# veloce

określenie wykonawcze: lotnie, szybko; volante

SJP.pl

# velostrada

droga szybkiego ruchu rowerowego; welostrada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga rowerowa przystosowana do szybkiego ruchu rowerów;

Wiktionary

Velostrada (rzadziej określana też mianem Rowerostrada, Autostrada rowerowa) – droga rowerowa, która w swym charakterze ma przypominać autostradę, zapewniając bezkolizyjne przecięcia z pozostałymi drogami stanowiąc bezkolizyjną wersję dla rowerów. Profesor Andrzej Zalewski definiuje velostradę jako drogę do szybkich codziennych podróży rowerem na dystansach 5 – 30 km, drogę o podwyższonych standardach technicznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Jaworznie otwarto pierwszą w Polsce velostradę.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) welostrada, rowerostrada

Wiktionary

# velouté

[czytaj: weluTE] rodzaj ciepłego sosu na bazie rosołu

SJP.pl

# velux

Velux – duńskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Hørsholm specjalizujące się w produkcji okien dachowych, świetlików, okien do płaskiego dachu, a także rolet i żaluzji, systemów inteligentnego domu i produktów montażowych przeznaczonych do instalacji okien dachowych.

Wikipedia

# vena

Wikipedia

# venclova

- Antanas Venclova – litewski polityk i pisarz
- Tomas Venclova – litewski poeta, eseista, publicysta, badacz i tłumacz literatury pięknej

Wikipedia

# vendel

Vendel (bret. Gwennel) – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Ille-et-Vilaine. W 2013 roku populacja ówczesnej gminy wynosiła 400 mieszkańców.

W dniu 1 stycznia 2019 roku z połączenia dwóch ówczesnych gmin – Saint-Georges-de-Chesné, Saint-Jean-sur-Couesnon, Saint-Marc-sur-Couesnon oraz Vendel – powstała nowa gmina Rives-du-Couesnon. Siedzibą gminy została miejscowość Saint-Jean-sur-Couesnon.

Wikipedia

# vendémiaire

[czytaj: wądemiER] pierwszy jesienny miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa pierwszego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Vendémiaire (łac. vindemia = 'winobranie') – pierwszy miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym i jednocześnie pierwszy miesiąc jesienny. Trwał od 22 września do 21 października.

Po vendémiaire następował miesiąc brumaire.

Wikipedia

# vendergood

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język sztuczny opracowany przez Williama Jamesa Sidisa

Wiktionary

William James Sidis (ur. 1 kwietnia 1898 w Nowym Jorku, zm. 17 lipca 1944 w Bostonie) – amerykański polihistor: matematyk, kosmolog, socjolog, antropolog, językoznawca i prawnik, cudowne dziecko, uznawany za jednego z najinteligentniejszych ludzi w historii.

Wikipedia

# vendetta

zwyczaj wywierania krwawej zemsty na sprawcy zabójstwa krewnego (lub na kimś z jego rodu); wendeta, wendetta, wróżda

SJP.pl

- Vendetta – rodzaj zemsty
- Vendetta – rodzaj noża
- Vendetta – niemiecki zespół thrash metalowy
- Wendeta – opowiadanie Honoriusza Balzaka

Wikipedia

# vending

rzeczownik

(1.1) system dystrybucji produktów za pomocą maszyn sprzedających

(1.2) nazwa branży związanej z automatami do sprzedaży

Wiktionary

Automat sprzedający (automat vendingowy, ang. vending machine) – urządzenie służące do sprzedaży samoobsługowej. Można wyróżnić automaty sprzedające towary i usługi.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== vending (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) sprzedaż

forma czasownika|en.

(2.1) present participle|vend.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# vendingowy

automat vendingowy - urządzenie do sprzedaży samoobsługowej; automat sprzedający

SJP.pl

# venflon

rurka wprowadzana do żyły przy długotrwałym podawaniu leków; wenflon

SJP.pl

Kaniula dożylna (obwodowa), potocznie wenflon – rurka z tworzywa sztucznego umieszczana przy pomocy stalowej igły tymczasowo w żyle. Jej część zewnętrzna pozwala na przyłączenie strzykawki lub kroplówki.

Dzięki kaniuli pacjent może otrzymywać dożylnie lekarstwa bez konieczności każdorazowego wykonywania nowego wkłucia. Wenflon powinien być zmieniony na nowy po 72 godzinach, często jednak wymagane jest wcześniejsze jego usunięcie ze względu na ryzyko powstania infekcji, stanu zapalnego żyły oraz zaczopowania światła wenflonu przez skrzep. Niektóre kaniule uwalniają antykoagulant, zapobiegający powstawaniu skrzepu w świetle rurki. Przy trudnościach z założeniem i dobrym stanie poprzedniego wkłucia kaniula może pozostać w żyle, dopóki będzie drożna i nie rozwinie się stan zapalny. Wkłucie należy przepłukać płynem fizjologicznym przed podaniem leku i po jego podaniu.

Wikipedia

# venta

dom zajezdny w Hiszpanii

SJP.pl

- Windawa (lit., łot. Venta) – rzeka w północnej części Litwy i zachodniej części Łotwy (Kurlandia)
- Wenta (lit. Venta) – miasto na Litwie, położone w okręgu szawelskim

Wikipedia

# vento

samochód typu Volkswagen Vento

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kilka lat jeździliśmy vento po wujku Cześku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ntɔ, AS: vẽnto

Wiktionary

# ventôse

[czytaj: wąTOZ] szósty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa szóstego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Ventôse (z łac. ventosus = 'wietrzny') – szósty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, trzeci i ostatni miesiąc zimy. Trwał od 19 lutego do 20 marca.

Po ventôse następował miesiąc germinal.

Wikipedia

# ventspils

Wikipedia

# ventura

program komputerowy

SJP.pl

Miasta w Stanach Zjednoczonych:

- Ventura w stanie Iowa
- Ventura w stanie Kalifornia
- Ventura w stanie Nowy Meksyk

- Hrabstwo Ventura (ang. Ventura County) – hrabstwo w stanie Kalifornia
- macOS Ventura – system operacyjny Apple

Wikipedia

# venturi

Venturi – przedsiębiorstwo produkujące samochody sportowe i elektryczne mające swoją siedzibę w Monako. Dawniej przedsiębiorstwo mieściło się w Cholet i Couëron we Francji.

Wikipedia

# venus

- Venus – film z 2006 roku
- Venus – typ jachtów
- Venus – szwedzki okręt z XVIII wieku
- Venus – konkurs
- Microsoft Venus – nieudana próba wejścia Microsoftu na rynek komputerów osobistych z dolnej półki w Chińskiej Republice Ludowej

Wikipedia

# veracruz

[czytaj: weraKRUS]
1. miasto i stan w Meksyku;
2. miasto w Panamie

SJP.pl

Hiszpania:

- Veracruz – dawna nazwa gminy w prowincji Huesca

Honduras:

- Veracruz – gmina w departamencie Copán

Meksyk:

- Veracruz – miasto w stanie Durango
- Veracruz – miasto w stanie Veracruz
- Veracruz – stan

Panama:

- Veracruz – miasto

Inne:

- CD Veracruz – klub piłkarski

Zobacz też:

- Vera Cruz

Wikipedia

# veraikon

1. chusta, którą Weronika podała Chrystusowi prowadzonemu na śmierć;
2. obraz z wizerunkiem cierpiącego Jezusa

SJP.pl

Veraicon (łac. icona vera), chusta św. Weroniki – rodzaj acheiropoietosu. Obraz oblicza Jezusa Chrystusa, które według tradycji odbiło się na chuście św. Weroniki, którą ocierała z potu twarz Jezusa w jego drodze na Golgotę.

Wikipedia

# veramid

handlowa nazwa leku przeciwbólowego, składającego się przede wszystkim z aminofenazonu i barbitalu

SJP.pl

# veratrum

Ciemiężyca, ciemierzyca (Veratrum) – rodzaj bylin z rodziny melantkowatych. Obejmuje ok. 25 do 50 gatunków. Duży rozrzut tej liczby wynika z włączania tu lub wyłączania w osobny rodzaj gatunków z rodzaju melantek Melanthium oraz różnego ujmowania taksonomicznego trzech euroazjatyckich kompleksów gatunków (V. album, V. nigrum i V. maackii) oraz jednego północnoamerykańskiego (V. viride). Rośliny te występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej, na południu sięgając północnego Meksyku oraz Tajlandii i Mjanmy. W Polsce rosną trzy gatunki: ciemiężyca biała V. album, czarna V. nigrum i zielona V. lobelianum.

Wikipedia

# verbascum

Wikipedia

# verbum

1. słowo, zwłaszcza wypowiedziane;
2. w językoznawstwie: czasownik

SJP.pl

Verbum – katolicki kwartalnik kulturalno-religijny wydawany w latach 1934–1939 w Warszawie, założony przez ks. Władysława Korniłowicza związany z prowadzonym przez Zgromadzenie ss. Franciszkanek Zakładem dla Ociemniałych w Laskach. Jego pierwszym redaktorem był Konrad Górski, następnie ks. Korniłowicz. Z pismem tym – jako krytyczka literacka i filozofka – współpracowała Teresa Landy.

Wikipedia

# verbungos

taniec węgierski; verbunkos

SJP.pl

# verbunkos

taniec węgierski; verbungos

SJP.pl

# vercelli

[czytaj: werCZElli] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Vercelli;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Piemoncie;

Wiktionary

Vercelli (wł. wym. [verˈʧɛlli], pol. uproszczona: werczelli; piem. Vërsèj) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Vercelli.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Św. Euzebiusz wyróżniał się głęboką wiedzą, miał wielu wybitnych uczniów. Według świadectwa św. Ambrożego miał założyć w Vercelli klasztor męski i żeński, pierwsze w Europie wspólnoty cenobityczne.

Wiktionary

# vercors

[czytaj: werKOR] masyw górski we Francji

SJP.pl

- Vercors – wapienny masyw górski we Francji
- Vercors – francuski pisarz

Wikipedia

# verdana

czcionka komputerowa

SJP.pl

Verdana – popularny krój pisma dostępny w postaci fontu TrueType, zaprojektowany przez Matthew Cartera, z hintingiem przygotowanym przez Thomasa Ricknera. Celem była maksymalna czytelność na ekranie, nawet przy niewielkim stopniu pisma. Swoją premierę Verdana miała 8 lipca 1996 roku. Nazwa pochodzi od angielskiego przymiotnika verdant określającego odcień zieleni. Verdana została zaprojektowana w Seattle charakteryzującym się dużą powierzchnią obszarów zieleni miejskiej.

Wikipedia

# verdi

Giuseppe Verdi (1813-1901); kompozytor włoski

SJP.pl

Stany Zjednoczone:

- Verdi – jednostka osadnicza w USA, w Kalifornii, w hrabstwie Sierra
- Verdi – obszar niemunicypalny w USA, w Kansas, w hrabstwie Ottawa
- Verdi – jednostka osadnicza w USA, w Nevadzie, w hrabstwie Washoe
- Verdi Township – township w USA, Minnesocie, w hrabstwie Lincoln

Wikipedia

# verdiowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. związany z twórczością Giuseppego Verdiego

Wiktionary

# verdun

[czytaj: werDĘ] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. miasto w północnej Francji, w Lotaryngii;

Wiktionary

- Verdun – francuska gmina w regionie Lotaryngia, miejsce zawarcia ważnego traktatu w r. 843 i słynnej bitwy (1916)
- Verdun – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
- Verdun – dzielnica Montrealu
- Verdun – wieś w Słowenii, w gminie miejskiej Novo Mesto
- Verdun – kraina w stworzonym przez Andrzeja Sapkowskiego świecie
- Verdun – francuski niszczyciel z okresu II wojny św. typu Guepard (2400-tonowego)
- Verdun – gra komputerowa z 2015 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy mój starszy brat wrócił z wojny miał na czole srebrną gwiazdkę a pod gwiazdką przepaść / to odłamek szrapnela trafił go pod Verdun…

Wiktionary

# verheugen

nazwisko

SJP.pl

Günter Verheugen (ur. 28 kwietnia 1944 w Bad Kreuznach) – niemiecki polityk, poseł do Bundestagu, w latach 1999–2010 członek Komisji Europejskiej.

Wikipedia

# verhofstadt

[czytaj: ferhofstat] nazwisko

SJP.pl

- Dirk Verhofstadt – belgijski teoretyk liberalizmu, brat Guya
- Guy Verhofstadt – belgijski polityk, premier Belgii, brat Dirka

Wikipedia

# veritas

z łaciny: prawda

SJP.pl

Veritas (Prawda) – rzymskie uosobienie (personifikacja) prawdy.

Była córką Saturna, zaś jej córką była Cnota. Wizerunkiem Prawdy jest dziewica w białej szacie. W mitologii greckiej znana jako Aletheia.

Wikipedia

# verizon

Verizon Communications, Inc. – amerykański dostawca usług telekomunikacyjnych: telefonii komórkowej (Verizon Wireless), szerokopasmowego dostępu do Internetu i telewizji kablowej (za pomocą DirecTV lub własnej sieci światłowodowej FiOS). Notowany na NYSE, wchodzi w skład Dow Jones 30.

Wikipedia

# verlaine

[czytaj: werLEN] nazwisko francuskie, m.in. Paul Verlaine (1844-1896) - poeta francuski

SJP.pl

Belgia:

- Verlaine – gmina w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Huy
- Verlaine – dzielnica (deelgemeente) gminy Neufchâteau w Regionie Walońskim, w prowincji Luksemburg, w okręgu Neufchâteau
- Verlaine-sur-Ourthe – dzielnica (deelgemeente) gminy Durbuy w Regionie Walońskim, w prowincji Luksemburg, w okręgu Marche-en-Famenne

Wikipedia

# verlan

w języku francuskim: przestawienie sylab w celu utworzenie nowych słów slangu

SJP.pl

Wikipedia

# vermeer

Jan Vermeer van Delft, właściwie Johannes Vermeer (ur. przed 31 października 1632 w Delfcie, zm. przed 15 grudnia 1675 tamże) – holenderski malarz.

Malował przede wszystkim sceny rodzajowe, wykorzystując mistrzowsko grę świateł. Na początku swojej kariery stworzył także dwa płótna historyczne. W dorobku malarza dominują przedstawienia kobiet we wnętrzach mieszkalnych, zajętych m.in. muzyką, lekturą listu lub rozmową. W wielu obrazach badacze doszukują się ukrytych alegorii lub symbolicznych przesłań.

Wikipedia

# vermont

stan w USA

SJP.pl

Vermont (wym. /vərˈmɒnt/) – stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony w regionie Nowej Anglii.

Wikipedia

# verne

[czytaj: Wern] Juliusz (albo Jules) Verne (1828-1905), pisarz francuski

SJP.pl

Osoby:

- Jules Verne – francuski pisarz, jeden z pionierów gatunku science fiction
- Michel Verne – francuski pisarz, syn Jules'a Verne’a
- Paul Verne – francuski pisarz i marynarz, brat Jules'a Verne’a

Miejsca:

- Verne – francuskie miasto
- Verne – rzeka w południowej Francji
- La Verne – miasto w Kalifornii

Wikipedia

# veronese

[czytaj: weroneze] malarz włoski (1528-1588)

SJP.pl

Paolo Veronese (ur. 1528 w Weronie, zm. 19 kwietnia 1588 w Wenecji) – włoski malarz, jeden z najwybitniejszych twórców renesansowych tworzących w XVI-wiecznej Wenecji. Urodził się jako Paolo Cagliari lub Paolo Caliari; często nazywany Werończykiem (Veronese) z racji miejsca swych narodzin.

Wikipedia

# veronica

- Veronica – protokół wyszukiwarek internetowych
- Veronica – nazwa naukowa rodzaju roślin przetacznik

Wikipedia

# verrocchio

[czytaj: weROKkjo] nazwisko, m.in. Andrea del Verrocchio (1435-1488), rzeźbiarz wczesnego renesansu

SJP.pl

# vers

Francja:

- Vers – gmina w regionie Burgundia
- Vers – gmina w regionie Midi-Pireneje
- Vers – gmina w regionie Rodan-Alpy
- Vers-en-Montagne – gmina
- Vers-Pont-du-Gard – gmina
- Vers-sous-Sellières – gmina
- Vers-sur-Méouge – gmina
- Vers-sur-Selle – gmina

Wikipedia

# versace

[czytaj: wersacze]
1. nazwisko, m.in. Gianni Versace (1947-1997) - włoski projektant mody;
2. firma i marka o światowej renomie

SJP.pl

Gianni Versace S.p.A. (ˈdʒɑnːi verˈsatʃe), znany jako Versace – włoski dom mody, założony przez Gianniego Versace w 1978 roku we Włoszech.

Wikipedia

# verse

z łaciny: przeciwko; kontra; versus, vs, vs.;
1. słowo używane w tekście między pojęciami lub wielkościami przeciwstawnymi, np. dwoma zmiennymi;
2. słowo używane między nazwiskami lub nazwami przeciwników, np. stron procesu, zawodników sportowych

SJP.pl

Natalia Kills, właśc. Natalia Noemi Keery-Fisher, również: Natalia Cappuccini (ur. 15 sierpnia 1986 w West Yorkshire w Wielkiej Brytanii) – brytyjska piosenkarka, aktorka i MC latynoskiego pochodzenia.

Wikipedia

# verso

łac.
1. odwrotna, lewa strona zapisanej karty (manuskryptu);
2. w książce: strona parzysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) typogr. odwrotna (lewa) strona karty;

Wiktionary

Recto (łac. „prosto”) i verso (łac. „odwracam”) – określenia dwóch stron kartki papieru, pergaminu, papirusu itp. W rękopisach foliowanych pierwszą stronę określa się mianem recto, a tylną – verso. W otwartej książce recto znajduje się po prawej stronie i z reguły numerowana jest nieparzyście, verso z kolei znajduje się po lewej i jest parzysta.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Strony verso oznaczane są numerami parzystymi.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odwrocie

Wiktionary

# versus

z łaciny: przeciwko; kontra; verse, vs, vs.;
1. słowo używane w tekście między pojęciami lub wielkościami przeciwstawnymi, np. dwoma zmiennymi;
2. słowo używane między nazwiskami lub nazwami przeciwników, np. stron procesu, zawodników sportowych

SJP.pl

- Versus (później NBC Sports Network) – stacja telewizyjna należąca do korporacji Comcast
- Versus – album studyjny szwedzkiej grupy muzycznej The Haunted
- Versus – minialbum Ushera
- Versus – singel Tomcrafta

Wikipedia

# vert

sport wyczynowy na rowerze typu BMX, polegający na wykonywaniu ewolucji w powietrzu na rampie w kształcie półrury

SJP.pl

- Vert (Landy) – francuska gmina w regionie Akwitania
- Vert (Yvelines) – francuska gmina w regionie Île-de-France
- Vert (Deux-Sèvres) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes
- Vert (typ rampy)
- Vert – dyscyplina BMX

Wikipedia

# verte

łac. odwróć (kartkę) na drugą stronę

SJP.pl

Verte (z łac. „odwróć”) – słowo umieszczane na końcu stronicy (recto), wskazujące znajdowanie się dalszego ciągu tekstu na odwrocie (na stronie verso).

Verte jest głównie umieszczane na ulotkach i folderach, a także na notatkach odręcznych, kiedy zachodzi obawa niedomyślenia się przez czytelnika znajdowania się dalszego ciągu na odwrocie (głównie wtedy, gdy z tekstu nie wynika jego kontynuacja).

Wikipedia

# vertex

Wierzchołek (ang. vertex z łac.) – podstawowe pojęcie grafiki trójwymiarowej opartej na tzw. siatkach wielokątów, oznaczające wierzchołek zanurzony w modelowanej przestrzeni trójwymiarowej, będący końcem pewnego odcinka (krawędzi, krzywej sklejanej). Wierzchołek może wraz ze swoim położeniem nieść także informacje, takie jak: kolor, współrzędne mapowania tekstur (ang. texture co-ordinates) czy waga (istotna w procesie riggowania).

Wikipedia

# vertical

[czytaj: wertikal] rodzaj pionowej żaluzji, zasłony ze sztywnego materiału; wertikal, wertykal

SJP.pl

Vertical – polska powieść fantastycznonaukowa autorstwa Rafała Kosika, wydana w 2006 r. przez wydawnictwo Powergraph (ISBN 83-921466-4-6).

Druga powieść tego autora (pierwszą był Mars). Otrzymała nagrodę Nautilus 2006, nominowana do Nagrody im. Janusza A. Zajdla (2006) oraz Sfinksa (2007).

Powieść była zrecenzowana m.in. w Nowej Fantastyce 2006/11.

Przetłumaczona na język czeski przez Roberta Pilcha, wydana w 2009 nakładem wydawnictwa Laser-books.

Wikipedia

# vertugadin

[czytaj: wertigadę] z francuskiego: rodzaj krynoliny

SJP.pl

# vesa

skrót od: Video Electronic Standards Association, w informatyce: standardy kart graficznych oraz monitorów, ustalone przez producentów

SJP.pl

# veto

1. weto;
a) sprzeciw;
b) niedopuszczenie do przyjęcia uchwały;
c) w polityce: prawo głowy państwa do zgłoszenia sprzeciwu wobec uchwały
2. dawniej: zasada pozwalająca na zerwanie sejmu wskutek protestu jednego z posłów; liberum veto

SJP.pl

- veto – prawo wyrażenia sprzeciwu wobec dowolnej decyzji
- Veto – gra karciana
- Veto – polski magazyn konsumentów
- Veto – album niemieckiej grupy muzycznej Heaven Shall Burn
- Veto – polskie stowarzyszenie zajmujące się prawami ucznia
- V.E.T.O. – polska grupa hip-hopowa

Zobacz też:

- Weto

Wikipedia

# vetulani

- Rodzina Vetulanich – polska rodzina pochodzenia włoskiego.

Wikipedia

# veturilo

sieć wypożyczalni rowerów miejskich

SJP.pl

Veturilo, Warszawski Rower Publiczny – system samoobsługowych wypożyczalni rowerów miejskich, działający w ramach Warszawskiego Transportu Publicznego (WTP), organizowany przez Zarząd Dróg Miejskich (ZDM) w Warszawie od sierpnia 2012. Działa przez 9 miesięcy w roku, od 1 marca do 30 listopada. Do 2015 roku był zarządzany przez Zarząd Transportu Miejskiego (ZTM).

Wikipedia

# vevey

Vevey (hist. Vivis) – miasto i gmina (commune) o charakterze turystyczno-wypoczynkowym w zachodniej Szwajcarii, w kantonie Vaud, siedziba administracyjna okręgu (district) Riviera-Pays-d’Enhaut. Leży nad Jeziorem Genewskim.

Wikipedia

# vézelay

[czytaj: wezLE] miasto we Francji

SJP.pl

Vézelay – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 571 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 26 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Vézelay plasuje się na 410. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 375.).

Wikipedia

# vga

[czytaj: fał-gie-A] skrót od: Video Graphics Array - standard komputerowych kart graficznych

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. jeden ze standardów komputerowych kart graficznych;

(1.2) inform. jeden ze standardów interfejsu i złączy komputerowych kart graficznych

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) karta VGA • złącze VGA • Super VGA • SVGA

synonimy.

(1.2) D-SUB

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|VGA. < etym|ang|video|graphics|array.

uwagi.

(1.1) zoblistę|QQVGA|QVGA|VGA|SVGA|XGA|SXGA|SXGA+|UXGA|QXGA|QSXGA|QUXGA|HXGA|HSXGA|HUXGA.

(1.2) zoblistę|VGA|D-SUB|S-Video|DVI|HDMI|DisplayPort.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) VGA; (1.2) VGA

źródła.

== VGA (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = inform. video graphics array → graficzna macierz wideo, VGA

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fawʲ‿ɟɛ‿ˈa, AS: fau̯ʹ‿ǵe‿a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) D-SUB

Wiktionary

# vhf

[czytaj: fał-ha-EF] skrót od: Very High Frequency - międzynarodowe oznaczenie zakresu fal radiowych o częstotliwości 30-300 MHz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) fale ultrakrótkie, UKF

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: faw‿xa‿ˈɛf, AS: fau̯‿χa‿ef

Wiktionary

# vhs

standard produkcji kaset przeznaczonych do dokonywania i odtwarzania zapisu audiowizualnego

SJP.pl

# vi

liczba rzymska oznaczająca "6"

SJP.pl

Albania:

- Vi – miejscowość w gminie Vig-Mnelë

Belgia:

- Vî-Walefe – walońska nazwa miejscowości Vieux-Waleffe

Szwecja:

- Vi – miejscowość w Gävleborgs län
- Vi – miejscowość w gminie Sundsvall

Wikipedia

# via

[czytaj: wija] książkowo: przez, poprzez, za pośrednictwem (głównie dla określenia celu podróży)

SJP.pl

przyimek

(1.1) …służący do określenia miejscowości, przez którą przebiega trasa podróży lub transportu

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) droga w wyrażeniach typu via crucis, via illuminativa, via purgativa

Wiktionary

VIA

- VIA Rail – przedsiębiorstwo należące do rządu Kanady obsługujące międzymiastowe pociągi pasażerskie
- VIA Technologies – tajwański producent układów scalonych

Via

- Via – album Mariny Arcangeli
- Air Via – bułgarska linia lotnicza
- Via – Katolickie Radio Rzeszów

Zobacz też:Występowanie tekstu „Via” w tytułach artykułów i w przekierowaniach

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przyjechałyśmy do Katowic via Mikołów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲija, AS: vʹii ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przez

Wiktionary

# viadrina

Uniwersytet Viadrina z Frankfurtu nad Odrą

SJP.pl

## Viadrina (uniwersytet)

### Frankfurt nad Odrą

- Europejski Uniwersytet Viadrina (niem. Europa-Universität Viadrina) we Frankfurcie nad Odrą (założony 1991)
- Uniwersytet Viadrina (łac. Universitas literarum Viadrina, niem. Brandenburgische Universität Frankfurt) we Franfurcie nad Odrą (1506–1811)

Wikipedia

# viagra

popularny lek przeciwko impotencji

SJP.pl

Sildenafil, syldenafil (łac. sildenafilum) – organiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji (Viagra oraz inne nazwy handlowe) oraz w pierwotnym nadciśnieniu płucnym (w tym wskazaniu pod nazwą Revatio). Został opatentowany w 1993 roku przez koncern Pfizer i wprowadzony na rynek w 1998 roku.

Wikipedia

# viagruszek

żartobliwie: staruszek zażywający viagrę

SJP.pl

# viareggio

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, w Toskanii;

Wiktionary

Viareggio – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Lukka. Według danych na rok 2009 gminę zamieszkiwało 64 081 osób, 2010,7 os./km².

Viareggio jest ośrodkiem przemysłowym (przemysł stoczniowy, rybołówstwo), rzemieślniczym oraz rolniczym (uprawa kwiatów), ponadto jest turystycznym kurortem nadmorskim. Odbywa się tutaj co roku Karnawał Viareggio, który gromadzi około 200 tys. uczestników. W mieście znajdują się zabytki architektury eklektycznej, art nouveau oraz art déco.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Odpoczywaliśmy w Viareggio nad Morzem Tyrreńskim.

(1.1) Otrzymałem odpowiedź, że mnie oczekują, ale nie w Bagni San Giuliano, ale w Viareggio. Nie miałem nic przeciwko temu, zwłaszcza że z Viareggio tak do Lukki jak do Pizy jedzie się tylko pół godziny koleją. O Viareggio poprzednio mało słyszałem; wiedziałem tylko, że są to przede wszystkim ściśle włoskie kąpiele morskie i że tam zazwyczaj ambasada rosyjska w Rzymie lato przepędza. Położenie Viareggia nie bardzo mi dogadzało, mieścina ta leży już bowiem tam, gdzie właściwie skończyła się Riviera di Levante ze swoimi malowniczymi górami, a zaczynają się już bagniste okolice Pizy i Livorna, zanadto przypominające – malarię.

(1.1) Wreszcie wyruszamy do Genui, aby dotrzeć do celu podróży, do Viareggia.

(1.1) Niewielka Republika Lukki, dotykająca morza nadbrzeżem Viareggia, licząca około 120000 mieszkańców, rządzonych przez szlachtę i kler, była mocno niezadowolona z wcielenia jej ostatnim traktatem do Królestwa Etrurii.

Wiktionary

# viatoll

[czytaj: wiatol] system elektronicznego poboru opłat na autostradach; wiatolek

SJP.pl

viaTOLL (e-myto) – działający w Polsce w latach 2011–2021 elektroniczny system poboru opłat za przejazd drogami krajowymi. Opłata pobierana była na wybranych odcinkach dróg i zasilała Krajowy Fundusz Drogowy. Opłacie podlegały pojazdy samochodowe lub zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony oraz autobusy niezależnie od dopuszczalnej masy całkowitej. Pozostałe pojazdy mogły dobrowolnie przystąpić do systemu i regulować należność bezobsługowo zamiast płatności ręcznej w miejscach poboru opłat. Na system składały się bramy oraz urządzenia (zwane viaBOX i viaAUTO) umieszczone w pojazdach. Operatorami systemu zostali operatorzy kart paliwowych DKV i UTA, dzięki którym zaistniała możliwość dokonywania opłat drogowych również za przejazdy w innych państwach. Wybrany system typu DSRC funkcjonował w oparciu o wydzieloną łączność radiową krótkiego zasięgu w pasmie 5,8 GHz.

Wikipedia

# vibe

[czytaj: wajb] pozytywne emocje lub dobra atmosfera

SJP.pl

„Vibe” – amerykański magazyn muzyczny założony przez Quincy'ego Jonesa w 1993 roku. Publikacja poświęcona jest przede wszystkim artystom hip-hopowym i R&B.

Wikipedia

# vibrato

falowanie częstotliwości i natężenia dźwięku uzyskiwane przez śpiewaka lub instrumentalistę (w grze na instrumentach smyczkowych i dętych); wibracja, wibrato

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) muz. określenie wykonawcze wibracji dźwięku lub głosu;

Wiktionary

Vibrato (wł. vibrato ‘drżąco’), wibracja – termin muzyczny, określający regularne, pulsujące, niewielkie zmiany wysokości dźwięku (do około pół tonu, choć najczęściej znacznie mniej).

Vibrato charakteryzują dwa podstawowe parametry: częstość oraz zakres zmian wysokości dźwięku. Używane jest w celach ekspresyjnych w grze na niektórych instrumentach oraz w śpiewie. Uzyskuje się je np. poprzez chwiejne poruszanie lewą dłonią w grze na instrumentach strunowych z gryfem, zmiany ciśnienia wydmuchiwanego powietrza (np. na flecie), poruszanie suwakiem (na puzonie) albo zmiany siły nacisku warg na ustnik czy stroik w grze na niektórych instrumentach dętych, a także za pomocą zmian naprężenia mięśni, uczestniczących w generowaniu głosu w śpiewie (przepona, struny głosowe). Nie na wszystkich instrumentach możliwe jest uzyskanie vibrato (np. na fortepianie, organach piszczałkowych bez tremulanta, stosowanego w niektórych instrumentach dopiero od XVI w., czy na instrumentach perkusyjnych - oprócz wibrafonu).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|vibrato.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vibrato

* włoski: (1.1) vibrato m.

źródła.

== vibrato (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-vibrato.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. vibrato

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲiˈbratɔ, AS: vʹibrato

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|vibrato.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vibrato

* włoski: (1.1) vibrato m.

źródła.

== vibrato (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-vibrato.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. vibrato

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# viburnum

- Viburnum – kalina, rodzaj roślin z rodziny piżmaczkowatych
- Viburnum – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missouri

Wikipedia

# vicente

Vicente, właśc. Vicente Rodríguez Guillén (ur. 16 lipca 1981 w Walencji) – hiszpański piłkarz grający na pozycji lewego pomocnika.

Wikipedia

# vicenza

[czytaj: wiczenca] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

(1.2) geogr. adm. prowincja w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

Wiktionary

Vicenza ([viˈʧɛnʦa], pol. uproszczona: wiczenca) – miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Vicenza. Leży u podnóży Alp Weneckich, nad rzeką Bacchiglione w dorzeczu Brenty, w odległości ok. 60 km na zachód od Wenecji i ok. 200 km na wschód od Mediolanu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najlepsze gliny kaolinowe eksploatowane są na Sardynii, pod Vicenzą, w Toskanii i Lacjum.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wicentyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Vicetia, daw. Vicentia

Wiktionary

# vichy

[czytaj: wiSZI]
1. miasto we Francji;
2. sól Vichy - mieszanina soli z leczniczej wody mineralnej z uzdrowiska Vichy;
3. rząd Vichy - (lipiec 1940 - sierpień 1944) francuski rząd utworzony przez marszałka Ph. Pétaina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Wiktionary

Wikipedia

# vichyssoise

[czytaj: wiszisŁAZ] z francuskiego: rodzaj gęstej zupy z przetartych ziemniaków

SJP.pl

Vichyssoise – zupa kuchni francuskiej przyrządzana ze zblendowanych porów, ziemniaków, cebuli, bulionu drobiowego i śmietany. Zupę tę zazwyczaj serwuje się na zimno, jednak niekiedy również na gorąco.

Wikipedia

# vico

[czytaj: WIko] nazwisko

SJP.pl

Francja:

- Vico – gmina

Szwajcaria:

- Vico Morcote – gmina w kantonie Ticino, w okręgu Lugano

Włochy:

- Vico Canavese – gmina
- Vico del Gargano – gmina
- Vico Equense – gmina
- Vico nel Lazio – gmina
- Lago di Vico – jezioro

Wikipedia

# victor

Miejscowości w USA:

- Victor – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Joaquin
- Victor – miasto w stanie Kolorado, w hrabstwie Teller
- Victor – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Teton
- Victor – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Poweshiek
- Victor – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Ravalli
- Victor – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Ontario
- Victor – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Ontario

Wikipedia

# victoria

[czytaj: wiktorja] przestarzale: zwycięstwo; wiktoria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Seszeli;

Wiktionary

## Astronomia

- Victoria – planetoida o numerze katalogowym 12
- Victoria – krater marsjański

## Geografia

### Afryka

Kamerun

- Victoria – nazwa kameruńskiego miasta Limbé do 1982 roku

Wikipedia

# vidal

nazwisko

SJP.pl

Vidal, właśc. Sylvio Vidal Leite Ribeiro (ur. 1 października 1896 w Rio de Janeiro) – piłkarz brazylijski grający na pozycji środkowego obrońcy.

Całą piłkarską karierę Vidal spędził w klubie Fluminense FC, w którym występował w latach 1913–1921.Największymi sukcesem w karierze klubowej Vidala było trzykrotne zdobycie mistrzostwa Stanu Rio de Janeiro – Campeonato Carioca w 1917, 1918 i 1919 roku.

Wikipedia

# vide

[czytaj: wide]
1. patrz, zobacz - wskazówka odsyłająca do innego fragmentu tekstu;
2. w muzyce: wskazówka w nutach pozwalająca opuścić partię utworu zawartą pomiędzy sylabami "vi-de"

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) wskazówka odsyłająca do innego miejsca w tekście

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲidɛ, AS: vʹide

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) patrz

Wiktionary

# videlicet

[czytaj: wiDElicet] z łaciny: oczywiście, ma się rozumieć

SJP.pl

# videmat

książkowo: pisemne potwierdzenie tego, że dokument został przeczytany przez określoną osobę, która zapoznała się z jego treścią

SJP.pl

# video

wideo;
1. technika rejestrowania na taśmie magnetycznej obrazu i dźwięku;
2. potocznie: sprzęt służący do rejestrowania w technice o tej samej nazwie

SJP.pl

Wideo (z łaciny „widzę“) – technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu. Terminem tym określa się również sekwencję obrazów zarejestrowaną na nośniku danych.

Wikipedia

# videoblog

internetowy pamiętnik w postaci nagrań wideo; vlog, wideoblog

SJP.pl

Wideoblog (ang. videoblog, vlog lub vog) – rodzaj bloga internetowego, którego zasadniczą treść stanowią pliki filmowe (VODcast) publikowane przez autora w kolejności chronologicznej. Pliki udostępniane są do odtwarzania w technologii video-streamingu lub do pobrania na komputer użytkownika – gościa i widza wideobloga. Vlogerzy publikują swoje filmy głównie w serwisie YouTube oraz Dailymotion.

Wikipedia

# videoclip

ilustracja filmowa piosenki; clip, klip, teledysk, wideoklip

SJP.pl

# videofon

aparat telefoniczny lub domofon zaopatrzony w kamerę i monitor; wideofon

SJP.pl

# videokaseta

kaseta z taśmą magnetyczną, przeznaczona do rejestrowania obrazu i dźwięku oraz do odtwarzania w magnetowidzie; wideokaseta

SJP.pl

# videoklip

ilustracja filmowa piosenki; klip, teledysk, clip, videoclip, wideoklip

SJP.pl

Teledysk (również wideoklip) – forma sztuki filmowej w połączeniu z utworem muzycznym, inspirowana filmem reklamowym. Z reguły fabuła teledysku nawiązuje do tematu utworu. Rozpowszechniony od początku lat 80., m.in. za sprawą amerykańskiej telewizji muzycznej MTV.

Wikipedia

# videotelefon

aparat telefoniczny zaopatrzony w kamerę i monitor; wideotelefon, wideofon, videofon

SJP.pl

# videowall

[czytaj: widjołol lub wideołol] duży ekran złożony z monitorów przy scenie, stadionie itp., na którym wyświetlają się aktualne wydarzenia

SJP.pl

# vidi

łac.
1. widziałem (stwierdzone podpisem, że się widziało, np. umowę);
2. veni, vidi, vici - przyszedłem, zobaczyłem, zwyciężyłem (słowa J. Cezara kierowane do senatu, informujące o zwycięstwie Cezara nad Farnacesem w 47 r. p.n.e.)

SJP.pl

# vidor

nazwisko

SJP.pl

Vidor – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Treviso.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 3752 osoby, 277,5 os./km².

Wikipedia

# vidyjo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wideo

Wiktionary

# vidżej

widżej, VJ;
1. twórca wizualnej oprawy koncertu lub imprezy muzycznej;
2. prezenter nagrania wideo w dyskotece lub telewizji

SJP.pl

# vienne

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère;

(1.2) geogr. rzeka w zachodniej Francji, lewy dopływ Loary;

(1.3) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania;

Wiktionary

Francja:

- Vienne – departament w regionie Nowa Akwitania
- Vienne – miasto w departamencie Isère, nad Rodanem
- Vienne – okręg
- Vienne – potok, dopływ Sekwany
- Vienne – rzeka, dopływ Loary
- Vienne – rzeka, dopływ Saâne

Inne:

- Vienne – hrabstwo

Zobacz też:

- Haute-Vienne

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cztery lata później, w 1311 r., w trakcie soboru w Vienne, wielki mistrz zakonu szpitalników Fulko z Villaret, oznajmił królowi Filipowi IV, że jego zakon jest gotowy podjąć się poniesienia największego ciężaru w planowaćanowanej krucjacie.

(1.1) Jedynie w Vienne pozostał frankijski garnizon wojskowy, wspierający sojusznika Chlodwiga – Godegizila.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. vienneński, wieneński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Wienna

Wiktionary

# vienneński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Vienne, dotyczący Vienne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Vienne

przym. wieneński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wieneński

Wiktionary

# vientiane

[czytaj: wienTJAN] stolica Laosu; Wientian

SJP.pl

Wientian (laot. ວຽງຈັນ /ʋíəŋ tɕàn/, fr. Vientiane) – stolica Laosu, położona nad rzeką Mekong, w środkowo-zachodniej części kraju, tuż przy granicy z Tajlandią.

Wikipedia

# vietcong

[czytaj: wietkong] komunistyczne oddziały partyzanckie w Wietnamie Południowym; Wietkong

SJP.pl

Vietcong (wiet. Việt Cộng) – nazwa stworzona przez południowowietnamskich polityków i przyjęta przez żołnierzy amerykańskich, a potem przez światowe media, na określenie partyzantów należących w czasie wojny wietnamskiej do Narodowego Frontu Wyzwolenia Wietnamu Południowego (ang. National Front for the Liberation of South Vietnam, wiet. Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam).

Wikipedia

# vigilantes

[czytaj: widżilentiz] z angielskiego: nieformalna grupa strzegąca porządku, nieposiadająca prawnej legitymacji do swoich działań

SJP.pl

# vigny

- Vigny (Dolina Oise) – francuska gmina w regionie Île-de-France
- Vigny (Mozela) – francuska gmina w regionie Lotaryngia

Wikipedia

# vigo

miasto we wschodniej Hiszpanii

SJP.pl

Vigo (ˈbiɣo) – największe obok A Coruñi miasto hiszpańskiej Galicji, w pobliżu granicy z Portugalią, nad Atlantykiem.

Wikipedia

# vigoreksja

obsesyjne dbanie o utrzymanie wysportowanej sylwetki

SJP.pl

# vigoroso

[czytaj: wigorozo] z włoskiego, muzyczne określenie wykonawcze: energicznie, żywiołowo

SJP.pl

# vihuela

hiszpański strunowy instrument muzyczny

SJP.pl

Vihuela nazwa odnosząca się do dwóch różnych rodzajów instrumentów strunowych szarpanych podobnych do gitary: występującej w XV i XVI w. vihueli hiszpańskiej, zwykle z 5 lub 6 chórami (parami strun), oraz vihueli meksykańskiej, pięciostrunowego instrumentu używanego przez grupy mariachi.

Wikipedia

# vii

liczba rzymska oznaczająca "7"

SJP.pl

# viii

liczba rzymska oznaczająca "8"

SJP.pl

# vijay

Wikipedia

# viking

[czytaj: wajkink]
1. próbnik kosmiczny;
2. czcionka komputerowa

SJP.pl

## Sport

- Minnesota Vikings – zawodowy zespół futbolu amerykańskiego z siedzibą w Minneapolis, w stanie Minnesota
- Viking Gdynia – klub koszykarski
- Viking FK – norweski klub piłkarski
- Víkingur Reykjavík – klub piłkarski pochodzący ze stolicy Islandii, Reykjavíku
- Viking Award – nagroda dla najlepszego szwedzkiego hokeisty w lidze NHL

Wikipedia

# viktor

imię męskie

SJP.pl

Eric Thompson (ur. 4 grudnia 1980 w Grande Prairie w Albercie) – kanadyjski wrestler, który był najbardziej znany ze swoich występów WWE pod pseudonimem ringowym Viktor. Jest członkiem tag-teamu The Ascension, gdzie wraz z Konnorem jest byłym posiadaczem pasa NXT Tag Team Championship.

Wikipedia

# vila

stolica Vanuatu; Port Vila

SJP.pl

Andora:

- Vila – wieś

Brazylia:

- Vila Flores – miasto
- Vila Lângaro – miasto
- Vila Maria – miasto
- Vila Valério – miasto
- Vila Velha – miasto

Hiszpania:

- Vila-real – miasto
- Vila-rubla – miasto

Wikipedia

# vilcacora

Czepota puszysta (Uncaria tomentosa (Willd. ex Schult.) DC.), zwana też zwyczajowo vilcacora i kocim pazurem (z hiszp. Uña de Gato) – gatunek pnącza należący do rodziny marzanowatych (Rubiaceae). Pochodzi z północno-zachodniej części Ameryki Południowej, Centralnej i Karaibów. Jest szeroko używana w ziołolecznictwie i sprzedawana jako suplement diety.

Wikipedia

# villafranca

Villafranca, Vilafranca, Vila Franca lub Villefranche – nazwy miejscowości utworzonych w wiekach XI–XIV, w krajach romańskich. Franca oznacza Wolne, tzn. Wolne Miasto. Niemieckim odpowiednikiem jest Freiburg.

Wikipedia

# villahermosa

Villahermosa (hiszp. Piękne Miasto, nahuatl Cualnezcāltepēc) – meksykańskie miasto przemysłu naftowego nad rzeką Grijalva, stolica stanu Tabasco.

Do 1915 roku miasto nosiło nazwę San Juan Bautista.

Znajduje się tutaj rafineria ropy naftowej. Villahermosa leży w regionie rolniczym, w którym uprawia się kawę, kakao i trzcinę cukrową.

Wikipedia

# villancico

[czytaj: wijansiko] z hiszpańskiego:
1. rodzaj dawnego utworu poetycko-muzycznego, popularnego na Półwyspie Iberyjskim i Ameryce Południowej;
2. hiszpańska kolęda

SJP.pl

Villancico – hiszpański gatunek pieśni i poezji wykonywanej bez lub z akompaniamentem instrumentów, utrwalony w XV wieku, rozwijany i zmieniający formę do współczesności, kiedy począwszy od XX wieku stał się synonimem hiszpańskiej kolędy. Wg niektórych muzykologów, w XVI wieku na terenach Hiszpanii, Portugalii, Niderlandów, południowych Włoch i Nowego Świata villancico był bardziej popularny od dominującego wówczas na pozostałych obszarach Europy madrygału.

Wikipedia

# villanella

żywa, pogodna pieśń neapolitańska z XVI w.

SJP.pl

Villanella, villanesca (wł. villano - wieśniak, parobek) – w okresie renesansu typ wielogłosowej pieśni włoskiej, charakteryzujący się - w odróżnieniu od madrygału - prostą, homofoniczną fakturą oraz budową zwrotkową. Często wykazuje związki z muzyką ludową.

Wykształciła się w XVI wieku w Szkole neapolitańskiej (villanella alla Neapolitana). Kompozytorami piszącymi villanelle byli m.in. Adrian Willaert, Orlando di Lasso czy Ghinolfo Dattari.

Wikipedia

# villarreal

- Vila-real, Villarreal – miasto w Hiszpanii, w prowincji Castellón
  - Villarreal – stacja kolejowa
  - Villarreal CF – klub piłkarski
- Villarreal de Huerva – gmina w Hiszpanii, w prowincji Saragossa, w Aragonii
- Villarreal – CDP w USA, w Teksasie
- Villarreal – hiszpańskie nazwisko

Wikipedia

# villas

nazwisko

SJP.pl

Stany Zjednoczone:

- Villas – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Lee
- Villas – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Cape May

Osoby:

- André Villas-Boas (ur. 1977) – portugalski trener piłkarski
- Violetta Villas (1938-2011) – polska piosenkarka

Wikipedia

# villon

[czytaj: wiJĄ albo wiJON] nazwisko francuskie, m.in. Francois Villon (1431-1464) - poeta francuski

SJP.pl

Villon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 113 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 12 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Villon plasuje się na 797. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 964.).

Wikipedia

# vilmela

strunowy instrument muzyczny pochodzenia hiszpańskiego

SJP.pl

# vilski

→ Vila (stolica Vanuatu)

SJP.pl

# vin

[czytaj: win] skrót od: Vehicle Identification Number - złożone zestawienie znaków przyporządkowane pojazdowi przez producenta w celu jego identyfikacji

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) mot. unikatowy numer pojazdu przyporządkowany przez producenta w celu identyfikacji;

Wiktionary

Osoby:

- Rober van der Vin – holenderski kolarz

Inne:

- vin – szósta listera alfabetu gruzińskiego
- VIN – numer identyfikacyjny pojazdu

Zobacz też:

- Ménil-Vin
- Vien
- Win

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|ang|Vehicle Identification Number.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== VIN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = mot. Vehicle Identification Number → numer identyfikacyjny pojazdu

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|ang|Vehicle Identification Number.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== VIN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = mot. Vehicle Identification Number → numer identyfikacyjny pojazdu

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# vina

staroindyjski instrument strunowy szarpany, przypominający lutnię, budowany w wielu odmianach; wina, bina

SJP.pl

- Vina – jednostka osadnicza w USA, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Tehama
- Vina – miasto w USA, w stanie Alabama, w hrabstwie Franklin
- Vina – departament w Kamerunie
- Vina – rzeka w Afryce
- Vina – indyjski instrument muzyczny

Wikipedia

# vinaigrette

[czytaj: winegret] winegret;
1. sos przygotowywany z octu, oliwy, wody, czosnku, cukru itp.;
2. sałatka przyprawiona sosem o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. winegret.

Wiktionary

Winegret lub vinaigrette (fr. vinaigre – ocet) – zimny sos pochodzący z kuchni francuskiej, przyrządzany z oliwy (3 części) i octu (1 część), które są dokładnie mieszane i ubijane do lekkiego zgęstnienia. Przyprawia się go pieprzem i solą, które lepiej jest dodać na początku do czystego octu, bo dodatek oliwy utrudnia rozpuszczanie się soli.

Wikipedia

# vincennes

[czytaj; węSEN] miasto we Francji

SJP.pl

Vincennes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Dolina Marny, na przedmieściach Paryża.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 42 267 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 22 129 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Vincennes plasuje się na 47. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 865.).

Znajduje się tu XIV-wieczny zamek, dawna rezydencja królów Francji.

Wikipedia

# vincent

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

## Geografia

### Francja

- Vincent – miejscowość i gmina

### Stany Zjednoczone

- Vincent – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Shelby
- Vincent – jednostka osadnicza w stanie Ohio, w hrabstwie Washington
- Vincent – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles
- Vincent – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Webster

Wikipedia

# vincenz

[czytaj: WINcenz]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

# vinson

szczyt na Antarktydzie

SJP.pl

Masyw Vinsona (ang. Vinson Massif, także czasem Mount Vinson) – masyw górski w Górach Ellswortha w Antarktydzie Zachodniej – najwyższe wzniesienie kontynentu, zaliczane do Korony Ziemi; ósmy pod względem wybitności szczyt świata.

Wikipedia

# vintage

[czytaj: wintydż]
1. wino z dobrego rocznika;
2. stare, zabytkowe rzeczy;
3. moda na stare, zabytkowe rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. styl w modzie, muzyce i sztukach użytkowych, który nawiązuje do przeszłości, łącząc minione style ze współczesnymi;

(1.2) kulin. określenie wina, które pochodzi ze zbiorów z jednego roku;

Wiktionary

Vintage – styl w kulturze (zwłaszcza modzie) i sztuce.

Wikipedia

# vintedzianka

środowiskowo: użytkowniczka serwisu internetowego Vinted

SJP.pl

# vioform

lek przeciwbakteryjny

SJP.pl

# viola

wiola;
1. dawny instrument muzyczny smyczkowy o wielu odmianach (viola d'amore, viola da braccio, viola da gamba, viola di bordone), podobny do skrzypiec;
2. instrument smyczkowy o 4 strunach, strojony o kwintę niżej od skrzypiec; altówka

SJP.pl

Miejscowość we Włoszech

- Viola – miejscowość i gmina w regionie Piemont, w prowincji Cuneo

Miejscowości w USA:

- Viola – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Fulton
- Viola – miejscowość w stanie Delaware, w hrabstwie Kent
- Viola – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Mercer
- Viola – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Sedgwick
- Viola – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Rockland
- Viola – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Warren
- Viola – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Vernon

Wikipedia

# violeta

imię żeńskie

SJP.pl

Osoby:

- Violeta – bułgarska piosenkarka

Inne:

- Violeta – imię żeńskie
- Violeta – singiel Chayanne
- Violeta – singiel IZ*ONE
- Violeta Violeta – album Kaizers Orchestra

Zobacz też:

- Azul Violeta
- Ornatos Violeta
- Quinta Violeta
- Violetta
- Wioleta

Wikipedia

# violetta

imię żeńskie

SJP.pl

- Violetta – imię żeńskie
- violetta – dawny instrument smyczkowy, rodzaj violi da gamba
- Violetta – argentyński serial telewizyjny
- Violetta – trasa koncertowa Violetty Villas

Zobacz też:

- Violeta

Wikipedia

# vioxx

lek przeciwbólowy i przeciwzapalny; rofekoksyb

SJP.pl

Rofekoksyb – organiczny związek chemiczny, przeciwbólowy i przeciwzapalny lek z grupy inhibitorów COX-2 produkowany przez koncern farmaceutyczny Merck & Co. Lek oddziałuje bezpośrednio na COX-2, nie wpływając jednocześnie na COX-1. Dzięki temu, przynajmniej teoretycznie, wyeliminowano ryzyko uszkodzeń żołądka powodowanych przez inne lekki o podobnym zastosowaniu. Jak się okazało w trakcie późniejszych badań, jego przyjmowanie zwiększało ryzyko chorób układu krążenia.

Wikipedia

# vip

Very Important Person, bardzo ważna osobistość

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskoosobowego

(1.1) ktoś bardzo ważny, najczęściej ze świata polityki lub biznesu;

Wiktionary

- VIP – osoba o szczególnym statusie związanym z wykonywaną funkcją lub posiadanym majątkiem, przedmiotem
- wazoaktywny peptyd jelitowy (ang. vasoactive intestinal peptide) – hormon
- V.I.P. – serial przygodowo-sensacyjny produkcji amerykańskiej
- V.I.P. – film sensacyjny z 1991 roku
- V.I.P. (zespół muzyczny)

- VIP (program rozrywkowy)
- VIP (marka piwa)
- VIP (protokół internetowy)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To była poważna impreza, na sali było pełno VIP-ów, prezydent miasta, wojewoda, kilku posłów i inne szychy.

(1.1) W nowym projekcie stadionu zrezygnowano z części ekskluzywnych pomieszczeń dla VIP-ów, dzięki czemu będzie ich więcej dla zwykłych kibiców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲip, AS: vʹip

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. VIP-owski, vipowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent; pot. gruba ryba, figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha, ważniak; przest. oficjał

Wiktionary

# vip-owski

→ VIP (bardzo ważna osobistość); vipowski

SJP.pl

# vipassana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) technika medytacyjna w buddyzmie therawada;

Wiktionary

Vipassana (sanskryt: wipaśjana) – buddyjska technika medytacyjna. Wywodzi się z tradycji therawady. Medytacja vipassany w skrócie polega na utrzymywaniu świadomości na naturalnych doznaniach w obrębie ciała medytującego. Praktyka zwykle zaczyna się od nauki techniki Anapana, czyli koncentracji na naturalnym oddechu.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|pali|vipassanā.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) vipassana

* angielski: (1.1) vipassana

* bułgarski: (1.1) випасана ż., випасяна ż.

* czeski: (1.1) vipassaná ż.

* esperanto: (1.1) vipaŝjano

* gudźarati: (1.1) વિપશ્યના ż. (vipaśyanā)

* hindi: (1.1) विपश्यना ż. (vipaśyanā)

* japoński: (1.1) furi|ヴィパッサナー瞑想|ヴィパッサナーめいそう. (vipassanā meisō)

* koreański: (1.1) 위파사나 (wip’asana)

* malajalam: (1.1) വിപസ്സന (vipassana)

* pali: (1.1) vipassanā ż.

* sanskryt: (1.1) विपश्यना ż. (vipaśyanā)

* słowacki: (1.1) vipassaná ż.

* syngaleski: (1.1) විපස්සනාව (vipassanāva)

* tajski: (1.1) วิปัสสนา (wí.bpàt.sà.naa)

* węgierski: (1.1) vipasszaná

źródła.

== vipassana (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|vɪˈpasənə.

dzielenie|vi|pas|sana.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) vipassana

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲipasˈːãna, AS: vʹipa•sãna

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|pali|vipassanā.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) vipassana

* angielski: (1.1) vipassana

* bułgarski: (1.1) випасана ż., випасяна ż.

* czeski: (1.1) vipassaná ż.

* esperanto: (1.1) vipaŝjano

* gudźarati: (1.1) વિપશ્યના ż. (vipaśyanā)

* hindi: (1.1) विपश्यना ż. (vipaśyanā)

* japoński: (1.1) furi|ヴィパッサナー瞑想|ヴィパッサナーめいそう. (vipassanā meisō)

* koreański: (1.1) 위파사나 (wip’asana)

* malajalam: (1.1) വിപസ്സന (vipassana)

* pali: (1.1) vipassanā ż.

* sanskryt: (1.1) विपश्यना ż. (vipaśyanā)

* słowacki: (1.1) vipassaná ż.

* syngaleski: (1.1) විපස්සනාව (vipassanāva)

* tajski: (1.1) วิปัสสนา (wí.bpàt.sà.naa)

* węgierski: (1.1) vipasszaná

źródła.

== vipassana (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|vɪˈpasənə.

dzielenie|vi|pas|sana.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) vipassana

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# viper

[czytaj: wajper] samochód typu Dodge Viper

SJP.pl

## Geografia

- Viper – obszar niemunicypalny w hrabstwie Perry, stan Kentucky w USA

## Kultura

- Viper – film
- Viper – polski zespół muzyczny grający muzykę disco polo
- Viper – brazylijski zespół muzyczny grający muzykę heavymetalową

Wikipedia

# vipowski

przymiotnik od: VIP (bardzo ważna osobistość); VIP-owski

SJP.pl

# virabhadrasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; wykrok z plecyecami wygiętymi do tyłu i rękami uniesionymi do góry

(1.2) jedna z asan; pozycja stojąca, rozkrok z ciężarem przeniesionym na jedną z nóg i szeroko rozłożonymi ramionami

(1.3) jedna z asan; stanie na jednej nodze z drugą uniesioną równolegle do podłogi i tułowiem oraz ramionami na przedłużeniu tej nogi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) pozycja wojownika, wojownik

Wiktionary

# viral

ciekawa lub śmieszna treść (np. filmik, zdjęcie, slogan), która bardzo szybko rozprzestrzenia się w internecie; wiral

SJP.pl

- Things Viral – album zespołu Khanate.
- V/H/S: Viral – amerykański film grozy z 2014 roku.
- Viral (film) – amerykański film fabularny z 2016 roku.

Wikipedia

# virasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; siad, w którym kolana są połączone, pośladki spoczywają na podłożu, a łydki i stopy na zewnątrz, wzdłuż ud

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pozycja bohatera, bohater

Wiktionary

# virelai

typ średniowiecznego utworu wokalnego, uprawiany we Francji przez truwerów

SJP.pl

Virelai – jeden z typów poezji i muzyki francuskiej, charakterystyczny dla średniowiecza. Wywodzi się on z rond tworzonych przez truwerów. Charakterystyczna dla większości virelais jest forma poetycka o budowie: 3 zwrotki 4-wierszowe i refren 2-wierszowy. Forma muzyczna przyjmuje postać AbbA: część A pełni rolę refrenu i drugiej części zwrotki:

Wikipedia

# virement

1. przenoszenie kredytów budżetowych regulowane przepisami prawa finansowego, zmniejszenie kredytów na jedne dziedziny, np. konsumpcję zbiorową i przeniesienie ich na inne, np. na kredyty dla przedsiębiorstw;
2. książkowo: zamiana wzajemna, np. miejscami

SJP.pl

Virement - przesuwanie wydatków między różnymi pozycjami budżetu, przenoszenie kredytów budżetowych. Nie należy mylić tego terminu z virement bancaire (poleceniem przelewu) choć etymologia pojęcia odnosi się do tego słowa.

Wikipedia

# virga

meteor. pionowe lub skośne smugi opadu atmosferycznego, nie osiągające powierzchni Ziemi na skutek wyparowywania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. deszcz zmieniający się w parę wodną przed spadnięciem na ziemię;

(1.2) muz. jeden z dwóch podstawowych znaków notacji neumatycznej;

Wiktionary

Virga (vir) (łac. gałąź, witka) – opad deszczu, śniegu, kryształków lodu, który nie dociera do powierzchni ziemi, ponieważ paruje lub sublimuje zanim opadnie. Dzieje się tak najczęściej, kiedy dolna część atmosfery ma niską wilgotność.

Virga występuje przeważnie w przypadku chmur Cirrocumulus, Altocumulus, Altostratus, Nimbostratus, Stratocumulus, Cumulus i Cumulonimbus.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Około połowy trzynastego wieku virga zaczęła oznaczać wartość długą w przeciwieństwie do krótkiego punctum.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲirɡa, AS: vʹirga

Wiktionary

# virginia

[czytaj: wirdżińja] obce imię żeńskie

SJP.pl

- Wirginia (ang. Virginia) – stan w USA
- Wirginia Zachodnia (ang. West Virginia) – stan w USA
- Wirginia – imię żeńskie
- Wirginia – postać legendarna
- Virginia − odmiana tytoniu
- Virginia – rodzaj węży z rodziny połozowatych (Colubridae)

Wikipedia

# virgo

meteor. pionowe lub skośne smugi opadu atmosferycznego, nie osiągające powierzchni Ziemi na skutek wyparowywania

SJP.pl

- Panna – gwiazdozbiór (łac. Virgo)
- Gromada w Pannie – gromada galaktyk
- John Virgo – snookerzysta angielski
- Virgo (detektor) – detektor fal grawitacyjnych uruchomiony we Włoszech

Wikipedia

# viropexis

sposób wnikania wirusa do wnętrza infekowanej komórki; wiropeksja

SJP.pl

# virtu

[czytaj: wirTU] z włoskiego:
1. doskonałość, mistrzostwo w jakiejś dziedzinie sztuki;
2. umiłowanie sztuki i jej znawstwo;
3. kolekcja dzieł sztuki

SJP.pl

Virtu – polski producent dań gotowych, funkcjonujący od 1992 roku.

Wikipedia

# vis

pistolet samopowtarzalny skonstruowany przez Polaków, używany w latach trzydziestych i w czasie drugiej wojny światowej; wis; ViS; WiS

SJP.pl

## Vis

- Vis – wyspa na Adriatyku
- Vis – miasto na wyspie Vis
- Vis – rzeka we Francji, przepływająca przez tereny departamentów Gard oraz Hérault, prawy dopływ rzeki Hérault
- Vis wz. 35 – polski pistolet z okresu II wojny światowej
- VIS 100 – współczesny polski pistolet

Wikipedia

# vis-a-vis

[czytaj: wizaWI] vis-a-vis, vis a vis;
1. naprzeciwko;
2. osoba będąca naprzeciwko

SJP.pl

przysłówek

(1.1) naprzeciwko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) daw. osoba będąca naprzeciw kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieszkam vis-à-vis supermarketu.

(1.1) Nawet tam, w przedziale wagonowym, mając go vis-à-vis, każdorazowo przypominała sobie dopiero o nim.

(2.1) Vis-à-vis moje wyglądało do tego stopnia niepocześnie i wyszarzanie, że je brałem za jakiegoś zwykłego skribę sic. [...]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲi‿za‿ˈvʲi, AS: vʹi‿za‿vʹi

Wiktionary

# visa

[czytaj: wiza]
1. marka karty płatniczej wydawanej przez organizację Visa International;
2. model samochodu marki Citroën

SJP.pl

Visa Inc. – amerykańska spółka i organizacja członkowska zajmująca się wydawaniem kart płatniczych, powstała w 1958 roku pod nazwą BankAmericard.

Pierwsza karta została wydana w roku 1958 przez Bank of America.

Visa Inc. zadebiutowała na nowojorskiej giełdzie papierów wartościowych w marcu 2008 roku. W październiku 2007 została natomiast wyodrębniona organizacja Visa Europe, mająca charakter stowarzyszenia banków członkowskich i zachowująca wyłączną licencję na markę Visa w Europie.

Wikipedia

# visconti

[czytaj: wiskonti] nazwisko, m.in. Luchino Visconti (1906-1976) - włoski reżyser filmowy

SJP.pl

Visconti – ród arystokracji włoskiej wzmiankowany już w XI wieku. Wywodzi się od Ottona, rycerza zasłużonego w czasie I wyprawy krzyżowej, który został w 1078 r. wicehrabią (visconte) Mediolanu. Tytuł ten dał początek nazwisku.Z rodu tego pochodził Teobaldo Visconti, od 1271 papież Grzegorz X. Azzo i Lucchino (XIV. w.) narzucili panowanie niemal całej Lombardii i sięgnęli aż do Piemontu. Podzielone posiadłości rodowe zjednoczył Gian Galleazzo hrabia Virtu (1351–1402), gdy kupił u króla Wacława tytuł księcia Mediolanu, opanował Pizę, Sienę, Perugię, Padwę, Bolonię. Nosił się z myślą pozyskania dla siebie korony zjednoczonych Włoch. Jego panowanie zapewniło miastom włoskim potęgę i dobrobyt. W Piacenzy odnowił uniwersytet w 1447 roku. Po wygaśnięciu głównej linii, panowanie przeszło na dom Sforzów.

Wikipedia

# viscum

Jemioła (Viscum L.) – rodzaj pasożytniczych roślin z rodziny sandałowcowatych (dawniej wyodrębniany w rodzinie jemiołowatych). Obejmuje ok. 113–150 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje strefę tropikalną i umiarkowaną Starego Świata, przy czym największe zróżnicowanie jest w Azji i Afryce (na tym kontynencie rośnie 45 gatunków), w Australii występują 4 gatunki, a w Europie 2. Do flory Polski należy tylko jeden gatunek – jemioła pospolita V. album. Jemioła pospolita jako gatunek introdukowany rośnie także w zachodniej części Ameryki Północnej. Są to rośliny półpasożytnicze rosnące na drzewach iglastych i liściastych i za pomocą ssawek pobierające z nich wodę i sole mineralne.

Wikipedia

# vishing

[czytaj: wiszing] podawanie się za przedstawiciela danej instytucji lub firmy podczas rozmowy telefonicznej w celu wyłudzenia danych osobowych

SJP.pl

Vishing lub voice phishing – forma phishingu, metoda oszustwa polegającego na podszyciu się przestępcy podczas rozmowy telefonicznej pod instytucję albo inną osobę w celu nakłonienia do wykonania określonych czynności, wyłudzenia poufnych informacji – najczęściej danych logowania do bankowości internetowej, danych karty kredytowej lub dokonania przez rozmówcę przelewu na wskazany rachunek bankowy. Jest to rodzaj ataku opartego na inżynierii społecznej. Wykorzystuje fakt wysokiego poziomu zaufania abonentów do telefonicznej weryfikacji i pozornej identyfikacji osoby dzwoniącej. Vishing jest dla przestępców bardzo dochodowym biznesem. Po rozszerzeniu usług telefonii IP zwiększyła się możliwość penetracji rynku i uwiarygodniania fałszywej tożsamości osoby inicjującej połączenie.

Wikipedia

# vision

- Vision – polski dystrybutor filmów
- Vision – amerykański zespół hardcorowy
- Vision – album muzyczny Jana Garbarka wydany w 1983 r.
- Vision – postać z komiksów Marvela

Wikipedia

# vista

[czytaj: wista] jedna z wersji systemu operacyjnego Windows

SJP.pl

Stany Zjednoczone:

- Vista – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Diego
- Vista – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie St. Clair
- Vista Center – jednostka osadnicza
- Vista West – jednostka osadnicza

Szwecja:

- Vista Hundred – dawna jednostka administracyjna

Wikipedia

# vistula

Vistula – łacińska nazwa Wisły. Podobną formę nazwa ta przyjmuje również w niektórych innych językach, np. angielskim.Od nazwy tej pochodzi nazwa m.in. następujących pojęć:

- Vistula Valles (dolina na Marsie),
- vistulian (zlodowacenie północnopolskie).

Wikipedia

# vitalium

żarowytrzymały stop metali (chromu, molibdenu, niklu i kobaltu), wykorzystywany przy budowie maszyn pracujących w wysokich temperaturach

SJP.pl

# vitara

samochód typu Suzuki Vitara

SJP.pl

# vitaral

lek zawierający m.in. witaminy, pierwiastki śladowe i sole mineralne

SJP.pl

# vitasom

kompleks witamin (m.in. A, C i E) zdolny do przenikania do najgłębszych warstw skóry; mikroglobal

SJP.pl

# viterbo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Viterbo (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju;

Wiktionary

Viterbo ([viˈtɛrbo], pol. uproszczona: witerbo) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Viterbo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Św. Jadwiga czekała na kanonizację znacznie krócej niż Stanisław, biskup krakowski. Zmarła bowiem w 1243 roku, a kanonizację papież Klemens IV ogłosił w Viterbo już 26 marca 1267 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. witerbski

Wiktionary

# vito

samochód typu Mercedes Vito

SJP.pl

# vitoria

Vitoria-Gasteiz – miasto w północnej Hiszpanii, stolica prowincji Álava i wspólnoty autonomicznej Kraju Basków. Około 242 tysięcy mieszkańców w 2012 roku. Vitoria-Gasteiz była Zieloną Stolicą Europy w 2012 roku.

Wikipedia

# vitromozaika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. polski materiał na okładziny zewnętrzne budynków, produkowany w czasach PRL, w formie kolorowych, szklanych kwadracików

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲitrɔ̃mɔzajka, AS: vʹitrõmozai ̯ka

Wiktionary

# vittoria

Vittoria – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Ragusa.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 54 320 osób, 300,1 os./km².

Wikipedia

# viva

polski dwutygodnik

SJP.pl

- „Viva” – utwór niemieckiego muzyka Tomcrafta.
- Viva! – czasopismo.
- Fundacja Viva! – fundacja zajmująca się ochroną zwierząt
- Viva – album zespołu Xmal Deutschland.
- Viva – stacja telewizyjna.
  - Viva Polska – nadawała od czerwca 2000 do października 2017 roku w języku polskim.
  - Viva Plus – stacja, która zastąpiła Viva Zwei.

  Wikipedia

# vivace

określenie wykonawcze: żywo, z temperamentem, w szybkim tempie; vivo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. wykonanie żywo, z temperamentem;

(1.2) muz. część utworu wykonana w vivace (1.1)

(1.3) muz. utwór wykonany w vivace (1.1)

przymiotnik

(2.1) muz. żywy

przysłówek

(3.1) muz. żywo, z temperamentem

Wiktionary

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|vivace.

uwagi.

* termin międzynarodowy

* zobacz też: Indeks:Muzyka (tempo)

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vivace; (3.1) vivace

* słowacki: (1.1) vivace n.; (3.1) vivace

* włoski: (2.1) vivace

źródła.

== vivace (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) żywotny, żywy, pełen życia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲiˈvat͡ʃɛ, AS: vʹivače

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|vivace.

uwagi.

* termin międzynarodowy

* zobacz też: Indeks:Muzyka (tempo)

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vivace; (3.1) vivace

* słowacki: (1.1) vivace n.; (3.1) vivace

* włoski: (2.1) vivace

źródła.

== vivace (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) żywotny, żywy, pełen życia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# vivacissimo

[czytaj: wiwaCZIss-imo] określenie wykonawcze: bardzo żywo, energicznie

SJP.pl

# vivaldi

nazwisko, m.in.: Antonio Vivaldi (1678-1741), włoski kompozytor i skrzypek

SJP.pl

- Vivaldi – krater na Merkurym
- Vivaldi – przeglądarka internetowa

Biografie:

- Antonio Vivaldi (1678–1741) – włoski kompozytor
- Antonio Vivaldi (ur. 1942) – włoski brydżysta
- Vandino i Ugolino Vivaldi (fl. 1291) – bracia, genueńscy kupcy i odkrywcy

Wikipedia

# vivarium

pomieszczenie dostosowane do hodowli, obserwacji niedużych zwierząt ziemno-wodnych (np. płazów) w warunkach możliwie najbardziej zbliżonych do naturalnych; wiwarium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. inaczej → wiwarium

Wiktionary

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) zob. wiwarium.

Wiktionary

# vivat

łac. niech żyje!

SJP.pl

Vivat – polski zespół muzyczny. Powstał w 1996 roku w Suwałkach. Pierwszy skład tworzyli: Karol Pietrzak, Grzegorz Rydzewski, Robert Kudryś i Tomasz Żukowski. W tym właśnie składzie wylansowali w 1997 roku swój największy przebój Szalona małolata, do którego został nagrany pierwszy w historii zespołu teledysk. Emitowany był on w programie Disco Polo Live. Wiosną 1998 roku został nagrany teledysk do piosenki Młodym być. Niedługo później z zespołu odszedł Karol Pietrzak, który założył zespół Mega Dance. Do zespołu dołącza też Wojciech Grzębiak. Po raz pierwszy grupa w nowym składzie zaprezentowała się podczas Gali Disco Polo w Sali Kongresowej w Warszawie.

Wikipedia

# vivekananda

Wiwekananda, także Swami Wiwekananda (hindi स्वामी विवेकानंद, bengali স্বামী বিবেকানন্দ), właściwie Narendranath Datta (ur. 12 stycznia 1863, zm. 4 lipca 1902) – indyjski swami i mistrz duchowy. Był uczniem Paramahansy Ramakryszny z Kalkuty.

Wikipedia

# vivendi

[czytaj: wiwendi] francuski koncern medialny

SJP.pl

Vivendi SA (do kwietnia 2006 roku jako Vivendi Universal) – francuski koncern mediowy obecny na rynku muzycznym, telewizyjnym, telekomunikacyjnym, filmowym, wydawniczym, internetowym i gier komputerowych. Wywodzi się z założonej w 1853 roku spółki Compagnie Générale des Eaux (CGE).

Wikipedia

# viviana

Pani Jeziora – jedna z postaci pojawiających się w legendach o królu Arturze – sojuszniczka Merlina, która uczestniczyła w wielu tajemniczych misjach. Czasami ukazuje się tylko jej ramię, zawsze strojne w biały, lśniący złotogłów. Innym razem kroczy ona po wodzie, a nawet pojawia się na zamku. Bóstwo matriarchalne.

Wikipedia

# vivienne

[czytaj: wiwjen]
1. obce imię żeńskie;
2. czcionka komputerowa

SJP.pl

# vivitone

1. instrument muzyczny, elektryczny lub akustyczny, wyprodukowany przez firmę ViVitone;
2. rodzaj gongu elektrycznego;
3. pierwowzór pianina elektrycznego

SJP.pl

# vivo

polski dwutygodnik

SJP.pl

- Vivo – specjalne tempo w muzyce
- Vivo – izraelski piosenkarz
- Vivo – przedsiębiorstwo
- VIVO – akronim Video In Video Out
- Vivo Software – rozszerzenie typu viv programu RealPlayer

Wikipedia

# vixit

z łaciny: przeżył, dokonał żywota; formuła na zawiadomieniach o śmierci

SJP.pl

# vizsla

węgierski pies myśliwski przypominający wyżła pointera

SJP.pl

# vj

vidżej, widżej;
1. twórca wizualnej oprawy koncertu lub imprezy muzycznej;
2. prezenter nagrania wideo w dyskotece lub telewizji

SJP.pl

# vladimir

obce imię męskie

SJP.pl

Vladimir – męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Stanowi czeski, słowacki, serbski (latinica), chorwacki, słoweński oraz angielski i hiszpański odpoweidnik staropolskiego imienia Włodzimir lub polskiego Włodzimierz.

Znane osoby noszące to imię:

- Vladimir Bartol – słoweński pisarz
- Vladimir Beara – chorwacki piłkarz
- Vladimír Bednár – słowacki piłkarz
- Vladimir Boljević – czarnogórski piłkarz
- Vladimír Boudník – czeski grafik i malarz
- Vladimir Brichta – brazylijski aktor
- Vladimír Búřil – słowacki hokeista
- Vladimir Čonč – chorwacki piłkarz
- Vladimir Cosma – skrzypek, kompozytor muzyki filmowej
- Vladimir Cupara – serbski piłkarz ręczny
- Vladimír Dlouhý – czeski aktor
- Vladimír Filo – słowacki biskup
- Vladimír Franz – czeski artysta
- Vladimír Godár – słowacki kompozytor
- Vladimir Grbić – serbski siatkarz
- Vladimir Harkonnen – jedna z głównych postaci w powieści Franka Herberta Diuna
- Vladimír Holan – czeski poeta i tłumacz
- Vladimir Horowitz – amerykański pianista pochodzenia żydowskiego
- Vladimír Hrivnák – słowacki piłkarz
- Vladimir Ivić – serbski piłkarz
- Vladimir Jankélévitch – francuski filozof, pisarz i muzykolog
- Vladimír Javorský – czeski aktor
- Vladimír Jiránek – czeski scenarzysta, reżyser
- Vladimirs Kamešs – łotewski piłkarz
- Vladimir Kozlov – ukraiński wrestler
- Vladimir Kulich – kanadyjsko-czeski aktor
- Vladimír Laštůvka – czeski polityk i inżynier
- Vladimir Levstik – słoweński pisarz
- Vladimír Maňka – słowacki poseł do Parlamentu Europejskiego
- Vladimír Mečiar – słowacki polityk
- Vladimír Menšík – czeski aktor
- Vladimir Nabokov – rosyjski i amerykański pisarz
- Vladimir Oravsky – szwedzki pisarz i reżyser
- Vladimir Padrino – wenezuelski minister obrony
- Vladimir Petković – bośniacki piłkarz
- Vladimir Plahotniuc – mołdawski biznesmen i polityk
- Vladimír Podzimek – czechosłowacki skoczek narciarski
- Vladimir Pozner – francuski pisarz, dziennikarz
- Vladimir Prifti – albański reżyser, aktor i scenarzysta
- Vladimir Raičević – serbski szachista
- Vladimír Remek – pierwszy Czech w kosmosie
- Vladimír Roško – słowacki skoczek narciarski
- Vladimír Sobotka – czeski hokeista
- Vladimír Šmicer – czeski piłkarz
- Vladimír Špidla – premier Czech
- Vladimir Tica – serbski koszykarz
- Vladimír Tošovský – czeski minister przemysłu i handlu
- Vladimir Veličković – serbski i jugosłowiański malarz
- Vladimir Vinek – jugosłowiański piłkarz
- Vladimir Voskoboinikov – estoński piłkarz
- Vladimír Weiss (ur. 1964) – słowacki piłkarz
- Vladimír Weiss (ur. 1989) – słowacki piłkarz
- Vladimir Volkoff – pisarz francuski
- Vladimir Yaroshenko – tancerz rosyjski

Wikipedia

# vladislav

Vladislav – miejscowość i gmina (obec) w Czechach, w kraju Wysoczyna, w powiecie Třebíč. W 2022 roku liczyła 1167 mieszkańców.

Wikipedia

# vlaminck

[czytaj: wlamę:k] nazwisko, np.: Maurice de Vlaminck (1876-1958) - malarz francuski, jeden z głównych przedstawicieli fowizmu

SJP.pl

# vlan

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. wirtualna sieć lokalna

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) LAN

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|VLAN.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) VLAN

źródła.

== VLAN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = inform. virtual local area network → wirtualna sieć lokalna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# vlepka

własnoręcznie wykonana mała naklejka samoprzylepna do rozlepiania w miejscach publicznych; wlepka

SJP.pl

Wlepka (stosowana też pisownia vlepka) – mała, samoprzylepna forma plastyczna tworzona z myślą o ingerencji w przestrzeń publiczną, jeden ze środków wyrazu tzw. kultury niezależnej, pokrewny graffiti. Przylepiana na ogół bez zezwolenia, przez co traktowana jako wandalizm. Początkowo była to naklejka zawierająca rysunek (grafika, fotomontaż, zdjęcie), tekst albo jedno i drugie.

Wikipedia

# vlog

internetowy pamiętnik w postaci nagrań wideo; wideoblog, videoblog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) blog złożony z zapisów wideo, najczęściej krótkich filmików, w których autor wypowiada się na aktualne tematy lub opowiada o wydarzeniach ze swojego życia

Wiktionary

Wideoblog (ang. videoblog, vlog lub vog) – rodzaj bloga internetowego, którego zasadniczą treść stanowią pliki filmowe (VODcast) publikowane przez autora w kolejności chronologicznej. Pliki udostępniane są do odtwarzania w technologii video-streamingu lub do pobrania na komputer użytkownika – gościa i widza wideobloga. Vlogerzy publikują swoje filmy głównie w serwisie YouTube oraz Dailymotion.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) wideoblog

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. vloger m., vlogerka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vlog

źródła.

== vlog (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-vlog.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) vlog

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vlɔk, AS: vlok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. vloger m., vlogerka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wideoblog

Wiktionary

# vloger

osoba zamieszczająca na blogu głównie nagrania wideo; wloger

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) autor vloga

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Adam Świeciaszek w USA jest kierowcą ciężarówki, a w Polsce znanym vlogerem, który na YouTubie publikuje filmy o życiu w Ameryce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvlɔɡɛr, AS: vloger

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. vlog m.

:: fż. vlogerka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wideobloger

Wiktionary

# vlogerka

kobieta zamieszczająca na blogu głównie nagrania wideo; wlogerka

SJP.pl

# vlogować

prowadzić internetowy pamiętnik w postaci nagrań wideo; wlogować

SJP.pl

# vobis

sieć sklepów oraz sklep internetowy

SJP.pl

Vobis – sieć sklepów oraz sklep internetowy.

Firma istniała od 1992 roku do 31 października 2014 roku.

W szczytowym okresie swojej działalności posiadała w Polsce ponad 200 salonów sprzedaży. Oferowała produkty i usługi z dziedziny informatyki i telekomunikacji, doradztwo oraz serwis, m.in. notebooki, komputery, drukarki, monitory, oprogramowanie, GPS, palmtopy, aparaty cyfrowe, akcesoria komputerowe oraz sprzęt audio-video. Dodatkowo Vobis projektował, produkował i sprzedawał sprzęt pod własną marką, głównie komputery stacjonarne i akcesoria. Jedyną pozostałością po marce Vobis jest sklep internetowy Vobis.pl, którego właścicielem jest firma i-Terra sp. z o.o.

Wikipedia

# vocativus

[czytaj: wokatiwus] wokatiwus, wokatyw, wołacz; w językoznawstwie:
1. ostatni przypadek w deklinacji łacińskiej (szósty z kolei), polskiej (siódmy) oraz niektórych innych językach, używany w momencie, gdy nadawca zwraca się do kogoś, rzadziej czegoś;
2. forma wyrazowa tego przypadka, np. Boże!, Polsko!, Krzysiu!

SJP.pl

Wołacz (łac. vocativus) – przypadek gramatyczny, piąty lub siódmy przypadek polskiej deklinacji, występuje także w wielu innych językach.

Wikipedia

# vocoder

zespół urządzeń do przetwarzania sygnału mowy; wokoder

SJP.pl

Vocoder, właściwie Voice Encoder – elektroniczne urządzenie do syntezy dźwięku, w tym także mowy. Zostało wynalezione przez amerykańskiego inżyniera Homera Dudleya pracującego dla Bell Laboratories.

Vocoder pracował w dwóch trybach – analizującym i syntezującym. Naturalny dźwięk skanowany był po przeprowadzaniu go przez zespół filtrów o wąskich charakterystykach, dzielących słyszalne pasmo na szereg przedziałów. Wynik analizy przedstawiano graficznie w postaci grafu. Urządzenie mogło pracować w trybie syntezującym odtwarzając dźwięki analizowane wcześniej lub tworzyć zupełnie nowe.

Wikipedia

# vod

[czytaj: wod] skrót od: video on demand - usługa umożliwiająca zobaczenie w późniejszym czasie programu telewizyjnego lub transmisji na żywo; wideo na życzenie

SJP.pl

# vogel

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Beniamin Vogel (ur. 1945) – polski muzykolog
- Christian Leberecht Vogel (1759-1816) – malarz niemiecki
- Dawid Vogel (1891-1944) – poeta żydowski
- Debora Vogel (1900-1942) – pisarka polsko-żydowska
- Dionizy Vogel (1896-1986) – podpułkownik Wojska Polskiego
- Eberhard Vogel (ur. 1943) – piłkarz niemiecki
- Edward Vogel (1829-1856) – niemiecki podróżnik
- Hans-Jochen Vogel (1926-2020) – niemiecki polityk
- Hermann Karl Vogel (1841-1907) – astronom niemiecki
- Hermann Wilhelm Vogel (1834-1898) – fotochemik niemiecki
- Hermann Vögel (1902–1944) - zbrodniarz nazistowski, członek załogi niemieckiego obozu koncentracyjnego Majdanek
- Hugo Vogel (1855-1934) – malarz niemiecki
- Ignacy Vogel (1831-1911) – architekt, założyciel teatru Thalia oraz Domu Koncertowego Ignacego Vogla
- Johann Vogel (ur. 1977) – piłkarz szwajcarski
- Karl Vogel (1828-1897) – kartograf niemiecki
- Karl Christian Vogel von Vogelstein (1788-1868) – malarz niemiecki
- Ludwig Vogel (1788-1879) – malarz szwajcarski
- Michael Vogel (ur. 1908, zm. ?) – zbrodniarz nazistowski, esesman, członek załogi niemieckiego obozu koncentracyjnego Dachau, obywatel rumuński
- Mike Vogel (Michael James „Mike” Vogel, ur. 1979) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny
- Paweł Vogel (1904-2000) - taternik, narciarz, przewodnik tatrzański, kierownik schroniska w Roztoce w Tatrach, nauczyciel
- Peter Vogel (ur. 1954) – polski przestępca
- Scott Vogel (ur. 1973) – amerykański wokalista
- Wladimir Vogel (1896-1984) – szwajcarski kompozytor
- Wolfgang Vogel (1925-2008) – niemiecki adwokat, pośrednik w wymianie szpiegów i więźniów politycznych między RFN a DDR
- Zygmunt Vogel (1764-1826) – malarz polski

Wikipedia

# vogt

Niemcy:

- Vogt – gmina w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Ravensburg
- Vogt – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Ravensburg

Osoby:

- Alfred Vogt, szwajcarski okulista
- Alfred Elton van Vogt (1912–2000), amerykański pisarz
- Carina Vogt, niemiecka skoczkini narciarska, złota medalistka z Soczi
- Carl de Vogt (1885–1970), niemiecki aktor
- Cécile Vogt (1875–1962), francuska neurolog
- Doug Vogt, kanadyjski reporter
- Erich Vogt, kanadyjski fizyk
- Franciszek Antoni Vogt, rzeźbiarz okresu rokoka czynny w Warszawie w 3. ćwierci XVIII w.
- Heinrich Vogt (1875–1936), niemiecki neurolog
- Heinrich Vogt (1890–1968), niemiecki astronom
- Henryk Vogt (1912–?), polski inżynier i polityk
- Jørgen Herman Vogt, norweski polityk
- Karl Vogt (1817–1895), niemiecki naukowiec
- Kevin Vogt (ur. 1991), niemiecki piłkarz
- Miriam Vogt (ur. 1967), niemiecki narciarz
- Oskar Vogt (1870–1959), niemiecki neurolog
- Paul Vogt (ur. 1964), amerykański aktor
- Roland Vogt, niemiecki polityk

Wikipedia

# vogue

[czytaj: wog]
1. magazyn dla kobiet, jedno z najpopularniejszych światowych pism kobiecych;
2. marka papierosów

SJP.pl

- "Vogue" – amerykańskie czasopismo o zasięgu międzynarodowym
- Vogue – singel Madonny
- vogue – czternasty singel Ayumi Hamasaki
- Vogue – singel Bedoesa i Lanka
- Vogue – marka papierosów należąca do British American Tobacco

- "Teen Vogue" – czasopismo dla nastolatek
- vogue – styl tańca

Wikipedia

# vogueing

[czytaj: wołging] współczesny taniec stylizowany na wzór muzyki house; voguing

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) choreogr. housowy taniec imitujący zachowanie modelek na pokazie mody

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|vogueing.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vogueing

źródła.

== vogueing (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) vogueing

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|vogueing.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vogueing

źródła.

== vogueing (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) vogueing

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# voguing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) choreogr. stylizowany, nowoczesny taniec house, wywodzący się z późnych lat 80., który wyewoluował ze sceny baletowej Harlemu z lat 60. XX wieku

Wiktionary

# voice-over

[czytaj: wojs ołwer] nałożenie głosu lektora na oryginalną ścieżkę dźwiękową; voiceover

SJP.pl

# voiceover

[czytaj: wojs ołwer] nałożenie głosu lektora na oryginalną ścieżkę dźwiękową; voice-over

SJP.pl

# voilà

[czytaj: wuaLA lub właLA] zwrot używany do zasygnalizowania, że coś jest gotowe lub do przedstawienia czegoś lub kogoś, oznaczający "oto" lub "proszę bardzo"

SJP.pl

# voit

[czytaj: Fojt] nazwisko

SJP.pl

# vol-au-vent

[czytaj: wol-o-wą] danie z ciasta francuskiego z nadzieniem, zwykle mięsnym

SJP.pl

# vol.

skrót od: volumen

SJP.pl

# volaille

[czytaj: woLAJ] z francuskiego: drób, dania z drobiu

SJP.pl

# volante

określenie wykonawcze: lotnie, szybko; veloce

SJP.pl

# volapük

wolapik;
1. sztuczny język międzynarodowy;
2. niezrozumiały i zagmatwany język lub styl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dziewiętnastowieczny język sztuczny oparty na łacinie, niemieckim, francuskim i angielskim;

(1.2) przen. niezrozumiały, zagmatwany język; mieszanina różnych języków

Wiktionary

Volapük, wolapik (nazwa oznacza „język (ogólno)światowy” od ang. world „świat” i speak „mowa”) – język sztuczny opracowany w 1879 roku przez niemieckiego księdza Johanna Martina Schleyera, który wierzył, że robił to z nakazu Boga. Powstał w oparciu o łacinę, niemiecki, francuski i angielski, przy czym najwięcej elementów pochodzi z tego ostatniego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Volapük co prawda wystrzegał się dowolności całkowitej w tworzeniu słów; czerpał obficie z angielszczyzny, ale przeinaczał wyrazy angielskie w sposób tak daleko idący i tak dowolny, że z trudem można je było w tym przebraniu rozpoznać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈlapʲik, AS: volapʹik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wolapik

Wiktionary

# volker

Volker – założony przez Charlesa Volkera amerykański producent silników i konstruktor samochodów, kilkakrotnie podejmujący próbę zakwalifikowania się do Indianapolis 500.

Wikipedia

# volkizm

niemiecka ideologia o charakterze rasistowskim, irracjonalnym i neoromantycznym

SJP.pl

Volkizm – niemiecka skrajnie prawicowa ideologia o charakterze neoromantycznym, irracjonalnym i rasistowskim, skłaniającym się do panteistycznej, neopogańskiej mistyki „krwi i ziemi” (Blut und Boden), wyrastająca z protestanckiej idei predestynacji.

Wikipedia

# volksbund

- Deutsch-oberschlesischer Volksbund für Polnisch Schlesien zur Wahrung der Minderheitsrechte – niemiecki związek narodowościowy na Śląsku
- Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge – niemiecki związek opieki nad grobami
- Volksbund (Szwajcaria) – partia polityczna w Szwajcarii istniejąca przed II wojną światową
- Volksbund (Węgry) – niemiecki związek narodowościowy na Węgrzech, istniejący podczas II wojny światowej

Wikipedia

# volksdeutsch

[czytaj: folksdojcz] w okresie okupacji hitlerowskiej: osoba znajdująca się na liście ludzi pochodzenia niemieckiego (często rzekomego), na której obecność gwarantowała wiele przywilejów w stosunku do pozostałej ludności polskiej; folksdojcz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. zob. folksdojcz.

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Salomon Morel był m.in. komendantem obozu pracy dla Niemców w Świętochłowicach. Przebywali tam jednak nie tylko Niemcy i volksdeutsche, zsyłano do niego także ludzi niewygodnych dla komunistycznych władz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) folksdojcz

Wiktionary

# volksdeutschka

→ volksdeutsch [czytaj: folksdojczka]; folksdojczka

SJP.pl

# volkskammer

jednoizbowy parlament w dawnej Niemieckiej Republice Demokratycznej; Izba Ludowa

SJP.pl

Volkskammer (z niem. Izba Ludowa) – izba niższa (1949–1958), a następnie jednoizbowy parlament Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) (1958–1990). Do pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych 18 marca 1990 nie posiadał demokratycznej legitymacji i pełnił fasadową rolę wobec rządzącej Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec.

Wikipedia

# volkslista

lista obywateli pochodzenia niemieckiego w okupowanym przez Niemcy kraju w okresie okupacji hitlerowskiej, którzy zadeklarowali przynależność do narodowości niemieckiej; folkslista

SJP.pl

Volkslista (niem. Deutsche Volksliste (DVL), pol. folkslista) – niemiecka lista narodowościowa wprowadzona 2 września 1940 na podstawie reskryptu Heinricha Himmlera jako komisarza Rzeszy do spraw wzmacniania niemczyzny. Na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej volkslistę wprowadzono zarządzeniem z 4 marca 1941.

Wikipedia

# volkswagen

[czytaj: FOLKSwagen] samochód marki Volkswagen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu

(1.2) mot. firma produkująca samochody

Wiktionary

Volkswagen [ˈfɔlksˌvaːgən] – marka samochodów produkowanych przez niemiecki koncern Volkswagen AG. W dosłownym tłumaczeniu znaczy „samochód dla ludu”. Spółka jest notowana na giełdzie od 2003 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) I właśnie wtedy nadjechał samochód marki Volkswagen.

(1.2) W Volkswagenie znalazło zatrudnienie pół miasteczka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. volkswagen mzw.

Wiktionary

# volkswagengate

[czytaj: folkswagengejt] skandal dotyczący fałszowania wyników kontroli spalin przez Volkswagena w 2015 roku; Dieselgate

SJP.pl

# volley

rodzaj uderzenia piłki w sporcie, wolej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) sport. zob. wolej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛj, AS: volei ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolej

Wiktionary

# volpone

- Volpone albo lis – film francuski
- Volpone albo lis – spektakl Teatru Telewizji
- Volpone albo lis – sztuka Bena Jonsona
- Volpone – tytułowa postać sztuki

Wikipedia

# volt

jednostka napięcia elektrycznego, potencjału elektrycznego, a także siły elektromotorycznej; wolt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. elektr. wolt

Wiktionary

Wolt (V) – jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej, używana w układach jednostek miar SI, MKS i MKSA.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) niepolecane w 1963 roku|tom=NZ|strony=189.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|wolt.

źródła.

== volt (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|vəʊlt.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-volt.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fiz. elektr. wolt

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔlt, AS: volt

Wiktionary

# volta

wł. odrębne zakończenie fragmentu kompozycji muzycznej:
1. prima volta - pierwsze, przed repetycją;
2. seconda volta - drugie, po repetycji

SJP.pl

- Volta – w muzyce: jedno z zakończeń przed lub po repetycji, element notacji muzycznej;;
- Volta – jednostka osadnicza w USA, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Merced;
- Volta – szósty solowy album Björk;
- Alessandro Volta (1745–1827) – włoski fizjolog, fizyk i wynalazca;
- Krok samby;
- „Volta” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej;
- Volta – filipiński film przygodowy z 2004 roku;
- Volta – polska komedia kryminalna z 2017 roku;
- Volta – singel Sarsy z albumu Pióropusze.

Wikipedia

# voltaire

[czytaj: wolTER] pisarz i filozof francuski (1694-1778); Wolter

SJP.pl

Voltaire, pol. Wolter, właśc. François-Marie Arouet (ur. 21 listopada 1694 w Paryżu, zm. 30 maja 1778 tamże) – francuski pisarz epoki oświecenia, filozof, historyk i publicysta. Tworzył satyry, powieści, dramaty oraz „Listy”.

Prowadził ożywioną korespondencję (zachowały się 23 tysiące jego listów). Bulwersował opinię publiczną krytycyzmem i śmiałością przekonań. Wiele podróżował.

Wikipedia

# volte-face

[czytaj: wolt fas] z francuskiego: obrót, zwrot o 180 stopni; w przenośni: nagła, całkowita zmiana opinii, poglądów; wolta

SJP.pl

# volteggiando

[czytal: woltedżando] z włoskiego, w muzyce: grać na klawiaturze krzyżując ręce

SJP.pl

# volubile

określenie wykonawcze: zmiennie, chwiejnie, niestale

SJP.pl

# volumen

wolumen;
1. wielkość, wysokość czegoś, np. importu, produkcji; wolumin;
2. w muzyce: donośność dźwięku, stopień jego nasycenia

SJP.pl

Oficyna Wydawnicza Volumen – została założona w 1989 roku jako kontynuacja działalności podziemnego Niezależnego Wydawnictwa Książkowego Wers. Specjalizuje się w książkach z zakresu historii Polski i historii powszechnej, antropologii kulturowej i szeroko rozumianej myśli humanistycznej. Jest wydawcą m.in. podręczników akademickich z tych dziedzin.

Wikipedia

# volvo

samochód marki Volvo

SJP.pl

Volvo Car Corporation – szwedzki producent samochodów z siedzibą w Göteborgu. Powstał na bazie działu produkcji aut osobowych koncernu Volvo wydzielonego w 1999 i odsprzedanego Ford Motor Company. W 2010 roku został przejęty przez chiński koncern Geely.

Wikipedia

# vomitorium

przejście w różnego rodzaju budowlach o charakterze amfiteatralnym; womitorium

SJP.pl

# vonnegut

[czytaj: WOnegat lub WOnegut] nazwisko

SJP.pl

- Bernard Vonnegut (1914–1997) – amerykański fizyk atmosfery, starszy brat Kurta Vonneguta
- Kurt Vonnegut (1922–2007) – amerykański pisarz
- Mark Vonnegut – amerykański pisarz, syn Kurta Vonneguta
- (25399) Vonnegut – planetoida z pasa głównego planetoid

Wikipedia

# voodoo

rodzaj magii pochodzenia afrykańskiego, opartej na kulcie przodków; voudou; wudu

SJP.pl

Voodoo (czyt. wudu) (inne formy to Vodun (Benin); najpoprawniejsza forma to Vodou (kreolski) a. wołdu) jest synkretyczną religią afroamerykańską praktykowaną głównie na Haiti, w Dominikanie i w niektórych regionach Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza tych gdzie istnieją duże społeczności karaibskie (np. Nowy Jork, Miami czy Portoryko). „Vodun” określa formę pierwotną religii z Afryki (Benin i Togo), „Vodou” to poprawna forma zapisu najpopularniejszej karaibskiej wersji religii (m.in. z Haiti), natomiast „Voodoo” to zamerykanizowane określenie na tradycję, która trafiła z Karaibów do Stanów Zjednoczonych (a właściwie Nowego Orleanu i Luizjany), mieszając się lokalnie z innymi wierzeniami. Wszystkie z nich różnią się od siebie. „Voodoo” niepoprawnie jest używane jako synonim czarnej magii, praktyk afrykańskich i rdzennych, a także laleczek. Vodou jest jedną z najpopularniejszych tzw. ATRs (Afrykańskich Tradycyjnych Religii). Santeria jest uważana za „dalsze kuzynostwo” tradycji Vodou ze względu na wpływy wierzeń Jorubów. Vodou (jak i wszystkie religie afrykańskie) są znane jako systemy wierzeń bądź tradycje duchowe zamknięte (ang. closed practice), czyli takie, do których dostępu udzielają wyłącznie duchy oraz ich kapłaństwo poprzez tradycyjny proces inicjacji.

Wikipedia

# voralbergski

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. vorarlberski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Vorarlberg mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) vorarlberski; daw. przedarulański

Wiktionary

# vorarlberg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii, jego stolicą jest miasto Bregencja;

Wiktionary

Vorarlberg (łac. Cisarulana, pol. dawniej Przedarulania) – najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii. Jego stolicą jest miasto Bregencja. Jako jedyny austriacki kraj związkowy należy w części do zlewiska Morza Północnego. Ustanowiony w 1923 herb kraju jest herbem hrabiów Montfort.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈfoːɐ̯ʔarlbɛrk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. vorarlberski, przest. voralbergski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Przedarulania

Wiktionary

# vorarlberski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Vorarlbergiem, dotyczący Vorarlbergu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Vorarlberg mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. przedarulański

Wiktionary

# vortal

Wortal – portal internetowy zajmujący się jedną określoną tematyką.

Termin pochodzi od określania „portal wertykalny”.

Wikipedia

# vossler

[czytaj: FOSler] nazwisko

SJP.pl

# vostro

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bank. rachunek innego banku utrzymywany w naszym banku do celów rozliczeniowych

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) rachunek vostro

synonimy.

(1.1) loro

antonimy.

(1.1) nostro

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|vostro. → wasz

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vostro, loro

źródła.

== vostro (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bank. vostro, loro

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) loro

Wiktionary

# votum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. kult. przedmiot ofiarowywany Bogu, który zawieszany jest przy ołtarzu lub świętym obrazie czy figurze;

(1.2) daw. kult. ślub, złożone przyrzeczenie

(1.3) głos, wyrażenie zdania

Wiktionary

- votum – dar wotywny
- Votum – zespół muzyczny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jako votum Jan Paweł II ofiarował złotą różę.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wotywny

rzecz. wotum n.

Wiktionary

# voucher

[czytaj: wałczer]
1. dowód na piśmie;
2. dokument świadczący o zawarciu transakcji;
3. oświadczenie lub upoważnienie na piśmie;
4. certyfikat, list uwierzytelniający

SJP.pl

Voucher (ang. talon) – czek podróżny, dokument kredytowy umożliwiający realizację świadczeń zamówionych przez biuro podróży u zagranicznego kontrahenta. Wymienione na voucherze świadczenia są przez klienta zapłacone i powinny być wydane w ilości i jakości zaznaczonej na voucherze.

Wikipedia

# voudou

rodzaj magii pochodzenia afrykańskiego, opartej na kulcie przodków; voodoo; wudu

SJP.pl

# vouvray

[czytaj: wuwREJ] rodzaj francuskiego białego wina z Doliny Loary

SJP.pl

Vouvray – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Indre i Loara.

Vouvray jest główną miejscowością winnej apelacji Vouvray

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 2933 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 128 osób/km² (wśród 1842 gmin Regionu Centralnego Vouvray plasuje się na 117. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 560.).

Wikipedia

# vox

dźwięk, zjawisko głosowe realizowane przez ludzki aparat artykulacyjny bądź przez instrument muzyczny

SJP.pl

- Vox – hiszpańska prawicowa partia polityczna
- VOX – niemiecka stacja telewizyjna
- Vox – polski zespół muzyczny
- Vox FM – polska stacja radiowa
- VOX – aktywacja głosowa w radiotelefonach
- Grupa Kapitałowa Vox – grupa kapitałowa
- Vox – angielski producent wzmacniaczy muzycznych, jak również elektrycznych organów i gitar
- Vox – płyta Andreasa Vollenweidera

Wikipedia

# voyager

[czytaj: wojadżer] każda z dwóch sond kosmicznych wysłanych przez NASA celem badania planet Układu Słonecznego

SJP.pl

## Star Trek

- Voyager NCC-74656
- Star Trek: Voyager

## Misje kosmiczne

- Voyager 1
- Voyager 2
- Program Voyager
- Voyager Golden Record

Wikipedia

# voyeryzm

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) psych. seks. zob. oglądactwo.

Wiktionary

Oglądactwo, voyeuryzm, voyeryzm, voyeurism, wojeryzm, skopofilia, skoptofilia – zaburzenie zachowania z grupy zaburzeń preferencji seksualnych charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Voyeryzm ujmowany w funkcji epistemologicznej posiada również wyraźny podtekst seksualny – tym lepiej wpisuje się również w pierwotne znaczenie terminu zaczerpniętego z psychologii.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wojeryzm, voyeuryzm, skopofilia, skoptofilia

Wiktionary

# voyeur

[czytaj: właJER] osoba czerpiąca przyjemność erotyczną z podglądania par uprawiających seks; podglądacz, wojerysta

SJP.pl

# voyeurka

→ voyeur [czytaj: wojerka]; wojerystka, podglądaczka

SJP.pl

# voyeurysta

[czytaj: wojerysta] osoba czerpiąca przyjemność erotyczną z podglądania par uprawiających seks; voyeur, wojerysta, podglądacz

SJP.pl

# voyeurystyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z voyeuryzmem, dotyczący voyeuryzmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. voyeuryzm m.

Wiktionary

# voyeuryzm

[czytaj: wojeryzm] dewiacja seksualna charakteryzująca się skłonnością do oglądania osób uprawiających seks; podglądactwo, oglądactwo, wojeryzm, skopofilia, skoptofilia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. seks. zob. oglądactwo.

Wiktionary

Oglądactwo, voyeuryzm, voyeryzm, voyeurism, wojeryzm, skopofilia, skoptofilia – zaburzenie zachowania z grupy zaburzeń preferencji seksualnych charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. voyeurystyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wojeryzm, voyeryzm, skopofilia, skoptofilia

Wiktionary

# voyeuse

[czytaj: włajez] rodzaj krzesła z oparciem z przodu dla ramion i brody

SJP.pl

Wikipedia

# vr

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. rzeczywistość wirtualna;

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. VR-owy

Wiktionary

# vranitzky

[czytaj: wraNICki] nazwisko

SJP.pl

# vratislaviana

książki podejmujące tematykę związaną z Wrocławiem

SJP.pl

# vriksasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; pozycja stojąca, w której jedna ze stóp oparta jest o wewnętrzną część uda drugiej nogi, dłonie połączone nad głową

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pozycja drzewa, drzewo

Wiktionary

# vrml

skrót od: Virtual Reality Modeling Language, w informatyce: język modelowania rzeczywistości wirtualnej, umożliwiający opisywanie obiektów i animacji

SJP.pl

# vs

z łaciny, skrót od: verse, versus; przeciwko, kontra; vs.;
1. słowo używane w tekście między pojęciami lub wielkościami przeciwstawnymi, np. dwoma zmiennymi;
2. słowo używane między nazwiskami lub nazwami przeciwników, np. stron procesu, zawodników sportowych

SJP.pl

- VS – kanton Valais w Szwajcarii (oznaczenie kodowe ISO 3166-2)
- VS – brytyjski zespół muzyczny
- VS Vereinigte Spezialmöbelfabriken – niemiecki producent meblowy

Wikipedia

# vs.

z łaciny, skrót od: verse, versus; przeciwko, kontra; vs;
1. słowo używane w tekście między pojęciami lub wielkościami przeciwstawnymi, np. dwoma zmiennymi;
2. słowo używane między nazwiskami lub nazwami przeciwników, np. stron procesu, zawodników sportowych

SJP.pl

skrót

(1.1) = łac. versus → kontra, przeciw;

Wiktionary

- VS – kanton Valais w Szwajcarii (oznaczenie kodowe ISO 3166-2)
- VS – brytyjski zespół muzyczny
- VS Vereinigte Spezialmöbelfabriken – niemiecki producent meblowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dla mnie wybór Komorowski vs. Kaczyński to nie walka klas, lecz test na naiwność Polaków. (z Internetu)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontra

Wiktionary

# vsop

skrót od: very superior old pale - wysokogatunkowa stara czysta, napis na etykietach alkoholi różnego gatunku, informujący o ich najwyższej jakości; V.S.O.P.

SJP.pl

# vukovar

miasto w Chorwacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodniej Chorwacji, leżące przy granicy z Serbią;

Wiktionary

Vukovar – miasto we wschodniej Chorwacji, w Slawonii, stolica żupanii vukowarsko-srijemskiej, siedziba miasta Vukovar. Miasto leży u ujściu Vuki do Dunaju, w pobliżu granicy z Serbią. Miasto jest znane z przemysłu włókienniczego (produkcja pończoch) i spożywczego. Ponadto w Vukovarze mieści się port rzeczny.

W 2011 roku liczyło 26 468 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obrona miasta urosła w legendę – Vukovar został ogłoszony chorwackim „gradom herojem”, czyli miastem-bohaterem, i wszedł na listę narodowych świętości Chorwacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈkɔvar, AS: vukovar

Wiktionary

# vukovarski

→ Vukovar

SJP.pl

#### Patrz:

Vukovar

# vulgo

łac. zwykle, powszechnie (zwany); to jest, albo (zwyczajnie mówiąc)

SJP.pl

# vulpius

- (162001) Vulpius – planetoida
- Christian August Vulpius – niemiecki dramatopisarz
- Christiane Vulpius – żona Goethego
- Melchior Vulpius – niemiecki kompozytor
- Oskar Vulpius – niemiecki lekarz ortopeda

Wikipedia

# vulvovaginitis

grzybicze zapalenie sromu i pochwy

SJP.pl

# vuvuzela

plastikowa, hałaśliwa trąbka używana przez kibiców piłki nożnej; wuwuzela

SJP.pl

Wuwuzela (vuvuzela, także lepatata) – aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej w Afryce. Wydaje głośny dźwięk (osiągający przy wylocie wuwuzeli natężenie 122–131 dB(A)) mający przypominać ryczenie słonia. Pierwotnie jej egzemplarze wykonywano z puszek po konserwach, obecnie są produkowane głównie z tworzyw sztucznych.

Wikipedia

# vw

skrót od: Volkswagen

SJP.pl

# w

1. spółgłoska;
2. litera;
3. przyimek łączący się z rzeczownikiem lub wyrazem pełniącym jego funkcję, spełniający wiele funkcji w zdaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła dwudziestej ósmej litery alfabetu;

skrót

(2.1) = gram. wołacz

(2.2) = meteorol. wyż

(2.3) = karc. walet

Wiktionary

W (wymowa: wu, minuskuła: w) – dwudziesta trzecia litera alfabetu łacińskiego, dwudziesta ósma litera alfabetu polskiego. W języku polskim i niemieckim oznacza spółgłoskę [v], a w angielskim – [w].

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(2.2) N

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

(2.1) zoblistę|M|D|C|B|N|Ms|W.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* angielski: (2.1) voc.; (2.2) H; (2.3) bryt. Kn, amer. J

* francuski: (2.3) V

* niderlandzki: (2.3) B

* niemiecki: (2.2) H; (2.3) B, U

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|W.}}

* rosyjski: (2.3) В

źródła.

== W (język afar.) ==

wymowa.

IPA|w.

znaczenia.

litera

(1.1) Wa, majuskuła dwudziestej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

(2.1) zoblistę|M|D|C|B|N|Ms|W.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* angielski: (2.1) voc.; (2.2) H; (2.3) bryt. Kn, amer. J

* francuski: (2.3) V

* niderlandzki: (2.3) B

* niemiecki: (2.2) H; (2.3) B, U

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|W.}}

* rosyjski: (2.3) В

źródła.

== W (język afar.) ==

wymowa.

IPA|w.

znaczenia.

litera

(1.1) Wa, majuskuła dwudziestej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: w

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(2.2) N

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

(2.1) zoblistę|M|D|C|B|N|Ms|W.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* angielski: (2.1) voc.; (2.2) H; (2.3) bryt. Kn, amer. J

* francuski: (2.3) V

* niderlandzki: (2.3) B

* niemiecki: (2.2) H; (2.3) B, U

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|W.}}

* rosyjski: (2.3) В

źródła.

== W (język afar.) ==

wymowa.

IPA|w.

znaczenia.

litera

(1.1) Wa, majuskuła dwudziestej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: w

Wiktionary

# w-kształtny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma kształt litery W

Wiktionary

# w-w

skrót

(1.1) = geogr. Wrocław

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔʦ̑waf, AS: vrocu̯af

Wiktionary

# w-wa

skrót od: Warszawa

SJP.pl

skrót

(1.1) = geogr. Warszawa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvava|varˈʃava, AS: vava|varšava

Wiktionary

# w-z

(Trasa) Wschód-Zachód

SJP.pl

- Wz – falistość powierzchni

- WZ – (wydanie na zewnątrz) dokument magazynowy przedsiębiorstwa
- Trasa W-Z (Trasa Wschód-Zachód) – trasa w kierunku wschód-zachód:
  - Trasa W-Z – droga miejska w Bydgoszczy
  - Trasa W-Z – droga miejska w Gdańsku
  - Trasa W-Z – droga miejska w Lublinie
  - Trasa W-Z – droga miejska w Łodzi
  - Trasa W-Z – droga miejska w Piotrkowie Trybunalskim
  - Trasa W-Z – droga miejska w Warszawie
  - Trasa W-Z – droga miejska we Wrocławiu

  Wikipedia

# w.

skrót od: wołacz

SJP.pl

skrót

(1.1) = gram. wołacz

Wiktionary

W. – amerykański dramat biograficzny z 2008 roku w reżyserii Olivera Stone’a.

Wikipedia

# w.c.

[czytaj: wu-CE] skrót od angielskiego: water closet (ubikacja, toaleta); wc, WC

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. WC.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli szukacie w.c., znajdziecie je obok wind.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) WC

Wiktionary

# w.ks.lit.

skrótowiec

(1.1) = hist. Wielkie Księstwo Litewskie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) WKL, WXL, WXLit

Wiktionary

# wa

1. (z japońskiego: harmonia, dobre współżycie) specyficzna, japońska forma współżycia społecznego
2. gwarowe, w wykrzyknieniu: o wa (używane na wyrażenie powątpiewania, niezadowolenia z czegoś itp.)

SJP.pl

Ghana:

- Wa – miasto w regionie Upper West
- Wa – dystrykt w regionie Upper West

Inne:

- Wa – grupa etniczna zamieszkująca pogranicze Mjanmy i Chin
- Wa – język z rodziny języków austroazjatyckich
- Wa – dawna nazwa Japonii

Zobacz też:

- Va
- WA

Wikipedia

# wa-wa

[czytaj: ło-ło] ciągła zmiana barwy dźwięku na instrumentach dętych oraz w urządzeniach elektroakustycznych; wah-wah

SJP.pl

# wab

1. wabienie zwierzyny łownej podczas polowania,
2. część wyrażenia potocznego: na wabia

SJP.pl

Wab – w łowiectwie, wabienie zwierzyny podczas polowania poprzez naśladowanie głosów zwierząt za pomocą wabików lub wystawienie żywego albo wypchanego ptaka.

Wikipedia

# wabiący

atrakcyjny, kuszący

SJP.pl

# wabić

1. przynęcać zwierzęta, np. naśladując ich głosy
2. kusić, nęcić
3. o zwierzu: przywoływać inne zwierzę, wydając typowe głosy
4. nazywać zwierzę, przywoływać je
5. wabić się (o zwierzętach):
a) nazywać się
b) przywoływać się nawzajem

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) łow. wydawać głos nawołujący zwierzęta, udając ich głos (by je złapać)

(1.2) działać przyciągająco

czasownik zwrotny niedokonany wabić się

(2.1) o zwierzętach: nazywać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nauczył mnie kryć się w trawie lub na drzewie i wabić znajdujące się w pobliżu ptaki.

(1.2) Nie mogła pojąć, jak taki szorstki człowiek mógł umieć tak łagodnie wabić.

(2.1) Jak się wabi twój pies?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wabik m., powab m.

przym. wabiący, powabny

przysł. wabiąco

czas. zwabić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przynęcać przyzwyczajać, wywabić

(1.2) czarować, kusić, nęcić, omamić, oszałamiać, pociągać, skinąć, uwodzić

Wiktionary

# wabidło

dawniej: kukła ptaka wykorzystywana do zwabienia ptaka łowczego na rękawicę

SJP.pl

# wabienice

Wabienice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Bierutów.

Wikipedia

# wabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wabić.

Wiktionary

Wabienie – zespół czynności dokonywanych przez myśliwego, mających na celu sprowokowanie danego zwierzęcia do zbliżenia się lub odpowiedzi głosowej. Najczęściej polega na naśladowaniu odgłosów zwierzęcych (m.in. ptasich).

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. zwabić

rzecz. wabik mrz.

Wiktionary

# wąbiewo

Wąbiewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Kamieniec.

Miejscowość była opisywana pod różnymi nazwami. W 1303 wzmiankowano ją jako Wambow, a opis dotyczył sprzedaży nieruchomości przez Unisława i Jana z Goździchowa wraz z Wojciechem Ślepym z Kamieńca na rzecz Szymona, plebana ze Zbąszynia. W 1387 używano nazwy Wambowo, a rok później Wanbowo, a wzmianka znajdowała się w aktach sądowych. Używano później też nazw Wambiewo i ostatecznej, Wąbiewo.

Wikipedia

# wabik

1. coś co wabi, pociąga;
2. gwizdek używany do wabienia zwierząt na polowaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot służący do wabienia zwierząt

(1.2) przen. przedmiot lub działanie służące do budzenia zainteresowania u ludzi

Wiktionary

Wabik – przyrząd do wabienia zwierzyny poprzez imitowanie głosów zwierząt i ptaków. Przy pomocy wabika myśliwy wydaje odgłosy godowe lub oznaczające znalezienie pokarmu.

Rodzaje wabików:

- służące do modulowania dźwięków wydawanych ustami: odpowiednio złożone dłonie, róg, muszla, szkło lampy naftowej, gumowa rura itp.
- działające jak piszczałka lub stroik, uruchamiane powietrzem wydmuchiwanym z ust lub gruszki gumowej, fabryczne lub wykonane własnoręcznie z kości, drewna, kory brzozowej itp.
- wydające dźwięki pod wpływem pocierania, bębnienia, grzechotania itp.
- wabiki zapachowe wypuszczające zapach wabiący dane zwierzę np: zapach myszy, który wabi lisa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wabiki możesz kupić w sklepie wędkarskim koło poczty.

(1.2) Rabaty na niektóre produkty są tylko wabikiem na przyciągnięcie klientów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wabienie n.

czas. wabić ndk., zwabić dk.

Wiktionary

# wąbnice

Wąbnice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Krośnice, 178 m n.p.m. na północny wschód od wsi Wierzchowice.

Wikipedia

# wabny

przymiotnik

(1.1) stpol. powabny, piękny, przyciągający wzrok

(1.2) stpol. (wabny na coś) spragniony (czegoś), oczekujący (na coś)

Wiktionary

# wąbrzeski

przymiotnik od: Wąbrzeźno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wąbrzeźna, związany z Wąbrzeźnem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wąbrzeźno n., wąbrzeźnianin m., wąbrzeźnianka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wąbrzezieński

Wiktionary

# wąbrzeźnianin

mieszkaniec Wąbrzeźna

SJP.pl

# wąbrzeźnianka

mieszkanka Wąbrzeźna

SJP.pl

# wąbrzeźno

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie kujawsko-pomorskim;

Wiktionary

Wąbrzeźno (niem. Frideck lub Briesen) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu wąbrzeskiego, gminy wiejskiej Ryńsk i gminy miejskiej Wąbrzeźno.

Według danych GUS z 31 grudnia 2023 roku Wąbrzeźno liczyło 12 892 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃mˈbʒɛʑnɔ, AS: võmbžeźno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąbrzeźnianin m., wąbrzeźnianka ż.

przym. wąbrzeski

Wiktionary

# wacan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wacan jako podłowczy i mój podkomendny zrobiłeś, co do niego należało; a czy dobrze? to się okaże.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wacanna ż.

:: fż. wacani ż.

Wiktionary

# wacanna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość panna.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Widzisz mi płaksę?… Obetrzyj wacanna łzy i podnieś oczy!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wacan m., wacani ż.

Wiktionary

# waceczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zdrobn. od: wacek – skórzana sakiewka na pieniądze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odejmie pan córom syjońskim płaszcze, tkanice i waceczki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈt͡sɛt͡ʃɛk, AS: vaceček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wacek, wackarz, wacuś

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mieszek, sakiewka

Wiktionary

# wacek

1. żartobliwie: męski członek; kuśka, pitol, ptaszek, pisior;
2. w środowisku brydżowym: walet;
3. dawniej: skórzany woreczek na pieniądze, zawieszany na szyi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Wacław

Wiktionary

- Wacek − zdrobnienie imienia Wacław

Osoby o tym nazwisku:

- Tomasz Wacek − polski piłkarz
- Rudolf Wacek − polski nauczyciel, propagator, działacz i dziennikarz sportowy, pisarz i publicysta

Inne:

- Marek i Wacek − polski duet fortepianowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mówiłem Wackowi, żeby nie przesadzał z tym bieganiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wacław m., wacek mzw., Wacio mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wacławek, Wacuś

Wiktionary

# wach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, prawy dopływ Obu;

Wiktionary

Osoby o nazwisku Wach

- Andrzej Wach (* 1955) – prezes zarządu, były dyrektor generalny PKP S.A.
- Andrzej Wach (prawnik) (* 1954) – polski prawnik, radca prawny i nauczyciel akademicki
- Krzysztof Wach – ujednoznacznienie
- Jerzy Wach (* 1937) – polski pięcioboista nowoczesny
- Mariusz Wach (* 1979) – polski bokser
- Piotr Wach (* 1944) – polski inżynier, polityk, nauczyciel akademicki i senator
- Ryszard Wach (* 1946) – polski pięcioboista
- Władysław Wach (1908–1980) – polski działacz ludowy na Warmii i Mazurach

Wikipedia

# wach.

skrót od: wachmistrz; wachm.

SJP.pl

# wacha

1. inaczej: wartownia, wartownicy;
2. ryba z rodziny makrelowatych;
3. potocznie: benzyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Acanthocybium solandri|ref=tak., gatunek ryby morskiej, zaliczanej do rodziny makrelowatych

(1.2) środ. mot. benzyna

(1.3) gwara więzienna deszcz

(1.4) stpol. lwów. warta

(1.5) środ. żegl. morze, woda morska

(1.6) skrzynia na zboże

(1.7) daw. gwara. więz. woda

Wiktionary

Niger:

- Wacha – miasto

Osoby:

- Peter Wacha – niemiecki DJ
- Przemysław Wacha – polski badmintonista

Zwierzęta:

- wacha (Acanthocybium solandri) – gatunek morskiej ryby z rodziny makrelowatych

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) łowić / wyłowić / złowić wachę • zjeść wachę

(1.5) wrzucić / wyrzucić coś do wachy • nabrać wachy wiadrem • wacha leje się na pokład

synonimy.

(1.1) wahoo, solandra

(1.2) benzyna, paliwo; pot. bajura

(1.4) straż, warta, szyldwach, odwach

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.4) wacharz, odwach

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|benzyna.

(1.3) zobtłum|deszcz.

(1.4) zobtłum|warta.

(1.5) zobtłum|morze|woda.

* angielski: (1.1) wahoo

* fiński: (1.1) raitamakrilli

* francuski: (1.1) thazard noir

* kaszubski: (1.4) wacha ż., starża ż.

* niderlandzki: (1.1) wahoo

* portugalski: (1.1) cavala-da-índia

* rosyjski: (1.1) ваху

* turecki: (1.1) vahu

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈva.xa, AS: va.χa

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.4) wacharz, odwach

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wahoo, solandra

(1.2) benzyna, paliwo; pot. bajura

(1.4) straż, warta, szyldwach, odwach

Wiktionary

# wąchabno

wieś w Polsce

SJP.pl

- Wąchabno – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec
- Wąchabno – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec

Wikipedia

# wąchać

1. wciągać nosem jakiś zapach;
2. potocznie: narkotyzować się, wdychając odurzające opary kleju lub rozpuszczalnika

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. powąchać)

(1.1) badać zapach nozdrzami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żona żądała, by wąchał próbki dezodorantów w perfumerii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃xat͡ɕ, AS: võũ̯χać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąchanie n., węch mrz., dowąchanie n., nawąchanie n., obwąchanie n., obwąchiwanie n., powąchanie n., przewąchanie n., przewąchiwanie n., wywąchanie n., wywąchiwanie n., zwąchanie n., zwąchiwanie n.

czas. dowąchać dk., nawąchać dk., obwąchać dk., obwąchiwać ndk., powąchać dk., przewąchać dk., przewąchiwać ndk., wywąchać dk., wywąchiwać ndk., zwąchać dk., zwąchiwać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niuchać

Wiktionary

# wąchacz

środowiskowo:
1. osoba wdychająca substancje odurzające;
2. osoba rozpoznająca zapachy w przemyśle perfumeryjnym

SJP.pl

# wąchal

potocznie:
1. mężczyzna o długich, dużych wąsach; wąsal, wąsacz;
2. w gwarze wędkarskiej: sum

SJP.pl

# wąchale

potocznie: wąsy; wąchy

SJP.pl

# wachan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. pas terytorium Afganistanu oddzielający Tadżykistan od Pakistanu;

(1.2) geogr. adm. powiat w afgańskiej prowincji Badachszan

(1.3) geogr. hydrol. rzeka we wschodnim Afganistanie;

Wiktionary

Wachan (t. Wachan-daria, Wach) – rzeka we wschodnim Afganistanie. Długość - 220 km.

Wachan powstaje na wysokości 3860 m n.p.m. z połączenia dwóch sporych górskich potoków spływających spod górskich lodowców Pamiru. Niedaleko na północ od tego miejsca znajdują się źródła Oksu, płynącego w odwrotną stronę. Wachan płynie wysokogórską doliną między skrajnym północnym pasmem Hindukuszu a pamirskim pasmem Gór Wachańskich. Na ich zachodnim krańcu łączy się z rzeką Pamir, tworząc rzekę Pandż.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szlak przez Wachan wykorzystywany jest przez przemytników.

(1.2) Administracyjnie Korytarz Wachański należy do dystryktu Wachan prowincji Badachszan.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wachański

rzecz. wachański mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Korytarz Wachański

Wiktionary

# wąchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wąchać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃ˈxãɲɛ, AS: võũ̯χãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wąchać ndk., zwąchać dk.

rzecz. węch mrz.

Wiktionary

# wachański

1. związany z Wachanem (Korytarzem Wachańskim);
2. język wachański - język z grupy języków wschodnioirańskich, którym posługują się niektórzy mieszkańcy Tadżykistanu, Chin i Pakistanu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wachanem, dotyczący Wachanu (rzeki lub regionu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język wachański;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wachan mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) wachi, wachni

Wiktionary

# wąchała

1. wciągać nosem jakiś zapach;
2. potocznie: narkotyzować się, wdychając odurzające opary kleju lub rozpuszczalnika

SJP.pl

# wachel

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. wachlarz

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wachlarz mrz.

Wiktionary

# wachholz

[czytaj: WAcholc] nazwisko

SJP.pl

# wachlarek

rodzaj ryb z rodziny strumieniakowatych

SJP.pl

# wachlarz

1. płaski, lekki, zwykle rozkładany przedmiot używany do chłodzenia się ruchem powietrza;
2. w łowiectwie: ogon głuszca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto;

(1.2) przen. skala, rozpiętość, różnorodność

(1.3) środ. sport. w kolarstwie: jeden ze stylów jazdy w grupie

Wiktionary

- Wachlarz (przedmiot)
- Wachlarz (organizacja zbrojna)
- Wachlarz (taniec z ogniem)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten wachlarz został wyprodukowany w Japonii.

(1.2) Nasza firma oferuje pełny wachlarz usług ubezpieczeniowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaxlaʃ, AS: vaχlaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wachlowanie n., wachel m.

:: zdrobn. wachlarzyk m.

czas. wachlować

przym. wachlarzowy, wachlarzowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. wachel m.

(1.3) drafting, jazda na wachlarzu

Wiktionary

# wachlarzorogi

o cechach wachlarzorogich (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

# wachlarzorogie

rodzina chrząszczy

SJP.pl

# wachlarzoskrzydłe

rząd bardzo małych owadów pasożytujących w innych owadach, głównie w żądłówkach, których bezskrzydłe samice pozostają przez całe życie w ciele swych żywicieli, a samce, o słabo rozwiniętych skrzydłach przednich i wachlarzowatych tylnych, żyją krótko, nie pobierając pożywienia

SJP.pl

Wachlarzoskrzydłe (Strepsiptera) – rząd owadów o niejasnej pozycji systematycznej. U wachlarzoskrzydłych występuje zaawansowany dymorfizm płciowy, samce są uskrzydlone, samice (u większości gatunków) są wtórnie bezskrzydłe i beznogie. Skomplikowany rozwój przebiega z przeobrażeniem zupełnym, często występuje poliembrionia i partenogeneza, niektóre gatunki są larworodne. Wachlarzoskrzydłe są parazytoidami owadów; ich gospodarzami są przedstawiciele siedmiu rzędów owadów (rybików, karaczanów, pluskwiaków, prostoskrzydłych, modliszek, błonkoskrzydłych i muchówek) i 33 rodzin. Są to owady niewielkich rozmiarów – imagines samców osiągają 1,5–6 mm. Na świecie opisano około 600 gatunków, są znane od okresu kredowego. Fauna Europaea wymienia około trzydziestu gatunków. W Polsce wykazano siedem.

Wikipedia

# wachlarzoskrzydły

o cechach wachlarzoskrzydłych (rodzina owadów)

SJP.pl

# wachlarzowaty

przypominający kształtem wachlarz, podobny do wachlarza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający wachlarz, mający kształt wachlarza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wachlarz, wachlarzowiec, wachlarzyk

przysł. wachlarzowato

Wiktionary

# wachlarzowiec

- wachlarzowiec – rodzaj grzybów z rodziny wachlarzowcowatych
- wachlarzowiec – rodzaj roślin z rodziny arekowatych

Wikipedia

# wachlarzówka

wachlarzówka posępna, wachlarzówka smolista - gatunki ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

# wachlarzowy

→ wachlarz

SJP.pl

#### Patrz:

wachlarz

# wachlarzyk

mały wachlarz

SJP.pl

Wikipedia

# wachlarzykowaty

przypominający kształtem wachlarzyk, podobny do wachlarzyka

SJP.pl

# wachlica

Wikipedia

# wachlować

1. chłodzić wymuszając ruch powietrza przedmiotem o dużej powierzchni;
2. poruszać skrzydłami

SJP.pl

# wachlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wachlować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvaxlɔˈvãɲɛ, AS: vaχlovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wachlować ndk.

rzecz. wachlarz m.

Wiktionary

# wachm.

skrót od: wachmistrz; wach.

SJP.pl

skrót

(1.1) = wojsk. wachmistrz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grupa dowodzona przez wachm. „Dęba” unieszkodliwiła strażników i otoczyła siedzibę białoruskiej policji, gdzie przetrzymywani byli AK-owcy i wezwała obrońców do poddania się.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wach.

Wiktionary

# wachmajster

strażnik, dozorca więzienny

SJP.pl

# wachmajsterka

→ wachmajster

SJP.pl

#### Patrz:

wachmajster

# wachman

strażnik obozowy za okupacji hitlerowskiej

SJP.pl

# wachmanka

→ wachman

SJP.pl

# wachmistrz

stopień podoficerski w kawalerii

SJP.pl

Wachmistrz (niem. Wachtmeister) – stopień wojskowy w kawalerii i żandarmerii odpowiadający sierżantowi innych wojsk.

Wikipedia

# wachmistrzyni

→ wachmistrz

SJP.pl

#### Patrz:

wachmistrz

# wachnia

gatunek oceanicznej ryby ławicowej z rodziny dorszowatych; nawaga pacyficzna

SJP.pl

Wachnia, nawaga pacyficzna (Eleginus gracilis) – gatunek ławicowej ryby oceanicznej z rodziny dorszowatych (Gadidae).

Wikipedia

# wachnicki

nazwisko

SJP.pl

# wachnik

nazwisko

SJP.pl

# wachnowski

nazwisko

SJP.pl

# wąchocczanin

mieszkaniec Wąchocka (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wąchocczanka

mieszkanka Wąchocka (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wąchock

miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim;

Wiktionary

Wąchock – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Wąchock.

Według danych z 1 stycznia 2018 Wąchock liczył 2795 mieszkańców.

Wąchock był miastem klasztoru cystersów wąchockich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. Wąchock jest członkiem stowarzyszenia Unia Miasteczek Polskich.

Wąchock jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Floriana w Wąchocku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wąchock jest znany z zabawnych dowcipów na jego temat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃xɔt͡sk, AS: võũ̯χock

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąchocczanin mos., wąchocczanka ż.

przym. wąchocki

Wiktionary

# wąchocki

przymiotnik od: Wąchock

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Wąchocka, związany z Wąchockiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wąchock m., wąchocczanin m., wąchocczanka ż.

Wiktionary

# wachów

nazwisko

SJP.pl

Wachów (niem. Wachow) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego. W Wachowie znajduje się zabytkowy kościół z 1706 r.

W 1936 roku hitlerowska administracja III Rzeszy, chcąc zatrzeć słowiańskie pochodzenie nazwy wsi, przemianowały ją ze zgermanizowanej na nową, całkowicie niemiecką nazwę Wallhof

Wikipedia

# wachowiak

nazwisko

SJP.pl

# wachowicz

nazwisko

SJP.pl

- Wachowicz – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało ponad 3 tys. osób je noszących.

Osoby o nazwisku Wachowicz:

- Andrzej Wachowicz – ujednoznacznienie
- Barbara Wachowicz (1937-2018) – polska pisarka, fotografik, scenarzystka;
- Ewa Wachowicz (ur. 1970) – polska producentka telewizyjna, Miss Polonia 1992, III wicemiss w konkursie Miss Świata
- Franciszek Wachowicz (1916-1988) – polski polityk komunistyczny, poseł na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji
- Henryk Wachowicz (1909–1967) – łódzki działacz socjalistyczny;
- Janusz Wachowicz (ur. 1949) – dziennikarz radiowy, lektor telewizyjny, publicysta prasowy;
- Marcin Wachowicz (ur. 1981) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika;
- Mikołaj Juliusz Wachowicz (ur. 1971) – pisarz, publicysta, politolog;
- Włodzimierz Wachowicz (ur. 1946) – polski piłkarz ręczny, uczestnik Igrzysk Olimpijskich w 1972 roku;
- Zbigniew Wachowicz (ur. 1972) – polski piłkarz występujący na pozycji obrońcy;
- Artur Wachowicz (ur. 1971) – polski matematyk, profesor Politechniki Łódzkiej;

Wikipedia

# wachowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Wachowski, Wachowska:

- Barbara Wachowska (1929– 2005) – historyk, nauczycielka akademicka
- Barbara Dietrych-Wachowska
- Eugeniusz Wachowski (1932– 2000) – polski dyskobol, trener reprezentacji
- Kazimierz Wachowski (1873–1943) – polski historyk
- Krzysztof Wachowski (ur. 1942), polski archeolog
- Mieczysław Wachowski (ur. 1950), polski polityk
- Piotr Wachowski (ur. 1976) – polski artysta malarz
- Ryszard Wachowski (1930–1985) – polski rzeźbiarz
- Tomasz Wachowski (1899–1939) – polski żołnierz, powstaniec wielkopolski
- Urszula Wachowska (1938–2007) – polska polityk, nauczycielka, posłanka na Sejm III

Wikipedia

# wachta

1. okres (zwykle 4 godziny), podczas którego pełni służbę jedna zmiana załogi statku
2. część załogi statku, pełniąca służbę w określonym czasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. służba pełniona przez marynarza na statku

(1.2) żegl. grupa marynarzy pełniących służbę

Wiktionary

Wachta – część załogi jednostki pływającej (żaglowej lub motorowej), pełniąca służbę w określonym czasie (zazwyczaj 4 godziny). Jest to również czas pełnienia służby np. w godzinach 00:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-12:00, 12:00-16:00, 16:00-20:00, 20:00-00:00 itd. (przy 3 wachtowym systemie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Dudnią kroki po deskach pokładu i, śmignąwszy po schodni na rufę, przed oficerem wachtowym staje uczeń trzeciego kursu, pełniący w mojej wachcie służbę bosmańską.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wachtarz mos., wachtowy mos.

przym. wachtowy

Wiktionary

# wachtarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. pełniący wachtę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wachta ż., wachtowy mos.

przym. wachtowy

Wiktionary

# wachtmeister

Osoby o tym nazwisku:

- Carl Johan Wachtmeister – szwedzki szermierz
- Ian Wachtmeister – szwedzki przemysłowiec, polityk
- Peder Wachtmeister – szwedzki polityk, rolnik, samorządowiec

Wikipedia

# wachtowy

przymiotnik od: wachta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żegl. marynarz pełniący wachtę

przymiotnik relacyjny

(2.1) żegl. związany z wachtą, dotyczący wachty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednym z kanonów prawa morskiego jest obowiązek wachtowego na „oku“ meldować kapitanowi wszelkie stwory czy to żywe, czy martwe, ukazujące się na widnokręgu lub na horyzoncie.

(2.1) Ponieważ drugi oficer zachorował w ciągu podróży, awansowałem na oficera wachtowego, czuwającego samodzielnie nad pokładem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wachta ż., wachtarz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. wachtarz

Wiktionary

# wąchy

potocznie: wąsy; wąchale

SJP.pl

# wacia

zdrobnienie od: Wacława (imię żeńskie); Wacka

SJP.pl

# waciak

potocznie: watowana kurtka robocza

SJP.pl

Fufajka lub kufajka lub waciak (z ros. фуфайка, куфайка – nazwa ta ma jednak starszy rodowód i wywodzi się od mongolsko-tatarskiego słowa фофудья („fofudia”) oznaczającego ciepłą odzież, fufajkę, waciak) – ciepły ubiór wierzchni w formie grubej obustronnie pikowanej kurtki chroniący przed mrozem i chłodem. Szyty głównie na watolinie.

Wikipedia

# waciany

zrobiony z waty

SJP.pl

# waciarz

1. potocznie: sprzedawca waty cukrowej;
2. dawniej: producent lub sprzedawca waty - luźnej masy włókien bawełny

SJP.pl

# wacik

kłębek waty używany m.in. do oczyszczania ran, podawania leku; tampon z waty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. kulisty bądź spłaszczony kawałek waty służący m.in. do dezynfekcji lub demakijażu

(1.2) rzad. kawałek waty nawinięty na patyczek służący do mycia uszu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skończyły mi się waciki, a muszę zmyć makijaż.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvat͡ɕik, AS: vaćik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wata ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gazik

(1.2) patyczek do uszu, patyczek higieniczny

Wiktionary

# wacikowy

1. dieta wacikowa - spożywanie wacików kosmetycznych nasączonych płynem w celach odchudzających;
2. → wacik

SJP.pl

#### Patrz:

wacik

# waciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waci lub z nią związany

SJP.pl

# wacio

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacek, Wacunio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Wacław

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli wasz Wacio nie broni przed karą swego pudla, siostrzyczki, służącej, która zbiła wazon pamiątkowy po ciotecznej babce — nie pozwólcie mu być obrońcą sądowym — tem bardziej, gdy jest prawdomówny.

(1.1) Słysząc to mała wróżka, zadzwoniła leciutko dzwoneczkiem i natychmiast spuścił się do Wacia obłoczek.

(1.1) Matka odczytała mu list i rzekła: — Widzisz, jak Waciowi tam dobrze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wacek mos., Wacław mos., Wacława ż., Wacuś mos.

przym. Wacławowy, Wackowy, Wacusiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wacek, Wacuś

Wiktionary

# wacka

1. żartobliwie: męski członek; kuśka, pitol, ptaszek, pisior;
2. w środowisku brydżowym: walet;
3. dawniej: skórzany woreczek na pieniądze, zawieszany na szyi

SJP.pl

# wackarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ten który robi wacki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dawniej wackiem nazywano woreczek na pieniądze, a rzemieślnika, który je wyrabiał, zwano wackarzem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvat͡skaʃ, AS: vackaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waceczek mrz., wacek mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaletnik

Wiktionary

# wackowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wackować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wackować ndk.

Wiktionary

# wackowie

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacławek

SJP.pl

# wackowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacka lub z nim związany

SJP.pl

# waco

miasto w USA

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Waco – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie McLennan
- Waco – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Haralson
- Waco – miejscowość w stanie Missouri, w hrabstwie Jasper
- Waco – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie York
- Waco – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Cleveland

Wikipedia

# wacpan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, aspan, waćpan, waspan, asan, acan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skoro pomyślę, jak całe rycerstwo wierzy i ufa waćpanu, zaprawdę spostrzegam ze zdumieniem, że jakowaś nadzieja wstępuje mi w serce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waćpanna ż., waćpaństwo mos.

:: fż. waćpani ż.

przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary

# waćpani

staropolski tytuł grzecznościowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Jakem Wincenty, powiedz nam, waćpani, powiedz nam prawdę, jak to tam jest w tym klasztorze?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waćpanna ż., waćpaństwo mos.

:: fm. waćpan m.

przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary

# waćpanna

dawny zwrot grzecznościowy do młodej niezamężnej kobiety

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość panna.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Szczerze suplikuję o zapomnienie, a na zgodę przeda mi waćpanna konia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waćpan m., waćpani ż., waćpaństwo mos.

przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary

# waćpanowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z waćpanem, dotyczący waćpana

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do waćpana, będący jego własnością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waćpanna ż., waćpani ż., aćpani ż., aćpan mos., asynćka ż., aspani ż., aspan mos., asińdźka ż., asańdźka ż., asanna ż., asani ż., asan mos., acpani ż., acpan mos., acaństwo n., acanna ż., acanka ż., acani mos., acanek mos., acan mos., waspanowanie n., waspani ż., waspan mos., waćpan m., wacanna ż.

czas. waspanować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) waćpański

(2.1) waćpański

Wiktionary

# waćpański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z waćpanem, dotyczący waćpana

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do waćpana, będący jego własnością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waćpanna ż., waćpani ż., aćpani ż., aćpan mos., asynćka ż., aspani ż., aspan mos., asińdźka ż., asańdźka ż., asanna ż., asani ż., asan mos., acpani ż., acpan mos., acaństwo n., acanna ż., acanka ż., acani mos., acanek mos., acan mos., waspanowanie n., waspani ż., waspan mos., waćpan m., wacanna ż.

czas. waspanować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) waćpanowy

(2.1) waćpanowy

Wiktionary

# waćpaństwo

dawniej: waszmość państwo

SJP.pl

# wacunio

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacek, Wacio

SJP.pl

# wacuś

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacek, Wacławek

SJP.pl

Wacuś – polski film komediowy z 1935 r. w reżyserii Michała Waszyńskiego. Film opowiada historię Tadeusza Rosołka (Adolf Dymsza), który pragnąc pomóc pięknej Kazi (Jadwiga Andrzejewska), wciela się w fikcyjną rolę brata Wacusia.

Wikipedia

# wacusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacusia lub z nim związany

SJP.pl

# wacyk

nazwisko

SJP.pl

# waczków

nazwisko

SJP.pl

# waczyński

nazwisko

SJP.pl

# wacław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wacław (czes. Václav, niem. Wenzel) – ten, który zdobędzie więcej sławy, por. Bolesław; imię męskie pochodzenia słowiańskiego. Obecna forma w języku polskim jest czechizmem – po staropolsku brzmiałoby ono Więcesław.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W sklepie u Wacława widziałam pistolety na wodę.

(1.1) Heniek z Wacławem zmartwychwstali po wczorajszej bibie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvat͡swaf, AS: vacu̯af

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wacławowa ż., Wacławówna ż.

:: fż. Wacława ż.

:: zdrobn. Wacek mos., Wacio mos., Wacławek mos., Wacuś mos.

przym. wacławski, Wacławowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Wacek, Wacio, Wacuś

Wiktionary

# wacława

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Wacław

Wiktionary

Wacława – żeński odpowiednik imienia Wacław. Forma Wacława jest czechizmem. W źródłach polskich imię to poświadczone jest w staropolskiej formie Więcesława (1263 rok) i Więcsława (1314 rok).

Wacława imieniny obchodzi 13 października i 28 września.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pani Wacławie brakowało tchu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wacław m., Wacio mos.

Wiktionary

# wacławczyk

nazwisko

SJP.pl

# wacławek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacek

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jakub Wacławek – polski architekt
- Jan Wacławek – polsko-czeski duchowny luterański
- Krzysztof Wacławek – polski urzędnik państwowy i funkcjonariusz organów bezpieczeństwa
- Zbigniew Wacławek – polski architekt, nauczyciel akademicki

Wikipedia

# wacławiak

nazwisko

SJP.pl

# wacławice

Wacławice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Orły.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

# wacławik

nazwisko

SJP.pl

# wacławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacławy lub z nią związany

SJP.pl

# wacławka

zdrobnienie od: Wacława (imię żeńskie)

SJP.pl

Wacławka, także Działynia (nazwa lokalna – Kople oraz Skałki) – najwyższa góra Wzgórz Bielawskich, a także Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich o wysokości 473,8 m n.p.m.. Nie jest zagospodarowana turystycznie, w przeciwieństwie do pobliskiej Góry Parkowej.

Wikipedia

# wacławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacławka lub z nim związany

SJP.pl

# wacławostwo

Wacław z małżonką; Wacławowie

SJP.pl

# wacławowie

Wacław z małżonką; Wacławostwo

SJP.pl

# wacławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacława lub z nim związany

SJP.pl

# wacławski

nazwisko

SJP.pl

# wad

uwodniony tlenek magnezu, minerał o czarnej lub brunatnej barwie

SJP.pl

Rosja:

- Wad – jezioro
- Wad – miejscowość w Republice Komi
- Wad – wieś w obwodzie niżnonowogrodzkim
- Wad – rzeka, dopływ Mokszy

Sudan:

- Wad Madani – miasto

Osoby:

- Gustav Ludvig Wad – duński archiwista
- Svend Wad – duński bokser

Inne:

- Wad Motors – malijski producent samochodów

Zobacz też:

- Vad

Wikipedia

# wada

1. przywara; ujemna cecha charakteru;
2. defekt czegoś, usterka, uszkodzenie;
3. niedorozwój, zniekształcenie, nieprawidłowa budowa, złe funkcjonowanie jakiegoś narządu organizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ujemna cecha charakteru

(1.2) cecha obniżająca wartość przedmiotu

(1.3) med. wet. nieprawidłowa budowa lub złe funkcjonowanie jakiegoś narządu w organizmie żywej istoty

Wiktionary

- wada w etyce
- Światowa Agencja Antydopingowa (WADA)
- Wada – chutor na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
- Wada – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Kolczuny.
- Wada – stacja kolejowa w Akicie w prefekturze Akita

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wadą mojego wujka jest łatwość popadania w gniew.

(1.2) Ten telefon ma same wady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvada, AS: vada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wadliwość ż.

przym. wadliwy

przysł. wadliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przywara, słabość

(1.2) defekt, skaza, brak

Wiktionary

# wadąg

jezioro w Olsztyńskiem

SJP.pl

- Wadąg – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Dywity
- Wadąg – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim
- Wadąg – rzeka w woj. warmińsko-mazurskim

Wikipedia

# wadas

nazwisko, m.in. Jan Wadas - polski bokser

SJP.pl

- Bronisław Wadas – żołnierz Wojska Polskiego II RP (major), d-ca I/144 pp., d-ca obrony Fortu P Twierdzy Warszawa we wrześniu 1939
- Jan Wadas (ur. 1944) – polski bokser, olimpijczyk
- Jan Wadas (1899?–2003) – 104 lata, ostatni powstaniec śląski
- Ryszard Wadas – chrześniak marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, zginął 4 lutego 1944 w kościele w Łanowcach z rąk nacjonalistów ukraińskich

Wikipedia

# wade

Miejscowości w USA:

- Wade – jednostka osadnicza w stanie Missisipi, w hrabstwie Jackson
- Wade – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
- Wade – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Cumberland

Gminy w USA:

- Wade (ang. Wade Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Clinton
- Wade (ang. Wade Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Jasper
- Wade (ang. Wade Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook

Wikipedia

# wadecki

nazwisko

SJP.pl

# wademekum

wydawnictwo o charakterze informacyjno-praktycznym; zawierające podstawowe, niezbędne wiadomości z zakresu jednej dziedziny; vademecum, vade mecum, przewodnik, informator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. podręczna książka zawierająca podstawowe wiadomości, praktyczne wskazówki z jakiejś dziedziny

Wiktionary

Vademecum, wademekum (łac. vade mecum – „pójdź ze mną”; wymowa: wademekum) – książka zawierająca zbiór podstawowych informacji z danej dziedziny, najczęściej o charakterze praktycznym, wydany w formie drukowanej.Kompendium, podręcznik, przewodnik.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvadɛ̃ˈmɛkũm, AS: vadẽmekũm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) informator, poradnik, przewodnik

Wiktionary

# wadera

samica wilka; wilczyca, basiora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. samica wilka;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pomiędzy drzewami przemknęła wadera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈdɛra, AS: vadera

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wilczyca, basiora

Wiktionary

# wadery

spodnie połączone z butami, używane przez wędkarzy i myśliwych; spodniobuty, wodery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. ryb. rodzaj ochronnego ubrania z nieprzemakalnego materiału mającego formę butów połączonych ze spodniami sięgającymi pod pachy i używanego przez myśliwych i rybaków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈdɛrɨ, AS: vadery

Wiktionary

# wadi

bardzo długa, kręta, sucha dolina na pustyni, wypełniająca się wodą w czasie okresowych deszczów; wadis, ued, uedy, uadi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. geol. sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy;

Wiktionary

Wadi, wadis, ued (arab. وادي, wādī – dolina, łożysko rzeki) – suche formy dolinne występujące na obszarach pustynnych, w czasie pory deszczowej wypełniają się wodą, tworząc niekiedy wartkie, szerokie, długie i kręte rzeki.

Doliny wadi zostały najprawdopodobniej wyżłobione w plejstocenie w warunkach pluwialnych. Współcześnie są odmładzane i przekształcane przez wodę rzek epizodycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gwiazdy wprawdzie świeciły, ale światło ich docierało na dno wadi tak słabe, że trudno było haik odróżnić od rumowiska skalnego.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ued, wadis

Wiktionary

# wadialny

przymiotnik od: wadium

SJP.pl

# wadima

producent bielizny

SJP.pl

# wadis

bardzo długa, kręta, sucha dolina na pustyni, wypełniająca się wodą w czasie okresowych deszczów; ued, uedy, uadi, wadi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. geol. sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy

Wiktionary

Wadi, wadis, ued (arab. وادي, wādī – dolina, łożysko rzeki) – suche formy dolinne występujące na obszarach pustynnych, w czasie pory deszczowej wypełniają się wodą, tworząc niekiedy wartkie, szerokie, długie i kręte rzeki.

Doliny wadi zostały najprawdopodobniej wyżłobione w plejstocenie w warunkach pluwialnych. Współcześnie są odmładzane i przekształcane przez wodę rzek epizodycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na dnie wadisu płynęła maciupka strużka.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ued, wadi

Wiktionary

# wadium

pewna suma pieniędzy składana przez jakąś osobę jako gwarancja, że nie wycofa się ona z transakcji i podpisze w odpowiednim czasie umowę; zastaw; rękojmia; kaucja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. kwota wpłacana przed przetargiem jako zabezpieczenie dotrzymania warunków umowy; gwarancja, że oferta nie zostanie zmieniona ani wycofana;

Wiktionary

Wadium (z łac. vadium a. vadimonium, ang. bid deposit, bid bond, tender guarantee) – określona suma pieniędzy lub zabezpieczenie jej zapłaty (np. gwarancja, poręczenie) składane w celu zagwarantowania dotrzymania warunków postępowania prowadzącego do zawarcia umowy (w szczególności przetargu lub aukcji) oraz zapewnienia samego zawarcia tejże umowy. Stanowi wyraz zabezpieczenia organizatora przed niesolidnym oferentem czy ofertą złożoną w celu „rozbicia przetargu”.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvadʲjũm, AS: vadʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wadialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rękojmia

Wiktionary

# wadliwie

przysłówek

(1.1) w sposób wadliwy, nieprawidłowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odrzuca ona stawiane budowniczym promu zarzuty i wskazuje, że był on wadliwie eksploatowany, załoga niekompetentna, a w chwili wypadku "Estonia" rozwijała nadmierną prędkość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈdlʲivʲjɛ, AS: vadlʹivʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wada, wadliwość

przym. wadliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieprawidłowo, błędnie

Wiktionary

# wadliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wadliwie

SJP.pl

# wadliwość

posiadanie wad, usterek, błędów; niedoskonałość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wadliwe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wada ż., wadność ż.

przym. wadliwy, wadny

przysł. wadliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ułomność, niedoskonałość, niedociągnięcie, uchybienie; daw. wadność

Wiktionary

# wadliwy

mający usterki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający wady, usterki, defekty, braki lub błędy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poprzez pełne namaszczenia i wadliwych akcentów dukanie szefa słyszeliśmy odgłosy trwającej nadal walki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈdlʲivɨ, AS: vadlʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wada ż., wadliwość ż.

przysł. wadliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) felerny

Wiktionary

# wadm.

skrót

(1.1) = wojsk. mar. wiceadmirał

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. wiceadm.

Wiktionary

# wadochowice

Wadochowice (niem. Wiesenthal) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ziębice, na Dolnym Śląsku.

Wikipedia

# wądolec

inaczej: wądół (długa dolina o stromych zboczach, zwykle gęsto zarośniętych, i o płaskim, podmokłym dnie); jar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. wąwóz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃nˈdɔlɛt͡s, AS: võndolec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wądół

Wiktionary

# wądolnica

rodzaj korala morskiego z rzędu madreporowców; labiryntnica, meandryna

SJP.pl

# wadów

uwodniony tlenek magnezu, minerał o czarnej lub brunatnej barwie

SJP.pl

Wadów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie.

Wikipedia

# wadowianin

mieszkaniec Wadowa

SJP.pl

# wadowianka

mieszkanka Wadowa

SJP.pl

# wadowice

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Wiktionary

Wadowice (średniowieczna nazwa niem. Frauenstadt) – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba władz powiatu wadowickiego i gminy miejsko-wiejskiej Wadowice. Położone jest w zachodniej części na Pogórzu Śląskim, południowej w Beskidzie Małym, nad rzeką Skawą. Przez miasto przebiegają: droga krajowa nr 28, droga krajowa nr 52 i linia kolejowa nr 117.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obszar Wadowic charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem wysokości względnej.

(1.1) Wzięli ślub u karmelitów w Wadowicach na górce.

(1.1) Miastami partnerskimi Wadowic są Asyż i San Giovanni Rotondo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvadɔˈvʲit͡sɛ, AS: vadovʹice

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wadowiczanin mos., wadowiczanka ż.

przym. wadowicki, podwadowicki

Wiktionary

# wadowicki

związany z Wadowicami, dotyczący Wadowic; wadowski (regionalnie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wadowicami, odnoszący się do Wadowic

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jesienią 1939 roku Niemcy wysadzili w powietrze wadowicką synagogę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvadɔˈvʲit͡sʲci, AS: vadovʹicʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wadowice nmos., wadowiczanin mos., wadowiczanka ż.

przym. wadowski, podwadowicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. wadowski

Wiktionary

# wadowiczanin

mieszkaniec Wadowic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wadowic

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvadɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: vadovʹičãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wadowice, wadowiczanka

przym. wadowicki, podwadowicki

Wiktionary

# wadowiczanka

mieszkanka Wadowic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wadowic

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvadɔvʲiˈt͡ʃãnka, AS: vadovʹičãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wadowice, wadowiczanin

przym. wadowicki, podwadowicki

Wiktionary

# wadowski

1. regionalnie: dotyczący Wadowic, Wadowic Górnych, związany z Wadowicami; wadowicki;
2. dotyczący Wadowa, związany z Wadowem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wadowem, dotyczący Wadowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wadów m.

przym. wadowicki

Wiktionary

# wądół

1. wąska, głęboka dolina o podmokłym dnie;
2. zagłębienie w nawierzchni drogi; wybój; wykrot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. głęboka dolina z podmokłym dnem

(1.2) przest. dół, rów

Wiktionary

Wądół – forma ukształtowania powierzchni ziemi: niewielka dolina o płaskim i zwykle podmokłym dnie oraz stromych zboczach, odwadniana okresowo. Powstaje w wyniku przeobrażenia debrzy lub doliny wciosowej w wyniku akumulacji osadów na ich dnie. Zwykle jest to następstwem wylesienia. Pokryte tylko darnią zbocza spełzają ku dnu wądołu. Forma często spotykana w Karpatach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z gór schodzą śniegi zakosami stoków, / Koczują w lasach nim szczezną w wądołach.

(1.2) Zakop ten wądół!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃nduw, AS: võnduu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wądolec mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jar, parów

(1.2) wybój

Wiktionary

# wądołek

zdrobnienie od: wądół

SJP.pl

1 miejscowość w Polsce:

- Wądołek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz

1 część miasta w Polsce:

- Wądołek – część miasta Jastrowie w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Jastrowie

Wikipedia

# wądołowski

nazwisko

SJP.pl

# wądroski

przymiotnik od: Wądroże, Wądroże Małe, Wądroże Wielkie

SJP.pl

# waduski

→ Vaduz (stolica Liechtensteinu)

SJP.pl

# wadwicz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Wadwicz – polski herb szlachecki, noszący zawołanie Wadwic. Wzmiankowany w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae, spisanym przez historyka Jana Długosza w latach 1464–1480. Wadwicz jest jednym z 47 herbów adoptowanych przez bojarów litewskich na mocy unii horodelskiej z 1413 roku.

Wikipedia

# wadżda

marokańskie miasto

SJP.pl

Wadżda (arab. وجدة, Waǧda; marok. arab. Wežda; fr. Oujda) – miasto w północno-wschodnim Maroku, w pobliżu granicy z Algierią, na północnym stoku Atlasu Tellskiego, siedziba Regionu Wschodniego. W 2024 roku liczyło ok. 506 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu spożywczego, chemicznego, metalurgicznego, cementowego i drzewnego. Węzeł drogowy, międzynarodowy port lotniczy. Muzeum etnograficzne, wielki meczet z XII wieku.

Wikipedia

# wadżdyjski

→ Wadżda (miasto w Maroku)

SJP.pl

# wadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wadzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vaʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wadzić

Wiktionary

# wadzić

przestarzałe:
1. być przeszkodą, zawadzać, przeszkadzać;
2. przestarzałe: doprowadzać do sporów, nieporozumień; kłócić, różnić;
3. wadzić się - spierać się, kłócić się z kimś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. być przeszkodą, zawadą; przeszkadzać, zawadzać

(1.2) przest. doprowadzać do nieporozumień; różnić kogoś z kimś

czasownik zwrotny

(2.1) przest. (współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński.) kłócić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Paweł, spokojny, nie wadził nikomu, • Gaweł najdziksze wymyślał swawole.

(2.1) Wczoraj z Ewą się powadziliśmy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: vaʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wadzenie n., zawada ż.

Wiktionary

# wadźrajana

kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w II wieku n.e. z tradycji mahajany i pielęgnował ideał bodhisattwy; wadżrajana; mantrajana; tantrajana; buddyzm tantryczny

SJP.pl

Wadżrajana – kierunek buddyzmu związany z praktyką tantr, który wyodrębnił się ok. II wieku n.e. w Indiach w ramach tradycji mahājāny. Praktycy uważają, że posiada metody bezpośredniego doświadczenia natury rzeczywistości, na temat której „wnioskuje się” według tzw. prawomocnego poznawania (sanskryt. pramana, ang. logic/valid cognition) w teoriach mahajany.

Wikipedia

# wafel

cienkie, kruche ciastko, zwykle płaskie (do tortów) lub w kształcie stożka (do lodów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę

(1.2) kulin. kruche ciastko złożone z kilku warstw wafla (1.1), przełożonych określonym nadzieniem

Wiktionary

Wafel – rodzaj pieczywa cukierniczego trwałego, wyrób ciastkarski w postaci cienkiego, łamliwego płata – zależnie od przeznaczenia, w formie blatu, rożka, rurki itp. Andruty są to cienkie wafle o kratkowanej fakturze, wypiekane w specjalnych formach. Oblaty to cienkie, okrągłe wafle z wody, mąki pszennej i oleju, wypiekane w specjalnych formach. W szerszym znaczeniu, definicja wafli obejmuje gofry.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) wafle karlowarskie

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. wafelek mrz.

przym. waflowy

frazeologia.

etymologia. etymn|niem|Waffel.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) wafer; (1.2) wafer

* bułgarski: (1.1) вафла ż.; (1.2) вафла ż.

* ido: (1.1) vaflo

* litewski: (1.1) vaflis m.

* niemiecki: (1.1) Waffel ż.

* rosyjski: (1.1) вафля ż.

* węgierski: (1.1) ostya

źródła.

== wafel (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. gofr

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wafelek mrz.

przym. waflowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. wafelek mrz.

przym. waflowy

frazeologia.

etymologia. etymn|niem|Waffel.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) wafer; (1.2) wafer

* bułgarski: (1.1) вафла ż.; (1.2) вафла ż.

* ido: (1.1) vaflo

* litewski: (1.1) vaflis m.

* niemiecki: (1.1) Waffel ż.

* rosyjski: (1.1) вафля ż.

* węgierski: (1.1) ostya

źródła.

== wafel (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. gofr

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# wafelek

zdrobnienie od: wafel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: wafel

(1.2) mały wafel

(1.3) kulin. rodzaj słodyczy z wafli przekładanych słodką masą i pokrojonych na porcje, czasem z polewą

Wiktionary

Wafel – rodzaj pieczywa cukierniczego trwałego, wyrób ciastkarski w postaci cienkiego, łamliwego płata – zależnie od przeznaczenia, w formie blatu, rożka, rurki itp. Andruty są to cienkie wafle o kratkowanej fakturze, wypiekane w specjalnych formach. Oblaty to cienkie, okrągłe wafle z wody, mąki pszennej i oleju, wypiekane w specjalnych formach. W szerszym znaczeniu, definicja wafli obejmuje gofry.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vaˈfɛlɛk, AS: vafelek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wafel

przym. waflowy

Wiktionary

# wafelkowy

→ wafelek

SJP.pl

#### Patrz:

wafelek

# waflowy

przymiotnik od: wafel

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z wafla

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cienkim lejkiem przygotowane ciasto wędrowało na gofrownicę, z której błyskawicznie wyskakiwały rumiane listki waflowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wafelek mrz., wafel mrz.

Wiktionary

# wag

1. ciężar ciała;
2. przyrząd do wyznaczania masy ciał;
3. w różnych sportach walki i siłowych określenie kategorii zawodnika;
4. ważność, znaczenie czegoś;
5. ważenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w zachodniej Słowacji, dopływ Dunaju;

Wiktionary

Wag (słow. Váh, węg. Vág, niem. Waag) – rzeka w zachodniej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość – 403 km, powierzchnia zlewni – 10 640 km², średni roczny przepływ u ujścia – 196 m³/s. Do dorzecza Wagu należy także polska część Orawy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Poważe n.

przym. waski, powaski, dolnowaski

Wiktionary

# waga

1. ciężar ciała;
2. przyrząd do wyznaczania masy ciał;
3. w różnych sportach walki i siłowych określenie kategorii zawodnika;
4. ważność, znaczenie czegoś;
5. ważenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

(1.2) astr. astrol. siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;

(1.3) geogr. rzeka na północnym zachodzie europejskiej części Rosji, lewy dopływ Dwiny;

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Wagi (1.2)

Wiktionary

Waga – przyrząd do wyznaczania masy ciał z użyciem siły ciążenia. Działa na zasadzie równoważenia sił lub wykorzystania zjawisk fizycznych. W prostej wadze szalkowej jedną z sił jest ciężar ciała o mierzonej masie, drugą – ciężar odważników lub inna wyskalowana siła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Waga bywa w legendach identyfikowana z kleszczami skorpiona.

(1.1) Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Wagi jest Zubenelschemali.

(1.1) Konstelacja Wagi góruje o północy w maju.

(1.2) Waga to jeden ze znaków zodiaku, który występuje po Pannie, a przed Skorpionem.

(1.2) Pod koniec września Słońce wchodzi w znak Wagi.

(1.2) Wejściu Słońca w znak Wagi (ok. 23 IX) towarzyszy równonoc jesienna.

(1.2) Wagą, jednym z jesiennych, powietrznych i kardynalnych znaków zodiaku, rządzi planeta Wenus.

(2.1) On zachowuje się jak typowa Waga.

(2.1) Moja mama jest zodiakalną Wagą, a tata – zodiakalnym Koziorożcem.

(2.1) Rak, podobnie jak Waga, ma naturę romantyka i poszukuje miłości idealnej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaɡa, AS: vaga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waga ż., wagowy mos., wagowa ż., wagowość ż., zważenie n., odważnik mrz.

czas. wyważyć, ważyć ndk., ważyć się ndk., zważyć dk., zważyć się dk.

przym. wagowy

przysł. wagowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Lib

(1.2) symbol. ♎

Wiktionary

# wagabunda

człowiek lubiący się włóczyć; obieżyświat, tramp, włóczęga, włóczykij

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek lubiący się włóczyć

Wiktionary

- Wagabunda – kabaret
- Wagabunda – amerykański film z 1964
- Wagabunda – powieść Bernarda Cornwella

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvaɡaˈbũnda, AS: vagabũnda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagusy lm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obieżyświat, tramp, włóczęga, włóczykij; daw. wałęsa

Wiktionary

# wagadugański

przymiotnik od: Wagadugu (stolica Burkina Faso); wagaduguański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wagadugu, dotyczący miasta Wagadugu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wagadugu n., wagaduguańczyk mos., wagaduguanka ż.

przym. wagaduguański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wagaduguański

Wiktionary

# wagadugu

stolica Burkina Faso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Burkiny Faso;

Wiktionary

Wagadugu (diula i fr. Ouagadougou, IPA: [waɡaduɡu]; mossi Waogdgo, IPA: [ˈwɔɣədəɣʊ]) – miasto w środkowej Burkinie Faso, stolica i największe miasto tego kraju, ośrodek administracyjny prowincji Kadiogo. W 2019 roku zamieszkiwane przez blisko 2,5 mln mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wagaduguańczyk mos., wagaduguanka ż.

przym. wagadugański, wagaduguański

Wiktionary

# wagaduguańczyk

mieszkaniec Wagadugu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wagadugu; osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wagadugu n.

:: fż. wagaduguanka ż.

przym. wagadugański, wagaduguański

Wiktionary

# wagaduguanka

mieszkanka Wagadugu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wagadugu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wagadugu n.

:: fm. wagaduguańczyk mos.

przym. wagadugański, wagaduguański

Wiktionary

# wagaduguański

przymiotnik od: Wagadugu (stolica Burkina Faso); wagadugański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Wagadugu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagaduguańczyk mos., wagaduguanka ż., Wagadugu

przym. wagadugański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wagadugański

Wiktionary

# wagancki

dotyczący waganta, związany z wagantem

SJP.pl

# waganiec

wieś w Polsce

SJP.pl

Waganiec – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Waganiec, w bliskim sąsiedztwie Nieszawy oraz Ciechocinka.

Wikipedia

# waganiecki

→ Waganiec

SJP.pl

#### Patrz:

Waganiec

# waganka

wieś w Polsce

SJP.pl

Waganka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Tłuszcz. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Postoliskach.

Wikipedia

# waganowice

Waganowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

# wagant

średniowieczny, wędrowny aktor, śpiewak; truwer; goliard

SJP.pl

Waganci (łac. vagantes), zwani także goliardami – w średniowieczu wędrowni żacy (studenci uniwersytetów angielskich, francuskich i niemieckich) oraz klerycy pełniący przygodnie funkcje kapłańskie. Pierwsza nazwa – waganci – oznaczała łazików włóczących się od miasta do miasta w poszukiwaniu łatwego zarobku, bywalców szynków i dworów. Nazwa druga – goliardzi – wywodzi się od imienia sławnego wówczas wędrownego poety pochodzenia niemieckiego, Goliasa, równie popularnego jak Primus, przypuszczalnie Francuz.

Wikipedia

# wagarować

czasownik

(1.1) opuszczać zajęcia szkolne samowolnie, bez uzasadnionej przyczyny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uczennica notorycznie wagaruje, przez co może nie zostać dopuszczona do matury.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagarowanie n., wagarowicz m., wagarowiczka ż., wagary nmos.

czas. powagarować

Wiktionary

# wagarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chodzenie na wagary

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagary nmos., wagarowicz m., wagarowiczka ż.

czas. wagarować ndk.

Wiktionary

# wagarowicz

uczeń chodzący na wagary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. uczeń chodzący na wagary, opuszczający lekcje

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagary lm nm., wagarowanie n.

:: fż. wagarowiczka ż.

czas. wagarować ndk.

przym. wagarowy

Wiktionary

# wagarowiczka

uczennica chodząca na wagary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. uczennica chodząca na wagary, opuszczająca lekcje

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagary nmos., wagarowanie n.

:: fm. wagarowicz m.

czas. wagarować ndk.

przym. wagarowy

Wiktionary

# wagary

potocznie: dzień opuszczony w szkole, bez zgody rodziców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;

Wiktionary

Wagary, ucieczka z lekcji (łac. vagari „błąkać się, wałęsać się”) – samowolne uchylanie się od obowiązku szkolnego przez ucznia, nieuzasadniona (z punktu widzenia władz szkolnych; nieobejmująca np. choroby), jedno- lub wielokrotna, celowa oraz świadoma nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach lekcyjnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wychowawczyni skarży się, że nasz Jacek chadza na wagary i opuszcza się w nauce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈɡarɨ, AS: vagary

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagarowicz mos., wagarowiczka ż., wagarowanie n.

czas. wagarować ndk., zwagarować dk.

przym. wagarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wagarowanie, ucieczka z lekcji; reg. pozn. blałka, blauka.; gw-pl|Górny Śląsk|baje., gw-pl|Śląsk Cieszyński|szwyncka.; daw. żmudy szkolne; uczn. waksy

Wiktionary

# wagarz

specjalista zajmujący się naprawą i konstrukcją wag

SJP.pl

# wągier

wągr;
1. pęcherzykowata postać larwalna niektórych gatunków tasiemca wywołująca niebezpieczną chorobę - wągrzycę; cysticerkus
2. gromadząca się w porach ciemna grudka utworzona z wydzieliny gruczołów łojowych i obumarłych komórek naskórka; zaskórnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. kosmet. pierwotny wykwit skórny powstały na skutek zablokowania gruczołu łojowego, zastoju łoju i rogowacenia ujścia mieszków włosowych

(1.2) zool. postać larwy tasiemców, składająca się z główki z haczykami lub przyssawkami, zanurzonej w pęcherzyku wypełnionym płynem

Wiktionary

- wągier (zaczopowany por skórny)
- wągier (forma stadium larwalnego)

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) zaskórnik, war. wągr

Wiktionary

# wagina

końcowy odcinek dróg rodnych kobiety i samic ssaków, prowadzący do macicy; vagina, pochwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. zob. pochwa.

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. neowagina ż.

przym. waginalny

przysł. waginalnie

Wiktionary

# waginalny

dotyczący waginy, związany z waginą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pochwą (waginą), dotyczący pochwy (waginy)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neowagina ż., wagina ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pochwowy

Wiktionary

# waginektomia

operacyjne usunięcie pochwy; vaginectomia

SJP.pl

# waginizm

bolesny skurcz mięśni okolicy sromu i krocza przy próbie stosunku płciowego lub badania ginekologicznego; pochwica

SJP.pl

Pochwica – dysfunkcja seksualna polegająca na niezależnym od woli skurczu mięśni wokół wejścia do pochwy, co może powodować zamknięcie wejścia i niemożność odbycia stosunku płciowego, gdyż powoduje silny ból przy wprowadzaniu prącia do pochwy. Podobny ból pojawia się przy próbie wprowadzenia tamponu czy palca.

Wikipedia

# waginka

zdrobnienie od: wagina

SJP.pl

# waginoplastyka

chirurgiczna korekcja szerokości pochwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg chirurgiczny mający na celu utworzenie lub odtworzenie pochwy;

Wiktionary

Waginoplastyka – wszelkie zabiegi chirurgiczne, których rezultatem jest skonstruowanie lub odtworzenie pochwy. Wypadanie narządu rodnego jest często leczone za pomocą jednego lub więcej zabiegów chirurgicznych w celu naprawy pochwy. Czasami waginoplastyka jest potrzebna po zakończeniu leczenia lub usunięciu złośliwych nowotworów, lub ropni w celu przywrócenia prawidłowej struktury i funkcji pochwy. Zabiegi chirurgiczne pochwy wykonuje się w celu skorygowania wad wrodzonych pochwy, cewki moczowej i odbytnicy. Często waginoplastyka jest wykonywana w celu naprawy pochwy i jej struktur przylegających, uszkodzonych w wyniku urazu. Labioplastyka, czyli zabieg zmieniający wygląd warg sromowych, może być wykonywany samodzielnie lub jako zabieg towarzyszący waginoplastyce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rosnąca akceptacja społeczna osób transpłciowych oraz rozwój chirurgii plastycznej i rekonstrukcyjnej doprowadziły do wzrostu popularności waginoplastyki wśród transpłciowych kobiet.

Wiktionary

# waglewski

nazwisko

SJP.pl

- Wojciech Waglewski – polski muzyk, lider zespołu Voo Voo, ojciec Piotra i Bartosza Waglewskich
- Bartosz Waglewski – "Fisz", polski muzyk
- Piotr Waglewski – Emade, DJ M.A.D, muzyk hip-hopowy
- Jerzy Waglewski – dziennikarz

Zobacz też:

- Morawski Waglewski Nowicki Hołdys – zespół rockowy

Wikipedia

# wąglik

ostra, zwykle śmiertelna choroba zakaźna zwierząt wywoływana przez bakterię - laseczkę wąglika, przenoszona na ludzi, objawiająca się m.in. czarnymi strupami w miejscu zakażenia, bólami głowy i gorączką; antraks, czarna krosta, karbunkuł (dawniej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. wet. ostra bakteryjna choroba zakaźna, zwłaszcza bydła, owiec i koni;

Wiktionary

Wąglik (łac. anthrax) – choroba zakaźna, zaraźliwa, wywoływana przez Gram-dodatnią bakterię nazywaną laseczką wąglika (Bacillus anthracis). Znany już od czasów starożytnych, występuje na całym świecie. Wąglik występuje najczęściej u bydła, koni, owiec i kóz. Świnie rzadko chorują. Psy cechuje znaczna odporność. Ptaki są niewrażliwe na zakażenia naturalne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bakterie wąglika przenikają do nieznacznie nawet uszkodzonej skóry i wywołują skórną postać choroby.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wąglikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) antraks

Wiktionary

# wąglikowice

Wąglikowice (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Wąglëkòjce) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Kościerzyna na obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Miejscowość znajduje się na turystycznym Szlaku Kamiennych Kręgów. Miejscowość leży na skraju Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego.

Wikipedia

# wąglikowy

przymiotnik od: wąglik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wąglikiem, dotyczący wąglika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wąglik m.

Wiktionary

# wąglin

Wąglin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gomunice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań z 2011 określił liczbę ludności mieszkańców wisi na 141 osób, z czego 48,9% to kobiety a 51,5% to mężczyźni.

Wikipedia

# wąglów

Wąglów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Niekłaniu Wielkim.

Wikipedia

# waglowski

nazwisko

SJP.pl

# wagner

nazwisko

SJP.pl

Wagner – nazwisko to pochodzi od germańskiego słowa „Waganari” określającego woźnicę lub budowniczego wozów (szczególnie wśród pensylwańskich Holendrów). Otrzymywały je osoby trudniące się zawodowo transportem szeroko pojętych dóbr, w zaprzęgniętych wozach lub furmankach z wysokimi burtami.

Inne występujące odmiany tego nazwiska to Waggoner lub Wagoner.

Wikipedia

# wagneriana

wszystko to, co związane jest z życiem i twórczością Wagnera

SJP.pl

# wagnerowiec

najemnik Grupy Wagnera - prywatnej firmy wojskowej, powiązanej z rosyjskim wywiadem wojskowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. członek Grupy Wagnera, prywatnej firmy wojskowej powiązanej z Federacją Rosyjską

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powtórzył też, że bunt został wywołany atakiem rakietowym na siły wagnerowców, w którym zginęło — wedle jego słów — 30 najemników.

Wiktionary

# wagnerowski

właściwy Wagnerowi, charakterystyczny dla twórczości Wagnera

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący twórczości Wagnera, charakterystyczny dla twórczości Wagnera

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvaɡnɛˈrɔfsʲci, AS: vagnerofsʹḱi

Wiktionary

# wagnerowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wagnera lub z nim związany

SJP.pl

# wagomiar

liczba pocisków kulistych dla danej lufy, które można odlać z funta ołowiu

SJP.pl

Kaliber – średnica wewnętrzna lufy broni palnej lub średnica pocisku. Rzadziej jednostka wagomiaru pocisków lub długości lufy.

Wikipedia

# wagon

pojazd służący do przewozu osób, ładunków lub urządzeń w kolejowym transporcie lądowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

(1.2) techn. kryty pojazd kolejki linowej

(1.3) slang. opakowanie zbiorcze czegoś, np. zgrzewka piwa, karton papierosów (200 sztuk = 10 paczek)

Wiktionary

Wagon – pojazd szynowy służący do przewozu osób, zwierząt, ładunków lub urządzeń w kolejowym transporcie lądowym. Wagon porusza się po torze lub linie (kolej linowa).

Wagon jest zasadniczo przystosowany do napędzania przez pojazd trakcyjny (lokomotywa, wagon silnikowy, drezyna) lub napęd stacjonarny poprzez ciągnięcie lub pchanie. Podwozie ma wyposażone w urządzenia umożliwiające sprzęganie w składy pociągowe. W przypadku posiadania własnego napędu wagon jest pojazdem trakcyjnym określanym jako wagon silnikowy i może stanowić pociąg samodzielnie lub w połączeniu z innymi wagonami. Ważnym elementem wyposażenia wagonów są urządzenia hamulcowe, umożliwiające hamowanie pociągu - zmniejszenie prędkości jazdy lub zatrzymanie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bagaże te i niepomierna tusza utrudniały jej dźwignięcie się na wysoki stopień wagonu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaɡɔ̃n, AS: vagõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagonówka ż., wagonownia ż.

:: zdrobn. wagonik mrz.

przym. wagonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) gondola

Wiktionary

# wagonetka

Wikipedia

# wagonik

zdrobnienie od: wagon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: wagon

(1.2) mały wagon, np. miniatura lub zabawka

(1.3) gondola kolejki linowej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈɡɔ̃ɲik, AS: vagõńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagonówka ż., wagon m., wagonownia ż.

przym. wagonowy

Wiktionary

# wagonówka

1. potocznie: fabryka wagonów;
2. tarcica produkowana z przeznaczeniem do budowy i naprawy wagonów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. fabryka wagonów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagonownia ż., wagon, wagonik

przym. wagonowy

Wiktionary

# wagonownia

warsztat, w którym remontuje się wagony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. pomieszczenie do postoju, remontów i konserwacji wagonów;

Wiktionary

Wagonownia – nazwa jednostki organizacyjnej wraz z zespołem pomieszczeń i warsztatów przeznaczonych do przechowywania, konserwacji i naprawy wagonów kolejowych.

W Polsce wagonownie (WGW) były wydzielonymi jednostkami kolejowymi od 1953. Wcześniej gospodarka parkiem wagonowym pozostawała w gestii najpierw parowozowni przekształconych następnie w lokomotywownie. 1 lipca 1997 na ich bazie oraz lokomotywowni utworzono 33 Zakłady Taboru; obecnie w strukturze spółki PKP Cargo S.A. Z dniem 1 września 1999 liczbę zakładów taboru zmniejszono do 19. W 2001 wagonownie zajmujące się naprawami wagonów osobowych, lub ich wyspecjalizowane komórki organizacyjne (m.in. oddziały zajmujące się naprawami wagonów osobowych), przekazano najpierw do ówczesnej spółki PKP Przewozy Regionalne Sp. z o.o., następnie w 2008 szereg z nich, zlokalizowanych głównie w największych aglomeracjach, do PKP Intercity S.A. W strukturze PKP Cargo S.A. pozostawiono jedynie komórki organizacyjne zajmujące się naprawami lub eksploatacją wagonów towarowych. Postępujący proces restrukturyzacyjny (do 2010 r.) sprawił, iż na bazie części z nich utworzono spółki – córki:

- PKP Cargo Tabor – Czerwieńsk Sp. z o.o.; spółka naprawy lokomotyw i wagonów
- PKP Cargo Tabor – Karsznice Sp. z o.o.; spółka naprawy lokomotyw i wagonów
- PKP Cargo Tabor – Ostrów Wielkopolski Sp. z o.o.; spółka naprawy lokomotyw i wagonów
- PKP Cargo Tabor Pomorski – Tczew Sp. z o.o.; spółka naprawy lokomotyw i wagonów
- PKP Cargo Wagon – Toruń Sp. z o.o.; spółka naprawy wagonów
- PKP Cargo Wagon – Jaworzyna Śląska Sp. z o.o.; spółka naprawy wagonów
- PKP Cargo Wagon – Kraków Sp. z o.o.; spółka naprawy wagonów
- PKP Cargo Wagon – Szczecin Sp. z o.o.; spółka naprawy wagonów
- PKP Cargo Wagon – Tarnowskie Góry Sp. z o.o.; spółka naprawy wagonów

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wagon mrz., wagonik mrz., wagonówka ż.

przym. wagonowy

Wiktionary

# wagonowy

przymiotnik od: wagon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wagonu, znajdujący się w wagonie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W barze wagonowym podają całkiem dobrą kawę, chcesz jedną?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvaɡɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vagõnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wagon m.

:: zdrobn. wagonik m.

Wiktionary

# wagopakowarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. maszyna do odmierzania i pakowania towarów sypkich, płodów rolnych itp.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvaɡɔpakɔˈvarka, AS: vagopakovarka

Wiktionary

# wagotomia

Wagotomia – zabieg operacyjny polegający na przecięciu włókien nerwu błędnego, odpowiedzialnego za fazę nerwową wydzielania soku żołądkowego. Stosowany zazwyczaj w leczeniu chirurgicznym choroby wrzodowej dwunastnicy.

Wikipedia

# wagotonia

wzmożona czynność przywspółczulnego układu nerwowego; parasympatykotonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan wzmożonego napięcia nerwu błędnego lub układu przywspółczulnego

Wiktionary

Wagotonia (vagus (łac.) błąkający się, chwiejny i tónos (gr.) naprężenie), parasympatykotonia – stan wzmożonego napięcia nerwu błędnego bądź szerzej układu przywspółczulnego, wyrażający się stałym zwiększeniem wpływu napięcia nerwu błędnego na unerwiane narządy człowieka.

Wikipedia

# wagotoniczny

→ wagotonia

SJP.pl

#### Patrz:

wagotonia

# wagotonina

hormon trzustki

SJP.pl

# wagowa

przymiotnik od: waga

SJP.pl

Wagowa – część wsi Białogarda w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko.

W latach 1975–1998 Wagowa położona była w województwie słupskim.

Wikipedia

# wagowe

przymiotnik od: waga

SJP.pl

# wagowy

przymiotnik od: waga

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z wagą, dotyczący wagi

(1.2) związany z wagą (urządzeniem); działający jak waga (szalkowa)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. urzędnik pilnujący wagi skarbowej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waga ż., Waga ż., odważnik m., ważenie n., zważenie n., odważenie n., podważenie n., wyważenie n.

czas. ważyć ndk., odważyć dk., zważyć dk., podważyć dk., wyważyć dk.

przym. ważny, ważki

przysł. wagowo, ważnie, ważko

Wiktionary

# wągr

wągier;
1. pęcherzykowata postać larwalna niektórych gatunków tasiemca wywołująca niebezpieczną chorobę - wągrzycę; cysticerkus
2. gromadząca się w porach ciemna grudka utworzona z wydzieliny gruczołów łojowych i obumarłych komórek naskórka; zaskórnik

SJP.pl

# wagram

miejscowość w Austrii

SJP.pl

## Geografia

### USA

- Wagram – miasto w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Scotland

### Austria

- Wagram – dzielnica St. Pölten
- Wagram – krawędź

Wikipedia

# wagramski

→ Wagram

SJP.pl

#### Patrz:

Wagram

# wagria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu, ograniczona od zachodu murem saskim (Limes saxonicus) od południa biegiem rzeki Trawny z pozostałych zaś stron Bałtykiem;

Wiktionary

Wagria (niem. Wagrien) – kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu. Granice Wagrii wyznaczały Bałtyk od północy i wschodu, od południa dolny bieg rzeki Trawny, zaś od zachodu Limes Saxoniae. We wczesnym średniowieczu stanowiła najdalej na zachód wysunięty ośrodek osadnictwa słowiańskiego, jej nazwa pochodzi od zamieszkującego ją połabskiego plemienia Wagrów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wagryjski

Wiktionary

# wągrodno

## Miejscowości w Polsce

- Wągrodno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Ruja
- Wągrodno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk
- Wągrodno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Prażmów
- Wągrodno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek

Wikipedia

# wągrowacieć

stawać się wągrowatym

SJP.pl

# wągrowaty

1. mający wągry (zaskórniki), pokryty wągrami;
2. zawierający wągry (larwy)

SJP.pl

# wągrowczanin

mieszkaniec Wągrowca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wągrowca

(1.2) osoba pochodząca z Wągrowca, urodzona w Wągrowcu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ŋɡrɔfˈt͡ʃãɲĩn, AS: võŋgrofčãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wągrowiec m.

:: fż. wągrowczanka ż.

przym. wągrowiecki

Wiktionary

# wągrowczanka

mieszkanka Wągrowca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wągrowca

(1.2) kobieta pochodząca z Wągrowca, urodzona w Wągrowcu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ŋɡrɔfˈt͡ʃãnka, AS: võŋgrofčãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wągrowiec m.

:: fm. wągrowczanin m.

przym. wągrowiecki

Wiktionary

# wagrowie

plemię słowiańskie z grupy Obodrzyców

SJP.pl

Wagrowie – najdalej na zachód wysunięte nadmorskie plemię połabskie (Wagria nad Bałtykiem), odłam Obodrytów, graniczące od zachodu z plemionami germańskich Nordalbingów.

Wikipedia

# wągrowiec

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Wągrowiec (niem. Wongrowitz, w latach 1941–1945 Eichenbrück) – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w dolinie rzek Nielby i Wełny, siedziba powiatu wągrowieckiego.

Według danych GUS na 1 stycznia 2023 miasto miało 25 457 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃ŋˈɡrɔvʲjɛt͡s, AS: võŋgrovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wągrowczanin m., wągrowczanka ż.

przym. wągrowiecki

Wiktionary

# wągrowiecki

przymiotnik od: Wągrowiec

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wągrowca, związany z Wągrowcem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ŋɡrɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: võŋgrovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wągrowiec m., wągrowczanin m., wągrowczanka ż.

Wiktionary

# wągrowski

nazwisko

SJP.pl

# wagryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wagrią, dotyczący Wagrii lub Wagrów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wagria ż., Wagrowie lm m.

Wiktionary

# wągrzak

dawniej: rodzaj włókniaka z niewyraźnymi włóknami

SJP.pl

# wągrzyca

choroba pasożytnicza zwierząt i człowieka wywołana przez pęcherzykowatą larwalną postać niektórych tasiemców, zwaną wągrem; cysticerkoza; cystycerkoza

SJP.pl

Wągrzyca, cysticerkoza (łac. cysticercosis) – pasożytnicza choroba odzwierzęca przewodu pokarmowego, wywoływana przez larwę tasiemca uzbrojonego (Taenia solium) – onkosferę, która w organizmie człowieka przekształca się wągra (cysticerkus, łac. cysticercus).

Wikipedia

# wags

[czytaj: wags lub łags] żony lub partnerki popularnych sportowców; WAGs, WAGsy

SJP.pl

Wags lub WAGs (ang. Wives and Girlfriends) – akronim stworzony i używany przez brytyjską prasę bulwarową dla określenia żon i dziewczyn angielskich piłkarzy.

Obecnie jednak stosowany jest również w stosunku do sportowców o innych specjalizacjach, jak również piłkarzy niekoniecznie grających w lidze angielskiej. Termin obecnie jest używany na całym świecie (np. polskie WAGs). WAGs zostało spopularyzowane w 2006 roku podczas mistrzostw świata w piłce nożnej, które odbywały się w Niemczech. W Polsce przykładami Wags są: Anna Lewandowska, Marina Łuczenko.

Wikipedia

# wagsy

[czytaj: wagsy lub łagsy] żony lub partnerki popularnych sportowców; WAGs, wags

SJP.pl

# wagyu

[czytaj: wagju] wagyū;
1. japońska rasa bydła;
2. wołowina z tego bydła

SJP.pl

# wah-wah

[czytaj: ło-ło] ciągła zmiana barwy dźwięku na instrumentach dętych oraz w urządzeniach elektroakustycznych; wa-wa

SJP.pl

Wah-wah (lub tzw. kaczka) – podłogowy efekt gitarowy z rodziny pedałów ekspresji do gitar elektrycznych i gitar basowych, charakteryzujący się możliwością zmiany parametrów jego działania w czasie grania, kiedy ręce gitarzysty są zajęte. Wah-wah to filtr obwiedni, w oryginalnej postaci było to urządzenie do regulacji szerokości pasma przenoszenia, dodatkowo jednak urządzenie potrafi wzbogacić brzmienie o charakterystyczny efekt „mówienia” gitary, stąd też nazwa samego efektu.

Wikipedia

# wahabicki

odnoszący się do wahabity, właściwy wahabitom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany z wahhabizmem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ogromne znaczenie w popieraniu odrodzenia islamskiego ma fanatyzm wahabicki promowany przez Saudyjczyków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌwaxaˈbʲit͡sʲci, AS: u̯aχabʹicʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wahhabizm m., wahabita m.

Wiktionary

# wahabita

wyznawca muzułmańskiej doktryny religijnej, która głosi powrót do pierwotnej czystości islamu oraz surowości i prostoty obyczajów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zwolennik wahhabizmu

Wiktionary

Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ الوهابية‎, al-wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; „ultrakonserwatywny”, „surowy”, „fundamentalistyczny”, „purytański”. Jego głównymi inspiratorami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tak jak wszędzie indziej na Bałkanach, najazd wahabitów i strumień saudyjskich pieniędzy za nim zdążający, doprowadził w Bułgarii do walki o kontrolę nad religią i islamskimi nieruchomościami należącymi do wspólnoty sunnickiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌwaxaˈbʲita, AS: u̯aχabʹita

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wahabicki

rzecz. wahhabizm m.

Wiktionary

# wahabitka

→ wahabita; wahhabitka

SJP.pl

# wahabityzm

islamski kierunek teologiczny, głoszący powrót do pierwotnej czystości islamu; wahabizm, wahhabizm

SJP.pl

# wahabizm

islamski kierunek teologiczny, głoszący powrót do pierwotnej czystości islamu; wahhabizm, wahabityzm

SJP.pl

Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ الوهابية‎, al-wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; „ultrakonserwatywny”, „surowy”, „fundamentalistyczny”, „purytański”. Jego głównymi inspiratorami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.

Wikipedia

# wahać

1. rzadko: poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym;
2. wahać się:
a) poruszać się ruchem wahadłowym; kołysać się;
b) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji;
c) zmieniać się w jakichś granicach; oscylować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wahnąć)

(1.1) rzad. poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym

czasownik zwrotny niedokonany wahać się (dk. wahnąć się)

(2.1) poruszać się ruchem wahadłowym

(2.2) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji, zastanawiać się nad nią

(2.3) (o liczbach, wartościach) zmieniać się w jakichś granicach

Wiktionary

#### Przykłady

(2.2) Dlaczego tak bardzo się wahasz? Przecież nie masz nic do stracenia.

(2.3) Ceny kapusty mocno się wahają pod wpływem spekulacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaxat͡ɕ, AS: vaχać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wahadło n., wahacz m., wahanie n., wahadłowiec mrz., wahadełko n., wahliwość ż., wahnięcie n.

czas. zawahać

przym. wahadłowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) kołysać się

(2.3) oscylować

Wiktionary

# wahacz

dźwignia wykonująca ruch wahadłowy, przenosząc siłę między elementami współpracującymi

SJP.pl

Wahacz – sztywny człon mechanizmu wykonujący cykliczny ruch obrotowy wokół stałej osi obrotu o ograniczonym kącie obrotu.Po wykonaniu ruchu wahacz wraca do położenia wyjściowego kończąc cykl pracy. Bieg powrotny może być ruchem czynnym lub jałowym.

Wikipedia

# wahaczowy

→ wahacz

SJP.pl

#### Patrz:

wahacz

# wahadełko

zdrobnienie od: wahadło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od wahadło

(1.2) małe wahadło

(1.3) przyrząd radiestety do poszukiwania żył wodnych

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wahadło n., wahadłowiec m., wahacz m., wahanie n., zawahanie n., wahnięcie n., wahliwość ż., wahadłowość ż.

czas. wahać ndk., zawahać dk.

przym. wahadłowy, wahliwy

przysł. wahadłowo

Wiktionary

# wahadło

1. część zegara do pomiaru czasu, kołysząca się miarowo;
2. ciało zawieszone na sznurku lub pręcie, wychylające się na boki;
3. ruch cykliczny wokół położenia równowagi;
4. środek transportu kursujący tam i z powrotem po tej samej trasie; wahadłowiec;
5. naprzemienne zamykanie i otwieranie ruchu w przeciwnych kierunkach na drodze;
6. zjawiska przeciwstawne następujące po sobie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

(1.2) sport. ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonywaniu ciałem ruchów wahadłowych

Wiktionary

Wahadło – ciało zawieszone w jednorodnym polu grawitacyjnym w taki sposób, że może wykonywać drgania wokół poziomej osi nieprzechodzącej przez środek ciężkości zawieszonego ciała.

W mechanice wyróżnia się dwa podstawowe modele fizyczne wahadeł:

- matematyczne (proste) – opisujące wahadło jako punkt materialny, zawieszony na nieważkiej nici,
- fizyczne – opisujące wahadło jako bryłę sztywną.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wahadełko n., wahadłowiec mrz., wahanie n., wahliwość ż., wahnięcie n.

przym. wahadłowy

przysł. wahadłowo

czas. wahać ndk., zawahać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) balans

Wiktionary

# wahadłowiec

1. statek kosmiczny przystosowany do wielokrotnych lotów na orbitę okołoziemską; prom kosmiczny, kosmoplan;
2. środek transportu kursujący tam i z powrotem po tej samej trasie;
3. dawniej: zegar wahadłowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astronaut. statek kosmiczny zdolny do wielokrotnego startu i powrotu na Ziemię;

Wiktionary

Wahadłowiec (ang. space shuttle, pot. prom kosmiczny) – załogowy statek kosmiczny, który może być wykorzystywany wielokrotnie i przystosowany jest do wynoszenia na orbitę okołoziemską i sprowadzania z orbity ludzi i sprzętu. Cechą charakterystyczną wahadłowców jest lądowanie na pasie startowym lotniska, podobnie jak samoloty, stąd używane są w stosunku do nich takie określenia jak samolot kosmiczny, rakietoplan i inne. Wahadłowce mogą natomiast startować wynoszone tradycyjną rakietą nośną lub na pokładzie większego samolotu-nosiciela.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvaxadˈwɔvʲjɛt͡s, AS: vaχadu̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahanie n., wahnięcie n., zawahanie n.

czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

przym. wahliwy, wahadłowy, wahadłowcowy

przysł. wahliwie, wahadłowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prom kosmiczny

Wiktionary

# wahadłówka

błystka wahadłowa; rodzaj sztucznej przynęty wędkarskiej

SJP.pl

Wikipedia

# wahadłowo

przysłówek

(1.1) w sposób przypominający ruch wahadła

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wahadełko n., wahadło n., wahadłowiec m., wahanie n., wahliwość ż., wahnięcie n.

przym. wahadłowy

Wiktionary

# wahadłowy

1. dotyczący wahadła, zaopatrzony w wahadło;
2. kursujący tam i z powrotem po jakiejś trasie;
3. związany ze zjawiskami mającymi cechy przeciwstawne w stosunku do siebie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. techn. związany z wahadłem, działający w oparciu o wahadło

(1.2) kursujący tam i z powrotem po określonej krótkiej trasie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvaxadˈwɔvɨ, AS: vaχadu̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wahadłowiec mrz., wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahanie n., wahnięcie n., zawahanie n.

czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

przym. wahliwy

przysł. wahadłowo, wahliwie

Wiktionary

# wahan

obce imię męskie

SJP.pl

- Wahan – wieś w Armenii, w prowincji Gegharkunik
- Wahan – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie łuninieckim

Wikipedia

# wahania

1. rzadko: poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym;
2. wahać się:
a) poruszać się ruchem wahadłowym; kołysać się;
b) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji;
c) zmieniać się w jakichś granicach; oscylować

SJP.pl

# wahanie

1. rzadko: poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym;
2. wahać się:
a) poruszać się ruchem wahadłowym; kołysać się;
b) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji;
c) zmieniać się w jakichś granicach; oscylować

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brak zdecydowania

(1.2) ruch okresowy zbliżony do ruchu wahadła

(1.3) zmienność określonej wielkości (cen, temperatur) w określonych granicach

(1.4) odczasownikowy od|wahać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈxãɲɛ, AS: vaχãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahnięcie n., zawahanie n., wahadłowiec mrz.

czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

przym. wahliwy, wahadłowy, wahadłowcowy

przysł. wahadłowo, wahliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chwiejność, niepewność, niezdecydowanie

(1.2) oscylacja, ruch wahadłowy

(1.3) fluktuacja, zmienność

Wiktionary

# wahański

→ Wahan

SJP.pl

#### Patrz:

Wahan

# wahhabita

wyznawca wahhabizmu; wahabita

SJP.pl

Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ الوهابية‎, al-wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; „ultrakonserwatywny”, „surowy”, „fundamentalistyczny”, „purytański”. Jego głównymi inspiratorami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.

Wikipedia

# wahhabitka

→ wahhabita; wahabitka

SJP.pl

# wahhabizm

islamski kierunek teologiczny, głoszący powrót do pierwotnej czystości islamu; wahabizm, wahabityzm

SJP.pl

Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ الوهابية‎, al-wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; „ultrakonserwatywny”, „surowy”, „fundamentalistyczny”, „purytański”. Jego głównymi inspiratorami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.

Wikipedia

# wahid

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wahid pija piwo i whisky, mimo że uważa się za muzułmanina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaxʲit, AS: vaχʹit

Wiktionary

# wahl

Luksemburg:

- Wahl – wieś w gminie Grosbous-Wahl, w kantonie Redange

Niemcy:

- Wahl – dzielnica Möckern

Osoby:

- Alicja Wahl – polska malarka
- Arthur Wahl – amerykański naukowiec
- Bożena Wahl – polska malarka
- Edgar de Wahl – twórca sztucznego języka occidental
- Eduard Georg von Wahl – niemiecki chirurg
- Harry Wahl – fiński żeglarz
- Heinz Wahl – niemiecki kolarz torowy
- Johann Wahl – burmistrz Gdańska
- Ken Wahl – amerykański aktor
- Saul Wahl – litewski rabin
- Zygmunt Wahl – generał artylerii litewskiej

Wikipedia

# wahliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wahliwe

(1.2) cecha tych, którzy są wahliwi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłowiec m., wahadłówka ż., wahadłowość ż., wahanie n., wahnięcie n., zawahanie n.

czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

przym. wahliwy, wahadłowy

przysł. wahliwie, wahadłowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chybotliwość, chybkość, chwiejność, wywrotność, niestabilność

(1.2) zmienność, labilność, chwiejność, niestałość, niestabilność

Wiktionary

# wahliwy

1. odchylający się od prawidłowego położenia; chwiejny, niestabilny;
2. wykonujący ruchy wahadłowe;
3. mający zmienne nastroje, niestabilny psychicznie; chwiejny

SJP.pl

# wahnąć

rzadko:
1. poruszyć czymś lub poruszyć się ruchem wahadłowym;
2. wahnąć się - poruszyć się ruchem wahadłowym; zakołysać się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wahać)

(1.1) dokonany od|wahać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvaxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vaχnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wahnięcie n., wahadłowiec mrz., wahanie n., wahliwość ż.

przym. wahadłowy

Wiktionary

# wahnięcie

rzadko:
1. poruszyć czymś lub poruszyć się ruchem wahadłowym;
2. wahnąć się - poruszyć się ruchem wahadłowym; zakołysać się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wahnąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wahadłowiec mrz., wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahanie n., zawahanie n.

czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

przym. wahliwy, wahadłowy, wahadłowcowy

przysł. wahadłowo, wahliwie

Wiktionary

# wahnienie

rzadko:
1. poruszyć czymś lub poruszyć się ruchem wahadłowym;
2. wahnąć się - poruszyć się ruchem wahadłowym; zakołysać się

SJP.pl

# wahnik

element zespołu naciągu automatycznego zegarka

SJP.pl

Wahnik (zamiennie rotor) – część mechanizmu najczęściej automatycznego zegarka, którego zadaniem jest dostarczenie energii, wynikającej z ruchów nadgarstka, niezbędnej do wykonania odpowiednich obrotów czasomierza. Element ten nazywany również z angielska „rotor” i jest częścią zespołu naciągu, służy do generowania momentu obrotowego, niezbędnego do naciągania sprężyny napędowej.

Wikipedia

# wahować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pilnować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kury jak to kury, granice łod somsiadów ich nie łobchodzyły, dlatego też trza było cołki czas te kury wahować, żeby do somsiada nie lotały.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wahowanie n.

Wiktionary

# wai

ang. Web Accessibility Initiative, inicjatywa na rzecz dostępności stron WWW

SJP.pl

zaimek

(1.1) slang. internetowy dlaczego, czemu

spójnik

(2.1) slang. internetowy dlatego

Wiktionary

- Wai – plaża w Grecji
- Wai – tajskie przywitanie
- Tai Wai

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Weź mnie nie denerwuj! Wai chcesz to skasować?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: waj, AS: u̯ai ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etymn|ang|why.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== wai (język fidżyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) woda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|ang|why.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== wai (język fidżyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) woda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# waif

skrót od: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe

SJP.pl

# wajandot

amerykańska rasa kur typu ogólnoużytkowego, wyhodowana około roku 1870 w Ameryce Południowej; wyandotte

SJP.pl

# wajandoty

rasa kur, wyhodowana w Ameryce Płd.

SJP.pl

# wajcha

potocznie: dźwignia, korba lub inny element służący do obsługi jakiegoś urządzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dźwignia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przesunąłem wajchę i nagle poczułem się jak maszynista w starym filmie.

(1.1) Kiedy przestawisz tę wajchę, nic się nie stanie, ale przynajmniej będzie to wyglądało bardzo profesjonalnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvajxa, AS: vai ̯χa

Wiktionary

# wajchowy

→ wajcha

SJP.pl

#### Patrz:

wajcha

# wajco

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. jajko, jajco

Wiktionary

# wajda

nazwisko polskie, m.in. Andrzej Wajda (1926-2016) - reżyser filmowy i teatralny, w 2000 r. nagrodzony Oscarem za całokształt twórczości

SJP.pl

- wajda – urząd
- Wajda – nazwisko

Wikipedia

# wajdelota

w czasach przedchrześcijańskich na Litwie:
1. wróżbita pełniący funkcję kapłana niższego rzędu;
2. śpiewak, bard

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. litewski, pogański wieszczek, śpiewak pełniący rolę kapłana;

Wiktionary

Wajdelota – kapłan niższego rzędu w przedchrześcijańskich Prusach i Litwie, wieszcz oraz wróżbita.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvajdɛˈlɔta, AS: vai ̯delota

Wiktionary

# wajdelotka

→ wajdelota

SJP.pl

#### Patrz:

wajdelota

# wajdowski

właściwy Wajdzie, charakterystyczny dla kina Wajdy

SJP.pl

# wajdzik

nazwisko

SJP.pl

# wajecznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. jajecznica

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jajecznica

Wiktionary

# wajgela

krzew pochodzący z Azji i Ameryki Płn., hodowany jako roślina ozdobna; krzewuszka; zakrzewnia; wajgelia

SJP.pl

# wajgelia

roślina z rodziny przewiertniowatych; krzewuszka; zakrzewnia; wajgela

SJP.pl

Krzewuszka (Weigela Thunb.) – rodzaj roślin wieloletnich z rodziny przewiertniowatych. Należy do niego 11 gatunków. Występują w stanie dzikim we wschodniej Azji: głównie w Japonii, Chinach i Mandżurii. Łacińska nazwa rodzajowa upamiętnia niemieckiego botanika i chemika Christiana Ehrenfrieda von Weigela (1746–1838). Gatunkiem typowym jest Weigela japonica Thunb.

Wikipedia

# wajków

Wajków – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Mielnik.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Parafia Przemienienia Pańskiego w Mielniku. We wsi znajduje się kaplica dojazdowa pw. Niepokalanego Serca NMP, wybudowana w 1998–1999.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

# wajmutka

sosna o gładkiej korze i długich, cienkich igłach zebranych w pęczki po pięć; wejmutka

SJP.pl

# wajrak

nazwisko

SJP.pl

# wajs

nazwisko

SJP.pl

Wajs:

- Agnieszka Wajs
- Bronisława Wajs-Papusza
- Joanna Wajs
- Symcha Binem Wajs
- Karol Wajs
- Jadwiga Wajs

Wikipedia

# wajśja

członek dawnej kasty indyjskiej, utworzonej głównie z rolników, kupców i rzemieślników

SJP.pl

Waiśja (dewanagari वैश्य, ang. vaishya) – trzecia w hierarchii, zaraz po kszatrijach, warna. Spośród czterech warn - statusów społecznych wyżej stoją kszatrijowie a najwyżej bramini. Waiśowie zajmują się produkcją, handlem, rolnictwem itp.Wywodzeni bywają z bioder Puruszy.

Wikipedia

# wajszczuk

nazwisko

SJP.pl

# waju

Waju (dewanagari वायु, też: Wajudewa, śr per. Wej, Wat) – bóstwo nieskończonej przestrzeni i wiatru, czczone w wierzeniach Indii i Persji.

Wikipedia

# waka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. gatunek liryki, klasyczna poezja japońska

Wiktionary

- Waka – rzeka na Litwie
- Waka – część Wilna
- waka – maoryska łódź wiosłowa
- waka – japoński utwór poetycki
- Wak'a – miejsce kultu Inków
- Waka – skała okruchowa
- Waka Waka – piosenka Shakiry, hymn Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2010
- Waka Biała – miasto na Litwie, w rejonie solecznickim
- Waka Biała – wieś na Litwie, w rejonie wileńskim, w starostwie Pogiry; niegdyś osada fabryczna i majątek ziemski w gminie Rudomino
- Waka Czarna – wieś na Litwie, w rejonie wileńskim, w starostwie Pogiry; niegdyś folwark i zaścianek w gminie Rudomino
- Waka Kowieńska – dawna wieś na Litwie, w obecnym rejonie trockim, na obszarze starostwa Landwarów; niegdyś w gminie Troki
- Waka Murowana – dawna osada fabryczna na Litwie; niegdyś w gminie Troki
- Waka Murowana – część Wilna
- Waka Metropolitalna – dawny majątek ziemski na Litwie; niegdyś w gminie Troki

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) tanka, yamato-uta

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|jap|和歌. (waka) → dosł. pieśń japońska

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) waka

* japoński: (1.1) 和歌 (わか, waka)

źródła.

== waka (język ajmara.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. krowa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈwaka, AS: u̯aka

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etym|jap|和歌. (waka) → dosł. pieśń japońska

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) waka

* japoński: (1.1) 和歌 (わか, waka)

źródła.

== waka (język ajmara.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. krowa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tanka, yamato-uta

Wiktionary

# wakacje

okres wolny od zajęć szkolnych; ferie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) eduk. letnia przerwa od zajęć szkolnych

(1.2) przen. każdy okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

Wiktionary

Wakacje (łac. vacatio, uwolnienie) – okres wolny od nauki szkolnej.

Terminy i długości wakacji są zróżnicowane w wielu krajach, a nawet w ich poszczególnych częściach. Istotnymi czynnikami mającymi wpływ na terminy wakacji były święta religijne oraz rytm pracy rolników i związana z tym konieczność udziału wszystkich członków rodziny, w tym dzieci, w pracach rolniczych, a także klimat.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sierpień jest ostatnim miesiącem wakacji.

(1.2) Jutro robię sobie wakacje. Nie chcę w ogóle myśleć o swojej pracy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈkat͡sʲjɛ, AS: vakacʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wakacjowanie n., wakacjusz mos., wakacjuszka ż.

czas. wakacjować ndk.

przym. wakacyjny

przysł. wakacyjnie

Wiktionary

# wakacjować

potocznie: spędzać wakacje

SJP.pl

# wakacjowicz

osoba będąca na wakacjach

SJP.pl

# wakacjowiczka

kobieta będąca na wakacjach

SJP.pl

# wakacjusz

osoba będąca na wakacjach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) turyst. ktoś, kto przebywa na wakacjach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wakacje nmos., wakat m., wakacjowanie n.

:: fż. wakacjuszka ż.

czas. wakacjować ndk.

przym. wakacyjny

przysł. wakacyjnie

Wiktionary

# wakacjuszka

kobieta będąca na wakacjach

SJP.pl

# wakacyjny

dotyczący wakacji; odbywający się podczas wakacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wakacjami, dotyczący wakacji, odbywający się w wakacje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Hiszpanii pracownik otrzymuje 14 pensji w roku – dodatkową w grudniu i w okresie wakacyjnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvakaˈt͡sɨjnɨ, AS: vakacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wakacje nmos., wakacjowanie n., wakacjusz mos., wakacjuszka ż.

czas. wakacjować ndk.

przysł. wakacyjnie

Wiktionary

# wakajki

potocznie: wakacje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

(1.1) pot. wakacje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W czasie głosowania będziesz za granicą na wakajkach?

Wiktionary

# wakame

gatunek brunatnicy, glon popularny w kuchni japońskiej; undaria pierzastodzielna, undaria pierzasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. rodzaj jadalnych glonów morskich z gatunku nazwa systematyczna|undaria pierzastodzielna., składnik kuchni dalekowschodnich

Wiktionary

Wikipedia

# wakan

w wierzeniach Siuksów nadnaturalna potęga objawiająca się w zwierzętach i przedmiotach, udzielająca im niezwykłych właściwości; wakonda

SJP.pl

Faktoria (łac. facere „robić, czynić”) – placówka handlowa położona w krajach kolonialnych, które stanowiły obszary eksploatacji przez europejskie potęgi kolonialne, głównie przez Brytyjczyków, Francuzów czy Holendrów, ale także przez np. Japończyków pn. wakan w Korei. Lokalizowane zazwyczaj na wybrzeżu, tak by wywóz surowców z nowych obszarów był jak najbardziej ułatwiony.

Wikipedia

# wakancja

defekt punktowy sieci krystalicznej w postaci nieobsadzonego węzła

SJP.pl

# wakandyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sf. mieszkaniec Wakandy (fikcyjnej krainy)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wakanda ż.

:: fż. Wakandyjka ż.

przym. wakandyjski

Wiktionary

# wakans

przestarzale o wolnej posadzie; wakat

SJP.pl

Wakans, wakancja, wakansja (z łac. vacat ‘jest puste’, od vacare ‘być wolnym, pustym’) – rodzaj defektu punktowego sieci krystalicznej, węzeł sieci nieobsadzony atomem lub jonem.

Energię tworzenia wakansu (Ev) wyraża się jako pracę potrzebną do przeniesienia atomu lub jonu z węzła na powierzchnię kryształu. Od tej wartości zależy równowagowa koncentracja wakansów, wyrażana przez stosunek liczby węzłów (n) do liczby atomów (N); zależność n/N od temperatury (T) opisuje równanie (k – stała Boltzmanna):

  {\frac {n}{N}}=\exp \left(-{\frac {E_{v}}{kT}}\right)

Wikipedia

# wakasa

Osoby o tym nazwisku:

- Masashi Wakasa – japoński piłkarz
- Minoru Wakasa – japoński skoczek narciarski, olimpijczyk
- Shigeyuki Wakasa – japoński skoczek narciarski

Wikipedia

# wakat

1. wolna posada; wakans (przestarzałe);
2. niezadrukowana stronica książki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wolna posada, nieobsadzone stanowisko

(1.2) niezadrukowana stronica książki

Wiktionary

- wakat (łac. vacat) – wolne, nieobsadzone stanowisko
- wakat na Stolicy Apostolskiej
- wakat w poligrafii
- „Wakat” – czasopismo
- wakat – ludowy instrument perkusyjny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvakat, AS: vakat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wakacjusz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. wakans

Wiktionary

# wakatowy

→ wakat, np. wakatowe stanowisko

SJP.pl

# wakcyna

tyle co: szczepionka

SJP.pl

# wakcynacja

uodpornienie organizmu przed działaniem zakaźnych czynników chorobotwórczych poprzez szczepienie

SJP.pl

Szczepienie ochronne – podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Istnieje przytłaczający konsensus naukowy, że szczepionki są ogólnie bezpieczne i skuteczne. Skuteczność szczepionek i sens szczepień podważają antyszczepionkowcy.

Wikipedia

# wakcynolog

specjalista nauki o szczepionkach i szczepieniach

SJP.pl

# wakcynologia

nauka o szczepionkach i szczepieniach

SJP.pl

Wakcynologia – to dziedzina medycyny zajmująca się szczepieniami ochronnymi, zarówno w fazie badań naukowych nad opracowaniem nowych szczepionek, jak i ich późniejszym stosowaniem. Jest nową gałęzią medycyny, która wyodrębniła się z chorób zakaźnych (Polskie Towarzystwo Wakcynologii zostało powołane w 2001).

Wikipedia

# wakcynologiczny

→ wakcynologia

SJP.pl

#### Patrz:

wakcynologia

# wakcynolożka

→ wakcynolog

SJP.pl

#### Patrz:

wakcynolog

# wakcynoterapia

leczenie za pomocą szczepionek niektórych przewlekłych chorób bakteryjnych

SJP.pl

# wakcynować

przestarzale: uodporniać organizm przed działaniem zakaźnych czynników chorobotwórczych poprzez szczepienie

SJP.pl

# wake

[czytaj: łejk] terytorium zamorskie USA w Oceanii

SJP.pl

Wake (ang. Wake Island) – atol na Oceanie Spokojnym, na obszarze Oceanii, położony w około dwóch trzecich odległości pomiędzy Hawajami a Marianami Północnymi stanowiący terytorium zależne Stanów Zjednoczonych. Atol obecnie nie posiada rdzennej ludności, wszyscy pierwotni mieszkańcy zostali zamordowani bądź uciekli podczas japońskich bombardowań 23 grudnia 1941.

Wikipedia

# wakeboard

[czytaj: łejkbord] sport ekstremalny polegający na jeździe na desce ciągniętej przez motorówkę; wakeboarding

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. szeroka deska używana do płynięcia po wodzie w wakeboardingu

(1.2) sport. dyscyplina sportu wodnego, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maciek używa specjalnej deski zwanej wakeboardem.

(1.2) Już po raz trzeci specjaliści od wakeboardu motorówkowego walczyli o laury w Mistrzostwach Polski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wakeboarding mrz.

Wiktionary

# wakeboarding

[czytaj: łejkbording] sport ekstremalny polegający na jeździe na desce ciągniętej przez motorówkę; wakeboard

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dyscyplina sportu wodnego, polegająca na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

Wiktionary

Wakeboarding – sport wodny polegający na płynięciu po powierzchni wody na desce, trzymając się liny ciągniętej przez łódź lub za pomocą wyciągu. Wakeboarding powstał z połączenia nart wodnych, snowboardingu i surfingu.

Łodzie do wakeboardingu mają specjalną konstrukcję, posiadają odpowiedni kształt kadłuba, napęd śruby Direct-Drive lub V-drive, pylon lub wieżę do mocowania linki, PerfectPass (tempomat) i pomost. Mogą także posiadać fabryczne lub dokładane zbiorniki balastowe w celu uzyskania większej fali.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Deskę do wakeboardingu pożyczyłem od kolegi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wakeboard mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wakeboard

Wiktionary

# wakeboardingowy

→ wakeboarding [czytaj: łejkbordingowy]; wakeboardowy

SJP.pl

# wakeboardowy

→ wakeboard [czytaj: łejkbordowy]; wakeboardingowy

SJP.pl

# wakeboardzista

[czytaj: łejkbordzista] sportowiec uprawiający wakeboarding

SJP.pl

# wakeboardzistka

→ wakeboardzista [czytaj: łejkbordzistka]

SJP.pl

# waki

w japońskim teatrze no: aktor pomocniczy, grający drugą obok shite postać przedstawienia

SJP.pl

Waki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Kościelec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się przeprawa promowa na rzece Warcie.

Wikipedia

# wakijów

Wakijów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tyszowce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tyszowce. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 200 mieszkańców.

Wikipedia

# wakizashi

średniej długości miecz samurajski

SJP.pl

Wakizashi (jap. 脇差) – japońska krótka sieczna broń biała, należąca do grupy tzw. mieczy japońskich (nihon-tō). Skrócona wersja katany, z głownią długości 30-60 cm, w większości przypadków z wzdłużną, wzmacniającą krawędzią zwaną shinogi. Przy pochwie wakizashi noszono krótki nożyk, szpikulec kōgai i pałeczki wari-kōgai. Rękojeść wakizashi nosi nazwę tsuka i jest opleciona ozdobnym sznurem uchi-himo.

Wikipedia

# wakonda

w wierzeniach Indian północnoamerykańskich: nadnaturalna, niematerialna moc posiadana przez każdego człowieka, przedmiot, zjawisko przyrody

SJP.pl

Wakonda – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Clay.

Wikipedia

# wakować

1. urzędowo o posadzie, stanowisku itp.: być wolnym, nieobsadzonym, niezajętym;
2. potocznie: zrzekać się tytułu mistrzowskiego w boksie

SJP.pl

czasownik

(1.1) o stanowisku, funkcji: być wolnym, nieobsadzonym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O wakujących 13 miejsc w izbie niższej parlamentu, Izbie Reprezentantów, walczyło 61 kandydatów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wakowanie n.

Wiktionary

# wakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wakować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wakować ndk.

Wiktionary

# wąkrota

Wąkrota (Hydrocotyle L.) – rodzaj roślin z rodziny araliowatych (Araliaceae). W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych okrytonasiennych rodzaj ten włączany był do selerowatych (Apiaceae), jednak wraz z siostrzanym rodzajem zrostnik Trachymene okazał się tworzyć grupę siostrzaną araliowatych i z nimi został połączony w jedną rodzinę. Znanych jest około 130–200 gatunków występujących na różnych kontynentach. W Europie, w tym w Polsce, naturalnie występuje tylko wąkrota zwyczajna H. vulgaris. Największe zróżnicowanie gatunkowe występuje w Australii, gdzie rośnie 55 gatunków z tego rodzaju, w większości endemitów. Rośliny te zasiedlają zwykle mokradła i płytkie wody.

Wikipedia

# wąkrotka

roślina z rodziny araliowatych, stosowana w medycynie i kosmetyce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj z rodziny araliowatych

Wiktionary

Wąkrotka (Centella L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Obejmuje 51 gatunków. Większość z nich występuje w południowej Afryce, szerzej rozprzestrzeniony – na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej jest wąkrotka azjatycka.

Wąkrotka azjatycka jest ważnym ziołem w tradycyjnej medycynie chińskiej i bywa także rośliną jadalną. Ma długą tradycję wykorzystywania w kosmetyce i ziołolecznictwie z bardzo szerokim spektrum zastosowań.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wąkrotka rośnie w strefie tropikalnej.

Wiktionary

# waksman

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Waksman (Waxman, Zbroyny Mąż) – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

# waksmund

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

SJP.pl

Waksmund – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Nowy Targ.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

# waksmundzianka

mieszkanka Waksmundu (wsi w Polsce)

SJP.pl

# waksmundzki

przymiotnik od: Waksmund (wieś w Polsce)

SJP.pl

# waksy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) slang. uczn. wagary

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sabina uciekła z wuefu i poszła na waksy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wagary

Wiktionary

# wakuliński

nazwisko

SJP.pl

# wakumetr

przyrząd do pomiaru podciśnienia; wakuometr; próżniomierz

SJP.pl

# wakuola

wypełniona płynem przestrzeń w obrębie cytoplazmy komórkowej; wodniczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikrobiol. owalna organella w strukturze komórki wypełniona sokiem komórkowym;

Wiktionary

Wakuole, wodniczki – struktury komórkowe występujące u roślin i niektórych pierwotniaków oraz w komórkach grzybów. W komórkach grzybów występuje wiele małych wodniczek (wakuol), natomiast w roślinnych jedna lub kilka dużych. U pierwotniaków występują wodniczki tętniące, odpowiedniki wakuoli, ale są one od wakuoli o wiele mniejsze. Zajmują do 90% komórki. Ze starzeniem się komórki zachodzi proces rozrośnięcia się i zamienienia wakuoli w jedną wodniczkę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ze starzeniem się komórki zachodzi proces rozrośnięcia się i zamienienia wakuoli w jedną wodniczkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wakuolarność ż.

przym. wakuolarny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wodniówka, wodniczka

Wiktionary

# wakuom

zespół wakuoli jednej komórki roślinnej lub zwierzęcej

SJP.pl

Wakuom (vacuome) - termin historyczny z zakresu cytologii oznaczający całość systemu wakuolarnego komórki, do którego w przeszłości zaliczano także aparat Golgiego. Termin ten został wprowadzony przez M. Parata w 1924 r. przy dyskusji o znaczeniu i funkcji aparatu Golgiego. Parat i niektórzy cytolodzy z lat dwudziestych XX w. uważali aparat Golgiego za artefakt powstały w miejscu wakuoli. Cechą wyróżniającą wakuole systemu wakuolarnego (wakuomu) była zdolność do przyżyciowego barwienia się czerwienią obojętną. Obecnie wiadomo, że wakuole sródplazmatyczne i aparat Golgiego są morfologicznie i czynnościowo odmiennymi organellami komórkowymi.

Wikipedia

# wakuometr

przyrząd do pomiaru podciśnienia; wakumetr; próżniomierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. przyrząd do pomiaru ciśnienia niższego od ciśnienia atmosferycznego

Wiktionary

Próżniomierz, wakuometr – przyrząd do mierzenia ciśnień poniżej ciśnienia atmosferycznego.

Każdy typ próżniomierza działa w określonym zakresie ciśnień. Stosuje się podział próżniomierzy na dwie kategorie: próżniomierze do niskiej próżni oraz próżniomierze do wysokiej próżni, wśród których wydziela się próżniomierze do ultrawysokiej próżni.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvakuˈwɔ̃mɛtr̥, AS: vakuu̯õmetr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wakuometryczny

Wiktionary

# wakuum

obszar wypełniony gazem o ciśnieniu mniejszym od ciśnienia atmosferycznego; próżnia; vacuum

SJP.pl

# wakuła

nazwisko

SJP.pl

- Leszek Wakuła (ur. w 1961) – polski duchowny baptystyczny i działacz ekumeniczny, prezes Komitetu Krajowego Towarzystwa Biblijnego w Polsce
- Paweł Wakuła (ur. w 1961) – polski rysownik prasowy, ilustrator i pisarz
- Władysław Wakuła (ur. w 1999) – ukraiński piłkarz

Wikipedia

# wal

1. nazwa niektórych gatunków wielorybów;
2. dawniej: gramorównoważnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa niektórych gatunków wielorybów

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: walić

Wiktionary

Luksemburg:

- Wal – luksemburska nazwa wsi Wahl

Inne:

- wal – nazwa niektórych gatunków wielorybów
- wal (gramorównoważnik) – dawna jednostka masy, niezalecana przez IUPAC
- wal, inaczej wual – w tradycji okultystycznej, czterdziesty siódmy duch Goecji

Zobacz też:

- Waal
- Wahl

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wielorybnicy wciągnęli mięso wala na pokład statku.

(2.1) — Mam do ciebie pewną sprawę, ale nie wiem, jak zacząć… — Wal prosto z mostu!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: val, AS: val

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waleń mzw., walowate lm nm.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) zwierzę

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. waleń mzw., walowate lm nm.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|whale., etym|niem|Wal.

uwagi.

(1.1)

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) whale

* niemiecki: (1.1) Wal m.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# wala

potocznie:
1. brudzić;
2. walać się:
a) brudzić własną osobę;
b) o ubraniu: być brudzonym, stawać się brudnym;
c) o przedmiotach: być rozrzuconym; poniewierać się

SJP.pl

Wala (pełna nazwa Wala Heilmittel GmbH) - to założona przez Rudolfa Hauschka w 1935 roku firma, produkująca kosmetyki (około 100 różnych produktów) oraz maści (około 1000 różnych produktów). Nazwa Wala jest skrótem od Wärme – Asche, Licht – Asche, co oznacza: Ciepło - popiół, światło - popiół. Leki są wytwarzane zgodnie z zasadami antropozofii.

Wikipedia

# walabia

walabia bagienna - gatunek ssaka z rodziny kangurowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Wallabia|Trouessart|ref=tak., rodzaj torbacza z podrodziny kangurów;

(1.2) zool. torbacz z rodzaju walabia (1.1)

Wiktionary

Walabia (Wallabia) – rodzaj ssaka z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Samica walabii rodzi zwykle jedno młode.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) walabia bagienna

Wiktionary

# walać

potocznie:
1. brudzić;
2. walać się:
a) brudzić własną osobę;
b) o ubraniu: być brudzonym, stawać się brudnym;
c) o przedmiotach: być rozrzuconym; poniewierać się

SJP.pl

# walanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|walać.

Wiktionary

# walansjenka

dawna delikatna koronka z deseniem kwiatowym na tiulowym tle; walensjenka

SJP.pl

# walas

nazwisko

SJP.pl

# walasek

nazwisko

SJP.pl

- Walasek – polskie nazwisko

osoby o nazwisku Walasek:

- Artur Walasek (ur. 1971) – polski samorządowiec,
- Bartosz Walasek (ur. 1976) – polski piłkarz ręczny,
- Bożena Walasek (ur. 1961) – polska piłkarka ręczna,
- Franciszek Walasek (ur. 1881) – polski duchowny rzymskokatolicki,
- Grzegorz Walasek (ur. 1976) – żużlowiec polski,
- Jan Walasek (1928–2017) – polski multiinstrumentalista
- Lech Walasek – polski lekarz, nefrolog,
- Stefania Walasek (ur. 1947) – polska pedagog,
- Tadeusz Walasek (1936–2011) – polski bokser,
- Zofia Walasek (ur. 1933) – polska lekkoatletka,

Wikipedia

# walasik

nazwisko

SJP.pl

# walaszczyk

nazwisko

SJP.pl

# walaszek

nazwisko

SJP.pl

- Adam Walaszek (ur. 1951) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych
- Alojzy Walaszek (1923–?) – polski dyplomata
- Anna Walaszek-Pyzioł – polska prawnik, profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Antoni Walaszek (1923–1995) – polski ekonomista, poseł na Sejm PRL III, IV i V kadencji
- Bartosz Walaszek (ur. 1977) – polski filmowiec i muzyk
- Bronisław Walaszek (1910–1974) – polski prawnik, profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Igor Marek Walaszek (ur. 1992) – polski piosenkarz
- Leon Walaszek (1915–1996) – polski salezjanin
- Marek Walaszek (ur. 1981) – polski reżyser dźwięku, kompozytor, producent muzyczny

Wikipedia

# walatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. wielkanocny zwyczaj stukania się jajkami;

Wiktionary

Walatka (zwana też na wybitki) – dawna zabawa wielkanocna. Polegała na takim toczeniu pisanek po stole, by się zderzyły. Właściciel „silniejszego” jajka zabierał rozbitą pisankę przeciwnika. W innym wariancie walatki jajka brano do ręki i stukano się ich czubkami.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) na wybitki

Wiktionary

# walbach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Francja:

- Walbach – gmina;
- Walbach – rzeka, dopływ Fecht.

Niemcy:

- Walbach – dzielnica Donauwörth.

Pozostałe:

- Walbach – polski herb szlachecki.

Wikipedia

# walburga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Walburga – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, powstałe jako złożenie członów waldan – „rządzić, panować” i burg – „gromadzić, strzec, pilnować, ochraniać”. Patronką tego imienia jest św. Walburga, zakonnica, zm. w 779 roku. Imię to zapisywano również w formie Walpurga, stąd noc Walpurgi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja nauczycielka niemieckiego ma na imię Walburga.

(1.1) Walburgi dzień swej patronki, czyli imieniny, obchodzą 25 lutego, a także 4 marca i 1 maja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: valˈburɡa, AS: valburga

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Walburżyn

zob. Walpurga, Walpurgia.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Walpurga, Walpurgia

Wiktionary

# walc

taniec towarzyski w takcie 3/4, spopularyzowany w XIX w.; muzyka do tego tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) choreogr. taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;

(1.2) muz. taneczny utwór muzyczny oparty na walcu (1.1);

Wiktionary

Walc – taniec wirowy pochodzenia niemieckiego o umiarkowanym tempie, w metrum 3/4 oraz budowie okresowej. Za prototyp walca uchodzą tzw. taniec niemiecki (niem. Deutscher Tanz, Deutsche) w takcie 3/8 oraz pokrewne lendler, Steirischer (zwany w Polsce sztajerkiem), Dreher czyli obracany oraz Roller czyli toczony.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: valt͡s, AS: valc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walcowanie n.

:: zdrobn. walczyk m.

czas. walcować ndk.

przym. walcowy

Wiktionary

# walca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wałek malarski

Wiktionary

# walcarka

1. maszyna do formowania metalu, wyposażona w obracające się wały;
2. maszyna do mieszania lub rozgniatania czegoś, wyposażona w obracające się wały

SJP.pl

Walcarka – zespół urządzeń do wykonywania czynności walcowania mający jeden autonomiczny napęd główny, który służy do napędzania walców.

Wikipedia

# walcarz

specjalista w zakresie walcowania metali i obsługi walcarek; walcownik

SJP.pl

# walce

1. zorganizowane działania militarne wrogich wojsk; bitwa, starcie, wojna
2. zmagania przeciwników, sportowców
3. działania w celu zlikwidowania czegoś negatywnego lub uzyskania czegoś pozytywnego
4. konfrontacja sprzecznych stanowisk, interesów

SJP.pl

Walce (dodatkowa nazwa w niem. Walzen) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Walce, której jest siedzibą. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest w Kotlinie Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Stradunia.

Wikipedia

# walcer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. walczyk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|waloszek.

Wiktionary

# walcerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalt͡sɛʃ, AS: valceš

Wiktionary

# walchia

najstarsze kopalne drzewo iglaste

SJP.pl

# walconóg

drobny mięczak morski o ciele okrytym rurkowatą muszlą; łódkonóg

SJP.pl

# walconogi

drobny mięczak morski o ciele okrytym rurkowatą muszlą; łódkonóg

SJP.pl

Łódkonogi, walconogi (Scaphopoda) – nieliczna w gatunki i mało zróżnicowana gromada morskich mięczaków zaliczanych do muszlowców, charakteryzujących się jednoczęściową, obustronnie otwartą, rurkowatą muszlą. Są spokrewnione z małżami. Przykładowym przedstawicielem gromady jest zębik pospolity (Antalis vulgaris).

Wikipedia

# walcott

Miejscowości w Anglii:

- Walcott – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire
- Walcott – miejscowość w hrabstwie Norfolk

Miejscowości w USA:

- Walcott – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Scott
- Walcott – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland

Wikipedia

# walcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|walcować.

Wiktionary

Walcowanie – rodzaj obróbki plastycznej metali wykonywany na walcarkach.

Walcowanie polega na kształtowaniu materiału między obracającymi się walcami, tarczami, rolkami lub przemieszczającymi się względem siebie narzędziami płaskimi.

Sposoby walcowania ze względu na ruch walców:

- wzdłużne
- poprzeczne
- poprzeczno-klinowe
- pielgrzymowe
- kuźnicze
- skośne

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. walcować ndk.

rzecz. walc mrz.

przym. walcowaty

Wiktionary

# walcowany

w hutnictwie: otrzymany w wyniku walcowania

SJP.pl

# walcowaty

przypominający kształtem walec; wałkowaty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który przypomina kształtem walec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sromotnik bezwstydny ma wysokość od 10 do 30 cm, jest walcowaty, górą wąski, porowaty, łamliwy i pusty w środku; wydziela nieprzyjemny, przypominający padlinę zapach.

(1.1) Kształt ścięgien jest bardzo różny: jedne są walcowate, inne spłaszczone.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walec mrz., wał mrz., walcowanie n.

czas. walcować ndk.

przym. walcowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cylindryczny

Wiktionary

# walcowina

zgorzelina powstająca przy walcowaniu metalu na gorąco

SJP.pl

# walcówka

1. pręt lub kształtownik do wyrobu drutów, śrub itp.;
2. maszyna cukiernicza do rozgniatania czegoś na masę

SJP.pl

Walcówki – pręty lub kształtowniki o małym, w stosunku do długości, przekroju poprzecznym, otrzymywane metodą walcowania.

Walcówka stalowa jest popularnym wyrobem i ma szerokie zastosowania. Podstawowymi parametrami walcówki stalowej są: kształt przekroju (okrągłe, kwadratowe, prostokątne, sześciokątne), średnica lub wymiary przekroju, gatunek stali oraz jej klasa.

Wikipedia

# walcownia

1. dział huty wyposażony w urządzenia do walcowania metali i otrzymywania z nich pewnych wyrobów; slabing;
2. urządzenie wyposażone w wały do formowania metalu

SJP.pl

# walcowniany

→ walcownia, np. wyroby walcowniane

SJP.pl

# walcownica

rodzaj muchówek z rodziny rączycowatych; Cylindromyia

SJP.pl

# walcownictwo

1. dział przemysłu zajmujący się produkcją walcowanych wyrobów i półwyrobów;
2. dziedzina wiedzy o wytwarzaniu walcowanych wyrobów i półwyrobów

SJP.pl

# walcowniczy

→ walcownictwo, np. urządzenia walcownicze

SJP.pl

# walcownik

1. specjalista w zakresie walcowania metali i obsługi walcarek; walcarz;
2. żartobliwie: osoba specjalizująca się w tańczeniu walca

SJP.pl

# walcowy

→ walec, → walc

SJP.pl

#### Patrz:

walec, → walc

# walczący

→ walczyć

SJP.pl

#### Patrz:

walczyć

# walczak

1. rodzaj zbiornika w kształcie walca, wykorzystywanego zwykle w kotłach parowych;
2. potocznie: osoba dająca się z siebie wszystko, by osiągnąć postawiony sobie cel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zbiornik ciśnieniowy w kształcie walca, stanowiący część kotła parowego lub grzewczego;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba nie poddająca się, walcząca do końca

Wiktionary

Walczak – element obiegowego kotła parowego albo grzewczego, będący cylindrycznym zbiornikiem ciśnieniowym, albo inny zbiornik o podobnym kształcie i funkcji.

Jest to cylindryczny zbiornik zakończony dennicą lub ścianą sitową. Czasem przechodzi w inny element kotła np. stojak, dymnicę.

Wikipedia

# walczakowa

przymiotnik od: walczak

SJP.pl

# walczakowy

przymiotnik od: walczak

SJP.pl

# walczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|walczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: valˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: valčẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. walczyć, wywalczyć

rzecz. waleczność ż., walka ż.

Wiktionary

# walczerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. bojownik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalt͡ʃɛʃ, AS: valčeš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walka

czas. walczyć

przym. waleczny

Wiktionary

# walczewski

nazwisko

SJP.pl

# walczuk

nazwisko

SJP.pl

# walczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) toczyć walkę, uczestniczyć w walce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Całe życie walczył o lepsze warunki pracy dla swoich kolegów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalt͡ʃɨt͡ɕ, AS: valčyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walczerz mos., waleczność ż., walczenie n., walka

przym. waleczny

czas. wywalczyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) toczyć walkę, przest. wojować

Wiktionary

# walczyk

1. zdrobnienie od: walc;
2. zdrobnienie od: walec; mały walec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od walc (tańca)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) zdrobn. od walc (małego walcowatego przedmiotu)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wyznał jej, że ją kocha, tańcząc walczyka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walc mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|walcer, waloszek.

Wiktionary

# walczyński

nazwisko

SJP.pl

# waldeczek

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie)

SJP.pl

# waldeczka

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie)

SJP.pl

# waldeczkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldeczka lub z nim związany

SJP.pl

# waldek

zdrobnienie od: Waldemar, Oswald, Ewald (imiona męskie); Walduś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Waldemar

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zapytaj Waldka, czy mi się da przejechać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Waldemar m.

przym. Waldkowy

Wiktionary

# waldemar

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Waldemar – imię męskie, którego etymologia nie jest pewna. Uważa się, że pochodzi ono z języka germańskiego od słowa „wald” oznaczającego władcę oraz słowa „meri” – „sławnego”. Możliwe również, że jest zgermanizowaną formą słowiańskiego Vladimir-a utworzonego z członów „vladi” oraz „mir” oznaczających kolejno: władzę oraz pokój.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Waldemar wyrósł na przystojnego kawalera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: valˈdɛ̃mar, AS: valdẽmar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Waldemarowa ż., Waldemarówna ż.

:: zdrobn. Waldek, Walduś, Waldeczek, Waldi

:: fż. Waldemara ż.

przym. Waldkowy

Wiktionary

# waldemara

imię żeńskie

SJP.pl

# waldemarek

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie)

SJP.pl

# waldemarkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldemarka lub z nim związany

SJP.pl

# waldemarostwo

Waldemar z małżonką; Waldemarowie

SJP.pl

# waldemarowie

Waldemar z małżonką; Waldemarostwo

SJP.pl

# waldemarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldemara lub z nim związany

SJP.pl

# waldemarzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldemary lub z nią związany

SJP.pl

# waldens

członek francuskiego ruchu religijnego z XII w., ścigany przez inkwizycję

SJP.pl

# waldensi

członek francuskiego ruchu religijnego z XII w., ścigany przez inkwizycję

SJP.pl

Waldensi – ugrupowanie chrześcijańskie, zainicjowane przez Piotra Waldo, zawiązane w południowej Francji około 1170 jako tzw. „ubodzy z Lyonu”, działające we Francji, Włoszech, Niemczech, Czechach i Polsce (Śląsk), występujące przeciw władzy i bogactwu Kościoła. Potępieni przez papiestwo, ekskomunikowani i prześladowani przez inkwizycję.

Wikipedia

# waldhar

rosnąca dziko roślina z rodziny turzycowatych używana dawniej do wyrobu materaców

SJP.pl

# waldheim

Waldheim − miasto w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Mittelsachsen (do 31 lipca 2008 w powiecie Döbeln), do 31 grudnia 2012 siedziba wspólnoty administracyjnej Waldheim. Do 29 lutego 2012 miasto należało do okręgu administracyjnego Chemnitz.

Wikipedia

# waldka

zdrobnienie od: Waldemara (imię żeńskie)

SJP.pl

# waldkorn

rodzaj ciemnego chleba z ziarnami

SJP.pl

# waldkowie

Waldek z małżonką

SJP.pl

# waldkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldka lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Waldka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeździłeś już na Waldkowym rowerze?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Waldek mos., Waldemar mos.

Wiktionary

# waldner

nazwisko

SJP.pl

Waldner:

- Benita Ferrero-Waldner
- Jan-Ove Waldner

Wikipedia

# waldo

Miejscowości w USA:

- Waldo – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Talladega
- Waldo – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Columbia
- Waldo – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Alachua
- Waldo – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Russell
- Waldo – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Waldo
- Waldo – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Marion
- Waldo – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Sheboygan

Wikipedia

# waldorf

nazwisko

SJP.pl

Niemcy:

- Waldorf – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Ahrweiler
- Waldorf – były urząd

Stany Zjednoczone:

- Waldorf – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Charles
- Waldorf – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Waseca

Wikipedia

# waldozaur

rodzaj dinozaura z rodziny driozaurów

SJP.pl

Wikipedia

# waldryjan

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. kozłek, waleriana

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: valˈdrɨjãn, AS: valdryi ̯ãn

Wiktionary

# walduś

zdrobnienie od: Waldemar, Oswald, Ewald (imiona męskie); Waldek

SJP.pl

# waldusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldusia lub z nim związany

SJP.pl

# waldzio

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie); Waldek, Walduś

SJP.pl

# walec

1. w matematyce: obrotowa bryła geometryczna powstała w wyniku obrotu prostokąta wokół prostej zawierającej jeden z jego boków;
2. maszyna samobieżna lub doczepna z ciężkimi stalowymi wałami lub ogumionymi kołami, służąca do ugniatania, ubijania, wygładzania i wyrównywania różnych rodzajów gruntów podłoża i nawierzchni przy budowie i remoncie dróg, lotnisk, itp.;
3. element występujący w wielu maszynach roboczych, np. walcarkach, młynach, osadzony obrotowo na osi, służący do prasowania, ugniatania, wygładzania czegoś swoją zewnętrzną boczną powierzchnią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni;

(1.2) mat. bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;

(1.3) przedmiot w kształcie walca (1.2)

(1.4) masz. maszyna lub część maszyny do obróbki niektórych typów materiałów, np. metalu

Wiktionary

- walec – bryła geometryczna
- walec – maszyna (lub część maszyny) do walcowania lub zagęszczania
- Walec – skała wspinaczkowa na Garbie Tenczyńskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do wyrównywania asfaltu na jezdni używa się walców.

(1.2) Płaszczyzna boczna walca po rozwinięciu tworzy prostokąt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalɛt͡s, AS: valec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walcownia ż., walcarka ż.

czas. walcować ndk.

przym. walcowy, walcowaty, walcowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wał drogowy

(1.3) tuleja, cylinder

(1.4) walcarka

Wiktionary

# walecik

zdrobnienie od: walet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od walet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walet m.

Wiktionary

# walecki

przymiotnik od: Walce

SJP.pl

# waleczek

nazwisko

SJP.pl

# waleczniej

stopień wyższy od przysłówka: walecznie

SJP.pl

# waleczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: waleczny

SJP.pl

# waleczność

dzielność w boju, męstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyjątkowe poświęcenie walce, odwaga; cecha tego, kto jest waleczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas gdy jego przyjaciele powołani do służby ojczyźnie na froncie mogą sprawdzać w sobie polską dzielność oraz waleczność, pisarz mieszka na wsi….

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈlɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: valečność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walka ż., walczenie n.

czas. walczyć ndk.

przym. waleczny

przysł. walecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dzielność, męstwo, odwaga

Wiktionary

# waleczny

odznaczający się męstwem i odwagą w walce; świadczący o męstwie

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) odznaczający się męstwem, odwagą w walce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sycylio, ojczyzno ma, Sycylio waleczna, daleka, Twój bój o wolność wciąż trwa,

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈlɛt͡ʃnɨ, AS: valečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waleczność ż., walczerz mos., walka ż.

czas. walczyć ndk.

przysł. walecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mężny, odważny

Wiktionary

# walek

zdrobnienie od: Walenty (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Walenty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walenty mos., Walentyna ż.

Wiktionary

# waleń

zwierzę należące do rzędu ssaków morskich niezdolnych do życia na lądzie, np. delfin, kaszalot, wieloryb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. zwierzę należące do rzędu waleni

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: walenie

Wiktionary

Waleń (Eubalaena) – rodzaj ssaków z rodziny walowatych (Balaenidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wydaje mi się, że widziałam wczoraj walenia w Zatoce Puckiej!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvalɛ̃ɲ, AS: valẽń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wal mzw.

Wiktionary

# walenciak

nazwisko

SJP.pl

# walencik

nazwisko

SJP.pl

# walencja

1. sposób łączenia zwłaszcza czasownika, z innymi wyrazami; łączliwość;
2. w chemii: wartościowość;
3. w socjologii: przyswojona za własną kultura i identyfikacja narodowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hiszpanii;

(1.2) geogr. region w Hiszpanii

Wiktionary

Walencja (wal. i oficj. València, wym. [vaˈlen.si.a]; hiszp. Valencia, wym. [baˈlen.θja]) – miasto w środkowo-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym. Stolica prowincji i wspólnoty autonomicznej o tej samej nazwie. Trzecie co do wielkości miasto Hiszpanii z 801 545 mieszkańcami w granicach administracyjnych (municipio) oraz 1 582 387 mieszkańcami w granicach metropolii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przypadkowym porządku możemy wymienić kilka miast, jak Sewilla, Walencja czy Barcelona.

(1.2) Paella jest typowym daniem regionu Walencji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: valẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walencjanin mos., walencjanka ż., Walencjanin mos., Walencjanka ż.

przym. walencki

Wiktionary

# walencjanin

mieszkaniec Walencji (miasta w Hiszpanii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec regionu Walencja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walencja ż., walencjanin mos., walencjanka ż.

:: fż. Walencjanka ż.

przym. walencki

Wiktionary

# walencjanka

mieszkanka Walencji (miasta w Hiszpanii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka regionu Walencji; kobieta z tego obszaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walencja ż., walencjanin mos., walencjanka ż.

:: fm. Walencjanin mos.

przym. walencki

Wiktionary

# walencki

odnoszący się do Walencji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Walencji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walencjanka ż., Walencjanin mos., walencjanka ż., walencjanin mos., Walencja ż.

Wiktionary

# walencyjny

1. w językoznawstwie: łączący się w określony sposób z innymi wyrazami;
2. tworzący określoną liczbę wiązań chemicznych

SJP.pl

# waleńczów

Waleńczów (daw. Walenczów) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Opatów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wieś zamieszkuje ponad 1100 mieszkańców. Jest położona przy drodze krajowej nr 43 łączącej Częstochowę z Wieluniem.

Wikipedia

# walendów

Walendów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn. Leży nad rzeką Utratą.

Wieś szlachecka Walentowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie błońskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Na terenie wsi znajduje się kilkanaście zbiorników wodnych (m.in. Staw Oborowy, Staw Młyński).

Wikipedia

# walendowski

nazwisko

SJP.pl

# walendziak

nazwisko

SJP.pl

- Bogdan Walendziak (1933–2017) – polski zawodnik oraz działacz łyżwiarstwa szybkiego
- Ewelina Walendziak (ur. 1985) – polska aktorka
- Renata Walendziak (ur. 1950) – polska lekkoatletka, specjalistka biegów długodystansowych
- Wiesław Walendziak (ur. 1962) – polski polityk, dziennikarz, publicysta i menedżer
- Wojciech Walendziak (1952–2020) – polski inspektor policji, współtwórca CBŚ

Wikipedia

# walendzik

nazwisko

SJP.pl

# walenie

jeden z rzędów ssaków łożyskowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|walić.

(1.2) pot. odgłos walenia (1.1), uderzania, np. w drzwi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Cetacea|ref=tak., rząd ssaków żyjących wyłącznie w wodzie, np. delfiny, wieloryby;

forma rzeczownika.

(3.1) M., B. i W. lm. od: waleń

Wiktionary

Walenie (Cetacea) – podrząd ssaków (w kladystyce to klad w obrębie parzystokopytnych) z rzędu parzystokopytnych (Artiodactyla). Występują one głównie w oceanach. Wyjątkiem są delfiny słodkowodne, zamieszkujące rzeki, oraz nieliczne gatunki żyjące na styku tych dwóch środowisk (estuaria).

Rząd waleni skupia około 80 gatunków dużych zwierząt, takich jak delfin, morświn, kaszalot, płetwal błękitny. Ich podobieństwo do ryb ma charakter konwergencji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) (…) zbudziło (go) wołanie i silne walenie w drzwi pięścią, aż szyby w oknach brzęczały.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈlɛ̃ɲɛ, AS: valẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. walić ndk.

przym. walnięty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łomotanie, głośne stukanie, głośne pukanie

(1.2) łomotanie

Wiktionary

# walenrodyzm

dywersja, wcielenie się w szeregi wroga w celu zniszczenia go od wewnątrz; wallenrodyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zob. wallenrodyzm.

Wiktionary

Wallenrodyzm – pojęcie wywodzące się z powieści poetyckiej Adama Mickiewicza zatytułowanej Konrad Wallenrod i oznaczające człowieka, który posługuje się podstępem i zdradą dla realizacji wzniosłego i szlachetnego celu.

Napisana w 1828 roku powieść Mickiewicza wprowadzała bohatera, który chociaż z natury honorowy, zdecydował się na posłużenie się podstępem w celu zbliżenia się do wroga i wywarcia na nim zemsty. Te nieetyczne środki powodowane były wzniosłą troską o dobro narodu. Tym samym w postawie wallenrodycznej dochodziło do rozdźwięku między szlachetnymi ideałami bohatera, a stosowanymi przez niego metodami; bohater znajdował się w sytuacji tragicznej, w której aby realizować wyznawane przez siebie wartości, musiał posługiwać się środkami sprzecznymi z własnym kodeksem moralnym. Akcja utworu Mickiewicza rozgrywała się w czasie wojen krzyżackich, jednak postawa bohatera odpowiadała sytuacji współczesnych autorowi Polaków, których patriotyzm, w sytuacji zaborów, musiał realizować się często w działaniach spiskowych, stojących w sprzeczności z rycerską postawą honorową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dyskusja o walenrodyzmie dotyczyła szczególnie rosyjskich oficerów oraz polityków ugodowych — za Wallenroda niektóre środowiska uważały na przykład Aleksandra Wielopolskiego.

Wiktionary

# walenrodyzować

udawać współpracę z wrogiem w celu pokonania go; wallenrodyzować

SJP.pl

# walensjenka

dawna delikatna koronka z deseniem kwiatowym na tiulowym tle; walansjenka

SJP.pl

# walentny

mający wartość

SJP.pl

# walentostwo

Walenty z małżonką; Walentowie

SJP.pl

# walentów

Walenty z małżonką; Walentostwo

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Walentów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dobre
- Walentów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Leszno

Zobacz też: Walentowo

Wikipedia

# walentowicz

nazwisko

SJP.pl

# walentowie

Walenty z małżonką; Walentostwo

SJP.pl

# walentowo

2 miejscowości w Polsce:

- Walentowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Kikół
- Walentowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

Wikipedia

# walentowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walentego lub z nim związany

SJP.pl

# walenty

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Walenty, Walentyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, które wywodzi się od przydomka Valentinus, utworzonego od łac. valens – „mocny, silny, zdrowy”. Imię to było notowane w Polsce od XIII w. w formie Valentinus, natomiast w formie Walenty i Walentyn – od XV w. (zapis formy Walentyn jest o niemal 30 lat późniejszy niż formy Walenty).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasz stary zakrystian ma na imię Walenty.

(1.1) Walentowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 14 lutego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vaˈlɛ̃ntɨ, AS: valẽnty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walentynka ż., walentynki nmos., walentynka ż., walentynkowość ż.

:: zdrobn. Walek mos., Waluś mos.

:: fż. Walentyna ż.

przym. Walentowy, walentynkowy

przysł. walentynkowo

zob. Walentyn.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Walentyn; zdrobn. Walek, Waluś

Wiktionary

# walentyna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Walentyna – imię pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Walenty, Walentyn.

W XXI wieku imię stosunkowo rzadkie. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 5852 kobiet o imieniu Walentyna nadanym jako imię pierwsze. Imię straciło na popularności, w 2008 roku nosiły je 15433 kobiety w Polsce, spośród których 80 procent urodziło się w pierwszej połowie XX wieku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃nˈtɨ̃na, AS: valẽntỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Walek mos., Waluś mos., Walentyn mos., walentynka ż., walentynkowość ż.

:: zdrobn. Walentynka ż., Wala ż.

:: fm. Walenty mos.

przym. walentynkowy

przysł. walentynkowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Walentynka, Wala

Wiktionary

# walentynian

imię kilku cesarzy rzymskich

SJP.pl

- Walentynian I
- Walentynian II
- Walentynian III
- Walentyn Egipcjanin – chrześcijański gnostyk, eponimiczny twórca walentynianizmu

Wikipedia

# walentyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walentyny lub z nią związany

SJP.pl

# walentynka

kartka pocztowa wysyłana do ukochanej lub lubianej osoby na dzień św. Walentego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anonimowy drobny upominek lub kartka z życzeniami na walentynki, zwykle ozdobiona sercem, będąca wyrazem adoracji

(1.2) liter. krótki wiersz o charakterze madrygału, zawierający wyznania miłosne lub komplement;

(1.3) osoba obdarowana z okazji walentynek

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jacku, pamiętaj, że walentynek nie podpisuje się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nka, AS: valẽntỹnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walentynki nmos., Walenty m., Walentyna ż.

przym. walentynkowy

Wiktionary

# walentynki

okolicznościowy dzień wręczania prezentów i wyznawania miłości przez zakochanych w dniu św. Walentego (14 lutego); święto zakochanych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zwyczaj obdarowywania się walentynkami, kwiatami, drobnymi prezentami 14 lutego (w Dzień Świętego Walentego);

(1.2) uroczystość, przyjęcie, zabawa, impreza z okazji walentynek (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: walentynka

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na walentynki dostałem dwie pary bokserek z zabawnym nadrukiem z przodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nʲci, AS: valẽntỹnʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walentynka ż., walentynkowość ż.

przym. walentynkowy

przysł. walentynkowo

zob. Walenty, Walentyn, Walentyna.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dzień zakochanych

Wiktionary

# walentynkowy

przymiotnik od: walentynki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z walentynkami, dotyczący walentynek, odbywający się w walentynki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃ntɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: valẽntỹŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. walentynki nmos., walentynka ż., Walenty m., Walentyn m., Walentyna ż., Walentynowicz m.

przym. Walentowy

Wiktionary

# walentynowicz

nazwisko

SJP.pl

- Anna Walentynowicz (ur. 1929, zm. 2010) – polska działaczka związkowa, działaczka Wolnych Związków Zawodowych, dama Orderu Orła Białego
- Bohdan Walentynowicz (ur. 1912, zm. 1984) – polski oficer, profesor Polskiej Akademii Nauk
- Józef Walentynowicz herbu Łabędź – sędzia grodzki inflancki
- Krzysztof Walentynowicz Teliszewski herbu Abdank – stolnik nowogrodzkosiewierski
- Małgorzata Walentynowicz (ur. 1979) – polska pianistka
- Marian Walentynowicz (ur. 1896, zm. 1967) – polski rysownik, architekt
- Władysław Walentynowicz (ur. 1902, zm. 1999) – polski pianista, kompozytor, pedagog

Wikipedia

# walentynowo

2 miejscowości w Polsce:

- Walentynowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
- Walentynowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Łobżenica

miejscowości na Białorusi

- Walentynowo – dawna kolonia w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Dołhinów.

Zobacz też: Walentynów

Wikipedia

# waleologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. med. nauka o zdrowiu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. waleolog m., waleolożka ż., waleogeneza ż.

przym. waleologiczny

przysł. waleologicznie

Wiktionary

# walercia

zdrobnienie od: Waleria (imię żeńskie)

SJP.pl

# walercin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerci lub z nią związany

SJP.pl

Walercin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Dębe Wielkie.

Od 1 stycznia 1973 w gminie Dębe Wielkie. 5 października 1973 od sołectwa Walercin odłączono miejscowość Walercin-Kolonia i włączono ja do gminy Stanisławów.

Wikipedia

# walerciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerci lub z nią związany

SJP.pl

# walerek

zdrobnienie od: Walerian, Walery (imiona męskie)

SJP.pl

# waleria

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Waleria – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego ‘Valeria’, utworzone od nazwy rodu Waleriuszy; jest żeńskim odpowiednikiem imion Walery i Walerian.

Imię nie występowało w średniowiecznych źródłach polskich. Imię Waleria traci na popularności: w 2008 nosiły je 25073 Polki, ale w drugiej połowie XX w. nadano to imię mniej niż 1000 dziewczynkom. W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych, wykazano 3961 kobiet o imieniu Waleria nadanym jako imię pierwsze oraz 4901 kobiet noszących imię Waleria jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako żeńskie imię pierwsze – Anna, nosi 1072616 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mimo że nie wyróżniała się urodą, Waleria często grała w przedstawieniach role amantek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Walercia ż., Walerka ż.

:: fm. Walery m., Waleriusz m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Walercia, Walerka

Wiktionary