# najreprezentatywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: reprezentatywny; najbardziej reprezentatywny

SJP.pl

# najrezolutniej

stopień najwyższy od przysłówka: rezolutnie

SJP.pl

# najrezolutniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rezolutny

SJP.pl

# najrobotniej

stopień najwyższy od przysłówka: robotnie

SJP.pl

# najrobotniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: robotny (pracowity)

SJP.pl

# najrojniej

stopień najwyższy od przysłówków: rojno, rojnie

SJP.pl

# najrojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rojny

SJP.pl

# najromantyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: romantycznie

SJP.pl

# najromantyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: romantyczny

SJP.pl

# najroślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rosły

SJP.pl

# najrośniej

stopień najwyższy od przysłówka: rośnie

SJP.pl

# najrówniej

stopień najwyższy od przysłówków: równo, równie

SJP.pl

# najrówniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: równy

SJP.pl

# najrównomierniej

stopień najwyższy od przysłówka: równomiernie

SJP.pl

# najrównomierniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: równomierny

SJP.pl

# najrozciąglej

stopień najwyższy od przysłówka: rozciągle

SJP.pl

# najrozciąglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozciągły

SJP.pl

# najrozciągliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rozciągliwie

SJP.pl

# najrozciągliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: rozciągliwy; najbardziej rozciągliwy

SJP.pl

# najrozgłośniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozgłośnie

SJP.pl

# najrozgłośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozgłośny

SJP.pl

# najrozkoszniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozkosznie

SJP.pl

# najrozkoszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozkoszny

SJP.pl

# najrozleglej

stopień najwyższy od przysłówka: rozlegle

SJP.pl

# najrozleglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozległy

SJP.pl

# najrozlewniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozlewnie

SJP.pl

# najrozlewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozlewny

SJP.pl

# najrozliczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozliczny

SJP.pl

# najrozmaiciej

stopień najwyższy od przysłówka: rozmaicie

SJP.pl

# najrozmaitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozmaity

SJP.pl

# najrozmowniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozmownie

SJP.pl

# najrozmowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozmowny

SJP.pl

# najróżniej

stopień najwyższy od przysłówka: różnie

SJP.pl

# najróżniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: różny

SJP.pl

# najróżnorodniej

stopień najwyższy od przysłówka: różnorodnie

SJP.pl

# najróżnorodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: różnorodny

SJP.pl

# najróżowiej

stopień najwyższy od przysłówka: różowo

SJP.pl

# najróżowszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: różowy; najbardziej różowy

SJP.pl

# najrozpaczliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rozpaczliwie

SJP.pl

# najrozpaczliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozpaczliwy

SJP.pl

# najrozpustniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozpustnie

SJP.pl

# najrozpustniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozpustny

SJP.pl

# najrozrzutniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozrzutnie

SJP.pl

# najrozrzutniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozrzutny

SJP.pl

# najrozsądniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozsądnie

SJP.pl

# najrozsądniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozsądny

SJP.pl

# najroztropniej

stopień najwyższy od przysłówka: roztropnie

SJP.pl

# najroztropniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: roztropny

SJP.pl

# najrozumniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozumnie

SJP.pl

# najrozumniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozumny

SJP.pl

# najrozważniej

stopień najwyższy od przysłówka: rozważnie

SJP.pl

# najrozważniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozważny

SJP.pl

# najrozwiąźlej

stopień najwyższy od przysłówka: rozwiąźle

SJP.pl

# najrozwiąźlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozwiązły

SJP.pl

# najrozwleklej

stopień najwyższy od przysłówka: rozwlekle

SJP.pl

# najrozwleklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozwlekły

SJP.pl

# najrozłożyściej

stopień najwyższy od przysłówków: rozłożysto, rozłożyście

SJP.pl

# najrozłożystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rozłożysty

SJP.pl

# najrubaszniej

stopień najwyższy od przysłówka: rubasznie

SJP.pl

# najrubaszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rubaszny

SJP.pl

# najruchawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ruchawy

SJP.pl

# najruchliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: ruchliwie

SJP.pl

# najruchliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ruchliwy

SJP.pl

# najrudziej

stopień najwyższy od przysłówka: rudo

SJP.pl

# najrumianiej

stopień najwyższy od przysłówka: rumiano

SJP.pl

# najrumieńszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: rumiany

SJP.pl

# najrychlej

stopień najwyższy od przysłówka: rychło

SJP.pl

# najrychlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rychły

SJP.pl

# najrychliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rychliwie

SJP.pl

# najrygorystyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: rygorystycznie

SJP.pl

# najrytmiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: rytmicznie

SJP.pl

# najrytmiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rytmiczny

SJP.pl

# najryzykowniej

stopień najwyższy od przysłówka: ryzykowniej

SJP.pl

# najryzykowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ryzykowny

SJP.pl

# najrządniej

stopień najwyższy od przysłówka: rządnie

SJP.pl

# najrządniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rządny

SJP.pl

# najrzadszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzadki

SJP.pl

# najrzadziej

stopień najwyższy od przysłówka: rzadko

SJP.pl

# najrzeczowiej

stopień najwyższy od przysłówka: rzeczowo

SJP.pl

# najrzeczywistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzeczywisty

SJP.pl

# najrzęsiściej

stopień najwyższy od przysłówków: rzęsiście, rzęsisto

SJP.pl

# najrzęsistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzęsisty

SJP.pl

# najrzetelniej

stopień najwyższy od przysłówka: rzetelnie

SJP.pl

# najrzetelniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzetelny

SJP.pl

# najrzewliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rzewliwie

SJP.pl

# najrzewliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzewliwy

SJP.pl

# najrzewniej

stopień najwyższy od przysłówka: rzewnie

SJP.pl

# najrzewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzewny

SJP.pl

# najrzeźwiej

stopień najwyższy od przysłówka: rzeźwo

SJP.pl

# najrzeźwiejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: rzeźwy

SJP.pl

# najs

potocznie:
1. ładny, fajny;
2. ładnie, fajnie

SJP.pl

# najsadystyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sadystycznie

SJP.pl

# najsamodzielniej

stopień najwyższy od przysłówka: samodzielnie

SJP.pl

# najsamodzielniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: samodzielny

SJP.pl

# najsamoistniej

stopień najwyższy od przysłówka: samoistnie

SJP.pl

# najsamoistniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: samoistny

SJP.pl

# najsamolubniej

stopień najwyższy od przysłówka: samolubnie

SJP.pl

# najsamotniej

stopień najwyższy od przysłówka: samotnie

SJP.pl

# najsamotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: samotny

SJP.pl

# najsamowolniej

stopień najwyższy od przysłówka: samowolnie

SJP.pl

# najsampierw

tyle co: najpierw, na początku

SJP.pl

przysłówek

(1.1) przest. najpierw, najprzód

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najsampierw umyj sobie ręce, a potem zasiadaj do jedzenia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: najˈsãmpʲjɛrf, AS: nai ̯sãmpʹi ̯erf

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. wpierw

Wiktionary

# najsarkastyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sarkastycznie

SJP.pl

# najsążnistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sążnisty

SJP.pl

# najść

przyjść do kogoś nagle, bez zapowiedzi, zjawić się u kogoś gwałtownie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nachodzić)

(1.1) dokonany od|nachodzić.

czasownik zwrotny dokonany najść się (ndk. nachodzić się)

(2.1) dokonany od|nachodzić się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nachodźca m., najście n., nachodzenie n.

czas. nachodzić ndk.

Wiktionary

# najsceptyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sceptycznie

SJP.pl

# najschematyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: schematycznie

SJP.pl

# najschematyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: schematyczny; najbardziej schematyczny

SJP.pl

# najschludniej

stopień najwyższy od przysłówków: schludnie, schludno

SJP.pl

# najschludniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: schludny

SJP.pl

# najście

przyjść do kogoś nagle, bez zapowiedzi, zjawić się u kogoś gwałtownie

SJP.pl

Najście (fr. À l'intérieur) − francuski film fabularny z 2007 roku w reżyserii Alexandre’a Bustillo oraz Juliena Maury. Zdjęcia kręcono w Paryżu.

Film miał swoją premierę podczas 60. MFF w Cannes. Krytycy pozytywnie odebrali projekt, a jego średnia w serwisie Rotten Tomatoes wynosi 83%.

Wikipedia

# najściślej

stopień najwyższy od przysłówków: ścisło, ściśle

SJP.pl

# najściślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ścisły

SJP.pl

# najsędziwiej

stopień najwyższy od przysłówka: sędziwie

SJP.pl

# najsędziwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sędziwy

SJP.pl

# najsekretniej

stopień najwyższy od przysłówka: sekretnie

SJP.pl

# najsekretniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sekretny; najbardziej sekretny

SJP.pl

# najseksowniej

stopień najwyższy od przysłówka: seksownie

SJP.pl

# najseksowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: seksowny; najbardziej seksowny

SJP.pl

# najselektywniej

stopień najwyższy od przysłówka: selektywnie

SJP.pl

# najselektywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: selektywny; najbardziej selektywny

SJP.pl

# najsenniej

stopień najwyższy od przysłówka: sennie

SJP.pl

# najsenniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: senny

SJP.pl

# najsensowniej

stopień najwyższy od przysłówka: sensownie

SJP.pl

# najsensowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sensowny

SJP.pl

# najsentymentalniej

stopień najwyższy od przysłówka: sentymentalnie

SJP.pl

# najsentymentalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sentymentalny

SJP.pl

# najserdeczniej

stopień najwyższy od przysłówka: serdecznie

SJP.pl

# najserdeczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: serdeczny

SJP.pl

# najseremniej

stopień najwyższy od przysłówka: seremno (smutno)

SJP.pl

# najsetniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: setnie

SJP.pl

# najsforniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: sfornie (posłusznie)

SJP.pl

# najsiarczyściej

stopień najwyższy od przysłówka: siarczyście

SJP.pl

# najsiarczystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: siarczysty

SJP.pl

# najsierdziściej

stopień najwyższy od przysłówka: sierdziście

SJP.pl

# najsiermiężniej

stopień najwyższy od przysłówka: siermiężnie

SJP.pl

# najsilniej

stopień najwyższy od przysłówka: silnie

SJP.pl

# najsilniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: silny

SJP.pl

# najsiniej

stopień najwyższy od przysłówka: sino

SJP.pl

# najsiwiej

stopień najwyższy od przysłówka: siwo

SJP.pl

# najskandaliczniej

stopień najwyższy od przysłówka: skandalicznie

SJP.pl

# najskąpiej

stopień najwyższy od przysłówka: skąpo

SJP.pl

# najskąpszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skąpy

SJP.pl

# najskoczniej

stopień najwyższy od przysłówków: skocznie, skoczno

SJP.pl

# najskoczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skoczny

SJP.pl

# najskorszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skory

SJP.pl

# najskorzej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: skoro (prędko, rychło)

SJP.pl

# najskośniej

stopień najwyższy od przysłówków: skośnie, skośno

SJP.pl

# najskrajniej

stopień najwyższy od przysłówka: skrajnie

SJP.pl

# najskrajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skrajny

SJP.pl

# najskrętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skrętny; najbardziej skrętny

SJP.pl

# najskromniej

stopień najwyższy od przysłówka: skromnie

SJP.pl

# najskromniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skromny; najbardziej skromny

SJP.pl

# najskrupulatniej

stopień najwyższy od przysłówka: skrupulatnie

SJP.pl

# najskrupulatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skrupulatny

SJP.pl

# najskryciej

stopień najwyższy od przysłówka: skrycie

SJP.pl

# najskrytszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skryty

SJP.pl

# najskrzętniej

stopień najwyższy od przysłówka: skrzętnie

SJP.pl

# najskrzętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skrzętny

SJP.pl

# najskuteczniej

stopień najwyższy od przysłówka: skutecznie

SJP.pl

# najskuteczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skuteczny

SJP.pl

# najskwapliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: skwapliwie

SJP.pl

# najskwapliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skwapliwy

SJP.pl

# najskwarniej

stopień najwyższy od przysłówków: skwarno, skwarnie

SJP.pl

# najskwarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skwarny

SJP.pl

# najskładniej

stopień najwyższy od przysłówka: składnie

SJP.pl

# najskładniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: składny

SJP.pl

# najskłonniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: skłonny; najbardziej skłonny

SJP.pl

# najślamazarniej

stopień najwyższy od przysłówka: ślamazarnie

SJP.pl

# najślamazarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ślamazarny

SJP.pl

# najśliczniej

stopień najwyższy od przysłówka: ślicznie

SJP.pl

# najśliczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śliczny

SJP.pl

# najsmaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: smacznie

SJP.pl

# najsmaczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smaczny

SJP.pl

# najsmaglej

stopień najwyższy od przysłówka: smagle

SJP.pl

# najsmaglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smagły

SJP.pl

# najsmakowiciej

stopień najwyższy od przysłówka: smakowicie

SJP.pl

# najsmakowitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smakowity

SJP.pl

# najsmarniej

stopień najwyższy od przysłówka: smarnie

SJP.pl

# najsmerfniej

stopień najwyższy od przysłówka: smerfnie

SJP.pl

# najsmerfniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smerfny

SJP.pl

# najsmętniej

stopień najwyższy od przysłówka: smętnie

SJP.pl

# najsmętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smętny

SJP.pl

# najśmielej

stopień najwyższy od przysłówka: śmiało

SJP.pl

# najśmielszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śmiały; najbardziej śmiały

SJP.pl

# najśmiertelniej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: śmiertelnie

SJP.pl

# najśmiertelniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śmiertelny

SJP.pl

# najśmieszniej

stopień najwyższy od przysłówka: śmiesznie

SJP.pl

# najśmieszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śmieszny

SJP.pl

# najśmiglej

stopień najwyższy od przysłówków: śmigło, śmigle

SJP.pl

# najśmiglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śmigły

SJP.pl

# najsmrodliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: smrodliwie

SJP.pl

# najsmrodliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smrodliwy

SJP.pl

# najsmuklej

stopień najwyższy od przysłówka: smukło

SJP.pl

# najsmuklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smukły; najbardziej smukły

SJP.pl

# najsmutniej

stopień najwyższy od przysłówków: smutno, smutnie

SJP.pl

# najsmutniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: smutny; najbardziej smutny

SJP.pl

# najsnadniej

stopień najwyższy od przysłówka: snadnie

SJP.pl

# najsnadniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: snadny

SJP.pl

# najśnieżniej

stopień najwyższy od przysłówka: śnieżnie

SJP.pl

# najśnieżyściej

stopień najwyższy od przysłówka: śnieżyście

SJP.pl

# najsnobistyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: snobistycznie

SJP.pl

# najsoczyściej

stopień najwyższy od przysłówka: soczyście

SJP.pl

# najsoczystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: soczysty

SJP.pl

# najsolenniej

stopień najwyższy od przysłówka: solennie

SJP.pl

# najsolenniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: solenny

SJP.pl

# najsolidarniej

stopień najwyższy od przysłówka: solidarnie

SJP.pl

# najsolidarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: solidarny

SJP.pl

# najsolidniej

stopień najwyższy od przysłówka: solidnie

SJP.pl

# najsolidniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: solidny

SJP.pl

# najsowiciej

stopień najwyższy od przysłówka: sowicie

SJP.pl

# najsowitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sowity

SJP.pl

# najspazmatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: spazmatycznie

SJP.pl

# najspecjalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: specjalny; najbardziej specjalny

SJP.pl

# najspecyficzniej

stopień najwyższy od przysłówka: specyficznie

SJP.pl

# najspecyficzniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: specyficzny; najbardziej specyficzny

SJP.pl

# najspieszniej

stopień najwyższy od przysłówków: spieszno, spiesznie

SJP.pl

# najspieszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: spieszny

SJP.pl

# najśpiewniej

stopień najwyższy od przysłówków: śpiewnie, śpiewno

SJP.pl

# najśpiewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: śpiewny

SJP.pl

# najspójniej

stopień najwyższy od przysłówka: spójnie

SJP.pl

# najspójniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: spójny

SJP.pl

# najspokojniej

stopień najwyższy od przysłówka: spokojnie

SJP.pl

# najspokojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: spokojny

SJP.pl

# najspolegliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: spolegliwie

SJP.pl

# najspolegliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: spolegliwy

SJP.pl

# najspontaniczniej

stopień najwyższy od przysłówka: spontanicznie

SJP.pl

# najspontaniczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: spontaniczny; najbardziej spontaniczny

SJP.pl

# najsporadyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sporadycznie

SJP.pl

# najsporniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sporny; najbardziej sporny

SJP.pl

# najsporzej

stopień najwyższy od dawnego przysłówka: sporo (ochoczo, szybko, bez ociągania)

SJP.pl

# najsposobniej

stopień najwyższy od przysłówka: sposobnie

SJP.pl

# najsposobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sposobny

SJP.pl

# najsprawiedliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: sprawiedliwie

SJP.pl

# najsprawiedliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprawiedliwy

SJP.pl

# najsprawniej

stopień najwyższy od przysłówka: sprawnie

SJP.pl

# najsprawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprawny

SJP.pl

# najsprężyściej

stopień najwyższy od przysłówka: sprężyście

SJP.pl

# najsprężystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprężysty

SJP.pl

# najsprośniej

stopień najwyższy od przysłówka: sprośnie

SJP.pl

# najsprośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprośny

SJP.pl

# najsprytniej

stopień najwyższy od przysłówka: sprytnie

SJP.pl

# najsprytniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprytny

SJP.pl

# najsprzeczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sprzeczny

SJP.pl

# najsrebrzyściej

stopień najwyższy od przysłówków: srebrzysto, srebrzyście

SJP.pl

# najsrebrzystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: srebrzysty

SJP.pl

# najsromotniej

stopień najwyższy od przysłówka: sromotnie

SJP.pl

# najsromotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sromotny

SJP.pl

# najsrożej

stopień najwyższy od przysłówka: srogo

SJP.pl

# najsroższy

stopień najwyższy od przymiotnika: srogi

SJP.pl

# najstabilniej

stopień najwyższy od przysłówka: stabilnie

SJP.pl

# najstabilniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: stabilny

SJP.pl

# najstalej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: stale (trwale)

SJP.pl

# najstalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: stały

SJP.pl

# najstaranniej

stopień najwyższy od przysłówka: starannie

SJP.pl

# najstaranniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: staranny

SJP.pl

# najstarodawniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: starodawny

SJP.pl

# najstaromodniej

stopień najwyższy od przysłówka: staromodnie

SJP.pl

# najstaromodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: staromodny; najbardziej staromodny

SJP.pl

# najstarożytniejszy

przestarzały stopień najwyższy od przymiotnika: starożytny (odwieczny)

SJP.pl

# najstarszy

stopień najwyższy od przymiotnika: stary

SJP.pl

Najstarszy (ang. Eldest) – druga część cyklu Dziedzictwo autorstwa Christophera Paoliniego, kontynuacja Eragona. Książka została wydana w 2005 roku kiedy Eragon znalazła się na liście bestsellerów New York Timesa.

Książka opowiada o dalszych przygodach chłopca Eragona i jego smoczycy, Saphiry.

Wikipedia

# najstarzej

stopień najwyższy od przysłówka: staro

SJP.pl

# najstateczniej

stopień najwyższy od przysłówka: statecznie

SJP.pl

# najstateczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: stateczny

SJP.pl

# najstatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: statycznie

SJP.pl

# najstęchlej

stopień najwyższy od przysłówka: stęchle

SJP.pl

# najsterowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sterowny

SJP.pl

# najstosowniej

stopień najwyższy od przysłówka: stosownie

SJP.pl

# najstosowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: stosowny

SJP.pl

# najstrachliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: strachliwie

SJP.pl

# najstrachliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: strachliwy

SJP.pl

# najstraszliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: straszliwie

SJP.pl

# najstraszliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: straszliwy

SJP.pl

# najstraszniej

stopień najwyższy od przysłówków: strasznie, straszno

SJP.pl

# najstraszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: straszny

SJP.pl

# najstrawniej

stopień najwyższy od przysłówka: strawnie

SJP.pl

# najstrawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: strawny

SJP.pl

# najstrojniej

stopień najwyższy od przysłówka: strojnie

SJP.pl

# najstrojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: strojny

SJP.pl

# najstromiej

stopień najwyższy od przysłówka: stromo

SJP.pl

# najstrzeliściej

stopień najwyższy od przysłówków: strzelisto, strzeliście

SJP.pl

# najsubiektywniej

stopień najwyższy od przysłówka: subiektywnie

SJP.pl

# najsubiektywniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: subiektywny; najbardziej subiektywny

SJP.pl

# najsubtelniej

stopień najwyższy od przysłówka: subtelnie

SJP.pl

# najsubtelniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: subtelny; najbardziej subtelny

SJP.pl

# najsuchszy

stopień najwyższy od przymiotnika: suchy; najbardziej suchy

SJP.pl

# najsuciej

stopień najwyższy od przysłówka: suto

SJP.pl

# najsugestywniej

stopień najwyższy od przysłówka: sugestywnie

SJP.pl

# najsugestywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sugestywny

SJP.pl

# najsukcesywniej

stopień najwyższy od przysłówka: sukcesywnie

SJP.pl

# najsumienniej

stopień najwyższy od przysłówka: sumiennie

SJP.pl

# najsumienniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sumienny

SJP.pl

# najsurowiej

stopień najwyższy od przysłówka: surowo

SJP.pl

# najsurowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: surowy

SJP.pl

# najsuszej

stopień najwyższy od przysłówka: sucho

SJP.pl

# najsutszy

stopień najwyższy od przymiotnika: suty

SJP.pl

# najswarliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: swarliwie

SJP.pl

# najswarliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: swarliwy

SJP.pl

# najswawolniej

stopień najwyższy od przysłówka: swawolnie

SJP.pl

# najswawolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: swawolny

SJP.pl

# najświadomiej

stopień najwyższy od przysłówka: świadomie

SJP.pl

# najświąteczniej

stopień najwyższy od przysłówka: świątecznie

SJP.pl

# najświatlej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: światło (jasno, zrozumiale)

SJP.pl

# najświatlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: światły; najbardziej światły

SJP.pl

# najświątobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: świątobliwie

SJP.pl

# najświątobliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: świątobliwy

SJP.pl

# najświęciej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: święcie (świątobliwie)

SJP.pl

# najświetliściej

stopień najwyższy od przysłówków: świetliście, świetlisto

SJP.pl

# najświetlistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: świetlisty

SJP.pl

# najświetniej

stopień najwyższy od przysłówka: świetnie

SJP.pl

# najświetniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: świetny

SJP.pl

# najświętobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: świętobliwie

SJP.pl

# najświętobliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: świętobliwy

SJP.pl

# najświętszy

stopień najwyższy od przymiotnika: święty

SJP.pl

# najświeżej

stopień najwyższy od przysłówka: świeżo

SJP.pl

# najświeższy

stopień najwyższy od przymiotnika: świeży

SJP.pl

# najswobodniej

stopień najwyższy od przysłówka: swobodnie

SJP.pl

# najswobodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: swobodny

SJP.pl

# najswoiściej

stopień najwyższy od przysłówka: swoiście

SJP.pl

# najsyciej

stopień najwyższy od przysłówka: syto

SJP.pl

# najsyfiaściej

stopień najwyższy od przysłówka: syfiaście

SJP.pl

# najsympatyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sympatycznie

SJP.pl

# najsympatyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sympatyczny

SJP.pl

# najsystematyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: systematycznie

SJP.pl

# najsystematyczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: systematyczny

SJP.pl

# najsytszy

stopień najwyższy od przymiotnika: syty; najbardziej syty

SJP.pl

# najszacowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szacowny

SJP.pl

# najszaleniej

stopień najwyższy od przysłówka: szalenie

SJP.pl

# najszaleńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szalony

SJP.pl

# najszanowniej

stopień najwyższy od przysłówka: szanownie

SJP.pl

# najszanowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szanowny

SJP.pl

# najszarzej

stopień najwyższy od przysłówka: szaro

SJP.pl

# najszczebiotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: szczebiotliwie

SJP.pl

# najszczególniej

stopień najwyższy od przysłówka: szczególnie

SJP.pl

# najszczególniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczególny

SJP.pl

# najszczegółowiej

stopień najwyższy od przysłówka: szczegółowo

SJP.pl

# najszczegółowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczegółowy; najbardziej szczegółowy

SJP.pl

# najszczelniej

stopień najwyższy od przysłówka: szczelnie

SJP.pl

# najszczelniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczelny

SJP.pl

# najszczerszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczery; najbardziej szczery

SJP.pl

# najszczerzej

stopień najwyższy od przysłówka: szczerze

SJP.pl

# najszczęśliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: szczęśliwie

SJP.pl

# najszczęśliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczęśliwy; najbardziej szczęśliwy

SJP.pl

# najszczęśniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczęsny

SJP.pl

# najszczodrobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: szczodrobliwie

SJP.pl

# najszczodrobliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczodrobliwy

SJP.pl

# najszczodrzej

stopień najwyższy od przysłówka: szczodrze

SJP.pl

# najszczodrzejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczodry

SJP.pl

# najszczuplej

stopień najwyższy od przysłówka: szczupło

SJP.pl

# najszczuplejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczupły

SJP.pl

# najszczytniej

stopień najwyższy od przysłówka: szczytnie

SJP.pl

# najszczytniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szczytny

SJP.pl

# najszerszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szeroki

SJP.pl

# najszerzej

stopień najwyższy od przysłówka: szeroko

SJP.pl

# najszkaradniej

stopień najwyższy od przysłówka: szkaradnie

SJP.pl

# najszkaradniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szkaradny

SJP.pl

# najszkodliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: szkodliwie

SJP.pl

# najszkodliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szkodliwy

SJP.pl

# najszlachetniej

stopień najwyższy od przysłówka: szlachetnie

SJP.pl

# najszlachetniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szlachetny

SJP.pl

# najszmatławszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: szmatławy

SJP.pl

# najszpetniej

stopień najwyższy od przysłówka: szpetnie

SJP.pl

# najszpetniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szpetny

SJP.pl

# najsztub

nazwisko

SJP.pl

# najsztuczniej

stopień najwyższy od przysłówka: sztucznie

SJP.pl

# najsztuczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sztuczny

SJP.pl

# najsztywniej

stopień najwyższy od przysłówków: sztywno, sztywnie

SJP.pl

# najsztywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sztywny; najbardziej sztywny

SJP.pl

# najszumniej

stopień najwyższy od przysłówków: szumno, szumnie

SJP.pl

# najszumniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szumny

SJP.pl

# najszybciej

stopień najwyższy od przysłówka: szybko

SJP.pl

# najszybszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szybki

SJP.pl

# najszykowniej

stopień najwyższy od przysłówka: szykownie

SJP.pl

# najszykowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: szykowny

SJP.pl

# najsłabiej

stopień najwyższy od przysłówka: słabo

SJP.pl

# najsłabowiciej

stopień najwyższy od przysłówka: słabowicie

SJP.pl

# najsłabowitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słabowity

SJP.pl

# najsłabszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słaby

SJP.pl

# najsławetniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sławetny

SJP.pl

# najsławniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: sławnie (świetnie)

SJP.pl

# najsławniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: sławny

SJP.pl

# najsłodszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słodki

SJP.pl

# najsłodziej

stopień najwyższy od przysłówka: słodko

SJP.pl

# najsłoneczniej

stopień najwyższy od przysłówka: słonecznie

SJP.pl

# najsłoneczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słoneczny

SJP.pl

# najsłoniej

stopień najwyższy od przysłówka: słono

SJP.pl

# najsłońszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: słony; najbardziej słony

SJP.pl

# najsłotniej

stopień najwyższy od przysłówków: słotnie, słotno

SJP.pl

# najsłotniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: słotny

SJP.pl

# najsłowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słowny

SJP.pl

# najsłuszniej

stopień najwyższy od przysłówka: słusznie

SJP.pl

# najsłuszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słuszny

SJP.pl

# najsłużbiściej

stopień najwyższy od przysłówka: służbiście

SJP.pl

# najsłynniej

stopień najwyższy od przysłówka: słynnie

SJP.pl

# najsłynniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: słynny; najbardziej słynny

SJP.pl

# najtajemniej

stopień najwyższy od przysłówka: tajemnie

SJP.pl

# najtajemniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tajemny

SJP.pl

# najtajniej

stopień najwyższy od przysłówka: tajnie

SJP.pl

# najtajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tajny

SJP.pl

# najtaktowniej

stopień najwyższy od przysłówka: taktownie

SJP.pl

# najtaktowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: taktowny

SJP.pl

# najtaktyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: taktycznie

SJP.pl

# najtandetniej

stopień najwyższy od przysłówka: tandetnie

SJP.pl

# najtandetniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tandetny

SJP.pl

# najtaniej

stopień najwyższy od przysłówka: tanio

SJP.pl

# najtańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tani

SJP.pl

# najtchórzliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: tchórzliwie

SJP.pl

# najtchórzliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tchórzliwy

SJP.pl

# najtendencyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: tendencyjnie

SJP.pl

# najtendencyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tendencyjny

SJP.pl

# najtępiej

stopień najwyższy od przysłówka: tępo

SJP.pl

# najtępszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tępy; najbardziej tępy

SJP.pl

# najtęskniej

stopień najwyższy od przysłówków: tęskno, tęsknie

SJP.pl

# najtęskniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tęskny; najbardziej tęskny

SJP.pl

# najtężej

stopień najwyższy od przysłówka: tęgo

SJP.pl

# najtęższy

stopień najwyższy od przymiotnika: tęgi; najbardziej tęgi

SJP.pl

# najtkliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: tkliwie

SJP.pl

# najtkliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tkliwy; najbardziej tkliwy

SJP.pl

# najtoksyczniej

stopień najwyższy od przysłówka: toksycznie

SJP.pl

# najtolerancyjniej

stopień najwyższy od przysłówka: tolerancyjnie

SJP.pl

# najtolerancyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tolerancyjny

SJP.pl

# najtoporniej

stopień najwyższy od przysłówka: topornie

SJP.pl

# najtoporniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: toporny

SJP.pl

# najtradycyjniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tradycyjny; najbardziej tradycyjny

SJP.pl

# najtrafniej

stopień najwyższy od przysłówka: trafnie

SJP.pl

# najtrafniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trafny

SJP.pl

# najtragiczniej

stopień najwyższy od przysłówka: tragicznie

SJP.pl

# najtragiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tragiczny

SJP.pl

# najtragikomiczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tragikomiczny

SJP.pl

# najtrefniej

stopień najwyższy od przysłówka: trefnie

SJP.pl

# najtreściwiej

stopień najwyższy od przysłówka: treściwie

SJP.pl

# najtreściwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: treściwy

SJP.pl

# najtriumfalniej

stopień najwyższy od przysłówka: triumfalnie

SJP.pl

# najtriumfalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: triumfalny; najbardziej triumfalny

SJP.pl

# najtroskliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: troskliwie

SJP.pl

# najtroskliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: troskliwy

SJP.pl

# najtrudniej

stopień najwyższy od przysłówka: trudno

SJP.pl

# najtrudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trudny

SJP.pl

# najtrwalej

stopień najwyższy od przysłówka: trwale

SJP.pl

# najtrwalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trwały

SJP.pl

# najtrwożliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: trwożliwie

SJP.pl

# najtrwożliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trwożliwy

SJP.pl

# najtrwożniej

stopień najwyższy od przysłówka: trwożnie

SJP.pl

# najtrwożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trwożny

SJP.pl

# najtryumfalniej

stopień najwyższy od przysłówka: tryumfalnie

SJP.pl

# najtryumfalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tryumfalny

SJP.pl

# najtrywialniej

stopień najwyższy od przysłówka: trywialnie

SJP.pl

# najtrywialniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trywialny; najbardziej trywialny

SJP.pl

# najtrzeźwiej

stopień najwyższy od przysłówka: trzeźwo

SJP.pl

# najtrzeźwiejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: trzeźwy; najbardziej trzeźwy

SJP.pl

# najtubalniej

stopień najwyższy od przysłówka: tubalnie

SJP.pl

# najtubalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tubalny

SJP.pl

# najtwardszy

stopień najwyższy od przymiotnika: twardy

SJP.pl

# najtwardziej

stopień najwyższy od przysłówka: twardo

SJP.pl

# najtyczanka

czterokołowy pojazd konny z wyplatanym podwoziem; nejtyczanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. czterokołowy pojazd konny z wyplatanym nadwoziem, używany w XIX wieku, rodzaj lekkiej bryczki szczególnie popularny na Kresach Wschodnich;

Wiktionary

Najtyczanka, nejtyczanka (od niem. Neu-Titschein) – rodzaj niedużej bryczki używanej w przeszłości głównie na terenach wiejskich.

Był to czterokołowy pojazd konny, często resorowany, podwyższony z tyłu, z przednim kozłem i wyplatanym nadwoziem (wasągiem), nierzadko wewnątrz wyściełanym i z ochronnymi fartuchami, niekiedy też wyposażonym w budę. W Polsce używano go zwłaszcza na Kresach Wschodnich w XIX wieku i na początku XX wieku.

Wikipedia

# najtypowiej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: typowo

SJP.pl

# najtypowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: typowy; najbardziej typowy

SJP.pl

# najtłoczniej

stopień najwyższy od przysłówków: tłocznie, tłoczno

SJP.pl

# najtłoczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tłoczny

SJP.pl

# najtłumniej

stopień najwyższy od przysłówka: tłumnie

SJP.pl

# najtłumniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tłumny

SJP.pl

# najtłuściej

stopień najwyższy od przysłówka: tłusto

SJP.pl

# najtłuściejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tłusty; najtłustszy

SJP.pl

# najtłustszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tłusty; najtłuściejszy, najbardziej tłusty

SJP.pl

# najubożej

stopień najwyższy od przysłówka: ubogo

SJP.pl

# najuboższy

stopień najwyższy od przymiotnika: ubogi

SJP.pl

# najubożuchniej

stopień najwyższy od przysłówka: ubożuchno

SJP.pl

# najuchwytniej

stopień najwyższy od przysłówka: uchwytnie

SJP.pl

# najuchwytniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uchwytny

SJP.pl

# najuciążliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: uciążliwie

SJP.pl

# najuciążliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uciążliwy

SJP.pl

# najucieszniej

stopień najwyższy od przysłówka: uciesznie

SJP.pl

# najucieszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ucieszny

SJP.pl

# najuczciwiej

stopień najwyższy od przysłówka: uczciwie

SJP.pl

# najuczciwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uczciwy; najbardziej uczciwy

SJP.pl

# najuczeniej

stopień najwyższy od przysłówka: uczenie

SJP.pl

# najuczeńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uczony; najbardziej uczony

SJP.pl

# najuczynniej

stopień najwyższy od przysłówka: uczynnie

SJP.pl

# najuczynniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uczynny

SJP.pl

# najudatniej

stopień najwyższy od przysłówka: udatnie

SJP.pl

# najudatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: udatny

SJP.pl

# najudolniej

stopień najwyższy od przysłówka: udolnie

SJP.pl

# najufniej

stopień najwyższy od przysłówka: ufnie

SJP.pl

# najufniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ufny; najbardziej ufny

SJP.pl

# najugodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ugodny

SJP.pl

# najukochańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ukochany

SJP.pl

# najukojniej

stopień najwyższy od przysłówka: ukojnie

SJP.pl

# najukośniej

stopień najwyższy od przysłówka: ukośnie

SJP.pl

# najukładniej

stopień najwyższy od przysłówka: układnie

SJP.pl

# najukładniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: układny

SJP.pl

# najuleglej

stopień najwyższy od przysłówka: ulegle

SJP.pl

# najuleglejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uległy; najbardziej uległy

SJP.pl

# najulewniej

stopień najwyższy od przysłówka: ulewnie

SJP.pl

# najulewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ulewny

SJP.pl

# najulotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ulotny

SJP.pl

# najulubieńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ulubiony; najbardziej ulubiony

SJP.pl

# najumiarkowańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: umiarkowany; najbardziej umiarkowany

SJP.pl

# najumiejętniej

stopień najwyższy od przysłówka: umiejętnie

SJP.pl

# najumiejętniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: umiejętny; najbardziej umiejętny

SJP.pl

# najumyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: umyślnie

SJP.pl

# najumyślniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: umyślny

SJP.pl

# najuniwersalniej

stopień najwyższy od przysłówka: uniwersalnie

SJP.pl

# najuniwersalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uniwersalny; najbardziej uniwersalny

SJP.pl

# najuniżeniej

stopień najwyższy od przysłówka: uniżenie

SJP.pl

# najuniżeńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uniżony; najbardziej uniżony

SJP.pl

# najupalniej

stopień najwyższy od przysłówka: upalnie

SJP.pl

# najupalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: upalny

SJP.pl

# najuparciej

stopień najwyższy od przysłówka: uparcie

SJP.pl

# najupartszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uparty; najbardziej uparty

SJP.pl

# najupierdliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: upierdliwie

SJP.pl

# najupierdliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: upierdliwy; najbardziej upierdliwy

SJP.pl

# najupiorniej

stopień najwyższy od przysłówka: upiornie

SJP.pl

# najupiorniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: upiorny

SJP.pl

# najupojniej

stopień najwyższy od przysłówka: upojnie

SJP.pl

# najupojniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: upojny

SJP.pl

# najuporczywiej

stopień najwyższy od przysłówka: uporczywie

SJP.pl

# najuporczywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uporczywy

SJP.pl

# najuprzejmiej

stopień najwyższy od przysłówka: uprzejmie

SJP.pl

# najuprzejmiejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uprzejmy; najbardziej uprzejmy

SJP.pl

# najuprzykrzeńszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: uprzykrzony; najbardziej uprzykrzony

SJP.pl

# najurągliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: urągliwie

SJP.pl

# najurągliwszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: urągliwy

SJP.pl

# najuroczniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: urocznie (uroczo)

SJP.pl

# najuroczyściej

stopień najwyższy od przysłówka: uroczyście

SJP.pl

# najuroczystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uroczysty

SJP.pl

# najurodniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: urodnie

SJP.pl

# najurodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: urodny

SJP.pl

# najurodzajniej

stopień najwyższy od przysłówka: urodzajnie

SJP.pl

# najurodzajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: urodzajny

SJP.pl

# najurodziwiej

stopień najwyższy od przysłówka: urodziwie

SJP.pl

# najurodziwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: urodziwy

SJP.pl

# najurokliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: urokliwie

SJP.pl

# najurokliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: urokliwy

SJP.pl

# najusilniej

stopień najwyższy od przysłówka: usilnie

SJP.pl

# najusilniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: usilny

SJP.pl

# najustawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ustawny; najbardziej ustawny

SJP.pl

# najustępliwiej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: ustępliwie

SJP.pl

# najustępliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ustępliwy

SJP.pl

# najustronniej

stopień najwyższy od przysłówka: ustronnie

SJP.pl

# najustronniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ustronny

SJP.pl

# najuszczypliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: uszczypliwie

SJP.pl

# najuszczypliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uszczypliwy

SJP.pl

# najusłużniej

stopień najwyższy od przysłówka: usłużnie

SJP.pl

# najusłużniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: usłużny

SJP.pl

# najuważniej

stopień najwyższy od przysłówka: uważnie

SJP.pl

# najuważniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: uważny; bardziej uważny

SJP.pl

# najużyteczniej

stopień najwyższy od przysłówka: użytecznie

SJP.pl

# najużyteczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: użyteczny; najbardziej użyteczny

SJP.pl

# najułomniej

stopień najwyższy od przysłówka: ułomnie

SJP.pl

# najułomniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ułomny

SJP.pl

# najułudniej

stopień najwyższy od przysłówka: ułudnie

SJP.pl

# najułudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ułudny

SJP.pl

# najwadliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wadliwie

SJP.pl

# najwaleczniej

stopień najwyższy od przysłówka: walecznie

SJP.pl

# najwaleczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: waleczny

SJP.pl

# najwalniej

stopień najwyższy od przysłówka: walnie

SJP.pl

# najwalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: walny

SJP.pl

# najwarkliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: warkliwie

SJP.pl

# najwarkotliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: warkotliwie

SJP.pl

# najwarowniejszy

przestarzały stopień najwyższy od przymiotnika: warowny

SJP.pl

# najwartościowiej

stopień najwyższy od przysłówka: wartościowo

SJP.pl

# najwartościowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wartościowy

SJP.pl

# najwątlej

stopień najwyższy od przysłówków: wątło, wątle

SJP.pl

# najwątlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wątły

SJP.pl

# najwątluchniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wątluchny

SJP.pl

# najwątpliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wątpliwie

SJP.pl

# najwątpliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wątpliwy; najbardziej wątpliwy

SJP.pl

# najważniej

stopień najwyższy od przysłówka: ważnie

SJP.pl

# najważniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ważny

SJP.pl

# najwcześniej

stopień najwyższy od przysłówka: wcześnie

SJP.pl

# najwcześniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wczesny

SJP.pl

# najwdzięczniej

stopień najwyższy od przysłówka: wdzięcznie

SJP.pl

# najwdzięczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wdzięczny; najbardziej wdzięczny

SJP.pl

# najweselej

stopień najwyższy od przysłówka: wesoło

SJP.pl

# najweselniej

stopień najwyższy od przysłówka: weselnie

SJP.pl

# najweselszy

stopień najwyższy od przymiotników: wesoły, wesół

SJP.pl

# najwewnętrzniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: wewnętrzny

SJP.pl

# najwęziej

stopień najwyższy od przysłówka: wąsko

SJP.pl

# najwęższy

stopień najwyższy od przymiotnika: wąski

SJP.pl

# najwgłębniej

stopień najwyższy od przysłówka: wgłębnie

SJP.pl

# najwiarogodniej

stopień najwyższy od przysłówka: wiarogodnie

SJP.pl

# najwiarogodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wiarogodny

SJP.pl

# najwiarygodniej

stopień najwyższy od przysłówka: wiarygodnie

SJP.pl

# najwiarygodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wiarygodny

SJP.pl

# najwidniej

stopień najwyższy od przysłówka: widno

SJP.pl

# najwidniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: widny

SJP.pl

# najwidoczniej

1. stopień najwyższy od przysłówka: widocznie;
2. partykuła wprowadzająca wniosek, uważany przez mówiącego za prawdopodobny i możliwy do przyjęcia; zapewne, prawdopodobnie, pewnie, widocznie

SJP.pl

# najwidoczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: widoczny; najbardziej widoczny

SJP.pl

# najwidomiej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: widomie

SJP.pl

# najwięcej

stopień najwyższy od przysłówka: dużo (wiele)

SJP.pl

# najwieczorniej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: wieczornie

SJP.pl

# największy

1. stopień najwyższy od przymiotnika: duży;
2. stopień najwyższy od przymiotnika: wielki

SJP.pl

# najwielebniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: wielebny

SJP.pl

# najwielkoduszniej

stopień najwyższy od przysłówka: wielkodusznie

SJP.pl

# najwielkoduszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wielkoduszny

SJP.pl

# najwielmożniej

stopień najwyższy od przysłówka: wielmożnie

SJP.pl

# najwielobarwniej

stopień najwyższy od przysłówka: wielobarwnie

SJP.pl

# najwieloznaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: wieloznacznie

SJP.pl

# najwierniej

stopień najwyższy od przysłówka: wiernie

SJP.pl

# najwierniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wierny

SJP.pl

# najwierutniej

stopień najwyższy od przysłówka: wierutnie

SJP.pl

# najwierutniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wierutny

SJP.pl

# najwietrzniej

stopień najwyższy od przysłówków: wietrzno, wietrznie

SJP.pl

# najwilgotniej

stopień najwyższy od przysłówka: wilgotno

SJP.pl

# najwilgotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wilgotny

SJP.pl

# najwinniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: winny

SJP.pl

# najwiosenniej

stopień najwyższy od przysłówka: wiosennie

SJP.pl

# najwiotcej

stopień najwyższy od przysłówka: wiotko

SJP.pl

# najwiotszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wiotki; bardziej wiotki

SJP.pl

# najwitalniej

stopień najwyższy od przysłówka: witalnie

SJP.pl

# najwnikliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wnikliwie

SJP.pl

# najwnikliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wnikliwy

SJP.pl

# najwodniściej

stopień najwyższy od przysłówka: wodniście

SJP.pl

# najwolniej

stopień najwyższy od przysłówka: wolno

SJP.pl

# najwolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wolny

SJP.pl

# najwolnomyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: wolnomyślnie

SJP.pl

# najwolnomyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wolnomyślny

SJP.pl

# najwonniej

stopień najwyższy od przysłówka: wonnie

SJP.pl

# najwonniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wonny

SJP.pl

# najwprawniej

stopień najwyższy od przysłówka: wprawnie

SJP.pl

# najwprawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wprawny

SJP.pl

# najwpływowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wpływowy

SJP.pl

# najwrażliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wrażliwie

SJP.pl

# najwrażliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wrażliwy

SJP.pl

# najwredniej

stopień najwyższy od przysłówka: wrednie

SJP.pl

# najwredniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wredny

SJP.pl

# najwrzaskliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wrzaskliwie

SJP.pl

# najwrzaskliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wrzaskliwy

SJP.pl

# najwścieklej

stopień najwyższy od przysłówka: wściekle

SJP.pl

# najwścieklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wściekły; najbardziej wściekły

SJP.pl

# najwsiąkliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wsiąkliwy

SJP.pl

# najwspanialej

stopień najwyższy od przysłówka: wspaniale

SJP.pl

# najwspanialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wspaniały

SJP.pl

# najwspaniałomyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: wspaniałomyślnie

SJP.pl

# najwspaniałomyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wspaniałomyślny; najbardziej wspaniałomyślny

SJP.pl

# najwspółcześniej

stopień najwyższy od przysłówka: współcześnie

SJP.pl

# najwspółcześniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: współczesny

SJP.pl

# najwstrętniej

stopień najwyższy od przysłówka: wstrętnie

SJP.pl

# najwstrętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wstrętny

SJP.pl

# najwstrzemięźliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wstrzemięźliwie

SJP.pl

# najwstrzemięźliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wstrzemięźliwy

SJP.pl

# najwstydliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wstydliwie

SJP.pl

# najwstydliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wstydliwy

SJP.pl

# najwszechmocniej

stopień najwyższy od przysłówka: wszechmocnie

SJP.pl

# najwszechstronniej

stopień najwyższy od przysłówka: wszechstronnie

SJP.pl

# najwszechstronniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wszechstronny

SJP.pl

# najwszechwładniej

stopień najwyższy od przysłówka: wszechwładnie

SJP.pl

# najwszeteczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wszeteczny

SJP.pl

# najwulgarniej

stopień najwyższy od przysłówka: wulgarnie

SJP.pl

# najwulgarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wulgarny

SJP.pl

# najwybitniej

stopień najwyższy od przysłówka: wybitnie

SJP.pl

# najwybitniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wybitny; najbardziej wybitny

SJP.pl

# najwyborniej

stopień najwyższy od przysłówka: wybornie

SJP.pl

# najwyborniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyborny; najbardziej wyborny

SJP.pl

# najwybredniej

stopień najwyższy od przysłówka: wybrednie

SJP.pl

# najwybredniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wybredny

SJP.pl

# najwydajniej

stopień najwyższy od przysłówka: wydajnie

SJP.pl

# najwydajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wydajny

SJP.pl

# najwydatniej

stopień najwyższy od przysłówka: wydatnie

SJP.pl

# najwydatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wydatny

SJP.pl

# najwydolniej

stopień najwyższy od przysłówka: wydolnie

SJP.pl

# najwydolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wydolny

SJP.pl

# najwyględniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyględny

SJP.pl

# najwygodniej

stopień najwyższy od przysłówka: wygodnie

SJP.pl

# najwygodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wygodny

SJP.pl

# najwykrętniej

stopień najwyższy od przysłówka: wykrętnie

SJP.pl

# najwykrętniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wykrętny

SJP.pl

# najwykwintniej

stopień najwyższy od przysłówka: wykwintnie

SJP.pl

# najwykwintniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wykwintny

SJP.pl

# najwylewniej

stopień najwyższy od przysłówka: wylewnie

SJP.pl

# najwylewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wylewny

SJP.pl

# najwymowniej

stopień najwyższy od przysłówka: wymownie

SJP.pl

# najwymowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wymowny

SJP.pl

# najwymyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: wymyślnie

SJP.pl

# najwymyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wymyślny

SJP.pl

# najwynioślej

stopień najwyższy od przysłówka: wyniośle

SJP.pl

# najwynioślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyniosły; najbardziej wyniosły

SJP.pl

# najwypuklej

stopień najwyższy od przysłówków: wypukle, wypukło

SJP.pl

# najwypuklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wypukły; najbardziej wypukły

SJP.pl

# najwypłacalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wypłacalny; najbardziej wypłacalny

SJP.pl

# najwyrafinowańszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: wyrafinowany; najbardziej wyrafinowany

SJP.pl

# najwyraziściej

stopień najwyższy od przysłówka: wyraziście

SJP.pl

# najwyrazistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyrazisty

SJP.pl

# najwyraźniej

stopień najwyższy od przysłówka: wyraźnie

SJP.pl

# najwyraźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyraźny

SJP.pl

# najwyrodniej

stopień najwyższy od przysłówka: wyrodnie

SJP.pl

# najwyrodniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: wyrodny; najbardziej wyrodny

SJP.pl

# najwyrozumialej

stopień najwyższy od przysłówka: wyrozumiale

SJP.pl

# najwyrozumialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyrozumiały

SJP.pl

# najwyrywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyrywny

SJP.pl

# najwyśmieniciej

stopień najwyższy od przysłówka: wyśmienicie

SJP.pl

# najwyśmienitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyśmienity

SJP.pl

# najwysmuklej

stopień najwyższy od przysłówka: wysmukło

SJP.pl

# najwysmuklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wysmukły

SJP.pl

# najwystawniej

stopień najwyższy od przysłówka: wystawnie

SJP.pl

# najwystawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wystawny

SJP.pl

# najwystępniej

stopień najwyższy od przysłówka: występnie

SJP.pl

# najwystępniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: występny

SJP.pl

# najwyszukaniej

stopień najwyższy od przysłówka: wyszukanie

SJP.pl

# najwyszukańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wyszukany

SJP.pl

# najwytrawniej

stopień najwyższy od przysłówka: wytrawnie

SJP.pl

# najwytrawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wytrawny

SJP.pl

# najwytrwalej

stopień najwyższy od przysłówka: wytrwale

SJP.pl

# najwytrwalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wytrwały

SJP.pl

# najwytrzymalej

stopień najwyższy od przysłówka: wytrzymale

SJP.pl

# najwytrzymalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wytrzymały

SJP.pl

# najwytworniej

stopień najwyższy od przysłówka: wytwornie

SJP.pl

# najwytworniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wytworny; najbardziej wytworny

SJP.pl

# najwywrotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wywrotny

SJP.pl

# najwyżej

stopień najwyższy od przysłówka: wysoko

SJP.pl

# najwyższy

stopień najwyższy od przymiotnika: wysoki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. jedno z imion Boga w judaizmie

Wiktionary

# najwyłączniej

dawny stopień najwyższy od przysłówka: wyłącznie

SJP.pl

# najwzgardliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: wzgardliwie

SJP.pl

# najwzgardliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wzgardliwy

SJP.pl

# najwzględniej

stopień najwyższy od przysłówka: względnie

SJP.pl

# najwzględniejszy

stopień najwyższy od dawnego przymiotnika: względny (życzliwy, wyrozumiały)

SJP.pl

# najwznioślej

stopień najwyższy od przysłówka: wzniośle

SJP.pl

# najwznioślejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: wzniosły

SJP.pl

# najwłaściwiej

stopień najwyższy od przysłówka: właściwie

SJP.pl

# najwłaściwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: właściwy; najbardziej właściwy

SJP.pl

# najzabawniej

stopień najwyższy od przysłówka: zabawnie

SJP.pl

# najzabawniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zabawny; najbardziej zabawny

SJP.pl

# najzachłanniej

stopień najwyższy od przysłówka: zachłannie

SJP.pl

# najzachłanniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zachłanny

SJP.pl

# najzacięciej

stopień najwyższy od przysłówka: zacięcie

SJP.pl

# najzacieklej

stopień najwyższy od przysłówka: zaciekle

SJP.pl

# najzacieklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaciekły; najbardziej zaciekły

SJP.pl

# najzaciętszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zacięty

SJP.pl

# najzaciszniej

stopień najwyższy od przysłówka: zacisznie

SJP.pl

# najzaciszniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaciszny

SJP.pl

# najzacniej

stopień najwyższy od przysłówka: zacnie

SJP.pl

# najzacniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zacny

SJP.pl

# najzaczepniej

stopień najwyższy od przysłówka: zaczepnie

SJP.pl

# najżądniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żądny; najbardziej żądny

SJP.pl

# najzadzierzyściej

stopień najwyższy od przysłówka: zadzierzyście

SJP.pl

# najzadzierzystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zadzierzysty

SJP.pl

# najzadziorniej

stopień najwyższy od przysłówka: zadziornie

SJP.pl

# najzadziorniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zadziorny

SJP.pl

# najzagorzalej

stopień najwyższy od przysłówka: zagorzale

SJP.pl

# najzagorzalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zagorzały

SJP.pl

# najzajadlej

stopień najwyższy od przysłówka: zajadle

SJP.pl

# najzajadlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zajadły

SJP.pl

# najzajebiściej

stopień najwyższy od przysłówka: zajebiście

SJP.pl

# najzalotniej

stopień najwyższy od przysłówka: zalotnie

SJP.pl

# najzalotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zalotny

SJP.pl

# najzamaszyściej

stopień najwyższy od przysłówka: zamaszyście

SJP.pl

# najzamaszystszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zamaszysty

SJP.pl

# najzamożniej

stopień najwyższy od przysłówka: zamożnie

SJP.pl

# najzamożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zamożny; najbardziej zamożny

SJP.pl

# najzapalczywiej

stopień najwyższy od przysłówka: zapalczywie

SJP.pl

# najzapalczywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zapalczywy

SJP.pl

# najzapaleńszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: zapalony (namiętny, zagorzały)

SJP.pl

# najzapalniej

stopień najwyższy od przysłówka: zapalnie

SJP.pl

# najzapalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zapalny

SJP.pl

# najzapamiętalej

stopień najwyższy od przysłówka: zapamiętale

SJP.pl

# najzapamiętalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zapamiętały

SJP.pl

# najzapaśniejszy

dawny stopień najwyższy od przymiotnika: zapaśny

SJP.pl

# najzapobiegliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zapobiegliwie

SJP.pl

# najzapobiegliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zapobiegliwy

SJP.pl

# najzaradniej

stopień najwyższy od przysłówka: zaradnie

SJP.pl

# najzaradniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaradny

SJP.pl

# najzaraźliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zaraźliwie

SJP.pl

# najzaraźliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaraźliwy

SJP.pl

# najżarliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: żarliwie

SJP.pl

# najżarliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żarliwy; najbardziej żarliwy

SJP.pl

# najzarozumialej

stopień najwyższy od przysłówka: zarozumiale

SJP.pl

# najzarozumialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zarozumiały; najbardziej zarozumiały

SJP.pl

# najżartobliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: żartobliwie

SJP.pl

# najżarłoczniej

stopień najwyższy od przysłówka: żarłocznie

SJP.pl

# najżarłoczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żarłoczny

SJP.pl

# najzasadniej

stopień najwyższy od przysłówka: zasadnie

SJP.pl

# najzasadniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zasadny; najbardziej zasadny

SJP.pl

# najzasiedzialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zasiedziały; najbardziej zasiedziały

SJP.pl

# najzasobniej

stopień najwyższy od przysłówka: zasobnie

SJP.pl

# najzasobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zasobny; najbardziej zasobny

SJP.pl

# najzaszczytniej

stopień najwyższy od przysłówka: zaszczytnie

SJP.pl

# najzaszczytniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaszczytny

SJP.pl

# najzasłużeniej

stopień najwyższy od przysłówka: zasłużenie

SJP.pl

# najzasłużeńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zasłużony

SJP.pl

# najzatwardzialej

stopień najwyższy od przysłówka: zatwardziale

SJP.pl

# najzatwardzialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zatwardziały

SJP.pl

# najzaufańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zaufany

SJP.pl

# najzawiesistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawiesisty; najbardziej zawiesisty

SJP.pl

# najzawilej

stopień najwyższy od przysłówka: zawile

SJP.pl

# najzawilszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawiły

SJP.pl

# najzawistniej

stopień najwyższy od przysłówka: zawistnie

SJP.pl

# najzawistniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawistny; najbardziej zawistny

SJP.pl

# najzawodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika zawodny; bardziej zawodny

SJP.pl

# najzawołańszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawołany (doskonały, wytrawny, namiętny)

SJP.pl

# najzawrotniej

stopień najwyższy od przysłówka: zawrotnie

SJP.pl

# najzawrotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawrotny

SJP.pl

# najzawzięciej

stopień najwyższy od przysłówka: zawzięcie

SJP.pl

# najzawziętszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zawzięty

SJP.pl

# najzażarciej

stopień najwyższy od przysłówka: zażarcie

SJP.pl

# najzażartszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zażarty

SJP.pl

# najzazdrośniej

stopień najwyższy od przysłówka: zazdrośnie

SJP.pl

# najzazdrośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zazdrosny; najbardziej zazdrosny

SJP.pl

# najzażylej

stopień najwyższy od przysłówka: zażyle

SJP.pl

# najzażylszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zażyły

SJP.pl

# najzażywniej

stopień najwyższy od przysłówka: zażywnie

SJP.pl

# najzażywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zażywny

SJP.pl

# najżałobniej

stopień najwyższy od przysłówka: żałobnie

SJP.pl

# najżałościwiej

stopień najwyższy od przysłówka: żałościwie

SJP.pl

# najżałościwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żałościwy

SJP.pl

# najżałośliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: żałośliwie

SJP.pl

# najżałośliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żałośliwy

SJP.pl

# najżałośniej

stopień najwyższy od przysłówka: żałośnie

SJP.pl

# najżałośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żałosny

SJP.pl

# najzbawienniej

stopień najwyższy od przysłówka: zbawiennie

SJP.pl

# najzbawienniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zbawienny

SJP.pl

# najzbędniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zbędny

SJP.pl

# najzborniej

stopień najwyższy od przysłówka: zbornie

SJP.pl

# najzbożniej

stopień najwyższy od przysłówka: zbożnie

SJP.pl

# najzbożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zbożny

SJP.pl

# najzbytkowniej

stopień najwyższy od przysłówka: zbytkownie

SJP.pl

# najzbytkowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zbytkowny; najbardziej zbytkowny

SJP.pl

# najzdarniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdarny

SJP.pl

# najzdatniej

stopień najwyższy od przysłówka: zdatnie

SJP.pl

# najzdatniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdatny

SJP.pl

# najzdecydowaniej

rzadki stopień najwyższy od przysłówka: zdecydowanie

SJP.pl

# najzdobniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: zdobnie

SJP.pl

# najzdobniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdobny

SJP.pl

# najzdolniej

stopień najwyższy od przysłówka: zdolnie

SJP.pl

# najzdolniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdolny; najbardziej zdolny

SJP.pl

# najzdradliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zdradliwie

SJP.pl

# najzdradliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdradliwy

SJP.pl

# najzdrowiej

stopień najwyższy od przysłówka: zdrowo

SJP.pl

# najzdrowszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdrowy

SJP.pl

# najzdrożniej

stopień najwyższy od przysłówka: zdrożnie

SJP.pl

# najzdrożniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zdrożny

SJP.pl

# najżeglowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żeglowny

SJP.pl

# najzelżywiej

stopień najwyższy od przysłówka: zelżywie

SJP.pl

# najzelżywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zelżywy

SJP.pl

# najzgiełkliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zgiełkliwie

SJP.pl

# najzgodniej

stopień najwyższy od przysłówka: zgodnie

SJP.pl

# najzgodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zgodny; najbardziej zgodny

SJP.pl

# najzgrabniej

stopień najwyższy od przysłówka: zgrabnie

SJP.pl

# najzgrabniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zgrabny

SJP.pl

# najzgryźliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zgryźliwie

SJP.pl

# najzgryźliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zgryźliwy

SJP.pl

# najzgrzebniej

stopień najwyższy od przysłówka: zgrzebnie

SJP.pl

# najzgrzebniejszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: zgrzebny

SJP.pl

# najzgrzytliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zgrzytliwie

SJP.pl

# najzgubniej

stopień najwyższy od przysłówka: zgubnie

SJP.pl

# najzgubniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zgubny

SJP.pl

# najzieleniej

stopień najwyższy od przysłówka: zielono

SJP.pl

# najzieleńszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zielony; najbardziej zielony

SJP.pl

# najzimniej

stopień najwyższy od przysłówka: zimno

SJP.pl

# najzimniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zimny

SJP.pl

# najzjadliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zjadliwie

SJP.pl

# najzjadliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zjadliwy

SJP.pl

# najżmudniej

stopień najwyższy od przysłówków: żmudnie, żmudno

SJP.pl

# najżmudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żmudny

SJP.pl

# najzmyślniej

stopień najwyższy od przysłówka: zmyślnie

SJP.pl

# najzmyślniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zmyślny

SJP.pl

# najznaczniej

stopień najwyższy od przysłówka: znacznie

SJP.pl

# najznaczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: znaczny

SJP.pl

# najznakomiciej

stopień najwyższy od przysłówka: znakomicie

SJP.pl

# najznakomitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: znakomity

SJP.pl

# najznamieniciej

stopień najwyższy od przysłówka: znamienicie

SJP.pl

# najznamienitszy

stopień najwyższy od przymiotnika: znamienity

SJP.pl

# najznamienniej

stopień najwyższy od przysłówka: znamiennie

SJP.pl

# najznamienniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: znamienny

SJP.pl

# najznośniej

stopień najwyższy od przysłówka: znośnie

SJP.pl

# najznośniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: znośny

SJP.pl

# najżółciej

stopień najwyższy od przysłówka: żółto

SJP.pl

# najżółciejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żółty; najżółtszy, najbardziej żółty

SJP.pl

# najżółtszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żółty; najżółciejszy

SJP.pl

# najzręczniej

stopień najwyższy od przysłówka: zręcznie

SJP.pl

# najzręczniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zręczny; najbardziej zręczny

SJP.pl

# najzrozumialej

stopień najwyższy od przysłówka: zrozumiale

SJP.pl

# najzrozumialszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zrozumiały

SJP.pl

# najzrywniej

stopień najwyższy od przysłówka: zrywnie

SJP.pl

# najzrywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zrywny; najbardziej zrywny

SJP.pl

# najzrzędliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: zrzędliwie

SJP.pl

# najzrzędliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zrzędliwy

SJP.pl

# najzrzędniej

stopień najwyższy od przysłówka: zrzędnie

SJP.pl

# najzrzędniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zrzędny

SJP.pl

# najzuchwalej

stopień najwyższy od przysłówka: zuchwale

SJP.pl

# najzuchwalszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zuchwały

SJP.pl

# najzupełniej

stopień najwyższy od przysłówka: zupełnie

SJP.pl

# najzupełniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zupełny

SJP.pl

# najzwarciej

stopień najwyższy od przysłówków: zwarto, zwarcie

SJP.pl

# najżwawiej

stopień najwyższy od przysłówka: żwawo

SJP.pl

# najżwawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żwawy; najbardziej żwawy

SJP.pl

# najzwiewniej

stopień najwyższy od przysłówka: zwiewnie

SJP.pl

# najzwiewniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwiewny

SJP.pl

# najzwięźlej

stopień najwyższy od przysłówka: zwięźle

SJP.pl

# najzwięźlejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwięzły; najbardziej zwięzły

SJP.pl

# najzwinniej

stopień najwyższy od przysłówka: zwinnie

SJP.pl

# najzwinniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwinny

SJP.pl

# najzwrotniej

stopień najwyższy od przysłówka: zwrotnie

SJP.pl

# najzwrotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwrotny

SJP.pl

# najzwyczajniej

stopień najwyższy od przysłówka: zwyczajnie

SJP.pl

# najzwyczajniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwyczajny

SJP.pl

# najzwyklej

słowo używane dla podkreślenia zwyczajności jakiegoś stanu, czynności, często w wyrażeniu "najzwyklej w świecie" (np. Najzwyklej w świecie przyszedł do klubu i nawet próbował z nią pogadać. Tak trudno przyjść i najzwyklej poprosić?); zwyczajnie, po prostu

SJP.pl

# najzwyklejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zwykły

SJP.pl

# najżyczliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: życzliwie

SJP.pl

# najżyczliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: życzliwy

SJP.pl

# najzyskowniej

stopień najwyższy od przysłówka: zyskownie

SJP.pl

# najzyskowniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: zyskowny

SJP.pl

# najżywiej

stopień najwyższy od przysłówka: żywo

SJP.pl

# najżywiołowiej

stopień najwyższy od przysłówka: żywiołowo

SJP.pl

# najżywiołowszy

rzadki stopień najwyższy od przymiotnika: żywiołowy; najbardziej żywiołowy

SJP.pl

# najżywniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żywny

SJP.pl

# najżywotniej

stopień najwyższy od przysłówka: żywotnie

SJP.pl

# najżywotniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żywotny

SJP.pl

# najżywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żywy

SJP.pl

# najżyźniej

stopień najwyższy od przysłówka: żyźnie

SJP.pl

# najżyźniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: żyzny

SJP.pl

# najzłociej

stopień najwyższy od przysłówka: złoto

SJP.pl

# najzłociściej

stopień najwyższy od przysłówków: złocisto, złociście

SJP.pl

# najzłocistszy

stopień najwyższy od przymiotnika: złocisty; najbardziej złocisty

SJP.pl

# najzłomniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: złomny

SJP.pl

# najzłośliwiej

stopień najwyższy od przysłówka: złośliwie

SJP.pl

# najzłośliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: złośliwy; najbardziej złośliwy

SJP.pl

# najzłudniej

stopień najwyższy od przysłówka: złudnie

SJP.pl

# najzłudniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: złudny

SJP.pl

# najłachotliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łachotliwy

SJP.pl

# najłacniej

stopień najwyższy od przysłówka: łacno

SJP.pl

# najłacniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łacny

SJP.pl

# najłączniej

stopień najwyższy od przysłówka: łącznie

SJP.pl

# najładniej

stopień najwyższy od przysłówka: ładnie

SJP.pl

# najładniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: ładny

SJP.pl

# najładowniej

przestarzały stopień najwyższy od przysłówka: ładownie

SJP.pl

# najłagodniej

stopień najwyższy od przysłówka: łagodnie

SJP.pl

# najłagodniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łagodny

SJP.pl

# najłakomiej

stopień najwyższy od przysłówka: łakomiej

SJP.pl

# najłakomszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łakomy

SJP.pl

# najłamliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łamliwy

SJP.pl

# najłapczywiej

stopień najwyższy od przysłówka: łapczywie

SJP.pl

# najłapczywszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łapczywy

SJP.pl

# najłaskawiej

stopień najwyższy od przysłówka: łaskawie

SJP.pl

# najłaskawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łaskawy

SJP.pl

# najłaskotliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łaskotliwy

SJP.pl

# najłatwiej

stopień najwyższy od przysłówka: łatwo

SJP.pl

# najłatwiejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łatwy

SJP.pl

# najłatwowierniej

stopień najwyższy od przysłówka: łatwowiernie

SJP.pl

# najłechtliwszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łechtliwy

SJP.pl

# najłysiej

stopień najwyższy od przysłówka: łyso

SJP.pl

# najłzawiej

stopień najwyższy od przysłówka: łzawo

SJP.pl

# najłzawszy

stopień najwyższy od przymiotnika: łzawy

SJP.pl

# nakablować

potocznie: donieść na kogoś; podkablować, nakapować, zakablować, zakapować

SJP.pl

# nakamura

nazwisko

SJP.pl

- Nakamura – dzielnica Nagoi

Nakamura – japońskie nazwisko

- Aiko Nakamura (ur. 1983) – tenisistka
- Akimasa Nakamura (ur. 1961) – astronom
- Aleksy Nakamura (1561–1619) – męczennik, błogosławiony Kościoła katolickiego
- Asumiko Nakamura (ur. 1979) – mangaka
- Ayumi Nakamura (ur. 1990) – siatkarka
- Chie Nakamura (ur. 1978) – seiyū
- Daiki Nakamura (ur. 1962) – seiyū
- Daisuke Nakamura (ur. 1980) – zawodnik MMA
- Hikaru Nakamura (ur. 1984) – mangaka
- Hikaru Nakamura (ur. 1987) – szachista
- Hiroko Nakamura (1944–2016) – pianistka, laureatka VII Konkursu Chopinowskiego
- Kazuhiro Nakamura (ur. 1979) – judoka i zawodnik MMA
- Kazuhiro Nakamura (ur. 1980) – skoczek narciarski
- Kazuyoshi Nakamura (ur. 1955) – piłkarz
- Keita Nakamura (ur. 1984) – zawodnik MMA
- Kengo Nakamura (ur. 1980) – piłkarz
- Kuniwo Nakamura (ur. 1943) – prezydent Palau (1993–2001)
- Marina Nakamura (ur. 1987) – piosenkarka
- Misato Nakamura (ur. 1989) – judoczka
- Mizuki Nakamura (ur. 1996) – lekkoatletka
- Naoki Nakamura (ur. 1996) – skoczek narciarski
- Naoshi Nakamura (ur. 1979) – piłkarz
- Reiko Nakamura (ur. 1982) – pływaczka
- Nakamura Shidō II (ur. 1972) – aktor
- Shinsuke Nakamura (ur. 1980) – wrestler i były zawodnik MMA
- Shūji Nakamura (ur. 1954) – fizyk, laureat Nagrody Nobla w 2014
- Shungiku Nakamura (ur. 1980) – mangaka
- Shunsuke Nakamura (ur. 1978) – piłkarz
- Tadashi Nakamura (ur. 1942) – karateka, twórca stylu seidō-juku
- Tadashi Nakamura (ur. 1971) – piłkarz
- Taizaburō Nakamura (1911–2003) – mistrz kenjutsu
- Tempei Nakamura (ur. 1980) – pianista i kompozytor
- Yūichi Nakamura (ur. 1980) – seiyū

Wikipedia

# nakapać

1. nalać kropla po kropli;
2. o cieczy: spłynąć skądś kropla po kropli

SJP.pl

# nakapować

potocznie: donieść na kogoś; nakablować, podkablować, zakablować, zakapować

SJP.pl

# nakapywać

1. nalewać kropla po kropli;
2. o cieczy: spływać skądś kropla po kropli

SJP.pl

# nakarbować

1. zrobić karby, nacięcia; pokarbować, ukarbować, wykarbować;
2. dawniej:
a) dobrze coś zapamiętać; zakarbować;
b) pobić, zadać wiele ciosów

SJP.pl

# nakarczek

1. część hełmu chroniąca kark, wykonana z folg lub płatu blachy stalowej;
2. gwarowo: część uprzęży konia

SJP.pl

Nakarczek – część konstrukcyjna hełmu będąca przedłużeniem tylnej części jego dzwonu, zapewniająca ochronę karku. Nakarczek może być wykonany z jednego profilowanego płata blachy lub kilku nitowanych do skórzanego podkładu metalowych folg.

Wikipedia

# nakarcznik

część uprzęży końskiej, stanowiący pas skórzany opierający się na karku konia

SJP.pl

# nakarmiać

potocznie: karmić, pożywiać

SJP.pl

# nakarmić

1. zaspokoić czyjś głód;
2. nakarmić się:
a) zaspokoić swój głód;
b) zmęczyć się karmieniem kogoś, czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|karmić.

(1.2) dokonany od|nakarmiać.

czasownik zwrotny dokonany nakarmić się

(2.1) dokonany od|karmić się.

(2.2) dokonany od|nakarmiać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakarmianie n., nakarmienie n., karmienie n., pokarm mrz., karmidło n.

czas. nakarmiać, karmić

przym. pokarmowy

Wiktionary

# nakastlik

gwarowo: stolik nocny, szafka nocna; nachtkastlik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań., kraków., gw-pl|Górny Śląsk. stolik nocny, małe biureczko stojące przy łóżku

Wiktionary

Szafka nocna (stolik nocny) lub gwarowo nakastlik (z niem. nacht – nocny + kasten – skrzynia, pudło) – niewielki mebel do przechowywania przedmiotów w konstrukcji skrzyniowej lub szkieletowej z pojemnikiem.

Zwykle jako mebel uzupełniający do wyposażenia sypialni lub pokoju hotelowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) – Nie mogę znaleźć okularów… – A sprawdzałeś na nakastliku?

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nakaslik

Wiktionary

# nakaszlać

wielokrotnie kaszlnąć na kogoś, na coś; nakasłać, nakaszleć

SJP.pl

# nakaszleć

wielokrotnie kaszlnąć na kogoś, na coś; nakasłać, nakaszlać

SJP.pl

# nakaszliwać

nakaszliwać się - kaszleć przez dłuższy czas, po wiele razy

SJP.pl

# nakasłać

wielokrotnie kaszlnąć na kogoś, na coś; nakaszleć, nakaszlać

SJP.pl

# nakasływać

głośno i gwałtownie wyrzucać gdzieś powietrze z płuc

SJP.pl

# nakaz

norma działania oparta na zwyczaju i moralności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) norma działania

(1.2) polecenie, któremu powinno się podporządkować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnakas, AS: nakas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakazywanie n., nakazanie n.

czas. nakazywać ndk., nakazać dk.

przym. nakazowy

przysł. nakazowo

Wiktionary

# nakazać

polecić komuś coś zrobić

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakazywać)

(1.1) dokonany od|nakazywać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyszły autor czterotomowej historii I Międzynarodówki nakazał spalenie wszystkich przechowywanych przez siebie dokumentów Bakunina.

(1.1) Nie wiadomo, jakie względy nakazały administracji papieskiej zlecić przykre zadanie eksterminacji kotów zakonnicom z Collegium Teutonicum.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈkazat͡ɕ, AS: nakazać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakaz m., nakazanie n., nakazywanie n.

przym. nakazowy

czas. nakazywać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|niechać.

Wiktionary

# nakazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakazać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nakazać, nakazywać

rzecz. nakaz m.

Wiktionary

# nakazowość

cecha systemu zarządzania, który polega na odgórnym wydawaniu rozporządzeń

SJP.pl

# nakazowy

1. urzędowo: związany z nakazem, dotyczący nakazu (zarządzeniem, rozporządzeniem), np. tryb nakazowy;
2. w ekonomii: gospodarka nakazowa - gospodarka narodowa zarządzana przez administrację państwową; gospodarka centralnie sterowana, gospodarka nakazowo-rozdzielcza;
3. w prawie: postępowanie nakazowe:
a) orzeczenie obowiązku zapłaty należności na wniosek powoda, z możliwością zgłoszenia zarzutów przez pozwanego;
b) postępowanie w sprawie o wykroczenie, w której z uwagi na małą szkodliwość czynu nie ma potrzeby wymierzenia kary innej niż grzywna

SJP.pl

# nakazywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakazać)

(1.1) wydawać nakaz, polecenie, rozkaz

(1.2) stawiać wymagania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakaz mrz., nakazanie n., nakazowość ż., nakazywanie n.

czas. nakazać dk.

przym. nakazowy

przysł. nakazujący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kazać, polecać, rozkazywać, rozporządzać, zarządzać, zlecać

(1.2) wymagać, żądać

Wiktionary

# nakfa

waluta Erytrei (1 nakfa = 100 centów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. waluta Erytrei;

Wiktionary

- Nakfa – waluta Erytrei
- Nakfa – miasto w Erytrei

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) nakfa

* ukraiński: (1.1) накфа

źródła.

== nakfa (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. nakfa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnakfa, AS: nakfa

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) nakfa

* ukraiński: (1.1) накфа

źródła.

== nakfa (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. nakfa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# nakichane

gdzieś jest nakichane - ktoś gdzieś nakichał

SJP.pl

# nakielanin

mieszkaniec Nakła (miasta w Polsce); naklanin, nakielczyk

SJP.pl

# nakielanka

mieszkanka Nakła (miasta w Polsce); naklanka, nakielka

SJP.pl

# nakielczyk

mieszkaniec Nakła (miasta w Polsce); naklanin, nakielanin

SJP.pl

# nakielka

mieszkanka Nakła (miasta w Polsce); naklanka, nakielanka

SJP.pl

# nakielnica

Nakielnica – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki.

Nakielnica uzyskała lokację miejską w 1555 roku, zdegradowana przed 1600 rokiem. Wieś dóbr prestymonialnych kapituły kolegiaty łęczyckiej w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. Do 1924 roku istniała gmina Nakielnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia

# nakielski

przymiotnik od: Nakło nad Notecią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Nakła, związany z Nakłem

Wiktionary

- powiat nakielski – powiat w Polsce, w zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Nakielski – polski piłkarz i trener
- Samuel Nakielski – rzymskokatolicki duchowny, archiwista, bibliotekarz i historiograf

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przedstawiciele powiatu nakielskiego niestety nie wzięli udziału w dyskusji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naklanin mos., naklanka ż., Nakło mrz.

Wiktionary

# nakierować

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakierowywać)

(1.1) dokonany od|nakierowywać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skrzyknęli uczeni na pomoc zbrojnych i mając ich u swego boku, kiedy iskromioty nakierowano, wstąpili w duszną i nieruchomą ciemność statku, oświetlając ją błękitnymi i białymi kryształami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnacɛˈrɔvat͡ɕ, AS: naḱerovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kierowanie n., kierowca mos., nakierowanie n.

czas. kierować

przym. kierowniczy

Wiktionary

# nakierowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakierować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nakierować

Wiktionary

# nakiełczarka

obrabiarka do nawiercania nakiełków w wałkach metalowych; centrówka

SJP.pl

# nakiełek

stożkowe wgłębienie na końcu obrabianego przedmiotu, w które wchodzi kieł obrabiarki

SJP.pl

Nakiełek – baza obróbkowa w postaci otworu nieprzelotowego z podcięciem stożkowym lub łukowym. Stosuje się je do mocowania obracającego się przedmiotu na kle.

Wyróżnia się:

- nakiełki zwykłe (odmiana A według PN-EN ISO 6411) – stosowane w przedmiotach, od których nie wymaga się dużej dokładności, oraz tam, gdzie zostaną one usunięte podczas obróbki
- nakiełki chronione (odmiana B według PN-EN ISO 6411) – powszechnie stosowane do przedmiotów klasy wał; sfazowanie pod kątem 120° chroni powierzchnię czołową przed nierównościami, spowodowanymi wybiciem materiału przez kieł, oraz przed uszkodzeniami powierzchni stożkowej 60° nakiełka
- nakiełki łukowe (odmiana R według PN-EN ISO 6411) – stosowane (rzadko) w przypadku materiałów trudnoobrabialnych.

Wikipedia

# nakipieć

kipiąc, oblać; wykipieć na coś

SJP.pl

# nakisić

ukisić wiele czegoś

SJP.pl

# nakitować

1. wypełnić kitem;
2. potocznie:
a) nazmyślać, nakłamać, nablagować; nacyganić, naszklić, nabujać;
b) wypełnić coś zbyt dużą ilością czegoś;
c) oddać kał na coś

SJP.pl

# nakiwać

nakiwać się - spędzić wystarczająco dużo czasu na kiwaniu się

SJP.pl

# nakląć

potocznie: wypowiedzieć wiele przekleństw, nawymyślać komuś obelżywie; zwymyślać

SJP.pl

# naklanin

mieszkaniec Nakła (miasta w Polsce); nakielanin, nakielczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nakła nad Notecią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłum naklan, zgromadzony na nakielskim rynku, wznosił gromkie okrzyki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nakło n.

:: fż. naklanka ż.

przym. nakielski

Wiktionary

# naklanka

mieszkanka Nakła (miasta w Polsce); nakielanka, nakielka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nakła nad Notecią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj naklankom udało się wygrać z kcyniankami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nakło n.

:: fm. naklanin mos.

przym. nakielski

Wiktionary

# nakleić

1. przymocować za pomocą kleju; przykleić;
2. sklejając wytworzyć pewną liczbę czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|naklejać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naklejanie n., naklejenie n., naklejka ż., klej mrz., naklejeczka ż., naklejanka ż.

czas. kleić, naklejać ndk.

Wiktionary

# naklejać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakleić)

(1.1) przymocowywać coś na powierzchni czegoś za pomocą substancji klejącej

czasownik zwrotny niedokonany naklejać się (dk. nakleić się)

(2.1) być naklejanym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naklejka ż., naklejeczka ż., naklejanie n., naklejanka ż.

przym. naklejający, naklejany

czas. nakleić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nalepiać

(2.1) nalepiać się

Wiktionary

# naklejanka

1. obrazek powstały przez naklejenie na kartonie kolorowych fragmentów papieru lub tkaniny; wyklejanka, wylepianka;
2. wycinanka ludowa z papieru naklejana na ścianę; nalepianka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. pisanka powstająca przez naklejenie na powłokę jajka różnych materiałów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Danka zrobiła zdjęcie pięknej naklejance w muzeum etnograficznym.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naklejać ndk., nakleić dk.

rzecz. naklejka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oklejanka

Wiktionary

# naklejeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: naklejka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naklejka ż., naklejanie n., klejenie n., klej m.

czas. naklejać ndk., nakleić dk., kleić ndk.

przym. klejowy, klejący, kleisty

Wiktionary

# naklejka

przedmiot przeznaczony do naklejania na coś, zwykle z jednej strony pokryty warstwą kleju, z drugiej mający jakiś nadruk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zadrukowany papier lub folia plastikowyastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;

Wiktionary

Naklejka – kawałek folii lub papieru, najczęściej posiadający samoprzylepne właściwości, co umożliwia jej przyczepienie na powierzchnię płaską.

W zależności od rodzaju użytego kleju naklejka ma różne właściwości; kleje stałe na trwale utrzymują naklejkę na powierzchni, kleje o budowie mikrosferycznej umożliwiają przenoszenie oraz bezśladowe usuwanie naklejek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli w aucie znajduje się naklejka zamiast tablicy rejestracyjnej, kierowca naraża się na dość poważne konsekwencje.

(1.1) Nazwa kraju pochodzenia widnieje na naklejce z banana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈklɛjka, AS: naklei ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naklejanka ż., naklejeczka ż., klej mrz., naklejanie n. ndk., naklejenie n. dk.

czas. nakleić dk., naklejać ndk.

przym. naklejkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nalepka, gw-pl|Górny Śląsk|abcybilder, abcybinder, abcyjbilder.

Wiktionary

# naklejkowy

→ naklejka

SJP.pl

#### Patrz:

naklejka

# naklektać

dawniej: nagadać, napleść, napaplać

SJP.pl

# naklepać

1. uderzeniami spłaszczyć, wyrównać jakąś powierzchnię;
2. potocznie: bezmyślnie naopowiadać czegoś

SJP.pl

# naklepywać

1. uderzeniami spłaszczać, wyrównywać jakąś powierzchnię;
2. potocznie: bezmyślnie opowiadać coś

SJP.pl

# naklicki

nazwisko

SJP.pl

# naklikać

1. kliknąć wiele razy;
2. naklikać się - zmęczyć się klikaniem myszką komputerową

SJP.pl

# naklonek

owad z rodziny życiorkowatych

SJP.pl

# nako

skóra na galanterię

SJP.pl

# nakoksować

potocznie: nakoksować się - przyjąć środki dopingujące

SJP.pl

# nakoksowany

potocznie: taki, który przyjął środki dopingujące

SJP.pl

# nakolanek

Nakolanek (nakolannik) – część zbroi (najczęściej płytowej) służąca do ochrony kolana. Nakolanek wchodził w skład bigwantów.

Wikipedia

# nakolannik

ochraniacz na kolano używany np. przez sportowców lub podczas pracy wykonywanej w pozycji klęczącej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ochraniacz na kolano

Wiktionary

Nakolannik – rodzaj ochraniacza na kolana, używanego w niektórych dyscyplinach sportu lub podczas pracy wykonywanej w pozycji klęczącej. Wykorzystywany jest również wszędzie tam, gdzie występuje bezpośrednie niebezpieczeństwo uszkodzenia bądź kontuzji kolan.

Nakolannik wykonany jest najczęściej ze skóry lub materiału o dużej wytrzymałości, z miękką wyściółką od środka, aby użytkownik nie odczuwał dyskomfortu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnakɔˈlãɲːik, AS: nakolã•ńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zakolanówka ż., kolano n., kolanko n., kolanówka ż., podkolanówka ż.

przym. kolanowy, kolankowy

Wiktionary

# nakolędować

potocznie: nakolędować się - naczekać się, próbując coś załatwić lub gdzieś się dostać

SJP.pl

# nakonieczny

nazwisko

SJP.pl

# nakonowo

Nakonowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Kowal, przy drodze 265.

Wieś królewska, położona w II połowie XVI wieku w powiecie brzeskokujawskim województwa brzeskokujawskiego. W roku 1848 posesorami wsi byli małżonkowie Roman i Katarzyna Sokołowscy.

Wikipedia

# nakopcić

nadymić dymem z papierosów, fajki, pieca, ogniska itp.

SJP.pl

# nakopcone

nadymić dymem z papierosów, fajki, pieca, ogniska itp.

SJP.pl

# nakopytnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. uczn. but do ćwiczeń, tenisówka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wpadłem do chaty, spakowałem nakopytniki i poszedłem do szkoły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakɔˈpɨtʲɲik, AS: nakopytʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopyto n.

Wiktionary

# nakosić

ściąć kosą pewną ilość zboża, trawy itp.

SJP.pl

# nakostniak

twarde zgrubienie kości u młodych koni, powstałe wskutek zapalenia okostnej

SJP.pl

# nakostnik

osłona chroniąca kostkę nogi podczas gry w piłkę nożną

SJP.pl

# nakołysać

nakołysać się - spędzić dłuższy czas na huśtaniu się lub huśtaniu kogoś

SJP.pl

# nakranowy

przymiotnik

(1.1) montowany na kranie

Wiktionary

# nakrapiać

spryskiwać coś kroplami cieczy

SJP.pl

# nakrapiany

spryskiwać coś kroplami cieczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma kropki, plamkaamki odmiennego koloru

(1.2) pot. żart. taki, któremu towarzyszy alkohol, zwykle w dużych ilościach

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: nakrapiać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakraˈpʲjãnɨ, AS: nakrapʹi ̯ãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kropka ż., kropidło n., nakrapianie n., nakrapianość ż.

czas. nakrapiać ndk.

Wiktionary

# nakrąż

pestka dyni

SJP.pl

# nakręcać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakręcić)

(1.1) kręcąc mocować coś na gwintowanym przedmiocie

(1.2) okręcać lub nawijać coś wokół czegoś

czasownik zwrotny niedokonany nakręcać się (dk. nakręcić się)

(2.1) być mocowanym na gwintowanym przedmiocie poprzez kręcenie

(2.2) być okręcanym lub nawijanym na coś

(2.3) być uruchomianym przez naciąganie sprężyny

(2.4) przen. pot. wzrastać lub nasilać się

(2.5) przen. pot. nabierać coraz więcej zaangażowania emocjonalnego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Talerz szlifierski należy nakręcać na wrzeciono napędowe zawsze ręcznie.

(1.2) W gitarze jest zawsze kilka kołków stroikowych, na które nakręca się struny.

(1.3) Klasyczne metronomy z wahadłem trzeba od czasu do czasu nakręcać, zaś do elektronicznych potrzeba tylko baterii.

(1.3) Rzecki postrzegał świat jako świat marionetek, które lubił nakręcać podczas urządzania wystawy sklepowej.

(1.4) W tym miejscu nakręcano ujęcie z dwoma mężczyznami pijącymi wino na ławce.

(1.4) Wojskowi amerykańscy robili sobie zdjęcia i nakręcali filmy pokazujące, jak pastwią się nad więźniami […]

(1.5) Trzeba pamiętać o tym, że nakręcając spiralę emocji nigdy nie wiadomo, co znajdzie się na jej końcu.

(1.5) Błędne koło, w jakim tkwi autorka, nakręca tylko jej egocentryzm i skupienie się na sobie, na kochaniu tylko siebie…

(1.6) Pani jest uśmiechnięta i energiczna, czym nakręca uczniów do nauki.

(2.1) Zakupiona nakrętka wygląda dobrze, lecz nie nakręca się na oryginalną ośkę.

(2.2) Od tego zależy, jak szybko żyłka będzie nakręcać się na szpulę.

(2.2) Moje włosy nakręcają się najlepiej zaraz po umyciu.

(2.3) Zegarek automatyczny nakręca się sam podczas noszenia na ręku.

(2.4) Wtedy ludzie zaczną więcej kupować i gospodarka będzie się nakręcać.

(2.5) Nie nakręcam się na ten film, bo z reguły wolę książkową wersję, niż ekranizacje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakręcenie n., nakręcanie n., nakrętka ż., kręcenie n., zakręt m., krętek m., zakrętka ż.

czas. kręcić ndk., nakręcić dk., zakręcać ndk., zakręcić dk., skręcać ndk., skręcić dk.

przym. nakręcany, kręty, nakrętkowy

przysł. nakręcająco, kręto

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przykręcać

(1.2) okręcać, nawijać

(1.4) kręcić, filmować

(1.5) wzmagać, nasilać, potęgować

(1.6) stymulować, mobilizować, motywować, pobudzać

(2.2) okręcać się, nawijać się

(2.4) wzmagać się, nasilać się, potęgować się

(2.5) pobudzać się, zapalać się, podpalać się

Wiktionary

# nakręcacz

1. potocznie: osoba, której działania powodują wzrost intensywności jakiegoś zjawiska społecznego;
2. potocznie: coś zwiększającego intensywność odczuć lub procesów zachodzących w organizmie;
3. urządzenie do przechowywania zegarka z automatycznym mechanizmem kontrolującym pracę sprężyny napędowej zegarka; rotomat, nakręcarka

SJP.pl

# nakręcający

potocznie: budzący silne emocje i skłaniający do jakiegoś działania

SJP.pl

# nakręcalny

1. dający się nakręcić;
2. o filmie: możliwy do zrealizowania przez zrobienie zdjęć filmowych

SJP.pl

# nakręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakręcać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakrɛ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: nakrẽncãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nakręcać ndk., nakręcić dk.

rzecz. nakrętka ż., nakręcenie n.

Wiktionary

# nakręcany

1. wyposażony w mechanizm do nakręcania, np. nakręcany zegar;
2. przeznaczony do przymocowania na wierzchu czegoś poprzez kręcenie, np. nakręcany filtr

SJP.pl

# nakręcarka

urządzenie do przechowywania zegarka z automatycznym mechanizmem kontrolującym pracę sprężyny napędowej zegarka; rotomat, nakręcacz

SJP.pl

# nakręcenie

potocznie: stan odczuwania silnych emocji zachęcających do jakiegoś zadziałania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakręcić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po sukcesie pierwszej części filmu, realizatorzy zapowiedzieli nakręcenie sequelu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakrɛ̃nˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: nakrẽncẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nakręcić dk., nakręcać ndk.

rzecz. nakrętka ż., nakręcanie

Wiktionary

# nakręcić

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakręcać)

(1.1) dokonany od|nakręcać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pamiętaj, żeby nakręcić zegar.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈkrɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: nakrẽńćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakręcanie n., nakręcenie n., nakrętka ż.

czas. nakręcać ndk.

Wiktionary

# nakręcony

potocznie: będący pod wpływem silnych emocji zachęcających do jakiegoś zadziałania

SJP.pl

# nakremować

posmarować ciało kremem

SJP.pl

# nakres

droga statku nakreślona na papierze na podstawie obrazów pojawiających się na ekranie radaru

SJP.pl

# nakreślacz

przyrząd nawigacyjny do szybkiego oznaczenia pozycji statku na mapie; protraktor

SJP.pl

# nakreślanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakreślać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakrɛɕˈlãɲɛ, AS: nakreślãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nakreślać ndk., nakreślić dk.

rzecz. nakreślenie n.

Wiktionary

# nakreślenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakreślić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakrɛɕˈlɛ̃ɲɛ, AS: nakreślẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nakreślić dk., nakreślać ndk.

rzecz. nakreślanie n.

Wiktionary

# nakreślić

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakreślać)

(1.1) dokonany od|nakreślać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z talentem i z widoczną sympatią nakreślił Gorki postaci przywódców rewolucyjnych – Sincowa, Własowa, Nachodki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈkrɛɕlʲit͡ɕ, AS: nakreślʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakreślanie n., nakreślenie n.

czas. nakreślać ndk.

Wiktionary

# nakreślik

nakreślik dębowiec - motyl z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# nakręteczka

zdrobnienie od: nakrętka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: nakrętka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakrɛ̃nˈtɛt͡ʃka, AS: nakrẽntečka

Wiktionary

# nakrętka

1. pierścień o gwintowanym otworze, nakręcany na śrubę; mutra;
2. okrągła pokrywka z gwintem do zamykania pojemników; zakrętka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

(1.2) pot. nakręcane zamknięcie butelki

Wiktionary

Nakrętka – łącznik w połączeniu śrubowym. Jest pierścieniem z naciętym na całej długości otworu gwintem. Nakręcana jest na wolny koniec trzonu śruby zgodnie z wymaganiami montażowymi.

Ze względu na kształt, wyróżnia się:

- nakrętki sześciokątne
  - „zwykłe” (DIN 934)
  - długie (PN/M-82157)
  - do zgrzewania (PN/M-82169)
  - niskie (PN/M-82153)
  - o zmniejszonym wymiarze pod klucz (PN/M-82165)
  - powiększone do połączeń sprężanych (PN/M-82171)
  - samozabezpieczające z gwintem odkształconym (PN/M-82176)
  - samozabezpieczające z wkładką poliamidowa (PN/M-82175)
  - wysokie (PN/M-82155)
  - z kołnierzem stożkowym (PN-EN 1661)
  - nakrętki koronowe
- nakrętki czworokątne
- nakrętki okrągłe otworowe
- nakrętki okrągłe rowkowe
- nakrętki skrzydełkowe
- nakrętki radełkowe
- nakrętki ślepe (PN/M-82182)
- nakrętki teowe (PN/M-61275)
- nakrętki wieńcowe trójkątne (PN/M-82451)
- nakrętki z wkrętem zabezpieczającym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈkrɛ̃ntka, AS: nakrẽntka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakręcenie n., nakręcanie n.

czas. nakręcać, nakręcić, kręcić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|muterka.

(1.2) zakrętka

Wiktionary

# nakrętkowy

→ nakrętka

SJP.pl

#### Patrz:

nakrętka

# nakrętny

przeznaczony do nakręcania

SJP.pl

# nakrochmalić

usztywnić tkaninę krochmalem

SJP.pl

# nakroić

ukroić dużą ilość czegoś

SJP.pl

# nakrokwiowy

izolacja nakrokwiowa - sposób ocieplenia poddasza

SJP.pl

# nakropek

świerzbik nakropek - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# nakropić

spryskać coś kroplami cieczy

SJP.pl

# nakryć

1. położyć coś na kimś lub na czymś, osłaniając kogoś lub coś;
2. przyłapać kogoś na czymś, złapać kogoś na gorącym uczynku

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakrywać)

(1.1) osłonić poprzez położenie czegoś na czymś

(1.2) pot. znaleźć kogoś w sytuacji popełniania czegoś zabronionego, złego

czasownik zwrotny dokonany nakryć się (ndk. nakrywać się)

(2.1) osłonić siebie poprzez umieszczenie czegoś na sobie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakrycie n., nakrywanie n.

czas. nakrywać

Wiktionary

# nakrycia

1. położyć coś na kimś lub na czymś, osłaniając kogoś lub coś;
2. przyłapać kogoś na czymś, złapać kogoś na gorącym uczynku

SJP.pl

# nakrycie

1. położyć coś na kimś lub na czymś, osłaniając kogoś lub coś;
2. przyłapać kogoś na czymś, złapać kogoś na gorącym uczynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakryć.

(1.2) coś, co okrywa, zasłania, osłania

(1.3) naczynia i sztućce na stole

Wiktionary

Nakrycie (nakrycie rzutowe) – funkcja ciągła p z przestrzeni topologicznej Y do przestrzeni topologicznej X, taka że każdy punkt w X ma otoczenie otwarte U równomiernie pokryte na skutek działania funkcji p (precyzyjna definicja jest podana niżej).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈkrɨt͡ɕɛ, AS: nakryće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakrywanie n., nakrywa ż., nakryw m., nakrywka ż.

czas. kryć, nakryć dk., nakrywać ndk.

przym. nakrywkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) zastawa

Wiktionary

# nakrywa

rzadko: przykrywa, pokrywa, wieko

SJP.pl

# nakrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakryć)

(1.1) kłaść coś na wierzchu czegoś / kogoś, osłaniając to

(1.2) układać na stole, przed posiłkiem, zastawę, sztućce, serwetki itp.

(1.3) przyłapywać, zastać kogoś na czymś występnym lub wstydliwym

czasownik zwrotny niedokonany nakrywać się (dk. nakryć się)

(2.1) kłaść coś na samym sobie

(2.2) kryć, skrywać samego siebie zbyt długo lub zbyt często

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈkrɨvat͡ɕ, AS: nakryvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakrywanie n., nakrycie n., nakrywa ż., nakryw m., nakrywka ż.

czas. kryć, nakryć dk.

przym. nakrywkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przykrywać, nakładać

(1.3) przyłapywać

(2.1) przykrywać się

Wiktionary

# nakrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakrywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakrɨˈvãɲɛ, AS: nakryvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakrycie n., nakrywa ż., nakryw m., nakrywka ż.

czas. nakryć dk., nakrywać ndk.

przym. nakrywkowy

Wiktionary

# nakryweczka

zdrobnienie od: nakrywka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: nakrywka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakrɨˈvɛt͡ʃka, AS: nakryvečka

Wiktionary

# nakrywowy

→ nakrywa

SJP.pl

#### Patrz:

nakrywa

# nakrzemować

nasycić krzemem

SJP.pl

# nakrzub

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. drugi rzut do pieca w piekarni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnakʃup, AS: nakšup

Wiktionary

# nakrzywiać

dawniej: nachylać, naginać

SJP.pl

# nakrzywić

skrzywić wiele czegoś

SJP.pl

# naksos

1. wyspa na Morzu Egejskim;
2. greckie miasto na wyspie Naksos

SJP.pl

Naksos (gr. Νάξος, też: Náxia lub Áxia) – wyspa na Morzu Egejskim, największa wyspa archipelagu Cyklady, o powierzchni 448 km². W 2001 roku miała 12 089 mieszkańców, choć ich liczba zmienia się silnie w zależności od pory roku. Wschodnie wybrzeże Náxos jest strome, zachodnie płaskie. W kierunku pn. – pd. przebiega przez nią granitowy łańcuch górski (z najwyższym szczytem Oxia 1001 m). Klimat i roślinność śródziemnomorskie. Słynna ze złóż marmuru, eksploatowanych już w III tysiącleciu p.n.e. (kamienne figurki bóstw – idole). Osadnictwo protocykladzkie i mykeńskie. Wyspa była zamieszkana przez neandertalczyków i wcześniejsze hominidy co najmniej 200 tys. lat temu.

Wikipedia

# naksyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Naksos, dotyczący Naksos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Naksos

Wiktionary

# naktuz

podstawa kompasu okrętowego w postaci wąskiej szafki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. wąska szafka stanowiąca podstawę kompasu okrętowego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kapitan schował dziennik pokładowy do naktuzu.

Wiktionary

# nakuć

1. wykuć wiele czegoś;
2. nakuć się - zmęczyć się kuciem czegoś

SJP.pl

# nakupić

kupić czegoś w dużej ilości lub wiele rzeczy jednocześnie; nakupować, nakupywać, pokupić, pokupować

SJP.pl

# nakupować

kupić czegoś w dużej ilości lub wiele rzeczy jednocześnie; nakupić, nakupywać, pokupić, pokupować

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. kupić czegoś dużo, kupić wiele różnych rzeczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Anka łapnęła jakiegoś bogatego sponsora. Po pierwszej randce nakupował jej ciuchów, perfum i innych gadżetów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakupowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nakupić

Wiktionary

# nakupywać

kupić czegoś w dużej ilości lub wiele rzeczy jednocześnie; nakupić, nakupować, pokupić, pokupować

SJP.pl

# nakurwiać

wulgarnie:
1. bić kogoś dotkliwie;
2. sprawiać komuś ból, boleć;
3. szybko biec;
4. robić coś z zapałem, żarliwie;
5. nakurwiać się - upijać się

SJP.pl

# nakurwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakurwiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwica ż., wkurwianie n., podkurwianie n., podkurwienie n., kurwienie n., skurwienie n., kurwowanie n., kurwik m.

czas. nakurwiać ndk., wkurwiać ndk., podkurwiać ndk., kurwować ndk., kurwić ndk.

przym. kurewski, kurwi

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

# nakurwić

wulgarnie:
1. pobić kogoś dotkliwie;
2. nakurwić się - upić się

SJP.pl

# nakurzone

gdzieś jest nakurzone - ktoś gdzieś nakurzył

SJP.pl

# nakuwać

wykuwać wiele czegoś

SJP.pl

# nakwasin

Nakwasin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Mała Wieś.

Wieś szlachecka Nakwasino położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi wyszogrodzkiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# nakwaszać

zakwaszać większą liczbę czegoś

SJP.pl

# nakwękać

potocznie: nakwękać się - nachorować się, jęcząc, stękając

SJP.pl

# nakwietnik

nakwietnik trębacz - gatunek owada z rzędu świerszczowatych

SJP.pl

# nakwietny

nieżłop nakwietny - gatunek owada z rodziny bzygowatych

SJP.pl

# nakł.

skrót

(1.1) = nakład

Wiktionary

# nakład

1. suma pieniędzy, ilość pracy, sił, energii itp. włożona w wykonanie jakiegoś przedsięwzięcia
2. liczba egzemplarzy wydawnictwa (książki, czasopisma)
3. ogłoszenie drukiem jakiegoś dzieła; wydanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) suma pieniędzy włożona w jakąś inwestycję

(1.2) liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

Wiktionary

- nakład w poligrafii (liczba lub finansowanie publikacji)
- nakład w ekonomii (sposób organizacji produkcji)
- nakłady

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzieło wydane nakładem autora.

(1.2) Książka ukazała się w nakładzie 50 tysięcy egzemplarzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnakwat, AS: naku̯at

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakładka ż.

czas. nakładać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) suma

(1.2) koszt, fundusz

Wiktionary

# nakładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nałożyć)

(1.1) umieszczać przedmiot lub rozprowadzać substancję na innym przedmiocie albo substancji

(1.2) praw. ustanowić dla kogoś lub czegoś określony obowiązek albo karę

(1.3) białystok. zakładać ubranie

czasownik zwrotny niedokonany nakładać się (dk. nałożyć się)

(2.1) przen. mylić lub łączyć ze sobą wrażenia, zjawiska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na swoją delikatną cerę nakłada tylko niewielką ilość pudru.

(1.2) W średniowieczu nakładano na mieszczan wysokie podatki.

(1.3) Nie wychodź nigdzie tak lekko ubrany, nakładaj drugi sweter.

(2.1) To było dawno temu, moje wspomnienia się nakładają.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈkwadat͡ɕ, AS: naku̯adać

Wiktionary

#### Powiązane:

aspekt dokonany nałożyć

rzecz. łoże n., nakład, nakładanie, nakładca

przym. nakładczy

czas. kłaść, zakładać, wkładać, rozkładać, odkładać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pokrywać, okładać

(1.3) ubierać, oblekać

Wiktionary

# nakładalny

dający się nałożyć

SJP.pl

# nakładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakładać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakwaˈdãɲɛ, AS: naku̯adãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkładać, nakładać ndk., nałożyć dk.

Wiktionary

# nakładany

potocznie o kieszeniach, mankietach: przyszywany na wierzchu ubrania; naszywany

SJP.pl

# nakładca

osoba lub instytucja dająca środki na wyprodukowanie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która daje środki finansowe na wyprodukowanie czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) instytucja, która daje środki finansowe na wyprodukowanie czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. nakładczyni ż.

czas. nakładać

Wiktionary

# nakładczy

praca nakładcza - wytwarzanie różnych wyrobów na zlecenie i rachunek nakładcy, z jego surowców, we własnym pomieszczeniu i za pomocą własnych narzędzi

SJP.pl

# nakładczyni

właścicielka firmy, instytucji dająca środki na wyprodukowanie czegoś

SJP.pl

# nakładem

1. suma pieniędzy, ilość pracy, sił, energii itp. włożona w wykonanie jakiegoś przedsięwzięcia
2. liczba egzemplarzy wydawnictwa (książki, czasopisma)
3. ogłoszenie drukiem jakiegoś dzieła; wydanie

SJP.pl

# nakładka

materiał, tworzywo nakładane w jakiejś formie na inne materiały

SJP.pl

Nakładka

- w znaczeniu ogólnym
  - przedmiot nakładany na inny przedmiot

- w technice
  - element konstrukcyjny złącza
  - część złącza ciesielskiego
  - część broni strzeleckiej osłaniająca lufę
  - nakładka ochronna imadła – zobacz imadło

  Wikipedia

# nakładkowy

→ nakładka

SJP.pl

#### Patrz:

nakładka

# nakładochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. relacja pomiędzy ilością pieniędzy i innych środków produkcji zużytych podczas produkcji do wysokości produkcji

(1.2) ekon. potrzeba zużycia dużej ilości pieniędzy i innych środków produkcji na wytworzenie danej rzeczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W okresie tym wzrost wartości nakładów był w przybliżeniu równy wzrostowi produkcji rolniczej i w rezultacie nakładochłonność produkcji rolniczej nie uległa zauważalnej zmianie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakwadɔxˈwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: naku̯adoχu̯õ•ność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nakładochłonny

Wiktionary

# nakładochłonny

przymiotnik

(1.1) wymagający zużycia relatywnie dużej ilości pieniędzy i innych środków produkcji do osiągnięcia określonej wysokości produkcji

(1.2) wymagający zużycia dużej ilości pieniędzy i innych środków produkcji do bycia wytworzonym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakwadɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: naku̯adoχu̯õ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakładochłonność

Wiktionary

# nakładowy

oparty na nakładzie, stanowiący nakład

SJP.pl

# nakłamać

potocznie: powiedzieć wiele kłamliwych rzeczy; nałgać, nazmyślać, nafantazjować

SJP.pl

# nakłamywać

mówić wiele kłamstw

SJP.pl

# nakłaniać

1. zachęcać kogoś do czegoś; namawiać; przekonywać;
2. nakłaniać się - okazywać skłonność do czegoś; przekonywać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakłonić)

(1.1) wywierać na kogoś wpływ, by coś wykonał

czasownik zwrotny niedokonany nakłaniać się (dk. nakłonić się)

(2.1) nakłaniać siebie nawzajem

(2.2) nakłaniać siebie samego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakłanianie n., nakłonienie n.

czas. nakłonić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) namawiać, perswadować, przekonywać, skłaniać, zachęcać

(2.1) namawiać się, przekonywać się, skłaniać się, zachęcać się

(2.2) namawiać się, przekonywać się, skłaniać się, zachęcać się

Wiktionary

# nakłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakłaniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakwãˈɲä̃ɲɛ, AS: naku̯ãńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nakłaniać ndk., nakłonić dk.

rzecz. nakłonienie

Wiktionary

# nakło

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. Nakło nad Notecią - miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi i osad w Polsce

Wiktionary

W Polsce

- Nakło – dawna nazwa miasta Nakło nad Notecią, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
- Nakło – część wsi Grądy w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Małkinia Górna
- Nakło – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Tarnów Opolski
- Nakło – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Stubno
- Nakło – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Nakło – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
- Nakło – zniesiona osada w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
- Nakło – część wsi Kotulin w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
- Nakło – dawna nazwa wsi Nakło Śląskie, w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Świerklaniec

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Irmina wyprowadziła się z Nakła w październiku 1999 roku.

(1.1) Pokazano nam w Nakle szachulcowe spichlerze z XVIII-XIX wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nakielski

rzecz. naklanin mos., naklanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Nakło nad Notecią

Wiktionary

# nakłonić

1. zachęcić kogoś do czegoś; namówić; przekonać;
2. nakłonić się - przekonać się do czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakłaniać)

(1.1) dokonany od|nakłaniać.

czasownik zwrotny dokonany nakłonić się (ndk. nakłaniać się)

(2.1) dokonany od|nakłaniać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Według relacji świadków, syn próbował nakłonić ojca do przekazania majątku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈkwɔ̃ɲit͡ɕ, AS: naku̯õńić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakłanianie n., nakłonienie n.

czas. nakłaniać ndk.

Wiktionary

# nakłonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakłonić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnakwɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: naku̯õńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nakłonić dk., nakłaniać ndk.

rzecz. nakłanianie

Wiktionary

# nakłuć

przekłuć coś

SJP.pl

# nakłucie

zabieg polegający na wprowadzeniu drożnej igły do jamy ciała, narządu, torbieli itp. w celu pobrania tkanki lub płynu do badania albo w celu wyciągnięcia nagromadzonego tam płynu; punkcja

SJP.pl

# nakłuwać

1. czymś ostrym i cienkim zrobić w czymś niewielki otwór;
2. wbić coś na coś ostrego i cienkiego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wbijać coś o cienkim ostrzu, np. igłę, szpilkę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pielęgniarka nakłuwała jej bąble z ropą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈkwuvat͡ɕ, AS: naku̯uvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakłuwanie n., nakłucie n., nakłuwacz mrz.

czas. nakłuć dk., kłuć ndk.

Wiktionary

# nakłuwacz

pręt z ostrym końcem, służący do nakłuwania lub rozdrabniania czegoś; szpikulec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biur. biurowy szpikulec do nakłuwania kartek papieru

(1.2) roln. rolniczy przyrząd używany do nakłuwania

(1.3) med. techn. przyrząd używany do nakłuwania palca w celu pobrania krwi na pasek do glukometru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Kupiliśmy w aptece na Piłsudskiego nowy nakłuwacz do glukometru.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakłucie n., nakłuwanie n., nakłuwak m.

czas. nakłuć dk., nakłuwać ndk.

Wiktionary

# nakłuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakłuwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nakłuwać ndk.

rzecz. nakłuwacz mrz.

Wiktionary

# nalać

napełnić cieczą

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nalewać)

(1.1) dokonany od|nalewać.

(1.2) pot. środ. pobić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z konduktorem poszłam po wrzątek. Nalałam do wiadra i nagle zobaczyłam gazetę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnalat͡ɕ, AS: nalać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nalewka ż., nalewaczka ż., nalewak m., nalaniec m., nalewanie n., nalanie n.

czas. olać, nalewać ndk.

przym. nalany, nalewny, nalewkowy, nalewkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. pozn. gichnąć.

Wiktionary

# nalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nalewka ż., nalewaczka ż., nalewak m., nalaniec m., nalewanie n.

czas. olać, nalewać ndk., nalać dk.

przym. nalany, nalewny, nalewkowy, nalewkowaty

Wiktionary

# nalaniec

zniekształcony chorobowo płód zwierzęcy

SJP.pl

# nalany

napełnić cieczą

SJP.pl

# nalaskowski

nazwisko

SJP.pl

# nalatać

nalatać się - potocznie:
1. przebyć długą trasę drogą powietrzną;
2. o ptakach, owadach: zmęczyć się fruwaniem;
3. zmęczyć się bieganiem; naganiać się, nabiegać się

SJP.pl

# nalazek

nazwisko

SJP.pl

# nalborczyk

nazwisko

SJP.pl

# nalczycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nalczykiem, dotyczący Nalczyka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do posła do Dumy Gorbunowa przybyło trzech włościan z terskiego obwodu z uchwałą gminy nalczyckiej i przynieśli zdawałoby się nieprawdopodobną wiadomość.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nalczyk mrz.

Wiktionary

# nalczyk

stolica Kabardo-Bałkarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;

Wiktionary

Nalczyk (ros. Нальчик) – miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej. Powierzchnia miasta wynosi 67 km² (według innych źródeł 131), a w 2020 roku liczyło 239 583 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. nalczycki

Wiktionary

# naleciałość

coś zapożyczonego lub nabytego, ale niewłaściwego dla kogoś lub czegoś, nowy, obcy element lub cecha u kogoś, w jakiejś rzeczy, stylu, języku itp.

SJP.pl

# naledź

warstwa lodu na powierzchni ziemi tworząca się na mrozie wskutek wypływu wód gruntowych

SJP.pl

Naledź – warstwa lodu, która powstaje zimą przez zamarzanie wody gruntowej, wyciskanej spod wierzchniej warstwy gruntu.

Może także powstawać na rzece lub jeziorze, wtedy woda jest wyciskana spod pokrywy lodowej tworząc nad nią druga taflę. W takim przypadku pomiędzy dwoma płaszczyznami zmarzliny często gromadzi się woda. Zjawisko to spotykane jest m.in. na Syberii.

Wikipedia

# nalegać

1. stanowczo domagać się czegoś, natarczywie czegoś żądać, obstawać przy czymś;
2. przestarzale, o koniach - lekko utykać, kuleć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) mocno lub uparcie domagać się czegoś

(1.2) przest. o zwierzęciu: lekko utykać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żona nalegała, abym odkurzał codziennie. To było chore!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naleganie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) domagać się, kłaść nacisk, nagabywać, nakłaniać, namawiać, napierać, nastawać, obstawać, podkreślać, ponaglać, przynaglać, upierać się, zmuszać

(1.2) kuleć

Wiktionary

# nalegający

1. stanowczo domagać się czegoś, natarczywie czegoś żądać, obstawać przy czymś;
2. przestarzale, o koniach - lekko utykać, kuleć

SJP.pl

#### Patrz:

nalegać

# naleganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nalegać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnalɛˈɡãɲɛ, AS: nalegãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nalegać ndk.

Wiktionary

# nalepa

część pieca, przypiecek, na którym się wygrzewano i pod którym można było rozpalać ogień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. część pieca, na której się wygrzewano

Wiktionary

Miejscowości:

- Nalepa – wieś w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Czastary

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Nalepa (ur. 1972) – polski reżyser
- Alfred Nalepa (1856–1929) – austriacki zoolog
- Baltazar Nalepa (1822–1872) – polski działacz ruchu ludowego
- Irena Nalepa (ur. 1951) – polska farmakolog, neurobiolog i neurolog
- Jakub Nalepa (ur. 1987) – polski informatyk
- Jerzy Nalepa (ur. 1926) – polski historyk
- Maciej Nalepa (ur. 1978) – polski piłkarz
- Michał Nalepa (ur. 1993) – polski piłkarz
- Michał Nalepa (ur. 1995) – polski piłkarz
- Piotr Nalepa (ur. 1965) – polski gitarzysta i kompozytor
- Tadeusz Nalepa (1943–2007) – polski muzyk
- Tadeusz Julian Nalepa (1894–1985) – polski wojskowy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈlɛpa, AS: nalepa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. nalepka

Wiktionary

# nalepiać

przymocowywać coś do czegoś za pomocą kleju

SJP.pl

# nalepian

gatunek wieloszczeta; piaskówka, piasecznica, piasecznik, arenikola

SJP.pl

Piaskówka, nalepian, piasecznica, piasecznik, arenikola (Arenicola marina) – gatunek wieloszczeta z rodziny Arenicolidae, występujący na wybrzeżach Morza Bałtyckiego (w Polsce nie został stwierdzony) i Morza Północnego.

Wikipedia

# nalepianka

wycinanka ludowa z papieru naklejana na ścianę; naklejanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. pisanka powstająca przez nalepienie na powłokę jajka różnobarwnych wycinków z papieru

Wiktionary

Pisanka – ogólna, zwyczajowa nazwa jaja (zwykle kurzego, ale także gęsiego czy kaczego) zdobionego różnymi technikami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nalepianki popularne są zwłaszcza w dawnym województwie krakowskim i w okolicach Łowicza.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nalepić dk., nalepiać ndk.

rzecz. nalepka ż.

Wiktionary

# nalepić

przymocować coś do czegoś za pomocą kleju

SJP.pl

# nalepka

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etykieta naklejana na towar

(1.2) kartka zawierająca krótką informację naklejana na jakiś przedmiot

(1.3) zdrobn. nalepa

Wiktionary

Naklejka – kawałek folii lub papieru, najczęściej posiadający samoprzylepne właściwości, co umożliwia jej przyczepienie na powierzchnię płaską.

W zależności od rodzaju użytego kleju naklejka ma różne właściwości; kleje stałe na trwale utrzymują naklejkę na powierzchni, kleje o budowie mikrosferycznej umożliwiają przenoszenie oraz bezśladowe usuwanie naklejek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sprzedawczyni nakleiła nalepkę na towar.

(1.2) W hurtowni ekspedientka nakleiła nalepkę na towar.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈlɛpka, AS: nalepka

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2)

rzecz. nalepianie ndk., nalepienie dk.

czas. nalepiać ndk., nalepić dk., lepić

(1.3)

rzecz. nalepa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) naklejka

Wiktionary

# nalepkowy

→ nalepka

SJP.pl

#### Patrz:

nalepka

# naleśniczek

zdrobnienie od: naleśnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: naleśnik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnalɛɕˈɲit͡ʃɛk, AS: naleśńiček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naleśnik mrz., naleśnikarnia ż.

przym. naleśnikowy

Wiktionary

# naleśnik

potrawa w postaci bardzo cienkiego placka z ciasta usmażonego na patelni, zawiniętego z dowolnym farszem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

(1.2) środ. fot. niewielki, cienki obiektyw

(1.3) pot. żart. beret

(1.4) pot. żart. uderzenie w twarz

(1.5) obraź. kobieta

Wiktionary

Naleśnik – proste danie mączne smażone na patelni.

Nie wiadomo dokładnie, gdzie po raz pierwszy zaczęto przyrządzać naleśniki, prawdopodobnie miało to miejsce już w starożytności. Podaje się je i w Chinach, i w Europie. Włosi twierdzą, że wynaleziono je we Florencji, skąd w XVI wieku Katarzyna Medycejska przywiozła je do Francji, gdy wyszła za mąż za francuskiego króla.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uwielbiam naleśniki z dżemem truskawkowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈlɛɕɲik, AS: naleśńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naleśnikarnia ż.

:: zdrobn. naleśniczek m.

przym. naleśnikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. amolet., reg. śl. amoleta.

Wiktionary

# naleśnikarka

urządzenie kuchenne do robienia naleśników

SJP.pl

# naleśnikarnia

lokal, w którym sprzedaje się naleśniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gastr. miejsce, gdzie serwuje się naleśniki; bar specjalizujący się w naleśnikach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chodźmy do tej nowej naleśnikarni, tam można się najeść za niewielką kwotę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnalɛɕɲiˈkarʲɲa, AS: naleśńikarʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naleśnik mrz., naleśniczek mrz.

przym. naleśnikowy

Wiktionary

# naleśniki

potrawa w postaci bardzo cienkiego placka z ciasta usmażonego na patelni, zawiniętego z dowolnym farszem

SJP.pl

Naleśnik – proste danie mączne smażone na patelni.

Nie wiadomo dokładnie, gdzie po raz pierwszy zaczęto przyrządzać naleśniki, prawdopodobnie miało to miejsce już w starożytności. Podaje się je i w Chinach, i w Europie. Włosi twierdzą, że wynaleziono je we Florencji, skąd w XVI wieku Katarzyna Medycejska przywiozła je do Francji, gdy wyszła za mąż za francuskiego króla.

Wikipedia

# naleśnikowy

przymiotnik

(1.1) od: naleśnik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gofry robi się z ciasta naleśnikowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnalɛɕɲiˈkɔvɨ, AS: naleśńikovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naleśnik m., naleśniczek m., naleśnikarnia ż.

Wiktionary

# nalew

1. powłoka pokrywająca papier
2. półprodukt do wyrobu wódek gatunkowych i likierów; macerat

SJP.pl

Nalew – roztwór wodnoalkoholowy substancji zapachowo–smakowych wyekstrahowanych z surowców roślinnych, o zawartości alkoholu od 40 do 85% obj.

Stanowi półprodukt przy wyrobie nalewek, wódek smakowych i likierów. Otrzymywany jest przez macerację roztworem spirytusu owoców, ziół, przypraw itd.

Wikipedia

# nalewać

napełniać cieczą

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nalać)

(1.1) napełniać cieczą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potem wypijali z dziadkiem kieliszeczek, nalewali sobie następny…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈlɛvat͡ɕ, AS: nalevać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nalewka ż., nalewaczka ż., nalewak m., nalaniec m., nalewanie n., nalanie n.

czas. olać, nalać dk.

przym. nalany, nalewny, nalewkowy, nalewkowaty

Wiktionary

# nalewajek

nazwisko

SJP.pl

# nalewak

dozownik do napojów

SJP.pl

# nalewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nalewać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnalɛˈvãɲɛ, AS: nalevãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nalewka ż., nalewaczka ż., nalewak m., nalaniec m., nalanie n.

czas. olać, nalewać ndk., nalać dk.

przym. nalany, nalewny, nalewkowy, nalewkowaty

Wiktionary

# naleweczka

zdrobnienie od: nalewka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: nalewka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnalɛˈvɛt͡ʃka, AS: nalevečka

Wiktionary

# nalewka

1. napój alkoholowy przyrządzony przez zalanie spirytusem owoców suszonych lub świeżych
2. leczniczy roztwór etanolowy otrzymywany przez ekstrakcję surowców roślinnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem

(1.2) farm. roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo

Wiktionary

- nalewka (napój alkoholowy)
- nalewka (farmacja)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Świekrucha Danki podarowała nam trzy nalewki własnej roboty: z tarniny, z głogu i z mirabelek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈlɛfka, AS: nalefka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nalewaczka ż., nalewak m., nalaniec m., nalewanie n., nalanie n.

czas. olać, nalewać ndk., nalać dk.

przym. nalany, nalewny, nalewkowy, nalewkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) likier

Wiktionary

# nalewkowaty

chrząstka nalewkowata - chrząstka budująca szkielet chrzęstny krtani

SJP.pl

# nalewowy

→ nalew

SJP.pl

#### Patrz:

nalew

# należący

1. być przedmiotem zobowiązania (np. "Należy ci się nagana za nieznajomość ZDS.");
2. być elementem jakiegoś zbioru, grupy, społeczności itp.;
3. być czyjąś własnością

SJP.pl

# naleźć

potocznie:
1. naschodzić się, przyleźć tłumnie dokądś;
2. utkwić, dostać się gdzieś w większej ilości

SJP.pl

# należeć

1. być przedmiotem zobowiązania (np. "Należy ci się nagana za nieznajomość ZDS.");
2. być elementem jakiegoś zbioru, grupy, społeczności itp.;
3. być czyjąś własnością

SJP.pl

czasownik

(1.1) być w posiadaniu czyimś

(1.2) być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru

(1.3) (tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się

czasownik zwrotny należeć się

(2.1) (tylko forma bezosobowa) należy się = przysługuje

(2.2) pozostawać przez długi czas w pozycji leżącej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To jest moja książka, czyli (ona) należy do mnie.

(1.2) Zenon nigdy nie należał do żadnej partii.

(1.3) Nie należy pić piwa w teatrze.

(2.1) Adam zasługuje na odpoczynek – należy mu się urlop.

(2.2) Wstawaj, chyba już dosyć się należałeś!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈlɛʒɛt͡ɕ, AS: naležeć

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. należność; przym. należny

(1.3) przym. należyty; przysł. należycie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) uczestniczyć w czymś

Wiktionary

# naleziński

nazwisko

SJP.pl

# naleźlina

przedstawiciel podklasy mchów rosnących na bezwapiennych skałach

SJP.pl

# naleźlinowate

rodzina mchów z rzędu naleźlinowców

SJP.pl

# naleźlinowce

rząd mchów z klasy naleźlin

SJP.pl

Naleźliny (Andreaeopsida) – klasa mchów. Zalicza się do niej zwykle jeden rodzaj – naleźlina Andreaea z ok. 100 gatunkami. Są to rośliny o zasięgu obejmującym wszystkie kontynenty, spotykane jednak głównie w klimacie okołobiegunowym, umiarkowanym chłodnym i oceanicznym. W Europie występuje 10 gatunków przedstawicieli tego rodzaju, z czego 6 w Polsce. Rosną zwykle na skałach kwaśnych, granitowych.

Wikipedia

# należność

kwota, którą trzeba komuś wypłacić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kwota, którą trzeba komuś wypłacić

Wiktionary

Należność – w rachunkowości uprawnienie do otrzymania w określonym terminie świadczenia pieniężnego lub rzeczowego od dłużnika.

W rachunkowości podmiotów gospodarczych należności są kategorią wyłącznie pieniężną i oznaczają wszelkie przewidywane przychody środków pieniężnych, stanowią aktywa podmiotu gospodarczego. W tym przypadku powstanie należności jest efektem prowadzonej działalności gospodarczej i poprzedza przypływ środków pieniężnych do podmiotu gospodarczego. Można je podzielić według różnych kryteriów, wśród których do najważniejszych należą:

1. obszar rozliczeń – należności krajowe i zagraniczne,
2. termin płatności – należności krótkoterminowe i długoterminowe,
3. stopień wymagalności – należności prawidłowe (terminowe) i przeterminowane (przedawnione),
4. tytuł powstania – należności z tytułu dostaw, robót i usług, wypłaconych zaliczek, kar umownych, karnych odsetek itd.,
5. osoba dłużnika – należności od odbiorców produktów i usług, od pracowników, budżetowe itd.,
6. stopień realności – pewne, wątpliwe, sporne, nieściągalne.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈlɛʒnɔɕt͡ɕ, AS: naležność

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. należeć

przym. należny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cena, odpłatność, opłata, wypłata, zapłata

Wiktionary

# należności

kwota, którą trzeba komuś wypłacić

SJP.pl

Należność – w rachunkowości uprawnienie do otrzymania w określonym terminie świadczenia pieniężnego lub rzeczowego od dłużnika.

W rachunkowości podmiotów gospodarczych należności są kategorią wyłącznie pieniężną i oznaczają wszelkie przewidywane przychody środków pieniężnych, stanowią aktywa podmiotu gospodarczego. W tym przypadku powstanie należności jest efektem prowadzonej działalności gospodarczej i poprzedza przypływ środków pieniężnych do podmiotu gospodarczego. Można je podzielić według różnych kryteriów, wśród których do najważniejszych należą:

1. obszar rozliczeń – należności krajowe i zagraniczne,
2. termin płatności – należności krótkoterminowe i długoterminowe,
3. stopień wymagalności – należności prawidłowe (terminowe) i przeterminowane (przedawnione),
4. tytuł powstania – należności z tytułu dostaw, robót i usług, wypłaconych zaliczek, kar umownych, karnych odsetek itd.,
5. osoba dłużnika – należności od odbiorców produktów i usług, od pracowników, budżetowe itd.,
6. stopień realności – pewne, wątpliwe, sporne, nieściągalne.

Wikipedia

# należny

1. należący się komuś lub czemuś;
2. dawniej:
a) należący do kogoś;
b) należyty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. należący się komuś lub czemuś; przysługujący

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Otrzymałem wreszcie należną mi zapłatę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈlɛʒnɨ, AS: naležny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. należność ż.

czas. należeć

przym. należyty

przysł. należycie

Wiktionary

# należy

czasownik modalny (predykatyw) używany dla wyrażenia obowiązku, powinności, stosowności działania; powinno się, wypada, trzeba, potrzeba

SJP.pl

czasownik niefleksyjny nieosobowy

(1.1) powinno się; warto, trzeba, wypada

forma czasownika.

(2.1) 3 os. lp. ter. należeć

Wiktionary

Zbiór (dawniej także mnogość) – pojęcie pierwotne aksjomatycznej teorii mnogości (zwanej też teorią zbiorów) leżące u podstaw całej matematyki; idealizacja intuicyjnie rozumianego zbioru (zestawu, kolekcji) utworzonego z elementów (komponentów, składowych), która jest efektem abstrahowania od wewnętrznej struktury modelowanego obiektu i wzajemnych zależności między jego elementami (np. hierarchii, czy kolejności).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z ogniem należy się obchodzić bardzo ostrożnie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈlɛʒɨ, AS: naležy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trzeba, warto, potrzeba

Wiktionary

# należycie

przysłówek sposobu

(1.1) odpowiednio, właściwie

(1.2) dokładnie, porządnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jej praca nie została należycie doceniona.

(1.2) Zanim wrócę, podłoga w kuchni ma być należycie wyszorowana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnalɛˈʒɨt͡ɕɛ, AS: naležyće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. należeć

przym. należny, należyty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) solidnie, starannie

Wiktionary

# należytość

przestarzałe lub regionalne: kwota należna do zapłaty; należność

SJP.pl

# należyty

taki, jak należy; odpowiedni, stosowny, adekwatny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podn. właściwy; taki, jak należy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powinieneś odnosić się do starszych z należytym szacunkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnalɛˈʒɨtɨ, AS: naležyty

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. należny

czas. należeć

przysł. należycie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzetelny, odpowiedni, właściwy

Wiktionary

# nalibocki

→ Naliboki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Naliboków, związany z Nalibokami

Wiktionary

#### Patrz:

Naliboki

# naliboki

- Naliboki – wieś w obwodzie grodzieńskim Białorusi
- Naliboki – wieś (dawne miasteczko) w obwodzie mińskim Białorusi
- Naliboki – dawna gmina

Zobacz też

- Puszcza Nalibocka
- Zbrodnia w Nalibokach

Wikipedia

# naliczać

licząc, dochodzić do pewnej liczby

SJP.pl

# naliczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naliczać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnalʲiˈt͡ʃãɲɛ, AS: nalʹičãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naliczać ndk., naliczyć dk.

rzecz. naliczenie n.

Wiktionary

# naliczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naliczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnalʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: nalʹičẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naliczyć dk., naliczać ndk.

rzecz. naliczanie n.

Wiktionary

# nalicznik

w rosyjskim budownictwie ludowym: bogato rzeźbiona listwa drewniana, okrywająca futryny zewnętrzne okien i drzwi jako ich dekoracyjne obramowanie

SJP.pl

# naliczyć

licząc, dojść do pewnej liczby

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. naliczać)

(1.1) zob. naliczać.

czasownik zwrotny dokonany naliczyć się (ndk. brak)

(2.1) zmęczyć się liczeniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do Morskiego Oka wędrowało średnio 670 turystów dziennie, a w Dolinie Chochołowskiej naliczono 360 osób w ciągu dnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈlʲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: nalʹičyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. liczenie n., naliczanie n., naliczenie n.

czas. liczyć, policzyć

Wiktionary

# nalinić

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. z trudem coś zgromadzić, zebrać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nalinienie n.

Wiktionary

# nalinienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nalinić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nalinić

Wiktionary

# nalipek

krępak nalipek - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# naliściak

chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych, np. naliściak srebrniak (naliściak zielony)

SJP.pl

Naliściak (Phyllobius) – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Entiminae. Są polifagicznymi fitofagami. Postacie dorosłe żerują głównie na liściach, a larwy na korzeniach.

Wikipedia

# naliścica

naliścica wierzbowa - gatunek stonki

SJP.pl

# nalizać

nalizać się - zmęczyć się lizaniem

SJP.pl

# naloć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nalać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naloć ci tyju?

Wiktionary

# nalocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od nalot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie nalot, lecz tylko mały nalocik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nalot m.

Wiktionary

# nalokson

organiczny związek chemiczny używany jako środek opioidowy

SJP.pl

Nalokson – organiczny związek chemiczny, lek opioidowy używany głównie w lecznictwie zamkniętym. Jest odwrotnym agonistą wszystkich trzech receptorów opioidowych(µ > κ ⩾ δ). Znosi działanie ośrodkowe i obwodowe zarówno endogennych, jak i egzogennych opioidów takie jak: depresję oddechową, zwężenie źrenic, niedociśnienie, sedację oraz zaparcia. Lek sam w sobie nie wywołuje silnego efektu farmakologicznego. Nie powoduje uzależnienia ani nie wywołuje zjawiska tolerancji lekowej.

Wikipedia

# nalot

1. cienka warstwa pojawiająca się na powierzchni czegoś;
2. wpływ pewnej idei czy koncepcji na czyjąś twórczość lub zachowanie;
3. pojawienie się dużej ilości czegoś w krótkim czasie;
4. nadzwyczajna rewizja lub kontrola;
5. atak lotniczy;
6. łączny czas odbytych lotów;
7. młode pokolenie drzew powstałe z samosiewu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. cienka warstwa pyłu, pary itp. osiadła na jakiejś powierzchni

(1.2) chem. warstwa tlenków osiadająca na metalu w wyniku utleniania

(1.3) med. jasna powłoka pokrywająca narząd w wyniku jakiegoś schorzenia

(1.4) książk. przen. widoczny w twórczości artysty lub w czyimś zachowaniu wpływ jakiejś idei, kultury itp.

(1.5) wojsk. atak powietrzny samolotów lub helikopterów na określony cel;

(1.6) środ. lotn. łączny, udokumentowany czas lotów wykonanych przez pilota, odbytych przez samolot bądź silnika

(1.7) środ. leśn. faza rozwoju drzewostanu obejmująca okres życia od samozasiewu do 20 lat, w której drzewka nie przekraczają zazwyczaj wysokości runa leśnego;

(1.8) pot. niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.

(1.9) pot. nagłe pojawienie się kogoś lub czegoś w dużej liczbie

Wiktionary

- nalot – atak lotniczy
- nalot – cienka warstewka grzybów mikroskopijnych na podłożu
- nalot – faza rozwoju drzewostanu
- Nalot – album zespołu Azyl P

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nalot kurzu na jego starych meblach był naprawdę duży.

(1.2) Musicie usunąć nalot rdzy z całego tego płotu.

(1.6) W oficjalnych źródłach pojawiły się rozbieżne dane na temat liczby godzin nalotu poszczególnych członków załogi Tu-154M nr 101.

(1.8) Wszyscy stale baliśmy się nalotu policji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnalɔt, AS: nalot

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. latać, nalatywać ndk., nalecieć dk.

rzecz. naleciałość ż., lot m., nalocik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) atak z powietrza, bombardowanie, ostrzeliwanie

Wiktionary

# nalotek

sztuczny rodzaj grzybów mitosporowych; sierpik, fuzarium

SJP.pl

# nalotowy

→ nalot

SJP.pl

#### Patrz:

nalot

# nalustek

żelazny uchwyt w wozie drabiniastym łączący drążek podtrzymujący bok wozu ze stalowymi elementami przytwierdzającymi nadwozie do osi tego wozu

SJP.pl

# nalutować

1. przytwierdzić coś na czymś, lutując;
2. wykonać lutowanie wielu przedmiotów

SJP.pl

# nalutowywać

lutując, przytwierdzać coś na czymś

SJP.pl

# namacać

macając natrafić na coś

SJP.pl

# namacalniej

stopień wyższy od przysłówka: namacalnie

SJP.pl

# namacalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest namacalne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. namacalny

przysł. namacalnie

Wiktionary

# namacalny

1. dający się wyczuć dotykiem;
2. niebudzący wątpliwości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niewątpliwy, oczywisty, pewny

(1.2) możliwy do wyczucia zmysłem dotyku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z jednej strony oficjalna propaganda zyskiwała dodatkowy argument na rzecz totalnej obrony, dysponując namacalnym dowodem, że wróg chce zniszczyć cały naród.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namacalność ż.

przysł. namacalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezdyskusyjny, bezsporny, bezsprzeczny, ewidentny, jaskrawy, oczywisty, jednoznaczny, niedwuznaczny, niepodważalny, niezaprzeczalny, niezbity, pewny, pozadyskusyjny, zrozumiały sam przez się

(1.2) wyczuwalny, dotykalny, dotykowy, haptyczny, uchwytny

Wiktionary

# namącić

potocznie: spowodować zamieszanie, nieład, zakłócić spokój; zmącić

SJP.pl

# namącone

potocznie: spowodować zamieszanie, nieład, zakłócić spokój; zmącić

SJP.pl

# namacywać

rzadko: macając coś długo, wiele razy, natrafić na coś

SJP.pl

# namagać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) kresy. naciskać, napierać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Namagajcie chłopcy, Kurki wschodzą, świtać zacznie. – Chłopi pochylili się mocniej na wiosłach.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wysilić się, wytężyć się

Wiktionary

# namagnesować

1. nadać czemuś własności magnesu stałego;
2. namagnesować się - nabrać własności magnesu stałego

SJP.pl

# namagnesowanie

1. nadać czemuś własności magnesu stałego;
2. namagnesować się - nabrać własności magnesu stałego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namagnesować.

Wiktionary

Magnetyzacja (namagnesowanie) jest właściwością materiałów (m.in. magnesów), która opisuje pole magnetyczne wytwarzane przez materiał. Przez magnetyzację rozumie się także wielkość fizyczną określającą wytwarzane przez materiał pole magnetyczne, definiuje się ją przez określenie momentów magnetycznych wytworzonych w jednostce objętości. Głównymi składnikami magnetyzacji są orbitalne i spinowe momenty magnetyczne elektronów.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. namagnesować

Wiktionary

# namagnetyzować

dawniej: namagnesować

SJP.pl

# namagnetyzowywać

dawniej: namagnesowywać

SJP.pl

# namalować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) przedstawić coś malując; zrobić obraz czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sądząc po wyposażeniu punktu, sejf zamykano na zardzewiałą kłódkę, a kraty w oknach zapewne namalowano.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãmaˈlɔvat͡ɕ, AS: nãmalovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malarstwo n., malowanie n., namalowanie n., malowidło n., malunek m., malarz m., malarka ż.

czas. malować, pomalować, wymalować, wymalowywać, przemalować, przemalowywać, domalować, domalowywać, zmalować, podmalować, podmalowywać, umalować się

przym. malarski, malowniczy

przysł. malarsko, malowniczo

Wiktionary

# namalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namalować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãmalɔˈvãɲɛ, AS: nãmalovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pomalować, namalować dk., malować ndk.

rzecz. malarz mos., malowanie

przym. malarski

Wiktionary

# namangan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu namangańskiego;

Wiktionary

Namangan (uzb. cyr. i ros. Наманган) – miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, nad Północnym Kanałem Fergańskim, siedziba administracyjna wilajetu namangańskiego. W 2016 roku liczyło ok. 467,9 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu bawełnianego, jedwabniczego, obuwniczego, spożywczego, chemicznego, maszynowego oraz materiałów budowlanych. W mieście działają dwa teatry, dwa muzea oraz uniwersytet.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. namangański

Wiktionary

# namangański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Namanganem, dotyczący Namanganu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Namangan mrz.

Wiktionary

# namarszczać

układać coś w zmarszczki, w fałdki

SJP.pl

# namartwić

1. przysporzyć komuś dużo zmartwień;
2. namartwić się - nadręczyć się zmartwieniami

SJP.pl

# namarudzić

potocznie: namarudzić (się) - spędzić dłuższy czas na marudzeniu

SJP.pl

# namarznięty

[czytaj: namar-znięty] taki, który namarznął (namarzł); namarzły, namarźnięty

SJP.pl

# namarzły

[czytaj: namar-zły] taki, który namarzł (namarznął); namarznięty, namarźnięty

SJP.pl

# namaścić

1. naznaczyć olejem podczas sakramentu;
2. posmarować tłuszczem

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) natłuścić, nasmarować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ksiądz namaścił staruszkę przed śmiercią olejami świętymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. namaszczać ndk.

rzecz. namaszczenie n.

Wiktionary

# namaste

tradycyjne indyjskie pozdrowienie, przywitanie

SJP.pl

Namaste lub Namaskar (hindi नमस्ते) – tradycyjne indyjskie przywitanie, pozdrowienie. Dosłownie tłumaczone znaczy „Pokłon tobie”.

Wypowiadaniu tego pozdrowienia często towarzyszy andźali – gest półukłonu ze złożonymi rękoma na wysokości serca (uważanego w Indiach za siedzibę boskości w człowieku) i palcami wskazującymi do góry. Gest można także wykonać nie odzywając się – ma takie samo znaczenie jak samo wypowiedzenie słów pozdrowienia.

Wikipedia

# namaszczać

1. smarować, nacierać czymś tłustym;
2. w obrzędach religijnych:
a) nacierać poświęconym olejem przy udzielaniu sakramentów;
b) nadawać komuś jakąś godność przez naznaczenie poświęconym olejem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) natłuszczać, nasmarować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cukiernik namaszcza rogaliki przed włożeniem ich do pieca.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. namaścić dk.

rzecz. namaszczanie n., namaszczenie n.

Wiktionary

# namaszczenie

1. naznaczyć olejem podczas sakramentu;
2. posmarować tłuszczem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namaścić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziadek Rudolf zmarł zaraz po namaszczeniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namaszczanie n., maszczenie n.

czas. namaścić dk., namaszczać ndk.

Wiktionary

# namaszczony

oficjalny, uroczysty, pełen powagi

SJP.pl

# namawiać

zachęcać kogoś do czegoś, nakłaniać, przekonywać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. namówić)

(1.1) nakłaniać kogoś do czegoś; przekonywać kogoś, zachęcać

czasownik zwrotny namawiać się

(2.1) pot. porozumiewać się z kimś, omawiać coś, umawiać się na coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Planował wówczas różne formy protestu, aby przełamać zmowę obojętności. Namawiał grupy Żydów do zbiorowego samobójstwa przed parlamentem brytyjskim w Londynie.

(1.1) Odpowiadam, że oczywiście, i namawiam ją do opracowania tych korespondencji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nãˈmavʲjät͡ɕ, AS: nãmavʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namowa ż., namawianie n., namówienie n.

czas. namówić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przekonać, skłaniać

Wiktionary

# namawiacz

ten, kto kusi, namawia, zachęca do czegoś; kusiciel

SJP.pl

# namawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namawiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãmaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: nãmavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. namawiać ndk., namówić dk.

rzecz. namówienie n., namowa ż.

Wiktionary

# namaz

obowiązkowa modlitwa muzułmańska odmawiana pięć razy dziennie; salat

SJP.pl

Salat (arab. الصلاة al-ṣalāa, pers. نماز namâz, tur. namaz) – muzułmańska modlitwa rytualna, stanowiąca jeden z pięciu obowiązków każdego muzułmanina (tzw. filarów wiary).

Odmawia się ją pięciokrotnie w ciągu doby, tj. przed wschodem słońca (Fadżr), w południe (Zuhr), po południu (Asr), po zachodzie słońca (Maghrib) i w pierwszej połowie nocy (Isza). Celem salat jest uzyskanie błogosławieństwa Allaha.

Wikipedia

# namdhari

rzeczownik

(1.1) rel. odłam sikhów;

Wiktionary

Namdhari – odłam sikhów wierzących w Satguru Ram Singha jako żyjącego XII guru, (w przeciwieństwie do sikhizmu głównego nurtu, który twierdzi że autorytet guru został po śmierci X guru Gobinda Singha w 1708 roku przelany na świętą księgę Guru Granth Sahib).

Namdhari są ścisłymi wegetarianami, nie uznają posagu i wystawnych wesel.Sikhowie z tradycji namdhari otaczają krowy szczególnym szacunkiem, podobnie jak to ma miejsce w hinduizmie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wegetarianami jest obecnie 26 milionów sikhów, sekta namdhari i Ruch Złotej Świątyni (…)

Wiktionary

# namęczyć

1. dokuczyć wielu osobom lub sprawić ból wielu osobom bądź zwierzętom;
2. namęczyć się - mieć za sobą wiele trosk, kłopotów

SJP.pl

# nameko

łuskwiak nameko - gatunek grzybów z rodziny pierścieniakowatych, składnik zupy miso

SJP.pl

# namiąchać

potocznie:
1. namieszać;
2. nawyprawiać, narozrabiać, narobić zamieszania

SJP.pl

# namiar

1. określenie miejsca ulokowania danego obiektu względem północy, przez pomiary odpowiednich kątów; peleng;
2. informacja pozwalająca określić miejsce pobytu kogoś lub usytuowania czegoś

SJP.pl

Namiar, peleng – w nawigacji jest to pojęcie oznaczające wartość kąta pomiędzy kierunkiem odniesienia a kierunkiem, w którym obserwowany jest obiekt namierzany. Kierunkiem odniesienia jest najczęściej kierunek północny lub diametralna (oś) jednostki (statku, samolotu), na której znajduje się obserwator. Wierzchołek kąta stanowi oko obserwatora. Namiaru dokonuje się w celu określenia pozycji, kursu oraz prędkości jednostki.

Wikipedia

# namiastka

produkt zastępczy; surogat; ersatz; erzac

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, co zastępuje inną rzecz, ale nie dorównuje jej jakością

(1.2) spoż. artykuł sporządzony z nieoryginalnych, gorszych surowców

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nãˈmʲjastka, AS: nãmʹi ̯astka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namiastkowość ż.

przym. namiastkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) erzac / ersatz, podróbka, surogat, proteza

Wiktionary

# namib

pustynia w Namibii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. przybrzeżna pustynia położona na południu Afryki, głównie na terenie Namibii, a także w Angoli i Południowej Afryce;

Wiktionary

Pustynia Namib położona jest głównie w Namibii, w południowo-zachodniej Afryce na wybrzeżu Atlantyku. Rozpoczyna się na terenie Angoli i rozciąga wzdłuż całego wybrzeża Namibii, tj. od ujścia rzeki Kunene na granicy z Angolą na północy po ujście rzeki Oranje na południu, na granicy z RPA. Namib w języku nama oznacza „olbrzymi”, a w innym tłumaczeniu „miejsce, gdzie nic nie ma”. Od tego słowa pochodzi nazwa Namibii.

- Długość: ok. 1300 km
- Szerokość: od 50 do 160 km
- Powierzchnia: ok. 130 tys. km²

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Namibia ż., Namibijczyk mos., Namibijka ż.

przym. namibski, namibijski

Wiktionary

# namibia

państwo w Afryce ze stolicą w Windhuku; Republika Namibii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

Wiktionary

Namibia (afr. Namibië), Republika Namibii (ang. Republic of Namibia, afr. Republiek van Namibië, niem. Republik Namibia) – państwo w południowo-zachodniej Afryce. Zajmuje powierzchnię 824 292 km², a zamieszkane jest przez 3 022 401 osób (2023).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Namibii jest bardzo ciepło.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nãˈmʲibʲja, AS: nãmʹibʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Namib mrz., Namibijczyk m., Namibijka ż.

przym. namibijski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Namibii

Wiktionary

# namibijczyk

mieszkaniec Namibii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Namibii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãmʲiˈbʲijt͡ʃɨk, AS: nãmʹibʹii ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Namibia ż.

:: fż. Namibijka ż.

przym. namibijski

Wiktionary

# namibijka

mieszkanka Namibii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Namibii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãmʲiˈbʲijka, AS: nãmʹibʹii ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Namibia ż.

:: fm. Namibijczyk mos.

przym. namibijski

Wiktionary

# namibijski

przymiotnik od: Namibia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Namibia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Igrzyska w Atenach będą przysłowiowym łabędzim śpiewem namibijskiego sprintera, Franka Fredericksa, którego kariera trwa już dwie dekady.

(1.1) Rolnictwo namibijskie wypracowuje 14 proc. dochodu narodowego brutto.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãmʲiˈbʲijsʲci, AS: nãmʹibʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Namib mrz., Namibia ż., Namibijczyk mos., Namibijka ż.

Wiktionary

# namibski

→ Namib (pustynia w Namibii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pustynią Namib, dotyczący Namibu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Namib mrz.

Wiktionary

# namielać

mleć wystarczającą lub określoną ilość czegoś

SJP.pl

# namierać

o większej liczbie osób: umierać

SJP.pl

# namiernik

przyrząd nawigacyjny do brania namiarów; pelengator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania namiarów, składający się z celownika optycznego zamontowanego na kompasie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nãˈmʲjɛrʲɲik, AS: nãmʹi ̯erʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namiar m., namierzanie n., namierzenie n., miarka ż.

czas. namierzyć, namierzać, mierzyć

przym. namiarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pelengator

Wiktionary

# namierzać

1. odmierzać pewną ilość czegoś;
2. wyznaczać, lokalizować położenie statku lub samolotu, ustalać kierunek lotu

SJP.pl

# namierzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namierzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãmʲjɛˈʒãɲɛ, AS: nãmʹi ̯ežãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. namierzać ndk., namierzyć dk.

rzecz. namiernik mrz., namierzenie, namiar

Wiktionary

# namierzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namierzyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãmʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: nãmʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. namierzyć dk., namierzać ndk.

rzecz. namiernik mrz., namierzanie n., namiar m.

Wiktionary

# namierzwiać

rzadko: pokrywać mierzwą; nagnajać

SJP.pl

# namierzwić

rzadko: pokryć mierzwą; nagnoić

SJP.pl

# namierzyć

1. odmierzyć pewną ilość czegoś;
2. wyznaczyć położenie statku lub samolotu, ustalić kierunek lotu

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. namierzać)

(1.1) dokonany od|namierzać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Haker próbował wykorzystać tunel, ale został szybko namierzony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nãˈmʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: nãmʹi ̯ežyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namierzanie n., namierzenie n., namiernik mrz.

Wiktionary

# namiestnictwo

namiestnikostwo;
1. urząd, godność namiestnika;
2. biuro mera;
3. budynek, w którym znajduje się biuro namiestnika;
4. okręg administrowany przez namiestnika

SJP.pl

- Namiestnictwo (Rosja) – jednostka podziału terytorialnego w Imperium Rosyjskim w latach 1775-1796
- Namiestnictwo Galicji
- Namiestnictwo (ZHP)
- Namiestnictwo (ZHR)

Wikipedia

# namiestniczka

→ namiestnik

SJP.pl

#### Patrz:

namiestnik

# namiestniczo

dawniej: zastępczo

SJP.pl

# namiestniczy

→ namiestnik

SJP.pl

#### Patrz:

namiestnik

# namiestnik

osoba sprawująca władzę w zastępstwie panującego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. osoba sprawująca władzę nad określonym terytorium w imieniu panującego

(1.2) hist. w I Rzeczypospolitej: stopień wojskowy w jeździe polskiego autoramentu, niższy oficer; Gloger|namiestnik.

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie: urzędnik, któremu powierzono władzę nad prowincją, miał kompetencje sądownicze i podatkowe

(1.4) przest. zastępca

(1.5) harc. osoba stojąca na czele namiestnictwa

Wiktionary

- Namiestnik – osoba zastępująca panującego, sprawująca w jego imieniu władzę w kraju, prowincji, dzielnicy lub na innym określonym terytorium
  - namiestnik – namiestnik króla w Królestwie Polskim (1815–1918)
  - namiestnik – jako namiestnik cesarza austriackiego najwyższy urzędnik cywilny w Królestwie Galicji i Lodomerii w latach 1866–1918
  - Namiestnik Rzeszy – od 1933 pełnomocnik rządu III Rzeszy na powierzonym sobie obszarze, od 1939 najwyższy urzędnik cywilny w Kraju Warty i Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie; mniejszy zakres kompetencyjny posiadali namiestnicy Sudetenlandu i krajów alpejskich.
  - Lord namiestnik Irlandii – reprezentant Korony Brytyjskiej w Irlandii
  - namiestnicy Niderlandów Habsburskich
  - namiestnik – w starożytnym Rzymie urzędnik, którego zadaniem była kontrola ściągania podatków w prowincjach

  Wikipedia

  #### Powiązane:

  rzecz.

  :: fż. namiestniczka ż., namiestkini ż., namiestnica ż.

  Wiktionary

# namiestnikostwo

namiestnictwo;
1. urząd, godność namiestnika;
2. biuro mera;
3. budynek, w którym znajduje się biuro namiestnika;
4. okręg administrowany przez namiestnika

SJP.pl

# namiestnikowy

→ namiestnik (dawniej); namiestnikowski

SJP.pl

# namieszać

czasownik

(1.1) stworzyć nieprzyjemną lub zagmatwaną sytuację

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mieszadło n., mieszanie n.

czas. mieszać

Wiktionary

# namiętnie

przysłówek

(1.1) w sposób namiętny; w sposób wywołujący pożądanie lub świadczący o pożądaniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Całowali się długo i namiętnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nãˈmʲjɛ̃ntʲɲɛ, AS: nãmʹi ̯ẽntʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namiętność, namiętności

przym. namiętny

czas. roznamiętniać

Wiktionary

# namiętniej

stopień wyższy od przysłówka: namiętnie

SJP.pl

# namiętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: namiętny

SJP.pl

# namiętność

1. stan uczuciowy występujący z wielką siłą;
2. silne, jednostronne zainteresowanie jakąś dziedziną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan uczuciowy występujący z wielką siłą, w szczególności w odniesieniu do miłości fizycznej

(1.2) przen. poet. bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką

Wiktionary

Namiętność – stan silnego odczuwania emocji, bądź uczucie skierowane wobec danej pasji, zainteresowania. Zachodzi wówczas, gdy dyspozycja do pragnień staje się tłem afektów, które człowieka opanowują wbrew głosowi rozsądku.

Pojęcie namiętności w języku polskim najczęściej odnosi się do seksualności i zmysłowości. Wiąże się je ze stanem odczuwania silnego i nieodpartego uczucia do drugiej osoby, które powoduje utratę kontroli intelektualnej nad zachowaniem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nãˈmʲjɛ̃ntnɔɕt͡ɕ, AS: nãmʹi ̯ẽntność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namiętności lm.

czas. roznamiętniać ndk.; roznamiętnić dk.

przym. namiętny

przysł. namiętnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gorączka, popęd, zapał, żądza, gwałtowność, ogień, pasja, pociąg, skłonność, słabość, zamiłowanie, żar, żarliwość

(1.2) pasja

Wiktionary

# namiętności

1. stan uczuciowy występujący z wielką siłą;
2. silne, jednostronne zainteresowanie jakąś dziedziną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gwałtowne uczucia

forma rzeczownika.

(2.1) D., C., Ms., W. lp. i M., D., B., W. plural|namiętność.

Wiktionary

- Namiętności (film 1996) − amerykański melodramat w reżyserii Jona Avneta
- Namiętności (film 1969) − szwedzki film psychologiczny w reżyserii Ingmara Bergmana
- Namiętności – włoska telenowela z 1986

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. namiętność ż.

przym. namiętny

przysł. namiętnie

Wiktionary

# namiętnostka

przelotna, krótkotrwała namiętność, skłonność; słabostka

SJP.pl

# namiętny

przymiotnik

(1.1) świadczący o pożądaniu

(1.2) o uczuciach, gestach, zachowaniach: pełen gwałtowności, namiętności, intensywności

(1.3) żarliwy, pełen pasji, zamiłowania do czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Usta pomalowane czerwoną szminką uchodzą za bardzo namiętne.

(1.2) Ku swemu zdumieniu wkrótce pokochała Czarny Ląd, jego mieszkańców i tajemniczego myśliwego (…), z którym połączył ją namiętny romans.

(1.3) Był on namiętnym miłośnikiem szachów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nãˈmʲjɛ̃ntnɨ, AS: nãmʹi ̯ẽntny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. namiętnie

rzecz. namiętność ż., namiętności

czas. roznamiętniać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zmysłowy, gorący

(1.2) gorący

Wiktionary

# naming

[czytaj: nejming] środowiskowo: tworzenie nazw w marketingu

SJP.pl

Wikipedia

# namingowiec

[czytaj: nejmingowiec] środowiskowo: pracownik działu marketingu zajmujący się tworzeniem nazw

SJP.pl

# namingowy

[czytaj: nejmingowy] środowiskowo: związany z tworzeniem nazw w marketingu

SJP.pl

# namiocik

zdrobnienie od: namiot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zdrobn. od namiot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie namiot, lecz tylko mały namiocik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namiot m.

przym. namiotowy

Wiktionary

# namiot

rodzaj przenośnego schronienia używanego przez jedną lub więcej osób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) turyst. wojsk. rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

(1.2) ogrod. konstrukcja pokryta folią służąca do hodowli roślin ciepłolubnych

Wiktionary

Namiot – schronienie składające się z tkaniny lub innego materiału, rozpostartego na ramie lub słupkach oraz zazwyczaj rozciągniętej przez linki napinające. W mniejszych namiotach tkanina może obejmować także dół namiotu. Najczęściej zarówno sam namiot, jak i linki napinające przymocowywane są do podłoża przy pomocy wbijanych śledzi lub szpilek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Postanowiliśmy spędzić urlop pod namiotem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnãmʲjɔt, AS: nãmʹi ̯ot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namiotowisko n., namiotnik m., namiotnica ż., namiotnikowiec m., namiotowanie n.

:: zdrobn. namiocik m.

czas. namiotować ndk.

przym. namiotowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) tunel, foliówka, foliak

Wiktionary

# namiotka

1. gwarowo: nakrycie głowy zamężnych kobiet wiejskich, rodzaj chusty;
2. dawniej: cienkie, rzadkie płótno

SJP.pl

# namiotnica

motyl nocny z rodziny namiotnikowców, którego gąsienice tworzą oprzęd w kształcie namiotów, szkodnik drzew owocowych; namiotnik

SJP.pl

# namiotnik

motyl nocny z rodziny namiotnikowców, którego gąsienice tworzą oprzęd w kształcie namiotów, szkodnik drzew owocowych; namiotnica

SJP.pl

Namiotnik (Uroderma) – rodzaj ssaków z podrodziny owocnikowców (Stenodermatinae) w obrębie rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).

Wikipedia

# namiotnikowate

rodzina motyli

SJP.pl

# namiotnikowaty

o cechach namiotnikowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# namiotnikowce

przedstawiciel rodziny motyli różnoskrzydłych

SJP.pl

# namiotnikowiec

przedstawiciel rodziny motyli różnoskrzydłych

SJP.pl

# namiotowy

przymiotnik od: namiot (rodzaj przenośnego schronienia)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z namiotem, dotyczący namiotu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ponury symbol francuskiej rewolucji znalazł swoje miejsce w samym centrum namiotowego miasteczka, które powstało w proteście przeciw drożyźnie i niesprawiedliwości społecznej w Izraelu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namiot mrz., namiocik mrz.

Wiktionary

# namleć

1. zemleć wiele lub wystarczającą ilość czegoś;
2. namleć się - napracować się mieleniem

SJP.pl

# namocować

namocować się - namęczyć się przy czymś, używać siły, robić coś z wysiłkiem

SJP.pl

# namoczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. namaczać)

(1.1) wkładać coś na jakiś czas do wody lub innego płynu, aby to nasiąknęło cieczą

czasownik zwrotny dokonany namoczyć się (ndk. namaczać się)

(2.1) będąc zanurzonym przez jakiś czas w płynie, nasiąknąć nim

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mocz mrz., namoczenie n., mocznica ż.

czas. moczyć, maczać

Wiktionary

# namodzić

1. potocznie: wymyślić wiele czegoś; nawymyślać;
2. środowiskowo: zmodyfikować wiele części pojazdu

SJP.pl

# namoknięty

przesiąknięty płynem, przesycony wilgocią; namokły

SJP.pl

# namokły

przesiąknięty płynem, przesycony wilgocią; namoknięty

SJP.pl

# namol

potocznie: osoba nachalna, natarczywa

SJP.pl

# namolniak

osoba narzucająca się komuś

SJP.pl

# namolniej

stopień wyższy od przysłówka: namolnie

SJP.pl

# namolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: namolny

SJP.pl

# namolność

→ namolny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. cecha tego, co namolne; cecha tych, którzy są namolni

Wiktionary

#### Patrz:

namolny

#### Powiązane:

przym. namolny

przysł. namolnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) natrętność, natarczywość, nachalność; posp. upierdliwość

Wiktionary

# namolny

potocznie: narzucający się komuś do znudzenia; nachalny, natarczywy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. narzucający się, którego trudno się pozbyć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nãˈmɔlnɨ, AS: nãmolny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namolność ż.

przysł. namolnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) natrętny, natarczywy, nachalny; pot. upierdliwy

Wiktionary

# namordnik

1. przestarzale: kaganiec dla psa;
2. żartobliwie: coś utrudniającego swobodę wypowiedzi lub działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. kaganiec (plecionka zakładana na pysk zwierzętom, zwłaszcza psom)

(1.2) pot. pejor. maseczka ochronna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obejrzałem się i zobaczyłem rakarza, który schwycił na lasso pięknego rudego spaniela, bo był bez namordnika i nie na smyczy.

Wiktionary

# namorzyn

ogólna nazwa każdej rośliny należącej do namorzynów, rodzaju roślin współtworzących mangrowe (lasy namorzynowe odmiany wschodniej)

SJP.pl

Wikipedia

# namorzyniec

korzeniara namorzyniec - wiecznie zielone drzewo liściaste z rodziny korzeniarowatych, z obszarów tropikalnych, wypuszczające z pnia i gałęzi liczne korzenie podporowe i powietrzne, wchodzące w skład namorzynów, cenione m.in. ze względu na twarde drewno używane jako budulec i do obróbki stolarskiej; korzeniara, srożypląt, ryzofora

SJP.pl

# namorzynowy

→ namorzyn

SJP.pl

#### Patrz:

namorzyn

# namorzyny

wiecznie zielona formacja roślinna występująca na wybrzeżach strefy międzyzwrotnikowej; mangrowie, mangrowe

SJP.pl

Wikipedia

# namowa

1. nakłanianie, namawianie do czegoś;
2. narada, debaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przekonywanie, namawianie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namawianie n., namówienie n.

czas. namówić dk., namawiać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) perswazja

Wiktionary

# namówić

czasownik przechodni dokonany (ndk. namawiać)

(1.1) dokonany od|namawiać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pewnego niedzielnego przedpołudnia namówiłem więc Halila oraz pana Bieganka z konsulatu na wspólną wycieczkę autobusem do Gizy.

(1.1) Uprosiliśmy Jerzego, aby namówił kierownika zespołu muzycznego do dalszej gry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nãˈmuvʲit͡ɕ, AS: nãmuvʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namawianie n., namówienie n., namowa ż.

czas. namawiać

Wiktionary

# namowicz

nazwisko

SJP.pl

# namówienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namówić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: nãmuvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. namówić dk., namawiać ndk.

rzecz. namawianie n., namowa ż.

Wiktionary

# namownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. swat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namowy nmos., namówiny nmos.

Wiktionary

# namozolony

taki, który się namozolił

SJP.pl

# nampho

[czytaj: NAMpo] miasto w Korei Północnej

SJP.pl

Nampo (kor. 남포특별시) – miasto w zachodniej Korei Północnej, w prowincji P’yŏngan Południowy przy ujściu rzeki Taedong-gang do Zatoki Zachodniokoreańskiej. Miasto liczy około 367 tys. mieszkańców.

Znajduje się tu zapora Sŏhaegammun.

Wikipedia

# namrówka

gatunek mrówki

SJP.pl

# namruczeć

namruczeć się - spędzić dostatecznie długi czas na mruczeniu

SJP.pl

# namsic

wykrzyknik

(1.1) daw. odpowiedź na powitanie piekarskie „chusic”

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnãmʲɕit͡s, AS: nãmʹśic

Wiktionary

# namulać

o wodzie, rzece itp.: pokrywać mułem, osadzać na czymś muł

SJP.pl

# namulanie

o wodzie, rzece itp.: pokrywać mułem, osadzać na czymś muł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namulać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. namulać

Wiktionary

# namulić

o wodzie, rzece itp.: pokryć mułem, osadzić na czymś muł

SJP.pl

# namulisko

namulizna;
1. osad naniesiony przez wodę; namuł;
2. obszar pokryty osadem naniesionym przez wodę

SJP.pl

Namulisko – ogólna nazwa miejsc, w których zbierają się muliste osady, różnie definiowane w zależności od dziedziny.

Wikipedia

# namuliskowy

przymiotnik od: namulisko

SJP.pl

# namulisty

pokryty namułem; szlamowaty, mulisty

SJP.pl

# namulizna

namulisko;
1. osad naniesiony przez wodę; namuł;
2. obszar pokryty osadem naniesionym przez wodę

SJP.pl

# namulnik

1. roślina rosnąca na mokrych terenach;
2. konstrukcja umieszczana na rzece w celu przyspieszenia namulania koryta rzeki

SJP.pl

Namulnik (Limosella L.) – rodzaj roślin należący do rodziny trędownikowatych. Obejmuje 15 gatunków roślin zielnych występujących na różnych kontynentach w wodach i w siedliskach lądowych. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Afryce, gdzie rośnie 10 gatunków. W Europie obecne są 3. Do flory Polski należy jeden gatunek – namulnik brzegowy L. aquatica.

Wikipedia

# namur

belka drewniana oparta na murze (najczęściej mocowana do wieńca), na której opierają się krokwie; namurnica, murłata, murłat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;

(1.2) geogr. adm. belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);

Wiktionary

Namur (nld. Namen, niem. Namür, wa. Nameur) – miasto w Belgii, siedziba administracyjna Regionu Walońskiego, prowincji Namur, oraz okręgu Namur. 1 stycznia 2024 roku liczyło 114 142 mieszkańców. Leży u ujścia rzeki Sambry do Mozy. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem w prowincji.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. namurski

Wiktionary

# namurmuszać

namurmuszać się - dawniej: naburmuszać się

SJP.pl

# namurnica

drewniana belka, na której się opiera więźba dachowa; murłat; murłata; namur

SJP.pl

Murłata, namurnica – drewniana belka pozioma, ułożona na murze budynku. Przenosi ona obciążenia z więźby dachowej na ściany. Przekrój murłaty jest zazwyczaj kwadratowy o wymiarach od 10×10 cm do 15×15 cm.

Wikipedia

# namurnikowy

krótkosz namurnikowy - gatunek mchu z rodziny krótkoszowatych

SJP.pl

# namurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Namurem, dotyczący Namuru, pochodzący z Namuru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Namur mrz.

Wiktionary

# namuł

osad płynący z nurtem rzeki i opadający na dno; muł, szlam

SJP.pl

Namuł – rodzaj osadu skalnego w formie zawiesiny. Jest przynoszony przez rzeki bądź nanoszony przez wodę spływającą po stokach. Składa się z mineralnego materiału skalnego wraz z niewielką ilością węglanu wapnia oraz z domieszką humusu.

Ze względu na ilość występujących substancji organicznych namuły można podzielić na: mineralne, mineralno-organiczne i organiczne.

Wikipedia

# namułek

namułek pospolity - mały ślimak słodkowodny z podgromady przodoskrzelnych

SJP.pl

# namuły

osad płynący z nurtem rzeki i opadający na dno; muł, szlam

SJP.pl

# namyć

1. umyć wiele sztuk czegoś;
2. o płynącej wodzie: nanieść jakiś materiał

SJP.pl

# namydlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namydlać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. namydlać ndk.

Wiktionary

# namyśleć

potocznie: namyśleć się - pomyśleć długo lub wielokrotnie na jakiś temat; namedytować się

SJP.pl

# namyślin

Namyślin (niem. Neumühl) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Boleszkowice, nad rzeką Myślą.

W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Namyślin, po jej zniesieniu w gromadzie Boleszkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

We wsi jest stacja kolejowa Namyślin.

Wikipedia

# namysł

rozważanie czegoś, zastanawianie się nad czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozważenie czegoś w myślach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdjął okulary, chciał je rozbić, ale po namyśle włożył z powrotem na nos.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. myśl m.

czas. myśleć ndk., namyślać się ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) refleksja, przemyślenie

Wiktionary

# namysław

imię męskie

SJP.pl

Namysław – imię męskie, które prawdopodobnie powstało poprzez "poprawienie" staropolskiego imienia Namysł, kiedy świadomość jego pochodzenia zatarła się i błędnie zostało ono uznane za imię kończące się członem -sław (zamiast -mysł).

Namysław imieniny obchodzi 22 sierpnia.

Wikipedia

# namysłów

rozważanie czegoś, zastanawianie się nad czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Namysłów łac. Namislavia, niem. Namslau, śl. Namysłōw) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, siedziba powiatu namysłowskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Namysłów. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na Równinie Oleśnickiej, będącą częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez niego rzeka Widawa oraz jej mniejsze dopływy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nãˈmɨswuf, AS: nãmysu̯uf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. namysłowianin m., namysłowianka ż.

przym. namysłowski

Wiktionary

# namysłowianin

mieszkaniec Namysłowa

SJP.pl

# namysłowianka

mieszkanka Namysłowa

SJP.pl

# namysłowski

przymiotnik od: Namysłów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Namysłowem, dotyczący Namysłowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Namysłów mrz., namysłowianin m., namysłowianka ż.

Wiktionary

# namyw

stożek napływowy z piasku i żwiru

SJP.pl

# namywać

o płynącej wodzie: nanosić jakiś materiał

SJP.pl

# namłotny

w rolnictwie: dający dużo ziarna podczas młócenia, obfity w ziarno

SJP.pl

# nań

na niego

SJP.pl

forma ściągnięta

(1.1) książk. na niego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spojrzała nań z wyrzutem.

(1.1) Wtedy Rafał przyczołgał się do niego i runął nań z boku.

(1.1) Mścisław za mały kwadransik zjawi się śród oczekującego nań towarzystwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nãɲ, AS: nãń

Wiktionary

# nan-szan

góry w Chinach; Qilian Shan

SJP.pl

# nanaj

członek ludu tunguskiego zamieszkującego tereny dalekiego wschodu Syberii

SJP.pl

# nanajka

członkini ludu tunguskiego zamieszkującego tereny dalekiego wschodu Syberii

SJP.pl

# nanajowie

lud tunguski zamieszkujący tereny dalekiego wschodu Syberii

SJP.pl

Nanajowie (ros. нанайцы), dawna rosyjska nazwa Goldowie – lud tunguski zamieszkujący tereny dalekiego wschodu Syberii (Rosja), nad dolnym Amurem i Ussuri.

Liczebność Nanajów wynosi ok. 17 tysięcy, z czego 12 003 żyje w Federacji Rosyjskiej (według spisu powszechnego z 2010), a 4640 w Chinach (2000). Posługują się językiem nanajskim z grupy tungusko-mandżurskiej. Od XIX wieku prawosławni, lecz zachowali też pierwotne wierzenia animistyczne oraz szamanizm. Nanajowie zajmują się myślistwem, rybołówstwem, hodowlą. Mają dobrze rozwinięte kowalstwo, obróbkę kości i ornamentowanie odzieży.

Wikipedia

# nanajski

dotyczący Nanajów, ludu zamieszkującego dolny Amur i Ussuri

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nanajami, dotyczący Nanajów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język nanajski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nanaj mos., Nanajka ż.

Wiktionary

# nancejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nancy, dotyczący Nancy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Można więc ustalić, że druk nancejski był rozpowszechniony we Francji i wśród polskiej magnaterii.

(1.1) Ogółem w latach 1913 — 1914 pluton nancejski Związku Strzeleckiego liczył kilkunastu członków.

(1.1) Względem zdań, przypuszczeń, domysłów, tak szkoły paryskiej, jak i nancejskiej, zajmujemy stanowisko bezstronne i dlatego nic o nich nie wspominaliśmy w niniejszej pracy.

(1.1) Kiedy powróciłam z matką do Włocławka w paryskim kostiumie i nancejskim kapeluszu, pogodzona z Goncourtami i z szarością Luwru, byłam obywatelką świata.

(1.1) Kościół ten był pierwszym nancejskim dziełem Emmanuela Héré, bogato ozdobiony, wewnątrz zadziwiał swą szczupłością, przy jednoczesnej strzelistości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nancy n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. nancyjski

Wiktionary

# nanchang

[czytaj: nanczang] miasto w Chinach; Nanczang

SJP.pl

Nanchang (chiń. 南昌; pinyin Nánchāng, wym. [nǎntʂʰɑ́ŋ]) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, stolica prowincji Jiangxi.

Wikipedia

# nancy

1. [czytaj: nąS-I] miasto we Francji;
2. [czytaj: nans-i] obce imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto nad rzeką Meurthe we wschodniej Francji;

Wiktionary

Nancy (wymowa, nɑ̃si; niem. Nanzig) – miasto we wschodniej Francji, nad rzeką Meurthe (dopływ Mozeli) i Kanałem Marna-Ren, ośrodek administracyjny regionu Lotaryngia (do 2015) i departamentu Meurthe i Mozela; 104 600 mieszkańców (2004), zespół miejski 331 363 (1999).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wcześniej, bo już od 1940 r., w północnej strefie okupowanej działało siedem placówkaacówek gestapo: w Paryżu, Nancy, Dijonie, Orleanie, Rouen, Rennes, Bordeaux.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nancejski

Wiktionary

# nanczang

miasto w Chinach; Nanchang

SJP.pl

Nanchang (chiń. 南昌; pinyin Nánchāng, wym. [nǎntʂʰɑ́ŋ]) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, stolica prowincji Jiangxi.

Wikipedia

# nanczański

→ Nanczang

SJP.pl

#### Patrz:

Nanczang

# nandrolon

lek o działaniu anabolicznym i androgennym

SJP.pl

Wikipedia

# nandu

1. monotypowy rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych, obejmujący rodzinę Rheidae, w skład której wchodzą tylko 2 gatunki; rea, strusie amerykańskie, strusie pampasowe;
2. rodzaj ptaka z rodziny Rheidae, obejmujący 2 gatunki nielotnych ptaków: nandu szare oraz nandu plamiste; rea;
3. nandu szare - gatunek dużego nielotnego ptaka z rodziny Rheidae, występujący wyłącznie w Ameryce Południowej;
4. nandu plamiste - gatunek dużego nielotnego ptaka z rodziny Rheidae, występujący wyłącznie w Ameryce Południowej, nieco mniejszy od nandu szarego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Rhea|ref=tak., szybki i duży nielot przypominający strusia;

Wiktionary

Nandu, strusie amerykańskie, strusie pampasowe – rząd (Rheiformes) i rodzina (Rheidae) ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) rea

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|hiszp|ñandú. z indiańskiego

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ptaki

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) rhea

* baskijski: (1.1) ñandu

* bułgarski: (1.1) нанду n.

* francuski: (1.1) nandou m.

* hiszpański: (1.1) ñandú m.

* niemiecki: (1.1) Nandu m.

* nowogrecki: (1.1) ρέα ż.

* szwedzki: (1.1) nandu w.

źródła.

== nandu (język słowacki.) ==

thumb|nandu (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ornit. nandu, nazwa systematyczna|Rhea|ref=tak.

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnãndu, AS: nãndu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rea

Wiktionary

# nanercz

gatunek drzew i krzewów uprawianych w Ameryce Północnej i Południowej

SJP.pl

Nanercz (Anacardium L.) – rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych. Obejmuje 20 gatunków. Występują one w międzyzwrotnikowej strefie obu kontynentów amerykańskich. Jeden gatunek – nanercz zachodni jest szeroko rozpowszechniony jako roślina uprawna. Dostarcza on tzw. „jabłka nanerczowego” (soczysta szypuła owocu) oraz właściwych owoców, którymi są orzechy nanerczowe zwane też nerkowcami i orzechami cashew.

Wikipedia

# nanerczowate

rodzina roślin z rzędu mydleńcowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Anacardiaceae|R. Br.|ref=tak., rodzina roślin z rzędu mydleńcowców;

Wiktionary

Nanerczowate (Anacardiaceae R. Br.) – rodzina roślin z rzędu mydleńcowców (Sapindales). Należy tu ok. 80 rodzajów z co najmniej 873 gatunkami występującymi głównie w tropikach. Nieliczni przedstawiciele rosną w klimacie umiarkowanym na półkuli północnej sięgając po południową Kanadę, południową Europę, Koreę i Japonię; na półkuli południowej sięgają po Patagonię, południowe krańce Afryki, południowo-wschodnią Australię. Niektórzy przedstawiciele rodziny mają duże znaczenie użytkowe. Szeroko rozpowszechniony w uprawie został nanercz zachodni dostarczający tzw. „jabłka nanerczowego” (soczysta szypuła owocu) oraz właściwych owoców, którymi są orzechy nanerczowe zwane też nerkowcami i orzechami cashew. Także owoce innych gatunków z tego rodzaju są jadalne. Mango indyjskie dostarcza owoców zwanych mango i jest bardzo rozpowszechnionym gatunkiem owocowym w tropikach. Jadalne owoce daje także pistacja właściwa (zob. orzeszki pistacjowe) i pistacja atlantycka oraz wiele innych gatunków z tej rodziny. Roślinami z których wytwarza się przyprawy są m.in. sumak garbarski i schinus brazylijski (pieprz brazylijski zwany też czerwonym). Wykorzystuje się żywice i gumy drzew z tego rodzaju, z owoców i galasów niektórych gatunków sumaków wytwarza się barwniki. Szereg gatunków dostarcza cenionego drewna. Liczne gatunki są też uprawiane jako ozdobne, w strefie klimatu umiarkowanego, w tym w Polsce to głównie sumak octowiec i perukowiec podolski, w obszarach cieplejszych także: schinus peruwiański, pistacja chińska, Harpephyllum caffrum, Rhodosphaera rhodanthema, Searsia lancea.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiele nanerczowatych posiada duże znaczenie użytkowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nanercz mrz., nanerczowaty mrz.

Wiktionary

# nanerczowaty

o cechach nanerczowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# naniepokoić

1. spędzić dłuższy czas na niepokojeniu kogoś;
2. naniepokoić się - niepokoić się przez dłuższy czas

SJP.pl

# nanieść

czasownik przechodni dokonany (ndk. nanosić)

(1.1) dokonany od|nanosić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ponadto na kartogramie naniesiono granice Częstochowskiego Okręgu Rudonośnego, sieć rzeczną, ośrodki miejskie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnãɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: nãńėść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naniesienie n., nanoszenie n., nanos m.

czas. nieść ndk., nanosić ndk.

Wiktionary

# naniesienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nanieść.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdecydowanie zażądali od projektantów dokładniejszych rysunków i naniesienia w określonych miejscach zabezpieczeń i kładek nad ruchliwą, jak zakładano, trasą.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nanieść

Wiktionary

# naniosek

dawniej: szlam, muł naniesiony przez wodę

SJP.pl

# nanit

hipotetyczna maszyna o wielkości nieprzekraczającej 100 nanometrów; nanobot, nanorobot, nanomaszyna

SJP.pl

# nanizać

nawlec coś na nić, sznurek, żyłkę itp.

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nanizywać)

(1.1) książk. nawlec coś na sznurek, nitkę, drut, żyłkę itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nanizałam grzyby na nitkę, będą suszone na zimę jak znalazł.

(1.1) Oryginalną dekoracją stołu są nanizane na giętki drucik wydmuszki z przepiórczych jajek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nãˈɲizat͡ɕ, AS: nãńizać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nanizanie n., nanizywanie n.

czas. nizać ndk., nanizywać ndk.

Wiktionary

# nanizanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nanizać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãɲiˈzãɲɛ, AS: nãńizãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nanizać

Wiktionary

# nanizm

wzrost znacznie poniżej średniej w danej populacji; karłowatość

SJP.pl

# nanizywać

nawlekać coś na nić, sznurek, żyłkę itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nanizać)

(1.1) niedokonany od|nanizać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãɲiˈzɨvat͡ɕ, AS: nãńizyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nanizać

rzecz. nanizywanie n.

Wiktionary

# nanizywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nanizywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãɲizɨˈvãɲɛ, AS: nãńizyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nanizywać, nanizać

Wiktionary

# nankier

Nanker, Nankier, właściwie Jan Kołda herbu Oksza (ur. ok. 1270 w Kamieniu, obecnie dzielnicy Piekar Śląskich, zm. 8 kwietnia 1341 w Nysie) – w latach 1320–1326 biskup krakowski, w latach 1326–1341 biskup wrocławski.

Imię Nanker przyjął, zgodnie z ówczesnym zwyczajem, po desygnowaniu na godność biskupią.

Wikipedia

# nankin

gęste płótno bawełniane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica;

Wiktionary

Nankin (chiń. 南京; pinyin Nánjīng) – stolica prowincji Jiangsu, port nad dolną Jangcy, dawna stolica Chin.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Nankinu|Ms=Nankinie.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. nankińczyk mos., nankinka ż.

przym. nankiński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Нанкін

* bułgarski: (1.1) Нанкин m., Нандзин m.

* francuski: (1.1) Nankin

* litewski: (1.1) Nankinas

* łotewski: (1.1) Naņdzjina ż., Nankina ż.

* nowogrecki: (1.1) Νανκίνγκ n.

* rosyjski: (1.1) Нанкин

* słowacki: (1.1) Nanking m.

* ukraiński: (1.1) Нанкін

źródła.

== Nankin (język francuski.) ==

wymowa. IPA3|nɑ̃.kɛ̃.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Nankin

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnãŋʲcĩn, AS: nãŋʹḱĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nankińczyk mos., nankinka ż.

przym. nankiński

Wiktionary

# nankińczyk

mieszkaniec Nankinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nankinu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nankin mrz.

:: fż. nankinka ż.

przym. nankiński

Wiktionary

# nankinka

mieszkanka Nankinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nankinu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nankin mrz.

:: fm. nankińczyk mos.

przym. nankiński

Wiktionary

# nankinowy

wykonany z nankinu

SJP.pl

# nankiński

związany z Nankinem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nankinem, dotyczący Nankinu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nankin mrz., nankińczyk mos., nankinka ż.

Wiktionary

# nanning

stolica Guangxi, regionu autonomicznego w Chinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowych Chinach, ośrodek administracyjny regionu autonomicznego Kuangsi;

Wiktionary

Nanning (chiń. upr. 南宁; chiń. trad. 南寧; pinyin Nánníng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, stolica regionu autonomicznego Kuangsi zamieszkanego przez mówiących po tajsku Zhuangów.

Port nad rzeką Yu Jiang. Siedziba rzymskokatolickiej archidiecezji. W mieście znajduje się stacja kolejowa Nanning.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. nanniński

Wiktionary

# nanniński

→ Nanning (stolica chińskiego regionu Guangxi)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nanningiem, dotyczący Nanningu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nanning mrz.

Wiktionary

# nano-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem

(1.2) fiz. pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nanorurki jednowarstwowe zbudowane są z jednej warstwy atomów.

(1.2) Ten proces trwa kilka nanosekund.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnãnɔ, AS: nãno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) symbol. n

Wiktionary

# nanob

mała, nitkowata struktura, hipotetycznie będąca śladem najmniejszych form życia, odkryta w skałach w Australii

SJP.pl

Nanoby – małe, nitkowate struktury, odkryte po raz pierwszy w 1996 r. w skałach i osadach w Australii. Pewne hipotezy sugerują, że są to ślady najmniejszych form życia, dziesięć razy mniejszych niż najmniejsze znane dziś bakterie.

Odkrycie nanobów ogłosiła Philipa Uwins z Uniwersytetu Queensland w Australii.

Wikipedia

# nanobakteria

najmniejsza znana bakteria mająca wielkość średnich i dużych wirusów, będąca najmniejszym autonomicznie replikującym się organizmem na Ziemi

SJP.pl

# nanobot

hipotetyczna maszyna o wielkości nieprzekraczającej 100 nanometrów; nanomaszyna, nanorobot, nanit

SJP.pl

# nanocząsteczka

cząstka o wielkości od 1 do 100 nanometrów; nanocząstka

SJP.pl

# nanocząsteczkowy

→ nanocząsteczka

SJP.pl

#### Patrz:

nanocząsteczka

# nanocząstka

cząstka o wielkości od 1 do 100 nanometrów; nanocząsteczka

SJP.pl

# nanodrut

nanostruktura w postaci drutu o średnicy rzędu nanometra; nanokabel

SJP.pl

# nanoelektronika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) termin odnoszący się do komponentów elektronicznych (zwykle tranzystorów) opartych na strukturach nanometrowych;

Wiktionary

Nanoelektronika – termin odnoszący się do komponentów elektronicznych (zwykle tranzystorów) opartych na strukturach nanometrowych. Przy tak małych rozmiarach znaczenie mają efekty kwantowe, takie jak zjawiska spinowe, tunelowanie kwantowe oraz niepodzielność i dyskretność stanów elektronowych.

Wikipedia

# nanofanerofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zimnotrwały krzew lub bylina o wysokości poniżej 2 m;

Wiktionary

Fanerofity (gr. phaneros = jawny, phyton = roślina), rośliny jawnopączkowe – jedna z form życiowych roślin z klasyfikacji opracowanej przez Christena Raunkiæra. Obejmuje rośliny o pędach wzniesionych, odnawiające się z pąków znajdujących się co najmniej 0,5 m nad ziemią. Do grupy tej należą wszystkie drzewa, większe krzewy i liany, zarówno te zrzucające liście na zimę, jak i te o zimozielonych liściach. W klimacie tropikalnym do fanerofitów należą także wieloletnie, wysokie rośliny zielne. W niektórych ujęciach do fanerofitów zaliczane są także epifity, które w nowszych źródłach są wyodrębniane w osobną grupę. Fanerofity odgrywają istotną rolę w formacjach leśnych, przy czym dominują w składzie gatunkowym wilgotnych lasów równikowych, podczas gdy w lasach strefy umiarkowanej ustępują hemikryptofitom.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. fanerofit mrz.

Wiktionary

# nanofarad

jednostka pojemności elektrycznej równa jednej miliardowej farada (skrót: nF)

SJP.pl

# nanogram

miliardowa część grama

SJP.pl

Kilogram, oznaczenie kg – jednostka masy, w Międzynarodowym Układzie Jednostek Miar (SI) jest jednostką podstawową.

W Międzynarodowym Układzie Miar jest to jedyna jednostka podstawowa posiadająca przedrostek (kilo).

Wikipedia

# nanokrystalografia

dział krystalografii badający kryształy nanometrowych rozmiarów

SJP.pl

# nanomaszyna

hipotetyczna maszyna o wielkości nieprzekraczającej 100 nanometrów; nanobot, nanorobot, nanit

SJP.pl

# nanomateriał

materiały, w których występują regularne struktury na poziomie molekularnym, tj. nieprzekraczającej 100 nanometrów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. polikrystaliczna substancja składająca się z ziaren o rozmiarze nieprzekraczającym 100 nanometrów w przynajmniej jednym wymiarze;

Wiktionary

Nanomateriały – wszelkie materiały, w których występują regularne struktury na poziomie molekularnym, tj. nieprzekraczającej 100 nanometrów. Granica ta może dotyczyć wielkości domen jako podstawowej jednostki mikrostruktury, czy grubości warstw wytworzonych lub nałożonych na podłożu. W praktyce granica, poniżej której mówi się o nanomateriałach jest różna dla materiałów o różnych właściwościach użytkowych i na ogół wiąże się to z pojawieniem szczególnych właściwości po jej przekroczeniu. Zmniejszając rozmiar uporządkowanych struktur materiałów można uzyskać znacznie lepsze właściwości fizyko-chemiczne, mechaniczne itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aby wytwarzanie nanomateriałów było uzasadnione, muszą one nie tylko wykazywać nowe właściwości w stosunku do materiałów konwencjonalnych o tym samym składzie chemicznym, ale także mieć zastosowanie praktyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãnɔ̃maˈtɛrʲjaw, AS: nãnõmaterʹi ̯au̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nanomateriałowy

Wiktionary

# nanomateriałowy

przymiotnik

(1.1) przym. od nanomateriał

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãnɔ̃matɛrʲjaˈwɔvɨ, AS: nãnõmaterʹi ̯au̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nanomateriał

Wiktionary

# nanomedycyna

medycyna, w której stosowana jest nanotechnologia

SJP.pl

# nanometr

jednostka długości równa 10^(-9) metra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jednostka długości równa jednej miliardowej metra

Wiktionary

Nanometr (symbol: nm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jest to jedna miliardowa metra, czyli jedna milionowa milimetra. Jeden nanometr równa się zatem 10−9 m. W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-9 m oznaczający 0,000 000 001 × 1 m. Rzadko stosowana jest również stara nazwa milimikron.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nãˈnɔ̃mɛtr̥, AS: nãnõmetr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nanometrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) milimikron

Wiktionary

# nanometrowy

przymiotnik

(1.1) przym. od nanometr

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãnɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: nãnõmetrovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nanometr

Wiktionary

# nanoplankton

ogół organizmów planktonicznych, których wielkość nie przekracza średnicy oczek standardowej siatki używanej do połowu planktonu; plankton wirówkowy

SJP.pl

Nanoplankton – organizmy planktonowe, których wielkość mieści się w przedziale 0,005 – 0,06 mm. Są one niezatrzymywane przez powszechnie stosowane siatki planktonowe o średnicy 2–20 μm.

Przykłady nanoplanktonu: bakterie, niektóre orzęski, złotowiciowce i glony.

Wikipedia

# nanoplastia

zabieg prostowania i wygładzania włosów przy użyciu m.in. oleju arganowego, kolagenu, keratyny, witamin i protein

SJP.pl

# nanoplastik

cząstka plastiku o rozmiarze od 1 do 1000 nanometrów

SJP.pl

# nanoplastyczny

→ nanoplastia

SJP.pl

#### Patrz:

nanoplastia

# nanopowłoka

powłoka o grubości mierzonej w nanometrach

SJP.pl

# nanorobot

hipotetyczna maszyna o wielkości nieprzekraczającej 100 nanometrów; nanobot, nanomaszyna, nanit

SJP.pl

# nanorurka

struktura powstała z połączenia atomów lub cząsteczek w formę pustego w środku walca o średnicy rzędu nanometra

SJP.pl

Nanorurki – struktury nadcząsteczkowe, mające postać pustych w środku walców. Współcześnie najlepiej poznane są nanorurki węglowe. Istnieją jednak także niewęglowe nanorurki (m.in. utworzone z siarczku wolframu) oraz nanorurki utworzone z DNA.

Wikipedia

# nanos

luźny osad tworzący się na dnie; szlam; muł

SJP.pl

- Nanos – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych
- Nanos – masyw górski w Górach Dynarskich na Słowenii
- Nanos – miejscowość w Gminie Vipava na Słowenii
- Nanos – dawna osada na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Kuropole.

Wikipedia

# nanosatelita

sztuczny satelita bardzo małych rozmiarów

SJP.pl

Nanosatelita, nano-satelita, nanosat – rodzaj bardzo małego sztucznego satelity. Do tej kategorii należą urządzenia o masie od 1 do 10 kg. Nanosatelitami są np.: NanoSail-D2, O/OREOS, czy też, zaprojektowane i zbudowane w Polsce, sztuczne satelity naukowe Lem i Heweliusz.

Wikipedia

# nanosatelitarny

→ nanosatelita

SJP.pl

#### Patrz:

nanosatelita

# nanosekunda

jednostka czasu równa jednej miliardowej sekundy (skrót: ns)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miar. jednostka czasu równa jednej miliardowej części sekundy;

Wiktionary

Nanosekunda (ns) – podwielokrotna jednostka czasu w układzie SI, równa jednej miliardowej sekundy:

1 ns = 10-9 s = 1/1 000 000 000 s

W nanosekundach mierzy się m.in. czas dostępu do danych znajdujących się w pamięci RAM, który dla najstarszych pamięci DDR-SDRAM wynosi ok. 4 ns. W najnowszych układach GDDR5 stosowanych w kartach graficznych opóźnienie sięga 0,8 ns.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po przyjęciu sygnału CAS, z opóźnieniem określanym jako czas dostępu do pamięci i wynoszącym we współczesnych pamięciach kilka nanosekund, na szynie danych pojawia się zawartość zaadresowanej komórki.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nanosekundowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. ns

Wiktionary

# nanosić

1. wykreślać, zaznaczać coś w tekście, na planie, rysunku, mapie itp.;
2. przenosić z jednego tekstu na drugi

SJP.pl

# nanosilnik

silnik zbudowany z elementów wielkości kilku nanometrów

SJP.pl

# nanoskala

skala odnosząca się do wielkości mierzonych w nanometrach

SJP.pl

# nanośnik

ochraniacz na nos

SJP.pl

# nanosomia

wzrost znacznie poniżej średniej w danej populacji; karłowatość, nanizm

SJP.pl

# nanosrebro

srebro o cząsteczkach rozdrobnionych do wielkości od 1 do 5 nanometrów, używane w medycynie niekonwencjonalnej

SJP.pl

# nanostruktura

struktura substancji lub ciała złożona z cząsteczek wielkości kilku nanometrów

SJP.pl

# nanosystem

system zaprojektowany w skali nanometrycznej

SJP.pl

# nanotechnika

zestaw technik i sposobów tworzenia rozmaitych struktur o rozmiarach nanometrycznych, czyli na poziomie pojedynczych atomów i cząsteczek; nanotechnologia

SJP.pl

Wikipedia

# nanotechnolog

specjalista stosujący techniki i sposoby tworzenia rozmaitych struktur o rozmiarach nanometrycznych, czyli na poziomie pojedynczych atomów i cząsteczek; nanotechnik

SJP.pl

# nanotechnologia

zestaw technik i sposobów tworzenia rozmaitych struktur o rozmiarach nanometrycznych, czyli na poziomie pojedynczych atomów i cząsteczek; nanotechnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. techn. interdyscyplinarna dziedzina nauki zajmująca się tworzeniem i zastosowaniem materiałów oraz urządzeń w skali nanometrycznej (1–100 nm) czyli na poziomie pojedynczych atomów i cząsteczek;

Wiktionary

Wikipedia

# nanotechnolożka

→ nanotechnolog

SJP.pl

#### Patrz:

nanotechnolog

# nanowolt

jednostka natężenia prądu elektrycznego, miliardowa część wolta

SJP.pl

# nanowoltomierz

woltomierz mierzący napięcie elektryczne w nanowoltach

SJP.pl

# nanowłóknina

niezwykle cienka włóknina

SJP.pl

# nanowłókno

bardzo cienkie włókno o średnicy mniejszej niż 100 nanometrów

SJP.pl

# nanożelazo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. żelazo składające się z ziaren o rozmiarze nieprzekraczającym 100 nanometrów w przynajmniej jednym wymiarze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zespół pod kierownictwem prof. dra hab. Zenona Foltynowicza i dra inż. Wojciecha Kozaka z Wydziału Towaroznawstwa Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu opracował według swojego know-how zupełnie nowy typ pochłaniaczy tlenu - wykorzystujący nanotechnologię, mianowicie nanożelazo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãnɔʒɛˈlazɔ, AS: nãnoželazo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nanożelazowy

Wiktionary

# nanożelazowy

przymiotnik

(1.1) przym. od nanożelazo

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnãnɔʒɛlaˈzɔvɨ, AS: nãnoželazovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nanożelazo mrz.

Wiktionary

# nanozłoto

złoto o cząsteczkach rozdrobnionych do wielkości od 1 do 5 nanometrów, używane w medycynie niekonwencjonalnej

SJP.pl

# nansenowski

właściwy Nansenowi, taki jak u Nansena

SJP.pl

# nansenowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Nansena lub z nim związany

SJP.pl

# nansuk

cienka tkanina bawełniana podobna do batystu

SJP.pl

# nantejczyk

mieszkaniec Nantes (miasta we Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nantes

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nantes n.

:: fż. nantejka ż.

przym. nantejski

Wiktionary

# nantejka

mieszkanka Nantes (miasta we Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nantes

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nantes n.

:: fm. nantejczyk mos.

przym. nantejski

Wiktionary

# nantejski

przymiotnik od: Nantes (miasto we Francji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nantes, dotyczący Nantes

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) nastroje antyinnowiercze w Rzeczypospolitej były tylko fragmentem ogólniejszego, europejskiego trendu, którego symbolicznym początkiem było odwołanie edyktu nantejskiego przez Ludwika XIV w 1685 roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nantes mrz., nantejczyk mos., nantejka ż.

Wiktionary

# nanterre

[czytaj: nąTER] miasto we Francji

SJP.pl

Nanterre (wymowa) – miasto i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Hauts-de-Seine, w zespole miejskim Paryża, nad Sekwaną.

Wikipedia

# nantes

[czytaj: nąt] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;

Wiktionary

Nantes (wymowa, bret. Naoned) – miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą (w regionie Kraj Loary, w departamencie Loara Atlantycka), historyczna stolica Bretanii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żyrondyści nie zachwycili, a zwycięstwo bardziej zawdzięczają słabszemu dniu piłkarzy Nantes niż sobie […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nantejczyk mos., nantejka ż.

przym. nantejski

Wiktionary

# nantong

miasto w Chinach; Nantung

SJP.pl

Nantong (chiń. 南通; pinyin Nántōng) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Jiangsu, port przy ujściu Jangcy do Morza Wschodniochińskiego. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 669 054. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 7 859 908 mieszkańców. Ośrodek hafciarstwa oraz przemysłu bawełnianego, elektronicznego, spożywczego, chemicznego i maszyn włókienniczych.

Wikipedia

# nantoński

→ Nantong

SJP.pl

#### Patrz:

Nantong

# nantung

miasto w Chinach; Nantong

SJP.pl

Nantong (chiń. 南通; pinyin Nántōng) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Jiangsu, port przy ujściu Jangcy do Morza Wschodniochińskiego. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 669 054. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 7 859 908 mieszkańców. Ośrodek hafciarstwa oraz przemysłu bawełnianego, elektronicznego, spożywczego, chemicznego i maszyn włókienniczych.

Wikipedia

# nantuński

→ Nantung

SJP.pl

#### Patrz:

Nantung

# nanudzać

potocznie: wywoływać uczucie nudy swoim działaniem lub gadaniem; zanudzać

SJP.pl

# nanudzić

potocznie: wywołać uczucie nudy swoim działaniem lub gadaniem; zanudzić

SJP.pl

# nanumanga

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa należąca do państwa Tuvalu;

Wiktionary

Nanumanga (lub Nanumaga) – wyspa koralowa o powierzchni ok. 2,78 km² należąca do archipelagu Tuvalu. W 2002 roku liczba mieszkańców wyniosła 589 osób. Wyspa posiada trzy laguny. W największej (Vaiatoa) znajdują się cztery małe wyspy. Europejczycy odkryli atol 5 maja 1781 roku.

Na Nanumanga znajduje się szkoła podstawowa (Lotohoni Primary School) (stan na 2014 rok).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* tuvalu: (1.1) Nanumanga

źródła.

== Nanumanga (język tuvalu.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Nanumanga

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* tuvalu: (1.1) Nanumanga

źródła.

== Nanumanga (język tuvalu.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Nanumanga

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# nanumea

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa należąca do państwa Tuvalu;

Wiktionary

Nanumea – atol należący do archipelagu Tuvalu, o powierzchni ok. 3,87 km². Liczba mieszkańców: 664 (2002).Atol składa się z co najmniej 6 wysp:

- Lakena
- Lefogaki
- Nanumea właściwa (największa wyspa)
- Teatua a Taepoa
- Te Motu Foliki (lub Temotufoliki)
- i co najmniej jedna inna

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* tuvalu: (1.1) Nanumea

źródła.

== Nanumea (język tuvalu.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Nanumea

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* tuvalu: (1.1) Nanumea

źródła.

== Nanumea (język tuvalu.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Nanumea

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# naobierać

usunąć wierzchnią warstwę z wielu obiektów

SJP.pl

# naocznie

przysłówek

(1.1) na własne oczy, osobiście

(1.2) w sposób widzialny, dostępny dla wzroku, przekonujący

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈɔt͡ʃʲɲɛ, AS: naočʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. naoczny

rzecz. oczęta nmos., oko n., naoczność ż.

Wiktionary

# naoczność

→ naoczny

SJP.pl

#### Patrz:

naoczny

# naoczny

1. taki, który osobiście coś widział;
2. dokonywany za pomocą wzroku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) widzący coś na własne oczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O tym co się stało w już mijającym, eksplozywnym dwudziestym stuleciu, czego byłem często naocznym świadkiem, spróbuję opowiedzieć.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. naocznie

rzecz. oko n., oczęta nmos.

Wiktionary

# naokolusieńko

zdrobnienie od: naokoło; naokoluteńko, naokolutko

SJP.pl

# naokoluteńko

zdrobnienie od: naokoło; naokolutko, naokolusieńko

SJP.pl

# naokolutko

zdrobnienie od: naokoło; naokoluteńko, naokolusieńko

SJP.pl

# naokół

ze wszystkich stron miejsca położonego w środku; naokoło; dokoła; dookoła

SJP.pl

# naokoło

ze wszystkich stron punktu położonego w środku; dokoła; dookoła; naokół

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) ze wszystkich stron punktu położonego w środku

przyimek

(2.1) ze wszystkich stron czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Objechaliśmy całe jezioro naokoło.

(1.1) Pojechaliśmy naokoło jeziora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaɔˈkɔwɔ, AS: naokou̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł.

:: zdrobn. naokolusieńko, naokoluteńko

przyim.

:: zdrobn. naokolusieńko, naokoluteńko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dokoła, dookoła

(2.1) dokoła, dookoła

Wiktionary

# naokradać

potocznie: okraść kogoś wielokrotnie

SJP.pl

# naokładać

wielokrotnie mocno uderzyć kogoś

SJP.pl

# naokłamywać

potocznie:
1. wielokrotnie, świadomie kogoś okłamać;
2. naokłamywać się - spędzić wiele czasu na świadomym okłamywaniu kogoś

SJP.pl

# naoleić

posmarować olejem

SJP.pl

# naolejać

smarować olejem; oleić

SJP.pl

# naolejacz

1. urządzenie do smarowania maszyn olejem; oliwiarka, olejniczka, olejarka;
2. element dostarczający mgły olejowej do elementów narzędzi pneumatycznych

SJP.pl

# naolejować

zaolejować, poolejować;
1. nasycić materiał olejem w celach konserwacyjnych;
2. nałożyć olej na włosy w celach pielęgnacyjnych

SJP.pl

# naoliwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. naoliwić)

(1.1) pokrywać coś warstwą oleju

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czesiek musiał co miesiąc naoliwiać łańcuch rowerowy przed jazdą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. oliwkowate nmos., naoliwianie n., naoliwienie n., oliwienie n., oliwka ż.

Wiktionary

# naoliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naoliwiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaɔlʲiˈvʲjä̃ɲɛ, AS: naolʹivʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naoliwiać ndk., naoliwić dk., oliwić ndk.

rzecz. naoliwienie n., oliwienie n.

przym. oliwny

Wiktionary

# naoliwić

czasownik przechodni dokonany (ndk. naoliwiać)

(1.1) dokonany od|naoliwiać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O wszystkich szafach specjalnie często się mówiło: co do której włożyć, co z której przynieść, w której są na półce kancjonały, w której wisi pocztowy mundur dziadka, w której jest karton z zimowymi skarpetami, w której dno odpada, w której zamki trzeba naoliwić, w której zeszłej nocy tańcowały myszy; to, tamto, owo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaɔˈlʲivʲit͡ɕ, AS: naolʹivʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naoliwianie n., naoliwienie n., oliwienie n., oliwa ż./mzw.

Wiktionary

# naoliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naoliwić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaɔlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: naolʹivʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naoliwić dk., naoliwiać ndk., oliwić ndk.

rzecz. oliwa ż./mzw., naoliwianie, oliwienie

Wiktionary

# naomi

- imię żeńskie, patrz Noemi
- Trinity McCray – amerykańska wrestlerka występująca pod pseudonimem Naomi

Wikipedia

# naonczas

książkowo: w ustalonym czasie; naówczas, wówczas

SJP.pl

zaimek przysłowny

(1.1) daw./podn. naówczas, wtenczas, wtedy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieszkała u pani Marcinowej Zamoyskiej, która naonczas z mężem w Częstochowie bawiła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈɔ̃n͇t͡ʃas, AS: naõṇčas

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. naówczas, natenczas, podówczas, wonczas, wtenczas; wtedy, wówczas, w tym czasie, w owym czasie

Wiktionary

# naorać

1. orząc, nanieść na coś ziemię;
2. naorać się:
a) orząc, zmęczyć się;
b) potocznie: spędzić dużo czasu na ciężkiej pracy; naharować się;
c) potocznie: upić się; nachlać się, narąbać się, nawalić się

SJP.pl

# naos

główna część starożytnej świątyni greckiej, będąca miejscem, w którym umieszczano posągi bóstw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wewnętrzna część świątyni greckiej

(1.2) rzad. świątynia grecka

Wiktionary

Naos (gr. ναός naós - okręt, nawa), cella (łac. cella - izba) – najważniejsze pomieszczenie w świątyni.

W starożytnej Grecji i Rzymie pomieszczenie, w którym umieszczano posąg bóstwa. Była to zamknięta przestrzeń sanktuarium, najczęściej prostokątna, zwykle poprzedzona przedsionkiem (zwanym pronaos). W większych świątyniach naos był dzielony na trzy części (nawy) i poprzedzony pronaosem w postaci portyku. W jego tylnej części symetrycznie do pronaosu znajdował się często opistodomos, a między opistodomosem i naosem bywał umieszczany adyton.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ναός.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) naos

* francuski: (1.1) naos m.

* starogrecki: (1.1) ναός m. (naós); (1.2) ναός m. (naós)

źródła.

== naos (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) archit. naos

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ναός.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) naos

* francuski: (1.1) naos m.

* starogrecki: (1.1) ναός m. (naós); (1.2) ναός m. (naós)

źródła.

== naos (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) archit. naos

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# naośny

będący na osi; centralny

SJP.pl

# naostrzak

witalnik naostrzak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# naostrzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. ostrzyć)

(1.1) uczynić ostrym lub ostrzejszym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ostrość ż., ostrzyciel mos., ostrze n., naostrzenie

przym. naostrzony, ostry, ostrzowy

przysł. ostro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zaostrzyć

Wiktionary

# naówczas

książkowo: w owym czasie; wówczas, wtedy

SJP.pl

# nap

zatrzask służący do zapinania ubrania

SJP.pl

# napa

zatrzask służący do zapinania ubrania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj zatrzasku mocowanego po obu stronach zapinanego ubrania;

Wiktionary

Miejscowości w USA:

- Napa – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Napa

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Napa (ang. Napa County) – w stanie Kalifornia

Rzeki w USA:

- Napa – rzeka w stanie Kalifornia

Technika:

- napa – zatrzask, zapięcie krawieckie zastępujące guzik

Sport:

- Napapiirin Palloketut (w skrócie NaPa) – fiński klub siatkarski

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) automático m., botón automático m., botón de presión m., botón a presión m.

* włoski: (1.1) bottone automatico m., bottone a pressione m.

źródła.

== napa (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anat. pępek

(1.2) środek, centrum, punkt środkowy

(1.3) geogr. biegun

odmiana.

lm. navat

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnapa, AS: napa

Wiktionary

# napachanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Napachania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Napachanie, napachanin

przym. napachański

Wiktionary

# napaciać

naciapać, napaćkać; potocznie:
1. nabrudzić, nachlapać;
2. napisać lub namalować nieporządnie, byle jak;
3. umieścić za wiele jakichś elementów

SJP.pl

# napacykować

dawniej: nabazgrać, nagryzmolić, namazać

SJP.pl

# napad

niespodziewane najście, napadnięcie na kogoś lub na coś; atak, agresja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) atak, napaść, zaatakowanie; napadnięcie na kogoś

(1.2) med. atak (choroby, dolegliwości)

Wiktionary

- napad – w języku potocznym, przestępstwo popełnione z użyciem siły lub przy użyciu groźby użycia siły
- napad – w terminologii wojskowej, uderzenie na siły przeciwnika
- Napad (Killing Zoe) – amerykański film z 1994 w reżyserii Rogera Avary’ego
- Napad (Held Up) – amerykański film z 1999 w reżyserii Steve’a Rasha
- Napad – polski film kryminalny z 2024 w reżyserii Michała Gazdy
- Napád – polski kabaret studencki
- Napad – singel polskich raperów Bedoesa i Kubiego Producenta

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Mam już dość jej napadów histerii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnapat, AS: napat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napadacz mos./mrz., napastnik m., napastniczka ż., napadanie n., napadnięcie n.

czas. napadać ndk.

przym. napadowy

przysł. napastniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) agresja

Wiktionary

# napadać

czasownik niedokonany (dk. napaść)

(1.1) dokonywać napadu, niespodziewanie uderzać na coś lub na kogoś

(1.2) gwałtownie występować przeciw czemuś lub komuś

(1.3) nagle opanowywać czyjeś zdrowie lub stan psychiczny

czasownik nieosobowy

(2.1) meteorol. spaść w znacznej ilości

czasownik zwrotny napadać się

(3.1) atakować siebie nawzajem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napadacz mos./mrz., napadanie n., napad m., napaść ż.

przym. napadowy

przysł. napadowo

czas. napaść

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) atakować, nacierać, najeżdżać, napastować, rzucać się, szturmować, uderzać

Wiktionary

# napadacz

napadacz płaskonogi - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Pinthaeus|ref=tak., monotypowy rodzaj owadów z rodziny tarczówkowatych

(1.2) ent. owad z rodzaju napadacz (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) rzad. ktoś, kto napada

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. napad m., napadzik m., napaść ż., napastnik m., napastniczek m., napastniczka ż., napadanie n., napadnięcie n., napadowość ż., napastliwość ż., pad m., padanie n., padnięcie n., Napadówka ż.

czas. napadać ndk., napaść dk., padać ndk., paść dk.

przym. napadowy, napastliwy, napastniczy, antynapadowy, przeciwnapadowy

przysł. napadowo, napastliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) napastnik, atakujący

Wiktionary

# napadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie napadu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napadacz mos./mrz., napad m., napaść ż., napastnik m., napastniczka ż., napadnięcie n.

czas. napadać ndk., napaść dk.

Wiktionary

# napadnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napaść.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napad mrz., napadanie n., napadacz mos./mrz.

Wiktionary

# napadowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący napadów, charakteryzujący się napadami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napad m., napadacz mos./mrz.

czas. napadać

Wiktionary

# napajać

nasycać coś płynem; napuszczać, nasączać

SJP.pl

# napakowany

przymiotnik jakościowy

(1.1) całkowicie czymś wypełniony, także w znaczeniu metaforycznym

(1.2) pot. mający muskularne ciało

(1.3) pot. najedzony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pakowanie n., pakunek mrz., pakernia ż.

czas. dk. napakować, ndk. pakować, dk. przypakować, dk. spakować, dk. odpakować, ndk. odpakowywać

przym. pakunkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) umięśniony, muskularny

Wiktionary

# napakowywać

wkładać gdzieś dużo czegoś

SJP.pl

# napalać

potocznie: napalać się - mieć na coś ogromną ochotę, podniecać się kimś lub czymś

SJP.pl

# napalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. palić, napalać ndk.

Wiktionary

# napaleniec

potocznie: osoba podniecona kimś lub czymś, mająca na coś wielką ochotę; entuzjasta, pasjonat

SJP.pl

# napalić

potocznie:
1. rozpalić ogień, spalić w piecu pewną ilość opału;
2. zadymić pomieszczenie paleniem papierosów;
3. paląc, zniszczyć wiele czegoś;
4. wypalić wiele papierosów, cygar itp.; napalić się;
5. napalić się:
a) nasycić się paleniem papierosów, fajki itp.;
b) nabrać na coś ogromną ochotę, podniecić się kimś lub czymś

SJP.pl

# napalm

galaretowata substancja palna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

Wiktionary

Napalm – substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu skuteczniejszego stosowania ich jako bojowych środków zapalających. Tej samej nazwy używa się również w odniesieniu do gotowej zagęszczonej mieszaniny paliwowej.

Napalmy, dzięki swojej konsystencji, mają zwiększoną przyczepność do podpalanych powierzchni, a jednocześnie słabiej rozpryskują się, wolniej ściekają i gorzej wsiąkają. Wszystko to powoduje, że są bardzo trudne do ugaszenia. Skuteczne są nawet na powierzchniach wilgotnych, pionowych oraz mocno wsiąkliwych (jak piasek). Palą się także na powierzchni wody.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnapalm, AS: napalm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. napalmowy

Wiktionary

# napalmowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z napalmem; wykorzystujący napalm; zawierający napalm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napalm mrz.

Wiktionary

# napalony

potocznie:
1. rozpalić ogień, spalić w piecu pewną ilość opału;
2. zadymić pomieszczenie paleniem papierosów;
3. paląc, zniszczyć wiele czegoś;
4. wypalić wiele papierosów, cygar itp.; napalić się;
5. napalić się:
a) nasycić się paleniem papierosów, fajki itp.;
b) nabrać na coś ogromną ochotę, podniecić się kimś lub czymś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. rozentuzjazmowany

(1.2) pot. podniecony seksualnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jurek był wzorowym mężem, dopóki nie spotkał pewnej napalonej nastolatki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapaˈlɔ̃nɨ, AS: napalõny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. palić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) gorący, podniecony

Wiktionary

# napar

płyn otrzymany przez zalanie wrzątkiem ziół, herbaty itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;

Wiktionary

Napar, herbatka ziołowa (łac. infusum) – forma sporządzania leku ziołowego lub kosmetyku w postaci roztworu, do którego składniki czynne z surowca zielarskiego są ekstrahowane gorącą wodą. Napary stosuje się do użycia wewnętrznego (spożycia) lub zewnętrznego (do kompresów, przemywania powierzchni ciała).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na przeziębienie dobrze jest pić napar z lipy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnapar, AS: napar

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naparować dk., naparowywać ndk.

Wiktionary

# naparcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naprzeć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈparʲt͡ɕɛ, AS: naparʹće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naprzeć dk., napierać ndk.

rzecz. napieranie n.

Wiktionary

# naparować

poddać działaniu pary wodnej

SJP.pl

# naparsteczek

zdrobnienie od: naparstek

SJP.pl

# naparstek

1. stożkowaty ochraniacz nakładany na palec podczas ręcznego szycia, aby zapobiec ukłuciu się igłą;
2. w przenośni:
a) maleńki kieliszek; kielonek;
b) odrobina czegoś, zwłaszcza płynu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;

(1.2) przen. bardzo mało, odrobinę

Wiktionary

Naparstek – kapturek ochronny nakładany na palec podczas szycia. Zabezpiecza przed ukłuciem się igłą podczas wbijania jej w twardy materiał.

Potocznie naparstkiem nazywa się niewielką ilość cieczy, taką by się zmieściło w naparstku – pojęcie to pochodzi z początków XIX wieku, gdy naparstki stosowano jako miarki do mocnego alkoholu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈparstɛk, AS: naparstek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naparstnica ż., naparstniczka ż.

przym. naparstkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) odrobinę

Wiktionary

# naparstnica

digitalis;
1. trująca bylina z rodziny trędownikowatych;
2. środek nasercowy otrzymywany z liści tej rośliny

SJP.pl

Naparstnica (Digitalis L.) – rodzaj roślin z rodziny babkowatych (Plantaginaceae), w systemach XX-wiecznych klasyfikowany zwykle do rodziny trędownikowatych (Scrophulariaceae). Rodzaj obejmuje 19 gatunków (lub 22 po włączeniu tu krzewiastych przedstawicieli rodzaju Isoplexis z wysp Makaronezji) występujących głównie na obszarze śródziemnomorskim, w Afryce Północnej, Europie, Azji Zachodniej i Azji Środkowej. Najbardziej zróżnicowane są na Półwyspie Iberyjskim i w Azji Mniejszej. W Polsce gatunkiem rodzimym jest tylko naparstnica zwyczajna D. grandiflora, ale szereg innych jest uprawianych i dziczejących, przy czym zadomowionym antropofitem jest spośród nich tylko naparstnica purpurowa D. purpurea, przejściowo dziczeją: naparstnica rdzawa D. ferruginea, gładka D. laevigata i wełnista D. lanata.

Wikipedia

# naparstniczka

rodzaj grzybów z rodziny smardzowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikol. nazwa systematyczna|Verpa|Sw.|ref=tak., naziemny grzyb saprotroficzny z rodziny smardzowatych;

Wiktionary

Verpa Sw. (naparstniczka) – rodzaj grzybów z rodziny smardzowatych (Morchellaceae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Trzon naparstniczki czasami bywa spłaszczony i przegięty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naparstek mrz., naparstnica ż.

przym. naparstkowy

Wiktionary

# naparstnik

rękawiczka ochronna używana przez łuczników

SJP.pl

Naparstnik to rodzaj rękawiczki ochronnej używanej w łucznictwie (tzw. rękawica łucznika), mającej najczęściej postać skórzanych pochewek zakładanych na końce palców w celu uchronienia skóry przed zdarciem przez cięciwę.

Naparstnik należy do rodzaju powszechnie stosowanych ochraniaczy sportowych.

Wikipedia

# napartaczyć

potocznie: zrobić wiele rzeczy źle lub nieprofesjonalnie; naknocić, napartolić

SJP.pl

# napartolić

potocznie: zrobić wiele rzeczy źle lub nieprofesjonalnie; naknocić, napartaczyć

SJP.pl

# naparzać

1. zalewać coś wrzątkiem (np. herbatę, kawę) w celu otrzymania naparu;
2. w technice: nagrzewać świeży beton parą w celu przyśpieszenia procesu dojrzewania betonu;
3. potocznie: bić, uderzać kogoś;
4. naparzać się:
a) o ziołach, herbacie itp.: zostać naparzonym;
b) potocznie: bić się wzajemnie, bić jeden drugiego

SJP.pl

# naparzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naparzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. parzyć, naparzać ndk.

przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary

# naparzanka

nawalanka, napierdalanka; potocznie:
1. bójka, bijatyka;
2. strzelanina, wymiana ognia;
3. środowiskowo: strzelanka, zabijanka

SJP.pl

# naparzyć

1. zalać coś wrzątkiem (np. herbatę, kawę) w celu otrzymania naparu;
2. (zwykle w aspekcie dokonanym) w technice: nagrzać świeży beton parą w celu przyśpieszenia procesu dojrzewania betonu;
3. naparzyć się - o ziołach, herbacie itp.: zostać naparzonym

SJP.pl

# napasać

rzadko:
1. dawać zwierzętom paszy;
2. przenośnie: zaspokajać głód; nasycać;
3. napasać się -
a) o zwierzęciu: najadać się;
b) spędzać wiele czasu na pasieniu zwierząt

SJP.pl

czasownik

(1.1) pasać do nasycenia

Wiktionary

# napaść

1. pozwolić zwierzętom się najeść;
2. dać komuś dużo jeść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwałtowny atak (zbrojny, słowny itp.)

czasownik przechodni dokonany

(2.1) dokonany od|napadać.

(2.2) dokonany od|paść.

czasownik zwrotny dokonany

(3.1) dokonany od|napadać się.

(3.2) dokonany od|paść się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aktywiści w różnych częściach świata zaczęli opracowywać oprogramowanie do rozpoznawania twarzy w celu identyfikacji policjantów podejrzewanych o napaści na protestujących.

(2.1) Napadło na mnie dwóch małolatów i ukradli mi portfel.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnapaɕt͡ɕ, AS: napaść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napastnik mos., napadanie n., napadacz mos./mrz.

czas. napadać ndk.

przym. napastliwy

przysł. napastniczo

Wiktionary

# napaskudzone

potocznie: gdzieś jest napaskudzone - ktoś gdzieś napaskudził

SJP.pl

# napastliwiej

stopień wyższy od przysłówka: napastliwie

SJP.pl

# napastliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: napastliwy

SJP.pl

# napastliwy

1. skłonny do zaczepek lub kłótni; agresywny;
2. wyrażony lub wyrażający coś w sposób zaczepny i złośliwy; uszczypliwy, dokuczliwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) miejący skłonność do zaczepek lub wszczynania kłótni

(1.2) wyrażony lub coś wyrażający w sposób złośliwy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napadacz mos./mrz., napastliwość ż., napaść ż., napastnik mos., napastowanie n.

przysł. napastliwie, napastniczo

czas. napaść

Wiktionary

# napastniczka

1. kobieta, która napada, dokonuje zbrojnej napaści;
2. członkini drużyny piłki nożnej

SJP.pl

# napastniczo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób napastniczy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napad mrz., napastniczka ż., napastnik mos., napaść ż.

czas. napastować ndk., napaść dk.

przym. napastniczy, napastliwy

przysł. napastnie

Wiktionary

# napastnik

1. ktoś kto napada, dokonuje zbrojnej napaści;
2. piłkarz grający w ataku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) strona atakująca, osoba dokonująca napaści

(1.2) sport. w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki;

Wiktionary

Napastnik, atakujący (ang. striker lub forward, hiszp. delantero) – zawodnik w piłce nożnej, który gra na pozycji najbliższej do przeciwnej bramki i dlatego w drużynie to on jest głównie odpowiedzialny za zdobywanie bramek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Napastnik oblał jej futro farbą olejną i popchnął ją ku ścianie.

(1.2) Nasz najlepszy napastnik zwichnął wczoraj nogę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpastʲɲik, AS: napastʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napaść ż., napad m.

:: fż. napastniczka ż., napastnica ż.

czas. napastować ndk., napaść dk.

przym. napastniczy, napastliwy

przysł. napastniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) agresor

(1.2) atakujący

Wiktionary

# napastować

narzucać się komuś w sposób natrętny, agresywny

SJP.pl

# napastowanie

nasmarować pastą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napastować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napastliwość ż.

czas. napastować ndk.

przym. napastliwy

Wiktionary

# napastwić

napastwić się - rzadko: okrutnie się z kimś obejść; spastwić się

SJP.pl

# napataczać

potocznie: napataczać się - zjawiać się gdzieś przypadkowo, niespodzianie

SJP.pl

# napatoczyć

potocznie: napatoczyć się -
1. spotkać kogoś niespodziewanie;
2. pojawić się gdzieś przypadkowo

SJP.pl

# napatrzyć

przyjrzeć się czemuś dobrze; zaobserwować coś dokładnie; zobaczyć wiele czegoś

SJP.pl

# napawać

1. książkowo: wywoływać w kimś pewne uczucia, przejmować kogoś czymś, np. dumą, niepokojem;
2. we włókiennictwie: nasycać wyrób włókienniczy roztworem farby w celu uzyskania odpowiedniej barwy, elastyczności, gładkości bądź odpowiedniego połysku;
3. w technice: pokrywać warstwą metalu przedmioty metalowe za pomocą spawania;
4. dawniej: napuszczać, nasycać czymś, powodować przenikanie w coś płynów, wilgoci itp.;
5. dawniej: dawać komuś pić, poić kogoś;
6. napawać się:
a) książkowo; odczuwać przyjemność pod wpływem czegoś; cieszyć się, rozkoszować się;
b) dawniej: pić, opijać się czymś;
c) nasiąkać czymś, nasycać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) książk. przen. wypełniać jakimś uczuciem

(1.2) techn. pokrywać warstwą metalu jednocześnie topiąc podłoże w wysokiej temperaturze

(1.3) włók. nasycać wyrób włókienniczy roztworem barwnika dla uzyskania barwy, elastyczności, gładkości bądź połysku

(1.4) daw. napuszczać, nasycać czymś, powodować wsiąkanie

(1.5) daw. dawać pić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napawanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) nasączać

(1.5) poić

Wiktionary

# napchany

potocznie: taki, który się najadł do syta; najedzony, niegłodny, syty

SJP.pl

# napęd

1. urządzenie napędzające maszynę;
2. energia wprawiająca w ruch urządzenie techniczne lub jakiś element;
3. wprawianie w ruch urządzenia technicznego lub jakiegoś elementu;
4. potocznie: część komputera odpowiedzialna za obsługę urządzenia do przechowywania danych, np. napęd CD-ROM

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. energia wprawiająca w ruch określony element lub urządzenie techniczne

(1.2) techn. urządzenie służące do nadawania ruchu jakiemuś mechanizmowi

(1.3) coś, co pobudza kogoś lub coś do działania

(1.4) inform. urządzenie odczytujące lub zapisujące dane na tzw. nośnikach optycznych (płytach CD i DVD) lub dyskietkach

Wiktionary

## W mechanice

Napęd – energia powodująca ruch określonego elementu lub urządzenia technicznego.

Źródła napędu:

- napęd atomowy (okrętowy)
- napęd bocznokołowy
- napęd elektryczny
- napęd energoelektroniczny
- napęd fotonowy
- napęd gąsienicowy
- napęd hybrydowy
- napęd hydrauliczny
- napęd rakietowy
- napęd kołowy statku
- napęd odrzutowy
- napęd parowy
- napęd pneumatyczny
- napęd półgąsienicowy
- napęd przedni
- napęd pulsacyjny
- napęd turboodrzutowy
- napęd tylny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnapɛ̃nt, AS: napẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napędzanie n., napędzenie n.

czas. napędzać ndk., napędzić dk.

przym. napędowy

Wiktionary

# napedałować

napedałować się - zmęczyć się kręceniem pedałami roweru, jazdą na rowerze

SJP.pl

# napędowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z napędem, dotyczący napędu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napęd m., napędzanie n., napędzenie n.

czas. napędzać ndk., napędzić dk.

Wiktionary

# napędzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. napędzić)

(1.1) zaganiając, popychając gromadzić coś w jakimś miejscu

(1.2) przen. przyczyniać się do pojawienia się kogoś, czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) powodować funkcjonowanie jakiegoś mechanizmu, wprawiać w ruch

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Otworzę drzwi od kurnika, a ty napędzaj kury.

(1.2) Niskie czesne napędzało im co roku studentów z całego regionu.

(2.1) Kupiłam Jasiowi autko napędzane bateriami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpɛ̃nd͡zat͡ɕ, AS: napẽnʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

aspekt dokonany napędzić

czas. pędzić ndk., wypędzać ndk., wypędzić dk., zapędzać ndk., zapędzić dk., spędzać ndk., spędzić dk.

rzecz. napęd, napędzanie, napędzenie

przym. napędowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naganiać

(1.2) naganiać

(2.1) poruszać

Wiktionary

# napędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napędzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapɛ̃nˈd͡zãɲɛ, AS: napẽnʒãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pędzić, napędzać ndk., napędzić dk.

rzecz. napędzenie n., napęd m.

przym. napędowy

Wiktionary

# napędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napędzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapɛ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: napẽnʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pędzić, napędzić dk., napędzać ndk.

rzecz. napędzanie n., napęd m.

przym. napędowy

Wiktionary

# napędzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. napędzać)

(1.1) dokonany od|napędzać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. pędzić)

(2.1) wyprodukować jakąś ilość alkoholu, zwykle domowym sposobem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nowa reklama napędziła nam tylu klientów, że ledwo wyrabiamy z produkcją.

(1.1) Spójrz na niebo, ile napędziło chmur.

(2.1) W tym roku napędziliśmy z ojcem dwa balony wina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: napẽńʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napęd mrz., napędzanie n., napędzenie n.

czas. napędzać, pędzić

przym. napędowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naganiać

Wiktionary

# napęków

Napęków – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Bieliny.

Wikipedia

# naperfumować

spryskać perfumami; poperfumować, uperfumować

SJP.pl

# naperzać

naperzać się - dawniej: unosić się gniewem, wpadać w złość; zacietrzewiać się, zaperzać się

SJP.pl

# napełniać

1. sprawiać, aby coś było pełne;
2. wywoływać stany emocjonalne, np. napełniać miłością, goryczą, tęsknotą, żalem itp.;
3. zajmować wszystkie wolne miejsca, np. w teatrze, na stadionie, na parkingu;
4. napełniać się - mieć coraz mniej wolnego miejsca; stawać się pełnym

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. napełnić)

(1.1) sprawiać, że coś staje się pełne

(1.2) wywoływać stany emocjonalne

(1.3) zajmować wszystkie wolne miejsca, np. w teatrze, na stadionie, na parkingu

czasownik zwrotny niedokonany napełniać się (dk. napełnić się)

(2.1) mieć coraz mniej wolnego miejsca wskutek zajęcia go przez coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jego listy napełniały ją tęsknotą.

(1.3) Setki manifestantów napełniły plac przed siedzibą firmy.

(2.1) Kościół napełniał się wiernymi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpɛwʲɲät͡ɕ, AS: napeu̯ʹńäć

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pełny, pełen

czas. wypełniać ndk.

rzecz. napełnianie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wypełniać, zapełniać

(1.2) napawać, nasycać

(1.3) wypełniać, zapełniać

(2.1) wypełniać się, zapełniać się

Wiktionary

# napełnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napełniać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapɛwʲˈɲä̃ɲɛ, AS: napeu̯ʹńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napełniać

przym. pełen

Wiktionary

# napełnić

1. sprawić, aby coś było pełne;
2. wywołać jakiś stan emocjonalny, np. napełnić miłością, goryczą, tęsknotą, żalem itp.;
3. zająć wszystkie wolne miejsca, np. w teatrze, na stadionie, na parkingu;
4. napełnić się - stać się pełnym

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. napełniać)

(1.1) dokonany od|napełniać.

czasownik zwrotny dokonany napełnić się (ndk. napełniać się)

(2.1) dokonany od|napełniać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poszedłem do kuchni: butelkę po oranżadzie napełniłem mlekiem, odkroiłem pajdę razowca, kilka plasterekasterków żółtego sera i kawał boczku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpɛwʲɲit͡ɕ, AS: napeu̯ʹńić

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pełen

rzecz. napełnienie n.

przysł. pełno

Wiktionary

# napełnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napełnić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: napeu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napełnić

przym. pełen

Wiktionary

# napełnion

przymiotnik

(1.1) stpol. pełen

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpɛwʲɲɔ̃n, AS: napeu̯ʹńõn

Wiktionary

# napiąć

1. rozciągnąć albo naciągnąć coś; natężyć; naprężyć
2. doprowadzić coś do stadium bliskiego realizacji

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|napinać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napinanie n., napięcie n.

czas. napinać ndk.

przym. napięciowy, napięty

Wiktionary

# napić

napić się - spożyć coś w postaci płynnej

SJP.pl

# napiec

upiec dużo czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) pot. upiec dużo czegoś

czasownik zwrotny dokonany napiec się (ndk. brak)

(2.1) pot. spędzić dużo czasu, piekąc, zmęczyć się pieczeniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mamo, napiekłaś tych ciast, a my wszyscy jesteśmy na diecie.

(2.1) Napiekłam się tych ciastek, a wy zjedliście po jednym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napieczenie n., piec mrz.

czas. piec

Wiktionary

# napięcia

1. rozciągnąć albo naciągnąć coś; natężyć; naprężyć
2. doprowadzić coś do stadium bliskiego realizacji

SJP.pl

# napięcie

1. rozciągnąć albo naciągnąć coś; natężyć; naprężyć
2. doprowadzić coś do stadium bliskiego realizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napiąć.

(1.2) stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją

(1.3) fiz. elektr. różnica potencjałów pola elektrycznego; pot. potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia

(1.4) fiz. naprężenie

Wiktionary

- napięcie elektryczne (prądu elektrycznego)
  - napięcie anodowe
  - napięcie dotykowe
  - napięcie elektrody
  - napięcie bezpieczne
  - napięcie sieciowe (prądu elektrycznego)
  - napięcie skuteczne
  - napięcie wejściowe (prądu elektrycznego)
  - napięcie wyjściowe (prądu elektrycznego)
  - napięcie znamionowe
  - napięcie fazowe
  - napięcie fotoelektryczne
  - napięcie gaśnięcia
  - napięcie gwiazdowe
  - napięcie indukcji wzajemnej
  - napięcie iskrzenia
  - napięcie jałowe
  - napięcie jonizacyjne
  - napięcie kontaktowe kontaktowa różnica potencjałów
  - napięcie krokowe
  - napięcie liniowe
  - napięcie łuku spawalniczego
  - napięcie międzyfazowe
  - napięcie początkowe
  - napięcie powrotne
  - Napięcie powrotne przejściowe
  - napięcie probiercze
  - napięcie przebicia
  - napięcie robocze
  - napięcie rozkładowe
  - napięcie wsteczne
  - napięcie źródłowe
  - napięcie źródłowe oczkowe

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Zbyt mocne napięcie nici spowodowało jej zerwanie.

  (1.2) Dobry film powinien zaczynać się od trzęsienia ziemi, a następnie napięcie powinno rosnąć.

  (1.3) Jednostką napięcia w układzie SI jest wolt.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: naˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: napʹi ̯ė̃ńće

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  (1) czas. napiąć (napinać)

  rzecz. napinanie

  przym. napięciowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.2) niepokój, zdenerwowanie, obawa, emocje, stres, strach

  (1.3) woltaż

  Wiktionary

# napięciowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z napięciem, dotyczący napięcia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napięcie n.

czas. napiąć

Wiktionary

# napiekać

piec dużo czegoś

SJP.pl

# napienić

napienić się:
1. potocznie: zezłościć się;
2. pokryć się pianą

SJP.pl

# napieniony

taki, który się napienił (nazłościł); nazłoszczony

SJP.pl

# napieprzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napieprzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napieprzać ndk.

Wiktionary

# napieprzony

potocznie: taki, który się napieprzył (upił się); nawalony, napruty, nastukany, nagwizdany

SJP.pl

# napier

## Postacie

- Charles Napier – ujednoznacznienie
- Francis Napier – szkocki dyplomata i administrator kolonialny
- George Thomas Napier – brytyjski wojskowy
- Ian Napier – lotnik
- Jessica Napier – nowozelandzka aktorka
- John Napier (1550-1617) – matematyk, odkrywca logarytmów
- John Napier – amerykański bobsleista
- Robert Napier, 1. baron Napier of Magdala (1810-1890) – brytyjski marszałek polny, głównodowodzący w Indiach, 1. baron Magdali (późniejszej Amba Mariam) stolicy Abisynii
- Shabazz Napier – amerykański koszykarz
- Wilfrid Fox Napier (ur. 1941) – południowoafrykański duchowny katolicki
- William Francis Patrick Napier (1785-1860) – brytyjski wojskowy i historyk wojskowości

Wikipedia

# napieracz

nazwisko

SJP.pl

# napieraj

nazwisko

SJP.pl

# napieralski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Napieralski – polski działacz społeczny, wydawca, redaktor
- Grzegorz Napieralski – polski polityk, poseł na Sejm

Wikipedia

# napieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napierać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapʲjɛˈrãɲɛ, AS: napʹi ̯erãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napierać ndk., naprzeć dk.

rzecz. naparcie n., napór mrz.

Wiktionary

# napierała

nazwisko

SJP.pl

Napierała – polskie nazwisko pochodzące od czasownika napierać.

Wikipedia

# napierdalać

wulgarnie:
1. boleć;
2. uderzać coś;
3. bić kogoś;
4. robić coś bardzo szybko; zapierdalać;
5. grać w coś, na czymś;
6. napierdalać się:
a) śmiać się z kogoś lub z czegoś;
b) upijać się;
c) bić się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wulg. boleć

(1.2) wulg. uderzać mocno

(1.3) wulg. robić coś szybko, sprawnie

(1.4) wulg. grać

czasownik przechodni niedokonany (dk. napierdolić)

(2.1) wulg. bić dotkliwie

(2.2) wulg. nakładać w nadmiarze, niepotrzebnie

czasownik zwrotny niedokonany napierdalać się (dk. napierdolić się)

(3.1) wulg. upijać się

czasownik zwrotny niedokonany napierdalać się (dk. brak)

(4.1) wulg. bić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Głowa mnie napierdala.

(1.2) Napierdalałem w drzwi aż otworzył.

(1.3) Napierdalamy jak nakręcane samochodziki.

(1.4) Napierdalam na pianinie.

(2.1) Napierdolili mnie w parku.

(2.2) Sąsiad napierdolił mi kamoli do ogródka.

(3.1) Napierdolił się jak ruski czajnik.

(3.1) Kibole napierdalają się z policją.

(4.1) Kibole ciągle się napierdalają.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: napʹi ̯erdalać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napierdalanie n., napierdolenie n., napierdalanka ż., pierdolenie n., pierdoła m./ż.

czas. pierdolić ndk., zapierdalać ndk., zapierdolić dk., napierdolić dk.

przym. pierdolony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) eufem. napierdzielać

(1.2) eufem. napierdzielać

(1.3) eufem. napierdzielać

(1.4) eufem. napierdzielać

(2.1) eufem. napierdzielać

(2.2) eufem. napierdzielać

(3.1) uwalać się, (dk.) narąbać się, urżnąć się; eufem. napierdzielać się

(4.1) eufem. napierdzielać się

Wiktionary

# napierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napierdalać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapʲjɛrdaˈlãɲɛ, AS: napʹi ̯erdalãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napierdolenie n.

czas. zapierdalać, pierdolić, napierdalać ndk., napierdolić dk.

Wiktionary

# napierdalanka

nawalanka, naparzanka; wulgarnie:
1. bójka, bijatyka;
2. środowiskowo: strzelanka, zabijanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. sytuacja, w której grupa osób się bije

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koncerty studenckie są różnie zorganizowane, ale nie ma na nich żadnej przemocy, nie ma jakiejś napierdalanki.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napierdalać ndk., napierdolić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bijatyka, bitwa; pot. bitka, mordobicie, naparzanka, nawalanka; książk. młócka

Wiktionary

# napierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napierdolić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napierdalanie n.

czas. napierdolić dk., napierdalać ndk.

Wiktionary

# napierdolić

najebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. napierdolić (komuś) - pobić mocno (kogoś);
2. wrzucić, dodać wiele czegoś;
3. napierdolić się:
a) upić się;
b) napracować się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|napierdalać.

czasownik zwrotny dokonany napierdolić się

(2.1) wulg. pobić dotkliwie jeden drugiego

(2.2) wulg. upić się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapʲjɛrˈdɔlʲit͡ɕ, AS: napʹi ̯erdolʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napierdolenie n., napierdalanie n., napierdalanka ż.

czas. napierdalać

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) napieprzyć się

(2.2) wulg. najebać się, upierdolić się, napieprzyć się; neutr. upić się

Wiktionary

# napierdziane

potocznie: jest napierdziane - o powietrzu: jest zanieczyszczone gazami trawiennymi

SJP.pl

# napierdzieć

potocznie: pozanieczyszczać powietrze gazami trawiennymi

SJP.pl

# napierdzielać

czasownik niedokonany

(1.1) eufem. napierdalać

Wiktionary

# napierski

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Kostka-Napierski
- Napierski (ballada)
- Napierski (nazwisko)

Wikipedia

# napierśnica

napierśnica krótkoskrzydła - gatunek owada z rodziny szarańczowatych

SJP.pl

Napierśnica (Arcyptera) – rodzaj owadów prostoskrzydłych z rodziny szarańczowatych.

Owady o stosunkowo dużych rozmiarach. Głowę podrodzaju nominatywnego cechują słabo zaznaczone, słabo wgłębione i wyraźnie punktowane dołki ciemieniowe. U podrodzaju Pararcyptera dołki te są natomiast wyraźne, czworokątne i niepunktowane. Narząd bębenkowy jest w całości odkryty. Przedplecze charakteryzują 3 bruzdy poprzeczne oraz zwykle słabo zaznaczone, prawie proste listewki boczne. Silnie wygięte listewki boczne obecne są u niektórych przedstawicieli Pararcyptera. Przedpiersie zdobi brodawkowaty wzgórek między odnóżami przednimi. Pokrywy mają przednią kubitalną położoną bliżej medialnej niż tylnej kubitalnej, a pole kubitalne szersze od górnej części medialnego. U samic podrodzaju nominatywnego pokrywy są skrócone. Tylna para skrzydeł u Pararcyptera jest przezroczysta, a u podrodzaju nominatywnego ma czarniawe zabarwienie.

Wikipedia

# napierśnik

1. część zbroi osłaniająca piersi; plastron;
2. element stroju sportowego ochraniający klatkę piersiową;
3. ozdoba noszona na klatce piersiowej;
4. część uprzęży otaczająca pierś konia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górna część fartucha zakrywająca piersi

(1.2) hist. wojsk. pancerz będący częścią zbroi, osłaniającą piersi

(1.3) jeźdz. część rzędu końskiego, która zapobiegająca przesuwaniu się siodła do tyłu;

(1.4) rel. ozdoba noszona na piersi przez duchowieństwo

Wiktionary

- Napierśnik (jeździectwo) – część rzędu końskiego, zapobiegająca zsuwaniu się siodła do tyłu
- Napierśnik (zbroja) – przednia część zbroi wykonana z płyt metalowych
- Napierśnik (zbroja końska) – przednia część zbroi końskiej
- Napierśnik (Stethophyma) – rodzaj owadów z rzędu prostoskrzydłych
- Napierśnik (Megasternum) – rodzaj owadów z rzędu chrząszczy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈpʲjɛrʲɕɲik, AS: napʹi ̯erʹśńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pierś ż., piersiówka ż., piersiątko n., piersióweczka ż., pierśnica ż.

przym. piersiowy, napierśnikowy, piersiasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bawet

(1.2) plastron

(1.4) pektorał

Wiktionary

# napieścić

1. pieścić długo i wiele razy;
2. napieścić się -
a) pieścić kogoś długo, do przesytu;
b) pieszcząc, sprawić sobie dużą przyjemność;
c) osiągnąć cel, robiąc coś wytrwale, z oddaniem

SJP.pl

# napięstek

nadgarstek, przegub

SJP.pl

# napiętek

1. tylna część buta obejmująca piętę; napiętnik;
2. obcas, piętka;
3. kość w tylnej części stopy; kość skokowa

SJP.pl

# napiętnik

1. część buta osłaniająca piętę; napiętek;
2. ochraniacz na piętę

SJP.pl

# napiętnować

1. publicznie ostro potępić kogoś lub coś;
2. przestarzale: naznaczyć kogoś albo coś piętnem

SJP.pl

# napiętnowanie

1. publicznie ostro potępić kogoś lub coś;
2. przestarzale: naznaczyć kogoś albo coś piętnem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napiętnować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napiętnować

rzecz. piętno n.

Wiktionary

# napiętnowywać

publicznie potępiać; piętnować

SJP.pl

# napiętość

rzadko: cecha czegoś, co jest napięte; napięcie

SJP.pl

# napiętrzać

spiętrzać;
1. układać, stawiać kolejno jedno na drugim;
2. wznosić się, podnosić poziom

SJP.pl

# napiętrzyć

spiętrzyć;
1. postawić kolejno jedno na drugim;
2. wznieść się, podnieść poziom;
3. o jakichś zjawiskach: zgromadzić się jedno po drugim; nawarstwić

SJP.pl

# napięty

1. rozciągnąć albo naciągnąć coś; natężyć; naprężyć
2. doprowadzić coś do stadium bliskiego realizacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wymagający sporego wysiłku i skrupulatnego pilnowania się planu

(1.2) zagrażający wybuchem sprzeczki, powstaniem zatargu, wywołaniem konfliktu

(1.3) przepełniony napięciem psychicznym

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: napiąć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napięcie n.

czas. napiąć dk., napinać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) nerwowy, podminowany, spięty

Wiktionary

# napilnować

spędzić dużo czasu na pilnowaniu kogoś lub czegoś; napilnować się

SJP.pl

# napinać

naciągać, naprężać coś elastycznego lub pofałdowanego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. napiąć)

(1.1) naciągać, naprężać coś elastycznego lub pofałdowanego

czasownik zwrotny niedokonany napinać się (dk. napiąć się)

(2.1) naprężać swoje mięśnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpʲĩnat͡ɕ, AS: napʹĩnać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napięcie n., napinanie n.

czas. napiąć dk.

przym. napięty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szpanować.

Wiktionary

# napinacz

- napinacz – mięsień
- napinacz – jeden z wytrychów
- napinacz pasów

Wikipedia

# napinająco

w sposób napinający; naprężająco, rozciągająco, naciągająco

SJP.pl

# napinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napinać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapʲĩˈnãɲɛ, AS: napʹĩnãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napinać, napiąć

Wiktionary

# napinka

napięcie; potocznie:
1. stres, niepokój, naprężenie;
2. konfliktowa sytuacja

SJP.pl

# napiórkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Napiórkowski (1890–1920) – polski polityk, działacz PPS, poseł na Sejm Ustawodawczy w II RP
- Andrzej A. Napiórkowski (ur. 1962) – polski duchowny katolicki, paulin, teolog, profesor nauk teologicznych
- Henryk Napiórkowski (1935–2017) – polski prawnik, spółdzielca, samorządowiec i dziennikarz, pierwszy burmistrz Przasnysza w III RP
- Krzysztof Napiórkowski (ur. 1979) – polski wokalista, kompozytor, autor tekstów, producent muzyczny, multiinstrumentalista
- Marcin Andrzej Napiórkowski (ur. 1985) – polski semiotyk kultury
- Marcin Marek Napiórkowski (ur. 1986) – polski fizyk
- Marek Napiórkowski (ur. 1969) – polski gitarzysta jazzowy i kompozytor
- Marek Maria Napiórkowski – polski fizyk
- Remigiusz Napiórkowski (ur. 1936) – polski prozaik, reportażysta, dramatopisarz
- Stanisław Celestyn Napiórkowski (ur. 1933) – polski teolog, ksiądz katolicki, franciszkanin (OFMConv), emerytowany profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
- Zbigniew Napiórkowski (ur. 1947) – polski operator filmowy, absolwent wydziału operatorskiego PWSFTviT w Łodzi

Wikipedia

# napis

słowo lub tekst umieszczony na czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) napisana informacja o czymś

Wiktionary

Napis – czwarty tom poetycki Zbigniewa Herberta. Wydany przez Wydawnictwo „Czytelnik” w 1969 roku w nakładzie 1780 egzemplarzy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nosiła koszulkę z napisem „blondynki są najlepsze”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnapʲis, AS: napʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pisarstwo n., napisanie n., napisy nmos., napisik mrz., pisanina ż.

czas. napisać dk.

Wiktionary

# napisać

1. nakreślić na czymś jakieś litery lub cyfry;
2. wyrazić coś słowami na piśmie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wyrazić coś słowami na piśmie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Napisano w gazecie, że ta poetka dawno już niczego nowego nie napisała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpʲisat͡ɕ, AS: napʹisać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pisarczyk mos., pisarstwo n., pisownia ż., pisanina ż., napisy nmos., pisanie n., pisarz mos., pismo n., napisanie n., napis

czas. pisać ndk., pisywać ndk.

przym. pisarski

Wiktionary

# napisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napisać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Magda szuka pracy i poprosiła mnie o napisanie referencji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapʲiˈsãɲɛ, AS: napʹisãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napisać dk.

rzecz. pisarczyk mos., pisarstwo n., pisanina ż., pisownia ż., napisy nmos., pisanie n., pisarz mos., napis

Wiktionary

# napisek

1. zdrobnienie od: napis; napisik;
2. dawniej: etykieta (nalepka)

SJP.pl

# napisik

zdrobnienie od: napis; napisek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od napis

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napis m.

Wiktionary

# napisowy

→ napis

SJP.pl

#### Patrz:

napis

# napisy

słowo lub tekst umieszczony na czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) film. tekst wyświetlany na ekranie podczas projekcji filmu lub nadawania programu telewizyjnego w celu przetłumaczenia dialogów lub udostępnienia ich osobom niedosłyszącym;

(1.2) film. lista twórców filmu wyświetlana zwykle na jego zakończenie

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B., i W. plural|napis.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na płycie niestety nie ma polskich napisów do tego filmu.

(1.2) Lubię zostawać w kinie do końca napisów, choć sala już pustoszeje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napis m., napisanie n., pisanie n., pisanina ż.

czas. pisać ndk., napisać dk.

przym. napisowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) napisy dialogowe

(1.2) napisy końcowe, żart. lista płac

Wiktionary

# napitek

potocznie: napój, zwykle alkoholowy; trunek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. płyn przeznaczony do picia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Fiksat ten nie zabiegał, jak wszyscy inni, o jadło i napitek, a siedząc na swych kamieniach wciąż coś pośpiewywał samemu sobie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pijawa ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) napój; pot. picie; przest. wypitek; daw. trunek

Wiktionary

# napity

taki, który się upił; pijany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. pijany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na rynku Montmartre polscy malarze, a każdy napity.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. napiły

Wiktionary

# napiwek

datek pieniężny wręczany zwyczajowo za usługę kelnerom, posłańcom itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

Wiktionary

Napiwek – zwyczajowa pieniężna gratyfikacja, pozostawiana przez klienta pracownikom lokalu gastronomicznego, jako wyraz zadowolenia z jakości obsługi. Co do zasady nieobowiązkowa, choć w niektórych krajach jest niepisanym przymusem obyczajowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obsługa była fatalna, więc kelnerzy nie zasłużyli na napiwek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpʲivɛk, AS: napʹivek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. piwo n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. tryngiel, daw. tryngielt, daw. tryngield, daw. trynkgield, daw. trangielt, daw. trengiel, daw. trynkał; tip m.; gw-pl|Śląsk Cieszyński|trangiel.

Wiktionary

# napiwkowy

→ napiwek

SJP.pl

#### Patrz:

napiwek

# napiwoda

Napiwoda (niem. Napiwodda, 1890–1945 Grünfließ) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica.

Jedna z ważniejszych historycznie osad leśnych puszczy Napiwodzko-Ramuckiej będącej terenem polowań królewskich. W lesie przy linii kolejowej w kierunku Muszak znajduje się tablica poświęcona rosyjskiemu generałowi majorowi Nikołajowi Iwanowiczowi Maczugowskiemu, który był szefem sztabu XV Korpusu generała Martosa i poległ wraz z 18 żołnierzami 30 sierpnia 1914. Przez Napiwodę przepływa Struga Napiwodzka podlegająca zjawisku sufozji w okolicach między tą miejscowością a Moczyskiem. W okolicach tzw. rakerni znajdują się leje sufozyjne.

Wikipedia

# napiwodzki

→ Napiwoda

SJP.pl

#### Patrz:

Napiwoda

# napiły

przymiotnik

(1.1) daw. taki, który wypił za dużo alkoholu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potém pić zaczął i napiłego, śpiącego musiano z mogiłek do domu odnosić..

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podpity, pijany, napity

Wiktionary

# naplamić

narobić plam

SJP.pl

# naplatać

uplatać wiele czegoś

SJP.pl

# naplecznik

część zbroi osłaniająca plecy

SJP.pl

Naplecznik – element zbroi chroniący plecy. Z reguły występujący wyłącznie wespół z napierśnikiem (chroniącym przednią część tułowia), tworząc z nim kirys.

Napleczniki wykonywano z pojedynczego kawałka kutej profilowanej blachy, bądź łączono ze sobą szereg mniejszych płytek na skórzanej podstawie.

Wikipedia

# napletek

podwójny fałd skóry pokrywający żołądź członka męskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

(1.2) anat. fałd skórny okrywający łechtaczkę

Wiktionary

Napletek (łac. praeputium) – fałd skórny u ssaków osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia. Pełni funkcje ochronne względem wędzidełka i żołędzi, zapewniając odpowiednią wilgotność i osłaniając od uszkodzeń. Może być ściągnięty za żołądź, dlatego można go zsuwać i wsuwać na prącie. Podczas wzwodu w prawidłowych warunkach napletek zsuwa się, odsłaniając bogato unerwioną żołądź. U małych dzieci napletek jest sklejony z żołędzią (konglutynacja). Zjawisko to najczęściej samoczynnie ustępuje przed, bądź w trakcie okresu pokwitania (średnio w wieku 10–11 lat). Niewskazane jest przedwczesne odklejanie napletka. Trudności w zsuwaniu napletka po okresie dojrzewania mogą świadczyć o chorobie (stulejka) i koniecznej wizycie u lekarza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powiedzcie Dawidowi, że król nie żąda innej zapłaty, jak stu napletków Filistynów, aby pomścić się na wrogach królewskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈplɛtɛk, AS: napletek

Wiktionary

# napluć

plunąć na kogoś, na coś albo w coś

SJP.pl

# napocić

upocić się; napocić się -
1. wiele razy oblać się potem;
2. włożyć w coś dużo wysiłku; namozolić się

SJP.pl

# napocząć

ująć trochę czegoś z jakiejś całości

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. napoczynać)

(1.1) zacząć jakiś temat

(1.2) zjeść część czegoś

(1.3) rzad. rozpocząć coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nauczyciel od języka polskiego napoczął wczoraj temat o imiesłowach przymiotnikowych.

(1.2) W czasie kiedy mnie nie było, napocząłeś już to ciasto czy jeszcze nie?

(1.3) Dziś napocząłem czytać świetną książkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napoczęcie n.

czas. napoczynać ndk., rozpocząć dk., rozpoczynać ndk., począć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) nadgryźć

(1.3) rozpocząć

Wiktionary

# napoczęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozpoczęcie używania, korzystania przez początkowe ujęcie z całości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napoczynanie n.

czas. rozpoczynać, począć, napoczynać ndk., napocząć dk.

Wiktionary

# napodróżować

napodróżować się - zaspokoić chęć podróżowania

SJP.pl

# napoić

dać się komuś napić do syta

SJP.pl

czasownik

(1.1) dać się napić aż do ugaszenia pragnienia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: na.ˈpɔ.it͡ɕ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napój mrz.

Wiktionary

# napoina

połączenie powierzchni ze spoiną powstające podczas napawania (spawania)

SJP.pl

# napój

1. płynny środek spożywczy;
2. porcja płynu przeznaczonego do picia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. płyn przeznaczony do picia;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. zob. napoić.

Wiktionary

Napój – płyn przeznaczony do konsumpcji przez człowieka. Napoje oprócz swojej podstawowej funkcji, jaką jest zaspokojenie pragnienia oraz dostarczanie pijącemu wartości odżywczych, mogą pełnić między innymi funkcje lecznicze, obyczajowe i obrzędowe (np. podczas zaślubin czy liturgii).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ale gorąco! Pójdę kupić jakiś napój!

(2.1) Ja zrobię obiad, a ty w tym czasie napój krowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnapuj, AS: napui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poidło n., poidełko n., pojenie n., napojenie n.

czas. poić ndk., napoić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trunek, napitek, picie, wypitek

Wiktionary

# napójka

barczatka napójka - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych

SJP.pl

Napójka (Euthrix) – rodzaj motyli z rodziny barczatkowatych.

Wikipedia

# napojowy

→ napój

SJP.pl

#### Patrz:

napój

# napoleon

1. złota moneta francuska o wartości 20 franków w złocie, emitowana za Napoleona I i za Napoleona III; napoleondor, dwudziestofrankówka;
2. brandy marki Napoleon;
3. ryba morska z rodziny wargaczowatych; wargacz garbogłowy, chelin napoleoński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

(1.2) hist. polit. Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów

Wiktionary

## Miejsca

Polska:

- Napoleon – wieś w województwie śląskim

Stany Zjednoczone:

- Napoleon – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Ripley
- Napoleon – jednostka osadnicza w stanie Michigan, w hrabstwie Jackson
- Napoleon – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Lafayette
- Napoleon – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Logan
- Napoleon – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Henry
- Napoleon (ang. Napoleon Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Jackson
- Napoleon (ang. Napoleon Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Henry

## Osoby

- Napoleon – imię męskie
  - Napoleon Bonaparte
  - Napoleon II Bonaparte
  - Napoleon III Bonaparte
  - Napoleon IV Bonaparte
  - Napoleon Józef Bonaparte
  - Napoleon Lucjan Bonaparte
  - Napoleon Hieronim Bonaparte
  - Napoleon-Karol Bonaparte
  - Roland Napoleon Bonaparte
  - Napoleon-Wiktor Bonaparte
  - Ludwik Napoleon Józef Bonaparte
  - Napoleon Ludwik Hieronim Bonaparte

## Inne

- Napoleon – niewielka skała po wschodniej stronie Maczugi Herkulesa w Ojcowskim Parku Narodowym
- Napoleon Bonaparte – dramat Alexandre’a Dumasa (ojca) z 1831 roku
- Napoleon – imię knura z powieści Folwark zwierzęcy G. Orwella
- Napoleon – film z 1927
- Napoleon – film z 1955
- Napoleon – serial telewizyjny z 1990
- Napoleon – serial telewizyjny z 2002
- Napoleon – film z 2023
- napoleon – ryba morska z rodziny wargaczowatych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mąż Julii ma na imię Napoleon i pracuje na kortach tenisowych.

(1.2) W Ramli zdenerwowany Napoleon zastrzelił muezina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapɔˈlɛɔ̃n, AS: napoleõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napoleonika nmos., napoleonica nmos., napoleoniana nmos., napoleon m., napoleondor m., Napoleoniada m., napoleonista m., napoleonizm m., napoleonka ż., napoleończyk m., napoleońskość ż.

przym. napoleoński

przysł. napoleońsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Napoleonek

Wiktionary

# napoleończyk

dawniej: osoba, która służyła w wojsku pod dowództwem Napoleona Bonapartego

SJP.pl

# napoleondor

złota moneta francuska o wartości 20 franków w złocie, emitowana za Napoleona I i za Napoleona III; napoleon, dwudziestofrankówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. dawna złota moneta francuska;

Wiktionary

Napoleondor, także napoleon (fr. Napoléon d'or - złoty Napoleon) to złota moneta francuska o wartości 20 franków w złocie bita za panowania Napoleona I (od 1803) i Napoleona III. W obiegu do I wojny światowej.

1 napoleondor ważył 6,45161 g i był wykonany ze złota próby 900.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Napoleondory posiadały wizerunek cesarza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Napoleon mos., napoleon mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) napoleon

Wiktionary

# napoleoniana

wszystko, co dotyczy życia i działalności Napoleona; napoleonika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) druk. księg. wydawnictwa związane z Napoleonem I

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pisarz zgromadził sporą ilość napoleonianów w języku francuskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Napoleon mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) napoleonica, napoleonika

Wiktionary

# napoleonica

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) druk. księg. wydawnictwa związane z Napoleonem I

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Profesor wszystkie napoleonica zapisał wnukowi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Napoleon mos.

Wiktionary

# napoleonida

członek rodziny Bonapartych

SJP.pl

# napoleonika

wszystko, co dotyczy życia i działalności Napoleona; napoleoniana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) druk. księg. wydawnictwa związane z Napoleonem I

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biblioteka posiada trochę napoleoników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Napoleon mos.

Wiktionary

# napoleonista

dawniej: stronnik, zwolennik Napoleona Bonapartego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. zwolennik Napoleona

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spotkania polskich napoleonistów odbywały się w tym hotelu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Napoleon mos.

przym. napoleoński

Wiktionary

# napoleonistka

→ napoleonista

SJP.pl

#### Patrz:

napoleonista

# napoleonizm

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. kult Napoleona I i jego polityki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielką rolę w filozofii moralno-społecznej Mickiewicza odegrał napoleonizm.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. napoleoński

rzecz. Napoleon mos.

Wiktionary

# napoleonka

ciastko z francuskiego ciasta przekładanego kremem śmietankowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. ciastko złożone z dwóch płatów ciasta francuskiego, przełożone kremem, zazwyczaj posypane cukrem pudrem;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mecenas był łakomy i trudno wypowiedzieć, jak to było piękne; zawsze wracając z sądu do domu zachodził do cukierni i zjadał tam dwie napoleonki (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Napoleon m., napoleon m., Napoleonek m., napoleonek m., napoleończyk m.

przym. napoleoński, napoleonkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) napoleonek, kremówka

Wiktionary

# napoleoński

taki jak u Napoleona; związany z czasami, w których panował Napoleon Bonaparte

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący życia i polityki Napoleona, charakterystyczny, typowy dla Napoleona, taki jak u Napoleona

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na skrzyżowaniu ulic tkwili policjanci z założonemi po napoleońsku rękami i gwarzyli spokojnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Napoleon mos., napoleon mrz., napoleonista mos., napoleonizm mrz., napoleonka ż.

przym. Napoleoński, ponapoleoński

Wiktionary

# napoli

klub piłkarski z Neapolu

SJP.pl

Napoli – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cattaraugus.

Wikipedia

# napomadować

nasmarować (włosy) pomadą

SJP.pl

# napominać

czasownik przechodni niedokonany (dk. napomnieć)

(1.1) zwracać komuś uwagę

czasownik zwrotny niedokonany napominać się (dk. napomnieć się)

(2.1) zwracać uwagę jeden drugiemu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napomnienie n., napominającość ż., napominanie n.

przym. napominający

przysł. napominająco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pouczać, upominać

Wiktionary

# napominający

→ napominać

SJP.pl

#### Patrz:

napominać

# napominanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napominać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nienapominanie n., napomnienie n., napominek m.

czas. napominać ndk., napomnieć dk.

przym. napominalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) upominanie

Wiktionary

# napomknąć

wspomnieć o czymś, wtrącić przy sposobności

SJP.pl

czasownik

(1.1) książk. wspomnieć o czymś lub o kimś krótko, mimochodem, zrobić aluzję do czegoś lub kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wychodząc z biura, napomknął o jutrzejszym spotkaniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napomknienie n., napomknięcie n., napomykanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nadmienić, wzmiankować, zatrącić

Wiktionary

# napomknięcie

wspomnieć o czymś, wtrącić przy sposobności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napomknąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napomknienie n., napomykanie n.

czas. napomknąć, napomykać ndk.

Wiktionary

# napomknienie

wzmianka, aluzja; napomknięcie

SJP.pl

Aluzja (łac. allusio) – nawiązanie do czegoś, kogoś; przywołanie nie wprost danej sprawy. Z reguły aluzje są łatwe do odgadnięcia przez odbiorcę wypowiedzi.

Wikipedia

# napomnieć

upomnieć kogoś; zwrócić komuś uwagę

SJP.pl

# napomnienie

upomnieć kogoś; zwrócić komuś uwagę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) karcące ostrzeżenie

(1.2) odczasownikowy od|napomnieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: napõmʹńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napominanie n., napominek m.

czas. napomnieć dk., napominać ndk.

przym. napominalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) upomnienie

Wiktionary

# napompować

1. pompując, nagromadzić pewną ilość płynu lub gazu;
2. pompując, napełnić coś płynem lub gazem;
3. przenośnie: spowodować nagromadzenie się w kimś jakichś uczuć, emocji itp.

SJP.pl

# napompowany

1. pompując, nagromadzić pewną ilość płynu lub gazu;
2. pompując, napełnić coś płynem lub gazem;
3. przenośnie: spowodować nagromadzenie się w kimś jakichś uczuć, emocji itp.

SJP.pl

# napompowywać

napełniać coś płynem lub gazem przez pompowanie

SJP.pl

# napomykać

wspominać o czymś, wtrącać przy sposobności

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. napomknąć)

(1.1) wspominać coś mimochodem, nie wprost, delikatnie zasugerować lub powiedzieć coś krótko i nieformalnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas rozmowy Ela napomykała o swoich planach na wakacje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napomknięcie n., napomykanie ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nadmieniać

Wiktionary

# naponczować

nasączyć biszkopty, ciasto itp. alkoholem

SJP.pl

# napoprawiać

dokonać licznych ulepszeń

SJP.pl

# napór

gwałtowny silny nacisk, parcie na coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) silna presja fizyczna na coś lub kogoś

(1.2) przen. silne oddziaływanie

(1.3) fiz. siła nacisku jaką ciecz wywiera na powierzchnię;

Wiktionary

- napór hydrodynamiczny
- napór hydrostatyczny
- napór śruby (okrętowej)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ogrodzenie runęło pod naporem tłumu protestujących.

(1.2) Nie mógł oprzeć się naporowi, jaki zaczęły na niego wywierać środowiska żydowskie.

(1.3) Płyn w stanie spoczynku wywiera napór hydrostatyczny zarówno na dno, jak i ścianę naczynia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napieranie n.

czas. napierać ndk., naprzeć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) napieranie

(1.2) nacisk, napieranie, oddziaływanie, presja

(1.3) parcie

Wiktionary

# napora

nazwisko

SJP.pl

# napornik

część amortyzatora przylegająca bezpośrednio do amortyzującej sprężyny

SJP.pl

# naporostowy

grzyby naporostowe - grzyby żyjące na porostach

SJP.pl

# naporowski

nazwisko

SJP.pl

# naporowy

przymiotnik od: napór

SJP.pl

# naposyłać

wysłać gdzieś wiele osób lub rzeczy, jedna za drugą

SJP.pl

# napotkać

czasownik przechodni dokonany (ndk. napotykać)

(1.1) dokonany od|napotykać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mówiąc krótko - próby zrealizowania europejskiej wizji przyszłości Polski napotkały niechętną postawę polityków państw zachodnich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpɔtkat͡ɕ, AS: napotkać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napotkanie n., napotykanie n.

Wiktionary

# napotkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napotkać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ambony ustawiane są na granicy lub w głębi lasu w miejscach, gdzie istnieje duże prawdopodobieństwo napotkania zwierzyny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapɔtˈkãɲɛ, AS: napotkãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napotkać dk., napotykać ndk.

rzecz. napotykanie n.

Wiktionary

# napotnie

przysłówek sposobu

(1.1) powodując pocenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odwar z kory brzozy działa napotnie i odkażająco.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. napotny, potowy, potny

Wiktionary

# napotny

dany na poty; wywołujący w celach leczniczych wzmożone pocenie się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. taki, który powoduje intensywniejsze pocenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kwiaty bzu są używane jako środek napotny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpɔtnɨ, AS: napotny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pocenie n., pot m., spocenie n., przepocenie n.

czas. pocić się ndk., spocić się dk., przepocić dk.

przym. potowy, potny, przeciwpotowy

przysł. napotnie, przeciwpotowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) diaforetyczny

Wiktionary

# napotykać

napotykać się - spędzić dłuższy czas na potykaniu się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. napotkać)

(1.1) spotykać przypadkiem

(1.2) zdarzać się komuś, czemuś; stawać się częścią doświadczenia życiowego

czasownik zwrotny niedokonany napotykać się (dk. napotkać się)

(2.1) spotykać przypadkiem siebie nawzajem

czasownik zwrotny niedokonany napotykać się (dk. napotknąć się)

(3.1) potykać się długo, wiele razy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napotykanie n., napotkanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) natrafiać, spotykać, natykać się

(1.2) doświadczać, doznawać, przytrafiać się, stykać się

Wiktionary

# napotykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napotykać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapɔtɨˈkãɲɛ, AS: napotykãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napotykać ndk., napotkać dk.

rzecz. napotkanie n.

Wiktionary

# napowietrzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. napowietrzyć)

(1.1) wprowadzać powietrze (w tym tlen) do czegoś, aby poprawić tam warunki

czasownik zwrotny niedokonany napowietrzać się (dk. napowietrzyć się)

(2.1) być napowietrzanym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Napowietrzamy akwarium, by ryby miały wystarczająco tlenu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napowietrzanie n.

Wiktionary

# napowietrzacz

urządzenie do nasycania powietrzem

SJP.pl

# napowietrzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napowietrzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nienapowietrzanie n., napowietrzenie n., napowietrznik m.

czas. napowietrzać ndk., napowietrzyć dk.

przym. napowietrzny

Wiktionary

# napowietrzny

znajdujący się, unoszący się lub odbywający się w powietrzu, np. napowietrzna kolejka linowa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) znajdujący się, unoszący się w powietrzu, nad ziemią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napowietrzanie n.

Wiktionary

# napowietrzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. napowietrzać)

(1.1) dokonany od|napowietrzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napowietrzanie n., napowietrzenie n.

Wiktionary

# napowy

→ napa

SJP.pl

#### Patrz:

napa

# nappa

rodzaj skóry używanej do wyrobu kurtek, rękawiczek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj wyprawionej skóry wytrzymałej na pranie w wodzie

Wiktionary

Nappa – osada w Anglii, w hrabstwie North Yorkshire, w dystrykcie (unitary authority) North Yorkshire. Leży 75 km na zachód od miasta York i 309 km na północny zachód od Londynu.

Wikipedia

# naprać

1. zbić, pobić kogoś;
2. pobić wiele osób;
3. naprać się - prać bardzo długo, wyprać wiele rzeczy

SJP.pl

# napracować

napracować się - pracować długo, ciężko, aż do zmęczenia

SJP.pl

# naprany

1. zbić, pobić kogoś;
2. pobić wiele osób;
3. naprać się - prać bardzo długo, wyprać wiele rzeczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pijany

Wiktionary

# naprasować

przykleić coś przez prasowanie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) prasując, nakleić coś

czasownik zwrotny dokonany naprasować się (ndk. brak)

(2.1) włożyć wiele wysiłku w prasowanie, poświęcić na prasowanie dużo czasu

(2.2) zmęczyć się prasowaniem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# naprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) naklejenie czegoś w wyniku prasowania

(1.2) naprasowanie się: włożenie wiele wysiłku w prasowanie, poświęcenie na prasowanie dużej ilości czasu

(1.3) naprasowanie się: zmęczenie prasowaniem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# naprasowanka

nadruk naklejany na czymś przez prasowanie; prasowanka

SJP.pl

# naprasowywać

przyklejać coś przez prasowanie

SJP.pl

# napraszać

napraszać się - narzucać się komuś z czymś lub wpraszać się

SJP.pl

# naprawa

1. reperacja usterki w urządzeniu;
2. zmiana na lepsze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

(1.2) sprawianie, że coś staje się lepsze, doskonalsze

(1.3) wynagradzanie komuś czegoś

Wiktionary

- naprawa – działania umożliwiające przywrócenie właściwości użytkowych uszkodzonym ogniwom lub zespołom maszyny w wyniku regeneracji lub wymiany zużytych części
- Naprawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
- Naprawa – gromada

- „Naprawa” – potoczne określenie Związku Naprawy Rzeczypospolitej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po naprawie samochód śmiga jak należy.

(1.2) Ten rząd z niejasnym, labilnym zapleczem politycznym już wiele nie osiągnie, więc pełny plan naprawy finansów publicznych musi być odłożony na czas po wyborach (albo jeszcze później).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈprava, AS: naprava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naprawiacz m., naprawiciel m., naprawienie n., naprawianie n.

czas. naprawiać ndk., naprawić dk.

przym. naprawczy, naprawiacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reparacja

(1.2) odnowa

(1.3) rekompensata

Wiktionary

# naprawczy

dotyczący naprawiania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) służący do naprawy; podejmowany aby coś naprawić; związany z naprawą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naprawa ż., naprawiacz mos., naprawianie n.

czas. naprawiać, naprawić

Wiktionary

# naprawdę

partykuła podkreślająca prawdziwość komunikowanego w zdaniu sądu, używana z reguły przed wyrażeniem, do którego się odnosi, dodawana do rzeczownika, czasownika, przymiotnika, przysłówka lub liczebnika; zaprawdę, rzeczywiście, istotnie, doprawdy

SJP.pl

partykuła

(1.1) …potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością

(1.2) …wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie mówiącego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naprawdę nie wiem, dlaczego nie ma dzisiaj Maćka w szkole.

(1.1) Tu jest naprawdę pięknie!

(1.1) Czego tak naprawdę chcesz?

(1.2) Czy ty naprawdę sądziłeś, że mogłem tak postąpić?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpravdɛ, AS: napravde

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. prawdziwy

przysł. prawdziwie

rzecz. prawda

wykrz. prawda

partyk. zaprawdę

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prawdziwie, rzeczywiście, szczerze, dokładnie, doprawdy; reg. śl. rychtyk., reg. śl. rychtig.

(1.2) istotnie, właściwie

Wiktionary

# naprawiać

przywracać czemuś właściwy stan

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. naprawić)

(1.1) likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

(1.2) polepszać stan czegoś

czasownik zwrotny niedokonany naprawiać się (dk. naprawić się)

(2.1) zmieniać się na lepsze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tata codziennie naprawia samochód.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpravʲjät͡ɕ, AS: napravʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naprawa ż., naprawianie n., naprawienie n., naprawiacz mos.

przym. naprawczy, naprawialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reperować, poprawiać

(1.2) polepszać

Wiktionary

# naprawiacz

1. osoba zajmująca się zawodowo naprawianiem przedmiotów;
2. ironicznie: osoba dążąca do ulepszenia czegoś; reformator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która naprawia jakieś urządzenie lub rzecz, usuwa usterkę i przywraca przydatność danego przedmiotu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zepsuła mi się szafka, więc zatelefonowałam po naprawiacza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naprawa ż., naprawienie n., naprawianie n.

:: fż. naprawiaczka ż.

czas. naprawiać ndk., naprawić dk.

przym. naprawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) złota rączka, majsterkowicz, specjalista, ekspert, rzemiecha

Wiktionary

# naprawiaczka

→ naprawiacz

SJP.pl

#### Patrz:

naprawiacz

# naprawialność

cecha czegoś dającego się naprawić

SJP.pl

# naprawialny

dający się naprawić

SJP.pl

# naprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naprawiać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój kolega jest biegły w naprawianiu samochodów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapraˈvʲjä̃ɲɛ, AS: napravʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naprawa ż., naprawienie n., naprawiacz mos.

czas. naprawiać ndk., naprawić dk.

przym. naprawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naprawa, reperacja, reperowanie

Wiktionary

# naprawić

zmienić coś na lepsze

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. naprawiać)

(1.1) zob. naprawiać.

czasownik zwrotny dokonany naprawić się (ndk. naprawiać się)

(2.1) zob. naprawiać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Musisz to naprawić w serwisie.

(2.1) Jest ciężko, ale to się jeszcze naprawi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpravʲit͡ɕ, AS: napravʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naprawa ż., naprawianie n., naprawienie n., naprawiacz mos.

przym. naprawczy, naprawialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. sprawić.

Wiktionary

# naprawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naprawić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapraˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: napravʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naprawić dk., naprawiać ndk.

rzecz. naprawa ż., naprawianie n., naprawiacz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naprawa

Wiktionary

# naprędce

na poczekaniu, w pośpiechu

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) szybko, na poczekaniu, w pośpiechu

Wiktionary

# naprętnik

muchówka z rodziny bzygowatych

SJP.pl

Naprętnik, ceriana (Ceriana) – rodzaj muchówek z rodziny bzygowatych i podrodziny Eristalinae.

Wikipedia

# naprężanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naprężać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naprężać ndk.

Wiktionary

# naprężenie

rozciągnąć albo naciągnąć coś; napiąć; natężyć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. stan pozostawania w stanie pomiędzy dwiema lub więcej siłami, które działają w opozycji do siebie

Wiktionary

Naprężenie – w mechanice ośrodków ciągłych jest wielkością fizyczną wyrażającą siły wewnętrzne, jakie sąsiednie cząstki materiału ciągłego wywierają na siebie. Naprężenie reprezentuje równocześnie dwa kierunki: kierunek działania siły oraz kierunek orientacji powierzchni – nie jest więc ani skalarem ani wektorem, lecz tensorem drugiego rzędu.

Wikipedia

# naprężnik

urządzenie służące do regulacji naprężenia lub utrzymywania w odpowiednim naprężeniu napowietrznych kabli, taśmy, łańcucha, liny itp.

SJP.pl

# naprężony

rozciągnąć albo naciągnąć coś; napiąć; natężyć

SJP.pl

# naprężyć

rozciągnąć albo naciągnąć coś; napiąć; natężyć

SJP.pl

# naproksen

pochodna kwasu propionowego, substancja o działaniu przeciwzapalnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna kwasu propionowego;

Wiktionary

Naproksen – organiczny związek chemiczny, pochodna kwasu propionowego o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym, zaliczana do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Jest inhibitorem dwóch cyklooksygenaz: COX-1 (konstytutywnej) i COX-2 (indukowanej). Hamuje agregację płytek krwi (ale słabiej i krócej niż kwas acetylosalicylowy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie zaleca się stosowania naproksenu u chorych z klirensem kreatyniny <20 ml/min.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈprɔksɛ̃n, AS: naproksẽn

Wiktionary

# napromienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napromieniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napromieniać, napromieniować

Wiktionary

# napromieniować

czasownik przechodni dokonany (ndk. napromieniowywać)

(1.1) poddać działaniu promieniowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napromienianie n., napromienienie n., napromieniowanie n., napromieniowywanie n., promieniowanie n.

Wiktionary

# napromieniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napromieniować.

(1.2) dawka jakiegokolwiek rodzaju promieni wchłonięta przez dany przedmiot

Wiktionary

Napromieniowanie (ang. irradiation) H – wielkość w fotowoltaice wyrażana w [J/m²] lub [kW·h/m²] (global irradiation) składająca się z sumy napromieniowania bezpośredniego (nazywanego często nasłonecznieniem), rozproszonego i odbitego. Przedstawia energię padającą na jednostkę powierzchni w ciągu określonego czasu (roku, miesiąca, dnia, godziny).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Otwarcie lub uszkodzenie metalowej osłony oraz uruchomienie defektoskopu przez osoby do tego niepowołane grozi silnym napromieniowaniem promieniami gamma.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napromieniować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) napromienienie

Wiktionary

# napromiennik

Atomowe ogrodnictwo – rodzaj hodowli mutacyjnej, w której zmiany w genotypie, a następczo fenotypie, uzyskuje się poprzez ekspozycję roślin na promieniowanie jonizujące, np. promieniowanie gamma, którego źródłem może być cez-137 albo kobalt-60.

Wikipedia

# naprotechnologia

metoda skupiająca się na monitorowaniu i utrzymywaniu zdrowia układu rozrodczego kobiet, oparta głównie na naturalnym planowaniu rodziny

SJP.pl

Wikipedia

# naprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naprowadzać.

Wiktionary

Naprowadzanie – technika występująca w broni rakietowej.

Określenie organizacji lotu pocisku występujące w technice rakietowej, która jest tak obliczona, żeby osiągnąć maksymalne prawdopodobieństwo rażenia celu.

Występują dwa sposoby naprowadzania:

- a) jeden sposób polega na zbliżeniu się pocisku do celu na taką odległość przy której zapalnik radiowy znajdujący się w nim zadziała niezawodnie i cel zostanie rażony odłamkami ładunku bojowego,
- b) drugi sposób polega na bezpośrednim trafieniu pocisku w cel.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Współczesne myśliwce mogą być uzbrojone w rakiety z naprowadzaniem laserowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaprɔvaˈd͡zãɲɛ, AS: naprovaʒãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naprowadzać ndk., naprowadzić dk.

rzecz. naprowadzenie

Wiktionary

# naprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naprowadzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: naprovaʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naprowadzić dk., naprowadzać ndk.

rzecz. naprowadzanie n.

Wiktionary

# naprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. naprowadzać)

(1.1) dokonany od|naprowadzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaprɔˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: naprovaʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naprowadzanie n., naprowadzenie n.

czas. naprowadzać ndk., prowadzić

Wiktionary

# napruć

1. napruć się - potocznie: upić się; nastukać się;
2. popruć wiele czegoś

SJP.pl

# naprusewo

Naprusewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Ostrowite.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.Miejscowość położona jest nad jeziorem Naprusewskim (Kosewskim), jest miejscem wypoczynkowym, w ostatnich latach powstało tam wiele domków letniskowych i wypoczynkowych.

Wikipedia

# napruty

potocznie: taki, który się napruł (upił się); nawalony, nastukany, napieprzony, nagwizdany

SJP.pl

# napryskać

spryskać większą powierzchnię

SJP.pl

# naprzeciw

naprzeciwko;
1. w funkcji przysłówka: po przeciwnej, przeciwległej stronie, np.: W oknie naprzeciw stoją kwiaty.; z drugiej strony;
2. w funkcji przyimka: w miejscu, ku któremu zwrócona jest dana osoba lub rzecz, np.: Mieszkać naprzeciw poczty.; na wprost

SJP.pl

przyimek

(1.1) po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

przysłówek

(2.1) po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Siedziała naprzeciw mnie, na drugim końcu mahoniowego stołu, wyprostowana, błądząc spojrzeniem gdzieś poza murami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpʃɛt͡ɕif, AS: napšećif

Wiktionary

#### Powiązane:

przyim. przeciw, naprzeciwko

przysł. naprzeciwko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naprzeciwko

(2.1) naprzeciwko

Wiktionary

# naprzeciwko

naprzeciw;
1. w funkcji przysłówka: po przeciwnej, przeciwległej stronie, np.: W oknie naprzeciwko stoją kwiaty.; z drugiej strony;
2. w funkcji przyimka: w miejscu, ku któremu zwrócona jest dana osoba lub rzecz, np.: Mieszkać naprzeciwko poczty.; na wprost

SJP.pl

przyimek

(1.1) po przeciwnej stronie

(1.2) na wprost, w kierunku opisywanego obiektu

przysłówek miejsca

(2.1) po przeciwnej stronie

(2.2) na wprost, w kierunku opisywanego obiektu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On mieszka naprzeciwko pubu.

(1.1) Najpierw czytałem książkę, a potem rozmawiałem z mężczyzną, który siedział naprzeciwko mnie.

(2.1) Nie mogłem spać przez całą noc z powodu imprezy naprzeciwko.

(2.1) W kamienicy naprzeciwko zamieszkał Rosjanin z rodziną.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. naprzeciw

przyim. naprzeciw

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1, 2.1) naprzeciw, vis-à-vis

(1.2, 2.2) naprzeciw

Wiktionary

# naprzeciwległy

1. znajdujący się naprzeciw czegoś, po przeciwnej stronie czegoś; przeciwległy;
2. kwiaty naprzeciwległe - kwiaty wyrastające z tego samego węzła, na tej samej wysokości, po obu stronach łodygi

SJP.pl

# naprzemianległy

leżący na przemian, na zmianę z innym elementem

SJP.pl

# naprzemiennie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób naprzemienny; na przemian, jeden po drugim lub raz jeden raz drugi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cyklotymia jest zasadniczo spokrewniona z zaburzeniami dwubiegunowymi, ponieważ również tutaj naprzemiennie występują fazy maniakalne i depresyjne.

(1.1) Samica ptaka znosi zwykle dwa jaja, które wysiadują samiec i samica naprzemiennie przez 28 dni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnapʃɛ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːɛ, AS: napšẽmʹi ̯ė̃•ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naprzemienność ż.

przym. naprzemienny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) na przemian, na zmianę, raz tak, raz siak

Wiktionary

# naprzemienność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest naprzemienne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. naprzemienny

przysł. naprzemiennie

Wiktionary

# naprzemienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) następujący po sobie na przemian, zmieniający się kolejno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naprzemienność ż.

przysł. naprzemiennie

Wiktionary

# naprześladować

poprześladować wielu ludzi

SJP.pl

# naprzewijać

1. przewinąć wiele czegoś;
2. naprzewijać się - spędzić dużo czasu na przewijaniu czegoś

SJP.pl

# naprzód

przysłówek

(1.1) do przodu, przed siebie

(1.2) na czele, przed innymi

(1.3) zawczasu, z góry

(1.4) przest. przede wszystkim

wykrzyknik

(2.1) Naprzód! → wojsk. komenda nakazująca ruszenie do przodu

Wiktionary

Naprzód – pismo socjalistyczne PPSD, a następnie PPS wychodzące w latach 1892–1948.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wykonaj krok naprzód, krok w lewo i obrót.

(1.2) Dzieci niech wyjdą naprzód, inaczej nie będzie ich widać na zdjęciu.

(1.3) Zapłacił mi czynsz trzy miesiące naprzód.

(1.4) Ale wojownicy zbliżywszy się do siebie zatrzymali konie i poczęli naprzód się lżyć wzajemnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnapʃut, AS: napšut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przód

przym. przedni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) do przodu, w przód, przed siebie

(1.2) do pierwszego rzędu

(1.3) z góry, zawczasu

(1.4) przede wszystkim, przest. najsamprzód

Wiktionary

# naprzyczepiać

przyczepić wiele czegoś

SJP.pl

# naprzykrzony

taki, który naprzykrza się komuś

SJP.pl

# naprzykrzyć

naprzykrzyć się - stać się uciążliwym, znudzić się komuś; uprzykrzyć się

SJP.pl

# naprzytulać

naprzytulać się - spędzić dłuższy czas na przytulaniu

SJP.pl

# napsipsiać

potocznie: oddać mocz; nasiusiać, nasikać

SJP.pl

# napsocić

czasownik dokonany

(1.1) psocąc zrobić wiele psot

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. psocić

rzecz. psota ż.

Wiktionary

# napster

program do kupowania plików mp3, niegdyś pierwszy program p2p do kopiowania muzyki przez internet stworzony przez Shawna Fanninga

SJP.pl

Napster – darmowa aplikacja typu peer-to-peer (P2P) umożliwiająca użytkownikom udostępnianie i pobieranie plików muzycznych w formacie MP3.

Została stworzona przez Shawna Fanninga i Seana Parkera i uruchomiona 1 czerwca 1999 roku. Napster szybko zyskał popularność, szczególnie wśród studentów, oferując dostęp do ogromnej bazy utworów muzycznych.

Wikipedia

# napstrykać

potocznie:
1. zrobić wiele zdjęć; nacykać;
2. napstrykać się:
a) zmęczyć się robieniem zdjęć;
b) pstryknąć palcami wystarczająco dużo razy

SJP.pl

# napstrykiwać

potocznie: robić wiele fotografii

SJP.pl

# napsuć

popsuć wiele rzeczy

SJP.pl

# napszczelenie

liczba rodzin pszczelich przypadających na 1 kilometr kwadratowy

SJP.pl

# napuchnięcie

miejsce spuchnięte; nabrzmiałość, obrzmiałość, obrzęk

SJP.pl

# napudrować

pokryć pudrem; upudrować, zapudrować, popudrować

SJP.pl

# napudrowywać

pokrywać pudrem; zapudrowywać, pudrować

SJP.pl

# napukać

1. potocznie: pobić kogoś dotkliwie; napieprzyć;
2. napukać się - spędzić pewien czas na pukaniu

SJP.pl

# napuszony

1. pyszny, dumny, nadęty;
2. nienaturalny, sztuczny, pełen przesady

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pełen pychy

(1.2) rażący przesadą, sztucznością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napuszanie n., napuszenie n., napuszoność ż.

czas. napuszać ndk., napuszyć dk.

przysł. napuszenie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dumny, nadęty, pyszny, wyniosły, zarozumiały

(1.2) nienaturalny, pompatyczny, pretensjonalny, sztuczny

Wiktionary

# napylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napylać.

Wiktionary

# napylarka

urządzenie do napylania metalu na powierzchnie niemetalowe

SJP.pl

# napylić

osadzić cienką warstwę metalu na powierzchni niemetalowej

SJP.pl

# napyskować

potocznie: powiedzieć komuś lub o kimś, zwykle podniesionym głosem, przykre, nieprzyjemne słowa

SJP.pl

# napytać

potocznie:
1. ściągnąć na siebie lub kogoś jakieś nieszczęście, chorobę itp.;
2. napytać się - ciągnąć na siebie jakieś nieszczęście, chorobę itp.; nabawić się

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) pot. rzad. spowodować przeciw sobie lub innym przykre skutki, sprowadzić na siebie lub kogoś coś złego

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. umówić, uprosić

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaprosić, namówić

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zamówić

Wiktionary

# napytywać

potocznie: napytywać sobie biedy - sprowadzać na siebie lub na kogoś coś złego

SJP.pl

# napłakać

potocznie:
1. płacząc przez jakiś czas, wylać łzy;
2. w zwrocie frazeologicznym: tyle, co kot napłakał - bardzo mało;
3. napłakać się:
a) zmęczyć się płakaniem;
b) spędzić pewien czas na lamentowaniu

SJP.pl

# napłoszyć

1. spłoszyć wiele zwierząt;
2. dawniej: strasząc, odpędzić kogoś; przepłoszyć

SJP.pl

# napłynąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. napływać)

(1.1) dokonany od|napływać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈpwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: napu̯ỹnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. płynny

czas. płynąć, napływać

rzecz. napłynięcie n., napływ mrz.

Wiktionary

# napłynięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napłynąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. napłynąć

rzecz. napływ mrz.

Wiktionary

# napływ

1. obfite zbieranie albo zebranie się gdzieś jakiegoś płynu;
2. liczne przybycie lub przybywanie dokądś;
3. utwór geologiczny powstający z cząstek minerałów i skał naniesionych przez wodę rzeczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojawianie się / pojawienie się gdzieś sporej ilości płynu

(1.2) liczne gromadzenie / zgromadzenie się w jakimś miejscu czego lub kogo

(1.3) gromadzenie / zgromadzenie się gdzieś substancji lotnej

(1.4) pojawianie się / pojawienie się w kimś doznań, uczuć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napłynięcie n., napływanie n., napływisko n.

czas. pływać, napłynąć dk., napływać ndk.

przym. napływowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1) dopływ, przypływ

Wiktionary

# napływać

napływać się - zmęczyć się pływaniem, spędzić dużo czasu na pływaniu, popływać do woli

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. napłynąć)

(1.1) płynąc, gromadzić się gdzieś

(1.2) docierać gdzieś, unosząc się nad ziemią

(1.3) przybywać tłumnie

(1.4) być dostarczanym gdzieś

(1.5) psych. powstawać w psychice, rodzić się w świadomości

(1.6) pot. stawać się pełnym treści płynnej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. napływ mrz., napływanie n.

czas. pływać, napłynąć dk.

przym. napływowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gromadzić się, wlewać się, wpływać

(1.2) gromadzić się, docierać, dolatywać, przedostawać się, wlatywać

(1.3) gromadzić się, przybywać

(1.4) docierać, przybywać

(1.5) nawiedzać, ogarniać, rodzić się

(1.6) nabiegać, nabrzmiewać, napełniać się

Wiktionary

# napływowy

1. przybyły z innych stron, np. ludność napływowa;
2. w geologii: naniesiony przez wodę

SJP.pl

# nar

prymitywne łóżko do spania; prycza

SJP.pl

- Nar – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Gandaki w dystrykcie Manang
- Nár – krasnolud Śródziemia
- NAR – produkty lecznicze posiadające pozwolenie wydane przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w procedurze narodowej

Wikipedia

# nara

potoczna forma pożegnania; narka, na razie, cześć, pa, strzała

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) posp. slang. zwrot używany przy żegnaniu się z kimś

Wiktionary

- Nara – miasto w Japonii
- Nara – prefektura w Japonii
- Nara – dolina w Japonii
- Nara – okres w dziejach Japonii
- Nara – miasto w Mali
- Nara – rzeka, dopływ Oki
- Nara – bóstwo anatolijskie
- Nara – człowiek, empiryczna dusza ludzka
- Nara – stolica historycznej diecezji we Cesarstwie rzymskim
- Nara – miejscowość w Syrii, w muhafazie Hims
- Nara – stacja kolejowa w miejscowości Naro-Fominsk, w Rosji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To nara! Będę już zmykał!

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. na razie, narcia, narka, naura

wykrz. narka, naura, na razie

rzecz. narka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) do widzenia, do zobaczenia, na razie, cześć (na pożegnanie), narcia, narka, pa, do zobaczyska

Wiktionary

# narąbywać

rąbiąc, przygotowywać wiele drewna

SJP.pl

# narada

1. omawianie jakiejś sprawy w większym gronie osób;
2. spotkanie większej liczby osób zorganizowane w celu omówienia jakiejś sprawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spotkanie, zwykle służbowe, w celu omówienia pewnych kwestii

Wiktionary

Narada, Narada muni (Sanskryt: नारद मुनी, nārada munī) – inkarnacja, awatara Wisznu, wędrowny mędrzec (ryszi), asceta, syn Brahmy, wieczny brahmaćarin. Zaliczany jest do grupy dewarszich. Podróżując z wynalezionym przez siebie instrumentem - winą - po całym wszechświecie naucza bhaktijogi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Narada nad tym, co dalej należy zrobić miała miejsce w czasie wyjścia do sklepiku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈrada, AS: narada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rada ż., radca ż.

czas. naradzać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zebranie, debata

Wiktionary

# naradka

roślina jednoroczna lub wieloletnia z rodziny pierwiosnkowatych, rosnąca głównie w Europie na skałach w wyższych rejonach górskich

SJP.pl

Naradka (Androsace L.) – rodzaj roślin należący do rodziny pierwiosnkowatych. Obejmuje co najmniej 164 gatunki. Występują one głównie na półkuli północnej w rejonach o chłodniejszym klimacie. Najwięcej jest ich w rejonie Himalajów i w Chinach, w Europie rosną 22 gatunki (w tym 4 rodzime w Polsce: naradka mlecznobiała A. lactea, północna A. septentrionalis, tępolistna A. obtusifolia i włosista A. chamaejasme), nieliczne gatunki występują także w Ameryce Północnej. Rośliny te zasiedlają zwykle murawy i tereny skaliste w górach, także widne lasy.

Wikipedia

# naradkowaty

skalnica naradkowata - gatunek rośliny okrytonasiennej z rodziny skalnicowatych

SJP.pl

# naradzać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. naradzić)

(1.1) przest. naradzać się (3.1)

czasownik przechodni niedokonany (dk. naradzić)

(2.1) przest. doradzać coś, udzielać komuś rady w jakiejś sprawie

czasownik zwrotny niedokonany naradzać się (dk. naradzić się)

(3.1) rozmawiając, uzgadniać coś

(3.2) daw. zasięgać czyjejś rady

Wiktionary

#### Przykłady

(3.1) Wkrótce poszli spać, ale już leżąc, zaczęli się naradzać i jeszcze raz rozważać sprawę przyjazdu do Jasienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈrad͡zat͡ɕ, AS: naraʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narada ż., naradzanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) doradzać, radzić

(3.1) konsultować się, deliberować

Wiktionary

# naradzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naradzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaraˈd͡zãɲɛ, AS: naraʒãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naradzać

Wiktionary

# naraić

polecić, zarekomendować komuś coś lub kogoś; nastręczyć, zachwalić

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. narajać)

(1.1) pot. polecić coś komuś

(1.2) pot. załatwić coś komuś

(1.3) daw. polecić komuś kogoś na męża

czasownik zwrotny dokonany naraić się (ndk. narajać się)

(2.1) daw. zjawić się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈrajit͡ɕ, AS: narai ̯ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narajenie n.

Wiktionary

# narajać

potocznie: polecać, rekomendować komuś coś lub kogoś; nastręczać

SJP.pl

# narajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narajać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nienarajanie n.

czas. narajać ndk.

Wiktionary

# narajenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naraić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naraić

Wiktionary

# naramiennica

naramiennica srebrnica - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych

SJP.pl

Naramiennica (Spatalia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych.

Motyl o stosunkowo delikatnie jak na garbatkowatego zbudowanym ciele. Głowa jest zaopatrzona w nieowłosione oczy złożone, krótkie głaszczki i uwstecznioną ssawkę, natomiast pozbawiona jest przyoczek. Czułki osiągają mniej więcej połowę długości przedniego skrzydła i wykazują znaczny dymorfizm płciowy w budowie, będąc szczeciniastymi u samicy i obustronnie grzebykowanymi u samca. Owłosienie szerokiego tułowia i smukłego odwłoka jest gęste. Ukośnie sterczące ku bokom tegule odznaczają się bardzo gęstym owłosieniem. Skrzydła obu par są szerokie, duże względem ciała. Odnóża tylnej pary mają tylko dwie pary ostróg na goleniach.

Wikipedia

# naramiennik

1. umieszczony na ramieniu munduru pasek materiału, służący do zamocowania odznak stopni wojskowych lub innych odznak przynależności;
2. część zbroi osłaniająca ramię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. umieszczony na ramieniu munduru pasek materiału, służący do zamocowania odznak stopni wojskowych lub innych odznak przynależności;

(1.2) wojsk. część zbroi osłaniająca ramię;

Wiktionary

Naramiennik (także: pagon, dawniej: epolet, galon) – element odzieży (zwłaszcza mundurów), w postaci paska materiału umieszczonego na wysokości barku. Często wykorzystywany jako miejsce umieszczania oznaki stopnia wojskowego lub przynależności organizacyjnej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnarãˈmʲjɛ̇̃ɲːik, AS: narãmʹi ̯ė̃•ńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ramię n.

przym. naramienny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) epolet, galon; pot. pagon

Wiktionary

# naranowicz

nazwisko

SJP.pl

# narastać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. narosnąć)

(1.1) zwiększać swoje wymiary, intensywność, liczbę

(1.2) biol. powiększać się lub powstawać, rosnąc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pomimo narastających bólów wątroby piła coraz więcej.

(1.1) Objawy choroby Parkinsona pojawiają się i narastają powoli i stopniowo w ciągu kilku lat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narastanie n., narośl ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zwiększać się

Wiktionary

# narastający

→ narastać

SJP.pl

#### Patrz:

narastać

# narastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narastać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nienarastanie n., narośl ż.

czas. narastać ndk.

Wiktionary

# naraz

1. nagle
2. jednocześnie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) nagle, bez ostrzeżenia

(1.2) jednocześnie, razem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Prawdopodobnie także często zmieniasz miejsce pracy, jak i sam wykonywany zawód, lub robisz dwie rzeczy naraz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnaras, AS: naras

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. raz m.

liczgł. raz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nagle, wtem, raptem

(1.2) jednocześnie, równocześnie

Wiktionary

# narażać

wystawiać kogoś albo coś na niebezpieczeństwo, na działanie czegoś szkodliwego lub sprawiać, że ktoś może doznać nieprzyjemności

SJP.pl

czasownik

(1.1) wystawiać kogoś lub coś na niebezpieczeństwo lub na szkodliwe działanie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narażanie n., narażenie n.

czas. narazić dk.

Wiktionary

# narażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narazić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dowiedz się, jak technologia powiadomień o narażeniu pomaga w walce z COVID-19.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narażanie n.

czas. narazić dk., narażać ndk.

Wiktionary

# narazić

wystawić kogoś albo coś na niebezpieczeństwo, na działanie czegoś szkodliwego lub sprawić, że ktoś doznał nieprzyjemności

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|narażać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tu dodać trzeba, że "Wprost" naraził się SdRP kilkoma głośnymi, demaskatorskimi artykułami na temat tzw. sprawy Oleksego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈraʑit͡ɕ, AS: naraźić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narażenie n., narażanie n., raz mrz.

czas. narażać ndk.

liczgł. raz

Wiktionary

# naraźny

przymiotnik

(1.1) stpol. podręczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈraʑnɨ, AS: naraźny

Wiktionary

# narba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. blizna

Wiktionary

# narbada

rzeka w Indiach

SJP.pl

Narbada, Narmada – rzeka w środkowej części subkontynentu indyjskiego (wyżyna Dekan), tworząca granicę pomiędzy Indiami Północnymi i Południowymi.

Źródło Narbady leży w paśmie Majkal (Mekal). Długość to około 1300 km, zaś powierzchnia dorzecza 98 tys. km². Rzeka płynie w głębokiej i wąskiej dolinie między pasmem Windhja i Satpura. Ujście w formie estuarium do Zatoki Kambajskiej na Morzu Arabskim. W dolnym biegu używana do nawadniania. Przez Indusów uważana za rzekę świętą.

Wikipedia

# narbona

miasto we Francji; Narbonne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude;

Wiktionary

Narbona (fr. Narbonne, wymowa; oksyt. Narbona, łac. Narbo) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude. Przez gminę przepływa rzeka Aude.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Planując posunięcia swych oddziałów, jak zwykle z najwyższą starannością, Cezar posłał do generała Fabienusa w Narbonie rozkaz przeprowadzenia swych trzech legionów do Hiszpanii i zabezpieczenia przełęczy wiodących przez Pireneje, zanim jeszcze sam tam dotrze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narbończyk mos., narbonka ż.

przym. narboński

Wiktionary

# narbończyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Narbony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W zamian za spełnianie tych funkcji miał prawo do pobierania jednego grosza od każdego funta wartości wszystkich towarów przywożonych przez narbończyków do Pizy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Narbona ż.

:: fż. narbonka ż.

przym. narboński

Wiktionary

# narbonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Narbony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Narbona ż.

:: fm. narbończyk mos.

przym. narboński

Wiktionary

# narbonne

[czytaj: narBON] miasto we Francji; Narbona

SJP.pl

Narbona (fr. Narbonne, wymowa; oksyt. Narbona, łac. Narbo) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude. Przez gminę przepływa rzeka Aude.

Wikipedia

# narboński

1. → Narbona (miasto we Francji);
2. len narboński - gatunek roślin z rodziny lnowatych;
3. śniedek narboński - gatunek roślin z rodziny szparagowatych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narboną, dotyczący Narbony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Weselu narbońskiemu nadano celowo czysto rzymską oprawę. „Cesarz" Attalus i inni znakomici Rzymianie zadbali o organizacyjną stronę uroczystości, w których brali udział zarówno Rzymianie, jak i Wizygoci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Narbona ż., narbończyk mos., narbonka ż.

Wiktionary

# narciarka

1. kobieta jeżdżąca na nartach, uprawiająca sport związany z nartami; alpejka;
2. sportowa zimowa czapka używana przez narciarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: narciarz

Wiktionary

Narciarstwo – forma aktywności fizycznej oraz dyscyplina sportowa polegająca na przemieszczaniu się lub wykonywaniu akrobacji za pomocą sprzętu narciarskiego – nart, a także kijków. Narty mocowane są do butów narciarza za pomocą specjalnych wiązań. Do połowy XIX wieku narty były wykorzystywane głównie do celów transportowych, natomiast w późniejszym okresie upowszechniło się wykorzystywanie nart w celach rekreacyjnych i sportowych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: narʲˈt͡ɕarka, AS: narʹćarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narta ż., narciarstwo n., nartnik m., narty nmos.

:: fm. narciarz m.

przym. narciarski

Wiktionary

# narciarki

1. kobieta jeżdżąca na nartach, uprawiająca sport związany z nartami; alpejka;
2. sportowa zimowa czapka używana przez narciarzy

SJP.pl

# narciarnia

pomieszczenie do przechowywania nart

SJP.pl

# narciarski

→ narciarz, → narciarstwo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla narciarza, przeznaczony dla narciarzy, dotyczący narciarstwa

Wiktionary

#### Patrz:

narciarz, → narciarstwo

#### Przykłady

(1.1) Przed wyjazdem w góry muszę kupić nowe spodnie narciarskie.

(1.1) Będąc w Wiśle, oglądaliśmy skocznię narciarską.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: narʲˈt͡ɕarsʲci, AS: narʹćarsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narta ż., narciarz m., narciarka ż., narciarstwo n., nartnik mzw., narty

Wiktionary

# narciarstwo

1. dyscyplina sportowa;
2. biegi, skoki, zjazdy na nartach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach;

Wiktionary

Narciarstwo – forma aktywności fizycznej oraz dyscyplina sportowa polegająca na przemieszczaniu się lub wykonywaniu akrobacji za pomocą sprzętu narciarskiego – nart, a także kijków. Narty mocowane są do butów narciarza za pomocą specjalnych wiązań. Do połowy XIX wieku narty były wykorzystywane głównie do celów transportowych, natomiast w późniejszym okresie upowszechniło się wykorzystywanie nart w celach rekreacyjnych i sportowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zawody w narciarstwie alpejskim rozgrywane były na każdych zimowych igrzyskach olimpijskich od olimpiady w 1936 w Garmisch-Partenkirchen, Niemcy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: narʲˈt͡ɕarstfɔ, AS: narʹćarstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narciarz m., narciarka ż., narta ż., nartnik m., narty

przym. narciarski

Wiktionary

# narciarz

meżczyzna jeżdżący na nartach, uprawiający sport związany z nartami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo

Wiktionary

Narciarstwo – forma aktywności fizycznej oraz dyscyplina sportowa polegająca na przemieszczaniu się lub wykonywaniu akrobacji za pomocą sprzętu narciarskiego – nart, a także kijków. Narty mocowane są do butów narciarza za pomocą specjalnych wiązań. Do połowy XIX wieku narty były wykorzystywane głównie do celów transportowych, natomiast w późniejszym okresie upowszechniło się wykorzystywanie nart w celach rekreacyjnych i sportowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na stoku szusowało kilku narciarzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnarʲt͡ɕaʃ, AS: narʹćaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narta ż., narciarstwo n., nartnik m., narty nmos.

:: fż. narciarka ż.

przym. narciarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|narciorz.

Wiktionary

# narciorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. narciarz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Narciorz w momyncie sztopnył i polecioł gymbom na doł na skocznia.

Wiktionary

# narcylen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. med. chemicznie czysty acetylen stosowany do krótkotrwałej narkozy poprzez inhalację

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Narcylen nie posiada zapachu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: narˈt͡sɨlɛ̃n, AS: narcylẽn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) acetylen, etin, etyn

Wiktionary

# narcysta

osoba zakochana w sobie, mająca bezkrytyczny stosunek do siebie; narcyz

SJP.pl

# narcystka

→ narcysta; narcyzka

SJP.pl

# narcystycznie

przysłówek

(1.1) w sposób narcystyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narcyz m., narcyzm m., narcystyczność ż.

przym. narcystyczny

Wiktionary

# narcystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest narcystyczne; cecha tych, którzy są narcystyczni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narcyz m., Narcyz m., narcyzm m.

przym. narcystyczny

przysł. narcystycznie

Wiktionary

# narcystyczny

zakochany w sobie i swojej urodzie; nacechowany narcyzmem, narcyzowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wyróżniający się narcyzmem, związany z narcyzmem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Narcystyczny polityk, widząc śmiejącego się mu w nos dziennikarza albo czytając w gazecie krytykę własnych poczynań, nie bierze ich pod uwagę. Liczy się to, co sam myśli o własnych dokonaniach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narcyzm mrz., narcystyczność ż., Narcyz mos., Narcyza ż., narcyz mos./mrz.

przym. narcyzowaty

przysł. narcystycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) narcyzowaty, samolubny, egocentryczny, egoistyczny

Wiktionary

# narcyz

osoba zakochana w sobie, mająca bezkrytyczny stosunek do siebie; narcysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. piękny młodzieniec ukarany miłością do własnego odbicia;

(1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

Narcyz (Narcissus L.) – rodzaj roślin należący do rodziny amarylkowatych. Obejmuje 74 gatunki i dużą liczbę mieszańców. Dziko rosną w krajach śródziemnomorskich, w Europie Środkowej i Północnej oraz w zachodniej Azji po Uzbekistan i Afganistan oraz we wschodniej Azji (wschodnie Chiny i Japonia). Są popularnymi roślinami uprawianymi jako ozdobne dla efektownych i pachnących kwiatów. Wyhodowano ponad 10 tysięcy odmian w obrębie rodzaju.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnart͡sɨs, AS: narcys

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narcyz mos./mrz., narcyzm mrz.

:: fż. Narcyza ż.

przym. narcyzowy, narcyzowaty, narcystyczny

Wiktionary

# narcyza

osoba zakochana w sobie, mająca bezkrytyczny stosunek do siebie; narcysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Narcyz

Wiktionary

Narcyza – imię żeńskie pochodzenia greckiego.

Jest żeńskim odpowiednikiem męskiego imienia Narcyz.

Imię to nie jest zaświadczone w średniowiecznych źródłach polskich; pojawiło się w Polsce w XIX wieku – wówczas było uważane za imię afektowane. W 2001 roku nosiło je 705 Polek.

Narcyza imieniny obchodzi 18 marca.

Formy zdrobniałe: Narcyzia, Cyzia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: narˈt͡sɨza, AS: narcyza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narcyzm mrz., Narcyz

przym. narcystyczny

Wiktionary

# narcyzel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. gw-pl|Zaolzie. narcyz

Wiktionary

# narcyziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Narcyzy lub z nią związany

SJP.pl

# narcyzka

→ narcyz; narcystka

SJP.pl

# narcyzm

bezkrytyczne uwielbianie samego siebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

Wiktionary

- narcyzm – zaburzenie osobowości
- narcyzm – parafilia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Normalny narcyzm kobiet – czas spędzany przed zwierciadłem, obojętne czy przed potrójnym tremem, czy lusterkiem puderniczki - odnosi się przede wszystkim do twarzy (i jej okola - włosów), gdyż z nią się one identyfikują.

(1.1) Rozwijanie pokory (tj. cechy przeciwstawianej narcyzmowi i roszczeniowości upowszechniającym się w kulturze konsumpcji) podwyższa dobrostan psychiczny i społeczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Narcyz m., Narcyza ż., narcyz m., narcystyczność ż.

przym. narcystyczny

przysł. narcystycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miłość własna, samouwielbienie

Wiktionary

# narcyzostwo

Narcyz z małżonką; Narcyzowie

SJP.pl

# narcyzowaty

narcyzowy;
1. mający cechy narcyza (kwiatu), podobny do narcyza;
2. zawilec narcyzowaty - roślina z rodziny jaskrowatych, o białych kwiatach i trujących własnościach;
3. odznaczający się narcyzmem, bezkrytycznym zachwytem nad sobą i swoją urodą

SJP.pl

# narcyzowie

osoba zakochana w sobie, mająca bezkrytyczny stosunek do siebie; narcysta

SJP.pl

# narcyzowy

narcyzowaty;
1. mający cechy narcyza (kwiatu), podobny do narcyza;
2. zawilec narcyzowaty - roślina z rodziny jaskrowatych, o białych kwiatach i trujących własnościach;
3. odznaczający się narcyzmem, bezkrytycznym zachwytem nad sobą i swoją urodą

SJP.pl

# nard

olejek eteryczny z roślin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa roślin z rodzaju kozłek, głównie kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), nardu celtyckiego (Valeriana celtica), a także nardu indyjskiego (Nardostachys Jatamansi), znanych od starożytności, stosowanych do produkcji pachnideł oraz jako składnik mieszanek leczniczych

(1.3) farm. olejek eteryczny uzyskiwany z nardu (1.2) używany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym

Wiktionary

Olejek nardowy, nard, spikanard lub szpikanard – olejek eteryczny otrzymywany z korzenia i łodygi rośliny nardostachys wielkokwiatowy Nardostachys jatamansi, rosnącej w Himalajach na wysokości 3000–4000 m n.p.m. Wytwarzano go przez długotrwałe i powolne gotowanie rozdrobnionych fragmentów tej rośliny w mieszaninie złożonej z wody, wina i oleju oliwkowego. Ma bardzo intensywny zapach, dla współczesnych ludzi jednak mało przyjemny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Upał stawał się większy; przygrzane słońcem cząbry skał i krzaki nardu poczęły ronić woń mocną i upajającą.

(1.1-3) …dom Winicjusza przybrany był istotnie w zieleń mirtową i bluszcze, z których poczyniono upięcia na ścianach i nad drzwiami. Kolumny okręcono zwojami winogradu. Płonęły ośmio- i dwunastopłomienne kaganki, mające kształt naczyń, drzew, zwierząt, ptaków lub posągów trzymających lampy napełnione wonną oliwą, wykutych z alabastru, z marmuru, ze złoconej miedzi korynckiej, (…) pięknych i przez sławnych mistrzów rzeźbionych. Wszędy rozchodziła się woń nardu, do której Winicjusz przywykł i którą polubił na Wschodzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nart, AS: nart

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nardowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) olejek nardowy

Wiktionary

# nardowy

→ nard

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący nardu, zawierający nard

Wiktionary

#### Patrz:

nard

#### Wymowa:

IPA: narˈdɔvɨ, AS: nardovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nard

Wiktionary

# naręcz

tyle, ile można unieść na ręku; naręcze

SJP.pl

# naręczak

Naręczak – część zbroi płytowej, służąca do ochrony ręki. Składa się z: naramiennika, opachy, nałokcicy i zarękawia (bez rękawicy).

Wikipedia

# naręcze

tyle, ile można unieść na ręku, np. naręcze kwiatów, naręcze drewna; naręcz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tyle, ile uda się unieść na rękach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ręka ż.

Wiktionary

# narecznica

Rodzanice, narecznice, sudiczki – w religii Słowian niewidzialne duchy lub bóstwa losu. W źródłach przytaczane najczęściej razem z Rodem. Na ogół wymieniane w liczbie trzech, czasami jednak wymieniane w liczbie czterech, pięciu, siedmiu lub nawet dziewięciu, z czego jedna była „królową”, lub w liczbie pojedynczej. Związane z Dolą, lecz nie wiadomo na jakich zasadach. W polskim folklorze najczęściej występują jako zorze.

Wikipedia

# naręczny

1. przystosowany do noszenia na ręku;
2. znajdujący się na ręce

SJP.pl

# nareparować

dawniej: nareperować - naprawić coś; zreparować

SJP.pl

# nareperować

zreperować;
1. naprawić coś;
2. poprawić stan czegoś, np. zreperować małżeństwo

SJP.pl

# nareperowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nareperować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnarɛpɛrɔˈvãɲɛ, AS: nareperovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nareperować dk., zreperować dk., reperować ndk.

rzecz. reperacja, zreperowanie, reperowanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reperacja, naprawa, naprawienie, zreperowanie

Wiktionary

# nareperowywać

potocznie: naprawiać coś

SJP.pl

# nareszcie

wreszcie, w końcu

SJP.pl

przysłówek

(1.1) w końcu, wreszcie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nareszcie doczekałam się odpowiedzi z urzędu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈrɛʃʲt͡ɕɛ, AS: narešʹće

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) w końcu, wreszcie

Wiktionary

# narew

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce, dopływ Wisły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Wisły;

Wiktionary

Narew – rzeka przepływająca przez północno-wschodnią Polskę.

Narew to prawy dopływ Wisły (do 1962 rzeka była uważana za prawostronny dopływ Bugu; zobacz też: Bugonarew). Długość 484 km, z czego większość w Polsce (448 km), a reszta – na Białorusi, gdzie bierze swój początek. Tylko na odcinku 1 km Narew stanowi granicę polsko-białoruską.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Długość Narwi wynosi 484 km.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnarɛf, AS: naref

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. narwiański, nadnarwiański

Wiktionary

# narewecki

→ Narewka

SJP.pl

#### Patrz:

Narewka

# narewka

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce

SJP.pl

Narewka (biał. Нараўка, Naraŭka, wymowa miejscowa: Narauka, z akcentem na pierwszą sylabę) – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Narewka.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

# narewski

1. przymiotnik od: Narwa - rzeka;
2. przymiotnik od: Narwa - miejscowość

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narwą (rzeką w Rosji i Estonii)

(1.2) związany z Narwą (miastem w Estonii)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Narwa ż.

Wiktionary

# nargila

rodzaj fajki wodnej; nargile, szisza

SJP.pl

Szisza (arab. ‏شيشة‎) (nazwa egipska), zwana też nargilami (arab. ‏نرجيلة‎) (nazwa pochodząca z Libanu) lub argilą (arab. ‏أرجيلة‎), lub hookah (arab. ‏حقة‎, urdu ‏حقہ‎) – rodzaj fajki wodnej do palenia. Pochodzi z Indii, a zyskała popularność zwłaszcza w krajach arabskich.

Wikipedia

# nargile

rodzaj fajki wodnej; szisza, nargila

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) etn. fajka wodna popularna na muzułmańskim Wschodzie

Wiktionary

Szisza (arab. ‏شيشة‎) (nazwa egipska), zwana też nargilami (arab. ‏نرجيلة‎) (nazwa pochodząca z Libanu) lub argilą (arab. ‏أرجيلة‎), lub hookah (arab. ‏حقة‎, urdu ‏حقہ‎) – rodzaj fajki wodnej do palenia. Pochodzi z Indii, a zyskała popularność zwłaszcza w krajach arabskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W głębi komnaty stała złocista otomana, a na niej spoczywała piękna królewna, która właśnie paląc nargile ziewała tak czarownie, że nie mogłem oderwać oczu od jej wdzięcznych i porywająco słodkich poziewań.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: narʲˈɟilɛ, AS: narʹǵile

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szisza

Wiktionary

# narie

Narie – jezioro w Polsce, położone w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Morąg, na obszarze Równiny Olsztynka i częściowo Pojezierza Dzierzgońsko-Morąskiego.

Wikipedia

# naringenina

flawonoid występujący w soku z grejpfruta i dojrzałych nasionach brzoskwini

SJP.pl

Naryngenina, naringenina – organiczny związek chemiczny z grupy flawonoidów, występujący w soku z grejpfruta, a także w dojrzałych nasionach brzoskwini. Jest aglikonem narynginy.

Naryngenina działa przeciwzapalnie, wzmacnia naczynia krwionośne, obniża poziom cholesterolu.

Wikipedia

# narjan-mar

miasto w Rosji, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na północy Federacji Rosyjskiej, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;

Wiktionary

Narjan-Mar (ros. Нарьян-Мар, nieniecki Няръяна мар) – miasto w Rosji, w obwodzie archangielskim, nad Peczorą, 110 km od Morza Barentsa, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego. 24 775 mieszkańców (2018). Miejscowość została założona w 1929 r., a prawa miejskie uzyskała w 1935 roku.

Odległość do Moskwy – 1501 km.

W mieście znajduje się dyrekcja Rezerwatu Nienieckiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnarʲjãn ˈmar, AS: narʹi ̯ãn mar

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. narjan-marski

Wiktionary

# narjan-marski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narjan-Marem, dotyczący Narjan-Maru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Narjan-Mar mrz.

Wiktionary

# narka

potoczna forma pożegnania; nara, na razie, cześć, pa

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) posp. slang. zdrobn. nara, na razie

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) posp. slang. pożegnanie, słowa pożegnania

Wiktionary

Narka – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kansas, w hrabstwie Republic.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) No to narka! Spadam już.

(2.1) Puściłem narkę i poleciałem.

Wiktionary

#### Powiązane:

wykrz. nara, naura, na razie

przysł. na razie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) slang. NQ, nq

Wiktionary

# narkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Edward Narkiewicz (1938–2007) – polski malarz
- Jakub Jodko Narkiewicz (1848–1905) – fotografik, lekarz, badacz elektromagnetyzmu
- Jan Narkiewicz (1806–1886) – polski ksiądz katolicki
- Jan Narkiewicz-Jodko (?) – dziennikarz muzyczny
- Julia Wieniawa-Narkiewicz (ur. 1998) – polska aktorka, kompozytorka i wokalistka
- Kazimiera Narkiewicz (1912–1985) – polska charakteryzatorka
- Konstanty Narkiewicz-Jodko (1901–1963) – polski podróżnik
- Mirosława Narkiewicz (1931–2017) – polska lekarka
- Olgierd Narkiewicz (1925–2010) – polski lekarz
- Wiktor Narkiewicz (1905–1985) – konstruktor lotniczy
- Witold Jodko-Narkiewicz (1864–1924) – socjalista, publicysta, dyplomata
- Władysław Narkiewicz (ur. 1936) – polski matematyk

Wikipedia

# narkobandyta

przestępca powiązany z narkotykami

SJP.pl

# narkobiznes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biznes związany z narkotykami, ich produkcją i sprzedażą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Już wcześniej był on skazany za udział w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się narkobiznesem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnarkɔˈbʲiznɛs, AS: narkobʹiznes

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkobiznesmen m.

przym. narkobiznesowy

Wiktionary

# narkofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. lęk przed narkotykami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Działając wspólnie z kilkudziesięcioma organizacji z kraju i całego świata, staramy się wspólnie zmieniać język debaty publicznej i walczyć z panującą narkofobią, dostarczać racjonalnych i naukowych przesłanek do efektywnej prewencji, edukacji i terapii osób uzależnionych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkofob m.

Wiktionary

# narkogang

potocznie: gang narkotykowy

SJP.pl

# narkogogle

okulary pokazujące obraz widziany przez osoby odurzone narkotykami

SJP.pl

# narkokartel

potocznie: kartel narkotykowy

SJP.pl

# narkolepsja

choroba o nieznanej etiologii, charakteryzująca się nadmierną sennością w połączeniu z katapleksją (zwiotczeniem mięśni)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. narkoleptyk m., narkoleptyczka ż.

przym. narkoleptyczny

Wiktionary

# narkoleptyczka

→ narkoleptyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta cierpiąca na narkolepsję

Wiktionary

#### Patrz:

narkoleptyk

#### Powiązane:

rzecz. narkolepsja ż.

:: fm. narkoleptyk m.

przym. narkoleptyczny

Wiktionary

# narkoleptyczny

przymiotnik

(1.1) związany z narkolepsją

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkolepsja ż., narkoleptyczka ż., narkoleptyk m.

Wiktionary

# narkoleptyk

osoba nieoczekiwanie zapadająca w krótki sen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. człowiek cierpiący na narkolepsję

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkolepsja ż.

:: fż. narkoleptyczka ż.

przym. narkoleptyczny

Wiktionary

# narkom

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. komisarz ludowy (odpowiednik ministra w Związku Radzieckim do 1946);

Wiktionary

Komisarz ludowy (ros. Народный комиссар – akronim narkom) – określenie funkcji ministra w RFSRR i ZSRR w latach 1917–1946, osoby kierującej komisariatem ludowym, odpowiednikiem ministerstwa. Określenie „minister” zostało usunięte przez bolszewików po przejęciu władzy jako burżuazyjne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Narkomowie, jasna rzecz, orędzi nie czytali, a kierownicy działów gospodarczych zrywali chyba boki: też wyrzut wymyślił – ostatnia wola! A gwizdać nam na przodków! – pracujemy dla potomności.

Wiktionary

# narkomafia

potocznie: mafia zajmująca się handlem narkotykami; mafia narkotykowa

SJP.pl

# narkoman

człowiek nałogowo zażywający narkotyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uzależniona od narkotyków

Wiktionary

Narkomania (gr. narke – odurzenie, mania – szaleństwo) – potoczne określenie odnoszące się do uzależnienia od substancji chemicznych wpływających na czynność mózgu. Narkomania charakteryzuje się:

- tzw. głodem narkotycznym
- przymusem zażywania środków odurzających
- chęcią zdobycia narkotyku za wszelką cenę i wszystkimi sposobami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Narkomani powinni mieć dostęp do czystych strzykawek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: narˈkɔ̃mãn, AS: narkõmãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkomania ż., narkomaństwo n.

:: fż. narkomanka ż.

przym. narkomański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. pejor. ćpun

Wiktionary

# narkomania

nałogowe używanie środków odurzających, nasennych lub narkotyków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nałóg związany z ciągłą potrzebą zażywania narkotyków;

Wiktionary

Narkomania (gr. narke – odurzenie, mania – szaleństwo) – potoczne określenie odnoszące się do uzależnienia od substancji chemicznych wpływających na czynność mózgu. Narkomania charakteryzuje się:

- tzw. głodem narkotycznym
- przymusem zażywania środków odurzających
- chęcią zdobycia narkotyku za wszelką cenę i wszystkimi sposobami.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnarkɔ̃ˈmãɲja, AS: narkõmãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkotyk mrz., narkoman m., narkomanka ż., narkomaństwo n.

przym. narkomański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. pejor. ćpuństwo

Wiktionary

# narkomanka

kobieta nałogowo zażywająca narkotyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uzależniona od narkotyków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnarkɔ̃ˈmãnka, AS: narkõmãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkomania ż., narkomaństwo n.

:: fm. narkoman m.

przym. narkomański

Wiktionary

# narkomański

dotyczący narkomana

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący narkomaństwa lub narkomana

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jakiś czas potem spotkałem ludzi, którzy zajmowali się dziećmi, dziećmi potrzebującymi pomocy, dziećmi z rodzin alkoholowych i narkomańskich. Zapytałem czy mogę spróbować takiej pracy. Zgodzili się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkomaństwo n., narkoman m., narkomanka ż., narkomania ż.

Wiktionary

# narkomaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. neol. uzależnienie od narkotyków, zob. narkomania.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poszukiwanie boskości przez twórczość może doprowadzić do uzależnienia porównywalnego z nałogami - alkoholizmem, hazardem, narkomaństwem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkotyk mrz., narkomania ż., narkoman m., narkomanka ż.

przym. narkomański

Wiktionary

# narkomat

przyrząd do wykrywania obecności narkotyków w organizmie; narkotest, narkotester

SJP.pl

- narkomat (urządzenie) – urządzenie służące do badania obecności narkotyków w organizmie
- narkomat (polityka) – określenie radzieckich ministerstw do 1946

Wikipedia

# narkotest

1. test na obecność narkotyków w organizmie;
2. przyrząd do wykrywania obecności narkotyków w organizmie; narkomat, narkotester

SJP.pl

Narkotest – test do wykrywania narkotyków w podejrzanych substancjach (tabletkach, płynach, proszkach), w moczu i w ślinie. Narkotestów używają gł. organy ścigania.

Wikipedia

# narkotester

przyrząd do wykrywania obecności narkotyków w organizmie; narkotest, narkomat

SJP.pl

# narkoturysta

osoba uprawiająca turystykę powiązaną z przemytem lub zażywaniem narkotyków

SJP.pl

# narkoturystyka

turystyka powiązana z przemytem lub zażywaniem narkotyków

SJP.pl

# narkotyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co narkotyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkotyk m., narkoza ż., narkotyzacja ż., narkotyzowanie n.

czas. narkotyzować, narkotyzować się ndk.

przym. narkotyczny, narkotykowy

przysł. narkotycznie

Wiktionary

# narkotyczny

1. wywołujący narkozę;
2. wywołany przez narkotyki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z narkotykiem, dotyczący narkotyku

(1.2) związany z narkozą, dotyczący narkozy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnarkɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: narkotyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkotyk m., narkoza ż., narkotyzowanie n., narkotyczność ż.

czas. narkotyzować się, narkotyzować

przysł. narkotycznie

przym. narkotykowy

Wiktionary

# narkotyk

substancja działająca na system nerwowy, powodująca uśpienie, uspokojenie, uśmierzenie bólu, oszołomienie lub euforię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

(1.2) przen. coś lub ktoś nieodzowny, stale potrzebny

Wiktionary

Narkotyk (gr. narkōtikós ‘oszałamiający’) – potoczna nazwa niektórych substancji psychoaktywnych działających na ośrodkowy układ nerwowy. Ze względu na poglądy społeczne, różnice kulturowe, stany prawne itp. nie ma jednoznacznej definicji słowa narkotyk. Narkotykami nazywa się:

- substancje, których regularne przyjmowanie prowadzi do uzależnienia, m.in. opioidy (np. morfina, heroina, fentanyl), niektóre benzodiazepiny
- wszystkie substancje psychotropowe, które aktualnie są nielegalne (tzw. policyjna definicja narkotyku; narkotyk z punktu widzenia obowiązującego prawa)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Często narkotyki dzieli się na miękkie i twarde, choć kryterium podziału nie jest jasno ustalone.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: narˈkɔtɨk, AS: narkotyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkoza ż., narkotyczność ż., narkotyzowanie n., narkomanka ż., narkoman m., narkomania ż., narkomaństwo n.

czas. narkotyzować ndk.

przym. narkotyczny, narkotykowy

przysł. narkotycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drag

Wiktionary

# narkotykowy

przymiotnik

(1.1) związany z narkotykami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkotyk m., narkotyczność ż., narkotyzowanie n.

czas. narkotyzować się, narkotyzować ndk.

przym. narkotyczny

przysł. narkotycznie

Wiktionary

# narkotyna

alkaloid występujący w opium działający przeciwbólowo i przeciwkaszlowo

SJP.pl

Narkotyna (noskapina) – organiczny związek chemiczny, naturalny alkaloid izochinolinowy występujący w opium. Ma działanie przeciwkaszlowe i pobudzające ośrodek oddechowy oraz słabe działanie spazmolityczne. Związek ten wydzielił w postaci czystej, w 1817, Pierre Jean Robiquet, i był stosowany jako lek przeciwkaszlowy (do otrzymania kodeiny w 1832).

Wikipedia

# narkotyzacja

→ narkotyzować

SJP.pl

#### Patrz:

narkotyzować

# narkotyzer

dawniej: anestezjolog

SJP.pl

# narkotyzerka

→ narkotyzer

SJP.pl

#### Patrz:

narkotyzer

# narkotyzować

1. odurzać narkotykami;
2. dawniej: usypiać lub znieczulać za pomocą narkotyków; stosować narkozę;
3. narkotyzować się - zażywać narkotyki; odurzać się narkotykami; ćpać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) odurzać narkotykami

(1.2) przest. usypiać bądź znieczulać, używając narkotyków

czasownik zwrotny niedokonany narkotyzować się

(2.1) zażywać narkotyki, wprawiać się w stan odurzenia narkotykowego

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) W pobliżu dworca młodzi ludzie narkotyzują się publicznie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnarkɔtɨˈzɔvat͡ɕ, AS: narkotyzovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkotyk m., narkoza ż., narkotyzacja ż., narkotyczność ż., narkotyzowanie n.

przym. narkotykowy, narkotyczny

przysł. narkotycznie

temsłow. narko-

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) pot. ćpać

Wiktionary

# narkotyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narkotyzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkotyk m., narkotyzm m., narkotyzacja ż., narkotyczność ż., narkoza ż.

czas. narkotyzować się, narkotyzować ndk.

przym. narkotyczny, narkotykowy

przysł. narkotycznie

Wiktionary

# narkowy

wieś w Polsce

SJP.pl

Narkowy (kaszb. Narkòwë) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Subkowy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# narkoza

1. sztuczne uśpienie chorego za pomocą środków powodujących utratę świadomości i wrażliwości na ból, stosowane przed zabiegiem operacyjnym; także: sen wywołany w ten sposób;
2. środek służący do wywołania sztucznego snu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. wprowadzenie osoby lub zwierzęcia w stan snu przy użyciu substancji powodujących utratę świadomości i wrażliwości na ból;

(1.2) stan uśpienia spowodowany narkozą (1.1)

(1.3) med. środek stosowany do narkozy (1.1)

(1.4) środ. więz. eufem. ogłuszenie, pobicie do nieprzytomności

Wiktionary

Znieczulenie ogólne (pot. narkoza) – kontrolowane, odwracalne (czasowe) i całkowite zniesienie bólu, świadomości i odruchów obronnych osoby znieczulanej. Od czasu wprowadzenia eteru popularnie nazywane narkozą (nazwa historyczna). Znieczulenie ogólne polega na okresowym zahamowaniu czynności ośrodkowego układu nerwowego przy jednoczesnym utrzymaniu funkcji ośrodków podtrzymujących życie (np. ośrodka oddechowego odpowiadającego za regularne oddychanie). W stan taki wprowadza się pacjentów przed bardzo bolesnymi zabiegami, np.: operacje chirurgiczne, nastawianie złamanych kości, usuwanie zębów i niektóre zabiegi diagnostyczne. Substancje służące do wprowadzania człowieka w stan znieczulenia ogólnego nazywa się anestetykami, a specjalność lekarska zajmująca się znieczuleniami to anestezjologia.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) znieczulenie

(1.2) uśpienie

(1.3) anestetyk, narkotyk

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. narkotyk m., narkotyczność ż., narkotyzacja ż., narkotyzowanie n.

czas. narkotyzować, narkotyzować się

przym. narkotyczny

formsłow. narko-

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|narcose. < etym|gr|νάρκωσις. (nárkōsis)

(1.4) od (1.1)

uwagi.

tłumaczenia.

(1.4) zobtłum|ogłuszenie.

* białoruski: (1.1) наркоз m.

* bułgarski: (1.1) наркоза ż.; (1.2) наркоза ż.; (1.3) наркоза ż.

* francuski: (1.2) narcose ż.; (1.3) anesthésique m.

* górnołużycki: (1) narkoza ż.

* hiszpański: (1.1) anestesia ż. (acción); (1.2) narcosis ż.; (1.3) anestésico m., anestesia ż.

* nowogrecki: (1.1) νάρκωμα n.; (1.2) νάρκωση ż.

* rosyjski: (1.1) наркоз m.

* słoweński: (1.1) narkoza ż.

* ukraiński: (1.1) наркоз m.

źródła.

== narkoza (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. farm. narkoza

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: narˈkɔza, AS: narkoza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narkotyk m., narkotyczność ż., narkotyzacja ż., narkotyzowanie n.

czas. narkotyzować, narkotyzować się

przym. narkotyczny

formsłow. narko-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) znieczulenie

(1.2) uśpienie

(1.3) anestetyk, narkotyk

Wiktionary

# narkozan

pochodna kwasu barbiturowego, lek o działaniu nasennym i uspokajającym; ewipan, heksobarbital

SJP.pl

# narkus

potocznie: narkoman; dragster, ćpun, ćpacz, szprycer, rastman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. narkoman

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnarkus, AS: narkus

Wiktionary

# narloch

nazwisko

SJP.pl

# narnia

1. fantastyczny świat utworzony przez brytyjskiego pisarza Clive'a Staplesa Lewisa, w którym rozgrywa się akcja jego powieści z cyklu "Opowieści z Narnii";
2. szwedzki zespół muzyczny grający power metal z elementami muzyki klasycznej

SJP.pl

Narnia – fantastyczny świat stworzony przez brytyjskiego pisarza C.S. Lewisa, w którym rozgrywa się akcja jego powieści z cyklu Opowieści z Narnii. Świat ten zawdzięcza swoją nazwę znajdującej się w nim krainie Narnii, wokół której w głównej mierze toczą się opowieści.

Wikipedia

# narnijski

→ Narnia

SJP.pl

#### Patrz:

Narnia

# narobić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wytworzyć czegoś dużo

(1.2) pot. wydalić gdzieś kał, mocz

czasownik zwrotny dokonany narobić się

(2.1) napracować się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Julia narobiła naleśników jak dla całego pułku.

(1.2) Pies sąsiadki znowu narobił nam na wycieraczkę.

(2.1) Przy tym rozdawaniu ulotek to się chyba zbytnio nie narobiłaś?

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. robić ndk.

rzecz. narobienie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) nawalić

Wiktionary

# narobiony

taki, który się narobił

SJP.pl

# narocz

1. największe jezioro na Białorusi;
2. rzeka na Białorusi;
3. osiedle wczasowe na Białorusi

SJP.pl

Wikipedia

# naroczański

przymiotnik od: Narocz (jezioro na Białorusi)

SJP.pl

# naroczyce

Naroczyce (niem. Nährschütz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Rudna, przy drodze wojewódzkiej nr 111.

Wikipedia

# naród

1. duża wspólnota etniczna, przeważnie mówiąca tym samym językiem, związana wspólną historią i kulturą oraz wspólnymi interesami politycznymi i gospodarczymi;
2. potocznie: zgromadzenie, zbiorowisko ludzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

(1.2) daw. reg. duża liczba ludzi

(1.3) zob. lud.

Wiktionary

Naród – wspólnota ludzi utworzona w procesie dziejowym na podstawie języka, religii, terytorium, życia społecznego i gospodarczego, przejawiająca się w kulturze i świadomości swych członków. Naród wyróżnia się na tle innych zbiorowości wspólną świadomością narodową, czyli poczuciem przynależności do wspólnoty definiowanej aktualnie jako naród.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Każdy naród ma prawo do posiadania swojego własnego państwa.

(1.2) Ale narodu się tu zjechało!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnarut, AS: narut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narodowość ż., narodowiec mos.

czas. narodzić dk., narodzić się dk.

przym. narodowy, narodowościowy

przysł. narodowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nacja

(1.2) ciżba, czereda, mrowie, rzesza, ćma; pejor. tabun, zgraja

(1.3) proletariat, pospólstwo, plebs; daw. gmin

Wiktionary

# narodek

zdrobnienie od: naród

SJP.pl

# narodnicki

odnoszący się do narodnika lub narodnictwa, właściwy narodnikom

SJP.pl

# narodnictwo

ruch demokratyczny w Rosji w drugiej połowie XIX wieku

SJP.pl

Narodnicy (ros. народники) – działacze ruchu Narodnictwa (ros. народничество), walczącego na rzecz demokracji w Imperium Rosyjskim.

Wikipedia

# narodniczka

→ narodnik

SJP.pl

#### Patrz:

narodnik

# narodnik

uczestnik narodnictwa, ruchu demokratycznego w Rosji w drugiej połowie XIX wieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. działacz rosyjskiego ruchu narodowo-demokratycznego z lat 1870-1890;

Wiktionary

Taara – statek pasażersko-towarowy oraz okręt służący w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego (jako Cesariewicz Aleksiej, Riespublikaniec i Narodnik) oraz w Eesti merejõud. Brał udział w wojnie estońsko-bolszewickiej, działając na jeziorze Pejpus. W okresie międzywojennym rozbrojony, pływał pod nazwą Neptun. Zezłomowany po II wojnie światowej.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. narodnictwo n.

:: fż. narodniczka ż.

Wiktionary

# narodotwórczy

dążący do tworzenia jednolitego narodu

SJP.pl

# narodowiec

zwolennik kierunku narodowego w polityce, członek stronnictwa narodowego; nacjonalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik ruchu narodowego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naród m., narodowość ż.

przym. narodowościowy, narodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nacjonalista

Wiktionary

# narodowo

przysłówek

(1.1) na sposób narodowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Literatura ta jest delikatnie nacechowana narodowo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narodowość ż., naród mrz.

przym. narodowy

Wiktionary

# narodowodemokratyczny

przymiotnik od: narodowa demokracja

SJP.pl

# narodowokatolicki

przymiotnik od: katolicyzm narodowy

SJP.pl

# narodowość

1. przynależność do danego narodu, poczucie tej przynależności;
2. naród

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

(1.2) odprzym. cecha tego, co jest narodowe; cecha tych, którzy są narodowi

Wiktionary

Narodowość – przynależność do określonego narodu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mimo włoskiej narodowości legitymuję się hiszpańskim paszportem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnarɔˈdɔvɔɕt͡ɕ, AS: narodovość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naród m., narodowiec m.

przym. narodowościowy, narodowy

przysł. narodowościowo, narodowo

Wiktionary

# narodowościowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest narodowościowe; cecha tych, którzy są narodowościowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. narodowościowy, narodowy

przysł. narodowościowo

Wiktionary

# narodowościowy

→ narodowość, np. lista narodowościowa (volkslista)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący narodowości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W zamian za to Niemcy powinny uzyskać tzw. Korytarz. Sprawy narodowościowe, związane z tą zamianą, miałyby być rozwiązane w drodze przesiedlenia ludności.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narodowość ż., naród m., narodowiec m., narodowościowość ż.

przym. narodowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) narodowy, etniczny

Wiktionary

# narodowosocjalistyczny

przymiotnik od: narodowy socjalizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z narodowym socjalizmem, dotyczący narodowego socjalizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narodowy socjalizm m.

przysł. narodowosocjalistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazistowski; przen. brunatny

Wiktionary

# narodowowyzwoleńczy

mający na celu wyzwolenie narodu spod obcego panowania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający na celu wyswobodzenie narodu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Matatiasz z rodu Hasmoneuszy stanął na czele powstania narodowowyzwoleńczego.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wolnościowy

Wiktionary

# narodowy

1. odnoszący się do narodu, związany z narodem jako wspólnotą etniczną;
2. odnoszący się do kraju, państwa; krajowy, państwowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

(1.2) polit. akcentujący w polityce wartość swojego narodu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziś jest polskie święto narodowe.

(1.2) Pan Jan jest członkiem partii narodowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnarɔˈdɔvɨ, AS: narodovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naród m., narodowiec m., narodowość ż., wynarodowianie n., wynarodowienie n., narodowościowość ż.

czas. wynarodawiać ndk., wynarodowić dk.

przym. narodowościowy

przysł. narodowo, narodowościowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krajowy, państwowy

Wiktionary

# narodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narodzić.

Wiktionary

Narodzenie (ang. The Nativity Story) − amerykański film religijny na podstawie biblijnej opowieści o narodzinach Jezusa Chrystusa z 2006 roku, w reżyserii Catherine Hardwicke, z Keishą Castle-Hughes i Oscarem Isaacem w rolach głównych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z narodzeniem Jezusa Chrystusa było tak.

(1.1) Z narodzenia Pana dzień dziś wesoły, • wyśpiewują chwałę Bogu żywioły!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzenie n., narodziny n., ród mrz.

czas. rodzić ndk., narodzić dk., porodzić dk., urodzić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) narodziny, poród, urodzenie

Wiktionary

# narodzić

przyjść na świat; urodzić (się)

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) urodzić wiele dzieci

(1.2) przest. (dziś książk.) urodzić dziecko

czasownik zwrotny narodzić się

(2.1) książk. urodzić się

(2.2) książk. przen. powstać, zacząć istnieć

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Czy każdy Lucjusz narodził się o świcie?

(2.1) Narodził się Jezus Chrystus, bądźmy weseli, / chwałę Mu na wysokości nucą Anieli.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ród mrz., naród mrz., narodzenie n., narodziny lm nm., urodziny lm nm.

czas. rodzić ndk., zrodzić dk.

przym. rodzimy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) urodzić się, przen. podn. przyjść na świat

Wiktionary

# narodziny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) akt przyjścia na świat potomstwa, dziecka

(1.2) przen. powstanie, początek, rozpoczęcie się czegoś

Wiktionary

- narodziny (antropologia)
- urodzenie – zdarzenie prawne

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnarɔˈd͡ʑĩnɨ, AS: naroʒ́ĩny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narodzenie n., rodzenie n., urodzenie n., rodzic m., rodzicielka n., rodzeństwo n., urodziny nmos., urodzaj m., rodzicielstwo n.

czas. narodzić, narodzić się dk., rodzić ndk., urodzić dk.

przym. narodzinowy, rodzony, rodzicielski, urodzinowy, urodzajny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rodzenie

Wiktionary

# narogi

1. w gwarze myśliwskiej: jadalne narządy wewnętrzne zwierzyny grubej;
2. dawniej: tereny pograniczne, kresy

SJP.pl

# naroić

naroić się -
1. o owadach: rozmnożyć się w dużej liczbie;
2. pojawić się w dużej liczbie

SJP.pl

# narol

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Narol – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie lubaczowskim; siedziba gminy miejsko-wiejskiej Narol. Miasto położone jest na Roztoczu Wschodnim, nad rzeką Tanwią, w historycznej ziemi bełskiej.

Narol uzyskał lokację miejską w 1592 roku, zdegradowany w 1896 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1996 roku.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 1979 mieszkańców, będąc 44. najludniejszym miastem w województwie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnarɔl, AS: narol

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. narolski

Wiktionary

# narolanin

mieszkaniec Narola (miasta w Polsce)

SJP.pl

# narolanka

mieszkanka Narola (miasta w Polsce)

SJP.pl

# narolski

→ Narol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narolem, dotyczący Narola

Wiktionary

#### Patrz:

Narol

#### Powiązane:

rzecz. Narol mrz.

Wiktionary

# narość

potocznie: narośl; naróść

SJP.pl

# narośl

zgrubienie, pewna zmiana na powierzchni ciała spowodowana jakimś schorzeniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrubienie, pewna wypukła zmiana na powierzchni ciała spowodowana jakimś schorzeniem

Wiktionary

Narośl – u roślin jest to patologiczny twór występujący głównie na korzeniach, bulwach i innych podziemnych częściach pędów. Jest objawem chorobowym, powstającym głównie wskutek działania patogenów i szkodników. Patogeny wytwarzają różnego rodzaju substancje powodujące powstawanie narośli.

- substancje pobudzające wzrost i powodujące hipertrofię. W ten sposób na przykład powstają narośle na porażonych przez Plasmodiophora brassicae korzeniach roślin kapustowatych. Są to objawy kiły kapuścianej
- substancje powodujące nadmiernie szybkie podziały komórek (hiperplazja). Niektóre patogeny wytwarzają te substancje razem z substancjami powodującymi hipertrofię, jak np. Agrobacterium tumefaciens wywołujący guzowatość korzeni
- substancje zakłócające metabolizm rośliny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnarɔɕl̥, AS: narośl̦

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. narastać ndk., narosnąć dk.

rzecz. narastanie ndk., narośnięcie dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gula, guz, narost

Wiktionary

# naroślarz

naroślarz wiklinowy - gatunek błonkówki z rodziny pilarzowatych

SJP.pl

# naroślowy

→ narośl

SJP.pl

#### Patrz:

narośl

# narośnięty

narosły;
1. taki, który zwiększył wielkość lub wartość;
2. taki, który powstał przez rośnięcie;
3. taki, który zwiększył intensywność lub zasięg

SJP.pl

# narost

1. coś, co narosło, osadziło się na czymś;
2. roślina żyjąca na innej roślinie, niebędąca jej pasożytem; epifit;
3. uwypuklenie na powierzchni ciała lub narządu organizmu żywego; guz; narośl

SJP.pl

Narost – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Chojna. Narost jest malowniczą miejscowością, w której mieszka ok. 300 osób. Znajdują się tam liczne jeziora polodowcowe największe z nich to jezioro Narost, które jest często odwiedzane przez turystów, zabytkowy kościół pw. Matki Boskiej Królowej Polski z drugiej połowy XIII wieku (Kl.V.-0/135/56 z dnia 28 sierpnia 1956), i park dworski z przełomu XVIII/XIX wieku (Kl.I.5340/9/77 z dnia 21 lipca 1977).

Wikipedia

# narostkowiec

zwierzę z pochwą rogową wokół kości, chroniącą narostek kości przed uszkodzeniami

SJP.pl

# narosły

narośnięty;
1. taki, który zwiększył wielkość lub wartość;
2. taki, który powstał przez rośnięcie;
3. taki, który zwiększył intensywność lub zasięg

SJP.pl

# narów

przywara, zły nawyk

SJP.pl

Narów – element charakteru konia chowanego, powstały wskutek niekorzystnych i zewnętrznych uwarunkowań środowiskowych (takich jak np. błędy wychowawcze lub wypadki), w wyniku których następuje wytworzenie się określonych reakcji warunkowych, stanowiących często zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, a także zwierząt. Cecha ta jest niepożądana w optyce przyjętych celów procesu układania zwierzęcia i może w istotny sposób obniżyć jego wartość użytkową.

Wikipedia

# narowić

1. czynić narowistym zwierzę jeździeckie lub pociągowe;
2. powodować, że ktoś jest samowolny i zuchwały

SJP.pl

# narowiściej

stopień wyższy od przysłówka: narowiście

SJP.pl

# narowistość

→ narowisty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest narowiste; cecha tych, którzy są narowiści

Wiktionary

#### Patrz:

narowisty

#### Powiązane:

przym. narowisty

przysł. narowistie

Wiktionary

# narowisty

1. o koniu: trudny do prowadzenia; uparty, nieposłuszny;
2. przenośnie o człowieku: samowolny, zuchwały; bezczelny

SJP.pl

# narowny

dawniej: narowisty

SJP.pl

# naroz

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nagle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Leci, leci – i naroz pac na ziym.

Wiktionary

# narożański

nazwisko

SJP.pl

# naroże

część (budynku, bryły) sąsiadująca ze wspólną krawędzią dwóch ścian

SJP.pl

Naroże (na mapie Geoportalu Narozie, 938 m) – szczyt w głównym grzbiecie Pasma Policy, które w regionalizacji fizycznogeograficznej Polski według Jerzego Kondrackiego zaliczane jest do Beskidu Żywieckiego, w nowszej regionalizacji z 2018 roku do Beskidu Żywiecko-Orawskiego. Znajduje się pomiędzy szczytem Soska (1063 m) i przełęczą Malinowe (około 850 m). Na mapie Compassu i w przewodniku turystycznym Naroże i Soska są zamienione miejscami; Naroże z wysokością 1076 m umiejscowione jest w tym miejscu, gdzie według mapy Geoportalu jest szczyt Soska, natomiast na miejscu Soski jest Naroże.

Wikipedia

# narożniak

nazwisko

SJP.pl

Narożniak lub Narożnik – skała w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Znajduje się w tzw. Bramie Będkowskiej – wylocie Wąwozu Będkowickiego, tuż u podnóży jego lewych orograficznie zboczy. Jest najniżej położoną i najbardziej na zachód wysuniętą skałą w murze skalnym w lewych zboczach tego wąwozu. Około 40 m na południe od Narożniaka znajduje się skała LXX. Administracyjnie skały znajdują się w granicach wsi Będkowice w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Wielka Wieś.

Wikipedia

# narożnica

nocny motyl z rodziny garbatkowatych

SJP.pl

Narożnica (Phalera) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych.

Motyle o krępej budowy ciele. Głowa ich jest zaopatrzona w łyse oczy złożone, przyoczka i krótką ssawkę. Tułów jest szeroki, barwnie owłosiony. Skrzydło przedniej pary jest duże i długie, zaś tylnej owalne. W pozycji spoczynkowej skrzydła ściśle przylegają do boków ciała. Gruby odwłok ma cylindryczny kształt. U samca odwłok wieńczą pęczki włosów.

Wikipedia

# narożnik

1. przestrzeń zawarta między zbiegiem trzech płaszczyzn lub dwu linii przecinających się;
2. ozdoba albo okucie służące do umocnienia krawędzi, rogów czegoś;
3. róg ringu;
4. mebel przeznaczony do ustawienia w rogu mieszkania;
5. węgieł; róg; kąt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. miejsce styku dwóch ścian zewnętrznych

(1.2) obiekt wybudowany na narożniku (1.1)

(1.3) narożna część pomieszczenia lub wydzielonej przestrzeni, np. boiska

(1.4) narożna kanapa lub sofa

(1.5) rzad. każdy narożny mebel

(1.6) sport. miejsce na ringu przeznaczone do odpoczynku zawodnika

(1.7) narożna część konstrukcyjna czegoś

Wiktionary

- narożnik (węgieł) – element budowlany
- narożnik – rodzaj mebla
- narożnik – rodzaj okucia budowlanego łączącego
- Narożnik – skała w Dolinie Będkowickiej na Wyżynie Olkuskiej
- Narożnik (511 m) – szczyt w Beskidzie Małym
- Narożnik (851 m) – szczyt w Górach Stołowych, w powiecie kłodzkim
- Narożnik (188 m) – wzniesienie na Pojezierzu Drawskim, położone w woj. zachodniopomorskim, w gminie Połczyn-Zdrój

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈrɔʒʲɲik, AS: narožʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róg m., poroże n., rożek mrz., różek mrz.

przym. narożnikowy, narożny, rogowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) węgieł

(1.3) róg

Wiktionary

# narożnikowo

→ narożnikowy

SJP.pl

#### Patrz:

narożnikowy

# narożnikowy

przymiotnik od: narożnik

SJP.pl

# naroznosić

potocznie:
1. roznieść wiele czegoś;
2. rozpowszechnić wiele informacji;
3. naroznosić się - zmęczyć się roznoszeniem wielu rzeczy

SJP.pl

# narożny

znajdujący się w rogu, na rogu czegoś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) znajdujący się, umieszczony w rogu czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈrɔʒnɨ, AS: narožny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róg m., rożek m., naroże n., narożnica ż., narożnik m., różek mrz.

:: przym. rożny, rogowy

Wiktionary

# naróżować

natrzeć, nasmarować różem (środkiem kosmetycznym); uróżować

SJP.pl

# narozprawiać

mowić o czymś długo i z ożywieniem

SJP.pl

# narozsypywać

rozsypać wiele czegoś

SJP.pl

# narozwieszać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. rozwiesić dużo czegoś, często w różnych miejscach

czasownik zwrotny dokonany narozwieszać się

(2.1) pot. spędzić dużo czasu, rozwieszając, zmęczyć się rozwieszaniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Antek narozwieszał po mieście ogłoszeń o zaginionym psie, ale na razie nikt się nie odezwał.

(1.1) Narozwieszałaś tu prania, a zaraz przychodzą mecenasostwo.

(2.1) Narozwieszałem się tych ogłoszeń, ale nie wiem, czy to coś da.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narozwieszanie n.

Wiktionary

# narracja

1. sposób wypowiedzi w utworze epickim polegający na przedstawianiu ciągu następujących po sobie zdarzeń;
2. potocznie: określony, subiektywny sposób przedstawienia rzeczywistości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. film. sposób wypowiedzi w epickim utworze literackim lub w filmie prezentującej świat przedstawiony;

(1.2) książk. opowiadanie, relacjonowanie

Wiktionary

Istnieją dwa ściśle powiązane rozumienia tego pojęcia, rozróżniane jednak w językach obcych:

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Ledwo Janek rozpoczął narrację, już wszyscy pękali ze śmiechu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narrator m., narratorka ż., narracyjność ż., narratologia ż., narratywizm m., antynarracja ż.

przym. narracyjny, narratorski, narratologiczny, narratywistyczny

przysł. narracyjnie

Wiktionary

# narracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest narracyjne; cecha tych, którzy są narracyjni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. narracyjny

przysł. narracyjnie

rzecz. narracja ż.

Wiktionary

# narracyjny

związany z narracją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liter. przedstawiający sobą występujące po kolei zdarzenia; stanowiący narrację

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narracja ż., narrator mos., narratorka ż., narracyjność ż.

przym. narratorski

przysł. narracyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gawędziarski

Wiktionary

# narratolog

specjalista w zakresie narratologii

SJP.pl

# narratologia

Narratologia (fr. narratologie) – dział nauki poświęcony badaniom nad opowiadaniem fabuł (literackim – ustnym bądź pisanym, filmowym, komiksowym i każdym innym). Pojęcie zostało zaproponowane po raz pierwszy przez Tzvetana Todorova w 1969 roku i jest zaliczane do poddziedzin semiotyki.

Wikipedia

# narratologiczny

→ narratologia

SJP.pl

#### Patrz:

narratologia

# narrator

osoba opowiadająca wydarzenia w utworach literackich, najczęściej prozatorskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) postać fikcyjna powołana przez autora w celu opowiedzenia określonej fabuły

Wiktionary

Narrator – termin z teorii literatury. Podmiot narracji, osoba opowiadająca o wydarzeniach przedstawionych w książce. Narrator jest ośrodkiem sytuacji narracyjnej, w obrębie której sytuuje się wobec świata przedstawionego i wobec adresata narracji. Głos narratora nie musi być identyczny z głosem autora dzieła.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: narˈːatɔr, AS: na•rator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narracja ż.

:: fż. narratorka ż.

przym. narracyjny, narratorski

Wiktionary

# narratorka

kobieta opowiadająca wydarzenia w utworach literackich, najczęściej prozatorskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: narrator

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Narratorką jest bibliotekarka, której zaproponowano przygotowanie referatu o seksie w starej literaturze arabskiej. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnarːaˈtɔrka, AS: na•ratorka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narrator m., narracja ż.

przym. narratorski, narracyjny

Wiktionary

# narszarab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. zagęszczony sok, syrop lub sos z dojrzałych granatów popularny na Bliskim Wschodzie, w Turcji, Gruzji, Azerbejdżanie, na Ukrainie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Granaty są słodkie, a jednocześnie nieco cierpkie – narszarab jest mocno kwaśny, ale wiele też w nim z naturalnej słodyczy owoców.

Wiktionary

# narta

podłużna płoza służąca do jazdy po śniegu lub wodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na wyprzedaży kupiłam nowe narty i buty narciarskie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnarta, AS: narta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narciarstwo n., narty nmos., narciarz m., narciarka ż., nartnik m.

przym. narciarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. łyż

Wiktionary

# narteks

długi, wąski przedsionek w kościele

SJP.pl

Wikipedia

# nartka

zdrobnienie od: narta

SJP.pl

# nartnik

drapieżny pluskwiak nawodny strefy równikowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. owad z rodziny nazwa systematyczna|Gerridae|ref=tak., nartnikowatych, z podrzędu pluskwiaki różnoskrzydłeuskwiaków różnoskrzydłych, który potrafi chodzić po powierzchni wody

Wiktionary

Nartnikowate (Gerridae) – rodzina pluskwiaków (Hemiptera) z podrzędu różnoskrzydłych (Heteroptera) i infrarzędu pluskwiaków półwodnych (Gerromorpha, syn. Amphibicorisae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnartʲɲik, AS: nartʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narta ż., narciarz m., narciarka ż., narciarstwo n., nartnikowate nmos.

przym. nartnikowy, narciarski

Wiktionary

# nartniki

drapieżny pluskwiak nawodny strefy równikowej

SJP.pl

Nartnikowate (Gerridae) – rodzina pluskwiaków (Hemiptera) z podrzędu różnoskrzydłych (Heteroptera) i infrarzędu pluskwiaków półwodnych (Gerromorpha, syn. Amphibicorisae).

Wikipedia

# nartnikowate

o cechach nartnikowatych (rodzina pluskwiaków)

SJP.pl

Nartnikowate (Gerridae) – rodzina pluskwiaków (Hemiptera) z podrzędu różnoskrzydłych (Heteroptera) i infrarzędu pluskwiaków półwodnych (Gerromorpha, syn. Amphibicorisae).

Wikipedia

# nartnikowaty

o cechach nartnikowatych (rodzina pluskwiaków)

SJP.pl

# nartorolka

narta wyposażona w rolki

SJP.pl

# nartorolki

narta wyposażona w rolki

SJP.pl

Nartorolki – urządzenie do symulacji jazdy na nartach (biegowych lub zjazdowych). Alternatywa dla narciarstwa latem.

Jest to sprzęt sportowy do uprawiania narciarstwa biegowego w warunkach bezśnieżnych. Z uwagi na krótsze zimy nartorolki można użytkować do 10 miesięcy w ciągu roku. Na nartorolki składa się komplet dwóch ram, na końcach których zainstalowane się specjalne koła.

Wikipedia

# nartorolkowy

→ nartorolki

SJP.pl

#### Patrz:

nartorolki

# nartosanki

sanki z rozszerzonymi płozami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. pojazd przypominający sanki mający wysokie siodełko, dwie szerokie płozy po bokach i jedną krótką z przodu, wyposażony w hamulec i kierownicę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnartɔˈsãnʲci, AS: nartosãnʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sanki nmos.

Wiktionary

# nartostrada

trasa wyznaczona do jazdy na nartach

SJP.pl

Wikipedia

# nartowrotki

rodzaj krótkiej, szerokiej narty, przymocowanej do rolek, służącej do jazdy na jednej nodze

SJP.pl

# nartowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Nartowski – polski koszykarz
- Bronisław Nartowski – polski chemik i wojskowy
- Leszek Nartowski – polski operator filmów animowanych
- Mieczysław Nartowski – polski lekarz, działacz polityczny
- Tadeusz Nartowski – polski malarz
- Wacław Nartowski – polski nauczyciel

Wikipedia

# narty

podłużna płoza służąca do jazdy po śniegu lub wodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. pot. jazda na nartach

forma rzeczownika.

(2.1) lm. od zob. narta.

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnartɨ, AS: narty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narta ż., narciarz m., narciarka ż., narciarstwo n.

przym. narciarski

Wiktionary

# naruchać

wulgarnie:
1. odbyć wiele stosunków seksualnych;
2. w gwarze uczniowskiej: nazbierać

SJP.pl

# naruszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. naruszyć)

(1.1) zakłócać porządek, postępować wbrew regułom lub prawu

(1.2) ujmować pewną część z całości

(1.3) rozpocząć do tej pory nie podejmowane sprawy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiesz, że naruszałeś szkockie prawo, wkraczając bez pozwolenia do lasu i zbierając kurki?

(1.2) Nie będę naruszał tych butelek z różnymi nalewkami, dopóki goście się nie zjawią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈruʃat͡ɕ, AS: narušać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naruszanie n., naruszenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łamać, przekraczać, pogwałcać, dezorganizować, zakłócać, wdzierać się, osaczać, podmywać, zarastać

(1.2) burzyć, uszkadzać

(1.3) rozpoczynać, rozdziewiczać

Wiktionary

# naruszalny

dający się naruszyć, łatwy do naruszenia

SJP.pl

# naruszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naruszać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaruˈʃãɲɛ, AS: narušãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naruszać

Wiktionary

# naruszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naruszyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaruˈʃɛ̃ɲɛ, AS: narušẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naruszyć, naruszać

Wiktionary

# naruszeniowy

→ naruszenie

SJP.pl

#### Patrz:

naruszenie

# naruszewicz

nazwisko

SJP.pl

- Adam Tadeusz Naruszewicz – polski jezuita, nadworny historyk i poeta, biskup, pisarz wielki litewski, senator
- Aleksander Krzysztof Naruszewicz – podkanclerzy litewski, pisarz wielki litewski, starosta lidzki
- Dorota Naruszewicz – polska aktorka filmowa i teatralna
- Mieczysław Naruszewicz – polski rzeźbiarz, projektant przemysłowy
- Napoleon Naruszewicz – podpułkownik Ludowego Wojska Polskiego

Wikipedia

# naruszewo

wieś w Polsce

SJP.pl

Naruszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Naruszewo. Leży nad Naruszewką dopływem Wkry.

Miejscowość jest siedzibą gminy Naruszewo.

We wsi znajduje się parafia pw. św. Tekli oraz Zespół Szkół w skład którego wchodzą:Publiczne Gimnazjum im. papieża Jana Pawła II oraz Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej.

Wikipedia

# naruszewski

przymiotnik od: Naruszewo

SJP.pl

# naruszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. naruszać)

(1.1) dokonany od|naruszać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Putrament naruszył tabu i nazwał po imieniu «narodowościowe» motywy sprzeciwu wobec kandydatury Zambrowskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈruʃɨt͡ɕ, AS: narušyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naruszenie n.

Wiktionary

# naruszyciel

ktoś, kto coś narusza, niszczy, łamie

SJP.pl

# naruszycielka

kobieta, która coś narusza, niszczy, łamie

SJP.pl

# narutowicz

nazwisko

SJP.pl

- Gabriel Narutowicz (1865-1922) – prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
- Kazimierz Narutowicz (1904-1987) – litewski działacz polityczny
- Stanisław Narutowicz (1862-1932) – litewski działacz polityczny
- Gabriel Narutowicz – loża wolnomularska działająca w okresie międzywojennym
- Narutowicz – herb szlachecki (własny)

Wikipedia

# narvik

miasto w Norwegii; Narwik

SJP.pl

Narwik (norw. Narvik) – norweskie miasto i gmina leżąca w regionie Nordland.

Narwik jest 29. norweską gminą pod względem powierzchni. Miasto o charakterze portowym położone jest ok. 240 km za kołem polarnym nad Morzem Norweskim na wybrzeżu Ofotfjordu; ponad 19 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# narwa

1. miasto w Estonii;
2. rzeka w Estonii;
3. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);

(1.2) geogr. rzeka graniczna oddzielająca Estonię od Rosji, łączy jezioro Pejpus z Zatoką Fińską;

Wiktionary

est. Narva

- Narwa (miasto) – miasto w Estonii
  - Narwa – stacja kolejowa w ww. mieście
- Narwa (rzeka)
- Narwa – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Suchopol

Zobacz też

Miejscowość w Estonii

- Narva-Jõesuu

Klub sportowy

- Narva Trans

Stadion

- Narva Kreenholmi staadion

Obraz

- Narva

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. narewski

Wiktionary

# narwać

1. rwąc, zgromadzić pewną ilość czegoś;
2. zmęczyć się;
3. wystawić się na niebezpieczeństwo;
4. postępować w sposób niezrównoważony

SJP.pl

# narwal

ssak morski z rodziny o tej samej nazwie, żyjący w morzach arktycznych, poławiany ze względu na mięso i tłuszcz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Monodon monoceros|ref=tak., duży ssak morski z charakterystycznym pojedynczym, spiralnie skręconym kłem, żyjący w morzach arktycznych;

Wiktionary

Narwal jednozębny, narwal (Monodon monoceros) – gatunek ssaka morskiego z rodziny narwalowatych (Monodontidae).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) jednorożec

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|narval. < etym|duń|narhval. → wieloryb padlinożerny < etym|duń|nar|hval. → trup + wieloryb

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) narwhal

* duński: (1.1) narhval w.

* fiński: (1.1) sarvivalas

* grenlandzki: (1.1) qilalugaq qernertaq

* hiszpański: (1.1) unicornio de mar m., unicornio marino m.

* kataloński: (1.1) narval m.

* węgierski: (1.1) narvál

* włoski: (1.1) unicorno m.

źródła.

== narwal (język niderlandzki.) ==

wymowa.

audio|Nl-narwal.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. narwal

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnarval, AS: narval

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednorożec

Wiktionary

# narwale

ssak morski z rodziny o tej samej nazwie, żyjący w morzach arktycznych, poławiany ze względu na mięso i tłuszcz

SJP.pl

# narwalowate

rodzina ssaków morskich z kladu waleni

SJP.pl

Narwalowate (Monodontidae) – rodzina ssaków morskich z parvordo zębowców (Odontoceti) w obrębie infrarzędu waleni (Cetacea). Są blisko spokrewnione z delfinowatymi i są zbliżone do nich anatomicznie, mają jednak od nich znacznie mniej zębów, a ich płetwa grzbietowa jest śladowa.

Wikipedia

# narwalowaty

o cechach narwalowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# narwaniec

potocznie: człowiek niezrównoważony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pejor. lub żart. człowiek narwany, niezrównoważony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nerwus, postrzeleniec

Wiktionary

# narwany

potocznie: postępujący w sposób niezrównoważony, porywczy, nieobliczalny; postrzelony, zwariowany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. pejor. albo żart. (o człowieku) postępujący w sposób niezrównoważony, porywczy, nieobliczalny

(1.2) pot. (np. o pomyśle) będący wynikiem skłonności do niespodziewanych i nieprzemyślanych zachowań

forma czasownika.

(2.1) zob. narwać.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) niezrównoważony, postrzelony, zwariowany, zbzikowany

Wiktionary

# narwianin

1. mieszkaniec Narwy (miasta w Estonii);
2. mieszkaniec Narwy (wsi w Polsce)

SJP.pl

# narwianka

1. mieszkanka Narwy (miasta w Estonii);
2. mieszkanka Narwi (wsi w Polsce)

SJP.pl

# narwiański

przymiotnik od: Narew (rzeka i miejscowość)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narwią, dotyczący Narwi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Narew ż.

Wiktionary

# narwicki

→ Narwik (miasto w Norwegii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narwikiem, dotyczący Narwiku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O godz. 6.15 norweski pułkownik Sundlo, komendant miasta Narwik, od dawna podejrzany o sympatie proniemieckie, poddał garnizon narwicki bez jednego strzału.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Narwik mrz.

Wiktionary

# narwik

miasto w Norwegii; Narvik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Norwegii, położone za kołem podbiegunowym;

Wiktionary

Narwik (norw. Narvik) – norweskie miasto i gmina leżąca w regionie Nordland.

Narwik jest 29. norweską gminą pod względem powierzchni. Miasto o charakterze portowym położone jest ok. 240 km za kołem polarnym nad Morzem Norweskim na wybrzeżu Ofotfjordu; ponad 19 tys. mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Myśmy tutaj szli z Narwiku!
My przez Węgry! A my z Czech!
Nas tu z Syrii jest bez liku
A nas z Niemiec zwiało trzech!
(…)
Daleka jest droga
W zawiejach i mgłach
Od śniegów Narwiku
W libijski piach

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. narwicki

Wiktionary

# nary

prymitywne łóżko do spania; prycza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. prymitywne leże, zbity z desek pomost do spania

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W większych pomieszczeniach zwykle spali po kilku na szerokich, niskich narach.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) legowisko, prycza

Wiktionary

# narybek

1. młode ryby, wpuszczone do jezior i stawów dla zarybienia ich;
2. przenośnie: młode pokolenie rozpoczynające działalność w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik zbiorowy, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) icht. młode ryby (do ukończenia pierwszego roku życia), które po zużyciu zawartości woreczka żółtkowego rozpoczęły samodzielne zdobywanie pokarmu;

(1.2) przen. nowa, młoda kadra w jakimś środowisku

Wiktionary

Narybek, zarybek – młode, małe ryby (do ukończenia pierwszego roku życia), które po zużyciu zawartości woreczka żółtkowego rozpoczęły samodzielne zdobywanie pokarmu. W rozwoju narybku wyróżniane są dwa stadia: letnie (lipcówka) i wiosenne. W pierwszym stadium – od ukończenia stadium larwalnego do połowy pierwszego sezonu wegetacyjnego – narybek ma całkiem inny wygląd niż dorosłe ryby. Nie można rozróżnić płci u tak młodych ryb. W drugim stadium ryby stają się w pełni ukształtowane.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈrɨbɛk, AS: narybek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rybactwo n., ryba ż., rybka ż., rybeczka ż., rybsko n., rybak m., rybaczki nmos., Ryba ż., Ryby nmos., rybeńka ż., rybność ż., rybaczenie n., wieloryb m., wielorybek m., zarybianie n., zarybienie n., rybaczówka ż., rybny m., zarybek m., rybik m., rybitwa ż.

czas. rybaczyć ndk., zarybiać ndk., zarybić dk.

przym. rybi, rybacki, rybny, wielorybi

Wiktionary

# narybkowy

przymiotnik od: narybek

SJP.pl

# naryć

1. ryjąc, narobić wiele dołów w ziemi;
2. wyryć wiele czegoś;
3. naryć się -
a) zmęczyć się ryciem;
b) potocznie: spędzić dłuższy czas na pilnym uczeniu się czegoś

SJP.pl

# narychtować

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. przygotować

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. podrychtować, rychtować, wyrychtować

przym. rychtyczny, wyrychtowany

przysł. rycht, rychtyg

rzecz. narychtowanie n.

Wiktionary

# narychtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narychtować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. narychtować dk.

Wiktionary

# narychtowywać

1. gwarowo: przygotowywać, przyrządzać;
2. dawniej: nakierowywać, nastawiać

SJP.pl

# naryn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Kara-darią tworzy Syr-darię;

(1.2) geogr. miasto w Kirgistanie;

Wiktionary

- Naryn – rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie
- Naryn – rzeka w Kazachstanie
- Naryn – miasto w Kirgistanie
- Naryn – góry w Kirgistanie
- Naryn – góry w Kazachstanie
- Naryn – wieś w Rosji, w Tuwie, w kożuunie erzińskim
- Naryn – wieś w Rosji, w Buriacji, w rejonie zaigrajewskim

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. naryński

Wiktionary

# naryński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narynem, dotyczący Narynu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Naryn mrz.

Wiktionary

# narypać

potocznie:
1. dodając po kolei, zgromadzić wiele czegoś w jednym miejscu; nawalić;
2. narypać się - upić się; nawalić się, narąbać się, napruć się

SJP.pl

# narypany

potocznie:
1. dodając po kolei, zgromadzić wiele czegoś w jednym miejscu; nawalić;
2. narypać się - upić się; nawalić się, narąbać się, napruć się

SJP.pl

# narys

1. kreska nakreślona czymś ostrym lub twardym
2. rzut geometryczny punktów danej figury na płaszczyznę poziomą

SJP.pl

# narysować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rysować)

(1.1) dokonany od|rysować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnarɨˈsɔvat͡ɕ, AS: narysovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rysować

rzecz. rysownica ż., rysowniczka ż., rysownik mos., rysunek mrz., zarys m., narysowanie n., rysa ż.

Wiktionary

# narysowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narysować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnarɨsɔˈvãɲɛ, AS: narysovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. narysować

Wiktionary

# narząd

wyodrębniona morfologicznie część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego spełniająca określone funkcje; organ

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część organizmu, ciała, spełniająca określone funkcje;

Wiktionary

Narząd, organ (łac. organum) – część organizmu wielokomórkowego o określonej budowie i funkcjach.

Organami są między innymi: żołądek, oko, serce, nerka, wątroba, korzeń, liść, słupek, łodyga, kwiat.

Narząd jest zespołem tkanek oraz częścią układu narządów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ucho jest narządem słuchu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnaʒɔ̃nt, AS: nažõnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. narządowy, wewnątrznarządowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) organ

Wiktionary

# narządy

wyodrębniona morfologicznie część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego spełniająca określone funkcje; organ

SJP.pl

Narząd, organ (łac. organum) – część organizmu wielokomórkowego o określonej budowie i funkcjach.

Organami są między innymi: żołądek, oko, serce, nerka, wątroba, korzeń, liść, słupek, łodyga, kwiat.

Narząd jest zespołem tkanek oraz częścią układu narządów.

Wikipedia

# narzaz

w dawnej Polsce: danina na rzecz księcia, uiszczana w nierogaciźnie, czasem też w bydle i owcach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. średniowieczna danina na ziemiach polskich pobierana na rzecz księcia od zagród chłopskich, głównie w nierogaciźnie

Wiktionary

Prawo książęce (łac. ius ducale) – pojawiająca się w 1. poł. XIII wieku na ziemiach polskich nazwa określająca władzę książęcą nad ludźmi i dobrami, w zakresie sądowniczym oraz w możliwości egzekucji różnych świadczeń: danin, posług, służby wojskowej, w ustanawianiu miru książęcego oraz regaliów. Były to z reguły ciężary, jakie ponosiła ludność tak w dobrach książęcych, kościelnych, jak i prywatnych na rzecz władcy. Prawo książęce rozkładało się na warianty grupowe, regulujące „wieczyste” powinności oraz statusowe uprawnienia poszczególnych kategorii ludności chłopskiej w gospodarczej organizacji państwa, regulowało jej dziedziczne obowiązki i przywileje. W literaturze definiowane często jako pojęcie pełni władzy książęcej, która „nie znała żadnych ścisłych granic”.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnaʒas, AS: nažas

Wiktionary

# narzecze

w językoznawstwie: odmiana języka ogólnego (narodowego) charakterystyczna dla jakiegoś terytorium, np. narzecze słowiańskie, Indian Amazonii; gwara, dialekt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) język, mowa

(1.2) jęz. swoista odmiana języka;

(1.3) jęz. mowa terytorialna, odmienna od języka standardowego;

(1.4) jęz. mowa terytorialna o zasięgu szerszym niż dialekt i gwara;

Wiktionary

Narzecze – odmiana językowa właściwa dla danej grupy użytkowników języka. Może to być synonim terminu dialekt, czyli określenie na różne niestandardowe, inne niż ogólnonarodowe formy języka, czy też ogólne określenie na każdą wyodrębnioną odmianę języka (o standardzie mowa wówczas jako o narzeczu ogólnym lub kulturalnym).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z każdym potrafił się porozumieć w jego ojczystym narzeczu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʒɛt͡ʃɛ, AS: nažeče

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzeczona ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) dialekt

(1.3) dialekt, gwara

Wiktionary

# narzeczeni

para po zaręczynach; narzeczeństwo

SJP.pl

# narzeczeński

dotyczący narzeczonego, narzeczonej, narzeczonych lub związany z okresem narzeczeństwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący narzeczeństwa, związany z narzeczeństwem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powymyślali imiona dla dzieci już w okresie narzeczeńskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzeczeństwo n., narzeczona ż., narzeczony m.

Wiktionary

# narzeczeństwo

okres od zaręczyn do ślubu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres, w którym jest się narzeczonym i narzeczoną, okres od zaręczyn do ślubu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) para zaręczonych

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wydaje się, że etap narzeczeństwa nastaje tak po prostu, znienacka. Nikt z badanych nie wspominał o decyzji poprzedzonej głębokimi przemyśleniami, czy to na pewno ten jedyny/ta jedyna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzeczony m., narzeczona ż.

przym. narzeczeński

Wiktionary

# narzeczona

kobieta zaręczona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona

(1.2) pot. kobieta będąca w związku

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tego wieczora przyjdę do ciebie z moją narzeczoną.

(1.2) Na imprezie był Rafał z nową narzeczoną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaʒɛˈt͡ʃɔ̃na, AS: nažečõna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzeczeństwo n., narzecze n.

:: fm. narzeczony m.

czas. rzec dk.

przym. narzeczeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nupturientka, daw. oblubienica; gw-pl|Górny Śląsk|libsta, lipsta.

(1.2) dziewczyna

Wiktionary

# narzeczony

mężczyzna zaręczony, w okresie narzeczeństwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna w okresie narzeczeństwa

(1.2) pot. eufem. konkubin, konkubent

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Długo stała z narzeczonym przed sklepem jubilera.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzeczeństwo n.

:: fż. narzeczona ż.

przym. narzeczeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. nupturient, gw-pl|Śląsk Cieszyński|galan., gw-pl|Górny Śląsk|szac.

Wiktionary

# narzeczowy

przymiotnik od: narzecze

SJP.pl

# narzędnik

instrumentalis; w językoznawstwie:
1. piąty przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: z (za, pod, przed, nad) kim? z (za, pod, przed, nad) czym?, który w zdaniu może pełnić funkcje dopełnienia bliższego, dalszego, okolicznika oraz orzecznika;
2. forma wyrazowa tego przypadka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?;

Wiktionary

Narzędnik (łac. instrumentalis) – w językoznawstwie przypadek używany m.in. dla określenia narzędzia (naprawił telewizor śrubokrętem, przyjechałem pociągiem), sposobu wykonania czynności (osiągnąłem to sprytem) itp. Przy czasownikach oznaczających rządzenie oznacza dopełnienie bliższe (dyrygent kieruje orkiestrą), przy niektórych innych dopełnienie dalsze (Maria handluje kwiatami). Łączy się z niektórymi przyimkami, np. z, pod, nad. Odpowiada na pytania kim? czym?.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W języku niemieckim nie ma formy narzędnika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʒɛ̃ndʲɲik, AS: nažẽndʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzędzie n.

przym. narzędnikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) instrumentalis

Wiktionary

# narzędnikowy

→ narzędnik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. związany z narzędnikiem, dotyczący narzędnika

Wiktionary

#### Patrz:

narzędnik

#### Powiązane:

rzecz. narzędnik mrz.

Wiktionary

# narzędziarnia

magazyn narzędzi

SJP.pl

Narzędziownia lub narzędziarnia – budynek lub wydzielona część zakładu przemysłowego, służąca jako magazyn, wypożyczalnia oraz warsztat do utrzymywania narzędzi i przyrządów technicznych (np. pomiarowych) we właściwym stanie technicznym. W niektórych dużych przedsiębiorstwach narzędziownia posiada również laboratorium do przeprowadzania szczegółowych badań technicznych użytkowanych narzędzi.

Wikipedia

# narzędzie

prosty w obsłudze przedmiot służący do bezpośredniego oddziaływania na coś, czego zwykły człowiek nie mógłby wykonać gołymi rękami lub z większym trudem niż z owym narzędziem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;

(1.2) inform. program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania

(1.3) przen. metoda, sposób na wykonanie czegoś

(1.4) przen. osoba wykorzystywana bez swojej wiedzy

Wiktionary

Narzędzie – przedmiot lub urządzenie służące do bezpośredniego oddziaływania w procesie pracy na przedmiot pracy stanowiące wyposażenie człowieka lub maszyny. Większość prostych narzędzi jest maszynami prostymi. Narzędzie pozwala wykonać to, czego przeciętny człowiek nie byłby w stanie wykonać samymi rękoma, lub ułatwia to, co może wykonać sam.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przy domu dobudowałem szopę na narzędzia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʒɛ̃ɲd͡ʑɛ, AS: nažẽńʒ́e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzędziowiec m., narzędnik m., narzędziownia ż.

przym. narzędziowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przyrząd

Wiktionary

# narzędziowiec

specjalista pracujący przy produkcji lub naprawie narzędzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. pracownik narzędziowni, fachowiec zajmujący się produkcją lub naprawą narzędzi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. żegl. żart. radziecki statek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaʒɛ̃ɲˈd͡ʑɔvʲjɛt͡s, AS: nažẽńʒ́ovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzędzie, narzędziownia

przym. narzędziowy

Wiktionary

# narzędziownia

dział zakładu produkcyjnego zajmujący się wykonywaniem i konserwacją narzędzi i przyrządów

SJP.pl

Narzędziownia lub narzędziarnia – budynek lub wydzielona część zakładu przemysłowego, służąca jako magazyn, wypożyczalnia oraz warsztat do utrzymywania narzędzi i przyrządów technicznych (np. pomiarowych) we właściwym stanie technicznym. W niektórych dużych przedsiębiorstwach narzędziownia posiada również laboratorium do przeprowadzania szczegółowych badań technicznych użytkowanych narzędzi.

Wikipedia

# narzędziowy

→ narzędzie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. związany z narzędziem, dotyczący narzędzia

Wiktionary

#### Patrz:

narzędzie

#### Wymowa:

IPA: ˌnaʒɛ̃ɲˈd͡ʑɔvɨ, AS: nažẽńʒ́ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzędzie n., narzędziowiec mos./mzw.

Wiktionary

# narzekać

mówić z niezadowoleniem o czymś, wypowiadać żale; utyskiwać; skarżyć się; biadać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) mówić w sposób wyrażający niezadowolenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez cały wieczór Helena narzekała na niewygodny stanik.

(1.1) Dzisiaj wiele kobiet narzeka na swoich mężów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʒɛkat͡ɕ, AS: nažekać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzekacz m., narzekanie n.

przym. narzekliwy, rzeczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) marudzić, psioczyć, skarżyć się, uskarżać się, utyskiwać, daw. kawęczyć; gw-pl|Śląsk Cieszyński|szymrzikować.

Wiktionary

# narzekactwo

potocznie: skłonność do narzekania

SJP.pl

# narzekacz

potocznie: ten, kto stale narzeka, utyskuje

SJP.pl

# narzekaczka

→ narzekacz; malkontentka

SJP.pl

# narzekania

skarga, żal, utyskiwanie

SJP.pl

# narzekanie

skarga, żal, utyskiwanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narzekać.

(1.2) skarga, utyskiwanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Przygnębiasz mnie swoim ciągłym narzekaniem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaʒɛˈkãɲɛ, AS: nažekãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. narzekać ndk.

Wiktionary

# narzępik

mucha z rodziny narzępikowatych, pasożytująca na bydle, koniach i świniach

SJP.pl

# narzępikowate

rodzina muchówek z podrzędu krótkoczułkich, obejmująca około 800 gatunków; wpleszczowate

SJP.pl

Narzępikowate, wpleszczowate (Hippoboscidae) – rodzina muchówek z podrzędu krótkoczułkich. Obejmuje blisko 800 gatunków, od w pełni uskrzydlonych do całkiem bezskrzydłych. Są hematofagicznymi ektopasożytami ssaków i ptaków. Charakteryzuje je larworodność. Większość rozwoju larwalnego ma miejsce w organizmie matki. Larwa po jego opuszczeniu natychmiast zmienia się w poczwarkę.

Wikipedia

# narzępikowaty

o cechach narzępikowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

# narzęst

rodzaj roślin z rodziny storczykowatych; cymbidium

SJP.pl

# narzeźbić

wyrzeźbić wiele czegoś

SJP.pl

# narzucać

1. rzucać coś na coś, nakładać do czegoś, na coś;
2. okrywać się pośpiesznie, nakładać jakieś okrycie na ramiona;
3. zmuszać kogoś do przyjęcia czegoś, do określonego postępowania, wymuszać coś na kimś;
4. narzucać się - zmuszać kogoś do przebywania w swoim towarzystwie, wpraszać się gdzieś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. narzucić)

(1.1) rzucać przedmioty na jakąś powierzchnię

(1.2) zmuszać kogoś do akceptacji czegoś

(1.3) pośpiesznie ubierać się w coś, okrywać sobie ramiona

czasownik zwrotny niedokonany narzucać się (dk. narzucić się)

(2.1) być nachalnym, zmuszać kogoś do przebywania i często również interakcji ze sobą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Narzucił koc na łóżko.

(1.2) On bardzo często narzuca swoje zdanie.

(1.3) Narzuć na siebie jakąś cieplejszą bluzkę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʒut͡sat͡ɕ, AS: nažucać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzuta ż., narzucanie n., narzucenie n.

czas. narzucić dk.

przym. narzutowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) wprosić się

Wiktionary

# narzucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narzucać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaʒuˈt͡sãɲɛ, AS: nažucãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. narzucać (się) ndk., narzucić (się) dk.

rzecz. narzut m., narzuta ż., narzucenie n.

przym. narzutowy

Wiktionary

# narzucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narzucić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaʒuˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: nažucẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. narzucić (się) dk., narzucać (się) ndk.

rzecz. narzut, narzuta, narzucanie

Wiktionary

# narzucić

1. rzucić coś na coś, nałożyć do czegoś, na coś;
2. okryć się pośpiesznie, nałożyć jakieś okrycie na ramiona;
3. zmusić kogoś do przyjęcia czegoś, do określonego postępowania, wymusić coś na kimś;
4. narzucić się - zmusić kogoś do przebywania w swoim towarzystwie, wprosić się gdzieś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. narzucać)

(1.1) rzucić przedmioty na jakąś powierzchnię

(1.2) zmusić kogoś do akceptacji czegoś

(1.3) pośpiesznie ubrać się w coś, okryć sobie ramiona

czasownik zwrotny dokonany narzucić się (ndk. narzucać się)

(2.1) zmusić kogoś do swojego towarzystwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Staruszka narzuciła na ramiona chustę i wyszła na ganek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʒut͡ɕit͡ɕ, AS: nažućić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzucanie n., narzucenie n., narzuta ż.

czas. narzucać

Wiktionary

# narzut

1. sposób tynkowania;
2. zewnętrzna warstwa tynku;
3. technika rzeźbiarska;
4. dodatkowa kwota doliczana do ceny podstawowej

SJP.pl

- narzut (budownictwo)
- narzut kamienny
- narzut (kalkulacja)
- narzut (rzeźbiarstwo)

Wikipedia

# narzuta

nakrycie wykonane z tkaniny na kanapę lub tapczan; kapa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nakrycie na łóżko, tapczan, kanapę, często ozdobne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiłam wczoraj beżową, dwustronną narzutę na tapczan.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rzut mrz., narzucanie n., narzucenie n., narzut m. zdrobn. narzutka ż.

czas. narzucać ndk., narzucić dk.

przym. narzutowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kapa

Wiktionary

# narzutka

zdrobnienie od: narzuta

SJP.pl

# narzutniak

duży fragment skalny przyniesiony przez lodowiec; głaz narzutowy, narzutowiec

SJP.pl

# narzutny

dawniej: narzucający coś

SJP.pl

# narzutowiec

duży fragment skalny przyniesiony przez lodowiec; głaz narzutowy, narzutniak

SJP.pl

# narzutowo

→ narzutowy

SJP.pl

#### Patrz:

narzutowy

# narzutowy

przymiotnik od: narzut

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od narzut

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wrząca Wielka to wieś położona na północny wschód od Koła. Jej osobliwością jest owiany legendami głaz narzutowy - piaskowiec kwarcytowy o obwodzie 8.5 m i wysokości 1 m.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaʒuˈtɔvɨ, AS: nažutovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narzut m., narzuta ż., narzutka ż., narzucanie n.

czas. narzucać

Wiktionary

# narzygane

potocznie: gdzieś jest narzygane - ktoś gdzieś narzygał

SJP.pl

# narzynacz

przyrząd, narzędzie do narzynania; narzynaczka

SJP.pl

# narzynaczka

przyrząd, narzędzie do narzynania; narzynacz

SJP.pl

# narzynak

dawniej: przyrząd, narzędzie do narzynania; narzynaczka, narzynacz

SJP.pl

# narzynka

narzędzie skrawające do kalibrowania lub nacinania gwintów zewnętrznych

SJP.pl

Narzynka – narzędzie wieloostrzowe służące do nacinania gwintów zewnętrznych. Działa analogicznie do nakrętki z tą jednak różnicą, że jest wyposażona w nacinające ostrza, które wykonują gwint na przedmiocie (najczęściej walcu), na który jest nakręcana.

Odmianą narzynki jest gwintownica, służąca do nacinania gwintów zewnętrznych rur. Często posiada przestawne ostrza, umożliwiające nacinanie gwintów na rurach o różnych średnicach.

Wikipedia

# nasa

[czytaj: nasa] (skrót od: ang. National Aeronautics and Space Administration) amerykańska agencja aeronautyki, organ rządowy USA prowadzący działania związane z badaniami kosmicznymi, rozwojem astronautyki i lotnictwa cywilnego; Nasa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. astronaut. amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, zajmująca się planowaniem, koordynacją i realizacją badań nad kosmosem;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod koniec września br. próbnik wystrzelony przez amerykańską agencję kosmiczną NASA w ramach misji Double Asteroid Redirection Test (DART) uderzył w moonletkę (księżyc planetoidaanetoidy) Dimoprhos, okrążającą planetoidaanetoidę Didymos.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnasa, AS: nasa

Wiktionary

# nasączać

1. powoli, stopniowo nawilżać coś;
2. nalewać coś wolno, po kropelce

SJP.pl

# nasączyć

1. powoli, stopniowo nawilżyć coś;
2. nalać coś wolno, po kropelce

SJP.pl

# nasada

1. część, w której jest coś osadzone; rękojeść, trzonek;
2. element nasadzony, nałożony na coś; pokrywa, nakładka;
3. w botanice: część liścia łącząca jego ogonek lub samą blaszkę z łodygą rośliny;
4. w językoznawstwie: zespół narządów mowy złożony z jamy ustnej, gardłowej i nosowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) część, na której coś jest osadzone czy umocowane, stanowiąca podstawę

(1.2) część nasadzona na coś

(1.3) bot. element liścia łącząca blaszkę lub ogonek z łodygą

(1.4) jęz. zespół narządów mowy obejmujący jamę ustną, gardło i jamę nosową

Wiktionary

Nasada – element armatury wodnej, służący do połączenia węży pożarniczych z rozdzielaczem, pompą, hydrantem, prądownicą, zbieraczem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U nasady wzgórza rosną piękne cyprysy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈsada, AS: nasada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasadka ż.

czas. nasadzać ndk.

przym. nasadowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) oprawa, obsada, podstawa, rękojeść, trzonek

(1.2) nakładka, nasadka, pokrywa, pokrywka

Wiktionary

# nasadka

przedmiot lub przyrząd nakładany na coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: nasada

(1.2) pokrywka nasadzana na coś

(1.3) łow. sidło, wnyk

(1.4) fot. pryzmat nakładany na obiektyw aparatu fotograficznego

(1.5) ornit. samica wysiadująca jaja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasada ż.

czas. nasadzać ndk.

przym. nasadkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) nasiadka

Wiktionary

# nasadkowy

przymiotnik od: nasadka

SJP.pl

# nasadnik

kamienny blok między głowicą kolumny a sklepieniem lub arkadą, typowe dla architektury bizantyjskiej; impost

SJP.pl

Impost, nasadnik – w architekturze, element w formie płyty lub bloku, stanowiący przejście między głowicą podpory a dźwiganym przez nią elementem (np. łukiem arkady). Impost mógł przybrać formę głowicy i podpora w efekcie otrzymywała podwójną głowicę (tzn. na jedną głowicę nasadzona była druga, zwana nasadnikową).

Impost znany był od starożytnego Rzymu, popularny w architekturze bizantyjskiej, rozpowszechniony w czasach renesansu, baroku i klasycyzmu.

Wikipedia

# nasadooczne

rząd ślimaków płucodysznych

SJP.pl

Nasadooczne (Basommatophora) – rząd ślimaków płucodysznych (Pulmonata), u których występują niewciągalne czułki (zwykle jedna para), a oczy są położone u ich podstawy. U przedstawicieli kilku rodzin czułki i oczy są zredukowane. Muszla spiralnie zwinięta, a jej rozmiary i kształt zróżnicowane – od około 1 mm do 10 cm, wieżyczkowata, czapeczkowata lub jajowata. U dorosłych osobników niektórych gatunków otwór muszli zamyka rogowe wieczko.

Wikipedia

# nasadzać

potocznie: umieścić wiele osób na miejscach siedzących

SJP.pl

# nasadzenie

1. nałożyć coś na coś lub osadzić w czymś przedmiot, narzędzie;
2. posadzić wiele roślin

SJP.pl

# nasadzeniowy

związany z nasadzaniem

SJP.pl

# nasadzić

1. nałożyć coś na coś lub osadzić w czymś przedmiot, narzędzie;
2. posadzić wiele roślin

SJP.pl

# nasamprzód

inaczej: na początku, najpierw

SJP.pl

przysłówek

(1.1) daw. o czym mówiący chce przekazać przed wszystkim innym, co jest dla niego najistotniejsze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Coraz częściej więc dochodzę do przekonania, że zdiagnozowaniu i ewaluacji winien nasamprzód podlegać nie tyle zespół cech kandydatów do zawodu nauczycielskiego czy ich kształcenie, lecz sam zawód nauczyciela jako taki!

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. przedni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przede wszystkim, w pierwszej kolejności; książk. pierwej, wpierw; przest. najpierwej, najsampierw, pierw, wprzód, przódy, wprzódy; gw-pl|Górny Śląsk|pierwyj.

Wiktionary

# naści

wykrzyknienie dawne lub gwarowe: masz! weź!

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) daw. masz! weź!

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) a to mi paciorki przywieźli, a to często gęsto bułkę z miasta i mówili: „Naści, Jewuś, naści, boś mi najmilejsza…”

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnaɕt͡ɕi, AS: naśći

Wiktionary

# naście

potocznie: kilkanaście

SJP.pl

liczebnik nieokreślony

(1.1) pot. kilkanaście

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy miałem naście lat, podkochiwałem się w swojej nauczycielce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnaɕt͡ɕɛ, AS: naśće

Wiktionary

#### Powiązane:

licz. nasty

temsłow. -naście

Wiktionary

# naścielać

naściełać;
1. ścieląc, nakładać gdzieś dużo czegoś;
2. ścieląc, przygotowywać wiele miejsc do spania

SJP.pl

# naścienny

mocowany na ścianie

SJP.pl

# naścierwek

naścierwek rudonogi - gatunek chrząszcza z rodziny przekraskowatych

SJP.pl

# naściełać

naścielać;
1. ścieląc, nakładać gdzieś dużo czegoś;
2. ścieląc, przygotowywać wiele miejsc do spania

SJP.pl

# nasciturus

płód ludzki, który może na podstawie przepisu ustawy nabyć określone prawo pod warunkiem, że urodzi się jako żywe dziecko

SJP.pl

Wikipedia

# nasdaq

ang. National Association of Securities Dealers Automated Quotations, rynek akcji w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Nasdaq Stock Market, NASDAQ (ang. National Association of Securities Dealers Automated Quotations) – giełda papierów wartościowych w Stanach Zjednoczonych, z filiami w Kanadzie, Chinach, Japonii i Dubaju, zarządzana przez NASDAQ OMX Group, nadzorowana przez Financial Industry Regulatory Authority (FINRA).

Wikipedia

# nasenny

wywołujący sen

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wywołujący sen

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈsɛ̃nːɨ, AS: nasẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. nasennie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) usypiający

Wiktionary

# nasercowy

środki nasercowe - środki lecznicze działające pobudzająco lub hamująco na pracę serca

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który oddziałuje na pracę serca

Wiktionary

# nasermater

przekleństwo używane zwłaszcza na Śląsku i Kaszubach

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) przekleństwo źle, marnie, byle jak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasermatyzm m.

Wiktionary

# naserowski

→ naseryzm

SJP.pl

#### Patrz:

naseryzm

# naserysta

zwolennik naseryzmu - arabskiej wersji socjalizmu

SJP.pl

# naserystka

→ naserysta

SJP.pl

#### Patrz:

naserysta

# naseryzm

doktryna polityczna rewolucji republikańskiej w Egipcie z 1952 roku wprowadzona w życie przez rząd z Gamelem Abdelem Naserem jako premierem

SJP.pl

Naseryzm – arabska socjalistyczna i nacjonalistyczna doktryna polityczna, bazująca na myśli byłego egipskiego prezydenta Gamala Abdela Nasera. Naseryzm wywierał największy wpływ na politykę panarabską w latach 50. i 60. XX wieku, potem przerodził się częściowo w inne nacjonalistyczne ruchy w latach 70. Sam Naser zmarł w 1970 roku.

Wikipedia

# nash

nazwisko

SJP.pl

- Nash Motors – dawne amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
- Nash – typ jachtu
- NASH (ang. non-alcoholic steatohepatitis) – niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby
- D'Nash (wcześniej NASH) – hiszpański boysband

Wikipedia

# nashi

[czytaj: nasi] drzewo z rodziny różowatych; także owoc tego drzewa, mający kształt podobny do jabłka i smak przypominający gruszkę; nasi, gruszka piaskowa, gruszka japońska

SJP.pl

Wikipedia

# nashville

[czytaj: neszwil] miasto w USA, stolica stanu Tennessee

SJP.pl

Nashville – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Tennessee, położone nad rzeką Cumberland. Należy do najszybciej rozwijających się dużych miast w Stanach Zjednoczonych. Obszar metropolitalny Nashville–Davidson–Murfreesboro–Franklin liczy 2,1 mln mieszkańców. Jest stolicą hrabstwa Davidson (miasto i hrabstwo ma jeden samorząd od 1963).

Wikipedia

# nasi

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "my"

SJP.pl

- Nasi (Rosja) – rosyjska proputinowska organizacja młodzieżowa, założona 1 marca 2005 roku
- Nasi (Ukraina) – prorosyjska partia polityczna na Ukrainie, założona 21 września 2018 roku
- Nasi – żydowski tytuł honorowy

Wikipedia

# nasiać

powrzucać ziarno do gleby; ponasiewać

SJP.pl

# nasiad

pomieszczenie, w którym siedzą na jajkach kury, kaczki itp.

SJP.pl

# nasiadać

1. potocznie: zaczynać ostro krytykować;
2. pokrywać jakąś powierzchnię w wielkiej ilości

SJP.pl

# nasiadka

samica ptaka wysiadująca jaja; nasadka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. samica ptaka wysiadująca jaja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Artur zrobił doskonałe zdjęcia nasiadki pliszkaiszki.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nasiadać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nasadka

Wiktionary

# nasiadówa

potocznie, zgrubienie od: nasiadówka; długa, rozwlekła narada

SJP.pl

# nasiadówka

1. potocznie: długa, rozwlekła narada;
2. kąpiel lecznicza; kąpiel nasiadowa;
3. specjalna wanna do leczniczych kąpieli podbrzusza

SJP.pl

# nasiąkać

nasycać się płynem, wilgocią; wchłaniać płyn, wilgoć

SJP.pl

# nasiąkliwość

Nasiąkliwość – zdolność do wchłaniania wody przez dany materiał, maksymalne nasycenie wodą danego materiału.

Nasiąkliwość może być:

- masowa (wagowa) – stosunek masy pochłoniętej wody do masy próbki w stanie suchym. Określa ją wzór:

Wikipedia

# nasiąknąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nasiąkać)

(1.1) dokonany od|nasiąkać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czym prędzej wziąłem ją na ręce, ciężką od wody, którą nasiąkło jej futerko.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈɕɔ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: naśõŋknõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasiąknięcie n., nasiąkanie n.

czas. nasiąkać ndk.

Wiktionary

# nasiąknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nasiąknąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nasiąknąć

Wiktionary

# nasiąknięty

nasiąkły;
1. przepojony, przesycony płynem, wilgocią itp.;
2. przesycony jakimś zapachem;
3. przenośnie: taki, który nabrał jakiegoś wyrazu, charakteru

SJP.pl

# nasiąkły

nasiąknięty;
1. przepojony, przesycony płynem, wilgocią itp.;
2. przesycony jakimś zapachem;
3. przenośnie: taki, który nabrał jakiegoś wyrazu, charakteru

SJP.pl

# nasiarczać

pokrywać wierzchnią warstwę przedmiotu siarką w celu uodpornienia na korozję i zwiększenia wytrzymałości zmęczeniowej; siarkować

SJP.pl

# nasiarczyć

pokryć wierzchnią warstwę przedmiotu siarką w celu uodpornienia na korozję i zwiększenia wytrzymałości zmęczeniowej

SJP.pl

# nasiąść

1. potocznie: zacząć ostro krytykować;
2. rzadko: nacisnąć coś, siadając

SJP.pl

# nasiębierny

o kole wodnym: takie, w którym napędzająca je woda napływa od góry

SJP.pl

# nasiec

1. siekąc, ścinając nagromadzić wiele, dostateczną ilość czegoś;
2. przestarzałe: pozabijać, pomordować wiele osób lub zwierząt przy użyciu broni białej

SJP.pl

# nasiechowice

Nasiechowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Miechów.

Wikipedia

# nasiedzieć

nasiedzieć się - potocznie:
1. spędzić długi czas na siedzeniu, zmęczyć się siedzeniem;
2. przebywać gdzieś przez dłuższy czas, aż do zmęczenia, np. nasiedzieć się na wsi;
3. być czymś zaabsorbowanym przez dłuższy czas, aż do zmęczenia, np. nasiedzieć się nad książką

SJP.pl

# nasiękowy

znieczulenie nasiękowe - znieczulenie polegające na wyłączeniu włókien i zakończeń nerwowych

SJP.pl

# nasielsk

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Nasielsk (wymowa) – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nasielsk, położone 50 km na północ od Warszawy, nad Nasielną, w dawnej ziemi zakroczymskiej historycznego Mazowsza.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnaɕɛlsk, AS: naśelsk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nasielski

Wiktionary

# nasielski

przymiotnik od: Nasielsk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nasielskiem, dotyczący Nasielska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nasielsk mrz., nasielszczanin m., nasielszczanka ż.

Wiktionary

# nasielszczanin

mieszkaniec Nasielska

SJP.pl

# nasielszczanka

mieszkanka Nasielska

SJP.pl

# nasieniak

nowotwór złośliwy jądra, wywodzący się z niezróżnicowanych komórek płciowych, dający wcześnie przerzuty do węzłów chłonnych, płuc

SJP.pl

Wikipedia

# nasienie

1. organ rozrodczy roślin nasiennych; nasiono;
2. dawniej: ród, potomstwo, dziecko; dziś tylko w wyrażeniu "dziadowskie (złodziejskie, podłe itp.) nasienie" - wyzwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fizj. płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;

(1.2) bot. organ rozrodczy roślin nasiennych;

(1.3) daw. ród, potomstwo, dziecko

Wiktionary

- nasienie (botanika)
- sperma
- mlecz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wytrysk nasienia następuje w czasie stosunku płciowego, masturbacji bądź polucji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈɕɛ̇̃ɲɛ, AS: naśė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasiono n., nasiennictwo n., nasiennik m., nasiennia ż., nasionnica ż., nasianie n., nasiewanie n.

:: zdrobn. nasionko n.

czas. siać, nasiać dk., nasiewać ndk.

przym. nasienny, nasienniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sperma, ejakulat; u ryb i mięczaków: mlecz

(1.2) nasiono

Wiktionary

# nasieniotok

patologiczne wydalanie spermy, bez seksualnych bodźców; zmaza dzienna

SJP.pl

Nasieniotok (łac. spermatorrhöe) – mimowolny wypływ nasienia bez towarzyszącego orgazmu. Według Dorland's Illustrated Medical Dictionary termin przestarzały, równoznaczny z polucją.

Wikipedia

# nasieniotwórczy

uczestniczący w wytwarzaniu nasienia w organizmie samca; nasieniodajny

SJP.pl

# nasieniowód

każdy z dwóch przewodów wyprowadzających nasienie z jądra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. parzysty przewód wyprowadzający plemniki z jąder

Wiktionary

Nasieniowody, przewody nasienne (łac. ductus deferens) – przewody wyprowadzające plemniki z męskich gruczołów płciowych – jąder. U kręgowców nasieniowody wychodzą z najądrza i mają ujście na zewnątrz albo w cewce moczowej. Ponadto u kręgowców nasieniowody wytwarzają pewne substancje zwiększające ruchliwość plemników. U ssaków nasieniowody współtworzą powrózek nasienny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) U ssaków nasieniowody współtworzą powrózek nasienny.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przewód nasienny

Wiktionary

# nasieniowodowy

→ nasieniowód

SJP.pl

#### Patrz:

nasieniowód

# nasiennia

w botanice: łupina nasienia, powstająca ze zmienionych okryw zalążka, który przekształca się w nasienie

SJP.pl

# nasiennictwo

dział hodowli roślin w celu pozyskiwania materiału siewnego

SJP.pl

Nasiennictwo – dział produkcji roślinnej mający za zadanie wytworzenie materiału siewnego do dalszego rozmnażania, lub zespół form organizacyjnych mających na celu hodowlę roślin uprawnych.

Wikipedia

# nasiennik

1. dojrzałe drzewo pozostawione dla odnowienia lasu przez samosiew;
2. roślina uprawiana w celu uzyskania nasion

SJP.pl

# nasienny

wytwarzający nasiona

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. związany z nasionami

(1.2) anat. dotyczący nasienia męskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasienie n., nasiennictwo n., nasiono n., nasionko n., nasiewanie n.

przym. nagonasienny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) spermowy

Wiktionary

# nasierdzie

cienka, łącznotkankowa błona pokrywająca z zewnątrz mięsień sercowy, stanowiąca wewnętrzną blaszkę osierdzia; epicardium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. błona surowicza pokrywająca z zewnątrz mięsień sercowy, stanowiąca wewnętrzną blaszkę osierdzia;

Wiktionary

Nasierdzie (łac. epicardium) – błona surowicza stanowiąca wewnętrzną (trzewną) warstwę osierdzia. Składa się głównie z tkanki łącznej, która spełnia funkcję warstwy ochronnej.

Osierdzie trzewne produkuje płyn osierdziowy, który w cyklu pracy serca zmniejsza tarcie pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną blaszką osierdzia. Podczas skurczu komór fala depolaryzacji porusza się od wsierdzia do nasierdzia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈɕɛrʲd͡ʑɛ, AS: naśerʹʒ́e

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nasierdziowy

Wiktionary

# nasierdziowy

przymiotnik

(1.1) przym. od nasierdzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłuszcz nasierdziowy łatwo uwidocznić w tomografii komputerowej (CT, computed tomography) i w rezonansie magnetycznym (MRI, magnetic resonance imaging), jednak szerokie zastosowanie tych metod dla jego oceny jest niepraktyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaɕɛrʲˈd͡ʑɔvɨ, AS: naśerʹʒ́ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasierdzie

Wiktionary

# nasierowski

nazwisko

SJP.pl

# nasierszyca

nasierszyca brzozówka - gatunek motyla z rodziny nasierszycowatych

SJP.pl

# nasierszycowate

o cechach nasierszycowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# nasierszycowaty

o cechach nasierszycowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

# nasiew

rozsypywanie wielu ziaren w spulchnioną glebę; nasiewanie

SJP.pl

# nasiewać

1. siejąc, pokrywać czymś; zasiewać, usiewać;
2. nasiewać się - o roślinie: wyrastać, nie będąc zasianym przez człowieka; zasiewać się

SJP.pl

# nasiewanie

1. siejąc, pokrywać czymś; zasiewać, usiewać;
2. nasiewać się - o roślinie: wyrastać, nie będąc zasianym przez człowieka; zasiewać się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzucanie nasion na glebę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasianie n., nasiono n., nasienie n., nasionko n., nasiennictwo n., nasiennik m., nasiennia ż., nasionnica ż.

czas. nasiewać ndk., nasiać dk.

przym. nasienny, nasienniczy

Wiktionary

# nasięźrzał

gatunek paproci; języcznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ophioglossum|L.|ref=tak. rodzaj roślin z rodziny nasięźrzałowatych (nazwa systematyczna|Ophioglossaceae|ref=tak.);

Wiktionary

Nasięźrzał (Ophioglossum L.) – rodzaj roślin z rodziny nasięźrzałowatych (Ophioglossaceae). Obejmuje ok. 25–30 do 34 gatunków.

Zasięg występowania rodzaju jest rozległy – są to rośliny niemal kosmopolityczne, przy czym w większości rosną w strefie tropikalnej i subtropikalnej i na półkuli północnej. W Ameryce Północnej rośnie 7 gatunków, w Chinach – 9, w Europie – 3. W Polsce spotykany jest jeden gatunek – nasięźrzał pospolity O. vulgatum, nasięźrzał azorski O. azoricum uznawany jest za błędnie stwierdzony w Polsce, a nasięźrzał wielolistny O. polyphyllum ma niejasny status.

Wikipedia

# nasięźrzałowate

rodzina roślin z klasy psylotowych

SJP.pl

Nasięźrzałowce (Ophioglossales) – monotypowy rząd roślin; dawniej włączany do sztucznej grupy paprotników, we współczesnych systemach filogenetycznych jest jednym z dwóch rzędów nasięźrzałowych, stanowiących najstarszą żyjącą linię rozwojową w obrębie monilofitów. Do rzędu należy jedna rodzina: nasięźrzałowate (Ophioglossaceae Martinov, Tekhno-Bot. Slovar: 438. 3 Aug 1820). Przedstawiciele nasięźrzałowców występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, nieliczne gatunki spotykane są w strefie klimatu tropikalnego. Rośliny głównie naziemne (kilka gatunków epifitycznych).

Wikipedia

# nasięźrzałowaty

o cechach nasięźrzałowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# nasięźrzałowce

monotypowy rząd roślin z klasy psylotowych

SJP.pl

Nasięźrzałowce (Ophioglossales) – monotypowy rząd roślin; dawniej włączany do sztucznej grupy paprotników, we współczesnych systemach filogenetycznych jest jednym z dwóch rzędów nasięźrzałowych, stanowiących najstarszą żyjącą linię rozwojową w obrębie monilofitów. Do rzędu należy jedna rodzina: nasięźrzałowate (Ophioglossaceae Martinov, Tekhno-Bot. Slovar: 438. 3 Aug 1820). Przedstawiciele nasięźrzałowców występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, nieliczne gatunki spotykane są w strefie klimatu tropikalnego. Rośliny głównie naziemne (kilka gatunków epifitycznych).

Wikipedia

# nasięźrzałowe

→ nasięźrzał

SJP.pl

Nasięźrzałowe (Ophioglossidae) – podklasa roślin, jedna z czterech linii rozwojowych w obrębie klasy paproci Polypodiopsida, młodsza od skrzypowych Equisetidae, a starsza od strzelichowych Marattiidae. Odpowiada psylotowym Psilotopsida wyróżnianym w niektórych systemach z początków XXI wieku w takim samym ujęciu. Obejmuje dwa monotypowe rzędy współczesne nasięźrzałowce Ophioglossales i psylotowce Psilotales, z 12 rodzajami i ok. 129 gatunkami. Rośliny te mają niemal kosmopolityczny zasięg (przy czym nasięźrzałowce są najbardziej zróżnicowane w strefach umiarkowanych i borealnych, a psylotowce koncentrują się w strefie międzyzwrotnikowej). Ich gametofit rozwija się pod ziemią i jest bezzieleniowym myko-heterotrofem, a sporofit jest asymilującą rośliną naziemną (głównie u nasięźrzałowców) lub epifitem (głównie psylotowce).

Wikipedia

#### Patrz:

nasięźrzał

# nasięźrzałowy

→ nasięźrzał

SJP.pl

#### Patrz:

nasięźrzał

# nasikać

potocznie: oddać mocz; nasiusiać, nasiurać

SJP.pl

# nasikane

potocznie: gdzieś jest nasikane - ktoś gdzieś nasikał; nasiusiane

SJP.pl

# nasikiwać

potocznie: oddawać mocz na coś, do czegoś

SJP.pl

# nasilać

czasownik niedokonany

(1.1) czynić silniejszym, intensywniejszym

czasownik zwrotny niedokonany nasilać się

(2.1) stawać się silniejszym, intensywniejszym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasilanie n., nasilenie n., siła ż.

czas. nasilić dk.

licz. siła

Wiktionary

# nasilenie

natężenie; intensywność; spotęgowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nasilić., intensyfikacja, wzrost

(1.2) siła jakiegoś zjawiska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasilanie n., siła ż.

czas. nasilać ndk., nasilić dk.

licz. siła

Wiktionary

# nasilić

natężyć; spotęgować

SJP.pl

# nasilony

natężyć; spotęgować

SJP.pl

# nasionko

zdrobnienie od: nasienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: nasiono

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈɕɔ̃nkɔ, AS: naśõnko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasiono n., nasienie n., nasiennictwo n., nasiennik m., nasiennia ż., nasionnica ż., nasianie n., nasiewanie n.

czas. nasiać dk., nasiewać ndk.

przym. nasienny, nasienniczy

Wiktionary

# nasionnica

mały owad z rzędu muchówek, szkodnik drzew owocowych

SJP.pl

# nasionnice

mały owad z rzędu muchówek, szkodnik drzew owocowych

SJP.pl

# nasionnicowate

rodzina muchówek z podrzędu krótkoczułkich

SJP.pl

Nasionnicowate (Tephritidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek.

Nasionnicowate są małych i średnich rozmiarów, często mają jaskrawe ubarwienie. Larwy żyją w kwiatach, łodygach lub owocach.

Wikipedia

# nasionnicowaty

o cechach nasionnicowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

# nasiono

rzadko: organ rozrodczy roślin nasiennych; nasienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;

Wiktionary

Nasiono, nasienie (łac. semen) – organ roślin nasiennych powstający z zapłodnionego zalążka i składający się z zarodka otoczonego tkanką zapasową i osłoniętego łupiną nasienną. Zarodek jest nowym organizmem roślinnym. Tkanka spichrzowa umożliwia wzrost zarodka w pierwszym okresie rozwoju, a łupina nasienna pełni funkcję ochronną.

Poznaniem budowy nasion zajmowała się początkowo botanika ogólna. Z czasem wyodrębniły się odrębne nauki: karpologia i nasionoznawstwo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żołnierze asyryjscy są dobrze wyćwiczeni. Gdy zaciągają się do wojska zasadzają nasiona drzew i codziennie skaczą ponad miejscem, gdzie je zasadzili.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈɕɔ̃nɔ, AS: naśõno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasienie n., nasiennictwo n., nasiennik m., nasiennia ż., nasionnica ż., nasianie n., nasiewanie n.

:: zdrobn. nasionko n.

czas. siać, nasiać dk., nasiewać ndk.

przym. nasienny, nasienniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ziarno

Wiktionary

# nasionoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o właściwościach nasion roślin

SJP.pl

# nasionoznawstwo

nauka o właściwościach nasion roślin

SJP.pl

Nasionoznawstwo – nauka z obszaru nauk rolniczych, zajmująca się poznaniem morfologii, anatomii, a także procesów fizjologicznych i biochemicznych zachodzących w nasionach roślin dzikich, uprawnych i chwastów podczas ich dojrzewania i spoczynku.

Wikipedia

# nasiurać

potocznie: oddać mocz; nasikać, nasiusiać

SJP.pl

# nasiusiać

potocznie: oddać mocz; nasikać, nasiurać

SJP.pl

# nasiusiane

potocznie: gdzieś jest nasiusiane - ktoś gdzieś nasiusiał; nasikane

SJP.pl

# nasiusianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nasiusiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nasiusiać dk.

Wiktionary

# nasiłować

nasiłować się - zmęczyć się siłowaniem

SJP.pl

# nasiłowo

Nasiłowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Wieś sołecka.

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 151 mieszkańców. Jest dziesiątą co do wielkości miejscowością gminy Bytoń.

Wikipedia

# nasiłowski

nazwisko

SJP.pl

Nasiłowscy herbu Półkozic – polski ród szlachecki wywodzący się z Podlasia.

Udokumentowane początki rodu sięgają XV wieku. Najstarszy zapis dotyczy Jakuba z Nasiłowa z bratem Andrzejemz 1474 r.

Obecnie mieszka w Polsce 1808 osób o nazwisku Nasiłowski. Na terytorium dawnego województwa siedleckiego jest ich 846.

Wikipedia

# nask

Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa

SJP.pl

# naskalnik

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny pielęgnicowatych

SJP.pl

Szczelinowce – nazwa grupy ryb z rodziny pielęgnicowatych (Cichlidae) z afrykańskiego Jeziora Tanganika charakteryzująca się specyficznym – przebiegającym w szczelinach skalnych – przebiegiem tarła oraz opieki nad ikrą i narybkiem. Szczelinowce wykazują rozmaite upodobania pokarmowe. U niektórych zaobserwowano zwyczaj zakładania rodzin złożonych z wielu osobników.

Wikipedia

# naskalny

1. znajdujący się na skale;
2. roślina naskalna - roślina żyjąca bezpośrednio na skale; epilit

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który znajduje się na skale

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pozostawione przez niego wspaniałe malowidła jaskiniowe i ryty naskalne, przedstawiające stada mamutów, koni, bawołów i jeleni, świadczą, że znał dobrze zwyczaje i charakter wielu gatunków zwierząt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈskalnɨ, AS: naskalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. skalnica ż., skała ż., skałka ż.

przym. skalny, skalisty

Wiktionary

# naskamleć

naskamleć się - o psie: spędzić dużo czasu na skamleniu; naskamlać się, naskamłać się, naskomleć się, naskomlić się

SJP.pl

# naskamłać

naskamłać się - o psie: spędzić dużo czasu na skamlaniu; naskamlać się, naskamleć się, naskomleć się, naskomlić się

SJP.pl

# naskarżyć

oznajmić o czyimś przewinieniu; obwinić, donieść na kogoś

SJP.pl

# naskfol

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. naumyślnie

Wiktionary

# naski

zaimek dzierżawczy

(1.1) gwara. nasz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naski kuń to by nawet kamienia wielkiego uwiózłi.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== naski (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-naski.wav.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) może

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# naskoczyć

1. skoczyć na kogoś lub na coś;
2. potocznie: zarzucić coś komuś w sposób gwałtowny i szorstki

SJP.pl

# naskok

1. potocznie: zaatakowanie kogoś słownie;
2. w gimnastyce: odbicie się obunóż po rozbiegu

SJP.pl

# naskomleć

naskomleć się - o psie: spędzić dużo czasu na skomleniu; naskamlać się, naskamłać się, naskamleć się, naskomlić się

SJP.pl

# naskomlić

naskomlić się - o psie: spędzić dużo czasu na skomleniu; naskamlać się, naskamłać się, naskamleć się, naskomleć się

SJP.pl

# naskórek

1. u kręgowców nabłonek wielowarstwowy płaski, rogowaciejący, pokrywający skórę; u bezkręgowców jednowarstwowy nabłonek; epiderma;
2. u roślin: warstwa kutyny pokrywająca powierzchnie skórki na liściach; kutykula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) najbardziej zewnętrzna warstwa skóry;

Wiktionary

Naskórek, epiderma (łac. epidermis), u bezkręgowców także hipoderma (łac. hypodermis) – najbardziej zewnętrzny i jednocześnie najcieńszy nabłonek okrywający powłokę ciała organizmu zwierzęcego, pochodzenia ektodermalnego, u kręgowców składający się z kilku warstw komórek, a u bezkręgowców z jednej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈskurɛk, AS: naskurek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. skóra ż.

przym. naskórkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) epiderma

Wiktionary

# naskórkowaty

przypominający budową naskórek, podobny do naskórka

SJP.pl

# naskórkowiec

osoba odczuwająca coś tylko powierzchownie, niewnikająca w istotę rzeczy

SJP.pl

# naskórkowość

Wikipedia

# naskórkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. dotyczący naskórka

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. cechujący się powierzchownością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naskórek m., naskórkowość ż.

przysł. naskórkowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) powierzchowny

Wiktionary

# naskorupienie

rodzaj pokrywy lodowej w terenie

SJP.pl

# naskręcać

skręcić wiele czegoś

SJP.pl

# naskręt

nazwisko

SJP.pl

# naskrobać

1. oskrobać czegoś dużo;
2. potocznie: napisać coś byle jak, np. list, wypracowanie

SJP.pl

# naskrzeczeć

1. wydać wiele dźwięków podobny do skrzypienia, trzeszczenia;
2. potocznie: przez dłuższy czas mówić piskliwym, chrypliwym głosem;
3. naskrzeczeć się - spędzić dostatecznie długi czas na mówieniu piskliwym, chrypliwym głosem

SJP.pl

# naskurczowy

przymiotnik

(1.1) powodujący skurcze

Wiktionary

# naśladować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) powtarzać po kimś jakąś czynność

(1.2) stpol. iść za kimś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaɕlaˈdɔvat͡ɕ, AS: naśladovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naśladownik mos., ślad m., naśladowca m., naśladownictwo n., naśladowanie n., naśladowniczka ż.

przysł. naśladowczo

przym. naśladowczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imitować, udawać

Wiktionary

# naśladowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wzorowanie się w postępowaniu, działaniu na zachowaniu innych, postępowanie w sposób podobny jak robią coś inni

Wiktionary

Teoria społecznego uczenia się Alberta Bandury jest rozwinięciem teorii uczenia się. Według Bandury uczenie się zachowań zachodzi jednak nie tylko poprzez warunkowanie reaktywne i warunkowanie sprawcze, ale także poprzez obserwowanie zachowań innych ludzi, dotyczy mechanizmów, za pośrednictwem których dochodzi do pojawienia się nowych sposobów zachowania, ich podtrzymywania, zmiany i zaniku. Teoria zakłada, że nowe zachowania nabywane są na mocy dwóch głównych mechanizmów:

- uczenia się przez konsekwencje: jest podobne do warunkowania sprawczego, polega na świadomym konstruowaniu hipotez dotyczących tego, jakie własne działania, w jakich warunkach prowadzą do uzyskania pożądanych przez jednostkę rezultatów. Automatyczne warunkowanie instrumentalne występuje także u zwierząt, jednak uświadomiona wiedza o skutkach własnych działań u ludzi jest zwykle niezbędnym warunkiem pojawienia się zmiany zachowania.
- modelowania: obserwacja cudzych działań i ich skutków. Warunkiem nabywania nowego zachowania w ten sposób jest skupienie uwagi na zachowaniu modela, zapamiętanie tego zachowania i wypróbowanie go we własnym działaniu. Realizowane są jedynie te zachowania, co do których człowiek oczekuje, że umożliwią osiągnięcie jakichś pożądanych stanów rzeczy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. naśladownictwo n., naśladowca m., naśladowczyni ż., naśladownik m., naśladowniczka ż., naśladowniczość ż.

czas. naśladować ndk.

przym. naśladowczy, naśladowniczy, naśladowny

przysł. naśladowczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imitowanie, kopiowanie; pot. małpowanie, papugowanie

Wiktionary

# naśladowca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która kogoś naśladuje, wzoruje się na kimś

Wiktionary

Naśladowca (ang. Bloodline) – powieść kryminalna brytyjskiego pisarza Marka Billinghama z 2009. Polskie wydanie książki ukazało się w 2012 w tłumaczeniu Roberta P. Lipskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wegetarianizm to opcja, której naśladowcami są przede wszystkim buddyści.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naśladownictwo n., naśladowanie n.

:: fż. naśladowczyni ż.

przym. naśladowczy, naśladowniczy

czas. naśladować

przysł. naśladowczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imitator, odtwórca

Wiktionary

# naśladowczo

przysłówek

(1.1) w sposób naśladowczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Absolutne miary i ich stosunki widział Durer w naturze, lecz nie uważał, że wystarczy odtworzyć naśladowczo kształty naturalne. Naturę trzeba poznać i z poznanych zasad (miar) kształtujących zbudować własny układ.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naśladowca m., naśladowczyni ż., naśladowanie n., naśladownictwo n.

czas. naśladować ndk.

przym. naśladowczy

Wiktionary

# naśladowczy

przymiotnik

(1.1) właściwy naśladowaniu i naśladowcy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naśladowanie n., naśladowca m., naśladowczyni ż., naśladownictwo n.

czas. naśladować ndk.

przysł. naśladowczo

Wiktionary

# naśladowczyni

kobieta naśladująca kogoś, wzorująca się na kimś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: naśladowca

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaɕladɔfˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: naśladofčỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. naśladowca.

Wiktionary

# naśladownictwo

wzorowanie się; rzeczy wykonywane na wzór czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) naśladowanie kogoś, wzorowanie się na kimś

Wiktionary

Naśladownictwo lub imitacja – zachodzący podczas socjalizacji proces uczenia się zachowań, polegający na powtarzaniu przez jednostkę zaobserwowanych zachowań innych. W węższym znaczeniu odnosi się ono do powtarzania zachowań przedstawicieli własnego gatunku i wykorzystywania ich do tych samych celów. W podejściu memetycznym naśladownictwo jest procesem, w wyniku którego replikują się memy będące instrukcjami zachowań dla jednostek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) sięgnął do myśli francuskiego klasyka (…), który twierdził, że spoistość społeczna opiera się na naśladownictwie. Istnieją dwie podstawowe formy naśladownictwa: obyczaj i moda.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naśladowca m., naśladowczyni ż., naśladowanie n.

czas. naśladować ndk.

przym. naśladowczy

przysł. naśladowczo

Wiktionary

# naśladowniczka

naśladowczyni, kontynuatorka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. ta, która naśladuje

(1.2) przen. uczennica, zwolenniczka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nauczyciel na próżno szukał u uczennic naśladowniczek w swojej pasji do entomologii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naśladowanie n.

:: fm. naśladownik m.

czas. naśladować ndk.

Wiktionary

# naśladownik

urządzenie naśladujące działanie urządzenia rzeczywistego lub realnych warunków np. atmosferycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. naśladowca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pan Antoni miał w swoich synach prawdziwych naśladowników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naśladowanie n.

:: fż. naśladowniczka ż.

czas. naśladować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naśladowca

Wiktionary

# naśladownikowate

rodzina pająków

SJP.pl

Naśladownikowate (Mimetidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothela. Zarówno polską, jak i łacińską nazwę naukową zawdzięczają zdolnościom mimetycznym. W Polsce występują 4 gatunki: guzoń pajęczarz (Ero furcata), guzoń garbusek (Ero aphana), Ero cambridgei, Ero tuberculata.

Wikipedia

# naślennik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. następca

Wiktionary

# naślepić

naślepić się - potocznie: natrudzić się intensywnym lub długim patrzeniem

SJP.pl

# naśliniać

mocno zwilżać śliną

SJP.pl

# naślinić

1. mocno zwilżyć, pobrudzić śliną; uślinić;
2. naślinić się -
a) wydzielić dużą ilość śliny;
b) spędzić dużo czasu na zwilżaniu śliną;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś; poślinić się

SJP.pl

# naśliwiec

naśliwiec lilipucik - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

SJP.pl

Naśłiwiec (Tetrops) – rodzaj chrząszczy z rodziny kózkowatych i podrodziny zgrzypikowych.

Wikipedia

# nasmarkać

potocznie: dmuchając, nanieść na coś wydzielinę z nosa

SJP.pl

# nasmarkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nasmarkać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nienasmarkanie n.

czas. nasmarkać dk.

Wiktionary

# nasmarowywać

1. powlekać czymś powierzchnię czegoś przez smarowanie;
2. nasmarowywać się - powlekać czymś powierzchnię swojego ciała przez smarowanie

SJP.pl

# naśmiecić

porozrzucać, nanosić śmieci, narobić nieporządku

SJP.pl

# naśmiecone

gdzieś jest naśmiecone - ktoś gdzieś naśmiecił

SJP.pl

# nasmołować

posmarować lub nasycić smołą; wysmołować, osmołować, zasmołować

SJP.pl

# nasmrodzone

potocznie: gdzieś jest nasmrodzone - ktoś gdzieś nasmrodził

SJP.pl

# naśnieżać

rozsypywać sztuczny śnieg na jakimś terenie

SJP.pl

# naśnieżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wytwarzanie i dosypywanie sztucznego śniegu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaɕɲɛˈʒãɲɛ, AS: naśńežãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naśnieżenie n., śnieg m.

czas. naśnieżać ndk., naśnieżyć dk.

przym. śnieżny, śniegowy, zaśnieżony

Wiktionary

# naśnieżny

organizm naśnieżny - roślina lub zwierzę żyjące na śniegu; organizm niwalny, organizm hiemalny

SJP.pl

# naśnieżyć

rozsypać sztuczny śnieg na jakimś terenie

SJP.pl

# nasnuć

1. snując namotać;
2. nasnuć się - o obłokach, mgle: snując się pokryć lub przesłonić coś

SJP.pl

# nasnuwać

nasnuwać się - o obłokach, mgle: snując się wytwarzać się, pokrywać coś

SJP.pl

# nasnuwnik

gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych

SJP.pl

# nasobaczyć

potocznie: nawymyślać komuś; naurągać, naubliżać

SJP.pl

# nasobny

noszony na sobie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) noszony na własnym ciele (np. na głowie, piersi, u pasa)

Wiktionary

# nasolenie

zaprawić solą, włożyć sól w celu zakonserwowania; wsolić

SJP.pl

# nasolić

zaprawić solą, włożyć sól w celu zakonserwowania; wsolić

SJP.pl

# nasosznik

nasosznik trzęś - mały pająk z rodziny nasosznikowatych

SJP.pl

# nasosznikowate

rodzina pająków

SJP.pl

Nasosznikowate (Pholcidae) – rodzina pająków z grupy Araneomorphae. Jest jedną z najbardziej zróżnicowanych grup współczesnych pająków; obejmuje dużą liczbę przeważnie tropikalnych sieciowych pająków. Według The World Spider Catalog Normana Platnicka z 2012 roku należy do niej 90 rodzajów obejmujących 1288 gatunków. W Polsce występują trzy gatunki - nasosznik trzęś (Pholcus phalangioides), nasosznik drobny (Pholcus opilionoides) i Psilochorus simoni. Według analiz przeprowadzonych przez Hubera (2011) rodzinę można podzielić na pięć monofiletycznych podrodzin:Ninetinae, Arteminae, Modisiminae, Smeringopinae i Pholcinae.

Wikipedia

# nasosznikowaty

o cechach nasosznikowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

# naspa

gleby tworzące się zazwyczaj wzdłuż klifowych wybrzeży morskich w wyniku nawiewania materiału piaszczystego w głąb lądu przez wiatry wiejące od morza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. poszwa

Wiktionary

Naspy – gleby tworzące się zazwyczaj wzdłuż klifowych wybrzeży morskich w wyniku nawiewania materiału piaszczystego w głąb lądu przez wiatry wiejące od morza. Równoległy rozwój roślinności powoduje, że górna część profilu wykazuje mniej lub bardziej wyraźne warstwowanie.

Zasięg nasp w głąb lądu wynosi od kilku do ponad 100 metrów. Naspy rozwijają się na innych typach gleb, co znajduje odzwierciedlenie w ich nazewnictwie - np. naspy nardzawe (rozwinięte na glebach rdzawych).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnaspa, AS: naspa

Wiktionary

# naspać

naspać się - spać bardzo długo, do woli

SJP.pl

# naspacerować

naspacerować się -
1. spędzić jakiś czas na spacerze;
2. zmęczyć się spacerowaniem

SJP.pl

# naspawać

nanieść na coś przez spawanie

SJP.pl

# naspędzać

1. zgromadzić wielu ludzi lub wiele zwierząt w jednym miejscu; nazganiać;
2. przeżyć dłuższy czas w jednym miejscu

SJP.pl

# naspierać

naspierać się - spędzić dłuższy czas na spieraniu się

SJP.pl

# naśpiewać

naśpiewać się - spędzić dłuższy czas na śpiewaniu; wyśpiewać się

SJP.pl

# naspisywać

spisać wiele czegoś

SJP.pl

# nasplatać

1. spleść wiele czegoś; napleść;
2. potocznie: opowiedzieć dużo rzeczy nieprawdziwych lub głupich; naopowiadać

SJP.pl

# nasprzątać

nasprzątać się - napracować się przy sprzątaniu

SJP.pl

# nasprzeczać

nasprzeczać się - spędzić dłuższy czas na sprzeczaniu się

SJP.pl

# nasrać

wulgarnie: oddać kał na coś, w jakimś miejscu

SJP.pl

# nasrane

wulgarnie: gdzieś jest nasrane - ktoś gdzieś nasrał

SJP.pl

# nasrożać

1. nadawać czemuś srogi wygląd;
2. nastroszać, głównie dla nadania sobie srogiego wyglądu;
3. nasrożać się - przybierać nieprzystępny, srogi wygląd

SJP.pl

# nasrożyć

1. nadać czemuś srogi wygląd;
2. nastroszyć, głównie dla nadania sobie srogiego wyglądu;
3. nasrożyć się - przybrać nieprzystępny, srogi wygląd

SJP.pl

# nasrywać

wulgarnie: oddawać kał na coś, w jakimś miejscu

SJP.pl

# nassać

1. wessać do czegoś płyn;
2. nassać się - ssać długo, do syta; zmęczyć się ssaniem

SJP.pl

# nassau

[czytaj: nassał] stolica Bahamów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Bahamów;

Wiktionary

## Geografia

- Nassau – stolica Bahamów
- Nassau – jedna z wysp wchodzących w skład Północnych Wysp Cooka
- Nassau – osada na Wyspach Cooka
- Nassau – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Lahn
- Nassau – gmina związkowa w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Lahn
- Nassau – zamek w Nassau w Niemczech

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnasːaw, AS: na•sau̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nassauczyk mos., nassauka ż.

przym. nassauski

Wiktionary

# nassauczyk

[czytaj: nassałczyk] mieszkaniec Nassau

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nassau

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nasˈːawt͡ʃɨk, AS: na•sau̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nassau n.

:: fż. nassauka ż.

przym. nassauski

Wiktionary

# nassauka

[czytaj: nassałka] mieszkanka Nassau

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nassau, stolicy Bahamów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nasˈːawka, AS: na•sau̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nassau n.

:: fm. nassauczyk mos.

przym. nassauski

Wiktionary

# nassauski

[czytaj: nassałski] przymiotnik od: Nassau (stolica Bahamów)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Nassau

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nasˈːawsʲci, AS: na•sau̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nassau n., nassauczyk mos., nassauka ż.

Wiktionary

# nastać

nastać się - spędzić długi czas na staniu, zmęczyć się staniem

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nastawać)

(1.1) zacząć się w jakimś czasie, okresie

(1.2) objąć funkcję, urząd

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sali nastała grobowa cisza.

(1.1) Minęła noc i nastał nowy dzień.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastanie n., nastawanie n.

czas. nastawać, postawić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nastąpić, przyjść, rozpocząć się, zacząć się

Wiktionary

# nastaj

nazwisko

SJP.pl

# nastak

nazwisko

SJP.pl

# nastalać

dawniej: zahartowywać żelazo do twardości podobnej do stali

SJP.pl

# nastalić

dawniej: zahartować żelazo do twardości podobnej do stali

SJP.pl

# nastąpić

1. pojawić się po czymś, być po czymś w kolejności
2. stanąć na czymś, nadepnąć
3. wydarzyć się, nastać, zajść

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. następować)

(1.1) nadepnąć na coś; wejść, trafić na coś

(1.2) zdarzyć się, odbyć się, dojść do skutku

(1.3) wystąpić po sobie kolejno

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Chciał uprzejmością zatrzeć nieprzyjemną scenę przesłuchania, która zapewne teraz nastąpi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈstɔ̃mpʲit͡ɕ, AS: nastõmpʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. następstwo n., następca m., następczyni ż., następowanie n., nastąpienie n.

przysł. następnie

czas. następować

Wiktionary

# nastąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nastąpić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nastąpić

przysł. następnie

Wiktionary

# nastarać

nastarać się - starać się długo, wiele razy

SJP.pl

# nastarczać

zapewniać potrzebną ilość czegoś

SJP.pl

# nastarczyć

zapewnić potrzebną ilość czegoś

SJP.pl

# nastarowicz

nazwisko

SJP.pl

# nastaw

1. część ołtarza;
2. wartość wielkości nastawiona z góry w urządzeniu

SJP.pl

# nastawa

1. część ołtarza;
2. wartość wielkości nastawiona z góry w urządzeniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. wartość wielkości (np. czasu, kąta) nastawiona z góry w danym urządzeniu

(1.2) archit. rel. kośc. zob. nastawa ołtarzowa.

(1.3) hist. określona ilość miodu z pasieki, oddawana przez bartników do starostwa bartnego albo do dworu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W przypadku silnika z zapłonem samoczynnym, przy ustalonej nastawie pompy wtryskowej, w czasie każdego suwu ssania do cylindra jest doprowadzana ta sama dawka paliwa.

(1.2) Została ukończona stalowa konstrukcja za głównym ołtarzem, do której jest zamocowana cała nastawa drewniana oraz obraz Matki Bożej Wniebowziętej, naszej patronki, który powrócił na swoje miejsce.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nastawienie

(1.3) nadstawa

Wiktionary

# nastawać

1. o różnych okresach czasu, porach, wydarzeniach ich dotyczących: mieć miejsce, rozpoczynać się;
2. książkowo: domagać się czegoś natarczywie; nalegać;
3. książkowo: zagrażać komuś lub czemuś, czyhać, dybać na kogoś lub na coś;
4. potocznie: obejmować jakąś funkcję

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nastać)

(1.1) zaczynać być w jakimś czasie

(1.2) rozpoczynać gdzieś sprawowanie jakiejś funkcji

czasownik nieprzechodni niedokonany (brak dk.)

(2.1) usilnie domagać się czegoś

(2.2) działać na czyjąś szkodę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastawanie n.

czas. nastać, postawić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nadchodzić, następować, przychodzić, rozpoczynać się, zaczynać się

(2.2) zagrażać

Wiktionary

# nastawczy

służący do nastawiania; nastawniczy

SJP.pl

# nastawiać

1. regulować tak, aby poprawnie działało
2. kłaść na palniku na kuchence celem zagotowania
3. kierować coś w daną stronę
4. odpowiednio umiejscawiać zwichniętą kość, składać złamaną kość
5. przygotowywać psychicznie kogoś na coś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nastawić)

(1.1) kierować coś w daną stronę

(1.2) włączać coś, regulować coś w taki sposób, aby działało w pożądany sposób

(1.3) kłaść na palniku na kuchence celem zagotowania

(1.4) naprowadzać zwichnięte kości na prawidłowe miejsce, także: składać złamane kości

(1.5) przygotowywać psychicznie kogoś na coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Do północy tańczyliśmy przy orkiestrze Jana Cajmera, a gdy Polskie Radio szło spać, nastawialiśmy Luksemburg, który nazywaliśmy "rozgłośnią Róży Luksemburg".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈstavʲjät͡ɕ, AS: nastavʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postawić, stawiać, nastawić dk.

rzecz. nastawnik mrz., nastaw m., nastawnia ż., nastawianie n. ndk., nastawienie n. dk.

przym. nastawny

Wiktionary

# nastawiaczka

→ nastawiacz

SJP.pl

#### Patrz:

nastawiacz

# nastawialny

dający się nastawiać; nastawny

SJP.pl

# nastawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nastawiać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnastaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: nastavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nastawiać, postawić

rzecz. nastawnia ż., nastawnik mrz.

przym. nastawny

Wiktionary

# nastawić

1. uregulować tak, aby poprawnie działało
2. postawić na palniku na kuchence celem zagotowania
3. skierować coś w daną stronę
4. odpowiednio umiejscowić zwichniętą kość, złożyć złamaną kość
5. przygotować psychicznie kogoś na coś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nastawiać)

(1.1) odpowiednio umiejscowić zwichniętą kość, złożyć złamaną kość

(1.2) przygotować psychicznie kogoś na coś

(1.3) zacząć gotować

(1.4) skierować coś w daną stronę

(1.5) włączyć coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lekarz nastawił złamaną rękę, a pielęgniarka przygotowała gips.

(1.2) Nastawił ją wrogo do rodzeństwa.

(1.3) Nastaw, proszę, wodę na kawę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈstavʲit͡ɕ, AS: nastavʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nastawiać, postawić, stawiać ndk., stawić dk.

rzecz. nastawienie n., nastawnia ż., nastawnik mrz.

przym. nastawny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zestawić

(1.4) zwrócić w jakimś kierunku

Wiktionary

# nastawienie

psychiczne przygotowanie, podejście, stosunek do czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nastawić.

(1.2) osobisty stosunek co czegoś

(1.3) element konfiguracji jakiegoś urządzenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Przy tych nastawieniach radio odbiera sygnały z Ameryki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnastaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: nastavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nastawić, nastawiać, postawić

rzecz. nastawnia ż., nastawnik mrz.

przym. nastawny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) stosunek, podejście

(1.3) ustawienie

Wiktionary

# nastawnia

pomieszczenie lub budynek, gdzie znajdują się urządzenia sterujące i kontrolne, umożliwiające sterowanie pracą zespołu maszyn, linii technologicznej, stacji kolejowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. budynek z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym;

Wiktionary

- nastawnia (kolejnictwo)
- nastawnia (elektrownia)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) On pracuje na nastawni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈstavʲɲa, AS: nastavʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastawiacz m., nastawniczy m., nastawnik m., nastawnica ż., nastawność ż., nastawianie n., nastawienie n.

czas. nastawiać ndk., nastawić dk., ponastawiać dk.

przym. nastawniczy, nastawny

Wiktionary

# nastawnica

urządzenie do nastawiania semaforów i zwrotnic

SJP.pl

# nastawniczy

pracownik kolei zajmujący się ustawianiem zwrotnic

SJP.pl

Nastawniczy – pracownik kolei bezpośrednio związany z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego, pracujący w nastawniach.

Dyżurny ruchu może prowadzić ruch pociągów za pośrednictwem nastawniczych, którzy pracują w osobnych nastawniach wykonawczych, albo razem z dyżurnymi ruchu w nastawniach dysponujących. Nastawniczowie mogą nastawiać sygnały zezwalające dla pociągów na semaforach wyłącznie na polecenie dyżurnego. Nastawniczy może samodzielnie prowadzić manewry.

Wikipedia

# nastawnik

urządzenie w maszynach elektrycznych służące do przełączania zasilania przy sterowaniu ich pracą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. techn. przyrząd sterowniczy, używany w tramwajach, lokomotywach, dźwigach elektrycznych itp., służący do przełączania w określonej kolejności obrotów zasilania maszyn i urządzeń elektrycznych przy sterowaniu ich pracą

Wiktionary

Nastawnik (Starik) – we wspólnotach bezpopowców osoba, która prowadzi nabożeństwa i przewodniczy życiu religijnemu gminy wyznaniowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Maszynista przez ruch korbki nastawnika uruchamia lokomotywę, przyspiesza szybkość jazdy, hamuje elektrycznie oraz zmienia kierunek jazdy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastawnia ż., nastawiacz m., nastawniczy m., nastawnica ż., nastawność ż., nastawianie n., nastawienie n.

czas. nastawiać ndk., nastawić dk., ponastawiać dk.

przym. nastawniczy, nastawny

Wiktionary

# nastawny

przymiotnik

(1.1) możliwy do nastawienia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastawiacz m., nastawianie n., nastawienie n., nastawnia ż., nastawność ż., nastawnik mrz.

czas. nastawiać ndk., nastawić dk.

przym. nastawialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nastawialny

Wiktionary

# nastazin

Nastazin – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo.

W skład sołectwa Nastazin wchodzi kolonia Kłodniki.

We wsi świątynia prostego kształtu zrekonstruowana po 1996 na wzór gotyckiego kościoła ze wschodnim szczytem z blendami i niską, XV wieczną wieżą.

Wikipedia

# nastecznik

owad drapieżny strefy tropikalnej

SJP.pl

# nasteczniki

owad drapieżny strefy tropikalnej

SJP.pl

# nastecznikowate

rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych

SJP.pl

Nastecznikowate (Pompilidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych.

W polskiej faunie stwierdzono m.in. rodzaje: Priocnemis, Caliadurgus, Dipogon, Auplopus, Homonotus, Arachnospila, Agenioideus, Evagetes, Anoplius.

Wikipedia

# nastecznikowaty

o cechach nastecznikowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# nastek

potocznie: nastolatek

SJP.pl

# następ

dźwignia nożna, część tokarni, kołowrotka, miecha lub podobnych konstrukcji, która naciskana nogą wprawia tę konstrukcję w ruch; pedał, stopka

SJP.pl

# następca

ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

Wiktionary

- następca – ktoś po kimś następuje / obejmuje stanowisk / dziedziczy coś
- Następca – powieść Ismaila Kadare
- następca tronu

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈstɛ̃mpt͡sa, AS: nastẽmpca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. następowanie n.

:: fż. następczyni ż.

czas. następować ndk., nastąpić dk.

przym. następny

Wiktionary

# następczy

następujący po czymś, będący następstwem czegoś

SJP.pl

# następczyni

kobieta obejmująca dane stanowisko po kimś, następująca po kimś; sukcesorka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta obejmująca, dziedzicząca po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. następowanie n.

:: fm. następca m.

czas. nastąpić, następować

Wiktionary

# następna

ta, która następuje po innym

SJP.pl

# następnie

przysłówek

(1.1) później, w chwili następnej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Policjanci z Mokotowa zatrzymali dwóch z pięciu mężczyzn, którzy w autobusie pobili dwóch kontrolerów biletów a następnie próbowali ukraść im komórkę

(1.1) Następnie pod pretekstem remontu komina bez pytania mnie o zdanie wyciął dwa metry gałęzi z mojego drzewa, dzięki czemu zamiast widoku zielonej ściany mam widok na kominy i kłęby dymu zachęcające do opuszczenia mojego domu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈstɛ̃mpʲɲɛ, AS: nastẽmpʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. następowanie n., nastąpienie n., następstwo n., następny mos.

czas. następować ndk., nastąpić dk.

przym. następny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) później, po, potem, wówczas, wtedy, dalej, od tego miejsca

Wiktionary

# następnik

1. w filozofii: drugi z dwu sądów kategorycznych składających się na sąd hipotetyczny
2. w gramatyce: nadrzędna część okresu warunkowego
3. w matematyce: drugi człon stosunku albo proporcji

SJP.pl

# następny

występujący, mający miejsce po czymś; kolejny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający nastąpić, kolejny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ten, kto jest następny (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ja jestem pierwszy w kolejce, następna jest ta pani, a za nią jeszcze jest jeden pan.

(1.1) Następna próba dopiero za tydzień.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈstɛ̃mpnɨ, AS: nastẽmpny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. następca m., następnik m., następstwo n., następowanie n., następna ż.

czas. następować ndk.

przysł. następnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kolejny

Wiktionary

# następować

1. mieć miejsce po czymś, być po czymś w kolejności
2. stawać na czymś, nadeptywać
3. wydarzać się, nastawać, zachodzić

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nastąpić)

(1.1) idąc wchodzić, trafiać na coś

(1.2) zdarzać się, stać się, odbywać się, dochodzić do skutku

(1.3) występować po sobie kolejno

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Lipiec następuje po czerwcu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnastɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: nastẽmpovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. następny mos., następstwo n., następca mos., następczyni ż., następowanie n.

czas. stąpać, nastąpić dk.

przym. następny

przysł. następnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) nadejść, nastać

Wiktionary

# następowalność

zdolność do występowania czegoś w czasie lub przestrzeni zaraz po czymś; następstwo

SJP.pl

# następowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|następować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnastɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: nastẽmpovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. następować ndk., nastąpić dk.

rzecz. następny mos., następczyni ż., następstwo, następca

przym. następny

przysł. następnie

Wiktionary

# następowy

1. → następ;
2. dawniej: następczy - następujący po czymś, będący następstwem czegoś

SJP.pl

# następstwo

1. konsekwencja czegoś; skutek, pokłosie;
2. następowanie czegoś po czymś; kolejność w czasie, sekwencja, porządek;
3. prawo do następowania po kimś, obejmowania po kimś majątku lub stanowiska; sukcesja, dziedzictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skutek, rezultat czegoś; zdarzenie następujące w konsekwencji innego zdarzenia/działania

(1.2) następowanie po sobie

Wiktionary

Następstwo (ang. corollary), twierdzenie o mniejszym znaczeniu, które można łatwo wywnioskować z poprzedniego (ogólniejszego lub bardziej godnego uwagi) twierdzenia. Następstwem może być np. twierdzenie, które zostaje przypadkowo udowodnione podczas dowodzenia innego twierdzenia; można go również używać w odniesieniu do czegoś, czemu towarzyszy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈstɛ̃mpstfɔ, AS: nastẽmpstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. następować, nastąpić

rzecz. następowanie n., następny mos.

przym. następny

przysł. następnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wynik, rezultat, konsekwencja

(1.2) następowanie

Wiktionary

# następujący

taki, jak będzie podany, przytoczony niżej (używane przy wymienianiu, opisywaniu czegoś)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który następuje, który będzie zaraz wymieniony

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. następująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niżej wymieniony

Wiktionary

# nasterowywać

rzadko: skierowywać coś w jakimś kierunku, w jakąś stronę; nakierowywać

SJP.pl

# nastia

reakcja ruchowa organów roślin pod wpływem bodźca, np. zamykanie się i otwieranie kwiatów pod wpływem zmian oświetlenia

SJP.pl

Nastie, ruchy nastyczne – reakcje turgorowe, rzadziej wzrostowe, roślin niezależne od kierunku działania bodźca. Są związane z różnym tempem wzrostu różnych części organu lub (częściej) ze zmianami turgoru niektórych komórek. Nastie występują także jako formy behawioralne zwierząt, przyjmowane u form o promienistej symetrii ciała.

Wikipedia

# nastika

system filozoficzno-religijny odrzucający autorytet Wed i istnienie świata transcendentnego

SJP.pl

Nastika (dewanagari नास्तिक) – pojęcie filozofii indyjskiej oznaczające negację słowa astika i tworzące z nią parę przeciwieństw analogiczną do pary ateizm – teizm. Do systemów nastika zalicza się buddyzm i dżinizm.

Wikipedia

# nastka

potocznie: nastolatka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Anastazja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Plecak Nastki wciąż leży pod biurkiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Anastazja ż.

Wiktionary

# nastoć

dawniej: na odwrót, do góry nogami, dnem do góry

SJP.pl

# nastój

lekarstwo uzyskane z ziół zalanych spirytusem, albo zaparzonych wrzątkiem; napar; wyciąg

SJP.pl

# nastojka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. nalewka

Wiktionary

# nastolat

ekspresywnie: nastolatek

SJP.pl

# nastolata

ekspresywnie: nastolatek

SJP.pl

# nastolatek

potocznie: chłopiec w wieku od 11 do 19 lat; kilkunastolatek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: nastolatka

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Skończył studia, założył rodzinę, ale wciąż był nieodpowiedzialny jak nastolatek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnastɔˈlatɛk, AS: nastolatek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastoletniość ż.

:: fż. nastolatka ż.

przym. nastoletni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) młokos, młodzieniec, efeb; daw. młodzieńczyk, młodzic, młodzik, junosz, junosza, okrzos

Wiktionary

# nastolatka

potocznie: dziewczyna w wieku od 11 do 19 lat; kilkunastolatka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: nastolatek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy ci się wreszcie znudzi bajerowanie nastolatek?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnastɔˈlatka, AS: nastolatka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastolatek m.

przym. nastoletni, nastolatkowy

Wiktionary

# nastolatki

potocznie: dziewczyna w wieku od 11 do 19 lat; kilkunastolatka

SJP.pl

Wikipedia

# nastolatkowy

→ nastolatek

SJP.pl

#### Patrz:

nastolatek

# nastoletni

mający kilkanaście lat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) będący w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

(1.2) charakterystyczny dla nastolatka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Milicja zidentyfikowała nastoletniego żartownisia, który zadzwonił z informacją o bombie w szkole.

(1.2) Pomagajmy młodzieży w ich nastoletniej depresji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnastɔˈlɛtʲɲi, AS: nastoletʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastolatek mos., nastolatka ż., nastoletniość ż.

przym. nastolatkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dorastający, kilkunastoletni

(1.2) młodociany

Wiktionary

# nastoletniość

bycie osobą w wieku dojrzewania, mającą kilkanaście lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nastoletnie; cecha tych, którzy są nastoletni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nastoletni

przysł. nastoletnio

rzecz. nastolatek mos.

Wiktionary

# nastoletność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. odprzym. cecha tego, co jest nastoletnie; cecha tych, którzy są nastoletni

Wiktionary

# nastoperczyć

potocznie: najeżyć, nastroszyć; nastopyrczyć

SJP.pl

# nastopnik

ochraniacz na stopy

SJP.pl

# nastopyrczać

stawiać na sztorc; jeżyć, stroszyć

SJP.pl

# nastopyrczyć

potocznie: najeżyć, nastroszyć; nastoperczyć

SJP.pl

# nastorosły

osoba dorosła zachowująca się w sposób niedojrzały; dzieciorosły, kidult

SJP.pl

# nastrajać

1. regulować instrument, tak aby wydawał odpowiednie dźwięki
2. wprawiać kogoś w jakiś nastrój

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) nadawać właściwy ton instrumentowi muzycznemu

(1.2) wprowadzić kogoś w jakiś nastrój; powodować dane samopoczucie u kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) …myśl o nocy na tym cmentarzu nieszczególnie mnie nastraja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈstrajät͡ɕ, AS: nastrai ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. strój mrz., nastrojenie n., nastrajanie n., nastrój

czas. nastroić dk.

Wiktionary

# nastrajacz

dawniej: osoba obmyślająca coś w tajemnicy, planująca coś złego

SJP.pl

# nastrajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. regulowanie instrumentu muzycznego w celu uzyskania właściwego brzmienia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastrojenie n., nastrój mrz., strój mrz.

czas. nastrajać ndk., nastroić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) strojenie

Wiktionary

# nastraszać

wywoływać w kimś strach; przestraszać, wystraszać

SJP.pl

# nastraszyć

wywołać u kogoś strach; przestraszyć

SJP.pl

# nastręczać

powodować, dostarczać, nasuwać (np. "Pisanie w warunkach nieważkości nastręcza podobnych kłopotów, jak np. pisanie długopisem na suficie.")

SJP.pl

# nastręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nastręczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nienastręczanie n.

czas. nastręczać ndk.

Wiktionary

# nastręczyć

spowodować, dostarczyć, nasunąć (np. "Pisanie w warunkach nieważkości nastręczyło mu podobnych kłopotów, jak np. pisanie długopisem na suficie.")

SJP.pl

# nastroić

1. uregulować instrument, tak aby wydawał odpowiednie dźwięki
2. wprawić kogoś w jakiś nastrój

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nastrajać)

(1.1) dokonany od|nastrajać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trzeba nastroić instrumenty przed koncertem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈstrɔjit͡ɕ, AS: nastroi ̯ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastrój mrz., nastrojenie n., nastrajanie n., strój mrz.

czas. nastrajać ndk.

Wiktionary

# nastroik

zdrobnienie od: nastrój

SJP.pl

# nastrój

chwilowy stan psychiczny, w którym ktoś się znajduje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;

(1.2) pot. chęć na coś

(1.3) wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca

(1.4) stpol. instrument muzyczny

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: nastroić

Wiktionary

Nastrój – utrzymujące się przez dłuższy okres zabarwienie emocjonalne wszystkich przeżyć, zarówno doświadczane subiektywnie i relacjonowane, jak również możliwe do obserwacji przez otoczenie.

Nastrój (ang. mood) jest składową temperamentu i wykazuje stałe i zindywidualizowane cechy; u osoby zdrowej psychicznie waha się zależnie od wpływu rozmaitych czynników zewnętrznych i wewnętrznych, nie przekraczając granic płytkiej subdepresji i słabo nasilonej hipomanii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam dziś bardzo wesoły nastrój.

(1.2) Nie mam teraz nastroju do zwierzeń.

(1.3) W całym mieście panował nastrój grozy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnastruj, AS: nastrui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastrajanie n., nastrojenie n.

:: zdrobn. nastroik m.

czas. nastrajać ndk., nastroić dk.

przym. nastrojowy

przysł. nastrojowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) atmosfera

Wiktionary

# nastrojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. wyregulowanie instrumentu muzycznego w celu uzyskania właściwego brzmienia

(1.2) usposobienie kogoś w jakiś sposób

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastrój m., nastrajanie n., strój mrz.

czas. nastrajać ndk., nastroić dk.

przym. nastrojowy

Wiktionary

# nastrojowiec

osoba łatwo ulegająca nastrojom, kierująca się nastrojami

SJP.pl

# nastrojowość

stan miłego spokoju, rozmarzenia, intymności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nastrojowe; cecha tych, którzy są nastrojowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastrój m., strój mrz.

przym. nastrojowy

przysł. nastrojowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liryczność

Wiktionary

# nastrojowy

wprowadzający w spokojny, miły nastrój; odznaczający się takim nastrojem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dający miły, intymny nastrój

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przesłuchaliśmy kilka nastrojowych płyt.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. strój mrz., nastrojenie n., nastrojowość ż., nastrój mrz.

przysł. nastrojowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) romantyczny

Wiktionary

# nastrosz

1. roślina z rodziny nastroszowatych; szczytnica, rzęst;
2. nastrosz pawik - duży motyl nocny, o skrzydłach przednich jasnoszarych i tylnych w pawie oczka

SJP.pl

# nastroszać

1. zwykle o włosach, sierści, piórach: podnosić, najeżać
2. nastroszać się:
a) zwykle o włosach, piórach, sierści: podnosić się, stawać na sztorc
b) przenośnie: przyjmować obronną postawę, stawać się nieufnym, nieprzystępnym

SJP.pl

# nastroszek

mech z rodziny szurpkowatych, którego wszystkie gatunki objęte są ochroną w Polsce

SJP.pl

# nastroszony

taki, który przyjął obronną postawę, stał się nieufny, nieprzystępny

SJP.pl

# nastroszowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych; szczytnicowate

SJP.pl

# nastroszowaty

o cechach nastroszowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# nastroszyć

1. zwykle o włosach, sierści, piórach: podnieść, najeżyć;
2. nastroszyć się:
a) zwykle o włosach, piórach, sierści: podnieść się, stanąć na sztorc;
b) przenośnie: przyjąć obronną postawę, stać się nieufnym, nieprzystępnym

SJP.pl

# nastrzelać

potocznie w niektórych sportach: nieumyślnie trafiać w kogoś lub coś piłką, krążkiem itp.

SJP.pl

# nastrzelić

potocznie w niektórych sportach: nieumyślnie trafić w kogoś lub coś piłką, krążkiem itp.

SJP.pl

# nastrzyg

ilość wełny uzyskana od owcy w jednej strzyży lub w określonym czasie

SJP.pl

# nastrzyk

wprowadzanie solanki do mięsa przy pomocy strzykawki

SJP.pl

# nastrzykiwarka

maszyna do wstrzykiwania substancji do surowca mięsnego

SJP.pl

# nastrzyknąć

nalać strzyknięciem

SJP.pl

# nastukać

nastukać się - potocznie: upić się; napruć się

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) zrobić coś, wielokrotnie stukając

(1.2) zbić kogoś

czasownik zwrotny dokonany nastukać się

(2.1) slang. odurzyć się marihuaną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy pisałem inne moje książki, musiałem wyłączyć w komputerze licznik słów, bo mnie denerwowało, kiedy widziałem, że muszę ich jeszcze nastukać ze czterdzieści tysięcy.

(2.1) Ja wolę się nastukać // znaleźć się na wyżynie // Ty wiesz o czym mówię // słowo za słowem płynie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastukanie n., stukanie n., stuknięcie n., stuk m., wystukiwanie n., wystukanie n.

czas. nastukiwać ndk., stukać ndk., stuknąć dk., wystukać dk., wystukiwać ndk.

przym. nastukany

wykrz. stuk

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) najarać się, ujarać się, upalić się

Wiktionary

# nastukany

potocznie: taki, który się nastukał (upił się); nawalony, napruty, napieprzony, nagwizdany

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: nastukać

przymiotnik

(2.1) slang. pod wpływem marihuany, odurzony marihuaną

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Człowieku, ja od rana do wieczora chodziłam nastukana i wszyscy myśleli, że taka wyluzowana jestem, tylko mój chłopak nie mógł się ze mną dogadać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nastukanie n., stukanie n., stuknięcie n., stuk m., wystukiwanie n., wystukanie n.

czas. nastukać dk., nastukiwać ndk., stukać ndk., stuknąć dk., wystukać dk., wystukiwać ndk.

wykrz. stuk

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) upalony, zjarany, najarany, nabakany

Wiktionary

# nasturcja

roślina zielna z rodziny nasturcjowatych o żółtych, pomarańczowych lub czerwonych kwiatach, uprawiana w ogrodach i na balkonach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Tropaeolum|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny nasturcjowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju nasturcji (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈsturt͡sʲja, AS: nasturcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nasturcjowy

Wiktionary

# nasturcjowate

o cechach nasturcjowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

# nasturcjowaty

o cechach nasturcjowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# nasturcjowy

przymiotnik

(1.1) przym. od nasturcja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tej części osiedla wszystkie nazwy ulic związane są z kwiatami i drzewami: Nasturcjowa, Storczykowa, Jarzębinowa czy Lipowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnasturˈt͡sʲjɔvɨ, AS: nasturcʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasturcja ż.

Wiktionary

# nastuś

zdrobnienie od: Anastazy (imię męskie)

SJP.pl

# nasty

o kimś lub o czymś stanowiącym kilkunasty składnik zbioru lub będącym w kilkunastej kolejności

SJP.pl

"Nasty" – pierwszy singel brytyjskiego zespołu the Prodigy z nadchodzącego szóstego albumu studyjnego The Day is My Enemy, który miał premierę 12 stycznia 2015 w radiu Zane'a Lowe'a. Singel zapowiedziany został 29 grudnia 2014 na oficjalnych profilach zespołu na Facebook i Instagram.

Wikipedia

# nastyczny

przymiotnik od: nastia

SJP.pl

# nastygmatyzować

napiętnować coś; naznaczyć coś piętnem, stygmatem

SJP.pl

# nasunąć

1. suwając, umieścić coś na czymś
2. naprowadzić kogoś na jakąś myśl, przyczynić się do powstania jakiejś myśli, pomysłu
3. nasunąć się:
a) przyjść na myśl
b) znaleźć się na czymś, przykryć, zasłonić coś

SJP.pl

# nasutnik

nakładka naklejana na kobiecy sutek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nakładka naklejana na pierś by zasłonić sutek

Wiktionary

# nasutowo

Nasutowo (niem. Natztow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Białogard. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 348 mieszkańców.

Wieś wchodząca w skład sołectwa:

- Kamosowo.

Wikipedia

# nasuwać

1. suwając, umieszczać coś na czymś;
2. naprowadzać kogoś na jakąś myśl, przyczyniać się do powstania jakiejś myśli, pomysłu;
3. nasuwać się:
a) przychodzić na myśl;
b) sunąc przykrywać, zasłaniać coś;
c) bić jeden drugiego; tłuc się

SJP.pl

# nasuwnia

przyrząd w postaci równi pochyłej, służący do podnoszenia wykolejonych wozów

SJP.pl

# nasuwny

taki, który nasuwa się na coś, np. złączka nasuwna

SJP.pl

# naswawolić

1. popełnić wiele uczynków swawolnych; napłatać figli, napsocić;
2. naswawolić się - odczuć zmęczenie lub satysfakcję z popełnionych uczynków swawolnych, psot, figli

SJP.pl

# naświetlać

1. poddawać coś działaniu promieni słonecznych lub sztucznych;
2. wyjaśniać coś;
3. poddawać materiały światłoczułe działaniu światła

SJP.pl

# naświetlanie

1. poddawać coś działaniu promieni słonecznych lub sztucznych;
2. wyjaśniać coś;
3. poddawać materiały światłoczułe działaniu światła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naświetlać.

(1.2) pojedynczy zabieg polegający na naświetlaniu (1.1)

Wiktionary

Naświetlenie – proces padania światła na materiał światłoczuły, dzięki czemu powstaje na nim obraz utajony. Prawidłowe naświetlenie jest kluczowym elementem w procesie powstawania zdjęcia. Jeśli światła naświetlającego jest za mało, zdjęcie będzie za ciemne, niedoświetlone. Analogicznie, gdy światła jest za dużo, zdjęcie będzie prześwietlone.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnaɕfʲjɛˈtlãɲɛ, AS: naśfʹi ̯etlãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naświetlać ndk.

rzecz. światło n.

przym. świetlany, światły

Wiktionary

# naświetlarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. poligr. urządzenie przeznaczone do naświetlania klisz lub blach przy pomocy lasera;

Wiktionary

Naświetlarka, fotonaświetlarka – urządzenie wykorzystywane w poligrafii do nanoszenia metodą optyczną obrazu drukowego bezpośrednio na formę drukową lub na formę kopiową służącą później do wykonania formy drukowej.

Wyróżnia się kilka typów naświetlarek.

- W technologii CtF wykorzystuje się naświetlarki laserowe, służące do naświetlania klisz (czyli form kopiowych), które później będą wykorzystywane do naświetlania metodą stykową form drukowych w rozmaitych technikach druku. W zależności od docelowej techniki druku, obraz na kliszach może być naświetlany pozytywowo lub negatywowo, oraz prawo- lub lewoczytelnie (czyli w odbiciu lustrzanym).
- W technologii CtP wykorzystuje się naświetlarki praktycznie takie same jak w CtF, ale dostosowane do naświetlania bezpośrednio płaskich form drukowych w postaci tzw. blach. Metoda ta wykorzystywana jest do przygotowywania druku offsetowego.
- W technologii CtPress wykorzystywane są naświetlarki diodowe (LED) usytuowane bezpośrednio w każdym z zespołów drukujących na maszynie drukarskiej. Naświetlają one formy drukowe bezpośrednio w tym miejscu, z którego za chwilę będzie odbywał się druk.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po sprawdzeniu poprawności merytorycznej i technicznej następuje produkcja klisz, czyli naświetlenie z wykorzystaniem naświetlarki. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaɕfʲjɛˈtlarka, AS: naśfʹi ̯etlarka

Wiktionary

# naświetle

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. wąskie okienko ponad framugą drzwi albo okna

(1.2) archit. okienko przy obrysie budynku wpuszczające światło do piwnic

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nadświetle

(1.2) doświetlacz

Wiktionary

# naświetlenie

1. ilość energii przekazana powierzchni przez promieniowanie (świetlne); ekspozycja;
2. sposób prezentacji lub interpretacji czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naświetlić.

Wiktionary

Naświetlenie – proces padania światła na materiał światłoczuły, dzięki czemu powstaje na nim obraz utajony. Prawidłowe naświetlenie jest kluczowym elementem w procesie powstawania zdjęcia. Jeśli światła naświetlającego jest za mało, zdjęcie będzie za ciemne, niedoświetlone. Analogicznie, gdy światła jest za dużo, zdjęcie będzie prześwietlone.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. naświetlić

rzecz. światło n.

przym. świetlany, światły

Wiktionary

# naświetleniowy

→ naświetlenie

SJP.pl

#### Patrz:

naświetlenie

# naświetlić

czasownik przechodni dokonany (ndk. naświetlać)

(1.1) dokonany od|naświetlać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈɕfʲjɛtlʲit͡ɕ, AS: naśfʹi ̯etlʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. światło n., naświetlenie n.

przym. świetlany, światły

Wiktionary

# naświetlnia

kabina w kopalni z lampami kwarcowymi do naświetlania górników

SJP.pl

# naświnić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. świnić)

(1.1) pot. zrobić nieporządek

(1.2) pot. narobić świństw

(1.3) pot. naopowiadać świństw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak tu naświnisz, to będziesz po sobie sprzątał!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. świntuch mos., świniarka ż., naświnienie n., świnia ż., świniak mzw., świniarz mos., świnina ż.

czas. uświnić, świnić ndk.

przym. świni, świński

Wiktionary

# naświnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zrobienie nieporządku

(1.2) pot. narobienie lub naopowiadanie świństw

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. świntuch mos., świnia ż., świnienie n.

czas. naświnić dk., świnić ndk.

przym. świni, świński

Wiktionary

# naświnione

potocznie: gdzieś jest naświnione - ktoś gdzieś naświnił; nasyfione

SJP.pl

# naświntuszyć

potocznie:
1. zrobić coś niezgodnego z obowiązującymi normami obyczajowymi;
2. nabrudzić, naśmiecić

SJP.pl

# naświstać

rzadko: naświstać się - spędzić dłuższy czas na świstaniu

SJP.pl

# nasycać

1. zaspokajać czyjś głód
2. o wilgoci, zapachu itp.: wypełniać całą przestrzeń, przepajać
3. powodować wchłanianie jakiejś substancji
4. nasycać się:
a) zaspokajać głód; najadać się
b) być nasycanym czymś, np. wilgocią

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nasycić)

(1.1) czynić kogoś sytym, zaspokajać czyjś głód, karmić, poić do syta

(1.2) zadowalać, zaspokajać jakieś uczucie, pragnienie

(1.3) o wilgoci, zapachu itp.: przepajać, przenikać, napełniać

czasownik zwrotny niedokonany nasycać się (dk. nasycić się)

(2.1) używać czegoś do woli; zadowalać, rozkoszować się czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Nasycał się pięknym krajobrazem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈsɨt͡sat͡ɕ, AS: nasycać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasycenie n., nasycanie n.

czas. nasycić dk.

przym. nasycony

Wiktionary

# nasycalnia

pomieszczenie wraz z odpowiednimi urządzeniami do nasycania (impregnowania) drewnianych podkładów kolejowych, słupów telefonicznych itp.

SJP.pl

# nasycalnik

zbiornik przeznaczony do nasycania drewna impregnatem

SJP.pl

# nasycalny

dający się nasycić

SJP.pl

# nasycanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nasycać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnasɨˈt͡sãɲɛ, AS: nasycãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nasycać ndk., nasycić dk.

rzecz. nasycenie dk.

przym. nasycony

Wiktionary

# nasycarka

urządzenie do nasycania nasiąkliwych materiałów cieczami impregnującymi; impregnarka

SJP.pl

# nasycenie

1. zaspokoić czyjś głód;
2. o wilgoci, zapachu itp.: wypełnić całą przestrzeń, przepoić;
3. spowodować wchłonięcie jakiejś substancji;
4. nasycić się:
a) zaspokoić głód; najeść się;
b) wypełnić, przepoić się czymś, np. wilgocią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nasycić.

Wiktionary

Nasycenie może oznaczać:

- Saturacja – subiektywna intensywność barwy.
- Nasycenie wody – właściwość chemiczna wody.
- Nasycenie fazą – pojęcie z zakresu hydrodynamiki podziemnej oraz inżynierii złożowej.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. nasycać, nasycić dk.

rzecz. nasycanie n.

przym. nasycony

Wiktionary

# nasycić

1. zaspokoić czyjś głód;
2. o wilgoci, zapachu itp.: wypełnić całą przestrzeń, przepoić;
3. spowodować wchłonięcie jakiejś substancji;
4. nasycić się:
a) zaspokoić głód; najeść się;
b) wypełnić, przepoić się czymś, np. wilgocią

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|nasycać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeszcze w XVI w. nawet w oknach pałacowych umieszczano często błony zwierzęce nasycone olejem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈsɨt͡ɕit͡ɕ, AS: nasyćić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nasycać ndk.

przym. nasycony, syt

rzecz. sytość ż., nasycenie dk., nasycanie ndk.

Wiktionary

# nasycony

1. roztwór nasycony - roztwór, w którym substancja rozpuszczona nie wytrąca się, ale nie można rozpuścić jej więcej;
2. o związku chemicznym: taki, w którym atomy połączone są między sobą pojedynczymi wiązaniami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pełen czego; będący w stanie sytości

(1.2) chem. zawierający największą ilość czystej substancji

(1.3) chem. mający między atomami węgla oraz między nimi a innymi atomami jedynie wiązania pojedyncze

(1.4) szt. pełen wyraźnego koloru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Tłuszcze właściwe są estrami glicerolu i kwasów tłuszczowych, które mogą być nasycone, czyli niezawierające podwójnych wiązań, oraz nienasycone, posiadające od jednego (kwasy jednonienasycone) do sześciu (kwasy wielonienasycone) podwójnych wiązań między atomami węgla.

(1.4) Gdy letnie dni stają się krótkie, a wieczory i ranki chłodne, na rabatach rozkwitają cynie. Wyróżniają się nasyconymi barwami i wytworną posturą. Kochają je motyle i pszczoły.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasycanie n., nasycenie n.

czas. nasycać ndk., nasycić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pełny, syty, wypełniony

(1.2) intensywny, stężony, wysycony

(1.3) parafinowy

(1.4) głęboki, intensywny, soczysty, świeży

Wiktionary

# nasyczeć

wiele razy syknąć na kogoś, na coś

SJP.pl

# nasyfić

potocznie: nabrudzić, naśmiecić; naświntuszyć, naświnić, nagnoić, napaprać

SJP.pl

# nasyfione

potocznie: gdzieś jest nasyfione - ktoś gdzieś nasyfił; naświnione

SJP.pl

# nasyp

wał, skarpa usypana z ziemi lub piasku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wał usypany w celu podniesienia terenu w danym miejscu;

(1.2) techn. rozdrobniony materiał ścierny wykorzystywany do wyrobu części roboczych narzędzi ściernych, past i płynów szlifierskich

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: nasypać

Wiktionary

- nasyp (budowla)
- nasyp – ścierniwo
- nasyp – grunt nasypowy
- nasyp kolejowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Staw znajduje się za nasypem kolejowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnasɨp, AS: nasyp

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasypanie n., nasypywanie n.

czas. nasypać dk., nasypywać ndk.

przym. nasypowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wał

(1.2) ścierniwo

Wiktionary

# nasypać

czasownik przechodni dokonany (ndk. nasypywać)

(1.1) sypiąc, umieścić coś wewnątrz lub na powierzchni czegoś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) o śniegu: spaść

czasownik zwrotny dokonany nasypać się (ndk. nasypywać się)

(3.1) sypiąc się, dostać się do wnętrza lub na powierzchnię czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wuj nasypał sobie cukru do połowy szklanki i chłeptał głośno, nie wyjmując łyżeczki.

(2.1) Najpierw przy silnym mrozie nasypało dużo sypkiego śniegu.

(3.1) Skrawkiem papieru zdjął pajęczyny z drewnianego sufitu, odsunął łóżko, pod łóżko z czasem nasypały się i plewaewy, […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasyp m.

czas. zasypywać, usypać, sypać, nasypywać ndk.

przym. nasypowy

Wiktionary

# nasypisko

duży, ziemny kopiec; nasyp

SJP.pl

# nasypka

1. przestarzale:
a) to, co zostało nasypane;
b) mała wsypa;
2. środowiskowo: nasypywanie

SJP.pl

# nasypnik

1. skrzynia górnicza z otwierającym się dnem, służąca do nasypywania urobku;
2. przyrząd ułatwiający nasypywanie jagód do łubianek

SJP.pl

# nasypowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z nasypem, dotyczący nasypu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasyp m.

czas. nasypać, nasypywać

Wiktionary

# nasypywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nasypać)

(1.1) sypiąc, umieszczać coś wewnątrz lub na powierzchni czegoś

czasownik zwrotny niedokonany nasypywać się (dk. nasypać się)

(2.1) sypiąc się, dostawać się do wnętrza lub na powierzchnię czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedni nasypują piach na pobocze, inni skrupulatnie układają brukową kostkę.

(1.1) Glebę przekopujemy i nasypujemy żyznej ziemi, formując z niej niewysoki kopiec.

(2.1) Piach mnie wkurza. Nasypuje się do butów, przykleja do wszystkiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasyp m.

czas. nasypać dk.

przym. nasypowy

Wiktionary

# nasypywacz

1. robotnik zatrudniony przy nasypywaniu czegoś
2. w hutnictwie: ten, kto ładuje na górnym pomoście rudę do pieca prażalnego

SJP.pl

# nasysać

wciągać, wsysać do czegoś płyn za pomocą pompy, tłoka

SJP.pl

# nasyłać

1. wyprawiać kogoś, aby zrobił komuś coś złego
2. kierować do kogoś osobę, z którą spotkania unika

SJP.pl

# nasz

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "my"

SJP.pl

zaimek dzierżawczy

(1.1) 1. os. lm. (należący do nas lub mający związek z nami)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasi piłkarze znów przegrali mecz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naʃ, AS: naš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naszość ż.

Wiktionary

# naszafkowy

znajdujący się na szafce

SJP.pl

# naszaleć

naszaleć się - potocznie: szalejąc, wyładować swoją energię; wyszaleć się, wyszumieć się, naszumieć się

SJP.pl

# naszczać

czasownik dokonany

(1.1) grub. pot. nasikać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szczanie n., naszczanie n., szczaw mos./mrz.

czas. szczać dk.

Wiktionary

# naszczane

gdzieś jest naszczane - ktoś gdzieś naszczał

SJP.pl

# naszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naszczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szczaw mrz., szczyl mzw.

czas. naszczać, szczać

Wiktionary

# naszczek

szczekanie psa oznajmujące pojawienie się zwierzyny albo znalezienie jej legowiska; naszczekiwanie

SJP.pl

# naszczekiwania

głos, jaki wydaje pies szczekający od czasu do czasu

SJP.pl

# naszczekiwanie

głos, jaki wydaje pies szczekający od czasu do czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naszczekiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naszczekiwać

Wiktionary

# naszczerzać

o niektórych zwierzętach: pokazywać, wystawiać kły, zęby

SJP.pl

# naszczuwać

szczując, zachęcać do gonienia, chwytania kogoś

SJP.pl

# naszczypywać

1. szczypać wiele razy;
2. szczypiąc, narywać wiele czegoś

SJP.pl

# naszczytek

dawniej: podstawa w balustradzie, kolumnie; akroterium

SJP.pl

# naszczytnik

element ozdobny wieńczący narożniki frontonu budowli antycznych; akroterion; akroterium

SJP.pl

# naszczywać

wulgarnie: oddawać mocz na coś, w jakimś miejscu

SJP.pl

# naszczywić

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. odwiedzić

Wiktionary

# nasze

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "my"

SJP.pl

# naszelnik

część uprzęży zwierząt domowych, pas lub łańcuch łączący uprząż na szyi zwierzęcia pociągowego z końcem dyszla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część uprzęży zwierzęcia w postaci pasa lub łańcucha, który łączy uprząż na szyi z końcem dyszla

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʃɛlʲɲik, AS: našelʹńik

Wiktionary

# naszkicować

czasownik przechodni dokonany (ndk. szkicować)

(1.1) szt. wykonać szkic, tj. rysunek lub malunek tylko w zarysach

(1.2) przedstawić w ogólnych zarysach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naszkicowanie n., szkic mrz., szkicowanie n.

czas. szkicować

Wiktionary

# naszklić

1. potocznie: nazmyślać, nakłamać, nablagować; nabujać, nakitować, nacyganić;
2. oszklić wiele czegoś

SJP.pl

# naszkowski

nazwisko

SJP.pl

# naszlif

powierzchnia skamieniałości sztucznie wypolerowana w celu pokazania jej budowy wewnętrznej

SJP.pl

# naszość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nasze; cecha tych, którzy są nasi

Wiktionary

Akcja Alternatywna „Naszość” – grupa happeningowa powstała w końcu lat 80. Działa głównie w Poznaniu oraz innych miastach Polski, m.in. w Warszawie, Wrocławiu, Krakowie, Gdańsku czy Węgorzewie. Głównym ośrodkiem powstawania ruchu było VII Liceum Ogólnokształcące im. Dąbrówki w Poznaniu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. nasz

zaim. nasz

Wiktionary

# naszpanować

w gwarze śląskiej: naciągnąć, usztywnić (np. linę)

SJP.pl

# naszpicować

obrobić kamień, wykruszając go przy pomocy specjalnej dyszy oraz wody pod wysokim ciśnienie; wyszpicować

SJP.pl

# naszpikowany

potocznie: wypełniony, pokryty czymś w dużej ilości, przesycony czymś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wypełniony, pokryty czym w dużej ilości

(1.2) pot. przen. taki, który wprowadził do swojego organizmu leki lub inne substancje w dużych ilościach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Chyba musimy się przyzwyczaić do tego, że ofertę kulturalną naszego miasta kształtują naszpikowane sterydami[,] agresywne półgłówki w dresach.

(1.2) Owiany legendą program „The Rolling Stones Rock and Roll Circus” nie doczekał się jednak emisji ze względu na kompromitującą postawę Briana Jonesa, tak naszpikowanego narkotykami, że nie był w stanie nawiązać kontaktu z resztą ekipy.

(1.2) Heine będzie miał 20 lat. Jest bez pracy. Nie mogę kupić świątecznych prezentów. Jeśli Caritas nie dałby mi 10 marek [niemieckich ≈ 5 euro], wszystko wyglądałoby jeszcze gorzej. Jak miło nasze Niemcy potrafią nas traktować. Tutaj nie mogę się uspokoić, jestem naszpikowana tabletkami, żeby ostatecznie zapomnieć.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) nafaszerowany, naszprycowany

Wiktionary

# naszpikowywać

szpikować; potocznie:
1. podawać leki lub narkotyki w dużych ilościach; naszprycowywać;
2. umieszczać w czymś wiele czegoś; szpikować

SJP.pl

# naszprycować

potocznie:
1. podać w dużych ilościach używki lub lekarstwa;
2. naszprycować się - zażyć w dużych ilościach używki lub lekarstwa

SJP.pl

# naszprycowywać

potocznie:
1. podawać leki lub narkotyki w dużych ilościach; naszpikowywać;
2. wprowadzać do środka czegoś substancję za pomocą szprycy;
3. naszprycowywać się - narkotyzować się

SJP.pl

# naszrafować

wypełnić kontur rysunku równoległymi kreskami; zakreskować

SJP.pl

# naszumieć

naszumieć się - potocznie: bawiąc się, wyładować swoją energię; wyszumieć się, wyszaleć się, naszaleć się

SJP.pl

# naszuwaksować

dawniej:
1. natrzeć buty szuwaksem (czarną pastą); wyszuwaksować, poszuwaksować, naszwarcować, wyszwarcować, poszwarcować;
2. wetrzeć w wąsy lub we włosy szuwaks (czarną farbę); wyszuwaksować

SJP.pl

# naszyć

1. szyjąc, przytwierdzić coś do wierzchniej strony tkaniny;
2. uszyć wiele czegoś;
3. naszyć się - zmęczyć się szyciem

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. naszywać)

(1.1) przyszyć coś na wierzchu tkaniny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naszywka ż.

Wiktionary

# naszycie

coś przytwierdzonego do wierzchniej strony tkaniny poprzez szycie

SJP.pl

# naszydełkować

1. wytworzyć wiele ubrań przy pomocy szydełka; naszydłować;
2. naszydełkować się - spędzić dużo czasu na wytwarzaniu ubrań przy pomocy szydełka; naszydłować się

SJP.pl

# naszydłować

1. wytworzyć wiele ubrań przy pomocy szydełka; naszydełkować;
2. naszydłować się - spędzić dużo czasu na wytwarzaniu ubrań przy pomocy szydełka; naszydełkować się

SJP.pl

# naszyjnik

ozdoba noszona przez kobiety na szyi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzem. jubil. element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

(1.2) hist. część zbroi rycerskiej osłaniająca szyję

(1.3) daw. obroża nakładana na szyję więźniom

(1.4) przest. obroża kolczasta dla psa

Wiktionary

Naszyjnik – ozdoba na szyję noszona zazwyczaj przez kobiety, rzadziej przez mężczyzn; ze względu na wartość materialną często zaliczana do biżuterii.

Najczęściej wytwarzany z metalu w formie łańcuszka, który ma postać różnych splotów (m.in. „pancerki”, „kostki”), często połączonego z medalionem albo wisiorkiem. W różnych kulturach i cywilizacjach wyrabiano też naszyjniki ze sznurków, rzemieni, tkanin i podobnie różnorodnych materiałów. Łączone bywały z kamieniami (również szlachetnymi), muszlami, nasionami roślin bądź z elementami drewnianymi różnych kształtów i rozmiarów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gabrysia miała na sobie przepiękny naszyjnik z howlitów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʃɨjɲik, AS: našyi ̯ńik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. kanak

(1.4) kolczatka

Wiktionary

# naszyjnikowy

→ naszyjnik

SJP.pl

#### Patrz:

naszyjnik

# naszykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naszykować.

(1.2) przygotowanie na zapas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Naszykowanie menu na cały tydzień na dwie osoby to duże wyzwanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naszykować dk.

rzecz. szyk mrz.

Wiktionary

# naszykowywać

przygotowywać coś tak, by było gotowe na czas; przyszykowywać

SJP.pl

# naszywanka

kawałki skóry lub tkaniny naszywane na ubranie dla ozdoby

SJP.pl

# naszywka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wszelki element naszywany na ubranie jako ozdobna część stroju

(1.2) naszyty na odzież (w szczególności na mundur) niewielki kawałek tkaniny z napisem lub znakiem, jako emblemat wyróżniający

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʃɨfka, AS: našyfka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naszywanie n., naszycie n., szycie n.

czas. naszyć dk., naszywać ndk., szyć ndk.

Wiktionary

# nasłabieć

czasownik

(1.1) stpol. osłabnąć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈswabʲjɛ̇t͡ɕ, AS: nasu̯abʹi ̯ėć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. słabość

czas. słabnąć, osłabnąć

przym. słaby

przysł. słabo

Wiktionary

# nasłać

1. ścieląc, przygotować dużo miejsc do spania;
2. rozłożyć gdzieś dużo czegoś (np. słomy)

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nasyłać)

(1.1) dokonany od|nasyłać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnaswat͡ɕ, AS: nasu̯ać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasłanie n.

Wiktionary

# nasładzać

nasładzać się - potocznie:
1. nasycać się czymś słodkim;
2. spędzać dużo czasu na słodzeniu

SJP.pl

# nasłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nasłać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nasłać

Wiktionary

# nasław

imię męskie

SJP.pl

Nasław – staropolskie imię męskie. Imię to składa się z dwóch członów: na ("na"; jedno ze znaczeń na nazywało "kogoś, ze względu na kogo coś się działo", poza tym na oznaczało "na" i mogło także oznaczać naj-) oraz -sław ("sława"). Mogło ono więc oznaczać "ten, dzięki któremu przychodzi sława". Notowane na Pomorzu , po raz pierwszy w 1280 (1277) roku . Możliwe staropolskie zdrobnienia: Nach, Naszon, Naszan, Naszko, Naszętka (masc.), Naszotek .

Wikipedia

# nasławice

2 miejscowości w Polsce:

- Nasławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Sobótka
- Nasławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów

Wikipedia

# nasławostwo

Nasław z małżonką; Nasławowie

SJP.pl

# nasławowie

Nasław z małżonką; Nasławostwo

SJP.pl

# nasławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Nasława lub z nim związany

SJP.pl

# nasłonecznić

wystawić na działanie promieni słonecznych

SJP.pl

# nasłonecznienie

wystawić na działanie promieni słonecznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) metrol. wielkość fizyczna, średnia moc promieniowania słonecznego przypadającą na jednostkę powierzchni poziomej;

Wiktionary

Insolacja, nasłonecznienie – wielkość fizyczna określająca średnią moc promieniowania słonecznego przypadającą na jednostkę powierzchni poziomej.

Jest ona równa stosunkowi energii promieniowania słonecznego, padającego w określonym czasie na daną powierzchnię do pola tej powierzchni i czasu. Jednostką w układzie SI jest W/m², w technice stosuje się też jednostkę kWh/rok/m².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na telebimie wyświetlono mapę nasłonecznienia powierzchni południa Polski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasłonecznianie n., Słońce n., słońce n.

czas. nasłoneczniać ndk., nasłonecznić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) insolacja

Wiktionary

# nasłuch

1. ciągły odbiór informacji wysyłanych przez określony nadajnik lub pochodzących z określonego kierunku;
2. zapis zebranych w ten sposób informacji

SJP.pl

# nasłuchać

nasłuchać się - słuchać czegoś długo lub usłyszeć coś wiele razy

SJP.pl

# nasłuchany

taki, który się nasłuchał

SJP.pl

# nasłuchiwać

wytężać słuch, aby coś usłyszeć

SJP.pl

# nasłuchowy

związany z nasłuchem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z nasłuchem, dotyczący nasłuchu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nasłuch m.

Wiktionary

# nasłupny

przeznaczony do wieszania na słupie

SJP.pl

# nat

szew biegnący wzdłuż korpusu włoka

SJP.pl

Nat (skr. od ang. natural unit "jednostka naturalna"; czasami także nit lub nepit, skr. od Neper unit "jednostka Nepera") – logarytmiczna jednostka miary ilości informacji. 1 nat jest ilością informacji zawartą w wiadomości o zajściu zdarzenia, którego prawdopodobieństwo równe jest 1/e. Ilość informacji wyraża się w postaci logarytmu naturalnego liczby możliwych wariantów zdarzenia.

Wikipedia

# natachać

potocznie: natachać się - zmęczyć się; namachać się, narobić się

SJP.pl

# nataka

indyjski klasyczny dramat heroiczny o treści opartej na mitach

SJP.pl

# natal

1. miasto w Brazylii;
2. dawna prowincja RPA;
3. dawne państwo burskie w południowej Afryce

SJP.pl

- Natal – imię
- Natal – stolica brazylijskiego stanu Rio Grande do Norte
- Natal – dawna prowincja Republiki Południowej Afryki
- Natal – dawne państwo w Południowej Afryce
- Natal – dawna kolonia brytyjska w Południowej Afryce
- KwaZulu-Natal – prowincja Republiki Południowej Afryki
- Natal (ur. w 2. poł. VII wieku, zm. ok. 747) – biskup Mediolanu (ok. 746-747), święty katolicki
- Natal (ur. 1945) – brazylijski piłkarz

Wikipedia

# natalczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Natalki lub z nią związany

SJP.pl

# natalia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Natalia (łac. Dies natalis Domini, tj. w dniu urodzin Pana) – imię żeńskie wywodzące się od męskiego imienia Natalis. W Polsce to imię jest poświadczane w formie Natalia w XIV wieku. Dawniej nadawane osobom urodzonym w dniach chrześcijańskich świąt Bożego Narodzenia. Patronką imienia jest św. Natalia z Nikomedii, męczennica.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasza Natalia lubi stokrotki i bławatki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈtalʲja, AS: natalʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Natalka ż., Natka ż.

:: fm. Natal m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Natalka, Natka

Wiktionary

# natalian

imię męskie

SJP.pl

# natalianostwo

Natalian z małżonką; Natalianowie

SJP.pl

# natalianowie

Natalian z małżonką; Natalianostwo

SJP.pl

# natalianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Nataliana lub z nim związany

SJP.pl

# natalie

imię żeńskie

SJP.pl

# natalin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Natalii lub z nią związany

SJP.pl

W Polsce

- Natalin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Kamień
- Natalin – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol
- Natalin – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Urzędów
- Natalin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów
- Natalin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
- Natalin – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, siedziba gminy Adamów
- Natalin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Pniewy
- Natalin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
- Natalin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Wyszków
- Natalin – wieś w woj. wielkopolskie, w pow. kaliskim, w gm. Brzeziny

Wikipedia

# nataliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Natalii lub z nią związany

SJP.pl

# natalis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Natal, (łac.) Natalis – dies natalis Domini – w dniu urodzin Pana, tj. Jezusa Chrystusa – imię męskie pochodzenia łacińskiego, nadawane początkowo osobom urodzonym w dniach chrześcijańskich świąt Bożego Narodzenia. Patronami imienia są św. Natal, biskup Mediolanu i Natal z Casale Monferrato.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj widziano Natalisa na przystanku w Cieszynie.

(1.1) Złożywszy Natalisowi życzenia, rozeszli się do swoich zajęć.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Natalisowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. Natalisowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Natalis. < etym|łac|nascor., od dies natalis Domini → dosł. „w dniu urodzin Pana” (w domyśle „urodzony w dniu narodzin Chrystusa” czyli w Boże Narodzenie)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Natalis

* rosyjski: (1.1) Наталий m.

* włoski: (1.1) Natale m.

źródła.

== Natalis (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Natalis

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# natalka

zdrobnienie od: Natalia (imię żeńskie)

SJP.pl

# natalkować

posypać coś białym pudrem (talkiem); potalkować

SJP.pl

# natalski

przymiotnik od: Natal, prowincja w RPA zamieszkana głównie przez Murzynów grupy ludów Bantu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Natalem, dotyczący Natalu (krainy w Południowej Afryce)

(1.2) związany z Natalem, dotyczący Natalu (miasta w Brazylii)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W złożach natalskich jakość węgla zbliżona jest do antracytu, lecz w stosunku do całkowitych zasobów stanowią one zaledwie 2%.

(1.1) Wojska brytyjskie okupują Natal, i ponieważ nie były zbyt lotne w dziedzinie geografii Południowej Afryki, poszły znacznie dalej poza granice Natalu, zajmując jeszcze kawałek ziemi wasala natalskiego, królestwa Zululandu.

(1.2) Ostatnim wzrokowym kontaktem z Brazylią były sygnałowe światła lotniska natalskiego – zielone i czerwone, jak szmaragdy i rubiny wciśnięte w pogłębiającą się przepaść.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Natal mrz.

Wiktionary

# natan

biblijny prorok króla Dawida

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna;

(1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Natan – imię hebrajskie.
- Natan – zespół muzyki psychedelic trance.
- Natan – prorok izraelski z czasów Dawida i Salomona.
- Natan (X w. p.n.e.) – syn Dawida, króla Izraela.
- Natan – meteoryt.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) W minionym roku w Polsce przyszło na świat 1065 Natanów i 4968 Zofii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Natanek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. Natanek mos.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|Nathan. < etym|gr|Ναθάν. < etym2|hebr|נתן|נָתָן. (natán)

uwagi.

(1.2) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Nathan; (1.2) Nathan

* hiszpański: (1.1) Natán m.

* łaciński: (1.1) Nathan m.; (1.2) Nathan m.

* niemiecki: (1.1) Natan m.; (1.2) Nathan m.

* portugalski: (1.1) Natã m.; (1.2) Natan m.

* rosyjski: (1.2) Нафан m.

* starogrecki: (1.1) Ναθάν m.

* włoski: (1.1) Natan m.; (1.2) Natan m.

źródła.

== Natan (język maltański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|maltański|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# natanael

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m., jedno z imion biblijnych;

Wiktionary

Natanael (hebr. Bóg dał) – imię hebrajskie, znaczeniowo przypomina takie imiona, jak greckie z pochodzenia Teodor czy polskie Bożydar.

W Nowym Testamencie, w Ewangelii św. Jana nosi je jeden z pierwszych dwunastu apostołów identyfikowany z apostołem występującym w pozostałych Ewangeliach kanonicznych jako Bartłomiej (por. Jezus ujrzał jak Natanael zbliżał się do Niego i mówi o nim: „Patrz, to prawdziwy Izraelita – bez podstępu”. Mówi do Niego Natanael: „Skąd mnie znasz?” – J 1, 47-48).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pracującemu na Wschodzie Natanaelowi, wysłaliśmy ciepłe rękawiczki i czapkę.

(1.1) Apostoł Natanael pochodził z Kany w Galilei.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnatãˈnaɛl, AS: natãnael

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Natanaelowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. Natanaelowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Nathanael., etym|łac|Nathanahel. < etym|gr|Ναθαναήλ. < etym|hebr|נתנאל. → dosł. „Bóg dał” por|Bożydar|Teodor.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Nathanael, Nathaniel

* francuski: (1.1) Nathanaël m.

* rosyjski: (1.1) Нафанаил m.

* włoski: (1.1) Natanaele m.

źródła.

== Natanael (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# natanaelowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Natanaela

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Natanaelowej szopie stał czerwony ciągnik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Natanael m.

Wiktionary

# natańcować

potocznie: natańcować się - zaspokoić chęć tańczenia poprzez długie, intensywne tańce; wytańcować się, wytańczyć się, natańczyć się, otańcować się, otańczyć się, stańcować się, stańczyć się

SJP.pl

# natańczyć

natańczyć się - zaspokoić chęć tańczenia poprzez długie, intensywne tańce; wytańcować się, wytańczyć się, natańcować się, otańcować się, otańczyć się, stańcować się, stańczyć się

SJP.pl

# natanek

nazwisko

SJP.pl

# natangia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w Prusach, obejmująca w ziemie między Łyną a Pregołą, zamieszkana przez plemię Natangów;

Wiktionary

Natangia – terytorium historyczne położone na terenie krainy historycznej Prusy Dolne. Pierwotnie obejmowało obszar zamieszkany przez jedno z plemion pruskich – Natangów, położony pomiędzy Sambią (od której oddzielała ją Pregoła), Warmią, Barcją i być może Nadrowią. Granice terytorium plemiennego znane są tylko w przybliżeniu. Nie wiadomo, czy Natangia obejmowała ziemię Sclunien i sięgała do Zalewu Wiślanego, podobnie jak nie jest pewne, czy obejmowała ziemię Unsatrapis nad dolną Łyną (późniejszy teren wokół zamku Wohnsdorf). Na terenie Natangii plemiennej prawdopodobnie położony był ośrodek kultu Romowe.

Wikipedia

# nataniel

imię męskie

SJP.pl

Natanael (hebr. Bóg dał) – imię hebrajskie, znaczeniowo przypomina takie imiona, jak greckie z pochodzenia Teodor czy polskie Bożydar.

W Nowym Testamencie, w Ewangelii św. Jana nosi je jeden z pierwszych dwunastu apostołów identyfikowany z apostołem występującym w pozostałych Ewangeliach kanonicznych jako Bartłomiej (por. Jezus ujrzał jak Natanael zbliżał się do Niego i mówi o nim: „Patrz, to prawdziwy Izraelita – bez podstępu”. Mówi do Niego Natanael: „Skąd mnie znasz?” – J 1, 47-48).

Wikipedia

# natankowiec

osoba o skrajnie konserwatywnych poglądach na religię katolicką

SJP.pl

# natanson

Natansonowie – rodzina polskich finansistów i przemysłowców pochodzenia żydowskiego, która miała duże znaczenie w Królestwie Polskim. Nazwisko powstało w XIX wieku i zostało nadane przez władze pruskie porządkujące nazwiska żydowskie.

Protoplastą rodu był syn Natana z Leszna, z polska zwany Leskim, urodzony w 1795 kupiec bławatny Samuel Natanson (Seelig Natanson), który ze swą żoną Leokadią Weinreb miał 12 dzieci. Nie wszyscy potomkowie rodu pozostali przy religii mojżeszowej, część przyjęła wyznania chrześcijańskie.

Wikipedia

# natarajasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; stanie na jednej nodze z drugą uniesioną do góry i ramieniem skierowanym do góry i chwytającym stopę

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pozycja tancerza, pozycja króla tańca, tancerz, król tańca

Wiktionary

# natarcie

1. gwałtowne uderzenie na przeciwnika;
2. potarcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odprzym. od nacierać

(1.2) wojsk. zaczepny manewr wojenny z zamiarem rozbicia wojsk przeciwnika i opanowania jego terenu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Natarcie komuś uszu śniegiem to głupi dowcip.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nacieranie n., tarcie n., tarcica ż.

czas. nacierać ndk., natrzeć dk., trzeć ndk.

Wiktionary

# natarczywie

przysłówek

(1.1) w sposób natarczywy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natarczywość ż.

przym. natarczywy

Wiktionary

# natarczywiej

stopień wyższy od przysłówka: natarczywie

SJP.pl

# natarczywość

→ natarczywy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co natarczywe; cecha tych, którzy są natarczywi

Wiktionary

#### Patrz:

natarczywy

#### Powiązane:

rzecz. natarczywiec m.

przym. natarczywy

przysł. natarczywie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) natrętność, namolność, nachalność; posp. upierdliwość

Wiktionary

# natarczywszy

stopień wyższy od przymiotnika: natarczywy

SJP.pl

# natarczywy

1. natrętnie czegoś żądający; narzucający się, nieustępliwy, agresywny;
2. w przenośni: drażniący zmysły ale trudny do uniknięcia, np. ostry zapach, przykry dźwięk; dokuczliwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żądający coś w sposób natrętny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Samiczki potrafią doskonale radzić sobie ze zbyt natarczywymi samcami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natarczywość ż.

przysł. natarczywie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) narzucający się, nieustępliwy, upierdliwy, namolny, nachalny, nalegający, uparty

Wiktionary

# natarmosić

poszarpać, potarmosić coś wiele razy lub poszarpać wiele rzeczy

SJP.pl

# natarzać

natarzać się - znużyć się, zmęczyć długotrwałym tarzaniem

SJP.pl

# natasha

[czytaj: natasza] obce imię żeńskie

SJP.pl

# natasza

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Natalia (łac. Dies natalis Domini, tj. w dniu urodzin Pana) – imię żeńskie wywodzące się od męskiego imienia Natalis. W Polsce to imię jest poświadczane w formie Natalia w XIV wieku. Dawniej nadawane osobom urodzonym w dniach chrześcijańskich świąt Bożego Narodzenia. Patronką imienia jest św. Natalia z Nikomedii, męczennica.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na szczęście Natasza już rozkładała na kocu podręczną apteczkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈtaʃa, AS: nataša

Wiktionary

# nataszyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Nataszy lub z nią związany

SJP.pl

# natchełnik

tropikalny mięczak z rzędu nagoskrzelnych

SJP.pl

# natchnąć

1. poddać jakąś myśl, jakiś pomysł, pobudzić do działania;
2. wzbudzić w kimś jakieś uczucie

SJP.pl

# natchnienie

1. zapał twórczy;
2. wpływ wywierany na kogoś, sugestia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan umysłowy twórczego ożywienia

(1.2) coś, co powoduje twórcze działanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Młodemu kompozytorowi natchnienia starczyło ledwie na klucz wiolinowy i trzy pierwsze takty na pięciolinii.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. natchnąć

rzecz. natchnieniec m.

przym. natchniony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) olśnienie, wena, poryw / zryw twórczy, trans

(1.2) inspiracja, bodziec, impuls, stymulant

Wiktionary

# natchniony

1. powodujący się natchnieniem, tworzący pod jego wpływem;
2. stworzony pod wpływem natchnienia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wywołany lub wyrażony natchnieniem

(1.2) tworzący pod wpływem natchnienia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈtxʲɲɔ̃nɨ, AS: natχʹńõny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. natchnąć

rzecz. natchnienie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

zainspirowany

Wiktionary

# natedy

przysłówek

(1.1) daw. wówczas, wtedy

Wiktionary

# natemat

polski serwis internetowy

SJP.pl

# natemperować

naostrzyć koniec ołówka, kredki lub innego przedmiotu; zatemperować

SJP.pl

# natenczas

przestarzałe: w określonym punkcie czasu przeszłego; wówczas; wtedy

SJP.pl

zaimek przysłowny

(1.1) przest. w tym momencie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Natenczas Wojski chwycił na taśmie przypięty swój róg bawoli, długi cętkowany, kręty (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈtɛ̃n͇t͡ʃas, AS: natẽṇčas

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. naówczas, naonczas, podówczas, wonczas, wtenczas; wtedy, wówczas, w tym czasie, w owym czasie

Wiktionary

# natężenie

1. rozciągnąć albo naciągnąć coś; napiąć; naprężyć
2. wzmocnić, wytężyć, uczynić mocniejszym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nasilenie danej cechy w odniesieniu do określonej normy lub skali

Wiktionary

- w naukach ścisłych, technice i technologii
  - natężenie pola elektrycznego, najczęściej oznaczane E
  - natężenie pola magnetycznego, najczęściej oznaczane H
  - natężenie prądu elektrycznego, najczęściej oznaczane I
  - natężenie przepływu, często oznaczane J
  - natężenie promieniowania
  - natężenie ruchu
  - natężenie światła
  - natężenie dźwięku
  - natężenie Plancka
  - natężenie oświetlenia
  - fon

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Bel to bardzo duża jednostka, odpowiadająca bardzo dużym zmianom w natężeniu dźwięku, dlatego w praktyce używa się mniejszej jednostki – dziesiątej części bela, czyli decybela.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˌnatɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: natẽũ̯žẽńe

  Wiktionary

# natężyć

1. rozciągnąć albo naciągnąć coś; napiąć; naprężyć
2. wzmocnić, wytężyć, uczynić mocniejszym

SJP.pl

# nathalie

Nathalie – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia, w hrabstwie Halifax.

Wikipedia

# natia

indyjski taniec teatralny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. teatr. taniec indyjski

Wiktionary

Natja – indyjski taniec teatralny obejmujący skodyfikowany system pozycji ciała i gestów rąk i palców.

Wikipedia

# nationale-nederlanden

NN Group N.V. – przedsiębiorstwo ubezpieczeniowe z siedzibą w Holandii.

Wikipedia

# natka

łodyżki roślin okopowych z listkami; nać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. zdrobn. od: Natalia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Natalia ż.

Wiktionary

# natkać

1. utkać dużo tkanin;
2. wsadzić dużo czegoś, wtykając gęsto;
3. natkać się - poświęcić dużo czasu na tkanie, zmęczyć się tkaniem

SJP.pl

# natkaniec

nazwisko

SJP.pl

# natkański

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Natkański – polski dyplomata
- Jerzy Natkański – polski taternik, alpinista, himalaista, przewodnik turystyki górskiej, maratończyk i przedsiębiorca

Wikipedia

# natknąć

natknąć się - wpaść, natrafić na kogoś, na coś, spotkać kogoś lub coś niespodziewanie; napotkać

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) przest. rzad. dokonany od|natykać.

czasownik zwrotny dokonany natknąć się (ndk. natykać się)

(2.1) dokonany od|natykać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natknięcie n., zestyk mrz., przetykacz mrz., tknięcie n.

czas. wytknąć, wytykać, zetknąć, stykać

Wiktionary

# natlenienie

stan nasycenia tlenem, obecność tlenu

SJP.pl

# nato

North Atlantic Treaty Organization; pakt północnoatlantycki

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polska wstąpiła do NATO razem z Czechami i Węgrami w 1999 roku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnatɔ, AS: nato

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. natowski, pozanatowski, NATO-wski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wojsk. polit. Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, Pakt Północnoatlantycki

Wiktionary

# nato-wski

związany z NATO; natowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący NATO, związany z NATO

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przecież Polska jest już długo w strukturach NATO-wskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. NATO n.

skr. NATO

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. natowski

Wiktionary

# natolewice

Natolewice (niem. Natelfitz) – wieś o metryce średniowiecznej, położona w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Płoty.

Wikipedia

# natolin

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. dzielnica mieszkaniowa w Warszawie

SJP.pl

W Polsce

- Natolin – osiedle w Warszawie
- Natolin – stacja metra w Warszawie
- Natolin – zespół pałacowo-parkowy w Natolinie

- Natolin – część miasta Koluszki

- Natolin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzki wschodnim, w gminie Nowosolna
- Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
- Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mrozy
- Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck
- Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlnia-Letnisko
- Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Ceranów
- Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Wierzbno
- Natolin – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Lipie
- Natolin Kiernoski – wieś w woj. łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Kiernozia

Wikipedia

# natolińczycy

środowiskowo: członek konserwatywnej koterii w PZPR wyłonionej w 1956 roku

SJP.pl

Natolińczycy (również frakcja natolińska) – jedna z nieformalnych rywalizujących o władzę w kierownictwie PZPR frakcji (opozycyjna wobec „puławian”), która wyłoniła się na początku 1956 roku. Nazwa pochodzi od miejsca, gdzie odbywały się jej spotkania – pałacyku rządowego w Natolinie.

Wikipedia

# natolińczyk

środowiskowo: członek konserwatywnej koterii w PZPR wyłonionej w 1956 roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. członek nieformalnej frakcji rywalizującej o władzę w PZPR głoszącej hasła antysemickie i sprzeciwiającej się liberalizacji reżimu;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Natolińczycy w zasadzie nie chcieli zmieniać niczego, natomiast puławianie uważali, że należy uzyskać przynajmniej częściowe poparcie społeczeństwa, m.in. dla większej niż dotychczas samodzielności PRL-u.

Wiktionary

# natoliński

→ Natolin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Natolinem, dotyczący Natolina

Wiktionary

#### Patrz:

Natolin

#### Powiązane:

rzecz. Natolin mrz.

Wiktionary

# natomiast

za to, zaś, przeciwnie

SJP.pl

spójnik

(1.1) w kontraście do tego, co powiedziano wcześniej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lubię jazz, natomiast moja żona woli rock.

(1.1) Kiedy wypił, robił się agresywny. Nigdy natomiast nie uderzył dziecka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈtɔ̃mʲjast, AS: natõmʹi ̯ast

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) a, ale, aliści, atoli, choć, jakkolwiek, jednak, niemniej jednak, jednakowoż, jednakże, lecz, mimo to, podczas gdy, pomimo tego, przeciwnie, tymczasem, zaś, za to

Wiktionary

# natomiastby

spójnik "natomiast" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

# natorfek

roślina z rzędu jungermaniowców, występująca w 5 gatunkach

SJP.pl

# natowski

związany z NATO; NATO-wski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący NATO, związany z NATO

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przecież Polska jest już długo w strukturach natowskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. NATO n.

skr. NATO

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. NATO-wski

Wiktionary

# natrawka

krasanka natrawka - gatunek pluskwiaka z rodziny krasankowatych

SJP.pl

# natrawny

mściel natrawny - gatunek pluskwiaka z rodziny tasznikowatych

SJP.pl

# natręciuch

zgrubienie od: natręt; osoba naprzykrzająca się, intruz

SJP.pl

# natręctwa

Objaw nerwic charakteryzujący się myślami i czynnościami natrętnymi, od których chory nie może się uwolnić; obsesja

SJP.pl

Obsesje (inaczej: myśli natrętne, łac. obsessio) – objaw psychopatologiczny oznaczający występowanie uporczywie powracających myśli, wyobrażeń lub impulsów o specyficznych cechach. Obsesje są objawami, które pojawiają się wbrew woli chorego (są ego-dystoniczne). Najczęściej pacjentom towarzyszy przekonanie o niedorzeczności i irracjonalności przeżywanych obsesji. Niemniej jednak, nie ustępują one pomimo starań pacjentów zmierzających do uwolnienia się od nich. Często powodują one narastanie napięcia emocjonalnego (np. niepokoju, obaw, poczucia winy), zaś próby zredukowania go oraz uwolnienia się od obsesji, prowadzą do wykonywania tzw. czynności natrętnych (kompulsji) – objawów, które często współwystępują z obsesjami.

Wikipedia

# natręctwo

Objaw nerwic charakteryzujący się myślami i czynnościami natrętnymi, od których chory nie może się uwolnić; obsesja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) natarczywość, naprzykrzanie się komuś

(1.2) psych. zob. obsesja.

Wiktionary

Obsesje (inaczej: myśli natrętne, łac. obsessio) – objaw psychopatologiczny oznaczający występowanie uporczywie powracających myśli, wyobrażeń lub impulsów o specyficznych cechach. Obsesje są objawami, które pojawiają się wbrew woli chorego (są ego-dystoniczne). Najczęściej pacjentom towarzyszy przekonanie o niedorzeczności i irracjonalności przeżywanych obsesji. Niemniej jednak, nie ustępują one pomimo starań pacjentów zmierzających do uwolnienia się od nich. Często powodują one narastanie napięcia emocjonalnego (np. niepokoju, obaw, poczucia winy), zaś próby zredukowania go oraz uwolnienia się od obsesji, prowadzą do wykonywania tzw. czynności natrętnych (kompulsji) – objawów, które często współwystępują z obsesjami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) jej natręctwo musiało działać na nerwy nie tylko jemu, ale każdemu innemu, kto kiedykolwiek miał z nią styczność. Chyba że był jedyną osobą na świecie, co do której Maja zachowywała się tak maniakalnie nadopiekuńczo.

(1.2) Wszystkie natręctwa możemy sprowadzić zasadniczo do trzech rodzajów — w zależności od ich stosunku do działania: 1. Myśli lub obrazy natrętne; 2. Natręctwa impulsywne; 3. Fobie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natręt m., natrętność ż.

przym. natrętny

przysł. natrętnie

Wiktionary

# natręt

człowiek nieproszony, natrętny; intruz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek natrętny, nahalny, narzucający się, niemile widziany

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnatrɛ̃nt, AS: natrẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. natrętny

przysł. natrętnie

rzecz. natręctwo n., natrętność ż.

:: fż. natrętka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) importun

Wiktionary

# natrętka

→ natręt; intruzka

SJP.pl

# natrętnie

przysłówek

(1.1) w sposób natrętny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natręctwo n., natręt m., natrętność ż.

przym. natrętny

Wiktionary

# natrętniej

stopień wyższy od przysłówka: natrętnie

SJP.pl

# natrętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: natrętny

SJP.pl

# natrętność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest natrętne; cecha tych, którzy są natrętni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natręctwo n., natręt m., natrętnik m., natrętnica ż.

przym. natrętny

przysł. natrętnie

Wiktionary

# natrętny

1. naprzykrzający się komuś, natarczywie domagający się czegoś, wtrącający się do nie swoich spraw; natarczywy, namolny;
2. niedający spokoju, absorbujący umysł, drażniący zmysły; uprzykrzony, uciążliwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który się komuś naprzykrza, taki, który nie daje spokoju, powraca lub powtarza się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przechodząc koło bazaru słyszałem natrętny krzyk przekupek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈtrɛ̃ntnɨ, AS: natrẽntny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natrętność ż., natręctwo n., natręt mos./mrz., natręcik mos./mrz., natrętnik mos., natręciuch mos., natrętnica ż.

przysł. natrętnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. natarczywy, namolny, nachalny; posp. upierdliwy

Wiktionary

# natrium

łacińska nazwa sodu (pierwiastka chemicznego)

SJP.pl

Sód (Na, łac. natrium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 11, metal z I grupy układu okresowego, należący do grupy metali alkalicznych. Miękki, srebrzystobiały, silnie reaktywny. Pojedynczy elektron na powłoce walencyjnej szybko przekazuje, stając się kationem Na+
. Jedyny stabilny izotop sodu to 23
Na. W przyrodzie pierwiastek ten nie występuje w stanie wolnym; można go otrzymać z tworzonych przezeń związków. Sód jest szóstym najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem w skorupie ziemskiej. Występuje w wielu minerałach, takich jak: skaleń, sodalit, czy sól kamienna (chlorek sodu, NaCl).

Wikipedia

# natriureza

w medycynie: nadmierne wydzielanie sodu z moczem

SJP.pl

# natrojarosyt

minerał, siarczan sodu i żelaza; krystalizuje w układzie trygonalnym

SJP.pl

Natrojarosyt – minerał klasy siarczanów.

Nazwa nawiązuje do jego składu z dominującym sodem (łac. natrium) i podobieństwa do jarosytu.

Wikipedia

# natrolit

minerał z grupy zeolitów, uwodniony glinokrzemian sodu

SJP.pl

Natrolit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów. Należy do grupy minerałów pospolitych.

Nazwa pochodzi od łac. natrium = sód i lithos = kamień (skała), nawiązuje do składu chemicznego tego minerału (pierwiastek sód pełni w nim bardzo istotną rolę).

Wikipedia

# natron

minerał, uwodniony węglan sodu; soda rodzima; natryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. bezbarwny minerał, uwodniony węglan sodu;

Wiktionary

Natron (inaczej natryt, soda rodzima, soda naturalna, soda krystaliczna) – minerał węglanu sodu. Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału (arab. natron = soda). Minerał rzadki, rozpowszechniony tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W starożytnym Egipcie natron był używany do mumifikacji zwłok.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnatrɔ̃n, AS: natrõn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. natronowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) natryt, soda krystaliczna, soda naturalna, soda rodzima

Wiktionary

# natroszczyć

natroszczyć się - troszczyć się przez dłuższy czas; namartwić się, naniepokoić się

SJP.pl

# natrupek

natrupek niebieski - gatunek chrząszcza z rodziny przekraskowatych

SJP.pl

Natrupek (Korynetes) – rodzaj chrząszczy z rodziny przekraskowatych i podrodziny Korynetinae.

Chrząszcze o wypukłym, szerokim ciele ubarwionym metalicznie niebiesko, fioletowo, zielono lub czarno. Porośnięte owłosieniem. Jedenastoczłonowe czułki zwieńczone są buławkami zbudowanymi z luźno zestawionych członów mniej więcej jednakowych długości. Oczy złożone są wyraźnie wykrojone, mocniej niż u rodzaju Opetiopalpus. Zarówno głaszczki szczękowe jak i wargowe mają szczytowe człony toporowato rozszerzone. Przedplecze jest znacznie węższe od nasady pokryw, obrzeżone na całym obwodzie. Jego boki są zaokrąglone pośrodku i zwężone ku nasadzie. Zarys pokryw jest dość krótki, o równoległych bokach. Powierzchnia pokryw cechuje się wyraźnie nabrzmiałymi barkami i wyniesionym szwem.

Wikipedia

# natrysk

1. prysznic;
a) urządzenie, w którym strumień wody rozpryskuje się, przepływając przez specjalne sito;
b) polewanie ciała wodą z tego urządzenia; tusz;
2. nakładanie na coś cienkiej warstwy innej substancji za pomocą przyrządu rozpylającego; natryskiwanie;
3. warstwa powstała w ten sposób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zabieg hydroterapeutyczny polegający na obmywaniu ciała strumieniem wody

(1.2) urządzenie do hydroterapii

(1.3) techn. pokrywanie przedmiotów warstwą substancji ochronnej

(1.4) techn. warstwa substancji ochronnej

(1.5) prysznic

Wiktionary

Słowo natrysk może oznaczać:

- prysznic
- natrysk plazmowy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.5) Po treningu wskoczę jeszcze pod natrysk i potem możemy ruszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natryskiwanie n., natryskiwacz m., natryskownica ż., natryskowania ż.

czas. natryskiwać ndk., natrysnąć dk.

przym. natryskowy

przysł. natryskowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) prysznic, tusz; reg. śl. brauza.

Wiktionary

# natryskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|natryskiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. natryskiwać

rzecz. natrysk mrz.

Wiktionary

# natryskownia

pomieszczenie, w którym znajdują się prysznice

SJP.pl

# natryskowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z natryskiem, dotyczący natrysku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natrysk m.

Wiktionary

# natrysnąć

polać coś wytryskującym skądś strumieniem cieczy

SJP.pl

# natryt

minerał, uwodniony węglan sodu; soda rodzima; natron

SJP.pl

Natron (inaczej natryt, soda rodzima, soda naturalna, soda krystaliczna) – minerał węglanu sodu. Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału (arab. natron = soda). Minerał rzadki, rozpowszechniony tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Wikipedia

# natrząsać

natrząsać się - wyśmiewać się z kogoś lub czegoś; szydzić, wykpiwać

SJP.pl

# natrzaskać

potocznie: zrobić dużo czegoś, np. zdjęć; trzasnąć

SJP.pl

# natrzcinny

rozciągnik natrzcinny - gatunek pająka

SJP.pl

# natrzeć

czasownik przechodni dokonany (ndk. nacierać)

(1.1) dokonany od|nacierać.

czasownik zwrotny dokonany natrzeć się (ndk. nacierać)

(2.1) dokonany od|nacierać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nacieranie n., natarcie n.

czas. wycierać, nacierać ndk.

Wiktionary

# natrzepywać

trzepiąc, nakładać

SJP.pl

# natto

potrawa ze sfermentowanych ziaren soi, tradycyjne danie kuchni japońskiej

SJP.pl

Natto, nattō (jap. 納豆) – tradycyjna japońska potrawa przygotowywana ze sfermentowanych przez Bacillus subtilis ziaren soi. Popularna od okresu Nara.

Wikipedia

# natufijski

kultura natufijska - kultura mezolitu występująca na terenach Bliskiego Wschodu; kultura natufska

SJP.pl

# natufski

natufska kultura - kultura mezolitu występująca na terenach Bliskiego Wschodu

SJP.pl

# natura

1. cechy wrodzone i usposobienie człowieka;
2. przyroda wraz z zachodzącymi w niej zjawiskami i procesami;
3. przyroda jako siła sprawcza, kształtująca organizmy, zwłaszcza ludzi;
4. stan pierwotny środowiska, niezmieniony przez cywilizację;
5. cechy charakterystyczne dla określonych rzeczy, zjawisk itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka;

(1.2) ogół cech człowieka lub zwierzęcia

(1.3) daw. produkty stanowiące środek płatniczy

Wiktionary

Przyroda, in. natura (łac. natura ‘przyroda’, stgr. φύσις [physis] ‘natura’) – w najszerszym znaczeniu wszechświat, rzeczywistość. Termin ten obejmuje także zjawiska fizyczne oraz życie – bez uwzględnienia wytworów i oddziaływania ludzi.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) obcowanie z naturą • dary natury

(1.2) natura ludzka

synonimy.

(1.1) przyroda

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. naturalizacja ż., naturysta mos., naturyzm mrz., naturalność ż., naturalizowanie n., naturalista mos.

czas. naturalizować ndk.

przym. naturalny

przysł. naturalnie

wykrz. naturalnie

frazeologia. przyzwyczajenie jest drugą naturą

etymologia.

etym|łac|natura.

uwagi.

nie mylić z|matura.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) nature

* arabski: (1.1) طبيعة ż.; (1.2) خلق

* asturyjski: (1.1) natura

* baskijski: (1.1) natura

* białoruski: (1.1) натура ż., прырода ż.; (1.2) натура ż.

* chiński standardowy: (1.1) 大自然 (dàzìrán)

* duński: (1.1) natur w.; (1.2) natur w.

* esperanto: (1.1) naturo

* francuski: (1.1) nature

* gudźarati: (1.2) કુદરત ż. (kudarata)

* japoński: (1.2) 気立て

* kaszubski: (1.1) nôtëra ż.

* kataloński: (1.1) natura ż.

* łaciński: (1.1) natura ż.

* niemiecki: (1.1) Natur ż.; (1.2) Natur ż.; (1.3) Naturalien lm.

* norweski (bokmål): (1.1) natur m.; (1.2) natur m.

* norweski (nynorsk): (1.1) natur m.; (1.2) natur m.

* rosyjski: (1.1) природа ż.; (1.2) натура ż.

* szwedzki: (1.1) natur w.; (1.2) natur w., läggning w., sinnelag n., lynne n.; (1.3) natura

* tahitański: (1.1) nātura

* ukraiński: (1.1) приро́да ż.; (1.2) нату́ра ż.

* wilamowski: (1.1) natur ż., natūər ż., natür ż.; (1.2) natur ż., natūər ż., natür ż.

* włoski: (1.1) natura ż.

źródła.

== natura (język asturyjski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q29507 (ast)-Limotecariu-natura.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) natura

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈtura, AS: natura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naturalizacja ż., naturysta mos., naturyzm mrz., naturalność ż., naturalizowanie n., naturalista mos.

czas. naturalizować ndk.

przym. naturalny

przysł. naturalnie

wykrz. naturalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przyroda

Wiktionary

# naturalista

→ naturalizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. filozof, który głosi poglądy w nurcie naturalizmu

(1.2) liter. pisarz, który tworzy w nurcie naturalizmu literackiego

(1.3) szt. artysta, który tworzy w nurcie naturalizmu

(1.4) daw. przyrodnik

Wiktionary

#### Patrz:

naturalizm

#### Przykłady

(1.1) Tymczasem naturalista zaprzecza, jakoby odpowiedzi na nurtujące człowieka pytania moralne egzystowały antecedentnie, że są niezależne od indywidualnych odpowiedzi lub zdolności do ich udzielania, że ich nośnikiem jest wspólnota.

(1.4) Sławny naturalista M. Audubon doniósł z odległości 100 mil do portu Union, pod szer. półn. 49°,10, że odkrył zwierzę ssące, któreby stać się mogło wielce użytecznem. Zwierzę to podobne jest do kangura. sic.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaturaˈlʲista, AS: naturalʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natura ż., naturalność ż., naturyzm m., naturysta m., naturystka ż., naturalizm m., naturalizowanie n., wynaturzanie n., wynaturzenie n.

:: fż. naturalistka ż.

czas. naturalizować ndk., wynaturzać ndk., wynaturzyć dk.

przym. naturalistyczny, naturalny

przysł. naturalistycznie, naturalnie

wykrz. naturalnie

Wiktionary

# naturalistka

→ naturalista

SJP.pl

#### Patrz:

naturalista

# naturalistyczny

→ naturalizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy naturalizmowi, charakteryzujący się naturalizmem

Wiktionary

#### Patrz:

naturalizm

#### Powiązane:

rzecz. naturalizm m., naturalista m., naturalistka ż., naturalizacja ż., naturalizowanie n.

czas. naturalizować ndk.

Wiktionary

# naturalizacja

nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, w którym zamieszkał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił;

(1.2) biol. proces utrwalania się obcego gatunku w nowym środowisku;

Wiktionary

Naturalizacja (fr. naturalisation) – nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił. Naturalizacja najczęściej dotyczy imigrantów przybywających z przyczyn ekonomicznych, ale także uchodźców uciekających ze swojego kraju w obawie przed prześladowaniem oraz współmałżonków w związku, w którym jedna ze stron jest cudzoziemcem. Naturalizacja jest dobrowolna, a proces naturalizacyjny wszczynany na wniosek osoby zainteresowanej uzyskaniem obywatelstwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja rodzina od 20 lat żyje w Niemczech i jest po naturalizacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaturalʲiˈzat͡sʲja, AS: naturalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natura ż., naturalizm m., naturalista m., naturalistka ż., naturalizowanie n., znaturalizowanie n., naturyzm ż., naturysta m., naturystka ż.

czas. naturalizować ndk., znaturalizować dk.

przym. naturalizacyjny, naturalistyczny, naturalny, naturystyczny

przysł. naturalnie, naturalistycznie, naturystycznie

wykrz. naturalnie

Wiktionary

# naturalizacyjny

→ naturalizacja

SJP.pl

#### Patrz:

naturalizacja

# naturalizm

1. kierunek w literaturze i sztuce powstały w drugiej połowie XIX w., którego głównym założeniem było wierne rejestrowanie zjawisk życia, bez ich selekcji i oceny;
2. uwydatnienie czegoś nieprzyjemnego, brutalnego, brzydkiego;
3. w filozofii: kierunek filozoficzny tłumaczący całość zjawisk, również duchowych, działaniem praw przyrody;
4. w pedagogice: kierunek głoszący konieczność dostosowania działań wychowawczych do natury dziecka; bioetyka;
5. w socjologii: kierunek powstały w drugiej połowie XIX w., głoszący podobieństwo praw rozwoju społecznego do praw przyrody i zakładający możliwość stosowania w socjologii metod nauk przyrodniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. uwypuklenie czegoś brutalnego

(1.2) filoz. kierunek usiłujący tłumaczyć wszystkie zjawiska działaniem praw natury;

(1.3) liter. szt. kierunek powstały we Francji w XIX w., zakładający jak najwierniejsze ukazywanie życia, podkreślający czynniki biologiczne towarzyszące człowiekowi; ;

(1.4) pedag. kierunek oparty na założeniu, że pracę wychowawczą należy przystosować do psychologicznej natury dziecka

(1.5) socjol. kierunek zakładający, że społeczeństwo jest integralną częścią przyrody, a jej prawa rządzą procesami społecznymi;

Wiktionary

- naturalizm (filozofia)
- naturalizm (literatura)
- naturalizm (socjologia)
- naturalizm (pedagogika)
- naturalizm (sztuka)
- naturalizm (teatr)
- naturalizm etyczny
- naturalizm biologiczny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja siostra zrezygnowała z czytania tej książki. Powiedziała, że nie mogła znieść naturalizmu wielu scen.

(1.4) Nasza nowa przedszkolanka opiera swoją pracę z dziećmi na zasadach naturalizmu – wydaje mi się, że widać już dobre efekty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnatuˈralʲism̥, AS: naturalʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naturalista m., naturalistka ż., naturalizacja ż., naturalizowanie n.

przym. naturalistyczny

przysł. naturalistycznie

czas. naturalizować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) weryzm

Wiktionary

# naturalizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. znaturalizować)

(1.1) powodować naturalizację

czasownik zwrotny niedokonany naturalizować się

(2.1) podlegać naturalizacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nieco ponad połowę wyznawców buddyzmu stanowią Szwajcarzy […], a wśród nich wiele naturalizowanych kobiet z Tajlandii – żon Szwajcarów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naturalizacja ż., natura ż., naturalizm m., naturalista m., naturalistka ż., naturalizowanie n., znaturalizowanie n., naturyzm ż., naturysta m., naturystka ż.

czas. znaturalizować dk.

przym. naturalizacyjny, naturalistyczny, naturalny, naturystyczny

przysł. naturalnie, naturalistycznie, naturystycznie

wykrz. naturalnie

Wiktionary

# naturalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naturalizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naturalizacja ż., natura ż., naturalizm m., naturalista m., naturalistka ż., znaturalizowanie n., naturyzm ż., naturysta m., naturystka ż.

czas. naturalizować ndk., znaturalizować dk.

przym. naturalizacyjny, naturalistyczny, naturalny, naturystyczny

przysł. naturalnie, naturalistycznie, naturystycznie

wykrz. naturalnie

Wiktionary

# naturalizowany

taki, który się naturalizował, np. naturalizowana cudzoziemka

SJP.pl

# naturalnie

1. właściwy naturze, przyrodzie, zgodny z prawami natury, utworzony, powstały, odbywający bez udziału człowieka;
2. niesztuczny, prawdziwy;
3. wynikający z czyjejś natury; wrodzony; szczery; niewymuszony;
4. zrobiony z surowców występujących w naturze

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób naturalny, zgodnie z naturą

(1.2) w sposób oczywisty

wykrzyknik

(2.1) wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie

Wiktionary

- Naturalnie – album Natural Dread Killaz
- Naturalnie – album Stashki
- Naturalnie – minialbum Te-Trisa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nawet jeśli publiczność sądziła, że „dzicy” zachowują się całkowicie „naturalnie” – jedli, kąpali się, tańczyli, robili dłubankę z pnia drzewa – widowisko było w dużej mierze reżyserowane.

(1.1) Kwas mlekowy jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych kwasów w przyrodzie, powstaje także naturalnie w naszym organizmie.

(1.2) W celach obronnych osadnicy wybrali naturalnie tereny wysoko położone.

(2.1) – Pożyczysz mi stówę? / – Naturalnie! Łącznie będziesz mi winny osiemset złotych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnatuˈralʲɲɛ, AS: naturalʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naturalizowanie n., naturalizacja ż., naturalność ż., natura ż., naturalista mos.

czas. naturalizować ndk.

przym. naturalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) oczywiście

Wiktionary

# naturalniej

stopień wyższy od przysłówka: naturalnie

SJP.pl

# naturalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: naturalny

SJP.pl

# naturalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co naturalne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnatuˈralnɔɕt͡ɕ, AS: naturalność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natura ż., naturalista mos.

przym. naturalny

przysł. naturalnie

wykrz. naturalnie

Wiktionary

# naturalny

1. właściwy naturze, przyrodzie, zgodny z prawami natury, utworzony, powstały, odbywający bez udziału człowieka;
2. niesztuczny, prawdziwy;
3. wynikający z czyjejś natury; wrodzony; szczery; niewymuszony;
4. zrobiony z surowców występujących w naturze

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla natury

(1.2) wykonany z surowców występujących w naturze

(1.3) najbardziej powszechny, zwykły

(1.4) mat. będący liczbą naturalną, czyli nieujemną (albo według innych definicji dodatnią) liczbą całkowitą.

(1.5) mat. o logarytmie: o podstawie e=2,718281828…

(1.6) kulin. o nabiale: bez dodatków smakowych, np. owoców

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naturalny instynkt łososia każe mu na czas rozrodu płynąć w górę rzeki.

(1.2) Chciałbym mieszkać w domu z surowców naturalnych, a nie z betonu i plastiku.

(1.3) Naturalny porządek rzeczy jest taki, że najpierw chodzimy do szkoły, a później do pracy.

(1.4) Potęga o wykładniku naturalnym daje się przedstawić jako wielokrotne mnożenie.

(1.6) Kup mi kefir naturalny, nie lubię owocowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnatuˈralnɨ, AS: naturalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natura ż., naturalność ż., naturalizacja ż., naturalizowanie n., naturalista mos.

przysł. naturalnie

wykrz. naturalnie

czas. naturalizować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prawdziwy, rzeczywisty, przyrodniczy

(1.3) normalny, standardowy, zwyczajny

Wiktionary

# nature

Nature – jedno z najstarszych i najbardziej prestiżowych czasopism naukowych. Ukazuje się jako ilustrowany tygodnik. Zostało założone przez Normana Lockyera. Pierwszy numer ukazał się 4 listopada 1869 roku – poruszone w nim tematy obejmowały m.in. zapylanie kwiatów kwitnących w zimie, spotkanie niemieckich przyrodników i lekarzy w Innsbrucku, stan podróżnika Davida Livingstone’a czy otwarcie Kanału Sueskiego. Aktualnie wydawcą „Nature” jest firma Nature Publishing Group, należąca do wydawnictwa Macmillan Publishers. Oprócz „Nature” wydaje ona także miesięczniki naukowe, prowadzi serwis internetowy news@nature.com oraz serwis rekrutacyjny Nature Jobs.

Wikipedia

# naturocentryczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który stawia naturę, przyrodę w centrum ważności i uwagi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naturocentryczność ż., naturocentryzm m.

przysł. naturocentrycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ekocentryczny, biocentryczny

Wiktionary

# naturopata

osoba lecząca metodami naturalnymi

SJP.pl

# naturopatia

Naturopatia to forma medycyny komplementarnej i holistycznej, opierająca się na założeniu, że ciało, umysł, emocje i dusza tworzą nierozerwalną całość, a celem terapii jest przywrócenie równowagi na wszystkich poziomach życia poprzez usuwanie przyczyn chorób, a nie tylko ich objawów.

Wikipedia

# naturopatka

→ naturopata

SJP.pl

#### Patrz:

naturopata

# naturopatyczny

→ naturopatia

SJP.pl

#### Patrz:

naturopatia

# naturoterapeutka

→ naturoterapeuta

SJP.pl

#### Patrz:

naturoterapeuta

# naturoterapia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. terapia bez wykorzystywania leków na receptę i chirurgii

Wiktionary

# naturszczyk

1. osoba biorąca udział w filmie lub przedstawieniu niebędąca zawodowym aktorem;
2. osoba zajmująca się jakąś dziedziną bez wykształcenia zawodowego w tym kierunku

SJP.pl

Aktor niezawodowy, in. naturszczyk (ros. натурщик ‘model’) – nieprofesjonalny odtwórca roli aktorskiej w filmie. Udział aktorów niezawodowych charakterystyczny był dla pewnych gatunków oraz nurtów w historii kinematografii (m.in. radziecka szkoła montażu, neorealizm włoski, czechosłowacka nowa fala). Wykorzystanie aktorów niezawodowych ma na celu zaakcentowanie realizmu opowiadanej historii, a także uwypuklenie cech postaci typowych dla danego środowiska, grupy zawodowej, klasy społecznej itp.

Wikipedia

# naturszczykowski

→ naturszczyk

SJP.pl

#### Patrz:

naturszczyk

# naturysta

osoba przebywająca na zewnątrz nago dla kontaktu z naturą

SJP.pl

# naturystka

→ naturysta

SJP.pl

#### Patrz:

naturysta

# naturystyczny

→ naturyzm

SJP.pl

#### Patrz:

naturyzm

# naturyzm

przebywanie nago na świeżym powietrzu w wieloosobowych grupach, w myśl idei życia zgodnego z prawami natury

SJP.pl

Wikipedia

# naturzysta

osoba potrafiąca nastawiać kręgi kręgosłupa tak, aby nie uciskały korzonków nerwowych; kręgarz

SJP.pl

# natusiewicz

nazwisko

SJP.pl

Natusiewicz

- Janina Natusiewicz-Mirer – polska działaczka społeczna
- Ryszard Natusiewicz – polski architekt i rysownik
- Marek Natusiewicz – polski architekt urbanista

Wikipedia

# natwarzać

1. tworząc, powodować powstanie czegoś w dużej liczbie;
2. obmyślać zbyt wiele czegoś

SJP.pl

# natychmiast

w tej samej chwili, bezzwłocznie, momentalnie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) bardzo szybko, bez zwłoki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Natychmiast musisz jechać do szpitala!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈtɨxmʲjast, AS: natyχmʹi ̯ast

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natychmiastowość

przym. natychmiastowy

przysł. natychmiastowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezwłocznie, od razu, teraz, bezzwłocznie; gw-pl|Śląsk Cieszyński|oroz.

Wiktionary

# natychmiastowo

przysłówek

(1.1) od razu, teraz

(1.2) bardzo szybko, błyskawicznie, nagle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Albo podacie sobie teraz ręce na zgodę, albo wynocha! Natychmiastowo!

(1.1) Jak informuje sędzia Łyś, w przypadku pozytywnego rozpatrzenia sprawy dla byłego posła, decyzja o możliwości opuszczenia zakładu karnego wydawana jest natychmiastowo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnatɨxmʲjaˈstɔvɔ, AS: natyχmʹi ̯astovo

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. natychmiastowy

przysł. natychmiast

rzecz. natychmiastowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) natychmiast

Wiktionary

# natychmiastowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest natychmiastowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. natychmiastowy

przysł. natychmiastowo, natychmiast

Wiktionary

# natychmiastowy

przymiotnik

(1.1) dziejący się natychmiast, bardzo szybko po jakimś wydarzeniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ksenofobiczny artykuł spotkał się z natychmiastową reakcją ambasady.

(1.1) Nowa technologia pozwala na natychmiastowe uruchomienie komputera.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natychmiastowość ż.

przysł. natychmiast, natychmiastowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezzwłoczny, niezwłoczny, błyskawiczny, momentalny, piorunujący, rychły

Wiktionary

# natykać

natykać się - wpadać, natrafiać na kogoś, na coś, spotykać kogoś lub coś niespodziewanie; napotykać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. natknąć)

(1.1) przest. nawsadzać czego wiele

czasownik zwrotny niedokonany natykać się (dk. natknąć się)

(2.1) spotykać niespodziewanie

(2.2) daw. zderzać się

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zestyk mrz., przetykacz mrz., tknięcie n.

czas. wytknąć, wytykać, zetknąć, stykać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nadziewać, wtykać

(2.1) napotykać, natrafiać, spotykać

Wiktionary

# natylnik

część uprzęży umożliwiająca hamowanie

SJP.pl

# natynkowy

przymiotnik

(1.1) bud. taki, który umieszczono na tynku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnatɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: natỹŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tynk mrz., tynkarz mos.

Wiktionary

# natyrać

potocznie: natyrać się - bardzo się zmęczyć, utrudzić się czymś; utyrać się, zatyrać się, natrudzić się, spracować się

SJP.pl

# natyrany

potocznie: taki, który się natyrał, zmęczył się wykonywaniem ciężkiej pracy; uharowany, sterany, styrany, zatyrany, spracowany

SJP.pl

# natywista

→ natywizm

SJP.pl

#### Patrz:

natywizm

# natywistka

→ natywista

SJP.pl

#### Patrz:

natywista

# natywistyczny

→ natywizm

SJP.pl

#### Patrz:

natywizm

# natywizm

1. w filozofii, psychologii: pogląd, według którego pewne pojęcia i wiedza jest człowiekowi wrodzona, wcześniejsza od tej nabytej z doświadczeniem;
2. ruch polityczny uznający wyższość praw autochtonicznej ludności jakiegoś terytorium nad prawami późniejszych imigrantów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) teoria, która zakłada istnienie w umyśle idei wrodzonych

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. natywny

Wiktionary

# natywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest natywne; cecha tych, którzy są natywni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. natywny

przysł. natywnie

Wiktionary

# natywny

1. wywodzący się z danego ludu, domu, kraju; rodzimy;
2. właściwy danemu obszarowi;
3. naturalnie występujący w organizmie żywym;
4. właściwy danemu środowisku informatycznemu, programowi, językowi programowania itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, jak w warunkach naturalnych

(1.2) inform. właściwy danemu środowisku informatycznemu, programowi, językowi programowania itd.

(1.3) rodzimy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈtɨvnɨ, AS: natyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natywizm m., natywista m., natywność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naturalny

(1.2) standardowy

(1.3) macierzysty, rodzimy

Wiktionary

# natłaczać

1. powodować przemieszczanie się dużej ilości czegoś dzięki wytwarzanemu ciśnieniu;
2. odciskać trójwymiarowy wzór na powierzchni czegoś; wytłaczać;
3. natarczywie przychodzić na myśl w dużej liczbie; natłaczać się;
4. natłaczać się - gromadzić się stopniowo w dużej ilości lub liczbie

SJP.pl

# natłoczka

pierścień lub opaska z elastycznego materiału, stosowane do uszczelnienia tłoków, cylindrów i rur; manszeta

SJP.pl

# natłok

ogrom, nawał czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bardzo duża ilość przedmiotów lub ludzi zgromadzona w jakimś miejscu

(1.2) nagłe pojawienie się czegoś w dużym nasileniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Natłok ludzi na tym koncercie był tak duży, że musieliśmy wyjść.

(1.2) Natłok reklam stał się nie do zniesienia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tłok mrz., tłoczarnia ż.

czas. tłoczyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzesza, czereda

(1.2) ogrom, nawał

Wiktionary

# natłuc

1. tłukąc, rozbić wiele czegoś;
2. zabić wiele zwierząt;
3. pobić kogoś

SJP.pl

# natłumaczyć

1. dużo tłumaczyć, przetłumaczyć wiele tekstów
2. natłumaczyć się - dać wiele wyjaśnień, zmęczyć się tłumaczeniem

SJP.pl

# natłuścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. natłuszczać)

(1.1) dokonany od|natłuszczać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈtwuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: natu̯uśćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. natłuszczanie n., natłuszczenie n., tłuszcz mrz., tłuścioszek m.

przym. tłusty

Wiktionary

# natłuszczać

smarować coś tłuszczem

SJP.pl

# natłuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|natłuszczać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnatwuʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: natu̯uščãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. natłuszczać ndk., natłuścić dk.

rzecz. natłuszczenie n., tłuszcz m., tłuszczak m.

przym. tłusty

przysł. tłusto

Wiktionary

# natłuszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|natłuścić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnatwuʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: natu̯uščẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. natłuścić dk., natłuszczać ndk.

rzecz. natłuszczanie, tłuszcz

przym. tłusty

przysł. tłusto

Wiktionary

# naubliżać

nawymyślać komuś; naurągać, nawyzywać

SJP.pl

# nauczać

czasownik

(1.1) uczyć; przekazywać komuś wiedzę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nauczyciel nauczył chłopców grać w piłkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈwut͡ʃat͡ɕ, AS: nau̯učać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. uczyć, pouczać

rzecz. nauczanka ż., naukowość ż., naukowiec mos., nauka ż., nauczanie n., nauczenie n., nauczyciel m., nauczycielka ż., uczeń m., uczony mos., nauczka ż.

przym. nauczycielski, uczony, uczniowski

Wiktionary

# nauczalny

taki, z którego można się czegoś nauczyć, nadający się do nauczania

SJP.pl

# nauczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nauczać.

Wiktionary

Nauczanie – proces dydaktyczny w działalności wykwalifikowanego nauczyciela, o charakterze planowym, celowej pracy z podmiotem kształcenia, ukierunkowanej na wyposażenie słuchaczy czy uczniów w treści nauczania, umiejętności i nawyki oraz rozwijanie tych uzdolnień.Nauczanie jest związane w relacją nauczyciel i uczeń, słuchacz uczeniem się, obydwa te pojęcia tworzą wspólnie pojęcie kształcenia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnawuˈt͡ʃãɲɛ, AS: nau̯učãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nauczać, uczyć

rzecz. nauczanka ż., naukowość ż., naukowiec mos., nauczenie n., nauczycielka ż., nauka ż., uczeń m., nauczyciel mos., uczony mos.

przym. naukowy, nauczycielski, uczony

Wiktionary

# nauczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. środ. nauczycielka klas 1–3

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pojawiło się więc kolejne wyzwanie dla nauczanki. Co zrobię, gdy we wrześniu sytuacja epidemiologiczna pogorszy się i przyjdzie mi prowadzić zdalne nauczanie z pierwszoklasistami?!

(1.1) Najwięcej dostawało się nauczycielom wczesnoszkolnym, wiadomo, w końcu to one, nauczanki, rozpoczynały szkolną edukację i uczyły dzieci podstaw „wszystkiego”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nauczanie n., nauczyciel mos., nauczycielka ż., nauczycielstwo n.

przym. nauczycielski

czas. nauczać ndk., nauczyć dk.

Wiktionary

# nauczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przekazanie komuś wiedzy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawuˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: nau̯učẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nauczyć dk., nauczać ndk., uczyć ndk.

rzecz. naukowość ż., nauczyciel m., nauczycielka ż., nauczanie n.

przym. wyuczalny

Wiktionary

# nauczka

przestroga powstała w wyniku przykrego doświadczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przestroga na przyszłość powstała w wyniku przykrego doświadczenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naukowość ż., nauka ż., naukowiec m., uczeń mos.

czas. nauczać

przym. naukowy

Wiktionary

# nauczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. uczyć)

(1.1) przekazać komuś wiedzę

czasownik zwrotny dokonany nauczyć się (ndk. uczyć się)

(2.1) zdobyć pewną wiedzę lub umiejętność

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Uczniowie lepiej opanują wiedzę historyczną, jeżeli na lekcjach geografii nauczą się czytania mapy, będą znać ukształtowanie lub klimat terenów, na których rozgrywały się ważne wydarzenia historyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈwut͡ʃɨt͡ɕ, AS: nau̯učyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nauczanka ż., naukowość ż., nauczenie n., uczeń mos., uczony mos., nauczyciel mos., nauka ż.

czas. uczyć ndk.

przym. uczony, wyuczalny, uczniowski

Wiktionary

# nauczyciel

1. osoba, która zawodowo zajmuje się edukacją - uczeniem, kształceniem kogoś; edukator;
2. przenośnie: czynnik kształtujący czyjąś świadomość, np.: Doświadczenie jest najlepszym nauczycielem.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się nauczaniem;

Wiktionary

Nauczyciel (feminatyw nauczycielka) – osoba zajmująca się nauczaniem, obdarzona odpowiednim autorytetem jako kompetentna do przekazywania wiedzy. Zazwyczaj odpowiednio przygotowany specjalista wykonujący pracę zawodowo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nauczyciele czuli się bardzo zmęczeni po wycieczce.

(1.1) Nasi nauczyciele darzyli nas, mimo wszystko, ogromnym zaufaniem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawuˈt͡ʃɨt͡ɕɛl, AS: nau̯učyćel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nauczycielstwo n., nauczanie n., nauczenie n., nauka ż., uczeń m., uczenie n.

:: fż. nauczycielka ż.

czas. nauczać ndk., nauczyć dk., uczyć ndk.

przym. nauczycielski, wyuczalny

przysł. nauczycielsko, uczenie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. bakalarz, metr, pot. belfer, pot. psor

Wiktionary

# nauczyciel-wychowawca

osoba będąca jednocześnie nauczycielem i wychowawcą

SJP.pl

# nauczycielka

kobieta trudniąca się zawodowo uczeniem kogoś, udzielaniem lekcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. kobieta, która zajmuje się nauczaniem

Wiktionary

Nauczyciel (feminatyw nauczycielka) – osoba zajmująca się nauczaniem, obdarzona odpowiednim autorytetem jako kompetentna do przekazywania wiedzy. Zazwyczaj odpowiednio przygotowany specjalista wykonujący pracę zawodowo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moi rodzice poprosili nauczycielkę, aby zwracała większą uwagę na moje problemy z ortografią.

(1.1) Obie nauczycielki były dla siebie jak siostry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawut͡ʃɨˈt͡ɕɛlka, AS: nau̯učyćelka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. uczenie n., nauczanie n., nauczenie n., nauczycielstwo n., nauka ż., uczeń m.

:: fm. nauczyciel m.

czas. uczyć ndk., nauczać ndk.

przym. nauczycielski, wyuczalny

przysł. nauczycielsko, uczenie

Wiktionary

# nauczycielowy

przestarzałe: taki, który należy do nauczyciela lub jest związany z nauczycielem; belferski, bakalarski, nauczycielski

SJP.pl

# nauczycielski

dotyczący nauczyciela, związany z nauczycielem

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do nauczyciela

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący nauczyciela, związany z nauczycielem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaraz panu pokażę, gdzie znajduje się pokój nauczycielski.

(1.1) Wybacz sąsiedzie, ale skąd z jednej nauczycielskiej pensji i korepetycji oraz z kredytem za dom wzìęlibyśmy pieniądze na drugi samochód?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawut͡ʃɨˈt͡ɕɛlsʲci, AS: nau̯učyćelsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nauczanka ż., nauka ż., nauczycielstwo n., nauczanie n., nauczyciel mos., nauczycielka ż.

czas. nauczać ndk., uczyć ndk.

przysł. nauczycielsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) profesorski

(2.1) dydaktyczny, pedagogiczny

Wiktionary

# nauczycielsko

przysłówek

(1.1) na sposób nauczycielski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nauczyciel mos., nauczycielka ż.

przym. nauczycielski

Wiktionary

# nauczycielstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. zbiorowość nauczycieli

(1.2) zaw. zawód, zajęcie nauczyciela

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nowelizacja Karty nauczyciela została oprotestowana przez Związek Nauczycielstwa Polskiego.

(1.2) Przez dwa lata zajmował się nauczycielstwem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawut͡ʃɨˈt͡ɕɛlstfɔ, AS: nau̯učyćelstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nauczanka ż., nauczyciel mos., nauczycielka ż.

przym. nauczycielski

czas. uczyć

Wiktionary

# nauk.

skrót od: nauka, naukowy, naukoznawstwo, naukoznawczy

SJP.pl

# nauka

1. kształcenie, pouczanie
2. usystematyzowana wiedza ludzka
3. zbiór myśli, poglądów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

(1.2) proces uczenia (siebie lub kogoś)

(1.3) zespół poglądów, doktryna

(1.4) pouczenie, rada

(1.5) rel. nauczanie lub wykład w kościele

Wiktionary

Nauka – różnie definiowany element kultury, odznaczający się dążeniem do wiedzy. Pojęcie nauki jest wieloznaczne z kilku przyczyn:

- brak powszechnie uznanej definicji wiedzy; te najczęstsze odwołują się do prawdy, która również jest rozumiana różnie;
- nie wszystkie dążenia do wiedzy są nazywane nauką – zjawiska o spornym statusie to np. filozofia czy teologia; występują też zjawiska pseudonauk, paranauk i protonauk, których dążenia do wiedzy są uznawane za niepoprawne;
- wielopoziomowość terminu – nauka to zarówno:
  - ogół różnych badań i odkryć;
  - część tego zjawiska (meronim): bardziej szczegółowa dyscyplina, co nadaje sens liczbie mnogiej tego słowa; przykładowo mówi się o naukach ścisłych, humanistycznych czy empirycznych;
- inne użycia tego słowa w języku polskim, np. nazywa się tak uczenie się lub nauczanie, niekoniecznie treści naukowych – przykładem jest tu kaznodziejstwo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Botanika to nauka o roślinach.

(1.2) Dziś wieczorem mam sporo nauki.

(1.5) Zaraz po nauce rekolekcyjnej po dzieci przyjedzie autobus szkolny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈwuka, AS: nau̯uka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. uczony mos., uczeń mos., naukowiec mos., nauczanie n., nauczyciel mos., nauczycielka ż., naukoznawstwo n., naukowość ż., nieuk m.

:: zdrobn. nauczka ż.

czas. nauczać ndk., nauczyć dk., douczać ndk., douczyć dk., wyuczać ndk., wyuczyć dk.

przym. naukowy, uczony, nauczycielski, wyuczany

przysł. naukowo, uczenie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) uczenie się

(1.5) katecheza, konferencja, egzorta

Wiktionary

# naukawy

silący się na naukowość

SJP.pl

# naukobus

autobus wyposażony w sprzęt naukowy

SJP.pl

# naukochłonność

→ naukochłonny

SJP.pl

#### Patrz:

naukochłonny

# naukochłonny

wymagający przeprowadzenia wielu badań naukowych

SJP.pl

# naukometria

Naukometria – ilościowe badania rozwoju nauki jako procesu informacyjnego.

Wikipedia

# naukometryczny

→ naukometria

SJP.pl

#### Patrz:

naukometria

# naukowczyni

→ naukowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zawodowo zajmująca się działalnością naukową

Wiktionary

#### Patrz:

naukowiec

#### Przykłady

(1.1) Naukowczyni już od dekady zajmuje się badaniem mechanizmów rozwoju ssaków i ich zarodków.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) badaczka, uczona

Wiktionary

# naukowiec

osoba pracująca naukowo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się nauką;

Wiktionary

Naukowiec, uczony – osoba pracująca naukowo, ekspert w pewnej dziedzinie nauki, stosujący w prowadzonych przez siebie badaniach odpowiednie metody naukowe, osoba „poszukująca odpowiedzi na pytania, na które dotychczas nikt nie odpowiedział, za pomocą metod umożliwiających udowodnienie odpowiedzi”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naukowiec nie jest twórcą prawdy, ale jej odkrywcą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawuˈkɔvʲjɛt͡s, AS: nau̯ukovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieuk mos., naukowość ż., nauczka ż., nauka ż., nauczanie n.

czas. nauczać ndk.

przym. naukowy

przysł. naukowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uczony

Wiktionary

# naukowo

przysłówek

(1.1) w sposób naukowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W naszej klinice stosujemy wyłącznie najnowsze, naukowo udokumentowane metody leczenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naukowiec mos., nauka ż., naukowość ż., uczeń mos.

przym. naukowy

Wiktionary

# naukowo-badawczy

naukowy i badawczy

SJP.pl

# naukowo-dydaktyczny

naukowy i dydaktyczny

SJP.pl

# naukowo-literacki

naukowy i literacki

SJP.pl

# naukowo-mistyczny

naukowy i mistyczny

SJP.pl

# naukowo-pedagogiczny

naukowy i pedagogiczny

SJP.pl

# naukowo-produkcyjny

naukowy i produkcyjny

SJP.pl

# naukowo-szkoleniowy

naukowy i szkoleniowy

SJP.pl

# naukowo-techniczny

naukowy i techniczny

SJP.pl

# naukowo-wychowawczy

naukowy i wychowawczy

SJP.pl

# naukowoinformacyjny

dotyczący informacji naukowej

SJP.pl

# naukowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest naukowe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nauka ż., nauczka ż., naukowiec m., nauczanie n., nauczenie n.

czas. nauczać ndk., nauczyć dk.

przym. naukowy

przysł. naukowo

Wiktionary

# naukowy

1. związany z nauką, zgodny z zasadami, metodami nauki;
2. związany z kształceniem się, mający na celu nauczanie; szkolny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z nauką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten artykuł to przykład naukowego bełkotu, nic z niego nie wynika, ale brzmi mądrze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawuˈkɔvɨ, AS: nau̯ukovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naukowiec mos., nauka ż., uczeń mos., naukowość ż., nauczanie n., nauczka ż.

przysł. naukowo

Wiktionary

# naukoznawca

specjalista w dziedzinie wiedzy obejmującej m.in. historię i teorię nauki oraz metodologię nauk

SJP.pl

# naukoznawczy

związany z dziedziną wiedzy obejmującą m.in. historię i teorię nauki oraz metodologię nauk

SJP.pl

# naukoznawczyni

specjalistka w dziedzinie wiedzy obejmującej m.in. historię i teorię nauki oraz metodologię nauk

SJP.pl

# naukoznawstwo

dziedzina wiedzy obejmująca m.in. historię i teorię nauki oraz metodologię nauk

SJP.pl

Naukoznawstwo – termin rozumiany dwojako:

- szeroko: zespół nauk o nauce, obejmujący m.in. jej teorię, historię, metodologię i systematykę;
- wąsko: epistemologia nauki.

Naukoznawstwo zajmuje się problematyką racjonalnego wpływania na rozwój nauk (w pożądanym kierunku) środkami społecznymi; dokładniej jest to zestaw takich badań nad naukami, jakie mają zwiększyć potencjał i efektywność w wykorzystaniu kapitału intelektualnego (ludzkiego i strukturalnego). Zadaniem naukoznawstwa jest opracowywanie rekomendacji dla ludzi, którzy w ramach rozmaitych instytucji i urzędów praktycznie zajmują się sprawami nauki i polityki naukowej w skali globalnej, międzynarodowej, krajowej, regionalnej i instytucjonalnej.

Wikipedia

# nauma

imię żeńskie

SJP.pl

# naumachia

widowisko przedstawiające bitwę morską, urządzane na jeziorach w starożytnym Rzymie

SJP.pl

Naumachia (łac. z gr. ναυμαχία naumachía, dosł. „wojna morska”; lm naumachiae) – w starożytnym Rzymie urządzane dla szerokiej publiczności widowisko przedstawiające bitwę morską, często odbywające się w specjalnie przystosowanym amfiteatrze. Także amfiteatralna konstrukcja wyposażona w rozległy basen dla rozgrywania pokazowych bitew.

Wikipedia

# naumiany

potocznie: taki, który się naumiał (nauczył się czegoś)

SJP.pl

# naumieć

naumieć się - potocznie, żartobliwie: nauczyć się

SJP.pl

# naumiewać

żartobliwie: naumiewać się - wyuczać się

SJP.pl

# naumiuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Naumiuk – polski historyk, pisarz
- Józef Naumiuk – polski duchowny
- Tomasz Naumiuk - polski operator filmowy

Wikipedia

# naumowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Iwo Naumowicz – polski raper
- Józef Naumowicz – rzymskokatolicki duchowny
- Paweł Naumowicz – rzymskokatolicki duchowny
- Wiktor Naumowicz – polski tenisista stołowy i ziemny

Wikipedia

# naunet

egipskie prabóstwo wyobrażane w postaci węża, uosabiające wody ziemskiego praoceanu

SJP.pl

Naunet (Nunut) (eg. N’wnt) – egipskie prabóstwo żeńskie uosabiające prawody (praocean) w chaosie heliopolitańskiego systemu wierzeń.

W wierzeniach hermopolitańskich wyobrażane w postaci węża. Razem ze swoją męską formą (Nun) Naunet stanowiła pierwszą z par hermopolitańskiej Ogdoady, tworząc razem androgyniczną jedność. Wśród bóstw kosmogonii memfickiej, te aspekty męsko-żeńskie łączył w sobie Ptah, określany jako bóstwo „prastare”.

Wikipedia

# nauplion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Grecji, we wschodniej części Peloponezu;

Wiktionary

Nauplion (także Nafplion/Nafplio; ngr. Ναύπλιο, staroż. Ναυπλία Nauplía) – miasto w Grecji, na Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Argolida. Siedziba gminy Nauplion. W 2011 roku liczyło 14 203 mieszkańców.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) Nafplio, Nafplion

Wiktionary

# nauplius

pelagiczna larwa wielu skorupiaków; pływik

SJP.pl

- pływik – larwa skorupiaków
- Nauplius (mitologia)

Wikipedia

# naupychać

upchnąć wiele czegoś; poupychać

SJP.pl

# naura

wykrzyknik

(1.1) slang. młodzież. zwrot używany przy żegnaniu się z kimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naura, idę do śpiulkolotu!

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. na razie, narcia, narka, nara

wykrz. narka, nara, na razie

rzecz. narka, nara ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) do widzenia, do zobaczenia, na razie, cześć (na pożegnanie), narcia, narka, pa, do zobaczyska, nara, narazicho

Wiktionary

# naurańczyk

[czytaj: nałrańczyk] obywatel Nauru; Nauruańczyk

SJP.pl

# nauranka

[czytaj: nałranka] obywatelka Nauru; Nauruanka

SJP.pl

# naurański

→ Nauru; nauruański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Nauru, wywodzący się z Nauru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten naurański sztangista odnosi sukcesy na arenie międzynarodowej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawuˈrãj̃sʲci, AS: nau̯urãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nauru n., Nauruańczyk mos., Nauruanka ż.

Wiktionary

# nauru

[czytaj: nałru] język Naurańczyków - mieszkańców Nauru, kraju w Oceanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w Oceanii

(1.2) geogr. polit. państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);

Wiktionary

Nauru (ang. Nauru, naur. Naoero), oficjalnie Republika Nauru (ang. Republic of Nauru, nauruański Republik Naoero) wcześniej nazywana Pleasant Island – wyspiarskie mikropaństwo położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w Mikronezji, w odległości około 42 km na południe od równika. Jest najmniejszą republiką na świecie, zarówno pod względem wielkości (21,3 km²), jak i liczby ludności oraz trzecim, po Watykanie i Monako, najmniejszym państwem na świecie. Wielkość wyłącznej strefy ekonomicznej wynosi 308 480 km², natomiast powierzchnia wód terytorialnych to 41 km².

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈwuru, AS: nau̯uru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nauruańczyk mos., Nauruanka ż., Naurańczyk mos., Nauranka ż., nauruański mrz.

przym. nauruański, naurański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) urz. Republika Nauru

Wiktionary

# nauruańczyk

[czytaj: nałruańczyk] obywatel Nauru; Naurańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Nauru

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawuruˈwãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: nau̯uruu̯ãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nauru n.

:: fż. Nauruanka ż.

przym. nauruański, naurański

Wiktionary

# nauruanka

[czytaj: nałruanka] obywatelka Nauru; Nauranka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Nauru

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawuruˈwãŋka, AS: nau̯uruu̯ãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nauru n.

:: fm. Nauruańczyk m.

przym. nauruański, naurański

Wiktionary

# nauruański

→ Nauru; naurański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Nauru

(1.2) odnoszący się do wyspy Nauru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Nauru,

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawuruˈwãj̃sʲci, AS: nau̯uruu̯ãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nauru n., Nauruańczyk mos., Nauruanka ż.

Wiktionary

# nauruańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem nauruańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem nauruańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku nauruańskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawuruˈwãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: nau̯uruu̯ãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# naurywać

1. urwać wiele czegoś;
2. naurywać się - namęczyć się urywaniem

SJP.pl

# naurzynać

1. urznąć wiele czegoś;
2. naurzynać się - namęczyć się urzynaniem

SJP.pl

# nausitous

modraszek nausitous - gatunek motyla dziennego z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

# nausuwać

1. usunąć wiele czegoś;
2. nausuwać się - namęczyć się usuwaniem

SJP.pl

# nausznik

osłona na ucho; część hełmu lub czapki okrywająca ucho

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każda z dwóch osłon na uszy

(1.2) hist. wojsk. część hełmu osłaniająca ucho

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈwuʃʲɲik, AS: nau̯ušʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nausznica ż., ucho n., uszko n.

przym. nausznikowy, uszny

przysł. na ucho

Wiktionary

# nauszniki

osłona na ucho; część hełmu lub czapki okrywająca ucho

SJP.pl

# nauszny

zakładany na uszy, znajdujący się na uszach

SJP.pl

# nauta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. miasto w Peru

Wiktionary

# nautilus

1. głowonóg czteroskrzelny o wielokomorowej, spiralnie zwiniętej muszli, występujący w kilku gatunkach; łodzik;
2. puchar o czaszy z wypolerowanej i zdobionej muszli, używany w XVI-XVIII w.

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) szt. dekoracyjny puchar, którego czaszę stanowi muszla ślimaka morskiego.

Wiktionary

- Nautilus – planowana stacja orbitalna firmy Bigelow Aerospace
- Nautilus – łodzik, rodzaj głowonogów z rodziny Nautilidae
- Nautilus – puchar
- „Nautilus” – nazwa okrętów różnych państw:
  - „Nautilus” – pierwszy okręt podwodny Roberta Fultona
  - „Nautilus” – fikcyjny okręt podwodny kapitana Nemo z powieści Juliusza Verne’a
  - USS „Nautilus” – okręty amerykańskie o tej nazwie
  - HMS „Nautilus” – brytyjski okręt podwodny
  - „Nautilus” – włoski okręt podwodny z 1913, główny okręt swojego typu
  - „Nautilus” – francuski podwodny stawiacz min z okresu międzywojennego i II wojny światowej, jedna z sześciu jednostek typu Saphir

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Ozdobą kolekcji muzealnej jest nautilus wykonany w norymberskim warsztacie.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: naˈwtʲilus, AS: nau̯tʹilus

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  przyr. -nauta

  Wiktionary

# nautofon

Nautofon (nazywany też czasami buczkiem mgłowym) – urządzenie stosowane na statkach i stałych znakach nawigacyjnych, służące do nadawania sygnałów dźwiękowych na morzu w czasie mgły. Jego dźwięk słychać w odległości do 20 km.

Dźwięk wytwarzany jest przez membranę pobudzaną do drgań elektromagnesem.

Wikipedia

# nautolog

specjalista badający historię rozwoju portów, żeglugi i stoczni

SJP.pl

# nautologia

dziedzina nauki badająca historię rozwoju portów, żeglugi i stoczni

SJP.pl

Nautologia (od gr. nautikós = okrętowy, żeglarski i logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka o rozwoju żeglugi, jej historii (również o portach i stoczniach) i związanych z nią dziedzinach pokrewnych.

Wikipedia

# nautyczny

związany z żeglarstwem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mar. żegl. związany z nautyką, dotyczący nautyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nautyka ż.

przyr. -nauta

Wiktionary

# nautyka

dziedzina wiedzy związana z żeglarstwem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. żegl. nauka o żeglowaniu;

(1.2) żegl. cechy jednostki pływającej decydujące o jej żeglowności

Wiktionary

Nautyka inaczej wiedza nautyczna (od gr. nautikós = okrętowy, żeglarski i naús = statek) – dziedzina wiedzy, obejmująca dewiację, locję, nawigację, astronomię nautyczną, meteorologię i wiedzę żeglarską, potrzebną do bezpiecznej żeglugi.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. nautyczny

przyr. -nauta

Wiktionary

# nautykać

nautykać się - namęczyć się utykaniem, nachodzić się

SJP.pl

# nautykwariat

antykwariat sprzedający przedmioty związane z marynistyką i żeglarstwem

SJP.pl

# naużalać

naużalać się - pożalić się na kogoś lub coś przez pewien czas; poużalać się

SJP.pl

# nauzyka

bohaterka "Odysei", córka Alkinoosa; Nauzykaa

SJP.pl

# nauzykaa

bohaterka "Odysei", córka Alkinoosa; Nauzyka

SJP.pl

Nauzykaa (Ναυσικάα Nausikáa) – w mitologii greckiej królewna Feaków. Jest bohaterką jednego z epizodów Odysei autorstwa Homera.

Była córką króla Alkinoosa i Arete. W Odysei Atena posłużyła się dziewczyną, aby pomóc Odyseuszowi w powrocie na Itakę, po tym gdy fale wyrzuciły rozbitka na nieznaną wyspę, którą Homer nazwał Scheria (prawdopodobnie jest to wyspa Kerkyra).Zesłała sen Nauzykai, w którym koleżanka nakłaniała ją, by szła nad rzekę, aby wyprać bieliznę rodzinie. Na drugi dzień wraz ze służebnymi rzeczywiście pojechała nad rzekę i dziewczęta wyprały odzież, rozłożyły ją na trawie, żeby wyschła, a same zaczęły grać w piłkę. Piłka wpadła do wody. Krzyki dziewcząt obudziły śpiącego Odyseusza.

Wikipedia

# navara

samochód typu Nissan Navara

SJP.pl

# navarin

[czytaj: nawarę] potrawa w postaci duszonej baraniny z warzywami i korzeniami

SJP.pl

Navarin (fr. ragoût d'agneau) – francuska potrawa mięsno-warzywna, rodzaj ragoût.

Znana również w kuchni międzynarodowej potrawa serwowana najczęściej w okresie wiosennym. Przyrządzana z duszonej w tłuszczu jagnięciny (z łopatki) oraz z młodych wiosennych warzyw. Jako dodatki służą pokrojone w cząstki pomidory i niewielkie glazurowane cebulki (navets) z ziemniakami.

Wikipedia

# navarra

Nawarra;
1. kraina historyczna w Pirenejach hiszpańskich i francuskich, zamieszkiwana przez Basków;
2. region autonomiczny w Hiszpanii w krainie Navarra

SJP.pl

Nawarra (hiszp. Navarra, fr. Navarre, bask. Nafarroa) – kraina historyczna w zachodniej części Pirenejów na pograniczu Hiszpanii i Francji. Pod zwierzchnictwem Nawarry znajdowała się niegdyś również część francuskiego departamentu Pyrénées-Atlantiques, obecnie znana jako Dolna Nawarra (fr. Basse-Navarre).

Wikipedia

# navasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa asan polegających na uniesieniu wyprostowanych nóg

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pozycja okrętu, okręt

Wiktionary

# navicert

zaświadczenie wydawane w czasie wojny w państwie neutralnym przez przedstawicieli dyplomatycznych strony wojującej, stwierdzające, że statek i jego ładunek sprawdzono i że może on płynąć do portu neutralnego; nawicert

SJP.pl

# nawa

1. część kościoła, w której zwykle ustawione są ławki dla wiernych;
2. dawniej: statek, okręt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;

(1.2) daw. podn. okręt, statek

(1.3) podn. ogół grupy społecznej, narodowej lub religijnej w specjalnych wyrażeniach

Wiktionary

Nawa – część kościoła położona między prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych.

Oprócz świątyń jednonawowych występują dwu-, trzy-, pięcio- oraz siedmionawowe. Nawy są zazwyczaj rozdzielone rzędem podpór – słupów, filarów lub kolumn. Średniowieczne kościoły bazylikowe były trój- lub pięcionawowe, o nawie głównej dwa razy szerszej i dwa razy wyższej od naw bocznych (trójnawowe – katedra w Chartres, katedra w Reims; pięcionawowe – kościół St. Sernin w Tuluzie, katedra w Paryżu). Późnogotyckie kościoły dwunawowe mogły mieć symetryczne nawy równej szerokości (kościół NMP w Wiślicy) i prezbiterium umieszczone na osi filarów międzynawowych lub niesymetryczne nawy różnej szerokości (układ spotykany w budownictwie zakonów żebraczych – dominikanów i franciszkanów).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ciotka Lucyna siada przeważnie w nawie bocznej.

(1.2) Zapieniła się woda pod dziobem nawy kupieckiej.

(1.3) Nie straszne są Nawie Piotrowej odmęty libertynizmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnava, AS: nava

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nawowy

rzecz. podnawka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) przestrzeń

(1.2) statek

(1.3) ogół

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. nawowy

rzecz. podnawka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|navis. → łódź, statek

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) nave (nawa główna), aisle (nawa boczna)

* arabski: (1.1) صحن

* czeski: (1.1) loď

* fiński: (1.1) laiva

* francuski: (1.1) nef ż.

* hiszpański: (1.1) nave ż.

* nowogrecki: (1.1) κλίτος n.

* szwedzki: (1.1) skepp n.

* ukraiński: (1.1) нава ż.

* włoski: (1.1) navata ż.

źródła.

== nawa (język malajski.) ==

wymowa.

znaczenia.

liczebnik główny

(1.1) dziewięć

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# nawab

nabab;
1. człowiek bardzo bogaty, majętny; bogacz, krezus, rokefeler;
2. dawny zarządca prowincji lub władca ksiąstewka w północnych Indiach

SJP.pl

Nabab, nawab – tytuł muzułmańskiego księcia w Indiach, zwłaszcza w Bengalu, potocznie bogacz. Tytuł nadawany przez władców mogolskich namiestnikom prowincji.

Wikipedia

# nawadniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawodnić)

(1.1) doprowadzać wodę

(1.2) nasycać wodą

czasownik zwrotny niedokonany nawadniać się (dk. nawodnić się)

(2.1) zabezpieczać całkowicie w zapotrzebowanie na wodę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nida nawadnia bory w naszym powiecie.

(1.2) Trenując, pamiętaj o tym, żeby odpowiednio nawadniać swoje ciało.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodniczka ż., bezwodzie n., nawadnianie n., woda ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nawodniać

(2.1) nawodniać się

Wiktionary

# nawadniająco

→ nawadniać

SJP.pl

#### Patrz:

nawadniać

# nawadnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawadniać.

Wiktionary

Irygacja (nawadnianie, system irygacyjny) – jeden z systemów melioracji polegający na dostarczaniu wody do gleby w celu zapewnienia odpowiednich warunków wegetacji roślin uprawnych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnavadʲˈɲä̃ɲɛ, AS: navadʹńä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawadniać

rzecz. wodniczka ż., bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary

# nawaga

ryba z rodziny dorszowatych

SJP.pl

Nawaga europejska, nawaga (Eleginus nawaga) – gatunek ławicowej ryby oceanicznej z rodziny dorszowatych (Gadidae), blisko spokrewniony z gatunkami rodzaju Gadus.

Wikipedia

# nawahijka

członkini plemienia indiańskiego

SJP.pl

# nawahijski

związany z Nawaho, plemieniem indiańskim

SJP.pl

# nawaho

plemię indiańskie; Nawahowie

SJP.pl

Wikipedia

# nawahowie

Indianie Ameryki Północnej

SJP.pl

Wikipedia

# nawakszucki

przymiotnik od: Nawakszut (stolica Mauretanii)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Nawakszut

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnavaˈkʃut͡sʲci, AS: navakšucʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nawakszut mrz., nawakszutczyk m., nawakszutka ż.

Wiktionary

# nawakszut

stolica Mauretanii (dawna polska nazwa: Nuakszott)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Mauretanii;

Wiktionary

Nawakszut (arab. ‏نواكشوط‎, Nawākšūṭ; fr. Nouakchott) – stolica Mauretanii, położona w zachodniej części kraju, 4 km od wybrzeża Atlantyku. Nawakszut jest również stolicą wydzielonego dystryktu stołecznego w Mauretanii. W 2013 roku miasto liczyło ok. 958 tys. mieszkańców.

W mieście istnieją zakłady odsalania wody morskiej, działa tu też międzynarodowy port lotniczy. Nawakszut charakteryzuje się także niską zabudową i brakiem wieżowców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: naˈvakʃut, AS: navakšut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawakszutczyk mos., nawakszutka ż.

przym. nawakszucki

Wiktionary

# nawakszutczyk

mieszkaniec Nawakszutu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nawakszutu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnavaˈkʃuṭt͡ʃɨk, AS: navakšuṭčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nawakszut mrz.

:: fż. nawakszutka ż.

przym. nawakszucki

Wiktionary

# nawakszutka

mieszkanka Nawakszutu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nawakszutu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnavaˈkʃutka, AS: navakšutka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nawakszut mrz.

:: fm. nawakszutczyk mos.

przym. nawakszucki

Wiktionary

# nawalać

czasownik niedokonany (dk. nawalić)

(1.1) niedokonany od|nawalić.

czasownik zwrotny niedokonany nawalać się

(2.1) pot. bić się

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawalić się, nawalić

rzecz. nawalność ż., nawalony mos., nawalanie n., nawalanka ż.

przym. nawalny, nawalony

Wiktionary

# nawalacz

ktoś, kto nawala, nie wywiązuje się z obowiązków

SJP.pl

# nawalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawalać, nawalić

rzecz. nawalność ż.

Wiktionary

# nawalanka

1. potocznie: bójka;
2. potocznie: niewywiązywanie się z powierzonego zadania

SJP.pl

# nawalanko

1. potocznie: bójka;
2. potocznie: niewywiązywanie się z powierzonego zadania

SJP.pl

# nawalczyć

nawalczyć się - zmęczyć się długą walką; nawojować się

SJP.pl

# nawalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawalić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawalić

rzecz. nawał mrz., nawalność ż.

Wiktionary

# nawalić

1. waląc jedno po drugim zgromadzić wiele czegoś w jednym miejscu
2. potocznie:
a) zawieść; zepsuć się
b) nawalić się - zebrać się w wielkiej liczbie, ilości; dużo wypić

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. nawalać)

(1.1) pot. zawieść w czymś, nie zdołać zrobić czegoś z własnej winy

(1.2) pot. zepsuć się

(1.3) pot. nazrzucać, naukładać, zgromadzić wiele rzeczy w jednym miejscu; także: przybyć gdzieś w dużej liczbie

(1.4) posp. pot. wydalić odchody

czasownik zwrotny dokonany nawalić się

(2.1) pot. upić się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Gdyby „Nord” miała radiostację, to po awarii akumulatorów i popsuciu się wszystkiego, co mogłoby nawalić, szukano by nas już od miesiąca.

(2.1) - Musiałem się mocno nawalić – przerwał niecierpliwie tancerz – skoro nie pamiętam naszego spotkania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawalność ż., nawalony mos., nawalanie n., nawalenie n., nawał mrz., nawała ż.

czas. nawalać ndk.

ims. nawalony

przym. nawalony, nawalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. schrzanić, pot. zawalić, pot. spieprzyć, wulg. zjebać, wulg. spierdolić

(1.2) pot. spieprzyć się, pot. schrzanić się, wulg. zjebać się, wulg. spierdolić się

(1.3) wulg. najebać, wulg. nakurwić

(1.4) pot. narobić, wulg. nasrać, wulg. najebać

(2.1) pot. schlać się, pot. nabzdryngolić się, spić się, wulg. najebać się, wulg. napierdolić się, wulg. nakurwić się

Wiktionary

# nawalnie

przysłówek

(1.1) przest. z gwałtownością

(1.2) przest. w gromadzie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawalność ż., nawalony mos., nawał mrz., nawała ż.

przym. nawalny, nawalony

Wiktionary

# nawalniej

stopień wyższy od przysłówka: nawalnie

SJP.pl

# nawalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. burzliwość, dzikość

(1.2) daw. gwałtowna burza

(1.3) daw. przen. sytuacja kryzysowa

(1.4) daw. najechanie, zajęcie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawalanie n., nawalenie n., nawalony mos.

czas. nawalać ndk., nawalić dk.

przym. nawalny, nawalony

przysł. nawalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) nawałnica

(1.4) nawała

Wiktionary

# nawalny

1. zwykle o opadach atmosferycznych: bardzo silny, gwałtowny;
2. dawniej:
a) gromadny, występujący w dużej ilości;
b) natarczywy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) uderzający silnie, z gwałtownością

(1.2) daw. pojawiający się gromadnie, w dużej ilości

(1.3) daw. nacechowany nieustępliwością, bardzo natrętny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nad kościołem katedralnym / Śnieżnobiałe ptaki lecą, / Jak gwiazd deszczem lśnią nawalnym, / Jak liljami błękit kwiecą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawałnica ż., nawalony mos., nawalność ż., nawał mrz., nawała ż.

czas. nawalać ndk., nawalić dk.

przym. nawalony

przysł. nawalnie

Wiktionary

# nawalony

1. waląc jedno po drugim zgromadzić wiele czegoś w jednym miejscu
2. potocznie:
a) zawieść; zepsuć się
b) nawalić się - zebrać się w wielkiej liczbie, ilości; dużo wypić

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posp. będący pod wpływem alkoholu lub narkotyków

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) posp. osoba nietrzeźwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego nawalona babka awanturuje się w sklepie.

(1.1) Na imprezie u Kazka najbardziej nawalony był chyba Michał.

(2.1) Jakiś nawalony leżał na przystanku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawalność ż., nawał mrz., nawała ż.

czas. nawalać ndk., nawalić dk., nawalić się dk.

przym. nawalny

przysł. nawalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pijany, wulg. najebany

(2.1) pijany, pijak

Wiktionary

# nawaniacz

substancja dodawana do bezwonnego paliwa gazowego; odorant

SJP.pl

Wikipedia

# nawannowy

przystosowany do umocowania bezpośrednio obok wanny, np. parawan nawannowy

SJP.pl

# nawapnić

1. nawieźć glebę nawozem wapniowym w celu jej odkwaszenia; zwapnować;
2. w cukrownictwie: poddać sok buraczany działaniu wapna;
3. nasycić wodę wapniem w celu oczyszczenia jej ze szkodliwych substancji

SJP.pl

# nawapnik

lśniś nawapnik - gatunek pająka z rodziny skakunowatych

SJP.pl

# nawar

skała krzemionkowa powstająca w pobliżu gejzerów

SJP.pl

Kamień kotłowy – osad składający się głównie z węglanów wapnia (CaCO
3) i magnezu (MgCO
3), powstający w wyniku termicznego rozkładu wodorowęglanów wapnia (Ca(HCO
3)
2) i magnezu (Mg(HCO
3)
2), zawartych w wodzie, zwłaszcza twardej. Inne ważniejsze składniki to siarczan wapnia (CaSO
4), wodorotlenek żelaza(III) (Fe(OH)
3) i krzemionka (SiO
2).

Wikipedia

# nawara

nazwisko

SJP.pl

# nawarczeć

o psie: wiele razy warknąć na kogoś, na coś

SJP.pl

# nawarczyk

mieszkaniec Nawarry (krainy historycznej i regionu w Hiszpanii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nawarry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nawarczyk powiedział to, Nawarczyk zrobił tamto, Nawarczyk zbytnio się zbliżył z delfinem, Nawarczyk knuje intrygi z takim a takim dostojnikiem z Wielkiej Rady.

(1.1) Niemiec, podobnie jak Bretończyk czy Nawarczyk, oznaczał mieszkańca prowincji o odrębnej kulturze, a nie przedstawiciela innego narodu. W epoce przedrewolucyjnej nie posługiwano się we Francji kategorią narodu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nawarra ż.

:: fż. Nawarka ż.

przym. nawarski

Wiktionary

# nawarka

mieszkanka Nawarry (krainy historycznej i regionu w Hiszpanii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nawarry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nawarra ż.

:: fm. Nawarczyk mos.

przym. nawarski

Wiktionary

# nawarra

Navarra;
1. kraina historyczna w Pirenejach hiszpańskich i francuskich, zamieszkiwana przez Basków;
2. region autonomiczny w Hiszpanii w krainie Nawarra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;

(1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna w Hiszpanii

Wiktionary

Nawarra (hiszp. Navarra, fr. Navarre, bask. Nafarroa) – kraina historyczna w zachodniej części Pirenejów na pograniczu Hiszpanii i Francji. Pod zwierzchnictwem Nawarry znajdowała się niegdyś również część francuskiego departamentu Pyrénées-Atlantiques, obecnie znana jako Dolna Nawarra (fr. Basse-Navarre).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stolicą Nawarry jest Pampeluna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈvarːa, AS: nava•ra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nawarczyk mos., Nawarka ż.

przym. nawarski

Wiktionary

# nawarski

przymiotnik od: Nawarra (Navarra)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nawarrą, dotyczący Nawarry, pochodzący z Nawarry

Wiktionary

- Mieczysław Nawarski
- Napoleon Nawarski

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nowe partie prawicowe, które uzyskały tylko 41 mandatów, wraz z monarchistami i katolikami stworzyły tak zwaną „mniejszość agrarną”, a karliści i baskijscy nacjonaliści – koalicję baskijsko-nawarską.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nawarra ż., Nawarczyk mos., Nawarka ż.

Wiktionary

# nawarzyć

czasownik dokonany

(1.1) daw. (współcz. gwara.) nagotować

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ugotować

(1.3) gw-pl|Zaolzie. narobić (kłopotów)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. warzywo n.

Wiktionary

# naważka

zadana ilość substancji odmierzona przy pomocy wagi

SJP.pl

# naważyć

potocznie: ważąc, przygotować odpowiednią ilość czegoś

SJP.pl

# nawał

1. natłok, przytłaczające mnóstwo;
2. napad; natarcie; nacierające wojsko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. przytłaczająca, duża ilość, mnóstwo czegoś

(1.2) daw. fala

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawalony mos., nawała ż., nawałnica ż., nawalenie n.

czas. nawalić dk.

przym. nawalny, nawalony

przysł. nawalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) natłok, nawałnica

Wiktionary

# nawała

1. mnóstwo, natłok; nawał;
2. nacierające wojsko; atak, natarcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podn. nacierające wrogie wojska

(1.2) wojsk. intensywny atak na rodzime pozycje

(1.3) książk. nagromadzenie przytłaczającego mnóstwa

(1.4) przest. silna ulewa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wieśniacy szukali schronienia przed nawałą dzikusów w grodach za rzeką.

(1.2) Część zabudowy runęła pod nawałą artyleryjską w sobotnie popołudnie.

(1.3) Skrzyżowanie zostało zablokowane nawałą riksz.

(1.4) Podczas wtorkowej nawały ulice Jerozolimy zamieniły się w potoki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawał mrz., nawalony mos.

przym. nawalny, nawalony

przysł. nawalnie

czas. nawalić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nawałnica

(1.3) nawał

(1.4) nawałnica

Wiktionary

# nawałka

nazwisko

SJP.pl

# nawałnica

1. gwałtowne zjawisko atmosferyczne połączone z silnym wiatrem, np. ulewa, burza, gradobicie, śnieżyca, wichura; zawierucha;
2. wstrząs dziejowy; rewolucja, rebelia;
3. gwałtowny atak wojska lub napierającego tłumu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. gwałtowna burza połączona z silnym wiatrem

(1.2) książk. bardzo obfity gwałtowny deszcz, śnieg, wiatr itp.

(1.3) książk. przen. o wstrząsie dziejowym

(1.4) książk. o atakującym wojsku; także o napierającym tłumie ludzi

Wiktionary

Szkwał – nagły wzrost prędkości wiatru o co najmniej 8 m/s od prędkości początkowej powyżej 10 m/s. Może osiągać do 9 stopni w skali Beauforta. Szkwał trwa krótko, do kilku minut i może nieść ze sobą śnieg lub deszcz. Powstaje zazwyczaj tam, gdzie stykają się dwie masy powietrza o dużej różnicy temperatur. Bardzo często to zjawisko związane jest z chmurą cumulonimbus. Ostrzeżeniem przed możliwym szkwałem jest obecność na przodzie chmury burzowej tak zwanego wału szkwałowego. Szkwały mogą być związane z nawałnicą.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnavawʲˈɲit͡sa, AS: navau̯ʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawał mrz.

przym. nawałnicowy, nawalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) burza, huragan, orkan, szkwał, sztorm, wichura

(1.2) buran, śnieżyca, zadymka, zamieć, zawierucha

(1.3) nawał, nawała

(1.4) atak, najście, napaść, napór, nawała, szturm

Wiktionary

# nawałnik

ptak z rodziny nawałników, podobny do mewy; burzyk

SJP.pl

# nawałnikowate

o cechach nawałnikowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Nawałniki, nawałnikowate (Hydrobatidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu rurkonosych (Procellariiformes).

Wikipedia

# nawałnikowaty

o cechach nawałnikowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# nawałność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. nawałnica: gwałtowna burza, podczas której następuje nagły wzrost prędkości wiatru w połączeniu z nagłą zmianą jego kierunku; także gwałtowna ulewa, śnieżyca, wichura, zawierucha, huragan

(1.2) daw. gwałtowny napór, impet; gwałtowność, burzliwość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1-2) [Szlachcic z rubieży, wychowany w ciągłej grozie kozackiej i tatarskiej, przejęty myślą o niebezpieczeństwach, jakie ojczyźnie od buntów, od zagonów i od całej potęgi tureckiej groziły, widział w tych zamysłach niemal zbawienie ojczyzny, wierzył święcie, że uwielbiany przez niego, jak i przez wszystkich kresowców hetman, ani na chwilę się nie zawaha, gdy o pomnożenie potęgi Rzeczypospolitej chodzi, więc] jechał z radością w sercu[,] mimo zawiei, błędnych dróg[,] i nawałności.

(1.1) [Kiedy] wielką nawałnością, [/ Kiedy wielką fal przewagą /] Bici, na morskich rozruchach[,] / Utraciliśmy armadę; [/ Gdy infant został w łańcuchach; / Gdy te wieści, jędze blade, / Rozkołysane przez dzwony, / Przyleciały do Lizbony / Z wiatrem, co po morzu dyszał; / Kiedy król o nich usłyszał, / To bez żadnéj sic. prawie skargi / Wpadł w melancholie serdeczne, / A z melancholii w letargi, / A z letargów we sny wieczne.]

(1.1) ​Nawałność w piękną odmienił pogodę, / [Ucichły burze, i w pomyślnym biegu / Cieszą się, patrząc na spokoyną sic. [spokojną] wodę, / Za styrem Pana przybili do brzegu.]

(1.1) Gdybyć zawsze człowiek pamiętał na nawałność i burzę, toć by nigdy nie trzeba mu puszczać się na morze.

(1.1) Wtem ze wszystkich stron nagła nawałność się wzruszy, rzuca nawą tu, owdzie i boki jej kruszy.

(1.1) przen.

(1.2) [Zawrzało w chmurach, zasrebrniały strugi / Dżdżu z głośnym szumem, jak wezbrane rzeki, / A] choć nawałność burzy poszła stroną, / Dzień nastał słotny [i z twarzą zgaszoną.]

(1.2) przen.

Wiktionary

# nawcinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawcinać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawcinać dk.

Wiktionary

# nawęd

ryba denna z rodziny żabnicowatych; żabnica

SJP.pl

Żabnica, nawęd, żabnica nawęd (Lophius piscatorius) – ryba morska z rodziny żabnicowatych (Lophiidae), nazywana też diabłem morskim. Poławiana gospodarczo dla smacznego, białego mięsa, cenionego w stanie świeżym i wędzonym.

Wikipedia

# nawędrować

nawędrować się - nasycić się, zmęczyć się wędrowaniem

SJP.pl

# nawęglanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawęglać.

Wiktionary

Nawęglanie – zabieg cieplny polegający na dyfuzyjnym nasyceniu węglem warstwy powierzchniowej obrabianego materiału. Nawęglaniu poddaje się stale niskowęglowe (do 0,25% zawartości węgla), by zmodyfikować własności warstwy wierzchniej materiału w dalszych fazach obróbki np. zwiększyć jej twardość, a co za tym idzie odporność na zużycie ścierne, przy równoczesnym pozostawieniu miękkiego, elastycznego rdzenia stali niskowęglowej. Zawartość węgla w strefie nawęglania wzrasta do 1–1,3%, a głębokość nawęglania wynosi najczęściej 0,5 do 2 mm.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. nawęglać

Wiktionary

# nawet

nadto, także, również

SJP.pl

partykuła

(1.1) …wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją

(1.2) …wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru

Wiktionary

Nawet – siódmy studyjny, solowy, a ósmy w ogóle (nie licząc płyty z 2000 roku pt. „Kawałek Cienia” wydanej w ramach projektu „Złota kolekcja”) album polskiego wykonawcy poezji śpiewanej Grzegorza Turnaua, wydany w 2002 roku przez Pomaton EMI. Nagrania przeprowadzono między czerwcem a wrześniem 2002 roku w Studio Nieustraszonych Łowców Dźwięków oraz Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha” w Krakowie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nawet chleba nie było.

(1.2) Jeśli chcesz jechać, to proszę bardzo, możesz polecieć nawet do Australii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnavɛt, AS: navet

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. aji.

Wiktionary

# nawetka

dawniej: czółenko, narzędzie kościane złożone z dwóch płytek połączonych w środku słupkiem, na który nawija się nici

SJP.pl

# nawęza

amulet słowiański chroniący przed magią i zapewniający szczęście jego posiadaczowi

SJP.pl

Nawęza – amulet słowiański.

Nawęzy należały do elementów magii biernej, a ich zadaniem była ochrona przed urokiem, czarami i zapewnienie posiadaczowi szczęścia. Nawęzami mogły być kły dzikich zwierząt, płaskie kamyki z naturalnymi otworami, muszle (zwłaszcza kauri, Cypraea moneta), kości, a także skamieniałe belemnity, które uważano za strzałki piorunowe. Za nawęzy uważano też niektóre rośliny, szczególnie te, którym przypisywano ponadnaturalne oddziaływanie (lubczyk, alrauna itp).

Wikipedia

# nawi

środowiskowo: nawigacja samochodowa

SJP.pl

# nawia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitsłow. określenie zaświatów

Wiktionary

Nawie (majki, mawki, nawki) – w wierzeniach słowiańskich określenie dusz zmarłych.

Niektóre teorie zakładają, że termin Nawia (najprawdopodobniej tożsama z Wyrajem) odnosi się do nazwy zaświatów, choć fakt ten nie został bezpośrednio potwierdzony.

Wikipedia

# nawiać

1. potocznie: uciec;
2. nanieść czegoś, napędzić siłą prądu powietrza, nadmuchać;
3. powiać na coś lub kogoś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nawiewać)

(1.1) przemieścić do wewnątrz czegoś ruchem powietrza

(1.2) pot. opuścić pospiesznie jakieś miejsce, w którym nie chce się przebywać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ciągu trzech ostatnich dni nawiało tu jeszcze więcej śniegu.

(1.2) To u niej poznałem Dawida Burluka, starszego kolegę Majakowskiego, poetę i malarza, który miał forsę i finansował go za młodu, a po rewolucji szczęśliwie nawiał do Ameryki.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawiewać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nadmuchać

(1.2) uciec; pot. zwiać

Wiktionary

# nawias

1. znak pisarki, zwykle w kształcie pary łuków, który oddziela wyrazy lub zdania wtrącone albo uboczne wyjaśnienia, uwagi;
2. każdy z tych łuków;
3. w matematyce: znak matematyczny mający kształt pary łuków lub klamer, który wydziela część wyrażenia algebraicznego i wskazuje, jaka powinna być kolejność działań w tym wyrażeniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. mat. parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;

(1.2) typogr. każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

Wiktionary

Nawiasy – znaki pisarskie, używane z reguły parzyście, przeznaczone do ujmowania między nie tekstu lub symboli.

Nawiasów używa się w tekstach do logicznego wydzielenia ich mniej ważnych fragmentów. W nawiasy ujmuje się komentarze, wyjaśnienia, uzupełnienia tekstu głównego. Generalnie jednak nadużywanie nawiasów w polskim tekście jest niewskazane. Zaleca się użycie raczej innych znaków interpunkcyjnych jak przecinki czy myślniki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten tekst w nawiasie trzeba poprawić, bo jest prawie niezrozumiały.

(1.2) Działania matematyczne w nawiasach wykonujemy zawsze w pierwszej kolejności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnavʲjas, AS: navʹi ̯as

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nawiasowy

rzecz. nawiasik mrz.

Wiktionary

# nawiasem

1. znak pisarki, zwykle w kształcie pary łuków, który oddziela wyrazy lub zdania wtrącone albo uboczne wyjaśnienia, uwagi;
2. każdy z tych łuków;
3. w matematyce: znak matematyczny mający kształt pary łuków lub klamer, który wydziela część wyrażenia algebraicznego i wskazuje, jaka powinna być kolejność działań w tym wyrażeniu

SJP.pl

# nawiasik

zdrobnienie od: nawias

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od nawias

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawias m.

Wiktionary

# nawiasowanie

problem nawiasowania ciągu macierzy - problem znalezienia takich nawiasów dla iloczynu macierzy, by zminimalizować łączny koszt wszystkich mnożeń

SJP.pl

# nawiasowy

pozostający z czymś w luźnym związku; przygodny, uboczny, wtrącony

SJP.pl

# nawiązać

czasownik przechodni dokonany (ndk. nawiązywać)

(1.1) dokonany od|nawiązywać.

czasownik zwrotny dokonany nawiązać się (ndk. nawiązywać się)

(2.1) dokonany od|nawiązywać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wiązać, nawiązywać ndk.

rzecz. nawiązanie n., nawiązka ż., nawiązywanie n.

Wiktionary

# nawiązanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawiązać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Telewizja poinformowała o nawiązaniu stosunków dyplomatycznych pomiędzy Republiką Botswany i Republiką Kamerunu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawiązywanie n., nawiązka ż.

czas. nawiązywać ndk., nawiązać dk.

Wiktionary

# nawiązka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, co przekracza konieczną ilość, zwłaszcza przewidywany zysk lub należną płatność

(1.2) kara pieniężna stanowiąca odszkodowanie za wyrządzoną krzywdę

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: nawiązek

Wiktionary

Nawiązka – środek kompensacyjny będący reakcją na popełnienie czynu zabronionego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. nawiązanie n., nawiązywanie n.

czas. nawiązać

Wiktionary

# nawiązywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawiązać)

(1.1) przyczepiać wiązaniem coś do czegoś

(1.2) zaczynać lub wznawiać kontakt, stosunki

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nawiązać)

(2.1) przywoływać jako wzór

czasownik zwrotny niedokonany nawiązywać się (dk. nawiązać się)

(3.1) o relacjach wytwarzać obustronnie pozytywne więzi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawiązanie n., nawiązywanie n.

czas. nawiązać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łączyć, przyczepiać, przywiązywać

(1.2) zaczynać

(2.1) odnosić się, odwoływać się, przywoływać

(3.1) powstawać, rodzić się

Wiktionary

# nawiązywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawiązywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawiązanie n., nawiązka ż.

czas. nawiązywać ndk., nawiązać dk.

Wiktionary

# nawić

1. uwić wiele czegoś;
2. nawić się - zmęczyć się wiciem czegoś

SJP.pl

# nawicert

zaświadczenie wydawane w czasie wojny w państwie neutralnym przez przedstawicieli dyplomatycznych strony wojującej, stwierdzające, że statek i jego ładunek sprawdzono i że może on płynąć do portu neutralnego; navicert

SJP.pl

# nawidzić

dawniej: nawiedzić;
1. o kataklizmach, nieszczęściach itp.: wydarzyć się, przynieść szkody;
2. przybyć w odwiedziny, odwiedzić

SJP.pl

# nawiedzać

1. o kataklizmach, nieszczęściach itp.: wydarzać się, przynosić szkody;
2. o uczuciach, myślach, snach: pojawiać się, nękać;
3. książkowo: pojawiać się w odwiedzinach;
4. o mocach nadprzyrodzonych: obdarzać łaską, napełniać natchnieniem lub powodować opętanie, dotykać szaleństwem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawiedzić)

(1.1) pojawiać się jako dramatyczna sytuacja zewnętrzna

(1.2) pojawiać się w świadomości

(1.3) przybywać i oddziaływać jako siła nadprzyrodzona

(1.4) podn. przychodzić z wizytą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawiedzanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dotykać, nękać, ogarniać

(1.2) chwytać, nękać, ogarniać, prześladować

(1.4) odwiedzać

Wiktionary

# nawiedzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawiedzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawiedzić, nawiedzać ndk.

Wiktionary

# nawiedzić

1. o kataklizmach, nieszczęściach itp.: wydarzyć się, przynieść szkody;
2. o uczuciach, myślach, snach: pojawić się, doświadczyć;
3. książkowo: pojawić się w odwiedzinach;
4. o mocach nadprzyrodzonych: obdarzyć łaską, napełnić natchnieniem lub spowodować opętanie, dotknąć szaleństwem

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|nawiedzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawiedzanie n., nawiedzenie n.

Wiktionary

# nawiedzona

kobieta niezrównoważona psychicznie, podejrzana o opętanie przez złe moce

SJP.pl

# nawiedzony

opanowany jakąś manią; fanatyczny

SJP.pl

- Nawiedzony – powieść Shirley Jackson
- Nawiedzony – amerykański film z 1995,
- Nawiedzony – amerykański film z 1999, ekranizacja powieści, remake filmu Nawiedzony dom z 1963

Wikipedia

# nawiert

1. wykonywanie płytkiego wgłębienia wiertłem; nawiercanie;
2. płytkie wgłębienie wykonane za pomocą wiertła

SJP.pl

# nawiertak

krótki, metalowy pręt używany przy nawiercaniu otworów

SJP.pl

Nawiertak (wiertło centrujące) - jest narzędziem obrotowym służącym do nawierceń pod później wykonywane otwory. Stosuje się go w przypadku konieczności wiercenia na pochyłych powierzchniach lub gdy powierzchnia nie jest płaska lub w przypadku wiercenia narzędziami wiotkimi, mającymi tendencje do bicia poprzecznego.

Wikipedia

# nawiertka

mechanizm umożliwiający przewiercanie rur wodociągowych i kanalizacyjnych bez zamykania przepływu cieczy

SJP.pl

# nawiertnica

urządzenie do wykonywania płytkich wgłębień, głównie w kruchym materiale

SJP.pl

# nawierzchnia

górna warstwa jezdni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) górna część drogi, placu, chodnika;

Wiktionary

Nawierzchnia drogowa – warstwa wierzchnia (lub zespół warstw) drogi kołowej.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury do celów statystycznych rozróżnia się:

- nawierzchnie twarde:
  - nawierzchnie ulepszone
    - bitumiczne (asfaltowe)
    - betonowe
    - z kostki, w tym z kostki kamiennej, prefabrykowanej (betonowej), klinkierowej itp.
  - nawierzchnie nieulepszone
    - brukowcowe (z bruku nieciosanego)
    - tłuczniowe
- nawierzchnie gruntowe
  - wzmocnione żwirem, żużlem itp.
  - naturalne (z gruntu rodzimego)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Śliska nawierzchnia może być przyczyną groźnych wypadków.

(1.1) Jazda po mokrej nawierzchni wydłuża drogę hamowania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈvʲjɛʃxʲɲa, AS: navʹi ̯ešχʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wierzch m.

przym. nawierzchniowy, wierzchni

Wiktionary

# nawierzchniowy

przymiotnik od: nawierzchnia

SJP.pl

# nawieść

ściągnąć, skierować, naprowadzić wiele czegoś, przywieść

SJP.pl

# nawiesić

nawiesić się - dawniej: zwiesić się nad czymś

SJP.pl

# nawieszać

wieszając, umieszczać gdzieś, na czymś wiele czegoś

SJP.pl

# nawieszenie

nawiesić się - dawniej: zwiesić się nad czymś

SJP.pl

# nawietrzna

strona statku lub łodzi wystawiona w kierunku, z którego wieje wiatr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mors. żegl. burta od strony wiatru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na nawietrznej powoli płynęła fregata.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈvʲjɛṭʃna, AS: navʹi ̯eṭšna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nawietrzny

Wiktionary

# nawietrznik

urządzenie wykorzystujące energie wiatru lub zasadę działania różnicy temperatur w celu spowodowania napływu powietrza do pomieszczeń

SJP.pl

# nawietrzność

Nawietrzność – zjawisko występujące na statkach z napędem żaglowym, polegające na dążeniu jednostki do skręcania w kierunku, z którego wieje wiatr (ostrzenia), mimo neutralnego położenia steru. Zachowanie takie jest spowodowane brakiem zrównoważenia żaglowego, co może być stałą cechą jednostki, lub skutkiem celowego działania.

Wikipedia

# nawietrzny

przymiotnik

(1.1) mors. żegl. znajdujący się po stronie, na którą wieje wiatr

(1.2) mors. żegl. mający tendencję do samoistnego obracania dzioba w stronę wiatru

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈvʲjɛṭʃnɨ, AS: navʹi ̯eṭšny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawietrzna ż., wiatr m.

przym. nawietrzna

Wiktionary

# nawiew

dostarczanie świeżego powietrza do pomieszczenia

SJP.pl

# nawiewać

o prądzie powietrza: nanosić, napędzać, nasypywać czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawiać)

(1.1) przemieszczać do wewnątrz czegoś ruchem powietrza

(1.2) pot. opuszczać pospiesznie jakieś miejsce, w którym nie chce się przebywać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Śnieg nawiewany przez wiatr przyczynił się również do wypadku w podczęstochowskich Łojkach.

(1.2) Węgry natomiast okazały się pierwszym w Unii krajem, który otrzymał międzynarodową pomoc w ub.r., aby uniknąć bankructwa, gdy inwestorzy poczęli masowo nawiewać z tego kraju.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawiew m.

czas. nawiać dk.

przym. nawiewny, nawiewowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nadmuchiwać

(1.2) uciekać; pot. zwiewać

Wiktionary

# nawiewnik

urządzenie do wentylacji pomieszczeń

SJP.pl

Anemostat – element nawiewny (nawiewnik) lub wywiewny (wywiewnik) do montowania w suficie, jest to zakończenie sieci wentylacyjnej mechanicznej, umożliwiające kształtowanie strugi powietrza nawiewanego w pożądany sposób.

W zależności od kierunku przepływu powietrza rozróżniamy:

- anemostaty nawiewne – doprowadzające świeże powietrze do pomieszczenia,
- anemostaty wywiewne – usuwające powietrze wraz z zanieczyszczeniami (np. zyskami ciepła, wilgoci, nadmiarem CO2).

Wikipedia

# nawieźć

1. potocznie: nagromadzić wiele osób lub wiele osób w jednym miejscu;
2. użyźnić glebę nawozem; wynawozić, znawozić (środowiskowo)

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) roln. dokonany od|nawozić.

(1.2) dokonany od|nawozić. (wożąc, zbierać coś)

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawozić

rzecz. nawóz mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) użyźnić

Wiktionary

# nawigacja

1. żegluga wodna lub powietrzna;
2. dziedzina nauki o sposobach prowadzenia statku lub samolotu według wyznaczonej trasy, określania ich położenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. lotn. żegl. nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych

(1.2) astronaut. lotn. żegl. prowadzenie statku, samolotu lub pojazdu kosmicznego

(1.3) pot. urządzenie do prowadzenia pojazdu

Wiktionary

Nawigacja (łac. navigatio "żegluga" od navigare "żeglować" z navis "statek") – dział wiedzy zajmujący się określaniem bieżącego położenia oraz optymalnej drogi do celu dla ludzi, statków, pojazdów lądowych i innych przemieszczających się obiektów.

- Nawigator, specjalista nawigacji: nawigator morski statku wodnego lub nawigator lotniczy statku powietrznego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Systemy nawigacji satelitarnej stają się coraz bardziej przystępnymi cenowo i łatwo dostępnymi narzędziami.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawigować

rzecz. nawigator m., nawigraf m., nawigowanie n.

przym. nawigacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) żegluga, żeglowanie

Wiktionary

# nawigacyjny

związany z nawigacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z nawigacją, dotyczący nawigacji, mający zastosowanie w nawigacji, odpowiedni do nawigacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Głowę bym dał, że to jakiś przyrząd nawigacyjny - rzekł półgłosem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnavʲiɡaˈt͡sɨjnɨ, AS: navʹigacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawigacja ż., nawigowanie n., nawigator m., nawigatorka ż.

czas. nawigować ndk.

przysł. nawigacyjnie

Wiktionary

# nawigator

1. członek załogi statku wyspecjalizowany w zakresie zagadnień nawigacji;
2. dawniej: żeglarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żegl. lotn. oficer na pokładzie statku lub samolotu zajmujący się nawigacją

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) urządzenie wyznaczające trasę, położenie

Wiktionary

Nawigacja (łac. navigatio "żegluga" od navigare "żeglować" z navis "statek") – dział wiedzy zajmujący się określaniem bieżącego położenia oraz optymalnej drogi do celu dla ludzi, statków, pojazdów lądowych i innych przemieszczających się obiektów.

- Nawigator, specjalista nawigacji: nawigator morski statku wodnego lub nawigator lotniczy statku powietrznego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nawigator przeszedł kurs kartograficzny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnavʲiˈɡatɔr, AS: navʹigator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawigacja ż., nawigowanie n.

:: fż. nawigatorka ż.

czas. nawigować ndk.

przym. nawigacyjny

przysł. nawigacyjnie

Wiktionary

# nawigatorka

członkini załogi statku wodnego lub powietrznego odpowiedzialna za zadania związane z zagadnieniami nawigacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka nawigacji

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nawigacyjny

rzecz. nawigator mos./mrz.

Wiktionary

# nawigowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawigować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawigacja ż., nawigator m., nawigatorka ż.

czas. nawigować ndk.

przym. nawigacyjny

przysł. nawigacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sterowanie

Wiktionary

# nawigraf

urządzenie na statku do wyznaczania prędkości wiatru

SJP.pl

# nawijać

1. okręcać, zwijać coś na czymś;
2. potocznie: mówić długo i bez przerw

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawinąć)

(1.1) zwijać coś na coś

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) pot. mówić dużo i nieprzerwanie

(2.2) pot. starać się komuś zaimponować

czasownik zwrotny niedokonany nawijać się (dk. nawinąć się)

(3.1) być nawijanym na coś

(3.2) pot. pojawiać się niespodziewanie w chwili, gdy jest się potrzebnym

(3.3) pot. znajdować się przypadkowo w danym miejscu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawijak m., nawijadło n., nawijalnia ż., nawijarka ż., nawijacz m., nawijaczka ż., nawijka ż., nawijanie n., nawinięcie n.

czas. nawinąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) motać, nakręcać, okręcać, owijać

(2.1) bajdurzyć, gadać (godzinami), ględzić

(2.2) bajerować

(3.2) nadarzać się

Wiktionary

# nawijadło

przyrząd do nawijania nici, przędzy

SJP.pl

# nawijak

element urządzenia zwijający, rolujący coś, np. przędzę, papier

SJP.pl

# nawijalnia

miejsce w fabryce, w którym odbywa się nawijanie wyprodukowanego towaru na nawijarkach

SJP.pl

# nawijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawijać.

Wiktionary

Toasting – rytmiczna, często improwizowana, melorecytacja na tle utworu z gatunku ska, rocksteady, ragga, jungle lub reggae. Zastosowany po raz pierwszy w latach sześćdziesiątych XX wieku przez DJ-ów jamajskich sound systemów. Uważa się, że jamajscy emigranci uprawiający toasting dali początek gatunkowi hip-hop.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. nawijak m., nawijadło n., nawijalnia ż., nawijarka ż., nawijacz m., nawijaczka ż., nawijka ż., nawinięcie n.

czas. nawijać ndk., nawinąć dk.

Wiktionary

# nawijka

1. potocznie: rozmowa;
2. środowiskowo: płynne wykonywanie utworów hip-hopowych; flow

SJP.pl

# nawikula

naczynie do przechowywania kadzidła, przypominające łódkę

SJP.pl

# nawilgać

przesiąkać wilgocią

SJP.pl

# nawilgacać

czynić wilgotnym, nasycać wilgocią; nawilżać, wilżyć, zwilżać, zawilgacać, uwilgotniać

SJP.pl

# nawilgatniacz

przyrząd do nasycania wilgocią słomy, lnu itp. w roszarniach

SJP.pl

# nawilgnięty

taki, który nawilgnął; nawilgły

SJP.pl

# nawilgocenie

uczynić wilgotnym, nasycić wilgocią; nawilżyć, zwilżyć, nawilgotnić, zawilgocić, uwilgotnić

SJP.pl

# nawilgocić

uczynić wilgotnym, nasycić wilgocią; nawilżyć, zwilżyć, nawilgotnić, zawilgocić, uwilgotnić

SJP.pl

# nawilgotnić

uczynić wilgotnym, nasycić wilgocią; nawilżyć, zwilżyć, nawilgocić, zawilgocić, uwilgotnić

SJP.pl

# nawilgły

taki, który nawilgł; nawilgnięty

SJP.pl

# nawilżać

czynić wilgotnym, nasycać wilgocią; wilżyć, nawilgacać, zawilgacać, uwilgotniać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawilżyć)

(1.1) nasycać coś wilgocią; sprawiać, że powierzchnia czegoś staje się lekko wilgotna

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈvʲilʒat͡ɕ, AS: navʹilžać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. odwilż ż., nawilżacz m., nawilżarka ż., nawilżenie n., nawilżanie n.

Wiktionary

# nawilżający

czynić wilgotnym, nasycać wilgocią; wilżyć, nawilgacać, zawilgacać, uwilgotniać

SJP.pl

#### Patrz:

nawilżać

# nawilżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawilżać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnavʲilˈʒãɲɛ, AS: navʹilžãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawilżenie n., odwilż ż.

czas. nawilżać ndk., nawilżyć dk.

Wiktionary

# nawilżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawilżyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnavʲilˈʒɛ̃ɲɛ, AS: navʹilžẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawilżyć dk., nawilżać ndk.

rzecz. nawilżanie n., odwilż ż.

Wiktionary

# nawilżyć

uczynić wilgotnym, nasycić wilgocią; zwilżyć, nawilgotnić, nawilgocić, zawilgocić, uwilgotnić

SJP.pl

# nawinąć

okręcić, zwinąć coś na czymś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|nawijać.

czasownik zwrotny dokonany nawinąć się

(2.1) zostać nawiniętym

(2.2) pot. zjawić się tam gdzie się jest potrzebnym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈvʲĩnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: navʹĩnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawijak m., nawijadło n., nawijalnia ż., nawijarka ż., nawijacz m., nawijaczka ż., nawijka ż., nawijanie n., nawinięcie n.

czas. nawijać ndk.

Wiktionary

# nawinięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawinąć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawijak m., nawijadło n., nawijalnia ż., nawijarka ż., nawijacz m., nawijaczka ż., nawijka ż., nawijanie n.

czas. nawijać ndk., nawinąć dk.

Wiktionary

# nawino

Nawino (niem. Naffin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Białogard. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 142 mieszkańców.

Wikipedia

# nawis

1. zwieszająca się część czegoś
2. część kadłuba statku wodnego na dziobie lub rufie wychylona ponad powierzchnię wody

SJP.pl

- nawis dziobowy – wystająca ponad powierzchnię wody część dziobowa statku wodnego
- nawis rufowy – wystająca ponad powierzchnię wody część rufowa statku wodnego
- nawis śnieżny – nagromadzenie śniegu

Wikipedia

# nawiśnięty

nisko się zwieszający, wiszący nad kimś lub czymś; zwisający, nawisły

SJP.pl

# nawistny

dawniej: miły, przyjazny

SJP.pl

# nawisły

nisko się zwieszający, wiszący nad kimś lub czymś; zwisający, nawiśnięty

SJP.pl

# nawitać

nawitać się - nasycić się, zmęczyć się witaniem

SJP.pl

# nawka

środowiskowo: nawigacja samochodowa

SJP.pl

# nawkurzać

potocznie: nawkurzać się - być zdenerwowanym często lub przez dłuższy czas; nazłościć się

SJP.pl

# nawlec

1. nanizać coś na coś długiego, cienkiego;
2. potocznie: nagromadzić, ściągnąć dużo czegoś, np. nawlec drzewa na ognisko

SJP.pl

# nawleczka

regionalnie: poszewka na poduszkę, pierzynę; powłoczka

SJP.pl

# nawlewać

wlać wiele czegoś

SJP.pl

# nawnosić

wnieść wiele czegoś

SJP.pl

# nawodnik

nawodnik rzeczny - gatunek gąbek słodkowodnych

SJP.pl

# nawodnikowate

rodzina roślin okrytonasiennych

SJP.pl

# nawodny

1. położony, wznoszący się na wodzie;
2. żyjący nad wodą, na wodzie

SJP.pl

# nawodować

1. napełnić wodą zbiornik parowozu lub wagonu kolejowego; zwodować;
2. spuścić dużo statków na wodę

SJP.pl

# nawodzić

dawniej:
1. naprowadzać, nakierowywać;
2. powlekać, zabarwiać, napuszczać czymś

SJP.pl

# nawodzice

Nawodzice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Klimontów.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Nawodzice, po jej zniesieniu w gromadzie Klimontów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

We wsi znajdował się przystanek kolejowy Nawodzice.

Wikipedia

# nawoi

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Uzbekistanie, położone w dolinie Zarafszanu;

Wiktionary

Nawoi (uzb. Navoiy, ros. Навои, Nawoj; do 1958 Kermine) – miasto w Uzbekistanie, 150 km na północny zachód od Samarkandy, stolica wilajetu nawojskiego, w dolinie Zarafszanu. Miasto w starożytności leżało na Szlaku Jedwabnym.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. nawojski

Wiktionary

# nawoj

imię męskie

SJP.pl

Nawoj – staropolskie imię męskie. Imię to składa się z dwóch członów: "na" ("naj") oraz "woj" ("wojownik"). Miało ono charakter życzący i miało sprawić, że ten, kto je nosi, będzie dobrym (najlepszym) wojownikiem. Jego żeńskim odpowiednikiem jest imię Nawoja.

Imię Nawoj nosił rycerz Nawoj. Mieszkał on w Nowym Sączu i bronił zamku w teraźniejszej Nawojowej (nazwa miejscowości pochodzi od jego imienia).

Nawoj imieniny obchodzi 11 marca oraz 20 kwietnia.

Wikipedia

# nawojczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Nawojki lub z nią związany

SJP.pl

# nawojka

imię żeńskie

SJP.pl

Nawojka – na wpół legendarna postać z XV wieku uchodząca za pierwszą polską studentkę, a zarazem nauczycielkę.

W 1414 roku studia w Uniwersytecie Krakowskim rozpoczął piętnastoletni Jakub (lub Andrzej, spotykana jest też taka wersja). W rzeczywistości była to przebrana za chłopca Nawojka, która pochodziła z zamożnego wielkopolskiego rodu. Według innych źródeł była córką burmistrza Dobrzynia nad Wisłą.

Wikipedia

# nawojowa

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim

SJP.pl

Nawojowa – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Nawojowa. Siedziba gminy Nawojowa na granicy Beskidu Sądeckiego i Beskidu Niskiego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Nawojowa. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

# nawojowianin

mieszkaniec Nawojowej

SJP.pl

# nawojowianka

mieszkanka Nawojowej

SJP.pl

# nawojowski

przymiotnik od: Nawojowa

SJP.pl

# nawojski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nawoi (miastem w Uzbekistanie)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nawoi

Wiktionary

# naworski

nazwisko

SJP.pl

# nawowy

przymiotnik od: nawa, np. korpus nawowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z nawą, dotyczący nawy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wywiercą otwory w murach nawowych tuż pod witrażami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawa ż.

Wiktionary

# nawóz

zbiór niezbędnych dla roślin składników, podawany najczęściej do gleby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. roln. środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;

(1.2) ogrod. roln. środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby

Wiktionary

Nawozy – środki używane w uprawie roślin (nawożenie) celem zwiększenia wysokości i jakości plonowania dzięki wzbogaceniu gleby w składniki pokarmowe niezbędne dla roślin i polepszeniu jej właściwości fizycznych, fizykochemicznych, chemicznych i biologicznych, pochodzenia mineralnego lub organicznego. Nawozami są również produkty przeznaczone do zwiększania żyzności stawów rybnych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈnavus, AS: navus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawożenie n.

czas. nawozić ndk., nawieźć dk., przenawozić dk.

przym. nawozowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nawóz naturalny

(1.2) nawóz sztuczny

Wiktionary

# nawozić

użyźniać glebę nawozem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawieźć)

(1.1) roln. wzbogacać glebę nawozem

(1.2) wożąc, zbierać co w jakimś miejscu

czasownik zwrotny dokonany nawozić się

(2.1) spędzić dużo czasu na wożeniu i zmęczyć się tym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawiezienie n., nawożenie n., nawóz mrz.

czas. nawieźć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) użyźniać

Wiktionary

# nawoływać

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wydając okrzyki, przywoływać kogoś lub coś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawoływanie n.

czas. wołać

Wiktionary

# nawoływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawoływać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawoływać

Wiktionary

# nawpierdalać

wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. nawrzucać;
2. nawpierdalać się - zjeść, spożyć dużą ilość (czegoś)

SJP.pl

# nawpuszczać

wpuścić wiele osób lub wiele czegoś

SJP.pl

# nawpychać

1. wepchnąć po kolei, wiele razy; powpychać;
2. nawpychać się -
a) potocznie: najeść się;
b) o wielu: wejść dokądś siłą; powpychać się

SJP.pl

# nawracać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawrócić)

(1.1) kierować do poprzedniej drogi, w uprzednie miejsce

(1.2) rel. pobudzać wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nawrócić)

(2.1) zmieniać kierunek na poprzedni

czasownik zwrotny niedokonany nawracać się (dk. nawrócić się)

(3.1) rel. pobudzać własną wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary; stawać się religijnym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawracanie n., nawrócenie n., nawrót mrz., nawrócony mos.

przym. nawracający, nawrotowy, nawrócony

czas. nawrócić, wracać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cofać, zawracać

(2.1) cofać się, wracać

Wiktionary

# nawracaczka

kobieta próbująca nawracać innych

SJP.pl

# nawracalny

związany z nawracaniem na jakąś wiarę; nawróceniowy

SJP.pl

# nawracanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawracać.

(1.2) zob. pronacja.

Wiktionary

- Nawracanie w biologii – pronacja, rotacja wewnętrzna
- Nawracanie w religioznawstwie – prozelityzm

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. nawrócenie n., nawrót m., nawrócony mos., nawracacz mrz.

czas. nawracać dk., nawrócić dk.

przym. nawrócony

Wiktionary

# nawrat

nazwisko

SJP.pl

# nawrócenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skierowanie na poprzednie miejsce; ponowne pojawienie się

(1.2) nawiązanie do czegoś, co się poprzednio mówiło, myślało

(1.3) rel. powrót do wiary lub zmiana wyznania

(1.4) zmiana wyznawanych poglądów;

Wiktionary

Nawrócenie (od gr. ἐπιστρέφω, epistrefo „zawracać”) – przemiana duchowa, przyjęcie jakiegoś systemu wartości, poglądów i zasad.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) W autobiograficznym wierszu „Bibrowski” Gałczyński próbował podsumować swój skręt na prawo czy wręcz nawrócenie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawracanie n., nawrót m., nawrócony mos.

czas. nawracać dk., nawrócić dk.

przym. nawrócony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) metanoja

Wiktionary

# nawróceniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ktoś, kto zmienił wyznanie

Wiktionary

# nawróceniowy

związany z nawracaniem na jakąś wiarę; nawracalny

SJP.pl

# nawrócić

czasownik przechodni dokonany (ndk. nawracać)

(1.1) skierować na poprzednią drogę, w uprzednie miejsce

(1.2) rel. pobudzić wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nawracać)

(2.1) zmienić kierunek na poprzedni

czasownik zwrotny dokonany nawrócić się (ndk. nawracać się)

(3.1) rel. pobudzić własną wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary; stać się religijnym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawracanie n., nawrócenie n., nawrót mrz., nawrócony mos.

czas. nawracać ndk.

przym. nawracający, nawrotowy, nawrócony

Wiktionary

# nawrocki

nazwisko

SJP.pl

- Nawrocki – polskie nazwisko.

Ludzie noszący nazwisko Nawrocki:

- Aleksander Nawrocki (1940–2022) – polski poeta, prozaik i eseista
- Bolesław Nawrocki (1877–1946) – polski malarz, symbolista, pejzażysta, portrecista
- Grzegorz Nawrocki – polski muzyk
- Jacek Nawrocki (ur. 1965) – polski siatkarz, trener
- Jan Nawrocki (ujednoznacznienie)
- Janusz Nawrocki (ur. 1961) – polski piłkarz
- Jerzy Nawrocki (ujednoznacznienie)
- Karol Nawrocki (ur. 1983) – polski historyk i działacz społeczno-samorządowy, prezydent elekt Polski od 2025 r.
- Marek Nawrocki (ur. 1954) – polski matematyk
- Michał Nawrocki (ujednoznacznienie)
- Piotr Nawrocki (ur. 1984) – polski brydżysta
- Robert Nawrocki (1925–1999) – polski żużlowiec
- Ryszard Nawrocki (1940–2011) – polski aktor
- Sławomir Nawrocki (ur. 1969) – polski szermierz
- Stanisław Nawrocki (ujednoznacznienie)
- Tadeusz Nawrocki (1910–1999) – polski działacz społeczny, nauczyciel historii, poseł, działacz ruchu ludowego
- Witold Nawrocki (1934–2013) – polski eseista, krytyk literacki, historyk literatury i tłumacz
- Władysław Nawrocki (ujednoznacznienie)

Wikipedia

# nawrocko

Nawrocko (niem. Liebenfelde) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Myślibórz.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Nawrocko, po jej zniesieniu w gromadzie Myślibórz. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

# nawrócony

taki, który się nawrócił

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: nawrócić

przymiotnik

(2.1) wyznający nową wiarę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) mężczyzna wyznający nową wiarę lub ponownie wierzący

Wiktionary

Nawrócony – nowela Bolesława Prusa po raz pierwszy publikowana na łamach Kalendarza humorystycznego „Muchy” dla porządnych ludzi na rok 1881. Pierwsze wydanie książkowe ukazało się w 1946 roku.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. nawracanie n., nawrócenie n.

czas. nawracać ndk., nawrócić dk.

Wiktionary

# nawrot

roślina lecznicza z rodziny szorstkolistnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. ponowne wystąpienie czegoś, powtórzenie się

(1.2) sport. zwrot do tyłu

(1.3) techn. przywrócenie poprzedniego kierunku ruchu maszyny

(1.4) rzad. miejsce zawrócenia

(1.5) daw. zwrócenie czegoś, zadośćuczynienie czemuś

Wiktionary

## Osoby o nazwisku Nawrot

- Andrzej Nawrot (ur. 1938) – profesor zwyczajny, designer i architekt wnętrz
- Barbara Nawrot (ur. 1958) – polska koszykarka
- Cezary Nawrot (1931–2004) – polski projektant wzornictwa przemysłowego
- Czesław Nawrot (ur. 1942) – polski wioślarz
- Dariusz Nawrot (ur. 1962) – polski historyk
- Edward Nawrot (1947–2005) – polski duchowny katolicki
- Feliks Nawrot (1917–1941) – polski żołnierz i działacz niepodległościowy
- Janusz Nawrot (ur. 1960) – polski duchowny katolicki
- Jolanta Nawrot (ur. 1992) – polska poetka
- Józef Nawrot (1906–1982) – polski piłkarz
- Oktawian Nawrot – polski prawnik
- Radosław Nawrot – polski dziennikarz
- Tadeusz Nawrot (1921–1943) – polski działacz niepodległościowy
- Teresa Nawrot (ur. 1948) – polska aktorka
- Zenon Nawrot (ur. 1932) – polski robotnik i polityk

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po tygodniu nastąpił nagły nawrót choroby.

(1.1) Tak, to nawrót twojej miłości w Wenecji stał się przyczyną mej rozpaczy i mojej zbrodni.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawracać ndk., nawrócić dk.

przym. nawrotny, nawrotowy

rzecz. nawracanie n., nawrócenie n.

Wiktionary

# nawrotek

potocznie: zmiana kierunku jazdy na przeciwny

SJP.pl

# nawrotka

potocznie: zmiana kierunku jazdy na przeciwny

SJP.pl

# nawrotnik

1. roślina z rodziny różowatych;
2. dawniej: naganiacz zwierzyny w kierunku myśliwego

SJP.pl

Nawrotnik (ang. reverser) – przełącznik przeznaczony do zmiany kierunku wirowania silnika w ruchu.

Wikipedia

# nawrzały

dawniej:
1. taki, który nasiąknął czymś;
2. taki, który się czymś przejął;
3. taki, który przywyknął do czegoś

SJP.pl

# nawrzosak

wątlak nawrzosak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

# nawsie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwara. teren wsi nienależący do nikogo (np. droga między zabudowaniami, pastwisko)

(1.2) gwara. łąka przy drodze

(1.3) gwara. pusta przestrzeń wsi służąca najczęściej za pastwisko

Wiktionary

Nawsie – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie. Wieś ma status sołectwa. Leży nad rzeką Wielopolką dopływem Wisłoki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii św. Andrzeja Boboli, należącej do dekanatu Wielopole Skrzyńskie, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia

# nawstrząsać

1. wstrząsnąć wiele razy;
2. nawstrząsać się - zmęczyć się wstrząsaniem

SJP.pl

# nawszczywa

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Zaolzie. odwiedziny, goście

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawszczywić dk.

Wiktionary

# nawszczywić

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. odwiedzić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawszczywa nmos.

Wiktionary

# nawtrajać

nawtrajać się - pospolicie: zjeść dużo czegoś; nawtranżalać się

SJP.pl

# nawtranżalać

nawtranżalać się - pospolicie: zjeść dużo czegoś; nawtrajać się

SJP.pl

# nawtranżalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. najedzenie się do syta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtranżolenie n., wtranżalanie n.

czas. wtranżolić dk., wtranżalać ndk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary

# nawtykać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. powkładać dużo jakichś elementów

(1.2) pot. posp. powiedzieć komuś wiele przykrych rzeczy

czasownik zwrotny dokonany nawtykać się

(2.1) pot. posp. najeść się

(2.2) pot. spędzić dużo czasu, zmęczyć się wtykaniem czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Nawtykałem się plindzami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈftɨkat͡ɕ, AS: naftykać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawtykanie n., wetknięcie n., wtykanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) zwymyślać

(2.1) nawtranżalać się

Wiktionary

# nawtykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawtykać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnaftɨˈkãɲɛ, AS: naftykãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nawtykać dk., wtykać ndk.

rzecz. wetknięcie n., wtykanie n.

Wiktionary

# nawycinać

wyciąć wiele czegoś

SJP.pl

# nawyczka

potocznie: nawyk, zwykle szkodliwy

SJP.pl

# nawyk

przyzwyczajenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

Wiktionary

Nawyk – w terminologii psychologii zautomatyzowana czynność (sposób zachowania, reagowania), którą nabywa się w wyniku ćwiczenia (głównie przez powtarzanie).

Nawyk zautomatyzowany to wyuczony składnik zachowania się jednostki utworzony przez świadome uczenie się, poprzez z góry zamierzone ustalenie i automatyzację czynności pierwotnie nieautomatyzowanej. W glottodydaktyce tego rodzaju nawyki oprócz wspomnianego terminu nazywane są także: nawykami świadomymi (szkoła rosyjska) i nawykami generatywnymi (szkoła amerykańska)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Złym nawykiem jest odkładanie nauki na potem. Zawsze się to kończy źle.

(1.1) Alkoholizm to uzależnienie od alkoholu, silna potrzeba picia i utrata kontroli nad nawykami związanymi z piciem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnavɨk, AS: navyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawyczka ż.

czas. nawykać ndk., nawyknąć dk.

przym. nawykły, nawykowy

przysł. nawykowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przyzwyczajenie, zwyczaj, obyczaj, nałóg, nawyczka, maniera

Wiktionary

# nawykać

przyzwyczajać się

SJP.pl

# nawyknąć

nabrać jakiegoś nawyku, przyzwyczajenia

SJP.pl

# nawykowo

przysłówek

(1.1) w sposób nawykowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nawyk m., nawykowość ż.

przym. nawykowy

Wiktionary

# nawykowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nawykowe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nawykowy

przysł. nawykowo

Wiktionary

# nawykowy

zwykle w terminologii medycznej: wielokrotnie powtarzany lub powtarzajacy się, będący wynikiem nawyku, np. kaszel nawykowy

SJP.pl

# nawykłość

dawniej: nawyk, przyzwyczajenie

SJP.pl

# nawykły

taki, który nawykł; przyzwyczajony

SJP.pl

# nawylegiwać

nawylegiwać się - spędzić dużo czasu na wylegiwaniu się

SJP.pl

# nawymądrzać

nawymądrzać się - spędzić dłuższy czas na wymądrzaniu się

SJP.pl

# nawypisywać

wypisać wiele czegoś

SJP.pl

# nawyprawiać

zrobić wiele czegoś złego lub niemądrego

SJP.pl

# nawyrzekać

1. wyrzekać wiele razy, przez dłuższy czas;
2. nawyrzekać się:
a) spędzić odpowiednią ilość czasu na narzekaniu lub wyrzekaniu;
b) poświęcić się wiele razy; powyrzekać się

SJP.pl

# nawysłuchiwać

nawysłuchiwać się - wysłuchać wiele czegoś

SJP.pl

# nawytłukiwać

wytłuc w większej liczbie

SJP.pl

# nawywozić

wiele czegoś wywieźć lub wywieźć wiele razy

SJP.pl

# nawzajem

1. obopólnie, dwustronnie; wzajemnie;
2. odwzajemniając się za coś;
3. tak samo, także;
4. dawniej: na odwrót

SJP.pl

przysłówek

(1.1) o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego

(1.2) przy podziękowaniu za życzenia używany do życzenia tego samego życzącemu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Witający się podawali sobie nawzajem dłonie.

(1.2) – Smacznego! / – Dziękuję, nawzajem!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈvzajɛ̃m, AS: navzai ̯ẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wzajemność ż.

przym. wzajemny

przysł. wzajemnie, wzajem

Wiktionary

#### Synonimy:

(1) = wzajemnie

(1.2) również, także

Wiktionary

# nawzdychać

nawzdychać się - wzdychając długo i wiele razy, dać wyraz silnym emocjom; wywzdychać się

SJP.pl

# nawłoć

ozdobna bylina o żółtych kwiatach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. wieloletnia roślina rosnąca na polanach, w zaroślach i widnych lasach;

Wiktionary

Nawłoć (Solidago L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Należy do niego ponad 130 gatunków. Większość z nich występuje w Ameryce Północnej, pojedyncze gatunki rosną naturalnie w Europie, Azji i Ameryce Południowej. W Polsce rodzimym gatunkiem jest tylko nawłoć pospolita S. virgaurea, w niektórych ujęciach systematycznych wyodrębniana jest z niej także nawłoć alpejska S. alpestris. W Eurazji inwazyjnie rozprzestrzeniają się introdukowane z Ameryki północnej gatunki – zwłaszcza nawłoć kanadyjska S. canadensis i nawłoć późna S. gigantea.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kąpiel z dodatkiem nawłoci działa korzystnie na zwiotczałą skórę i mięśnie.

Wiktionary

# nawłociowy

→ nawłoć

SJP.pl

#### Patrz:

nawłoć

# nawłóczka

dawniej: grubsza igła do nawlekania

SJP.pl

# nawłoka

1. w łowiectwie: gruby sznur do nawlekania i ściągania sieci rybackich lub łowieckich;
2. gwarowo: rodzaj sznurka do przywiązywania kierpców

SJP.pl

Nawłoka (biał. Навалака; ros. Наволока) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Nowy Pohost.

Inna używana nazwa – Nawłóka.

Wikipedia

# naypyidaw

[czytaj: nejpjido] stolica Mjanmy

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Mjanmy;

Wiktionary

Naypyidaw ( – nèpjìdɔ̀; birm. królewska stolica, siedziba królów, zapisywane czasem również jako Nay Pyi Taw) – stolica Mjanmy od listopada 2005. Oficjalną nazwę nowej stolicy ogłoszono 27 marca 2006 roku, w święto wojska birmańskiego. Pod względem liczby ludności Naypyidaw jest trzecim, po Rangunie i Mandalaju, miastem w Mjanmie.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Naypyidaw|Ms=Naypyidaw.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Naypyidaw

* koreański: (1.1) 네피도

* niemiecki: (1.1) Naypyidaw n.

* szwedzki: (1.1) Naypyidaw

źródła.

== Naypyidaw (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. Naypyidaw

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# naz.

skrót od: nazwisko, nazwa

SJP.pl

# nażąć

1. ściąć odpowiednią ilość czegoś;
2. nażąć się - namęczyć się przy żęciu

SJP.pl

# nazad

1. gwarowo: z powrotem, do tyłu;
2. okrzyk kierujący konia do tyłu

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) komenda używana do konia w zaprzęgu, nakazująca jazdę do tyłu

przysłówek sposobu

(2.1) wstecz, za siebie, w tył

(2.2) z powrotem

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

tam i nazad • co ptakiem z gęby wyleci, wołem nazad nie wciągniesz

etymologia.

(1.1) etymn|pol|na|zad.

uwagi.

(1.1) zoblistę|wio|wiśta|hejta|nazad|prrr.

tłumaczenia.

(2.2) zobtłum|z powrotem.

* czeski: (1.1) huj

* rosyjski: (2.1) наза́д; (2.2) наза́д

* wilamowski: (1.1) cyryk; (2.1) cyryk; (2.2) cyryk

źródła.

== nazad (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|nâzaːd.

dzielenie|na|zad.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) wstecz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnazat, AS: nazat

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

tam i nazad • co ptakiem z gęby wyleci, wołem nazad nie wciągniesz

etymologia.

(1.1) etymn|pol|na|zad.

uwagi.

(1.1) zoblistę|wio|wiśta|hejta|nazad|prrr.

tłumaczenia.

(2.2) zobtłum|z powrotem.

* czeski: (1.1) huj

* rosyjski: (2.1) наза́д; (2.2) наза́д

* wilamowski: (1.1) cyryk; (2.1) cyryk; (2.2) cyryk

źródła.

== nazad (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|nâzaːd.

dzielenie|na|zad.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) wstecz

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# nazajutrz

następnego dnia; jutro

SJP.pl

przysłówek

(1.1) książk. na drugi dzień, kolejnego dnia

Wiktionary

- Nazajutrz (ang. The Day After) – film z 1983 w reżyserii Nicholasa Meyera
- Nazajutrz (ang. The Morning After) – film z 1986 w reżyserii Sidneya Lumeta
- Nazajutrz (ang. After the Day Before, węg. Másnap) – film z 2004 w reżyserii Attila Janischa

Zobacz też: Pojutrze (ang. The Day After Tomorrow)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nazajutrz o świcie karawana gotowa była do pochodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈzajuṭʃ, AS: nazai ̯uṭš

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jutrać

rzecz. jutro n.

przysł. jutro

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) następnego dnia

Wiktionary

# nazalizacja

artykulacja dodatkowa głoski z udziałem jamy nosowej; przejęcie nosowości

SJP.pl

Nazalizacja – w najszerszym znaczeniu unosowienie, czyli przyjęcie przez głoskę cech nosowości, na przykład w otoczeniu innych głosek nosowych (zob. asymilacja fonetyczna).

W węższym znaczeniu jest to tzw. przesłonięcie (irl. uru) – regularna wymiana spółgłosek na początku wyrazu, charakterystyczna zwłaszcza dla języków celtyckich, zachodząca w określonych warunkach syntaktycznych i morfologicznych. W językach irlandzkim i szkockim wprowadzenia jej wymagają na przykład niektóre stojące przed rzeczownikiem przyimki, liczebniki oraz rodzajnik określony.

Wikipedia

# nazalizować

w językoznawstwie: nadawać głosce rezonans głosowy

SJP.pl

# nazaplatać

nazaplatać się - potocznie: zmęczyć się zaplataniem czegoś

SJP.pl

# nazar

nazwisko

SJP.pl

Nazar, zwany też okiem Fatimy lub okiem proroka – amuletmający chronić przed „złym okiem”. Nazwa nazar jest pochodzenia arabskiego i znaczy tyle co spojrzenie.

Amulety nazar wykonuje się najczęściej ze szkła. Mają one formę błękitnej kropli lub tarczy z namalowanymi koncentrycznie okręgami na przemian białymi jasnoniebieskimi i ciemnoniebieskimi. Z tego względu bywają czasem nazywane „błękitnym okiem”.

Wikipedia

# nazarabiać

uzyskać wystarczającą ilość pieniędzy

SJP.pl

# nazarejczycy

1. nazwa nadana chrześcijanom przez dawnych Żydów, Greków i Rzymian;
2. członek sekty chrześcijańskiej istniejącej do IV wieku, która zachowała prawo mojżeszowe i niektóre żydowskie tradycje obrzędowe, np. obrzezanie

SJP.pl

Nazarejczycy (nazorejczycy) – nazwa nadana pierwszym chrześcijanom w Dziejach Apostolskich; później, w IV wieku, także jedna z sekt chrześcijańskich wywodzących się z Jerozolimy, zachowująca prawo mojżeszowe i żydowskie tradycje obrzędowe jak na przykład obrzezanie; podobna do sekt ebionickich, z tą różnicą, że nie odrzucała wiary w dziewicze poczęcie Jezusa. Obecnie nazwą tą określani są chrześcijanie należący do protestanckiego Kościoła Nazarejczyka.

Wikipedia

# nazarejczyk

1. nazwa nadana chrześcijanom przez dawnych Żydów, Greków i Rzymian;
2. członek sekty chrześcijańskiej istniejącej do IV wieku, która zachowała prawo mojżeszowe i niektóre żydowskie tradycje obrzędowe, np. obrzezanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kult. daw. Jezus Chrystus

(1.2) kult. daw. określenie chrześcijanina stosowane przez żydów

(1.3) rel. członek sekty judeochrześcijańskiej;

(1.4) rel. członek metodystycznego Kościoła Nazarejczyka

(1.5) rel. wtajemniczony kapłan w mandaizmie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak miało się spełnić słowo Proroków: Nazwany będzie Nazarejczykiem.

(1.2) Stwierdziliśmy, że człowiek ten jest przywódcą sekty nazarejczyków, szerzy zarazę i wzbudza niepokoje wśród wszystkich Żydów na świecie.

(1.3) Opis nazarejczyków z IV wieku podaje Epifaniusz z Salaminy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nazaret m., nazaretańczyk m., nazaretanka ż.

:: fż. nazarejka ż.

przym. nazaretański, nazarejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Galilejczyk

(1.2) goj

(1.3) judeochrześcijanin

Wiktionary

# nazarejka

mieszkanka Nazaretu; nazaretanka

SJP.pl

# nazarejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. nazaretański

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jezusie Nazarejski, co jest nie tak z tymi ludźmi?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nazaret m., nazarejczyk m., nazaretańczyk m.

przym. nazareński, nazaretański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazareński, nazaretański

Wiktionary

# nazareńczycy

grupa niemieckich i austriackich artystów, działających w Rzymie w pierwszej połowie XIX wieku

SJP.pl

Nazareńczycy (niem. Nazarener) – stowarzyszenie malarzy, głównie niemieckich i austriackich, działających w Rzymie, a następnie w innych częściach Europy, od 1818 roku do lat 40. XIX wieku.

Wikipedia

# nazareńczyk

członek grupy niemieckich i austriackich artystów, działających w Rzymie w pierwszej połowie XIX wieku

SJP.pl

# nazarenizm

kierunek w malarstwie pierwszej połowy XIX wieku, nawiązujący do klasycznej i idyllicznej stylistyki, eksponujący motywy religijne i patriotyczne

SJP.pl

# nazareński

→ Nazaret; nazaretański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. nazaretański

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I rzekł do mnie: Jam jest Jezus Nazareński, którego ty prześladujesz.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nazaret m.

przym. nazarejski, nazaretański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazarejski

Wiktionary

# nazaret

miasto w Izraelu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnym Izraelu;

Wiktionary

Nazaret (hebr. ‏נצרת‎, Nacerat; arab. ‏الناصرة‎, An-Nasira) – największe miasto Dystryktu Północnego w Izraelu.

Jest to największe arabskie miasto w kraju i dlatego często jest nazywane „arabską stolicą Izraela”. Stanowi gospodarczą, polityczną, kulturalną i medialną stolicę izraelskich Arabów. Nastroje panujące w mieście są ważnym wskaźnikiem nastrojów panujących w arabskiej społeczności Izraela.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Karol przez jakiś czas mieszkał u klarysek w Nazarecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈzarɛt, AS: nazaret

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazaretańczyk mos., nazaretanka ż., nazarejczyk mos.

przym. nazaretański, nazarejski, nazareński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) Izrael

meronimy.

pokrewne.

rzecz. nazaretańczyk mos., nazaretanka ż., nazarejczyk mos.

przym. nazaretański, nazarejski, nazareński

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Nazareth. < etym|koine|Ναζαρέθ. < etym|aram|נצרת. (naṣrath)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Nazareth

* arabski: (1.1) الناصرة ż.

* baskijski: (1.1) Nazaret

* białoruski: (1.1) Назарэт m.

* bułgarski: (1.1) Назарет m.

* czeski: (1.1) Nazaret m.

* esperanto: (1.1) Nazareto

* francuski: (1.1) Nazareth m.

* hiszpański: (1.1) Nazaret m.

* kaszubski: (1.1) Nazaret m.

* litewski: (1.1) Nazaretas m.

* łaciński: (1.1) Nazareth ż.

* macedoński: (1.1) Назарет m.

* portugalski: (1.1) Nazaré m.

* rosyjski: (1.1) Назарет m.

* serbski: (1.1) Назарет m.

* słowacki: (1.1) Nazaret m.

* starogrecki: (1.1) Ναζαρέθ ż.

* ukraiński: (1.1) Назарет m.

* węgierski: (1.1) Názáret

* włoski: (1.1) Nazaret ż.

źródła.

== Nazaret (język baskijski.) ==

thumb|Nazaret (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. bibl. Nazaret

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# nazaretańczycy

mieszkaniec Nazaretu

SJP.pl

# nazaretańczyk

mieszkaniec Nazaretu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nazaretu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dowódca wypłacił nazaretańczykom należny żołd.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nazaret m.

:: fż. nazaretanka ż.

przym. nazaretański, nazarejski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazarejczyk

Wiktionary

# nazaretanka

1. mieszkanka Nazaretu; nazarejka;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nazaretu

(1.2) rel. zakonnica z katolickiego Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W izbie pamięci w klasztorze nazaretanek można obejrzeć liczne pamiątki po Prymasie Tysiąclecia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nazaret mrz.

:: fm. nazaretańczyk mos., nazarejczyk mos.

przym. nazaretański

Wiktionary

# nazaretanki

1. mieszkanka Nazaretu; nazarejka;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu

SJP.pl

Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu (potocznie Nazaretanki, skrót CSFN) (Congregatio Sororum Sacrae Familiae de Nazareth) – żeńskie katolickie zgromadzenie zakonne założone przez Franciszkę Siedliską.

Wikipedia

# nazaretański

→ Nazaret; nazareński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Nazaretu, związany z Nazaretem

(1.2) rel. odnoszący się do nazaretanek, związany z nazaretankami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez dłuższy czas Domek Nazaretański, zwany obecnie Loretańskim, stał na wolnym powietrzu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nazaret mrz., nazaretańczyk mos., nazarejczyk mos., nazaretanka ż.

przym. nazarejski, nazareński

Wiktionary

# nazarewicz

nazwisko

SJP.pl

- Katarzyna Nazarewicz (ur. 1958) – dziennikarka
- Ryszard Nazarewicz (1921-2008) – historyk, podpułkownik MO
- Witold Nazarewicz (ur. 1954) – amerykański i polski fizyk

Wikipedia

# nażarty

pospolicie: najedzony, syty; obżarty

SJP.pl

# nazaruk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Emilia Nazaruk (Derkowska, ur. 1975) – polska wokalistka rockowa
- Janusz Nazaruk (ur. 1948) – polski polityk, poseł na Sejm
- Mike Nazaruk (1921–1955) – amerykański kierowca wyścigowy
- Osyp Nazaruk (1883–1940) – ukraiński działacz społeczny i polityczny, adwokat, dziennikarz i publicysta
- Sławomir Nazaruk (ur. 1975) – polski piłkarz
- Wiaczesław Nazaruk (ur. 1941) – radziecki animator

Wikipedia

# nazałatwiać

załatwić wiele czegoś

SJP.pl

# nazbierać

1. zebrać czegoś wiele lub dostateczną ilość;
2. nazbierać się: zebrać się, zgromadzić się w dużej ilości, liczbie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zebrać wiele, dostateczną ilość lub liczbę czego

czasownik zwrotny dokonany nazbierać się

(2.1) zebrać się w dużej ilości lub liczbie

(2.2) zostać zebranym w dużej ilości lub liczbie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uzbierać, zgromadzić

Wiktionary

# nazbyt

za bardzo, przesadnie, w dużym stopniu

SJP.pl

przysłówek

(1.1) zbyt, nadmiernie

Wiktionary

# nazca

płaskowyż w Peru

SJP.pl

- Nazca – płaskowyż w Peru, na którym znajdują się „Rysunki z Nazca”
- Nazca – miasto w Peru
- Nazca – rzeka
- Nazca – prekolumbijska kultura południowoamerykańska

Wikipedia

# nazębny

1. znajdujący się na zębach;
2. kamień nazębny - złogi soli wapiennych wydzielających się na szyjkach zębów

SJP.pl

# nażelować

nałożyć żel na włosy; wyżelować

SJP.pl

# nażerać

potocznie: nażerać się - jeść dużo i łapczywie

SJP.pl

# nazewnictwo

nazwy miejscowe i osobowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. ogół nazw własnych, tj. osobowych i miejscowych oraz dział językoznawstwa zajmujący się nimi

(1.2) nauk. ogół nazw w danej dziedzinie

Wiktionary

Nazewnictwo (inaczej nomenklatura) – zbiór zasad określający reguły nadawania charakterystycznych nazw dla danej dziedziny. Umożliwia standaryzację nazw, pozwalając tym samym na łatwe dodawanie nowych elementów do słownika.

Systematyczne nazewnictwo jest bardzo ważne w chemii (szczególnie w chemii organicznej) oraz biologii (szczególnie w systematyce organizmów żywych).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. nazewniczy

rzecz. nazywanie n., nazwisko n., nazwa ż.

czas. nazywać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) onomastyka

(1.2) mianownictwo, nomenklatura, terminologia

Wiktionary

# nazewniczy

dotyczący nazewnictwa

SJP.pl

# nazganiać

potocznie: zgromadzić wielu ludzi lub wiele zwierząt w jednym miejscu; naspędzać

SJP.pl

# nazgarniać

1. zgarnąć dużo jakiegoś materiału;
2. potocznie: zdobyć dużo czegoś wartościowego

SJP.pl

# nazgul

Upiory Pierścienia (ang. Ringwraiths, CM Nazgûle, qya. Úlairi) – postacie ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia, słudzy Saurona. Zwani również Czarnymi Jeźdźcami lub Dziewięcioma Jeźdźcami, uważani za „najokrutniejsze sługi Saurona”. Po raz pierwszy występują we Władcy Pierścieni.

Wikipedia

# nazi

[czytaj: nac-i lub naz-i] członek Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP); nazista, faszysta, hitlerowiec

SJP.pl

# naziębnąć

rzadko: ziębnąć przez dłuższy czas; zmarznąć, zziębnąć

SJP.pl

# naziębły

rzadko: ziębnąć przez dłuższy czas; zmarznąć, zziębnąć

SJP.pl

# nazielny

pyrgun nazielny - gatunek pająka z rodziny skakunów

SJP.pl

# naziemek

rodzaj grzybów z rodziny naziemkowatych

SJP.pl

Albatrellus (naziemek lub bielaczek) – rodzaj grzybów z rodziny naziemkowatych (Albatrellaceae).

Wikipedia

# naziemkowate

o cechach naziemkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Naziemkowate (Albatrellaceae Nuss) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie gołąbkowców (Russulales).

Wikipedia

# naziemkowaty

o cechach naziemkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# naziemnica

światłówka naziemnica - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

SJP.pl

# naziemnik

krzeczek naziemnik - gatunek pająka z rodziny pogońcowatych

SJP.pl

# naziemnopączkowe

o cechach naziemnopączkowych (grupa roślin)

SJP.pl

# naziemnopączkowy

o cechach naziemnopączkowych (grupa roślin)

SJP.pl

# naziemny

1. znajdujący się, odbywający się lub wykonywany na powierzchni ziemi;
2. mający pędy lub korzenie wyrastające nad powierzchnię ziemi;
3. o niektórych gatunkach zwierząt: żyjący na ziemi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o umiejscowieniu na powierzchni ziemi

(1.2) bot. rosnący nad powierzchnią ziemi

(1.3) zool. prowadzący tryb życia na powierzchni ziemi, a nie na drzewach czy innych poziomach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ziemia ż.

przym. ziemny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nadziemny

Wiktionary

# nazimek

1. w gwarze myśliwskiej: młody zając urodzony w jesieni
2. zwierzę domowe nie mające jeszcze roku, zostawione na zimę do hodowania

SJP.pl

- Andrzej Stopka Nazimek (1868-1934), pisarz, badacz folkloru, nauczyciel
- Bronisław Nazimek (1883-), oficer żandarmerii Wojska Polskiego, samorządowiec w II RP
- Dobiesław Nazimek (1945-), chemik
- Eugeniusz Nazimek (1927-1959), żużlowiec
- Ludwik Nazimek (1890-1922), oficer pilot Wojska Polskiego II RP
- Paweł Nazimek, basista
- Piotr Nazimek (1963-), piłkarz

Wikipedia

# naziol

potocznie, pogardliwie: nazista lub neonazista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. neol. nazista, nacjonalista

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bo wszystko się może zdarzyć, jeżeli tolerowani na co dzień naziole potraktują przemarsz Rosjan, jak mają w zwyczaju traktować Paradę Równości.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naziolstwo n., nazizm m., nazista m., nazistka n.

:: fż. naziolka ż.

przym. naziolski, nazistowski

Wiktionary

# naziolka

→ naziol

SJP.pl

#### Patrz:

naziol

# naziolski

→ naziol

SJP.pl

#### Patrz:

naziol

# naziolstwo

potocznie:
1. bycie nazistą;
2. ogół nazistów

SJP.pl

# naziom

1. ukształtowanie pionowe lub poziome powierzchni ziemi
2. grunt przylegający do bocznych ścian fundamentu
3. grunt pokrywający strop budowli podziemnej

SJP.pl

# naziołek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pogard. lekcew. nacjonalista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naziol m., nazizm mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naziol

Wiktionary

# nazira

w literaturze Bliskiego i Środkowego Wschodu: utwór poetycki nawiązujący do fabuł i wątków tematycznych podejmowanych w poemacie innego, najczęściej wybitnego, autora

SJP.pl

# naziskin

rzadko: skin będący jednocześnie nazistą

SJP.pl

# nazista

członek Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP); nazi, faszysta, hitlerowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. zwolennik nazizmu

Wiktionary

Nazizm (niem. Nazismus, skrót od Nationalsozialismus), również narodowy socjalizm, hitleryzm, nacyzm – ideologia Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (niem. NSDAP) założonej po I wojnie światowej. Niemiecka, skrajna odmiana faszyzmu, zaliczana do skrajnej prawicy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do znudzenia już niejednokrotnie była mowa o tym, że magicznych nazistów wymyślono, genialnie zresztą, za czasów kanclerza Adenauera, by odium winy za zbrodnie zdjąć z niemieckiego narodu. […] Nie ma zbrodni niemieckich, są nazistowskie. […] Kim byli naziści? Tego bliżej nie wiadomo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʑista, AS: naźista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazizm m., nacysta m., nazi m., naziol m.

:: fż. nazistka ż.

przym. nazistowski, nacystowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazi, nacysta, hitlerowiec; pot. naziol

Wiktionary

# nazistka

członkini niemieckiej partii narodowosocjalistycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: nazista

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W młodości była nazistką, a po wojnie udawała filantropkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈʑistka, AS: naźistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazizm m.

:: fm. nazista m.

przym. nazistowski

Wiktionary

# nazistowski

dotyczący nazizmu lub nazistów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z nazizmem lub nazistami, dotyczący nazizmu lub nazistów

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla nazizmu lub nazistów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Antysemityzm objęty był programem partii hitlerowskiej i głoszony przez nazistowską naukę.

(1.1) Niemcy przegrały wojnę, przestały stanowić cesarstwo, poniosły straty terytorialne na zachodzie na rzecz Francji, na wschodzie – na rzecz odrodzonej Polski, ale zachowały tożsamość państwową i narodową. Niemieckie „my” pozostało to samo, a gorycz wielkiej przegranej przerodziła się w straszny nacjonalistyczny rewanżyzm – psychologiczne źródło nazistowskiego obłędu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazizm m., nazista m., nazistka ż., nazistowskość ż., naziol m., naziolka ż., naziolstwo n.

przym. naziolski, pronazistowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) narodowosocjalistyczny

Wiktionary

# nazistowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nazistowskie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nazistowski

rzecz. nazizm mrz.

Wiktionary

# nazizm

zbrodnicza doktryna i nacjonalistyczny ruch polityczny stworzone przez Adolfa Hitlera; narodowy socjalizm, hitleryzm, nacyzm (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

Wiktionary

Nazizm (niem. Nazismus, skrót od Nationalsozialismus), również narodowy socjalizm, hitleryzm, nacyzm – ideologia Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (niem. NSDAP) założonej po I wojnie światowej. Niemiecka, skrajna odmiana faszyzmu, zaliczana do skrajnej prawicy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mimo że nazizm był skrajnie antykomunistyczny, Niemcy zawarły pakt o nieagresji ze Związkiem Radzieckim.

(1.1) W 1942 roku ekspatryda Tomasz Mann tłumaczył Amerykanom, że źródeł nazizmu należy szukać w oszalałej inflacji po I wojnie światowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnaʑism̥, AS: naźism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazistowskość m., nazista m., nazistka ż., naziol m., naziołek m.

przym. nazistowski

przysł. nazistowsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nacyzm, narodowy socjalizm, brunatny faszyzm, hitleryzm

Wiktionary

# nazjańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. mieszkaniec Nazjanzu

(1.2) staroż. osoba pochodząca z Nazjanzu, urodzona w Nazjanzie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nazjanz mrz.

przym. nazjański

Wiktionary

# nazjański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Nazjanzu, związany z Nazjanzem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazjańczyk m., Nazjanz mrz.

Wiktionary

# nazjanz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w Kapadocji w Azji Mniejszej;

Wiktionary

Nazjanz (gr. Ναζιανζός, łac. Nazianzus) – starożytne miasto w zachodniej Kapadocji, w Azji Mniejszej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W chwili narodzin Grzegorza biskupem Nazjanzu był jego własny ojciec.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazjańczyk mos.

przym. nazjański

Wiktionary

# nazmyślać

potocznie: powiedzieć wiele kłamliwych rzeczy; nakłamać, nałgać, nafantazjować

SJP.pl

# naznaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naznaczać.

Wiktionary

Stygmatyzacja, naznaczanie – proces nadawania określeń dotyczących zachowania jednostkom, grupom społecznym lub kategoriom społecznym, w wyniku czego przyjmują one nadane im cechy i zaczynają działać zgodnie z przypisanymi im etykietami.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. naznaczać ndk.

Wiktionary

# naznosić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. nosząc coś, zgromadzić czegoś dużo w jakimś miejscu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tata naznosił do domu jakichś rupieci. Mówi, że będzie składał motolotnię.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. naznoszenie n.

czas. przenosić

Wiktionary

# nazod

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nazad, z powrotem

Wiktionary

# nazrań

stolica Inguszetii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Inguszetii;

Wiktionary

Nazrań (ros. Назра́нь, ing. Наьсара) – miasto w Rosji, na zachodzie Niziny Czeczeńskiej. Stolica Inguszetii do 2000 roku. Populacja: 122 261 (2020). W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, elektrotechniczny oraz dziewiarski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gwałcone kobiety, zmasakrowane dzieci, to, że ciałami naszych poległych karmili świnie, że do Nazrania przyjeżdżały całe transporty zwłok, wypatroszonych, bez organów wewnętrznych – wspomina Marieta.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nazrański, nazranowski

Wiktionary

# nazranowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nazraniem, dotyczący Nazrania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nazrań mrz.

przym. nazrański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazrański

Wiktionary

# nazrański

przymiotnik od: Nazrań (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nazraniem, dotyczący Nazrania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nazrań mrz.

przym. nazranowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazranowski

Wiktionary

# nażreć

nażreć się - o zwierzętach lub wulgarnie o ludziach: najeść się do syta, zjeść dużo i łapczywie

SJP.pl

# nazrzucać

zrzucić wiele czegoś

SJP.pl

# nazw.

skrót od: nazwisko

SJP.pl

# nazwa

wyraz lub kilka wyrazów oznaczających kogoś lub coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyraz lub termin określający coś

Wiktionary

Nazwa – obok zdania i funktora jedna z trzech głównych kategorii syntaktycznych, wyróżnionych w teorii kategorii syntaktycznych. Nazwa to każde wyrażenie złożone lub proste, które przy danym jego rozumieniu może pełnić funkcję podmiotu lub orzecznika w zdaniu podmiotowo-orzecznikowym. Niekiedy określa się nazwy jako wyrażenia mogące pełnić funkcję podmiotu, nie funkcję podmiotu i orzecznika.

Bardziej ścisłe definicje nazw przedstawili m.in. Tadeusz Kotarbiński i Tadeusz Czeżowski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przedstawiony w niniejszej książce przegląd zagadnień mieszczących się pod zbiorczą nazwą "odory" na pewno nie usatysfakcjonuje przedstawicieli wszystkich dziedzin nauki (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnazva, AS: nazva

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazwisko n., nazewnictwo, nazwanie, nazywanie

czas. nazywać ndk., nazwać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imię, tytuł, miano, określenie

Wiktionary

# nazwać

nadać komuś lub czemuś nazwę; nadać imię

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. nazywać)

(1.1) dokonany od|nazywać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W kilku miejscowościach Sandomierszczyzny Ignacy Boerner z ramienia PPS usunął władze carskie i zaprowadził polski język urzędowania; nazwano ten epizod "republiką ostrowiecką".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnazvat͡ɕ, AS: nazvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazwanie n., nazywanie n., nazwa ż., przezwisko n., nazwisko n.

Wiktionary

# nazwanie

nadać komuś lub czemuś nazwę; nadać imię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nazwać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znany polityk musiał dwukrotnie przepraszać za nazwanie dziennikarza chłystkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈzvãɲɛ, AS: nazvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nazwać dk., nazywać ndk.

rzecz. nazwa, nazwisko, nazywanie

Wiktionary

# nazwisko

nazwa rodowa, wspólne dla całej rodziny miano, które dzieci biorą zazwyczaj po ojcu, a żona po mężu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

(1.2) daw. nazwa, określenie czegoś

Wiktionary

Nazwisko – nazwa rodziny, do której dana osoba należy. Wspólnie z imieniem (imionami) stanowi podstawę identyfikacji osoby w większości kultur i ludów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Możesz przeliterować swoje nazwisko?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈzvʲiskɔ, AS: nazvʹisko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazwanie n., nazywanie n., nazwa ż., nazewnictwo n.

czas. nazywać ndk., nazwać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) godność, imionisko

Wiktionary

# nazwlekać

potocznie: zgromadzić dużo czegoś z wielu miejsc; naściągać

SJP.pl

# nazwotwórczy

wpływający na tworzenie nazw, tworzący nazwę

SJP.pl

# nazwowy

→ nazwa

SJP.pl

#### Patrz:

nazwa

# nażyć

nażyć się - doświadczyć wiele w życiu, przeżyć wiele

SJP.pl

# nazyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nazyfikować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nazyfikować ndk.

Wiktionary

# nażynać

zżynać pewną, dostateczną ilość czegoś

SJP.pl

# nazyrejczyk

w Izraelu: osoba umartwiająca się, poświęcająca się Bogu; nazira

SJP.pl

# nazywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nazwać)

(1.1) określać nazwą, mianem

(1.2) nadawać nazwę lub imię

czasownik zwrotny niedokonany nazywać się (dk. nazwać się)

(2.1) nosić dane imię, nazwisko lub nazwę, być znanym pod tym imieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszyscy nazywali go szczęściarzem.

(2.1) — Jak się nazywa ta kobieta? — Ona się nazywa Angelika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈzɨvat͡ɕ, AS: nazyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przezwisko n., nazewnictwo, nazwa, nazwisko, pozew, wyzwisko, zew, nazwanie, nazywanie

czas. pozywać ndk., pozwać dk., wyzywać ndk., wyzwać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zwać, określać

(2.1) zwać się, mieć na imię, nosić imię, być nazywanym

Wiktionary

# nazywalny

dający się nazwać

SJP.pl

# nazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nazywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnazɨˈvãɲɛ, AS: nazyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nazwa ż., nazwisko n., nazwanie n., nazewnictwo n.

czas. nazywać ndk., nazwać dk.

przym. nazewniczy

Wiktionary

# nażyłka

paprotnik z rodziny Marattiaceae (rzędu Marattiales)

SJP.pl

# nazłazić

nazłazić się -
1. zleźć się w dużej liczbie;
2. zmęczyć się schodzeniem

SJP.pl

# nażłopać

potocznie: nażłopać się - napić się dużo, do syta; opić się, ożłopać się

SJP.pl

# nażłopanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nażłopać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nażłopać dk.

Wiktionary

# nażłopany

potocznie: taki, który się nażłopał (upił); ożłopany

SJP.pl

# nazłoszczony

taki, który się nazłościł; napieniony

SJP.pl

# naładować

czasownik przechodni dokonany (ndk. naładowywać)

(1.1) dokonany od|naładowywać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miernikiem intensywności promieniowania, na które jest narażony noszący dozymetr, jest szybkość rozładowywania się naładowanego uprzednio elektroskopu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawaˈdɔvat͡ɕ, AS: nau̯adovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ładowarka ż., naładowanie n., ładowanie n.

czas. ładować

Wiktionary

# naładowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naładować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawadɔˈvãɲɛ, AS: nau̯adovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. naładować dk., ładować dk.

rzecz. ładowarka, ładowanie, ładunek

Wiktionary

# nałajać

przestarzale:
1. zwymyślać, zganić ostro;
2. nałajać się:
a) zwymyślać, zganić długo, do woli;
b) zganić się wzajemnie

SJP.pl

# nałamać

połamać wiele czegoś

SJP.pl

# nałamywać

rzadko: łamać wiele czegoś

SJP.pl

# nałanek

nałanek kłosiec - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych

SJP.pl

# nałazić

potocznie:
1. naprzykrzać się komuś, nachodzić kogoś;
2. nasuwać się na coś

SJP.pl

# nałęcki

nazwisko

SJP.pl

# nałęcz

1. biała chustka, narzucana zgodnie ze średniowiecznym zwyczajem rycerzowi przez dziewczynę, w celu uratowania go przed katowskim toporem, co zobowiązywało jednocześnie rycerza do poślubienia wybawicielki; nałęczka;
2. rodzaj ręcznika, wstęgi, podpaski;
3. element dekoracyjny w kształcie łuku, umieszczony nad drzwiami lub oknami, stanowiący część składową arkady; archiwolta

SJP.pl

- Nałęcz – herb szlachecki
- Nałęcz – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Stolno
- Nałęcz – bocznica szlakowa w pobliżu wsi Nałęczów

Wikipedia

# nałęczka

biała chustka, narzucana zgodnie ze średniowiecznym zwyczajem rycerzowi przez dziewczynę, w celu uratowania go przed katowskim toporem, co zobowiązywało jednocześnie rycerza do poślubienia wybawicielki; nałęcz

SJP.pl

Nałęczka – staropolska nazwa chusty służącej jako kobiecy zawój na głowę lub ręcznik.

W architekturze nałęczka oznacza obłe obrzeżenie na czole sklepienia albo wokół sklepionego łuku.

Wikipedia

# nałęczów

1. biała chustka, narzucana zgodnie ze średniowiecznym zwyczajem rycerzowi przez dziewczynę, w celu uratowania go przed katowskim toporem, co zobowiązywało jednocześnie rycerza do poślubienia wybawicielki; nałęczka;
2. rodzaj ręcznika, wstęgi, podpaski;
3. element dekoracyjny w kształcie łuku, umieszczony nad drzwiami lub oknami, stanowiący część składową arkady; archiwolta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie lubelskim;

Wiktionary

Nałęczów (dawniej: Nałęczów-Zdrój) – miasto w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nałęczów. Historycznie położony jest w Małopolsce (początkowo w ziemi sandomierskiej, a następnie w ziemi lubelskiej). Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Nałęczów liczył 3753 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przez Nałęczów przepływają dwie rzeki: Bystra i Bochotniczanka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈwɛ̃n͇t͡ʃuf, AS: nau̯ẽṇčuf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nałęczowianin m., nałęczowianka ż.

przym. nałęczowski

Wiktionary

# nałęczowianin

mieszkaniec Nałęczowa

SJP.pl

# nałęczowianka

1. mieszkanka Nałęczowa;
2. woda mineralna

SJP.pl

Nałęczowianka – akratopega wydobywana z ujęcia położonego w warstwie wodonośnej poziomu paleoceńsko – górnokredowego.

Nałęczowianka jest wodą niskosodową, średniozmineralizowaną, z przewagą wodorowęglanów wapnia i magnezu. Charakteryzuje się prawie zerową zawartością azotanów i azotynów, co świadczy o jej czystości chemicznej.

Wydobywana jest z ujęcia „Nałęczowianka” w uzdrowisku Nałęczów.

Wikipedia

# nałęczowski

przymiotnik od: Nałęczów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Nałęczowa, związany z Nałęczowem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nałęczów m., nałęczowianin m., nałęczowianka ż.

Wiktionary

# nałgać

potocznie: powiedzieć wiele kłamliwych rzeczy; nakłamać, nazmyślać, nafantazjować

SJP.pl

# nałkać

nałkać się - zmęczyć się płakaniem; napłakać się, naryczeć się

SJP.pl

# nałkowski

nazwisko

SJP.pl

# nałóg

1. coś często powtarzanego, szkodliwego dla zdrowia
2. potocznie: przyzwyczajenie, nawyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;

(1.2) zakorzeniony nawyk lub upodobanie zazwyczaj oceniane negatywnie

Wiktionary

Uzależnienie – nabyty stan zaburzenia zdrowia psychicznego i fizycznego, który charakteryzuje się okresowym lub stałym przymusem wykonywania określonej czynności lub zażywania psychoaktywnej substancji chemicznej.

Termin „uzależnienie” jest stosowany m.in. w odniesieniu do takich zaburzeń psychicznych, jak uzależnienie od narkotyków (narkomanii), leków (lekomanii), alkoholu (alkoholizmu) czy papierosów (nikotynizmu). W szerszym rozumieniu termin „uzależnienie” stosowany także w odniesieniu do wielu innych przymusowych zachowań, m.in. kompulsywnych zakupów, oglądania telewizji, seksu, masturbacji, korzystania z gier hazardowych lub komputerowych czy też nadmiernego korzystania z internetu. Współczesna psychologia traktuje pojęcie „uzależnienie” szeroko i zakłada, że może ono obejmować także inne czynności, nad którymi dana osoba utraciła kontrolę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Palenie, alkohol, hazard i inne nałogi zmieniły go we wrak człowieka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈnawuk, AS: nau̯uk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nałogowiec m.

przym. nałogowy

przysł. nałogowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uzależnienie, nawyk

Wiktionary

# nałogowiec

osoba ulegająca jakiemuś nałogowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek mający nałóg

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nałóg m.

przym. nałogowy

przysł. nałogowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uzależniony

Wiktionary

# nałogowo

przysłówek

(1.1) w sposób nałogowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nałóg m., nałogowiec m., nałogowość ż.

przym. nałogowy

Wiktionary

# nałogowość

rzadko:
1. cecha osoby, która ma nałóg - szkodliwy dla zdrowia nawyk, np. nałogowość palacza;
2. cecha osoby, która ma nałóg - zakorzenione przyzwyczajenie, np. nałogowość karciarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nałogowe; cecha tych, którzy są nałogowi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nałogowy

przysł. nałogowo

Wiktionary

# nałogowy

1. taki, który ma nałóg - szkodliwy dla zdrowia nawyk, np. nałogowy palacz;
2. taki, który ma nałóg - zakorzenione przyzwyczajenie, np. nałogowy karciarz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący nałogu, z nałogiem

(1.2) powodujący nałóg

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja babcia jest nałogową palaczką, potrafi wypalić nawet dwie paczki dziennie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nałóg m., nałogowiec m., nałogowość ż.

przysł. nałogowo

Wiktionary

# nałokietnik

ochraniacz nakładany na staw łokciowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ochraniacz nakładany na łokieć

Wiktionary

Nałokietnik (ang. elbow pad) – rodzaj ochraniacza nakładanego na łokieć, używanego podczas uprawiania niektórych sportów lub przy wykonywaniu niektórych prac. Stosuje się go przede wszystkim tam, gdzie istnieje bezpośrednie lub pośrednie niebezpieczeństwo uszkodzenia bądź kontuzji łokci.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌnawɔˈcɛtʲɲik, AS: nau̯oḱetʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. łokieć.

Wiktionary

# nałożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nałożyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnawɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: nau̯ožẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rozkładać, nałożyć dk.

Wiktionary

# nałożnica

przestarzałe: kobieta żyjąca z mężczyzną w nieślubnym związku; konkubina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta żyjąca bez ślubu z mężczyzną, który stoi wyżej w hierarchii społecznej

Wiktionary

Harem (z arab. ulga, zakaz); od arab. ‏حريم‎ harim („miejsce zakazane lub święte”) inaczej perski: sarāy, zenana – prywatna strefa w tradycyjnym muzułmańskim domu. Część tradycyjnego domu muzułmańskiego zamieszkana przez kobiety, żony i nałożnice muzułmanina oraz ich dzieci tam mieszkające. Do części domu określonej jako harem nie mają wstępu obcy mężczyźni. Termin odnosi się również do kobiet przebywających w haremie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A te nałożnice nie były przypadkiem twoimi żonami? Znowu coś mi się nie zgadzało w stosunku do dawnych kronik. – Były… Jednak wielożeństwo nie było w Europie modne.

(1.1) Mężczyzni mogli prawnie mieć trzy żony, ale niekażdy ich tyle mógł utrzymać razem, możni tylko oprócz prawej małżonki, utrzymywali nałożnice (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. łoże n., łóżko n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konkubina

Wiktionary

# nałożnik

mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne z kobietą bez zawarcia związku małżeńskiego; kochanek, utrzymanek, amant

SJP.pl

# nałożyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakładać)

(1.1) dokonany od|nakładać.

czasownik zwrotny dokonany nałożyć się (ndk. nakładać się)

(2.1) dokonany od|nakładać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nałożyła mu na talerz uczciwy kawał mięsa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: naˈwɔʒɨt͡ɕ, AS: nau̯ožyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nakładanie n., nałożenie n., łoże n.

czas. nakładać, rozkładać, odłożyć

Wiktionary

# nałużyn

rodzaj roślin z rodziny winoroślowatych, obejmujący 34 gatunki

SJP.pl

Nałużyn (Leea) – rodzaj roślin z rodziny winoroślowatych (Vitaceae), czasem wyodrębniany w monotypową rodzinę nałużynowate Leeaceae. Obejmuje 45 gatunków. Rośliny te występują głównie w południowo-wschodniej Azji, ale zasięg rodzaju obejmuje też północną Australię, dwa gatunki rosną w tropikalnej Afryce i na Madagaskarze.

Niektóre gatunki wykorzystywane są lokalnie jako rośliny lecznicze i uprawiane jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

# nałużynowate

o cechach nałużynowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Nałużyn (Leea) – rodzaj roślin z rodziny winoroślowatych (Vitaceae), czasem wyodrębniany w monotypową rodzinę nałużynowate Leeaceae. Obejmuje 45 gatunków. Rośliny te występują głównie w południowo-wschodniej Azji, ale zasięg rodzaju obejmuje też północną Australię, dwa gatunki rosną w tropikalnej Afryce i na Madagaskarze.

Niektóre gatunki wykorzystywane są lokalnie jako rośliny lecznicze i uprawiane jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

# nałużynowaty

o cechach nałużynowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# nałykać

nałykać się -
1. połknąć dużą ilość czegoś;
2. spędzić dłuższy czas na wdychaniu czegoś; nawdychać się;
3. doznać silnego przykrego uczucia; najeść się;
4. przyswoić szybko wiele treści;
5. odczuć zadowolenie lub skutki wywołane intensywnymi emocjami

SJP.pl

# nałykany

w gwarze uczniowskiej: pijany

SJP.pl

# nb

symbol niobu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

Niob (Nb, łac. niobium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa pochodzi od Niobe, córki Tantala z mitologii greckiej. W anglosaskiej literaturze dotyczącej metalurgii spotykana jest nazwa Columbium z symbolem Cb.

Wikipedia

# nb.

skrót od:
1. notabene; n.b. (rzadziej);
2. nabój; nab.

SJP.pl

skrót

(1.1) = notabene

(1.2) = nieobecny, skrót stosowany głównie na listach obecności

Wiktionary

nb. – drugi album polskiej grupy chłopiecej 4Dreamers, wydany 1 marca 2019 przez Universal Music Polska. Nominacja do Fryderyka 2020 w kategorii «Album Roku Muzyka Dziecięca i Młodzieżowa».

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Reżyserem filmu jest Władysław Pasikowski, nb. mój kolega ze szkoły.

(1.2) Adamski Józef – ob.

Baczyński Artur – ob.

Czuma Jan – nb.

Wiktionary

# nba

[czytaj: en-bi-EJ] skrót od: ang. National Basketball Association - Narodowe Stowarzyszenie Koszykówki, amerykańska zawodowa liga koszykówki

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. amerykańsko-kanadyjska liga koszykarska;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W początkach lat 70. Mark Cuban, wówczas 12-letni chłopiec, przekonywał swoich rodziców, że zostanie gwiazdorem amerykańskiej ligi koszykówki NBA.

Wiktionary

# nbc

amerykańska sieć telewizyjna

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = ekon. narodowy bank centralny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃n‿bɛ‿ˈt͡sɛ, AS: ẽn‿be‿ce

Wiktionary

# nbp

Narodowy Bank Polski

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) = adm. ekon. Narodowy Bank Polski;

Wiktionary

Narodowy Bank Polski (NBP) – polski bank centralny z siedzibą główną w Warszawie. NBP jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Wypełnia zadania określone w Konstytucji RP, ustawie o Narodowym Banku Polskim i ustawie Prawo bankowe. Wymienione akty prawne gwarantują niezależność NBP od innych organów państwa. NBP pełni trzy podstawowe funkcje: banku emisyjnego, banku banków oraz centralnego banku państwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prezes NBP może uczestniczyć w posiedzeniach Sejmu i Rady Ministrów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃n‿bɛ‿ˈpɛ, AS: ẽn‿be‿pe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. enbepowski

Wiktionary

# ncbir

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = adm. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju;

Wiktionary

# nck

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = Niemiecki Czerwony Krzyż

(1.2) = Nowohuckie Centrum Kultury

(1.3) = Nadbałtyckie Centrum Kultury

(1.4) = Narodowe Centrum Kultury

Wiktionary

# ncl

skrót od: National Central Library - Narodowa Biblioteka Centralna

SJP.pl

# nd

symbol neodymu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = polit. Narodowa Demokracja;

Wiktionary

- Narodowa Demokracja
- neodym
- dwuznak nd
- niedziela – symbol w kalendarzu oznaczający dzień tygodnia

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) ND powstało z inicjatywy Dmowskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃n‿ˈdɛ, AS: ẽn‿de

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. endecja ż., endek m., endeczka ż., endeckość ż.

przym. endecki, endekoidalny, proendecki, antyendecki

przysł. endecko

Wiktionary

# nd.

skrót od: niedziela; ndz., niedz.

SJP.pl

skrót

(1.1) = nie dotyczy

Wiktionary

# ndebele

język afrykański z grupy bantu, jeden z języków urzędowych RPA

SJP.pl

Ndebele (Ndebele Południowi) – grupa ludów zamieszkujących prowincje Transwal, Limpopo, Mpumalanga i Gauteng w Republice Południowej Afryki. W 2001 roku ich liczebność wynosiła ok. 700 tysięcy. Ich odłamem są Matabele (Ndebele Północni) z Zimbabwe.

Wikipedia

# ndk

skrót od: niedokonany

SJP.pl

# ndm

skrót od: nieodmienny (zgodnie ze zwyczajem); ndm. (rzadko)

SJP.pl

# ndm.

skrót od: nieodmienny (zgodnie z zasadami); ndm (częściej)

SJP.pl

# ndp

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie albo potocznie: en-de-pe] nieodpowiednie (ocena szkolna z zachowania); ndp. (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)

SJP.pl

# ndp.

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie albo potocznie: en-de-pe] nieodpowiednie (ocena szkolna z zachowania); ndp (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)

SJP.pl

# ndst

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: en-de-es-te] niedostateczny (ocena szkolna); ndst. (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)

SJP.pl

skrót

(1.1) = niedostateczny

(1.2) = niedostatecznie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nauczycielka oddała klasówki. Na mojej było napisane: 1 punkt, ndst.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ndst.

Wiktionary

# ndst.

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: en-de-es-te] niedostateczny (ocena szkolna); ndst (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)

SJP.pl

# ndz.

skrót od: niedziela; niedz., nd.

SJP.pl

# ndżamena

stolica Czadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Czadu;

Wiktionary

Ndżamena (arab. نجامينا, fr. Ndjamena, także: N’Djamena) – stolica i największe miasto Czadu, położone w południowo-zachodniej części kraju, na prawym brzegu rzeki Szari, niedaleko ujścia rzeki Logone.

Ndżamena jest głównym ośrodkiem politycznym, administracyjnym, gospodarczym, naukowym i kulturalnym kraju. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny Afryki Środkowej, przy czym ze względu na słaby rozwój utwardzonych dróg dominującą rolę odgrywa transport lotniczy. Znajdują się tu siedziby prezydenta, zgromadzenia narodowego, Rady Ministrów oraz innych władz centralnych. Ndżamena jest ośrodkiem dystryktu stołecznego (fr. Ville de Ndjamena).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Walki ucichły w stolicy Czadu Ndżamenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: n͇d͡ʒãˈmɛ̃na, AS: ṇǯãmẽna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ndżameńczyk mos., ndżamenka ż.

przym. ndżameński

Wiktionary

# ndżameńczyk

mieszkaniec Ndżameny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ndżameny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: n͇d͡ʒãˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: ṇǯãmẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ndżamena ż.

:: fż. ndżamenka ż.

przym. ndżameński

Wiktionary

# ndżamenka

mieszkanka Ndżameny (stolicy Czadu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ndżameny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: n͇d͡ʒãˈmɛ̃nka, AS: ṇǯãmẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ndżamena ż.

:: fm. ndżameńczyk mos.

przym. ndżameński

Wiktionary

# ndżameński

przymiotnik od: Ndżamena

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Ndżamena

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: n͇d͡ʒãˈmɛ̃j̃sʲci, AS: ṇǯãmẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ndżamena ż., ndżameńczyk mos., ndżamenka ż.

Wiktionary

# ne

1. symbol neonu, pierwiastka chemicznego;
2. skrót od: Księga Nehemiasza - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

SJP.pl

symbol

(1.1) chem. neon (pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 10)

skrót

(2.1) = Księga Nehemiasza

Wiktionary

- Ne – symbol pierwiastka neon
- Ne – znak japońskich sylabariuszy hiragana (ね) i katakana (ネ)
- Ne – siglum Księgi Nehemiasza
- Ne – miejscowość we Włoszech
- NE – skrót od ang. North-East, oznacza kierunek północny wschód
- NE – kod ISO 3166-2 stanu Nebraska w USA
- NE – kod ISO 3166-1 Nigru
- NE – oznaczenie literowe Elbląga na tablicach rejestracyjnych pojazdów w Polsce
- .ne – domena internetowa przypisana do Nigru
- n.e. – skrót od oznaczenia „naszej ery”
- New Executable – format plików wykonywalnych EXE
- NE – kanton Neuchâtel w Szwajcarii (oznaczenie kodowe ISO 3166-2)
- NE (ang. not evaluated) – oznaczenie gatunków o jeszcze nieoszacowany stopniu zagrożenia w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Neon to pierwiastek o symbolu Ne i liczbie atomowej 10 w układzie okresowym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃n‿ˈɛ, AS: ẽn‿e

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

(2.1) BibliaPL.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) Neh, Ne

* esperanto: (2.1) Neĥ

* hiszpański: (2.1) Neh

* włoski: (2.1) Ne

źródła.

== Ne (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = bibl. Book of Nehemiah → Ne, Księga Nehemiasza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Book of Nehemiah; skr. Neh

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

(2.1) BibliaPL.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) Neh, Ne

* esperanto: (2.1) Neĥ

* hiszpański: (2.1) Neh

* włoski: (2.1) Ne

źródła.

== Ne (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = bibl. Book of Nehemiah → Ne, Księga Nehemiasza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Book of Nehemiah; skr. Neh

Wiktionary

# neandertal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. niewielka dolina w Niemczech, w okolicach Düsseldorfu; miejsce odnalezienia pierwszego szkieletu neandertalczyka;

Wiktionary

Neandertal (niem. Neandertal, przed reformą pisowni w roku 1901: Neanderthal) – dolina rzeki Düssel, około 10 km od Düsseldorfu w Nadrenii Północnej-Westfalii w Niemczech. Nazwę zawdzięcza Joachimowi Neanderowi, nauczycielowi, teologowi i kompozytorowi z Düsseldorfu, który się często przechadzał w tej okolicy szukając natchnienia. Dolinę nazwano tak na początku XIX wieku, wcześniej nazywano ją po prostu „Die Gesteine” („Skały”) albo „Das Hundsklipp” („Psie Urwiska”).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. neandertalczyk mos., neandertalka ż.

przym. neandertalski

Wiktionary

# neandertalczyk

1. pierwotny człowiek żyjący w okresie plejstocenu (400-24 tys. lat temu), uważany za poprzednika lub przodka homo sapiens;
2. w przenośni: ktoś nieokrzesany; brutal, gbur

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) paleoantrop. nazwa systematyczna|Homo neanderthalensis|ref=tak., wymarły gatunek z rodzaju człowiek (nazwa systematyczna|Homo|ref=tak.) lub podgatunek człowieka rozumnego;

(1.2) przen. ekspr. osoba nieokrzesana

Wiktionary

Człowiek neandertalski, neandertalczyk (Homo neanderthalensis) – wymarły przedstawiciel rodzaju Homo (człowiek), znany z plejstocenu (ok. 400 000 do ok. 24 500 lat temu), w zależności od autorów klasyfikowany jako podgatunek człowieka rozumnego – Homo sapiens neanderthalensis – lub odrębny od niego gatunek – Homo neanderthalensis.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Już neandertalczycy opanowali umiejętność rozniecania ognia.

(1.2) Co za neandertalczyk! Nie dość, że podczas kolacji cały czas śmiał się głupkowato z otwartą gębą, to jeszcze na koniec kazał mi za nas oboje zapłacić, bo „nie miał pieniędzy”!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛãndɛrˈtalt͡ʃɨk, AS: neãndertalčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Neandertal m.

:: fż. neandertalka ż.

przym. neandertalski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) człowiek neandertalski

Wiktionary

# neandertalka

→ neandertalczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) paleoantrop. samica człowieka neandertalskiego

Wiktionary

#### Patrz:

neandertalczyk

#### Powiązane:

rzecz. Neandertal m.

:: fm. neandertalczyk mos.

przym. neandertalski

Wiktionary

# neandertalski

przymiotnik

(1.1) dosł. związany z Neandertalem

(1.2) antrop. związany z neandertalczykami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Była m.in. zupa rybna z pulpetami, łazanki z kapustą po neandertalsku, miodowy orzeszek, przysmak z daktylami i pierogi z kominków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛãndɛrˈtalsʲci, AS: neãndertalsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neandertalczyk mos., Neandertal m., neandertalka ż.

Wiktionary

# neapol

miasto w południowych Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Wiktionary

Neapol (wł. Napoli (['na:poli], Wymowa), nap. Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis (wymowa ['na:pələ] lub ['na:pulə]), dosł. „nowe miasto”) – miasto położone w południowych Włoszech, nad Zatoką Neapolitańską. Stolica regionu Kampania oraz Prowincji Neapol. Miasto położone jest u podnóża Wezuwiusza. Neapol liczący w 2021 r. 922 094 mieszkańców jest trzecim pod względem populacji miastem Włoch, ustępując pod tym względem Rzymowi oraz Mediolanowi. Neapol wraz z okolicznymi miastami i okolicami tworzy aglomerację liczącą według różnych źródeł ok. 3 mln mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wakacje chcemy spędzić w Neapolu.

(1.1) Zapewne mało kto z Czytelników wie, że Neapol jest najbardziej faszystowskim miastem świata. Tu na MSI i AN od zakończenia Wojny regularnie głosowało 40-45% elektoratu. Idąc tedy wybrzeżem Santa Lucia i patrząc na zamek Jajko (Castel dell'Ovo) należy pamiętać, że co drugi mijający nas Włoch to… faszysta!

(1.1) Wprawdzie Neapol został założony przez Greków i język grecki wciąż był tam powszechnie używany, lecz w neapolitańskim regionie Kampanii osiedlono wielu rzymskich weteranów z inicjatywy Cezara, a jeszcze liczniejsi oczekiwali na przyznanie działek ziemi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: nɛˈapɔl, AS: neapol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neapolitańczyk mos., neapolitanka ż., daw. neapolczyk mos.

przym. neapolitański, neapolski

Wiktionary

# neapolczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. lub rzad. neapolitańczyk, mieszkaniec Neapolu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Neapol m., neapolitańczyk mos.

:: fż. neapolitanka ż.

przym. neapolitański, neapolski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neapolitańczyk

Wiktionary

# neapolitańczyk

mieszkaniec Neapolu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mieszkaniec Neapolu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieszkaniec Mediolanu nigdy nie zrozumie neapolitańczyka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: neapolʹitãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Neapol m.

:: fż. neapolitanka ż.

przym. neapolitański

Wiktionary

# neapolitanka

mieszkanka Neapolu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Neapolu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛapɔlʲiˈtãnka, AS: neapolʹitãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Neapol mrz.

:: fm. neapolitańczyk mos.

przym. neapolitański

Wiktionary

# neapolitański

przymiotnik od: Neapol

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Neapolem lub neapolitańczykami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oprócz operowych arii Carreras śpiewał słynne neapolitańskie pieśni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci, AS: neapolʹitãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. neapolczyk mos., Neapol m., neapolitańczyk m., neapolitanka ż.

przym. neapolski

Wiktionary

# neapolitańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem neapolitańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem neapolitańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku neapolitańskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: neapolʹitãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# neapolski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. lub daw. związany z Neapolem, dotyczący Neapolu, pochodzący z Neapolu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W czerwcu 1443 r., podczas przygotowań do kampanii antytureckiej, Cesarini obiecywał królowi Władysławowi pomoc floty m.in. papieskiej, weneckiej, aragońskiej i neapolskiej, burgundzkiej, mediolańskiej i joannitów z Rodos.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Neapol mrz., neapolczyk mos.

przym. neapolitański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neapolitański

Wiktionary

# nearktyczny

→ nearktyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Nearktyki, związany z Nearktyką

Wiktionary

#### Patrz:

nearktyka

#### Przykłady

(1.1) Ponadto zawleczony został do nearktycznej Ameryki Północnej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nearktyka ż.

Wiktionary

# nearktyka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zool. obszar zoogeograficzny obejmujący część Meksyku, Amerykę Północną i Grenlandię;

Wiktionary

Kraina nearktyczna, Nearktyka – kraina zoogeograficzna obejmująca północną część Meksyku, Amerykę Północną i Grenlandię. Ze względu na duże podobieństwo do Palearktyki bywa czasem łączona z nią w jedną krainę holarktyczną.

Nearktyka leży w strefie klimatu zimnego i umiarkowanego. Fauna przypomina w ogólnym zakresie palearktyczną, zwłaszcza na obszarach porośniętych tundrą i tajgą. Jest to pozostałość z czasów epoki lodowcowej, kiedy to gatunki rozprzestrzeniały się między Eurazją a Ameryką dzięki połączeniu obu kontynentów w rejonie Cieśniny Beringa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tundrach Nearktyki występuje piżmowół.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nearktyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kraina nearktyczna

Wiktionary

# nebelung

półdługowłosa odmiana kota rosyjskiego niebieskiego

SJP.pl

# nebo

babiloński bóg opiekuńczy pisarzy i piśmiennictwa; Nabu

SJP.pl

Nazwa biblijna:

- Nebo – biblijna góra nad Morzem Martwym w Jordanii
- Nebo – starożytne biblijne miasteczko, dzisiaj stanowisko archeologiczne Khirbet el-Mukhayyet w Jordanii
- Nebo – w mitologii babilońskiej syn boga Marduka

Wikipedia

# nebokadnezar

Nebokadnezar II - władca Babilonu; Nabuchodonozor II

SJP.pl

# nebraska

→ Nebraska (stan w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan USA ze stolicą w Lincoln i największym miastem Omaha;

Wiktionary

Nebraska (wymowa:/nəˈbræskə/) – stan w środkowej części Stanów Zjednoczonych. Ustanowiony w 1867 roku, był 37. stanem, który przystąpił do federacji. W 2024 roku osiągnął 2 mln mieszkańców. Stolicą stanu jest Lincoln, największym miastem – Omaha.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: nɛˈbraska, AS: nebraska

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. nebraski, nebraskański

Wiktionary

# nebraski

→ Nebraska (stan w USA)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nebraską, dotyczący Nebraski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pięć dni na nebraskiej wsi, w czyjejś chatce nad błotnistym brzegiem rzeki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Nebraska ż.

przym. nebraskański

Wiktionary