɨ, AS: i ̯ezdny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przejażdżka ż., jezdnia ż., jeźdźczyni ż., zajezdnia ż., Przejazd mrz., przejazd mrz.

czas. zjeżdżać

przym. jeździecki, zjazdowy

Wiktionary

# jeźdz.

skrót od: jeździectwo, jeździecki

SJP.pl

# jeżdżać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Poznań. jeździć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeżdżenie n.

czas. jeździć

Wiktionary

# jeźdźczyni

→ jeździec; dżokejka, amazonka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. rzad. osoba płci żeńskiej jeżdżąca na jakimś zwierzęciu wierzchowym, uprawiająca jazdę konną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wtedy uda, piersi, ramiona jeźdźczyni harmonijnie z ruchami konia unosiły się, opadały i ciągnęły na siodle.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇ɕt͡ɕˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: i ̯ėśćčỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeździectwo n.

:: fm. jeździec mos.

czas. przyjeżdżać, jechać, jeździć ndk.

przym. jeździecki

przysł. jeździecko

wykrz. jazda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) amazonka

Wiktionary

# jeżdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jeździć.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeżdżenie mercedesem jest synonimem bogactwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛʒˈd͡ʒɛ̃ɲɛ, AS: i ̯ežǯẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jeżdżać, jeździć ndk.

rzecz. jeźdźczyni ż., jazda ż., jeździec m., ujeżdżanie n., jezdnia ż.

przym. jeździecki, zjazdowy

wykrz. jazda

Wiktionary

# jeździć

1. przebywać (stale, lub od czasu do czasu) odległość jakimkolwiek środkiem lokomocji; podróżować, udawać się dokądś;
2. przenośnie: wodzić, przesuwać, np. jeździć piórem po papierze;
3. przenośnie: ślizgać się, suwać się, np. buty jeżdżą po nogach;
4. umieć posługiwać się jakimś środkiem lokomocji, np. świetnie jeździć na rowerze;
5. o środkach lokomocji, pojazdach: kursować, być w ruchu

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przenosić się z miejsca na miejsce środkiem lokomocji

(1.2) poruszać się na grzbiecie konia

(1.3) o pojazdach: kursować tą samą trasą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Autobus jeździ codziennie tą samą trasą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ʑd͡ʑit͡ɕ, AS: i ̯ėźʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jazda ż., jezdnia ż., jeździectwo n., jeździec m., jeźdźczyni ż., jeżdżenie n., podjazd mrz., pojazd mrz., wyjazd m.

czas. jechać, jeżdżać

przym. jeździecki, zjazdowy

wykrz. jazda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podróżować

Wiktionary

# jeździec

człowiek jeżdżący wierzchem na zwierzęciu wierzchowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jeźdz. osoba jeżdżąca wierzchem na zwierzęciu wierzchowym;

(1.2) środ. sport. kolarz

Wiktionary

Jeździec – człowiek kierujący zwierzęciem (najczęściej koniem, także wielbłądem, osłem, mułem i innymi), na którym jedzie wierzchem.

W niektórych sytuacjach stosuje się inne określenia: np. jeździec – kobieta to amazonka, jeździec na słoniu to kornak, jeździec na wyścigach koni to dżokej, a jeździec cyrkowy to woltyżer.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Adam jest bardzo doświadczonym jeźdźcem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̇ʑd͡ʑɛt͡s, AS: i ̯ėźʒ́ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeżdżenie n., jazda ż., ujeżdżanie n., ujeżdżenie n., jeździectwo n.

:: fż. jeźdźczyni ż.

czas. przyjeżdżać, jeździć ndk., jechać ndk.

przym. jeździecki

wykrz. jazda

Wiktionary

# jeździecki

przymiotnik od: jeździec

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jeździectwem, dotyczący jeździectwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeździectwo n., jeździec mos., jeźdźczyni ż., najeźdźca mos., jazda ż., jeżdżenie n., jezdny mos.

czas. jeździć ndk., jechać ndk., pojechać dk., najechać dk.

przym. jezdny

wykrz. jazda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hippiczny, hipiczny

Wiktionary

# jeździectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. dyscyplina sportu konnego z wyjątkiem wyścigów konnych

(1.2) sport. ogół sportowców uprawiających jeździectwo (1.1)

Wiktionary

Jeździectwo – wszystkie konkurencje sportów konnych wraz z powożeniem.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. jeździec mos., jeźdźczyni ż., jezdnia ż.

czas. jeździć ndk.

przym. jeździecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hippika, hipika

Wiktionary

# jeździk

pojazd dla dziecka w postaci zabawki edukacyjnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czterokołowa zabawka do jeżdżenia dla małych dzieci, przypominająca rowerek lub samochodzik

Wiktionary

# jeżeli

spójnik wprowadzający zdanie podrzędne warunkowe; jeśli

SJP.pl

spójnik

(1.1) …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli rzeczywiście Ziemia jest kulą, to ludzie mieszkający w Australii powinni spaść w otchłań piekielną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈʒɛlʲi, AS: i ̯eželʹi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) = jeśli, reg. śl. jesi., reg. śl. kie., reg. śl. kiej.; gdy

Wiktionary

# jeżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jeżyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jeżyć

rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary

# jeżewice

2 miejscowości w Polsce:

- Jeżewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn
- Jeżewice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn

inne:

- Jeżewice – przystanek kolejowy

Wikipedia

# jeżewo

nazwa wielu miejscowości w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Jeżewo – część wsi Tłuchowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Tłuchowo
- Jeżewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
- Jeżewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn
- Jeżewo – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Jeżewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Nowy Duninów
- Jeżewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Płońsk
- Jeżewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
- Jeżewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
- Jeżewo – osada leśna wsi Wiele w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin
- Jeżewo – osada wsi Rozłazino w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce
- Jeżewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
- Jeżewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Borek Wielkopolski
- Jeżewo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Jeżewo – dawna kolonia w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż

Wikipedia

# jeżewski

przymiotnik od: Jeżewo

SJP.pl

- Jeżewski – herb szlachecki

osoby noszące nazwisko Jeżewski:

- Aleksander Jeżewski (1843–1912) – ziemianin, powstaniec styczniowy
- Alfons Jeżewski (1914–1983) – kajakarz
- Dominik Witke-Jeżewski (1862–1944) – ziemianin
- Ignacy Jeżewski – generał
- Kazimierz Jeżewski (1877–1948) – pedagog
- Krzysztof Andrzej Jeżewski (ur. 1939) – poeta
- Mieczysław Jeżewski (1890–1971) – fizyk
- Stanisław Jeżewski (1898–1989) – działacz
- Tomasz Jeżewski (ur. 1985) – piłkarz
- Zbigniew Jeżewski (1921–1997) – pianista

Wikipedia

# jezierna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie położone w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Jezierna (ukr. Озерна, Ozerna) – wieś (dawniej miasteczko) na Ukrainie w rejonie tarnopolskim obwodzie tarnopolskim. W 2001 roku liczyła 3615 mieszkańców.

Od XIX w. znajduje się tu stacja kolejowa Jezierna, położona na linii Tarnopol – Lwów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jezierneński

rzecz. jeziorko n., jezioro n.

Wiktionary

# jezierski

przymiotnik od: Jeziorsko, Jeziora Wielkie

SJP.pl

- Adam Jezierski (ur. 1948) – polski chemik, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego od 1 września 2016
- Adam Jezierski (ur. 1990) – hiszpański aktor
- Andrzej Jezierski (ur. 1938) – polski koszykarz występujący na pozycji rozgrywającego, wielokrotny medalista mistrzostw Polski
- Antoni Jezierski (1859–1939) – malarz polski
- Bogdan Jezierski (1925–2021) – polski architekt i urbanista
- Bohdan Jan Jezierski (1929–2015) – polski architekt i urbanista
- Czesław Jezierski (ur. 1939) – doktor rehabilitacji, fizjoterapeuta, nauczyciel akademicki
- Dariusz Jezierski (ur. 1961) – polski łyżwiarz szybki
- Dariusz Jezierski (ur. 1965) – polski strażak
- Edward Jezierski (1948–2022) – polski specjalista w dziedzinie automatyce i robotyce, profesor Politechniki Łódzkiej
- Elżbieta Jezierska-Ziemkiewicz (ur. 1941) – polska programistka
- Ewa (imię zakonne Józefa) Jezierska (1935–2018) – polska zakonnica, urszulanka Unii Rzymskiej (OSU), biblistka, pierwsza w Polsce kobieta z tytułem profesora nauk teologicznych
- Feliks Jezierski – podporucznik strzelców sandomierskich, uczestnik powstania listopadowego
- Franciszek Salezy Jezierski (1740–1791) – duchowny, kaznodzieja, powieściopisarz, publicysta polityczny i działacz społeczno-oświatowy okresu oświecenia
- Henryk Jezierski (ur. 1955) – polski geolog (hydrogeolog), od 2007 do 2011 podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska i główny geolog kraju
- Jacek Jezierski (1722–1805) – polski szlachcic, kasztelan łukowski
- Jacek Jezierski (ur. 1949) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny elbląski
- Jacek Jezierski (ur. 1958) – polski urzędnik państwowy, prezes Najwyższej Izby Kontroli
- Jan Nepomucen Jezierski (1786–1858) – polski żołnierz, poseł na Sejm Królestwa Polskiego
- Janina Jezierska (1945–2024) – doktor habilitowany sztuki, specjalistka w zakresie architektury wnętrz i wzornictwa przemysłowego
- Jerzy Jezierski (ur. 1951) – polski matematyk
- Józef Jezierski (1929–2011) – polski uczony, prof. dr hab. inż., związany m.in. z Politechniką Warszawską oraz Politechniką Radomską
- Kazimierz Jezierski (ur. 1946) – polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII i IX kadencji
- Konstanty Jezierski (zm. 1 września 1939) – starszy strzelec Wojska Polskiego, członek załogi Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte w wojnie obronnej 1939 roku. Był prawdopodobnie pierwszą ofiarą drugiej wojny światowej
- Maria Jezierska-Madziar (1940–2012) – polska hydrobiolożka i ichtiolożka
- Leon Jezierski (ur. 1915, zm. ?) – polski księgowy i działacz polityczny, poseł na Sejm III kadencji (1961–1965)
- Leszek Jezierski (1929–2008) – polski piłkarz i trener sportowy, reprezentant Polski w piłce nożnej
- Piotr Jezierski herbu Prus II – szambelan królewski w 1791 roku, wojski większy łukowski w latach 1789–1790, miecznik łukowski w latach 1780–1788, wojski mniejszy łukowski w latach 1778–1780, skarbnik łukowski w latach 1780–1781, konsyliarz konfederacji targowickiej ziemi warszawskiej
- Remigiusz Jezierski (ur. 1976) – polski piłkarz; po sezonie 2010/11 zakończył karierę, komentator meczów ligi polskiej w telewizji Canal+
- Romuald Jezierski (1929–1985) – działacz partyjny i nauczyciel akademicki, wiceminister
- Stanisław Rajmund Jezierski (1698–ok. 1782) – polski biskup rzymskokatolicki, dominikanin, biskup bakowski
- Zygmunt Jezierski pseud. Jastrząb, Orzeł (1925–1949) – polski działacz powojennego podziemia antykomunistycznego, porucznik Narodowych Sił Zbrojnych

Wikipedia

# jezierza

roślina z rodziny jezierzowatych

SJP.pl

Jezierza (Najas L.) – rodzaj roślin wodnych z rodziny żabiściekowatych (Hydrocharitaceae), w dawniejszych systemach wyłączany zwykle w odrębną rodzinę jezierzowatych (Najadaceae). Obejmuje 39 gatunków występujących na całym świecie poza obszarami okołobiegunowymi. W Europie występują cztery gatunki rodzime i dwa naturalizowane. Wszystkie gatunki europejskie należą także do flory Polski, aczkolwiek jezierza giętka N. flexilis ma już status gatunku wymarłego w kraju. Wciąż występują: jezierza morska Najas marina, jezierza mniejsza N. minor i jezierza większa N. major.

Wikipedia

# jezierzowate

rodzina roślin wodnych

SJP.pl

Jezierzowate (Najadaceae Juss.) – rodzina roślin z klasy jednoliściennych (Najadaceae Juss.) wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych. W nowszych klasyfikacjach (system APG II z 2003, Angiosperm Phylogeny Website) ta grupa roślin włączana jest do rodziny żabiściekowatych.

Wikipedia

# jezierzowaty

o cechach jezierzowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# jezierzowce

rząd roślin okrytonasiennych z klasy jednoliściennych; Najadales

SJP.pl

# jezierzowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z klasy jednoliściennych

SJP.pl

# jezierzyce

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Jezierzyce – część miasta Szczecin
- Jezierzyce – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
- Jezierzyce – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
- Jezierzyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
- Jezierzyce – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława
- Jezierzyce – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz
- Jezierzyce – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Rąbino

Wikipedia

# jeziorak

jezioro w Polsce, na północ od Iławy

SJP.pl

Jezioro Jeziorak, Jeziorak Duży (dawniej Gizerek, Jezierzyce, niem. Geserich See) – jezioro rynnowe w Polsce, położone w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w granicach administracyjnych Iławy, gminy wiejskiej Iława i gminy miejsko-wiejskiej Zalewo.

Jeziorak jest najdłuższym oraz szóstym pod względem powierzchni jeziorem w Polsce.

Wikipedia

# jezioranianin

mieszkaniec Jezioran (miasta w Polsce); jezioranin

SJP.pl

# jezioranianka

mieszkanka Jezioran (miasta w Polsce); jezioranka

SJP.pl

# jezioranin

mieszkaniec Jezioran (miasta w Polsce); jezioranianin

SJP.pl

# jezioranka

mieszkanka Jezioran (miasta w Polsce); jezioranianka

SJP.pl

# jeziorański

przymiotnik od: Jeziorany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jezioranami, dotyczący Jezioran

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Jeziorański – polski generał
- Jan Jeziorański – polski urzędnik i polityk
- Jan Nowak-Jeziorański – polski polityk, politolog, działacz społeczny, dziennikarz, wojskowy

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Jeziorany nmos., jezioranianin m., jezioranianka ż.

Wiktionary

# jeziorany

mieszkaniec Jezioran (miasta w Polsce); jezioranianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jeziorany (dawniej Zybork, niem. Seeburg) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, nad rzeką Symsarną, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jeziorany. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛ̇ʑɔˈrãnɨ, AS: i ̯ėźorãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezioranianin m., jezioranianka ż., jezioro n., jeziorko n.

przym. jeziorański

Wiktionary

# jeziorek

niewielkie jezioro

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Jeziorek – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mrozy
- Jeziorek – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Szudziałowo

Miejscowości na Białorusi:

- Jeziorek – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Gudogaje.

Wikipedia

# jeziorka

niewielkie jezioro

SJP.pl

- Jeziorka – rzeka w Polsce, dopływ Wisły
- Jeziorka – rzeka w Polsce, dopływ Odry
- Jeziorka – miejscowość w województwie pomorskim, powiecie słupskim, gminie Damnica
- Jeziorka – gromada
- Jeziorka Duszatyńskie
- Jeziórka – do 1996 Jeziorka

Wikipedia

# jeziorko

niewielkie jezioro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zdrobn. od: jezioro

(1.2) niewielkie jezioro

Wiktionary

## W Polsce

Województwo łódzkie

- Jeziorko – wieś w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
- Jeziorko – wieś w pow. łódzki wschodnim, w gminie Koluszki
- Jeziorko – wieś w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
- Jeziorko – część wsi Okręglica w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
- Jeziorko – wieś w gminie Mokrsko
- Jeziorko – wieś w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
- Jeziorko – wieś w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Caluteńki weekendzik spędziliśmy ze Stasiem nad jeziorkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈʑɔrkɔ, AS: i ̯ėźorko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezioro n., pojezierze n., jezierzyca ż., jezierza ż., Jeziorany nmos., Jezierna ż., Jeziorzany nmos., Jeziorzec m., Jeziorak m., jeziorowiec m., jeziorzysko n., pojezierze n.

przym. jeziorowy, jeziorny, przyjeziorny, wokółjeziorny, jeziorzysty, jeziorkowy

Wiktionary

# jeziorkowy

→ jeziorko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący jeziorka

Wiktionary

#### Patrz:

jeziorko

#### Powiązane:

rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n.

przym. jeziorny

Wiktionary

# jeziorna

→ jezioro; jeziorowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Nowa Sól

(1.2) geogr. wieś w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Galewice

(1.3) geogr. wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo

(1.4) geogr. hist. byłe miasto dawnego województwa warszawskiego; obecnie Konstancin-Jeziorna

(1.5) geogr. hist. dawna wieś gminna w powiecie wasylkowskim na Ukrainie

(1.6) geogr. hydron. rzeka na Pojezierzu Lubuskim, lewy dopływ Obry

(1.7) geogr. hydron. strumień w Puszczy Bukowej, dopływ Regalicy

(1.8) geogr. hydron. struga, dopływ Złotnicy

Wiktionary

## W Polsce

Miejscowości i ich integralne części

- Jeziorna – część miasta, dzielnica Konstancina-Jeziorny, do 1969 miasto
- Jeziorna – osiedle w Ełku
- Jeziorna – osiedle w Piotrkowie Trybunalskim
- Jeziorna – dzielnica Siewierza
- Jeziorna – osada leśna wsi Okoniny, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Śliwice
- Jeziorna – wieś w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Nowa Sól
- Jeziorna – wieś w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Galewice
- Jeziorna – część wsi Borsk, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin
- Jeziorna – część wsi Węgle-Żukowo, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Markusy
- Jeziorna – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Folwark w Jeziornej założono prawdopodobnie na początku XVIII w..

Wiktionary

# jeziornica

rodzaj chrząszcza z rodziny stonkowatych

SJP.pl

Jeziornica (Oziernica, daw. Jeziernica, biał. Азярніца) – wieś (dawniej miasteczko) na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie słonimskim.

Znajduje tu się parafialna cerkiew prawosławna pw. św. Mikołaja Cudotwórcy, a także stacja kolejowa Jeziornica, położona na linii Baranowicze – Wołkowysk.

Wikipedia

# jeziorność

Jeziorność – stosunek powierzchni jezior do ogólnej powierzchni analizowanego obszaru. Wskaźnik ten podawany jest w procentach.

W ujęciu kartograficznym oblicza się odsetek jezior w polach podstawowych, najczęściej w kwadratach o boku 10 km. Obliczony wskaźnik stanowi następnie podstawę do interpolacji.

Wikipedia

# jeziorny

→ jezioro; jeziorowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jeziorem, dotyczący jeziora, pochodzący z jeziora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n., Jeziorak m.

przym. jeziorkowy, jeziorowy

Wiktionary

# jezioro

naturalny śródlądowy zbiornik wodny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. hydrol. śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

(1.2) książk. przen. ogromna ilość czegoś

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Mazurach znajduje się wiele jezior polodowcowych.

(1.2) Wypiła jezioro kawy i zażyła chyba z tonę psychotropów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛ̇ˈʑɔrɔ, AS: i ̯ėźoro

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pojezierze n., jezierzyca ż., jezierza ż., Jeziorany nmos., Jezierna ż., Jeziorzany nmos., Jeziorzec m., Jeziorak m., jeziorowiec m., jeziero n.

:: zdrobn. jeziorko n.

:: zgrub. jeziorzysko n.

przym. jeziorowy, jeziorny, przyjeziorny, wokółjeziorny, jeziorzysty, jeziorkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. jeziero

(1.2) morze

Wiktionary

# jeziorowiec

koszykarz z zespołu Los Angeles Lakers

SJP.pl

Jeziorowiec – statek handlowy przeznaczony do uprawiania żeglugi między portami znajdującymi się na brzegach Drogi Wodnej Świętego Wawrzyńca i Wielkich Jezior w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Różni się od statków pełnomorskich pewnymi cechami konstrukcyjnymi, przede wszystkim ograniczeniem szerokości i zanurzenia. Najczęściej są to masowce.

Wikipedia

# jeziorowski

nazwisko

SJP.pl

# jeziorowy

→ jezioro; jeziorny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jeziorem, dotyczący jeziora

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Populacje jeziorowe strzelby zazwyczaj trą się w dopływach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n.

przym. jeziorny

Wiktionary

# jeziorski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Jeziorski – polski lotnik
- Bartłomiej Jeziorski – polski hokeista
- Bogumił Jeziorski – polski chemik
- Franciszek Jeziorski – polski urzędnik i polityk
- Krzysztof Jeziorski – polski lekarz
- Marek Jeziorski – polski urzędnik dyplomata

Wikipedia

# jeziorsko

wieś w Polsce

SJP.pl

Jeziorsko – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Warta. Miejscowość położona na trasie z Sieradza do Turku (DK83), na skraju doliny Warty nad zbiornikiem Jeziorsko.

Do 1937 r. siedziba gminy Ostrów Wartski, a w latach 1937–1954 gminy Jeziorsko. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jeziorsko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# jeziorzański

przymiotnik od: Jeziorzany

SJP.pl

# jeziorzany

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Jeziorzany – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Jeziorzany
- Jeziorzany – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
- Jeziorzany – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn

Wikipedia

# jeziorzysko

1. zgrubienie od: jezioro;
2. miejsce, gdzie były lub są jeziora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od: jezioro

(1.2) geogr. hydrol. błotne jezioro dużych rozmiarów zarastające roślinnością

(1.3) geogr. hydrol. ekol. miejsce gdzie są lub były jeziora

Wiktionary

Jeziorzysko – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie świsłockim, w sielsowiecie Werdomicze. Leżała około 2 km na północ od Ogrodnik.

W dwudziestoleciu międzywojennym miejscowość leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Świsłocz. 16 października 1933 utworzyła gromadę Jeziorzysko w gminie Świsłocz. Po II wojnie światowej weszła w struktury ZSRR.

Obecnie po miejscowości nie pozostało nic.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) W ciągu długich stuleci ten to kożuch torfowy tamował bieg swobodny chylońskiego potoku. Wsysając w siebie wody słodkie rósł szybko, coraz wyżej, aż do dziewięciometrowej grubości. Nie doschnięte jeziorzysko pomorskie zamieniło się w mokre torfowie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezioro n., pojezierze n., jezierzyca ż., jezierza ż., jeziero n., jeziorko n.

przym. jeziorowy, jeziorny, przyjeziorny, wokółjeziorny, jeziorzysty, jeziorkowy

Wiktionary

# jeziorzysty

obfitujący w jeziora, pełen jezior

SJP.pl

# jeznach

nazwisko

SJP.pl

# jeżogłówka

roślina z rodziny jeżogłówkowatych, o kwiatach pozbawionych okwiatu, rosnąca zwykle w okolicy zbiorników wodnych

SJP.pl

Wikipedia

# jeżogłówkowate

rodzina roślin kwiatowych, wodnych i błotnych

SJP.pl

Jeżogłówkowate (Sparganiaceae F. Rudolphi) – rodzina roślin jednoliściennych wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych (m.in. system Cronquista z 1981, system Reveala z lat 1994-1999 i 2007). W każdym wypadku takson miał charakter monotypowy – zawierał jeden rodzaj – jeżogłówka (Sparganium L.). W ujęciu Angiosperm Phylogeny Website oraz systemów publikowanych przez Angiosperm Phylogeny Group należące tu rośliny włączane są do rodziny pałkowate Typhaceae.

Wikipedia

# jeżogłówkowaty

o cechach jeżogłówkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# jeżokrab

gatunek kraba; maja; pająk morski

SJP.pl

Jeżokrab (Lithodes maja pisane też Lithodes maia) – gatunek stawonoga z rodziny krabonowatych Lithodidae zaliczanej do dziesięcionogów miękkoodwłokowych (Anomura).

Wikipedia

# jeżolist

jeżolist zwyczajny - gatunek mchu z rodziny białozębowatych

SJP.pl

# jęzor

1. duży język;
2. jęzor lodowcowy - wydłużona, dolna część lodowca górskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. od: język

(1.2) geogr. wydłużona, dolna część lodowca, gdzie przeważa proces ablacji

(1.3) geogr. niewielki, wąski występ czoła lodowca lub lądolodu, wystający poza linię brzegową na jeziorze lub oceanie

Wiktionary

Jęzor – południowa, historyczna dzielnica Sosnowca. Graniczy od południowego wschodu z Jaworznem (do którego do 1953 roku należał), od północy z Niwką a od zachodu z Modrzejowem i Mysłowicami. Linia podziału z Niwką i Modrzejowem przebiega wzdłuż rzeki Biała Przemsza, a granicę z Mysłowicami tworzy rzeka Przemsza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Honorata przyleciala do mnie przed obiadem z takim jęzorem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. język m., języczek m., językowiec m., języcznik m., języczka ż., języczkowate n.

:: zdrobn. jęzorek m.

przym. językowy, języczkowaty

temsłow. -języczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ozór

(1.2) jęzor lodowcowy, język lodowcowy

(1.3) jęzor lodowcowy, język lodowcowy

Wiktionary

# jęzorek

języczek, ozorek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: jęzor

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Robiąc zdjęcie Burkowi, uwieczniliśmy też jego różowy jęzorek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. język m., jęzor m.

Wiktionary

# jeżoryb

tropikalna ryba morska z rzędu najeżkokształtnych; rybojeż; jeżówka; najeżka; diodon

SJP.pl

# jeżoskórka

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych

SJP.pl

Echinoderma (Locq. ex Bon) Bon (jeżoskórka) – rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).

Wikipedia

# jeżów

1. ssak o ciele pokrytym kolcami;
2. potocznie: włosy krótko przycięte, sterczące do góry

SJP.pl

Wikipedia

# jeżować

przygotowywać glebę za pomocą jeża (rodzaj brony)

SJP.pl

# jeżowate

rodzina ssaków o ciele pokrytym igłami, owadożernych, zamieszkujących Afrykę, Europę i Azję

SJP.pl

Jeżowate (Erinaceidae) – rodzina ssaków łożyskowych zaliczana do rzędu owadożerów (Eulipotyphla).

Wikipedia

# jeżowaty

1. o cechach jeżowatych (rodzina ssaków);
2. przypominający jeża, nastroszony, kłujący

SJP.pl

# jeżowianin

mieszkaniec Jeżowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jeżowianka

mieszkaniec Jeżowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# jeżowiec

przedstawiciel gromady jeżowców (Echinoidea), przydennych zwierząt morskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Echinoidea|ref=tak. morskie zwierzę należące do szkarłupni;

Wiktionary

- Jeżowce (Echinoidea) – morskie zwierzęta należące do szkarłupni
- Jeżowiec – wieś w woj. świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Kluczewsko

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary

# jeżówka

1. tropikalna ryba morska z rzędu najeżkokształtnych; diodon; najeżka; jeżoryb; rybojeż;
2. roślina lecznicza z rodziny astrowatych; echinacea

SJP.pl

- jeżówka – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
- jeżówka (Diodon hystrix) – gatunek ryby z rodziny najeżkowatych

W Polsce

- Jeżówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Jeżówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Sochaczew
- Jeżówka – dawna wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Nowogard

Wikipedia

# jeżownica

rodzaj gryzoni z rodziny ursonowatych; koendu, kuandu, igłozwierz

SJP.pl

# jeżowski

przymiotnik od: Jeżowe, Jeżów, Jeżów Sudecki

SJP.pl

# jeżowszczyzna

szczytowy okres stalinowskiej wielkiej czystki (od nazwiska komisarza spraw wewnętrznych N. Jeżowa)

SJP.pl

Wielki terror (również wielka czystka, jeżowszczyzna) – okres w historii ZSRR szczególnego nasilenia terroru policyjnego NKWD w latach 30. XX wieku. W efekcie zaplanowanych i zorganizowanych represji zamordowano miliony niewinnych ludzi, a także prawie wszystkich działaczy partii leninowskiej, wysokich oficerów Armii Czerwonej oraz NKWD. Za jego początek uważane jest zabójstwo Siergieja Kirowa w grudniu 1934, a koniec najczęściej datowany na 1939 r.

Wikipedia

# jeżowy

przymiotnik od: jeż

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) taki, który należy do jeża

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla jeża, mający cechy jeża

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈʒɔvɨ, AS: i ̯ežovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeżątko n., jeż mzw., jeżyca ż.

Wiktionary

# jeżozwierz

gatunek roślinożernego ssaka z rodziny o tej samej nazwie, z rzędu gryzoni, którego przednią część ciała pokrywają długie, białe, szczecinowate włosy, a grzbiet i ogon grube kolce ubarwione w czarno-białe poprzeczne pasy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Hystrix|Linnaeus|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny jeżozwierzowatych, których tułów pokryty jest długimi kolcami;

(1.2) zool. gryzoń z rodzaju jeżozwierzy (1.1)

Wiktionary

Jeżozwierz (Hystrix) – rodzaj ssaków z rodziny jeżozwierzowatych (Hystricidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Gerda pamiętała jeszcze, jakie wielkie i kunsztowne wydawały jej się płatki wtedy, gdy je oglądała przez powiększające szkło, ale tu były jeszcze o wiele większe i bardziej przerażające; były żywe, stanowiły przednią straż Królowej Śniegu; miały najdziwniejsze kształty; niektóre wyglądały jak szkaradne, wielkie jeżozwierze, inne jak sploty wężów, wysuwających głowy, a znowu inne — jak małe, grube niedźwiedzie o nastroszonej sierści, wszystkie były oślepiająco białe, wszystkie były żywymi płatkami śniegu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈʒɔzvʲjɛʃ, AS: i ̯ežozvʹi ̯eš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeżozwierzowate nmos.

Wiktionary

# jeżozwierze

gatunek roślinożernego ssaka z rodziny o tej samej nazwie, z rzędu gryzoni, którego przednią część ciała pokrywają długie, białe, szczecinowate włosy, a grzbiet i ogon grube kolce ubarwione w czarno-białe poprzeczne pasy

SJP.pl

Jeżozwierzowate jeżozwierze (Hystricidae) – rodzina ssaków z infrarzędu jeżozwierzokształtnych (Hystricognathi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia). Największym z gatunków jeżozwierzy jest żyjący także w południowej Europie jeżozwierz afrykański (Hystrix cristata). Niekiedy błędnie nazwą „jeżozwierz” określa się żyjące w Ameryce ursony.

Wikipedia

# jeżozwierzowate

o cechach jeżozwierzowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Hystricidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków lądowych z rzędu gryzoni;

Wiktionary

Jeżozwierzowate jeżozwierze (Hystricidae) – rodzina ssaków z infrarzędu jeżozwierzokształtnych (Hystricognathi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia). Największym z gatunków jeżozwierzy jest żyjący także w południowej Europie jeżozwierz afrykański (Hystrix cristata). Niekiedy błędnie nazwą „jeżozwierz” określa się żyjące w Ameryce ursony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Grzbiet jeżozwierzowatych pokrywają kolce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeżozwierz mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. jeżozwierze

Wiktionary

# jeżozwierzowaty

o cechach jeżozwierzowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

# jeżozwierzowce

podrząd ssaków z rzędu gryzoni

SJP.pl

Jeżozwierzowce (Hystricomorpha) – podrząd ssaków z rzędu gryzoni (Rodentia).

Wikipedia

# jezu

wykrzyknienie wyrażające różne stany emocjonalne; Boże, Chryste

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. wyraża zdenerwowanie, zdziwienie lub przerażenie

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: Jezus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jezu! Ile razy mam ci tłumaczyć?!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jezus mos.

wykrz. Jezus

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Boże, Boże święty, Jezus Maria, Matko Boska, Matko święta, mój Boże, o Boże, wielki Boże

Wiktionary

# jezuici

1. członek Towarzystwa Jezusowego, zgromadzenia zakonnego założonego przez Ignacego Loyolę w celu walki z reformacją i obrony papiestwa;
2. przenośne: człowiek przebiegły, obłudny; intrygant

SJP.pl

Wikipedia

# jezuicki

odnoszący się do jezuity, właściwy jezuitom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący zakonu jezuitów albo członka tego zakonu

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. przen. postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezuita m., jezuityzm m., Jezus m., Jezusek m.

przym. jezusowy, Jezusowy

przysł. jezuicko, po jezuicku

wykrz. Jezus

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) obłudny, dwulicowy, fałszywy, faryzejski, faryzeuszowski, nieszczery, perfidny, przewrotny, zakłamany

Wiktionary

# jezuita

1. członek Towarzystwa Jezusowego, zgromadzenia zakonnego założonego przez Ignacego Loyolę w celu walki z reformacją i obrony papiestwa;
2. przenośne: człowiek przebiegły, obłudny; intrygant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;

(1.2) książk. przen. człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przeszłości mieścił się w tym budynku zakon jezuitów.

(1.1) Ludmiła zna trzech zakonników: karmelitę, jezuitę i franciszkanina.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jezus m., Jezusek m., jezuityzm m.

:: fż. jezuitka ż.

przym. jezuicki, jezusowy, Jezusowy, pojezuicki, jezuitkowy

przysł. jezuicko, po jezuicku

wykrz. Jezus

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. lojolita

(1.2) obłudnik, hipokryta, intrygant, dwulicowiec, farbowany lis, wilk w owczej skórze / wilk w jagnięcej skórze, faryzeusz, tartuffe; pot. fałszywiec

Wiktionary

# jezuitka

→ jezuita

SJP.pl

Jezuitka (lit. Jezavitiškės) − wieś na Litwie, w rejonie solecznickim, 1 km na północ od Turgieli, zamieszkana przez 35 ludzi. Przed II wojną światową w Polsce, w powiecie wileńsko-trockim województwa wileńskiego.

Wikipedia

#### Patrz:

jezuita

# jezuityzm

1. sposób postępowania charakterystyczny dla jezuitów (zakonników);
2. przenośne: obłuda, przewrotność, perfidia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zakłamany i przewrotny sposób postępowania przypisywany jezuitom

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezuita m., Jezus mos., Jezusek mos.

przym. jezuicki

przysł. jezuicko, po jezuicku

wykrz. Jezus

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) makiawelizm, perfidia, przewrotność, podstępność, obłuda, dwulicowość, fałszywość, faryzejstwo, faryzeizm, faryzeuszostwo, nieszczerość, zakłamanie

Wiktionary

# jezuniek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gwara. zdrobn. od: Jezus

(1.2) gwara. pieszcz. rel. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Śpij, Jezuńku, śpij do ranka, / ciepła wełna u baranka; / idzie białe, małe jagnię, / ogrzać nóżki Tobie pragnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Jezusowy

rzecz. Jezus mos., Jezunio mos., Jezusek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Jezusek, Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezusiczek

Wiktionary

# jezunio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) daw. zdrobn. od: Jezus

(1.2) daw. pieszcz. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Lulajże, Jezuniu, moja perełko, / Lulaj ulubione, me pieścidełko. / Lulajże, Jezuniu, lulajże, lulaj, / A Ty Go Matulu w płaczu utulaj.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jezus mos., Jezusik mos., Jezusek mos., Jezusiczek mos., Jezuniek mos.

wykrz. Jezuniu, Jezus

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jezusik, Jezusek, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary

# jezuniu

wykrzyknik

(1.1) pot. gwara. wyraża zdenerwowanie, zdziwienie, podziw lub przerażenie

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: Jezunio

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jezuniu! Daleko jeszcze?

(1.1) O, Jezuniu!… Jezuniu! — wrzasnęła nagle Magda, zrywając się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jezunio mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Chryste Panie, Chryste

Wiktionary

# jezupol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tyśmienickim, w międzyrzeczu rzek Dniestr i Bystrzyca;

Wiktionary

Jezupol (ukr. Єзупіль; w latach 1939–1991 Żowteń, ukr. Жовтень) – miasteczko (osiedle typu miejskiego) w zachodniej Ukrainie, znajduje się w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim, w międzyrzeczu rzeki Dniestr i jej dopływu Bystrzyca.

Miasteczko liczy sobie ok. 870 gospodarstw (3 tys. mieszkańców).

Znajduje tu się stacja kolejowa Jezupol, położona na linii Lwów – Czerniowce.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jezupolski

Wiktionary

# jezus

Jezus Chrystus - imię Syna Bożego w wyznaniach chrześcijańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. centralna postać chrześcijaństwa;

(1.2) imię|polski|m.;

wykrzyknik

(2.1) M. lub W.: okrzyk wyrażający różne stany i postawy emocjonalne

Wiktionary

Jezus Chrystus (hebr. ‏ישוע המשיח‎, stgr. Ἰησοῦς Χριστός, łac. Iesus Christus; ur. ok. 8–4 p.n.e. w Betlejem, zm. ok. 30 lub 33 n.e. w Jerozolimie) – centralna postać chrześcijaństwa, przez wyznawców uznany Mesjaszem; ważna postać (prorok) w islamie; cieśla i kaznodzieja z rzymskiej prowincji Judea. W wierze Kościoła, wyrażonej w pierwszych credo, uznawany jest za Kyriosa, który zmartwychwstał (por. Rz 10,9), zbawiciela, powszechnego władcę świata i Królestwa niebieskiego, współistotnego Bogu Ojcu syna Boga i człowieka. W oficjalnym wyznaniu wiary Kościoła katolickiego uznawany jest za Syna Bożego Jednorodzonego. Jego narodziny przyjęto za punkt zerowy naszej ery, od którego podaje się liczbę lat.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jezus natomiast udał się na Górę Oliwną, ale o brzasku zjawił się znów w świątyni.

(1.1) O żadnym z proroków Koran nie pisze z taką czcią, jak o Jezusie.

(1.2) Nazywam się Jezus Miguel Brito Garcia i jestem Hiszpanem.

(2.1) O Jezu, zostawiłam w domu włączone żelazko!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛzus, AS: i ̯ezus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezuita mos., jezusowiec m., jezuityzm mrz., jezusowość ż.

:: zdrobn. Jezusek mos., gwara. Jezunio mos., Jezusicek mos.

przym. jezusowy, Jezusowy, jezuicki, przedjezusowy

wykrz. Jezu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jezus Chrystus, Jezus z Nazaretu, Nauczyciel; Isa

(1.2) Jezunio, Jezusik, Jezusek, Jezusiczek, Jezuniek, Jezusicek

(2.1) Jezus Maria!, Jezuniu!, Jezu Chryste!, Chryste!, Chryste Panie!

Wiktionary

# jezusek

mały Jezus; dzieciątko Jezus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Jezus

(1.2) rel. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W dzień Bożego Narodzenia / radość wszelkiego stworzenia, / ptaszki wgórę podlatują, / Jezuskowi przyśpiewują — przyśpiewują.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jezus mos., jezuita mos., jezuityzm mrz., Jezunio mos., Jezusicek mos., Jezusiczek mos., Jezuniek mos.

przym. jezusowy, Jezusowy, Jezuskowy, jezuicki

przysł. jezuicko, po jezuicku

wykrz. Jezus

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary

# jezusicek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gwara. zdrobn. od: Jezus

(1.2) gwara. pieszcz. rel. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale coś widać Pan Jezusicek nie folgował, ino za te grzeszyska chcioł ich pokarać… Za te grzechy… mój Boże, bo se tego aniołka zabroł do swoi chwały… zabroł mój Boze.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Jezusowy

rzecz. Jezus mos., Jezusek mos.

wykrz. Jezus

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Jezusek, Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary

# jezusiczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gwara. zdrobn. od: Jezus

(1.2) gwara. pieszcz. rel. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) A jużta Jezusiczek przenajsłodszy biedoty opuścić nie opuści.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Jezusowy

rzecz. Jezus mos., Jezunio mos., Jezusek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Jezusek, Jezusik, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezuniek

Wiktionary

# jezusik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Jezus

(1.2) pieszcz. rel. Dzieciątko Jezus

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Myślę, że Jezusikowi i Matce w stajence Betleemskiej nie mogło być lepiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Jezusowy

rzecz. Jezus mos., Jezunio mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Jezusek, gwara. Jezunio, Jezusicek, Jezusiczek, Jezuniek

Wiktionary

# jezuskowaty

przenośnie: pobożny, bigoteryjny, dewocyjny

SJP.pl

# jezuskowy

→ jezusek

SJP.pl

#### Patrz:

jezusek

# jezusowy

podobny do Jezusa, taki jak u Jezusa

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jezusa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O Jezusową szatę żołdacy rzucili losy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jezus m., Jezusek m., jezuita m., Jezuniek mos., Jezusik mos., Jezusiczek mos., Jezusicek mos.

wykrz. Jezus

przym. jezuicki, jezusowy, przedjezusowy

Wiktionary

# jeżyć

stroszyć, nastawiać, podnosić (włosy, sierść)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) stroszyć, podnosić (włosy, sierść)

czasownik zwrotny niedokonany jeżyć się

(2.1) wznosić się, sterczeć

(2.2) przen. stawać się nieufnym, przybierać postawę obronną

(2.3) przen. być pełnym czegoś, np. przeszkód, trudności

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) A lis skoczy do lasa, sierść się na nim jeży.

(2.2) Człowiek w pierwszym zetknięciu z kimś lub czymś obcym odczuwa lęk i niepewność, jeży się, pełen czujnej i podejrzliwej nieufności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛʒɨt͡ɕ, AS: i ̯ežyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeżątko n., jeż m., jeżenie n., najeżenie n., jeżyca ż.

czas. najeżyć dk.

przym. najeżony

Wiktionary

# jeżyca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica jeża

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Aciphylla|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny selerowatych;

(1.3) bot. roślina z rodzaju jeżyca (1.2)

Wiktionary

Jeżyca, acyfylla (Aciphylla) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Obejmuje 45 gatunków występujących głównie na Nowej Zelandii, poza tym kilka rośnie w Australii. Niektóre gatunki uprawiane jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. jeżyk m., jeżątko n., jeżyna ż., jeżenie n., jeżówka ż., najeżanie n., najeżenie n., jeżowiec m., Jeżów m., jeżowate nmos., jeżowce nmos., najeżka ż., najeżkowate nmos., jeżowianin m., jeżowianka ż.

:: fm. jeż m.

czas. jeżyć ndk., najeżać ndk., najeżyć dk.

przym. jeży, jeżynowy, jeżycowy, jeżowcowy, jeżowaty, najeżkowaty, jeżowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) acyfylla

(1.3) acyfylla

Wiktionary

# jeżyce

dzielnica Poznania

SJP.pl

Jeżyce (dawniej Yssycz, Issyce, Giżyce, Gyżyce, Iżyce, Jerzyce; niem. Jersitz) – część miasta Poznania i jednocześnie obszar w Systemie Informacji Miejskiej, a również osiedle samorządowe.

Wikipedia

# jeżycki

przymiotnik od: Jeżyce

SJP.pl

# języczek

zdrobnienie od: język

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zdrobn. od: język

(1.2) anat. u ssaków: wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego;

(1.3) bot. błoniasty twór występujący u niektórych roślin;

(1.4) ent. element narządów gębowych owadów

(1.5) icht. gatunek ryby, nazwa systematyczna|Achirus achirus|ref=tak.

(1.6) icht. gatunek ryby, nazwa systematyczna|Cynoglossus senegalensis.

(1.7) nazwa systematyczna|Arrhenia|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny gąskowatych

(1.8) icht. zob. języczek słodkowodny.

Wiktionary

- języczek (łac. ligula) – błoniasty twór występujący u niektórych roślin
- języczek (łac. glossa, ligula) – element narządów gębowych owadów
- języczek (łac. uvula) – wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego
- języczek (łac. Arrhenia) – rodzaj grzybów
- 2 gatunki ryb:
  - Achirus achirus – języczek
  - Cynoglossus senegalensis – języczek

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Nie pokazuj języczka!

  (1.2) Języczek jest niezbędny do mowy.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. język m., jęzor mrz., przejęzyczenie n.

  przym. językowy, języczkowy, języczkowaty

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.3) języczek liściowy

  Wiktionary

# języczka

rodzaj bylin z rodziny astrowatych

SJP.pl

Języczka (Ligularia Cass.) – rodzaj bylin z rodziny astrowatych. Należy do niego ok. 150 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Europę Środkową i Wschodnią oraz rozległe obszary Azji (bez jej południowych krańców). Centrum zróżnicowania stanowią Chiny, gdzie rosną 123 gatunki, w tym 89 endemitów. W Europie rosną dwa gatunki, z czego jeden rośnie jako rodzimy także w Polsce – języczka syberyjska L. sibirica. Rośliny te zasiedlają zwykle wilgotne lasy, często rosną nad strumieniami.

Wikipedia

# języczkokwiatowe

podrodzina roślin z rodziny astrowatych; Lactucoideae

SJP.pl

# języczkokwiatowy

o cechach języczkokwiatowych (podrodzina roślin)

SJP.pl

# języczkowaty

przypominający kształtem języczek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający języczek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. języczek, języczkowate, jęzor, język

przym. języczkowy, językowy

Wiktionary

# języczkowy

przymiotnik od: języczek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kształt języczka

(1.2) związany z języczkiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. języczek m.

przym. języczkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) uwularny

Wiktionary

# języcznik

1. rodzaj paproci z rodziny zanokcicowatych; skolopendrium, stonogowiec;
2. rodzaj nietoperza z rodziny rudawkowatych

SJP.pl

Wikipedia

# języcznikowate

rodzina paprotników

SJP.pl

# języczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) daw. niepowściągliwy w języku, złośliwy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. język m.

temsłow. -języczny

Wiktionary

# jezyd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. Kurd wyznający jezydyzm

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiłam marchew od starszego Jezyda na targu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezyd mos., jezydka ż., jezydyzm mrz.

:: fż. Jezydka ż.

przym. jezydzki

Wiktionary

# jezyda

wyznawca jezydyzmu, jazydyzmu

SJP.pl

# jezydka

wyznawczyni jezydyzmu, monoteistycznej religii kurdyjskiej; jazydka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. Kurdyjka wyznająca jezydyzm

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spotkaliśmy dwie Jezydki, które uciekły z Iraku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezyd mos., jezydka ż., jezydyzm mrz.

:: fm. Jezyd mos.

przym. jezydzki

Wiktionary

# jezydyzm

monoteistyczna religia kurdyjska; jazydyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. kurdyjska religia synkretyczna, utworzona w XII wieku przez szejcha Adiego, wywodząca się z nałożenia się powierzchownego szyizmu na zaratusztrianizm i łącząca elementy islamu, chrześcijaństwa nestoriańskiego, pierwotnych wierzeń indoirańskich, kurdyjskich oraz judaistycznych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. jezyd mos., jezydka ż., Jezyd mos., Jezydka ż., jazydyzm mrz.

przym. jezydzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. jazydyzm

Wiktionary

# jezydzi

wyznawca jezydyzmu, jazydyzmu

SJP.pl

Wikipedia

# jezydzki

→ jezyda; jazydzki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jezydyzmem i jezydami, dotyczący jezydyzmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla jezydyzmu i jezydów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Społeczność jezydzka dzieli się na kasty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezyd mos., Jezyd mos., jezydka ż., Jezydka ż., jezydyzm mrz.

Wiktionary

# jeżyk

mały jeż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;

(1.2) jęz. zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;

(1.3) inform. zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;

(1.4) część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; także. konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie

(1.5) obuw. część buta osłaniająca stopę pod sznurówką

(1.6) mat. log. zbiór symboli, przy użyciu których można tworzyć wyrażenia matematyczne (np. wzory, formuły logiczne) ściśle określonych reguł składniowych;

(1.7) kult. dowolny system umownych symboli służących do komunikacji (pojęcie znacznie szersze niż (1.2))

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. wojsk. jeniec złapany dla uzyskania informacji o wrogu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Krowy mają długie języki.

(1.2) Warto znać języki obce.

(1.3) Asembler to rodzaj języka komputerowego.

(1.4) Ten wasz techniczny język jest zupełnie niezrozumiały!

(1.5) Urwał mi się język u buta.

(1.6) Wyrażenia języka L to termy oraz formuły tego języka.

(2.1) Do zachodu słońca pracował szczerze, wysyłał podjazdy, ekspediował listy, sam objeżdżał straże, sam przesłuchiwał schwytanych języków (…)

(2.1) Przyprowadzono także języka, który został złapany podczas nocnej bitwy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛ̃w̃zɨk, AS: i ̯ẽũ̯zyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. językowiec m., języcznik m., języczka ż., języczkowate n.

:: zdrobn. języczek m.

:: zgrub. jęzor m.

przym. językowy, języczkowaty, języczny

temsłow. -języczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ozór, jęzor

(1.2) pot. mowa, gadka; gw-pl|Górny Śląsk|godka.

(1.3) kod, język programowania

(1.4) lekt, odmiana językowa, gwara, język specjalistyczny, terminologia, żargon

(1.7) parajęzyk

Wiktionary

# językowaty

przypominający kształtem język

SJP.pl

# językowiec

znawca języka, badacz języka; językoznawca

SJP.pl

- językowiec – rodzaj nietoperzy z rodziny liścionosowatych
- językowiec – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych

Wikipedia

# językowy

przymiotnik od: język

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. związany z językiem

(1.2) anat. związany z językiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sierpniu zapiszę się na kurs językowy.

(1.2) Nalot językowy jest pożywką dla bakterii wywołujących zapalenie dziąseł i choroby przyzębia!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: i ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. język m., jęzor mrz., językowiec m., języczek m., przejęzyczenie n.

przym. języczkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lingwistyczny

Wiktionary

# językozn.

skrót od: językoznawstwo

SJP.pl

# językoznawca

specjalista w zakresie nauki o językach; lingwista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jęz. specjalista w zakresie językoznawstwa

Wiktionary

Językoznawstwo, inaczej lingwistyka (od łac. lingua „język”) – nauka badająca język pod kątem jego jednostek, struktury, funkcji i rozwoju. Język jako złożone, wieloaspektowe zjawisko społeczne można badać z różnych perspektyw i przy użyciu różnych podejść metodycznych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznaft͡sa, AS: i ̯ẽũ̯zykoznafca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. językoznawstwo n.

przym. językoznawczy

przysł. językoznawczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lingwista, rzad. językowiec

Wiktionary

# językoznawczo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób odnoszący się do językoznawstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. językoznawca mos., językoznawstwo n.

przym. językoznawczy

Wiktionary

# językoznawczość

żartobliwie: cecha tego, co jest związane z językoznawstwem

SJP.pl

# językoznawczy

związany z nauką o językach; lingwistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący językoznawstwa, nauki o języku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Metody językoznawcze mogą wiele pomóc w ocenie potencjalnej zrozumiałości przekazu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznaft͡ʃɨ, AS: i ̯ẽũ̯zykoznafčy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. językoznawstwo n., językoznawca m.

przysł. językoznawczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lingwistyczny

Wiktionary

# językoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o językach; lingwistka

SJP.pl

# językoznawstwo

nauka o językach; lingwistyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. nauka o języku;

Wiktionary

Językoznawstwo, inaczej lingwistyka (od łac. lingua „język”) – nauka badająca język pod kątem jego jednostek, struktury, funkcji i rozwoju. Język jako złożone, wieloaspektowe zjawisko społeczne można badać z różnych perspektyw i przy użyciu różnych podejść metodycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Językoznawstwo teoretyczne próbuje budować modele służące opisywaniu poszczególnych języków oraz teorie dotyczące uniwersalnych aspektów języka.

(1.1) Zbigniew Herbert mówił ponoć, że gdy chce się zdrowo pośmiać, sięga po pracę Stalina o językoznawstwie i nigdy nie doznaje zawodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ, AS: i ̯ẽũ̯zykoznafstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. językoznawca m.

przym. językoznawczy

przysł. językoznawczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. lingwistyka.

Wiktionary

# jeżyna

1. jeżyna fałdowana - krzew z rodziny różowatych, wyróżniający się soczystymi, smacznymi, czarnymi owocami, kształtem przypominającymi nieco maliny; ostrężyna, ożyna;
2. owoc tej rośliny; ostrężyna, ożyna;
3. jeżyna popielicowa - roślina z rodziny różowatych, o płożących pędach i kwaśnych, pokrytych sinym nalotem owocach, rosnąca dziko w całej Polsce; popielica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rubus|L.|ref=tak., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;

(1.2) bot. pot. krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica

(1.3) spoż. jadalny owocostan czarnej jeżyny (1.2)

Wiktionary

Jeżyna, ożyna a. ostrężyna (Rubus L.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. Część przedstawicieli określana jest zwyczajowo w języku polskim malinami (gatunki o różnej przynależności w obrębie podrodzajów, które łączy czerwona barwa owoców i odpadanie ich od dna kwiatowego po dojrzeniu).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do krajowych gatunków jeżyn zaliczamy malinę kamionkę.

(1.2) Na skraju drogi rośnie dużo jeżyn.

(1.3) Z jeżyn można zrobić pyszne konfitury.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jɛˈʒɨ̃na, AS: i ̯ežỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeżątko n., jeżyca ż., jeż mzw., jeżynówka ż.

przym. jeżynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ożyna; reg. ostrężyna, dziady, reg-pl|Kraków|czernica., reg-pl|Śląsk|popieluszka.; lud. drapaki

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński|popieluszka.

Wiktionary

# jeżynek

rodzaj morskich ryb z rzędu skorpenokształtnych; jeżynka

SJP.pl

# jeżyniak

1. teren porośnięty krzewami jeżyn;
2. wdziorek jeżyniak - błonkówka z rodziny pilarzowatych, której larwy żerują na krzewach jeżyn i malin

SJP.pl

# jeżynisko

1. zgrubienie od: jeżyna;
2. miejsce w lesie, gdzie rosną jeżyny

SJP.pl

# jeżynka

1. zdrobnienie od: jeżyna;
2. rodzaj morskich ryb z rzędu skorpenokształtnych; jeżynek

SJP.pl

# jeżynówka

nalewka z jeżyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na owocach jeżyny

Wiktionary

Jeżynówka – nalewka z owoców jeżyny o bordowym kolorze. Istnieje wiele receptur, najprostszym sposobem wykonania jest zalanie owoców spirytusem tak, aby je dokładniej przykrywał na 3–4 tygodnie (nie dłużej, bo z powodu kontaktu pestek z alkoholem może stać się gorzka). Po tym czasie zlewa się nalew, a owoce zasypuje cukrem lub zalewa syropem. Po następnych paru tygodniach łączy się oba płyny i butelkuje.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U babci Honoraty czekała na zziębniętych rodziców jeżynówka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeżyna ż.

przym. jeżynowy

Wiktionary

# jeżynowy

przymiotnik od: jeżyna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący jeżyn (krzewów i owoców)

(1.2) przyrządzony z jeżyn, z dodatkiem owoców jeżyn

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zając czmychnął w zarośla jeżynowe.

(1.2) Babcia Honorata przygotowywała znakomite przetwory jeżynowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jeżątko n., jeżyca ż., jeż mzw., jeżyna ż., jeżynówka ż.

Wiktionary

# jeżysko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zgrub. od jeż

Wiktionary

# jełczeć

o tłuszczach i olejach: rozkładać się, psuć się, gorzknieć

SJP.pl

# jełgawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Łotwie, w środkowej części kraju;

Wiktionary

Jełgawa (łot. Jelgava; do 1918 Mitawa, niem. Mitau, ros. Елгава, jidysz מיטאַווע, Mitawe) – miasto na Łotwie, w środkowej części kraju, ok. 45 km na południowy zachód od Rygi, przy ujściu rzeki Drykszny do Lelupy (dawniej Aa), miasto wydzielone.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Jelgava.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. jełgawski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Mitawa (do 1918)

Wiktionary

# jełki

przestarzale o smaku, zapachu: zjełczały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. o tłustościach: uległy jełczeniu, psuciu, zgorzkniały, zjełczały

(1.2) przest. o smaku: zjełczały, gorzki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛwʲci, AS: i ̯eu̯ʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jełczeć

rzecz. jełczenie, jełkość

Wiktionary

# jełop

obraźliwie: gamoń, dureń, tępak; jołop; jełopa; jołopa; jałopa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pogard. człowiek nierozgarnięty, ograniczony, niezdatny do niczego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nazwała go jełopem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛwɔp, AS: i ̯eu̯op

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jołop m., jełopa m., jołopa m., jałopa m.

:: zdrobn. jełopek m.

przym. jełopowy, jełopowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gamoń, gapa, fajtłapa, niezdara, nieogar

Wiktionary

# jełopa

(r. męski) tępy, ograniczony mężczyzna; jołopa; jołop; jełop; jałopa

SJP.pl

# jełopka

→ jełop; jołopka

SJP.pl

# jełopowaty

potocznie: mający cechy gamonia, jełopa; durnowaty, gamoniowaty

SJP.pl

# jhwh

imię Boga w Starym Testamencie

SJP.pl

# jian

Jian (chiń. upr. 剑; chiń. trad. 劍; pinyin jiàn) to długi, jednoręczny, obosieczny miecz chiński używany od przeszło 2500 lat. Najstarsze źródła opisujące miecz pochodzą z VII w. p.n.e. z Okresu Wiosen i Jesieni (tzw. miecz Goujiana, władcy królestwa Yue). Historyczne miecze miały od 45 do 80 cm długości. Obecne modele mają około 70 cm, a ich waga to ok. 700-900 gramów. Dla lepszego wyważenia do głowicy doczepiano podwójny pompon.

Wikipedia

# jiangsu

[czytaj: DZIANKsu] prowincja we wschodnich Chinach; Ciangsu, Kiangsu

SJP.pl

Jiangsu (wymowa chiń. upr. 江苏; chiń. trad. 江蘇; pinyin Jiāngsū; Wade-Giles Chiang-su) – prowincja ChRL położona w środkowej części wschodniego wybrzeża Chin.Jej nazwa pochodzi od Jiangning (Nankin) i Suzhou.

Wikipedia

# jiangxi

[czytaj: DZIANKsi] miasto w Chinach; Ciangsi, Kiangsi

SJP.pl

Jiangxi (wymowa; chiń. upr. 江西; chiń. trad. 江西; pinyin Jiāngxī; Wade-Giles Chiang-hsi; dosł. „Na Zachód od rzeki Jangcy”) – prowincja ChRL położona w południowo-wschodniej części kraju, rozciągająca się między Jangcy na północy, a górami na południu.

Wikipedia

# jiao

[czytaj: dżi-ao] chińska jednostka płatnicza, moneta lub banknot (1 juan = 10 jiao = 100 fenów)

SJP.pl

# jiaozi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. tradycyjny chiński pierożek z nadzieniem mięsnym, o charakterystycznym kształcie naśladującym sztabki złota popularne w starożytnych Chinach, który gotuje się na parze lub smaży na rozgrzanym tłuszczu;

Wiktionary

Jiaozi (chin. trad. 餃子, chin. upr. 饺子, pinyin jiǎozi), w Japonii znane jako gyōza (ぎょうざ) – tradycyjne chińskie pierożki, popularne również w kuchni innych krajów wschodniej Azji. Podobne nieco do polskich kołdunów, nadziewane są zazwyczaj mięsem z dodatkiem kapusty pekińskiej lub np. imbiru bądź szczypioru, w poszczególnych regionach Chin różnią się jednak między sobą składem ciasta, nadzieniem i kształtem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To, co wyróżnia jiaozi, to wydłużony kształt półksiężyca.

Wiktionary

# jiczin

miasto w Czechach; Jiczyn, Jičín

SJP.pl

Jiczyn (cz. Jičín, niem. Jitschin lub Gitschin) – gmina i miasto w Czechach, w kraju hradeckim i dawnym powiecie Jiczyn. Siedzibą władz gminy jest miasto Jiczyn.

Gmina Jiczyn zajmuje powierzchnię 24,93 km², a zamieszkuje ją 16 394 osób (stan na dzień 01.01.2016).

Wikipedia

# jicziński

przymiotnik od: Jiczin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. jiczyński.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego Rumcjas spacerował po linie rozciągniętej pomiędzy jiczińskim zamkiem, bramą miejską i murami obronnymi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jiˈt͡ʃʲĩj̃sʲci, AS: i ̯ičʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jiczyn

Wiktionary

# jiczyn

miasto w Czechach; Jiczin, Jičín

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach;

Wiktionary

Jiczyn (cz. Jičín, niem. Jitschin lub Gitschin) – gmina i miasto w Czechach, w kraju hradeckim i dawnym powiecie Jiczyn. Siedzibą władz gminy jest miasto Jiczyn.

Gmina Jiczyn zajmuje powierzchnię 24,93 km², a zamieszkuje ją 16 394 osób (stan na dzień 01.01.2016).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈjit͡ʃɨ̃n, AS: i ̯ičỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. jiczyński, jicziński

Wiktionary

# jiczyński

→ Jiczyn

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Jiczynem

Wiktionary

#### Patrz:

Jiczyn

#### Przykłady

(1.1) Rumcajs spoglądał na jiczyński rynek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jiˈt͡ʃɨ̃j̃sʲci, AS: i ̯ičỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jiczyn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jicziński

Wiktionary

# jid.

skrót od: jidysz

SJP.pl

skrót

(1.1) = jęz. jidysz

Wiktionary

Jidysz (jid. ‏ייִדיש‎ jidisz, dosł. „żydowski” – od pierwotnego określenia w tym języku ‏ייִדיש־טײַטש‎ jidisz-tajcz „żydowsko-niemiecki”, „judeo-niemiecki”) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie jednego z dialektów języka staro- i średnio-wysoko-niemieckiego z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najbardziej znanym dziełem Szaloma Asza był jednak „Got fun nekome” (jid. „Bóg zemsty”) z 1907 roku.

Wiktionary

# jidisz

język Żydów europejskich należący do grupy języków germańskich, powstały w X-XII w.; jidysz

SJP.pl

Jidysz (jid. ‏ייִדיש‎ jidisz, dosł. „żydowski” – od pierwotnego określenia w tym języku ‏ייִדיש־טײַטש‎ jidisz-tajcz „żydowsko-niemiecki”, „judeo-niemiecki”) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie jednego z dialektów języka staro- i średnio-wysoko-niemieckiego z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.

Wikipedia

# jidiszowy

→ jidisz; jidyszowy

SJP.pl

# jidiszyzm

jidyszyzm;
1. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku jidysz albo z niego przejęte;
2. ruch i prąd kulturowy uznający jidysz za język narodowy Żydów

SJP.pl

# jidysz

język Żydów europejskich powstały w X-XII w.; jidisz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język Żydów aszkenazyjskich;

Wiktionary

Jidysz (jid. ‏ייִדיש‎ jidisz, dosł. „żydowski” – od pierwotnego określenia w tym języku ‏ייִדיש־טײַטש‎ jidisz-tajcz „żydowsko-niemiecki”, „judeo-niemiecki”) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie jednego z dialektów języka staro- i średnio-wysoko-niemieckiego z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mówił tylko w jidysz, ale rozumiał też kilka innych języków.

(1.1) Opowieść przy stole toczył po angielsku, my rozmawialiśmy ze sobą po rosyjsku, czasem wstawiałem jakieś popularne powiedzonko w jidysz, co spotykało się z uśmiechem zrozumienia i wdzięczności.

(1.1) W trzecim okresie swej twórczości literackiej podejmuje pionierską inicjatywę zaadaptowania na grunt polski utworów żydowskich, czym utoruje drogę przyszłym tłumaczom literatury jidysz na język polski oraz tym twórcom, którzy – jak Szaniawski – wprowadzać będą żydowskie wątki i charaktery do literatury rodzimej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjidɨʃ, AS: i ̯idyš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Judea ż., jidyszystyka ż., jidyszysta mos., jidyszystka ż., jidyszyzm mrz.

przym. jidyszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) język żydowski; przest. żargon

Wiktionary

# jidyszowy

→ jidysz; jidiszowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jidysz, dotyczący jidysz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W swojej monografii zajęła się porównaniem przysłów jidyszowych i polskich, wykorzystując obszerne ich zbiory oraz dostępne opracowania specjalistyczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jidysz mrz., jidyszystyka ż., jidyszysta mos., jidyszystka ż., jidyszyzm mrz.

Wiktionary

# jidyszysta

zwolennik jidyszyzmu (ruchu i prądu kulturowego wewnątrz kultury żydowskiej)

SJP.pl

# jidyszystyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina nauki badająca język jidysz i literaturę tworzoną w tym języku, a także ogólnie kulturę z nim związaną

(1.2) eduk. studia uniwersyteckie w dziedzinie jidyszystyki (1.1)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jidysz mrz., jidyszysta mos., jidyszystka ż., jidyszyzm mrz.

przym. jidyszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) filologia jidyszowa

(1.2) filologia jidyszowa

Wiktionary

# jidyszyzm

jidiszyzm;
1. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku jidysz albo z niego przejęte;
2. ruch i prąd kulturowy uznający jidysz za język narodowy Żydów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z jidysz;

(1.2) hist. kult. żyd. nurt kulturowy uznający jidysz za język narodowy Żydów i dążący do rozwoju świeckiej kultury żydowskiej w oparciu o ten język;

Wiktionary

Jidyszyzm – wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa, jak również dowolny inny składnik językowy, zapożyczone z języka jidysz.

Maria Brzezina używa ponadto w swoich publikacjach („Język mniejszości narodowych […]. Południowokresowa polszczyzna Żydów” oraz „Polszczyzna Żydów”) w tym znaczeniu terminu jidyzm, a także szerszego określenia iudaicum (liczba mnoga: iudaica), obejmującego elementy jidyszowe i hebrajskie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym słowniku jest wiele jidyszyzmów.

(1.1) Jak podkreśla wielu znanych badaczy, Frank była zasymilowana i nie była syjonistką. Pisała po niderlandzku, bez śladu naleciałości hebrajskich czy jidyszyzmów.

(1.2) Od niedzieli odbywać się będzie w Warszawie dwudniowa konferencja „Jidyszyzm: Mitologie i Ikonografie”. Dotyczy ona jidyszyzmu, który był konkurencyjnym względem syjonizmu nurtem żydowskiej kultury.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: jiˈdɨʃɨsm̥, AS: i ̯idyšysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jidysz m., jidyszystyka ż., jidyszysta m., jidyszystka ż., jidyszkejt m.

przym. jidyszowy

Wiktionary

# jig

[czytaj: dżig] gigue; giga;
1. taniec ludowy pochodzenia angielskiego, żywy, skoczny, popularny do dziś w Irlandii
2. część klasycznej suity o melodyce zbliżonej do tego tańca
3. dawny instrument muzyczny smyczkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) choreogr. taniec ludowy pochodzenia angielskiego, żywy, skoczny, popularny do dziś w Irlandii

(1.2) część klasycznej suity o melodyce zbliżonej do jiga (1.1)

(1.3) dawny instrument muzyczny smyczkowy

Wiktionary

- Jig – rodzaj pieśni i tańca ludowego z okresu baroku
- Jig – to hak z odlanym ołowianym obciążeniem służący do zbrojenia przynęt gumowych (ripperów i twisterów), przeznaczonych najczęściej do połowu na spinning

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) gigue, giga

(1.1) gigue, giga

(1.1) gigue, giga

Wiktionary

# jigowy

→ jig [czytaj: dżigowy]

SJP.pl

# jilin

[czytaj: DZIlin] prowincja i miasto w Chinach; Cilin

SJP.pl

Jilin (wymowa; chiń. upr. 吉林; chiń. trad. 吉林; pinyin Jílín; Wade-Giles Chi-lin; dosł. „Szczęśliwy Las”) – północno-wschodnia prowincja ChRL, część regionu Dongbei przy granicy z Rosją. Stolicą prowincji jest Changchun.

Wikipedia

# jim

Jakub – imię męskie wywodzące się od hebrajskiego יַעֲקֹב (Yaʿaqōḇ). Imię to przynależy do grupy imion teoforycznych, które w formie skróconej znaczy: "Niech [Bóg] JHWH strzeże".

Imię to było znane w Mezopotamii w brzmieniu Ja-ah-qu-ub-el i w Egipcie Ja’qob-hr. Popularne imię biblijne - nosił je syn Izaaka, a także dwóch Apostołów. W Polsce imię Jakub znane jest od XIII wieku, w formach i ze zdrobnieniami: Jakuś, Jakób, Jakob, Jakow, Jekub, Jokob, Jokub, Jakusz, Jakuszek, Jakubek, Jakubko, Jaksa, Kiba, Kuba, Kusz, Kuszęt, Kubuś.

Wikipedia

# jimać

czasownik

(1.1) stpol. chwytać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjĩmat͡ɕ, AS: i ̯ĩmać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jimanie n.

Wiktionary

# jimanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|jimać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jimać ndk.

Wiktionary

# jimmu

[czytaj: DŻIMmu] pierwszy legendarny władca Japonii

SJP.pl

Cesarz Jimmu (jap. 神武天皇 Jinmu tennō) – legendarny pierwszy cesarz Japonii (panował w latach 660–585 p.n.e.), według mitologii japońskiej kontynuator misji Ninigiego, który wyruszył na ziemię, aby podbić Archipelag Japoński.

Wikipedia

# jimmy

imię męskie

SJP.pl

Jimmy – drugi singel brytyjskiej wokalistki M.I.A. z drugiego albumu „Kala”. Jest to pierwszy singel M.I.A. wydany w Japonii. Singel został wydany w Wielkiej Brytanii na CD oraz 7" i 12" płycie winylowej. W lutym 2008 utwór pojawił się na amerykańskich listach przebojów, osiągając dwudziestą ósmą pozycję po pięciu tygodniach na liście.

Wikipedia

# jin

in, yin;
1. w chińskiej filozofii klasycznej: żeński, negatywny pierwiastek w przyrodzie, przeciwieństwo jang (yang);
2. zawierający ten pierwiastek (np. produkty jin)

SJP.pl

## Historia Chin

- Jin – państwo istniejące w Okresie Wiosen i Jesieni
- Jin – dynastia rządząca Chinami w latach 265-420
- Jin – dynastia panująca w północnych Chinach w latach 1115–1234
- Jin – 13. władca Chin z dynastii Xia

## Inne znaczenia

- Jin – amerykański raper
- Jin – południowokoreański piosenkarz, autor tekstów
- Jin – manga autorstwa Motoka Murakami

Wikipedia

# jin-jang

podstawowa zasada klasycznej filozofii chińskiej oznaczająca wzajemne oddziaływanie pierwiastka męskiego jang i żeńskiego jin; yin-yang

SJP.pl

# jinan

[czytaj: DZInan] miasto w Chinach; Cinan

SJP.pl

Jinan (chiń. upr. 济南; chiń. trad. 濟南; pinyin Jǐnán, wym. [t͡ɕi˧˩nan˧˥]) – miasto we wschodnich Chinach, nad rzeką Huang He, ośrodek administracyjny prowincji Szantung. W 2010 roku liczba mieszkańców strefy zurbanizowanej wynosiła 2 227 937. Zespół miejski w 1999 roku liczył 5 576 309 mieszkańców.

Wikipedia

# jindo

[czytaj: dzindo] rasa koreańskich psów z grupy szpiców

SJP.pl

- jindo (rasa psa)
- Jindo – wyspa południowokoreańska

Wikipedia

# jingiel

[czytaj: dżingiel] krótki, rozpoznawalny przerywnik dźwiękowy, używany zwykle w radiu lub telewizji jako autoreklama; dżingel, dżingiel, dżyngiel, jingle

SJP.pl

# jingju

tradycyjny teatr chiński, łączący grę aktorską, muzykę i śpiew, ale bez udziału tańca

SJP.pl

# jingle

[czytaj: dżingl] krótki, rozpoznawalny przerywnik dźwiękowy, używany zwykle w radiu lub telewizji jako autoreklama; dżingel, dżingiel, dżyngiel, jingiel

SJP.pl

Jingle – rozszerzenie protokołu XMPP o możliwość multimedialnej komunikacji peer-to-peer z użyciem rozmów głosowych oraz komunikacji video. Jingle Signalling, zdefiniowany w dokumencie XEP-0166, zarządza połączeniami, zaś część odpowiedzialna za rozmowy głosowe (VoIP) nazywa się Jingle Audio i jest opisana w XEP-0167. Oba dokumenty mają obecnie (25 maja 2007) status eksperymentalny.

Wikipedia

# jingoizm

napastliwy szowinizm, arogancki nacjonalizm, zwłaszcza połączony z wojowniczą polityką zagraniczną; dżingoizm, dżyngoizm

SJP.pl

Wikipedia

# jingszanozaur

jurajski tyreofor z rodziny stegozaurów; yingszanozaur

SJP.pl

# jinja

[czytaj: dzindzia] japońska świątynia sintoistyczna; miya; mija

SJP.pl

Jinja (jap. 神社 jinja, kamiyashiro; chram sintoistyczny) – miejsce kultu w japońskiej religii shintō. Odróżnia się także inne typy i rodzaje tych budowli o nazwach: jingū, miya, taisha, mori, hokora.

Wikipedia

# jinszi

zaimek nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. inny

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|inny.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# jirasek

nazwisko

SJP.pl

Jirásek, Jirasek:

- Alois Jirásek, czeski pisarz i dramaturg
- Arnold Jirásek, czechosłowacki lekarz, chirurg i neurochirurg

Wikipedia

# jisto

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. z pewnością

Wiktionary

# jitterbug

żywy taniec akrobatyczny pochodzący z nowojorskiego Harlemu lat dwudziestych XX wieku

SJP.pl

# jiu-jitsu

[czytaj: dżu-dżitsu] japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jiujitsu; jujutsu; jujitsu; ju-jitsu; ju-jutsu

SJP.pl

# jiujitsu

[czytaj: dżu-dżitsu] japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jiu-jitsu; jujitsu; ju-jitsu; jujutsu; ju-jutsu

SJP.pl

# jive

[czytaj: dżajf] szybki, rytmiczny taniec; także muzyka do tego tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. popularny taniec towarzyski wykonywany przy akompaniamencie swingu lub rock and rolla;

Wiktionary

Jive – amerykański taniec towarzyski z kanonów tańców latynoamerykańskich, powstały po 1910 roku.

Wikipedia

# jiwo

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = nauk. Żydowski Instytut Naukowy;

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) YIVO

Wiktionary

# jk

skrót od: List św. Jakuba - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. List świętego Jakuba

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲistʲ jaˈkuba, AS: lʹistʹ i ̯akuba

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Jak

Wiktionary

# jkm

skrót od: Jego (Jej) Królewska Mość, Jego (Jej) Książęca Mość

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Jej Królewska Mość

(1.2) = Jego Królewska Mość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pani Prezydentowa Agata Kornhauser-Duda gościła JKM Królową Sylwię na prywatnym spotkaniu w Sali Pompejańskiej w Belwederze.

(1.2) Dzisiaj obchodzimy urodziny JKM Karola III.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. J.K.M.

(1.2) war. J.K.M.

Wiktionary

# jkw

skrót od: Jego (Jej) Królewska Wysokość

SJP.pl

# jl

skrót od: Księga Joela - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Joela

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa jɔˈɛla, AS: ḱśẽŋga i ̯oela

Wiktionary

# jm

skrót od: Jego (Jej) Magnificencja

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Jego Magnificencja, Jej Magnificencja

(1.2) = Jego Mość

(1.3) = Jamajka (wg ISO)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) JM Jan Kowalski

(1.1) Napisałem podanie do JM Rektora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈjɛɡɔ ˌmaɟɲifʲiˈt͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: i ̯ego maǵńifʹicẽncʹi ̯a

Wiktionary