# lepczyca

chwast zbożowy, przytulia czepna

SJP.pl

Lepczyca rozesłana (Asperugo procumbens L.) – gatunek rośliny należący do monotypowego rodzaju lepczyca (Asperugo L.) z rodziny ogórecznikowatych. Występuje w kontynentalnej Europie, północnej Afryce oraz na rozległych obszarach Azji (bez części południowej, tropikalnej). Jako gatunek introdukowany obecny w Ameryce Północnej. W Polsce spotykany głównie na nizinach.

Wikipedia

# lepczyński

nazwisko

SJP.pl

# lepianka

chata ulepiona z gliny i słomy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) budynek wykonany z niewypalonej gliny lub mułu

Wiktionary

Lepianka – dom, chata, szałas i tym podobna budowla mieszkalna albo gospodarcza wykonana z niewypalanej gliny w połączeniu ze słomą.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lɛˈpʲjãnka, AS: lepʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. lepić

przym. lepki

rzecz. zlepieniec mrz., lepienie n., lepidło n., lepiszcze n., polepa ż.

Wiktionary

# lepiarczyk

nazwisko

SJP.pl

# lepiarka

lepiarka jedwabniczka, lepiarka wiosenna - gatunki błonkówki z rodziny lepiarkowatych

SJP.pl

# lepiarkowate

o cechach lepiarkowatych (rodzina błonkówek)

SJP.pl

Lepiarkowate (Colletidae) - rodzina z nadrodziny pszczół (Apoidae), do której należy pięć podrodzin, ok. 54 rodzaje i ok. 2000 gatunków. W Polsce stwierdzono występowanie 41 przedstawicieli tej rodziny (stan na 2003). Najwięcej z nich żyje na kontynencie australijskim. W strefie umiarkowanej półkuli północnej występują tylko 2 rodzaje:lepiarka (Colletes) i samotka (Hylaeus).

Wikipedia

# lepiarkowaty

o cechach lepiarkowatych (rodzina błonkówek)

SJP.pl

# lepiarkowiec

nęczyn lepiarkowiec - gatunek pszczoły

SJP.pl

# lepić

1. kształtować coś z plastycznego materiału
2. sklejać coś
3. lepić się: być lepkim, kleić się do czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kształtować coś z plastycznyastycznego materiału

(1.2) sklejać coś, przyklejać

czasownik zwrotny niedokonany lepić się

(2.1) być lepkim, kleić się do czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najlepsze garnki mistrz lepił z gliny.

(1.1) Po lekcjach dzieci lepiły bałwana.

(1.2) Lepili plakaty wyborcze na słupach i płotach.

(2.1) Po wykopaniu rowu robotnik lepił się od potu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛpʲit͡ɕ, AS: lepʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lepiszcze n., oblepicha ż., lepidło n., lep mrz., lepienie n., lepik m., lepianka ż., lepkość ż., nalepka ż., lepa ż., polepa ż., zlepieniec mrz.

czas. nalepić dk., przylepić dk., ulepić dk., zalepić dk.

przym. lepki

przysł. lepko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kleić, przyklejać

Wiktionary

# lepich

nazwisko

SJP.pl

# lepidodendron

kopalne, olbrzymie drzewo z klasy widłaków różnozarodnikowych, o pniu pokrytym bliznami po opadłych liściach, przypominającymi łuski ryb, rosnące pospolicie na bagnach w okresie karbonu; łuskodrzew

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. wymarłe drzewo o wysokości do 30 metrów z gromady widłaków rosnące w karbonie i permie;

Wiktionary

Lepidodendron (Lepidodendron) – wymarły późnokarboński rodzaj widłaka z rzędu lepidofitów.

Nazwa łacińska pochodzi od greckich słów lepido – łuska i dendron – drzewo, toteż w XIX w. i na początku XX w. funkcjonowała polska nazwa lepidodendrona łuskodrzew, obecnie zarzucona.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) łuskodrzew

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== lepidodendron (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) paleont. lepidodendron, łuskodrzew

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛpʲidɔˈdɛ̃ndrɔ̃n, AS: lepʹidodẽndrõn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łuskodrzew

Wiktionary

# lepidofity

Lepidofity, lepidodendrowce, łuszczydłowce (Lepidophytales, Lepidodendrales) – rząd roślin kopalnych należący do klasy widłaków różnozarodnikowych. Przedstawiciele lepidofitów wymarły z końcem okresu karbońskiego.

Wikipedia

# lepidokarpon

wymarła roślina z rzędu widłaków nasiennych

SJP.pl

# lepidokrokit

minerał, wodorotlenek żelaza

SJP.pl

Lepidokrokit – minerał z gromady wodorotlenków. Chemicznie jest to tlenek wodorotlenek żelaza(III), FeO(OH) w polimorficznej formie γ. Jego nazwa pochodzi z języka greckiego, od połączenia wyrazów λεπίς, czyli „łuska”, oraz κροκη – „kosmyk”, nawiązuje do wyglądu tworzonych przez minerał skupień.

Wikipedia

# lepidolit

minerał z grupy łyszczyków, glinokrzemian potasu i litu

SJP.pl

Lepidolit – rzadki minerał należący do gromady krzemianów, zaliczany do grupy mik litowych. Jest rozpowszechniony tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. lepis (lepidon) = łuska i lithos = skała (kamień); nawiązuje do częstych drobnołuseczkowych skupień tego minerału.

Wikipedia

# lepidopterolog

specjalista w zakresie lepidopterologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista zawodowo zajmujący się badaniem motyli;

Wiktionary

Lepidopterolog – naukowiec zajmujący się badaniem owadów z rzędu motyli (Lepidoptera). Jedna z popularniejszych specjalności entomologii. W badaniach terenowych lepidopterolodzy posługują się tradycyjnymi akcesoriami entomologicznymi, m.in. siatką entomologiczną i metodami odłowu do światła.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛpʲidɔptɛˈrɔlɔk, AS: lepʹidopterolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lepidopterologia ż.

:: fż. lepidopterolożka ż.

przym. lepidopterologiczny

Wiktionary

# lepidopterologia

dział entomologii, nauka o motylach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. dział entomologii, nauka o motylach;

Wiktionary

Lepidopterologia (z gr. λεπίδος 'łuska', πτερόν 'skrzydło i -λογία) – dział entomologii (zoologii) zajmujący się badaniem owadów z rzędu motyli (Lepidoptera), tradycyjnie dzielonych na motyle dzienne (Rhopalocera) i motyle nocne (Heterocera). Osoba zajmująca się lepidopterologią jest nazywana lepidopterologiem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lɛˈpʲidɔˌptɛrɔˈlɔɟja, AS: lepʹidopteroloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lepidopterolog m., lepidopterolożka ż.

przym. lepidopterologiczny

Wiktionary

# lepidopterologiczny

przymiotnik

(1.1) przym. od lepidopterologia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛpʲidɔptɛrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: lepʹidopteroloǵičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lepidopterologia, lepidopterolog

Wiktionary

# lepidozaur

przedstawiciel nadrzędu zauropsydów z podgromady diapsydów, obejmującego ponad 7000 współczesnych gatunków

SJP.pl

# lepidozaury

nadrząd zauropsydów z podgromady diapsydów, obejmujący ponad 7000 współczesnych gatunków

SJP.pl

Lepidozaury (Lepidosauria) – klad diapsydów obejmujący ponad 7000 współczesnych gatunków należących do dwóch głównych grup – sfenodontów i łuskonośnych. Są one rozprzestrzenione na całym świecie i żyją w bardzo różnorodnych ekosystemach.

Termin Lepidosauria został ukuty w 1866 roku przez Ernsta Haeckla dla grupy odpowiadającej obecnie rozumianym łuskonośnym, jednak z jego późniejszych prac wynika, że hatterię uważał za formę blisko z nimi spokrewnioną. Alfred Romer używał tej nazwy dla grupy diapsydów niebędących archozaurami – taki takson byłby jednak parafiletyczny, a wiele taksonów uznawanych za lepidozaury później uznano za bazalne archozauromorfy. Według definicji filogenetycznej przedstawionej przez Jacques’a Gauthiera i współpracowników (1988) lepidozaury obejmują ostatniego wspólnego przodka hatterii i łuskonośnych oraz wszystkich jego potomków. Monofiletyzm tej grupy jest mocno wspierany przez analizy morfologiczne i nowsze analizy genetyczne.

Wikipedia

# lepidus

Marek Emiliusz Lepidus - polityk rzymski

SJP.pl

- Marek Emiliusz Lepidus (ok. 230 p.n.e.-152 p.n.e.) – konsul w roku 187 p.n.e.
- Marek Emiliusz Lepidus (ok. 121 p.n.e.-77 p.n.e.) konsul w roku 78 p.n.e - ojciec triumwira Marka Emiliusza Lepidusa
- Lucjusz Emiliusz Lepidus Paullus - konsul w roku 50 p.n.e. brat triumwira Marka Emiliusza Lepidusa
- Marek Emiliusz Lepidus (89 p.n.e.-13 p.n.e.) – triumwir (II triumwirat)
- Marek Emiliusz Lepidus (zm. 39) – szwagier cesarza Kaliguli

Wikipedia

# lepidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. farm. lek na skórę o lepkiej konsystencji

(1.2) rzad. techn. substancja klejąca lub spajająca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oblepicha ż., lepik m., lepkość ż., lepienie n., ulepienie n., zlepianie n., zlepienie n., wylepianie n., wylepienie n., wlepianie n., wlepienie n., dolepianie n., dolepienie n., polepa ż., lep m., lepa ż., lepiężnik m., lepnica ż., lepiota ż., zlep m., zlepek m., zlepieniec m., przylepianie n., przylepienie n., wlepka ż., ulepa ż., ulep m., podlepianie n., podlepienie n., lepiszcze n., lepianka ż., lepianeczka ż., przylepa ż., przylepka ż., polepienie n., nalepianie n., nalepienie n., nalepka ż., zalepianie n., zalepienie n., przylepiec m., lepioszka ż., lepionka ż., odlepianie n., odlepienie n.

czas. lepić ndk., ulepić dk., zlepiać ndk., zlepić dk., wylepiać ndk., wylepić dk., wlepiać ndk., wlepić dk., dolepiać ndk., dolepić dk., przylepiać ndk., przylepić dk., podlepiać ndk., podlepić dk., polepić dk., nalepiać ndk., nalepić dk., zalepiać ndk., zalepić dk., zalepiać ndk., zalepić dk., przylepiać ndk., przylepić dk., odlepiać ndk., odlepić dk.

przym. lepki, półlepki, zlepkowy, lepikowy, przylepny, samoprzylepny, zlepieńcowy, zlepieńcowaty

przysł. lepko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) lepik, klej

Wiktionary

# lepiec

przylepiec;
1. taśma pokryta z jednej strony substancją klejącą, często zawierająca środek leczniczy, służąca do umocowania opatrunku; plaster, leukoplast;
2. biurowa lub pakunkowa taśma klejąca

SJP.pl

# lepiech

przestarzale: tatarak; ajer

SJP.pl

# lepiej

1. stopień wyższy od przysłówka: dobrze;
2. potocznie: raczej;
3. wykładnik sugestii używany zwykle do radzenia lub grożenia

SJP.pl

przysłówek sposobu, stopień wyższy

(1.1) zob. dobrze.

przysłówek, zwykle w użyciu czasownikowym

(2.1) powinno się (coś zrobić)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) żart. rymowane zdanie złożone, składające się z dwóch części, w których pierwsza zaczyna się od słowa „lepiej” (1.1), a druga (często tematycznie zupełnie niezwiązana z pierwszą) od „niż”, wyrażające krytykę tej drugiej części;

Wiktionary

Lepiej, inaczej lepiuch – krótki, jednozdaniowy, często nonsensowny, groteskowy wierszyk, standardowo składający się z dwóch wersów. Wynalezienie tej formy przypisuje się Wisławie Szymborskiej, natomiast nazwę temu gatunkowi nadał jej sekretarz Michał Rusinek. Pierwszy wers lepieja zazwyczaj opisuje jakieś bardzo przykre w skutkach zdarzenie, drugi natomiast stwierdza, że jest ono i tak lepsze od czegoś (pozornie) nieszkodliwego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miał się już lepiej, ale musi poleżeć.

(1.1) Ludziom będzie się lepiej żyło.

(2.1) Lepiej nie otwierać tego okna, bo może wypaść szyba.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛpʲjɛ̇j, AS: lepʹi ̯ėi ̯

Wiktionary

#### Synonimy:

(3.1) lepiuch

Wiktionary

# lepienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|lepić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: lepʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. polepa ż., oblepicha ż., lepidło n., lep m., lepianka ż., lepik m., lepiszcze n., lepkość ż., zlepieniec mrz.

czas. lepić ndk., ulepić dk., zlepić dk., przylepić dk.

przym. lepowy, lepki

przysł. lepko

Wiktionary

# lepietnica

potok, dopływ Czarnego Dunajca

SJP.pl

- Lepietnica – potok, dopływ Czarnego Dunajca
- Lepietnica – potok, dopływ Nysy Kłodzkiej

Wikipedia

# lepież

infekcja genitaliów

SJP.pl

# lepiężnik

roślina zielna z rodziny astrowatych, o nerkowatych liściach (do 1 m długości) i rurkowatych kwiatach w koszyczkach zebranych w wiechy, rosnąca w strefie umiarkowanej Eurazji

SJP.pl

Wikipedia

# lepiężnikowiec

rozpucz lepiężnikowiec - największy chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

# lepiężnikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. odnoszący się do lepiężnika, mający związek z lepiężnikiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lepiężnik mrz.

Wiktionary

# lepik

substancja używana do klejenia papy itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bud. produkt używany w budownictwie do klejenia papy

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. polepa ż., lepa, lepidło, lepienie, lepiszcze, oblepicha, zlepieniec

czas. lepić

przym. lepki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) pitch, cement

źródła.

== lepik (język kurmandżi.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rękawica

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. polepa ż., lepa, lepidło, lepienie, lepiszcze, oblepicha, zlepieniec

czas. lepić

przym. lepki

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. polepa ż., lepa, lepidło, lepienie, lepiszcze, oblepicha, zlepieniec

czas. lepić

przym. lepki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) pitch, cement

źródła.

== lepik (język kurmandżi.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rękawica

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lepilemur

rodzaj ssaków naczelnych z rodziny lepilemurowatych

SJP.pl

Lepilemurowate (Lepilemuridae) – monotypowa rodzina niewielkich ssaków z podrzędu lemurowych (Strepsirrhini) w rzędzie naczelnych (Primates) prowadzących wyłącznie nocny tryb życia.

Wikipedia

# lepilemurowate

o cechach lepilemurowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

Lepilemurowate (Lepilemuridae) – monotypowa rodzina niewielkich ssaków z podrzędu lemurowych (Strepsirrhini) w rzędzie naczelnych (Primates) prowadzących wyłącznie nocny tryb życia.

Wikipedia

# lepilemurowaty

o cechach lepilemurowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# lepisty

przymiotnik

(1.1) stpol. lepki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛˈpʲistɨ, AS: lepʹisty

Wiktionary

# lepiszcze

substancja spajająca ciała sypkie w zwartą masę; spoiwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miner. techn. spoiwo łączące materiały sypkie w jedną masę;

(1.2) książk. coś jednoczącego ludzi

Wiktionary

- lepiszcze (technika)
- lepiszcze – spoiwo (geologia)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gumę arabską stosuje się jako lepiszcze przy wytwarzaniu tabletek.

(1.2) Natomiast lepiszczem demokracji amerykańskiej są pieniądze i określony standard życia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oblepicha ż., lepidło mrz., lepik m., lepkość ż., lepienie n., ulepienie n., zlepianie n., zlepienie n., wylepianie n., wylepienie n., wlepianie n., wlepienie n., dolepianie n., dolepienie n., polepa ż., lep m., lepa ż., lepiężnik m., lepnica ż., lepiota ż., zlep m., zlepek m., zlepieniec m., przylepianie n., przylepienie n., wlepka ż., ulepa ż., ulep m., podlepianie n., podlepienie n., lepianka ż., lepianeczka ż., przylepa ż., przylepka ż., polepienie n., nalepianie n., nalepienie n., nalepka ż., zalepianie n., zalepienie n., przylepiec m., lepioszka ż., lepionka ż., odlepianie n., odlepienie n.

czas. lepić ndk., ulepić dk., zlepiać ndk., zlepić dk., wylepiać ndk., wylepić dk., wlepiać ndk., wlepić dk., dolepiać ndk., dolepić dk., przylepiać ndk., przylepić dk., podlepiać ndk., podlepić dk., polepić dk., nalepiać ndk., nalepić dk., zalepiać ndk., zalepić dk., zalepiać ndk., zalepić dk., przylepiać ndk., przylepić dk., odlepiać ndk., odlepić dk.

przym. lepki, półlepki, zlepkowy, lepikowy, przylepny, samoprzylepny, zlepieńcowy, zlepieńcowaty

Wiktionary

# lepka

mający właściwości klejące; kleisty

SJP.pl

# lepkarz

dawniej: osoba wykładająca (wylepiająca) czymś ściany, piece itp.

SJP.pl

# lepki

mający właściwości klejące; kleisty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający właściwości kleju

(1.2) przen. pot. nadmiernie spoufalający się

(1.3) fiz. o płynie wykazujący lepkość, mający niezerowy opór wewnętrzny przeciwko płynięciu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kartka, którą przełożyłem, była wyraźnie lepka.

(1.3) Umiesz rozwiązać to zadanie przy założeniu, że ciecz jest lepka?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛpʲci, AS: lepʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lepidło n., lep m., lepik m., lepiszcze n., lepa ż., lepianka ż., lepianeczka ż., polepa ż., przylepa ż., przylepka ż., zlepek m., zlepieniec m., zlep m., zlepka ż., lepienie n., lepkość ż.

czas. lepić, ulepić, zlepić, wylepić, przylepić, oblepić

przym. przylepny, samoprzylepny

przysł. lepko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kleisty, klejący, lepiący, przylepny, czepliwy, klajstrowaty

(1.2) lgnący

Wiktionary

# lepko

przysłówek sposobu

(1.1) posiadając lepkość; w sposób lepki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W miejscach gdzie wyleje się coś słodkiego jest zawsze lepko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zlepieniec mrz., polepa ż., lepienie n., lepidło n., lepkość ż.

przysł. lepki

czas. lepić

przym. lepki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kleiście

Wiktionary

# lepkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznyastycznego ciała stałego

(1.2) zdolność lepienia się, bycie kleistym

Wiktionary

Lepkość (wiskoza, z łac. viscosus ‘lepki’) – właściwość płynów i plastycznych ciał stałych, charakteryzująca ich tarcie wewnętrzne wynikające z przesuwania się względem siebie warstw płynu podczas przepływu (nie jest to natomiast opór przeciw płynięciu powstający na granicy płynu i ścianek naczynia, w warstwie granicznej). Lepkość jest jedną z najważniejszych cech płynów (cieczy i gazów).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lepkościomierz mrz., lepienie n., lepidło n., lepiszcze n., polepa ż.

czas. lepić

przym. lepki

przysł. lepko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tarcie wewnętrzne, wiskoza

(1.2) kleistość

Wiktionary

# lepkościomierz

przyrząd do pomiaru lepkości cieczy; wiskozymetr

SJP.pl

- ogólnie
  - Wiskozymetr, lepkościomierz – ogólna nazwa urządzeń laboratoryjnych służących do pomiaru lepkości
- do pomiaru lepkości kinematycznej
  - Lepkościomierz Ostwalda – głównie do pomiaru lepkości olejów smarnych
  - Lepkościomierz Ubbelohdego – do pomiaru lepkości olejów smarnych i innych cieczy
  - Lepkościomierz Pinkiewicza – głównie do pomiaru lepkości olejów smarnych

  Wikipedia

# lepliwy

łatwo się lepiący

SJP.pl

# lepniak

gatunek smaru narciarskiego

SJP.pl

# lepnica

roślina zielna występująca w około 400 gatunkach (w Polsce 14)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Silene|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny goździkowatych obejmujący ponad 850 gatunków;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lepidło n., lepiszcze n.

Wiktionary

# lepniczka

rodzaj wieloletnich roślin z rodziny kosaćcowatych; iksja

SJP.pl

# lepnik

górska roślina o białych kwiatach

SJP.pl

Lepnik (Lappula) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae). Obejmuje ok. 60–75 gatunków. Rośliny te występują głównie w Azji, poza tym w Europie (6 gatunków), w północnej Afryce i Ameryce Północnej (5 gatunków). W Polsce rośnie dziko jeden gatunek – lepnik zwyczajny L. squarrosa, poza tym kilka gatunków bywa uprawianych lub zawlekanych (lepnik otwarty L. patula i różnokolcowy L. heteracantha).

Wikipedia

# lepnota

rodzaj roślin z rodziny krwawnicowatych; kufea

SJP.pl

# leporello

książeczka zrobiona z arkusza złożonego jak harmonijka, spotykana jako wydawnictwo dziecięce, lub reklamowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) publikacja w formie tekturowej lub papierowej taśmy złożonej w harmonijkę, stosowana najczęściej do książek dla dzieci, reklam itp.;

Wiktionary

Leporello, format leporello, harmonijka, parawanik –

1. Rodzaj publikacji poligraficznej bezoprawowej, w postaci arkusza (lub wstęgi) grubego papieru lub kartonu, kilkakrotnie, równolegle, naprzemiennie złamywanego do postaci harmonijki. Format leporello jest stosowany w ulotkach, folderach, programach, prospektach itp.
2. Publikacja oprawowa, klejona w postaci kart tekturowych łączonych paskami wyrobu włókienniczego. Karty kartonowe są oklejane cienkim papierem, najczęściej wcześniej zadrukowanym. Kolejne grzbiety są klejone po naprzeciwległych stronach druku. Ten rodzaj publikacji w formacie leporello zaliczany jest do książek. Obecnie najczęściej są to książki dla dzieci, niegdyś wydawano tak nuty, modlitewniki i atlasy.

Wikipedia

# leporyd

zwierzę powstałe ze skrzyżowania zająca i królika; zającokrólik, zajęczak

SJP.pl

Królik domowy (Oryctolagus cuniculus f. domesticus) – udomowiona forma królika europejskiego (Oryctolagus cuniculus), zajęczaka z rodziny zającowatych. Prawdopodobnie po raz pierwszy udomowiony w Hiszpanii. Po podbiciu Hiszpanii przez Rzymian hodowla królików została przeniesiona na teren cesarstwa rzymskiego.

Wikipedia

# lepować

nakładać opaski lub pierścienie z lepu na pnie drzew w celu uniemożliwienia szkodliwym owadom przedostania się do koron drzew

SJP.pl

# lepowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|lepować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. lepować

Wiktionary

# lepowy

zrobiony z lepu, dotyczący lepu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z lepem, dotyczący lepu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lep mrz., lepienie n.

Wiktionary

# lepper

nazwisko, np. Andrzej Lepper (1954-2011), polski polityk, przewodniczący Samoobrony

SJP.pl

- Andrzej Lepper (ur. 1954, zm. 2011) – polski polityk, przewodniczący Samoobrony Rzeczypospolitej Polskiej
- Carsten Lepper (ur. 1975) – niemiecki aktor
- David Lepper (ur. 1945) – brytyjski polityk
- Gereon Lepper (ur. 1956) – niemiecki rzeźbiarz
- Mark Lepper (ur. 1944) – amerykański psycholog
- Philipp M. Lepper – niemiecki lekarz

Wikipedia

# lepperiada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) społ. polit. publ. okres w polskiej polityce przypadający na największą aktywność Andrzeja Leppera i inspirowanych przez niego ruchów społecznych

(1.2) społ. polit. publ. głośny, bezpardonowy protest inspirowany lub organizowany przez Andrzeja Leppera i ugrupowanie Samoobrona

(1.3) polit. publ. konwencja wyborcza, zjazd, zebranie lub wiec organizowany przez Samoobronę i jej lidera

(1.4) przen. polit. publ. populizm bazujący na najprostszych mechanizmach takich jak straszenie czy popieranie postaw roszczeniowych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lepper m./ż., lepperyzm m.

przym. lepperowski

Wiktionary

# lepra

przewlekła choroba zakaźna skóry i zakończeń nerwowych, wywoływana przez bakterie pokrewne prątkowi gruźlicy, prowadząca do poważnych zniekształceń ciała; trąd; choroba Hansena

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. trąd

Wiktionary

- lepra – synonimiczna nazwa trądu
- LEPRA – organizacja pomagająca chorym na trąd
- Lepra – rodzaj porostów

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) choroba

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. leprozorium n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Choroby i dolegliwości

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) leprosy

źródła.

== lepra (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. trąd

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛpra, AS: lepra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leprozorium n.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) choroba

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. leprozorium n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Choroby i dolegliwości

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) leprosy

źródła.

== lepra (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. trąd

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) legenar

Wiktionary

# leprechaun

[czytaj: LEpryko:n] mały, złośliwy krasnoludek z irlandzkiej mitologii

SJP.pl

Leprechaun (wym /ˈlɛpɹəkɔːn/, irl. leipreachán) – w mitologii irlandzkiej zamieszkujący Irlandię rodzaj skrzata.

Wikipedia

# leprozorium

zamknięty zakład leczniczy dla osób dotkniętych trądem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) izolowany zakład leczniczy dla chorych na trąd lub kolonia dla trędowatych;

Wiktionary

Leprozorium (z łac. lepra „trąd”) – kolonia trędowatych lub dom dla chorych na trąd. Najbardziej liczne w średniowieczu, służyły zarówno pomocy chorym, jak i ich odizolowaniu od reszty społeczeństwa. Istnieją do dzisiaj w regionach, w których trąd nadal jest obecny, zwłaszcza w Azji i Afryce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chorego na trąd umieszczano w leprozorium, aby odizolować go od zdrowych ludzi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛprɔˈzɔrʲjũm, AS: leprozorʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lepra ż.

Wiktionary

# lepsizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. publ. polit. postawa, w której „wszystko co jest nasze, jest lepsze niż wasze”, w kontekście apodyktycznego sprawowania władzy i przywilejów osób rządzących

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lepsizm pana prezesa słyszałam już parę razy wtedy, kiedy wchodził na ten cmentarz, kiedy ja wejść nie mogłam, bo wtedy jego ból był większy od mojego.

Wiktionary

# lepsza

pogardliwie: kobieta źle prowadząca się

SJP.pl

# lepsze

1. to, co jest bardziej wartościowe, szlachetniejsze; dobro;
2. pomyślny obrót zdarzeń; szczęście

SJP.pl

Lepsze – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wieś sołecka – zobacz jednostki pomocnicze gminy Zakrzewo w BIP.

Wikipedia

# lepszy

stopień wyższy od przymiotnika: dobry

SJP.pl

# lepta

1/100 drachmy, greckiej jednostki monetarnej zastąpionej w 2002 r. przez euro

SJP.pl

Lepton (od gr. λεπτός leptós „mały, drobny; słaby; cienki”, l. mn. lepta) –

1. W starożytnej Grecji początkowo jednostka wagowa, później moneta o wartości ¼ chalkusa (w Atenach), bita też na Wschodzie w okresie cesarskim;
2. Powszechne określenie miedziaka (drobnej monety miedzianej) w starożytności;
3. Grecka jednosta monetarna wprowadzona w wyzwolonej Grecji w 1828 r. początkowo o wartości 1/100 feniksa, od 1831 r. – 1/100 drachmy, bita też na Krecie (1900–1901) oraz na należących do Wielkiej Brytanii Wyspach Jońskich (1819–1862), gdzie równała się ¼, a od 1835 r. – 1/5 obola.

Wikipedia

# leptocefal

studium rozwojowe ryb węgorzokształtnych w postaci przezroczystej larwy o kształcie listka wierzby

SJP.pl

Leptocefal (leptocephalus) – stadium larwalne ryb zaliczanych do nadrzędu Elopomorpha (elopsopodobne). Wśród pelagicznych larw typu leptocephalus obserwuje się znaczne różnice morfologiczne. Powoduje to problemy z identyfikacją gatunku.Przez wiele lat nie był znany związek pomiędzy larwą tego typu a osobnikiem dorosłym, dlatego leptocefale uważano za odrębne gatunki ryb, a nawet utworzono dla nich rodzaj Leptocephalus. Nazwa Leptocephalus nie jest akceptowana jako nazwa rodzajowa, a jedynie jako określenie typu larwy, i pisana jest od małej litery: leptocephalus. Obecność larwy tego typu w rozwoju osobniczym jest cechą diagnostyczną taksonu Elopomorpha.

Wikipedia

# leptoceratops

czworonożny, roślinożerny przedstawiciel ceratopsów

SJP.pl

Leptoceratops (Leptoceratops) – wymarły rodzaj dinozaurów, ceratopsów z rodziny leptoceratopsów.

Wikipedia

# leptodon

rodzaj ptaków z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

Leptodon – rodzaj ptaków z podrodziny orłosępów (Gypaetinae) w obrębie rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).

Wikipedia

# leptoid

wydłużona, żywa komórka przystosowana do przewodzenia asymilatów (związków organicznych) w łodygach niektórych mchów

SJP.pl

Leptoidy – komórki przystosowane do przewodzenia związków organicznych w rdzeniu gametoforów mchów, np. z podklasy płonniki (Polytrichidae). Otaczają centralnie położone hydroidy i tworzą wraz z nimi prostą wiązkę przewodzącą.

Komórki te są żywe, zawierają dużo białek i cukrów. Ich końce są zwężone i skośne, a na styku z innymi komórkami znaleźć można liczne otworki z plazmodesmami tworzące rodzaj sita. Leptoidy pełnią rolę podobną do floemu (łyka) u roślin naczyniowych.

Wikipedia

# leptokurtyczny

przymiotnik

(1.1) stat. dotyczący rozkładu statystycznego o wyraźnie spiczastym wierzchołku i cienkich ogonach; mający większą kurtozę niż rozkład normalny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozkład wyników był wyraźnie leptokurtyczny, z dużym skupieniem danych wokół średniej.

Wiktionary

# leptom

w botanice: zespół elementów przewodzących substancje organiczne u roślin

SJP.pl

# lepton

lekka cząstka elementarna: mion, elektron lub neutrino

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. cząstka elementarna będąca fermionem, lecz niebędąca kwarkiem;

(1.2) hist. moneta miedziana bita w starożytnej Grecji;

Wiktionary

- Lepton (mechanika kwantowa) – grupa 12 cząstek elementarnych: elektron, mion, taon, neutrino elektronowe, neutrino mionowe, neutrino taonowe oraz odpowiadające im antycząstki.
- Lepton (moneta) – moneta miedziana bita w starożytnej Grecji.
- Lepton – miejscowość w Anglii, w hrabstwie West Yorkshire, w dystrykcie Kirklees

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛptɔ̃n, AS: leptõn

Wiktionary

# leptosom

rzadko w psychologii: człowiek odznaczający się smukłą i wątłą budową ciała, egocentrycznym usposobieniem, nieufnością w stosunku do ludzi, nieśmiałością i drażliwością; typ leptosomiczny, astenik, typ asteniczny, leptosomatyk

SJP.pl

# leptosomatyczka

w psychologii: kobieta odznaczająca się smukłą i wątłą budową ciała, charakteryzująca się egocentrycznym usposobieniem, nieufnością w stosunku do ludzi, nieśmiałością i drażliwością; typ leptosomiczny; asteniczka

SJP.pl

# leptosomatyczny

dotyczący leptosomatyka, charakterystyczny dla leptosomatyka; asteniczny

SJP.pl

# leptosomatyk

w psychologii: człowiek odznaczający się smukłą i wątłą budową ciała, egocentrycznym usposobieniem, nieufnością w stosunku do ludzi, nieśmiałością i drażliwością; typ leptosomiczny, astenik, typ asteniczny, leptosom

SJP.pl

# leptosomia

w psychologii: wątła, smukła budowa ciała właściwa dla leptosomatyka

SJP.pl

# leptosomiczny

w psychologii: charakteryzujący się leptosomią (wątłą, smukłą budową ciała), mający usposobienie charakterystyczne dla astenika; asteniczny

SJP.pl

# leptospira

krętek chorobotwórczy przenoszony najczęściej przez gryzonie polne i szczury, powodujący ostrą chorobę zakaźną - leptospirozę

SJP.pl

Leptospira (gr. leptos czyli cienki, łac. spira czyli spiralny) – rodzaj bakterii Gram-ujemnych, należący do typu krętków. Występują gatunki pasożytnicze, saprofityczne oraz takie, które posiadają cechy obu.

Leptospira mają od 6 do 20 mikrometrów długości. Posiadają dwie rzęski na obu końcach, dzięki czemu możliwe jest ich poruszanie. Są bakteriami tlenowymi. Rosną na wzbogaconych podłożach. Najlepsza temperatura do ich wzrostu to 28–30 °C.

Wikipedia

# leptospiroza

choroba zakaźna człowieka i zwierząt, wywoływana najczęściej przez śrubowate, tlenowe bakterie - leptospiry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. odzwierzęca choroba bakteryjna wywoływana przez krętki z rodzaju Leptospira;

Wiktionary

Leptospirozy, krętkowice, choroba Weila – grupa chorób odzwierzęcych wywołanych przez krętki z rodzaju Leptospira. Dla człowieka patogenny jest gatunek Leptospira interrogans. Obejmuje on szereg serotypów, które wywołują choroby o zbliżonym obrazie klinicznym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Leptospirozy spotykane są na całym świecie, z wyjątkiem regionów polarnych i subpolarnych.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krętkowica, choroba Weila

Wiktionary

# leptospirozy

choroba zakaźna człowieka i zwierząt, wywoływana najczęściej przez śrubowate, tlenowe bakterie - leptospiry

SJP.pl

Leptospirozy, krętkowice, choroba Weila – grupa chorób odzwierzęcych wywołanych przez krętki z rodzaju Leptospira. Dla człowieka patogenny jest gatunek Leptospira interrogans. Obejmuje on szereg serotypów, które wywołują choroby o zbliżonym obrazie klinicznym.

Wikipedia

# leptyna

hormon białkowy produkowany głównie przez komórki tłuszczowe

SJP.pl

Leptyna – białko zbudowane z 146 aminokwasów o masie cząsteczkowej 16 kDa, wydzielane głównie przez komórki tłuszczowe (adipocyty) odgrywające rolę w regulacji pobierania pokarmu i gospodarki energetycznej organizmu.

Leptyna to hormon wytwarzany głównie w białej tkance tłuszczowej (podskórnej). Działa poprzez receptory leptynowe znajdujące się głównie w podwzgórzu. Po związaniu leptyny z receptorami w podwzgórzu neurony przestają wytwarzać neurotransmiter - neuropeptyd Y, który jest stymulatorem apetytu. W ten sposób hormon ten zmniejsza apetyt oraz pobudza układ sympatyczny. Zaburzenia wytwarzania tego hormonu bądź niewrażliwość receptorów dla tego hormonu prowadzi często do nadwagi i otyłości.Leptyna informuje mózg o zasobach energetycznych organizmu, jej stężenie we krwi jest proporcjonalne do masy tkanki tłuszczowej. Jest ona sygnałem, którego "zanik" pociąga za sobą nastawienie organizmu na przetrwanie głodu. Dlatego wtedy organizm rezygnuje z procesów energochłonnych, jakimi są reprodukcja, termogeneza, wzrost organizmu itd.

Wikipedia

# leptynowy

→ leptyna

SJP.pl

#### Patrz:

leptyna

# leptyt

skała pochodzenia metamorficznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jasna skała pochodzenia metamorficznego, bogata w kwarc i skaleń;

Wiktionary

Leptyt – skała pochodzenia metamorficznego (wysoki stopień metamorfizmu), odmiana gnejsu wieku prekambryjskiego. Zwykle jasnej barwy, drobnoblastyczna (drobnoziarnista), o teksturze bazładnej, niekiedy słabo kierunkowej. Zbudowana prawie wyłącznie z kwarcu i skleni oraz niewielkich ilości muskowitu, hornblendy i granatu. Ze względu na rodzaj skalenia wyróżnia się leptyty potasowe – zawierające skaleń potasowy i leptyty sodowe – zawierające albit. Czasem zawiera skupienia rud żelaza.

Wikipedia

# lerch

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ernst Lerch – austriacki zbrodniarz nazistowski
- Eugeniusz Lerch – polski piłkarz
- Jiří Lerch – czeski piłkarz

Wikipedia

# lerka

ptak z rzędu wróblowatych; skowronek borowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Lullula arborea|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny skowronków;

Wiktionary

Lerka, skowronek borowy (Lullula arborea) – gatunek małego ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae), jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju Lullula. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) skowronek borowy

Wiktionary

# lermontow

nazwisko, np. Michaił Lermontow (1814-1841), pisarz rosyjski

SJP.pl

Wikipedia

# leroj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. market francuskiej sieci Leroy Merlin

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszystkie leroje są otwarte w soboty.

Wiktionary

# leroux

Osoby:

- Leroux – nieznany z imienia francuski gimnastyk, olimpijczyk
- Gaston Leroux – francuski pisarz i reporter
- Jean Paul Leroux – wenezuelski aktor teatralny, telewizyjny i filmowy, producent filmowy
- Józefina Leroux – katolicka błogosławiona
- Sydney Leroux – amerykańska piłkarka
- Xavier Leroux – francuski kompozytor

Zobacz też:

- Le Roux

Wikipedia

# lerski

nazwisko

SJP.pl

# les

potocznie: lesbijka

SJP.pl

Andora:

- Les Escaldes – miasto

Belgia:

- Les Avins – dzielnica (section) gminy Clavier w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Huy
- Les Bonceles – walońska nazwa miejscowości Boncelles
- Les Brouyires – walońska nazwa gminy La Bruyère
- Les Bûles – walońska nazwa miejscowości Les Bulles
- Les Bulles – dzielnica Chiny
- Les Haleus-dlé-l'-Rotche – walońska nazwa miejscowości Halleux
- Les Haloes – walońska nazwa miejscowości Grand-Halleux
- Les Hayons – dzielnica Bouillon
- Les Înes – walońska nazwa miejscowości Isnes
- Les Taeyes – walońska nazwa miejscowości Tailles
- Les Tchairires – walońska nazwa miejscowości Chairière
- Les Walefes – walońska nazwa miejscowości Les Waleffes
- Les Waleffes – dzielnica (section) gminy Faimes w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Waremme

Wikipedia

# lesage

Lesage – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Cabell.

Wikipedia

# lesba

pogardliwie: homoseksualistka; lesbija, pedałka, pederastka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. lesbijka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lesbos ż., lesbijka ż., lesbianizm m.

przym. lesbijski, lesbejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) homoseksualistka; książk. córa Safony

Wiktionary

# lesbianizm

popęd płciowy kobiety do innej kobiety; safonizm, safizm, lesbijstwo, lesbizm, miłość lesbijska

SJP.pl

# lesbija

pogardliwie: homoseksualistka; lesba, pedałka, pederastka

SJP.pl

# lesbijczyk

mieszkaniec wyspy Lesbos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Lesbos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lesbos n.

:: fż. Lesbijka ż.

przym. lesbijski

Wiktionary

# lesbijka

kobieta odczuwająca popęd płciowy do innych kobiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Lesbos

Wiktionary

Lesbijka (rzadziej safonka lub trybada) – kobieta o orientacji homoseksualnej, czyli taka, która odczuwa romantyczny i seksualny pociąg do innych kobiet, i w oparciu o ten pociąg może budować własną tożsamość oraz zawierać trwałe związki z innymi kobietami, a także odczuwać przynależność do społeczności osób odczuwających ten pociąg.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Lesbos n.

:: fm. Lesbijczyk mos.

przym. lesbijski

Wiktionary

# lesbijski

1. przymiotnik od: Lesbos
2. dotyczący lesbijek, charakterystyczny dla lesbijek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

(1.2) związany z Lesbos, dotyczący Lesbos

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szczególne miejsce zajmuje w literaturze kobiecej, a także w feminizmie jako zjawisku społecznym, miłość lesbijska (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lesbijka ż., Lesbijczyk mos., lesbijka ż., lesba ż., Lesbos ż.

Wiktionary

# lesbijskość

→ lesbijski

SJP.pl

#### Patrz:

lesbijski

# lesbijstwo

popęd płciowy kobiety do innej kobiety; safonizm, safizm, lesbizm, lesbianizm, miłość lesbijska

SJP.pl

# lesbizm

popęd płciowy kobiety do innej kobiety; safonizm, safizm, lesbijstwo, lesbianizm, miłość lesbijska

SJP.pl

# lesbofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. społ. dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec lesbijek;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) homofobia, fobia specyficzna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. lesbofobiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) por|seksizm|heteroseksizm|homofobia|lesbofobia|transfobia.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lesbophobia

* bułgarski: (1.1) лесбофобия ż.

* chorwacki: (1.1) lezbofobija ż.

* esperanto: (1.1) lesbofobio

* estoński: (1.1) lesbofoobia

* francuski: (1.1) lesbophobie ż.

* hebrajski: (1.1) לסבופוביה ż.

* hiszpański: (1.1) lesbofobia ż.

* kataloński: (1.1) lesbofòbia ż.

* niemiecki: (1.1) Lesbophobie ż.

* nowogrecki: (1.1) λεσβοφοβία ż.

* perski: (1.1) لزبین‌هراسی

* portugalski: (1.1) lesbofobia ż.

* serbski: (1.1) лезбофобија ż.

* szwedzki: (1.1) lesbofobi w.

* ukraiński: (1.1) лесбофобія ż.

* włoski: (1.1) lesbofobia ż.

źródła.

== lesbofobia (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. społ. lesbofobia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lesbofobiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) homofobia, fobia specyficzna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. lesbofobiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) por|seksizm|heteroseksizm|homofobia|lesbofobia|transfobia.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lesbophobia

* bułgarski: (1.1) лесбофобия ż.

* chorwacki: (1.1) lezbofobija ż.

* esperanto: (1.1) lesbofobio

* estoński: (1.1) lesbofoobia

* francuski: (1.1) lesbophobie ż.

* hebrajski: (1.1) לסבופוביה ż.

* hiszpański: (1.1) lesbofobia ż.

* kataloński: (1.1) lesbofòbia ż.

* niemiecki: (1.1) Lesbophobie ż.

* nowogrecki: (1.1) λεσβοφοβία ż.

* perski: (1.1) لزبین‌هراسی

* portugalski: (1.1) lesbofobia ż.

* serbski: (1.1) лезбофобија ż.

* szwedzki: (1.1) lesbofobi w.

* ukraiński: (1.1) лесбофобія ż.

* włoski: (1.1) lesbofobia ż.

źródła.

== lesbofobia (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. społ. lesbofobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lesbos

wyspa na Morzu Egejskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. grecka wyspa na Morzu Egejskim;

(1.2) geogr. adm. prefektura grecka (nomos) na Lesbos (1.1);

Wiktionary

Lesbos (gr. Λέσβος, Leswos; starogr. Lésbos) – grecka wyspa w północno-wschodniej części Morza Egejskiego, u wybrzeża Turcji, w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Północne. Wraz z pobliskimi bezludnymi wysepkami tworzy jednostkę regionalną Lesbos i gminę Lesbos. W 2011 roku liczyła 86 436 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Alkajos razem z Safoną mieszkał na Lesbos.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lesbijka ż., Lesbijczyk mos., lesbijka ż., lesba ż., lesbianizm m.

przym. lesbejski, lesbijski

Wiktionary

# leść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. chytrość, podstęp

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛɕt͡ɕ, AS: leść

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. obleśny

Wiktionary

# leśce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w gminie Garbów, w powiecie lubelskim, w województwie lubelskim, w Polsce;

Wiktionary

Leśce – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Garbów.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Leścach znajduje się zabytkowy dwór z 1855 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lesieczczanin mos., lesieczczanka ż.

przym. lesiecki

Wiktionary

# lesche

w starożytnych miastach greckich budowla będąca rodzajem klubu

SJP.pl

# lesedrama

[czytaj: lejzedrama] sztuka teatralna przeznaczona do czytania, nienadająca się do wystawienia na scenie; dramat niesceniczny

SJP.pl

# leseferysta

osoba wyznająca zasadę wolności wyboru jednostki

SJP.pl

# leseferystka

→ leseferysta

SJP.pl

#### Patrz:

leseferysta

# leseferystyczny

→ leseferyzm

SJP.pl

#### Patrz:

leseferyzm

# leseferyzm

koncepcja afirmująca rynkowy ład ekonomiczny, przyznająca państwu jedynie obowiązek czuwania nad przestrzeganiem reguł gry rynkowej, postulująca pełną swobodę działania podmiotom gospodarczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dawanie komuś swobody działania, nie przeszkadzanie, nie pouczanie i nie wtrącanie się

Wiktionary

Leseferyzm (fr. laissez faire – pozwólcie działać; laissez passer – pozwólcie przechodzić, laissez aller) – sformułowany przez francuskich fizjokratów, ale najpełniej zrealizowany w dziewiętnastowiecznej Wielkiej Brytanii pogląd filozoficzno-ekonomiczny głoszący wolność jednostki w wymiarze społeczno-ekonomicznym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛsɛˈfɛrɨsm̥, AS: leseferysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leseferysta m.

Wiktionary

# leselieder

[czytaj: lejzelider] w średniowiecznej poezji religijnej: utwory do samodzielnego czytania i rozmyślania

SJP.pl

# leser

potocznie: osoba leniwa, niepracowita; leń, obibok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto wymiguje się od pracy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. leserka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obibok, leń, leniuch; wulg. opierdalacz

Wiktionary

# leserka

kobieta uchylająca się od pracy

SJP.pl

# leserować

potocznie: uchylać się od pracy; próżnować, leniuchować

SJP.pl

# leserstwo

potocznie: uchylanie się od pracy

SJP.pl

# lesiak

nazwisko

SJP.pl

## Miejscowości

- Lesiak – kolonia w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Złoczew
- Lesiak – część wsi Rumian w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Rybno
- Lesiak Lipowski – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda
- Lesiak Ostródzki – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda

Wikipedia

# lesica

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Lesica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
- Lesica – część wsi Zdziechów w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
- Lesica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Piekoszów

Wikipedia

# lesicki

nazwisko

SJP.pl

# lesiecki

nazwisko

SJP.pl

# lesiewicz

nazwisko

SJP.pl

# lesik

nazwisko

SJP.pl

# lesiński

nazwisko

SJP.pl

# lesio

zdrobnienie od: Lech, Leszek, Lesław (imiona męskie); Leś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Leszek

Wiktionary

- Lesio – powieść Joanny Chmielewskiej
- Lesio – postać w serialu Rodzina zastępcza

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czytaliście „Lesia” Chmielewskiej?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leszek m., Leś m.

Wiktionary

# lesiowie

Lesio z małżonką

SJP.pl

# lesiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lesia lub z nim związany

SJP.pl

# lesistość

wyrażony procentowo stosunek powierzchni pokrytej lasem do całkowitej powierzchni danego obszaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. wskaźnik pokrycia lasem określonej powierzchni;

Wiktionary

Lesistość (również wskaźnik lesistości) – wskaźnik dotyczący stopnia pokrycia lasem określonej powierzchni; jest to stosunek procentowy powierzchni porośniętej lasami do całkowitej powierzchni danego obszaru.

W dniu 31 grudnia 2018 powierzchnia lasów w Polsce wynosiła 9 254 900 ha, co odpowiada lesistości 29,6%.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polska ma większą lesistość niż Wielka Brytania czy Irlandia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leśnik mos., leśny mos., las mrz., lasek mrz.

przym. lesisty, leśny

Wiktionary

# lesistszy

stopień wyższy od przymiotnika: lesisty

SJP.pl

# lesisty

obfitujący w las, porośnięty lasem

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) obfitujący w lasy, pokryty lasami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z okna mojego domu roztacza się widok na lesiste pagórki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛˈɕistɨ, AS: leśisty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leśnik mos., leśny mos., las mrz., lasek mrz., lesistość ż.

przym. leśny, polesisty

Wiktionary

# lesisz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Lesisz – polski artysta fotograf
- Cezariusz Lesisz – polski menedżer
- Jerzy Lesisz – polski lekarz i wojskowy
- Tadeusz Lesisz – polski architekt i urbanista

Wikipedia

# lesiuk

nazwisko

SJP.pl

# leska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. LGBT: lesbijka

Wiktionary

- Leska – wieś w Bułgarii, w obwodzie Kiustendił
- Leska – wieś w Bułgarii, w obwodzie Smolan
- Leska – wieś w Chorwacji

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛska, AS: leska

Wiktionary

# leski

przymiotnik od: Lesko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący miasta Lesko, związany z Leskiem

(1.2) dotyczący Królów Lasu

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) M. lm. od leska

Wiktionary

Osoby

- Leski (ur. 1981) – polski muzyk dream-folkowy
- Kazimierz Leski (1912-2000) − polski inżynier mechanik, wynalazca, żołnierz AK i powstaniec warszawski
- Krzysztof Leski (ur. 1959) − polski dziennikarz prasowy, telewizyjny i radiowy
- Wojciech Stanisław Leski (1702-1758) − biskup rzymskokatolicki

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) królowoleski

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1) rzecz. Lesko

(1.2) rzecz. las

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== leski (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wdowiec

(1.2) wdowa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛsʲci, AS: lesʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. Lesko

(1.2) rzecz. las

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) królowoleski

Wiktionary

# leśkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# lesko

przymiotnik od: Lesko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie leskim;

Wiktionary

Lesko (do 1931 roku Lisko, hebr. ‏לסקו‎), ukr. Лісько – miasto w woj. podkarpackim, siedziba powiatu leskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Lesko. Położone nad Sanem, na obszarze Gór Sanocko-Turczańskich.

Leży w historycznej ziemi sanockiej. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1469 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W synagodze w Lesku babiniec znajdował się na piętrze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛskɔ, AS: lesko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leszczanin mos., leszczanka ż.

przym. leski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Lisko

Wiktionary

# leslie

- Leslie – szkocki ród

Miejscowości w USA:

- Leslie – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Searcy
- Leslie – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Sumter
- Leslie – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Ingham
- Leslie – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Franklin

Wikipedia

# lesman

nazwisko

SJP.pl

# leśmian

Bolesław Leśmian (pierwotnie: Lesman) (ok. 1878-1937), polski poeta

SJP.pl

- Bolesław Leśmian – polski poeta i prozaik
- Leśmian – polski film biograficzny

Wikipedia

# leśmianizm

wyraz, wyrażenie lub styl pisania charakterystyczne dla twórczości Bolesława Leśmiana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. neologizm charakterystyczny dla twórczości Bolesława Leśmiana;

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. leśmianowski, Leśmianowski

Wiktionary

# leśmianowski

taki jak u Bolesława Leśmiana, charakterystyczny dla Bolesława Leśmiana

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący życia i twórczości Bolesława Leśmiana, charakterystyczny, typowy dla Leśmiana lub jego twórczości, taki jak u Leśmiana

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leśmianizm m.

przym. Leśmianowski

Wiktionary

# leśn.

skrót od: leśnictwo, leśniczy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# leśna

należący do lasu, związany z lasem; lasowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Leśna (górnołuż. Lěsna, niem. Marklissa) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie lubańskim, położone na Pogórzu Izerskim nad Kwisą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Leśna. Historycznie leży na Górnych Łużycach, których wschodnią granicę stanowi Kwisa. Leśna uzyskała lokację miejską w 1329 roku, zdegradowana w 1945 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1962 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Największą atrakcją Leśnej i okolic jest Zamek Czocha.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛɕna, AS: leśna

Wiktionary

# leśniak

kosternik leśniak - gatunek motyla z rodziny powszelatkowatych

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Leśniak (1946–2019) – polski duchowny katolicki
- Andrzej Leśniak (ur. 1935) – polski entomolog
- Anka Leśniak (ur. 1978) – polska artystka sztuki współczesnej
- Antonina Leśniak-Osadkowska (ur. 1945) – nauczycielka
- Augustyn Leśniak (1931–2017) – polski historyk
- Bartłomiej Leśniak (ur. 1986) – polski wioślarz
- Bartosz Leśniak (ur. 1973) – polski hokeista
- Bohdan Leśniak – polski kierowca rajdowy i wyścigowy
- Bronisław Leśniak (1939–1989) – polski piłkarz
- Czesław Leśniak (1932–2014) – polski ekonomista
- Ewa Leśniak (ur. 1952) – polska aktorka teatralna i filmowa
- Franciszek Leśniak (ur. 1953) – polski historyk
- Grażyna Leśniak-Dangel (1951) – polska aktorka filmowa i teatralna
- Jan Leśniak (1898–1976) – pułkownik Wojska Polskiego
- Janusz Leśniak (ur. 1947) – polski artysta fotograf
- Jerzy Leśniak (1957–2017) – polski dziennikarz i reporter
- Józef Leśniak (1968–2022) – polski polityk i samorządowiec, poseł na Sejm VIII kadencji
- Julianna Leśniak (1903–1997) – polska rolniczka, posłanka na Sejm PRL I kadencji
- Kazimierz Leśniak (1925–2009) – generał brygady LWP
- Marek Sebastian Leśniak (ur. 1964) – polski piłkarz
- Marek Leśniak (1968–2017) – polski ksiądz rzymskokatolicki
- Marek Leśniak – polski prawnik
- Maria Leśniak (1902–1987) – pułkownik Polskich Sił Zbrojnych, działaczka emigracyjna
- Marta Leśniak (ur. 1988) – polska tenisistka
- Michał Leśniak – poseł do Sejmu Krajowego Galicji I kadencji (1861–1863)
- Michał Leśniak (1913–1983) – polski aktor teatralny i filmowy
- Michał Leśniak (bokser) (ur. 1991) – zawodowy bokser
- Natalia Leśniak (ur. 1991) – polska łuczniczka
- Natasza Leśniak (ur. 1982) – polska aktorka i tancerka
- Renata Leśniak (ur. 1989) – polska łuczniczka
- Tadeusz Leśniak
- Tomasz Leśniak (ur. 1981) – polski kucharz i restaurator
- Tomasz Lew Leśniak (ur. 1977) – polski rysownik, twórca komiksowy
- Witold Leśniak (ur. 1969) – polski urzędnik
- Władysław Leśniak
- Wojciech Leśniak (ur. 1951) – polski aktor teatralny i filmowy
- Zbigniew Leśniak (ur. 1950) – polski kajakarz górski
- Zdzisław Leśniak (1930–2002) – polski aktor teatralny i filmowy
- Zuzanna Leśniak-Goulais (1964–1991) – polska aktorka teatralna

Wikipedia

# leśniakiewicz

nazwisko

SJP.pl

# leśnianin

mieszkaniec Leśnej

SJP.pl

# leśnianka

mieszkanka Leśnej

SJP.pl

Leśnianka (też: Leśna, Zimnik lub Twardorzeczka) – potok, lewobrzeżny dopływ Soły{ o długości 14,65 km.

Płynie we wschodniej części Beskidu Śląskiego i w południowo-zachodniej części Kotliny Żywieckiej. Jej źródliska znajdują się w Beskidzie Śląskim na wysokości ok. 1050 m n.p.m. na wschodnich stokach obszernego kotła, ograniczonego grzbietami biegnącymi od Magurki Wiślańskiej przez Zielony Kopiec i Malinowską Skałę po Kościelec. Spływa początkowo w kierunku północno-wschodnim. Na wysokości ok. 560 m n.p.m., koło gajówki Ostre, przyjmuje pierwszy ważniejszy dopływ – lewobrzeżny Malinowski Potok. W rejonie wsi Ostre opuszcza Beskid Śląski i dalej płynie już w kierunku wschodnim, łagodnie meandrując w płytkiej dolinie w dnie Kotliny Żywieckiej. We wsi Twardorzeczka, na wysokości ok. 460 m n.p.m., przyjmuje swój największy dopływ prawobrzeżny, potok Twardorzeczka. W żywieckiej dzielnicy Pawlusie, tuż na północ od browaru „Żywiec”, uchodzi na wysokości 353 m n.p.m. do Soły.

Wikipedia

# leśniański

przymiotnik od: Leśna

SJP.pl

# lesnica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

(1.2) geogr. nazwa sześciu cieków wodnych w Polsce;

Wiktionary

Leśnica (słow. Lesnica, niem. Leschnitz, węg. Erdős, do 1902 Lesnicz) – wieś w północnej Słowacji (w historycznym regionie Spisz), położona w powiecie Lubowla. W 2011 liczyła 522 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lɛɕˈɲit͡sa, AS: leśńica

Wiktionary

# leśnicki

przymiotnik od: Leśnica

SJP.pl

# leśnictwo

1. dział gospodarki obejmujący utrzymanie lasów i zagadnienia z tym związane;
2. wydział szkoły wyższej;
3. dział nauki o gospodarce leśnej;
4. obszar leśny stanowiący jednostkę administracyjną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nauk. zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

(1.2) urz. dział gospodarki zajmujący się zagospodarowaniem, ochroną i użytkowaniem zasobów leśnych

(1.3) jednostka administracyjna obszaru leśnego

(1.4) siedziba leśnictwa (1.3)

(1.5) eduk. wydział lub kierunek studiów

Wiktionary

- leśnictwo – gałąź gospodarki narodowej obejmująca zagospodarowanie, pielęgnowanie, ochronę, użytkowanie oraz odnawianie lasów
- leśnictwo – zespół nauk leśnych
- leśnictwo – leśna jednostka gospodarczo-administracyjna wchodząca w skład nadleśnictwa
- leśnictwo – rodzaj królewszczyzny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lɛɕˈɲit͡stfɔ, AS: leśńictfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. las m., lasek m., leśniczy m., leśnik m., leśniczówka ż., leśny mos.

czas. wylesiać

przym. leśny, leśniczy, laskowy

Wiktionary

# leśniczak

nazwisko

SJP.pl

# leśniczanin

mieszkaniec Leśnicy

SJP.pl

# leśniczanka

mieszkanka Leśnicy

SJP.pl

# leśniczka

→ leśniczy

SJP.pl

#### Patrz:

leśniczy

# leśniczostwo

1. urząd, funkcja leśniczego (zarządcy wyznaczonego obszaru leśnego);
2. dawniej: leśniczówka

SJP.pl

# leśniczowa

przestarzale: żona leśniczego; leśniczyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. leśniczówka

(1.2) gwara. stud. samogon

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛɕɲiˈt͡ʃuva, AS: leśńičuva

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leśniczówka ż., Leśniczówka ż.

Wiktionary

# leśniczówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu polskich miejscowości lub ich części;

Wiktionary

- leśniczówka – budynek stanowiący biuro i zwykle także mieszkanie leśniczego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spędziłem trzy tygodnie w osadzie Leśniczówka na Śląsku Opolskim.

(1.1) Przygoda nie ominęła też dzieciaków z Ligoty i Leśniczówki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛɕɲiˈt͡ʃufka, AS: leśńičufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leśniczówka ż., lasek m., las m., leśniczy m., leśnik m., leśny mos.

:: zgrub. leśniczówa ż.

przym. leśniczy, leśny

Wiktionary

# leśniczy

zarządca wyznaczonego obszaru leśnego; leśnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. leśn. pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa

przymiotnik

(2.1) leśn. związany z leśnictwem, dotyczący leśnictwa

Wiktionary

Leśniczy – osoba, która zarządza, organizuje i nadzoruje prace z zakresu gospodarki leśnej: nasiennictwa, szkółkarstwa, hodowli, ochrony i użytkowania lasu. Zajmuje się także zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego, odpowiada za sprzedaż drewna. Swoje działania opiera na instrukcjach ochrony, użytkowania, hodowli i ochrony przeciwpożarowej lasu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W porębie spotkaliśmy leśniczego z Sokółki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛɕˈɲit͡ʃɨ, AS: leśńičy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leśny mos., leśnik m., leśniczyna ż., lasek m., las m., leśnictwo n., leśniczówka ż., podleśniczy m., nadleśniczy m., Leśniczówka ż.

czas. wylesiać ndk., wylesić dk., zalesiać ndk., zalesić dk.

przym. leśny, laskowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. feszter.

Wiktionary

# leśniczyna

żona leśniczego; leśniczowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona leśniczego

(1.2) leśn. pracownica zajmująca się gospodarowaniem lasu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛɕɲiˈt͡ʃɨ̃na, AS: leśńičỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. las m., lasek m., leśniczy m., leśnik m.

przym. leśniczy

Wiktionary

# leśnieński

przymiotnik od: Leśna, Leśna Podkowa

SJP.pl

# leśniewice

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Leśniewice – część wsi Tuszkowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sośno
- Leśniewice – część wsi Wola Gosławska w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy
- Leśniewice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin

Wikipedia

# leśniewicz

nazwisko

SJP.pl

# leśniewo

## W Polsce

- Leśniewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Grudziądz
- Leśniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo
- Leśniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Szulborze Wielkie
- Leśniewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck
- Leśniewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo
- Leśniewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Łubowo
- Leśniewo – gromada

Wikipedia

# leśniewski

nazwisko

SJP.pl

- Leśniewski – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 11 tys. osób.

Osoby o nazwisku Leśniewski:

- Apolinary Leśniewski (1891–1984) – polski duchowny katolicki
- Czesław Leśniewski (1888–1947) – polski historyk kultury
- Izydor Leśniewski (zm. 1920) – polski działacz narodowy, harcerz
- Janusz Leśniewski (1951–2020) – polski aktor
- Jerzy Leśniewski (XVII w.) – miecznik kijowski
- Józef Leśniewski (ujednoznacznienie)
- Krzysztof Leśniewski (ur. 1960) – polski teolog katolicki
- Marcin Leśniewski (1948–2022) – polski brydżysta
- Marek Leśniewski (ur. 1963) – polski kolarz
- Marian Leśniewski (1931–2017) – polski pracownik handlu zagranicznego, działacz PZPR, funkcjonariusz SB
- Michał Leśniewski (ujednoznacznienie)
- Mirosław Leśniewski (1903–1939) – polski żołnierz
- Stanisław Leśniewski (ujednoznacznienie)
- Tadeusz Leśniewski (1897–1957) – polski architekt, żołnierz
- Wiktor Leśniewski (1886–1963) – polski prawnik, polityk, minister
- Witold Leśniewski (ur. 1948) – polski polityk
- Władysław Leśniewski (1855–1893) – polski literat, dziennikarz

Wikipedia

# leśnik

1. zarządca wyznaczonego obszaru leśnego; leśniczy;
2. specjalista od gospodarki leśnej;
3. pracownik leśnictwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. leśn. pracownik lub urzędnik zajmujący się zagospodarowaniem lasu

Wiktionary

- leśnik – naukowiec zajmujący się leśnictwem lub pracownik leśnictwa (np. Służby Leśnej w Polsce)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zostałem leśnikiem, ponieważ pochodzę z rodziny o leśniczych tradycjach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛɕɲik, AS: leśńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. las m., leśnictwo n., nadleśnictwo n., leśniczy m., leśniczyna ż., leśniczówka ż., leśny m., Leśnik m., Leśniki nmos., Polesie n.

:: fż. leśniczka ż.

przym. leśny, leśniczy, lesisty

przysł. leśno, lesiście

Wiktionary

# leśnikowski

nazwisko

SJP.pl

# leśniów

dzielnica niewielkiego miasta Żarki w województwie śląskim, słynna ze względu na sanktuarium Matki Bożej Leśniowskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica miasta Żarki;

(1.2) geogr. toponim odpowiadający dwom wsiom w Polsce;

Wiktionary

Miejscowości w Polsce:

- Leśniów Mały
- Leśniów Wielki
- Leśniów – dzielnica Żarek

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Celinka wraca w piątek z Leśniowa.

(1.2) W pobliżu Leśniowa złapała nas ulewa.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. leśniowski

Wiktionary

# leśniowice

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Ukrainie

SJP.pl

W Polsce

- Leśniowice – wieś w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Leśniowice
- Leśniowice – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim
- Leśniowice – gmina
- Leśniowice – gromada

Na Ukrainie

- Leśniowice – wieś w rejonie gródeckim należącym do obwodu lwowskiego
- Leśniowice – dawna wieś w rejonie lwowskim należącym do obwodu lwowskiego, od 1999 część miasta Pustomyty

Wikipedia

# leśniowicki

przymiotnik od: Leśniowice, Leśniowice-Kolonia

SJP.pl

# leśniówka

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Leśniówka – część miasta Kielce
- Leśnówka – część wsi Stara Wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Leśnówka – część wsi Konina w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Niedźwiedź
- Leśnówka – część wsi Ponice w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Rabka-Zdrój
- Leśnówka – przysiółek wsi Zagórze w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Mucharz
- Leśnówka – część wsi Jawczyce w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Biskupice
- Leśniówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Chorkówka
- Leśniówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów

Wikipedia

# leśniowski

nazwisko

SJP.pl

# leśno

W Polsce

- Leśno – osada leśna w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie Golubsko-Dobrzyńskim, w gminie Ciechocin
- Leśno – leśniczówka w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Bytów
- Leśno – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
- Leśno – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Szemud
- Leśno – gromada
- Leśno – dawna gmina

Wikipedia

# leśnodorski

nazwisko

SJP.pl

# leśny

należący do lasu, związany z lasem; lasowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do lasu, mający związek z lasem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gwara. konspiracyjno-partyzancka: partyzant

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W małym leśnym domku mieszka gajowy.

(1.1) Robię zdjęcia zwierzętom leśnym.

(2.1) Idą, idą leśni, kompas mają z gwiazd. • Nikt nie słyszy pieśni, tylko jeden las.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛɕnɨ, AS: leśny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lesistość ż., las mrz., lasek mrz., leśnictwo n., leśniczy mos., leśnik mos., leśniczówka ż., Leśniczówka ż.

czas. wylesiać ndk., wylesić dk., zalesiać ndk., zalesić dk.

przym. lesisty, leśniczy, poleśny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. lasowy

Wiktionary

# lesonia

roślina morska z klasy brunatnic

SJP.pl

Wikipedia

# lesopował

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. łagrowa: miejsce wyrębu w lesie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛsɔˈpɔvaw, AS: lesopovau̯

Wiktionary

# lesotho

[czytaj: lesoto] państwo w Afryce ze stolicą w Maseru; Lesoto, Królestwo Lesotho

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

Wiktionary

Lesotho (wcześniej Basuto) – państwo w południowej Afryce, będące enklawą w Republice Południowej Afryki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1966 r. Lesotho uzyskało niepodległość i zostało przyjęte do ONZ.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛˈsɔtɔ, AS: lesoto

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lesotyjczyk m., Lesotyjka ż., Sotyjczyk m., Sotyjka ż., Sotho m./ż., sotho, sesotho

przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Basuto

Wiktionary

# lesoto

państwo w Afryce ze stolicą w Maseru; Lesotho, Królestwo Lesotho

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. zob. Lesotho.

Wiktionary

Lesotho (wcześniej Basuto) – państwo w południowej Afryce, będące enklawą w Republice Południowej Afryki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wraz z czarnymi żołnierzami z Ugandy płynąłem do Afryki Południowej - dzisiejsze Lesoto - następnie do Durbanu, a później trzy dni pociągiem do Rodezji Północnej.

Wiktionary

# lesotończyk

rzadko: obywatel Lesoto; Lesotyjczyk, Sotyjczyk

SJP.pl

# lesotonka

rzadko: obywatelka Lesoto; Lesotyjka, Sotyjka

SJP.pl

# lesotoński

→ Lesoto; lesotyjski, sotyjski

SJP.pl

# lesotozaur

rodzaj dinozaura ptasiomiednicznego z dolnej jury

SJP.pl

Lesotozaur (Lesothosaurus) – rodzaj niewielkiego dinozaura ptasiomiednicznego z dolnej jury. Został opisany w 1978 roku przez Petera Galtona, jego nazwa oznacza „jaszczur z Lesotho”. Obejmuje jeden gatunek – Lesothosaurus diagnosticus.

Wikipedia

# lesotyjczyk

obywatel Lesoto; Sotyjczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Lesotho

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛsɔˈtɨjt͡ʃɨk, AS: lesotyi ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lesotho n., Sotyjczyk m., Sotyjka ż.

:: fż. Lesotyjka ż.

przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Sotyjczyk

Wiktionary

# lesotyjka

obywatelka Lesoto; Sotyjka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Lesotho

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛsɔˈtɨjka, AS: lesotyi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lesotho n., Sotyjczyk m., Sotyjka ż.

:: fm. Lesotyjczyk

przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Sotyjka

Wiktionary

# lesotyjski

przymiotnik od: Lesoto; sotyjski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Lesotho, odnoszący się do państwa Lesotho

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛsɔˈtɨjsʲci, AS: lesotyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lesotho n., Lesotyjczyk m., Lesotyjka ż., Sotho m./ż., Basuto n., sotho, sesotho

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sotyjski

Wiktionary

# lesozawodzk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim nad rzeką Ussuri;

Wiktionary

Lesozawodzk (ros. Лесозаводск) – miasto w Rosji (Kraj Nadmorski), nad rzeką Ussuri.

Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła ok. 44 tys.

W mieście rozwinął się przemysł drzewny, odzieżowy oraz spożywczy.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. lesozawodzki

Wiktionary

# lespedeza

Lespedeza (Lespedeza Michx.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (Fabaceae). Obejmuje 45 gatunków. Większość z nich rośnie we wschodniej i południowej Azji sięgając po Nową Gwineę i wschodnią Australię. Około 12 gatunków rośnie też we wschodniej części Ameryki Północnej, gdzie zarejestrowano ok. 30 mieszańców między nimi. Największe zróżnicowanie gatunkowe rodzaju jest na Półwyspie Koreańskim i Wyspach Japońskich. L. juncea jest uciążliwym gatunkiem inwazyjnym w Ameryce Północnej.

Wikipedia

# less

jasnożółta, nawiana skała osadowa, używana do wyrobu cegieł; loess

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego;

Wiktionary

Less – pylasta skała osadowa, wyselekcjonowana i deponowana na drodze eolicznej, a więc w warunkach względnie suchego klimatu, na co wskazuje m.in. rozmieszczenie strefowe lub związek lessu z określonym piętrem hipsometrycznym. W obszarach wilgotniejszych osad o takich cechach nie wyodrębnia się spośród innych piaszczysto-gliniastych produktów denudacji i akumulacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Less jest skałą macierzystą dla urodzajnych czarnoziemów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛs, AS: les

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lessowy, lessowaty

Wiktionary

# lesseps

Lesseps – stacja metra w Barcelonie, na linii 3. Stacja została otwarta w 1924.

Wikipedia

# lessing

nazwisko

SJP.pl

- Gotthold Ephraim Lessing (1729–1781) – niemiecki estetyk, pisarz, krytyk i teoretyk literatury.
- Doris Lessing (ur. 1919) – brytyjska pisarka, laureatka Nagrody Nobla w 2007 r.
- (7425) Lessing – planetoida z grupy głównego pasa asteroid
- Lessing – loża wolnomularska

Wikipedia

# lessowy

→ less; loessowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z lessem, dotyczący lessu, zbudowany z lessu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. less m.

przym. lessowaty

Wiktionary

# lessy

jasnożółta, nawiana skała osadowa, używana do wyrobu cegieł; loess

SJP.pl

Lessy – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Mozela.

Według danych na rok 1456 gminę zamieszkiwały 763 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 268 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Lessy plasuje się na 456. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1187.).

Wikipedia

# lestek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Lestek, Leszek, niepoprawnie (forma zlatynizowana) Lestko – drugi książę Polan z dynastii Piastów, o którym wspomina Gall Anonim w swej kronice. Syn Siemowita i ojciec Siemomysła. Większość historyków przyjmuje autentyczność tej postaci.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jedynym pewnym dzieckiem Lestka jest syn Siemomysł, który objął po nim rządy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lestkowo n.

Wiktionary

# lester

nazwisko

SJP.pl

- Lester – anglosaskie imię męskie
  - Lester – postać z gier komputerowych z serii Gothic
  - Lester – postać z gry komputerowej Grand Theft Auto V
- Lester – anglosaskie nazwisko
  - Richard Lester – brytyjski reżyser i producent filmowy
  - Terry Lester – amerykański aktor telewizyjny
  - Harry Lester – amerykański brzuchomówca
  - Ron Lester – amerykański aktor
  - Jack Lester – angielski piłkarz

Wikipedia

# lesz

w technice:
1. popiół z miałem węglowym;
2. tłuczeń żużlowy stosowany do wysypywania dróg dojazdowych, boisk, placów itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) popiół z miałem węglowym

(1.2) tłuczeń żużlowy

Wiktionary

Lesz (Nebria) – rodzaj chrząszczy z rodziny biegaczowatych i podrodziny leszowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W podstawówce mieliśmy boisko z leszu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛʃ, AS: leš

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. leszowy

Wiktionary

# leszcz

1. ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, średniej wielkości (4-5 kg), o wysokim, spłaszczonym bocznie tułowiu, brunatnym ubarwieniu, występujący w jeziorach i rzekach Europy na północ od Alp, poławiana ze względu na smaczne, choć ościste mięso;
2. potocznie, pogardliwie: osoba niewiele znacząca w danej hierarchii; leszczyk, frajer, płotka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Abramis brama|ref=tak., eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

Wiktionary

Leszcz (Abramis brama) – gatunek słodkowodnej ryby karpiokształtnej z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) […] sadzawki w ogrodzie kopane, gdzie leszcze, karpie, pstrągi pięknie malowane […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛʃt͡ʃ, AS: lešč

Wiktionary

# leszczak

nazwisko

SJP.pl

- Leszczak – szczyt w Beskidzie Orawsko-Podhalańskim
- leszczak – popularna nazwa ryby leszczak biały

Wikipedia

# leszczanin

mieszkaniec Leska

SJP.pl

# leszczanka

mieszkanka Leska

SJP.pl

3 miejscowości w Polsce:

- Leszczanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów
- Leszczanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec Fabryczny
- Leszczanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Trzebieszów

1 miejscowość na Białorusi:

- Leszczanka – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie szczuczyńskim, w sielsowiecie Lack

Wikipedia

# leszczewo

2 miejscowości w Polsce:

- Leszczewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Jeleniewo
- Leszczewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Suwałki

Wikipedia

# leszczotka

ćma z rodziny garbatkowatych

SJP.pl

# leszczuk

nazwisko

SJP.pl

# leszczyk

1. ryba z rodziny karpiowatych, o ciele z silnie spłaszczonymi bokami, grzbietem koloru ciemnobrunatnego, o brzuchu srebrzystym, występująca głównie w jeziorach, rzekach, zbiornikach zaporowych, a także w wodach przybrzeżnych zalewów i zatok morskich; krąp, krump, podleszczyk, picuś;
2. niewielki leszcz - ryba z rodziny karpiowatych;
3. potocznie, pogardliwie: osoba niewiele znacząca w danej hierarchii; leszcz, frajer, płotka

SJP.pl

# leszczyna

1. roślina z rodziny brzozowatych o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;
2. gęste skupisko leszczyn - krzewów;
3. drewno leszczyny - krzewu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Corylus|L.|ref=tak., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;

(1.2) zarośla leszczyny (1.1)

(1.3) drewno leszczyny (1.1)

Wiktionary

Leszczyna (Corylus L.) – rodzaj drzew i krzewów klasyfikowany do rodziny brzozowatych (dawniej często do wyodrębnianej rodziny leszczynowatych). Należy tu ok. 16–17 gatunków. Występują one w strefie umiarkowanej półkuli północnej, z centrum zróżnicowania w Azji Wschodniej na obszarze od Himalajów po Japonię. Trzy gatunki rosną w Europie, a dwa w Ameryce Północnej. W Polsce dziko rośnie leszczyna pospolita C. avellana, często uprawiana jest leszczyna turecka C. colurna (rozsiewa się także w parkach) i leszczyna południowa C. maxima, inne gatunki są spotykane rzadko w kolekcjach botanicznych. W naturze leszczyny rosną w lasach i zaroślach, często tworząc podszyt, ale gatunki drzewiaste są też lokalnie ważnym składnikiem drzewostanów. Leszczyny kwitną przed rozwinięciem liści, często jeszcze zimą. Kwiaty zapylane są przez wiatr.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lɛʃˈt͡ʃɨ̃na, AS: leščỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leszczyński m., Leszczyńska ż., leszczynówka ż., Leszczyniec m.

przym. leszczynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lud. laska

Wiktionary

# leszczynek

1. dzielnica Gdyni;
2. wieś w woj. pomorskim

SJP.pl

Leszczynek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Kutno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

W roku 1822 przebywał tutaj, jako guwerner u pułkownika Franciszka Górskiego, Józef Bohdan Zaleski, poeta romantyczny zaliczany do tzw. ukraińskiej szkoły poetów, przyjaciel Adama Mickiewicza i Fryderyka Chopina.

Wikipedia

# leszczyniak

rączyk leszczyniak, szypleć leszczyniak - gatunki motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

Leszczyniak – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Biskupiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

# leszczynianin

mieszkaniec Leszczyn, Leszczyn Dużych, Leszczyn Małych lub Starych Leszczyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Leszna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pan Tomek jest rodowitym leszczynianinem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leszno mrz., lesznianin m.

:: fż. leszczynianka ż.

przym. leszczyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lesznianin

Wiktionary

# leszczynianka

mieszkanka Leszczyn, Leszczyn Dużych, Leszczyn Małych lub Starych Leszczyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Leszna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pani Edmunda jest rodowitą leszczynianką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leszno mrz., lesznianin m., lesznianka ż.

:: fm. leszczynianin mos.

przym. leszczyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lesznianka

Wiktionary

# leszczyniec

- Leszczyniec – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra
  - Leszczyniec – dawna gmina
  - Leszczyniec – gromada
  - Leszczyniec – przystanek kolejowy
- Leszczyniec – szczyt w Górach Kamiennych
- Leszczyniec – szczyt w Górach Kaczawskich
- Leszczyniec – strumień w województwie zachodniopomorskim, dopływ Trawny

Wikipedia

# leszczynka

zdrobnienie od: leszczyna

SJP.pl

- Leszczynka – wzniesienie na Pobrzeżu Szczecińskim, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Brojce

2 miejscowości w Polsce:

- Leszczynka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo
- Leszczynka – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w gminie Małdyty

Wikipedia

# leszczynki

1. dzielnica Gdyni;
2. wieś w woj. pomorskim

SJP.pl

- Leszczynki – dzielnica Gdyni
- Leszczynki – wieś w Polsce woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice

Zobacz też: Leszczyna, Leszczyno, Leszczyny.

Wikipedia

# leszczynowate

rodzina drzew i krzewów z rzędu leszczynowców

SJP.pl

Leszczynowate (Corylaceae Mirb.) – rodzina drzew i krzewów wyróżniona w niektórych systemach klasyfikacyjnych roślin okrytonasiennych, we współczesnych systemach APG z 1998, 2003 i 2009 odpowiada podrodzinie leszczynowych Coryloideae w obrębie brzozowatych. Zalicza się tu ok. 60 gatunków rosnących w klimacie umiarkowanym i subtropikalnym Eurazji, Ameryki Północnej i Środkowej.

Wikipedia

# leszczynowaty

o cechach leszczynowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# leszczynowiec

1. przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych;
2. oszynda leszczynowiec - gatunek chrząszcza wielożernego z rodziny podryjowatych

SJP.pl

Leszczynowiec (Corylopsis) – rodzaj roślin z rodziny oczarowatych. Obejmuje od 24 do ok. 29 gatunków. 20 z nich jest endemitami Chin, a zasięg całego rodzaju obejmuje w Azji obszar od Bhutanu, poprzez północno-wschodnie Indie, Mjanmę, po Półwysep Koreański i Japonię. Są to szybko rosnące krzewy i niskie drzewa rosnące w lasach i na ich skrajach, w zaroślach, często na górskich zboczach.

Wikipedia

# leszczynówka

połacica leszczynówka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

SJP.pl

Leszczynówka (ukr. Ліщи́нівка) – wieś na Ukrainie; leży kilka kilometrów na północny zachód od Humania, w rejonie humańskim obwodu czerkaskiego.

W czasie rozbiorów przypisana była do powiatu humańskiego guberni kijowskiej Imperium Rosyjskiego i wchodziła w skład dóbr Tulczyn. Należała do Jana Krechowieckiego, utrzymującego przyjacielskie relacje z Sewerynem Goszczyńskim, który często odwiedzał majątek. Później wieś przeszła na własność porucznika Franciszka Łozińskiego (ok.1805–1845), następnie jego syna Henryka Łozińskiego (prawdopodobnie zm. 1905), fundatora zachowanego współcześnie dworku (bud.1902). Po 1905 roku w dokumentach dotyczących Leszczynówki, jako właściciel figuruje syn Henryka – Kazimierz.

Wikipedia

# leszczynowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z leszczyny

(1.2) wykonany z drewna lub innej części leszczyny

(1.3) odnoszący się do leszczyny, mający związek z leszczyną

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do leszczyny, będący częścią leszczyny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leszczyna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) laskowy

Wiktionary

# leszczyński

przymiotnik od: Leszczyny, Leszno (dawniejsze Leszczno)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od Leszno

(1.2) przym. od Leszczyna

(1.3) przym. od Leszczyny

Wiktionary

Leszczyńscy herbu Wieniawa – polski ród magnacki wywodzący się z południowej Wielkopolski. Nazwisko rodziny pochodzi od osady Leszczno (późniejsze miasto Leszno). Na przełomie XVI i XVII wieku należeli do najznaczniejszych zwolenników reformacji w Koronie, potem jednak wrócili do katolicyzmu. Najbardziej znanym przedstawicielem rodu byli król Polski, wielki książę litewski, książę Lotaryngii i Baru Stanisław Leszczyński oraz jego młodsza córka, Maria, królowa Francji jako żona Ludwika XV.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lɛʃˈt͡ʃɨ̃j̃sʲci, AS: leščỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leszczynianka ż., leszczynianin mos., Leszczyńskie n., Leszno, lesznianin, lesznianka

Wiktionary

# leszczyńskie

przymiotnik od: Leszczyny, Leszno (dawniejsze Leszczno)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region w zachodniej Polsce

Wiktionary

Leszczyńskie (biał. Ляшчынск; ros. Лещинск) − wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Leszczyńskiem wystąpiły liczne podtopienia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leszno n., leszczynianin mos., leszczynianka ż.

przym. leszczyński

Wiktionary

# leszczyny

1. roślina z rodziny brzozowatych o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;
2. gęste skupisko leszczyn - krzewów;
3. drewno leszczyny - krzewu

SJP.pl

W Polsce

- Leszczyny – osada leśna w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ujazd
- Leszczyny – wieś w województwie małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Uście Gorlickie
- Leszczyny – przysiółek wsi Biały Dunajec w województwie małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Biały Dunajec
- Leszczyny – część wsi Sierockie w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Biały Dunajec
- Leszczyny – wieś w województwie mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
- Leszczyny – wieś w województwie mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Chlewiska
- Leszczyny – wieś w województwie podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Fredropol
- Leszczyny – wieś w województwie podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Czyże
- Leszczyny – wieś w województwie świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Górno
- Leszczyny – osada w województwie świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Fałków
- Leszczyny – dzielnica Czerwionki-Leszczyn
- Leszczyny – dzielnica Bielska-Białej
- Leszczyny – dzielnica Kłodzka
- Leszczyny – gromada
- Leszczyny – stacja kolejowa
- Leszczyny – gmina 1977–1991
- Leszczyny – gmina 1945–1954
- Leszczyny – dawna nazwa wsi Laszczyny

Zobacz też

Wikipedia

# leszek

1. imię męskie;
2. zdrobnienie od: Lech (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Leszek – staropolskie imię męskie. Występuje też jako zdrobnienie imienia Lech.

W dokumentach występowało ono w formach Lestek i Lestko – prawdopodobnie jako zdrobnienie niepoświadczonych pełnych imion Lścimir i Lścisław, wywodzących się od słowa lście, oznaczającego „chytrość”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na kiedy przypadają imieniny Leszka?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛʃɛk, AS: lešek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lech ż./mrz./mos., Lesław m., Leszkowa ż., Leszkówna ż., Leszkostwo lm m., Lesia ż.

:: zdrobn. Lesio m.

:: fż. Leszka ż.

przym. Leszkowy

Wiktionary

# leszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Leszkiewicz – polski menedżer, urzędnik państwowy i samorządowy
- Leszek Leszkiewicz – rzymskokatolicki duchowny

Wikipedia

# leszko

nazwisko

SJP.pl

Leszko (bułg. Лешко) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Błagojewgrad, w gminie Błagojewgrad. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 grudnia 2018 roku miejscowość liczyła 212 mieszkańców.

Wikipedia

# leszkowice

W Polsce

- Leszkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Pęcław
- Leszkowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Ostrówek
- Leszkowice – gromada
- Leszkowice – dawna gmina

Wikipedia

# leszkowicz

nazwisko

SJP.pl

# leszkowie

1. imię męskie;
2. zdrobnienie od: Lech (imię męskie)

SJP.pl

# leszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Leszka lub z nim związany

SJP.pl

Leszkowy (niem. Letzkau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Cedry Wielkie na obszarze Żuław Gdańskich. Wieś jest siedzibą sołectwa Leszkowy w którego skład wchodzi również miejscowość Leszkowy-Wybudowania.

Wikipedia

# lesznianin

mieszkaniec Leszna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Leszna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pan Józef jest rodowitym lesznianinem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛʃʲˈɲä̃ɲĩn, AS: lešʹńä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leszno n.

:: fż. lesznianka ż.

przym. leszniański, lesznieński, leszczyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) leszczynianin

Wiktionary

# lesznianka

mieszkanka Leszna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Leszna

Wiktionary

Lesznianka – potok płynący na granicy Beskidu Śląskiego z Pogórzem Cieszyńskim, w Polsce i w Czechach, prawobrzeżny dopływ Olzy. Długość ok. 9,8 km. W różnych źródłach występuje pod nazwami Lesznianka, Leśnica, Lesznica, czes. Lyšnice, Líštnice.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pani Ada jest rodowitą lesznianką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛʃʲˈɲãnka, AS: lešʹńãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leszno n.

:: fm. lesznianin mos.

przym. leszniański, lesznieński, leszczyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) leszczynianka

Wiktionary

# leszniański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Leszna, związany z Lesznem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spacerowaliśmy chwilę po leszniańskim rynku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leszno n., lesznianin mos., lesznianka ż.

Wiktionary

# lesznieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Leszna, związany z Lesznem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spacerowaliśmy chwilę po lesznieńskim rynku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leszno n., lesznianin mos., lesznianka ż.

Wiktionary

# leszno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. gmina wiejska w Polsce;
4. Leszno Górne - wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Leszno (łac. Lessna Polonorum, niem. Lissa, Lissen) – miasto na prawach powiatu w województwie wielkopolskim, położone w zachodniej części Polski, pomiędzy dwoma dużymi centrami gospodarczymi – Poznaniem i Wrocławiem. Siedziba władz powiatu leszczyńskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do atrakcji turystycznych Leszna należy wiatrak z 1705 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛʃnɔ, AS: lešno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lesznianin mos., lesznianka ż., leszczynianin mos., leszczynianka ż., Leszczyńskie n.

przym. leszczyński, leszniański, lesznieński

Wiktionary

# lesznowola

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Lesznowola – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Grójec
- Lesznowola – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
- Lesznowola – gmina w powiecie piaseczyńskim
- Lesznowola – gromada w powiecie grójeckim
- Lesznowola – gromada w powiecie piaseczyńskim
- Lesznowola – dawny przystanek kolejki wąskotorowej w Zakrzewskiej Woli, w gminie Grójec, w województwie mazowieckim

Wikipedia

# lesznowolski

przymiotnik od: Lesznowola

SJP.pl

# lesznowski

→ Leszno (wieś i gmina wiejska w Polsce)

SJP.pl

# leszować

pokrywać leszem ścieżki, boiska, place

SJP.pl

# leszowy

przymiotnik od: lesz

SJP.pl

# leszy

w technice:
1. popiół z miałem węglowym;
2. tłuczeń żużlowy stosowany do wysypywania dróg dojazdowych, boisk, placów itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitsłow. demon lasu;

Wiktionary

Leszy, borowy, także laskowiec, boruta, borowiec, gajowy, lasowy, leśnik, leśny dziad, dziad borowy, wilczy pasterz – w wierzeniach słowiańskich demon lasu, jego pan i władca zwierząt w nim żyjących. Czczony także jako wielkoruski demon dusz ludzi zmarłych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) — Różne rzeczy w życiu widziałem, ale ani gizdrów, ani leszych jak do tej pory nigdy nie spotkałem.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) borowy, laskowiec, boruta

Wiktionary

# lesław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Lesław – imię męskie pochodzenia słowiańskiego.

Żeńska forma: Lesława

Lesław imieniny obchodzi 28 listopada.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛswaf, AS: lesu̯af

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leszek m.

Wiktionary

# lesława

imię męskie

SJP.pl

Lesława – żeński odpowiednik imienia Lesław pochodzenia literackiego, powstałego w XIX wieku na wzór staropolskich imion złożonych.

W 1994 imię to nosiły 721 kobiety w Polsce.

Lesława imieniny obchodzi 28 listopada.

Wikipedia

# lesławek

zdrobnienie od: Lesław (imię męskie)

SJP.pl

# lesławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lesławka lub z nim związany

SJP.pl

# lesławostwo

Lesław z małżonką; Lesławowie

SJP.pl

# lesławowie

imię męskie

SJP.pl

# lesławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lesława lub z nim związany

SJP.pl

# let

1. w fizyce: skrót od: Linear Energy Transfer, energia przekazywana przez poruszającą się cząstkę na jednostce jej toru;
2. czeska (wcześniej - czechosłowacka) wytwórnia lotnicza w Kunovicach

SJP.pl

# letalność

śmiertelność

SJP.pl

Dawka śmiertelna (ang. lethal dose, LD, łac. dosis letalis) – oznaczenie toksyczności danej substancji lub szkodliwości promieniowania jonizującego. Wartość LD oznacza dawkę potrzebną do spowodowania śmierci określonego procenta badanych zwierząt określonego gatunku po jej wchłonięciu daną drogą. Dawkę śmiertelną zapisuje się zazwyczaj jako:

  LDx dawka (zwierzę, droga)

Wikipedia

# letalny

śmiertelny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. biol. prowadzący do śmierci

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Temperatura przekraczająca górną termiczną granicę letalną, utrzymująca się przez określony czas, powoduje śmierć owada.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. letalność ż.

przym. półletalny

przysł. letalnie

Wiktionary

# letarg

stan podobny do głębokiego snu, w którym jedynym objawem życia jest bicie serca; śmierć pozorna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. stan pozornej śmierci, polegający na głębokim śnie, w którym zanikają reakcje na bodźce;

(1.2) apatia, bezwład

Wiktionary

1. Letarg (stgr. λήθη „zapomnienie” i ἀργία „bezczynność” od ἀ- „bez-” ἔργον „praca”) – stan organizmu charakteryzujący się bezwładem, brakiem reakcji na bodźce, z wyjątkiem elektrycznych. Procesy życiowe są przy stanie letargu w znacznym stopniu zahamowane. Występuje m.in. w przebiegu chorób, np. śpiączki afrykańskiej czy niektórych chorób mózgu. Letarg jest nazywany także stanem śmierci pozornej; historycznie zdarzało się, że lekarze stwierdzali omyłkowo zgon osoby będącej w letargu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uszkodzenie ośrodka oddechowego, np. na skutek apopleksji, może powodować objawy podobne do letargu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. letargiczny

Wiktionary

# letargiczny

właściwy letargowi; mający cechy letargu; senny, będący w stanie połowicznego (lub całościowego) uśpienia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi

(1.2) książk. przen. taki jak w letargu: senny, ospały, apatyczny, bezwładny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. letarg mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) senny

Wiktionary

# letargizować

rzadko: powodować zapadanie w letarg

SJP.pl

# lete

w mitologii greckiej: rzeka zapomnienia w Hadesie

SJP.pl

Lete (także Leta; gr. Λήθη Lḗthē ‘zapomnienie’, łac. Lethe) – w mitologii greckiej jedna z pięciu rzek Hadesu, obok Styksu, Kokytos (z której brała początek), Acherontu i Pyriflegetonu. Wypicie wody z Lete miało powodować całkowitą utratę pamięci. Niektóre greckie wierzenia mówiły o tym, że dusze musiały to czynić przed reinkarnacją, aby nie pamiętać swoich przeszłych żywotów.

Wikipedia

# letejski

→ Lete (mitologiczna rzeka)

SJP.pl

# letkajenka

fiński taniec towarzyski, tańczony zbiorowo i w korowodzie; letkajenkka

SJP.pl

# letkajenkka

[czytaj: letkajenka] fiński taniec towarzyski, tańczony zbiorowo i w korowodzie; letkajenka

SJP.pl

Letkajenkka (inne formy pisowni: Letkaienka, Letka-Enka, inne spotykane nazwy: Letkis, Letkiss; także Let's kiss) – taniec towarzyski pochodzenia fińskiego, w metrum 4/4,popularny w Europie w latach sześćdziesiątych XX w. Błędnie nazywany np. „Let’s kiss”.

Wikipedia

# letkiewicz

potocznie: człowiek lekkomyślny, lekkoduch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ktoś lekkomyślny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛtʲˈcɛvʲit͡ʃ, AS: letʹḱevʹič

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lekkoduch

Wiktionary

# letni

1. związany z latem
2. potocznie: lekko ciepły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który odbywa się w lecie, odnosi się do lata; jest przystosowany do lata

(1.2) o substancji: ciepły, lecz nie gorący

(1.3) przen. taki, który nie ma wyższych uczuć, nie ma temperamentu, gorliwości; umiarkowany

Wiktionary

Letni, dawniej Letni, Chamski Podryw – polski duet popowo-hip-hopowy założony w 2009 roku przez Macieja Piotrowskiego i Dawida Antonkiewicza.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛtʲɲi, AS: letʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. polecie n., lata nmos., letnisko n., letniość ż., lato

przysł. letnio

przym. letniskowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wiosenny; reg. śl. latowy.

(1.2) ciepławy

Wiktionary

# letniaczek

potocznie: utwór na lato

SJP.pl

# letniak

1. dawniej: letnik, osoba przebywająca na letnich wakacjach poza miastem;
2. w gwarze złodziejskiej: kradzież w mieszkaniu, którego mieszkańcy wyjechali na wakacje;
3. na letniaka - potocznie: będąc lekko ubranym

SJP.pl

Dacza (z ros. да́ча), domek letniskowy, dom wakacyjny – dom, zwykle nieduży i otoczony działką, znajdujący się poza miastem, ale najczęściej w jego pobliżu, służący celom wypoczynkowym.

Dacze są bardzo popularne na terenie dawnych republik radzieckich, gdzie były swoistym symbolem pozycji społecznej. W przeszłości wydzielano specjalne tereny dla dacz prominentów: polityków, artystów, naukowców.

Wikipedia

# letnica

dzielnica Gdańska

SJP.pl

W Polsce

- Letnica – dzielnica Gdańska
- Letnica – rzeka w Polsce, dopływ Obry
- Letnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Świdnica
  - Letnica – dawna gromada
  - Letnica – przystanek kolejowy

Inne

- Letnica – miasto w Bułgarii
  - Letnica − gmina w Bułgarii
- Letnica − wieś w Kosowie

Wikipedia

# letniczek

dawniej:
1. letnia sukienka;
2. altanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. sukienka letnia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) Już letniczek pisany I uploteczki wniwecz, i paski złocone, (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛtʲˈɲit͡ʃɛk, AS: letʹńiček

Wiktionary

# letniczka

kobieta spędzająca letnie wakacje na letnisku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: letnik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛtʲˈɲit͡ʃka, AS: letʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. letnik.

Wiktionary

# letnik

osoba spędzająca letnie wakacje na letnisku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która spędza letnie wakacje w jakiejś miejscowości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) stpol. kontusz z rękawami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj przyjechali do nas pierwsi letnicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛtʲɲik, AS: letʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lato n., letnisko n.

:: fż. letniczka ż.

przysł. latem, letnio

przym. letniskowy

Wiktionary

# letnin

Letnin – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Pyrzyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# letnio

przysłówek

(1.1) typowo dla lata

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego przyszedłeś tak letnio ubrany?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lato n., letnik m., letnisko n., lata nmos., polecie n.

przym. letni, leciwy, letniskowy

przysł. latoś

przyr. -letni

Wiktionary

# letniość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha, tego co letnie, średnie, bez temperamentu, bez wyrazu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podoba mi się gniew Jarosława Kaczyńskiego i tego mi brakuje w młodym pokoleniu. Drażni mnie ten rodzaj letniości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛtʲɲɔ̇ɕt͡ɕ, AS: letʹńȯść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lato n., letnisko n., polecie n.

przym. letni, letniskowy

przyr. letni

Wiktionary

# letnisko

miejscowość służąca wypoczynkowi letniemu; również urlop spędzany poza miastem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) osada lub miejscowość o funkcji wypoczynkowej, często zamieszkała tylko sezonowo;

(1.2) letni pobyt poza miastem w celach wypoczynkowych

Wiktionary

Letnisko – miejscowość wypoczynkowa, odznaczająca się atrakcyjnością turystyczną. Przeważnie jest położona w lesie, w górach, nad morzem lub nad jeziorem. Ma korzystne warunki klimatyczne oraz zaplecze pomieszczeniowo-gospodarcze. Jest dogodnie połączona komunikacyjnie z dużymi ośrodkami miejskimi lub przemysłowymi. W pewnych porach roku, cechy te powodują napływ mieszkańców miast do letniska w celach wypoczynkowych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. polecie n., lato n., letniość ż., latko n., letnik mos., letniczka ż.

przym. letni, letniskowy

przysł. letnio

Wiktionary

# letniskowy

związany z letniskiem, miejscem spędzania letnich wakacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z letniskiem, odnoszący się do letniska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nad jeziorem stały murowane domki letniskowe i zabudowa przystani.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. polecie n., lato n., letnisko n., letniość ż., latko n., letnik mos., letniczka ż.

przym. letni

przysł. letnio

Wiktionary

# letność

dawniej: wiek, liczba lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. wiek, ilość lat

Wiktionary

# leto

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. matka Apollina i Artemidy;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 68;

Wiktionary

- Leto (Latona) – w mitologii greckiej jedna z tytanid, matka Apollina i Artemidy
- Leto – planetoida o numerze katalogowym 68
- Leto – rodzaj roślin z rodziny astrowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Leto porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛtɔ, AS: leto

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|Λητώ. (Leto)

(1.2) prawdopodobnie od etym|niem|Leto. (1.1)

uwagi.

(1.1) por|Latona.; zoblistę|Asteria|Astrajos|Atlas|Eos|Epimeteusz|Helios|Menojtios|Pallas|Perses|Prometeusz|Selene|Indeks:Polski - Mitologia grecka.

(1.2) zoblistę|Indeks:Polski - Astronomia|Indeks:Polski - Indeks terminów astronomicznych.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Leto; (1.2) Leto

* łaciński: (1.1) Latona ż.; (1.2) Leto ż.

* nowogrecki: (1.1) Λητώ ż.

* słowacki: (1.1) Léto ż., Lato ż., Latona ż.; (1.2) Leto ż.

* starogrecki: (1.1) Λητώ ż.

źródła.

== Leto (slovio.) ==

ortografie. Лето

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) lato

odmiana.

(1.1) lm. Letos

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Latona

Wiktionary

# letowisko

regionalnie: letnisko; latowisko

SJP.pl

# letra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. wóz drabiniasty

(1.2) daw. drabina u wozu

(1.3) daw. wojsk. front bastionu

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Leiter. → drabina

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== letra (język baskijski.) ==

wymowa. IPA3|'letra.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) litera

(1.2) ekon. weksel

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛtra, AS: letra

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Leiter. → drabina

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== letra (język baskijski.) ==

wymowa. IPA3|'letra.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) litera

(1.2) ekon. weksel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# letrilla

kilkuzwrotkowy wiersz erotyczny w poezji hiszpańskiej

SJP.pl

# letrysta

zwolennik letryzmu, awangardowego nurtu poetyckiego w połowie XX w.

SJP.pl

# letrystka

→ letrysta

SJP.pl

#### Patrz:

letrysta

# letryzm

kierunek w poezji francuskiej od 1945, nawiązujący do dadaizmu; głosił, że istotą poezji są jednostki fonetyczne, które nie muszą tworzyć wyrazów

SJP.pl

# letycja

imię żeńskie

SJP.pl

Letycja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego (od nazwy rodu Laetitia), oznacza piękno, wesołość, wdzięk. Na cześć św. Letycji odbywa się co roku we wrześniu kilkudniowe święto w hiszpańskim Ayerbe.

Wikipedia

# letyniec

letyniec szysznica - błonkówka z rodziny galasówek

SJP.pl

# leu

lej, leja;
1. jednostka monetarna Rumunii (1 leu = 100 banów);
2. jednostka monetarna Mołdawii (1 leu = 100 banów)

SJP.pl

- leucyna
- lej mołdawski
- lej
- LEU - Wileński Uniwersytet Pedagogiczny

Osoby o nazwisku Leu

- Evelyne Leu

Nazwy geograficzne w Rumunii

- Leu – gmina w okręgu Dolj
- Leu – wieś w okręgu Dolj, w gminie Leu

Saint Leu to w języku francuskim św. Lupus

- Saint-Leu na Reunionie
- Saint-Leu-d’Esserent we Francji
- Huby-Saint-Leu

Wikipedia

# leucon

typ budowy ciała u gąbek, charakteryzujący się skomplikowanym, silnie rozbudowanym systemem komór

SJP.pl

Leukon – jeden z typów morfologicznych gąbek (Porifera), który charakteryzuje się największą komplikacją planu budowy ciała.

Gąbki typu leukon cechują się znaczną rozbudową mezohylu, obejmującego znaczną liczbą komór zasiedlanych przez choanocyty. Gąbkę taką podzielić można na dwie części. Część zewnętrzną stanowi ektosom, w którym nie uświadczy się komór wiciowych. Ma on za to membranę dermalną i przestrzeń subdermalną, określaną również mianem westibulum. Z westibulum woda przedostaje się dopiero do komór wiciowych. Drugą częścią, wewnętrzną, jest endosom określany mianem choanosomu. Tam właśnie lokują się wspomniane wcześniej komory. Może ich być dość dużo, przykładowo w rodzaju Ephydatia 7600 takich koszyczków mieści się w 1 mm³. W sumie może ich być 2,25 miliona, jak u Leuconia spera, u której ich łączna powierzchnia sięga 52,5 cm². W komorach tych, określanych także jako koszyczki, znajdują się choanocyty. Na jedną komorę przypada ich od 20 do 1400, najczęściej zaś między 50 a 100. Choanocyty zaopatrzone są w wici o bocznych chorągiewkach zwanych vanae. Między choanocytami okresowo tworzą się otwory wpływowe zwane prosopyle, jest ich w koszyczku od 2 do 4. Istnieje także otwór wypływowy, określany jako apopyle. Tworzą go pinakocyty w formie owalnego wieńca. Otwór ten może się otwierać i zamykać. Woda przepływa od otworu wpływowego do wypływowego, a pomaga jej w tym ruch należących do choanocytów witek. Do komór dochodzą w dużej liczbie kanaliki, które drążą w mezohylu. Kanaliki odprowadzające prowadzą wodę do atrium, centralnej przestrzeni, skąd wydostaje się na zewnątrz przez oskulum.

Wikipedia

# leucyna

aminokwas alifatyczny, egzogenny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, kodowany aminokwas alifatyczny;

Wiktionary

Leucyna (skróty: Leu, L) – organiczny związek chemiczny, jest kodowanym aminokwasem alifatycznym, o rozgałęzionym łańcuchu bocznym, obojętnym elektrycznie. Odkryta przez francuskiego chemika L. J. Prousta. Występuje we wszystkich białkach, duże ilości w albuminach i ciałach występujących w osoczu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Izomerem leucyny jest izoleucyna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. izoleucyna ż.

przym. leucystyczny

Wiktionary

# leucynowy

→ leucyna

SJP.pl

#### Patrz:

leucyna

# leucystyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. wet. dotknięty leucyzmem

(1.2) związany z leucyzmem, dotyczący leucyzmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leucyzm m., leucyna ż., leucyt m., leucytyt m.

przym. leucytowy

temsłow. leuko-

Wiktionary

# leucyt

minerał występujący w skałach pochodzenia wulkanicznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki, skałotwórczy minerał z gromady krzemianów, o białawej barwie;

Wiktionary

Leucyt – minerał skałotwórczy z gromady krzemianów, zaliczany do grupy skaleniowców. Jest minerałem zliczanym do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od gr. leukos = biały, nawiązuje do częstej barwy tego minerału.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. leucystyczny

Wiktionary

# leucytyt

skała magmowa wulkaniczna zaliczana do foidytów

SJP.pl

Leucytyt (leumafit) – należąca do foidytów skała magmowa, wulkaniczna o strukturze drobnoziarnistej i porfirowej. Głównymi minerałami są leucyt (podstawowy minerał jasny) i augit, rzadziej melilit i oliwin (podstawowe mineały ciemne). Większość odmian leucytytów zawiera 40–70% minerałów ciemnych (odmiany te nazywa się melaleucytytem), odmiany jasne, mające poniżej 40% składników ciemnych zwą się leukoleucytytem.

Wikipedia

# leukafereza

Wikipedia

# leukemia

choroba układu krwiotwórczego o charakterze nowotworowym, polegająca na nadmiernym, niekontrolowanym tworzeniu się oraz nieprawidłowym dojrzewaniu krwinek białych (leukocytów); białaczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. białaczka.

Wiktionary

Białaczka (łac. leucaemia) – grupa nowotworów złośliwych o różnym przebiegu i objawach, która jest spowodowana patologicznym klonalnym rozrostem komórek układu krwiotwórczego o różnym stopniu dojrzałości w szpiku kostnym, a także w węzłach chłonnych i narządach krwiotwórczych okresu płodowego (wątroba, śledziona), a w późniejszym etapie również w innych tkankach. W konsekwencji choroby dochodzi do zaburzeń ilościowych i jakościowych komórek krwi obwodowej.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) choroba

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|leucaemia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|białaczka.

źródła.

== leukemia (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|luˈkimiə.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-leukemia.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. białaczka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛwˈkɛ̃mʲja, AS: leu̯kẽmʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) choroba

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|leucaemia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|białaczka.

źródła.

== leukemia (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|luˈkimiə.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-leukemia.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. białaczka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# leukemiczny

→ leukemia

SJP.pl

#### Patrz:

leukemia

# leukergia

rodzaj odporności, zjawisko polegające na zbijaniu się białych ciałek krwi w czasie stanów patologicznych, ciąży lub nadmiernych wysiłków

SJP.pl

# leukippos

filozof grecki z V w. p.n.e.; Leucyp z Miletu

SJP.pl

Leukippos z Miletu (stgr. Λεύκιππος Leukippos) – filozof grecki z V w. p.n.e., uznawany za twórcę atomizmu – teorii budowy materii, głoszącej, że jest ona zbudowana z małych, niepodzielnych, niezmiennych i nieprzenikliwych cząstek (atomów), otoczonych próżnią i różniących się między sobą kształtem, położeniem i porządkiem.

Wikipedia

# leukocyt

jeden z elementów morfotycznych krwi, krwinka biała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. biol. komórka krwi pełniąca funkcję ochronną;

Wiktionary

Leukocyty, krwinki białe – elementy morfotyczne krwi. Są niemal bezbarwne i mniej liczne od erytrocytów, posiadają zdolność ruchu. Żyją od kilku dni (granulocyty) nawet do 20 lat (limfocyty B pamięci immunologicznej). Ich zadaniem jest ochrona organizmu przed patogenami, takimi jak wirusy i bakterie. Wszystkie leukocyty wykazują ekspresję cząsteczki CD45.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Otrzymane wyniki wskazują na podwyższony poziom leukocytów u badanych osób z nieprawidłowym poziomem TG

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leukocytoza ż., leukopenia ż.

przym. leukocytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krwinka biała, białe ciałko krwi

Wiktionary

# leukocytowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z leukocytami, dotyczący leukocytów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leukocyt mrz.

Wiktionary

# leukocytoza

w medycynie: nadmiar leukocytów we krwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nieprawidłowa liczba krwinek białych, powyżej górnej granicy normy;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛwkɔt͡sɨˈtɔza, AS: leu̯kocytoza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leukocyt mrz.

Wiktionary

# leukocyturia

chorobowa obecność leukocytów w moczu

SJP.pl

Leukocyturia – zwiększona liczba leukocytów w moczu.

W warunkach fizjologicznych (prawidłowych) leukocyty wydalane są z moczem. Przyjmuje się, że w moczu dobowym, liczba wydalonych leukocytów powinna być mniejsza niż 3 000 000.Liczba większa niż 3 miliony nazywana jest leukocyturią i może być określona podczas wyznaczania liczby Addisa.

Wikipedia

# leukoderma

brak lub niedobór barwników melaninowych u człowieka i zwierząt; albinizm; bielactwo

SJP.pl

# leukoksen

produkt długotrwałego wietrzenia minerałów zawierających tytanit

SJP.pl

Leukoksen (z greckiego leukoxenos = obcy) – to mieszanina minerałów o zbitej skrytokrystalicznej postaci będącej produktem przemian tytanitu. Jest zasobny w rutyl, anataz i brookit. Produkt długotrwałego wietrzenia minerałów zawierających tytanit, takich jak ilmenit, perowskit, tytanit, rutyl. Proces wietrzenia ilmenitu powoduje usunięcie ze składu żelaza i podwyższenie zawartości TiO2, co prowadzi do powstania leukoksenu.

Wikipedia

# leukoma

białawe zmętnienie rogówki oka na skutek choroby lub urazu, powodujące upośledzenie widzenia lub całkowitą utratę wzroku; bielmo

SJP.pl

# leukomaina

zasada organiczna zawierająca azot, występująca w tkance mięśniowej

SJP.pl

# leukon

najbardziej złożony typ planu budowy gąbek; leucon

SJP.pl

Leukon – jeden z typów morfologicznych gąbek (Porifera), który charakteryzuje się największą komplikacją planu budowy ciała.

Gąbki typu leukon cechują się znaczną rozbudową mezohylu, obejmującego znaczną liczbą komór zasiedlanych przez choanocyty. Gąbkę taką podzielić można na dwie części. Część zewnętrzną stanowi ektosom, w którym nie uświadczy się komór wiciowych. Ma on za to membranę dermalną i przestrzeń subdermalną, określaną również mianem westibulum. Z westibulum woda przedostaje się dopiero do komór wiciowych. Drugą częścią, wewnętrzną, jest endosom określany mianem choanosomu. Tam właśnie lokują się wspomniane wcześniej komory. Może ich być dość dużo, przykładowo w rodzaju Ephydatia 7600 takich koszyczków mieści się w 1 mm³. W sumie może ich być 2,25 miliona, jak u Leuconia spera, u której ich łączna powierzchnia sięga 52,5 cm². W komorach tych, określanych także jako koszyczki, znajdują się choanocyty. Na jedną komorę przypada ich od 20 do 1400, najczęściej zaś między 50 a 100. Choanocyty zaopatrzone są w wici o bocznych chorągiewkach zwanych vanae. Między choanocytami okresowo tworzą się otwory wpływowe zwane prosopyle, jest ich w koszyczku od 2 do 4. Istnieje także otwór wypływowy, określany jako apopyle. Tworzą go pinakocyty w formie owalnego wieńca. Otwór ten może się otwierać i zamykać. Woda przepływa od otworu wpływowego do wypływowego, a pomaga jej w tym ruch należących do choanocytów witek. Do komór dochodzą w dużej liczbie kanaliki, które drążą w mezohylu. Kanaliki odprowadzające prowadzą wodę do atrium, centralnej przestrzeni, skąd wydostaje się na zewnątrz przez oskulum.

Wikipedia

# leukopenia

w medycynie: niedobór leukocytów we krwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. niedobór leukocytów we krwi; zmniejszona liczba krwinek białych we krwi obwodowej

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po tej chemioterapii obserwowaliśmy u chorego długotrwałą leukopenię.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leukocyt mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. leukocytopenia

Wiktionary

# leukoplakia

biała, nieregularna (stwardniała) zmiana o rozmaitej powierzchni, umiejscowiona najczęściej na błonie śluzowej jamy ustnej, niekiedy w krtani oraz na narządach płciowych; rogowacenie białe

SJP.pl

Leukoplakia (rogowacenie białe, łac. leukoplakia) – zmiana przedrakowa w obrębie błony śluzowej najczęściej jamy ustnej charakteryzująca się obecnością białych plam lub smug na powierzchni błony śluzowej. Ścisła definicja WHO określa leukoplakię następująco: określenie kliniczne do opisu białych plam o niejasnym ryzyku, wtedy gdy inne specyficzne choroby, jednostki i zmiany przednowotworowe zostały wykluczone.

Wikipedia

# leukoplast

1. drobne, kuliste lub wrzecionowate ciałko pozbawione barwnika, występujące w komórkach roślinnych, magazynujące substancje zapasowe;
2. taśma pokryta z jednej strony substancją klejącą, często zawierająca środek leczniczy, służąca do umocowania opatrunku; przylepiec, plaster

SJP.pl

Leukoplasty (gr. leukos - biały) – bezbarwne, niefotosyntetyzujące plastydy o średnicy zwykle nie większej niż 2μm. Pojęcie leukoplast jest dwojako stosowane przez autorów. Może dotyczyć plastydów występujących we wszystkich niefotosyntetyzujących tkankach stałych i nie gromadzących materiałów zapasowych lub też plastydów występujących w tkance spichrzowej i gromadzących substancje zapasowe.

Wikipedia

# leukoplasty

1. drobne, kuliste lub wrzecionowate ciałko pozbawione barwnika, występujące w komórkach roślinnych, magazynujące substancje zapasowe;
2. taśma pokryta z jednej strony substancją klejącą, często zawierająca środek leczniczy, służąca do umocowania opatrunku; przylepiec, plaster

SJP.pl

Leukoplasty (gr. leukos - biały) – bezbarwne, niefotosyntetyzujące plastydy o średnicy zwykle nie większej niż 2μm. Pojęcie leukoplast jest dwojako stosowane przez autorów. Może dotyczyć plastydów występujących we wszystkich niefotosyntetyzujących tkankach stałych i nie gromadzących materiałów zapasowych lub też plastydów występujących w tkance spichrzowej i gromadzących substancje zapasowe.

Wikipedia

# leukopoeza

wytwarzanie białych krwinek w narządach krwiotwórczych

SJP.pl

Leukopoeza – proces powstawania leukocytów, u których występują ziarnistości w cytoplazmie, czyli granulocytów, w skład których wchodzą neutrofile (granulocyty obojętnochłonne), eozynofile (granulocyty kwasochłonne) oraz bazofile (granulocyty zasadochłonne).

Wikipedia

# leukostomoza

choroba brzoskwiń, śliw, moreli i wiśni, wywoływana przez pasożytnicze grzyby Leucostoma; objawia się chlorozą, więdnięciem liści i zasychaniem młodych pędów

SJP.pl

# leukoszafir

minerał, bezbarwna odmiana szafiru

SJP.pl

# leukotoksyna

czynnik obniżający zdolność leukocytów do fagocytozy

SJP.pl

# leukotomia

zabieg chirurgiczny polegający na przecięciu istoty białej mózgu w przedniej części płatów czołowych; lobotomia

SJP.pl

Lobotomia przedczołowa, zwana także lobotomią (z gr. λοβός (lobos) 'płat', i τομή (tomē) 'cięcie, sekcja') lub lobotomią czołową albo leukotomią przedczołową – zabieg neurochirurgiczny polegający na przecięciu połączeń kory przedczołowej z innymi strukturami mózgowia, jedna z metod leczenia chorych na schizofrenię i inne ciężkie choroby psychiczne.

Wikipedia

# leukotrien

lipid, przekaźnik biorący udział w reakcji zapalenia alergicznego, np. w astmie oskrzelowej

SJP.pl

Leukotrieny - lipidy związane z układem immunologicznym. Biorą udział w mechanizmach odpornościowych i procesach zapalnych, m.in. związanych z astmą i alergicznym nieżytem nosa. Przewodzą sygnały na drodze autokrynnej (sygnalizując w ten sposób do tej samej komórki, które je wyprodukowały) i parakrynnej (przekazując sygnał do niewielkiej liczby sąsiadujących komórek).

Wikipedia

# leukotrienowy

→ leukotrien

SJP.pl

#### Patrz:

leukotrien

# leukozyna

rodzaj wielocukru, materiał zapasowy występujący w niektórych roślinach, zwłaszcza w brunatnicach

SJP.pl

# leutnant

[czytaj: lejtnant] lejtnant;
1. niższy stopień oficerski w niektórych armiach;
2. oficer mający taki stopień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. stopień wojskowy odpowiadający porucznikowi lub podporucznikowi w wojsku polskim;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do tej pory leutnant postępował spolegliwie i nawet wytypowano go do awansu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lejtnant mos.

Wiktionary

# levallois-perret

Levallois-Perret (wymowa) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Hauts-de-Seine. Przez miejscowość przepływa Sekwana.

Wikipedia

# levante

Levante Unión Deportiva (wal. Llevant Unió Esportiva) – hiszpański klub piłkarski z siedzibą w Walencji.

Wikipedia

# level

lewel; środowiskowo w grach komputerowych:
1. poziom postaci;
2. etap gry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) slang. poziom w grze

Wiktionary

- Level – czasopismo
- level – poziom (w grach komputerowych)
- Levél – węgierska miejscowość
- Level – linie lotnicze
- "Level" – utwór zespołu The Raconteurs

Zobacz też:

- Level Plane Records – wytwórnia płytowa z Nowego Jorku
- Level 42 – brytyjska grupa muzyczna
- Level 5 Motorsports – amerykański zespół wyścigowy
- Level C – manga i anime z gatunku yaoi
- Level of detail (z ang. poziom szczegółów) – pojęcie stosowane w grafice komputerowej
- Level Park-Oak Park – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan
- Level Plains – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Alabama
- Level Up – amerykański serial fabularny
- Level of Concern – utwór amerykańskiego duetu muzycznego Twenty One Pilots
- Metoda poziomic (szerzej znana pod angielską nazwą level set method)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛvɛl, AS: level

Wiktionary

# leverkusen

Leverkusen – miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Kolonia, nad Renem, niedaleko Kolonii. Liczy 165 748 mieszkańców (2022).

Z tego miasta wywodzi się przedsiębiorstwo chemiczno-farmaceutyczne Bayer AG oraz klub piłkarski – Bayer 04 Leverkusen.

Stacje kolejowe w mieście: Leverkusen Mitte, Opladen, Leverkusen-Küppersteg, Leverkusen-Rheindorf, Leverkusen-Schlebusch, Leverkusen Waldsiedlung.

Wikipedia

# levi

Levi – jeden z największych ośrodków narciarskich w Finlandii, w Laponii, w mieście Kittilä. Można się do niego dostać korzystając z regionalnego portu lotniczego Kittilä i stacji kolejowej Kolari.

Góra Levi ma wysokość 531 m n.p.m. Znajduje się na niej 48 tras narciarskich (15 sztucznie oświetlonych) z 26 wyciągami narciarskimi. Miejscowość jest jedną z dwóch placówek narciarskich w Finlandii, która posiada wyciągi gondolowe.

Wikipedia

# levi's

Levi Strauss & Co. – prywatne amerykańskie przedsiębiorstwo odzieżowe z siedzibą w San Francisco, znane z produkcji spodni dżinsowych oraz innych produktów odzieżowych, takich jak koszulki, kurtki, buty i torby.

Wikipedia

# levin

Levin (maor. Taitoko) – miasto w Nowej Zelandii w regionie Manawatu-Wanganui. Według danych szacunkowych na rok 2006 liczy 19 134 mieszkańców. Ośrodek przemysłowy.

Wikipedia

# levinson

nazwisko

SJP.pl

# levisy

potocznie o spodniach marki Levi's; lewisy

SJP.pl

# leviticus

[czytaj: lewitikus] Księga Kapłańska - trzecia księga Pięcioksięgu

SJP.pl

Księga Kapłańska [Kpł], Trzecia Księga Mojżeszowa [3 Mojż], (hebr. ויקרא (Wajikra) – „zawołał" – od pierwszych słów księgi, gr. Λευιτικόν Leuitikon z Septuaginty, w nawiązaniu do Lewitów) – trzecia księga Pisma św. (przed nią jest Księga Wyjścia) i Pięcioksięgu, a tym samym Starego Testamentu.

Wikipedia

# lew

duży ssak drapieżny z rodziny kotów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

(1.2) astr. astrol. piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Lwa (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(3.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Lew afrykański, lew (Panthera leo) – gatunek mięsożernego ssaka lądowego z podrodziny panter (Pantherinae) w rodzinie kotowatych (Felidae), drugi po tygrysie – co do wielkości – wśród pięciu wielkich kotów. Jedyny kot żyjący w zorganizowanych grupach socjalnych, zaliczany do tzw. wielkiej piątki Afryki – pięciu najbardziej niebezpiecznych zwierząt afrykańskich (słoń, nosorożec, bawół, lew i lampart). Samiec lwa, łatwo rozpoznawalny po grzywie, może ważyć 150–200 kg. Największy znany samiec ważył 375 kg, był to lew o imieniu Simba, żył on do 1970 roku w Colchester Zoo. Samice są znacznie mniejsze, ważą 120–180 kg (największe 185 kg) i nie mają grzywy. Samce zajmują się zdobywaniem i obroną terytorium oraz ochroną stada i zapładnianiem samic. Samice polują i opiekują się lwiątkami. Lwy zamieszkiwały niegdyś Afrykę, Azję i Europę, a jeśli uznać lwy amerykańskie za podgatunek Panthera leo – to również Amerykę Północną i Południową. Współcześnie występują tylko w Afryce, gdzie są narażone na wyginięcie i szczątkowo w Indiach, gdzie ich stan liczebny określony został jako krytyczny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lew bywa w legendach identyfikowany z lwem nemejskim, którego pokonał Herakles.

(1.1) Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Lwa jest Regulus.

(1.1) Konstelacja Lwa góruje o północy w marcu, zawiera liczne galaktyki.

(1.1) W Lwie leży czerwony karzeł posiadający planeta pozasłonecznaanetę pozasłoneczną o masie zbliżonej do Neptuna.

(1.2) Lew to jeden ze znaków zodiaku, który występuje po Raku, a przed Panną.

(1.2) Pod koniec lipca Słońce wchodzi w znak Lwa.

(1.2) Lwem, jednym z letnich, ognistych i stałych znaków zodiaku, rządzi Słońce.

(2.1) Ona zachowuje się jak typowy Lew.

(2.1) Mój tata jest zodiakalnym Lwem, a mama – zodiakalną Wagą

(3.1) Mam na imię Lew i studiuję filologię rosyjską w Instytucie Rusycystyki Uniwersytetu Warszawskiego.

(3.1) Lew Tołstoj był sławnym rosyjskim pisarzem, publicystą i myślicielem religijnym.

(3.1) Lew Landau został w 1962 roku laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛf, AS: lef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lew mzw., lewek mzw., lwisko n., lwica ż., lwiątko n.

:: zdrobn. Lewek mos., Lewuś mos.

przym. lwi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Leo

(1.2) symbol. ♌

(3.1) war. pol. Leon; zdrobn. Lewek, Lewuś

Wiktionary

# lewa

karta lub karty jednorazowo zdobyte w czasie gry w karty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karc. karty wzięte przez gracza na jednym etapie rozgrywki

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: lewy

Wiktionary

Lewa (czasem też bitka, wziątka lub sztych) – zestaw kilku kart wyłożonych pojedynczo przez wszystkich graczy w jednej "rundzie".

Lewa jest zabierana przez gracza, który dołożył najbardziej wartościową kartę i zwykle odwracana koszulką do góry. Najbardziej wartościową kartą w lewie jest najstarszy atut lub też, jeżeli w lewie nie ma atutów, najstarsza karta w kolorze pierwszej zagranej karty. Gracz, który zdobył lewę wychodzi do następnej lewy itd.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W niektórych grach chodzi o to, żeby wziąć jak najwięcej lew, zaś w innych – jak najmniej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛva, AS: leva

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sztych, wziątka

Wiktionary

# lewaciak

nazwisko

SJP.pl

# lewacki

1. pogardliwie: mający lub prezentujący poglądy inne niż prawicowe;
2. mający lub prezentujący skrajnie lewicowe poglądy;
3. charakterystyczny dla działań osób o takich poglądach, np. lewacki ekstremizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z lewactwem, dotyczący lewactwa

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do lewactwa, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) skrajnie lewicowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po 1968 roku państwa zachodniej Europy zmagały się z falą lewackiego terroryzmu politycznego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛˈvat͡sʲci, AS: levacʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewactwo n., lewackość ż., lewak m., lewica ż., lewicowość ż., lewicowiec m.

Wiktionary

# lewackość

→ lewacki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co lewackie; cecha tych, którzy są lewaccy

Wiktionary

#### Patrz:

lewacki

#### Powiązane:

rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewactwo n., lewak m., lewicowość ż.

przym. lewacki

Wiktionary

# lewactwo

pogardliwie:
1. skrajnie lewicowe poglądy;
2. ludzie o takich poglądach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. pogard. poglądy skrajnie lewicowe

(1.2) polit. pogard. ludzie, ugrupowania o poglądach skrajnie lewicowych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Leninowskie idee są nie do pogodzenia z reformizmem, oportunizmem, lewactwem i innymi przejawami wrogich marksizmowi tendencji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛˈvat͡stfɔ, AS: levactfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewackość ż., lewak m., lewaczka ż., lewica ż., lewicowość ż., lewicowiec m., lewo n., lewicowanie n.

czas. lewicować ndk.

przym. lewacki, lewy, lewicowy

przysł. lewacko, lewo, lewicowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skrajna lewica

Wiktionary

# lewaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od lewak

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od lewaczka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewo n., lewak m., lewaczka ż., lewus m., lewuska ż., lewicowiec m., lewactwo n., lewicowość ż., lewackość ż., lewica ż., lewizna ż., lewicowanie n.

czas. lewicować ndk.

przym. lewy, lewicowy, lewacki

przysł. lewo, w lewo, na lewo, lewicowo, lewacko

Wiktionary

# lewaczka

→ lewak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. pejor. pot. kobieta o (skrajnie) lewicowych poglądach

Wiktionary

#### Patrz:

lewak

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. lewak

Wiktionary

# lewada

zmuszenie konia do wspięcia się na tylne nogi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) figura ujeżdżeniowa, polegająca na uniesieniu przednich nóg konia, przenosząc w ten sposób cały ciężar na zgięte tylne;

(1.2) łąka lub polana okolona drzewami

Wiktionary

Lewada – element klasycznego dresażu; figura polegająca na uniesieniu przez konia przednich nóg i przeniesieniu w ten sposób całego ciężaru ciała na wyraźnie ugięte nogi tylne. Podczas wykonywania lewady ciało konia ustawione jest pod kątem 30–35 stopni w stosunku do podłoża. Lewada nie jest wymagana w żadnej klasie sportowych zawodów ujeżdżeniowych. Zalicza się ją do elementów „szkoły nad ziemią” nauczanych w jeździectwie klasycznym i świadczy o najwyższym stopniu zebrania konia, czyli przeniesieniu całego ciężaru ciała na ugięte tylne nogi, a tym samym uzyskaniu maksymalnej lekkości przodu. Wymaga od konia dużej siły, pełnej mobilizacji a zarazem rozluźnienia i posłuszeństwa. W klasycznym jeździectwie jest przygotowaniem konia do wykonania figur nad ziemią (skoku). Zazwyczaj uczona jest najpierw z ziemi, a następnie z jeźdźcem na grzbiecie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lɛˈvada, AS: levada

Wiktionary

# lewak

lewus;
1. pogardliwie: osoba o poglądach innych niż prawicowe;
2. potocznie:
a) osoba o poglądach skrajnie lewicowych;
b) potocznie: osoba leworęczna; mańkut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. pejor. osoba o skrajnie lewicowych poglądach

(1.2) daw. środ. górn. człowiek leworęczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) hist. duży sztylet o zamkniętej rękojeści

Wiktionary

Lewak – duży sztylet używany wespół z bronią główną, trzymany w ręce niewiodącej (u osób praworęcznych w lewej – stąd nazwa). Jego funkcją jako broni drugorzędnej było zarówno parowanie i blokowanie ciosów przeciwnika, jak i wykonywanie ataków (w sprzyjających okolicznościach). Najczęściej używany wespół z rapierem lub szpadą, niekiedy docelowo wytwarzany jako komplet z bronią główną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W sprawach zagranicznych Mao jest większym lewakiem niż Czou, w sprawach wewnętrznych jest wprost przeciwnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛvak, AS: levak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewackość ż., lewactwo n., lewica ż., lewicowość ż., lewicowiec m., lewo n.

:: fż. lewaczka ż.

:: zdrobn. lewaczek m.

czas. lewicować ndk.

przym. lewacki, lewy, lewicowy

przysł. lewacko, lewo, lewicowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lewicowy ekstremista, ultralewicowiec

Wiktionary

# lewalski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Lewalski – polski działacz gospodarczy, inżynier mechanik
- Krzysztof Lewalski – polski historyk

Wikipedia

# lewaluaski

przymiotnik od: Levallois-Perret (miejscowość i gmina we Francji)

SJP.pl

# lewancki

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. geogr. związany z Lewantem, dotyczący Lewantu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Handel, zwłaszcza lewancki, po większej części jest w rękach cudzoziemców, mianowicie Anglików.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewantyna ż., Lewant m., Lewantyńczyk m., Lewantynka ż.

przym. lewantyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. lewantyński

Wiktionary

# lewandowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Lewandowicz – katolicki duchowny i literaturoznawca
- Jerzy Lewandowicz – polski adwokat i działacz polityczny
- Leszek Lewandowicz – polski oficer, archiwista

Wikipedia

# lewandowski

nazwisko, np. Robert Lewandowski, polski piłkarz

SJP.pl

Lewandowski (żeński: Lewandowska, l. mn. Lewandowscy) – polskie nazwisko. Obecnie jest to siódme pod względem popularności nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 19.01.2024 r. nosiło je 46 640 Polek i 44 891 Polaków.

Wikipedia

# lewandrowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Kurpie. lawendowy

Wiktionary

# lewant

polski statek towarowy, przeznaczony do przewozu ładunków do krajów leżących na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) książk. geogr. określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);

Wiktionary

Lewant (od wł. levante – wschód) – określenie państw leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego. Granice wyznaczają: Morze Śródziemne, Taurus, Mezopotamia, pustynie Półwyspu Arabskiego i Morze Czerwone. Obszar ten obejmuje dzisiejsze państwa: Liban, Syria, Izrael, Jordania oraz Autonomia Palestyńska. W szerszym znaczeniu do Lewantu zalicza się również Azję Mniejszą (Turcja) i Egipt.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W szerszym znaczeniu do Lewantu zalicza się również Azję Mniejszą (Turcja) i Egipt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛvãnt, AS: levãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewantyna ż., Lewantyńczyk m., Lewantynka ż.

przym. lewantyński, lewancki

Wiktionary

# lewantyna

dawniej: tkanina jedwabna o splocie skośnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rodzaj tkaniny jedwabnej o skośnym splocie

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Lewant m., Lewantyńczyk m., Lewantynka ż.

przym. lewancki, lewantyński

Wiktionary

# lewantyńczyk

mieszkaniec Lewantu (Bliskiego Wschodu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Lewantu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lewant mrz.

:: fż. Lewantynka ż.

przym. lewantyński, lewancki

Wiktionary

# lewantynka

mieszkanka Lewantu (Bliskiego Wschodu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Lewantu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lewant mrz.

:: fm. Lewantyńczyk mos.

przym. lewantyński, lewancki

Wiktionary

# lewantyński

przymiotnik od: Lewant

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Lewantem, dotyczący Lewantu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lewant mrz., Lewantyńczyk mos., Lewantynka ż., lewantyna ż.

przym. lewancki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. lewancki

Wiktionary

# lewar

1. urządzenie do podnoszenia ciężkich przedmiotów;
2. zakrzywiona rurka do przelewania cieczy z innego naczynia;
3. narzędzie finansowe umożliwiające inwestowanie lub kontrolowanie środków znacznie przewyższających własny kapitał; dźwignia finansowa;
4. potocznie: osoba o poglądach skrajnie lewicowych; lewak, lewus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. mech. rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

(1.2) techn. rurka do przelewania cieczy

(1.3) pot. ekon. dźwignia finansowa

(1.4) pot. pejor. eduk. stud. osoba obijająca się, nieprzykładająca się do nauki

Wiktionary

- lewar hydrauliczny, lewarek (ang. siphon) – rurociąg lub rurka (wężyk) do przelewania cieczy z poziomu wyższego na niższy ponad przeszkodą (najwyższy punkt lewara znajduje się ponad zwierciadłem cieczy w zbiorniku górnym),
- lewar / lewarek – potoczna nazwa dźwignika
- lewarek zmiany biegów – właściwie dźwignia zmiany biegów
- Lewar – czasopismo, 1933–1936, organ KPP
- „Lewar” – pseudonim Jana Piotrowskiego (1907–1984), dowódcy 3. kompanii w VIII zgrupowaniu AK "Krybar"
- lewar – dźwignia finansowa, pojęcie z zakresu finansów przedsiębiorstw

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lewarowanie n.

:: zdrobn. lewarek m.

czas. lewarować ndk., lewarować się ndk.

przym. lewarowy, lewarowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. jewar, hewar

(1.2) stpol. jewar, hewar

(1.4) leń, obibok, bumelant, nierób

Wiktionary

# lewarek

zdrobnienie od: lewar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zdrobn. od: lewar

(1.2) techn. mech. niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

(1.3) techn. zdrobn. lewar (rurka do przelewania cieczy)

(1.4) stomat. przyrząd do usuwania zębów

Wiktionary

- lewar hydrauliczny, lewarek (ang. siphon) – rurociąg lub rurka (wężyk) do przelewania cieczy z poziomu wyższego na niższy ponad przeszkodą (najwyższy punkt lewara znajduje się ponad zwierciadłem cieczy w zbiorniku górnym),
- lewar / lewarek – potoczna nazwa dźwignika
- lewarek zmiany biegów – właściwie dźwignia zmiany biegów
- Lewar – czasopismo, 1933–1936, organ KPP
- „Lewar” – pseudonim Jana Piotrowskiego (1907–1984), dowódcy 3. kompanii w VIII zgrupowaniu AK "Krybar"
- lewar – dźwignia finansowa, pojęcie z zakresu finansów przedsiębiorstw

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lɛˈvarɛk, AS: levarek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewar m., lewarowanie n.

czas. lewarować ndk., lewarować się ndk.

przym. lewarowy, lewarowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) lewar, dźwignik, stpol. jewar, hewar

(1.3) lewar, lewar hydrauliczny, lewarek hydrauliczny; stpol. jewar, hewar

Wiktionary

# lewarować

1. podnosić ciężar za pomocą lewara lub dźwigni;
2. w finansach: wspomagać się dźwignią finansową w procesie inwestycyjnym, inwestować środki przekraczające własne zasoby wykorzystując finansowe instrumenty kredytowania

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) techn. podnosić ciężar za pomocą lewara

(1.2) ekon. wspomagać się dźwignią finansową w procesie inwestycyjnym – inwestować środki przekraczające własne zasoby, wykorzystując instrumenty kredytowe, generować duże zyski przy niewielkim własnym wkładzie finansowym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewar m., lewarek m., lewarowanie n.

przym. lewarowy, lewarowany

Wiktionary

# lewarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. podnoszenie ciężaru za pomocą lewara lub lewarka

(1.2) ekon. inwestowanie przy użyciu dźwigni finansowej, tj. kredytu lub pożyczki

Wiktionary

Dźwignia finansowa (ang. financial leverage) – jest to bezpośredni wpływ struktury kapitału, a w konsekwencji kosztów finansowych (odsetek od kredytów i pożyczek – czyli kosztu kapitału obcego), na efektywność wykorzystania kapitałów własnych mierzoną wskaźnikiem rentowności kapitału własnego – ROE.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lewar m., lewarek m.

czas. lewarować ndk., lewarować się ndk.

przym. lewarowy, lewarowany

Wiktionary

# lewarowy

przymiotnik od: lewar

SJP.pl

# lewartowski

nazwisko

SJP.pl

Lewartowski – polski herb baronowski, odmiana herbu Lewart, nadany wraz z tytułem w Galicji.

Wikipedia

# lewaszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# lewatywa

zabieg polegający na wprowadzeniu do odbytnicy ciepłej wody, często z dodatkiem soli lub leków, w celu spowodowania wypróżnienia; wlew doodbytniczy; klizma; enema

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;

Wiktionary

Lewatywa (łac. enema) – zabieg medyczny polegający na wlewaniu przez odbyt płynu do jelita grubego w celu usunięcia mas kałowych.

W medycynie lewatywy znajdują zastosowanie jako:

- leczenie zaparć, wobec nieskuteczności innych metod
- przygotowanie do zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych
- przygotowanie przed porodem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛvaˈtɨva, AS: levatyva

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) enema, klizma, irygacja okrężnicy; eufem. hydrokolonoterapia

Wiktionary

# lewatywka

zdrobnienie od: lewatywa

SJP.pl

# lewczuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Lewczuk – polski żołnierz, działacz emigracyjny, polityk, poseł na Sejm
- Igor Lewczuk – polski piłkarz
- Monika Lewczuk – polska piosenkarka, autorka tekstów, kompozytorka i modelka
- Zofia de Ines-Lewczuk – polska scenografka teatralna, operowa, baletowa, filmowa i telewizyjna

Wikipedia

# lewczyński

nazwisko

SJP.pl

# lewek

młody lew

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: lew

(1.2) młode lwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Basia zrobiła zdjęcie lewkowi w zoo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lew mzw./mos., lew m., lwisko n., lwiątko n., lwię n., lwica ż.

przym. lwi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. lwiątko, lwię

Wiktionary

# lewel

level; środowiskowo w grach komputerowych:
1. poziom postaci;
2. etap gry

SJP.pl

# leweller

niwelator; członek radykalnego angielskiego ugrupowania głoszącego w XVIIw ideę powszechnej równości obywateli

SJP.pl

# lewellerzy

niwelator; członek radykalnego angielskiego ugrupowania głoszącego w XVIIw ideę powszechnej równości obywateli

SJP.pl

# lewentarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. gw-pl|Tykocin. dobytek, inwentarz

Wiktionary

# lewi

1. znajdujący się po stronie serca bądź ręki będącej bliżej serca;
2. niezgodny z prawem, nielegalny, fałszywy;
3. o wewnętrznej stronie tkaniny, ubioru;
4. mający radykalne poglądy; lewicowy;
5. wyglądający podejrzanie;
6. nienadający się do czegoś z powodu braku jakichś umiejętności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, protoplasta lewitów;

(1.2) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Lewi (hebr. לֵוִי) – postać biblijna z Księgi Rodzaju.

Jest to trzeci syn Jakuba i Lei. Jego potomkowie utworzyli plemię Lewitów. Zostali oni wybrani na miejsce wszystkich pierworodnych Izraelitów, by służyć Bogu w Przybytku, a później w Świątyni.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) kolokacje imię m|D=Lewiego.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lewita mos.

przym. lewicki

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|łac|Levi. < etymn|gr|Λευΐ. < etym|hebr|לוי. → dosł. „łączący”

(1.2) od (1.1)

uwagi.

(1.2) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Levi

* baskijski: (1.1) Lebi

* czeski: (1.1) Lévi m.

* francuski: (1.1) Lévi m.

* hebrajski: (1.1) לוי m.

* łaciński: (1.1) Levi m.

* niemiecki: (1.1) Levi m.

* rosyjski: (1.1) Левий m.; (1.2) Левий m.

* słowacki: (1.1) Lévi m.

* starogrecki: (1.1) Λευΐ m.

* włoski: (1.1) Levi m.

źródła.

== Lewi (język hawajski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|hawajski|m.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewita mos.

przym. lewicki

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lewita mos.

przym. lewicki

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|łac|Levi. < etymn|gr|Λευΐ. < etym|hebr|לוי. → dosł. „łączący”

(1.2) od (1.1)

uwagi.

(1.2) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Levi

* baskijski: (1.1) Lebi

* czeski: (1.1) Lévi m.

* francuski: (1.1) Lévi m.

* hebrajski: (1.1) לוי m.

* łaciński: (1.1) Levi m.

* niemiecki: (1.1) Levi m.

* rosyjski: (1.1) Левий m.; (1.2) Левий m.

* słowacki: (1.1) Lévi m.

* starogrecki: (1.1) Λευΐ m.

* włoski: (1.1) Levi m.

źródła.

== Lewi (język hawajski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|hawajski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lewiatan

ogromny potwór biblijny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) bibl. mityczny potwór morski wzmiankowany w Starym Testamencie;

Wiktionary

Literatura i nauka

- Lewiatan – mityczne stworzenie, wspomniany w Biblii
- Lewiatan (oryg. Левиафан) – powieść detektywistyczna autorstwa Borisa Akunina
- Lewiatan (oryg. Leviathan) – powieść Scotta Westerfelda z 2009 roku
- Lewiatan (oryg. Leviathan) – traktat filozoficzny opublikowany w 1651 roku, dzieło myśli politycznej Thomasa Hobbesa
- Hipoteza Lewiatana – teoria z zakresu socjologii polityki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bóg umieścił lewiatana w głębiach oceanu.

Wiktionary

# lewica

1. postępowy, radykalny kierunek polityczno-społeczny; termin powstały w czasie walk mieszczaństwa z feudalizmem i upowszechniony w XIX wieku;
2. partia polityczna lub organizacja zrzeszająca członków o lewicowych poglądach;
3. dawniej: lewa ręka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;

(1.2) książk. lewa dłoń, lewa ręka

Wiktionary

Lewica – określenie pochodzące z okresu rewolucji francuskiej, używane w odniesieniu do ruchów żądających zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do równości społecznej, egalitaryzmu, często w opozycji do hierarchii społecznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na lewicy przez długi czas baliśmy się mówić o naszych wartościach i to przyczyniło się m.in. do tego, że lewica dziś jest rozbita i boi się własnego cienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛˈvʲit͡sa, AS: levʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewicowość ż., lewactwo n., lewak m., lewo n., lewicowiec m.

czas. lewicować ndk.

przym. lewicowy, lewacki, lewy

przysł. lewicowo, lewacko

Wiktionary

# lewici

przedstawiciel jednej z grup kapłańskich w starożytnym judaizmie, według Biblii wywodzącej się z pokolenia Lewiego, syna Jakuba

SJP.pl

Lewici – współczesna grupa żydowskich mężczyzn deklarujących pochodzenie w linii męskiej od starotestamentowego plemienia Lewiego.

Wikipedia

# lewicki

→ lewita, → lewici

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z lewitami lub ich działalnością

Wiktionary

Lewicki – polskie nazwisko.

Wikipedia

#### Patrz:

lewita, → lewici

#### Przykłady

(1.1) Gdyby więc doskonałość została osiągnięta przez kapłaństwo lewickie, lud bowiem otrzymał Prawo, oparte na nim, to po co było potrzeba ustanawiać jeszcze innego kapłana na wzór Melchizedeka, a nie na wzór Aarona?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lewi mos., lewita mos.

Wiktionary

# lewicówa

potocznie: z niechęcią o kobiecie wyznającej lewicowe poglądy

SJP.pl

# lewicować

ironicznie: skłaniać się ku lewicowym poglądom społecznym i politycznym

SJP.pl

# lewicowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|lewicować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. lewicować ndk.

rzecz. lewaczek mos., lewicowość ż., lewactwo n.

Wiktionary

# lewicowiec

potocznie o zwolenniku lewicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik lewicy

Wiktionary

Lewica – określenie pochodzące z okresu rewolucji francuskiej, używane w odniesieniu do ruchów żądających zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do równości społecznej, egalitaryzmu, często w opozycji do hierarchii społecznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwolennikami równouprawnienia poligamii są natomiast zarówno postępowi lewicowcy, którzy w jej zabranianiu widzą „rasistowskie prześladowanie mniejszości”, jak i prawicowi liberałowie, którzy podobny zakaz uważają za „niebezpieczną ingerencję państwa w życie prywatne jednostki”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewica ż., lewactwo n., lewicowość ż., lewak m., lewaczka ż.

czas. lewicować ndk.

przym. lewicowy, lewacki, lewy

Wiktionary

# lewicowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co lewicowe; cecha tych, którzy są lewicowi

Wiktionary

Lewica – określenie pochodzące z okresu rewolucji francuskiej, używane w odniesieniu do ruchów żądających zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do równości społecznej, egalitaryzmu, często w opozycji do hierarchii społecznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tak się złożyło, że w Polsce tzw. klasa robotnicza odrzuca lewicowość, popiera kapitalizm (niezły paradoks), a w stronę rządzących, kimkolwiek by byli, wykrzykuje: „Precz z komuną!”

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewus mrz., lewo n., lewaczek mos., lewica ż., lewicowiec m., lewackość ż., lewactwo n., lewak m., lewaczka ż., lewicowanie n.

czas. lewicować ndk.

przym. lewicowy, lewacki, lewy

przysł. lewicowo, lewacko, lewo

Wiktionary

# lewicowy

przymiotnik

(1.1) polit. związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Był okres, kiedy pewną rolę odgrywały partie lewicowe, jak socjalistyczna, komunistyczna i inne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛvʲiˈt͡sɔvɨ, AS: levʹicovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewica ż., lewicowiec m., lewactwo n., lewak mrz./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lewy; pogard. czerwony

Wiktionary

# lewicz

nazwisko

SJP.pl

# lewilny

środowiskowo: lewicowy i uznawany przez to za właściwy, odpowiedni

SJP.pl

# lewin

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

- Lewin – imię męskie

- Lebuin z Deventer, Lewin (zm. ok. 773) – mnich, misjonarz, męczennik, święty

Osoby noszące nazwisko Lewin

- Aaron Lewin (1879-1941) – polski rabin
- Abraham Lewin (1893-1943) − nauczyciel i pamiętnikarz
- Chana Lewin (?) – polska aktorka i wodewilistka
- Colin Lewin (ur. 1974) – fizjoterapeuta
- Daniel Lewin (1970-2001) – amerykański matematyk
- Izaak Meir Lewin (1893-1971) – polski i izraelski rabin i polityk
- Jecheskiel Lewin (1897-1941) – doktor filozofii, rabin synagogi postępowej Katowic i Lwowa
- Włodzimierz Lewin (ur. 1947) – polski judoka
- Kurt Lewin (1890-1947) – psycholog niemiecki

Wikipedia

# lewinianin

mieszkaniec Lewina Brzeskiego (miasta w Polsce)

SJP.pl

# lewinianka

mieszkanka Lewina Brzeskiego (miasta w Polsce)

SJP.pl

# lewinski

nazwisko

SJP.pl

# lewirat

obowiązek poślubienia wdowy przez brata zmarłego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) etn. rel. zwyczajowe prawo małżeńskie nakazujące poślubienie wdowy przez brata lub nawet przez spadkobiercę jej zmarłego męża (nawet jeśli jest żonaty), w celu zapewnienia ciągłości rodu, obowiązujące u ludów Azji (Arabów, Hindusów, Mongołów) oraz plemięemion afrykańskich;

Wiktionary

Lewirat (łac. levir „brat męża”) – poślubienie wdowy przez brata (albo niekiedy spadkobiercę) jej zmarłego męża, stanowiące u niektórych ludów (np. starożytni Izraelczycy, Hindusi, Arabowie) zwyczaj obowiązujący dla zapewnienia ciągłości rodu.

Zwyczaj ten jest rozpowszechnionym rodzajem asekuracji na życie, nigdzie jednak nie funkcjonuje na zasadzie formalnego prawa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Potomek męski mężczyzny, który poddał się prawu lewiratu, jest traktowany jako syn zmarłego brata.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛˈvʲirat, AS: levʹirat

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jibum

Wiktionary

# lewis

- Lewis – region geograficzny w Szkocji, część wyspy Lewis and Harris
- Lewis – brytyjski karabin maszynowy

Osoby o nazwisku Lewis:

- Gilbert Newton Lewis – amerykański fizykochemik, profesor
- Alan Lewis – irlandzki strzelec
- Arthur Lewis – brytyjski ekonomista, noblista
- Carl Lewis – amerykański lekkoatleta
- Charles Lewis (strona ujednoznaczniająca)
- C.S. Lewis – brytyjski filozof, pisarz (autor między innymi Opowieści z Narnii)
- Damian Lewis – brytyjski aktor
- Dan Lewis – kanadyjski sportowiec, siatkarz
- Edward B. Lewis – amerykański genetyk
- Harvey Spencer Lewis – amerykański neoróżokrzyżowiec
- Ida Lewis – amerykańska latarniczka
- Jackie Lewis – brytyjski kierowca wyścigowy
- Jerry Lee Lewis – amerykański muzyk
- Juliette Lewis – amerykańska aktorka, wokalistka rockowa
- Leona Lewis – piosenkarka
- Lennox Lewis – brytyjski bokser
- Matthew Lewis – brytyjski aktor
- Matthew Gregory Lewis – brytyjski pisarz
- Meriwether Lewis – amerykański podróżnik, odkrywca
- Oscar Lewis – amerykański antropolog
- Ray Lewis (strona ujednoznaczniająca)
- Sinclair Lewis – amerykański pisarz, noblista
- Tamsyn Lewis – australijska lekkoatletka

Wikipedia

# lewisy

potocznie o spodniach marki Levi's; levisy

SJP.pl

# lewita

przedstawiciel jednej z grup kapłańskich w starożytnym judaizmie, według Biblii wywodzącej się z pokolenia Lewiego, syna Jakuba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bibl. pomocnik kapłanów w świątyni jerozolimskiej;

(1.2) daw. środ. polit. członek lewicy, lewicowiec

Wiktionary

Lewici – potomkowie Lewiego (jednego z dwunastu synów Jakuba), a ściślej jego trzech synów: Gerszona, Kehata i Merariego. Od nich pochodzą trzy „rody" lewickie: Gerszonici, Kehatyci i Meraryci.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Teraz wiem, że mi Pan będzie błogosławił, gdyż mam lewitę za kapłana.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lewi m.

przym. lewicki

Wiktionary

# lewitacja

unoszenie się nad powierzchnią Ziemi z pominięciem prawa ciążenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) unoszenie się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;

(1.2) fiz. unoszenie się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji;

Wiktionary

- lewitacja (chrześcijaństwo)
- lewitacja (parapsychologia)
- lewitacja (technika)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po możliwościach, jakie przed chwilą zademonstrował ojciec Jerzy, niewiele mogło go już zaskoczyć. Może lewitacja, może przenikanie ścian?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewitowanie n.

czas. lewitować

Wiktionary

# lewitacyjny

→ lewitacja

SJP.pl

#### Patrz:

lewitacja

# lewitować

1. unosić się w powietrzu wbrew prawu ciążenia;
2. środowiskowo: mieć wizje po zażyciu narkotyków; być na haju

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) unosić się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;

(1.2) fiz. unosić się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Może rzeczywiście lewitował, a może tylko ulegliśmy zbiorowej psychozie, ostatecznie zdarza się to częściej niż fruwanie nad ziemią, nie uważasz?.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewitacja ż., lewitowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) unosić się (w powietrzu)

Wiktionary

# lewizja

rodzaj roślin doniczkowych pochodzących z Ameryki Północnej

SJP.pl

Wikipedia

# lewizna

potocznie: coś nielegalnego, niezgodnego z prawem

SJP.pl

# lewkonia

półkrzew, roczna lub dwuletnia roślina ozdobna z rodziny kapustowatych (krzyżowych), mająca kwiaty o różnorodnej barwie, silnie pachnących zebranych w grona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Matthiola|R. Br.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny kapustowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju lewkonia (1.1)

(1.3) kwiat lewkonii (1.2)

Wiktionary

Lewkonia (Matthiola R. Br.) – rodzaj należący do rodziny kapustowatych. Obejmuje 55 gatunków. Pochodzą one głównie z Europy, Afryki Północnej oraz środkowej i południowo-zachodniej Azji. Dwa gatunki uprawia się powszechnie jako rośliny ozdobne. Nazwa naukowa upamiętnia Pietro Andreę Matthioliego (1500–1577) – włoskiego artystę i botanika.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Zróżnicowanie odmianowe sprawia, że lewkonia może stać się atrakcją letniej rabaty, balkonu oraz tarasu.

(1.3) Myśleliście, że bukiet lewkonii załatwi sprawę?

Wiktionary

# lewkowicz

nazwisko

SJP.pl

Znane osoby noszące nazwisko „Lewkowicz”:

- Bronisław Franciszek Lewkowicz (1913–1944) – major obserwator Polskich Sił Powietrznych, cichociemny, kawaler Virtuti Militari
- Karol Henryk Lewkowicz (1953–2017) – polski działacz społeczności żydowskiej
- Ksawery Franciszek Lewkowicz (1869–1958) – lekarz, profesor katedry chorób dzieci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Oscar Lewis (Lefkowitz) (1914–1970) – amerykański antropolog
- Patryk Lewkowicz (ur. 1959) – polski malarz, rysownik, aktor teatralny, fotograf, happener, performer
- Władysław Lewkowicz (1879–1939) – aktor i reżyser teatralny

Wikipedia

# lewkowiec

Lewkowiec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski, przy północnej granicy Ostrowa.

Przed 1932 rokiem miejscowość położona była w powiecie odolanowskim, w latach 1975-1998 w województwie kaliskim, w latach 1932–1975 i od 1999 w powiecie ostrowskim.

Wikipedia

# lewo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) w wyrażeniach przyimkowych: lewa strona

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: lewa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na lewo patrz! (komenda w wojsku)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛvɔ, AS: levo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewus mrz., lewaczek mos., lewicowość ż., lewak m., lewaczka ż., lewactwo n., lewica

przym. lewy

Wiktionary

# lewo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z lewą stroną czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛvɔ, AS: levo

Wiktionary

# lewobrzeże

teren położony na lewym brzegu rzeki

SJP.pl

# lewobrzeżny

przymiotnik

(1.1) hydrol. znajdujący się po lewej stronie brzegu patrząc w kierunku ujścia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nysa Łużycka jest lewobrzeżnym dopływem Odry.

Wiktionary

# lewodopa

naturalny aminokwas, prekursor dopaminy

SJP.pl

Lewodopa (łac. levodopum), L-DOPA – organiczny związek chemiczny, naturalny aminokwas, enancjomer D-DOPA o konfiguracji L (co odpowiada konfiguracji S w konwencji CIP), amina katecholowa. Powstaje w organizmie w wyniku hydroksylacji L-tyrozyny, podczas reakcji katalizowanej przez hydroksylazę tyrozynową. Będąc prekursorem dopaminy, jest metabolitem pośrednim w szlaku syntezy adrenaliny:

Wikipedia

# lewokomorowy

odnoszący się do lewej komory serca

SJP.pl

# lewonożność

→ lewonożny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest lewonożne; cecha tych, którzy są lewonożni

Wiktionary

#### Patrz:

lewonożny

#### Powiązane:

przym. lewonożny

przysł. lewonożnie

Wiktionary

# lewonożny

taki, który posługuje się lewą nogą sprawniej niż prawą

SJP.pl

# lewooczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest lewooczne; cecha tych, którzy są lewooczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lewooczny

przysł. lewoocznie

Wiktionary

# lewopasmiarstwo

notoryczne jeżdżenie skrajnym lewym pasem jezdni bez uzasadnienia

SJP.pl

# lewopasmowiec

potocznie: kierowca, który uparcie jedzie lewym pasem na wielopasmowej jezdni

SJP.pl

# leworęczna

kobieta posługująca się przede wszystkim lewą ręką; leworęka

SJP.pl

# leworęcznie

przysłówek

(1.1) z wykorzystaniem lewej ręki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leworęczność ż., leworęczny m., leworęki m.

przym. leworęczny, leworęki

Wiktionary

# leworęczność

wyższa sprawność ręki lewej od prawej, wykonywanie większości czynności lewą ręką; mańkuctwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posługiwanie się głównie lewą ręką, jej większa sprawność;

Wiktionary

Leworęczność, dawniej mańkuctwo – preferencja wyboru lewej dłoni, wykazującej wyższą funkcjonalność i sprawność niż prawa. Około 8–15% ludności jest leworęczna. W odróżnieniu od praworęcznych używają lewej dłoni do pisania, rysowania, jedzenia i czynności wymagających precyzji. Prawa ręka służy im jako „uchwyt”, pełniący funkcję pomocniczą np. podczas dźwigania ciężkich przedmiotów lub podawania ich do sprawniejszej dłoni. Tendencja do leworęczności pojawia się w niemowlęctwie i utrwala do około 2. roku życia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Leworęczność wykazują te osoby, u których dominuje prawa półkula mózgu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: levorẽṇčność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. leworęczny

rzecz. leworęczny mos.

przysł. leworęcznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mańkuctwo

Wiktionary

# leworęczny

mężczyzna posługujący się przede wszystkim lewą ręką; leworęki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się głównie lewą ręką

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba leworęczna (1.1)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: levorẽṇčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leworęczność ż.

przysł. leworęcznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) leworęki

(2.1) mańkut, leworęki, reg. pozn. szmaja, szmania., białystok|lewszun.

Wiktionary

# leworek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Hemibelideus|Collett|ref=tak., torbacz z podrodziny leworków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nadrzewne leworki występują we wschodniej Australii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leworki nmos.

Wiktionary

# leworęka

posługujący się przede wszystkim lewą ręką; leworęczny

SJP.pl

# leworęki

posługujący się przede wszystkim lewą ręką; leworęczny

SJP.pl

# leworki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Hemibelideinae||ref=tak., podrodzina ssaków z rodziny pseudopałankowatych;

Wiktionary

Leworki (Hemibelideinae) – podrodzina ssaków z rodziny pseudopałankowatych (Pseudocheiridae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przedstawicielami leworków są leworek i wolatucha.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leworek mzw.

Wiktionary

# lewoskręt

skręt w lewo

SJP.pl

# lewoskrętność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co lewoskrętne

Wiktionary

Lewoskrętność – kierunek obrotu przeciwny do prawoskrętności.

Wskutek efektu Coriolisa wiatry cyklonalne (to znaczy wiejące dokoła niżów barycznych) nad półkulą północną cechują się lewoskrętnością. Wskutek tego samego efektu nad półkulą południową lewoskrętne są antycyklony (wokół wyżów barycznych).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lewoskręt m.

przym. lewoskrętny

przysł. lewoskrętnie

Wiktionary

# lewoskrętny

przymiotnik

(1.1) taki, który skręca się odwrotnie do ruchu wskazówek zegara

(1.2) taki, który posiada gwint lewoskrętny (1.1)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛvɔˈskrɛ̃ntnɨ, AS: levoskrẽntny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewoskrętność ż.

przysł. lewoskrętnie

Wiktionary

# lewoskrzydłowa

zawodniczka grająca na lewym skrzydle w grach zespołowych

SJP.pl

# lewoskrzydłowy

taki, który gra na lewym skrzydle w grach drużynowych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z lewym skrzydłem, dotyczący lewego skrzydła

(1.2) sport. związany z lewym skrzydłem drużyny w grze zespołowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) sport. zawodnik i pozycja gry na lewym skrzydle swojej drużyny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W kilka godzin później przeszły do natarcia ugrupowania lewoskrzydłowe i środkowe.

(1.2) Jesteśmy bardzo szczęśliwi z pozyskania doświadczonego lewoskrzydłowego zawodnika, który zna ligę niemiecką bardzo dobrze jeszcze z czasów gry w Bayerze Leverkusen.

(2.1) W reprezentacji Polski występował najczęściej na pozycji lewoskrzydłowego, ale w klubie był szczypiornistą niemalże uniwersalnym (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewoskrzydłowość ż.

:: fż. lewoskrzydłowa ż.

przym. lewoskrzydły

przysł. lewoskrzydłowo

Wiktionary

# lewostronność

→ lewostronny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co lewostronne

Wiktionary

#### Patrz:

lewostronny

#### Powiązane:

przym. lewostronny

przysł. lewostronnie

Wiktionary

# lewostronny

1. znajdujący się po lewej stronie, odnoszący się do lewej strony;
2. przeciwny do kierunku ruchu wskazówek zegara

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) znajdujący się lub odbywający się po lewej stronie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pilica jest lewostronnym dopływem Wisły.

(1.1) W Japonii obowiązuje ruch lewostronny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛvɔˈstrɔ̃nːɨ, AS: levostrõ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewostronność ż.

przysł. lewostronnie

Wiktionary

# lewowicki

nazwisko

SJP.pl

# lewozaworowy

o silniku: mający zawór umieszczony po lewej stronie

SJP.pl

# lewski

nazwisko

SJP.pl

- Lewski – miasto w Bułgarii
- Lewski – gmina w Bułgarii z siedzibą w ww. mieście
- Lewski – wieś w Bułgarii, znajdująca się w obwodzie Pazardżik, w gminie Panagjuriszte
- Lewski – szczyt w centralnej Starej Płaninie, w jej trojańskiej części

Wikipedia

# lewszun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) białystok. mańkut

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) leworęczny, leworęki, mańkut, reg. pozn. szmania, szmaja.

Wiktionary

# lewtak

nazwisko

SJP.pl

# lewulinowy

kwas lewulinowy - organiczny związek chemiczny, rodzaj ketokwasu, wykorzystywany w farmacji i przemyśle tworzyw sztucznych

SJP.pl

# lewuloza

związek organiczny, monosacharyd, występujący w owocach i miodzie; cukier owocowy, fruktoza

SJP.pl

# lewus

1. potocznie:
a) człowiek o podejrzanym wyglądzie, budzący niechęć;
b) osoba niezaradna, mająca ze wszystkim problemy; gamoń, nieudacznik, fajtłapa;
2. osoba leworęczna; lewak, mańkut;
3. pogardliwie lub potocznie:
a) osoba o poglądach innych niż prawicowe; lewak;
b) osoba o poglądach skrajnie lewicowych; lewak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. pejor. ktoś podejrzanie wyglądający

(1.2) pot. pogard. ktoś niezdarny

(1.3) pot. pogard. mężczyzna źle wykonujący powierzone mu zadanie

(1.4) pot. leworęczny

(1.5) pot. polit. pogard. osoba o lewicowych poglądach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) […] ja jakoś sobie nie mogę wyobrazić doświadczonego żołnierza, który świadomie robi taką głupotę i poważnie ryzykuje uczynienie siebie ślepcem i lewusem za jednym zamachem.

(1.5) Pan, przepraszam - lewus czy prawus? Tak pytam. Trudno ustalić, kto jest kim. Jeszcze trudniej - kto był kim… Nomenklatury się przemieszały.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lewackość ż., lewactwo n., lewica ż., lewicowość ż., lewicowiec m., lewo n., lewaczka ż., lewaczek m.

:: zdrobn. lewusek mos.

:: fż. lewuska ż.

czas. lewicować ndk.

przym. lewacki, lewy, lewicowy

przysł. lewacko, lewo, lewicowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. typ

(1.2) pot. oferma, fajtłapa, niezdara

(1.3) nieudacznik

(1.4) pot. mańkut

(1.5) pogard. lewak

Wiktionary

# lewuska

pejoratywnie:
1. kobieta niezaradna, mająca ze wszystkim problemy; nieudacznica;
2. kobieta o poglądach skrajnie lewicowych; lewaczka

SJP.pl

# lewy

1. znajdujący się po stronie serca bądź ręki będącej bliżej serca;
2. niezgodny z prawem, nielegalny, fałszywy;
3. o wewnętrznej stronie tkaniny, ubioru;
4. mający radykalne poglądy; lewicowy;
5. wyglądający podejrzanie;
6. nienadający się do czegoś z powodu braku jakichś umiejętności

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka

(1.2) pot. o dokumentach, interesach: nielegalny

(1.3) pot. o człowieku, interesach: podejrzany

(1.4) pot. o stronie tkaniny: wewnętrzny

(1.5) środ. LGBT: homoseksualny

(1.6) pot. o człowieku: nie potrafiący niczego dobrze zrobić

(1.7) polit. lewicowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Polsce fotel kierowcy znajduje się zwykle po lewej stronie samochodu.

(1.2) Mam nadzieję, że policja nie zauważy, że mam lewe prawo jazdy.

(1.3) On jest jakiś lewy, nie ufam mu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛvɨ, AS: levy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. lewo

rzecz. lewak mrz./mos., lewactwo n., lewo n., lewica, lewizna

Wiktionary

# lex

1. uchwała w starożytnym Rzymie, zwłaszcza w okresie republikańskim, ustanowiona przez kompetentny organ prawodawczy
2. konstytucja cesarska od czasów końca pryncypatu

SJP.pl

- „lex” (łac.): prawo, ustawa
- lex (starożytny Rzym)
- System Informacji Prawnej Lex (program komputerowy, baza danych online)
- EUR-Lex
- Lex (informatyka)
- Lex (imię) np. Lex Banning

Wikipedia

# lexmark

Lexmark (Lexmark International Inc.) – dostawca szerokiej gamy produktów do druku i skanowania obrazu, programów, rozwiązań i usług. Częścią Lexmarka jest Perceptive Software, dostawca oprogramowania do inteligentnego wczytywania dokumentów i do zarządzania treścią. W 2012 r. Lexmark sprzedał produkty w ponad 170 krajach i odnotował przychody w wysokości około 3,8 mld USD.

Wikipedia

# lexus

samochód marki Lexus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mot. samochód marki Lexus

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pół godziny później obejmują nas miękkie, pokryte jasnobeżową, perforowaną skórą fotele lexusa.

Wiktionary

# leyte

Leyte – filipińska wyspa w środkowej części kraju. Położona między wyspami: Bohol i Cebu (na zachodzie), Samar (północny wschód) i Mindanao (na południu). Górzysta, liczne wygasłe wulkany. Najwyższy szczyt 1350 m n.p.m.

Panuje tu klimat równikowy, wilgotny. Zachowało się niewiele naturalnych obszarów leśnych. Podstawą gospodarki jest rolnictwo. Uprawia się trzcinę cukrową, banany, tytoń szlachetny, ryż i kukurydzę. Ludność zajmuje się rybołówstwem. Występują złoża manganu. Głównymi miastami są: Tacloban i Ormoc. Leyte jest połączona mostem San Juanico biegnącym nad cieśniną San Juanico z wyspą Samar.

Wikipedia

# leza

w rumlu: więcej niż połowa lew

SJP.pl

Leza – gmina w Hiszpanii, w prowincji Araba, w Kraju Basków, o powierzchni 9,92 km². W 2011 roku gmina liczyła 218 mieszkańców.

Wikipedia

# leżąca

1. kobieta, która leży, zwykle zabita;
2. kobieta chora, który leży

SJP.pl

# leżąco

przestarzałe: w pozycji leżącej; dziś tylko w wyrażeniu "na leżąco"

SJP.pl

# leżący

1. człowiek, który leży, zwykle zabity;
2. człowiek chory, który leży

SJP.pl

# leżaczek

zdrobnienie od: leżak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od leżak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leżak m.

Wiktionary

# leżajka

kareta podróżna, której przednia skrzynia umożliwiała kilku pasażerom spanie w czasie jazdy

SJP.pl

Dormeza, leżajka (fr. dormeuse – kanapka, leżanka) – kryty powóz, rodzaj karety, służący do odbywania dalszych podróży i przystosowany do spania w czasie jazdy. Używany w XIX-wiecznej Francji.

Wikipedia

# leżajsk

1. miasto w Polsce;
2. marka piwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Leżajsk – miasto w Polsce, w północnej części województwa podkarpackiego, siedziba powiatu leżajskiego. Leży w dolinie Sanu, na skraju dawnej Puszczy Sandomierskiej, w dawnej ziemi przemyskiej. W czasach I Rzeczypospolitej Leżajsk był częścią powiatu przeworskiego z centrum w Przeworsku.

Według danych GUS z 31 grudnia 2024 r. Leżajsk liczył 12 564 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛʒajsk, AS: ležai ̯sk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leżajszczanin m., leżajszczanka ż.

przym. leżajski

Wiktionary

# leżajski

przymiotnik od: Leżajsk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Leżajsk

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛˈʒajsʲci, AS: ležai ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Leżajsk, leżajszczanin, leżajszczanka

Wiktionary

# leżajszczanin

mieszkaniec Leżajska

SJP.pl

# leżajszczanka

mieszkanka Leżajska

SJP.pl

# leżak

1. składany fotel lub łóżko;
2. w piwowarstwie: piwo sklarowane przez odstanie;
3. potocznie: produkt zalegający na półce magazynowej, sklepowej itp.;
4. dawniej: drewno lub drzewo leżące w lesie; leża, leżałka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport

(1.2) spoż. jasne piwo dolnej fermentacji (rodzaj piwa)

(1.3) środ. sport. strzelectwo strzelanie na leżąco

Wiktionary

Leżak – składane krzesło do leżenia.

Leżaki mogą być wykonane z wielu różnych materiałów. Dzięki możliwości złożenia są łatwe w transporcie, można również układać je jeden na drugim, co ułatwia magazynowanie.

Leżaki, z racji ciągłego narażenia na trudne warunki pogodowe, muszą być odporne na wilgoć i zmienne temperatury. W przypadku leżaków drewnianych, za najbardziej trwały meteriał uznaje się głównie drewno pochodzące z drzew gatunków egzotycznych: eukaliptus, bangkirai czy drewno tekowe. Do produkcji leżaka można jednak użyć również rodzimych gatunków: sosny, świerku, dębu, buku, brzozy, olchy czy akacji. Należy je wcześniej dobrze zabezpieczyć i regularnie konserwować.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czasami leżak na balkonie musi zastąpić leżak na plażaaży.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛʒak, AS: ležak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leżenie n., leżakowanie n., leżanka ż., leże n., łoże n.

:: zdrobn. leżaczek m.

przym. leżakowy, leżakowany

czas. leżakować ndk., leżeć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) lager

Wiktionary

# leżakować

1. odpoczywać lub opalać się na leżaku;
2. o winach: dojrzewać w piwnicach

SJP.pl

czasownik

(1.1) odpoczywać, leżąc na leżaku

(1.2) enol. dojrzewać będąc długo przechowywanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Mocz, który w wielkich kadziach leżakował około dwóch tygodni, był potem obficie używany w foluszu, przy spilśnianiu sukna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlɛʒaˈkɔvat͡ɕ, AS: ležakovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leżak m., leżakowanie n.

przym. leżakowy, leżakowany

czas. leżeć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) sezonować

Wiktionary

# leżakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|leżakować.

Wiktionary

- leżakowanie jako ostatni etap w produkcji produktów spożywczych → zob. maturacja
  - leżakowanie w produkcji napojów alkoholowych
- leżakowanie surowego ciasta – np. długie wyrastanie w niskiej temperaturze ciasta na pizzę lub dojrzewanie w niskiej temperaturze ciasta na pierniki
- zwyczajowa nazwa poobiedniego odpoczynku dzieci w przedszkolu, które spędzają czas ok. 1-2 godzin na leżankach.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. leżakować ndk.

rzecz. leżak mrz.

Wiktionary

# leżakownia

pomieszczenie, w którym leżakuje w beczkach wino, piwo itp.

SJP.pl

# leżalnia

dawniej: miejsce (zwykle taras) do leżakowania, przeznaczone dla chorych

SJP.pl

# leżanina

w leśnictwie: drewno nadpsute wskutek długiego leżenia w lesie

SJP.pl

# leżanka

wąski, nieduży tapczan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mebel przypominający fotel, służący do leżenia

Wiktionary

Leżanki – meble przeznaczone do odpoczynku w ciągu dnia w pozycji półleżącej, wzorowane na meblach starożytnych (greckich kline). W Europie ponownie rozpowszechnione od XVII wieku. Początkowo leżanki to twarde, wyplatane łoża, które stały się wygodnymi tapicerowanymi meblami, bogato dekorowanymi, ustawianymi w salonach. W XX wieku pojawiły się leżanki o prostej budowie skrzyniowej lub szkieletowej bez oparć z dającym się układać pod różnym kątem wezgłowiem.

Wikipedia

# leżałka

dawniej: drewno lub drzewo leżące w lesie; leża, leżak

SJP.pl

# leźć

potocznie: iść, wchodzić na górę, wspinać się, wdrapywać się

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. iść bardzo powoli

(1.2) pot. iść

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pająk lezie po stole.

(1.2) Grzesiek tu lezie niestety.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. doleźć, przeleźć, przyleźć, wleźć, wyleźć, zleźć, przyłazić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) iść

Wiktionary

# leże

1. przestarzałe: miejsce do leżenia, spania; legowisko, posłanie;
2. miejsce snu, schronienie zwierząt; legowisko, nora;
3. kwatera, stanowisko wojska

SJP.pl

# leżeć

1. spoczywać (leżąc)
2. zajmować miejsce, znajdować się gdzieś, być położonym, usytuowanym
3. być odłożonym, niewykonywanym
4. pot. znajdować się w sytuacji bez wyjścia

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) zachowywać pozycję poziomą

(1.2) znajdować się

(1.3) o ubraniu dobrze się układać na kimś

(1.4) pot. być w beznadziejnej sytuacji

(1.5) być pochowanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kot leży na parapecie.

(1.2) Polska leży w Europie.

(1.3) Ten garnitur bardzo dobrze na panu leży.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlɛʒɛt͡ɕ, AS: ležeć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. leżenie n., leżak mrz.

czas. półleżeć, wyleżeć dk., poleżeć dk., leżakować ndk., zlec dk., zlegnąć dk.

przym. rozległy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|lygać.

(1.2) znajdować się

(1.3) pasować

Wiktionary

# leżenica

Leżenica – wieś krajeńska w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo.

Wieś królewska starostwa wałeckiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie wałeckim województwa poznańskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Zobacz też: Leżenica-Kolonia

Wikipedia

# leżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zachowywanie pozycji poziomej

(1.2) znajdowanie się

(1.3) o ubraniu dobre układanie się na kimś

(1.4) pot. bycie w beznadziejnej sytuacji

(1.5) bycie pochowanym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ležẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zlec, leżeć ndk., poleżeć dk., wyleżeć dk.

rzecz. leże, leżak, leżanka

Wiktionary

# leżeński

nazwisko

SJP.pl

# lezgin

członek ludu zamieszkującego tereny Azerbejdżanu i Dagestanu

SJP.pl

# lezgini

lud zamieszkujący tereny Azerbejdżanu i Dagestanu

SJP.pl

Lezgini (lezgiński: Лезгияр, IPA: lezgijar) – kaukaska grupa etniczna, żyjąca głównie w południowo-wschodnim Dagestanie (gdzie stanowi ok. 10–11% ludności) i północnym Azerbejdżanie, używająca języka lezgińskiego. Liczba Lezginów jest szacowana na około 800–900 tys. osób.

Wikipedia

# lezginka

narodowy taniec kaukaskiego ludu Lezginów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini ludu Lezginów

Wiktionary

Lezginka (zwana też islamey lub czeczenką, lezgiński. Лезги кьуьл, ros. лезгинка) – tradycyjny, ludowy taniec kaukaski, o tempie żywym, w metrum 6/8. Wywodzi się od ludu Lezginów, zamieszkujących południowo-wschodni Dagestan na północnym Kaukazie i północny Azerbejdżan, a obecnie znany jest w wielu rozmaitych wersjach, często charakterystycznych dla poszczególnych regionów Kaukazu.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lezgiński mrz.

:: fm. Lezgin mos.

przym. lezgiński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Lezgin.

* rosyjski: (1.1) лезгинка ż.

* słowacki: (1.1) Lezginka ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lezgiński mrz.

:: fm. Lezgin mos.

przym. lezgiński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lezgiński mrz.

:: fm. Lezgin mos.

przym. lezgiński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Lezgin.

* rosyjski: (1.1) лезгинка ż.

* słowacki: (1.1) Lezginka ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lezgiński

przymiotnik od: Lezgin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Lezginami, dotyczący Lezginów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język lezgiński;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lezgin mos., Lezginka ż., lezginka ż.

Wiktionary

# lezgińskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem lezgińskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem lezgińskim

(1.3) spisany, stworzony w języku lezgińskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lɛzʲˈɟĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: lezʹǵĩĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# leżing

żartobliwie:
1. odpoczynek w pozycji leżącej;
2. leżenie na plaży; plażing

SJP.pl

# leziwo

przyrząd bartniczy wspomagający wspinanie się do wyżej położonych barci; łaziwo

SJP.pl

Leziwo – w bartnictwie urządzenie służące do wspinania się na drzewa bartne i siedzenia lub stania podczas prac przy barci.

Urządzenie składało się z następujących elementów: leziwo właściwe (z czego sznur podwójny to 16,5 metra, a sznur pojedynczy – 14 metrów), leżja (sznur – 15 metrów) i ławeczka do siedzenia. Sznury specjalne, wykonywane z konopi i łyka lipowego, służyły do wspinaczki na drzewo, zaś ławeczka pozwalała siedzieć podczas pracy przy barci. Ławeczkę o lekko wklęsłym kształcie i długości około 50 cm wykonywano np. z drewna lipowego. Powrozy przytwierdzone były do ławeczki i zarzucane na drzewo w pętlę. Po dodaniu dodatkowych drążków o długości 3–3,5 m bartnik mógł na leziwie stać zamiast siedzieć, co było przydatne w trakcie drążenia barci w pniu.

Wikipedia

# lezja

uszkodzenie narządu bądź tkanki, patologiczne lub dokonane sztucznie, w celach doświadczalnych

SJP.pl

Lezja (łac. laesio – uszkodzenie) – patologiczne lub sztuczne (w celu doświadczalnym) uszkodzenie narządu lub tkanki.

Lezją może być nazwana zmiana nadżerkowa, owrzodzenie, zanikowe zmiany zapalne.

W terminologii psychologicznej oznacza usunięcie określonego obszaru mózgu, przecięcie połączeń bądź zniszczenie tkanki mózgowej w celach badawczych.

Wikipedia

# leżnia

drewniana belka, na której się opiera więźba dachowa; murłata; namurnica; namur

SJP.pl

Leżnia (hypothalus) – u śluzowców (Myxomycota) jest to cienka warstwa resztek plazmodium (śluźni) i odrzuconych przez nie substancji, powstająca w momencie, gdy śluzowiec przystępuje do wytwarzania zarodni. Stanowi dolną część zarodni, pozostającą na podłożu po otwarciu się zarodni i uwolnieniu zarodników. W dosłownym tłumaczeniu z języka łacińskiego słowo hypothallus oznacza podplesze.

Wikipedia

# leżnik

element rusztowania roboczego, wykonany zwykle z desek, łączący ukośne sąsiednie stojaki lub drabiny i usztywniający rusztowanie

SJP.pl

# leźno

Leźno (kaszub. Lezno) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo. Wieś jest siedzibą sołectwa Leźno w którego skład wchodzą również miejscowość Lniska, oraz przysiółki Wydmuchów i Jagodowe Wzgórze. Do 15 grudnia 2017 w skład sołectwa wchodziła też wieś Czaple.

Wikipedia

# leżuch

dawniej: leniuch, leń

SJP.pl

# lg

[czytaj: el-DŻI] koreański koncern i marka produktów (m.in. elektronicznych)

SJP.pl

Logarytm (łac. [now.] logarithmus – stosunek, z gr. λόγ- log-, od λόγος logos – zasada, rozum, słowo, i ἀριθμός árithmós – liczba) – dla danych liczb a,b>0,\;a\neq 1 liczba oznaczana \log _{a}b będąca rozwiązaniem równania a^{x}=b. Taka definicja logarytmu została zdefiniowana przez Eulera. Liczba a nazywana jest podstawą (zasadą) logarytmu, liczba b liczbą logarytmowaną (niekiedy antylogarytmem swojego logarytmu, patrz: antylogarytm). Jest to więc wykładnik potęgi, do jakiej należy podnieść podstawę a, aby otrzymać liczbę logarytmowaną b.

Wikipedia

# lgbt

skrót od: Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender - lesbijki, geje, osoby biseksualne, osoby transpłciowe; osoby o orientacji seksualnej innej niż heteroseksualna lub tożsamości płciowej innej niż płeć biologiczna

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = społ. lesbijki, geje, osoby biseksualne i transpłciowe – jako zbiorowość;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ruch emancypacyjny LGBT rozpoczął się pod koniec lat 60. w USA.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) queer, LGBTQ, GLBT, LGBT+, LGBTQ+

Wiktionary

# lgbt+

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) społ. inkluzywna wersja akronimu LGBT, obejmująca całe spektrum osób nieheteronormatywnych: queer (gender fluid), niebinarne, interseksualne, aseksualne, panseksualne i in., a także osoby sojusznicze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Każda osoba LGBT+, która nie ma gdzie mieszkać, bo jest odrzucana przez rodzinę i bliskich może się tam zgłosić i uzyskać tymczasowy dom na 3 miesiące.

Wiktionary

# lgnąć

przytulać się do drugiej osoby

SJP.pl

# lgocki

przymiotnik od: Lgota Wielka

SJP.pl

# lgoczanka

wieś w Polsce

SJP.pl

Lgoczanka – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Janów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Z Lgoczanki pochodził o. Edmund Morawiec (1930-2019), redemptorysta, filozof, profesor zwyczajny, wieloletni wykładowca Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie i Wyższego Seminarium Duchownym Redemptorystów w Tuchowie i Krakowie.

Wikipedia

# lgota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. ulga

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Według TERYT jest ich 4, w tym 3 podstawowe

- Lgota – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia
- Lgota – część wsi Falniów w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
- Lgota – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Tomice
- Lgota – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Kłobuck

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlɡɔta, AS: lgota

Wiktionary

# lh

1. lutropina, hormon luteinizujący;
2. skrót od: liceum handlowe

SJP.pl

Lh – dwuznak występujący w języku portugalskim. Oznacza dźwięk odpowiadający hiszpańskiemu ll i włoskiemu gl.

Wikipedia

# lhasa

[czytaj: lasa] stolica Tybetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Chinach, stolica Tybetańskiego Regionu Autonomicznego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlasa, AS: lasa

Wiktionary

# lhaski

→ Lhasa [czytaj: laski]; lhasyjski

SJP.pl

# lhasyjczyk

[czytaj: lasyjczyk] mieszkaniec Lhasy (stolicy Tybetu)

SJP.pl

# lhasyjka

[czytaj: lasyjka] mieszkanka Lhasy (stolicy Tybetu)

SJP.pl

# lhasyjski

→ Lhasa [czytaj: lasyjski]; lhaski

SJP.pl

# lhoce

szczyt w Himalajach; Lhotse

SJP.pl

# lhotse

szczyt w Himalajach; Lhoce

SJP.pl

Wikipedia

# lhs

skrótowiec

(1.1) = Linia Hutniczo-Siarkowa

(1.2) = Linia Hutnicza Szerokotorowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) LHS została zbudowana w latach siedemdziesiątych XX wieku.

(1.2) LHS jest najdalej na zachód wysuniętą linią szerokotorową w Europie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛl‿xa‿ˈɛs, AS: el‿χa‿es

Wiktionary

# li

1. przestarzale: wyłącznie, jedynie;
2. chińska jednostka długości;
3. chińska jednostka masy;
4. pojęcie w filozofii chińskiej

SJP.pl

partykuła pytająca

(1.1) daw. czy

partykuła

(2.1) daw. też, również

(2.2) daw. -kolwiek, bądź

partykuła wzmacniająca

(3.1) daw. -że, -no, -ci, -to

spójnik

(4.1) daw. jeżeli

przysłówek sposobu

(5.1) daw. tylko, wyłącznie, jedynie, jeno

rzeczownik

(6.1) miar. chińska jednostka długości licząca 500 m.;

Wiktionary

Belgia:

- Li Broûli – walońska nazwa miejscowości Le Brûly
- Li Broûli d' Peche – walońska nazwa miejscowości Brûly-de-Pesche
- Li Bwès-d'-Viyé – walońska nazwa miejscowości Bois-de-Villers
- Li Fråmont – walońska nazwa miejscowości Framont
- Li Grande Boursegne – walońska nazwa miejscowości Bourseigne-Neuve
- Li Grande Louwate – walońska nazwa miejscowości Louette-Saint-Denis
- Li Mont – walońska nazwa miejscowości Mont-Sainte-Aldegonde
- Li Mwinni-Sint-Blåjhe – walońska nazwa miejscowości Mesnil-Saint-Blaise
- Li Nåye – walońska nazwa miejscowości Lanaye
- Li Nefe – walońska nazwa miejscowości Laneffe
- Li Noûpré – walońska nazwa gminy Neupré
- Li Ptite Boursegne – walońska nazwa miejscowości Bourseigne-Vieille
- Li Ptite Louwate – walońska nazwa miejscowości Louette-Saint-Pierre
- Li Rothe – walońska nazwa miasta La Roche-en-Ardenne
- Li Rou-dlé-Muroe – walońska nazwa miejscowości Roux-Miroir
- Li Sårt-Custene – walońska nazwa miejscowości Sart-Custinne
- Li Sårt-è-Fagne – walońska nazwa miejscowości Sart-en-Fagne
- Li Sårt-Sint-Bernåd – walońska nazwa miejscowości Sart-Bernard
- Li Tchestea – walońska nazwa miasta Neufchâteau
- Li Trô – walońska nazwa gminy Trooz
- Li Vå-addé-Rozire – walońska nazwa miejscowości Vaux-lez-Rosières
- Li Vå-d'-Xhavane – walońska nazwa miejscowości Vaux-Chavanne
- Li Vå-dlé-Astire – walońska nazwa miejscowości Hastière-Lavaux
- Li Vå-Sinte-Ane – walońska nazwa miejscowości Lavaux-Sainte-Anne
- Li Vå-so-Seure – walońska nazwa gminy Vaux-sur-Sûre
- Li Vatchreye – walońska nazwa miejscowości Lavacherie
- Li viye Habâ – walońska nazwa miejscowości Habay-la-Vieille
- Li Viye Såm – walońska nazwa gminy Vielsalm

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Możeszli mi pomóc?

(1.1) Znaszli ten kraj?

(3.1) Zostań więc w spokoju i pomyśl, czyli godziłoby ci się prześladować dłużej Ligię, którą pozbawiłeś opiekunów, dachu - i nas, którzyśmy ci dobrym za złe wypłacili?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲi, AS: lʹi

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) stpol. le

(5.1) stpol. le

(6.1) mila chińska

Wiktionary

# li-fi

[czytaj: lajFAJ lub liFI] bezprzewodowa technologia transmisji danych przy pomocy światła widzialnego

SJP.pl

Li-Fi (Light Fidelity) – w pełni bezprzewodowa technologia przesyłu danych wynaleziona przez profesora Haralda Haasa. Li-Fi jest podzbiorem optycznej komunikacji bezprzewodowej OWC i może być uzupełnieniem komunikacji radiowej (Wi-Fi, sieci komórkowej) lub wymiany w kontekstach transmisji danych. Li-Fi osiąga prędkość do 224 gigabitów na sekundę.

Wikipedia

# li-ion

skrót od: litowo-jonowy

SJP.pl

Wikipedia

# li-li

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca nucenie kołysanki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lu-lu

Wiktionary

# liaison

[czytaj: ljezą] w języku francuskim: wymawianie spółgłoski wygłosowej, zwykle niemej, w pozycji przed samogłoską nagłosową

SJP.pl

# lian

chińska jednostka masy równa 37,3 g; liang

SJP.pl

Liang (chiń. upr. 两; chiń. trad. 兩; pinyin liǎng) – dawna (używana również współcześnie) chińska jednostka masy, odpowiadająca około 37,3 gramom, na Tajwanie 37,5 grama.

Wikipedia

# liana

1. roślina o łodygach w formie długich, giętkich pnączy, rosnąca w lasach tropikalnych;
2. samochód typu Suzuki Liana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina o długim pędzie czepnym, rosnąca głównie w lasach tropikalnych;

Wiktionary

- Suzuki Liana – model samochodu
- liany – rośliny pnące o drewniejących łodygach

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Liany wykorzystują inne rośliny lub przedmioty martwe jako podpory.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲjãna, AS: lʹi ̯ãna

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pnącze

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) liana

* baskijski: (1.1) liana

* białoruski: (1.1) ліяна ż.

* bułgarski: (1.1) лиана ż.

* francuski: (1.1) liane

* rosyjski: (1.1) лиана ż.

* słowacki: (1.1) liana ż.

* ukraiński: (1.1) ліана ż.

* węgierski: (1.1) lián

* włoski: (1.1) liana

źródła.

== liana (język angielski.) ==

wymowa.

IPA3|lɪˈɑːnə.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-liana.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. liana

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) liane

Wiktionary

# liang

chińska jednostka masy równa 37,3 g; lian

SJP.pl

- Liang – jednostka masy, dawniej używana w Chinach
- Liang – chiński ród magnacki
- Dynastia Liang – dynastia panująca w południowych Chinach w latach 502-556
  - Późniejsza dynastia Liang – dynastia panująca w północnych Chinach w latach 907-923.
- Północne Liang – chińskie państwo istniejące w okresie Szesnastu Królestw
- Zachodnie Liang – chińskie państwo istniejące w okresie Szesnastu Królestw

Wikipedia

# lianosy

typ sawanny zalewowej, formacja roślinna o charakterze szuwarowym z pojedynczymi drzewami, występująca w dolinach rzecznych Ameryki Południowej; llano, llanos, llanosy

SJP.pl

# liaoning

prowincja w Chinach

SJP.pl

Wikipedia

# lias

najstarsza epoka jury

SJP.pl

Lias – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Gers.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 204 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 19 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Lias plasuje się na 859. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1032.).

Wikipedia

# liasowy

→ lias

SJP.pl

#### Patrz:

lias

# liatra

amerykańska roślina z rodziny astrowatych

SJP.pl

Liatra, bezmian (Liatris Gaertn. ex Schreb.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 42 gatunki. Występują one w środkowej i wschodniej części Ameryki Północnej (w północno-wschodnim Meksyku, w Stanach Zjednoczonych na wschód od Kordylierów i w południowej Kanadzie od Alberty po Quebec oraz na Bahamach). Większość gatunków rośnie w miejscach suchych, w formacjach bezdrzewnych, niektóre związane są z brzegami cieków.

Wikipedia

# liaz

rodzaj katalizatora reakcji chemicznych

SJP.pl

# liaza

rodzaj katalizatora reakcji chemicznych

SJP.pl

Liazy (EC 4) – klasa enzymów katalizujących rozrywanie wiązań C−C, C−O, C−N, C−S, C−X (X = halogen), P−O i innych w sposób inny niż hydroliza lub utlenianie. Pękaniu wiązania towarzyszy powstanie nowego wiązania podwójnego lub pierścienia w rozszczepianej cząsteczce, np.:

Wikipedia

# liazy

w chemii: klasa enzymów katalizujących reakcje powstawania lub rozpadu wiązań podwójnych pomiędzy atomami odpowiednich pierwiastków (np. węgla i azotu)

SJP.pl

Liazy (EC 4) – klasa enzymów katalizujących rozrywanie wiązań C−C, C−O, C−N, C−S, C−X (X = halogen), P−O i innych w sposób inny niż hydroliza lub utlenianie. Pękaniu wiązania towarzyszy powstanie nowego wiązania podwójnego lub pierścienia w rozszczepianej cząsteczce, np.:

Wikipedia

# libacja

1. uczta pijacka; biba, pijatyka
2. ofiara składana bogom w starożytności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. rel. zwyczaj wylewania alkoholu, oliwy lub innych cennych płynów na ofiarę bogu;

(1.2) uczta skoncentrowana wokół picia alkoholu w dużych ilościach;

Wiktionary

- libacja alkoholowa
- libacja (rytuał)
- Wrocław: Libacja na skwerku

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbat͡sʲja, AS: lʹibacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. libacyjka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pijatyka; pot. balanga, biba, bibka, melanż, ochlaj, ochlejstwo, popijawa

Wiktionary

# libacyjka

zdrobnienie od: libacja

SJP.pl

# libacyjny

→ libacja

SJP.pl

#### Patrz:

libacja

# liban

1. państwo w Azji; Republika Libańska;
2. pasmo górskie w Libanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;

(1.2) geogr. pasmo górskie rozciągające się wzdłuż zachodniego wybrzeża Morza Śródziemnego;

(1.3) geogr. kamieniołom wapienia w Krakowie na zrębie Krzemionki Podgórskie;

Wiktionary

Liban (arab. ‏لبنان‎, trb. Lubnān), oficjalnie Republika Libańska (arab. ‏الجمهوريّة اللبنانيّة‎, trb. al-Jumhūrīya al-Lubnānīya, wym. w dialekcie libańskim: [elˈʒʊmhuːɾɪjje l.ˈlɪbneːnɪjje]) – państwo położone w zachodniej Azji, na obszarze Bliskiego Wschodu, nad Morzem Śródziemnym, graniczące z Syrią i Izraelem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cedr jest drzewem-symbolem Libanu i jest przedstawiony na libańskiej fladze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲibãn, AS: lʹibãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Libańczyk m., Libanka ż., Antyliban m., libańskość ż., libanka ż.

przym. libański, antylibański, prolibański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Republika Libańska

Wiktionary

# libańczyk

obywatel Libanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Libanu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chociaż wielu Libańczyków określa się przede wszystkim przez ich przynależność do danego wyznania, niektórzy z nich odmawiają przyzwolenia na to, by ich wyznanie wyznaczało ich życie osobiste.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: lʹibãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liban mrz.

:: fż. Libanka ż.

przym. libański

Wiktionary

# libanizacja

podział państwa między walczące ze sobą frakcje religijne lub polityczne, dysponujące własnymi siłami bojowymi

SJP.pl

# libanka

obywatelka Libanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Libanu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbãŋka, AS: lʹibãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liban m.

:: fm. Libańczyk

przym. libański

Wiktionary

# libański

związany z Libanem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Liban

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbãj̃sʲci, AS: lʹibãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liban m., Libańczyk m., Libanka ż.

Wiktionary

# libawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. Lipawa

Wiktionary

- Libawa (rzeka) – struga w województwie opolskim
- Libawa (roślina) – rodzaj roślin z rodziny libawowatych (Limeaceae)
- rosyjska nazwa miasta Lipawa na Łotwie

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. libawski

Wiktionary

# libek

obraźliwie: liberał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) środ. lekcew. polit. zwolennik lub członek partii liberalnej

Wiktionary

Lubek (pot. Libek) – wzniesienie na Mierzei Helskiej, w powiecie puckim. Najwyższa (12,5 m n.p.m.) wydma w pasie między Kuźnicą i Jastarnią. Nazwa Lubek pochodzi od statku Lübeck, który wszedłszy na mieliznę, rozbił się tutaj prawdopodobnie w pierwszej połowie XVII w.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Libki i medialne cytrynki płaczą, bo Margot śmiała pokazać fakulca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liberalizm m., liberalność ż., liberał m., liberałka ż., liberalizowanie n., zliberalizowanie n.

czas. liberalizować ndk., zliberalizować dk.

przym. liberalny

przysł. liberalnie

Wiktionary

# libelka

proste narzędzia pomiarowe do wyznaczania pionów, poziomów i pochyleń; libella

SJP.pl

# libella

1. przyrząd do określania poziomego położenia płaszczyzn; poziomnica, poziomica, waserwaga;
2. przestarzale:
a) mała książka;
b) paszkwil - publiczna wypowiedź szkalująca lub zniesławiająca kogoś;
c) w starożytnym Rzymie: podanie do władz

SJP.pl

Libella, libela – przyrząd pomiarowy do wyznaczania małych kątów pochylenia prostych lub płaszczyzn w odniesieniu do kierunku poziomego lub pionowego, używany do ustawiania tych prostych i płaszczyzn w żądanym położeniu, najczęściej poziomym lub pionowym.

Wikipedia

# liber

staroitalski bóg urodzaju, utożsamiany z greckim Dionizosem, tworzył triadę bóstw rolniczych

SJP.pl

Osoby:

- Liber – polski raper, były członek grupy muzycznej Ascetoholix

Inne:

- Liber – rzymski bóg, odpowiednik greckiego Dionizosa
- LIBER – Liga Europejskich Bibliotek Naukowych

Zobacz też:

- Sami Liber

Wikipedia

# libera

nazwisko

SJP.pl

- Libera – inne imię Prozerpiny, bogini, która w mitologii rzymskiej wraz z Liberem i Ceres współtworzyła triadę bóstw rolniczych
- Libera – londyński chór chłopięcy
- (771) Libera – planetoida z pasa głównego
- Libera – rodzaj ślimaków z rodziny Endodontidae

Wikipedia

# liberaciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Liberaty lub z nią związany

SJP.pl

# liberacki

nazwisko

SJP.pl

# liberadzki

nazwisko

SJP.pl

# liberalia

starorzymskie święto

SJP.pl

Liberalia (łac. Liberaliensis) – stolica historycznej diecezji we Cesarstwie rzymskim w prowincji Numidia. Współcześnie w Algierii. Obecnie katolickie biskupstwo tytularne.

Wikipedia

# liberalista

dawniej: liberał

SJP.pl

# liberalistyczny

→ liberalizm

SJP.pl

#### Patrz:

liberalizm

# liberalizacja

1. przyjmowanie postawy tolerancyjnej wobec poglądów lub działań innych ludzi, bez względu na to, czy uznaje się je za słuszne;
2. osłabienie rygoru, zmniejszenie rygoryzmu, złagodzenie norm, przepisów itp.;
3. wprowadzanie i stosowanie zasad liberalizmu politycznego lub ekonomicznego

SJP.pl

# liberalizacyjny

→ liberalizacja

SJP.pl

#### Patrz:

liberalizacja

# liberalizm

1. koncepcja polityczna, według której wolność jednostki jest nadrzędną wartością;
2. wyrozumiały stosunek wobec poglądów i postaw innych ludzi; tolerancyjność, pobłażliwość;
3. w ekonomii: pogląd, że państwo powinno pozostawić podmiotom gospodarczym jak największą swobodę działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;

(1.2) tolerancyjność wobec poglądów i postaw innych ludzi

Wiktionary

Liberalizm (łac. liberalis – wolnościowy od łac. liber – wolny) – ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością. Liberalizm ma charakter indywidualistyczny i przeciwstawia się kolektywizmowi. Innymi wartościami cenionymi przez liberałów są wartości demokratyczne i prawa obywatelskie czy własność prywatna i wolny rynek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasie wyborów parlamentarnych niewielką liczbę głosów otrzymały partie głoszące zasady liberalizmu w kwestiach społecznych i gospodarczych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛˈralʲism̥, AS: lʹiberalʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libek mzw., liberalność ż., liberał m., liberalizacja ż., liberalizowanie n.

czas. liberalizować ndk.

przym. liberalny

przysł. liberalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. libek mzw., liberalność ż., liberał m., liberalizacja ż., liberalizowanie n.

czas. liberalizować ndk.

przym. liberalny

przysł. liberalnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) liberalism

* arabski: (1.1) ليبرالية ż., تحررية ż.

* aragoński: (1.1) liberalismo m.

* azerski: (1.1) liberalizm

* baskijski: (1.1) liberalismo

* białoruski: (1.1) лібералізм m.; (1.2) лібералізм m.

* francuski: (1.1) libéralisme m.

* hindi: (1.1) उदारतावाद

* hiszpański: (1.1) liberalismo m.

* kataloński: (1.1) liberalisme m.

* koreański: (1.1) 자유주의

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|liberalizm.}}

* turecki: (1.1) liberalizm

* ukraiński: (1.1) лібералізм m.; (1.2) лібералізм m.

* węgierski: (1.1) liberalizmus; (1.2) liberalizmus

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# liberalizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zliberalizować)

(1.1) wprowadzać lub zwiększać swobodę; luzować ograniczenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rząd postanowił liberalizować przepisy dotyczące handlu zagranicznego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liberał mos., libek mzw., liberalizm mrz., liberalizowanie n., liberalność ż.

Wiktionary

# liberalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|liberalizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. liberalizować ndk.

rzecz. libek mzw., liberał mos., liberalizm mrz., liberalność ż.

Wiktionary

# liberalizujący

skłaniający się ku liberalizmowi politycznemu lub gospodarczemu, np. liberalizujący dziennikarz

SJP.pl

# liberalnie

przysłówek

(1.1) w sposób liberalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libek mzw., liberalizm m., liberał m., liberalność ż.

przym. liberalny

Wiktionary

# liberalniej

stopień wyższy od przysłówka: liberalnie

SJP.pl

# liberalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: liberalny

SJP.pl

# liberalność

tolerancja, niestosowanie przymusu, brak rygorystyczności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest liberalne; cecha tych, którzy są liberalni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libek mzw., liberalizm m., liberał m., liberalizacja ż., liberalizowanie n.

czas. liberalizować ndk.

przym. liberalny

przysł. liberalnie

Wiktionary

# liberalny

1. w polityce i ekonomii: opowiadający się za jak największą swobodą działań ludzi i podmiotów gospodarczych; głoszący liberalizm;
2. tolerancyjny, przyzwalający

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieuznający przymusu, tolerancyjny

(1.2) polit. dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Według mnie stosujecie wobec syna zbyt liberalne metody wychowawcze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛˈralnɨ, AS: lʹiberalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libek mzw., liberalność ż., liberalizm m., liberał m.

przysł. liberalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tolerancyjny, wyrozumiały, pobłażliwy

Wiktionary

# liberat

imię męskie

SJP.pl

Liberat – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "wyzwolony". Istnieje kilku świętych patronów tego imienia.

Żeńskim odpowiednikiem jest Liberata.

Liberat imieniny obchodzi: 17 sierpnia, 6 września, 30 października i 20 grudnia.

Wikipedia

# liberata

imię żeńskie

SJP.pl

Liberata – żeński odpowiednik imienia Liberat oznaczające osobę "uwolnioną", "wyzwoloną". Patronką tego imienia jest m.in. św. Liberata z Como, żyjąca w VI wieku i św. Liberata z Luzytanii żyjąca w II wieku.

Liberata imieniny obchodzi 18 stycznia, 5 lipca, 23 września, 12 grudnia.

Wikipedia

# liberatostwo

Liberat z małżonką; Liberatowie

SJP.pl

# liberatowie

imię męskie

SJP.pl

# liberatowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Liberata lub z nim związany

SJP.pl

# liberatura

środowiskowo: rodzaj literacki, w którym książka i tekst stanowią nierozłączną część dzieła

SJP.pl

Liberatura (łac. liber – książka, wolny) – rodzaj literatury totalnej, w której tekst i forma książki stanowią integralną całość.

W utworach liberackich ważny jest nie tylko tekst, warstwa słowna, ale również typografia, konstrukcja, format i kształt. Ich przekaz nie ogranicza się do sfery werbalnej, a nośnikiem informacji mogą być: krój pisma, niezadrukowana powierzchnia stron, wszelkie elementy graficzne, ilustracje nierozerwalnie połączona z tekstem, rodzaj papieru bądź innego materiału. Znaczenie może mieć także liczba stron, słów lub znaków danego utworu. Dzieła należące do liberatury przyjmują dowolny wygląd, a więc mogą odbiegać od tradycyjnej budowy i wyglądu książki jako kodeksu. Głównym założeniem jest, aby było to dzieło autorskie, autonomiczne, w którym pisarz lub artysta wymyśla i projektuje książkę od początku do końca, z premedytacją wybierając wymienione wcześniej elementy. Liberatura nie jest równa książce artystycznej, której jest bliżej do sztuk plastycznych niż literatury.

Wikipedia

# liberał

1. osoba mająca tolerancyjny stosunek do cudzych poglądów i zachowań;
2. zwolennik liberalnych koncepcji gospodarczych i społecznych; wolnorynkowiec;
3. członek partii liberalnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna tolerancyjny wobec cudzych poglądów i zachowań

(1.2) polit. zwolennik liberalizmu

(1.3) polit. członek partii liberalnej

Wiktionary

Liberalizm (łac. liberalis – wolnościowy od łac. liber – wolny) – ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością. Liberalizm ma charakter indywidualistyczny i przeciwstawia się kolektywizmowi. Innymi wartościami cenionymi przez liberałów są wartości demokratyczne i prawa obywatelskie czy własność prywatna i wolny rynek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwolennikami równouprawnienia poligamii są natomiast zarówno postępowi lewicowcy, którzy w jej zabranianiu widzą "rasistowskie prześladowanie mniejszości", jak i prawicowi liberałowie, którzy podobny zakaz uważają za "niebezpieczną ingerencję państwa w życie prywatne jednostki".

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libek mzw., liberalność ż., liberalizm m., liberalizacja ż., liberalizowanie n., zliberalizowanie n.

czas. liberalizować ndk., zliberalizować dk.

przym. liberalny

przysł. liberalnie

Wiktionary

# liberałka

potocznie:
1. kobieta mająca tolerancyjny stosunek do cudzych poglądów i zachowań;
2. zwolenniczka liberalnych koncepcji gospodarczych i społecznych;
3. członkini partii liberalnej

SJP.pl

# liberec

miasto w Czechach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach;

Wiktionary

Liberec (niem. Reichenberg, rom. Libercys) – miasto w północnych Czechach nad Nysą Łużycką, stolica kraju libereckiego, ośrodek sportów zimowych położony u podnóży Ještěda. W 1577 roku miejscowość otrzymała prawa miejskie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. liberecki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Liberec

* słowacki: (1.1) Liberec m.

źródła.

== Liberec (język czeski.) ==

wymowa. audio|Cs-Liberec.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny, nazwa własna

(1.1) geogr. Liberec

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbɛrɛt͡s, AS: lʹiberec

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. liberecki

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. liberecki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Liberec

* słowacki: (1.1) Liberec m.

źródła.

== Liberec (język czeski.) ==

wymowa. audio|Cs-Liberec.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny, nazwa własna

(1.1) geogr. Liberec

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# liberecki

→ Liberec (miasto w Czechach)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Libercem, dotyczący Liberca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liberec mrz.

Wiktionary

# liberek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Iwona Grabska-Liberek – polska okulistka
- Jarosław Liberek – polski językoznawca

Wikipedia

# liberia

1. dawny ubiór noszony przez służbę na dworach wielkich panów, zwykle o kolorystyce charakterystycznej dla pańskiego herbu;
2. strój noszony przez służbę hotelową, restauracyjną itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) imię|polski|ż.

Wiktionary

Liberia (Republika Liberii – Republic of Liberia) – państwo położone w Afryce Zachodniej. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Pod koniec lat 80. XX wieku sytuacja gospodarcza i polityczna tego kraju stała się niestabilna, co było skutkiem przewrotów wojskowych i dwóch wojen domowych (1989–1996 i 1999–2003). Członek Unii Afrykańskiej i ECOWAS.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sierra Leone graniczy z Gwineą, Liberią i Atlantykiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbɛrʲja, AS: lʹiberʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liberyjczyk m., Liberyjka ż.

przym. liberyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Liberii

Wiktionary

# liberika

rodzaj kawy

SJP.pl

# liberiować

ubierać w liberię

SJP.pl

# liberiusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Liberiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa liber oznaczającego wolny.

Nosił je święty Liberiusz żyjący w II wieku, papież Liberiusz z IV wieku oraz inni święci.

Liberiusz imieniny obchodzi 18 maja i 30 grudnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za pontyfikatu papieża Liberiusza w sierpniu spadł w Rzymie śnieg.

Wiktionary

# liberiuszostwo

Liberiusz z małżonką; Liberiuszowie

SJP.pl

# liberiuszowie

imię męskie

SJP.pl

# liberiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Liberiusza lub z nim związany

SJP.pl

# libero

1. w piłce nożnej: stoper grający najbliżej bramki, kierujący całą obroną; ostatni obrońca (stoper);
2. w siatkówce: zawodnik mogący grać jedynie w obronie, wyróżniający się innym kolorem koszulki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. w piłce nożnej: stoper grający najbliżej bramki, kierujący całą obroną

(1.2) sport. w siatkówce: zawodnik mogący brać udział jedynie w obronie, wyróżniający się spośród kolegów z zespołu innym kolorem koszulki

Wiktionary

Libero (wł. wolny) – zawodnik w piłce siatkowej, którego zadaniem jest tylko gra obronna, ubrany jest w koszulkę innego koloru w celu odróżnienia od pozostałych graczy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbɛrɔ, AS: lʹibero

Wiktionary

# liberski

nazwisko

SJP.pl

# libert

imię męskie

SJP.pl

Libert – alternatywna forma imienia Liberat.

Libert imieniny obchodzi 7 kwietnia i 23 września.

Zobacz też: Święty Libert

Wikipedia

# libertacja

dawniej:
1. uwolnienie od pańszczyźnianego poddaństwa; emancypacja, wyzwolenie;
2. zwolnienie od podatków lub innych obowiązkowych świadczeń publicznych

SJP.pl

Libertacja – w I Rzeczypospolitej zwolnienie od określonych obowiązków, m.in. podatków, innych ciężarów w stosunku do miejsca lub osoby.

Wikipedia

# libertalizm

skrajna postać liberalizmu przeciwna jakimkolwiek ograniczeniom swobody działania jednostek; libertarianizm; ultraliberalizm; anarcho-liberalizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. doktryna uznająca wolność osobistą i wolność ekonomiczną za najwyższe wartości w polityce

Wiktionary

Libertarianizm (fr. libertaire, łac. libertas – wolność) – zbiór doktryn i filozofii politycznych uznających wolność jednostki za nadrzędną wartość. Oznacza to położenie nacisku na swobodę zrzeszania się i podejmowania wszelkich interakcji międzyludzkich. Libertarian łączy niechęć do władzy odgórnej jako konceptu, są oni jednak bardzo zróżnicowani w jej krytyce. Poszczególne nurty libertarianizmu prezentują szeroki zakres poglądów, różniących się tym, jak daleko powinna sięgać władza rządu i nietykalność prawna, w tym prawa własności.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) libertarianizm

Wiktionary

# libertarianin

zwolennik skrajnej postaci liberalizmu przeciwnej jakimkolwiek ograniczeniom swobody działania jednostek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. polit. zwolennik libertarianizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libertarianizm m.

:: fż. libertarianka ż.

przym. libertariański

Wiktionary

# libertarianizm

skrajna postać liberalizmu przeciwna jakimkolwiek ograniczeniom swobody działania jednostek; libertalizm; ultraliberalizm; anarcho-liberalizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. doktryna uznająca wolność osobistą i wolność ekonomiczną za najwyższe wartości w polityce;

(1.2) filoz. koncepcja wolnej woli zakładająca możliwość podjęcia przez osobę różnych ścieżek działania w tych samych okolicznościach

Wiktionary

Libertarianizm (fr. libertaire, łac. libertas – wolność) – zbiór doktryn i filozofii politycznych uznających wolność jednostki za nadrzędną wartość. Oznacza to położenie nacisku na swobodę zrzeszania się i podejmowania wszelkich interakcji międzyludzkich. Libertarian łączy niechęć do władzy odgórnej jako konceptu, są oni jednak bardzo zróżnicowani w jej krytyce. Poszczególne nurty libertarianizmu prezentują szeroki zakres poglądów, różniących się tym, jak daleko powinna sięgać władza rządu i nietykalność prawna, w tym prawa własności.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. libertarianin mos.

przym. libertariański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) libertalizm

Wiktionary

# libertarianka

zwolenniczka skrajnej postaci liberalizmu przeciwnej jakimkolwiek ograniczeniom swobody działania jednostek

SJP.pl

# libertariański

→ libertarianizm, → libertarianin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z libertarianizmem, dotyczący libertarianizmu

Wiktionary

#### Patrz:

libertarianizm, → libertarianin

#### Przykłady

(1.1) Uczyniła to w imię jakiegoś libertariańskiego konstruktu ideologicznego, który sprawdzoną metodę izolacji toksycznych aktywów każe nazywać równią pochyłą prowadzącą do socjalizmu.

(1.1) Czy zamierza rozszerzyć swoją ekspansję na USA, przede wszystkim wśród libertariańskiej lewicy czy kręgów ekologicznych i New Age’owych?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libertarianizm m., libertarianin m., libertarianka ż.

Wiktionary

# liberté

[czytaj: liberTE] z francuskiego: wolność; w wyrażeniu: liberté, égalité, fraternité (wolność, równość, braterstwo) - hasło Wielkiej Rewolucji Francuskiej w 1793 roku

SJP.pl

Liberté – fr. wolność

- Liberté – stacja metra w Paryżu
- Liberté – hymn państwowy Gwinei
- statki i okręty:
  - SS Liberté (ex. SS Europa) – francuski turbinowy statek pasażerski z 1929
  - Liberté – francuski pancernik z 1908

  Wikipedia

# libertów

imię męskie

SJP.pl

Libertów – wieś w Polsce położona na progu Pogórza Wielickiego, osiągającego tam wysokość 335 m n.p.m., w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Libertów, po jej zniesieniu w gromadzie Mogilany. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

# liberty

[czytaj: LIberty]
1. połyskujący atłas używany np. na suknie;
2. samochód typu Dodge Liberty

SJP.pl

## Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Liberty – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Adams
- Liberty – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Union
- Liberty – miejscowość w stanie Kansas, w hrabstwie Montgomery
- Liberty – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Randolph
- Liberty – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Pickens
- Liberty – miejscowość w stanie Kentucky, w hrabstwie Casey
- Liberty – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Waldo
- Liberty – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Amite
- Liberty – miejscowość w stanie Missouri, w hrabstwie Clay
- Liberty – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Gage
- Liberty – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Sullivan
- Liberty – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Sullivan
- Liberty – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Okmulgee
- Liberty – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Sequoyah
- Liberty – miejscowość w stanie Pensylwania, w hrabstwie Tioga
- Liberty – miejscowość w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
- Liberty – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Liberty
- Liberty – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie DeKalb
- Liberty – jednostka osadnicza w stanie Utah, w hrabstwie Weber
- Liberty – miejscowość w stanie Waszyngton (stan), w hrabstwie Kittitas
- Liberty – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Vernon
- Liberty – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Outagamie
- Liberty – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Manitowoc
- Liberty – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Grant

Wikipedia

# libertyn

sceptyk w sprawach religijnych, wolnomyśliciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. zwolennik libertynizmu

(1.2) przest. bezbożnik

Wiktionary

- Libertyn – osoba wyznająca podglądy z nurtu libertynizmu.
- Libertyn – sztuka teatralna autorstwa Érica-Emmanuela Schmitta, wydana w 1997 roku
- Libertyn – francuski film z 2000 roku, ekranizacja sztuki Schimitta

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do nich, możecie rościć sobie wszelkie prawa, libertyni bez serca i sumienia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libertynizm mrz.

:: fż. libertynka ż.

przym. libertyński, libertynistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) farmazon, wolnomyśliciel

(1.2) ateista, ateusz

Wiktionary

# libertynistyczny

przymiotnik od: libertynizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z libertynizmem, dotyczący libertynizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libertyn mos., libertynizm mrz.

przym. libertyński

Wiktionary

# libertynizm

1. brak zasad moralnych, zwłaszcza w kwestiach seksu; libertyństwo;
2. ruch społeczno-polityczny działający w XVII i XVIII wieku w Europie, głównie we Francji, kwestionujący tradycyjną moralność i dominację religii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. filoz. europejski XVIII-wieczny ruch antykościelny oparty na odrzuceniu tradycyjnej obyczajowości;

(1.2) amoralność poglądów, nihilizm moralny

Wiktionary

Libertynizm – nieformalny ruch społeczno-polityczny działający w XVII i XVIII wieku w Europie – głównie we Francji. Współcześnie słowem tym opatruje się najczęściej poglądy uzasadniające różnie rozumianą wolność w skrajnych postaciach.

Pierwotnie libertynami nazywano odłam anabaptystów holenderskich, który odrzucił niektóre normy obyczajowe swoich czasów, uważając je za niezgodne z Biblią. Holenderscy libertyni głosili powrót do natury, polegający m.in. na bardziej swobodnym podejściu do spraw seksu i nagości.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W epoce narodzin libertynizmu zaczęto łamać prawa obywatelskie jednostek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libertyn mos.

przym. libertyński, libertynistyczny

Wiktionary

# libertynka

sceptyczka w sprawach religijnych, wolnomyślicielka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: libertyn

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛrˈtɨ̃ŋka, AS: lʹibertỹŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. libertyn.

Wiktionary

# libertyński

związany z libertynem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z libertynizmem

(1.2) niemoralny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛrˈtɨ̃j̃sʲci, AS: lʹibertỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libertynizm m., libertyn m., libertyństwo n.

przym. libertynistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wolnomyślicielski

Wiktionary

# libertyństwo

amoralność, zwłaszcza w kwestiach obyczajowości i seksu; libertynizm

SJP.pl

# liberyjczyk

mieszkaniec Liberii (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Liberii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛˈrɨjt͡ʃɨk, AS: lʹiberyi ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liberia ż.

:: fż. Liberyjka

przym. liberyjski

Wiktionary

# liberyjka

mieszkanka Liberii (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Liberii

Wiktionary

Liberyjka brązowa (Liberiictis kuhni) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny Mungosinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛˈrɨjka, AS: lʹiberyi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liberia ż.

:: fm. Liberyjczyk

przym. liberyjski

Wiktionary

# liberyjny

1. przymiotnik od: liberia;
2. ubrany w liberię, noszący liberię

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z liberią, dotyczący liberii (stroju)

(1.2) ubrany w liberię

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liberia ż.

Wiktionary

# liberyjski

związany z Liberią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Liberia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Millennium”- 11-piętrowy amerykański wycieczkowiec pływa pod banderą liberyjską.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibɛˈrɨjsʲci, AS: lʹiberyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liberia ż., Liberyjczyk m., Liberyjka ż.

Wiktionary

# libia

państwo w Afryce ze stolicą w Trypolisie; Wielka Arabska Libijska Dżamahirijja Ludowo-Socjalistyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) staroż. Afryka

(1.3) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Libia (arab. ‏ليبيا‎, trl. Lībiyā, trb. Libija), oficjalnie Państwo Libia (arab. ‏دولة ليبيا‎, trl. Dawlat Lībiyā, trb. Daulat Libija) – państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne), ze stolicą w Trypolisie. Graniczy z Egiptem, Sudanem, Czadem, Nigrem, Algierią i Tunezją.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Libia wydobywa ok. 1,6 mln baryłek dziennie (…) i stanowi ważne źródło ropy dla krajów Europy, szczególnie Włoch, Niemiec, Hiszpanii i Francji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲibʲja, AS: lʹibʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Libijczyk m., Libijka ż.

przym. libijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Państwo Libia

(1.3) Liba

Wiktionary

# libiąski

przymiotnik od: Libiąż

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Libiąża, związany z Libiążem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zygfryd znalazł zatrudnienie w libiąskiej kopalni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Libiąż mrz., libiążanin mos., libiążanka ż.

Wiktionary

# libiąż

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim;

(1.2) geogr. część miasta Gorzów Śląski w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie oleskim

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przełomem w historii Libiąża było odkrycie u schyłku XIX wieku bogatych złóż węgla kamiennego.

(1.1) W Libiążu wydobywa się dolomit.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲibʲjɔ̃w̃ʃ, AS: lʹibʹi ̯õũ̯š

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. libiążanin mos., libiążanka ż.

przym. libiąski

Wiktionary

# libiążanin

mieszkaniec Libiąża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Libiąża

(1.2) osoba pochodząca z Libiąża, urodzona w Libiążu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kilkudziesięciu libiążan wzięło udział w powstaniu.

(1.2) Że też przyszło mi spędzać życie z rodowitym libiążaninem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Libiąż mrz.

:: fż. libiążanka ż.

przym. libiąski

Wiktionary

# libiążanka

mieszkanka Libiąża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Libiąża

(1.2) kobieta pochodząca z Libiąża, urodzona w Libiążu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ośrodek zdrowia zaoferował libiążankom bezpłatne badania.

(1.2) Matka Zenka, będąc rodowitą libiążanką, znała w mieście każdy kątek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Libiąż mrz.

:: fm. libiążanin mos.

przym. libiąski

Wiktionary

# libicki

nazwisko

SJP.pl

# libidalny

→ libido

SJP.pl

#### Patrz:

libido

# libidinalny

taki, który odnosi się do seksualności człowieka i jest nią uwarunkowany; libidynalny, panseksualny, intymny

SJP.pl

# libido

psychiczna chęć do zaspokojenia potrzeby bliskości cielesnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) seks. pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

(1.2) psych. elementarna siła witalna i twórcza o podłożu seksualnym

Wiktionary

Libido, potocznie popęd seksualny – chęć zaspokojenia potrzeb seksualnych. Popęd seksualny można zdefiniować jako emocję i stan motywacji charakteryzujący się zainteresowaniem obiektami lub czynnościami seksualnymi, a także dążeniem do poszukiwania obiektów seksualnych czy angażowania się w czynności seksualne. Na libido mają wpływ czynniki biologiczne, psychologiczne i społeczne. Pod względem biologicznym, hormony płciowe i związane z nimi neuroprzekaźniki, które działają na jądro półleżące (głównie testosteron i dopamina, odpowiednio) regulują libido u ludzi.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbʲidɔ, AS: lʹibʹido

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chuć, popęd seksualny, pożądanie seksualne

Wiktionary

# libidynalny

taki, który odnosi się do seksualności człowieka i jest nią uwarunkowany; libidinalny, panseksualny, intymny

SJP.pl

# libijczyk

obywatel Libii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Libii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Książę Ramzes wsparł obie ręce o krawędź wozu i z wysokości pagórka patrzył na Libijczyków i swoje wojsko jak żółtogłowy orzeł na pstre kuropatwy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbʲijt͡ʃɨk, AS: lʹibʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Libia ż.

:: fż. Libijka ż.

przym. libijski

Wiktionary

# libijka

obywatelka Libii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Libii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbʲijka, AS: lʹibʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Libia ż.

:: fm. Libijczyk mos.

przym. libijski

Wiktionary

# libijski

związany z Libią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Libii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Inwestycja libijska jest jednak nieco kłopotliwa, bo Libia jest obłożona sankcjami ONZ.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbʲijsʲci, AS: lʹibʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. Libia.

Wiktionary

# libiszewski

nazwisko

SJP.pl

# libiszów

W Polsce

- Libiszów – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Sosnowica
- Libiszów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
- Libiszów – gromada

Zobacz też: Libiszów-Kolonia

Wikipedia

# libna

Libna (biały; hebr. : לִבְנָה; łac. : Lobna) – miasto biblijne w centralnej Palestynie. Kananejskie miasto królewskie zdobyte przez wojska Jozuego podczas podboju Szefeli i południowej Palestyny, po bitwie pod Gideonem. Za króla Dawida miasto lewickie. Oblegane przez Asyryjczyków w 701 p.n.e. Utożsamiane z Tel Burna.

Miasta nie należy mylić z miejscowością o tej samej nazwie, utożsamianą z Tell Abu Hawam i leżącą w północnej Palestynie.

Wikipedia

# liboriusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Liboriusz – imię męskie, powstałe od zlatynizowanego hebrajskiego Libba, co oznacza "natchniony". Patronem tego imienia jest m.in. św. Liboriusz, biskup Le Mans (zm. w IV wieku).

Liboriusz imieniny obchodzi 23 lipca i 9 grudnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miał na imię Liboriusz i pochodził z Würzburga.

Wiktionary

# libr.

skrót od: libretto

SJP.pl

# libra

1. miara papieru równa 24 lub 25 arkuszom, później 100 arkuszom
2. rodzaj wagi
3. jednostka masy w starożytnym Rzymie i średniowiecznej Europie

SJP.pl

- Libra – jednostka wagi oraz przyrząd do ważenia w starożytnym Rzymie (zobacz też: Miary rzymskie).
- Libra – powieść z 1988 roku.
- Libra – miara ilości papieru.
- Libra – waga z 2 szalami zawieszonymi na poziomej belce.
- Libra – łacińska nazwa gwiazdozbioru Wagi.
- Libra – album muzyczny Toni Braxton
- Libra – album muzyczny Horrida
- Libra – polskie wydawnictwo
- Libra – program biblioteczny firmy MOL sp. z o.o.
- Partia Liberalnych Demokratów (LIBRA) – chorwacka partia polityczna
- Libra – polski odbiornik telewizyjny produkowany przez WZT
- „Libra” – lista włoskich okrętów

Wikipedia

# libracja

oscylacyjne, nieregularne ruchy księżyca lub planety, pozwalające obejrzeć więcej niż połowę jego powierzchni

SJP.pl

Wikipedia

# libracyjny

punkt libracyjny - miejsce w płaszczyźnie orbity izolowanego układu dwóch mas, w którym ciało o pomijalnej masie może pozostawać w spoczynku względem ciał układu; punkt libracji, punkt Lagrange'a

SJP.pl

# libraryja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. biblioteka

(1.2) śrpol. skrzynia lub półka w ścianie na biblioteczkę

(1.3) śrpol. drukarnia, księgarnia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibraˈrɨja, AS: lʹibraryi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śrpol. biblijoteka

(1.3) śrpol. księgarnia

Wiktionary

# librecista

Libretto – tekst stanowiący podstawę dzieł sceniczno-muzycznych, takich jak opera, operetka, kantata, musical czy balet.

Wikipedia

# librecistka

→ librecista

SJP.pl

#### Patrz:

librecista

# libretto

1. tekst słowny do scenicznego utworu muzyczno-wokalnego (opery, oratorium)
2. scenariusz baletu, pantomimy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tekst utworu muzycznego (opery, operetki, oratorium), scenariusz baletu lub pantomimy;

Wiktionary

Libretto – tekst stanowiący podstawę dzieł sceniczno-muzycznych, takich jak opera, operetka, kantata, musical czy balet.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. librecista m., librecistka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) libreto

* białoruski: (1.1) лібрэта n.

* bułgarski: (1.1) либрето n.

* duński: (1.1) libretto w.

* interlingua: (1.1) libretto

* niemiecki: (1.1) Libretto n.

* ormiański: (1.1) լիբրետո

* rosyjski: (1.1) либретто n.

* ukraiński: (1.1) лібретто n.

* węgierski: (1.1) szövegkönyv, librettó

* włoski: (1.1) libretto m.

źródła.

== libretto (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|lɪˈbɹɛt.əʊ.

amer. IPA|lɪˈbɹɛt.oʊ.

audioUS|En-us-libretto.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szt. libretto

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈbrɛtːɔ, AS: lʹibre•to

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. librecista m., librecistka ż.

Wiktionary

# libreville

[czytaj: libreWIL] stolica Gabonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Gabonu;

Wiktionary

Libreville – stolica i największe miasto Gabonu, położone na północnym zachodzie kraju, nad rzeką Gabon w Afryce Równikowej. Centrum przemysłu i handlu. Liczy ok. 580 tys. mieszkańców (2005 r.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Libreville znajduje się gabońska szkoła administracji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. librewilczyk mos., librewilka ż.

przym. librewilski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. librewilczyk mos., librewilka ż.

przym. librewilski

frazeologia.

etymologia. etym|franc|Libreville.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) ليبرفيل

* baskijski: (1.1) Libreville

* czeski: (1.1) Libreville

* koreański: (1.1) 리브르빌

* rosyjski: (1.1) Либревиль m.

* słowacki: (1.1) Libreville m.

* szwedzki: (1.1) Libreville n.

* ukraiński: (1.1) Лібревіль

* włoski: (1.1) Libreville ż.

źródła.

== Libreville (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Libreville

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# librewilczyk

mieszkaniec Libreville

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Libreville

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibrɛˈvʲilt͡ʃɨk, AS: lʹibrevʹilčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Libreville n.

:: fż. librewilka ż.

przym. librewilski

Wiktionary

# librewilka

mieszkanka Libreville

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Libreville

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibrɛˈvʲilka, AS: lʹibrevʹilka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Libreville n.

:: fm. librewilczyk mos.

przym. librewilski

Wiktionary

# librewilski

przymiotnik od: Libreville (stolica Gabonu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Libreville

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲibrɛˈvʲilsʲci, AS: lʹibrevʹilsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Libreville n., librewilczyk mos., librewilka ż.

Wiktionary

# librium

lek o działaniu uspokajającym, nasennym i rozkurczowym; elenium

SJP.pl

# libsta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ukochana, narzeczona, kochanka

Wiktionary

# liburna

rzymski okręt wojenny

SJP.pl

Liburna, liburnica (łac. navis Liburnae, stgr. λιβυρνίς lub λιβυρνόν) – typ lekkiego okrętu rzymskiego z dwoma rzędami wioseł, o wydłużonym, wąskim kadłubie i niewielkiej wyporności.

Wikipedia

# liburnia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Cieszyna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zatwierdzono plan dla terenów Liburnii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liburnianin mos., liburnianka ż.

przym. liburnicki, podliburnicki

Wiktionary

# liburnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Liburnii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zośka wyszła za liburnianina.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liburnia ż.

:: fż. liburnianka ż.

przym. liburnicki, podliburnicki

Wiktionary

# liburnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Liburnii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na przystanku stało kilka liburnianek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liburnia ż.

:: fm. liburnianin m.

przym. liburnicki, podliburnicki

Wiktionary

# liburnicki

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Liburnii, związany z Liburnią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ktoś powyłączał latarnie na liburnickich ulicach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liburnia ż., liburnianin mos., liburnianka ż.

przym. podliburnicki

Wiktionary

# libusza

imię żeńskie

SJP.pl

- Libusza – legendarna księżniczka czeska,
- Libusza – żeńskie imię słowiańskie,
- Libusza – opera Bedřicha Smetany,
- Libusza – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz
- Libusza – gromada
- Libusza – przystanek kolejowy

Wikipedia

# libuszyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Libuszy lub z nią związany

SJP.pl

# lic.

skrót od: licencjat (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = licencjat

Wiktionary

# licbaza

potocznie:
1. liceum;
2. uczniowie liceum

SJP.pl

# lice

dawniej: lico;
1. twarz, oblicze, policzek;
2. zewnętrzna powierzchnia niektórych przedmiotów;
3. zewnętrzna powierzchnia ściany lub bryły budynku;
4. dawniej: dowód rzeczowy

SJP.pl

Lice – miasto w Turcji, w prowincji Diyarbakır. W 2019 roku liczyło 9229 mieszkańców.

Wikipedia

# licealista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. uczeń liceum

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲit͡sɛaˈlʲista, AS: lʹicealʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liceum n.

:: fż. licealistka ż.

przym. licealny, licejski

Wiktionary

# licealistka

→ licealista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczennica liceum

Wiktionary

#### Patrz:

licealista

#### Przykłady

(1.1) Będąc licealistką, Ania nosiła jeszcze warkocze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲit͡sɛaˈlʲistka, AS: lʹicealʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liceum m.

:: fm. licealista m.

przym. licealny, licejski

Wiktionary

# licealny

przymiotnik

(1.1) dotyczący liceum

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liceum n., licealista m., licealistka ż.

przym. licejski

Wiktionary

# liceista

przestarzałe: uczeń liceum

SJP.pl

# licejski

dawniej: licealny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. licealny

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. liceum n., licealista mos., licealistka ż.

przym. licealny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|licealny.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liceum n., licealista mos., licealistka ż.

przym. licealny

Wiktionary

# licencja

1. urzędowe zezwolenie na wykonywanie jakiegoś zawodu; koncesja;
2. prawo do korzystania z cudzej własności intelektualnej, np. wynalazku, projektu, dzieła artystycznego itp.;
3. swoboda do odstępstwa od ogólnie przyjętych reguł i form, zwłaszcza w dziedzinie sztuki;
4. wpisanie zwierzęcia hodowlanego na specjalną listę, poświadczające jego wysoką wartość rasową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

(1.2) zezwolenie, pozwolenie na korzystanie z czegoś, na wykonywanie czegoś

Wiktionary

- Licencja – dokument prawny lub umowa, zawiera warunki korzystania z produktu firmowego, znaku handlowego lub patentu.
- Licencja oprogramowania
- Licencja – specjalne zezwolenie na błogosławienie małżeństwa w Kościele katolickim.
- Licencja poetycka (łac.: licentia poetica) – w literaturze i sztuce uzasadniane zamysłem artystycznym odstępstwo od norm lub obyczajów.
- Licencja zawodowa – zezwolenie na prowadzenie urzędowo określonych rodzajów działalności, np. prowadzenia przewozów pasażerskich
  - licencja lotnicza
  - licencja zarządcy nieruchomościami
  - licencja pośrednika w obrocie nieruchomościami
  - licencja doradcy restrukturyzacyjnego
  - licencja pracownika zabezpieczenia technicznego I i II stopnia

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.2) Zgodnie z ustawą komendant wojewódzki ma prawo cofnąć licencję w momencie, gdy uzna, że osoba straciła wiarygodność do rzetelnego wykonywania zawodu.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: lʲiˈt͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: lʹicẽncʹi ̯a

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  czas. licencjonować ndk.

  przym. licencyjny

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) zezwolenie, upoważnienie, koncesja

  Wiktionary

# licencjacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od licencjat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie licencjat, lecz tylko mały licencjacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. licencjat m.

Wiktionary

# licencjant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. osoba pisząca pracę licencjacką

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. licencjat

:: fż. licencjantka

Wiktionary

# licencjat

osoba, która ukończyła wyższe studia zawodowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. w Polsce tytuł zawodowy przysługujący osobie, która ukończyła studia I stopnia

(2.2) osoba posiadająca tytuł lub stopień licencjata (1.2)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. licencjacki

rzecz. licencjacik mrz., licencjant mos.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Lizentiat. < etym|ang|licentiate. < etym|nłac|licentiatus.

uwagi.

por. bakałarz • bachelor • специалист • inżynier

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) licentiate degree

* esperanto: (1.2) licencio; (2.2) licenciulo

* kaszubski: (1.1) licencjat m.

* niemiecki: (1.1) Bachelor m.

* polski język migowy: PJM-ukryj| {{PJM|licencjat.}}

źródła.

== licencjat (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) nauk. licencjat

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡sɛ̃nt͡sʲjat, AS: lʹicẽncʹi ̯at

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. licencjacki

rzecz. licencjacik mrz., licencjant mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. licencjacki

rzecz. licencjacik mrz., licencjant mos.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Lizentiat. < etym|ang|licentiate. < etym|nłac|licentiatus.

uwagi.

por. bakałarz • bachelor • специалист • inżynier

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) licentiate degree

* esperanto: (1.2) licencio; (2.2) licenciulo

* kaszubski: (1.1) licencjat m.

* niemiecki: (1.1) Bachelor m.

* polski język migowy: PJM-ukryj| {{PJM|licencjat.}}

źródła.

== licencjat (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) nauk. licencjat

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# licencjatka

absolwentka wyższej szkoły zawodowej

SJP.pl

# licencjatura

dawniej: licencjat (stopień naukowy)

SJP.pl

# licencjobiorca

osoba lub instytucja uzyskująca urzędowe zezwolenie na użytkowanie opatentowanego wynalazku lub na wykonywanie określonej działalności

SJP.pl

# licencjobranie

rzadko: uzyskiwanie urzędowego zezwolenia na użytkowanie opatentowanego wynalazku lub na wykonywanie określonej działalności

SJP.pl

# licencjodawczyni

→ licencjodawca

SJP.pl

#### Patrz:

licencjodawca

# licencyjny

związany z licencją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z licencją, dotyczący licencji, związany z działalnością albo produkcją w ramach licencji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. licencja ż.

przym. licencjonowany

Wiktionary

# licet

z łaciny: wolno, zezwala się

SJP.pl

# liceum

rodzaj szkoły średniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;

(1.2) hist. eduk. dwie ostatnie klasy sześcioletniej szkoły średniej w latach 1932–1948 w Polsce

(1.3) hist. szkoła przygotowująca do studiów uniwersyteckich od czasów humanizmu do XIX w.

(1.4) hist. szkoła filozoficzna założona przez Arystotelesa;

Wiktionary

- liceum ogólnokształcące
- liceum pedagogiczne
- liceum profilowane
- liceum zawodowe
- Liceum – szkoła założona przez Arystotelesa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed rokiem 2000 do liceum szło się po szkole podstawowej i trwało ono 4 lata, teraz do liceum idzie się po gimnazjum, a nauka trwa 3 lata.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡sɛwũm, AS: lʹiceu̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. licealista m., licealistka ż.

przym. licealny, licejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) Liceum, lykeion, lykejon, likejon

Wiktionary

# licha

zgrubienie od: liszka

SJP.pl

# lichacz

nazwisko

SJP.pl

# lichański

nazwisko

SJP.pl

# lichawy

potocznie: nico lichy, niewiele wart; kiepskawy

SJP.pl

# lichen

dawniej:
1. rodzaj mchu, porost;
2. przenośnie: liszaj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie;

(1.2) pot. geogr. Licheń Stary

Wiktionary

- liszaj

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mieszkaliśmy w Licheniu od 2001 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lichenianin mos., lichenianka ż.

Wiktionary

# lichenina

substancja podobna do celulozy, otrzymywana z mchu islandzkiego, mająca właściwości przeciwnowotworowe

SJP.pl

# lichenit

w mineralogii: kamień z odciskami porostu, kamień porostowy

SJP.pl

# lichenolog

specjalista w dziedzinie lichenologii

SJP.pl

# lichenologia

dział botaniki, nauka o porostach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. dział botaniki, nauka o porostach;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲixɛ̃nɔˈlɔɟja, AS: lʹiχẽnoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lichenolog mos., lichenolożka ż.

przym. lichenologiczny

Wiktionary

# lichenologiczny

dotyczący lichenologii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z lichenologią, dotyczący lichenologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lichenologia ż., lichenolog mos.

Wiktionary

# lichenolożka

→ lichenolog

SJP.pl

#### Patrz:

lichenolog

# lichenometria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metoda szacowania wieku budowli i badania zmian klimatycznych na podstawie porostów;

Wiktionary

Lichenometria – metoda naukowa, służąca do badania zmian klimatycznych, do określania tempa odsłaniania skał, tempa topnienia lodowców oraz tempa sukcesji ekologicznej. Za pomocą metody lichenometrii ustala się także czas powstania starych budowli. Podstawą metody lichonometrii jest badanie tempa rocznego przyrostu plech różnych jednostek systematycznych porostów.

Wikipedia

# licheński

→ Licheń, → Licheń Stary

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Lichenia, związany z Licheniem, pochodzący z Lichenia

Wiktionary

#### Patrz:

Licheń, → Licheń Stary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈxɛ̃j̃sʲci, AS: lʹiχẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Licheń mrz.

Wiktionary

# lichewka

przestarzałe zdrobnienie od: lichwa

SJP.pl

# lichia

ryba z rodziny ostroboków, występująca w Morzu Śródziemnym i przy atlantyckich wybrzeżach Europy

SJP.pl

Lichia – rodzaj ryb okoniokształtnych z rodziny ostrobokowatych (Carangidae).

Wikipedia

# lichnowianin

mieszkaniec Lichnów

SJP.pl

# lichnowianka

mieszkanka Lichnów

SJP.pl

# lichnowski

przymiotnik od: Lichnowo, Lichnowy

SJP.pl

Lichnowscy (niem. Lichnowsky, czes. Lichnovští z Voštic) – ród nie do końca znanego pochodzenia, prawdopodobnie z Górnego Śląska, Polski lub Czech, ale możliwe również, że z Burgundii.

Wikipedia

# lichnowy

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Lichnowy – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice
- Lichnowy – wieś w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Lichnowy
- Lichnowy – gmina
- Lichnowy – gromada
- Lichnowy – stacja kolejowa

Wikipedia

# licho

1. w dawnych wierzeniach: zły duch, diabeł;
2. niepowodzenie, bieda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zły duch, diabeł;

(1.2) przen. coś złego, co przynosi nieszczęście

(1.3) daw. liczba nieparzysta

przysłówek sposobu

(2.1) źle, marnie, biednie

Wiktionary

Licho – postać z wierzeń dawnych Słowian, zły demon personifikujący nieszczęście, zły los i choroby.

Licho miało rzadko ukazywać się ludziom. Gdy już to czyniło, przybierało postać przeraźliwie wychudzonej kobiety z jednym okiem.

Licho wędrowało po świecie w poszukiwaniu miejsc, w których ludzie żyją szczęśliwie. Zazwyczaj podpalało budynki, zsyłało głód, biedę i choroby, po czym odchodziło. Czasem zatrzymywało się jednak wśród ludzi na dłużej. Męczyło wówczas gospodarzy, między innymi nastając na ich życie, wyrywając szczeble z drabiny bądź obluzowując ostrza siekier.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Biedna Anusia, której piękny Babinicz nieco w głowie zawrócił, żegnała się z nim bardzo czule, ale on się trzymał ostro i dopiero na samem odjezdnem rzekł jej:

:: — Żeby nie jedno licho, które w sercu jako cierń siedzi, tobym się był pewnie w waćpannie na umor rozkochał.

:: Anusia pomyślała sobie, że niemasz takiej drzazgi, którejby nie można przy cierpliwości igiełką wydłubać, lecz że i bała się trochę tego Babinicza, więc nie rzekła nic — westchnęła cicho i odjechała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲixɔ, AS: lʹiχo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Licheń mrz., lichota ż., lichotka ż., lichość ż.

przym. lichawy, lichy, lichutki

przysł. lichutko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czart, diabeł

Wiktionary

# lichocki

nazwisko

SJP.pl

# lichorowicz

nazwisko

SJP.pl

# lichość

→ lichy; marność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co liche

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lichy

przysł. licho

rzecz. licho n., Licheń mrz.

Wiktionary

# lichota

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. nędza

(1.2) stpol. nieprawość, złość

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈxɔta, AS: lʹiχota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. licho n., Licheń mrz.

przym. lichy

przysł. licho

Wiktionary

# lichszy

stopień wyższy od przymiotnika: lichy; bardziej lichy

SJP.pl

# lichtarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. latarnia

Wiktionary

# lichtarz

świecznik na jedną świecę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) świecznik na jedną świecę;

(1.2) podstawka do osadzania świecy

Wiktionary

Lichtarz (z niem. Leuchter) − stojący świecznik na jedną świecę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obraz przedstawia starca w szlafmycy i z lichtarzem w dłoni.

(1.1) Służba wyczyściła już lichtarze i odkurzyła meble.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. lichtarzyk m.

Wiktionary

# lichtarzyk

zdrobnienie od: lichtarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: lichtarz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Porszę, postaw lichtarzyki na stoliku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lichtarz

Wiktionary

# lichtarzykowy

przymiotnik od: lichtarzyk

SJP.pl

# lichtenberg

## Austria

- Lichtenberg – gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Urfahr-Umgebung
- Lichtenberg – góra w gminie Lichtenberg w Górnej Austrii (927 m)

## Francja

- Lichtenberg – miejscowość w Alzacji

## Niemcy

- Lichtenberg – okręg administracyjny (Bezirk) w Berlinie
- Lichtenberg – dzielnica Berlina
- Lichtenberg – dzielnica Frankfurtu nad Odrą
- Lichtenberg – miasto w Bawarii, w powiecie Hof
- Lichtenberg – gmina w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Budziszyn
- Lichtenberg/Erzgeb. – gmina w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Mittelsachsen
- Lichtenberg/Erzgeb. – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Mittelsachsen
- Lichtenberg – góra w Lesie Bawarskim (1028 m)
- Lichtenberg – góra w Thüringer Holzland w Turyngii (401 m)

## Polska

Wikipedia

# lichtensztajński

przymiotnik

(1.1) zob. liechtensteiński.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲixtɛ̃w̃ˈʃtajj̃sʲci, AS: lʹiχtẽũ̯štai ̯ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liechtenstein mrz.

Wiktionary

# lichtować

częściowo lub całkowicie rozładowywać statek poprzez przeniesienie ładunku na statek pomocniczy

SJP.pl

# lichtuga

barka portowa używana do przeładowywania towarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. barka portowa przeznaczona do rozładowania statku w celu zmniejszenia zanurzenia

Wiktionary

Lichtuga (niem.: Leichtung = ulżenie) – mała jednostka pływająca przeznaczona do rozładowania statku w celu zmniejszenia zanurzenia np. przed wejściem do portu albo ściągnięciem z mielizny. Także jednostka o małym zanurzeniu i płaskim dnie, przewożąca ładunek ze statku do portu albo bezpośrednio na brzeg.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kilka siedemsettonowych pełnomorskich lichtug zakupiono dla portu w Tczewie.

Wiktionary

# lichutki

zdrobnienie od: lichy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: lichy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Takie jakieś lichutkie albo dogmatem zalatujące masz argumenty (…)

(1.1) Widok czerwono-niebieskiego plecaczekecaczka z lichutkiego materiału przypominającego ortalion z koszmarnie pstrokatymi naszywkami na chwilę odebrał mnie i żonie mowę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈxutʲci, AS: lʹiχutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. licho n., Licheń mrz.

przym. lichy

przysł. licho

Wiktionary

# lichwa

pożyczanie pieniędzy na bardzo wysoki, niedozwolony przez prawo procent; również ten procent i odsetki od pożyczonej sumy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;

(1.2) stpol. zysk

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lichwa jest zabroniona przez prawo muzułmańskie, przez wieki była też potępiana przez Kościół katolicki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲixfa, AS: lʹiχfa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lichwiarstwo n., lichwiarz m., lichwiarka ż.

przym. lichwiarski

Wiktionary

# lichwiarka

kobieta trudniąca się lichwą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. kobieta udzielająca pożyczkę na wysoki procent

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lichwiarz mos., lichwa ż.

przym. lichwiarski

Wiktionary

# lichwiarski

dotyczący lichwiarza lub lichwiarstwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pejor. dotyczący lichwy albo lichwiarza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To jest przede wszystkim efekt lichwiarskiego mechanizmu, który został uruchomiony w Polsce.

(1.1) Kredytów udzielano głównie na spłatę lichwiarskich długów, na dokupienie gruntu oraz na inwestycje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lichwa ż., lichwiarstwo n., lichwiarz m., lichwiarka ż.

Wiktionary

# lichwiarstwo

uprawianie lichwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielanie pożyczek na wysoki procent

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lichwiarz mos., lichwa ż.

przym. lichwiarski

Wiktionary

# lichwiarz

osoba, która pożycza pieniądze na bardzo wysoki procent, zwykle niedozwolony przez prawo, wykorzystując w ten sposób złą sytuację finansową pożyczkobiorców; zdzierca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. człowiek udzielający pożyczek na wysoki procent

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lichwa ż., lichwiarstwo n.

:: fż. lichwiarka ż.

przym. lichwiarski

Wiktionary

# lichy

będący złej jakości; nędzny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. będący w złym stanie, złej jakości, w złym gatunku

(1.2) pot. mały, drobny, niepozorny

(1.3) pot. małej wartości moralnej lub artystycznej

(1.4) stpol. płochy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tam można kupić tylko liche produkty.

(1.2) Chociaż był lichy, miał powodzenie u kobiet.

(1.3) Jego obrazy były po prostu liche.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲixɨ, AS: lʹiχy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Licheń mrz., lichość ż., licho n., lichota ż.

przym. lichutki

przysł. licho

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kiepski, marny, nędzny

Wiktionary

# licinek

licinek tarninaczek - gatunek motyla z rodziny namiotnikowców

SJP.pl

# licja

starożytna kraina znajdująca się na półwyspie Azja Mniejsza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Licyjczyk mos., Licyjka ż., licyjski mrz.

przym. licyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Likia

Wiktionary

# lico

1. poetycko: twarz, oblicze, policzek;
2. zewnętrzna powierzchnia niektórych przedmiotów;
3. zewnętrzna powierzchnia ściany lub bryły budynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. anat. twarz, oblicze, policzek

(1.2) bud. zewnętrzna powierzchnia niektórych przedmiotów

(1.3) bud. zewnętrzna powierzchnia ściany albo bryły budynku

Wiktionary

- lico – w dawnym polskim prawie karnym przedmiot przestępstwa
- w odniesieniu do człowieka – twarz, policzek
- o przedmiocie – jego zewnętrzna (widoczna) powierzchnia
- lico w budownictwie – zewnętrzna widoczna powierzchnia ściany, muru, budynku, cokołu.
- lico w garbarstwie i przemyśle skórzanym - zewnętrzna powierzchnia skóry.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1-3) war. lice

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. licówka ż.

czas. licować ndk.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) face; (1.2) face, front, skóry grain; (1.3) face

* niemiecki: (1.1) Antlitz n., Angesicht n.; (1.2) Vorderseite ż.; (1.3) Stirnseite ż., Frontseite ż.

* rosyjski: (1.1) лицо n.

* rumuński: (1.1) obraz m.

* slovio: (1.1) lico (лицо)

źródła.

== lico (slovio.) ==

ortografie. лицо

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) twarz

odmiana.

(1.1) lm. licos

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲit͡sɔ, AS: lʹico

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. licówka ż.

czas. licować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) war. lice

Wiktionary

# licować

1. dobrze z czymś harmonizować;
2. pokrywać ściany budynku jakimś materiałem np. cegłą, kamieniem

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) nadawać gładkość i połysk powierzchni skóry w procesie jej garbowania

(1.2) pokrywać zewnętrzną powierzchnię ściany budynku warstwą ochronną lub ozdobną

(1.3) przen. być odpowiednim, pasować do czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lico n., liczko n., licówka ż., licowanie n.

Wiktionary

# licowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|licować.

Wiktionary

Licowanie – pokrywanie powierzchni – w budownictwie ścian, w protetyce stomatologicznej zębów – (zewnętrznych lub wewnętrznych) innym materiałem – w budownictwie okładziną z płytek lub płyt (ceramicznych, szklanych itp.) bądź cegieł (np. klinkierowych), w protetyce licówkami ceramicznymi.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. licować ndk.

Wiktionary

# licówka

1. w budownictwie: element ceramiczny używany do licowania budowli; cegła licowa;
2. w stomatologii: nakładka przytwierdzona do chorego lub brzydkiego zęba w celu poprawienia jego wyglądu;
3. doświadczona samica kozicy północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. element: kamienny, ceramiczny, szklany; używany do licowania budowli

(1.2) stomat. cienka płytka: porcelanowa, ceramiczna, kompozytowa; umieszczana z przodu zęba w celu: jego rozjaśnienia, skorygowania kształtu, zasłonięcia przerw między zębami

Wiktionary

- licówka (kozica)
- licówka (budownictwo)
- licówka (stomatologia)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ściany wyprowadzone są z cegły czerwonej, licówki.

(1.3) W okresie rykowiska byk staje się mniej ostrożnym. (…) W tym stanie rzeczy pieczę nad chmarą obejmie czujna w dwójnasób łania–licówka[,] ostrożniejsza teraz niż kiedykolwiek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lico n.

czas. licować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) olicowanie

Wiktionary

# licowy

1. stanowiący zewnętrzną lub prawą (właściwą) stronę czegoś;
1. używany do licowania zewnętrznych powierzchni budowli

SJP.pl

# licyjczyk

mieszkaniec Licji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Licji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Licja ż.

:: fż. Licyjka ż.

przym. licyjski

Wiktionary

# licyjka

mieszkanka Licji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Licji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Licja ż., licyjski mrz.

:: fm. Licyjczyk mos.

przym. licyjski

Wiktionary

# licyjski

przymiotnik od: Licja (kraina w Azji Mniejszej)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Licją, dotyczący Licji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język licyjski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Licja ż., Licyjczyk mos., Licyjka ż.

Wiktionary

# licynia

imię żeńskie

SJP.pl

Licynia – żeńska wersja łacińskiego imienia Licyniusz. Najbardziej znaną kobietą o tym imieniu była Licynia Eudoksja, córka cesarza wschodniorzymskiego Teodozjusza II i żona cesarza rzymskiego Walentyniana III.

Licynia imieniny obchodzi 7 sierpnia.

Wikipedia

# licyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Licynii lub z nią związany

SJP.pl

# licyniusz

imię męskie

SJP.pl

- Licyniusz – cesarz rzymski
- Licyniusz II – cesarz rzymski
- Licyniusz – imię męskie

Wikipedia

# licyniuszek

zdrobnienie od: Licyniusz (imię męskie)

SJP.pl

# licyniuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Licyniuszka lub z nim związany

SJP.pl

# licyniuszostwo

Licyniusz z małżonką; Licyniuszowie

SJP.pl

# licyniuszowie

imię męskie

SJP.pl

# licyniuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Licyniusza lub z nim związany

SJP.pl

# licytacja

1. publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje płacący najwyższą kwotę; aukcja; przetarg;
2. wstępna część gry w karty, w której gracze deklarują ile punktów lub lew zamierzają zdobyć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;

(1.2) karc. zabieganie o pierwszeństwo w jakiejś fazie gry, o wzięcie, zagranie, wyjście;

Wiktionary

- Licytacja – element gry w karty
- Licytacja – element gry w brydża
- Licytacja, inaczej rajcowanie − element gry w skata
- Licytacja elektroniczna – tryb udzielenia zamówienia publicznego
- Licytacja – rodzaj publicznej sprzedaży, w której nabywcą zostaje osoba lub podmiot prawny, która zadeklaruje najwyższą kwotę

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem na licytacji kolejny obraz.

(1.2) W brydżu następuje licytacja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲit͡sɨˈtat͡sʲja, AS: lʹicytacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dolicytowanie n., licytant mos., licytantka ż., licytator mos., licytatorka ż., licytowanie n., przelicytowanie n., przelicytowywanie n., wylicytowanie n., zalicytowanie n., zlicytowanie n.

czas. dolicytować dk., licytować ndk., przelicytować dk., przelicytowywać ndk., wylicytować dk., zalicytować dk., zlicytować dk.

przym. licytacyjny, licytatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) aukcja, przetarg

Wiktionary

# licytacyjny

związany z licytacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z licytacją, dotyczący licytacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. licytacja ż., dolicytowanie n., licytant mos., licytantka ż., licytator mos., licytatorka ż., licytowanie n., przelicytowanie n. przelicytowywanie n., wylicytowanie n., zalicytowanie n., zlicytowanie n.

czas. dolicytować dk., licytować ndk., przelicytować dk., przelicytowywać ndk., wylicytować dk., zalicytować dk., zlicytować dk.

przym. licytatorski

Wiktionary

# licytant

osoba biorąca udział w licytacji, ubiegająca się o kupno licytowanych przedmiotów

SJP.pl

# licytantka

→ licytant

SJP.pl

#### Patrz:

licytant

# licytator

osoba sprzedająca przedmioty wystawiane na licytację

SJP.pl

# licytatorka

kobieta sprzedająca przedmioty wystawiane na licytację

SJP.pl

# licytować

1. sprzedawać coś publicznie, zwłaszcza majątek niewypłacalnego dłużnika, na drodze aukcji;
2. deklarować sumę, za którą chce się kupić coś wystawionego do publicznej sprzedaży;
3. w niektórych grach karcianych: zapowiadać kolejno coraz wyższą grę lub podnosić stawkę gry;
4. licytować się - prześcigać się nawzajem w deklarowaniu czegoś

SJP.pl

# licytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|licytować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zlicytowanie n., licytacja ż., licytacyjka ż., licytant m., licytator m.

czas. licytować ndk., zlicytować dk.

przym. licytacyjny

Wiktionary

# licz.

skrót od: liczebnik

SJP.pl

# licząc

1. rachować
2. wymieniać kolejne liczby
3. sumować
4. składać się z czegoś
5. brać pod uwagę podczas liczenia
6. brać zapłatę
7. przypuszczać
8. wierzyć
9. liczyć się:
a) być liczonym
b) być cenionym, uwzględnianym
c) brać coś pod uwagę

SJP.pl

# liczący

1. rachować
2. wymieniać kolejne liczby
3. sumować
4. składać się z czegoś
5. brać pod uwagę podczas liczenia
6. brać zapłatę
7. przypuszczać
8. wierzyć
9. liczyć się:
a) być liczonym
b) być cenionym, uwzględnianym
c) brać coś pod uwagę

SJP.pl

# liczak

nazwisko

SJP.pl

# liczalny

dawniej: dający się liczyć, policzyć

SJP.pl

# liczarka

środowiskowo: maszyna licząca banknoty

SJP.pl

# liczarz

pracownik zajmujący się liczeniem, sortowaniem i pakowaniem gotówki

SJP.pl

# liczba

1. podstawowe pojęcie matematyczne wyrażane najczęściej za pomocą cyfr;
2. kategoria gramatyczna dotycząca niektórych części mowy;
3. stan liczebny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);

(1.2) zapis liczby (1.1)

(1.3) jęz. gram. w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa

(1.4) grupa o określonej liczebności

(1.5) stpol. rachunek, liczenie

Wiktionary

Liczba – pojęcie abstrakcyjne, jedno z najczęściej używanych w matematyce. Pierwotnie liczby służyły do porównywania wielkości zbiorów przedmiotów (liczby naturalne), później także wielkości ciągłych (miary i wagi), obecnie w matematyce są rozważane jako twory abstrakcyjne, w oderwaniu od ewentualnych fizycznych zastosowań.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dział matematyki, który zajmuje się podzielnością liczb to teoria liczb.

(1.1) Liczba 235 jest większa od liczby 129.

(1.2) Ta czerwona liczba oznacza stratę na koniec kwartału.

(1.3) Większość polskich rzeczowników ma zarówno liczbę pojedynczą, jak i mnogą.

(1.4) Duża liczba ludzi w Afryce to analfabeci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲid͡ʒba, AS: lʹiǯba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczebność ż., liczydło n., liczenie n., policzenie n., licznik m., liczebnik m., zliczanie n., zliczenie n., liczman m., liczność ż., nieliczność ż., odliczanie n., odliczenie n., niedoliczanie n., niedoliczenie n., policzalność ż., niepoliczalność ż.

czas. liczyć ndk., policzyć dk., zliczać ndk., zliczyć dk., odliczać ndk., odliczyć dk., niedoliczać ndk., niedoliczyć dk.

przym. liczbowy, liczebny, liczny, policzalny, niepoliczalny

przysł. liczbowo, liczebnie, licznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielkość

(1.2) numer

Wiktionary

# liczbowo

przysłówek

(1.1) za pomocą liczb, cyfr

(1.2) ilościowo, liczebnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zmniejszenie wymiarów odlewu nazywamy powszechnie skurczem i wyrażamy je liczbowo w procentach.

(1.1) Chciałem tylko zwrócić uwagę na elementarne i najbardziej zasadnicze wielkości, charakteryzujące liczbowo stan gospodarki na progu tego roku.

(1.1) Skala pozwala ująć liczbowo różnice w natężeniu każdej obserwowalnej kompetencji.

(1.1) Czy uczony, próbując uchwycić liczbowo zjawiska losowe, których przecież nie da się przewidzieć, nie wkracza przypadkiem na teren zarezerwowany dla Pana Boga?

(1.1) Skala zjawiska jest bardzo duża. Trudno jest ją określić liczbowo[,] ponieważ w mieście nie były prowadzone żadne badania socjologiczne tego zjawiska.

(1.2) Z danych statystycznych[,] wynika niezbicie, że panie górują — przynajmniej liczbowo — nad płcią brzydką.

(1.2) W Amsterdamie, imigranci liczbowo już zdominowali rdzennych mieszkańców, i co na to powiesz?

(1.2) W należących do NATO państwach europejskich proamerykańskie odłamy społeczeństwa są nieraz niewiele słabsze liczbowo i opiniotwórczo niż przeciwnicy czy krytycy Ameryki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczebność ż., liczba ż.

przym. liczbowy, liczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) numerowo, numerycznie

(1.2) ilościowo, liczebnie

Wiktionary

# liczbowy

wyrażony za pomocą liczb, mający związek z liczbami; numeryczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z liczb, wyrażony, zawarty w liczbach, określany ze względu na liczbę; mający związek z liczbą, liczbami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rząd obiecał, że loteria liczbowa zasili działalność artystyczną, sportową i charytatywną (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczba ż., liczebność ż.

przym. liczny

czas. policzyć

przysł. liczbowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) numeryczny, numerowy, cyfrowy

Wiktionary

# liczebn.

skrót od: liczebnik

SJP.pl

# liczebnie

przysłówek

(1.1) w sposób wyrażający liczbę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczba ż., liczebność ż.

przym. liczny

Wiktionary

# liczebniej

stopień wyższy od przysłówka: liczebnie

SJP.pl

# liczebniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: liczebny

SJP.pl

# liczebnik

część mowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. nazwa liczby

(1.2) daw. techn. przyrząd do mierzenia obrotów maszyny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. ten, kto liczy; rachmistrz

Wiktionary

Liczebnik – część mowy określająca cechy ilościowe desygnatu: liczbę, ilość, liczebność, wielokrotność lub kolejność. Odpowiadają na pytania: ile? który z kolei?

Liczebniki występują w większości języków świata. Za wyjątek uchodzi język pirahã z dżungli amazońskiej. W języku tym występują tylko wyrazy hoi – mało i baagiso – dużo. Nie występuje też liczba mnoga rzeczowników i zaimków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znajomość liczebników jest podstawą nauki każdego języka obcego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡ʃɛbʲɲik, AS: lʹičebʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczba ż., licznik mrz., liczebność ż.

przym. liczebnikowy, liczny

czas. policzyć

Wiktionary

# liczebnikowy

przymiotnik

(1.1) jęz. mający cechy liczebnika lub mający związek z liczebnikiem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲit͡ʃɛbʲɲiˈkɔvɨ, AS: lʹičebʹńikovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. licznik mrz., liczebnik

przysł. liczebnikowo

przym. liczny

czas. policzyć

Wiktionary

# liczebność

liczba osobników danego gatunku (populacji) zasiedlających pewien obszar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan liczebny, ilość czegoś

(1.2) biol. liczba osobników danego gatunku (populacji) zasiedlających pewien obszar

Wiktionary

Liczebność populacji – liczba osobników w populacji.

Zmiany liczebności zależą od: liczby osobników przybywających do populacji przez rozród lub imigrację, liczby osobników ubywających z populacji na drodze wymierania lub emigracji. Liczebność populacji zmienia się w czasie (zob. dynamika liczebności populacji).

Okresowo ustalane są liczebności populacji gatunków chronionych i ginących oraz populacje dużych roślin i zwierząt (zob. np. metoda wielokrotnych złowień).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Chciano usilnie zwiększyć liczebność łosia na obszarze puszczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡ʃɛbnɔɕt͡ɕ, AS: lʹičebność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczba ż., liczydło n., liczenie n., licznik mrz., liczebnik mrz.

czas. liczyć ndk., policzyć dk.

przym. liczbowy, liczebny, liczny

przysł. liczbowo, liczebnie, licznie

Wiktionary

# liczebny

przymiotnik

(1.1) mogący być wyrażonym liczbami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczba ż., liczebność ż., licznik mrz.

przym. liczny

czas. policzyć

Wiktionary

# liczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|liczyć.

Wiktionary

Liczenie – posługiwanie się liczbami, przede wszystkim oznaczanie obiektów kolejnymi liczebnikami, zaczynając od 1, z których ostatni określa liczbę wszystkich obiektów (moc zbioru).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: lʹičẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczydło n., liczba ż., licznik mrz., liczebność ż.

czas. liczyć ndk., policzyć dk., wyliczać ndk., wyliczyć dk., zliczać ndk., zliczyć dk., naliczać ndk., naliczyć dk.

przym. liczny

przysł. licznie

Wiktionary

# liczi

wiecznie zielone drzewo uprawiane w Chinach i Indiach; śliwka chińska; litchi

SJP.pl

Wikipedia

# liczko

zdrobnienie od lico

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zdrobn. od lico albo lice (twarz, oblicze; policzek)

(1.2) techn. powierzchnia skóry od strony włosia; gładka, górna powierzchnia wyprawionej skóry

(1.3) techn. zewnętrzna, nie okorowana powierzchnia przeciętego wzdłuż pręta wikliny używanego do wyplatania koszów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mama promieniała patrząc na różane liczka Ignasiunia, na długie złociste włosy, które niecierpliwie odgarniał z czoła.

(1.1) Miał król córkę jedyną, królewnę modrooką, ślicznego była liczka, kochano ją głęboko.

(1.1) U tych tam baletniczek / Kochają gładkość liczek.

(1.1) Oczy Basi zabłysły; śliczne liczko rumieńcem się pokryło.

(1.2) Skóry świńskie odznaczają się bardzo ładnym i trwałym liczkiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. licować

Wiktionary

# liczman

pracownik w porcie liczący ilość ładowanego towaru; liczmen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot przypominający monetę służący do innych celów niż płacenie

Wiktionary

- Liczman (żeton) – żeton używany do liczenia.
- Liczman (zawód) – pracownik portowy, pracownik piekarni.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. liczydło n., liczba ż.

Wiktionary

# liczmański

→ liczman (pracownik w porcie)

SJP.pl

# liczmen

pracownik w porcie liczący ilość ładowanego towaru; liczman

SJP.pl

Liczmen, liczman – osoba, która zajmuje się w porcie liczeniem przeładowywanych towarów.

Wikipedia

# licznerski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Benedykt Licznerski – polski inżynier łączności
- Łukasz Licznerski – polski szachista
- Piotr Licznerski – polski wioślarz
- Zenon Licznerski – polski lekkoatleta

Wikipedia

# licznie

przysłówek

(1.1) w dużej grupie osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziękuję wam wszystkim, że zgromadziliście się tak licznie na naszej uroczystości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczność ż., liczba ż., liczebność ż., liczenie n.

czas. liczyć ndk.

przym. liczny, rozliczny

przysł. liczniej, liczno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tłumnie, gromadnie, daw. liczno

Wiktionary

# liczniej

stopień wyższy od przysłówka: licznie

SJP.pl

# liczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: liczny

SJP.pl

# licznik

1. przyrząd pomiarowy;
2. w matematyce: liczba znajdująca się nad kreską ułamkową w ułamku zwykłym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie służące do pomiaru jakiejś wielkości naliczanej w czasie;

(1.2) mat. część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;

(1.3) inform. zmienna zliczająca coś

Wiktionary

- licznik (elektronika)
- licznik (matematyka)
- licznik (językoznawstwo)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Już przed południem licznik prądu znów brzęczał.

(1.2) Każdy ułamek jest ilorazem licznika i mianownika.

(1.3) Licznik wzrasta o jeden za każdym razem gdy gracz zdobywa punkt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲit͡ʃʲɲik, AS: lʹičʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. policzyć dk., liczyć ndk., liczbować ndk.

rzecz. liczenie n., liczydło n., liczarka ż., liczarz m., liczebność ż., liczebnik m., liczba ż., liczność ż., liczydełko n.

przym. licznikowy, liczalny, liczny, liczeniowy, liczebny, liczebnościowy, liczebnikowy

Wiktionary

# liczno

przysłówek

(1.1) daw. licznie

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. licznie

Wiktionary

# licznokwiatowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający wiele kwiatów

Wiktionary

# liczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest liczne; cecha tych, którzy są liczni

Wiktionary

- Liczność materii – liczebność materii mierzona przez stosunek liczby dowolnych cząstek tworzących dany obiekt fizyczny do liczby atomów zawartych w 12 g czystego izotopu węgla 12C
- Liczność (modelowanie oprogramowania) – opisuje stosunek liczby elementów kolekcji jednej klasy do liczby elementów kolekcji drugiej klasy, które są połączone asocjacją pomiędzy sobą.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. liczny

przysł. licznie

rzecz. licznik mrz., liczba ż.

czas. policzyć

Wiktionary

# liczny

składający się z wielu jednostek; często się zdarzający

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) (o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek

(1.2) (tylko w lm.) występujący w dużej liczbie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do miasta zbliżała się liczna armia.

(1.2) Liczni żołnierze gromadzili się przy ogniskach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲit͡ʃnɨ, AS: lʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. licznik m., liczenie n., przeliczenie n., liczba ż., liczebnik m., liczarka ż., liczebność ż., liczność ż., liczydło n., liczydełko n., zliczarka ż., przelicznik m., wyliczanka ż., wyliczenie n.

czas. liczyć, policzyć, zliczać, zliczyć, przeliczać, przeliczyć, wyliczać, wyliczyć, liczbować

przym. liczebny, liczbowy, policzalny, przeliczalny, liczebnikowy, licznikowy, liczydłowy, przelicznikowy, rozliczny

przysł. liczbowo, liczebnie, liczebnikowo, licznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) książk. mnogi, rozliczny

Wiktionary

# liczyć

1. rachować
2. wymieniać kolejne liczby
3. sumować
4. składać się z czegoś
5. brać pod uwagę podczas liczenia
6. brać zapłatę
7. przypuszczać
8. wierzyć
9. liczyć się:
a) być liczonym
b) być cenionym, uwzględnianym
c) brać coś pod uwagę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. policzyć)

(1.1) określać liczbę elementów składających się na dany zbiór

(1.2) włączać do zbioru

(1.3) zawierać w sobie określoną ilość elementów

(1.4) wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. policzyć)

(2.1) wymawiać liczby

(2.2) spodziewać się

(2.3) pokładać swoje zaufanie

czasownik zwrotny niedokonany liczyć się (dk. policzyć się)

(3.1) brać pod uwagę, respektować

(3.2) mieć duże znaczenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zawsze liczę pieniądze, które wypłacam z banku, żeby być pewnym, że dostałem tyle, ile trzeba.

(1.2) – Trzy osoby jadą. – Licz mnie też. – Czyli cztery, ktoś jeszcze?

(1.3) Ta grupa liczy sześć osób.

(1.4) Ten komputer liczy dwa razy szybciej niż poprzedni.

(1.4) Księgowy siedział przy biurku zawalonym papierami i liczył zawzięcie.

(2.1) Gramy w chowanego. Adam liczy na głos do dziesięciu, a my się chowamy

(2.1) Licz do dziesięciu i powiedz „szukam”!

(2.2) Musisz zrobić to sam i nie licz na moją pomoc!

(2.3) Wiem, że moja mama mnie kocha i zawsze mogę na nią liczyć.

(3.1) Licz się ze zdaniem ojca!

(3.2) Dobrze wiesz, że liczy się dla mnie tylko zdanie ojca. To on zadecyduje, czy mam wyjechać, czy nie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: lʹičyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczebność ż., licznik mrz., zliczenie n., zliczanie n., policzenie n., liczenie n., liczba, liczydło

czas. naliczyć, obliczyć, podliczyć, przeliczyć, rozliczyć, wyliczyć, zaliczyć, zliczyć, policzyć, przeliczać, zaliczać

przym. liczny, policzalny, obliczeniowy

przysł. licznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) kalkulować, rachować

(2.1) odliczać, rachować

(2.2) czekać, nastawiać się, przewidywać

(2.3) polegać, pokładać nadzieję, ufać, wierzyć, żywić zaufanie

Wiktionary

# liczydełko

małe liczydło

SJP.pl

# liczydło

prosty przyrząd stosowany do obliczeń; początkowo tablica z rozsypanym piaskiem, na którym zapisywano litery lub cyfry, później ramka z równoległymi rzędami koralików (zwykle 10) na drucie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń;

(1.2) techn. mot. mechanizm wskazujący licznika

Wiktionary

Liczydło – przyrząd służący do wykonywania prostych działań arytmetycznych, najczęściej w postaci ramki z umieszczonymi wewnątrz prętami na które nawleczone są ruchome koraliki. Obliczeń dokonywano poprzez odpowiednie przesuwanie koralików po prętach odpowiadających określonej potędze dziesięciu. Jego pierwowzorem był starożytny abakus, natomiast współcześnie liczydła zostały całkowicie wyparte przez kalkulatory.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W pierwszej klasie posługiwaliśmy się liczydłem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈt͡ʃɨdwɔ, AS: lʹičydu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczba ż., liczenie n., liczman m.

:: zdrobn. liczydełko

przym. liczydłowy, liczny

czas. policzyć, liczyć ndk.

Wiktionary

# liczydłowy

→ liczydło

SJP.pl

#### Patrz:

liczydło

# liczygrosz

człowiek skąpy; dusigrosz, liczykrupa, kutwa

SJP.pl

# liczykrupa

(r. żeński) o kobiecie: skąpiec, dusigrosz, przesadnie ostrożny w wydatkach; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(1.1) pot. pogard. skąpiec

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲit͡ʃɨˈkrupa, AS: lʹičykrupa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczykrupstwo n.

przym. liczykrupi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. centuś, chytrus, kutwa, skąpiradło, żyła; reg. śl. dziurdziuch.; przest. żyd; chciwiec, harpagon

Wiktionary

# liczykrupstwo

rzadko, pogardliwie: niechęć do wydawania pieniędzy nawet na podstawowe potrzeby; skąpstwo, sknerstwo

SJP.pl

# liczyrzepa

w śląskich baśniach: duch Karkonoszy

SJP.pl

Wikipedia

# lid

część wstępna artykułu prasowego; lead

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, ze streszczeniem treści i zachętą do zapoznania się z całością;

Wiktionary

Lead lub lid (wym. [li:d]; ang. lead – prowadzić, być na czele, przodować) – pierwszy graficznie wyodrębniony akapit tekstu, przede wszystkim artykułu prasowego, następujący bezpośrednio po tytule lub podtytule. Jego celem jest wprowadzenie czytelnika w zagadnienie, dlatego zazwyczaj podaje w formie skróconej najistotniejsze informacje, a często także i konkluzje, dając czytelnikowi poczucie zrozumienia tematu tekstu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mając gazetę w ręku, najpierw przeglądam lidy. Dzięki temu od razu wiem kto, co, gdzie i kiedy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲit, AS: lʹit

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wstęp, wprowadzenie, nagłówek

Wiktionary

# lida

miasto na Białorusi

SJP.pl

Lida (biał. Ліда, lit. Lyda) – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, siedziba rejonu lidzkiego i drugie pod względem wielkości miasto Wileńszczyzny.

Niegdyś miasto powiatowe w granicach I Rzeczypospolitej. Miasto królewskie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie lidzkim województwa wileńskiego. Miejsce obrad sejmików ziemskich powiatu lidzkiego od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku. W latach 1921–1945 w Polsce, w województwie nowogródzkim, siedziba powiatu lidzkiego.

Wikipedia

# lidar

urządzenie optyczne stosowane w meteorologii głównie do badania chmur

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do pomiaru odległości poprzez oświetlanie laserem i pomiar odbicia za pomocą czujnika;

Wiktionary

Lidar (od angielskiego akronimu LIDAR, utworzonego od wyrażenia: Light Detection and Ranging) – metoda pomiaru odległości poprzez oświetlanie celu światłem laserowym i pomiar odbicia za pomocą czujnika. Różnice w czasie powrotu wiązki lasera oraz zmiana długości fali mogą być następnie wykorzystane do tworzenia trójwymiarowego modelu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. lidarowy

Wiktionary

# lidarowy

→ lidar

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z lidarem, dotyczący lidaru

Wiktionary

#### Patrz:

lidar

#### Powiązane:

rzecz. lidar m.

Wiktionary

# lidda

Lod lub Lidda (hebr. ‏לוֹד‎, arab. ‏اللُّدّ‎ trb. Al-Ludd; w starożytności nazywane też Diospolis, wymowa lokalna Lud) – miasto położone w Dystrykcie Centralnym w Izraelu.

Wikipedia

# lideczka

zdrobnienie od: Lidia (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Lidia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Narzeczony Lideczki śpiewa falsetem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lidia ż., Lidka ż., Lidzia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Lidka, Lidzia

Wiktionary

# lider

leader;
1. zawodnik lub zespół prowadzący w wyścigu, będący na pierwszym miejscu;
2. przywódca partii politycznej lub organizacji społecznej;
3. przedsiębiorstwo zajmujące czołowe miejsce w produkcji i sprzedaży wyrobów z jakiejś dziedziny;
4. potocznie: osoba przewodząca innym; dowódca, przywódca, wódz;
5. środowiskowo: czołowy muzyk w zespole, piszący teksty i muzykę do piosenek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba dowodząca, zarządzająca pracą zespołu

(1.2) sport. sportowiec lub drużyna zajmująca czołowe miejsce w zawodach lub rozgrywkach

(1.3) przedsiębiorstwo wyróżniające się w swojej dziedzinie

Wiktionary

- lider – pojęcie z zakresu psychologii
- lider rynkowy
- lider uwielbienia
- Lider – model autobusu marki Autosan
- lider – duży niszczyciel
- lider – Izby Reprezentantów
- lider – początkowa część wyładowania atmosferycznego (pioruna)
- Lider – polski zespół muzyczny disco polo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Paweł jest liderem grupy.

(1.3) Firma należy do liderów na polskim rynku w branżach, w których oferuje swoje usługi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲidɛr, AS: lʹider

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liderowanie n.

:: fż. liderka ż.

czas. liderować ndk.

przym. liderski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) leader, wódz, przywódca

Wiktionary

# liderka

→ lider; leaderka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta dowodząca, zarządzająca pracą zespołu

(1.2) sport. zawodniczka zajmująca czołowe miejsce w zawodach lub rozgrywkach

(1.3) zool. samica dominująca w stadzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Pozycja liderki w rankingu jest niezagrożona.

(1.3) Wadera jest liderką grupy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. lider m.

czas. liderować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) przywódczyni

Wiktionary

# liderować

być na czele, przewodzić

SJP.pl

czasownik

(1.1) przewodzić, być liderem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲidɛˈrɔvat͡ɕ, AS: lʹiderovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liderowanie n., leader mos., lider, liderka

Wiktionary

# liderowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|liderować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. liderować ndk.

rzecz. lider mos.

Wiktionary

# liderowy

→ lider; liderski, leaderski

SJP.pl

# liderski

→ lider; liderowy, leaderski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z liderem, dotyczący lidera; właściwy liderowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lider mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przywódczy

Wiktionary

# liderstwo

bycie liderem; leaderstwo

SJP.pl

# lidia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. hist. starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;

Wiktionary

- Lidia – imię żeńskie pochodzenia greckiego
- Lidia – starożytne państwo w zachodniej Azji Mniejszej, ze stolicą w Sardes
- Lidia – postać biblijna, święta
- Lizja i Lidia – siostry Jezusa Chrystusa, znane z Ewangelii Marka i Ewangelii Mateusza oraz apokryficznej księgi Legenda o św. Józefie Cieśli
- Lidia – nazwa produkowanego w Polsce przez firmę CSK klonu komputera Apple II
- (110) Lydia – asteroida odkryta przez Alphonse'a Louisa Nicolasa Borrelly'ego w 1870

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lidia imieniny obchodzi 27 marca i 3 sierpnia.

(1.2) W którym wieku Rzymianie zajęli Lidię?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲidʲja, AS: lʹidʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lidyjski mrz., Lidka ż., Lidzia ż., Lideczka ż., Lidyjczyk m., Lidyjka ż., lidyt m.

przym. lidyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.2) kraina

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lidyjski mrz., Lidka ż., Lidzia ż., Lideczka ż., Lidyjczyk m., Lidyjka ż., lidyt m.

przym. lidyjski

frazeologia.

etymologia.

etymn|łac|Lydia. < etymn|gr|Λυδία.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Lydia; (1.2) Lydia

* baskijski: (1.1) Lide, Lidia; (1.2) Lidia

* białoruski: (1.1) Лідзія ż., Ліда ż.; (1.2) Лідыя ż.

* czeski: Lýdie

* francuski: Lydie

* hiszpański: (1.1) Lidia; (1.2) Lidia

* łotewski: (1.1) Lidija ż.

* niemiecki: (1.1) Lydia ż.; (1.2) Lydien n.

* nowogrecki: (1.1) Λυδία; (1.2) Λυδία

* rosyjski: (1.1) Лидия ż.; (1.2) Лидия ż.

* słowacki: (1.1) Lýdia ż.; (1.2) Lýdia ż.

* słoweński: Lidija

* szwedzki: (1.1) Lydia

* ukraiński: (1.1) Лідія ż.; (1.2) Лідія ż.

* węgierski: (1.1) Lídia

* włoski: (1.1) Lidia ż.; (1.2) Lidia ż.

źródła.

== Lidia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lidian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powiedziałem Lidianowi o piątkowym spotkaniu.

Wiktionary

# lidka

zdrobnienie od: Lidia (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Lidia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chłopak Lidki studiuje w Katowicach.

(1.1) Podrzucimy Lidkę do biblioteki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lidia ż., Lidzia ż., Lideczka ż.

Wiktionary

# lidl

sieć handlowa

SJP.pl

Lidl Stiftung & Co. KG – niemiecka sieć sklepów dyskont, należąca do Schwarz-Gruppe (również właściciel sklepów Kaufland).

Wikipedia

# lido

piaszczysty wał przybrzeżny oddzielający zatokę od morza

SJP.pl

- Lido – mała wyspa w Wenecji;
- lido – pojęcie geomorfologiczne;
- lido – rodzaj basenu kąpielowego;
- Lido – kabaret na Champs-Élysées w Paryżu.
- Lido – zespół muzyczny grający Nu-Tone, Hardcore (Polska)

Wikipedia

# lidokaina

lek o działaniu znieczulającym; lignokaina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. organiczny związek chemiczny, używany jako środek miejscowo znieczulający;

Wiktionary

Lidokaina (łac. lidocainum), lignokaina, ksylokaina – organiczny związek chemiczny, pochodna acetanilidu. Stosowana jako środek miejscowo znieczulający. Przeważnie podawana jest przezskórnie w formie aerozolu lub żelu. W stomatologii najczęściej używany w postaci dwuprocentowego roztworu chlorowodorku lidokainy w ampułkach (w czystej postaci albo z dodatkiem adrenaliny lub noradrenaliny). W lecznictwie lidokaina stosowana jest zarówno w postaci wolnej zasady, jak i w postaci chlorowodorku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲidɔkaˈjĩna, AS: lʹidokai ̯ĩna

Wiktionary

# lidokainowy

→ lidokaina

SJP.pl

#### Patrz:

lidokaina

# lidyjczyk

mieszkaniec Lidii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Lidii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lidia ż., lidyjski mrz.

:: fż. Lidyjka ż.

przym. lidyjski

Wiktionary

# lidyjka

mieszkanka Lidii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Lidii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lidia ż., lidyjski mrz.

:: fm. Lidyjczyk mos.

przym. lidyjski

Wiktionary

# lidyjski

przymiotnik od: Lidia (starożytna kraina)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Lidią, pochodzący z Lidii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język lidyjski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lidia ż., Lidyjczyk m., Lidyjka ż.

Wiktionary

# lidyt

skała osadowa, czarna, zbita, bardzo twarda

SJP.pl

Lidyt – osadowa skała krzemionkowa należąca do grupy skał organogenicznych, barwy czarnej lub ciemnoszarej, skrytokrystaliczna lub bardzo drobno krystaliczna.

Składa się głównie z chalcedonu i mikrokrystalicznego kwarcu i substancji organicznych oraz często pirytu. Zawartość minerałów ilastych oraz składników piroklastycznych powoduje warstwowanie. Podczas diagenezy, wskutek rekrystalizacji chalcedonu powstają żyłki kwarcu przecinające skałę w różnych kierunkach. Substancja organiczna znajdująca się w lidytach, jest substancją węglistą o wysokim stopniu uwęglenia. Skała drobnoziarnista, zwięzła i twarda, krucha, pospolita wśród osadów paleozoicznych.

Wikipedia

# lidzbarczanin

mieszkaniec Lidzbarka, Lidzbarka Warmińskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Lidzbarka lub Lidzbarka Warmińskiego

(1.2) osoba pochodząca z Lidzbarka lub Lidzbarka Warmińskiego, urodzona w Lidzbarku lub Lidzbarku Warmińskim

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lidzbark m.

:: fż. lidzbarczanka ż.

przym. lidzbarski

Wiktionary

# lidzbarczanka

mieszkanka Lidzbarku, Lidzbarku Warmińskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Lidzbarka lub Lidzbarka Warmińskiego

(1.2) kobieta Lidzbarka lub Lidzbarka Warmińskiego, urodzona w Lidzbarku lub Lidzbarku Warmińskim

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lidzbark m.

:: fm. lidzbarczanin m.

przym. lidzbarski

Wiktionary

# lidzbark

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Lidzbark (pot. Lidzbark Welski, niem. Lautenburg, prus. Welliskas Lēcbargs) – miasto w Polsce położone w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Lidzbark.

Miasto posiada status miasta turystycznego, ma rozwiniętą bazę noclegową i gastronomiczną. Od 1997 r. patronem miasta jest św. Wojciech. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Lidzbark liczył 7182 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲid͡zbark, AS: lʹiʒbark

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lidzbarczanin m., lidzbarczanka ż.

przym. lidzbarski

Wiktionary

# lidzbarski

przymiotnik od: Lidzbark, Lidzbark Warmiński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Lidzbarka lub Lidzbarka Warmińskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lidzbarczanka ż., Lidzbark m., lidzbarczanin m., lidzbarczanin ż.

Wiktionary

# lidzia

zdrobnienie od: Lidia (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Lidia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pożyczyłam Lidzi twój podręcznik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lidia ż., Lidka ż., Lideczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Lidka, Lideczka

Wiktionary

# lidzianin

mieszkaniec Lidy

SJP.pl

# lidzianka

mieszkanka Lidy

SJP.pl

# lidzki

przymiotnik od: Lida (miasto na Białorusi)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Lidy, związany z Lidą

Wiktionary

# lieberman

nazwisko

SJP.pl

Liebermann, Lieberman:

- Max Liebermann – malarz
- Rolf Liebermann – kompozytor

- (12329) Liebermann

Wikipedia

# liebermann

Liebermann, Lieberman:

- Max Liebermann – malarz
- Rolf Liebermann – kompozytor

- (12329) Liebermann

Wikipedia

# liebert

Liebert:

- (St.) Liébert (Libert, Libertus, Lietbrecht, Lietbert, Liethbertus) (?, [?] – 1140)

- Arthur Liebert (1878-1946), niemiecki filozof
- Heinz Liebert (* 1936), niemiecki szachista
- Jerzy Liebert, polski poeta okresu międzywojennego
- Ottmar Liebert (* 1963), niemiecki muzyk, kompozytor i gitarzysta flamenco

Wikipedia

# liebmann

- Liebmann – niemiecki film z 2016

Osoby o tym nazwisku:

- Jeffrey M. Liebmann – amerykański okulista i chirurg
- Otto Liebmann – niemiecki filozof

Wikipedia

# liechtenstein

[czytaj: LICHtensztajn] państwo w Europie; Księstwo Liechtensteinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Wiktionary

Liechtenstein ([ˈlixtɛnʂtajn], wymowa polska), Księstwo Liechtensteinu (niem. [ˈfʏɐstəntuːm ˈliːçtənʃtaɪn], Fürstentum Liechtenstein) – państwo unitarne położone w Europie Zachodniej, w dolinie górnego Renu, w Alpach Retyckich, między Austrią a Szwajcarią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Liechtenstein jest niepodległym księstwem w Alpach, w Europie Środkowej, położonym pomiędzy Szwajcarią i Austrią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlixtɛnʂtajn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liechtensteińczyk mos., Liechtensteinka ż.

przym. liechtensteiński, lichtensztajński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) urz. ofic. Księstwo Liechtensteinu

Wiktionary

# liechtensteińczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Liechtensteinu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liechtenstein mrz.

:: fż. Liechtensteinka ż.

przym. liechtensteiński

Wiktionary

# liechtensteinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Liechtensteinu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liechtenstein mrz.

:: fm. Liechtensteińczyk mos.

przym. liechtensteiński

Wiktionary

# liechtensteiński

→ Liechtenstein [czytaj: lichtensztajński]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Liechtenstein

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Liechtensteińscy piłkarze po raz kolejny przegrali z Anglią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲixtɛ̃w̃ˈʃtajj̃sʲci, AS: lʹiχtẽũ̯štai ̯ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liechtensteińczyk mos., Liechtensteinka ż., Liechtenstein

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. lichtensztajński

Wiktionary

# liège

Liège (nld. Luik; niem. Lüttich; wal. Lidje; lb. Léck; ksh. Lück; la. Leodium, Leodicum; do 1949 Liége) – miasto we wschodniej Belgii, w Regionie Walońskim, siedziba administracyjna prowincji Liège, oraz okręgu Liège. Leży nad Mozą, w pobliżu granicy z Niderlandami i Niemcami. Największy ośrodek francuskiego obszaru językowego w Belgii. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem w prowincji. Mieszkaniec miasta, prowincji lub okręgu to Leodyjczyk. Wytwarzane są tutaj tradycyjne gofry cukrowe.

Wikipedia

# lieto

określenie wykonawcze: wesoło, radośnie

SJP.pl

Lieto (szw. Lundo) – gmina w Finlandii, położona w południowo-zachodniej części kraju, należąca do regionu Varsinais-Suomi.

Wikipedia

# lifehack

[czytaj: lajfhak] potocznie: sprytny sposób, trik ułatwiający jakąś czynność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. pomysł, trick ułatwiający życie, rozwiązujący problem bądź przyspieszający codzienną czynność;

Wiktionary

Lifehack – ogólna nazwa sposobów i trików używanych do ułatwiania sobie życia. W szczególności są to pomysły programistów, którzy próbują przenosić idee i koncepcje informatyczne na codzienne życie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 20-latek znalazł lifehack na darmowe jedzenie. To studia online, bo mieszka z rodzicami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlajfxak, AS: lai ̯fχak

Wiktionary

# lifehacker

[czytaj: lajfhaker] potocznie: osoba wykorzystująca triki na ułatwienie sobie życia

SJP.pl

Lifehacker – blog poświęcony ciekawostkom ze świata techniki i optymalizacji życia codziennego.

Lifehacker został założony w 2005 roku. W ciągu miesiąca witrynę odwiedza ponad 14 mln użytkowników.

Wikipedia

# liferant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. hand. pośrednik w dostarczaniu towarów, dostawca (zwłaszcza dla wojska)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liwerant

Wiktionary

# lifestyle

[czytaj: lajfstajl]
1. styl życia; lajfstajl;
2. w marketingu: dopasowanie wyrobów do wyobrażeń potencjalnego konsumenta o nim samym i o jego stylu życia

SJP.pl

Styl życia – zakres i formy codziennych zachowań jednostek lub grup, specyficzne dla ich usytuowania społecznego, tzn. manifestujące położenie społeczne oraz postrzegane jako charakterystyczne dla tego położenia, a dzięki temu umożliwiające szeroko rozumianą społeczną lokalizację innych ludzi. Pojęcie to obejmuje nie tylko zachowania ludzkie, ale i mechanizmy psychofizyczne leżące u podstaw tych zachowań: motywacje, potrzeby, akceptowane wartości.

Wikipedia

# lifestylowy

[czytaj: lajfstajlowy] zgodny z wybranym stylem życia; lajfstajlowy

SJP.pl

# lifo

metoda wyceny rozchodu zapasów, polegająca na księgowaniu rozchodu począwszy od ostatniej jednostki przyjętej do magazynu; LIFO

SJP.pl

# lift

1. odbicie piłki z równoczesnym nadaniem jej rotacji;
2. winda towarowa lub osobowa

SJP.pl

- lift – rodzaj uderzenia w tenisie
- Lift – framework do tworzenia aplikacji internetowych
- Lift – marka napoju gazowanego
- Lift! – album Volkera Kriegela
- Lift – amerykański film z 2001
- Lift – indyjski film z 2021

Wikipedia

# liftback

[czytaj: liftbek] hatchback;
1. typ nadwozia samochodu osobowego;
2. samochód o takim nadwoziu

SJP.pl

Liftback – typ nadwozia samochodu osobowego, zbliżonego konstrukcyjnie do samochodu typu sedan, różniącego się nieznacznie – bardziej pochyloną szybą i (czasem niewielkim) nawisem nadwozia za tylnym kołem. W obu przypadkach szyba unosi się jako integralny element pokrywy bagażnika. W wielu krajach pojęcie tożsame z hatchback, aczkolwiek mianem hatchback określa się auta klas niższych, często modele miejskie.

Wikipedia

# lifting

1. chirurgiczno-kosmetyczny zabieg naciągania skóry twarzy i szyi w celu likwidacji zmarszczek; face lifting;
2. potocznie: odnowienie sprzętu, głównie poprawienie wyglądu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. med. chirurgiczna likwidacja zmarszczek na twarzy i szyi

Wiktionary

- Face lifting – retusz w chirurgii plastycznej
- Facelifting – zmiana wyglądu samochodu

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. liftingowy, liftingujący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) face lifting

Wiktionary

# liftingować

naciągać skórę twarzy i szyi w celu likwidacji zmarszczek

SJP.pl

# liftingujący

→ liftingować

SJP.pl

#### Patrz:

liftingować

# liftować

1. w tenisie: odbijać piłkę w taki sposób, by spadła ona wcześniej na kort i zaskoczyła przeciwnika;
2. środowiskowo: podnosić samochód w celu zamontowania większych kół

SJP.pl

# liftowany

1. w tenisie: odbijać piłkę w taki sposób, by spadła ona wcześniej na kort i zaskoczyła przeciwnika;
2. środowiskowo: podnosić samochód w celu zamontowania większych kół

SJP.pl

# lig

1. system rozgrywek sportowych; również wydzielona grupa drużyn lub zawodników grających w tym systemie;
2. nazwa niektórych organizacji

SJP.pl

Lig – wieś w Słowenii, w gminie Kanal ob Soči. W 2018 roku liczyła 128 mieszkańców.

Wikipedia

# liga

1. system rozgrywek sportowych; również wydzielona grupa drużyn lub zawodników grających w tym systemie;
2. nazwa niektórych organizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zrzeszenie osób, organizacji lub państw

(1.2) sport. klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.

Wiktionary

- liga, liga morska, liga lądowa – jednostki długości
- liga językowa – w językoznawstwie grupa języków
- rozgrywki ligowe w sporcie, m.in.
  - Liga Mistrzów UEFA
  - liga polska w piłce nożnej
  - Liga Światowa w piłce siatkowej mężczyzn
- część nazwy wielu organizacji politycznych lub społecznych, m.in.
  - Liga Narodów
  - Liga Państw Arabskich
  - Liga Polskich Rodzin
  - Liga Obrony Kraju

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od kilku lat działam w Lidze Ochrony Przyrody.

(1.2) Miejscowy zespół zagra po raz drugi w pierwszej lidze siatkówki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲiɡa, AS: lʹiga

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2) przym. ligowy

Wiktionary

# ligać

ligać się - w gwarze poznańskiej: ślizgać się

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. lignąć)

(1.1) daw. wierzgać, kopać

czasownik zwrotny niedokonany ligać się

(2.1) gw-pl|Poznań. ślizgać się

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Każdej zimy ligaliśmy się z bracholem na ligawie za domem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ligawa

Wiktionary

# ligacja

proces łączenia dwóch fragmentów lub końców nici DNA za pomocą ligazy

SJP.pl

Ligacja (z ang. ligation) – proces łączenia dwóch fragmentów lub końców nici DNA za pomocą ligazy. Proces ligacji wymaga energii w postaci ATP lub NAD (w zależności od ligazy).

Wikipedia

# ligament

1. włókniste spojenie kości szkieletu; wiązadło;
2. przepaska chirurgiczna zakładana na złamaną kość lub uszkodzony staw

SJP.pl

# ligand

jon lub elektrycznie obojętna cząsteczka połączone w związkach kompleksowych z jonem centralnym za pomocą specjalnego typu wiązania chemicznego; addend; podstawnik; grupa skoordynowana

SJP.pl

- ligand w chemii
- ligand w biochemii

Wikipedia

# ligatura

1. znak graficzny łączący dwie lub trzy litery;
2. w muzyce: łuk nad nutami, które się gra legato

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. typogr. znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ;

(1.2) muz. znak graficzny oznaczający następstwo dwu lub więcej nut;

(1.3) med. nić służąca do podwiązywania naczyń krwionośnych w czasie operacji

Wiktionary

- ligatura (medycyna)
- ligatura (muzyka) – jeden z elementów notacji muzycznej
- ligatura (pismo) – znak będący połączeniem dwóch lub większej liczby liter znajdujących się obok siebie
- Ligatura (festiwal) – festiwal kultury komiksowej; odbywająca się w Poznaniu, od 2009 roku, cykliczna impreza poświęcona sztuce komiksu

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) łuk

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|ligatura. → połączenie, związanie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ligature; (1.2) ligature

* białoruski: (1.1) лігатура ż.; (1.3) лігатура ż.

* duński: (1.1) ligatur w.

* francuski: (1.1) ligature

* hiszpański: (1.1) ligado m. (de letras) (1.2) ligado m.; (1.3) ligadura

* interlingua: (1.1) ligatura

* łaciński: (1.2) ligatura ż.

* niemiecki: (1.1) Ligatur ż.

* nowogrecki: (1.2) λεγκάτο n.

* rosyjski: (1.1) лигатура; (1.2) лигатура; (1.3) лигатура

* rumuński: (1.1) ligatură

* ukraiński: (1.1) лігатура ż.; (1.3) лігатура ż.

* włoski: (1.1) legatura ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲiɡaˈtura, AS: lʹigatura

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) łuk

Wiktionary

# ligawa

1. regionalnie: ślizgawka;
2. rodzaj mięsa wołowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gatunek wołowiny, stanowiący mięsień utrzymujący kręgosłup w części krzyżowej; odpowiednik schabu wieprzowego;

(1.2) gw-pl|Poznań. ślizgawka

Wiktionary

- ligawa (wołowina) – tylna część tuszy wołowej
- ligawa – trąba drewniana
- ligawa – w gwarze poznańskiej oznacza ślizgawkę, lodowisko

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈɡava, AS: lʹigava

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.2) ligać się

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ślizgawka, przest. szlichtada, reg. pozn. {{daw. glazejka}}

Wiktionary

# ligawka

ludowy dęty instrument muzyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. etn. ludowy instrument dęty wykonany z wydrążonego, przeciętego wzdłuż pnia drzewa, np. olchy, owiniętego łykiem; wydaje przenikliwy, donośny dźwięk; podobny do trombity i bazuny;

(1.2) żart. członkini Ligi Kobiet

Wiktionary

Ligawka – polski instrument ludowy z grupy drewnianych aerofonów ustnikowych, spotykany na Mazowszu, Podlasiu, Kurpiach (Kurpie Zielone i Kurpie Białe) i na Powiślu Lubelskim. Wywodzi się z tradycji łowieckiej, współcześnie związany jest z tradycją grania podczas adwentu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Potem spod boru, spod ciemnego ozwała się przeciągle ligawka…

(1.1) Ligawka miała dziwny głos płaczu i skargi, jakby jęk duszy tych wierzbin, tych drzew tęskniących za słońcem, za wichrem, co buja po polach […]

(1.1) Wyznaję, że ta ligawka pięknie gra.

(1.1) (…) tony ligawek pastuszych się odzywały i śpiewały żale jakieś prostacze, dziecięce, jakby żale dzieci, co pogubiły ojców […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈɡafka, AS: lʹigafka

Wiktionary

# ligaza

enzym biorący udział w biosyntezie; syntetaza

SJP.pl

Ligazy, syntetazy (EC 6) – klasa enzymów katalizujących powstawanie wiązań chemicznych między cząsteczkami, przy wykorzystaniu do tego energii pochodzącej z hydrolizy ATP.

Ligazy dzielą się na podklasy według klasyfikacji numerycznej EC, w zależności od typu tworzonego wiązania (C−O, C−S, C−N lub C−C). Ligazy DNA uczestniczą w łączeniu nici kwasu deoksyrybonukleinowego, karboksylaza pirogronianowa katalizuje przyłączenie dwutlenku węgla do anionu pirogronianowego – tworzenie szczawiooctanu. Ich działanie można przedstawić ogólnie jako: A + B → AB.

Wikipedia

# ligeja

- Ligeja (gr. Ligeia, łac. Ligea) − w mitologii greckiej jedna z Nereid
- Ligeja (gr. Ligeia, łac. Ligea) − w mitologii greckiej jedna z syren
- Ligeja − nowela Edgara Allana Poego

Wikipedia

# light

[czytaj: lajt]
1. produkt spożywczy o zredukowanej liczbie kalorii;
2. papieros o niewielkiej ilości nikotyny

SJP.pl

Light – album zespołu DachaBracha wydany w 2010 roku nakładem wytwórni Shugar Studio.

Wikipedia

# lightowy

[czytaj: lajtowy] potocznie:
1. niskokaloryczny;
2. lekki, łatwy; lajtowy

SJP.pl

# ligia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Ligeja.

(1.2) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Ligia – imię żeńskie
- Ligia (Ligeja) – w mitologii greckiej jedna z syren, córka Acheloosa
- Ligia – rodzaj skorupiaków z rzędu równonogów

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Mam na imię Ligia i studiuję filologię klasyczną na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.

(1.2) 11 sierpnia przypadają imieniny Ligii.

(1.2) Pani Ligio, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲiɟja, AS: lʹiǵi ̯a

Wiktionary

# lignan

polifenol znajdujący się w roślinach

SJP.pl

# lignifikacja

impregnacja celulozowych ścian komórkowych drewna

SJP.pl

Drewnienie (lignifikacja) – biologiczny proces inkrustacji ściany komórkowej drzewnikiem (ligniną), dzięki czemu ściana komórkowa uzyskuje sztywność utrzymującą się nawet po obumarciu zawartości komórki. Dzięki wysyceniu ligniną wzrasta nie tylko wytrzymałość mechaniczna ściany komórkowej, lecz także odporność na działanie mikroorganizmów i zdolność do pęcznienia.

Wikipedia

# lignina

1. naturalny związek organiczny występujący oprócz celulozy w zdrewniałych częściach roślin; drzewnik;
2. produkt pochodzenia roślinnego odznaczający się dużą chłonnością, stosowany jako materiał opatrunkowy; wata celulozowa; wata drzewna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. med. miękkie sprasowane arkusze celulozowe, dobrze wchłaniające ciecze;

(1.2) biochem. nierozpuszczalna w wodziesubstancja organiczna, budulec ściany komórkowej roślin;

Wiktionary

Lignina, drzewnik – organiczny związek chemiczny, heterogenny polimer zbudowany głównie z monomerów alkoholu p−kumarylowego oraz jego pochodnych: alkoholu koniferylowego i synepinowego. Jeden z podstawowych składników drewna (obok celulozy i hemiceluloz), w którym występuje w ilości ok. 20%. Buduje ścianę komórkową (zwłaszcza wtórną) u roślin (stanowi 17–25% suchej masy drewna drzew liściastych oraz nawet 25–34% u drzew iglastych). Jest nierozpuszczalna w wodzie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kto z panów ją obmyje / Najlepiej płukać octem / A pocałunki zdjąć / Ligniną / Jałowioną

(1.2) Niekiedy wykorzystuje się ligninę jako lepiszcze w linoleum.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wata celulozowa

(1.2) drzewnik

Wiktionary

# lignit

młoda odmiana węgla brunatnego wykazująca wyraźną strukturę drewna; ksylit

SJP.pl

Wikipedia

# lignitowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z lignitem, dotyczący lignitu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lignit mrz.

Wiktionary

# lignoceluloza

odpadowy produkt w przemyśle drzewnym, wykorzystywany jako opał

SJP.pl

# lignocelulozowy

→ lignoceluloza

SJP.pl

#### Patrz:

lignoceluloza

# lignofol

Lignofol – materiał kompozytowy, drewnopochodny, uzyskany przez sklejenie cienkich warstw drewna (forniru), syntetycznym klejem pod wysokim (ok. 300 bar) ciśnieniem.

Materiał ten występuje w postaci płyt o różnych grubościach. Lignofol posiada właściwości (twardość i wytrzymałość) wielokrotnie przewyższające właściwości drewna. W zależności od układu włókien (słojów) drewna w płycie, otrzymuje się produkty o różnych właściwościach. Stosuje się układ włókien równoległy, krzyżowy i gwiaździsty.

Wikipedia

# lignokaina

lek o działaniu znieczulającym; lidokaina

SJP.pl

Lidokaina (łac. lidocainum), lignokaina, ksylokaina – organiczny związek chemiczny, pochodna acetanilidu. Stosowana jako środek miejscowo znieczulający. Przeważnie podawana jest przezskórnie w formie aerozolu lub żelu. W stomatologii najczęściej używany w postaci dwuprocentowego roztworu chlorowodorku lidokainy w ampułkach (w czystej postaci albo z dodatkiem adrenaliny lub noradrenaliny). W lecznictwie lidokaina stosowana jest zarówno w postaci wolnej zasady, jak i w postaci chlorowodorku.

Wikipedia

# lignokainowy

→ lignokaina

SJP.pl

#### Patrz:

lignokaina

# lignomer

materiał powstały poprzez nasycenia drewna tworzywami sztucznymi; drewno modyfikowane

SJP.pl

# lignoston

tworzywo uzyskiwane przez sprasowanie litego drewna pod wysokim ciśnieniem i w podwyższonej temperaturze; drewno prasowane, drewno utwardzone

SJP.pl

Wikipedia

# lignoza

1. rodzaj dynamitu zawierający trociny nasycone saletrą i nitrogliceryną;
2. naturalny związek organiczny występujący, obok celulozy, w zdrewniałych częściach roślin; lignina; drzewnik

SJP.pl

Lignoza (łac. lignum – drewno) – materiał wybuchowy, rodzaj dynamitu. Zawiera drewniane trociny nasycone saletrą i nitrogliceryną.

Wikipedia

# ligocianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ligoty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Radni nie zostawili na ligocianach suchej nitki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ligota ż.

:: fż. ligocianka ż.

przym. ligocki, podligocki

Wiktionary

# ligocianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ligoty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ligocianki lubią spacerować z wózkami po alejkach panewnickiej kalwarii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ligota ż.

:: fm. ligocianin mos.

przym. ligocki, podligocki

Wiktionary

# ligocki

przymiotnik od: Ligota

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Ligoty, związany z Ligotą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Staropanewniczanki robią zakupy na ligockim targowisku.

(1.1) Ligocki szpital to największy w Polsce ośrodek transplantacji rogówki, wykonujący kilkaset zabiegów rocznie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ligota ż., ligocianin m., ligocianka ż.

przym. podligocki

Wiktionary

# ligol

1. odmiana jabłoni;
2. owoc tej jabłoni

SJP.pl

Wikipedia

# ligomania

żartobliwie: mania na punkcie ligowej lokaty zajmowanej przez drużynę sportową

SJP.pl

# ligota

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część dzielnicy Ligota-Panewniki w Katowicach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. część dzielnicy lub dzielnica kilku polskich miast, nazwa kilku polskich wsi;

Wiktionary

Ligota – osada założona na surowym korzeniu z zastosowaniem dla jej nowych mieszkańców ulgi na zagospodarowanie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W katowickiej Ligocie jest kilka akademików.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ligocianin mos., ligocianka ż.

przym. ligocki, podligocki

Wiktionary

# ligowiec

1. zawodnik wchodzący w skład drużyny ligowej;
2. dawniej: członek ligi - organizacji społecznej lub politycznej

SJP.pl

Ligowiec – część wsi Bogucin w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Swarzędz, przy trasie linii kolejowej Poznań-Gniezno-Inowrocław (przystanek osobowy PKP Ligowiec).

W latach 1975–1998 Ligowiec administracyjnie należał do województwa poznańskiego.

Wikipedia

# ligowo

→ liga

SJP.pl

Ligowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Mochowo. Ma status sołectwa.

Do 1954 miejscowość była siedzibą gminy Ligowo. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ligowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

#### Patrz:

liga

# ligowy

→ liga

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z ligą, dotyczący ligi

Wiktionary

#### Patrz:

liga

#### Przykłady

(1.1) Natomiast ekstraklasowy Piast Gliwice zaprosił Ukraińców do bezpłatnego oglądania na stadionie meczu ligowego z Lechią Gdańsk (12 marca).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ekstraliga ż., liga ż.

przym. ekstraligowy

Wiktionary

# ligroina

frakcja ropy naftowej, używana jako rozpuszczalnik lub płyn hydrauliczny; benzyna ciężka

SJP.pl

Ligroina – mieszanina węglowodorów (głównie alkanów) pochodząca z procesu rektyfikacji ropy naftowej o różnie określanym składzie i temperaturze wrzenia:

- t. wrz. 60–80 °C; główne składniki: węglowodory C7–C11 (dla porównania, t. wrz. eteru naftowego podana jest jako 30–60 °C)
- t. wrz. 60–90 °C; gęstość ok. 0,68 g/cm3 (dla porównania, t. wrz. eteru naftowego podana jest jako 30–60 °C; gęstość ok. 0,63 g/cm3)
- t. wrz. 60–110 °C; CAS 8032-32-4 (dla porównania, t. wrz. eteru naftowego podana jest jako 38–93 °C; główne składniki: węglowodory C5 i C6; CAS 8030-30-6)
- t. wrz. 60–135 °C (dla porównania, t. wrz. eteru naftowego podana jest jako 40–60 lub 60–80 °C)
- t. wrz. 90–110 °C
- t. wrz. 90–140 °C; główne składniki: C7 i C8 (dla porównania, t. wrz. eteru naftowego podana jest jako 35–60 °C; główne składniki: węglowodory C5 i C6)
- t. wrz. >100 °C; określona jako rodzaj eteru naftowego
- t. wrz. 118–179 °C; gęstość ok. 0,86 g/cm3; główne składniki: alkany (55%), cykloalkany (30%) i alkilobenzeny (12%); CAS 8032-32-4; określona jako synonim eteru naftowego
- t. wrz. 120–150 °C; główne składniki: heptan i oktan (dla porównania, t. wrz. eteru naftowego podana jest jako 40–70 °C)
- t. wrz. 120–240 °C; gęstość 0,760–0,795 g/cm3; skład zróżnicowany w zależności od surowca i technologii produkcji (dla porównania, t. wrz. eteru naftowego podana jest jako 25–60 °C)

Wikipedia

# ligula

1. mały, błoniasty wyrostek na granicy między pochwą a blaszką liściową u traw; języczek
2. wyrostek na górnej stronie liścia u widłaków różnozarodnikowych; języczek
3. tasiemiec z podgromady tasiemców właściwych

SJP.pl

- ligula (języczek liściowy) – wyrostek na styku blaszki i pochwy liściowej roślin
- ligula (języczek) – część wargi dolnej niektórych owadów, zwłaszcza chrząszczy

Wikipedia

# liguloza

choroba pasożytnicza ryb, głównie karpiowatych, wywoływana przez larwy tasiemca rzemieńca; często epizootyczna

SJP.pl

# liguria

region w zachodnich Włoszech, ze stolicą w Genui

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny w zachodnich Włoszech;

Wiktionary

Liguria – region administracyjny oraz kraina historyczna w północno-zachodnich Włoszech. Region zajmuje powierzchnię 5416 km² i liczy 1,7 miliona mieszkańców, a jego stolicą jest Genua (727 000 mieszkańców) – największy port Włoch. Gęstość zaludnienia 325 osób na km².

W skład Ligurii wchodzą 4 jednostki administracyjne niższego rzędu: Miasto metropolitalne Genua (do roku 2014 prowincja Genua) oraz prowincje La Spezia, Savona i Imperia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stolicą Ligurii jest Genua.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈɡurʲja, AS: lʹigurʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liguryjski mrz., Ligurowie lm m., Liguryjczyk mos., Liguryjka ż., liguryt mrz.

przym. liguryjski

Wiktionary

# ligurowie

starożytny lud

SJP.pl

Ligurowie (stgr. Λίγυες Ligyes, łac. Ligures) – w starożytności ludy północno-zachodniej Italii, obejmującej północną Toskanię, Ligurię, Piemont, Korsykę oraz część Lombardii. Teksty antyczne wspominają również o Ligurach w okolicach dzisiejszej Marsylii. Spośród ich plemion najbardziej znane to:

- Apuanowie – zamieszkujący rejon obecnej La Spezia;
- Ingaunowie – zamieszkujący okolice dzisiejszej Genui.

Wikipedia

# liguryjczyk

mieszkaniec Ligurii (regionu we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ligurii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liguria ż.

:: fż. Liguryjka ż.

przym. liguryjski

Wiktionary

# liguryjka

mieszkanka Ligurii (regionu we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ligurii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liguria ż.

:: fm. Liguryjczyk mos.

przym. liguryjski

Wiktionary

# liguryjski

przymiotnik od: Liguria

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Ligurią, wywodzący się z Ligurii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. dialekt używany w Ligurii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲiɡuˈrɨjsʲci, AS: lʹiguryi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liguria ż., Liguryjczyk mos., Liguryjka ż.

Wiktionary

# liguryjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem liguryjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem liguryjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku liguryjskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲiɡuˈrɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: lʹiguryi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# liguryt

minerał podobny barwą do bursztynu i magnetycznych właściwościach

SJP.pl

# ligustr

krzew lub niskie drzewo, sadzony głównie na żywopłoty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ligustrum|L.|ref=tak., rodzaj roślin krzewiastych lub drzew z rodziny oliwkowatych, często używanych jako ozdobne;

Wiktionary

Ligustr (Ligustrum L.) – rodzaj roślin należący do rodziny oliwkowatych (Oleaceae). Liczy 45 gatunków. Większość występuje w południowo-wschodniej i wschodniej Azji, jeden gatunek – ligustr pospolity L. vulgare rośnie w Europie, rejonie Kaukazu i północno-zachodniej Afryce, także jeden gatunek – Ligustrum australianum występuje w Queensland w północnej Australii. Różne gatunki zawleczone poza obszar naturalnego występowania są uciążliwymi gatunkami inwazyjnymi. L. robustum zaliczony został do 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie.

Wikipedia

# ligustrowce

przedstawiciel rzędu roślin obejmującego około 400 gatunków drzew, krzewów i pnączy

SJP.pl

# ligustrowiec

przedstawiciel rzędu roślin obejmującego około 400 gatunków drzew, krzewów i pnączy

SJP.pl

# ligustrowy

przymiotnik od: ligustr

SJP.pl

# lijewski

nazwisko

SJP.pl

# lijphart

nazwisko obce, np. A. Lijphart - twórca teorii konsensualizmu

SJP.pl

# lik

1. krawędź żagla zwykle obszyta linką (likliną);
2. lina przymocowująca sieć rybacką; lina osadowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. stan liczebny, ilość

(1.2) daw. wyliczanie

(1.3) daw. miara czegoś

(1.4) żegl. brzeg żagla;

Wiktionary

Lik – brzeg żagla.

- W żaglu trójkątnym wyróżnia się liki: dolny, przedni i wolny (czyli tylny).
- W żaglu czworokątnym znajdują się: dolny, przedni, górny i wolny.
- W żaglach rejowych: górny, dolny oraz prawy i lewy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wielkopolan nieustannie napływały tłumy, pomiędzy którymi Nałęczów lik wielki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲik, AS: lʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-3)

rzecz. likowitość ż., bezlik m.

przym. likowity

licz. bez liku

(1.4)

rzecz. liklina ż.

Wiktionary

# likantrop

w wierzeniach, fantastyce: postać mogąca przemieniać się w wilka; wilkołak

SJP.pl

# likantropia

nocna przemiana człowieka w zwierzę przypominające wilka, które przed świtem powraca do ludzkich kształtów; lykantropia, wilkołactwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mit. wierzenie obecne w rozmaitych kulturach, zgodnie z którym człowiek może w określonych okolicznościach przeobrazić się w zwierzę, zwłaszcza w wilka

(1.2) urojenie polegające na przekonaniu, że jest się zwierzęciem, zwłaszcza wilkiem

Wiktionary

Wilkołak, także wilkołek – w wielu mitologiach (m.in. słowiańskiej i germańskiej) i legendach człowiek, który przemieniał się z własnej woli lub wskutek klątwy w wilka lub postać będącą połączeniem tego zwierzęcia z człowiekiem. Zdolność tę nazywa się wilkołactwem lub likantropią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Już od XVI wieku we Francji i w Niemczech likantropia, czyli wilkołactwo, była chorobą diagnozowaną przez ówczesnych medyków, a niewykształcony lud uważał, że wilkołakami zostają ludzie, którzy zaprzedają duszę diabłu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. likantrop m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. lykantropia, teriantropia

(1.2) rzad. lykantropia, wilkołactwo

Wiktionary

# likantropka

w wierzeniach, fantastyce: kobieta mogąca przemieniać się w wilka; wilkołaczka, wilkołaczyca

SJP.pl

# likaon

afrykański ssak drapieżny z rodziny psowatych; simir

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Lycaon pictus|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych;

Wiktionary

- likaon – rodzaj ssaka z rodziny psowatych
- likaon pstry (Lycaon pictus) – gatunek ssaka z rodziny psowatych
- Likaon (gr. Lykaon, łac. Lycaon) – w mitologii greckiej syn Antenora
- Likaon (gr. Lykaon, łac. Lycaon) – w mitologii greckiej syn Aresa
- Likaon (gr. Lykaon, łac. Lycaon) – w mitologii greckiej syn Pelazgosa
- Likaon (gr. Lykaon, łac. Lycaon) – w mitologii greckiej syn Priama
- przestrojnik likaon (Hyponephele lycaon) – motyl z rodziny rusałkowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Likaony zamieszkują suche obszary na południe od Sahary.

(1.1) Pysk i zewnętrzne części uszu likaona są czarne.

(1.1) Blisko 80 procent wszystkich polowań likaonów kończy się sukcesem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Likaon m., Likaonia ż., Likaończyk m., Likaonka ż., Likaonida m.

przym. likaoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) simir

Wiktionary

# likaonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w Azji Mniejszej;

Wiktionary

Likaonia, Lycaonia – starożytna kraina leżąca we wnętrzu Azji Mniejszej, na północ od gór Taurus. Jej najważniejszym miastem było Ikonium (Ikonia, Konya). W II lub I wieku podbita i przekształcona w prowincję rzymską.

Według 14 rozdziału Dziejów Apostolskich Likaonię nawiedził w I wieku Św. Paweł wraz z Barnabą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Paweł i Barnaba uciekli do Likaonii z Ikonium, gdy się dowiedzieli, że niektórzy Żydzi i poganie postanowili ich ukamienować.

(1.1) Będąc w Turcji, jechaliśmy przez tę twoją Likaonię, sucho tam i buro.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Likaończyk m., Likaonka ż., Likaonida m., Likaon m., likaon m.

przym. likaoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Lykaonia

Wiktionary

# likaoński

→ likaon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Likaonią, dotyczący Likaonii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. wymarły język z anatolijskiej rodziny językowej

Wiktionary

#### Patrz:

likaon

#### Powiązane:

rzecz. likaon mzw., Likaonia ż., Lykaonia ż.

przym. lykaoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lykaoński

(2.1) lykaoński

Wiktionary

# like

[czytaj: lajk] internetowe oznaczenie posta informujące, że przypadł nam do gustu lub że się z nim zgadzamy; lajk

SJP.pl

Like – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie tuzlańskim, w mieście Srebrenik. W 2013 roku liczyła 243 mieszkańców, z czego większość stanowili Boszniacy.

Wikipedia

# likejon

gimnazjum w starożytnych Atenach

SJP.pl

Lykeion, lykejon, likejon (gr. Λύκειον, Lýkeion) – szkoła filozoficzna (przy czym przez filozofię rozumiano wtedy ogół racjonalnej wiedzy) założona przez ucznia Platona – Arystotelesa w IV wieku p.n.e.

Od V w. p.n.e. nad Ilissosem przy świątyni Apollina Likejosa na wschodnich obrzeżach Aten istniał gimnazjon (gymnásion) – w ogrodach zwanych Lykejonem od imienia patronującego świątyni boga. Przy gimnazjonie tym Arystoteles założył własną szkołę. Powstała ona prawdopodobnie na skutek konfliktów o objęcie kierownictwa Akademii (zob. Speuzyp) w 335 p.n.e., gdy Arystoteles powrócił do Aten. Szkołę nazywano też perypatetycką, od mającego tam panować zwyczaju przechadzania się w czasie wykładów.

Wikipedia

# likiec

Likiec – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Skępe.

Wikipedia

# likier

słodki, aromatyczny napój alkoholowy o różnych smakach, wyrabiany od XV w. głównie we Francji i Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. słodki i mocny napój alkoholowy;

(1.2) spoż. porcja likieru (1.1)

(1.3) chem. techn. tłusta mieszanina używana przy natłuszczaniu skór

(1.4) środ. przestępcze wódka

Wiktionary

Likier (fr. liqueur) – wysokoprocentowy napój alkoholowy o słodkim smaku owocowym, korzennym lub korzenno-ziołowym i zawartości alkoholu 23%–45%; pokrewnym napojem jest nalewka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zjadł obiad mięsny, wypił później w cukierni filiżankę kawy czarnej z likierem, około godziny czwartej znowu się posilił i już o szóstej był na dworcu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲicɛr, AS: lʹiḱer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. likiernictwo n., likiernik m., likierówka ż.

:: zdrobn. likierek m., likiereczek m.

przym. likierowy

Wiktionary

# likiereczek

zdrobnienie od: likierek

SJP.pl

# likierek

zdrobnienie od: likier

SJP.pl

# likierowy

1. → likier;
2. wino likierowe - wino, do którego podczas produkcji dodano destylowany alkohol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z likierem, dotyczący likieru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. likier m.

Wiktionary

# likierski

nazwisko

SJP.pl

# liklina

linka używana do obszywania lików żagli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. lina na brzegu (liku) żagla wprowadzana do likszpary;

Wiktionary

Liklina – lina wszyta w lik (czyli krawędź) żagla. Służy wzmocnieniu brzegu żagla, przeciwdziałając jego rozciągnięciu, oraz chroniąc przed pęknięciem, czy rozdarciem. W niektórych typach żagli wykorzystywana jest także do mocowania żagla do drzewca ruchomego, a bywa, że i bezpośrednio do masztu (w likszparę).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. likszpara ż.

Wiktionary

# likofora

postać larwalna tasiemca

SJP.pl

# likopen

nienasycony węglowodór, karotenoid, przeciwutleniacz, czerwony barwnik pomidora i arbuza

SJP.pl

Likopen, E160d – organiczny związek chemiczny z grupy karotenów, węglowodór nienasycony o budowie podobnej do kauczuku naturalnego. Należy do rodziny naturalnych pigmentów występujących u roślin i zwierząt. Ma silne właściwości przeciwutleniające.

Wikipedia

# likopenowy

→ likopen

SJP.pl

#### Patrz:

likopen

# likopodium

Wikipedia

# likoryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. bot. trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych

Wiktionary

# likować

obszywać brzegi żagla linką (likliną)

SJP.pl

# liksa

gatunek rekina głębinowego, charakteryzujący się bioluminescencją

SJP.pl

Wikipedia

# likszpara

rowek w tylnej części masztu jachtu, w który wchodzi liklina; szlic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. szczelina w maszcie lub w bomie, w którą wprowadza się brzeg (czyli lik) żagla;

Wiktionary

Likszpara, szlic – jedno z rozwiązań stosowanych do mocowania żagla na jednostkach pływających o napędzie żaglowym. Jest to specjalny rowek w powierzchni drzewca lub specjalnego elementu osprzętu żaglowego, ciągnący się w linii prostej na ich znacznej lub całej długości, posiadający węższą szczelinę za to szersze wnętrze, służący do wprowadzania w to wnętrze specjalnie przystosowanego brzegu (liku) żagla obszytego grubą likliną o średnicy dostosowanej do wnętrza tego rowka. Przez szczelinę likszpary przechodzi płaszczyzna żagla.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lik mrz., liklina ż.

Wiktionary

# liktor

wykonawca wyroków sądowych w starożytnym Rzymie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;

Wiktionary

Liktor (łac. lictor, lm lictores) – niższy funkcjonariusz administracji rzymskiej, który podczas publicznych wystąpień poprzedzał początkowo królów (rex), a następnie niektórych wyższych urzędników oraz cesarzy.

Zgodnie z tradycją zostali w liczbie 12 wprowadzeni przez Romulusa na wzór Etrusków, u których każde z 12 ich miast reprezentowane było przez liktora.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na lewym ramieniu liktorzy nosili wiązki rózg z wetkniętymi w nie toporami.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. liktorski

Wiktionary

# liktorski

dotyczący liktora

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z liktorem, dotyczący liktora

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Marek Lucjusz pełnił przy konsulu urząd liktorski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liktor mos.

Wiktionary

# likud

Likud (hebr. ליכוד; dosłownie: Unia, Zjednoczenie lub Konsolidacja) – prawicowa, nacjonalistyczno-konserwatywna partia polityczna w Izraelu.

Korzenie Likudu sięgają tzw. syjonizmu rewizjonistycznego, którego początki to lata 20. XX wieku i działalność Ze’ewa Żabotyńskiego. Kontynuatorem jego myśli w powstałym w 1948 roku Izraelu był Menachem Begin, twórca partii Herut (חירות, hebr. Wolność), która pozostawała w opozycji do centrolewicowej partii Mapai. Antagonizm ten spotęgowała różnica zdań podczas konfliktu Żydów z Brytyjczykami, który miał miejsce w Palestynie przed i po II wojnie światowej. Założona przez rewizjonistów i dowodzona później przez Begina organizacja bojowa Irgun dążyła do usunięcia siłą wojsk brytyjskich z Palestyny, co kontestowała bardziej umiarkowana syjonistyczna lewica skupiona wokół Dawida Ben Guriona.

Wikipedia

# likurg

domniemany prawodawca i twórca ustroju Sparty

SJP.pl

Wikipedia

# likwacja

rozdzielanie się magmy pod wpływem siły ciężkości na dwie frakcje ciekłe o różnym składzie mineralnym

SJP.pl

# likwidacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pozbycie się

(1.2) mot. usunięcie

(1.3) polit. praw. zniesienie

(1.4) ekon. praw. zamknięcie

(1.5) przen. eufem. zabicie

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲikfʲiˈdat͡sʲja, AS: lʹikfʹidacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. likwidator m., likwidatorka ż., likwidowanie n., zlikwidowanie n.

czas. likwidować ndk., zlikwidować dk.

przym. likwidacyjny, likwidatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) zabicie, pozbycie się

Wiktionary

# likwidacyjny

związany z likwidacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z likwidacją, dotyczący likwidacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. likwidator mos., likwidacja ż., likwidowanie n., zlikwidowanie n.

czas. likwidować ndk., zlikwidować dk.

przym. likwidatorski

Wiktionary

# likwidator

1. urzędnik zajmujący się rozwiązywaniem problemów finansowych;
2. urzędnik przeprowadzający likwidację przedsiębiorstwa;
3. likwidator szkód - urzędnik wyceniający szkody;
4. osoba zajmująca się zabijaniem; zabójca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urzędnik zajmujący się likwidacją przedsiębiorstwa

(1.2) osoba, która przyczyniła się do zniesienia lub zniszczenia czegoś

(1.3) osoba zajmująca się zabijaniem na zlecenie

Wiktionary

- likwidator – osoba mianowana na funkcję związaną z likwidowaniem przedsiębiorstwa, spółki, organizacji itp.
- likwidator szkód – osoba pracująca na stanowisku o takiej nazwie w firmach ubezpieczeniowych
- Likwidator – polski komiks autorstwa Ryszarda Dąbrowskiego wydany po raz pierwszy w 1995 r.
- Likwidator – amerykański film sensacyjny z 2013 r.
- likwidator – to nazwa nadana w ZSRR grupie około 800 tysięcy ludzi, którzy byli odpowiedzialni za likwidację skutków katastrofy w Czarnobylu na miejscu zdarzenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po sporządzeniu wyceny zakładu rozpoczniemy negocjacje z likwidatorem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. likwidacja ż.

:: fż. likwidatorka

czas. likwidować ndk., zlikwidować dk.

przym. likwidacyjny, likwidatorski

Wiktionary

# likwidatorka

urzędniczka przeprowadzająca likwidację przedsiębiorstwa

SJP.pl

# likwidatorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z likwidatorem, dotyczący likwidatora; właściwy likwidatorowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. likwidator mos., likwidacja ż., likwidowanie n., zlikwidowanie n.

czas. likwidować ndk., zlikwidować dk.

przym. likwidacyjny

Wiktionary

# likwidatura

dział instytucji zajmujący się obliczaniem i spłacaniem należności

SJP.pl

# likwidować

1. pozbywać się czegoś, usuwać coś
2. rozwiązywać instytucję, organ, kończyć działalność przedsiębiorstwa
3. eufemistycznie, potocznie: zabijać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zlikwidować)

(1.1) usuwać, znosić lub rozwiązywać coś

(1.2) pot. eufem. zabijać, pozbawiać życia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prawie dwieście osób przemaszerowało w poniedziałek ulicami Nowego Targu w obronie likwidowanej Szkoły Podstawowej nr 1.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲikfʲiˈdɔvat͡ɕ, AS: lʹikfʹidovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. likwidacja ż., likwidowanie n., zlikwidowanie n., likwidator m.

przym. likwidacyjny, likwidatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kasować, zwijać, anulować

(1.2) mordować, zabijać, pozbywać się, uciszać, wysyłać na tamten świat, zamykać komuś buzię

Wiktionary

# likwidowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|likwidować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. likwidować

rzecz. likwidacja ż.

przym. likwidacyjny, likwidatorski

Wiktionary

# likwidus

linia na wykresie fazowym, na której zaczyna się przemiana cieczy (np. roztworu lub stopu) w ciało stałe (np. krystalizacja składnika)

SJP.pl

Likwidus – linia lub powierzchnia na wykresie fazowym, na której zaczyna się przemiana cieczy w ciało stałe (koniec tej przemiany określa solidus). Po jednej stronie tej granicy znajduje się ciecz, a po drugiej dwie fazy: ciało stałe (kryształy soli lub metalu) i roztwór nasycony (ciekły lub stały) względem składników fazy stałej. Likwidus jest linią dla układów dwuskładnikowych, a powierzchnią dla układów trójskładnikowych.

Wikipedia

# likwor

napój alkoholowy, zazwyczaj słodka wódka lub nalewka; likier

SJP.pl

Likier (fr. liqueur) – wysokoprocentowy napój alkoholowy o słodkim smaku owocowym, korzennym lub korzenno-ziołowym i zawartości alkoholu 23%–45%; pokrewnym napojem jest nalewka.

Wikipedia

# likworek

zdrobnienie od: likwor

SJP.pl

# likworówka

gatunek słodkiej wódki

SJP.pl

# likworowy

przymiotnik od: likwor

SJP.pl

# likłidarianin

osoba odżywiająca się wyłącznie płynami

SJP.pl

# lila

1. kolor różowoniebieski, jasnofioletowy
2. mający taki kolor (np. sweter w kolorze lila, mieczyki lila); liliowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. Liliana

Wiktionary

- Lila - zdrobnienie imion Lilla i Liliana, bywa nadawane jako samodzielne imię
- lila – kolor
- Lila – osada leśna w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Zduny
- Lila – wieś w Chorwacji, w żupanii osijecko-barańskiej, w mieście Našice
- lila – pojęcie w religii hindusistycznej
- Andi Lila – albański piłkarz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy zobaczyłem Lilę, trafiła mnie strzała Amora, a właściwie to był deszcz strzał.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liliana ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Lilka

Wiktionary

# lilabłękit

błękit o liliowym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liliowobłękitny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja stara wymyśliła sobie sufit lilabłękit... Macie taką farbę?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲilabˈwɛ̃ŋʲcit, AS: lʹilabu̯ẽŋʹḱit

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liliowobłękitny

Wiktionary

# lilaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od lilak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lilak m.

Wiktionary

# lilak

potoczna nazwa bzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Syringa|L.|ref=tak., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

Wiktionary

Lilak (Syringa L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych. Rodzaj liczy w zależności od ujęcia od 12 do ok. 30 gatunków. Rośliny te występują w południowej i wschodniej Azji (od Afganistanu po Japonię, głównie w Chinach) oraz w południowo-wschodniej Europie (dwa gatunki – lilak pospolity S. vulgaris i lilak Josiki S. josikaea). W naturze rośliny te rosną w zaroślach, często na zboczach gór i urwiskach, zwłaszcza na podłożu wapiennym. Potocznie lilaki nazywane są „bzami”, jednak jest to określenie błędne, gdyż nazwa ta odnosi się do roślin z rodzaju Sambucus.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To dekoracyjne kwiatostany sprawiają, że lilak należy do najbardziej lubianych i rozpoznawalnych roślin ozdobnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲilak, AS: lʹilak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. lilaczek m.

przym. lilakowy, lilakowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. bez

Wiktionary

# lilangeni

jednostka pieniężna Suazi (Ngwane), 1 lilangeni = 100 centów

SJP.pl

Lilangeni – jednostka monetarna Eswatini. 1 lilangeni = 100 centów.W obiegu znajdują się:

- monety o nominałach: 1, 2, 5, 10, 20, 50 centów 1, 2, 5 emalangeni.
- banknoty o nominałach: 10, 20, 50, 100, 200 emalangeni

Lilangeni jest połączone sztywnym kursem z randem, dolarem namibijskim i loti w relacji 1:1.

Wikipedia

# lilaróż

1. mający kolor różowy z liliowym odcieniem; lilioworóżowy;
2. tak jak kolor różowy z liliowym odcieniem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) lilioworóżowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja stara wymyśliła sobie sufit lilaróż... Macie taką farbę?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈlaruʃ, AS: lʹilaruš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lilioworóżowy

Wiktionary

# lilczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Lilki lub z nią związany

SJP.pl

# lilia

roślina cebulkowa z rodziny liliowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

(1.2) pot. kwiat lilii (1.1)

(1.3) herald. figura heraldyczna w kształcie stylizowanej lilii (1.1)

(1.4) zob. lilia wodna.

Wiktionary

- Lilia – imię żeńskie
- lilia (fleur-de-lis) – figura heraldyczna
- lilia – rodzaj roślin z rodziny liliowatych
- lilia (lilijka) – symbol skautingu i harcerstwa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W sztuce lilia jest symbolem dziewictwa i czystości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲilʲja, AS: lʹilʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liliowiec mzw./mrz., liliowate lm nm.

:: zdrobn. lilijka ż.

czas. liliowieć ndk., zliliowieć dk.

przym. liliowy, liliowaty

przysł. liliowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. lilija; stpol. lelija; reg. śl. leluja.

(1.2) reg. śl. leluja.

Wiktionary

# liliakowiaczek

kibitnik liliakowiaczek - motyl z rodziny kibitnikowatych

SJP.pl

# liliana

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Liliana, Lilianna – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa „lilia”.

Liliana, Lilianna imieniny obchodzi 14 lutego i 4 września.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Liliana powoli otworzyła opuchnięte powieki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈlʲjãna, AS: lʹilʹi ̯ãna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Lila ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. Lila ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) Лиляна ż.

* francuski: (1.1) Liliane ż.

* rosyjski: (1.1) Лилиана ż.

* ukraiński: (1.1) Ліліяна ż.

* włoski: (1.1) Liliana ż., Lilliana ż.

źródła.

== Liliana (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Liliana.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lilianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Liliany lub z nią związany

SJP.pl

# lilianna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Liliana, Lilianna – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa „lilia”.

Liliana, Lilianna imieniny obchodzi 14 lutego i 4 września.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niektórzy wypowiadali się o Liliannie w samych superlatywach.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|lilium.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Lilianna

* rosyjski: (1.1) Лилианна ż.

źródła.

== Lilianna (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Liliana

Wiktionary

# lilienthal

Niemcy:

- Lilienthal – gmina w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Osterholz
- Lilienthal – miejscowość w gminie Dobersdorf w powiecie Plön, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn
- Poświętne (niem.: Lilienthal), Wrocław
- (13610) Lilienthal (1994 TS16)

Osoby:

- Andor Lilienthal – węgierski szachista
- Otto Lilienthal – konstruktor szybowców

Wikipedia

# lilija

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archaiczna forma słowa → lilia

Wiktionary

Lelija - ludowa melodia dudziarska pochodząca z Wielkopolski. W kraju znana jest lepiej w opracowaniu Jerzego Krzemińskiego, który użył jej w piosence Te opolskie dziouchy napisanej dla zespołu No To Co. Ze względu na tę aranżację, melodię często błędnie uważa się za śląską.Piosenka ma 2 znane teksty: wielkopolski i śląski.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) lelija

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|lilia.

źródła.

== lilija (język łotewski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. lilia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈlʲija, AS: lʹilʹii ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lelija

Wiktionary

# lilijka

zdrobnienie od: lilia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od lilia

(1.2) harc. znak harcerski kształtem przypominający lilię;

Wiktionary

Lilijka – jeden z symboli harcerstwa (skautingu).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈlʲijka, AS: lʹilʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liliowce nmos., liliowate nmos., lilia ż.

Wiktionary

# liliokształtny

przypominający kształtem lilię

SJP.pl

# liliowate

1. o cechach liliowatych (rodzina roślin);
2. mający odcień różowoniebieski lub bladofioletowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Liliaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin z rzędu liliowców;

Wiktionary

Liliowate (Liliaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do klasy jednoliściennych. Obejmuje we współczesnych systemach klasyfikacyjnych 15 rodzajów z ok. 700–705 gatunkami. Zasięgi wszystkich przedstawicieli mieszczą się na półkuli północnej, głównie w strefie klimatu umiarkowanego, ale część gatunków rośnie także w północnej Afryce, w Indiach, w południowych Chinach i na Luzonie. Największe zróżnicowanie gatunkowe występuje w Azji. Rośliny te zasiedlają głównie formacje trawiaste – stepy i łąki subalpejskie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do rodziny liliowatych należy m.in. szachownica kostkowata.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lilia ż., lilijka ż., liliowe lm nm., liliowce lm nm., liliowiec mzw./mrz.

czas. liliowieć ndk., zliliowieć dk.

przym. liliowy, liliowaty

przysł. liliowo

Wiktionary

# liliowaty

1. o cechach liliowatych (rodzina roślin);
2. mający odcień różowoniebieski lub bladofioletowy

SJP.pl

# liliowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Liliales|Perleb|ref=tak., rząd roślin zielnych należący do klasy jednoliściennych;

(1.2) plural|liliowiec.

Wiktionary

Liliowce (Liliales Perleb) – rząd roślin zielnych należący do klasy jednoliściennych. Obejmuje 10 rodzin z 67 rodzajami i 1558 gatunkami. Rośliny te spotykane są na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy). Są to głównie rośliny wieloletnie, wytwarzające zwykle jako organy przetrwalnikowe kłącza, bulwy lub cebule. Do cech charakterystycznych należy brak fitomelaniny, obecność kwasu chelidonowego oraz fruktanów w łodydze.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pędy liliowców są zazwyczaj nagie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lilia ż., lilijka ż., liliowate lm nm., liliowe lm nm., liliowiec mzw./mrz.

czas. liliowieć ndk., zliliowieć dk.

przym. liliowy, liliowaty, liliowcowy

przysł. liliowo

Wiktionary

# liliowe

1. dotyczący lilii, zrobiony z lilii (np. liliowe wieńce)
2. będący koloru różowoniebieskiego, jasnofioletowego; lila

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Liliidae|ref=tak., podklasa roślin należąca do klasy jednoliściennych;

Wiktionary

- liliowe – podklasa roślin z klasy jednoliściennych
- Liliowe – przełęcz w Tatrach
- Liliowe – taras w Tatrach Wysokich (nad Morskim Okiem)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do liliowych zaliczane są m.in. szparagowce i agawowce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liliowce nmos., lilia ż., liliowate lm nm., liliowatość ż.

czas. liliowić się ndk.

przym. liliowaty, liliowy

przysł. liliowato

Wiktionary

# liliowiec

1. przedstawiciel gromady z typu szkarłupni; krynoid
2. bylina z rodziny liliowatych, rosnąca w Europie i w Azji

SJP.pl

Liliowiec, dzienna lilia, pajęcza lilia (Hemerocallis L.) – rodzaj bylin z rodziny złotogłowowatych (Asphodelaceae). Obejmuje 16 gatunków. Rośliny te rosną w większości w Azji Wschodniej, zwłaszcza w Japonii, jeden gatunek (liliowiec żółty H. lilioasphodelus) także w Europie (południowo-wschodnia część Alp i tereny przyległe), a kolejny – liliowiec rdzawy H. fulva – od wschodniej części basenu Morza Śródziemnego po Indie. Liczne gatunki i mieszańce między nimi uprawiane są jako rośliny ozdobne dla dużych i barwnych kwiatów, otwierających się sukcesywnie i kwitnących przez jeden dzień. W Chinach i Japonii rośliny te uprawiane są od tysięcy lat. Współcześnie znanych jest ponad 38 tys. odmian. Czasem odmiany uprawne bywają określane jako liliowiec ogrodowy (Hemerocallis ×hybrida hort.). W Polsce kolekcję ponad 3,5 tys. odmian i gatunków można oglądać w Arboretum Wojsławice na Dolnym Śląsku.

Wikipedia

# liliowobiały

biały o odcieniu liliowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) biały z liliowym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Coś ty zrobił z moją liliowobiałą apaszką?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲilʲjɔvɔˈbʲjawɨ, AS: lʹilʹi ̯ovobʹi ̯au̯y

Wiktionary

# liliowobłękitny

błękitny o odcieniu liliowym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) błękitny z liliowym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jesteście pewni, że liliowobłękitny sufit pasuje do tej pomarańczowej ściany?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲilʲjɔvɔbwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: lʹilʹi ̯ovobu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lilabłękit

Wiktionary

# liliowoczerwony

czerwony o odcieniu liliowym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czerwony z liliowym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kwiaty o liliowoczerwonych płatkach są piękne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲilʲjɔvɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: lʹilʹi ̯ovočervõny

Wiktionary

# liliowoczuby

turak liliowoczuby - gatunek ptaka z rodziny turakowatych

SJP.pl

# liliowogranatowy

granatowy o liliowym odcieniu

SJP.pl

# liliowoniebieski

niebieski o odcieniu liliowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) niebieski z liliowym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od tego liliowoniebieskiego tła całość wygląda niestety mdło.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲilʲjɔvɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: lʹilʹi ̯ovõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

# liliowopurpurowy

purpurowy o liliowym odcieniu

SJP.pl

# lilioworóżowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem lilioworóżowej barwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasze różaneczniki kwitną na lilioworóżowo.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lilioworóżowy

Wiktionary

# lilioworóżowy

różowy o odcieniu liliowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy z liliowym odcieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na biszkopty wyłóż przygotowany wcześniej lilioworóżowy krem z płatków róż.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲilʲjɔvɔruˈʒɔvɨ, AS: lʹilʹi ̯ovoružovy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. lilioworóżowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lilaróż

Wiktionary

# liliowszy

stopień wyższy od przymiotnika: liliowy

SJP.pl

# liliowy

1. dotyczący lilii, zrobiony z lilii (np. liliowe wieńce)
2. będący koloru różowoniebieskiego, jasnofioletowego; lila

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący lilii, należący do lilii, zrobiony z lilii, związany z lilią

(1.2) poet. przypominający kolorem lilię

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈlʲjɔvɨ, AS: lʹilʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liliowce nmos., liliowate nmos., liliowe nmos., lilia ż., liliowość ż.

przym. lila, liliowaty

przysł. liliowo, liliowato, lila

czas. liliowieć ndk., liliowić się ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) przest. rzad. lilowy

Wiktionary

# lilipuci

→ liliput

SJP.pl

#### Patrz:

liliput

# lilipucik

naśliwiec lilipucik - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

SJP.pl

Wikipedia

# lilipucki

przymiotnik

(1.1) przest. lilipuci

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liliput m., liliputka ż., liliputek m.

przym. lilipuci

Wiktionary

# liliput

człowiek bardzo niskiego wzrostu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek bardzo małego wzrostu

(1.2) coś, co ma rozmiary dużo mniejsze niż przeciętne

Wiktionary

Liliput (z ang.) – karzełek, człowiek niewielkiego wzrostu.

Słowo pochodzi z powieści Jonathana Swifta Podróże Guliwera (1726), w której tytułowy bohater podróżuje do krainy Liliputów – ludzików o małym wzroście. W języku polskim słowo to przyjęło się jako ogólne określenie bardzo niskiej osoby.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈlʲiput, AS: lʹilʹiput

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. liliputek m.

:: fż. liliputka ż.

przym. lilipuci, lilipucki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) karzeł; pot. grzdyl, karakan, knypek, konus, kurdupel; wulg. wypierdek

Wiktionary

# liliputek

zdrobnienie od: liliput

SJP.pl

#### Patrz:

liliput

# liliputka

→ liliput

SJP.pl

#### Patrz:

liliput

# lilit

Lilith – w folklorze żydowskim upiorzyca groźna dla kobiet w ciąży i niemowląt w pierwszych tygodniach ich życia; uważana za pierwszą żonę biblijnego Adama, wywodząca się najprawdopodobniej z tradycji mezopotamskiej.

Wikipedia

# lilith

Lilith – w folklorze żydowskim upiorzyca groźna dla kobiet w ciąży i niemowląt w pierwszych tygodniach ich życia; uważana za pierwszą żonę biblijnego Adama, wywodząca się najprawdopodobniej z tradycji mezopotamskiej.

Wikipedia

# lilka

zdrobnienie od: Liliana (imię żeńskie)

SJP.pl

# lilla

imię żeńskie

SJP.pl

Lilla – imię żeńskie, które pochodzi od łacińskiego wyrazu lilium - "lilia". Spopularyzował je Juliusz Słowacki w Lilli Wenedzie.

Lilla imieniny obchodzi: 30 kwietnia i 27 lipca.

Znane osoby noszące imię Lilla:

- Lilla Cabot Perry – amerykańska malarka impresjonistyczna

Wikipedia

# lille

[czytaj: lil]
1. nazwisko, m.in. Ludwik Lille (1897-1957), malarz, grafik, scenograf;
2. miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Francji;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. lilski

frazeologia.

etymologia. etym|franc|Lille.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) ليل

* czeski: (1.1) Lille n.

* francuski: (1.1) Lille

* łaciński: (1.1) Insula

* niderlandzki: (1.1) Rijsel

* rosyjski: (1.1) Лилль m.

* słowacki: (1.1) Lille

* włoski: (1.1) Lilla ż.

źródła.

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lilski

Wiktionary

# lillehammer

miasto w Norwegii

SJP.pl

Lillehammer – norweskie miasto i gmina leżąca w okręgu Innlandet, nad jeziorem Mjøsa.

Lillehammer jest 211. norweską gminą pod względem powierzchni. Znajdują się tam skocznie narciarskie Lysgårdsbakken. W 1994 roku odbyły się tu XVII Zimowe Igrzyska Olimpijskie.

Wikipedia

# lilongwe

stolica Malawi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Malawi;

Wiktionary

Lilongwe – stolica Malawi. Według spisu z 2018 roku liczy 989,3 tys. mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Lilongwe|Ms=Lilongwe.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lilongwejczyk mos., lilongwejka ż.

przym. lilongwejski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Lilongwe

* baskijski: (1.1) Lilongwe

* białoruski: (1.1) Лілонгве m.

* bułgarski: (1.1) Лилонгве

* czeski: (1.1) Lilongwe

* hiszpański: (1.1) Lilongüe m.

* koreański: (1.1) korpłd|릴롱궤., korpłn|리롱웨.

* rosyjski: (1.1) Лилонгве m.

* słowacki: (1.1) Lilongwe n.

* szwedzki: (1.1) Lilongwe n.

* ukraiński: (1.1) Лілонгве n.

* włoski: (1.1) Lilongwe ż.

źródła.

== Lilongwe (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Lilongwe.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Lilongwe

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lilongwejczyk mos., lilongwejka ż.

przym. lilongwejski

Wiktionary

# lilongwejczyk

mieszkaniec Lilongwe (stolicy Malawi)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Lilongwe

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲilɔ̃ŋɡˈvɛjt͡ʃɨk, AS: lʹilõŋgvei ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lilongwe n.

:: fż. lilongwejka ż.

przym. lilongwejski

Wiktionary

# lilongwejka

mieszkanka Lilongwe (stolicy Malawi)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Lilongwe

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲilɔ̃ŋɡˈvɛjka, AS: lʹilõŋgvei ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lilongwe n.

:: fm. lilongwejczyk mos.

przym. lilongwejski

Wiktionary

# lilongwejski

przymiotnik od: Lilongwe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Lilongwe

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲilɔ̃ŋɡˈvɛjsʲci, AS: lʹilõŋgvei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lilongwe n., lilongwejczyk mos., lilongwejka ż.

Wiktionary

# lilpop

Lilpopowie – mieszczańska rodzina zegarmistrzów, przemysłowców, handlowców, artystów związanych szczególnie z Warszawą.

Wikipedia

# lilski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Lille, dotyczący Lille

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wolter uznał, że lilska publiczność jest najbardziej obyta w świecie.

(1.1) W wieku XIII obejmowała ona 15 miast, które dzieliły się na trzy grupy — brugijską, iprską i walońską (lilską).

(1.1) Słysząc, że poeta zamieszkał w pobliskim „Hotelu Lilskim” oraz że jest bardzo przejęty wypadkami w Polsce i nie ma zamiaru dłużej zatrzymać się w Paryżu, natychmiast pospieszył ze złożeniem mu wizyty.

(1.1) „Une province polonaise” – nazywają Francuzi okręg lilski. Istotnie taki procent Polaków, jaki jest w Lens ma chyba Poznań uwsp..

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lille n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. lillski

Wiktionary

# lily

[czytaj: lili] obce imię żeńskie

SJP.pl

- Lily – miejscowość w USA, w Dakocie Południowej
- Lily – obszar niemunicypalny w USA, w Wisconsin
- Lily – imię żeńskie
- Lily, wł. Saeko Kamata (1952–2016) – japońska piosenkarka
- Lily – filipiński zespół muzyczny
- Lily (fr. Pieds nus sur les limaces) – francuski film dramatyczny z 2010

Wikipedia

# lim

limeta, limetta;
1. krzew lub niskie drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych, uprawiane głównie w krajach tropikalnych;
2. owoc tej rośliny, podobny do cytryny, ale mniejszy; limon, limona

SJP.pl

Lim (serb. Лим) – rzeka na Bałkanach, największy dopływ Driny w dorzeczu Dunaju. Przepływa przez Czarnogórę, Albanię, Serbię i Bośnię i Hercegowinę. Długość – 220 km, powierzchnia zlewni – 5963 km². Lim nie jest żeglowny. Największe dopływy – Lješnica w Czarnogórze, Uvac w Serbii, Poblačnica i Radojna w Bośni.

Wikipedia

# lima

limeta, limetta;
1. krzew lub niskie drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych, uprawiane głównie w krajach tropikalnych;
2. owoc tej rośliny, podobny do cytryny, ale mniejszy; limon, limona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto Peru;

(1.2) geogr. adm. region w Peru

(1.3) geogr. miasto w Szwecji;

(1.4) geogr. rzeka w Hiszpanii i Portugalii;

(1.5) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości i gmin w Stanach Zjednoczonych

(1.6) mit. bóstwo rzymskie, towarzyszące Janusowi, opiekunka progów budynków;

Wiktionary

Lima – stolica i największe miasto Peru, położone nadOceanem Spokojnym, 12 km na wschód od portu Callao.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Redaktorzy dyżurni wielkich dzienników pilnymi telefonami przynaglali swych korespondentów w Limie do zdobycia szczegółowych informacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩma, AS: lʹĩma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limianin mos., limianka ż.

przym. limski

Wiktionary

# limak

drzewo z rodziny wiązowatych, pospolite w Polsce w lasach liściastych, szczególnie w łęgach; wiąz szypułkowy

SJP.pl

Wiąz szypułkowy, limak (Ulmus laevis) – gatunek drzewa należący do rodziny wiązowatych. Inne nazwy: wiąz gładki, wiąz rozpierzchły.

Wikipedia

# limakolog

specjalista w dziedzinie limakologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zool. specjalista zajmujący się limakologią

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) biol. specjalistka z dziedziny limakologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limakologia ż.

przym. limakologiczny

Wiktionary

# limakologia

nauka o ślimakach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o ślimakach;

Wiktionary

Limakologia (od łac. limax – ślimak + gr. logos – nauka) – nauka zajmująca się ślimakami.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmakɔˈlɔɟja, AS: lʹĩmakoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limakolog m.

przym. limakologiczny

Wiktionary

# limakologiczny

dotyczący limakologii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. związany z limakologią, dotyczący limakologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limakologia ż., limakolog mos.

Wiktionary

# liman

płytka zatoka morska, odcięta od pełnego morza mierzeją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. rodzaj płytkiej zatoki powstałej u ujścia rzeki do morza;

Wiktionary

Liman – płytka zatoka, która powstała z zalanego, ujściowego odcinka głębokiej doliny rzecznej (jaru). Część limanów ma połączenie z pełnym morzem (np. Zatoka Jahorłycka), a inne są częściowo odcięte piaszczystym wałem, który jest zwany kosą (np. liman Dniestru).

Limany całkowicie zamknięte zmieniają się w nabrzeżne jeziora limanowe (np. Tiligulski Liman koło Odessy). Limany często występują na wybrzeżach Morza Czarnego i Morza Azowskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) zatoka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. limanowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|liman.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) liman

* czeski: (1.1) liman m.

* estoński: (1.1) limaan

* hiszpański: (1.1) limán m.

* niemiecki: (1.1) Liman m.

* słowacki: (1.1) liman m.

* węgierski: (1.1) limán

źródła.

== liman (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. liman

odmiana.

(1.1) lp. liman; lm. limans

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. limanowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) zatoka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. limanowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|liman.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) liman

* czeski: (1.1) liman m.

* estoński: (1.1) limaan

* hiszpański: (1.1) limán m.

* niemiecki: (1.1) Liman m.

* słowacki: (1.1) liman m.

* węgierski: (1.1) limán

źródła.

== liman (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. liman

odmiana.

(1.1) lp. liman; lm. limans

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# limanda

rodzaj ryb z rodziny flądrowatych

SJP.pl

Limanda – rodzaj ryb z rodziny flądrowatych (Pleuronectidae).

Wikipedia

# limanowa

przymiotnik od: liman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim;

Wiktionary

Limanowa – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu limanowskiego oraz gminy wiejskiej Limanowa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1846 r. w czasie rzezi galicyjskiej na Limanową uderzył duży oddział chłopski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmãˈnɔva, AS: lʹĩmãnova

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limanowianin mos., limanowianka ż.

przym. limanowski

Wiktionary

# limanowianin

mieszkaniec Limanowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Limanowej

(1.2) osoba pochodząca z Limanowej, urodzona w Limanowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Proboszcz podziękował limanowianom za wsparcie akcji pomocowej dla powodzian.

(1.2) Będąc rodowitym limanowianinem, dobrze znał tę ulicę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Limanowa ż.

:: fż. limanowianka ż.

przym. limanowski

Wiktionary

# limanowianka

mieszkanka Limanowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Limanowej

(1.2) kobieta pochodząca z Limanowej, urodzona w Limanowej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Limanowa ż.

:: fm. limanowianin mos.

przym. limanowski

Wiktionary

# limanowski

przymiotnik od: Limanowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Limanowej, związany z Limanową

Wiktionary

Osoba:

- Bolesław Limanowski – polski historyk, socjolog, polityk, działacz socjalistyczny i niepodległościowy
- Mieczysław Limanowski – polski geolog, reżyser

Inne:

- powiat limanowski

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wystawę w Muzeum Regionalnym Ziemi Limanowskiej otwarł wojewoda małopolski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Limanowa ż., limanowianin mos., limanowianka ż.

Wiktionary

# limanowskie

przymiotnik od: Limanowa

SJP.pl

# limanowy

przymiotnik od: liman

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z limanem, dotyczący limanu; pochodzący z przekształcenia limanu; złożony z limanów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liman m.

Wiktionary

# limassol

miasto na południu Cypru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. drugie co do wielkości miasto Cypru, położone na południowym wybrzeżu wyspy nad Morzem Śródziemnym;

Wiktionary

Limassol (gr. Λεμεσός trl. Lemesós; tur. Limasol lub Leymosun) – największe miasto Cypru położone na południowym wybrzeżu wyspy nad Morzem Śródziemnym, u podnóża Gór Trodos. Stanowi ośrodek administracyjny dystryktu Limassol. W 2021 roku liczyło 108 105 mieszkańców, natomiast w całej aglomeracji 237 000 mieszkańców. Sąsiaduje z brytyjskim terytorium zamorskim i bazą Akrotiri.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wojska mameluków najechały Limassol jeszcze raz w 1426.

Wiktionary

# limb

1. obrębiony brzeg materiału; lamówka;
2. w astronomii: skraj tarczy Słońca, Księżyca lub planety

SJP.pl

Limb (łac. limbus – „obrąb, rąbek, brzeg, obręcz, granica”) – nazwa łacińskiego pochodzenia spotykana w astronomii, gdzie oznacza skraj tarczy Słońca, Księżyca lub planety, charakteryzujący się w przypadku ciał promieniujących efektem pociemnienia brzegowego, ze względu na niższą energię promieniowania wydostającego się spod takiej samej warstwy powierzchni na obrzeżu widocznej tarczy ciała niebieskiego w porównaniu z jej środkiem – umożliwiającym badanie temperatur poszczególnych warstw kulistego ciała niebieskiego, mimo niemożliwości bezpośredniego „zajrzenia” w głąb niego.

Wikipedia

# limba

1. gatunek sosny wysokogórskiej o jadalnych nasionach rosnącej w Alpach, Karpatach, na Syberii
2. instrument muzyczny używany w Mongolii, rodzaj fletu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. drzewo z gatunku sosna limba;

Wiktionary

- sosna limba – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych
- Limba – grupa etniczna w Afryce
- Limba – miejscowość w Nepalu
- Limba – wieś w Rumunii
- Limba – wiersz Kazimierza Przerwy-Tetmajera
- Limba – wiersz Adama Asnyka

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩmba, AS: lʹĩmba

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. limbowy

Wiktionary

# limbo

taniec karaibski

SJP.pl

- Limbo – Otchłań, Limbus
- Limbo – język programowania
- Limbo – internetowy system portalowy CMS
- Limbo – grupa muzyczna
- Limbo – gra komputerowa niezależnego studia Playdead
- Limbo – brytyjski miotacz bomb głębinowych

Wikipedia

# limbowy

przymiotnik od: limba

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. dotyczący limby

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limba ż.

Wiktionary

# limburgia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna we wschodnich Niderlandach, obecnie podzielona między Belgię i Holandię;

(1.2) geogr. adm. prowincja w północno-wschodniej Belgii;

(1.3) geogr. adm. prowincja w południowo-wschodniej Holandii;

Wiktionary

Belgia:

- Limburgia – prowincja w Regionie Flamandzkim

Niderlandy:

- Limburgia – prowincja

Osoby:

- Johannes de Limburgia – flamandzki kompozytor

Inne:

- (1383) Limburgia – planetoida
- Limburgia – kraina historyczna
- BSV Limburgia – niderlandzki klub sportowy
- Hr.Ms. Limburgia – niderlandzki statek
- SV Limburgia – niderlandzki klub sportowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta droga prowadzi prosto do Limburgii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limburski mrz., Limburczyk mos., Limburka ż., limburczyk mos., limburka ż.

przym. limburgijski, limburski

Wiktionary

# limburgijski

przymiotnik

(1.1) przym. od Limburgia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limburski mrz., Limburgia ż., Limburgijczyk m., Limburgijka ż.

przym. limburski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) limburski

Wiktionary

# limburgit

czarna magmowa skała żyłowa lub wylewna

SJP.pl

Limburgit – skała wulkaniczna magm teralitowych, z oliwinem, augitem i hornblendą jako prakryształami. Pobocznie zawiera magnetyt, ilmenit, apatyt, nefelin i sodalit. Ponadto charakteryzuje się zawartością szkliwa z potencjalnym nefelinem jako jednym ze składników. To klasyfikuje go wedle obowiązującej nomenklatury nazewnictwa skał magmowych i wulkanicznych jako hyalobazaltoid.

Wikipedia

# limburski

→ Limburgia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Limburgią, dotyczący Limburgii, pochodzący z Limburgii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język (dialekt) limburski;

Wiktionary

#### Patrz:

Limburgia

#### Przykłady

(1.1) Od zapachu sera można się uzależnić. Silna woń wydzielana przez płynny już camembert, odorek limburskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩmˈbursʲci, AS: lʹĩmbursʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Limburgia ż.

przym. limburgijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. limburgijski

Wiktionary

# limburskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem limburskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem limburskim

(1.3) spisany, stworzony w języku limburskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmburskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: lʹĩmburskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# limbus

1. koło z naniesioną podziałką stopniową, część składowa instrumentu mierniczego do pomiarów kątowych;
2. w średniowiecznej teologii chrześcijańskiej: miejsce pobytu dusz ludzi zmarłych bez chrztu

SJP.pl

- Limbus – pojęcie z zakresu teologii
- Limbus – w geodezji, koło poziome
- limbus – struktura anatomiczna roztoczy
- Wydawnictwo Limbus – polskie wydawnictwo z siedzibą w Bydgoszczy

Wikipedia

# limerencja

intensywny, obsesyjny stan zakochania z pragnieniem wzajemności uczucia

SJP.pl

# limerick

[czytaj: LImerik] miasto w Irlandii

SJP.pl

Limerick (wym. [ˈlɪmrɪk]; irl. Luimneach, wym. [ˈl̪imʲɨnʲəx]) – miasto w środkowo-zachodniej Irlandii (prowincja Munster), położony nad estuarium rzeki Shannon, 195 km na zachód od Dublina. Ośrodek administracyjny hrabstwa Limerick. Trzecie co do liczby ludności miasto Republiki Irlandii.

Wikipedia

# limeryk

humorystyczny, często absurdalny, nieprzyzwoity wierszyk

SJP.pl

Limeryk (ang. limerick, od miasta Limerick w Irlandii) – miniaturka liryczna; nonsensowny, groteskowy wierszyk o skodyfikowanej budowie:

- pięć wersów o ustalonej liczbie sylab akcentowanych (w klasycznym limeryku wersy I, II i V liczą po trzy zestroje, a wersy III i IV – po dwa),
- układ rymów aabba,
- główne metrum: anapest lub amfibrach,
- nazwa w klauzuli pierwszego wersu (podstawa rymu a).

Wikipedia

# limerykowy

→ limeryk

SJP.pl

#### Patrz:

limeryk

# limes

1. granica; wielkość do której zmierza ciąg liczbowy lub funkcja;
2. granica między polami, gruntami; także umocniony pas granicy państwa

SJP.pl

Wikipedia

# limeta

lima, limetta;
1. krzew lub niskie drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych, uprawiane głównie w krajach tropikalnych;
2. owoc tej rośliny, podobny do cytryny, ale mniejszy; limon, limona

SJP.pl

Lima, limona, limonka, limetka, limeta kwaśna (Citrus aurantifolia) – gatunek rośliny należącej do rodziny rutowatych. Przypuszczalnie pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej, powszechnie uprawiana w regionach tropikalnych i subtropikalnych. Najwięksi producenci: Indie, Meksyk, Argentyna, Brazylia.

Wikipedia

# limetka

zdrobnienie od: limeta; limonka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zob. lima.

Wiktionary

Lima, limona, limonka, limetka, limeta kwaśna (Citrus aurantifolia) – gatunek rośliny należącej do rodziny rutowatych. Przypuszczalnie pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej, powszechnie uprawiana w regionach tropikalnych i subtropikalnych. Najwięksi producenci: Indie, Meksyk, Argentyna, Brazylia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲĩˈmɛtka, AS: lʹĩmetka

Wiktionary

# limetkowy

→ limetka; limonkowy

SJP.pl

# limetowy

→ limeta; limonowy

SJP.pl

# limetta

lima, limeta;
1. krzew lub niskie drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych, uprawiane głównie w krajach tropikalnych;
2. owoc tej rośliny, podobny do cytryny, ale mniejszy; limon, limona

SJP.pl

# limfa

płyn ustrojowy krążący w układzie limfatycznym, odgrywający znaczną rolę w wymianie składników pomiędzy krwią a tkankami; chłonka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;

Wiktionary

Chłonka, limfa (łac. lympha) – płyn tkankowy spływający do naczyń chłonnych, tworzących układ naczyń limfatycznych (układ chłonny). Chłonka jest zbierana przez naczynia chłonne aferentne, ślepo zakończone, zaczynające się w tkankach. Transportowana jest do węzłów chłonnych, skąd z kolei przy pomocy naczyń chłonnych eferentnych wyprowadzana jest do krwiobiegu.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) osocze limfy

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. limfocyt mrz., limfocytoza ż.

przym. limfatyczny, limfoidalny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lymph

* baskijski: (1.1) linfa

* bułgarski: (1.1) лимфа ż.

* duński: (1.1) lymfe w.

* hiszpański: (1.1) linfa ż.

* ido: (1.1) limfo

* litewski: (1.1) limfa ż.

* niemiecki: (1.1) Lymphe ż.

* norweski (bokmål): (1.1) lymfe m.

* norweski (nynorsk): (1.1) lymfe ż.

* nowogrecki: (1.1) λέμφος ż.

* rosyjski: (1.1) лимфа ż.

* słowacki: (1.1) lymfa ż., miazga ż.

* staroczeski: (1.1) voda kalná ż.

* szwedzki: (1.1) lymfa w.

* ukraiński: (1.1) лімфа ż.

* węgierski: (1.1) nyirok

* włoski: (1.1) linfa ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limfocyt mrz., limfocytoza ż.

przym. limfatyczny, limfoidalny

Wiktionary

# limfadenografia

radiologiczne badanie układu limfatycznego po wprowadzeniu środa kontrastowego

SJP.pl

Limfografia – badanie radiologiczne układu chłonnego, polegające na uwidocznieniu naczyń chłonnych (limfangiografia) i węzłów chłonnych (limfadenografia) po ich zakontrastowaniu środkiem cieniującym.

Wikipedia

# limfadenopatia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. powiększenie węzłów chłonnych

Wiktionary

Limfadenopatia (łac. lymphadenopathia) – powiększenie węzłów chłonnych na skutek stymulacji antygenowej. Prawidłowe węzły chłonne u ludzi nie przekraczają 1–2 cm średnicy, większość jest jednak znacznie mniejsza. Są ruchome względem otoczenia oraz niebolesne w badaniu palpacyjnym.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) adenopatia

Wiktionary

# limfatyczny

taki, który ma związek z limfą (np. płyn limfatyczny, naczynia limfatyczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z limfą, dotyczący limfy

(1.2) przest. związany z limfatykiem, dotyczący limfatyka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z pozostałej prawej górnej części ciała i prawej kończyny górnej chłonka spływa pniami limfatycznymi, podobnie jak po stronie lewej, do pnia chłonnego prawego, który uchodzi do prawego kąta żylnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. limfa ż.

(1.2)

:: rzecz. limfatyk mos.

Wiktionary

# limfoblast

niedojrzała komórka przekształcająca się w limfocyt

SJP.pl

Limfoblast – termin oznaczający zwykle niedojrzałą komórkę, będąca prekursorem limfocytu T lub B, powstającą w trakcie limfopoezy. Są to duże komórki (10–18 μm) o szybkim tempie podziałów komórkowych, okrągłym lub owalnym jądrze, zasadochłonną cytoplazmą, której objętość stanowi około 25% objętości jądra oraz z 1-2 jąderkami.

Wikipedia

# limfoblastyczny

→ limfoblast

SJP.pl

#### Patrz:

limfoblast

# limfocyt

rodzaj białego ciałka krwi o dużym, owalnym jądrze komórkowym, występującego we krwi i limfie oraz w otoczeniu miejsc infekcji, mającego zdolność do wytwarzania przeciwciał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. typ komórki znajdującej się we krwi i limfie, podklasa leukocytów;

Wiktionary

Limfocyty – komórki układu odpornościowego należące do agranulocytów z grupy leukocytów, uczestniczące i będące podstawą odpowiedzi odpornościowej swoistej. Są to komórki o średnicy 6–15 μm, posiadające duże jądro i skąpą cytoplazmę. Stężenie limfocytów we krwi obwodowej człowieka wynosi 1,1–3,5 × 109 komórek na litr, co stanowi 25–35% populacji leukocytów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲĩw̃ˈfɔt͡sɨt, AS: lʹĩũ̯focyt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limfa ż., limfocytoza ż.

przym. limfocytowy

Wiktionary

# limfocytarny

→ limfocyt; limfocytowy

SJP.pl

# limfocytopenia

zmniejszenie liczby limfocytów we krwi obwodowej; limfopenia

SJP.pl

# limfocytowy

→ limfocyt; limfocytarny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z limfocytem, dotyczący limfocytu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limfocyt m.

Wiktionary

# limfocytoza

podwyższony poziom białych krwinek (limfocytów) we krwi obwodowej, spotykany w niektórych chorobach przewlekłych (np. gruźlicy) lub podczas rekonwalescencji po infekcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nadmiar limfocytów we krwi

Wiktionary

Limfocytoza - zwiększenie liczby limfocytów we krwi obwodowej. Jest objawem trwania w organizmie procesów zapalnych, naruszających równowagę układu odpornościowego organizmu i w okresie rekonwalescencji po wszelkich chorobach infekcyjnych lub przy przebiegających łagodnie zakażeniach swoistych, jak gruźlica lub kiła. Bardzo duża limfocytoza jest objawem białaczek limfatycznych.

Limfocytozę wykazuje się podczas badania morfologii krwi.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. limfa ż., limfocyt mrz., limfopenia ż.

przym. limfatyczny, limfocytarny, limfoidalny

Wiktionary

# limfodrenaż

masaż pobudzający krążenie krwi i limfy, który usuwa obrzęki i zastoje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. fizj. masaż, którego celem jest stymulacja układu limfatycznego poprzez ruchy i techniki powodujące udrażnianie, przepychanie limfy w odpowiednim kierunku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzięki limfodrenażowi możemy usunąć z ciała zgromadzone substancje toksyczne, które są szkodliwe dla ludzkiego organizmu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drenaż limfatyczny

Wiktionary

# limfografia

badanie radiologiczne naczyń i węzłów limfatycznych poddanych działaniu środka cieniującego

SJP.pl

Limfografia – badanie radiologiczne układu chłonnego, polegające na uwidocznieniu naczyń chłonnych (limfangiografia) i węzłów chłonnych (limfadenografia) po ich zakontrastowaniu środkiem cieniującym.

Wikipedia

# limfogranulomatoza

Chłoniak Hodgkina, choroba Hodgkina, ziarnica złośliwa, limfogranulomatoza, HL (od ang. Hodgkin’s lymphoma), HD (od ang. Hodgkin’s disease) – choroba nowotworowa układu chłonnego cechująca się obecnością olbrzymich nowotworowych komórek Reed-Sternberga o wielopłatowym jądrze i jednojądrzastych komórek Hodgkina, które indukują nienowotworową proliferację i naciek innych limfocytów, monocytów, histiocytów i makrofagów.

Wikipedia

# limfokina

chemiczny przekaźnik wytwarzany przez limfocyty (rodzaj krwinek białych), przenoszący informacje między komórkami układu immunologicznego

SJP.pl

Wikipedia

# limfopędny

wywołujący lub zwiększający wydzielanie się limfy

SJP.pl

# limfopenia

zmniejszenie liczby limfocytów we krwi obwodowej; limfocytopenia

SJP.pl

Wikipedia

# limfoscyntygrafia

specjalistyczne badanie radioizotopowe węzłów chłonnych

SJP.pl

Limfoscyntygrafia – badanie scyntygraficzne polegające na podaniu podskórnie preparatu znakowanego izotopowo. Najczęściej wykorzystuje się mikrokoloid znakowany 99mTc. Znacznik poprzez naczynia limfatyczne przechodzi do węzłów chłonnych. Pierwsze obrazowanie wykonuje się po podaniu znacznika, następne w zależności od wskazań. W prawidłowych warunkach normalnie funkcjonujący węzeł chłonny jest szybko uwidoczniany. Brak uwidocznienia węzłów chłonnych w badaniu może być spowodowany ich zmianami zapalnymi bądź nowotworowymi.

Wikipedia

# limianin

mieszkaniec Limy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Limy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩˈmʲjä̃ɲĩn, AS: lʹĩmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lima ż.

:: fż. limianka ż.

przym. limski

Wiktionary

# limianka

mieszkanka Limy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Limy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩˈmʲjãnka, AS: lʹĩmʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lima ż.

:: fm. limianin mos.

przym. limski

Wiktionary

# liminalność

znajdowanie się w stanie zawieszenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan zawieszenia pomiędzy dwoma stanami

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. liminalny

Wiktionary

# liminalny

stan liminalny - stan zawieszenia

SJP.pl

# limit

pewna liczba czegoś, pewna granica, której nie należy lub nie można przekroczyć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) granica niemożliwa do przekroczenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Limit prędkości w terenie zabudowanym wynosi 50 km/h.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩmʲit, AS: lʹĩmʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limitowanie n.

czas. limitować ndk.

przym. limitowy, bezlimitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) granica, kres, ograniczenie, próg, zakres, zasięg

Wiktionary

# limita

w dawnej Polsce: odroczenie, zawieszenie działalności sądu lub obrad sejmu; limitacja

SJP.pl

Limita – odraczanie obrad Sejmu na późniejszy termin przy zachowaniu w mocy uchwał podjętych przed odroczeniem oraz przy utrzymaniu ważności mandatów członków izby poselskiej. Limitowanie sejmów zostało wprowadzone w 1712 roku i miało za zadanie przeciwdziałać próbom zrywania sejmów.

Wikipedia

# limitacja

ustalenie limitu, ograniczenie

SJP.pl

# limitacyjny

ograniczający, restrykcyjny; limitatywny

SJP.pl

# limitatywność

→ limitatywny

SJP.pl

#### Patrz:

limitatywny

# limitatywny

ograniczający, restrykcyjny; limitacyjny

SJP.pl

# limited

określenie firmy, której właściciele częściowo odpowiadają za jej zobowiązania finansowe; z ograniczoną odpowiedzialnością

SJP.pl

# limiter

Limiter – rodzaj kompresora dynamiki, którego zadaniem jest najczęściej zapobieganie przesterowaniom sygnału poprzez ograniczanie poziomu dźwięku, o poziomie wyższym niż wyznaczony, do tego wyznaczonego poziomu.

Najczęściej spotykane parametry, które może regulować użytkownik, to poziom wejściowy (input) i wyjściowy (output) oraz czas ataku (attack) i uwolnienia (release).

Wikipedia

# limitka

potocznie: produkt lub seria produktów w ograniczonej liczbie

SJP.pl

# limitować

czasownik

(1.1) wyznaczać limit

(1.2) stpol. zawiesić

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmʲiˈtɔvat͡ɕ, AS: lʹĩmʹitovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limit m., limitowanie n.

Wiktionary

# limitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|limitować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmʲitɔˈvãɲɛ, AS: lʹĩmʹitovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. limitować

rzecz. limit

Wiktionary

# limitowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z limitem, dotyczący limitu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limit m.

Wiktionary

# limka

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny piękniczkowatych

SJP.pl

- limka czarnobrzucha (Limia melanogaster)
- limka dominikańska (Limia dominicensis)
- limka czarnopręga, limka garbatka (Limia nigrofasciata)
- limka karłowata, limka barwna (Limia heterandria)
- limka pręgowana, limka kubańska (Limia vittata)
- limka ozdobna (Limia ornata)
- limka prążkowana (Poecilia caudofasciata)

Wikipedia

# limkwat

cytrus słodki, krzyżówka limonki i kumkwatu

SJP.pl

# limniczny

słodkowodny; śródlądowy

SJP.pl

# limnigraf

samopiszące urządzenie do rejestrowania zmian poziomu wód; limnograf

SJP.pl

Limnigraf – urządzenie rejestrujące zmiany poziomu wód stojących lub płynących poprzez zapis liniowy (tzw. limnigram) kreślony automatycznie na specjalnie wyskalowanym pasku papieru.

Wikipedia

# limnimetr

przyrząd do pomiaru poziomu lustra wody; wodowskaz

SJP.pl

# limnocharysowate

rodzina roślin

SJP.pl

Wikipedia

# limnocharysowaty

o cechach limnocharysowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# limnofit

Limnofit – roślina słodkowodna. Limnofity to zarówno mikrolity (mikroflora), jak i makrofity. Limnofitom przeciwstawiane są euhalinofity.

Wikipedia

# limnograf

samopiszące urządzenie do rejestrowania zmian poziomu wód; limnigraf

SJP.pl

# limnograficzny

przymiotnik

(1.1) nauk. odnoszący się do limnografii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Limnograficzne badania mogą dotyczyć zmian poziomu wody w jeziorze w zależności od sezonu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limnografia ż.

Wiktionary

# limnolog

specjalista w zakresie limnologii

SJP.pl

# limnologia

dział hydrologii dotyczący jezior

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. hydrol. dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

Wiktionary

Limnologia (gr. λίμνη – staw, jezioro słodkowodne oraz λογια – nauka), hydrologia jezior – nauka z zakresu hydrologii zajmująca się badaniem wód zbiorników śródlądowych. Opisuje ich bilans wodny, ustrój termiczny i ustrój lodowy, zajmuje się procesami kształtowania brzegów, jak i sedymentacją, prądami i falami w zbiornikach, które stanowią przedmiot jej zainteresowania.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) hydrologia, hydrobiologia

meronimy.

pokrewne.

rzecz. limnolog mos.

przym. limnologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|λίμνη. → jezioro, laguna + etymn|-logia.

uwagi.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) limnology

* baskijski: (1.1) limnologia

* białoruski: (1.1) лімналогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) лімнолёгія ż.

* francuski: (1.1) limnologie

* hiszpański: (1.1) limnología m.

* niemiecki: (1.1) Limnologie ż.

* nowogrecki: (1.1) λιμνολογία ż.

* portugalski: (1.1) limnologia

* rosyjski: (1.1) лимнология ż.

* ukraiński: (1.1) лімнологія ż.

* włoski: (1.1) limnologia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja, AS: lʹĩmnoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limnolog mos.

przym. limnologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) hydrologia, hydrobiologia

meronimy.

pokrewne.

rzecz. limnolog mos.

przym. limnologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|λίμνη. → jezioro, laguna + etymn|-logia.

uwagi.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) limnology

* baskijski: (1.1) limnologia

* białoruski: (1.1) лімналогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) лімнолёгія ż.

* francuski: (1.1) limnologie

* hiszpański: (1.1) limnología m.

* niemiecki: (1.1) Limnologie ż.

* nowogrecki: (1.1) λιμνολογία ż.

* portugalski: (1.1) limnologia

* rosyjski: (1.1) лимнология ż.

* ukraiński: (1.1) лімнологія ż.

* włoski: (1.1) limnologia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# limnologiczny

przymiotnik

(1.1) zool. związany z limnologią, dotyczący limnologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zwiedzanie miejscowości zaczynamy od wizyty w muzeum limnologicznym, poświęconemu w głównej mierze Bajkałowi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limnologia ż., limnolog mos.

Wiktionary

# limnopitek

kopalna małpa człekokształtna z dolnego miocenu (ok. 20 mln lat temu)

SJP.pl

# limnoplankton

plankton jezior składający się z drobnych organizmów roślinnych (głównie glonów) i zwierzęcych (np. pierwotniaków, wrotek)

SJP.pl

Limnoplankton – plankton wód słodkich, obecny w jeziorach i dużych zbiornikach zaporowych.

W obrębie limnoplanktonu można wyróżnić (różnią się one zarówno składem gatunkowym, jak i obfitością):

- krenoplankton (gr. krene – źródło) – plankton źródlany,
- potamoplankton (gr. potamos – rzeka) – plankton rzeczny,
- eulimnoplankton (gr. limne – jezioro) – plankton jeziorny,
- heloplankton (gr. helos – moczar, staw) – plankton stawowy,
- telmatoplankton (gr. telma – kałuża) – plankton kałuż.

Wikipedia

# limo

gwarowo, potocznie: podbite oko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. podbite oko

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: lima

Wiktionary

- Kabaret Limo – grupa kabaretowa z Gdańska, założona w 1999
- Benjamin Limo – kenijski lekkoatleta, długodystansowiec
- Richard Limo – kenijski biegacz długodystansowy

Patrz też

- Vincent Kipruto (Vincent Limo Kipruto) – kenijski lekkoatleta specjalizujący się w biegach długich

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩmɔ, AS: lʹĩmo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) białystok|fanar.

Wiktionary

# limogen

organiczna substancja nierozpuszczalna w wodzie, występująca w wielu kolorach i używana jako barwnik

SJP.pl

# limoges

[czytaj: liMOŻ] miasto we Francji

SJP.pl

Limoges (wymowa, limɔʒ; oksyt. Limòtges) – miasto i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Haute-Vienne.

Wikipedia

# limon

owoc limety, podobny do cytryny, ale mniejszy; lima, limeta, limetta, limona

SJP.pl

- Limon – miasto w USA, w stanie Kolorado, w hrabstwie Lincoln
- Limón (Puerto Limón) – miasto portowe w Kostaryce, położone we wschodniej części kraju, na wybrzeżu Morza Karaibskiego.
- Limón – prowincja Kostaryki
- Limón – gmina w Hondurasie
- Limon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Nièvre

Wikipedia

# limona

owoc limety, podobny do cytryny, ale mniejszy; lima, limeta, limetta, limon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. lima.

Wiktionary

Lima, limona, limonka, limetka, limeta kwaśna (Citrus aurantifolia) – gatunek rośliny należącej do rodziny rutowatych. Przypuszczalnie pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej, powszechnie uprawiana w regionach tropikalnych i subtropikalnych. Najwięksi producenci: Indie, Meksyk, Argentyna, Brazylia.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== limona (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. cytryna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩˈmɔ̃na, AS: lʹĩmõna

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== limona (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. cytryna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# limonen

węglowodór terpenowy o zapachu cytrusów

SJP.pl

Limonen (4-izopropenylo-1-metylocykloheksen) – organiczny związek chemiczny z grupy monoterpenów, zawiera jedno centrum chiralności i co za tym idzie, występuje w formie dwóch enancjomerów. Odpowiedzialny jest za zapach cytryn, znajduje się głównie w jej skórce.

Wikipedia

# limonia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. cytryna

(1.2) daw. sok cytrynowy

Wiktionary

Feronia słoniowa(Limonia acidissima L.) – gatunek drzewa z rodziny rutowatych. Jedyny gatunek z monotypowego rodzaju feronia (Limonia). Pochodzi z Azji południowej i południowo-wschodniej. Strefy mrozoodporności: 9-11.

Wikipedia

# limoniada

dawniej: lemoniada

SJP.pl

# limonija

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. cytryna (owoc cytryny zwyczajnej)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmɔ̃ˈɲija, AS: lʹĩmõńii ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. limonijowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śrpol. cytr, cytryna, cytrynat, limunija

Wiktionary

# limonit

mieszanina miner. składająca się z wodorotlenków żelaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. żółtobrązowa bądź ciemnobrunatna bardzo drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina minerałów (tlenków i wodorotlenków żelaza);

Wiktionary

Limonit (żelaziak brunatny) – bardzo drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina minerałów (tlenków i wodorotlenków żelaza), kiedyś uważana za odrębny minerał. Według dzisiejszych podziałów jest to rodzaj skały.Substancja bardzo pospolita, rozpowszechniona i spotykana w miejscach występowania goethytu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲĩˈmɔ̃ɲit, AS: lʹĩmõńit

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. limonitowy

Wiktionary

# limonitowy

przymiotnik

(1.1) zrobiony z limonitu, składający się z limonitu, zawierający limonit

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W zależności od zastosowanego rodzaju kruszywa ciężkiego betony ciężkie przybierają nazwy, np.: betonów magnetytowych, limonitowych czy barytowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmɔ̃ɲiˈtɔvɨ, AS: lʹĩmõńitovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limonit

Wiktionary

# limonka

zdrobnienie od: limona; limetka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: limona

(1.2) kolor jasnozielony

Wiktionary

Lima, limona, limonka, limetka, limeta kwaśna (Citrus aurantifolia) – gatunek rośliny należącej do rodziny rutowatych. Przypuszczalnie pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej, powszechnie uprawiana w regionach tropikalnych i subtropikalnych. Najwięksi producenci: Indie, Meksyk, Argentyna, Brazylia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zamówiłem drinka z limonką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩˈmɔ̃nka, AS: lʹĩmõnka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. limonkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. lima.

Wiktionary

# limonkowy

→ limonka; limetkowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający intensywny jasnozielony kolor z domieszką żółtego

(1.2) zrobiony z limonki, związany z limonką

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩmɔ̃ŋˈkɔvɨ, AS: lʹĩmõŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limonka

Wiktionary

# limonowy

→ limon, → limona; limetowy

SJP.pl

# limousin

[czytaj: limuz-in] francuska rasa bydła domowego z regionu Limousin; limousine

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna, przedrewolucyjna prowincja francuska położona w środkowej części kraju, w północno-wschodniej części Masywu Centralnego z historyczną stolicą w Limoges;

(1.2) adm. geogr. hist. dawny region administracyjny we Francji, zniesiony w 2015 roku

Wiktionary

Limousin (wym. [limuzɛ̃]) – kraina historyczna i w latach 1982–2015 region administracyjny Francji. Stolicą jest Limoges.

Region położony jest w środkowej części Francji. Graniczy z innymi regionami: od wschodu z Owernią, od południa z Midi-Pireneje, od zachodu z Akwitanią i Poitou-Charentes a od północy z Regionem Centralnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Za panowania Ludwika XV zaczął się ziemniak pojawiać w Anjou i Limousinie.

(1.1) W górach Gesandanu, w dolinach Owernii, Limousinu, więcej niż w dwudziestu wsiach ani jednej żyjącej duszy; wszędzie trupy niepochowane.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. limuzyński m., limousin m.

przym. limuzyjski, limuzyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. war. Limuzyn; hist. Lemowik

Wiktionary

# limousine

[czytaj: limuZ-IN] francuska mięsna rasa bydła domowego, pochodząca z regionu Limousin; limousin

SJP.pl

Limousine – francuska mięsna rasa bydła domowego, pochodząca z regionu Limousin o surowym klimacie i skalistym podłożu. Te trudne warunki środowiskowe wpłynęły niewątpliwie na takie cechy dzisiejszych zwierząt jak: zdrowie, kondycja, zdolności adaptacyjne.

Wikipedia

# limpopo

(w górnym biegu: Rzeka Krokodyla) rzeka w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowo-wschodniej Afryce, wypływająca z Witwatersrandu w RPA, przepływająca przez Botswanę, Zimbabwe i Mozambik, a uchodząca do Oceaniu Indyjskiego w Zatoce Delagoa;

(1.2) geogr. adm. prowincja w północno-wschodniej części RPA ze stolicą w Polokwane;

Wiktionary

- Limpopo – rzeka w Afryce
- Limpopo – prowincja w Południowej Afryce
- Limpopo – radziecki film animowany z 1939 roku

Wikipedia

# limprichtia

rodzaj mchów z rodziny krzywoszyjowatych

SJP.pl

# limski

przymiotnik od: Lima (stolica Peru)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Lima

(1.2) odnoszący się do zatoki i doliny Lim w Chorwacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wędrując po Istrii nie sposób ominąć Limskiego Kanału, cudu natury.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩmsʲci, AS: lʹĩmsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lima ż., limianka ż., limianin m.

Wiktionary

# limuzyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Limousin, dotyczący Limousin (hist. Limuzyn)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Limousin n./mrz., Limuzyn mrz.

przym. limuzyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) limuzyński

Wiktionary

# limuzyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) daw. geogr. hist. Limousin (francuska kraina historyczna)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prawdziwą uroczystością w tem kółku, było pojawienie się znakomitego Turgota, gdy ten przyjeżdżał do Paryża z prowincyi, z Limuzynu, którego był intendentem, czyli gubernatorem.

(1.1) Bernard de Ventadorn (ok. 1140—1195) • Pochodził z Limuzynu, z zamku Ventadorn. Był człekiem ubogiego rodu, synem piekarczyka zamkowego. Wyrósł dorodny i zdatny, umiał tworzyć i śpiewać, był dworny i uczony.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. limuzyjski, limuzyński

rzecz. limuzyński mrz.

Wiktionary

# limuzyna

luksusowy samochód osobowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. luksusowy samochód;

Wiktionary

Limuzyna – luksusowy samochód, najczęściej spotykany w kolorze czarnym lub białym.

Nadwozie zamknięte, czterodrzwiowe. Klasyczny układ napędowy. Może mieć od czterech do kilkunastu miejsc siedzących, czasem dwa lub trzy dodatkowe składane siedzenia. Siedzenia z przodu: kierowcy i pasażera mogą być oddzielone od tylnej części kabiny (siedzenia "VIP") szybą lub ścianką - wtedy nazywamy to samochodem dual cowl. Mianem limuzyny określić można również samochód luksusowy o nadwoziu typu sedan, takim jak np. BMW serii 7, Mercedes-Benz klasy S czy Lincoln, w których brak ścianki z szybą oddzielającej siedzenia kierowcy i pasażera od tylnych miejsc przeznaczonych dla klientów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. limuzynowy

Wiktionary

# limuzynowy

→ limuzyna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z limuzyną, dotyczący limuzyny

Wiktionary

#### Patrz:

limuzyna

#### Powiązane:

rzecz. limuzyna ż.

Wiktionary

# limuzyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Limousinem (hist. Limuzynem)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. dialekt limuzyński języka francuskiego;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Limousin n./mrz., Limuzyn mrz.

przym. limuzyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) limuzyjski

Wiktionary

# lin

słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych; kaliniak, pszenicznik, oczeretniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. słodkowodna ryba;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: lina

Wiktionary

## Geografia

### Albania

- Lin – wieś w obwodzie Korcza

### Belgia

- Lin – walońska nazwa miejscowości Lens-Saint-Remy
- Lin – pikardyjska nazwa miejscowości Ligne
- Lin – limburska nazwa miejscowości Martenslinde
- Lin-so-Djer – walońska nazwa miejscowości Lens-sur-Geer

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) pszenicznik, oczeretniak, kaliniak

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|prasł|*linъ.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ryby

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tench

* białoruski: (1.1) лінь m.

* bułgarski: (1.1) лин m.

* esperanto: (1.1) tinko

* fiński: (1.1) suutari

* francuski: (1.1) tanche ż.

* hiszpański: (1.1) tenca ż.

* litewski: (1.1) lynas m.

* nowogrecki: (1.1) γλινάρι n., γλινί n., γλίνι n.

* rosyjski: (1.1) линь m.

* szwedzki: (1.1) sutare w.

* ukraiński: (1.1) лин m.

* węgierski: (1.1) compó

* wilamowski: (1.1) šlȧj ż.

* włoski: (1.1) tinca ż.

źródła.

== lin (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

audio|LL-Q143 (epo)-Lepticed7-lin.wav. audio|LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-lin.wav.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) len

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩn, AS: lʹĩn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pszenicznik, oczeretniak, kaliniak

Wiktionary

# lina

rodzaj grubego sznura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Lina – elastyczne cięgno mogące przenosić głównie siły rozciągające. W niektórych przypadkach przenosi również siły poprzeczne (np. jako prowadnica w górniczych wyciągach szybowych).

Elementami liny są skręcone (zawite) śrubowo druty (włókna) lub żyły ze skręconych uprzednio drutów (włókien), albo liniska ze skręconych uprzednio żył. Przeważnie wewnątrz znajduje się rdzeń. Lina może być też splatana lub zszywana, z linisk lub żył.Lina połączona swoimi końcami (np. poprzez splecenie) tworzy linę bez końca mającą zastosowanie np. w transporcie linowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czwartek Lina wróciła z siłowni o ósmej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩna, AS: lʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Linus mos.

przym. Linusowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Linus mos.

przym. Linusowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Lina

* hebrajski: (1.1) לינה ż.

* koreański: (1.1) 리나

* niemiecki: (1.1) Lina ż., Line ż.

* włoski: (1.1) Lina ż.

źródła.

== Lina (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Lina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# linalil

olejek eteryczny o zapachu cytrusowym, stosowany w przemyśle perfumeryjnym

SJP.pl

# linalol

organiczny związek chemiczny, terpen o zapachu konwalii

SJP.pl

Linalol, 3,7-dimetylooktadi-1,6-en-3-ol – organiczny związek chemiczny, nienasycony alkohol alifatyczny, należący do grupy terpenów. Ma zapach podobny do olejku bergamotowego lub lawendowego. Jest mieszaniną dwóch stereoizomerów: koriandrolu (S-(+)-linalolu) i likareolu (R-(−)-linalolu).

Wikipedia

# linalool

organiczny związek chemiczny, nienasycony alkohol alifatyczny z grupy terpenów, o zapachu konwalii; linalol

SJP.pl

# linaryt

minerał, zasadowy siarczan ołowiu

SJP.pl

Linaryt – minerał z grupy siarczanów.

Wikipedia

# lincki

przymiotnik od: Linz (miasto w Austrii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Linzem, dotyczący Linzu, pochodzący z Linzu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Linz mrz.

Wiktionary

# lincoln

[czytaj: linkoln]
1. miasto w Anglii;
2. miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

- Abraham Lincoln – 16. prezydent USA
- Lincoln – amerykańska marka samochodów osobowych
- Lincoln – brazylijski piłkarz
- Lincoln – film w reżyserii Stevena Spielberga
- Lincoln – seria komiksowa
- Lincoln – stacja kolejowa w Lincoln, w Anglii

Wikipedia

# lincz

samosąd polegający na zabiciu przez tłum osoby posądzonej o przestępstwo; lynch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. rodzaj samosądu, wymierzenie przez tłum kary (szczególnie śmierci) na osobie posądzanej o przestępstwo bez przeprowadzenia sprawy sądowej

Wiktionary

- lincz (ang. lynch), samosąd – wymierzenie lub wykonanie kary przez osobę nieuprawnioną
- Charles Lynch (1736–1796) – amerykański sędzia ze stanu Wirginia
- Lincz – polski film w reżyserii Krzysztofa Łukaszewicza z 2010 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Linczów dokonywano zwłaszcza w XVIII i XIX w. na Murzynach w południowych stanach USA.

(1.1) Kilkanaście osób podejrzanych o rozprzestrzenianie cholery przy użyciu czarów padło ofiarą linczu. Ciała ofiar zostały rozsiekane maczetami, a następnie spalone.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩn͇t͡ʃ, AS: lʹĩṇč

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lynch m., linczowanie n., zlinczowanie n.

czas. linczować ndk., zlinczować dk.

przym. linczowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) samosąd, rzad. lynch

Wiktionary

# linczować

dokonywać egzekucji na osobie podejrzanej o popełnienie zbrodni

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zlinczować)

(1.1) książk. dokonywać linczu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podobno dość niedawno linczowano na Haiti czarowników oskarżonych o rozprzestrzenianie cholery.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩn͇ˈt͡ʃɔvat͡ɕ, AS: lʹĩṇčovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lincz (lynch) m.

czas. zlinczować

Wiktionary

# linczowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|linczować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩn͇t͡ʃɔˈvãɲɛ, AS: lʹĩṇčovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. linczować

rzecz. lincz mrz.

Wiktionary

# linczowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z linczem, dotyczący linczu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lincz m.

Wiktionary

# linda

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

## Niemcy

- Linda – dzielnica Brand-Erbisdorf
- Linda – dzielnica Jessen (Elster)
- Linda b. Weida – gmina w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Greiz
- Linda bei Neustadt an der Orla – gmina w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Saale-Orla

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na płycie znalazły się utwory w całości napisane przez Lindę […] Wikipedia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩnda, AS: lʹĩnda

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) Linda ż.

* łotewski: (1.1) Linda ż.

* słowacki: (1.1) Linda ż.

* szwedzki: (1.1) Linda

źródła.

== Linda (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-Linda.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Linda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lindan

środek owadobójczy stosowany do zwalczania szkodników upraw rolnych, w sadownictwie i higienie sanitarnej

SJP.pl

Lindan, γ-heksachlorocykloheksan – organiczny związek chemiczny, jeden z izomerów heksachlorocykloheksanu. Stosowany jako pestycyd, jest aktywnym składnikiem preparatów do zwalczania szkodników, głównie w leśnictwie i w uprawach roślin przemysłowych.Substancja krystaliczna o słabym zapachu stęchlizny. Wykazuje własności owadobójcze (działa jako trucizna kontaktowa i żołądkowa). Stosowano go też do ochrony zielników przed owadami.

Wikipedia

# lindbergh

- Charles Lindbergh – amerykański lotnik
- Lindbergh – krater księżycowy

Wikipedia

# linde

nazwisko

SJP.pl

Rzeki o nazwie Linde:

- Linde – lewy dopływ Leny
- Linde – prawy dopływ Tollense

Osoby o nazwisku Linde:

- Carl von Linde (1841–1934) – niemiecki wynalazca
- Edward Linde-Lubaszenko (ur. 1939) – polski aktor
- Gabriel Arvesen Linde (1715–1791) – duński polityk
- Hanna Poznańska-Linde (1927–2008) – polska lekarka, działaczka społeczności żydowskiej
- Hans-Martin Linde (ur. 1930) – szwajcarski flecista
- Heidi Linde (ur. 1973) – norweska pisarka
- Horst Eduard Linde (ur. 1912) – niemiecki architekt
- Hubert Ignacy Linde (1867–1926) – polski działacz państwowy
- Ireneusz Linde (1950–2004) – polski fotografik
- Lorens von der Linde (1610–1670) – szwedzki wojskowy
- Mieczysław Linde (1868–1940) – polski wojskowy
- Samuel Bogumił Linde (1771–1847) – polski językoznawca, autor „Słownika Języka Polskiego”
- Bogumił Linde (ur. 1947) – polski fizyk i luterański działacz kościelny

Wikipedia

# linden

## Geografia

### Australia

- Linden – wieś w Górach Błękitnych (ang. Blue Mountains)

### Belgia

- Linden – dzielnica (deelgemeente) giny Lubbeek w Regionie Flamandzkim, w prowincji Brabancja Flamandzka, w okręgu Leuven

Wikipedia

# lindernia

rodzaj roślin z rodziny linderniowatych, dawniej zaliczany do rodziny trędownikowatych

SJP.pl

Wikipedia

# lindgren

- Astrid Lindgren – szwedzka pisarka
- Björn Lindgren – szwedzki snowboardzista
- Fredrik Lindgren – szwedzki żużlowiec
- John Lindgren – szwedzki biegacz narciarski
- Lars Lindgren – szwedzki curler
- Mats Lindgren – szwedzki hokeista
- Marie Lindgren – szwedzka narciarka
- Ola Lindgren – szwedzki piłkarz ręczny
- Peter Lindgren – szwedzki muzyk
- Rasmus Lindgren – szwedzki piłkarz
- Torgny Lindgren – szwedzki pisarz
- Thure Lindgren – szwedzki skoczek narciarski
- Urban Lindgren – szwedzki biegacz narciarski

Wikipedia

# lindley

William Lindley (1808-1900), inżynier angielski

SJP.pl

Miasta w USA:

- Lindley – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben

Gminy w USA:

- Lindley (ang. Lindley Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Mercer
- Lindley (ang. Lindley Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben

Wikipedia

# lindsay

- Lindsay – imię
- Lindsay – szkocki ród
- Norman Lindsay – australijski artysta

Miejscowości w USA:

- Lindsay – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Tulare
- Lindsay – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Platte
- Lindsay – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Garvin
- Lindsay – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Cooke
- Lindsay – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Reeves

Wikipedia

# lindsey

Miejscowości w USA:

- Lindsey – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Sandusky

Gminy w USA:

- Lindsey (ang. Lindsey Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Benton

W Wielkiej Brytanii:

- Lindsey – miejscowość w hrabstwie Suffolk (Anglia)
- Parts of Lindsey – byłe hrabstwo w Anglii

Wikipedia

# lindt

[czytaj: lint] produkt marki Lindt

SJP.pl

Osoby:

- Benny Lindt – niemiecki piłkarz ręczny
- Franz Lindt – szwajcarski polityk
- Rudolf Lindt – szwajcarski wynalazca

Inne:

- Lindt & Sprüngli – szwajcarskie przedsiębiorstwo

Zobacz też:

- Lind
- Lint

Wikipedia

# linea

samochód typu Fiat Linea

SJP.pl

# lineacja

powtarzalna, liniowo-równoległa cecha skały widoczna zarówno wewnątrz skały, jak i na jej powierzchni

SJP.pl

Lineacja – uporządkowanie niektórych minerałów w skałach magmowych i metamorficznych wzdłuż linii o określonym kierunku. Dotyczy to liniowego ułożenia wydłużonych ziaren mineralnych (słupki, igiełki) wzdłuż linii o określonym przebiegu. Kryształy słupkowe lub igiełkowe ułożone są wzdłuż dłuższej osi lub niektóre minerały skupione są wzdłuż określonych kierunków.

Wikipedia

# linearność

→ linearny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co linearne

Wiktionary

#### Patrz:

linearny

#### Powiązane:

rzecz. linearyzm m.

przym. linearny

przysł. linearnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liniowość

Wiktionary

# linearny

1. mający charakter linii, dający określić się linią; liniowy;
2. przebiegający w równomierny sposób

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) określony linią, wyrażony za pomocą linii

(1.2) taki, który przebiega w sposób równomierny i ciągły

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Nie zachodzi w filozofii postęp linearny, analogiczny do postępu w naukach szczegółowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnɛˈarnɨ, AS: lʹĩnearny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linearność ż., linia ż., linijka ż., liniał m., liniowanie n.

czas. liniować ndk.

przym. liniowy, linowy

przysł. linearnie

Wiktionary

# lineart

[czytaj: lajn-art] grafika bez cieni i kolorów, składająca się wyłącznie z konturów; line art

SJP.pl

# linearyzacja

Linearyzacja – polega na przybliżeniu modelu układu nieliniowego za pomocą modelu układu liniowego.

Szczególnie podatne dla idei linearyzacji są układy z nieliniowością części statycznej.

Wikipedia

# linearyzm

Linearyzm – tendencja w malarstwie lub grafice polegająca na wydobyciu kształtu, plastyki i ekspresji przedstawionego przedmiotu czy postaci przez akcentowanie wartości dekoracyjnych, głównie konturu i linii.

Wikipedia

# lineaż

grupa pochodzeniowa, w skład której wchodzą osoby wywodzące się od rzeczywistego przodka w linii prostej

SJP.pl

Lineaż - termin określający wszystkich przodków w linii prostej, począwszy od pewnego konkretnego, wybranego w przeszłości.

Wikipedia

# lineał

przybór rysunkowy służący do wykreślania linii prostych; liniał

SJP.pl

# linek

zdrobnienie od: lin (ryba)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. mały lin

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: linka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nic dziś nie złapałem, tylko dwa małe linki i trzy okonki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩnɛk, AS: lʹĩnek

Wiktionary

# liner

[czytaj: lajner]
1. potocznie: tusz do malowania brzegów powiek; eyeliner, eye-liner;
2. slogan reklamowy stacji radiowej

SJP.pl

Liner – slogan reklamowy stacji radiowej, powtarzany co jakiś czas na antenie (w przerwach między piosenkami, reklamami itd.)

Liner ma za zadanie podkreślenie oferty programowej danej rozgłośni. Co jakiś czas slogany są zmieniane.

Wikipedia

# linergista

wizażysta wykonujący makijaże permanentne

SJP.pl

# linergistka

wizażystka wykonująca makijaże permanentne

SJP.pl

# linewka

przestarzałe: cienka linka

SJP.pl

# linezolid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek przeciwbakteryjny, pochodna oksazolidynonu; stosowany w infekcjach wywołanych przez wielolekooporne szczepy bakterii wliczając paciorkowce i gronkowca złocistego;

Wiktionary

Linezolid – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, syntetyczny antybiotyk z grupy oksazolidynonów stosowany w infekcjach wywołanych przez wielolekooporne szczepy bakterii wliczając paciorkowce i gronkowca złocistego: MRSA (opornego na metycylinę), a w szczególności VRSA (opornego na wankomycynę).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Panie ordynatorze, czy w tym zakażeniu nie musimy już sięgnąć po linezolid?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnɛˈzɔlʲit, AS: lʹĩnezolʹit

Wiktionary

# linga

w hinduizmie: falliczny symbol boga Śiwy; lingam

SJP.pl

Linga – termin z metafizyki hinduizmu. W najstarszych tekstach śiwaizmu linga obrazowana jest jako Pierwotne Kosmiczne Jajo z którego powstaje cały wszechświat i wszystkie stworzenia. Również jako forma świetlistego słupa, będąca przejawieniem Śiwy dającego początek światom. Kamienny hinduistyczny lingam to najczęściej obiekt kultu boga Śiwy, czyli śiwalingam.

Wikipedia

# lingala

język z grupy bantu, używany głównie w Demokratycznej Republice Konga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język z rodziny bantu, używany przez około 2 miliony osób w północno-zachodniej Demokratycznej Republice Konga oraz północnym i środkowym Kongu;

Wiktionary

Język lingala, także: kingala, ngala – język z rodziny bantu, używany jako język ojczysty przez około 2 miliony osób w północno-zachodniej Demokratycznej Republice Konga oraz północnym i środkowym Kongu. Rozprzestrzeniony jest także jako język wehikularny po całym terytorium wspomnianych państw oraz w południowej części Republiki Środkowoafrykańskiej i północnej Angoli. W sumie językiem tym posługuje się około 10 milionów osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szacuje się, że lingala posługuje się około 10 milionów osób na całym świecie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kingala, ngala

Wiktionary

# lingam

w hinduizmie: falliczny symbol boga Śiwy; linga

SJP.pl

Linga – termin z metafizyki hinduizmu. W najstarszych tekstach śiwaizmu linga obrazowana jest jako Pierwotne Kosmiczne Jajo z którego powstaje cały wszechświat i wszystkie stworzenia. Również jako forma świetlistego słupa, będąca przejawieniem Śiwy dającego początek światom. Kamienny hinduistyczny lingam to najczęściej obiekt kultu boga Śiwy, czyli śiwalingam.

Wikipedia

# lingubot

program udzielający informacji, świadczący usługi poprzez rozmowę (chat); chat bot

SJP.pl

# lingwafon

1. gramofon z płytami zawierającymi kurs jakiegoś języka;
2. komplet płyt służących do systematycznej nauki języków obcych

SJP.pl

# lingwafoniczny

dotyczący lingwafonu

SJP.pl

# lingwafonka

automatyczne urządzenie telefoniczne do nauki języków obcych

SJP.pl

# lingwetka

w farmacji: tabletka do ssania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. porcja sprasowanego sproszkowanego leku umieszczana pod językiem;

Wiktionary

Lingwetka (łac. lingua) – tabletka do ssania, zwykle umieszczana pod językiem, co sprzyja szybkiemu wchłonięciu leku przez organizm.

Wikipedia

# lingwista

specjalista w zakresie nauki o językach; językoznawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jęz. językoznawca

Wiktionary

Językoznawstwo, inaczej lingwistyka (od łac. lingua „język”) – nauka badająca język pod kątem jego jednostek, struktury, funkcji i rozwoju. Język jako złożone, wieloaspektowe zjawisko społeczne można badać z różnych perspektyw i przy użyciu różnych podejść metodycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta uczelnia wykształciła znakomitych lingwistów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩŋɡˈvʲista, AS: lʹĩŋgvʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lingwistyka ż.

:: fż. lingwistka ż.

przym. lingwistyczny

przysł. lingwistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) językoznawca

Wiktionary

# lingwistka

specjalistka w zakresie nauki o językach; językoznawczyni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. specjalistka w zakresie lingwistyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lingwistyka ż.

:: fm. lingwista m.

przym. lingwistyczny

przysł. lingwistycznie

Wiktionary

# lingwistycznie

przysłówek sposobu

(1.1) jęz. w sposób odnoszący się do lingwistyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lingwista mos., lingwistka ż., lingwistyka ż.

przym. lingwistyczny

Wiktionary

# lingwistyczny

związany z nauką o językach; językoznawczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nauk. związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty

(1.2) przest. związany z językiem lub dotyczący języka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lingwistyka ż., lingwista m., lingwistka ż.

przysł. lingwistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) językoznawczy

Wiktionary

# lingwistyka

nauka o językach; językoznawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. eduk. jęz. nauka o języku

Wiktionary

Językoznawstwo, inaczej lingwistyka (od łac. lingua „język”) – nauka badająca język pod kątem jego jednostek, struktury, funkcji i rozwoju. Język jako złożone, wieloaspektowe zjawisko społeczne można badać z różnych perspektyw i przy użyciu różnych podejść metodycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W skład lingwistyki teoretycznej wchodzą takie dziedziny jak gramatyka, semantyka, morfologia czy fonologia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩŋɡˈvʲistɨka, AS: lʹĩŋgvʹistyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lingwista mos., lingwistka ż.

przym. lingwistyczny

przysł. lingwistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) językoznawstwo, glottologia, nauka o języku

Wiktionary

# lingwizm

kierunek literacki, w którym forma językowa dominuje nad treścią utworu

SJP.pl

Poezja lingwistyczna – nurt we współczesnej poezji polskiej związany z awangardą i eksperymentem literackim. Czas jej wstępnego kształtowania i rozwoju przypada na lata 1959–1965.

Tematem tych wierszy jest język jako narzędzie komunikacji na wszystkich poziomach. Celem było natomiast zwrócenie uwagi na wieloznaczeniowość słów i zestawienie ich w taki sposób, aby tworzyły nowe, zaskakujące sensy.

Wikipedia

# lingwołamek

potocznie: coś trudnego do wymówienia; łamaniec językowy

SJP.pl

# linia

1. kreska;
2. droga, połączenie;
3. kształt, zarys;
4. szereg przodków;
5. wyznaczony kierunek działania;
6. pozycje zajęte przez wojsko na polu walki;
7. szyk, kolumna; szereg;
8. przyrząd do kreślenia linii prostych; liniał;
9. jednostka długości;
10. ciąg technologiczny maszyn produkujących jakieś towary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka

(1.2) trasa dla środków lokomocji

(1.3) wiersz tekstu

(1.4) umowna granica czegoś

(1.5) grupa towarów o podobnym przeznaczeniu występująca pod wspólną marką

(1.6) dawna jednostka długości, równa 1/12 cala;

(1.7) pot. figura, sylwetka, wygląd osoby, postawa

(1.8) sposób podejścia, kierunek postępowania

(1.9) pot. określenie na mat. krzywą

(1.10) szereg następujących po sobie pokoleń;

(1.11) trasa przesyłu czegoś

(1.12) szach. poziomy rząd szachownicy, oznaczony cyfrą

Wiktionary

- linia – dawna jednostka długości

W Polsce

- Linia – część wsi Grabówka w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
- Linia – część wsi Wasilówka w woj. podlaskie, w pow. suwalski, w gminie Raczki
- Linia – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, siedziba gminy Linia
- Linia – gmina wiejska
- Linia – dawna gromada

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta linia wskazuje miejsce cięcia.

(1.2) MPK uruchomiło nową linię autobusową na kampus.

(1.3) Redakcja skróciła twój artykuł o kilka linii.

(1.5) Francuska firma wprowadziła na rynek nową linię kosmetyków dla mężczyzn.

(1.7) Nie mogę jeść czekolady… Przed Sylwestrem muszę naprawdę dbać o linię.

(1.9) Wyjmijcie linijki i narysujcie linię prostą.

(1.10) On jest moim krewnym szóstego stopnia w linii bocznej.

(1.12) Wieża jest mocna na siódmej linii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩɲja, AS: lʹĩńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linijeczka ż., linijka ż., liniowiec mrz.

przym. liniowy, linijny, linearny

przysł. liniowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kreska

(1.2) trasa, droga, szlak, kurs

(1.3) linijka (tekstu), wiersz, wers

(1.7) sylwetka, figura

Wiktionary

# liniaczek

dyblik liniaczek - motyl z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# liniak

ssak w okresie linienia albo ptak w okresie pierzenia się; leniak

SJP.pl

Zbiorniki wodne w Polsce:

- Liniak – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda
- Liniak – staw w woj. lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Potok Wielki

Inne:

- Liniak – akcelerator liniowy: rodzaj akceleratora, w którym przyspieszane polem elektrycznym cząstki poruszają się po torach w przybliżeniu prostoliniowych

Wikipedia

# liniarka

przyrząd do wykreślania linii w zeszytach, księgach drukarskich itp.

SJP.pl

# liniarz

dawniej: powroźnik - rzemieślnik wyrabiający liny, sznurki

SJP.pl

# liniatura

układ linii w zeszycie

SJP.pl

- W muzyce – linie, na których stoją nuty, zwykle w odniesieniu do zapisu nutowego w zabytkach pisma nutowego sprzed ery pięciolinii
- W drukach użytkowych (formularze, pocztówki, koperty itp.) – poziome kreski służące do wpisania nad nimi tekstu pismem odręcznym lub maszynowym, także pionowe kreski rozdzielające i inne elementy graficzne w postaci linii
- Linie, którymi pokryte są arkusze - np. w zeszytach do nauki pisania, kartach katalogowych
- W poligrafii – liniatura rastra

Wikipedia

# liniał

1. przybór rysunkowy służący do wykreślania linii prostych; lineał;
2. żeliwny odlew w kształcie prostokąta przeznaczony do kontrolowania płaskości i prostoliniowości powierzchni; nasuwacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd do rysowania linii prostych, linijka bez podziałki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W geometrii nie używa się linijki, a liniału, zaś odcinki można mierzyć cyrklem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩɲaw, AS: lʹĩńau̯

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) zob. linijka.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lineał

Wiktionary

# linieć

o zwierzętach: zmieniać sierść; o gadach: zrzucać skórę; o ptakach: zmieniać upierzenie; o owadach: zmieniać powłokę chitynową; o rakach: zrzucać pancerz; lenieć

SJP.pl

# liniewo

wieś w Polsce

SJP.pl

Liniewo (kaszb. Lëniewò lub Liniewò, niem. Lienfelde) − wieś pogranicza kaszubsko-kociewskiego w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Liniewo na wschodnim, krańcu Pojezierza Kaszubskiego.Wieś jest siedzibą sołectwa Liniewo obejmującego również miejscowość Małe Liniewo. Na wschód od wsi znajduje się Jezioro Liniewskie.

Wikipedia

# liniewski

→ Liniewo (wieś w Polsce)

SJP.pl

- Liniewski – herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Ignacy Liniewski – polski urzędnik, poseł na Sejm
- Michał Liniewski – polski urzędnik, wojskowy

Wikipedia

# linijeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: linijka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linijka ż., linia ż.

Wiktionary

# linijka

długi, płaski kawałek plastiku, metalu lub drewna z podziałką, służący do rysowania i mierzenia linii prostych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

(1.2) rodzaj lekkiego, czterokołowego pojazdu zaprzęgowego z wzdłużną deską służącą do siadania okrakiem lub bokiem ;

Wiktionary

Linijka – mały liniał rysunkowy, prosty przyrząd kreślarski o kształcie prostokąta i przekroju trapezu. Najczęściej z naniesioną podziałką mianowaną, jednostronną. Używana do kreślenia linii prostych. Linijka z podziałką bywa nazywana przymiarem rysunkowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Geodeta odmierzał linijką odległości punktów pomiarowych na mapie.

(1.2) Dziedzic kazał podać linijkę, na którą ochoczo wsiadło trzech myśliwych, a powoził leśniczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩˈɲijka, AS: lʹĩńii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linia ż., liniał m., liniowanie n., poliniowanie n.

:: zdrobn. linijeczka ż.

czas. liniować ndk., poliniować dk.

przym. liniowy, linearny, linowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przymiar kreskowy

Wiktionary

# linijkowy

→ linijka

SJP.pl

#### Patrz:

linijka

# linijność

cecha czegoś mającego formę linii; liniowość

SJP.pl

# linijny

liniowy;
1. mający formę linii;
2. zmieniający się systematycznie i w sposób możliwy do przewidzenia

SJP.pl

# liniment

maść lecznicza do stosowania na skórę; linimentum

SJP.pl

# linimentum

maść lecznicza do stosowania na skórę; liniment

SJP.pl

# liniować

rysować linie w równych odległościach

SJP.pl

# liniowiec

żołnierz walczący na pierwszej linii frontu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek regularnie kursujący między danymi punktami;

(1.2) lotn. samolot regularnie kursujący między danymi punktami

(1.3) wojsk. okręt liniowy, zwykle drewniany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) wojsk. żołnierz walczący na linii frontu

Wiktionary

1. Statek pasażerski pływający według rozkładu na określonej linii żeglugowej. Zwykle nazywano tak duże statki pasażerskie, pływające przez oceany (transatlantyki).
2. Okręt liniowy
3. Statek towarowy obsługujący stałą linię, pływający według określonego rozkładu jazdy. Liniowcami mogą być kontenerowce, drobnicowce, statki pocztowe, statki wielozadaniowe (w tym ciężarowce).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Trwały spory, czy nowy liniowiec ma się nazywać „Król Stefan Batory”, czy też „Polonia”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩˈɲɔvʲjɛt͡s, AS: lʹĩńovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linia ż., linijka ż., liniał m., liniarka ż., liniowość ż., liniowanie n.

czas. liniować ndk.

przym. liniowy, linijny

przysł. liniowo

Wiktionary

# liniowość

1. cecha czegoś mającego formę linii; linijność;
2. cecha czegoś zmieniającego się systematycznie i w sposób możliwy do przewidzenia

SJP.pl

Przekształcenie liniowe (homomorfizm liniowy, operator liniowy, odwzorowanie liniowe, transformacja liniowa) – w algebrze liniowej jest to funkcja \mathrm {f} \colon U\to V między przestrzeniami liniowymi U, V zachowująca ich działania w tym sensie, że (dokładna definicja – patrz niżej):

- odwzorowanie sumy wektorów z jednej przestrzeni w drugą jest równe sumie odwzorowań poszczególnych wektorów tej sumy,
- odwzorowanie iloczynu wektora przez skalar jest równe iloczynowi skalara przez odwzorowanie danego wektora.

Wikipedia

# liniowy

1. odnoszący się do linii, przypominający linie, zwłaszcza linię prostą;
2. sędzia liniowy - w niektórych sportach: pomocniczy sędzia stwierdzający przekroczenie przez piłkę linii autowej;
3. okręt liniowy - duży okręt artyleryjski;
4. w matematyce:
a) równanie liniowe - równanie algebraiczne pierwszego stopnia;
b) przestrzeń liniowa - zbiór obiektów, które mogą być dodawane między sobą i mnożone przez liczby; przestrzeń wektorowa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający związek z linią

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩˈɲjɔvɨ, AS: lʹĩńi ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linia ż., linijka ż., liniał m., liniowość ż., linijność ż., liniowiec m.

przym. linijny, linearny

przysł. liniowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) linijny, regularny, równy, linearny, kolinearny

Wiktionary

# linisko

1. zgrubienie od: lin;
2. zgrubienie od: lina

SJP.pl

# liniuszek

szablon w grube linie lub kratkę podkładany pod czystą kartkę w celu równego pisania; ryga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poligr. kartka z nadrukowanymi liniami

Wiktionary

Ryga, inaczej liniuszek – pomoc szkolna w postaci arkusza sztywnego papieru formatu A4 lub A5, obecnie rzadko używana.

Ryga zadrukowana jest z jednej strony liniami oddalonymi od siebie o 1 cm, a z drugiej kratką o odstępie pomiędzy liniami 5 mm. Przyrząd stosuje się w przypadku pisania w zeszytach zawierających strony niezadrukowane ani liniami, ani kratką (tzw. czystych, gładkich), podkładając go pod czystą kartkę, aby można było na niej pisać równo.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) ryga

Wiktionary

# link

fragment strony internetowej lub dokumentu elektronicznego odsyłający do innego fragmentu strony, innego dokumentu lub innej strony internetowej; hiperlink, hiperłącze, odsyłacz, odnośnik, hiperodnośnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie

Wiktionary

- link – w technologiach komputerowych, inaczej hiperłącze – element nawigacyjny ułatwiający przemieszczanie się pomiędzy dokumentami, bądź różnymi miejscami w tym samym dokumencie (odsyłacz do innego pliku)
  - link farm – duża grupa stron internetowych zawierających odsyłacze internetowe, skierowane do siebie nawzajem lub do wybranej strony
  - link spam – metoda spamowania publicznych formularzy na stronach WWW adresem witryny, której popularność w wyszukiwarkach chce się (w przekonaniu spamera) podnieść
  - martwy link – odsyłacz prowadzący donikąd

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) By dowiedzieć się więcej o tej książce, kliknij na poniższy link.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: lʲĩŋk, AS: lʹĩŋk

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. linkowanie m., linkownia ż.

  czas. linkować ndk., olinkować dk., podlinkować dk.

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) hiperłącze, łącze

  Wiktionary

# linka

1. cienka lina;
2. rzadko: proces linienia; wylinka;
3. żartobliwie: link

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienka lina

Wiktionary

Linienie, linka (łac. ecdysis) – proces okresowego zrzucania zewnętrznych warstw ciała – naskórka, oskórka, pancerza, piór lub włosów – u niektórych zwierząt.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩnka, AS: lʹĩnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lina ż.

przym. linowy

Wiktionary

# linke

1. Bronisław Wojciech Linke (1906-62), malarz, rysownik;
2. Karl Linke (1884-1938), pedagog austriacki

SJP.pl

- Die Linke (Lewica) – niemiecka partia socjalistyczna

Osoby noszące nazwisko Linke

- Bronisław Wojciech Linke – polski malarz
- Carsten Linke – niemiecki piłkarz
- Frank Linke-Crawford – austriacki lotnik wojskowy
- Gottfried Linke – niemiecki przedsiębiorca, współtwórca wielkiej fabryki wagonów i lokomotyw
- Paul Linke – niemiecki malarz
- Thomas Linke – niemiecki piłkarz
- Maciej „Lobo” Linke – polski zawodnik MMA, stand-uper

Wikipedia

# linkedin

LinkedIn – międzynarodowy serwis społecznościowy. Jest platformą mediów społecznościowych skoncentrowaną na biznesie i zatrudnieniu, działającą za pośrednictwem stron internetowych oraz aplikacji mobilnych.

Serwis założony w grudniu 2002 roku i uruchomiony 5 maja 2003 roku przez Reid Hoffman, Allen Blue, Konstantin Guericke, Eric Ly oraz Jean-Luc Vaillant.

Wikipedia

# linker

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. narzędzie dokonujące łączenia skompilowanych modułów programu

Wiktionary

- Konsolidator (linker)
- Konsolidator dynamiczny (linker dynamiczny)
- Zita Linker

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩŋkɛr, AS: lʹĩŋker

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. linkować ndk.

rzecz. linkowanie m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konsolidator

Wiktionary

# linkeus

- Linkeus (Linceusz, gr. Lynkeus, łac. Lynceus) – w mitologii greckiej syn Afareusa, Argonauta, uczestnik łowów na dzika kalidońskiego
- Linkeus (Linceusz, gr. Lynkeus, łac. Lynceus) – w mitologii greckiej syn Ajgyptosa, mąż Hypermnestry

Wikipedia

# linkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# linkomycyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. antybiotyk z grupy linkozamidów

Wiktionary

Linkomycyna – antybiotyk z grupy linkozamidów uzyskiwany naturalnie ze szczepów Streptomyces linconiensis. Spektrum działania, jakkolwiek ogólnie słabsze, jest bardzo zbliżone do klindamycyny. Istnieje krzyżowa oporność bakterii na oba antybiotyki. Wchłanianie, dystrybucja leku oraz działania niepożądane są bardzo zbliżone do występujących po podaniu klindamycyny. Lek stosowany jest co 6-8 godzin w formie doustnej (zwykle 500 mg) a co 12 godzin w formie domięśniowej lub dożylnej (600 mg).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩŋkɔ̃mɨˈt͡sɨ̃na, AS: lʹĩŋkõmycỹna

Wiktionary

# linkować

potocznie: łączyć strony internetowe za pomocą hiperłączy, umieszczać hiperłącza na stronie internetowej

SJP.pl

# linkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środ. czynność wstawiania linków;

(1.2) inform. proces łączenia skompilowanych modułów i tworzenia pliku wykonywalnego lub innego pliku obiektowego

Wiktionary

Linkowanie (ang. link building) – zestaw działań związanych z optymalizacją dla wyszukiwarek internetowych wewnątrz i na zewnątrz strony internetowej, których celem jest poprawienie pozycji witryny w wyszukiwarkach internetowych, a pośrednio zwiększenie ilości wejść na daną stronę lub linków zwrotnych. Poprawna implementacja linkowania może zwiększyć ilość wysokiej jakości odniesień do danej strony internetowej, co z kolei może przełożyć się na wyższą pozycję w rankingu wyszukiwarek internetowych. Wykorzystywane jest także jako strategia w kampaniach marketingowych, których celem jest zwiększenie świadomości marki, jak również zbudowanie dobrego jakościowo profilu linków serwisu, co może mieć bezpośrednie przełożenie na pozycjonowanie go w wynikach wyszukiwania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jest faktem, że linkowanie poprawia użyteczność strony internetowej.

(1.2) Podczas linkowania, wszystkie moduły są łączone w celu wygenerowania programu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩŋkɔˈvãɲɛ, AS: lʹĩŋkovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. link m., linkownia ż., linker mrz.

czas. linkować, olinkować, podlinkować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) konsolidacja, dołączanie, łączenie

Wiktionary

# linkowo

Linkowo (niem. Schrengen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Linkowo jest sołectwem (2008) do którego należą: Kotkowo i Owczarki.

W Linkowie jest przystanek PKP (trasa Kętrzyn – Olsztyn)

Wikipedia

# linkowski

nazwisko

SJP.pl

# linkowy

→ linka, → link

SJP.pl

#### Patrz:

linka, → link

# linkrusta

materiał podobny do linoleum, stosowany do wykładania ścian

SJP.pl

# linneit

minerał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. stalowoszary lub srebrzysty minerał; siarczek kobaltu (Co3S4)

Wiktionary

Linneit – rzadki minerał klasy siarczków, będący siarczkiem kobaltu.

Nazwa pochodzi od nazwiska szwedzkiego botanika i geologa Karola Linneusza.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲĩnˈːɛjit, AS: lʹĩ•nei ̯it

Wiktionary

# linneon

takson wyróżniony na podstawie morfologii, stosowany zwykle przy większych gatunkach, opisywanych przez dawnych przyrodników

SJP.pl

# linneusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) biol. spolszczone nazwisko szwedzkiego przyrodnika Karola Linneusza;

Wiktionary

Karol Linneusz (szw. Carl von Linné, łac. Carolus Linnaeus; ur. 12 maja?/23 maja 1707 w Råshult, zm. 10 stycznia 1778 w Uppsali) – szwedzki przyrodnik i lekarz, profesor Uniwersytetu w Uppsali.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie zastosowała się jednak do zaleconej przez Linneusza kuracji – wypicia ciekłego dziegciu, lecz wolała kurować się wódką, która, jak twierdziła, uspokajała żaby.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. linneuszowski

Wiktionary

# linneuszowski

przymiotnik

(1.1) biol. dotyczący życia i dzieła Karola Linneusza, charakterystyczny, typowy dla Linneusza lub jego twórczości, taki jak u Linneusza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gady zostały sklasyfikowane w linneuszowskiej klasyfikacji kręgowców jako gromada.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Linneusz mos.

Wiktionary

# linoleoryt

linoryt;
1. graficzna technika wypukła, polegająca na rytowaniu obrazu w miękkim podłożu (np. linoleum) za pomocą noży, igieł i dłut;
2. odbitka wykonana tą techniką

SJP.pl

# linoleum

tania, jutowa wykładzina podłogowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;

Wiktionary

Linoleum – materiał składający się z warstwy barwionej w masie, utwardzonej masy plastycznej (o podstawowym składzie: włókna lniane, olej lniany, kalafonia, mączka drzewna lub korkowa, pigment), nałożonej wałkiem w postaci cienkiej jak tkanina lub tapeta warstwy na osnowę z tkaniny jutowej płótno jutowe (lub podobną tkaninę). Linoleum zostało wynalezione przez Anglika, Fredericka Waltona w 1863 roku. Nie zdołał on jednak zarejestrować nazwy jako zastrzeżonego znaku towarowego. Produkowany w Anglii już od 1864 r. W latach 90 XIX wieku linoleum drukowano już w wielu wzorach a jednym z najpopularniejszych był wzór „marmurkowy”. Stosowana głównie jako wykładzina podłogowa, ale również jako materiał na matryce linorytowe. Na początku XX wieku wprowadzono linoleum na osnowie z filcu pod nazwą handlową congoleum. Mimo iż w drugiej połowie XX wieku wykładziny PCW niemal całkowicie zastąpiły linoleum, nazwa wciąż znajduje się w powszechnym użyciu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na podłodze w kuchni było położone linoleum.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnɔˈlɛwũm, AS: lʹĩnoleu̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. linoleumowy

Wiktionary

# linoleumowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z linoleum, dotyczący linoleum

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linoleum n.

Wiktionary

# linolowy

kwas linolowy - nienasycony kwas tłuszczowy o osiemnastu atomach węgla i dwóch wiązaniach podwójnych w cząsteczce

SJP.pl

# linomag

stosowany w różnych formach lek (krem, maść, płyn, zasypka), zawierający m.in. witaminę F, podawany przy różnych schorzeniach skóry (odleżyny, łojotok, łuszczyca itd.)

SJP.pl

# linon

wysokogatunkowe, cienkie płótno lniane, półlniane lub bawełniane

SJP.pl

Linon − wysokogatunkowe, cienkie płótno lniane, rzadziej półlniane lub bawełniane.

Wikipedia

# linoryt

linoleoryt;
1. graficzna technika wypukła, polegająca na rytowaniu obrazu w miękkim podłożu (np. linoleum) za pomocą noży, igieł i dłut;
2. odbitka wykonana tą techniką

SJP.pl

Linoryt – technika graficzna należąca do technik druku wypukłego, w której matryca wykonana jest z linoleum; także odbitka wykonana tą techniką.

Linoryt podobny jest do drzeworytu wzdłużnego (langowego) z tą różnicą, że rysunek zamiast w drewnie żłobi się w linoleum. Jest ono łatwe do obróbki i odporne na uszkodzenia, a rycie możliwe we wszystkich kierunkach. Do opracowania matrycy używa się dłut, nożyków, igieł (tzw. linoryt punktowy) i innych narzędzi umożliwiających cięcie materiału. Odbitki wykonuje się na prasie ręcznej lub za pomocą kostki introligatorskiej.

Wikipedia

# linoskoczek

człowiek występujący z pokazem ćwiczeń akrobatycznych na linie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie

Wiktionary

#### Patrz:

linoskoczek

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnɔˈskɔt͡ʃɛk, AS: lʹĩnoskoček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. linoskoczkini ż.

Wiktionary

# linoskoczka

człowiek występujący z pokazem ćwiczeń akrobatycznych na linie

SJP.pl

#### Patrz:

linoskoczek

# linotron

urządzenie elektroniczne do składu fotograficznego

SJP.pl

# linotyp

maszyna poligraficzna do składania i odlewania całych wierszy

SJP.pl

Linotyp (ang. line of type) – urządzenie do maszynowego składu tekstów, skonstruowane w 1884 roku przez amerykańskiego zegarmistrza Ottmara Mergenthalera. Był pierwszym urządzeniem do zmechanizowanego składu tekstu. Linotyp dał początek zecerstwu.

Wikipedia

# linotypistka

→ linotypista

SJP.pl

#### Patrz:

linotypista

# linowaty

1. przypominający kształtem linę;
2. przypominający wyglądem lina

SJP.pl

# linówek

2 miejscowości w Polsce:

- Linówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice
- Linówek – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Krasnopol

Wikipedia

# linowiec

budynek wykonany technologią podnoszenia na linach gotowych stropów, a następnie stawiania ścian zewnętrznych i wewnętrznych

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Linowiec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Lisewo
- Linowiec – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Starogard Gdański
- Linowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
- Linowiec – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
- Linowiec – poprzednia nazwa wsi Linówiec w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Orchowo

Wikipedia

# linówko

Linówko – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Ińsko, położona 5,5 km na południowy zachód Ińska (siedziby gminy) i 30 km na północny wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# linowno

Linowno, dawniej Linowo (niem. Woltersdorf) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 315 mieszkańców. Najbardziej na wschód położona miejscowość gminy.

Działa tu zespół ludowy "Radość".

Wikipedia

# linowo

- Linowo – miejscowość na Białorusi

W Polsce

- Linowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą
- Linowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Dubeninki
- Linowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
- Linowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
- Linowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty
- Linowo – część miasta Biały Bór, w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór
- Linowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór
- Linowo (obecnie Linowno) – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie

Wikipedia

# linowski

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Linowski – polski działacz, pisarz polityczny, publicysta i mówca, senator I RP
- Artur Linowski – polski oficer, uczestnik II wojny światowej, cichociemny
- Henryk Linowski – polski geofizyk i samorządowiec

Wikipedia

# linowy

przymiotnik od: lina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) skonstruowany przy pomocy lin

(1.2) związany z linami, dotyczący lin

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lina ż., linka ż., olinowanie n., linijka ż.

przym. linearny

Wiktionary

# linozwijacz

urządzenie do rozwieszania wypranej bielizny

SJP.pl

# lińsk

Wikipedia

# liński

→ Linia

SJP.pl

#### Patrz:

Linia

# linter

1. krótkie włókno nieprzędne porastające nasiona bawełny; linters
2. maszyna służąca do zdejmowania tych włókien z nasion bawełny oraz do wyrobu waty opatrunkowej i niektórych gatunków włókien sztucznych

SJP.pl

Belgia:

- Linter – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Brabancja Flamandzka, w okręgu Leuven

Niemcy:

- Linter – dzielnica Limburg an der Lahn

Inne:

- Linter – synonim programu Lint

Wikipedia

# linternet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. liter. neol. literatura internetu, internet literatury

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ze współpracownikami kontaktują się przez sieć, wydają miesięcznik internetowy, zajmują się literaturą sieci (linternetem), pomogli [Sławomirowi] Shutemu zrobić w sieci pierwszą polską powieść hipertekstową „Blok”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lĩnˈtɛrnɛt, AS: lĩnternet

Wiktionary

# linters

krótkie włókno nieprzędne porastające nasiona bawełny; linter

SJP.pl

Linters − krótkie, nieprzędne włókna porastające nasiona bawełny używane jako surowiec do produkcji celulozy oraz jako wyściółka tapicerska.

Wikipedia

# linuksiara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. inform. użytkowniczka Linuksa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Linux

:: fm. linuksiarz m.

przym. linuksowy

Wiktionary

# linuksiarz

środowiskowo: użytkownik, miłośnik Linuksa; linuksowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. inform. użytkownik Linuksa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲĩˈnucɕaʃ, AS: lʹĩnuḱśaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linuksowiec, Linux

:: fż. linuksiara ż.

przym. linuksowy

Wiktionary

# linuksowiec

środowiskowo: użytkownik, miłośnik Linuksa; linuksiarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) użytkownik Linuksa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Linuksowcem nie jestem, sam siedzę na Windowsie ze względu na kierunek studiów i wymagań dotyczących oprogramowania, ale bardzo cenię sobie ten system. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnuˈksɔvʲjɛt͡s, AS: lʹĩnuksovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linuksiarz, Linux

przym. linuksowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) linuksiarz

Wiktionary

# linuksowy

→ Linux

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. związany z systemem operacyjnym Linux, dotyczący tego systemu operacyjnego, z zainstalowanym systemem operacyjnym Linux

Wiktionary

#### Patrz:

Linux

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲĩnuˈksɔvɨ, AS: lʹĩnuksovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linuksiarz mos., linuksowiec mos., Linux m., linuksiara ż.

Wiktionary

# linum

roślina zielna z rodziny lnowatych; len

SJP.pl

Wikipedia

# linuron

nazwa zwyczajowa herbicydu z grupy pochodnych mocznika

SJP.pl

# linus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.;

Wiktionary

- Linus – imię męskie
- Linus – księżyc planetoidy Kalliope o numerze katalogowym 22
- Linus – święty Kościoła katolickiego, papież

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czasy, kiedy Linus obejmował rządy w Kościele Chrystusa, były niełatwe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲĩnus, AS: lʹĩnus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Lina ż.

przym. Linusowy

Wiktionary

# linusowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Linusa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Linus mos., Lina ż.

Wiktionary

# linux

system operacyjny rozwijany na zasadach open-source

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) inform. każdy system operacyjny z rodziny systemów zapoczątkowanej w latach 90. XX w. przez Linusa Torvaldsa i opartych na stworzonym przez niego jądrze;

Wiktionary

Linux (/ˈlɪnəks/) – rodzina uniksopodobnych systemów operacyjnych opartych na jądrze Linux. Linux jest jednym z przykładów wolnego i otwartego oprogramowania (FLOSS): jego kod źródłowy może być dowolnie wykorzystywany, modyfikowany i rozpowszechniany. Od kwietnia 2017 roku Android (z zaadaptowanym jądrem Linuxa) oficjalnie jest najpopularniejszym systemem operacyjnym na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zasadzie po instalacji Linux już powinien być poprawnie skonfigurowany.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. linuksiara ż., linuksowiec mos., linuksiarz

przym. linuksowy

Wiktionary

# linz

[czytaj: linc] miasto w Austrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Austrii, siedziba kraju związkowego Górna Austria;

Wiktionary

Linz (cz. Linec) – miasto statutarne w północno-wschodniej Austrii, siedziba kraju związkowego Górna Austria oraz powiatów: Linz-Land oraz Urfahr-Umgebung, do których miasto jednak nie należy. Leży nad Dunajem, założone przez Rzymian pod nazwą Lenthia. 5 marca 1684 powołano w Linzu antyturecką Ligę Świętą. Współcześnie rozwinięty przemysł metalowy (huta żelaza), maszynowy i chemiczny. Ważny węzeł komunikacyjny. Ośrodek turystyczny (m.in. zamek z XVI-XVII w., barokowe pałace i kościoły, liczne muzea). Liczy 210 118 mieszkańców (1 stycznia 2023), jest trzecim pod względem liczby ludności miastem w Austrii.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Linzu|Ms=Linzu.

synonimy.

(1.1) daw. Liniec

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. lincki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Linz

* białoruski: (1.1) Лінц

* czeski: (1.1) Linec

* francuski: (1.1) Linz

* hiszpański: (1.1) Linz

* kataloński: (1.1) Linz

* litewski: (1.1) Lincas

* niemiecki: (1.1) Linz n.

* rosyjski: (1.1) Линц

* słowacki: (1.1) Linz m.

* słoweński: (1.1) Linz

* ukraiński: (1.1) Лінц

* włoski: (1.1) Linz

źródła.

== Linz (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Linz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lincki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Liniec

Wiktionary

# linzang

rodzaj drapieżnych ssaków z rodziny linzangów, występujący w Azji Południowo-Wschodniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. drapieżny ssak

Wiktionary

Linzangi (Prionodontidae) – monotypowa rodzina drapieżnych ssaków z podrzędu kotokształtnych (Feliformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A co to jest za zwierzę, ten cały linzang?

Wiktionary

# liofilizacja

technologia konserwacji, polegająca na suszeniu zamrożonej substancji w niskim ciśnieniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. techn. proces suszenia poprzez sublimację;

Wiktionary

Liofilizacja – suszenie sublimacyjne zamrożonych substancji. W metodzie tej rozpuszczalnik jest usuwany w obniżonej temperaturze i pod zmniejszonym ciśnieniem. Umożliwia suszenie produktów termolabilnych (nieodpornych na ogrzewanie).

Liofilizację w technologii żywności zastosowano po raz pierwszy w trakcie II wojny światowej na zlecenie rządu Stanów Zjednoczonych w celu wyprodukowania dla wojska racji żywności o niewielkiej wadze.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. liofilizat m., liofilizator m., liofilizowanie n.

przym. liofilizacyjny

przysł. liofilizacyjnie

czas. liofilizować ndk.

Wiktionary

# liofilizacyjny

związany z liofilizacją

SJP.pl

# liofilizat

produkt poddany procesowi liofilizacji

SJP.pl

Liofilizacja – suszenie sublimacyjne zamrożonych substancji. W metodzie tej rozpuszczalnik jest usuwany w obniżonej temperaturze i pod zmniejszonym ciśnieniem. Umożliwia suszenie produktów termolabilnych (nieodpornych na ogrzewanie).

Liofilizację w technologii żywności zastosowano po raz pierwszy w trakcie II wojny światowej na zlecenie rządu Stanów Zjednoczonych w celu wyprodukowania dla wojska racji żywności o niewielkiej wadze.

Wikipedia

# liofilizator

urządzenie do liofilizacji - suszenia zamrożonej substancji w niskim ciśnieniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do przeprowadzania liofilizacji

Wiktionary

Liofilizacja – suszenie sublimacyjne zamrożonych substancji. W metodzie tej rozpuszczalnik jest usuwany w obniżonej temperaturze i pod zmniejszonym ciśnieniem. Umożliwia suszenie produktów termolabilnych (nieodpornych na ogrzewanie).

Liofilizację w technologii żywności zastosowano po raz pierwszy w trakcie II wojny światowej na zlecenie rządu Stanów Zjednoczonych w celu wyprodukowania dla wojska racji żywności o niewielkiej wadze.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. liofilizacja ż.

Wiktionary

# liofilizować

wysuszać coś przez oziębianie w próżni

SJP.pl

# liofilowość

Liofilowość - cecha niektórych cząstek koloidalnych, oraz wielkich cząsteczek polimerów polegająca na zdolności do adsorpcji na ich powierzchni cząsteczek rozpuszczalnika (czyli substancji rozpraszającej). Zdolność ta zapobiega sklejaniu się cząstek oraz nadaje trwałość układom koloidalnym.

Przeciwieństwem liofilowości jest liofobowość. Nie należy mylić z pojęciem lipofilowość.

Zobacz też: hydrofilowość, hydrofobowość.

Wikipedia

# liofilowy

w chemii: koloidy liofilowe - roztwory koloidowe, w których cząstki fazy rozproszonej wykazują zdolność przyłączania cząsteczek cieczy stanowiącej ośrodek rozpraszający

SJP.pl

# lioliza

reakcja podwójnej wymiany zachodząca pomiędzy substancją rozpuszczoną a rozpuszczalnikiem, który pełni funkcję drugiego reagenta; solwoliza

SJP.pl

Solwoliza – reakcja chemiczna, w wyniku której dany związek chemiczny znajdujący się w roztworze reaguje z rozpuszczalnikiem (np. typu ROH), jonem lioniowym (odpowiednio ROH+2) lub jonem liatowym (odpowiednio RO−
). Zazwyczaj termin ten odnosi się do reakcji, w których cząsteczka rozpuszczalnika działa jako czynnik nukleofilowy.

Wikipedia

# lion

[czytaj: lajon] baton marki Lion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Lyon.

Wiktionary

## Kultura i rozrywki

- Lion – imię męskie
- Lion – brytyjsko-amerykański zespół rockowy

## Technika wojskowa

- Lion – brytyjski projekt pancerników
- Lion – francuski wielki niszczyciel z okresu II wojny światowej
- Lion – seria trzech brytyjskich krążowników liniowych
- HMS Lion – nazwa kilku okrętów

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. liończyk mos., lionka ż.

przym. lioński, lyoński

Wiktionary

# liończyk

mieszkaniec Lyonu; lyończyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Lyonu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W istocie, gatunek ludzki upadł: brak w nim wyraźnych ras, nikt nie jest podobny do nikogo, ani śladu żadnej cechy, która pozwoliłaby wam powiedzieć: oto Limuzyńczyk, oto liończyk, oto paryżanin!

(1.1) Jednym z najstarszych rodów konsularnych była rodzina sukienników i maklerów o nazwisku Varay. (…) Wśród pięćdziesięciu obywateli, których liończycy wybrali do walki z arcybiskupem o przyłączenie miasta do Francji, aż ośmiu nosiło to nazwisko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lyon mrz.

:: fż. lionka ż.

przym. lioński

Wiktionary

# lionel

Lionel to brydżowa konwencja licytacyjna opracowana przez nowozelandczyka Lionela Wrighta, jedna z wielu form obrony po otwarciu 1BA przeciwników. Lionel powstał jako obrona po słabym 1BA ale według autora konwencji można jej używać bez żadnych modyfikacji także po silnym otwarciu 1BA. Podstawowe założenia Lionela to:

1. Lepiej aby po kontrze na 1BA wartości znajdowały się w obu rękach obrońców, a nie w jednej.
2. Jeżeli przeciwnicy uciekają z kontry siłowej, to większość normalnie używanych metod jest często nieadekwatna i nie pozwala na dobrą ocenę sytuacji (kiedy kontrować, kiedy licytować).
3. Większość innych metod nie pozwala na znalezienie fitów 4-4 na niskiej wysokości.

Wikipedia

# lionka

mieszkanka Lyonu; lyonka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Lyonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lyon mrz.

:: fm. liończyk mos.

przym. lioński

Wiktionary

# lions

- Lions (Super Rugby) – profesjonalny zespół ligi Super Rugby z siedzibą w Johannesburgu.
- Lions FC – australijski klub piłkarski z siedzibą w Brisbane.
- Lions Gibraltar F.C. – gibraltarski klub piłkarski z siedzibą w Gibraltarze.
- Detroit Lions – zawodowy zespół futbolu amerykańskiego z siedzibą w Detroit.
- ZSC Lions – szwajcarski klub hokejowy z siedzibą w Zurychu.

Wikipedia

# lioński

przymiotnik od: Lyon; lyoński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Lyonem, dotyczący Lyonu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W telewizji pokazali młode pandy z liońskiego zoo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liończyk mos., Lyon mrz., Lion mrz., lionka ż.

przym. lyoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lyoński

Wiktionary

# liożel

bogaty w ciesz żel powstający w procesie żelatynowania

SJP.pl

# liozol

płyn, będący mieszaniną krezoli i mydła, mający zastosowanie jako środek dezynfekcyjny do odkażania pomieszczeń, podłóg i sanitariatów

SJP.pl

Liozol – układ koloidalny, w którym ośrodkiem rozpraszającym jest substancja w ciekłym stanie skupienia materii, a cząstkami koloidalnymi są substancje ciekłe, stałe lub gazowe.

Termin ten jest dość rzadko stosowany, najczęściej w ujęciu systematyki układów koloidalnych, częściej jest jednym ze znaczeń terminu zol i tutaj szukaj więcej informacji na temat liozoli.

Wikipedia

# lip-sync

[czytaj: lip s-ink] ruszanie ustami do muzyki i udawanie, że się śpiewa; lip sync

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poruszanie wargami synchronicznie z podłożonym dźwiękiem, co sprawia wrażenie, że ktoś jest wykonawcą np. piosenki lub filmu komediowego

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|lip-sync.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lip sync

źródła.

== lip-sync (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) śpiewać z playbacku

odmiana.

(1.1) lip-sync, lip-synced, lip-synced, lip-syncs, lip-syncing

przykłady.

Wiktionary

# lipa

1. długowieczne drzewo strefy umiarkowanej półkuli północnej;
2. potocznie: kłamstwo, bujda;
3. potocznie: coś źle, tandetnie wykonanego;
4. zdawkowa moneta chorwacka (100 lip = 1 kuna);
5. gwara więzienna: okno

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Styru;

Wiktionary

Lipa (Tilia) – rodzaj drzew należący do podrodziny lipowych z rodziny ślazowatych. Obejmuje 31 gatunków. Rośliny te występują w umiarkowanej strefie półkuli północnej. W Ameryce Północnej (wschodnie Stany Zjednoczone i Meksyk) rośnie jeden gatunek (lipa amerykańska T. americana); w Europie i zachodniej Azji – trzy (lipa drobnolistna T. cordata, szerokolistna T. platyphyllos i srebrzysta T. tomentosa), z czego dwa pierwsze rosną w stanie dzikim w Polsce; pozostałe gatunki rosną w Azji Wschodniej, gdzie jest centrum zróżnicowania rodzaju (15 gatunków jest endemitami Chin).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lipa ż.

Wiktionary

# liparyt

magmowa skała wulkaniczna; ryolit, riolit

SJP.pl

Liparyt, ryolit, riolit – kwaśna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna, o składzie odpowiadającym plutonicznemu granitowi. Synonim ryolitu.

Nazwa pochodzi od Wysp Liparyjskich pochodzenia wulkanicznego. Po raz pierwszy użył jej Justus Roth w (1861).

Nazwa popularna w literaturze rosyjskiej i niemieckiej. Obecnie w literaturze polskiej nieużywana.

Wikipedia

# lipawa

miasto na Łotwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe na Łotwie, w Kurlandii, nad Morzem Bałtyckim;

Wiktionary

Lipawa (łot. Liepāja, niem. Libau, lit. Liepoja, ros. Либава (do 1920), teraz Лиепая, est. Liibavi, jid. ליבאַװע) – miasto w zachodniej części Łotwy, w Kurlandii, nad Morzem Bałtyckim i Jeziorem Lipawskim, miasto wydzielone, 78 144 mieszkańców (2014), trzecie co do wielkości łotewskie miasto, drugie pod względem wielkości miasto portowe Łotwy (za Rygą), największe miasto Kurlandii.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. lipawski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Libawa

Wiktionary

# lipawski

przymiotnik od: Lipawa, miasto w zachodniej części Łotwy

SJP.pl

# lipaza

enzym należący do klasy hydrolaz, wytwarzany przez trzustkę, wątrobę i ścianę jelita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. enzym rozkładający tłuszcze;

Wiktionary

Lipazy – grupa enzymów należących do hydrolaz. Hydrolazy wykazują niewielką specyficzność i katalizują rozkład estrów, utworzonych przez kwasy o krótkim i długim łańcuchu, nasycone i nienasycone, oraz alkohole mające łańcuch krótki lub długi, jedno- lub wielowodorotlenowe. Najważniejszą z nich jest lipaza trzustkowa (EC 3.1.1.3).

Wikipedia

# lipce

siódmy miesiąc roku kalendarzowego

SJP.pl

- Lipce – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Orunia-Św.Wojciech-Lipce
- Lipce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Miłkowice
- Lipce – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin
- Lipce – dawna gromada
- Lipce – nieoficjalna kolonia wsi Legbąd w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola

- Lipce – miejscowość w Słowenii

Wikipedia

# lipcówka

1. alergiczne zapalenie skóry u koni, występujące w okresie letnim;
2. wycieczka za miasto odbywająca się w lipcu;
3. drzewo owocujące w lipcu;
4. karp złowiony w lecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) turyst. wycieczka za miasto organizowana w lipcu

Wiktionary

Lipcówka (inaczej: lipcówka, mucha, letni wyprysk, letnia egzema) – to sezonowe alergiczne zapalenie skóry u koni występujące w okresie letnim, wywoływane kilkoma różnymi czynnikami. Choroba występuje z różnym nasileniem na całym świecie i nazywana jest różnie, w zależności od kraju. W Polsce najczęściej używa się nazw: lipcówka, mucha, letni wyprysk albo letnia egzema. Nazwa lipcówka wynika z faktu, że dolegliwości te nasilają się u koni w lipcu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲipˈt͡sufka, AS: lʹipcufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipiec m.

przym. lipcowy

Wiktionary

# lipcowy

przymiotnik od: lipiec

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z lipcem, dotyczący lipca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miedza, po lipcowej akademii, poprosił Myszkę o wypożyczenie harmonii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲipˈt͡sɔvɨ, AS: lʹipcovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipiec m., lipcówka ż., lipa m., lipka ż., Lipce nmos.

przym. lipowy

Wiktionary

# lipczanin

mieszkaniec Lipiec Reymontowskich (wsi w województwie łódzkim)

SJP.pl

# lipczanka

mieszkanka Lipiec Reymontowskich (wsi w województwie łódzkim)

SJP.pl

# lipczyk

wałkarz lipczyk - gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych

SJP.pl

# lipczyński

nazwisko

SJP.pl

# lipdub

[czytaj: lipdab] wideoklip, w którym osoby poruszają ustami do piosenki puszczanej z playbacku; lip dub

SJP.pl

Lip dub lub lipdub – rodzaj teledysku, w którym występujące osoby poruszają wargami do odtwarzanej z playbacku piosenki. Lip dub często przedstawia osobę lub osoby przemieszczające się po pomieszczeniach.

Wikipedia

# lipe

wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim

SJP.pl

Lipe – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Blizanów.

Wikipedia

# lipecki

przymiotnik od: Lipka

SJP.pl

# lipemia

zmętnienie krwi w wynikające z nieprawidłowego poziomu tłuszczów

SJP.pl

# lipemiczny

→ lipemia

SJP.pl

#### Patrz:

lipemia

# lipia

lipia trójlistna - gatunek krzewu z rodziny werbenowatych, pochodzący z Argentyny, Chile i Urugwaju; cukrownica trójlistna, miłowonka trójlistna

SJP.pl

Miejscowości w Rumunii

- Lipia – wieś w okręgu Buzău, w gminie Merei
- Lipia – wieś w okręgu Ilfov, w gminie Gruiu
- Lipia – wieś w okręgu Ardżesz, w gminie Săpata

Zobacz też

- Lipia Góra – miejscowości i wzniesienia w Polsce
- Lipia Góra Mała – miejscowość w Polsce

Wikipedia

# lipianianin

mieszkaniec Lipian

SJP.pl

# lipianianka

mieszkanka Lipian

SJP.pl

# lipianka

wieś w Polsce

SJP.pl

- Lipianka – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Goworowo
- Lipianka – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Goworowo

Wikipedia

# lipiański

przymiotnik od: Lipiany

SJP.pl

# lipiany

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Lipiany (niem. Lippehne) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w południowo-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie pyrzyckim, położone na Pojezierzu Myśliborskim, pomiędzy jeziorami Lipiańskim i Kościelnym. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Lipiany i dekanatu Lipiany. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy wybiła północ, burmistrz Lipian złożył wszystkim zgromadzonym na placu noworoczne życzenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈpʲjãnɨ, AS: lʹipʹi ̯ãny

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) przym. lipiański

Wiktionary

# lipica

miejscowość w Słowenii

SJP.pl

Lipica (do 1945 r. niem. Lindenau) – wieś nadgraniczna w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś jest siedzibą sołectwa Lipica, w którego skład wchodzą również miejscowości Smodajny, Melejdy, Romaliny i Gaj. We wsi znajduje się zabytkowy, gotycki kościół.

Wikipedia

# lipican

austriacka rasa koni wyhodowana w stadninie Lipizza na potrzeby dworu cesarskiego w Wiedniu; koń lipicki, koń lipicański, lipicaner

SJP.pl

# lipicaner

austriacka rasa koni wyhodowana w stadninie Lipizza na potrzeby dworu cesarskiego w Wiedniu; koń lipicki, koń lipicański, lipican

SJP.pl

# lipicański

1. → Lipica;
2. koń lipicański - austriacka rasa koni wyhodowana w stadninie Lipizza na potrzeby dworu cesarskiego w Wiedniu; koń lipicki, lipican, lipicaner

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dosł. związany z Lipicą (wsią w Słowenii, znanej z hodowli koni)

(1.2) związany z lipicanem (koniem lipicańskim)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lipica ż., lipican mzw.

Wiktionary

# lipice

- Lipice – wieś w Chorwacji
- Lipice – wieś w Polsce
- Lipice – wieś na Ukrainie
- Lipice – część miasta Hrubieszów

Wikipedia

# lipicki

koń lipicki - austriacka rasa koni wyhodowana w stadninie Lipizza na potrzeby dworu cesarskiego w Wiedniu; koń lipicański, lipican, lipicaner

SJP.pl

# lipid

naturalny związek organiczny, wchodzący w skład struktury każdej komórki organizmów roślinnych i zwierzęcych; lipoid; tłuszczowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;

Wiktionary

Lipidy (gr. λίπος, tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych. Zalicza się do nich tłuszcze, woski, sterole (w tym cholesterol), rozpuszczalne w tłuszczach witaminy (A, D, E, K), monoacyloglicerole, diacyloglicerole, fosfolipidy i wiele innych substancji. Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów. Chociaż człowiek i zwierzęta mają różnorodne szlaki metaboliczne zdolne do syntezy i rozkładu lipidów, niektóre kluczowe z nich nie mogą powstawać w ten sposób i muszą być dostarczane z dietą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do lipidów poza tłuszczami należy dużo więcej różnych związków, ale czasem pospolicie są nazywane właśnie tłuszczami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲipʲit, AS: lʹipʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipidemia ż., lipidogram m., lipidologia ż.

przym. lipidowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tłuszczowiec, tłuszcz

Wiktionary

# lipidogram

badanie laboratoryjne określające gospodarkę tłuszczową (stężenie lipidów) w organizmie

SJP.pl

Lipidogram – badanie lipidów w osoczu krwi dostarczające informacji na temat stężenia poziomu całkowitego cholesterolu (TC), triglicerydów oraz stężenia frakcji lipoprotein wysokiej gęstości (HDL) i niskiej gęstości (LDL). Standardowo oznaczane są trzy pierwsze parametry, natomiast stężenie LDL jest obliczane przy użyciu wzoru Friedewalda.

Wikipedia

# lipidowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do lipidu, związany z lipidem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ponieważ kaweole mają specyficzny skład lipidowy, odmienny od statystycznie średniego składu błony, uważa się je za jeden z rodzajów raftów lipidowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipid mrz.

Wiktionary

# lipidoza

choroba związana z zaburzeniem metabolizmu związków tłuszczowych, z towarzyszącym ich gromadzeniem się w komórkach

SJP.pl

# lipidy

naturalny związek organiczny, wchodzący w skład struktury każdej komórki organizmów roślinnych i zwierzęcych; lipoid; tłuszczowiec

SJP.pl

Lipidy (gr. λίπος, tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych. Zalicza się do nich tłuszcze, woski, sterole (w tym cholesterol), rozpuszczalne w tłuszczach witaminy (A, D, E, K), monoacyloglicerole, diacyloglicerole, fosfolipidy i wiele innych substancji. Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów. Chociaż człowiek i zwierzęta mają różnorodne szlaki metaboliczne zdolne do syntezy i rozkładu lipidów, niektóre kluczowe z nich nie mogą powstawać w ten sposób i muszą być dostarczane z dietą.

Wikipedia

# lipie

1. długowieczne drzewo strefy umiarkowanej półkuli północnej;
2. potocznie: kłamstwo, bujda;
3. potocznie: coś źle, tandetnie wykonanego;
4. zdawkowa moneta chorwacka (100 lip = 1 kuna);
5. gwara więzienna: okno

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Według TERYT jest ich 45, w tym 22 podstawowe

## Inne

- Lipie – dzielnica Lublińca
- Lipie – gmina w województwie śląskim
- Lipie – dawna gmina w województwie warszawskim
- Lipie – gromada w powiecie grójeckim
- Lipie – gromada w powiecie kłobuckim
- Lipie – historyczna część wsi Ruchocin w woj. wielkopolskim
- Lipie – jezioro w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie
- Lipie – przystanek kolejki wąskotorowej w Lipiu, w gminie Brody, w powiecie starachowickim, w województwie świętokrzyskim
- Lipie – przełęcz w Beskidzie Małym w Grupie Żurawnicy
- Lipie (Deszczowa Skała) – skała wspinaczkowa na Górze Birów w Podzamczu na Wyżynie krakowsko-Częstochowskiej

Wikipedia

# lipiec

siódmy miesiąc roku kalendarzowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lipiec jest moim ulubionym miesiącem.

(1.1) Od lipca sytuacja zmieniła się diametralnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲipʲjɛt͡s, AS: lʹipʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipka ż., lipcówka ż., lipa ż.

przym. lipcowy, lipowy

Wiktionary

# lipieck

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad rzeką Woroneż;

Wiktionary

Lipieck (ros. Липецк) – miasto obwodowe w Rosji, nad Woroneżem. Liczy 508 573 mieszkańców (2020).

W lesie w pobliżu Lipiecka w 1879 powołano do życia rewolucyjną organizację terrorystyczną Narodnaja Wola.

Na mocy układu z Rapallo zawartego 16 kwietnia 1922 roku między Rosją Sowiecką i Niemiecką Republiką Weimarską Reichswehra w ośrodku szkoleniowym WIVUPAL szkoliła od 1926 swoich pilotów wojskowych obchodząc ograniczenia wersalskie.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. lipiecki

Wiktionary

# lipiecki

przymiotnik od: Lipce

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Lipieckiem, dotyczący Lipiecka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lipieck m.

Wiktionary

# lipień

ceniona w wędkarstwie pięknie ubarwiona ryba rzeczna; odżywia się głównie owadami i drobnymi skorupiakami wodnymi; w Polsce występuje lipień europejski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Thymallus|ref=tak., słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

(1.2) daw. współcz. reg. lipiec

Wiktionary

Lipień pospolity, lipień europejski, lipień (Thymallus thymallus) – gatunek słodkowodnej, zimnolubnej ryby łososiokształtnej, gatunek typowy lipieniowatych (Thymallinae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ, AS: lʹipʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipa ż.

przym. lipowy

Wiktionary

# lipienica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa pięciu wsi w Polsce;

Wiktionary

W Polsce

- Lipienica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra
- Lipienica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie
- Lipienica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Świekatowo
- Lipienica – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Ośno Lubuskie
- Lipienica – dawna gromada
- Lipienica – przystanek kolejowy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲipʲjɛ̇̃ˈɲit͡sa, AS: lʹipʹi ̯ė̃ńica

Wiktionary

# lipieniowate

rodzina ryb słodkowodnych, zamieszkujących wody Europy, Azji i Ameryki Północnej

SJP.pl

Wikipedia

# lipieniowaty

o cechach lipieniowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# lipiennik

roślina z rodziny storczykowatych; w Polsce gatunek zagrożony

SJP.pl

Wikipedia

# lipieński

przymiotnik od: Lipno; lipnowski

SJP.pl

# lipina

1. drewno lipy;
2. rzadko: drzewa lipowe, lipy

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce i ich części

- Lipina – osada w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Dołhobyczów
- Lipina – część wsi Boża Wola, w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Adamów
- Lipina – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Pajęczno
- Lipina – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Oleszyce
- Lipina – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sokółka
- Lipina – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce

Wikipedia

# lipinecki

przymiotnik od: Lipinki, Lipinki Łużyckie

SJP.pl

# lipinki

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 13, w tym 10 podstawowych

- Lipinki – część miasta Koronowo
- Lipinki – część wsi Misie w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
- Lipinki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
- Lipinki – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Sosnówka
- Lipinki – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
- Lipinki – część wsi Dołhobrody w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hanna
- Lipinki – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
- Lipinki – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Lipinki
- Lipinki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Lipinki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Wołomin
- Lipinki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Biskupiec
- Lipinki – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń
- Lipinki – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Kalisz Pomorski

Wikipedia

# lipiński

przymiotnik od: Lipiny

SJP.pl

- Lipiński – herb szlachecki

Osoby o nazwisku Lipiński:

- Adam Lipiński – polityk
- Dariusz Lipiński – polski poseł
- Edmund Lipiński – polski energoelektronik
- Edmund Wnuk-Lipiński – polski socjolog i pisarz science-fiction
- Edward Lipiński – polski ekonomista
- Eryk Lipiński – karykaturzysta i grafik
- Grażyna Lipińska – podpułkownik Wojska Polskiego
- Hipolit Lipiński – polski malarz
- Jacek Lipiński – polski samorządowiec
- Jadwiga Lipińska - polska archeolog-egiptolog
- Jan Lipiński – polski ekonomista
- Jan Stanisław Lipiński – matematyk, nauczyciel akademicki
- Jerzy Lipiński – polski kolarz
- Jerzy Lipiński – polski chirurg
- Karol Lipiński – skrzypek i kompozytor
- Kazimierz Lipiński – ujednoznacznienie
- Marek Lipiński – urolog
- Marta Lipińska – aktorka
- Monika Lipińska – polityk, specjalista ds. opieki społecznej
- Olga Lipińska – reżyser i satyryk
- Piotr Lipiński – ujednoznacznienie
- Tadeusz Lipiński – ujednoznacznienie
- Tara Lipinski – amerykańska łyżwiarka figurowa
- Tomek Lipiński – muzyk
- Tymoteusz Lipiński – historyk
- Wacław Lipiński – ujednoznacznienie
- Walenty Lipiński – powstaniec listopadowy, przedsiębiorca
- Witold Lipiński – architekt
- Wojciech Lipiński – inżynier
- Zenon Lipiński – działacz państwowy i związkowy, wiceminister
- Zdzisław Lipiński – ksiądz

Wikipedia

# lipiny

1. drewno lipy;
2. rzadko: drzewa lipowe, lipy

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 44, w tym 30 podstawowych

- Lipiny – część miasta Hajnówka
- Lipiny – część miasta Świętochłowice

Wikipedia

# lipiogórski

→ Lipia Góra

SJP.pl

#### Patrz:

Lipia Góra

# lipionka

wieś w Polsce

SJP.pl

Lipionka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Gniewkowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

# lipka

1. nieduża, młoda lipa;
2. lipka pokojowa - doniczkowa roślina ozdobna, krzew o białych kwiatach i miękko owłosionych liściach; sparmania, jeżatka afrykańska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: lipa

(1.2) zob. lipka pokojowa.

Wiktionary

## Miejscowości i ich części

w Polsce

- Lipka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Dziadowa Kłoda
- Lipka – część miasta Annopol, w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol
- Lipka – nieoficjalna część wsi Majdan Górny, w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tomaszów Lubelski
- Lipka – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Kolsko
- Lipka – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
- Lipka – osada w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
- Lipka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
- Lipka – część wsi Więckowice, w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Lipka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Klembów
- Lipka – część wsi Chmielów, w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Nowa Dęba
- Lipka – nieoficjalny przysiółek wsi Zajezierze, w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Sztum
- Lipka – część wsi Częstkowo, w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Szemud
- Lipka – część miasta Piekary Śląskie, w woj. śląskim, w pow. miasto Piekary Śląskie, w gminie miasto Piekary Śląskie
- Lipka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki
- Lipka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Baranów
- Lipka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki
- Lipka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka
- Lipka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲipka, AS: lʹipka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipa ż., lipiec m.

przym. lipowy, lipcowy, lipny

Wiktionary

# lipkański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Lipkanami, dotyczący Lipkan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lipkany nmos.

Wiktionary

# lipkany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Mołdawii, w Besarabii, nad brzegiem Prutu;

Wiktionary

Lipkany (rum. Lipcani) – miasto w Mołdawii liczące około 5 tysięcy mieszkańców. Położone w Besarabii, gdzie spotykają się granice Ukrainy, Mołdawii i Rumunii.

Lipkany są położone na brzegu rzeki Prut, która stanowi granicę z Rumunią. Granica z Ukrainą jest również tylko kilka kilometrów na północ. Największe ośrodki miejskie koło Lipkan to Suczawa w Rumunii, Czerniowce na Ukrainie i Bielce w Mołdawii. Lipkany położone są w odległości około 40 kilometrów od Chocimia na Ukrainie.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. lipkański

Wiktionary

# lipko

1. nieduża, młoda lipa;
2. lipka pokojowa - doniczkowa roślina ozdobna, krzew o białych kwiatach i miękko owłosionych liściach; sparmania, jeżatka afrykańska

SJP.pl

# lipkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Lipkowski – polsko-amerykański profesor nauk chemicznych
- Janusz Lipkowski – polski fizykochemik, członek rzeczywisty PAN
- Józef Lipkowski – polski inżynier, wynalazca, generał brygady Wojska Polskiego
- Józef Lipkowski – brat pallotyn, lekarz
- Otton Lipkowski – pedagog
- Tadeusz Lipkowski – prawnik, publicysta
- Zdzisław Lipkowski – polski lekkoatleta

Obiekty geograficzne:

- Staw Lipkowski

Wikipedia

# lipman

Osoby noszące nazwisko Lipman

- Dow Lipman (ur. 1971) – izraelski polityk i rabin
- Feliks Lipman (1918-2002) – polski działacz społeczności żydowskiej
- Jerzy Lipman (1922-1983) – polski operator filmowy
- Józef Lipman (ur. 1931) – polski chemik
- Mojżesz Lipman (?-?) – międzywojenny polski aktor żydowskiego pochodzenia
- Natalia Lipman (?-?) – międzywojenna polska aktorka żydowskiego pochodzenia

Wikipedia

# lipniak

nazwisko

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 12, w tym 10 podstawowych

- Lipniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Kock
- Lipniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów
- Lipniak – kolonia w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Konopnica
- Lipniak – część wsi Krzczonów w woj. lubelskim, w pow. lubelskim w gminie Krzczonów
- Lipniak – kolonia w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stanin
- Lipniak – część wsi Kazimierzów w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
- Lipniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Sosnowica
- Lipniak – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wiśniew
- Lipniak – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Suwałki
- Lipniak – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Szypliszki
- Lipniak – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Dywity
- Lipniak – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Rozogi

Wikipedia

# lipnianin

mieszkaniec Lipna

SJP.pl

# lipnianka

mieszkanka Lipna

SJP.pl

# lipnica

1. nazwa kilkunastu wsi w Polsce;
2. nazwa kilku rzek w Polsce

SJP.pl

## W Polsce

- Lipnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska
- Lipnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wołów
- Lipnica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Dębowa Łąka
- Lipnica – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rokitno
- Lipnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Lipnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec
- Lipnica – część wsi Gnojnica w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce
- Lipnica – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
- Lipnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz
- Lipnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Ostrowite
- Lipnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Szamotuły
- Lipnica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
- Lipnica – gmina
- Lipnica – dawna gromada

Wikipedia

# lipnice

- Lipnice nad Sázavou – miasto w Czechach
- Lipnice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
- Lipnice – dawna gromada
- Lipnice – chutor na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Przebrodzie.

Wikipedia

# lipnicki

→ Lipnica, → Lipnik

SJP.pl

#### Patrz:

Lipnica, → Lipnik

# lipniej

stopień wyższy od przysłówka: lipnie

SJP.pl

# lipniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: lipny

SJP.pl

# lipnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dawniej wieś, a obecnie dzielnica Bielska-Białej;

(1.2) hist. dawny majątek w Gdańsku;

(1.3) hist. geogr. historyczna dzielnica Królewca;

(1.4) geogr. toponim odpowiadający kilkunastu miejscowościom w Polsce;

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Lipnik – część miasta Bielska-Białej
- Lipnik – część miasta Gdańsk
- Lipnik – część wsi Zalipie w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Platerówka
- Lipnik – część wsi Nielisz w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Nielisz
- Lipnik – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
- Lipnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Wiśniowa
- Lipnik – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło
- Lipnik – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Kańczuga
- Lipnik – część wsi Harta w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Dynów
- Lipnik – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Szczuczyn
- Lipnik – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Jedwabne
- Lipnik – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Lipnik – część wsi Mazańcowice w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jasienica
- Lipnik – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów
- Lipnik – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Lipnik
- Lipnik – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Kije
- Lipnik – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Osiek
- Lipnik – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida
- Lipnik – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
- Lipnik – część wsi Kobyla Góra w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra
- Lipnik – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Lipniku znajduje się neogotycki kościół parafialny.

(1.2) Lipnik był położony w gdańskiej dzielnicy Brętowo.

(1.3) Na miejscu Lipnika przebiega prospekt Moskiewski.

(1.4) W Polsce jest dwanaście miejscowości o nazwie Lipnik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲipʲɲik, AS: lʹipʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipniczanin m., lipniczanka ż.

przym. lipnicki

Wiktionary

# lipniki

## W Polsce

- Lipniki – część miasta Legnica
- Lipniki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Białe Błota
- Lipniki – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Białe Błota
- Lipniki – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
- Lipniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew
- Lipniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Czerwonka
- Lipniki – część wsi Dęby w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Lipniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Lipniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Lipniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Rościszewo
- Lipniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica
- Lipniki – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Kamiennik
- Lipniki – część wsi Jarocin w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jarocin
- Lipniki – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Tykocin
- Lipniki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie
- Lipniki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Jedwabno
- Lipniki – gromada
- Lipniki – zlikwidowana wąskotorowa stacja kolejowa w Serafinie, w powiecie ostrołęckim, w województwie mazowieckim, w Polsce
- Lipniki – dawna wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Pisz

Wikipedia

# lipno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa wielu wsi w Polsce;
3. część miasta Prudnik;
4. nazwa kilku jezior w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa miast w Polsce, Czechach, Ukrainie oraz licznych wsi;

(1.2) geogr. nazwa kilku jezior w Polsce

Wiktionary

Lipno – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu lipnowskiego oraz gminy wiejskiej Lipno.

W XIX w. za czasów zaboru rosyjskiego miasto powiatowe guberni płockiej, następnie w województwie warszawskim (1919–1938) i pomorskim (1938–1939). W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Jastrzębie. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa włocławskiego. Od 1999 r. po reformie administracyjnej jest siedzibą powiatu lipnowskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲipnɔ, AS: lʹipno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipnianin m., lipnianka ż.

przym. lipieński, lipnowski

Wiktionary

# lipność

potocznie:
1. niezgodność z prawdą; fałsz, nieprawdziwość, nieautentyczność;
2. brak jakiejkolwiek wartości; bylejakość, lichość, niesolidność

SJP.pl

# lipnowski

przymiotnik od: Lipno; lipieński

SJP.pl

# lipny

potocznie:
1. niezgodny z prawdą; lewy, nieprawdziwy, fałszywy;
2. mający niską wartość lub złą jakość; lipowaty, tandetny, marny, badziewny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. nieprawdziwy, fałszywy

(1.2) pot. kiepskiej jakości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲipnɨ, AS: lʹipny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipa ż., lipka ż.

przym. lipowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oszukańczy

(1.2) tandetny, marny

Wiktionary

# lipo

rzeczownik

(1.1) łódź. podbite oko

(1.2) gwara. więz. okno w celi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Adam wrócił z dyskoteki z wielkim lipem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲipɔ, AS: lʹipo

Wiktionary

# lipo-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na związek znaczeniowy z tłuszczem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) lipo- + toksyczność = lipotoksyczność

(1.1) lipo- + sukcja = liposukcja

Wiktionary

# lipoamid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. amid kwasu liponowego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W kolejnym etapie następuje przeniesienie grupy acetylowej, która powstała po utlenieniu grupy hydroksyetylenowej, na lipoamid.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipoamidaza ż.

przym. lipoamidowy

Wiktionary

# lipoamidaza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. enzym katalizujący rozpad wiązań między białkami a resztami kwasu liponowego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spożywając te produkty organizm przyswaja ALA początkowo w postaci lipolizyny, ta zaś dzięki enzymowi lipoamidazie jest hydrolizowana we krwi do kwasu liponowego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipoamid m.

przym. lipoamidowy

Wiktionary

# lipoamidowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z lipoamidem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] zaobserwowali, że SIRT4 jest zdolna do hamowania aktywności podjednostki E2 (transacetylaza dihydrolipoilowa) poprzez hydrolizę jej lipoamidowego kofaktora oraz wykazali jej działanie jako lipoamidazy […], która reguluje działanie kompleksu PDH.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipoamid m., lipoamidaza ż.

Wiktionary

# lipoatrofia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zanik podskórnej tkanki tłuszczowej;

Wiktionary

Lipodystrofia, lipoatrofia (ang. lipodystrophy) – wieloprzyczynowe zaburzenia, które charakteryzują się miejscowym lub uogólnionym zanikiem tkanki tłuszczowej.

Przykładem może być lipoatrofia poinsulinowa, czyli zanik tkanki tłuszczowej w miejscu wstrzykiwania insuliny, ale może się także zdarzać w miejscach odległych. Mechanizm tego zjawiska nie jest do końca poznany, ale przypisuje się mu tło autoimmunologiczne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Interesujące jest, że lipoatrofia może także się pojawić po wstrzykiwaniu innych niż preparaty insuliny substancji, dotyczyć może np. narkomanów lub karłów leczonych wstrzykiwaniami preparatów hormonu wzrostu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lipoatroficzny

Wiktionary

# lipochrom

czerwony lub żółty barwnik pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, biorący udział w fotosyntezie; karotenoid

SJP.pl

# lipodystrofia

zanik tkanki tłuszczowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zespół zaburzeń charakteryzujących się miejscowym lub uogólnionym zanikiem, nieprawidłowym stanem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej;

Wiktionary

Lipodystrofia, lipoatrofia (ang. lipodystrophy) – wieloprzyczynowe zaburzenia, które charakteryzują się miejscowym lub uogólnionym zanikiem tkanki tłuszczowej.

Przykładem może być lipoatrofia poinsulinowa, czyli zanik tkanki tłuszczowej w miejscu wstrzykiwania insuliny, ale może się także zdarzać w miejscach odległych. Mechanizm tego zjawiska nie jest do końca poznany, ale przypisuje się mu tło autoimmunologiczne.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲipɔdɨˈstrɔfʲja, AS: lʹipodystrofʹi ̯a

Wiktionary

# lipofilny

przymiotnik

(1.1) rozpuszczalny w tłuszczach

Wiktionary

# lipofuscyna

wewnątrzkomórkowy brązowy barwnik, wytwarzany podczas procesów utleniania lipidów i lipoprotein

SJP.pl

Lipofuscyny – zbiorcza nazwa barwników, odkładanych wewnątrzlizosomalnie w komórkach postmitotycznych. Są one wewnątrzkomórkowym markerem starzenia się. Ziarna lipofuscyny obecne są w komórkach nerek, serca, nadnerczy i tkanki nerwowej. Tzw. "plamy wątrobowe" na skórze są złogami lipofuscyny w komórkach skóry.

Wikipedia

# lipogeneza

proces biosyntezy kwasów tłuszczowych i trójglicerydów w organizmach żywych

SJP.pl

Lipogeneza – anaboliczny proces estryfikacji, polegający na syntezie triacylogliceroli z wykorzystaniem kwasów tłuszczowych pochodzących z chylomikronów i lipoprotein lub powstałych w wyniku liponeogenezy. Proces zachodzi w warunkach dodatniego bilansu energetycznego, głównie w tkance tłuszczowej.

Wikipedia

# lipogram

wypowiedź złożona z takich wyrazów, w których nie pojawia się ani razu określona głoska (zwłaszcza - częsta w danym języku)

SJP.pl

Lipogram – środek stylistyczny, forma instrumentacji głoskowej polegająca na takiej budowie tekstu, aby składał się on z wyrazów, w których nie występuje określona głoska, szczególnie częsta w danym języku. Julian Tuwim przytoczył w swojej książce „Pegaz dęba” kilkudziesięciowierszowy fragment, w którym ani razu nie pojawiła się głoska „r”:

W dalszej części tekstu występuje opis burzy, w którym nie ma takich wyrazów jak piorun, grom, chmury.

Wikipedia

# lipoid

naturalny związek organiczny, wchodzący w skład struktury każdej komórki organizmów roślinnych i zwierzęcych; lipid; tłuszczowiec

SJP.pl

# lipoliza

hydrolityczny rozkład trójglicerydów z udziałem lipaz w tkance tłuszczowej

SJP.pl

Lipoliza – enzymatyczny proces rozkładu hydrolitycznego triacylogliceroli (trójglicerydów) przebiegający z udziałem lipaz w tkance tłuszczowej prowadzący do powstania kwasów tłuszczowych i glicerolu, które uwolnione do krwiobiegu, wychwytywane są przez większość tkanek i estryfikowane do acylogliceroli lub utleniane jako główne źródło energetyczne do dwutlenku węgla i wody.

Wikipedia

# lipoma

niebolesny i niezłośliwy nowotwór, guz powstający z tkanki tłuszczowej podskórnej; tłuszczak

SJP.pl

Tłuszczak (łac. lipoma) – łagodny nowotwór zbudowany z tkanki tłuszczowej.

Tłuszczaki są miękkie w dotyku, czasami przesuwalne i ogólnie bezbolesne. Rosną bardzo wolno. Większość tłuszczaków jest mała, ale mogą wzrosnąć do rozmiarów ponad 6 cm.

Tłuszczaki występują najczęściej u osób w wieku 40 do 60 lat, ale mogą wystąpić również u dzieci. Tłuszczaki występują u 1% populacji.

Wikipedia

# lipomania

mania prześladowcza

SJP.pl

# lipomastia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. powiększenie sutków u mężczyzny związane z nagromadzeniem się i przerostem tkanki tłuszczowej

Wiktionary

Lipomastia (także pseudoginekomastia, steatomastia, ginekomastia tłuszczowa) – przerost tkanki tłuszczowej w męskich piersiach. Na przypadłość tę cierpią przede wszystkim mężczyźni z nadwagą, a także tacy, którzy w krótkim czasie stracili dużo na wadze. Lipomastia polega na znacznym powiększeniu piersi w wyniku nagromadzenia się w nich nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W lipomastii piersi są miękkiej konsystencji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲipɔ̃ˈmastʲja, AS: lʹipõmastʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pseudoginekomastia, steatomastia

Wiktionary

# lipometria

skrócenie wersu o jedną sylabę lub stopę w porównaniu z wzorcem realizowanym w danym wierszu

SJP.pl

Lipometria (gr. leípō – opuszczam i métron – miara) – zabieg z dziedziny literatury polegający na skróceniu metrum wersu o jedną sylabę lub stopę, a tym samym odejście od wzoru rytmicznego danego utworu. Takie skrócenie stanowi przeciwieństwo hipermetrii. Regularnym typem lipometrii jest kataleksa.

Wikipedia

# liponowy

kwas liponowy – organiczny związek chemiczny z grupy kwasów karboksylowych, ośmiowęglowy, nasycony kwas tłuszczowy

SJP.pl

# lipoński

nazwisko

SJP.pl

# lipoproteina

Lipoproteina – wielkocząsteczkowy kompleks hydrofobowego rdzenia lipidowego, który zawiera estry cholesterolu i trójglicerydy oraz polarnej powłoki zawierającej fosfolipidy, wolny cholesterol i białka, określane mianem apolipoprotein, które odgrywają ważną rolę w metabolizmie i transporcie lipidów.

Wikipedia

# liposom

kulista cząstka lipidowa, wnikająca w najgłębsze warstwy skóry, wykorzystywana w produkcji kosmetyków

SJP.pl

Liposomy, pęcherzyki fosfolipidowe – struktury powstające samoistnie z fosfolipidów. Mają postać pęcherzyków (o wielkości 0,01–1 μm) wypełnionych wodą (lub wodnym roztworem), a otoczonych podwójną warstwą lipidową o grubości ok. 5 nm. Otoczka liposomów jest zbudowana analogicznie do błon biologicznych. Liposomy występują w organizmach żywych, np. we krwi oraz są produkowane przemysłowo.

Wikipedia

# liposuction

[czytaj: liposakszyn] operacja plastyczna polegająca na odsysaniu tkanki tłuszczowej; liposukcja

SJP.pl

# liposukcja

zabieg chirurgiczny polegający na odsysaniu tłuszczu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg odsysania tkanki tłuszczowej;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niemożliwe! Nie wierzę, że tyle schudła. Chyba musiała iść na liposukcję!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲipɔˈsukt͡sʲja, AS: lʹiposukcʹi ̯a

Wiktionary

# liposystem

ogół enzymów w proszku do prania, zwiększających skuteczność usuwania tłustych plam z odzieży

SJP.pl

# lipotymia

bezwład członków przy sprawnie działającym umyśle

SJP.pl

# lipowa

1. zrobiony z lipy
2. będący barwy lipy

SJP.pl

W Polsce

- Lipowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Kondratowice
- Lipowa – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice
- Lipowa – osada leśna wsi Lipowa w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice
- Lipowa – część wsi Dobrociesz w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Iwkowa
- Lipowa – część wsi Wola Szczucińska w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin
- Lipowa – przysiółek wsi Smolice w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Zator
- Lipowa – część wsi Sidzina w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Bystra-Sidzina
- Lipowa – część wsi Marcówka w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zembrzyce
- Lipowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Spytkowice
- Lipowa – część wsi Raciborsko w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
- Lipowa – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Grodków
- Lipowa – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Nysa
- Lipowa – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dąbrowa
- Lipowa – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Lipowa
- Lipowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
- Lipowa – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Wilczęta

Wikipedia

# lipowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych rozpowszechnionych głównie w okolicach zwrotnikowych

SJP.pl

Wikipedia

# lipowaty

1. potocznie: mający niską wartość lub złą jakość; lipny, tandetny, marny, badziewny;
2. o cechach lipowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# lipowianin

mieszkaniec Lipowej

SJP.pl

# lipowianka

mieszkanka Lipowej

SJP.pl

# lipowica

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Lipowica – część miasta Przemyśl
- Lipowica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla
- Lipowica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chęciny

Wikipedia

# lipowicz

nazwisko

SJP.pl

Lipowicz:

- Irena Ewa Lipowicz (* 1953, Gliwice), polska prawnik i dyplomata
- Roman Lipowicz (1929-2013), polski polityk
- Roman Lipowicz (1900-91) – polski specjalista technologii chłodnictwa

Wikipedia

# lipowiec

1. nastrosz lipowiec - gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;
2. rzemlik lipowiec - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości lub ich części w Polsce;

(1.2) geogr. miasto w Ukrainie

(1.3) geogr. nazwa kilku wzniesień w Polsce

(1.4) geogr. nazwa rzeki w Rosji, dopływu Donu

Wiktionary

W Polsce

- Lipowiec – część miasta Augustów
- Lipowiec – część miasta Czechowice-Dziedzice
- Lipowiec – część miasta Ustroń
- Lipowiec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Niechlów
- Lipowiec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno
- Lipowiec – część wsi Kamionki Duże w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łysomiec
- Lipowiec – część wsi Smogorzewiec w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
- Lipowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Tereszpol
- Lipowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tyszowce
- Lipowiec – część wsi Wygiełzów w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
- Lipowiec – część wsi Dąbrowa Szlachecka w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
- Lipowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Chorzele
- Lipowiec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Jaśliska
- Lipowiec – część wsi Glinik w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie
- Lipowiec – część wsi Jastkowice w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Pysznica
- Lipowiec – część wsi Reskowo w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Chmielno
- Lipowiec – część wsi Nowa Wieś Malborska w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Malbork
- Lipowiec – część wsi Koszęcin w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Koszęcin
- Lipowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik
- Lipowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda
- Lipowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
- Lipowiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski
- Lipowiec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kleszczewo

- Lipowiec – dawna gmina

Na Ukrainie

- Lipowiec – miasto (obwód winnicki), dawna siedziba powiatu lipowieckiego
- Lipowiec – wieś w rejonie jaworowskim (obwód lwowski)
- Lipowiec – południowo-zachodnia część wsi Wróblowice w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego

W Rosji

- Lipowiec – osiedle typu wiejskiego w obwodzie briańskim
- Lipowiec – osiedle typu wiejskiego w rejonie kurskim obwodu kurskiego
- Lipowiec – wieś w obwodzie lipieckim
- Lipowiec – wieś w obwodzie nowogrodzkim
- Lipowiec – osiedle typu wiejskiego w rejonie liwieńskim obwodu orłowskiego
- Lipowiec – wieś w rejonie pokrowskim obwodu orłowskiego
- Lipowiec – wieś w rejonie zalegoszczeńskim obwodu orłowskiego
- Lipowiec – wieś w obwodzie pskowskim
- Lipowiec – wieś w rejonie ostaszkowskim obwodu twerskiego
- Lipowiec – wieś w rejonie wyszniewołockim obwodu twerskiego

Inne

- Lipowiec – zamek w powiecie chrzanowskim
- Lipowiec – dawne miasto w obrębie dzisiejszego miasta Międzychód
- Lipowiec – wzniesienie w Górach Opawskich
- Lipowiec – wzniesienie w Paśmie Radziejowej
- Lipowiec – wzniesienie w Górach Kruczych
- Lipowiec – rezerwat przyrody

- Lipowiec - ciek wodny w Lipowcu (dzielnicy Ustronia), prawy dopływ Wisły
- Lipowiec – dopływ Ołyma w dorzeczu Donu
- Lipowiec – gromada w powiecie krotoszyńskim
- Lipowiec – Lipowiec (gromada w powiecie szczycieńskim)

Zobacz też

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konrad spędził miłe chwile w Lipowcu w sierpniu zeszłego roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipowczanin mos., lipowczanka ż.

przym. lipowiecki

Wiktionary

# lipowiecki

→ Lipowiec Kościelny (wieś w Polsce)

SJP.pl

# lipowina

wieś w Polsce

SJP.pl

Lipowina (niem. Lindenau) – osada w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo, przy drodze wojewódzkiej nr 507.

W latach 1975–1998 osada administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

# lipówka

wieś w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Lipówka – część miasta Dąbrowa Górnicza
- Lipówka – część miasta Września
- Lipówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wyryki
- Lipówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Daszyna
- Lipówka – część wsi Podobin w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Niedźwiedź
- Lipówka – część wsi Piotrowice w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Przeciszów
- Lipówka – część wsi Gąsów w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Górzno
- Lipówka – część wsi Kamionka Nowa w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
- Lipówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Raczki
- Lipówka – część wsi Rudniki w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Rędziny
- Lipówka – część wsi Miąsowa w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sobków
- Lipówka – część wsi Leszczków w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Lipnik
- Lipówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
- Lipówka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Działdowo
- Lipówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk

Wikipedia

# lipowo

## W Polsce

- Lipowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna
- Lipowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
- Lipowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Sztabin
- Lipowo – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Giby
- Lipowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Raczki
- Lipowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Szypliszki
- Lipowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Kruklanki
- Lipowo – część wsi Kosakowo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo
- Lipowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
- Lipowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
- Lipowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Biskupiec
- Lipowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda
- Lipowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda

Wikipedia

# lipowski

przymiotnik od: Lipowa

SJP.pl

Nazwisko (Lipowska)

- Teresa Lipowska (* 1937, Warszawa), polska aktorka

Nazwisko (Lipowski)

- Adam Lipowski (* 1962), polski fizyk
- Aleksander Lipowski
- Grzegorz Marek Lipowski (* 1936), polski polityk
- Jan Lipowski
- Jaroslav Lipowski (* 1962)
- Józef Lipowski
- Lutz Lipowski
- Paweł Lipowski (* 1988), polski wioślarz

Wikipedia

# lipowy

1. zrobiony z lipy
2. będący barwy lipy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z lip

(1.2) wykonany z drewna lub innej części lipy

(1.3) będący częścią lipy

Wiktionary

Miejscowości w Polsce:

- Lipowy Las
- Lipowy Most

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Tym materialnym przedmiotem dla Marcela Prousta były małe, pulchne ciasteczka, zwane magdalenkami. Zamoczone w herbacie lub naparze z kwiatu lipowego, przywoływały wspomnienia z dzieciństwa i przynosiły szczęście.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈpɔvɨ, AS: lʹipovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipa ż., lipka ż., lipiec m., lipień m., lipina ż., Lipiny nmos., Lipce nmos.

przym. lipny, lipcowy

Wiktionary

# lippia

lippia trójlistna - gatunek rośliny z rodziny werbenowatych; cukrownica

SJP.pl

Lippia (Lippia L.) – rodzaj roślin z rodziny werbenowatych (Verbenaceae). Obejmuje 174 gatunki. Występują one w strefie międzyzwrotnikowej obu kontynentów amerykańskich oraz w Afryce, jako rośliny introdukowane obecne są także na subkontynencie indyjskim i w północnej Australii.

Wikipedia

# lipsanoteka

sprzęt do przechowywania relikwii; relikwiarz

SJP.pl

# lipsk

1. miasto w Polsce;
2. miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Niemczech, w Saksonii;

(1.2) geogr. adm. miasto w Polsce;

Wiktionary

Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; cz. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi po Berlinie we wschodniej części Niemiec. Położony jest nad Białą Elsterą. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy w przybliżeniu milion mieszkańców. Pod koniec 2023 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą ponad 620 tys., Lipsk zajmował ósme miejsce w Niemczech pod względem liczby ludności.Urząd Statystyczny Miasta Lipsk

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1-2) kolokacje miejscowość|D=Lipska|Ms=Lipsku.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

(1.2) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lipszczanin mos., lipszczanka ż.

przym. lipski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Leipzig

* białoruski: (1.1) Лейпцыг m.

* bułgarski: (1.1) Лайпциг m.

* czeski: (1.1) Lipsko

* dolnołużycki: (1.1) Lipsk m.

* górnołużycki: (1.1) Lipsk m.

* łaciński: (1.1) Lipsia ż.

* niemiecki: (1.1) Leipzig n.

* rosyjski: (1.1) Лейпциг m.

* słowacki: (1.1) Lipsko n.

* wilamowski: (1.1) Leipcyk n.

* włoski: (1.1) Lipsia ż.

źródła.

== Lipsk (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) Lipsk

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲipsk, AS: lʹipsk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipszczanin mos., lipszczanka ż.

przym. lipski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

(1.2) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lipszczanin mos., lipszczanka ż.

przym. lipski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Leipzig

* białoruski: (1.1) Лейпцыг m.

* bułgarski: (1.1) Лайпциг m.

* czeski: (1.1) Lipsko

* dolnołużycki: (1.1) Lipsk m.

* górnołużycki: (1.1) Lipsk m.

* łaciński: (1.1) Lipsia ż.

* niemiecki: (1.1) Leipzig n.

* rosyjski: (1.1) Лейпциг m.

* słowacki: (1.1) Lipsko n.

* wilamowski: (1.1) Leipcyk n.

* włoski: (1.1) Lipsia ż.

źródła.

== Lipsk (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) Lipsk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lipski

przymiotnik od miejscowości: Lipie, Lipsk i Lipsko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Lipskiem, dotyczący Lipska

(1.2) związany z Lipiem, dotyczący Lipia

(1.3) związany z miejscowością Lipsko, dotyczący miejscowości Lipsko

Wiktionary

Lipski – polskie nazwisko

Osoby o nazwisku Lipski

- Andrzej Lipski (1572-1631) – biskup, kanclerz wielki koronny
- Antoni Lipski (1904-1938) – działacz komunistyczny
- Ewa Lipska (ur. 1945) – poetka
- Bolesław Lipski (1890-1945) – major, Naczelnik Wydziału Bezpieczeństwa ODR Pomorze
- Feliks Lipski (1812-1885) – powstaniec listopadowy
- Franciszka Lipska (1864-1944) – komunistka
- Jacek Lipski (1799-1872) – hutnik
- Jan Lipski (1589–1641) – biskup
- Jan Aleksander Lipski (1690-1746) – kardynał
- Jan Józef Lipski (1926-1991) – działacz niepodległościowy
- Józef Lipski (1772-1817) – generał, przywódca powstania wielkopolskiego w 1806 w Kaliskiem
- Józef Lipski (1769-1812) – rotmistrz, generał major milicji gnieźnieńskiej w 1794
- Józef Lipski (1894-1958) – polityk i dyplomata
- Józef Lipski (ur. ok. 1908, zm. ok. 1943) – autor piosenek
- Konstanty Samuel Lipski (1622-1698) – arcybiskup lwowski
- Leo Lipski (1917-1997) – pisarz
- Leon Lipski (1902-1943) – komunista
- Ludwik Lipski (1900-1937) – działacz komunistyczny
- Mateusz Lipski (1770?-1839) – biskup miński
- Paweł Lipski (ur. 1985) – raper
- Piotr Dmochowski-Lipski (ur. 1957) – menedżer, urzędnik Służby Cywilnej
- Prokop Lipski (zm. 1758) – oboźny koronny w latach 1742-1758
- Roman Zdzisław Lipski (ur. 1951) – samorządowiec, polityk, przedsiębiorca
- Tadeusz Lipski (szachista) – polski szachista, mistrz krajowy
- Tadeusz Lipski (wojskowy) – polski dowódca wojskowy, podoficer Armii Krajowej, żołnierz partyzantki antykomunistycznej
- Witold Lipski (1949-1985) – informatyk
- Witold Lipski (ekonomista) (1925-1998) – działacz państwowy
- Władysław Lipski – ujednoznacznienie
- Wincenty Lipski (1795-1875) – polski biskup rzymskokatolicki
- Wojciech Lipski (1805-1855) – ziemianin
- Zdzisław Lipski (1934-2008) – architekt, urbanista

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲipsʲci, AS: lʹipsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. Lipsk m.

(1.2-3)

rzecz. Lipie n., Lipsko n.

Wiktionary

# lipsko

przymiotnik od miejscowości: Lipie, Lipsk i Lipsko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Lipsko – miasto w Polsce w woj. mazowieckim, w powiecie lipskim. Położone nad rzeką Krępianką, na Wzniesieniach Południowomazowieckich, historycznie i kulturowo leży w Małopolsce, w ziemi radomskiej.

Miejscowość jest siedzibą powiatu, miejsko-wiejskiej gminy Lipsko i rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lipszczanin m., lipszczanka ż.

przym. lipski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Lipsko (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. Lipsk

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲipskɔ, AS: lʹipsko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lipszczanin m., lipszczanka ż.

przym. lipski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lipszczanin m., lipszczanka ż.

przym. lipski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Lipsko (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. Lipsk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lipsta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. narzeczona

Wiktionary

# lipszczanin

1. mieszkaniec Lipska (miasta w Polsce);
2. mieszkaniec Lipska (miasta w Niemczech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Lipska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lipsk mrz.

:: fż. lipszczanka ż.

przym. lipski

Wiktionary

# lipszczanka

mieszkanka Lipska (miasta w Niemczech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Lipska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lipsk mrz.

:: fm. lipszczanin mos.

przym. lipski

Wiktionary

# lipszyc

nazwisko

SJP.pl

Lipszyc, Lipšic, Lipschitz:

- Adam Lipszyc (ur. 1975) – polski tłumacz, doktor filozofii, badacz twórczości Waltera Benjamina
- Henryk Lipszyc (ur. 1941) – polski naukowiec, specjalista od kultury japońskiej
- Jakub Lipszyc (1891-1973) – litewski rzeźbiarz kubistyczny
- Jarosław Lipszyc (ur. 1975) – polski poeta
- Rabbi Jechaskiel Lipszyc (? – 1932) – żydowski filozof, rabin, poeta
- Rabbi Szlomo Zalman Lipszyc (1765-1839) – Naczelny Rabin Warszawy
- Wisna Lipszyc (ur. 1926) – polska malarka i pisarka

Wikipedia

# liptak

góral z Liptowa

SJP.pl

Osoby

- Adam Liptak
- Attila Lipták
- František Lipták (1894, Kieżmark – 1967, Kieżmark), słowacki taternik, działacz turystyczny i narciarz wysokogórski
- Jiří Lipták – czeski sportowiec
- Jozef Lipták – słowacki uczony i sportowiec – wykładowca fizyki, wspinacz i uczelni
- Júlia Liptáková (ur. 1984, Nová Dubnica), słowacka modelka
- Juraj Lipták – aktor słowacki
- Klára Liptáková – czeski ekonomista i polityk
- Ľubomír Lipták – słowacki historyk i pisarz science
- Matej Lipták – słowacki trener tenisa
- Martin Lipták – słowacki trener piłki ręcznej
- Martina Liptáková
- Mattie Liptak
- Miroslav Lipták – (ur. 1968, Trenczyn)
- Peter Lipták
- Tomáš Lipták – czeski językoznawca, slawista
- Zsuzsanna Lipták – słowacki naukowiec w dziedzinie informacji naukowej działającej w Niemczech
- Zoltán Lipták – węgierski lekkoatleta, piłkarz
- Zora Liptáková – słowacki kurator i etnograf

Wikipedia

# liptobiolit

węgiel kopalny utworzony w warunkach beztlenowych w wyniku selektywnego rozkładu roślinnej masy organicznej

SJP.pl

# liptobiolitowy

→ liptobiolit

SJP.pl

#### Patrz:

liptobiolit

# lipton

producent herbat

SJP.pl

Lipton – marka brytyjska produkująca zarówno herbatę tradycyjną, jak i gotową do spożycia herbatę mrożoną. W Polsce Lipton pojawił się na rynku w 1993 roku.

Wikipedia

# liptów

kraina historyczna na Słowacji

SJP.pl

Liptów (słow. Liptov, łac. Liptovium, niem. Liptau, węg. Liptó) – kraina historyczna (dawny komitat, żupa) w dawnych północnych (tzw. Górnych) Węgrzech i jednocześnie region, zajmujący środkowo-północną część obecnej Słowacji, w dorzeczu górnego Wagu.

Wikipedia

# liptowianin

mieszkaniec Liptowa (krainy historycznej na Słowacji)

SJP.pl

# liptowianka

mieszkanka Liptowa (krainy historycznej na Słowacji)

SJP.pl

# liptowski

przymiotnik od: Liptów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Liptowem, dotyczący Liptowa

Wiktionary

Ser liptowski – pasta serowa wytwarzana z białego sera owczego, koziego, krowiego lub ich mieszaniny z dodatkiem przypraw i innych składników. Jest składnikiem kuchni regionalnych Słowacji, Węgier, Austrii, północnych Włoch i krajów bałkańskich.

Jego nazwa pochodzi od Liptowa na Słowacji.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Liptów mrz., Liptowianin mos., Liptowianka ż.

Wiktionary

# lipuria

chorobowe występowanie tłuszczu w moczu; tłuszczomocz

SJP.pl

# lipuski

→ Lipusz (wieś w Polsce)

SJP.pl

# lipusz

wieś w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim

SJP.pl

Lipusz (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Lëpùsz; niem. Lippusch) – wieś kaszubska o charakterze małomiasteczkowym położona w północnej Polsce w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Lipusz nad rzeką Wdą. Na północ od Lipusza znajduje się jezioro Lubiszewskie.

Miejscowość jest siedzibą gminy Lipusz.

Wikipedia

# lipynsztift

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szminka

Wiktionary

# liquid

[czytaj: likłid] płyn do e-papierosów z niewielkim stężeniem nikotyny; e-liquid

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podgrzewany w elektronicznym papierosie płyn, mieszanina glikolu propylenowego, gliceryny, aromatów oraz nikotyny lub kanabidiolu itp.

Wiktionary

Liquid – pierwszy singel z trzeciego albumu fińskiego zespołu The Rasmus – Hell of a Tester.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲikwʲit, AS: lʹiku̯ʹit

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) e-liquid

Wiktionary

# liquidae

[czytaj: likwide] łac. w językoznawstwie: spółgłoski płynne "r", "l" i przedniojęzykowo-zębowe "ł"

SJP.pl

# lir

niedawna jednostka monetarna Włoch, San Marino i Watykanu (1 lir = 100 centesimów), zastąpiona w 2002 r. przez euro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) hist. monet. waluta Włoch w latach 1861–2002;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: lira

Wiktionary

Lir ("morze") – w mitologii celtyckiej bóg morza. Jego rodzicami byli Danu i Beli, a dziećmi (wszystkie ze związku z Penarddun - Manannan mac Lir, Bran i Branwen. Jego tożsamość z Learem/Lirem, ojcem dzieci zamienionych według legendy "Dzieci Lira" - "Clann Lir" ("Children of Lir") w łabędzie przez ciotkę macochę nie jest do końca pewna. Do czwórki tych dzieci należała Fionnuala. (Imię jej matki to: "Aoibh" a jej siostry - czarownicy macochy - to: "Aoife", imiona trzech braci Fionnuali to: Aodh, Fiachra i Conn).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. lirowy

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|lira.

uwagi.

(1.1) nie mylić z|lira.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lira

* arabski: (1.1) ليرة

* bułgarski: (1.1) лира ż.

* esperanto: (1.1) liro

* hiszpański: (1.1) lira ż.

* kataloński: (1.1) lira ż.

* włoski: (1.1) lira

źródła.

== lir (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) lira

(1.2) lir

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲir, AS: lʹir

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. lirowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. lirowy

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|lira.

uwagi.

(1.1) nie mylić z|lira.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lira

* arabski: (1.1) ليرة

* bułgarski: (1.1) лира ż.

* esperanto: (1.1) liro

* hiszpański: (1.1) lira ż.

* kataloński: (1.1) lira ż.

* włoski: (1.1) lira

źródła.

== lir (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) lira

(1.2) lir

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lira

1. instrument muzyczny strunowy, szarpany (dawniej również smyczkowy)
2. ogon cietrzewia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. zob. Lutnia.;

Wiktionary

Lira – instrument muzyczny strunowy z grupy chordofonów. Składa się z korpusu rezonansowego o kształcie płaskiego pudełka lub miski, i umocowanych w nim dwóch ramion połączonych w górnej części jarzmem (poprzeczką, poziomą belką). Struny (najczęściej 4 lub 7) rozciągnięte są między korpusem (czasami wyposażonym w strunociąg) a poprzeczką. Zazwyczaj szarpane są palcami lub plektronem, rzadziej pocierane smyczkiem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲira, AS: lʹira

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Lutnia; skr. Lyr

Wiktionary

# liriodendron

rodzaj drzew z rodziny magnoliowatych; tulipanowiec

SJP.pl

Tulipanowiec (Liriodendron L., z gr. λείριον leirion – „lilia”, δένδρον dendron – „drzewo”) – rodzaj drzew z rodziny magnoliowatych (Magnoliaceae). Obejmuje dwa gatunki współczesne, z których tulipanowiec amerykański L. tulipifera występuje we wschodniej części Ameryki Północnej (od Vermont i Ontario po Florydę i Luizjanę), a tulipanowiec chiński L. chinense w środkowych i południowych Chinach oraz w północnym Wietnamie. Mimo rozdzielenia geograficznego obu gatunków od co najmniej 10 milionów lat, są zdolne do krzyżowania się choć mieszaniec L. ×sinoamericanum jest sterylny.

Wikipedia

# liriope

liriope szafirkowata - roślina ozdobna pochodząca ze wsch. Azji

SJP.pl

- Liriope – w mitologii greckiej jedna z nimf, matka Narcyza
- Liriope – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych
- Liriope – planetoida o numerze katalogowym 414

Wikipedia

# lirka

mała lira

SJP.pl

# lirnictwo

zawód lirnika

SJP.pl

# lirniczka

gatunek rybki akwariowej

SJP.pl

Księżniczka z Burundi, lirniczka (Neolamprologus brichardi) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pielęgnicowatych. Bywa hodowana w akwariach.

Wikipedia

# lirniczy

→ lirnik

SJP.pl

#### Patrz:

lirnik

# lirnik

1. ukraiński bajarz ludowy przygrywający sobie na lirze;
2. dawniej: poeta piszący liryki; liryk

SJP.pl

Lirnik – muzykant grający na lirze. Od XV w. określenie to stosowane jest przede wszystkim jako nazwa ukraińskich wędrownych śpiewaków ludowych i z XVII w. białoruskich (nazywanych też niekiedy dziadami), grających na lirze korbowej lub bandurze.

Wikipedia

# lirogon

gatunek ptaka podobnego do bażanta, występującego w Australii; u samców ogon o kształcie podobnym do liry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rzędu wróblowych występujący na kontynencie australijskim;

Wiktionary

Lirogony (Menuridae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lira ż.

Wiktionary

# lirogłów

gatunek ptaka z rodziny cudowronek; ozdobnik lirogłowy

SJP.pl

Ozdobnik lirogłowy, lirogłów (Lophorina superba) – gatunek ptaka z rodziny cudowronek (Paradisaeidae), zamieszkujący Nową Gwineę.

Wikipedia

# lirogłowy

ozdobnik lirogłowy - gatunek ptaka z rodziny cudowronek; lirogłów

SJP.pl

# lironos

południowoazjatycki nietoperz

SJP.pl

Lironos (Megaderma) – rodzaj ssaków z rodziny lironosowatych (Megadermatidae).

Wikipedia

# lironosowate

o cechach lironosowatych (rodzina nietoperzy)

SJP.pl

Lironosowate, lironosy (Megadermatidae) – rodzina ssaków z podrzędu rudawkokształtnych (Pteropodiformes) w obrębie rzędu nietoperzy (Chiroptera).

Wikipedia

# lironosowaty

o cechach lironosowatych (rodzina nietoperzy)

SJP.pl

# lirowaty

podobny kształtem do liry

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kształt liry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lira ż.

przym. lirowy

Wiktionary

# lirowy

→ lir, → lira

SJP.pl

#### Patrz:

lir, → lira

# liroy

Liroy, właśc. Piotr Krzysztof Liroy-Marzec (ur. 12 lipca 1971 w Busku-Zdroju jako Piotr Krzysztof Marzec) – polski raper, producent muzyczny, przedsiębiorca i polityk. Członek sekcji muzyki rozrywkowej Akademii Fonograficznej ZPAV, poseł na Sejm VIII kadencji (2015–2019).

Wikipedia

# lirski

nazwisko

SJP.pl

# liryczka

poetka pisząca liryki

SJP.pl

# lirycznie

przysłówek

(1.1) w sposób liryczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liryka ż., liryk m., liryczność ż., lira ż., liryzm mrz.

przym. liryczny

Wiktionary

# liryczniej

stopień wyższy od przysłówka: lirycznie

SJP.pl

# liryczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: liryczny; bardziej liryczny

SJP.pl

# liryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. nastrojowość, liryzm w utworze lub zachowaniu osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Źródłem liryczności tej poezji jest subiektywność, eksponowanie prawdy, że świat dociera do nas za pośrednictwem zmysłów.

(1.1) Napiszecie rozprawkę o liryczności późnooświeceniowego poematu dydaktycznego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liryka ż., liryk m., lira ż., liryzm m.

przym. liryczny

przysł. lirycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liryzm, nastrojowość, sentymentalność

Wiktionary

# liryczny

1. związany z liryką, odnoszący się do niej;
2. nastrojowy, uczuciowy, pełen liryzmu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liter. związany z liryką, lirykiem

(1.2) muz. głos, który ma zdolności do ekspresji, właściwy do wykonywania utworów muzycznych tego typu

(1.3) książk. pełny liryzmu, uczuciowości lub poetyczności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Przede wszystkim jednak znany był jego liryczny głos i jego przeboje, wśród których dominowały piosenki o miłości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈrɨt͡ʃnɨ, AS: lʹiryčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liryka ż., liryk m., liryzm m., lira ż., liryczność ż.

przysł. lirycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) poetyczny, poetycki, nastrojowy

Wiktionary

# lirydy

rój meteorów związany z kometą Thatchera

SJP.pl

Lirydy (006 LYR) – rój meteorów związany z kometą Thatchera (C/1861 G1). Ich radiant znajduje się na granicy gwiazdozbiorów Lutni i Herkulesa. Aktywność roju wypada pomiędzy 16 a 25 kwietnia z maksimumwystępującym w okolicach 21-22 kwietnia z aktywnością na poziomie ZHR=18. Prędkość Lirydów wynosi 49 km/s, są więc zjawiskamidość szybkimi.

Wikipedia

# liryk

poeta piszący liryki; lirnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) autor utworów lirycznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) liter. utwór liryczny

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: liryka

Wiktionary

Wiersz (także: mowa wiązana, oratio vincta) – sposób organizacji tekstu polegający na powtarzaniu się w nim odcinków o takich samych właściwościach strukturalnych; przeciwieństwo prozy; utwór o swoistej kompozycji językowej, w której wers (linijka wiersza wyodrębniona intonacyjnie i graficznie) pełni funkcję wierszotwórczą, wykorzystuje środki stylistyczne w funkcji poetyckiej, impresywnej lub ekspresywnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Liryków, którzy przyjechali na sympozjum o poezji Herberta, odwieziono do hotelu.

(2.1) Liryki napisane przez poetę w Krakowie opublikowano dopiero po jego śmierci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liryka ż., liryzm m., lira ż., liryczność ż.

przym. liryczny

przysł. lirycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poeta

(2.1) wiersz

Wiktionary

# liryka

jeden z trzech rodzajów literackich, obok dramatu i epiki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. rodzaj literacki;

(1.2) liter. pierwiastek uczuciowy, liryzm

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: liryk

Wiktionary

Liryka (gr. λυρικóς lyrikós „odnoszący się do liry”) – jeden z trzech rodzajów literackich, obok dramatu i epiki.

Obejmuje utwory, których głównym przedmiotem przedstawienia są przeżycia wewnętrzne, przekazywane za pośrednictwem wypowiedzi monologicznej (rzadziej dialogu), odznaczającej się subiektywizmem, podporządkowanej funkcji ekspresywnej oraz funkcji poetyckiej języka. Centralnym elementem utworu lirycznego jest tzw. podmiot liryczny. Niezależnie od gatunku język liryki oznacza się (w porównaniu z dramatem i epiką) wysokim zmetaforyzowaniem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niektóre gatunki liryki wywodzą się ze Starego Testamentu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liryk mos./mrz., liryzm mrz., lira ż., liryczność ż.

przym. liryczny

przysł. lirycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) poezja

(1.2) liryzm

Wiktionary

# liryzacja

uczynienie czegoś lirycznym; przepojenie liryzmem

SJP.pl

# liryzm

uczuciowość i nastrojowość przejawiająca się w dziełach sztuki lub w czyimś zachowaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. pierwiastek uczuciowy w utworze lub zachowaniu osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W jego utworach dominuje liryzm i groteska.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liryka ż., liryk m., lira ż., liryczność ż.

przym. liryczny

przysł. lirycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liryczność, nastrojowość, sentymentalność

Wiktionary

# lis

ssak z rodziny psowatych

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Liga i Samoobrona

Wiktionary

Lis – nazwa zwyczajowa oznaczająca drapieżnego ssaka z rodzaju Vulpes, najczęściej stosowana w odniesieniu do gatunku Vulpes vulpes (w języku polskim zwanego lisem pospolitym, lisem rudym lub po prostu lisem), a także przedstawicieli innych gatunków, podobnych do lisa, a zaliczanych do rodzajów: Alopex, Dusicyon i Urocyon.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲis, AS: lʹis

Wiktionary

# lisa

ssak z rodziny psowatych

SJP.pl

Wikipedia

# lisak

nazwisko

SJP.pl

Lisak – kolonia w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

# liść

organ roślin naczyniowych służący m.in. do asymilowania dwutlenku węgla z powietrza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

(1.2) przen. inform. węzeł drzewa, który nie posiada potomków;

(1.3) pot. przen. uderzenie otwartą dłonią w twarz

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z drzewa spadł już ostatni liść.

(1.1) Liście traw dzielą się na pochwy i języczki.

(1.2) W drzewie katalogów liśćmi są pliki.

(1.3) Gdy wyznał jej, że od dłuższego czasu ma kochankę, dała mu z liścia w twarz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiɕt͡ɕ, AS: lʹiść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liścień m., listowie n., przylistek m., ulistnienie n., liściec m., liśćcowate nmos., liściak m.

:: zdrobn. listek m., listeczek m.

przym. liściasty, liściowy, ulistniony, listny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) policzek, spoliczkowanie

Wiktionary

# liściak

1. glon morski o plesze przypominającej liść; filofora
2. zmodyfikowany liść u roślin siedlisk suchych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archeol. paleolityczny podłużny i ostro zakończony krzemienny wiór ukształtowany na grot strzały;

(1.2) bot. przekształcony ogonek liściowy upodobniony do liścia;

Wiktionary

Liściak, fylodium (łac. phyllodium) – rozszerzony i spłaszczony ogonek liściowy, upodobniony do blaszki liściowej (zob. kształt liścia). Przejmuje on funkcję asymilacyjną liści, najczęściej u roślin, u których blaszki liściowe uległy zredukowaniu lub przekształceniom i spełniają inne funkcje. Liściak niekiedy do złudzenia przypomina blaszkę liściową. Liściaki są sztywniejsze i ułatwiają przetrwanie roślinom w środowisku o ograniczonej dostępności wody. Liściaki wykształcają się np. u niektórych gatunków akacji (Acacia) i u owadożernych dzbaneczników (Nepenthes).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. liść mrz.

Wiktionary

# liścianek

liścianek sektornik - gatunek pająka z rodziny krzyżakowatych

SJP.pl

# liściany

→ liść; liściowy, liściasty, listny

SJP.pl

# liściarka

karma z pędów drzew liściastych ususzonych razem z liśćmi; gałęziarka

SJP.pl

Liściarka – sucha karma objętościowa dla zwierzyny płowej. Jeden z typowych – obok snopówki – rodzajów karmy dla jeleni, saren i danieli wykładanej przez myśliwych we wszystkich porach roku poza najtrudniejszym dla zwierzyny okresem zimowym, gdy zastępuje ją karma treściwa.

Wikipedia

# liściaste

drzewa i krzewy mające liście

SJP.pl

# liściasty

1. mający liście, pokryty liśćmi; obficie ulistniony;
2. składający się z drzew lub krzewów mających liście;
3. przypominający kształtem liść;
4. pochodzący z roślin mających liście

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. mający liście, złożony z drzew lub krzewów mających liście

(1.2) kulin. w postaci liści

(1.3) leśn. dotyczący drzew liściastych (1.1)

(1.4) bot. zob. liściowy.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Buk jest drzewem liściastym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiɕˈt͡ɕastɨ, AS: lʹiśćasty

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. liść.

Wiktionary

# liście

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. poet. kilka lub dużo liści, ogół liści; listowie

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: liść

(2.2) Ms. i W. lp. od: list

(2.3) C. i Ms. lp. od: lista

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Leci liście z drzewa, / Co wyrosło wolne (…).

(1.1) Szczęśliwy, kto marzy / Pod liściem rozłożystym tej szerokiej gruszy, / Gdy lawiną kamieni grobowiec się kruszy / I spada z wielkim hukiem.

(1.1) Gościu, siądź pod mym liściem a odpocznij sobie (…).

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) listowie

Wiktionary

# liściec

duży, roślinożerny owad tropikalny z rzędu straszyków, przypominający wyglądem zielony liść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Phyllium|ref=tak., rodzaj owadów z rzędu straszyków, stosujących mimetyzm;

(1.2) ent. owad z rodzaju liściec (1.1)

Wiktionary

Liściec (Phyllium) – rodzaj owadów z rzędu straszyków.

Liśćce do złudzenia przypominają nadgryziony liść, co pozwala być niewidocznym wśród wielu drzew liściastych. Przybierają kolor i wygląd zależnie od otoczenia, w którym się znajdują. Chronią się w ten sposób przed drapieżnikami. Kiedy poczują się zagrożone zaczynają kołysać się na boki udając kołyszący się na wietrze liść, kiedy zostaną podrażnione opadają bezwładnie na ziemię pozostając w bezruchu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. liść m., liśćcowate nmos., liścień m., listowie n., przylistek m., ulistnienie n., listek m., listeczek m.

przym. liściasty, liściowy, ulistniony, listny

Wiktionary

# liścień

1. pierwszy liść na rozwijającym się pędzie siewki roślin nasiennych, powstający z zarodka, najczęściej krótko żyjący; liść zarodkowy;
2. nieduża ryba hodowana w akwariach, której poruszanie przypomina opadający liść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. pierwszy liść rośliny nasiennej;

Wiktionary

Liścień, liść zarodkowy – liść powstający w rozwijającym się zarodku. U niektórych roślin są to jedyne liście obecne w dojrzałym nasieniu, u innych (np. u fasoli) między liścieniami powstaje pączek z zawiązkami kolejnych liści. Liścienie są krótkowieczne i szybko odpadają po rozwinięciu przez roślinę kolejnych liści.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W procesie kiełkowania liścienie wydostają się na zewnątrz nasienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲiɕt͡ɕɛ̇̃ɲ, AS: lʹiśćė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. listeczek m., listek m., liść m., liściec mzw.

Wiktionary

# liścieniowy

→ liścień

SJP.pl

#### Patrz:

liścień

# liścik

zdrobnienie od: list

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: list

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲiɕt͡ɕik, AS: lʹiśćik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. list m., listowy mos.

przym. listowy

Wiktionary

# liściokwiat

Liściokwiat (Phyllanthus) – rodzaj roślin należący do rodziny liściokwiatowatych (Phyllanthaceae). Należy do niego ok. 600 gatunków występujących na obszarach tropikalnych i subtropikalnych na całym świecie. Gatunkiem typowym jest Phyllanthus niruri L.

Wikipedia

# liściolubka

liściolubka selerowa - gatunek owada z rodziny nasionnicowatych

SJP.pl

# liścionóg

przedstawiciel podgromady skorupiaków z gromady skrzelonogów

SJP.pl

# liścionogi

podgromada skorupiaków z gromady skrzelonogów

SJP.pl

Liścionogi (Phyllopoda) – podgromada skrzelonogów (Branchiopoda). Występują głównie w wodach słodkich. Żywią się detrytusem lub drobnym planktonem.

Głowę i grzbietową część tułowia tych skorupiaków, a u części gatunków całe ciało, okrywa pancerz. Długie cylindryczne ciało składa się z kilkunastu lub kilkudziesięciu (do 40) segmentów. Do poruszania służą liściokształtne, spłaszczone, dwugałęziste odnóża tułowiowe z ruchliwymi wyrostkami pokrytymi wewnątrz włoskami, które w czasie pływania wyłapują z wody cząstki pożywienia.

Wikipedia

# liścionos

duży nietoperz z rodziny liścionosów występujący w Ameryce Środkowej i Południowej; na nosie charakterystyczna narośl; wampir wielki

SJP.pl

Liścionos (Phyllostomus) – rodzaj ssaków z podrodziny liścionosów (Phyllostominae) w obrębie rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).

Wikipedia

# liścionosowate

o cechach liścionosowatych (rodzina nietoperzy)

SJP.pl

Liścionosowate (Phyllostomidae) – rodzina ssaków z podrzędu mroczkokształtnych (Vespertilioniformes) w obrębie rzędu nietoperzy (Chiroptera) obejmująca ok. 150 gatunków charakteryzujących się osadzonym na nosie fałdem skórnym w kształcie przypominającym liść.

Wikipedia

# liścionosowaty

o cechach liścionosowatych (rodzina nietoperzy)

SJP.pl

# liścionosy

duży nietoperz z rodziny liścionosów występujący w Ameryce Środkowej i Południowej; na nosie charakterystyczna narośl; wampir wielki

SJP.pl

Liścionosy (Phyllostominae) – podrodzina ssaków z rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).

Wikipedia

# liściopodobny

przypominający liść

SJP.pl

# liścioślad

ślad w postaci blizny pozostającej na powierzchni pędu po opadnięciu liścia

SJP.pl

# liściowaty

podobny kształtem do liścia; listkowaty

SJP.pl

# liściowiec

rodzaj ptaka z rodziny garncarzowatych

SJP.pl

# liściowy

→ liść; listny, liściasty, liściany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z liśćmi, dotyczący liści

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Niech Władzia robi analizę zawartości azotu w materiale liściowym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liść mrz., listek mrz., listowie n., list mrz., ulistnienie n., przylistek mrz., listeczek mrz., liściec mzw.

przym. listny

Wiktionary

# liściożerca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zool. zwierzę żywiące się liścmi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liściożerność ż.

przym. liściożerny

Wiktionary

# liściożerność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. żywienie się liśćmi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przykładem ewolucji kwantowej może być przejście koniowatych na początku trzeciorzędu od liściożerności do trawożerności.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liściożerca m.

przym. liściożerny

Wiktionary

# liściożerny

przymiotnik

(1.1) zool. żywiący się liśćmi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲiɕt͡ɕɔˈʒɛrnɨ, AS: lʹiśćožerny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liściożerca m., liściożerność ż.

Wiktionary

# liściozwój

zwijanie się liści w rurkę lub rynienkę wzdłuż nerwu głównego będące objawem chorobowym roślin

SJP.pl

# liściołaz

rodzaj płazów bezogonowych z rodziny drzewołazowatych

SJP.pl

# liścisko

1. zgrubienie od: list;
2. zgrubienie od: liść

SJP.pl

# liściwie

przestarzale: listowie (ulistnienie)

SJP.pl

# lisek

mały lis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wiktionary

- lis – zwierzę, drapieżny ssak

Miejscowości w Polsce i ich części

- Lisek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
- Lisek – część miasta Włocławek, w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie miasto Włocławek, w gminie miasto Włocławek

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲisɛk, AS: lʹisek

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Lis, skr. Vul

Wiktionary

# lisetta

imię żeńskie

SJP.pl

# liseuse

[czytaj: lizEz] lekki kaftanik damski wkładany na nocną bieliznę; lizeska

SJP.pl

# lisewiec

Lisewiec (kaszb. Lisewc) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy.

Wieś stanowi sołectwo Lisewiec.

W obszar wsi wchodzi zniesiony przysiółek Krymki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# lisewo

nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Lisewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Lisewo
- Lisewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
- Lisewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Płońsk
- Lisewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Przechlewo
- Lisewo – część wsi Żukowo w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Żukowo
- Lisewo – część wsi Konarzyny w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Stara Kiszewa
- Lisewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Krokowa
- Lisewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Gniewino
- Lisewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
- Lisewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
- Lisewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Pyzdry

Wikipedia

# lisewski

→ Lisewo (wieś w Polsce)

SJP.pl

Lisewski (Lisowski, Lissow, Lissowski, Leliwa odmienny) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Leliwa.

Wikipedia

# liseł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. slang. lis

Wiktionary

# lisi

przymiotnik od: lis; lisowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla lisa; dotyczący, odnoszący się do lisa

(1.2) pot. wykonany z lisiego (1.1) futra

(1.3) przen. chytry, postępujący nieszczerze

(1.4) meteorol. zob. lisia czapa.

Wiktionary

Lisi (gr.: Λύση, tur.: Akdoğan) – miasto i jedna z gmin (gr.: Δήμος) dystryktu Famagusta. Populacja wynosi 50000 mieszkańców (2006).

Gmina de facto pod zarządem Cypru Północnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pod starym dębem zauważyliśmy lisią norę.

(1.2) Założę dziś to lisie futerko.

(1.3) „Stój, stój, odpowié, hardy młokosie, / Pomnę, co ojciec rzekł stary: / Słowicze wdzięki w mężczyzny głosie, / A w sercu lisie zamiary […].”

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲiɕi, AS: lʹiśi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lis mzw., lisek mzw., niedolisek mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) chytry, podstępny

Wiktionary

# lisiak

ręczna piła do drewna

SJP.pl

Lisiak (do 1945 r. niem. Elisenhof) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie. Wieś wchodzi w skład sołectwa Pieszkowo.

W 1889 roku był to folwark, należący do majątku ziemskiego Piaseczno i był w posiadaniu szlachty pomorskiej von Hatten-Hatynskich. W czasie spisu powszechnego roku 1978 Lisiak ujęto razem ze wsią Pieszkowo.

Wikipedia

# lisiątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: lisię

SJP.pl

# lisica

samica lisa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica lisa

(1.2) daw. przen. kajdanki

Wiktionary

- lisica – samica lisa
- lisica – ryba z rodziny lisicowatych
- Lisica – wieś w woj. mazowieckim, w powiecie gostynińskim, w gminie Gostynin
- Lisica – rzeka w Rosji, w dorzeczu Obu

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈɕit͡sa, AS: lʹiśica

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. lis.

Wiktionary

# lisicki

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Lisicki (1927-2011) – polski astronom i oceanograf
- Henryk Lisicki (1839-1899) – polski historyk, publicysta
- Łazar Lisicki (1890-1841) – rosyjski malarz, grafik, architekt
- Paweł Lisicki (ur. 1966) – dziennikarz
- Sabine Lisicki (ur. 1989) – niemiecka tenisistka
- Waldemar Lisicki (ur. 1962) – polski lekkoatleta
- Wojciech Lisicki (ur. 1969) – polski muzyk

Wikipedia

# lisicowate

rodzina ryb morskich o ciele pokrytym tarczkami kostnymi i otworze ustnym otoczonym wąsikami

SJP.pl

Lisicowate (Agonidae) – rodzina morskich ryb skorpenokształtnych (Scorpaeniformes).

Wikipedia

# lisicowaty

o cechach lisicowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# lisiczańsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na południowo-wschodniej Ukrainie, w obwodzie ługańskim;

Wiktionary

Lisiczańsk (używana jest również nazwa Łysyczańsk, ukr. Лисичанськ, Łysyczanśk) – miasto we wschodniej części Ukrainy, w obwodzie ługańskim, nad Dońcem. Najstarszy ośrodek eksploatacji węgla w Donieckim Zagłębiu Węglowym, a także ośrodek przemysłu chemicznego, szklarskiego, maszynowego, spożywczego, odzieżowego i materiałów budowlanych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. lisiczański

Wiktionary

# lisiczka

zdrobnienie od: lisica

SJP.pl

# lisię

szczenię lisa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) młode lisa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lis m.

:: zdrobn. lisiątko n.

Wiktionary

# lisięcice

wieś koło Głubczyc

SJP.pl

Lisięcice (daw. Łysosice, Łysocice, Łysięcice, niem. Leisnitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

W latach 1945–1954 i 1973–1975 miejscowość była siedzibą gminy Lisięcice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Lisięcice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia

# lisiecki

→ Liszki (gmina)

SJP.pl

- Arkadiusz Lisiecki (1880-1930) – polski biskup rzymskokatolicki
- Bogdan Lisiecki (ur. 1962) – polski polityk
- Dominik Lisiecki (1801-1846) – prawnik, dziennikarz, tłumacz, wolnomularz
- Jan Lisiecki (ur. 1995) – pianista
- Kazimierz Lisiecki (1902-1976) – polski pedagog, wychowawca młodzieży, społecznik, inicjator powstania Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy
- Przemysław Lisiecki (ur. 1950) – polski perkusista
- Władysław Lisiecki (1919-1952) – żołnierz ZWZ.

Wikipedia

# lisieux

Lisieux (wymowa) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Calvados, położona nad rzeką Touques. Popularność zyskała głównie dzięki postaci św. Teresy z Lisieux – patronce misji i Doktorowi Kościoła.

Wikipedia

# lisiewicz

nazwisko

SJP.pl

# lisiewski

nazwisko

SJP.pl

# lisik

nazwisko

SJP.pl

# lising

[czytaj: liz-ink] odpłatne użytkowanie czegoś przez określony czas, na podstawie umowy zawartej z właścicielem tego obiektu; leasing, lizing

SJP.pl

# lisingobiorca

[czytaj: liz-ingobiorca] osoba odpłatnie użytkująca coś przez określony czas, na podstawie umowy zawartej z właścicielem tego obiektu; leasingobiorca, lizingobiorca

SJP.pl

# lisingowy

→ lising [czytaj: liz-ingowy]; leasingowy, lizingowy

SJP.pl

# lisiniec

Lisiniec, dawniej Lisieniec – dzielnica Częstochowy położona w zachodniej części miasta, przy Drodze Wojewódzkiej 494 (Częstochowa-Bierdzany). Graniczy z dzielnicami Gnaszyn-Kawodrza, Podjasnogórska, Częstochówka-Parkitka i Grabówka. W skład dzielnicy wchodzą także osiedla Wielki Bór i Liszka Górna. Dominuje zabudowa jednorodzinna.

Wikipedia

# lisiński

nazwisko

SJP.pl

# lisiogórski

→ Lisia Góra (wieś w Polsce)

SJP.pl

# lisisko

zgrubienie od: lis

SJP.pl

# lisiura

1. dawna męska czapka z nausznikami, najczęściej z lisiego futra;
2. dawne futro z lisa, okrycie wierzchnie podbite lisim futrem

SJP.pl

Lisiura (niem. Fuchshübel, 485 m n.p.m.) – szczyt w Karkonoszach, w obrębie Pogórza Karkonoskiego.

Położony jest w północno-wschodniej części Pogórza Karkonoskiego, między Podgórzynem, Przesieką a Sosnówką. Leży w grzbiecie biegnącym od Młynarza, poprzez Wierzchnicę, Warzelnię, Bukowną, Lisiura i kończącym się Podgórzynką.

Zbudowany z granitu karkonoskiego.

W dolnych partiach zboczy nieliczne skałki.

Porośnięty lasem regla dolnego.

Wikipedia

# lisiurka

zdrobnienie od: lisiura

SJP.pl

Kapuza (od łac. cappa – nakrycie głowy, caput – głowa) – rodzaj męskiej czapki. Miała ona opuszczane klapy służące do osłonięcia uszu lub również karku. Używana była w Europie i Azji od czasów średniowiecza, lub nawet wcześniej. Wykonana była najczęściej z futra i wówczas określana była również nazwą pochodną od rodzaju futra, np. lisiurka – od lisa. Czasem kapuzy wykonywane były także z tkaniny, np. z sukna lub jedwabiu (znane z XVIII-wiecznej Polski).

Wikipedia

# liskiewicz

nazwisko

SJP.pl

# lisków

mały lis

SJP.pl

Lisków – wieś (dawniej miasto) w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, siedziba gminy Lisków.

Lisków uzyskał lokację miejską przed 1458, zdegradowany przed 1600. Do 1954 siedziba gminy Strzałków, a następnie w latach 1954–72 siedziba gromady Lisków.

Wikipedia

# liskowianin

mieszkaniec Liskowa

SJP.pl

# liskowianka

mieszkanka Liskowa

SJP.pl

# liskowski

przymiotnik od: Lisków

SJP.pl

# liskowy

przymiotnik od: lisek

SJP.pl

# liśnica

- Liśnica – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo

2 cieki wodne:

- Liśnica – rzeka, prawy dopływ rzeki Parsęta
- Liśnica – potoczna nazwa strugi Kacza w jej górnym biegu

Wikipedia

# lisnówko

Lisnówko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą, przy trasie zawieszonej obecnie linii kolejowej Kisielice-Jabłonowo Pomorskie.

Wikipedia

# lisopiesak

hodowlane zwierzę futerkowe, hybryda samca lisa srebrzystego z samicą lisa polarnego

SJP.pl

# lisoszakal

gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych; lis pampasowy, nibylis pampasowy, aguraszi, lis Azary

SJP.pl

Nibylis pampasowy, lisoszakal, lis pampasowy, aguraszi, lis Azary (Lycalopex gymnocercus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych (Canidae).

Nazwa rodzajowa: gr. λυκος lukos „wilk”; αλωπηξ alōpēx, αλωπεκος alōpekos „lis”. Epitet gatunkowy: gr. γυμνοςgumnos„goły, nagi”; κερκος kerkos „ogon”.

Wikipedia

# lisowaty

podobny do lisa; rudawy, płowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) rudy, płowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Był to wysoki rok, lisowatego koloru, jak przecięty pień redwoodu albo na pagórkach liście winogradu w listopadzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲisɔˈvatɨ, AS: lʹisovaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lis mzw.

przym. lisowy

Wiktionary

# lisowczyk

żołnierz lekkiej nieregularnej kawalerii polskiej z początku XVII w.; żołnierz lisowski

SJP.pl

Lisowczycy, lisowczyki (początkowa nazwa straceńcy, również chorągiew elearska) – najemna ochotnicza formacja lekkiej jazdy polskiej stworzona w 1607 roku przez Aleksandra Lisowskiego. Jej zawiązki powstały w czasie służby Lisowskiego u Dymitra II Samozwańca w latach 1607–1611. Wskutek dokonywania gwałtów i rabunków lisowczyków zazwyczaj nie brano do niewoli, lecz tracono na miejscu.

Wikipedia

# lisowice

W Polsce

- Lisowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Prochowice
- Lisowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
- Lisowice – zniesiona osada w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
- Lisowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzki wschodnim, w gminie Koluszki
- Lisowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Działoszyn
- Lisowice – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Pawonków

Wikipedia

# lisowicz

nazwisko

SJP.pl

# lisówka

rodzaj grzyba z klasy podstawczaków

SJP.pl

- lisówka – rodzaj grzybów

Wikipedia

# lisówkowate

o cechach lisówkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Lisówkowate (Hygrophoropsidaceae Kühner) – rodzina grzybów z rzędu borowikowców (Boletales).

Wikipedia

# lisówkowaty

o cechach lisówkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# lisowski

nazwisko

SJP.pl

- Lisowski – ukraińskie nazwisko. Według danych z 22 stycznia 2022 r. nazwisko to nosi 7 924 Ukrainek i 7 706 Ukraińców. Łącznie nazwisko to nosi 15 630 Ukraińców
- Lisowscy – polsko-litewski ród magnacki herbu Jeż lub Lis
- Lisouskija (Lisowski) – wieś na Białorusi

Wikipedia

# lisowy

przymiotnik od: lis; lisi

SJP.pl

# lisp

język programowania przeznaczony do przetwarzania danych nienumerycznych

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) alternatywna pisownia słowa → Lisp

Wiktionary

Lisp – rodzina języków programowania z długą historią i charakterystyczną składnią. Zaprojektowany przez Johna McCarthy’ego na MIT w 1958 roku. Pierwszym interpreterem języka Lisp była implementacja funkcji eval wykonana przez studenta McCarthy’ego – Steve’a Russella. Lisp jest drugim z kolei pod względem wieku językiem programowania wysokiego poziomu pozostającym w użyciu (starszy jest tylko Fortran). Podobnie jak Fortran, Lisp ulegał na przestrzeni czasu licznym zmianom. Powstało również wiele jego dialektów. Dziś do najpopularniejszych należą trzy: Common Lisp, Scheme i Clojure.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲisp, AS: lʹisp

Wiktionary

# lissa

- włoska nazwa wyspy Vis – Bitwa pod Lissą
- niem. Deutsch Lissa – Leśnica
- niem. Lissa – Lasów
- niem. Polnisch Lissa – Leszno
- niem. Lissa an der Elbe – Lysá nad Labem
- Lissa, Zofia – polski muzykolog

Wikipedia

# lissowski

nazwisko

SJP.pl

# list

pisemna wiadomość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie

(1.2) papier, na którym napisano list (1.1)

(1.3) poczt. przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|lista.

Wiktionary

List – gatunek piśmiennictwa, lub w innym ujęciu teoretycznym – literatury stosowanej. Pisemna wiadomość wysyłana przez jedną osobę (nadawcę) do drugiej (adresata). Sztuka pisania listów (zgodnie z panującymi obyczajami) to epistolografia.

Tradycyjny list to wiadomość zapisana na kartce (kartkach) papieru i zapieczętowana lub wysłana do adresata w kopercie. Terminem list określa się niekiedy także wiadomość wysłaną za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego list był pełen wyszukanych metafor i staroświeckich sformułowań, jednak został wysłany e-mailem.

(1.2) Kiedy ze sobą zerwali, spaliła wszystkie listy od niego.

(1.3) Wysłał płytę CD w kopercie jako list.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲist, AS: lʹist

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. listownik m.

:: zdrobn. liścik m.

przym. listowny, listowy, liściowy

przysł. listownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. epistoła

Wiktionary

# lista

spis, wykaz ludzi, rzeczy lub spraw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elementy zapisane w kolejności

(1.2) inform. jedna ze struktur danych używana w infomatyce;

Wiktionary

Lista – struktura danych służąca do reprezentacji zbiorów dynamicznych, w której elementy ułożone są w liniowym porządku. Rozróżniane są dwa podstawowe rodzaje list: lista jednokierunkowa w której z każdego elementu możliwe jest przejście do jego następnika oraz lista dwukierunkowa w której z każdego elementu możliwe jest przejście do jego poprzednika i następnika.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jacku, na liście rzek Afryki nie ma Ukajali.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲista, AS: lʹista

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spis, wykaz

Wiktionary

# listeczek

zdrobnienie od: listek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pieszcz. zdrobn. od: listek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Silny wiatr miotał młodymi drzewami, zginał je w pół, targał ich małymi, ledwo wyrosłymi listeczkami w powietrzu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈstɛt͡ʃɛk, AS: lʹisteček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liść, liścień, listowie

:: zdrobn. listek

przym. liściasty, liściowy, listkowy, listny

Wiktionary

# listek

1. mały liść;
2. część liścia złożonego, jak np. w liściu kasztanowca;
3. pojedyncze, płaskie opakowanie, np. leku, gumy do żucia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: liść

(1.2) płaskie opakowanie

(1.3) cienki, niewielki płatek, plasterek czegoś

(1.4) jedna z blaszek liściowych, część liścia złożonego, osadzona na wspólnej osadce

Wiktionary

Listek – termin oznaczający w botanice:

1. Część liścia złożonego stanowiąca jedną z jego kilku lub więcej fragmentów blaszki liściowej. Listki mogą być ułożone dłoniasto na wspólnym ogonku liściowym (np. u kasztanowca zwyczajnego) lub pierzasto na osi zwanej osadką (np. u robinii akacjowej).
2. Liście występujące w różnych grupach systematycznych mszaków. Listki te pozbawione są tkanek przewodzących. Składają się tylko z jednej warstwy komórek, u niektórych grup występuje kilkuwarstwowe żeberko utworzone z wąskich i wydłużonych komórek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na gałązkach pojawiły się pierwsze po zimie listki.

(1.2) Zawsze biorę na wycieczki listek jakiegoś leku przeciwbólowego, tak na wszelki wypadek.

(1.3) Pestki owoców, które znajduję w zimie, przechowuję obwinięte w listki papieru, by na wiosnę wsadzić je do ziemi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲistɛk, AS: lʹistek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liść, liścień, listowie

:: zdrobn. listeczek

przym. liściasty, liściowy, listkowy, listny

Wiktionary

# listera

bylina z rodziny storczykowatych, występująca w północnej strefie umiarkowanej

SJP.pl

Wikipedia

# listereloza

bakteryjna choroba zakaźna; listerioza

SJP.pl

Listerioza, dawniej też listereloza (łac. listeriosis) – bakteryjna choroba zakaźna, diagnozowana u ludzi i zwierząt. Wywołują ją bakterie Listeria monocytogenes (Gram-dodatnie pałeczki), które charakteryzują się szerokim rozpowszechnieniem w środowisku naturalnym, szybkim wzrostem i znaczną liczbą gatunków.

Wikipedia

# listeria

rodzaj bakterii z rzędu Bacillales, przenoszącej się drogą pokarmową

SJP.pl

Listeria – rodzaj bakterii Gram-dodatnich. Ich nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego pioniera chirurgii sterylnej Josepha Listera, rodzajowi nadano obecną nazwę w 1940 roku.

Rodzaj Listeria obejmuje sześć gatunków:

- L. grayi
- L. innocua
- L. ivanovii
- L. monocytogenes
- L. seeligeri
- L. murrayi
- L. welshimeri

Wikipedia

# listerioza

bakteryjna choroba zakaźna; listereloza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. bakteryjna odzwierzęca choroba zakaźna najczęściej wywoływana u ludzi przez spożycie zakażonej żywności;

Wiktionary

Listerioza, dawniej też listereloza (łac. listeriosis) – bakteryjna choroba zakaźna, diagnozowana u ludzi i zwierząt. Wywołują ją bakterie Listeria monocytogenes (Gram-dodatnie pałeczki), które charakteryzują się szerokim rozpowszechnieniem w środowisku naturalnym, szybkim wzrostem i znaczną liczbą gatunków.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. listeriozowy

Wiktionary

# listeriozowy

→ listerioza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z listeriozą, dotyczący listeriozy

Wiktionary

#### Patrz:

listerioza

#### Powiązane:

rzecz. listerioza ż.

Wiktionary

# listeweczka

zdrobnienie od: listewka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: listewka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲistɛˈvɛt͡ʃka, AS: lʹistevečka

Wiktionary

# listewka

zdrobnienie od: listwa (wąski kawałek drewna lub pasek materiału)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od listwa

(1.2) mała listwa, zwykle drewniana

Wiktionary

Listewka (niem. Elisenthal) – osada leśna w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk.

Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Mokre.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. listwa ż.

Wiktionary

# listewkowaty

mający kształt listewki

SJP.pl

# listewkowy

→ listewka

SJP.pl

#### Patrz:

listewka

# listing

Listing to wydruk kodu źródłowego programu. Mianem listingu określa się kody zawarte w literaturze, czasopismach oraz stronach WWW. Dodatkowo dla listingów publikowanych w Internecie często jest stosowane kolorowanie składni.

Wikipedia

# listkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Michał Listkiewicz
- Zygmunt Listkiewicz

Wikipedia

# listkogonka

listkogonka czerwonoczapkowa - gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich

SJP.pl

# listkować

listkować się - o cieście: dzielić się na listki (porcje w kształcie płatków)

SJP.pl

# listkowany

o cieście: podzielony na listki (porcje w kształcie płatków)

SJP.pl

# listkowaty

podobny kształtem do listka; liściowaty

SJP.pl

# listkowiec

listkowiec cytrynek - gatunek motyla z rodziny bielinkowatych; latolistek cytrynek

SJP.pl

# listkowy

1. złożony z małych liści;
2. przypominający kształtem mały liść

SJP.pl

# listnić

listnić się - pokrywać się liśćmi; listnieć

SJP.pl

# listnica

błonkówka z rodziny pilarzowatych

SJP.pl

# listnieć

pokrywać się liśćmi; listnić się

SJP.pl

# listnienie

pokrywanie się liśćmi

SJP.pl

# listnik

1. gatunek ryby atlantyckiej; raja listnik;
2. listnik zmiennobarwny - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych; nierówienka zmienna

SJP.pl

Raja listnik, listnik (Rajella fyllae) – gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny rajowatych (Rajidae). Gatunek typowy rodzaju Rajella.

Wikipedia

# listny

→ liść; liściowy, liściasty, liściany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) poet. dotyczący liści

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲistnɨ, AS: lʹistny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liściec mzw., liść, listek, listeczek, listowie, listnienie

przym. liściasty, listkowaty, listkowy, liściowy

Wiktionary

# listomat

automat do wydawania przesyłek pocztowych

SJP.pl

# listonosz

pracownik poczty doręczający przesyłki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poczt. pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

Wiktionary

Listonosz – pracownik urzędu pocztowego doręczający adresatom listy, telegramy, przekazy, i inne przesyłki; doręczyciel pocztowy.

Listonosze – dotyczy to przede wszystkim listonoszy na terenach wiejskich – przyjmują także do nadania listy i przekazy pocztowe. Często zajmują się również sprzedażą kartek pocztowych, znaczków i innych towarów znajdujących się w ofercie Poczty Polskiej S.A.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czekam na listonosza – przyniesie mi emeryturę.

(1.1) Urząd pocztowy zatrudnia czterech listonoszy na pełnym etacie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈstɔ̃nɔʃ, AS: lʹistõnoš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. listonoszka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) doręczyciel, kurier, poczciarz, posłaniec; daw. pocztylion, bryftreger, bryftrygier; gw-pl|Górny Śląsk|briftreger, briftryger, briftriger, pocztorz., gw-pl|Kujawy, Poznań|listowy.

Wiktionary

# listonoszka

1. pracownica poczty doręczająca przesyłki;
2. prostokątna torebka ze skóry, noszona na ramieniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poczt. pracowniczka urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

(1.2) duża torba z klapą noszona przez ramię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem piękne znaczki z motylami u naszej listonoszki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. listonosz m.

przym. listonoszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) doręczycielka

Wiktionary

# listopad

jedenasty miesiąc roku kalendarzowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

(1.2) daw. opadanie liści

(1.3) stpol. dziesiąty lub jedenasty miesiąc

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwszego listopada odwiedziliśmy groby naszych bliskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈstɔpat, AS: lʹistopat

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. listopadowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. listopadowy

frazeologia.

zob. też: przysłowia o miesiącach

etymologia.

od opadania na jesieni liści: grudzień, pajęcznik, październik, wrzesień

uwagi.

W polszczyźnie w znaczeniu (1.1) od XV w.

Niepoprawne jest wyrażenie w miesiącu listopadzie; poprawnie: w listopadzie.

Gdy podajemy datę, używamy wyrazu listopad w dopełniaczu, a nie w mianowniku, np. pierwszy listopada, nie pierwszy listopad.

wikicytaty.

zoblistę|styczeń|luty|marzec|kwiecień|maj|czerwiec|lipiec|sierpień|wrzesień|październik|listopad|grudzień.

tłumaczenia.

* abazyński: (1.1) ноябрь (nojabr')

* abchaski: (1.1) абҵара (abc̣ara), ноиабр (noiabr)

* adygejski: (1.1) шэкӏогъумаз (šăḳoġumaz), ноябрь (nojabr')

* afrykanerski: (1.1) November

* ajmara: (1.1) lapaka

* alabama: (1.1) hasiholtina istapókkòolawah cháffàaka

* albański: (1.1) nëntor m.

* alemański: (1.1) alzacki Novamber m.

* aleucki: (1.1) Agalĝalux̂, aqalgaluq

* amharski: (1.1) ኖቬምበር (novembär)

* angielski: (1.1) November

* antylski: (1.1) novanm

* arabski: (1.1) نوفمبر m. (nufímbir, nūfambar), kalendarz asyryjski تشرين الثاني m. (tišrīnu ṯ-ṯānī), algierarab|نوفمبر {{m. (nūfambir)}}, egiparab|نوفمبر {{m. (novamber)}}, hasarab|نوفمبر {{m. (nūfambir)}}, lewantarab|تشرين الثاني {{m. (tišrīn (a)ṯ-ṯānī)}}, libijarab|الحرث {{m. (al-ḥarṯ)}}, marokarab|نونبر {{m. (nuwanbir)}}, tunezarab|نوفمبر {{m. (nūfambir)}}

* aragoński: (1.1) nobiembre / noviembre m.

* aramejski: (1.1) ܬܫܪܝܢ ܐܚܪܝ m. (tešrī[n] [ʾ]ḥərāy), neo-aramejski zachodni ܬܫܪܝܢ ܐܚܪܝ m. (tešrī[n] [ʾ]ḥərō̹y)

* arumuński: (1.1) Brumarlu m.

* asamski: (1.1) নৱেম্বৰ (nôwembôr)

* asturyjski: (1.1) payares m.

* awarski: (1.1) ноябрь (nojabr')

* azerski: (1.1) noyabr / dialekt południowy نویابر / daw. нојабр

* bambara: (1.1) nowanburu

* baskijski: (1.1) azaro

* baszkirski: (1.1) ноябрь (noyabr)

* bengalski: (1.1) নভেম্বর (nôbʰembôr)

* białoruski: (1.1) лістапад m. (listapad)

* birmański: (1.1) နုိဝင္‌ဘာ (nowĩbʰa)

* bislama: (1.1) Novemba

* bośniacki: (1.1) novembar (новембар, نۉوەمبار)

* bretoński: (1.1) Du m., miz Du m.

* brithenig: (1.1) Muisnir m.

* bucharski: (1.1) נאָיאַבּר (noyabr)

* bułgarski: (1.1) ноември m. (noemvri)

* buriacki: (1.1) ноябрь (nojabr')

* cebuano: (1.1) Nobiyembre

* cerkiewnosłowiański: (1.1) ноємврїи m. (noemvrïi)

* chakaski: (1.1) ноябрь (nojabr')

* chiński standardowy: (1.1) 十一月 (shíyīyuè)

* chorwacki: (1.1) studeni m.

* czamorro: (1.1) Nobiembre

* czeczeński: (1.1) ноябрь (nojabr'), эрх бутт (erx butt)

* czejeński: (1.1) He’koneneeše’he

* czeski: (1.1) listopad m.

* cziczewa: (1.1) novembala

* czirokeski: (1.1) ᏄᏓᏕᏆ (nudadequa)

* czuwaski: (1.1) чӳк (čük), ноябрь (nojabr')

* dargijski: (1.1) ноябрь (nojabr')

* dari: (1.1) نومبر (novambar)

* deg-chitan: (1.1) xiyh tthˈexinedr, vinginh qˈunodle chux

* delaware: (1.1) Wini Kishux

* dinka: (1.1) Kon

* dogri: (1.1) नवम्बर (navambar)

* dolnołużycki: (1.1) młośny m., nowember m.

* dolnoniemiecki: (1.1) niemiecki November m., Nevelmaand ż., dolnosaksoński november m.

* duński: (1.1) november w., slagtemåned w.

* dusuński: (1.1) Tulan Kohopod om Iso, Tulan Milau

* dzongkha: (1.1) སྤྱི་ཟླཝ་བཅུ་གཅིག་པ། (spyi.zlaw.bču.gčig.pa)

* dżuhuri: (1.1) נאָיאַבּר / ноябрь / nojabr

* elfdalski: (1.1) november m.

* emilijski: (1.1) ferrarski nuvémbar m.

* erzja: (1.1) сундерьков (sunder'kov)

* esperanto: (1.1) novembro / Novembro

* estoński: (1.1) november, talvekuu

* estremadurski: (1.1) noviembri m.

* ewe: (1.1) Adeɛmekpɔxe, Nɔvember

* ewenkijski: (1.1) ноябрь (nojabr'), хугдарпӣ (ȟugdarpī)

* eweński: (1.1) ноябрь (nojabr'), ойчири ечэн (ojčiri ječėn)

* farerski: (1.1) november m.

* fiński: (1.1) marraskuu

* folksprok: (1.1) November

* francuski: (1.1) novembre m.

* franko-prowansalski: (1.1) novembro m.

* friulski: (1.1) novembar m.

* fryzyjski: (1.1) novimber w., slachtmoanne w.

* fryzyjski saterlandzki: (1.1) November

* gagauski: (1.1) noyabri / daw. ноябри

* galicyjski: (1.1) novembro m.

* gaskoński: (1.1) noveme / aranejski noveme m.

* gocki: (1.1) 𐌽𐌰𐌿𐌱𐌰𐌹𐌼𐌱𐌰𐌹𐍂 m. (naubaimbair), *𐍆𐍂𐌿𐌼𐌰 𐌾𐌹𐌿𐌻𐌴𐌹𐍃 (fruma jiuleis)

* górnołużycki: (1.1) nazymnik m., nowember m., przest. listopad

* grenlandzki: (1.1) novemberi / novembari

* gruziński: (1.1) ნოემბერი (noemberi)

* guarani: (1.1) Jasypateĩ

* gudźarati: (1.1) નવેમ્બર m. (navembar)

* haitański: (1.1) novanm

* hakka: (1.1) 十一月 (sṳ̍p-yit-ngie̍t)

* hausa: (1.1) Nuwamba (نومب) / Nuwambar (نومبر) m.

* hawajski: (1.1) Nowemapa

* hebrajski: (1.1) נובמבר m. (nowember)

* hindi: (1.1) नवम्बर m. (navambar) / नवंबर m. (navaṃbar)

* hiszpański: (1.1) noviembre m.

* hmong: (1.1)     /     / kaum ib hlis ntuj

* ido: (1.1) novembro

* igbo: (1.1) Nọvemba

* ilokano: (1.1) Nobiembre / Noviembre

* inari: (1.1) skammâmáánu

* indonezyjski: (1.1) Nopember, November, november

* interglossa: (1.1) meno mo-mo, Novembra

* interlingua: (1.1) novembre

* inuktitut: (1.1) ᓄᕕᒻᐳᕆ (nuvimpuri)

* irlandzki: (1.1) Samhain (Saṁain) ż., mí na Samhna ż.

* islandzki: (1.1) nóvember m., nóvembermánuður m.

* jakucki: (1.1) сэтинньи (sätinn'i)

* japoński: (1.1) 11月, 十一月 (じゅういちがつ, jūichigatsu), 霜月 (しもつき, shimotsuki)

* jawajski: (1.1) Nopèmber

* jèrriais: (1.1) novembre m., sarkiski novãbr m.

* jidysz: (1.1) נאָוועמבער m. (nowember)

* kabardyjski: (1.1) ноябрь (nojabr')

* kabylski: (1.1) wember / ⵡⴻⵎⴱⴻⵔ m.

* kaló: (1.1) ňudikoy

* kałmucki: (1.1) үкр (ükr)

* kannada: (1.1) ನವೆಂಬರ್ (naveṃbar)

* kantoński: (1.1) 十一月 (sap6 jat1 jyut6)

* karaczajsko-bałkarski: (1.1) ноябрь (noyabr)

* karaimski: (1.1) qaraqış ay

* karakałpacki: (1.1) noyabr (ноябрь)

* karelski: (1.1) kylmykuu

* karpatorusiński: (1.1) новембер m. (november)

* kaszmirski: (1.1) نَوَمبَر / नवम्बर (navambar)

* kaszubski: (1.1) lëstopadnik m., smùtan m., lëstopôd m.

* kataloński: (1.1) novembre

* kazachski: (1.1) қараша / qaraşa / قاراشا, ноябрь / noyabr / نويابر

* keczua: (1.1) Ayamarka, Ayamarq’a killa, Nuwimri

* ketyjski: (1.1) табеиӈ ӄип (tabеiŋ qip)

* khmerski: (1.1) ណូវ៉មប្រ (ṇūvamb[r])

* kildin: (1.1) ноябьр (nojab'r)

* kirgiski: (1.1) ноябрь / نويابر (noyabr), бештин айы / بەشتىن ايى (beştin ayı)

* klallam: (1.1) čən̕háʔnəŋ

* komi: (1.1) ноябр (nojabr), вӧльгым (völ'gym)

* komi-permiacki: (1.1) нояб (nojab)

* konkani: (1.1) नोव्हेंबर (novʰeṃbar)

* koptyjski: (1.1) bohairski ⲛⲟⲉⲙⲃⲣⲓⲟⲥ (noembrios) / Ⲛⲟⲉ̄ⲙⲃⲣⲓⲟⲥ (noèmvrios) m.

* koreański: (1.1) 11월, 십일월 (sipilweol)

* kornijski: (1.1) Du m., mys Du m.

* korsykański: (1.1) nuvembre m.

* krymskotatarski: (1.1) noyabr / ноябрь, qasım / къасым

* kumycki: (1.1) ноябрь (noyabr)

* kurmandżi: (1.1) mijdar, teşrîna duwemê

* kuroński: (1.1) novêmbirs m.

* kweński: (1.1) novemperikuu

* ladino: (1.1) נובﬞימברי / novembre m.

* ladyński: (1.1) gerdeński nuvëmber / badiocki novëmber / fasciański november m.

* lakijski: (1.1) ноябрь (nojabr')

* lakota: (1.1) Tȟakhíyuȟa wí, Waníyetu wí

* laotański: (1.1) ພະຈິກ (pʰačik), ເດືອນ​ສິບເອັດ (dʉ̄an sip'et)

* lazyjski: (1.1) წილვა (ʒ’ilva)

* lezgiński: (1.1) ноябрь (nojabr'), цӏехуьл (c̣eȟül)

* liguryjski: (1.1) nuvembre m.

* limburski: (1.1) nevèmber / november m., slachmaondj m.

* lingala: (1.1) sánzá ya zómí na mɔ̌kɔ́, novɛ́mbɛ

* Lingua Franca Nova: (1.1) novembre / новембре

* litewski: (1.1) lapkritis m.

* liwski: (1.1) novembõr

* lombardzki: (1.1) nuember m.

* luksemburski: (1.1) November m., Allerhellgemount m., Wantermount m.

* lule: (1.1) basádismánno

* łaciński: (1.1) November m.

* łotewski: (1.1) novembris m.

* macedoński: (1.1) ноември (noemvri), студен (studen)

* malajalam: (1.1) നവംബർ (navaṃbar)

* malajski: (1.1) November (نوۏيمبر)

* malediwski: (1.1) ނޮވެމްބަރު (novembaru)

* malgaski: (1.1) nôvambra

* maltański: (1.1) Novembru m.

* mandżurski: (1.1) (omšon biya)

* manipuri: (1.1) ꯍꯤꯌꯥꯉꯒꯩ / হিয়ঙগৈ (hiyāṅagei)

* manx: (1.1) Mee Houney ż.

* maoryski: (1.1) Noema, Whiringa-ā-rangi

* marathi: (1.1) नोव्हेंबर (novʰeṃbar)

* marszalski: (1.1) Nobōm̧ba

* maryjski: (1.1) ноябрь (noâbrʹ), łąkowy кылме (kylme)

* maurytyjski: (1.1) novam

* megrelski: (1.1) გერგობათუთა (gergobaṭuṭa)

* miami: (1.1) kiiyolia kiilhswa

* mikmak: (1.1) Gept’gewigu’s

* minnan: (1.1) 十一月 (cha̍p-it-go̍eh, cha̍p-it-ge̍h, cha̍p-it-gōe), tajwański 十一月 (tsa̍p-it-gue̍h)

* mirandyjski: (1.1) nobembre m.

* moksza: (1.1) эйндамков (ėjndamkov), ноябрьков (nojabr'kov)

* mongolski: (1.1) арван нэгдүгээр сар (arvan nägdügäär sar)

* mongolski klasyczny: (1.1) ᠠᠷᠪᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠡᠷ ᠰᠠᠷ᠎ᠠ (arban nigedüger sar-a)

* mongorski: (1.1) Haran-Nige Sara

* nafusi: (1.1) uwenbir / ⵓⵡⴻⵏⴱⵉⵔ m.

* nahuatl: (1.1) tlamahtlāccēti

* nama: (1.1) ǀhoǂgaeb

* nanajski: (1.1) ноябрь (nojabr')

* nawaho: (1.1) Níłchʼitsʼósí

* neapolitański: (1.1) nuvembre m., tarencki novembre m.

* neo: (1.1) novem, novembro

* nepalski: (1.1) नोभेम्बर (nobʰembar)

* niderlandzki: (1.1) november m., slachtmaand ż./m., nevelmaand ż./m.

* niemiecki: (1.1) November / szwajcarski Novämber m., przest. Nebelung m.

* nieniecki: (1.1) нюдя пэвдей (njudja pėvdej), ноябрь (nojabr')

* niue: (1.1) Novema

* normandzki: (1.1) novembe m., Guernsey novembre m.

* norweski (bokmål): (1.1) november m.

* norweski (nynorsk): (1.1) november m.

* norweski (riksmål): (1.1) november w.

* novial: (1.1) novembre

* nowogrecki: (1.1) demotyk Νοέμβρης m. (Noémvrīs), katharewusa Νοέμβριος m. (Noémvrios)

* occidental: (1.1) Novembre

* orija: (1.1) ନଭେମ୍ବର (nôbʰembôr)

* ormiański: (1.1) նոյեմբեր (noyember)

* oromo: (1.1) Sadaasa

* osetyjski: (1.1) ноябрь (nojabr'), джеоргуыбайы мӕй (džеorguybаjy mäj)

* osmański: (1.1) قاسم (qāsim)

* pampango: (1.1) Nobiembri

* papiamento: (1.1) novèmber

* paszto: (1.1) نومبر m. (nuwambər)

* pendżabski: (1.1) ਨਵੰਬਰ (navãbar)

* pensylwański: (1.1) Nowember m.

* perski: (1.1) نوامبر (novâmbr), تشرین ثانی (tešrine sâni)

* piemoncki: (1.1) novèmber m.

* piktawski: (1.1) nouvenbre m.

* plautdietsch: (1.1) Novamba m.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|listopad.}}

* południowoałtajski: (1.1) ноябрь (nojabr')

* południowolapoński: (1.1) rahka

* portugalski: (1.1) novembro, przed 1990 r. Novembro

* północnofryzyjski: (1.1) Föhr-Amrum nofember m., Mooring mistmoune m., nowämber m.

* północnolapoński: (1.1) skábmamánnu

* prowansalski: (1.1) okcytański novembre / prowansalski nouvèmbre

* romániço: (1.1) Novembro

* romansz: (1.1) november m.

* rosyjski: (1.1) ноябрь m.; (1.2) листопад m.

* ruanda: (1.1) Ugushyingo

* rumuński: (1.1) noiembrie m., brumar m.

* rundi: (1.1) Munyonyo / Myunyonyo

* saanicz: (1.1) xʷəsəlenəxʷ

* samoański: (1.1) Novema

* sango: (1.1) növâmbere, te-kîri, nabändurü

* sanskryt: (1.1) नवम्बर m. (navambar)

* sardyński: (1.1) santandría ż., donnyasantu m.

* serbski: (1.1) новембар (novembar) m.

* seszelski: (1.1) novanm

* shona: (1.1) Mbudzi

* siksika: (1.1) iitáóhkohtao’p, iitáó’tsstoyi, iitáóhkanaikokotoyi niítahtaistsi

* sindhi: (1.1) نومبر (navambaru)

* skolt: (1.1) skamm´mään / skamm-mään

* slovio: (1.1) November (Новембер)

* słowacki: (1.1) november m.

* słoweński: (1.1) november m., listopad m.

* somalijski: (1.1) Nofeembar / Noofambar / Noofembar

* sorani: (1.1) تشرینی دووهەم (tişrînî dûhem)

* sotho (południowy): (1.1) Lesotho Pulungoana / RPA Pudungwana

* sotho północny: (1.1) Dibatsela, Nofemere

* staroangielski: (1.1) blotmonaþ

* suahili: (1.1) novemba / Novemba

* suazi: (1.1) Lídvúba, iNkhosilencane, Lweti, Novemba

* sundajski: (1.1) Nopémber

* sycylijski: (1.1) nuvèmmiru m.

* syngaleski: (1.1) නොවැම්‍බර් (novæmbar)

* szerpa: (1.1) दावा च्युचीक्पा (dāwā čyučīkpā)

* szkocki: (1.1) November

* szkocki gaelicki: (1.1) an t-Samhain ż.

* szwedzki: (1.1) november w., przest. vintermånad w.

* śląski: (1.1) listopad m.

* tabasarański: (1.1) ноябрь (nojabr')

* tacki: (1.1) nojabr / ноябрь

* tadżycki: (1.1) ноябр (nojabr)

* tagalski: (1.1) nobyembre / Nobyembre

* tahitański: (1.1) novema, noema

* tajski: (1.1) พฤศจิกายน (prʉtčikāyon), เดือนสิบเอ็ด (dʉ̄an sip'et)

* talossański: (1.1) Noemvar

* tamazight: (1.1) ⵡⴰⵎⴱⴻⵕ / wambeṛ m.

* tamilski: (1.1) நவம்பர் (navampar)

* tatarski: (1.1) ноябрь / noyabr / نويابر

* telugu: (1.1) నవంబర్ (navaṃbar)

* tetum: (1.1) Novembru

* tigre: (1.1) ኖቬምበር (novembär)

* tigrinia: (1.1) ኖቬምበር (novembär)

* tokelau: (1.1) Oloāmanu, Novema

* tok pisin: (1.1) Novemba

* tonga: (1.1) Novema

* tsonga: (1.1) Hukuri, Novhemba

* tswana: (1.1) Ngwanatsela

* turecki: (1.1) kasım

* turkmeński: (1.1) noýabr (ноябрь)

* tuvalu: (1.1) novema / Nōvema

* tuwiński: (1.1) ноябрь (nojabr'), он бир ай (on bir aj)

* tybetański: (1.1) ཟླ་བཅུ་གཅིག་པ། (zla.bču.gčig.pa)

* ujgurski: (1.1) نويابىر / ноябрь (noyabir)

* ukraiński: (1.1) листопад m. (lystopad); (1.2) листопад m. (lystopad)

* urdu: (1.1) نومبر m. (navambar)

* uzbecki: (1.1) noyabr / ноябрь / نايەبر

* vai: (1.1) ꔞꘋꕔꕿ ꕸꖃꗏ (kẽkpato ɓolalɔ)

* venda: (1.1) Ḽara

* volapük: (1.1) babul, balsebalul, novul

* võro: (1.1) märtekuu / märdikuu, talvõkuu

* walijski: (1.1) Tachwedd m.

* waloński: (1.1) nôvimbe m.

* wenecki: (1.1) novenbre m.

* wenedyk: (1.1) nowiębierz m.

* wepski: (1.1) kül’mku

* węgierski: (1.1) november, gémberes

* wietnamski: (1.1) tháng mười một

* wilamowski: (1.1) listopȧd m., listopad m.

* włoski: (1.1) novembre m.

* wolof: (1.1) nowembar

* xhosa: (1.1) uNovemba, eyeNkanga

* yupik środkowy: (1.1) Cauyarvik

* zachodniopendżabski: (1.1) نومبر (navambar)

* zazaki: (1.1) dimli tışrino peyên

* zulu: (1.1) uLwezi klasa 1a/2a, uNovemba klasa 1a|2a

* zuni: (1.1) Kok A:wiyanna

* żmudzki: (1.1) lapkrėtis m.

źródła.

== listopad (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) październik

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# listopadowy

przymiotnik od: listopad

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający miejsce, odbywający się w listopadzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jestem wrogiem takiej ulubionej w Polsce filozofii, która pozwala wygrywać wojny na papierze. Jerzy Łojek wygrał na papierze powstanie listopadowe, Leszek Moczulski wygrał kampanię wrześniową 1939 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲistɔpaˈdɔvɨ, AS: lʹistopadovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. listopad mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. nowembrowy

Wiktionary

# listować

1. tworzyć listę;
2. dawniej: komunikować się poprzez wymianę listów, prowadzić korespondencję

SJP.pl

# listowie

liście roślin; ulistnienie, liściwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. ogół liści roślin, zwłaszcza drzew i krzewów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈstɔvʲjɛ, AS: lʹistovʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. liść.

Wiktionary

# listówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na liściach lub młodych pędach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie nalewaj mi listówki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liść m., listek m.

przym. liściasty

Wiktionary

# listownica

glon morski kształtem przypominający wielki liść na ogonku, występujący masowo, tworząc rozległe łąki w przybrzeżnych partiach mórz i oceanów półkuli północnej; laminaria

SJP.pl

Listownica (Laminaria) – rodzaj glonów z klasy brunatnic.

Wikipedia

# listownicowate

rodzina glonów morskich żyjących w wodach półkuli północnej

SJP.pl

# listownicowaty

o cechach listownicowatych (rodzina glonów)

SJP.pl

# listownie

przysłówek

(1.1) za pośrednictwem listu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. list mrz., listowy mos.

przym. listowny, listowy

Wiktionary

# listownik

normatywny podręcznik pisania listów, zawierający wzory komponowania i stylizowania tego rodzaju wypowiedzi, przewidziane dla różnych jej odmian

SJP.pl

Wikipedia

# listowski

nazwisko

SJP.pl

# listowstręt

żartobliwie: niechęć do pisania listów

SJP.pl

# listowy

→ list

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący listu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Kujawy, Poznań. listonosz

Wiktionary

#### Patrz:

list

#### Powiązane:

rzecz. list

:: zdrobn. liścik

przym. listowny

przysł. listownie

Wiktionary

# listra

Listra (gr. Λύστρα) – starożytne miasto w Azji Mniejszej, znane głównie z relacji biblijnej.

Położona była na południowy zachód od Ikonium, w krainie Likaonia. Pozostałości miasta odkryto w 1885 roku, kiedy to J.R.S. Sterrett odkopał na wzgórzu położonym na północ od tureckiej wsi Hatun Sarai kamienny ołtarz z łacińską inskrypcją. Lokalizację tę potwierdziły późniejsze znaleziska numizmatyczne. Miejsce było prawdopodobnie zamieszkane od czasów prehistorycznych, nigdy nie przeprowadzono jednak badań archeologicznych na szerszą skalę.

Wikipedia

# listwa

1. podłużny, wąski kawałek drewna, służący do wzmacniania konstrukcji;
2. element zdobniczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kawałek drewna używany w budownictwie do wzmocnienia konstrukcji lub jako ozdoby

(1.2) pasek materiału używany do obszywania krawędzi ubrań

(1.3) brzeg obszyty listwą (1.2)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲistfa, AS: lʹistfa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. listewka ż.

przym. listwowy

Wiktionary

# listwica

dawniej: łata położona poziomo w chodniku dla łatwiejszego posuwania skrzynek z urobkiem

SJP.pl

# listwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|listwować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. listwować

Wiktionary

# listwowaty

rzadko: przypominający kształtem listwę

SJP.pl

# listwowy

→ listwa

SJP.pl

#### Patrz:

listwa

# lisy

potocznie: futro, błam z wyprawionych skór lisic

SJP.pl

## Lokalizacje

- Lisy – wieś w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Biała Podlaska
- Lisy – wieś w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Brąszewice
- Lisy – wieś w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Stawiski
- Lisy – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Biała Piska
- Lisy – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Banie Mazurskie
- Lisy – dawna wieś, obecnie osiedle w warszawskiej dzielnicy Wilanów
- Lisy – dawna gromada w powiecie węgorzewskim w województwie olsztyńskim

Wikipedia

# liszaj

swędzący wykwit na skórze

SJP.pl

- liszaj płaski (liszaj czerwony)
- liszaj twardzinowy i zanikowy sromu

Zobacz też

- liszajec

Wikipedia

# liszajec

choroba skóry wywołana przez bakterie z grupy paciorkowców (Streptococcus pyogenes) lub gronkowców (Staphylococcus aureus)

SJP.pl

- liszajec – rodzaj porostów
- liszajec – zakaźna choroba skóry

Wikipedia

# liszajowacieć

w medycynie: przekształcać się w liszaj, pokrywać się liszajem

SJP.pl

# liszajowaty

1. pokryty liszajem, wyglądem przypominający liszaj;
2. pokryty porostami

SJP.pl

# liszcz

nazwisko

SJP.pl

# liszecki

przymiotnik od: Liszki

SJP.pl

# liszeniec

w dawnym Związku Radzieckim: osoba pochodząca z zamożniejszych grup społecznych, wskutek tego pozbawiona praw obywatelskich

SJP.pl

# liszewski

nazwisko

SJP.pl

# liszka

1. potocznie: gąsienica;
2. samica lisa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ent. włochata gąsienica z twardą głową i licznymi odnóżami

(1.2) daw. liczba nieparzysta

(1.4) przen. przebiegły, chytry człowiek

Wiktionary

- liszka – inaczej gąsienica, larwa owadów
- Liszka – przełęcz w Beskidzie Śląskim
- Liszka – wzgórze w Częstochowie
- Liszka Dolna, Liszka Górna – osiedla w Częstochowie

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲiʃka, AS: lʹiška

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lis mos./mzw.

Wiktionary

# liszkarz

duży chrząszcz z rodziny biegaczowatych; tęcznik liszkojad

SJP.pl

Calosoma – rodzaj chrząszczy z rodziny biegaczowatych i plemienia Carabini. Zwyczajowo określany jako liszkarz lub tęcznik. Wszystkie gatunki z tego rodzaju podlegają w Polsce ochronie gatunkowej.

Wikipedia

# liszki

1. potocznie: gąsienica;
2. samica lisa

SJP.pl

W Polsce

- Liszki – część miasta Czechowice-Dziedzice
- Liszki – osada w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Rzepin
- Liszki – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Łęczyca
- Liszki – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
- Liszki – przysiółek wsi Glisne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
- Liszki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Repki
- Liszki – część wsi Laskówka w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Dynów
- Liszki – część wsi Rajcza w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Rajcza
- Liszki – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki

Wikipedia

# liszkowice

Liszkowice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Rojewo.

Wikipedia

# liszkówko

Liszkówko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Sadki.

Wikipedia

# liszkowo

W Polsce

- Liszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Rojewo
- Liszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Łobżenica
- Liszkowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Liszkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo

Wikipedia

# liszkowski

nazwisko

SJP.pl

# liszno

Liszno – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Rejowiec Fabryczny.

Do 1870 istniała gmina Liszno. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Liszno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wikipedia

# liszt

nazwisko

SJP.pl

- Ferenc Liszt – węgierski pianista i kompozytor
- Franz von Liszt – austriacki prawnik
- (3910) Liszt – planetoida
- Liszt – egipskie miasto, położone na południe od Kairu

Wikipedia

# liszyno

Liszyno – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Słupno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

W Liszynie urodził się i mieszkał dziennikarz i felietonista Wawrzyniec Sikora. Jest patronem jednej z ulic Liszyna.

Wikipedia

# lit

pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) monet. dawna waluta Litwy;

Wiktionary

Lit (Li, z gr. λίθος lithos ‛skała’) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 3. W czystej postaci jest miękkim, srebrnobiałym metalem. Należy do grupy metali alkalicznych (litowców). W warunkach standardowych jest najlżejszym metalem i pierwiastkiem o najniższej gęstości w fazie stałej. Jak wszystkie pierwiastki grupy I jest wysoce reaktywny i palny. W związku z tym najczęściej przechowuje się go w olejach mineralnych, ewentualnie w atmosferze gazów obojętnych (w przypadku litu są to gazy szlachetne – najczęściej argon lub hel). Po przecięciu lit ma metaliczny połysk, ale kontakt z wilgotnym powietrzem prowadzi do korozji, zmieniającej powierzchnię na srebrnoszarą, matową, a następnie, wraz z postępem korozji, na całkowicie czarną lub z licznymi czarnymi plamami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma lit?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲit, AS: lʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. litowiec m.

przym. litowy

przysł. litowo

(2.1)

przym. litowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Li

Wiktionary

# lit.

skrót od:
1. literatura;
2. literacki;
3. litera;
4. litewski

SJP.pl

skrót

(1.1) = literacki

(1.2) = literacko

(1.3) = litewski

(1.4) = litera

Wiktionary

Język litewski (lit. lietuvių kalba) – język z grupy języków bałtyckich, którym posługuje się ok. 4 mln osób. Poza Litwą językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈrat͡sʲci|ˌlʲitɛˈrat͡skɔ, AS: lʹiteracʹḱi|lʹiteracko

Wiktionary

# litania

1. modlitwa, w której wierni powtarzają głośno słowa wypowiadane przez prowadzącego;
2. potocznie: długie, monotonne wyliczanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem;

(1.2) przen. długie, monotonne wyliczanie, wymienianie czegoś

Wiktionary

Litania (łac. 'litania' pochodzi z gr. słowa 'λιτανεία' błaganie od 'litē' prośba, modlitwa) – jedna z form modlitwy, używana w liturgii kościołów chrześcijańskich, wyrażająca błaganie czy też prośbę o pomoc Osób Boskich lub świętych. Może być odmawiana lub śpiewana. Charakteryzuje się tym, że na wezwanie osoby prowadzącej lud odpowiada jednakowo formą błagalną np. Kyrie eleison czy „Panie zmiłuj się”. W liturgii starochrześcijańskiej wezwania ograniczone były do trzykrotnego błagania o zmiłowanie Osób Boskich Kyrie eleison, Christe eleison, Kyrie eleison, które zazwyczaj odmawiane były przez diakona z wiernymi przed mszą świętą. W liturgiach niegreckich wezwań tych podobnie jak Amen i Alleluja nie tłumaczono na języki narodowe z szacunku do liturgii, z której się wywodzą. Pierwsi chrześcijanie w czasie Cesarstwa Rzymskiego zabezpieczali się przed jego demoniczną siłą wezwaniami o wstawiennictwo do aniołów i męczenników, a także do świętych, co dało początek litanii do wszystkich świętych, która od początku miała swój własny schemat błagań i wezwań.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Perpetua odmówiła przed snem litanię loretańską.

(1.2) Gdy zacznę rozmowę z sąsiadką, zawsze słyszę całą litanię narzekań na jej dzieci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈtãɲja, AS: lʹitãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. litanijny

Wiktionary

# litanijny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z litanią

przymiotnik jakościowy

(2.1) z powtarzanym wersem i długą listą wezwań

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litania ż.

Wiktionary

# litaury

dawny instrument perkusyjny

SJP.pl

# litaurzysta

dawniej: człowiek grający na litaurach

SJP.pl

# litawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Austrii i na Węgrzech, prawy dopływ Dunaju, historyczna granica między Austrią a Węgrami;

Wiktionary

Litawa (niem. Leitha, węg. Lajta) – rzeka w Austrii i na Węgrzech, prawy dopływ Dunaju. Długość rzeki wynosi 180 km.

Litawa powstaje z połączenia rzek Pitten i Schwarza w gminie targowej Lanzenkirchen w Dolnej Austrii. Płynie najpierw ku północnemu wschodowi, przepływając przez wschodnią Kotlinę Wiedeńską i zarazem północną część Burgenlandu na długości około 15 km z niewielkim nachyleniem, następnie biegnie na wysokości 157 m n.p.m. koło gminy Bruckneudorf i na wysokości 144 m n.p.m. w pobliżu gminy Nickelsdorf, wzdłuż północno-zachodniego podnóża Gór Litawskich i przez bramę Brucker Pforte. Już na obszarze Węgier, na Małej Nizinie Węgierskiej, przyjmuje kierunek wschodni i na wysokości 120 m n.p.m. wpływa do południowego odgałęzienia Dunaju, Dunaju Moszońskiego, koło miasta Mosonmagyaróvár.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Przedlitawia ż., Zalitawia ż.

przym. litawski

Wiktionary

# litawor

Litawor — literackie imię męskie, zaczerpnięte z poematu epickiego Adama Mickiewicza Grażyna.

Litawor był przydomkiem rodu magnackiego Chreptowiczów, po raz pierwszy użytym przez podskarbiego dwornego litewskiego Iwana (Iwaszkę, †1513), syna Bohdana, a pochodzącym od niemieckiego słowa Litauer, oznaczającego "Litwina".

Wikipedia

# litawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Litawą, dotyczący Litawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Litawa ż.

Wiktionary

# litchi

wiecznie zielone drzewo uprawiane w Chinach i Indiach; śliwka chińska; liczi

SJP.pl

Wikipedia

# litera

znak graficzny głoski, właściwy pismom alfabetycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

(1.2) praw. jednostka redakcyjna tekstu prawnego, oznaczana literą (1.1)

Wiktionary

Litera – znak graficzny charakterystyczny dla pism głoskowych, odpowiadający zwykle pojedynczemu fonemowi.

Zestaw wszystkich liter danego pisma stanowi jego alfabet. Najpopularniejsze obecnie alfabety oparte na literach to alfabet łaciński i cyrylica.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Litery w tej książce mają dziwny krój.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈtɛra, AS: lʹitera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literówka ż., liternictwo n.

:: zdrobn. literka ż.

czas. literować ndk., przeliterować dk.

przym. literowy, literalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) znak, symbol

Wiktionary

# literacik

zdrobnienie od: literat

SJP.pl

# literacina

(r. żeński) pogardliwie: twórczyni kiepskich tekstów naśladujących literaturę, kiepska, słaba literatka; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(1.1) lekcew. pogard. kiepski literat lub kiepska literatka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literat m., literiada ż., literatura ż., literatka ż., literówka ż.

przym. literacki, literowy

przysł. literacko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) literacik; neutr. literat

Wiktionary

# literacki

1. odnoszący się do literatury, mający związek z literaturą - wypowiedzią artystyczną o dominującej funkcji estetycznej;
2. dotyczący literata - twórcy takich tekstów;
3. język literacki - język ludzi wykształconych, pisana odmiana języka narodowego, wyróżniająca się wysokim poziomem kulturalnym;
4. podmiot literacki - fikcyjna osoba występująca w utworze, której wypowiedź jest nadrzędna wobec wszystkich występujących w tym utworze wypowiedzi bohaterów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający związek z literaturą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mało jest na świecie dzieł literackich, które by wzbudzały w ciągu dziejów ludzkich takie zainteresowanie jak Biblia.

(1.1) Nasz przystojny nauczyciel literatury, Brener, był jeszcze młody pomimo mocnej siwizny, nosił elegancki szary garnitur i mówił eleganckim wileńskim dialektem literackim.

(1.1) Jeśli więc wybierzecie się do kina na „Alicję po drugiej stronie lustra”, nie zapomnijcie zapoznać się także w najbliższej przyszłości z literackim oryginałem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈrat͡sʲci, AS: lʹiteracʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literacina m./ż., literiada ż., literatura ż., literat m., literackość ż.

przysł. literacko

przym. literowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skrót lit.

Wiktionary

# literacko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób literacki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈrat͡skɔ, AS: lʹiteracko

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. literacki.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skrót lit.

Wiktionary

# literacko-artystyczny

literacki i artystyczny

SJP.pl

# literacko-historyczny

dotyczący literatury i historii

SJP.pl

# literackonaukowy

rzadko: dotyczący literatury naukowej

SJP.pl

# literackość

1. ogół cech pozwalających na zaliczenie danej wypowiedzi do literatury pięknej; poetyckość;
2. pejoratywnie: brak naturalności, posiadanie cech sztucznych, odbiegających od prawdy o życiu; sztuczność, nienaturalność, papierowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co literackie; literacki charakter

Wiktionary

Literackość – zespół cech wyróżniających z piśmiennictwa literaturę piękną jako sztukę słowa, realizującą funkcję poetycką języka w odróżnieniu od innych funkcji (poznawczej, ekspresywnej, perswazyjnej etc.). Kategoria literackości została sformułowana po raz pierwszy przez rosyjską szkołę formalną i w przekonaniu jej przedstawicieli miała być głównym przedmiotem badań literaturoznawczych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. literacki

przysł. literacko

rzecz. literiada ż., literatura ż.

Wiktionary

# literak

szary, skorupiasty porost, mający czarne owocniki, przypominające hieroglify; pismak

SJP.pl

Graphis Adans. (literak) – rodzaj grzybów z rodziny literakowatych (Graphidaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

# literaki

szary, skorupiasty porost, mający czarne owocniki, przypominające hieroglify; pismak

SJP.pl

Kurnik.pl (stylizowany na kurnik.pl) – darmowy polski serwis gier online uruchomiony 15 czerwca 2001 przez Marka Futregę. Pod adresem www.playok.com dostępna jest wersja międzynarodowa.

Wikipedia

# literakowy

→ literaki (gra)

SJP.pl

# literalność

brak jakichkolwiek aluzji, podtekstów, znaczeń przenośnych, dokładne oddanie podstawowego znaczenia czegoś; dosłowność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest literalne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litera ż., literka ż., liternictwo n., literiada ż., literowanie n.

czas. literować ndk.

przym. literalny

przysł. literalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dosłowność

Wiktionary

# literalny

pozbawiony jakichkolwiek aluzji, podtekstów, znaczeń przenośnych, oddający dokładne znaczenie czegoś; dosłowny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. mający związek ze ścisłym rozumieniem, przytoczeniem lub tłumaczeniem czyichś słów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Księgi biblijne nazywa „Bożymi”, ale nie próbował teoretycznie tego wyjaśnić. 70% cytatów czerpie z Nowego Testamentu Stosował przede wszystkim interpretację alegoryczną i typologiczną, ale czasami także literalną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈralnɨ, AS: lʹiteralny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literiada ż., litera ż., literka ż., literówka ż., liternictwo n., literalność ż.

przym. literowy

przysł. literalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dosłowny, ścisły

Wiktionary

# literat

1. osoba zajmująca się pisaniem utworów literackich lub publicystycznych; pisarz, publicysta;
2. środowiskowo: student lub nauczyciel wydziału filologicznego, który jako specjalizację wybrał naukę o literaturze, a nie językoznawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. pisarz, autor

(1.2) pot. eduk. student wydziału filologicznego, studiujący historię literatury

(1.3) daw. człowiek oczytany, uczony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po pewnym czasie sekretarz propagandy Komitetu Wojewódzkiego wezwał mnie do siebie na dywanik i dał mi ostrą reprymendę, że po pierwsze – rozpowszechniam nielegalną literaturę, po drugie – zatruwam młode umysły początkujących literatów miazmatami wrogiego imperializmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈtɛrat, AS: lʹiterat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literatura ż., literacina m./ż., literatka ż., literówka ż., literiada ż.

przym. literacki, literowy

przysł. literacko

Wiktionary

# literatka

1. kobieta zajmująca się pisaniem utworów literackich lub publicystycznych; pisarka, publicystka;
2. środowiskowo: niewielka szklanka, w której podaje się zazwyczaj alkohol, niekiedy wodę lub sok; kieliszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pisarka

(1.2) mała szklaneczka o pojemności około 100–150 ml, używana zwykle do picia wódki

(1.3) zawartość literatki (1.2)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maria Konopnicka była wybitną literatką.

(1.2) Piliśmy alkohol z literatek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈratka, AS: lʹiteratka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literatura ż., literat m., literówka ż., literacina m./ż., literiada ż.

przym. literowy

Wiktionary

# literatura

1. ogół wypowiedzi utrwalonych w piśmie, związanych z różnymi zakresami życia zbiorowego, np. literatura ludowa;
2. od XIX wieku: wypowiedzi o charakterze artystycznym, dzielone zwykle na dramat, prozę i poezję, twórczość, w której dominuj funkcja estetyczna, spychając na bok zadania informacyjne, dydaktyczne itd., np.; literatura romantyczna; beletrystyka;
3. całokształt wypowiedzi pisemnych, dotyczących danego zagadnienia, tematu, dziedziny, dyscypliny naukowej, np. literatura przedmiotu;
4. środowiskowo: nauka o literaturze, zwłaszcza o historii literatury; literaturoznawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

(1.2) nauk. materiały pisane dotyczące jednego zagadnienia lub tematu

(1.3) nauk. liter. studia historycznoliterackie

(1.4) daw. nauka pisania i wymowy

Wiktionary

Literatura – wszystkie „sensowne twory słowne” (według definicji Stefanii Skwarczyńskiej), czyli dzieła artystyczne, tj. literatura piękna oraz teksty użytkowe, tj. literatura stosowana, zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym.

Literaturę piękną dzieli się zwykle na trzy rodzaje literackie według tradycji, uzupełnianej później Poetyki Arystotelesa: epikę (zarówno wierszem, jak i prozą), lirykę i dramat. Do gatunków epickich zaliczamy: opowiadanie, nowelę, bajkę, powieść, legendę, baśń. Do gatunków lirycznych zaliczamy: satyrę, hymn, odę, pieśń, sonet, fraszkę, elegię, tren. Do gatunków dramatycznych zaliczamy: tragedię, komedię, dramat właściwy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W mojej biblioteczce mam kilka arcydzieł literatury skandynawskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛraˈtura, AS: lʹiteratura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literacina m./ż., literiada ż., literackość ż., literat mos., literatka ż.

przym. literacki

przysł. literacko

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. literacina m./ż., literiada ż., literackość ż., literat mos., literatka ż.

przym. literacki

przysł. literacko

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|litteratura., etym|łac|litterae. < etym|łac|littera.

uwagi.

wikicytaty.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) letterkunde

* albański: (1.1) letërsi ż.

* angielski: (1.1) literature

* arabski: (1.1) أدب m.

* aragoński: (1.1) literatura ż.

* azerski: (1.1) ədəbiyyat

* baskijski: (1.1) literatura

* bengalski: (1.1) সাহিত্য

* białoruski: (1.1) літаратура ż.

* bułgarski: (1.1) литература ż.

* czeski: (1.1) literatura ż.

* dolnołużycki: (1.1) literatura ż.

* duński: (1.1) litteratur w.

* esperanto: (1.1) literaturo

* francuski: (1.1) littérature ż.

* friulski: (1.1) leterature

* górnołużycki: (1.1) literatura ż.

* grenlandzki: (1.1) atuakkialerineq

* hiszpański: (1.1) literatura ż.

* interlingua: (1.1) litteratura, literatura

* islandzki: (1.1) bókmenntir ż./lm.

* japoński: (1.1) furi|文学|ぶんがく.

* kaszubski: (1.1) lëteratura ż.

* kataloński: (1.1) literatura ż.

* kazachski: (1.1) әдебиет

* koreański: (1.1) 문학

* kurmandżi: (1.1) wêje

* łaciński: (1.1) litterae

* neapolitański: (1.1) litteratura

* niderlandzki: (1.1) literatuur ż., litteratuur ż.

* niemiecki: (1.1) Literatur ż.

* norweski (bokmål): (1.1) litteratur m.

* norweski (nynorsk): (1.1) litteratur m.

* nowogrecki: (1.1) λογοτεχνία ż.

* perski: (1.1) ادبیات

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|literatura.}}

* portugalski: (1.1) literatura ż.

* rosyjski: (1.1) литература ż.

* rumuński: (1.1) literatură ż.

* słoweński: (1.1) literatura ż.

* szwedzki: (1.1) litteratur w.

* turecki: (1.1) edebiyat

* ukraiński: (1.1) література ż.

* uzbecki: (1.1) adabiyot

* węgierski: (1.1) irodalom

* wilamowski: (1.1) literatür ż.; (1.2) literatür ż.; (1.3) literatür ż.

* włoski: (1.1) letteratura ż.

źródła.

== literatura (język aragoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) literatura

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# literaturoznawca

specjalista w zakresie nauki o literaturze - twórczości słownej, w której dominuje funkcja estetyczna; badacz literatury, teoretyk literatury, historyk literatury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. naukowiec badający literaturę

Wiktionary

Literaturoznawstwo (także: nauka o literaturze, wiedza o literaturze) – dyscyplina humanistyczna, której przedmiotem zainteresowania jest literatura, a przede wszystkim analiza poszczególnych utworów literackich oraz rekonstruowanie historycznoliterackich procesów. W obrębie literaturoznawstwa formułuje się także ogólne teorie oraz metodologie badań literackich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lidka przeprowadziła wywiad z literaturoznawcą o szekspirowskich nawiązaniach we współczesnej literaturze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literaturoznawstwo n.

:: fż. literaturoznawczyni ż.

przym. literaturoznawczy

przysł. literaturoznawczo

Wiktionary

# literaturoznawczo

przysłówek

(1.1) pod względem literaturoznawczym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literaturoznawstwo n., literaturoznawca mos., literaturoznawczyni ż.

przym. literaturoznawczy

Wiktionary

# literaturoznawczy

związany z dyscypliną humanistyczną, której przedmiotem badań jest twórczość literacka oraz procesy związane z rozwojem literatury; historycznoliteracki, teoretycznoliteracki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z literaturoznawstwem, dotyczący literaturoznawstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Liryka Zbigniewa Herberta błyskawicznie spotkała się z uznaniem środowiska literaturoznawczego.

(1.1) Raz w roku organizujemy sympozjum literaturoznawcze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literaturoznawstwo n., literaturoznawca mos., literaturoznawczyni ż.

przysł. literaturoznawczo

Wiktionary

# literaturoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o literaturze - twórczości słownej, w której dominuje funkcja estetyczna; badaczka literatury, teoretyk literatury, historyk literatury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) badaczka literatury

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaprosiliśmy na sympozjum literaturoznawczynię z uniwersytetu w Ostrawie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literaturoznawstwo n.

:: fm. literaturoznawca m.

przym. literaturoznawczy

przysł. literaturoznawczo

Wiktionary

# literaturoznawstwo

dyscyplina humanistyczna, której przedmiotem badań jest twórczość literacka oraz procesy związane z rozwojem literatury; nauka o literaturze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liter. dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;

Wiktionary

Literaturoznawstwo (także: nauka o literaturze, wiedza o literaturze) – dyscyplina humanistyczna, której przedmiotem zainteresowania jest literatura, a przede wszystkim analiza poszczególnych utworów literackich oraz rekonstruowanie historycznoliterackich procesów. W obrębie literaturoznawstwa formułuje się także ogólne teorie oraz metodologie badań literackich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W obrębie literaturoznawstwa formułuje się ogólne teorie oraz metodologie badań literackich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ, AS: lʹiteraturoznafstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literaturoznawca mos., literaturoznawczyni ż.

przym. literaturoznawczy

przym. literaturoznawczo

przysł. literaturoznawczo

Wiktionary

# literał

stała wartość w kodzie programistycznym

SJP.pl

Literał – jednostka leksykalna reprezentująca ustaloną wartość (liczbową, tekstową itp.) wpisaną przez programistę bezpośrednio w danym miejscu w kod programu. Prawie wszystkie języki programowania mają odpowiednie formy zapisu dla podstawowych wartości takich jak liczby całkowite, liczby zmiennoprzecinkowe, łańcuchy znaków i zazwyczaj dla wartości typu logicznego i znakowego. Niektóre mają także formy zapisu dla elementów typu wyliczeniowego i złożonych wartości jak tablice, rekordy czy obiekty. Poza tym funkcje anonimowe są literałami dla typu funkcyjnego.

Wikipedia

# literek

żartobliwe zdrobnienie od: litr

SJP.pl

# litergol

ciekłe paliwo rakietowe

SJP.pl

# literiada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) społ. polit. forma happeningu protestacyjnego polegająca na zestawieniu napisu z liter na planszach niesionych przez uczestników

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Literiada już od wielu miesięcy przypomina prezydentowi, że w Polsce istnieje Konstytucja, na którą przysięgał i której powinien przestrzegać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literacina m./ż., litera m., literka ż., literatura ż., literat m., literatka ż., liternictwo n., literowanie n., przeliterowanie n., literalność ż., literackość ż., liternik m., literniczka ż., liternica ż.

czas. literować ndk., przeliterować dk.

przym. literalny, literacki, literniczy

przysł. literalnie, literacko

Wiktionary

# literka

zdrobnienie od: litera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. litera

(1.2) gw-pl|Bukowina. kubek o pojemności litra

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak bym chciała by literki zamieniły się w cukierki. (Małe Wu Wu: [http://www.voovoo.art.pl/teksty/abc.html Słodkie abecadło])

(1.1) Jaś jest abecadlarzem, właśnie poznaje pierwsze literki.

(1.1) Kolejna literka przyniosła kolejne niespodzianki. Dowiedzieliśmy się jak ważne jest nasze OKO.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈtɛrka, AS: lʹiterka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. literowy

czas. literować/przeliterować

rzecz. litera, literówka, liternictwo

Wiktionary

# literkowy

→ literka

SJP.pl

#### Patrz:

literka

# liternictwo

projektowanie wzorów i wykonywanie liter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział grafiki użytkowej dotyczący projektowania liter;

Wiktionary

Liternictwo – jeden z działów grafiki użytkowej dotyczący projektowania liter oraz ich wykonywania. Nie jest błędem używanie tego terminu wymiennie z typografią.

Liternictwem można określić zagadnienia dotyczące praktycznego zastosowania znaków pisarskich. Komentując zaprojektowane lub wydrukowane teksty możemy wypowiadać się o użytym w nich liternictwie. O ile jednak typografia zajmuje się budową znaków i układaniem z nich całych tekstów, to liternictwo dotyczy również pojedynczych napisów i tworzenia specjalnie dla tych napisów indywidualnych krojów liter, często o unikalnym wyglądzie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛrʲˈɲit͡stfɔ, AS: lʹiterʹńictfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literalność ż., literiada ż., litera ż., liternik m., literniczka ż., literka ż., literówka ż.

przym. literniczy, literowy, literalny

Wiktionary

# literniczka

→ liternik

SJP.pl

#### Patrz:

liternik

# literniczy

→ liternictwo

SJP.pl

#### Patrz:

liternictwo

# liternik

specjalista w dziedzinie liternictwa

SJP.pl

Liternik to:

- Artysta grafik, projektant pojedynczych napisów lub krojów pisma. Zadaniem liternika jest dostosowanie kompozycji literniczej do zamierzonego zastosowania lub kroju pisma do charakteru przewidywanych treści.
- Osoba trudniąca się zawodowo wykonywaniem napisów, np. na transparentach, planszach, szyldach, reklamach, szybach, pomnikach, nagrobkach, elewacjach itd., lub wykonująca szablony i inne formy służące do wykonywania napisów. Liternikiem może być malarz, grafik, kreślarz, ale także grawer, rzeźbiarz itd.

Wikipedia

# literować

czasownik

(1.1) podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literalność ż., literiada ż., litera ż., literka ż., literowanie n., literówka ż.

przym. literowy

Wiktionary

# literowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|literować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. literować ndk.

rzecz. literalność ż., literiada ż., literówka ż.

Wiktionary

# literowiec

rodzaj akronimu, skrót utworzony z pierwszych liter wyrazów tworzących nazwę, np. PKS, CKM

SJP.pl

# literówka

błąd w druku lub w maszynopisie polegający na zmianie lub przestawieniu liter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) błąd w pisaniu polegający na pomyleniu lub opuszczeniu liter w słowie

Wiktionary

Literówka – błąd powstały w trakcie maszynowego pisania lub przepisywania tekstu (np. na maszynie do pisania lub klawiaturze komputera), a niegdyś (w czasach zecerstwa) także błąd składu. Do literówek zalicza się tylko czysto mechaniczne błędy typu: pominięcie znaku, powtórzenie, wstawienie niewłaściwego, wstawienie wielkiej litery zamiast małej itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ktoś zrobił literówkę i widniałam na liście jako Daria zamiast Maria.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈrufka, AS: lʹiterufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literacina m./ż., litera ż., literka ż., liternictwo n., literowanie n., liternik m., literat m., literatka ż., literatura ż.

przym. literalny, literniczy, literowy

czas. literować

przysł. literalnie

Wiktionary

# literowy

przymiotnik od: litera

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący litery, związany z literą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na dyplomie magisterskim dziekanat popełnił błąd literowy w moim nazwisku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: lʹiterovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. literacina m./ż., litera ż., literka ż., literatura ż., literat m., literatka ż., literowiec m., literówka ż., liternictwo n., liternik m.

czas. literować, przeliterować

przym. literalny, literacki, literniczy

przysł. literowo, literalnie, literacko

temsłow. -literowy

Wiktionary

# literski

nazwisko

SJP.pl

# litew.

skrót od: litewski

SJP.pl

# litewka

1. gatunek tabaki
2. gatunek gryki
3. rodzaj samodziałowej kurtki

SJP.pl

- Litewka – wieś na Ukrainie w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego
- Litewka – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie lachowickim
- Litewka – rodzaj dawnego płaszcza męskiego

Wikipedia

# litewski

związany z Litwą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Litwy lub Litwinów

(1.2) odnoszący się do języka litewskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. bałtyjski język używany przez Litwinów;

Wiktionary

Język litewski (lit. lietuvių kalba) – język z grupy języków bałtyckich, którym posługuje się ok. 4 mln osób. Poza Litwą językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jednocześnie w wypadku bezpotomnej śmierci Jagiełły, strona polska zobowiązała się nie wybierać monarchy, będącego zarazem wielkim księciem litewskim, bez zgody Litwinów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈtɛfsʲci, AS: lʹitefsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Litwa ż., Litwin mos., Litwinka ż.

przysł. po litewsku

Wiktionary

# litewsko-polski

dotyczący Litwy i Polski

SJP.pl

# litewskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem litewskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem litewskim

(1.3) spisany, stworzony w języku litewskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nauczyciele języka polskiego w szkołach polskich na Litwie muszą być litewskojęzyczni.

(1.2) Tereny wokół Kowna są raczej litewskojęzyczne.

(1.3) Carat tolerował literaturę litewskojęzyczną, jeśli była drukowana cyrylicą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈtɛfskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: lʹitefskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# litewskość

→ litewski

SJP.pl

Rozumienie terminu litewski bądź Litwin jest ze względu na skomplikowane dzieje Litwy i Wielkiego Księstwa Litewskiego bardzo niejednoznaczne i ma różny sens w zależności od kontekstu historycznego. Można wyróżnić cztery zasadnicze znaczenia tego terminu.

Wikipedia

#### Patrz:

litewski

# litewszczyzna

1. język litewski;
2. cechy charakterystyczne kultury litewskiej

SJP.pl

Litewszczyzna (biał. Літоўшчына; ros. Литовщина) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Słobódka.

Wikipedia

# litha

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. święto przesilenia letniego, jeden z pięciu sabatów pogańskich obchodzonych przez wiccan

Wiktionary

# litka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Litosława

Wiktionary

Litka – wieś i gmina w północno-wschodniej części Węgier, w pobliżu miasta Encs.

Miejscowość leży na obszarze Średniogórza Północnowęgierskiego. Administracyjnie gmina należy do powiatu Encs, wchodzącego w skład komitatu Borsod-Abaúj-Zemplén i jest jedną z jego 36 gmin.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z tego, co mówił o Litce i o tobie, zaraz zmiarkowałam, że ma dobre serce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Litosław mos., Litosława ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Litosława

Wiktionary

# litkowski

nazwisko

SJP.pl

# litkup

dawniej: podarek pieniężny lub poczęstunek przy sprzedaży albo kupnie; mohorycz; borysz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. podarek pieniężny lub poczęstunek przy sprzedaży albo kupnie;

Wiktionary

Litkup – w średniowiecznym prawie polskim uczta, poczęstunek potwierdzający, umacniający i gwarantujący nienaruszalność zawartej umowy, odbywany na koszt nabywcy.

Litkup był przejawem formalizmu dawnego prawa związanego z nieumiejętnością wyrażania abstrakcyjnych pojęć prawnych. Dla powstania pełnej odpowiedzialności wynikającej ze zobowiązania nie wystarczało samo oświadczenie woli. Należało je potwierdzić. Jednym z takich potwierdzeń był litkup. Dopiero po jego odbyciu umowa była uważana za nienaruszalną i rodzącą zobowiązania stron.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲitkup, AS: lʹitkup

Wiktionary

# litocholowy

kwas litocholowy - jeden z kwasów żółciowych

SJP.pl

# litofacja

zespół cech osadów skalnych niezależny od ich wieku

SJP.pl

# litofan

wyrób dekoracyjny, zdobiony techniką litofanii

SJP.pl

Wikipedia

# litofania

technika zdobienia wyrobów ceramicznych lub szklanych

SJP.pl

# litofilność

→ litofilny

SJP.pl

#### Patrz:

litofilny

# litofit

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. roślina, glon lub porost naskalny

Wiktionary

Litofit, roślina naskalna (gr. líthos – kamień, phytón – roślina) – roślina, glon lub porost, rosnące na skałach (także na murach). Pierwszymi kolonistami skał są glony i porosty. Działając na skały destrukcyjnie za pomocą substancji chemicznych i mechanicznie za pomocą plech, powodują powstawanie zwietrzeliny skalnej, szczelin i niewielkich zasobów próchnicy. To umożliwia kolonizację skał przez mszaki i rośliny naczyniowe.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) organizm

hiponimy.

(1.1) chasmofit, chomofit, egzolitofit, endolitofit, epilitofit, ryzolitofit

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|lito-|-fit.; etym|gr|λίθος|φυτόν.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lithophyte

* francuski: (1.1) lithophyte m.

* rumuński: (1.1) litofit

źródła.

== litofit (język rumuński.) ==

wymowa. IPA|li.to'fit.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) litofit

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) organizm

hiponimy.

(1.1) chasmofit, chomofit, egzolitofit, endolitofit, epilitofit, ryzolitofit

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|lito-|-fit.; etym|gr|λίθος|φυτόν.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lithophyte

* francuski: (1.1) lithophyte m.

* rumuński: (1.1) litofit

źródła.

== litofit (język rumuński.) ==

wymowa. IPA|li.to'fit.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) litofit

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# litogenetyczny

→ litogeneza

SJP.pl

#### Patrz:

litogeneza

# litogeniczny

gleby litogeniczne - dział gleb obejmujący rząd gleb, na których budowę i ewolucję największy wpływ ma skała macierzysta, z której powstały

SJP.pl

# litograf

artysta specjalizujący się w wykonywaniu litografii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. artysta, rzemieślnik stosujący technikę litografii

Wiktionary

Litografia – technika graficzna zaliczana do druku płaskiego, gdzie rysunek przeznaczony do powielania wykonuje się na kamieniu litograficznym; także odbitki wykonane tą techniką.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) grafik

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. litografia ż., litografika ż.

:: fż. litografistka ż., litografka ż.

przym. litograficzny

przysł. litograficznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lithographer

* bułgarski: (1.1) литограф m.

* esperanto: (1.1) litografisto

* fiński: (1.1) litografi

* francuski: (1.1) lithographe m.

* hiszpański: (1.1) litógrafo m.

* niemiecki: (1.1) Lithograph m.

* nowogrecki: (1.1) λιθογράφος m.

* rumuński: (1.1) litograf m.

* szwedzki: (1.1) litograf w.

* włoski: (1.1) litografo m.

źródła.

== litograf (język rumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) szt. litograf

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litografia ż., litografika ż.

:: fż. litografistka ż., litografka ż.

przym. litograficzny

przysł. litograficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) grafik

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. litografia ż., litografika ż.

:: fż. litografistka ż., litografka ż.

przym. litograficzny

przysł. litograficznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lithographer

* bułgarski: (1.1) литограф m.

* esperanto: (1.1) litografisto

* fiński: (1.1) litografi

* francuski: (1.1) lithographe m.

* hiszpański: (1.1) litógrafo m.

* niemiecki: (1.1) Lithograph m.

* nowogrecki: (1.1) λιθογράφος m.

* rumuński: (1.1) litograf m.

* szwedzki: (1.1) litograf w.

* włoski: (1.1) litografo m.

źródła.

== litograf (język rumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) szt. litograf

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# litografia

1. technika graficzna płaska
2. odbitka wykonana tą techniką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. szt. technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;

(1.2) szt. odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

Wiktionary

Litografia – technika graficzna zaliczana do druku płaskiego, gdzie rysunek przeznaczony do powielania wykonuje się na kamieniu litograficznym; także odbitki wykonane tą techniką.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozwój litografii doprowadził do powstania druku offsetowego.

(1.2) Kupiliśmy reprodukcję litografii Wyspiańskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔˈɡrafʲja, AS: lʹitografʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litograf m., litografika ż.

czas. litografować ndk.

przym. litograficzny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) technika

(1.2) praca, dzieło

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. litograf m., litografika ż.

czas. litografować ndk.

przym. litograficzny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|λίθος|γράφω. (líthos + gráphō) → kamień + rysować

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lithography; (1.2) lithograph

* azerski: (1.1) litoqrafiya; (1.2) litoqrafiya

* baskijski: (1.1) litografia; (1.2) litografia

* bengalski: (1.1) লিথোগ্রাফি (lithōgrāphi); (1.2) লিথোগ্রাফি (lithōgrāphi)

* białoruski: (1.1) літаграфія ż.; (1.2) літаграфія ż.

* bośniacki: (1.1) litografija ż.; (1.2) litografija ż.

* bułgarski: (1.1) литография ż.; (1.2) литография ż.

* chiński standardowy: (1.1) 平版印刷 (píngbǎnyìnshuā)

* chorwacki: (1.1) litografija ż.; (1.2) litografija ż.

* czeski: (1.1) litografie ż.; (1.2) litografie ż., kamenotisk m.

* esperanto: (1.1) litografio; (1.2) litografio

* estoński: (1.1) litograafia; (1.2) litograafia

* francuski: (1.1) lithographie ż.; (1.2) lithographie ż.

* hiszpański: (1.1) litografía ż.; (1.2) litografía ż.

* indonezyjski: (1.1) litografi

* japoński: (1.1) リトグラフ (ritogurafu)

* karpatorusiński: (1.1) літоґрафія ż.; (1.2) літоґрафія ż.

* kataloński: (1.1) litografia ż.; (1.2) litografia ż.

* litewski: (1.1) litografija ż.; (1.2) litografija ż.

* łotewski: (1.1) litogrāfija ż.; (1.2) litogrāfija ż.

* malajalam: (1.1) ലിത്തോഗ്രാഫി (littōgrāphi)

* niemiecki: (1.1) Lithographie ż.; (1.2) Lithographie ż.

* perski: (1.1) چاپ‌سنگی

* portugalski: (1.1) litografia ż.; (1.2) litografia ż.

* rosyjski: (1.1) литография ż.; (1.2) литография ż.

* serbski: (1.1) литографија ż.; (1.2) литографија ż.

* słowacki: (1.1) litografia ż.; (1.2) litografia ż.

* słoweński: (1.1) litografija ż.; (1.2) litografija ż.

* szwedzki: (1.1) litografi w.; (1.2) litografi w.

* tajski: (1.1) ภาพพิมพ์หิน

* tamilski: (1.1) கல்லச்சுக்கலை (kallaccukkalai)

* ukraiński: (1.1) літографія ż.; (1.2) літографія ż.

* węgierski: (1.1) litográfia; (1.2) litográfia

* wietnamski: (1.1) in thạch bản

* włoski: (1.1) litografia ż.; (1.2) litografia ż.

źródła.

== litografia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) druk. litografia

(1.2) szt. litografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# litografka

→ litograf

SJP.pl

#### Patrz:

litograf

# litografować

wykonywać odbitki techniką litografii

SJP.pl

# litolapaksja

usunięcie rozdrobnionych kamieni z pęcherza moczowego za pomocą gruszki Ellika

SJP.pl

# litolog

specjalista z zakresu litologii (nauki o skałach, zajmującej się badaniem ich genezy i właściwości); petrograf, petrolog

SJP.pl

# litologia

1. ogólna charakterystyka skał, szczególnie osadowych, obejmująca ich skład, teksturę, cechy zewnętrzne, barwę oraz rysę;
2. nauka o skałach, obejmująca petrogenezę (dział o powstawaniu skał) oraz zajmująca się badaniem ich właściwości; petrografia, petrologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. zbiór cech i właściwości skał, obserwowany makroskopowo

Wiktionary

Litologia to:

1. zbiór cech i właściwości skał, obserwowany makroskopowo. Jest to ogólny charakter skały, na który wpływ mają skład mineralny (skład mineralogiczny), tekstura, struktura, wielkość i kształt ziarna, barwa. Tak rozumiana litologia jest czynnikiem oporu w systemach geomorfologicznych.
2. według niektórych źródeł, jest to też nauka zajmująca się wszelkimi zagadnieniami związanymi ze skałami osadowymi

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do zagadnień litologii należy skład mineralny, tekstura, struktura i barwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔˈlɔɟja, AS: lʹitoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litolog m.

przym. litologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) petrografia, petrologia

Wiktionary

# litologiczny

odnoszący się do litologii (petrografii, petrologii, nauki o skałach, zajmującej się badaniem ich właściwości oraz genezą); petrologiczny

SJP.pl

# litomancja

wróżenie z kamieni szlachetnych

SJP.pl

# litomierzyce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach;

Wiktionary

Litomierzyce (cz. Litoměřice, niem. Leitmeritz) – miasto w Czechach, w kraju usteckim, siedziba powiatu Litomierzyce. Leży na Średniogórzu Czeskim, przy ujściu Ohrzy do Łaby.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔ̃mʲjɛˈʒɨt͡sɛ, AS: lʹitõmʹi ̯ežyce

Wiktionary

# litopedion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. obumarły płód, który nie został poroniony wskutek zaniedbań medycznych i uległ zwapnieniu w ciele matki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lithopedion

Wiktionary

# litopon

biała nieorganiczna substancja barwiąca

SJP.pl

Litopon – biały pigment nieorganiczny z niebieskawym odcieniem, o dobrym kryciu. Mieszanina siarczku cynku i siarczanu baru. Wprowadzony do handlu ok. roku 1880.

Stosowany w szpachlówkach i farbach olejnych, pokostowych, graficznych, jako wypełniacz oraz bezpośrednia substancja barwiąca, w papiernictwie, przemyśle gumowym, do wyrobu cerat, linoleum, bakelitu, celuloidu. Farby litoponowe są przeciętnej jakości.

Wikipedia

# litops

roślina, sukulent z rodziny przypołudnikowatych

SJP.pl

Wikipedia

# litoptern

przedstawiciel rzędu wymarłych ssaków kopytnych

SJP.pl

# litopterny

przedstawiciel rzędu wymarłych ssaków kopytnych

SJP.pl

Litopterny (†Litopterna, nazwa oznacza proste kostki) – rząd wymarłych ssaków kopytnych z grupy Meridiungulata, u których zaszła redukcja palca. Obejmował formy trójpalczaste i jednopalczaste.Niektóre wyglądem przypominały lamy (Diadiaphorus), inne większe miały niewielkie trąby (np. Macrauchenia), inne przypominały konie (Thoatherium).

Wikipedia

# litoral

przybrzeżna warstwa wód oświetlana przez słońce do dna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. hydrol. płytka przybrzeżna strefa wód, którą zarasta naczyniowa roślinność wodna;

Wiktionary

Strefa przybrzeżna, litoral (od łac. litus „brzeg”), strefa litoralna – strefa zbiornika wodnego przylegająca do brzegu, lądu. Charakteryzuje się najlepszymi warunkami życia w wodach (dużo światła, tlenu, mniejsze zasolenie, urozmaicona rzeźba dna). Najbardziej podatna jest na niestałość czynników środowiskowych, przede wszystkim na dobową i sezonową zmienność oświetlenia i temperatury, zlodzenie, w tej strefie powstaje największa ilość materii organicznej i zalega największa ilość detrytusu, przez co podlega największym wahaniom stężenia tlenu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Strefa litoralu ma najlepsze warunki życia w wodach.

(1.1) W odróżnieniu od litoralu (strefa styku morza z lądem), dno sublitoralu jest zawsze zanurzone pod wodą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈtɔral, AS: lʹitoral

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. litoralny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) strefa przybrzeżna, strefa litoralna, szelf

Wiktionary

# litoralny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. geogr. związany z litoralem, dotyczący litoralu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litoral mrz.

Wiktionary

# litość

współczucie dla kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś

(1.2) odprzymiotnikowy od|lity.; cecha tego, co lite

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tam powinien łowić ryby w mętnej wodzie, tam gdzie wszystko było zabronione, nielegalne, niejasne, pozbawione litości i dochodowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲitɔɕt͡ɕ, AS: lʹitość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. politowanie n., litościwość ż.

czas. litować, litować się ndk., zlitować się dk.

przym. litościwy

przysł. litościwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miłosierdzie, ubolewanie, współczucie, zmiłowanie

Wiktionary

# litościwiej

stopień wyższy od przysłówka: litościwie

SJP.pl

# litościwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest litościwe; cecha tych, którzy są litościwi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. litościwy

przysł. litościwie

rzecz. litość ż.

Wiktionary

# litościwszy

stopień wyższy od przymiotnika: litościwy

SJP.pl

# litościwy

1. mający litość, skłonny do współczucia; współczujący, miłosierny;
2. wyrażający takie uczucia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pełen litości, mający litość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Walczył bezwzględnie z niemoralnością, dbał o czystość obozu i nakazywał, by lud izraelski był gościnny dla cudzoziemców, litościwy dla ubogich i łagodny dla branek wojennych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔˈɕt͡ɕivɨ, AS: lʹitośćivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litość ż., politowanie n., litowanie n., zlitowanie n., litościwość ż.

czas. litować się ndk., zlitować się dk.

przym. litośny

przysł. litościwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) humanitarny, miłosierny, samarytański; pot. ludzki

Wiktionary

# litosfera

zewnętrzna warstwa kuli ziemskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. zewnętrzna, najbardziej sztywna sfera kuli ziemskiej;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔˈsfɛra, AS: lʹitosfera

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. litosferyczny

rzecz. sfera ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sklerosfera

Wiktionary

# litośniej

stopień wyższy od przysłówka: litośnie

SJP.pl

# litośniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: litosny

SJP.pl

# litosny

przestarzale: mający litość lub wyrażający uczucie litości; litościwy

SJP.pl

# litosol

gleba kamienisto-rumoszowa

SJP.pl

Litosole, gleby inicjalne skaliste bezwęglanowe – podtyp gleby w systematyce gleb opracowanej w 2011 r. dla obszaru Polski przez Polskie Towarzystwo Gleboznawcze. Gleby te należą do rzędu gleby inicjalne, typu gleby inicjalne skaliste. Do litosoli zaliczane są płytkie gleby powstałe z różnych niewapiennych skał masywnych, gdzie poziom próchniczny lub organiczny nie przekracza 10 cm.

Wikipedia

# litostratygrafia

metoda klasyfikacji i identyfikacji utworów geologicznych, stosowana w stratygrafii

SJP.pl

Litostratygrafia – dziedzina stratygrafii oparta na kryteriach litologicznych. Polega na wydzielaniu w profilach geologicznych jednostek stratygraficznych różniących się od siebie rodzajem skał i korelacją tych jednostek w różnych profilach między sobą.

Wikipedia

# litostratygraficzny

→ litostratygrafia

SJP.pl

#### Patrz:

litostratygrafia

# litosław

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Litosława

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po pradziadku dostał na imię Litosław.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Litka ż.

:: fż. Litosława ż.

Wiktionary

# litosława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Litosław

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dostałaś na imię Litosława po prababce ze strony mamy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Litosław mos.

:: zdrobn. Litka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Litka

Wiktionary

# litota

figura stylistyczna, przeciwieństwo hiperboli; zastąpienie określenia jego zaprzeczonym przeciwstawieniem; litotes, meiosis, antyfaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. jęz. figura retoryczna polegająca na zastąpieniu przymiotnika lub przysłówka wyrażeniem do niego antonimicznym zaprzeczonym;

Wiktionary

Litota (stgr. λιτότης litótēs – „skromność, prostota”) – jeden z tropów retorycznych (czasem uznawana za figurę retoryczną).

Litota jest podobnie jak eufemizm przeciwieństwem hiperboli, tyle że eufemizm dotyczy łagodzenia określeń negatywnych, litota może zaś służyć osłabieniu sformułowań także pozytywnych czy neutralnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Według mnie powinieneś tu zastosować litotę, zmieniając głupi na niemądry; nie chcemy nikogo urazić zbyt dobitną mową.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. litotes

Wiktionary

# litotamnion

morski glon z rodzaju krasnorostów; skalinek, litotamnium

SJP.pl

# litotamnium

morski glon z rodzaju krasnorostów; skalinek, litotamnion

SJP.pl

# litotes

figura stylistyczna, przeciwieństwo hiperboli; zastąpienie określenia jego zaprzeczonym przeciwstawieniem; meiosis, litota, antyfaza

SJP.pl

Litota (stgr. λιτότης litótēs – „skromność, prostota”) – jeden z tropów retorycznych (czasem uznawana za figurę retoryczną).

Litota jest podobnie jak eufemizm przeciwieństwem hiperboli, tyle że eufemizm dotyczy łagodzenia określeń negatywnych, litota może zaś służyć osłabieniu sformułowań także pozytywnych czy neutralnych.

Wikipedia

# litotomia

zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu kamieni z dróg moczowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczne usunięcie kamieni nerkowych

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lithotomy

* francuski: (1.1) lithotomie ż.

* hiszpański: (1.1) litotomía ż.

* nowogrecki: (1.1) λιθοτομία ż.

* włoski: (1.1) litotomia ż.

źródła.

== litotomia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|li.to.to.ˈmi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. litotomia

odmiana.

(1.1) lp. litotomia; lm. litotomie

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲitɔˈtɔ̃mʲja, AS: lʹitotõmʹi ̯a

Wiktionary

# litotomijny

→ litotomia

SJP.pl

#### Patrz:

litotomia

# litotrypsja

zabieg urologiczny polegający na skruszeniu kamienia w pęcherzu moczowym, moczowodzie lub w nerce za pomocą litotryptora

SJP.pl

Litotrypsja, ESWL (z ang. extracorporeal shock wave lithotripsy) – zabieg urologiczny polegający na skruszeniu kamienia w pęcherzu moczowym, moczowodzie lub nerce.

Urządzeniem terapeutycznym jest litotryptor, generujący fale ultradźwiękowe prowadzące do wytworzenia fali uderzeniowej i rozkruszenia złogów, których fragmenty wydalane są z moczem drogą naturalną.

Wikipedia

# litotrypter

urządzenie służące do kruszenia kamieni w układzie moczowym; litotryptor

SJP.pl

# litotryptor

urządzenie służące do kruszenia kamieni w układzie moczowym; litotrypter

SJP.pl

# litować

litować się - odczuwać litość, współczuć komuś lub czemuś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zlitować)

(1.1) daw. dawać niechętnie

(1.2) daw. litować się

czasownik zwrotny niedokonany litować się (dk. zlitować się)

(2.1) odczuwać litość

(2.2) okazywać litość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litowanie n., litość ż.

przym. litowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skąpić, szczędzić

(2.1) współczuć

Wiktionary

# litowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca I grupę główną układu okresowego: lit, sód, potas, rubid, cez i frans, lekkie, miękkie, łatwo topliwe metale barwy białej lub srebrzystobiałej, aktywne chemicznie, w przyrodzie występujące tylko w związkach; metale alkaliczne

SJP.pl

Litowce (metale alkaliczne, potasowce) – grupa pierwiastków 1 (daw. IA lub I głównej) grupy układu okresowego (bez wodoru) o silnych własnościach metalicznych, tworzących z wodą silnie zasadowe (alkaliczne) wodorotlenki. Do metali alkalicznych zalicza się lit, sód, potas, rubid, cez i frans.

Wszystkie litowce mają jeden elektron walencyjny znajdujący się na zewnętrznym orbitalu s. Łatwo ulegają jonizacji do kationów M+
.

Wikipedia

# litowiec

pierwiastek z I grupy głównej układu okresowego: sód, potas, lit, rubid, cez bądź frans

SJP.pl

# litowy

przymiotnik od: lit

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z litem, dotyczący litu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lit m., litowiec m., litowanie n.

czas. litować ndk.,

przym. litowcowy

przysł. litowo

temsłow. lito-

Wiktionary

# litr

decymetr sześcienny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. fiz. jednostka objętości, decymetr sześcienny;

(1.2) pot. wódka o objętości litra (1.1)

Wiktionary

Litr, oznaczenie l (mała litera) – pozaukładowa jednostka objętości. W przeliczeniu na jednostki SI 1 l = 1/1000 m³ = 1 dm³.

W USA, Kanadzie, Australii do oznaczania tej jednostki stosuje się oficjalnie wielką literę L, w pozostałych krajach świata, w tym w Polsce, normą jest stosowanie małej litery l, choć stosowanie wielkiej litery jest również dopuszczalne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ile litrów mleka daje dziennie krowa?

(1.2) Kupiłem pół litra.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲitr̥, AS: lʹitr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litraż m.

:: zdrobn. literek m.

przym. litrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. l

Wiktionary

# litra

1. funt ruski w XVI-XVII wieku;
2. gwarowo:
a) litr;
b) szczebel w drabinie u wozu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraków. litr

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|litr.

źródła.

== litra (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) litr

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|litr.

źródła.

== litra (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) litr

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# litraż

pojemność jakiegoś naczynia, zbiornika wyrażona w litrach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojemność zbiornika lub naczynia wyrażona w litrach

(1.2) więz. gęsta więzienna zupa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲitraʃ, AS: lʹitraš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litr m.

przym. litrowy, małolitrażowy

Wiktionary

# litrażowy

→ litraż

SJP.pl

#### Patrz:

litraż

# litredakcja

redakcja literacka

SJP.pl

# litrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pojemnik, zwykle butelka, o pojemności jednego litra

Wiktionary

# litrowy

mający pojemność jednego litra

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający pojemność jednego litra, zawierający jeden litr czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Napełnij dwie litrowe butelki wodą z kranu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈtrɔvɨ, AS: lʹitrovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litr mrz., litraż mrz.

Wiktionary

# lituania

dawna nazwa Litwy

SJP.pl

SS Kościuszko – polski statek pasażerski, parowiec.

Wikipedia

# lituanica

[czytaj: lituanika] dokumenty, druki i rękopisy dotyczące Litwy albo pisane w języku litewskim; lituanika

SJP.pl

# lituanika

dokumenty, druki i rękopisy dotyczące Litwy albo pisane w języku litewskim; lituanica

SJP.pl

# lituanista

specjalista w zakresie języka, literatury i kultury litewskiej

SJP.pl

Wikipedia

# lituanistka

specjalistka w zakresie języka, literatury i kultury litewskiej

SJP.pl

Wikipedia

# lituanistyczny

związany z lituanistyką, nauką o języku i kulturze litewskiej

SJP.pl

# lituanistyka

filologia litewska;
1. nauka o języku litewskim oraz o historii, literaturze i kulturze litewskiego obszaru językowego;
2. kierunek filologiczny na uniwersytecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filologia litewska

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lituanizm mrz.

Wiktionary

# lituanizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces przyswajania lub celowego, stopniowego narzucania przez państwo litewskie litewskiego języka, obyczajów, kultury i wzorców w sztuce;

(1.2) jęz. nadawanie słowom form litewskich

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od października 1939 roku władze litewskie przystąpiły do brutalnej lituanizacji Wileńszczyzny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲituwãɲiˈzat͡sʲja, AS: lʹituu̯ãńizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lituanizowanie n., zlituanizowanie n., lituanizm m.

czas. lituanizować (się) ndk., zlituanizować (się) dk.

przym. lituanizacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) litwinizacja

(1.2) litwinizacja

Wiktionary

# lituanizacyjny

związany z lituanizacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z lituanizacją

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲituwãɲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: lʹituu̯ãńizacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. lituanizować (się) ndk., zlituanizować (się) dk.

rzecz. lituanizowanie ndk., zlituanizowanie dk., lituanizacja, lituanizm

Wiktionary

# lituanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka litewskiego

Wiktionary

Lituanizm – element językowy zapożyczony z języka litewskiego i funkcjonujący stale w obrębie innego języka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲituˈwãɲism̥, AS: lʹituu̯ãńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lituanistyka ż., lituanista mos., lituanistka ż., lituanizacja ż., lituanizowanie ż.

przym. lituanizacyjny

czas. lituanizować ndk., lituanizować się ndk., zlituanizować dk., zlituanizować się dk.

Wiktionary

# lituanizować

litwinizować;
1. poddawać wpływom litewskim;
2. nadawać formom literackim postać litewską

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) narzucać komuś kulturę i język litewski

(1.2) nadawać czemuś cechy litewskie

czasownik zwrotny lituanizować się

(2.1) nadawać samemu sobie cechy litewskie, ulegać lituanizacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Problem z pisownią nazwisk mają nie tylko Polacy mieszkający na Litwie, ale też Litwini, którzy po zawarciu związku małżeńskiego z obcokrajowcem muszą lituanizować swe nowe nazwiska.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲituwãɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: lʹituu̯ãńizovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lituanizowanie ndk., zlituanizowanie dk., lituanizacja ż., lituanizm m.

czas. zlituanizować (się) dk.

przym. lituanizacyjny

Wiktionary

# lituanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|lituanizować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌlʲituwãɲizɔˈvãɲɛ, AS: lʹituu̯ãńizovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. lituanizować (się) ndk., zlituanizować (się) dk.

rzecz. zlituanizowanie dk., lituanizacja, lituanizm

przym. lituanizacyjny

Wiktionary

# liturgia

1. chrześcijańskie publiczne obrzędy kościelne;
2. w starożytnej Grecji: obywatelska służba państwowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;

(1.2) hist. w starożytnych Atenach, rodzaj służby publicznej na rzecz obywateli

Wiktionary

Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu, leitos od laos – lud i ergon –praca) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W wielkopiątkowej liturgii wzięło udział kilkaset osób.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈturʲɟja, AS: lʹiturʹǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liturgika ż., liturgista mos.

przym. liturgiczny

przysł. liturgicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. liturgika ż., liturgista mos.

przym. liturgiczny

przysł. liturgicznie

frazeologia.

etymologia. etym|łac|liturgia. < etym|gr|λειτουργία. (leitourgíā) → usługa, funkcja publiczna

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) liturgy

* baskijski: (1.1) liturgia

* białoruski: (1.1) літургія ż. (lìturgìâ)

* bułgarski: (1.1) литургия ż.

* czeski: (1.1) liturgie ż.

* esperanto: (1.1) liturgio; (1.2) liturgio

* francuski: (1.1) liturgie ż.

* hiszpański: (1.1) liturgia ż.

* interlingua: (1.1) liturgia

* japoński: (1.1) 典礼 (tenrei)

* karpatorusiński: (1.1) літурґія ż.

* kataloński: (1.1) litúrgia ż.

* łaciński: (1.1) liturgia ż.

* niemiecki: (1.1) Liturgie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) liturgi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) liturgi m.

* portugalski: (1.1) liturgia ż.

* rosyjski: (1.1) литургия ż. (liturgiâ)

* rumuński: (1.1) liturghie

* słowacki: (1.1) liturgia ż.

* ukraiński: (1.1) літургія ż.

* włoski: (1.1) liturgia ż.

źródła.

== liturgia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. liturgia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# liturgicznie

przysłówek

(1.1) od liturgiczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przygotowywane przez niego nabożeństwa były liturgicznie nieskazitelne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liturgia ż., liturgika ż.

przym. liturgiczny

Wiktionary

# liturgiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z liturgią, dotyczący liturgii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liturgia ż., liturgika ż.

przysł. liturgicznie

Wiktionary

# liturgika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. nauka teologiczna o liturgii

Wiktionary

Liturgika – dyscyplina teologiczna, której przedmiotem jest liturgia.

Dzieli się na:

- liturgikę systematyczną (refleksja nad celebrowaną liturgią jako miejscem wiary)
- liturgikę historyczną (aspekt historyczny)
- liturgikę pastoralną (aspekt wymogów praktycznych)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈturʲɟika, AS: lʹiturʹǵika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liturgia

przym. liturgiczny

przysł. liturgicznie

Wiktionary

# liturgista

znawca liturgii

SJP.pl

# lituus

dęty instrument muzyczny starożytnych Rzymian, rodzaj trąbki

SJP.pl

Lituus – laska kapłańska rzymskich augurów.

Laska lituus była atrybutem augura, a jej noszenie przywilejem związanym z tym urzędem kapłańskim. Kapłan używał jej w obrzędach religijnych. Przede wszystkim służyła do zakreślania świętego kręgu templum, czyli miejsca przeprowadzania auspicjów oraz wskazywania stamtąd obserwowanego fragmentu nieba. Augur posługiwał się nią też np. przy wyznaczaniu miejsca pod nową świątynię czy budynek publiczny, jak również podczas składania ofiar.

Wikipedia

# litwa

państwo w Europie ze stolicą w Wilnie; Republika Litewska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

(1.2) hist. geogr. ziemie dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego

Wiktionary

Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva [lʲiɛtʊˈvɐ], Lietuvos Respublika) – państwo unitarne w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem królewieckim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polska graniczy z Litwą.

(1.2) Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie.
Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,
Kto cię stracił.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲitfa, AS: lʹitfa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Litwin m., Litwinka ż., litewski m.

przym. litewski

przysł. po litewsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Republika Litewska

Wiktionary

# litwacki

→ litwak

SJP.pl

#### Patrz:

litwak

# litwaczka

potocznie: żydówka pochodząca z Litwy

SJP.pl

# litwak

potoczne określenie żyda pochodzącego z Litwy

SJP.pl

# litwin

obywatel Litwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy

(1.2) hist. mieszkaniec dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Agnieszka Litwin-Sobańska – polska aktorka kabaretowa
- Franciszek Litwin – polski lekarz i polityk, minister zdrowia w Rządzie Tymczasowym RP i TRJN (1945–1947)
- Henryk Litwin – polski historyk i dyplomata, ambasador na Ukrainie
- Hryhory Litwin – ukraiński naukowiec, wykładowca, doktor filozofii, profesor nadzwyczajny Katedry Inżynierii Geodezji KNUBA, wicedziekan Wydziału GISUT.
- Joanna Litwin – polska aktorka teatralna i filmowa
- Jolanta Litwin – polska aktorka i śpiewaczka
- Katarzyna Litwin – polska aktorka filmowa i teatralna
- Krzysztof Litwin – polski aktor, grafik, malarz
- Michaił Litwin – kazachski sprinter, olimpijczyk z Tokio
- Wiktoria Litwin – polska aktorka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) – Polaków, Litwinów, Białorusinów i Rusinów połączyło wspólne zagrożenie. Była nim Moskwa – mówi białoruski historyk (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲitfʲĩn, AS: lʹitfʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Litwa ż., litewski m., litewskość ż., litwinizowanie n.

:: fż. Litwinka ż.

czas. litwinizować ndk.

przym. litewski, Litwinowy

przysł. po litewsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pogard. kałakutas

Wiktionary

# litwińczuk

nazwisko

SJP.pl

Litwinczuk, Litwińczuk:

- Artur Litwinczuk – białoruski kajakarz (ur. 1988)
- Dario Litwińczuk – polski gitarzysta rockowy, członek zespołu Püdelsi
- Hanna Litwińczuk – polska prawnik, profesor nauk prawnych (ur. 1953)
- Michaił Litwinczuk – białoruski piłkarz (ur. 1980)
- Zygmunt Litwińczuk – polski zootechnik, profesor nauk rolniczych (ur. 1950)
- Leonardo Litwinczuk Alves – brazylijski siatkarz (ur. 1984)

Wikipedia

# litwini

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) reg. mazur. stado kawek

Wiktionary

Litwini (lit. lietuviai) – naród bałtycki zamieszkujący głównie Litwę, a również Wielką Brytanię, USA, Irlandię, Brazylię i inne kraje, posługujący się językiem litewskim.

Nazwa Litwini jest pochodna od Litwy, która to nazwa geograficzna została po raz pierwszy zapisana w formie Litua w ok. 1008–1009 r., w związku ze śmiercią misjonarza Brunona z Kwerfurtu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. litwa, litwinienie

czas. litwinić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) litwa

Wiktionary

# litwinienko

nazwisko

SJP.pl

- Aleksandr Litwinienko (1962-2006), rosyjski funkcjonariusz służb specjalnych
- Aleksiej Litwinienko (1980-), kazachski hokeista
- Irina Litwinienko-Ektowa (1987-), kazachska lekkoatletka
- Iwan Litwinienko (1904-), radziecki generał major
- Maria Ciemerych-Litwinienko (1967-), polska biolożka

Zobacz też

- Łytwynenko

Wikipedia

# litwiniuk

nazwisko

SJP.pl

# litwinizacja

poddawanie lub uleganie wpływom litewskim

SJP.pl

Wikipedia

# litwinizować

lituanizować;
1. poddawać wpływom litewskim;
2. nadawać formom literackim postać litewską

SJP.pl

# litwinka

obywatelka Litwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta narodowości litewskiej, mieszkanka, obywatelka Litwy

(1.2) mieszkanka dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲitˈfʲĩŋka, AS: lʹitfʹĩŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. litewski mrz., Litwa ż.

:: fm. Litwin mos.

przym. litewski

przysł. po litewsku

Wiktionary

# litwinowicz

nazwisko

SJP.pl

Litwinowicz:

- Aleksander Litwinowicz
- Irena Litwinowicz
- Spirydion Litwinowicz

Wikipedia

# litwiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Litwiński (1893–1939) – polski żołnierz
- Arkadiusz Litwiński (ur. 1970) – polski polityk i samorządowiec, poseł na Sejm
- Józef Litwiński (XVIII w.) – polski szlachcic
- Lechosław Litwiński (1927–1963) – polski aktor teatralny i filmowy
- Leon Litwiński (1887–1969) – polski psycholog, ekonomista, dyplomata
- Robert Litwiński (ur. 1971) – polski historyk
- Mieczysław Litwiński (ur. 1955) – polski kompozytor, multiinstrumentalista, wokalista i pedagog muzyczny
- Walenty Litwiński (1778–1823) – polski prawnik
- Wiktor Litwiński (XIX–XX w.) – rosyjski prezydent Warszawy

Wikipedia

# litwor

roślina z rodziny baldaszkowatych rosnąca dziko w Tatrach, Karpatach i Sudetach; arcydzięgiel; arcydzięgiel litwor

SJP.pl

Wikipedia

# litworowy

przymiotnik od: litwor

SJP.pl

# litwos

pseudonim Henryka Sienkiewicza

SJP.pl

Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz, ps. „Litwos”, „Musagetes”, „Juliusz Polkowski”, „K. Dobrzyński” (ur. 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 w Vevey) – polski nowelista, powieściopisarz epoki pozytywizmu i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1905) za całokształt twórczości, jeden z najpopularniejszych polskich pisarzy przełomu XIX i XX w.

Wikipedia

# lity

1. tworzący jednolitą, zwartą masę;
2. przetykany złotymi nićmi; złotolity;
3. odlany z kruszcu;
4. o roślinach: występujący w skupiskach danego gatunku; jednogatunkowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. odlany z jednego materiału

(1.2) jednolity w swej masie

(1.3) daw. przetykany złotymi nićmi

(1.4) leśn. jednolity w sensie gatunkowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Skalica jest formą zbudowaną z litej skały.

Wiktionary

# lityczny

działający na coś rozpuszczająco, powodujący rozpuszczanie się czegoś

SJP.pl

# lityfikacja

Wikipedia

# litygacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spór sądowy, proces przed sądem

Wiktionary

# lityński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Lityński:

- Adam Lityński (zm. po 1629) – poseł na Sejm I Rzeczypospolitej
- Adam Lityński (ur. 1940) – polski historyk prawa
- Alfred Lityński (1880–1945) – polski ichtiolog
- Barbara Czapik-Lityńska (ur. 1948) – polska filolog
- Eugeniusz Lityński (1892–1940) – polski wojskowy, ofiara zbrodni katyńskiej
- Jan Lityński (1946–2021) – polski polityk, działacz opozycji w czasach PRL
- Józef Lityński (1928–2013) – polski geofizyk, klimatolog i działacz polonijny
- Maksymilian Lityński (1907–1982) – polski prawnik i wojskowy
- Marian Lityński (1899–1984) – polski profesor nauk rolniczych i polityk
- Marta Lityńska (ur. 1949) – ukraińska szachistka
- Michał Lityński (1906–1989) – polski lekarz internista
- Stanisław Lityński (1895–1958) – polski wojskowy
- Tadeusz Lityński (ur. 1962) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup
- Teodor Lityński (zm. 1769) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Wenanty Lityński (zm. 1936) – polski inżynier agronom, wojskowy, działacz samorządowy i społeczny
- Wojciech Stanisław Lityński (zm. 1764) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

Wikipedia

# liu

Liu – chińskie nazwisko, noszone przez kilkadziesiąt milionów ludzi.

Wikipedia

# livarot

ser normandzki z mleka krowiego

SJP.pl

Livarot – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Calvados. W dniu 1 stycznia 2016 roku z połączenia 22 ówczesnych gmin – Auquainville, Les Autels-Saint-Bazile, Bellou, Cerqueux, Cheffreville-Tonnencourt, La Croupte, Familly, Fervaques, Heurtevent, Livarot, Le Mesnil-Bacley, Le Mesnil-Durand, Le Mesnil-Germain, Meulles, Les Moutiers-Hubert, Notre-Dame-de-Courson, Préaux-Saint-Sébastien, Sainte-Marguerite-des-Loges, Saint-Martin-du-Mesnil-Oury, Saint-Michel-de-Livet, Saint-Ouen-le-Houx oraz Tortisambert – powstała nowa gmina Livarot-Pays-d'Auge. Siedzibą gminy została miejscowość Livarot. W 2013 roku populacja Livarot wynosiła 2188 mieszkańców.

Wikipedia

# live

[czytaj: lajw] transmisja na żywo; lajw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) muzyka na żywo

(1.2) internetowy przekaz lub spotkanie na żywo

Wiktionary

Belgia:

- Live – walońska nazwa miejscowości Lives-sur-Meuse

Albumy muzyczne:

- Live – album 1984
- Live – album Alice in Chains
- Live – album Azylu P.
- Live – album Black Uhuru
- Live – album Blind Guardian
- Live – album Brygady Kryzys
- Live – album Burning Speara
- Live – album Comy
- Live – album Dune
- Live – album Eloy
- Live – album Erykah Badu
- Live – album Ewy Demarczyk
- Live – album Ewy Farnej
- Live – album Gary Moore
- Live – album Guano Apes
- Live – album Hari Mata Hari
- Live – album Huntera
- Live – album Illusion
- Live – album In Extremo
- Live – album Iron Butterfly
- Live – album Jacka Kaczmarskiego
- Live – album Józefa Skrzeka
- Live – album Kasy Chorych
- Live – album Klausa Schulzego
- Live – album Kombi Łosowski
- Live – album Krzysztofa Krawczyka
- Live – album Lombardu
- Live – album Maanamu
- Live – album Marcina Wasilewskiego
- Live – album Metal Church
- Live – album Michała Bajora
- Live – album Leszka Możdżera
- Live – album Perfectu
- Live – album Raya Charlesa
- Live – album Rejestracji
- Live – album Sedes
- Live – album Simona Webbe
- Live – album String Connection
- Live – album The Kelly Family
- Live – album Totentanz
- Live – album TSA
- Live – album Ushera
- Live – album Walk Away
- Live!
- Live in Tokyo
- Live (X Cert) – album The Stranglers
- Live – minialbum The Mars Volta

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: lajf, AS: lai ̯f

Wiktionary

# livebox

[czytaj: lajwboks] handlowa nazwa internetowego rutera sprzedawanego przez firmę Orange

SJP.pl

Wikipedia

# liverpool

miasto w Anglii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Wielkiej Brytanii;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w USA i innych krajach anglojęzycznych

Wiktionary

Liverpool (wym. [ˈlɪvə(ɹ)ˌpuːl] ( odsłuchaj), lok. [ˈlɪvə(ɾ)ˌpʉːl]) – miasto i dystrykt metropolitalny w północno-zachodniej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie Merseyside, położone na wschodnim brzegu estuarium rzeki Mersey, uchodzącej nieopodal do Zatoki Liverpoolskiej (Morze Irlandzkie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czekał na nią na stacji w Liverpoolu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liverpoolskość ż.

przym. liverpoolski, liverpulski

przysł. liverpoolsko

Wiktionary

# liverpoolczyk

[czytaj: liwerpulczyk] mieszkaniec Liverpoolu (miasta w Anglii)

SJP.pl

# liverpoolka

[czytaj: liwerpulka] mieszkanka Liverpoolu (miasta w Anglii)

SJP.pl

# liverpoolski

[czytaj: liwerpulski] dotyczący Liverpoolu, miasta w Anglii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Liverpoolu, związany z Liverpoolem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od roku trenuje w jednym z liverpoolskich klubów sportowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liverpool m.

Wiktionary

# liverpulski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Liverpoolu, związany z Liverpoolem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Liverpool leży nad Zatoką Liverpulską.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liverpool m.

Wiktionary

# livingstone

Livingstone (również Maramba) – miasto w Zambii, były ośrodek administracyjny Prowincji Południowej, nad rzeką Zambezi, w pobliżu Wodospadów Wiktorii, przy granicy z Zimbabwe. Około 134 tys. mieszkańców.David Livingstone był pierwszym podróżnikiem, który dotarł w te rejony i od niego miasto bierze swą nazwę. W mieście znajduje się największe w Zambii Muzeum Livingstone’a.

Wikipedia

# livonia

Krainy historyczne:

- łacińska nazwa Inflant
- Liwonia – jedna z krain historycznych Łotwy

Miejscowości w USA:

- Livonia – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Washington
- Livonia – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Pointe Coupee
- Livonia – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Wayne
- Livonia – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Putnam
- Livonia – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Livingston
- Livonia – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Livingston

Wikipedia

# livorno

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, w Toskanii, położone na wybrzeżu Morza Liguryjskiego, stolica prowincji Livorno (1.2);

(1.2) geogr. włoska prowincja położona w Toskanii;

Wiktionary

Livorno – miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, w prowincji Livorno. Położone na wybrzeżu Morza Liguryjskiego. Według danych na rok 2019 gminę zamieszkiwały 157 024 osoby, a gęstość zaludnienia wynosi 1502,62 os./km². W mieście znajduje się jeden z największych we Włoszech portów o znaczeniu handlowym i turystycznym. Ważny ośrodek przemysłowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naczelny dowódca, chcąc wynagrodzić waleczne czyny Polaków, naznaczył kilku komendantami placu we Florencji, Sienie, Lukce (Lukka), Livornie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liworneńczyk mos.

przym. liworneński, livorneński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Liworno (daw. i w zapisach spolszczonych)

Wiktionary

# liw

1. dawniej, dziś gwarowo: gęś;
2. dawniej: rowek wzdłuż krawędzi deski, służący do połączenia z drugą deską; wpust

SJP.pl

Liw – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Liw.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa Liw I i Liw II.

Liw to ośrodek krajoznawczy i letniskowy. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską przed 1421 rokiem, zdegradowany w 1869 roku. Miejsce obrad sejmików ziemskich ziemi liwskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# liwa

1. dawniej, dziś gwarowo: gęś;
2. dawniej: rowek wzdłuż krawędzi deski, służący do połączenia z drugą deską; wpust

SJP.pl

Liwa – rzeka II rzędu w północnej Polsce, prawy dopływ Nogatu. Największy dopływ Liwy to Kanał Palemona. W górnym biegu rzeki występują liczne elektrownie wodne.

Wikipedia

# liwan

w architekturze islamu: monumentalny przedsionek z bogato zdobioną wnęką; iwan

SJP.pl

Ejwan, także iwan, liwan (pers. ‏إيوان‎ ayvān, ivan lub ivān/īvān, arab. ‏إيوان‎ ’īwān) – przesklepione pomieszczenie otwarte od strony dziedzińca, sklepione kolebką o załamanym łuku lub konchą, charakterystyczne dla architektury perskiej, z której przejęła ją architektura islamu.

Wikipedia

# liwerant

dawniej: pośrednik, dostawca, zwłaszcza wojskowy

SJP.pl

Liwerant, z niemieckiego Lieferant – w starszej polszczyźnie dostawca wojskowy czy dworski. Funkcja liweranta dworskiego nadal istnieje w niektórych monarchiach, np. szwedzkiej - Kunglig hovleverantör czy duńskiej - kongelig hovleverandør.

Tytuł jest nadawany za specjalne zasługi przez dwór królewski.

Wikipedia

# liwerantka

→ liwerant

SJP.pl

#### Patrz:

liwerant

# liwermor

pierwiastek chemiczny o symbolu Lv i liczbie atomowej 116

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Lv i liczbie atomowej 116;

Wiktionary

Liwermor (Lv, łac. livermorium) – pierwiastek chemiczny z bloku p, leżący w układzie okresowym pod polonem.

19 czerwca 2000 roku naukowcy ze Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej (przy współpracy z naukowcami z Lawrence Livermore National Laboratory) zaobserwowali pojedynczy rozpad atomu pierwiastka 116. W 2001 udało się im otrzymać dwa kolejne atomy. Wyniki te zostały potwierdzone w 2003 w kolejnych eksperymentach. Otrzymany atom został pierwotnie zidentyfikowany jako 292Lv, co później skorygowano na 293Lv.

  48 20Ca + 248 96Cm → 296 116Lv* → 293 116Lv + 3n

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma liwermor?

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. liwermorowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Lv, daw. ununhexium

Wiktionary

# liwermorowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący liwermoru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liwermor m.

Wiktionary

# liwerunek

dawniej: dostarczanie czegoś, zwłaszcza przymusowe dostawy żywności dla wojska

SJP.pl

# liwia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Liwia – imię żeńskie
- Liwia Druzylla
- Liwia – trylobit
- Liwia – rów wodny, dopływ jeziora Liwia Łuża

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲivʲja, AS: lʹivʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Oliwia ż.

:: fm. Liwiusz mos.

Wiktionary

# liwianin

mieszkaniec Liwu

SJP.pl

# liwianka

mieszkanka Liwu

SJP.pl

# liwiec

rzeka w Polsce

SJP.pl

Liwiec, Liw – rzeka płynąca przez województwo mazowieckie o długości ok. 142 km. Ma dwa źródła – południowe (uważane za główne) nieopodal wsi Sobicze oraz północne (tzw. Liwiec II) na terenie wsi Zawady. Wysokość głównego źródła wynosi 161 m n.p.m., rzędna ujścia to 84 m n.p.m., a spadek rzeki głównej wynosi 0,54‰. Średni przepływ w Łochowie wynosi 10,5 m³/s. Rzeka przepływa przez miejscowości:

Wikipedia

# liwiecki

przymiotnik od: Liwiec (rzeka)

SJP.pl

# liwijka

członkini grupy etnicznej na Łotwie

SJP.pl

# liwijski

związany z Liwami, narodem zamieszkującym obecnie tereny w Kurlandii na Łotwie; liwski

SJP.pl

# liwin

Liwin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Mała Wieś.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# liwiński

nazwisko

SJP.pl

# liwistona

palma o wachlarzowatych liściach zakończonych kolcami; liwistonia

SJP.pl

Liwistona (Livistona R. Br.) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych, czyli palm (Arecaceae). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego ok. 28, 30 do 33 gatunków. Kilka gatunków dawniej tu zaliczanych, w tym liwistona okrągłolistna, wyłączonych zostało w 2011 roku w osobny rodzaj Saribus. Rośliny te występują w północno-wschodniej Afryce, w południowo-zachodniej i południowo-wschodniej Azji, sięgając na północy po wyspy Riukiu, rosną też w Australii i na wyspach Oceanii. Dużym zróżnicowaniem gatunkowym cechuje się Australia (zwłaszcza jej północno-wschodnia część), gdzie rośnie 15 gatunków, w tym 13 endemitów.

Wikipedia

# liwistonia

palma mająca wachlarzowate liście zakończone kolcami, uprawiana w Polsce jako roślina doniczkowa

SJP.pl

# liwiusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Liwiusz (imię)
- Tytus Liwiusz – historyk

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Liwiusz zapewne mieszkał gdzieś pod Neapolem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Liwia ż.

Wiktionary

# liwiuszek

zdrobnienie od: Liwiusz (imię męskie)

SJP.pl

# liwiuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Liwiuszka lub z nim związany

SJP.pl

# liwiuszostwo

Liwiusz z małżonką; Liwiuszowie

SJP.pl

# liwiuszowie

imię męskie

SJP.pl

# liwiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Liwiusza lub z nim związany

SJP.pl

# liwlandia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. rzad. Liwonia, kraina historyczna na Łotwie

Wiktionary

Liwonia (łot. Vidzeme „Śródziemie”; niem. Livland, łac. Terra Mariana, czasami także Liwlandia – ziemia Liwów) – jedna z pięciu krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leży w jej środkowej i północnej części na prawym brzegu Dźwiny, na północ od Rygi.

Liwonię zamieszkiwało ugrofińskie plemię Liwów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. liwlandzki

Wiktionary

# liwonez

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) hist. numizm. pieniądz bity przez Elżbietę Romanową dla Inflant i Estonii; dzielił się na 96 kopiejek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈvɔ̃nɛs, AS: lʹivõnes

Wiktionary

# liwonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. jedna z czterech krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leżąca w jej środkowej i północnej części na prawym brzegu Dźwiny, na północ od Rygi;

Wiktionary

Liwonia (łot. Vidzeme „Śródziemie”; niem. Livland, łac. Terra Mariana, czasami także Liwlandia – ziemia Liwów) – jedna z pięciu krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leży w jej środkowej i północnej części na prawym brzegu Dźwiny, na północ od Rygi.

Liwonię zamieszkiwało ugrofińskie plemię Liwów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. liwoński, liwski

rzecz. liwoński mrz., liwski mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. Liwlandia

Wiktionary

# liwoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Liwonią, dotyczący Liwonii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język liwoński;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Liwonia ż., Liw mos., Liwijka ż., liwski mrz.

przym. liwski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inflancki, liflandzki

(2.1) liwski

Wiktionary

# liworneńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Livorna

(1.2) osoba pochodząca z Livorna, urodzona w Livornie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Największe znaczenie, przynajmniej z punktu widzenia historycznego, ma próba reformy, którą podjął liworneńczyk Ranieri Calzabigi (1714-1795), bystry i uczony krytyk, dobry znawca literatur obcych, a zwłaszcza angielskiej (…)

(1.1) A w kwietniu, kiedy generał austriacki Starhemberg wkroczył ze swoimi wojskami do Toskanii, kto obrzucił kamieniami okna liworneńczyków, którzy nie chcieli zapalić lampionów na jego cześć?

(1.1) Mimo wysiłku oficerów zatriumfowali zbuntowani, których w mieście podejmowano jak bohaterów, wyzwalając swe rozżalenie do francuskiego okupanta za ograniczenia handlowe spowodowane stanem wojennym, które skazywały liworneńczyków na wegetację, gdy nie tak dawno jeszcze opływali w dostatki.

(1.1) Stosunki z liworneńczykami ułożyły się nieźle. Przejawiali oni sympatię dla karnych Polaków (…)

(1.1) Toskański Monitor z 12 kwietnia pisze, że dnia poprzedzającego pomiędzy ochotnikami z Livorno zabierającymi się do opuszczenia Florencji a ludem przyszło do starcia. Kilkudziesięciu liworneńczyków zamordowali karabinierzy. uwsp.

(1.2) Mąż Ani jest rodowitym liworneńczykiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Livorno n.

przym. liworneński

Wiktionary

# liworneński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Livornem, dotyczący Livorna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wobec zniesienia blokady wzmógł się ruch w porcie liworneńskim, a w mieście gwarno było od cudzoziemców. Stosunki z liworneńczykami ułożyły się nieźle.

(1.1) Bankier liworneński, hrabia P. Bastogi, mianowany w marcu 1861 r. ministrem finansów, zaproponował utworzenie wielkiej księgi długu publicznego, a więc unifikację długu publicznego i konwersję starych tytułów na nowe.

(1.1) Liworneńskiemu środowisku żydowskiemu bardzo dobrze się powodziło, o czym świadczy bogata barokowa synagoga.

(1.1) Interesująca nas rycina, będąc raczej swobodnym potraktowaniem tematu, z konkretnym odniesieniem do liworneńskiej figury, nie pociągnęła za sobą kolejnych przedstawień i pozostała odosobnionym przykładem, związanym z silnym ośrodkiem kultu, jakim było Livorno.

(1.1) Jednak przyszło już do opłakanych starć. Ochotników liworneńskich zaczepili wieśniacy, którzy ubóstwiają księcia Leopolda.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Livorno n., liworneńczyk mos.

Wiktionary

# liwowie

grupa etniczna na Łotwie

SJP.pl

Liwowie – niewielka ugrofińska grupa etniczna zamieszkująca w Kurlandii na Łotwie (Wybrzeże Liwskie), rdzenni mieszkańcy ziem, zamieszkiwanych obecnie przez Bałtów, czyli Łotyszy. W przeszłości posługiwali się oni językiem liwskim, należącym do grupy języków ugrofińskich, spokrewnionym blisko z językiem estońskim i fińskim; obecnie używają języka łotewskiego.

Wikipedia

# liwowski

nazwisko

SJP.pl

# liwr

dawna srebrna moneta francuska

SJP.pl

Liwr (fr. livre) – francuska monetarna jednostka obrachunkowa do 1795 r. W XVII i XVIII w. również moneta.

Wikipedia

# liwski

związany z Liwami, narodem zamieszkującym obecnie tereny w Kurlandii na Łotwie; liwijski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Liwami, dotyczący Liwów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język liwski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liwoński mrz., Liw mos., Liwijka, Liwonia ż.

przym. liwoński

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) liwoński

Wiktionary

# liz

rozpad błony komórki pod wpływem różnic ciśnień osmotycznych lub wywołany działaniem faga, wiążący się z uwolnieniem fagów potomnych

SJP.pl

# liza

rozpad błony komórki pod wpływem różnic ciśnień osmotycznych lub wywołany działaniem faga, wiążący się z uwolnieniem fagów potomnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

- liza – w biologii: rozpad obłonionych elementów (zwykle komórek)
- Liza – rodzaj ryb z rodziny mugilowatych (Mugilidae)
- Liza – rzeka, lewy dopływ Narwi.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Liza (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od imion żeńskich Eliza i Elizabeth

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲiza, AS: lʹiza

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Liza (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od imion żeńskich Eliza i Elizabeth

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lizać

1. przesuwać po czymś językiem
2. lizać się - pot. całować się namiętnie
3. podlizywać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. liznąć)

(1.1) dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

(1.2) jeść coś językiem

czasownik zwrotny niedokonany lizać się (dk. brak)

(2.1) pot. wulg. całować się

(2.2) pot. wulg. uprawiać seks oralny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziecko lizało loda na patyku.

(2.1) Kiedy bym nie wszedł, wy się ciągle liżecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲizat͡ɕ, AS: lʹizać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lizusostwo n., lizak m., lizaczek m., lizawka ż., lizus m., lizanie n., liźnięcie n.

czas. polizać, zlizywać, liznąć dk., oblizywać, wylizywać ndk., ulizywać ndk., przylizywać ndk., podlizywać się ndk.

Wiktionary

# lizaczek

zdrobnienie od: lizak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: lizak

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈzat͡ʃɛk, AS: lʹizaček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lizak m., lizanie n., lizusostwo n.

czas. przelizać, lizać ndk.

Wiktionary

# lizak

1. cukierek na patyczku
2. potocznie: przyrząd policjanta pomagający przy kierowaniu ruchem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) twardy cukierek na patyku

(1.2) pot. kolej. przyrząd policjanta drogowego lub kolejarza służący do pomocy przy kierowaniu ruchem

Wiktionary

Lizak – wyrób cukierniczy przeznaczony do lizania, najczęściej umieszczony na drewnianym lub plastikowym patyczku.

Lizaki występują w wielu różnych smakach, kształtach i rozmiarach. Najczęściej występujące w Polsce lizaki mają kształt kuli. Spotyka się też lizaki o wymyślnych kształtach, np. serca. W Ameryce popularne są także lizaki w formie dwukolorowych lasek.

Niekiedy lizaki dodatkowo posiadają nadzienie w postaci gumy do żucia lub musującego proszku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲizak, AS: lʹizak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lizanie n., lizawka ż., liźnięcie n.

:: zdrobn. lizaczek m.

czas. przelizać, lizać ndk., oblizywać ndk., oblizać dk., zlizywać ndk., zlizać dk.

Wiktionary

# lizakowski

nazwisko

SJP.pl

# lizakowy

→ lizak

SJP.pl

#### Patrz:

lizak

# lizander

Lizander (stgr. Λύσανδρος; ?–395 p.n.e.) – spartański dowódca i polityk.

W roku 407 p.n.e., w końcowej fazie wojny peloponeskiej został nauarchą – naczelnym wodzem floty spartańskiej. Wówczas to dzięki dobrym układom z Cyrusem Młodszym rozbudował i zapewnił finansowanie floty Związku Peloponeskiego z perskich środków. Zimą 407/406 p.n.e. pokonał ateńską flotę Alkibiadesa (nieobecnego w czasie samej bitwy) w bitwie pod Notion. W następnym roku zakończyła się jego kadencja dowódcy floty i został nim niechętny Persom Kallikratidas, który jednak poniósł klęskę i zginął w bitwie z Ateńczykami pod Arginuzami. W 405 p.n.e. Lizander został formalnie zastępcą nowego nauarchy Arakosa, lecz faktycznie to on był dowódcą. W ciągu lata, dzięki funduszom od Cyrusa, rozbudował flotę peloponeską do 180 jednostek. Później ruszył w rejon Hellespontu, gdzie zdobył Lampsakos i w bitwie u ujścia Ajgospotamoj rozbił flotę ateńską. Po tym zwycięstwie popłynął na Morze Egejskie, gdzie usuwał ateńskie garnizony i instalował spartańskich zarządców, a następnie skierował swoją flotę do ateńskiego portu w Pireusie. Tam po długich negocjacjach z Theramenesem przyjął kapitulację Aten. Z Pireusu popłynął na Samos i zmusił wyspę do kapitulacji, kończąc tym samym wojnę peloponeską.

Wikipedia

# lizanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|lizać.

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) nielizanie

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. przelizać, zlizywać, oblizywać, lizać ndk., polizać dk., wylizać dk.

rzecz. lizus mos., lizusostwo n., lizaczek m., lizak

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) لعق, لحس

* kaszubski: (1.1) lizanié n.

* slovio: (1.1) lizanie

źródła.

== lizanie (slovio.) ==

ortografie. лизание

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) lizanie

odmiana.

(1.1) lm. lizanies

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈzãɲɛ, AS: lʹizãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. przelizać, zlizywać, oblizywać, lizać ndk., polizać dk., wylizać dk.

rzecz. lizus mos., lizusostwo n., lizaczek m., lizak

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1) nielizanie

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. przelizać, zlizywać, oblizywać, lizać ndk., polizać dk., wylizać dk.

rzecz. lizus mos., lizusostwo n., lizaczek m., lizak

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) لعق, لحس

* kaszubski: (1.1) lizanié n.

* slovio: (1.1) lizanie

źródła.

== lizanie (slovio.) ==

ortografie. лизание

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) lizanie

odmiana.

(1.1) lm. lizanies

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lizardyt

minerał z grupy krzemianów, odmiana serpentynu

SJP.pl

Lizardyt – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy serpentynów, nazwa pochodzi od przylądka Lizard Point i leżącej na nim miejscowości (w Kornwalii w Wielkiej Brytanii), gdzie minerał ten został znaleziony.

Lizardyt podobny jest do antygorytu; jednoznaczne rozpoznanie tych odmian wymaga badań rentgenostrukturalnych.

Wikipedia

# lizat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. mieszanina reakcyjna zawierająca zlizowane komórki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cząstki fagowe oczyszczono z lizatu na drodze precypitacji z użyciem PEG/NaCl.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲizat, AS: lʹizat

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lysate

źródła.

== lizat (slovio.) ==

ortografie. лизат

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) lizać

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) lysate

źródła.

== lizat (slovio.) ==

ortografie. лизат

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) lizać

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lizawice

Lizawice (niem. Leisewitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wieś od roku 2005 posiada wyremontowaną stację kolejową a sam jej budynek jest oddzielony płotem od peronów. Został zaadaptowany na cele mieszkalne.

We wsi znajduje się ośrodek jeździecki zlokalizowany na terenie byłych GS-ów.

Wikipedia

# lizawka

1. mieszanka soli i innych składników, służąca jako dodatek do pasz dla bydła i zwierzyny leśnej;
2. przygotowany dla zwierzyny pojemnik z odżywką bogatą w sole mineralne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. stojak lub miejsce do podawania soli mineralnych zwierzętom leśnym lub hodowlanym

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. lizak mrz., lizusostwo n.

czas. lizać, oblizywać, przelizać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) solnik

Wiktionary

# lizawość

skłonność zwierząt do lizania i zjadania sierści, ziemi, nawozu, będąca objawem zaburzeń przemiany materii

SJP.pl

Lizawość (łac. allotriophagia) – jest to choroba występująca u zwierząt objawiająca się lizaniem, ogryzaniem, a nawet połykaniem różnych ciał niejadalnych. Występuje głównie u bydła domowego i u kóz najczęściej pod koniec zimy, a więc po dłuższym okresie karmienia wyłącznie paszami niepełnowartościowymi.

Wikipedia

# lizawy

o zwierzęciu dotkniętym lizawością (skłonność zwierząt do lizania i zjadania sierści, ziemi, nawozu, będąca objawem zaburzeń przemiany materii)

SJP.pl

Lizawy – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Ślesin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

# lizbona

stolica Portugalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Wiktionary

Lizbona (port. Lisboa, wym. [liʒˈβoɐ]) – stolica i największe miasto Portugalii, położone w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego, nad rzeką Tag przy jej ujściu do Oceanu Atlantyckiego. Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. W centrum administracyjnym Lizbony mieszkało w 2017 r. 505 526 mieszkańców, natomiast cała metropolia – Zespół Metropolitalny Lizbony ma 2 821 876 mieszkańców (27% populacji państwa).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym roku Sylwestra spędzimy w Lizbonie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲizˈbɔ̃na, AS: lʹizbõna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lizbończyk mos., lizbonka ż.

przym. lizboński, podlizboński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. lizbończyk mos., lizbonka ż.

przym. lizboński, podlizboński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Lisbon

* arabski: (1.1) لشبونة

* baskijski: (1.1) Lisboa

* białoruski: (1.1) Лісабон m.

* bułgarski: (1.1) Лисабон m.

* chiński standardowy: (1.1) 里斯本

* czeski: (1.1) Lisabon

* esperanto: (1.1) Lisbono

* francuski: (1.1) Lisbonne ż.

* hiszpański: (1.1) Lisboa ż.

* islandzki: (1.1) Lissabon

* japoński: (1.1) リスボン

* koreański: (1.1) 리스본

* łaciński: (1.1) Lisbonum, Ulyssipo, Olysippo

* niemiecki: (1.1) Lissabon n.

* nowogrecki: (1.1) Λισαβόνα ż.

* portugalski: (1.1) Lisboa ż.

* rosyjski: (1.1) Лиссабон m.

* słowacki: (1.1) Lisabon n.

* szwedzki: (1.1) Lissabon

* tybetański: (1.1) ལི་སི་བཱོན, ལི་སི་པོང་

* ukraiński: (1.1) Лісабон m.

* węgierski: (1.1) Lisszabon

* włoski: (1.1) Lisbona ż.

źródła.

== Lizbona (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Lizbona

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# lizbończyk

mieszkaniec Lizbony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Lizbony

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲizˈbɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: lʹizbõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lizbona ż.

:: fż. lizbonka ż.

przym. lizboński

Wiktionary

# lizbonka

mieszkanka Lizbony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Lizbony

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲizˈbɔ̃nka, AS: lʹizbõnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lizbona ż.

:: fm. lizbończyk mos.

przym. lizboński

Wiktionary

# lizboński

przymiotnik od: Lizbona (stolica Portugalii)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Lizbona

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲizˈbɔ̃j̃sʲci, AS: lʹizbõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Lizbona ż., lizbończyk m., lizbonka ż.

Wiktionary

# lizel

żagiel wytykowy

SJP.pl

Wikipedia

# lizena

element konstrukcyjny elewacji mający kształt pionowy, umiejscowiony w osiach, gdzie od strony wnętrza występują łuki sklepienia; stosowana w celu zmniejszenia działania sił rozpierających

SJP.pl

Wikipedia

# lizencefalia

wada wrodzona objawiająca się wygładzeniem zakrętów kory mózgowej; gładkomózgowie

SJP.pl

# lizergid

alkaloid o silnym działaniu halucynogennym, stosowany jako narkotyk, w latach 60. XX w. używany jako lek w psychiatrii; w dużych ilościach może zostać użyty jako bojowy środek trujący; LSD

SJP.pl

Dietyloamid kwasu D-lizergowego, LSD, LSD-25 – organiczny związek chemiczny, amid kwasu D-lizergowego i dietyloaminy; psychodeliczna substancja psychoaktywna, pochodna ergoliny.

Wikipedia

# lizergowy

kwas lizergowy - kwas karboksylowy, którego amidy mają szerokie zastosowanie w medycynie oraz jako psychodeliki

SJP.pl

# lizeska

rodzaj szlafroka damskiego wkładanego na nocną bieliznę; liseuse [czytaj: lizEz]

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. lekki kaftanik kobiecy wkładany na nocną koszulę do siedzenia i czytania w łóżku; krótsza odmiana matinki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Narzucała różową lizeskę i z kieliszkiem koniaku w ręku – na ból zębów, który przed południem zawsze jej dokuczał – szła przeliczyć prześcieradła, świeżo przyniesione z magla.

Wiktionary

# lizeskowy

przymiotnik od: lizeska

SJP.pl

# lizing

[czytaj: liz-ink] odpłatne użytkowanie czegoś przez określony czas, na podstawie umowy zawartej z właścicielem tego obiektu; leasing, lising

SJP.pl

# lizingobiorca

[czytaj: liz-ingobiorca] osoba odpłatnie użytkująca coś przez określony czas, na podstawie umowy zawartej z właścicielem tego obiektu; leasingobiorca, lisingobiorca

SJP.pl

# lizingować

prowadzić sprzedaż opierającą się na leasingu; leasingować

SJP.pl

# lizingowy

→ lizing; leasingowy, lisingowy

SJP.pl

# lizjera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pas graniczny, brzeg

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Weszliśmy do lasu. Obsadziłem i ubezpieczyłem się na jego lizjerze.

Wiktionary

# liznąć

1. przesunąć po czymś językiem;
2. potocznie: spróbować czegoś, skosztować;
3. potocznie: zapoznać się z czymś częściowo, powierzchownie

SJP.pl

# liźnięcie

1. przesunąć po czymś językiem;
2. potocznie: spróbować czegoś, skosztować;
3. potocznie: zapoznać się z czymś częściowo, powierzchownie

SJP.pl

# liznowo

Liznowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Chełmża.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 196 mieszkańców. Jest dziewiętnastą co do wielkości miejscowością gminy Chełmża.

Wikipedia

# lizoform

środek mający duże właściwości antyseptyczne, stosowany do odkażania rąk i narzędzi chirurgicznych

SJP.pl

# lizogenia

Wikipedia

# lizogeniczny

→ lizogenia

SJP.pl

#### Patrz:

lizogenia

# lizogenny

→ lizogenia

SJP.pl

#### Patrz:

lizogenia

# lizol

roztwór mydła potasowego z dodatkiem krezolu służący jako środek do odkażania pomieszczeń, naczyń itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. środek dezynfekcyjny, roztwór krezolu surowego w mydle potasowym;

Wiktionary

Wikipedia

# lizolecytyna

fosfolipid uczestniczący w emulgowaniu tłuszczów w jelicie

SJP.pl

# lizolecytyny

fosfolipid uczestniczący w emulgowaniu tłuszczów w jelicie

SJP.pl

# lizosom

otoczona błoną cytoplazmatyczną struktura występująca wewnątrz komórki, zawierająca enzymy odgrywające ważną rolę w procesach rozkładu białek i innych substancji

SJP.pl

Lizosom – organellum cytoplazmatyczne wytwarzane przez aparat Golgiego, występujące licznie w komórkach eukariotycznych (typowo w komórkach zwierzęcych), natomiast nieobecne w komórkach prokariotycznych. Są to niewielkie pęcherzyki o średnicy ok. 0,5 μm (rzadko 0,1–1 μm), otoczone pojedynczą błoną lipidowo-białkową o grubości ok. 7 nm. Zawierają kwaśne hydrolazy rozkładające białka, kwasy nukleinowe, węglowodany i tłuszcze. pH wewnątrz lizosomu ma wartość optymalną dla występujących w nim enzymów, równą około 5. Dzięki przystosowaniu enzymów do kwaśnego środowiska, ich przypadkowe wydostanie się do cytoplazmy (pH ≈ 7,2) nie stanowi większego zagrożenia dla komórki, jednak wyciek z dużej liczby lizosomów może zniszczyć komórkę poprzez jej samostrawienie się. Niskie pH zapewnia wbudowana w błonę lizosomu pompa protonowa – H+-ATPaza, pompująca protony do wnętrza lizosomu.

Wikipedia

# lizosomatyczny

→ lizosom

SJP.pl

#### Patrz:

lizosom

# lizozym

enzym niszczący bakterie, poprzez destrukcyjny wpływ na ich ścianki, występuje m.in. w osoczu krwi, błonie śluzowej nosa i we łzach

SJP.pl

Lizozym, muramidaza (ang. lysozyme) – białko kationowe o masie 14,4 kDa, które ma właściwości enzymu hydrolitycznego rozkładającego peptydoglikan ściany komórkowej bakterii. Został odkryty w 2. dekadzie XX wieku przez Alexandra Fleminga.

Wikipedia

# lizuch

zgrubienie od: lizus

SJP.pl

# lizurej

nazwisko

SJP.pl

# lizus

osoba starająca się przypodobać komuś, by uzyskać dla siebie korzyść; pochlebca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny i usłużny, żeby uzyskać czyjeś względy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈlʲizus, AS: lʹizus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lizusostwo n., lizanie n., podlizywanie n., przelizanie n., zlizywanie n., lizusowanie n., lizak m.

:: fż. lizuska ż.

:: zdrobn. lizusek m.

czas. przelizać dk., zlizywać ndk., lizusować ndk., podlizywać się ndk., lizać ndk.

przym. lizusowski

przysł. lizusowsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. podlizuch, podlizywacz, cmokier, komplemenciarz, nadskakiwacz, podnóżek, potakiewicz, wazelina, wazeliniarz; dworak, klakier, pochlebca, serwilista; grub. włazidupa

Wiktionary

# lizusek

zdrobnienie od: lizus

SJP.pl

#### Patrz:

lizus

# lizuska

→ lizus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. forma żeńska od: lizus

Wiktionary

#### Patrz:

lizus

#### Przykłady

(1.1) Ta cholerna lizuska znów była pierwsza z życzeniami u szefowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: lʲiˈzuska, AS: lʹizuska

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. lizus.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pochlebczyni, wazeliniara

Wiktionary

# lizusostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postawa schlebiająca komuś, kto jest wyżej postawiony, dla pozyskania jego względów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Fałszywe jest mniemanie, że gmach lizusostwa wznosi tylko jedna osoba. Jest on dziełem wspólnym podlizującego i podlizywanego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lizus m., lizusek m., lizuska ż., lizusowanie n., podlizywacz m., podlizywaczka ż., lizanie n., polizanie n., podlizanie n., podlizywanie n., lizusowskość ż., lizak m., lizaczek m., lizawka ż., ulizywanie n., ulizanie n., oblizywanie n., oblizanie n., zlizywanie n., zlizanie n., przylizywanie n., przylizanie n., wylizywanie n., wylizanie n., lizawość ż., Lizawce nmos., Lizaki nmos., liźnięcie n., lizywanie n., zlizywanie n.

czas. przelizać, lizusować ndk., lizać ndk., lizywać ndk., liznąć dk., polizać dk., podlizywać ndk., podlizać dk., ulizywać ndk., ulizać dk., oblizywać ndk., oblizać dk., zlizywać ndk., zlizać dk., przylizywać ndk., przylizać dk., wylizywać ndk., wylizać dk.

przym. lizusowski, lizakowy, lizawkowy

przysł. lizusowsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cmokierstwo, nadskakiwanie, serwilizm, służalczość, służalstwo, uniżoność, wazeliniarstwo

Wiktionary

# lizusować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) schlebiać, nadskakiwać komuś, chcąc pozyskać względy, zwłaszcza osób wyżej postawionych; być lizusem, pochlebcą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oni by ci nic nie zrobili, gdybyś nie lizusowała.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lizus m., lizusek m., lizuska ż., lizusostwo n., lizusowanie n.

przym. lizusowski

przysł. lizusowsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łasić się, podlizywać się, płaszczyć się, przymilać się, umizgać się, umizgiwać się, wdzięczyć się, zalecać się, pot. pochlebiać, schlebiać, nadskakiwać, pełzać; leżeć / padać plackiem , lizać buty / stopy, karmić kogoś pochlebstwami, skakać / służyć na dwóch łapkach, kłaniać się nisko / w lansadach, posp. wchodzić / włazić bez mydła, wulg. włazić do dupy / w dupę; przest. uderzać czołem

Wiktionary

# lizut

nazwisko

SJP.pl

# lizymetr

przyrząd meteorologiczny służący do pomiaru parowania i transpiracji z gruntu pokrytego roślinnością

SJP.pl

Lizymetr – przyrząd meteorologiczny służący do bezpośrednich pomiarów wysokości wyparowanego słupa wody w procesie parowania terenowego. Pod względem budowy jest to wkopany w grunt szczelny, metalowy lub betonowy zbiornik. Co pewien czas mierzy się masę pojemnika. Po uwzględnieniu masy wody dopływającej z opadów i odpływającej w wyniku przesiąkania, uzyskuje się ilość wody, która wyparowała.

Wikipedia

# lizymetryczny

→ lizymetr

SJP.pl

#### Patrz:

lizymetr

# lizyna

aminokwas egzogenny, składnik białek roślinnych i zwierzęcych

SJP.pl

Lizyna, skr. Lys, K – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów białkowych. Dla człowieka jest aminokwasem egzogennym, gdyż nie jest syntetyzowany w organizmie i musi być dostarczany z pożywieniem.

Wikipedia

# lizynowy

→ lizyna

SJP.pl

#### Patrz:

lizyna

# lizyny

aminokwas egzogenny, składnik białek roślinnych i zwierzęcych

SJP.pl

# lizyp

rzeźbiarz grecki żyjący w IV w. p.n.e.

SJP.pl

Lizyp z Sykionu – rzeźbiarz grecki. Artysta stylu późnoklasycznego, działający w latach około 370–320 p.n.e. Początkowo prawdopodobnie kowal. Nadworny rzeźbiarz Aleksandra Wielkiego.

Wikipedia

# lizys

powolny spadek temperatury charakteryzujący przebieg pewnych chorób, np. płonicy; lysis

SJP.pl

# lizystrata

Lizystrata (tłumaczona także jako Gromiwoja lub Bojomira) – komedia starogrecka Arystofanesa, napisana w roku 411 p.n.e. podczas II wojny peloponeskiej.

Opisuje strajk kobiet, które postanawiają odstawić swoich mężów od łoża do czasu, aż ci zawrą między sobą pokój. Dramat ma wymowę pacyfistyczną.

Wikipedia