# rentgenoluminescencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. świecenie substancji wywołane padającym na nią promieniowaniem rentgenowskim

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rentgenoluminofor mrz.

Wiktionary

# rentgenoluminofor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. substancja świecąca pod wpływem promieniowania rentgenowskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rentgenoluminescencja ż.

Wiktionary

# rentgenometr

przyrząd do pomiaru dawek promieniowania jonizującego w powietrzu, wyrażonych w rentgenach; rentgenomierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. zob. dozymetr.

Wiktionary

Rentgenometr (rentgen + gr. metréō = oglądam) – rodzaj detektora promieniowania jonizującego, służący do pomiarów dawki ekspozycyjnej wyrażonej w rentgenach, bez dokładnego określenia źródła promieniowania.

Zbudowany jest z komory jonizacyjnej, wzmacniacza oraz układu zliczającego. Może być wyposażony w sygnalizację uprzedzającą o zagrożeniu skażeniem promieniotwórczym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔ̃mɛtr̥, AS: rẽndgẽnõmetr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rentgenometria ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dozymetr, dawkomierz

Wiktionary

# rentgenometria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział metrologii dotyczący mierzenia dawek promieniowania rentgenowskiego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: rẽndgẽnõmetrʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rentgenometr mrz.

Wiktionary

# rentgenomierz

przyrząd do pomiaru dawek promieniowania jonizującego w powietrzu, wyrażonych w rentgenach; rentgenometr

SJP.pl

# rentgenoskopia

prześwietlanie promieniami Roentgena i oglądanie odbitego na ekranie obrazu wewnętrznej budowy badanego obiektu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. techn. obraz rentgenowski powstały w wyniku naświetlania na ekranie fluoryzującym lub na kliszy

Wiktionary

# rentgenoskopowy

→ rentgenoskop

SJP.pl

#### Patrz:

rentgenoskop

# rentgenospektralny

analiza rentgenospektralna - chemiczna analiza jakościowa i ilościowa oparta na badaniu widma rentgenowskiego spektografem rentgenowskim

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. tylko w wyrażeniu: analiza rentgenospektralna

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔspɛkˈtralnɨ, AS: rẽndgẽnospektralny

Wiktionary

# rentgenostrukturalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. tylko w wyrażeniu: analiza rentgenostrukturalna

Wiktionary

# rentgenotechnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. med. technik zajmujący się sprawdzaniem i konserwacją aparatów rentgenowskich

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔˈtɛxʲɲik, AS: rẽndgẽnoteχʹńik

Wiktionary

# rentgenotelewizja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. badanie lekarskie polegające na oglądaniu obrazu rentgenowskiego na ekranie telewizora

Wiktionary

# rentgenoterapia

dział rentgenologii zajmujący się wykorzystywaniem promieni rentgenowskich w leczeniu chorób nowotworowych i niektórych schorzeń skóry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. metoda leczenia promieniami rentgenowskimi nowotworów złośliwych oraz niektórych schorzeń skóry

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔtɛˈrapʲja, AS: rẽndgẽnoterapʹi ̯a

Wiktionary

# rentgenowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. dotyczący promieni Röntgena

(1.2) fiz. generujący lub wykorzystujący do działania promienie Röntgena

(1.3) fiz. wykonany lub uzyskany za pomocą promieni Röntgena

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wykonany pomiar wykazał bardzo silne promieniowanie rentgenowskie.

(1.2) Lekarz kazał mi się nie ruszać, po czym wyszedł na zaplecze i włączył aparaturę rentgenowską.

(1.3) Odebrałem dzisiaj z pracowni radiologicznej zdjęcie rentgenowskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rentgen mrz., roentgen mrz., rentgenizacja ż., rentgenizowanie n.

czas. rentgenizować

Wiktionary

# rentier

osoba utrzymująca się z procentów płynących z posiadanych papierów wartościowych lub wkładów bankowych

SJP.pl

Rentier (fr. rentier) – osoba utrzymująca się z dochodów pasywnych płynących od posiadanego kapitału, nieruchomości, odsetek od papierów wartościowych (akcji, obligacji itp.) lub wkładów bankowych.

Wikipedia

# rentierka

kobieta utrzymująca się z procentów płynących z posiadanych papierów wartościowych lub wkładów bankowych

SJP.pl

# rentierstwo

bycie rentierem

SJP.pl

# rentka

zdrobnienie od: renta

SJP.pl

# rentobiorca

osoba otrzymująca rentę, najczęściej z tytułu inwalidztwa; rencista

SJP.pl

# rentować

przynosić zysk, intratę; opłacać się

SJP.pl

# rentowniej

stopień wyższy od przysłówka: rentownie

SJP.pl

# rentowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rentowny; bardziej rentowny

SJP.pl

# rentowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. cecha tego, co rentowne, przynoszące nadwyżkę przychodów nad kosztami;

Wiktionary

Rentowność, dochodowość – parametr odzwierciedlający efektywność posiadanych przez przedsiębiorcę kapitałów oraz efektywność gospodarowania aktywami. Wskaźniki rentowności nazywane są także wskaźnikami zyskowności lub stopami zwrotu. Mierzą one ekonomiczność wyrażaną relacją efektów do nakładów.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. renta ż., rentier m.

przym. rentowny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opłacalność, dochodowość, intratność, lukratywność, popłatność, przychodowość, zyskowność, kasowość, złotodajność

Wiktionary

# rentowny

przynoszący zysk, dochód; intratny, zyskowny, opłacalny, dochodowy, popłatny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przynoszący zysk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy obligacje skarbu państwa są bardziej rentowne niż lokaty bankowe?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛ̃nˈtɔvnɨ, AS: rẽntovny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rentowność ż., renta ż., rentier m., rentierka ż., rencista m., rencistka ż., rentka ż.

przym. rentierski, rentowy

przysł. rentownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dochodowy, opłacalny, zyskowny

Wiktionary

# rentowy

przymiotnik od: renta

SJP.pl

# renuncjacja

dawniej: zrzeczenie się czegoś, zaniechanie czegoś; rezygnacja

SJP.pl

# renuncjacyjny

dotyczący renuncjacji

SJP.pl

# renversement

[czytaj: rąwerSMĄ] dawniej:
1. jedna z figur akrobacji lotniczej; przewrót;
2. przewrót, obalenie, zamieszanie

SJP.pl

# renwers

zaawansowane ćwiczenie ujeżdżeniowe w jeździectwie, w którym koń jest wygięty w kierunku ruchu; rozluźnia konia i nie wymaga poruszania się kłusem i galopem

SJP.pl

# reo

reo meksykańskie - ozdobna roślina doniczkowa spokrewniona z trzykrotką

SJP.pl

Reo – wieś w Estonii, w prowincji Sarema, w gminie Pihtla.

W miejscowości znajduje się żeński skit św. Jana Chrzciciela, w jurysdykcji Estońskiego Apostolskiego Kościoła Prawosławnego.

Wikipedia

# reobaza

najmniejsze natężenie prądu elektrycznego wystarczające do wywoływania pobudzenia nerwu lub mięśnia

SJP.pl

Krzywa pobudliwości włókien nerwowych (krzywa Hoorwega-Weissa) - wykres przedstawiający zależność między napięciem przyłożonym do włókna nerwowego (oś Y), a czasem potrzebnym do zainicjowania potencjału czynnościowego (oś X).

Zauważono, że przykładając coraz większe napięcie, czas, w którym obserwuje się początek reakcji (reakcja w postaci potencjału czynnościowego) jest krótszy. Krzywa pobudliwości ma przebieg podobny do wykresu funkcji y=1/x w I ćwiartce kartezjańskiego układu współrzędnych (hiperbola).

Wikipedia

# reochord

rodzaj opornika, którego oporność można zmieniać suwakiem na drucie oporowym; reokord

SJP.pl

# reofil

1. zwierzę występujące w szybko płynących, chłodnych potokach, np. pstrąg
2. organizm przytwierdzony do dna lub kamienia, np. wypławek

SJP.pl

Reofil – gatunek żyjący w wodach bieżących oraz w innych typach wód, preferujący siedliska cieków: rzeki, strumienie, potoki. Przystosowany do znoszenia prądu wody.

Według niektórych klasyfikacji, reofile osiągają optimum ekologiczne w wodach o prędkości prądu 13–70 cm/s. W wodach szybszych żyją reobionty, jeszcze szybszych torentikole, a wolniejszych limnofile i limnobionty (pośrodku zaś są organizmy pod tym względem obojętne).

Wikipedia

# reofilia

skłonność niektórych zwierząt wodnych do obierania sobie wód płynących za stałe siedlisko; prądolubność

SJP.pl

Reofil – gatunek żyjący w wodach bieżących oraz w innych typach wód, preferujący siedliska cieków: rzeki, strumienie, potoki. Przystosowany do znoszenia prądu wody.

Według niektórych klasyfikacji, reofile osiągają optimum ekologiczne w wodach o prędkości prądu 13–70 cm/s. W wodach szybszych żyją reobionty, jeszcze szybszych torentikole, a wolniejszych limnofile i limnobionty (pośrodku zaś są organizmy pod tym względem obojętne).

Wikipedia

# reofilny

przymiotnik od: reofil

SJP.pl

# reokord

rodzaj opornika, którego oporność można zmieniać suwakiem na drucie oporowym; reochord

SJP.pl

# reokupacja

rzadko: powtórne okupowanie, opanowanie danego terytorium; ponowna okupacja

SJP.pl

# reolog

1. specjalista badający przepływ krwi w układzie krążenia;
2. specjalista zajmujący się powstawaniem odkształceń ciał

SJP.pl

# reologia

1. mechanika: nauka o deformacjach i płynięciu różnych ciał;
2. medycyna: nauka zajmująca się badaniem przepływu krwi w układzie krążenia

SJP.pl

Reologia (od gr. rhéos – płynący) – dział mechaniki ośrodków ciągłych zajmujący się plastycznymi deformacjami (odkształceniami) oraz płynięciem substancji. Termin „reologia” został zaproponowany przez Eugene’a Binghama w 1920 r. pod wpływem sugestii Markusa Reinera, zainspirowanej przez słynne stwierdzenie Heraklita „panta rhei”, czyli „wszystko płynie”.

Wikipedia

# reologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z reologią, dotyczący reologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reologia ż.

Wiktionary

# reometr

przyrząd mierzący ilość, natężenie, lepkość przepływającej cieczy lub gazu; przepływomierz

SJP.pl

Przepływomierz – przyrząd pomiarowy służący do pomiaru strumienia objętości lub masy materii poruszającej się przez daną powierzchnię prostopadłą do kierunku przepływu.

Wikipedia

# reometria

dział mechaniki zajmujący się pomiarem powolnych odkształceń gęstych substancji

SJP.pl

# reometryczny

→ reometr

SJP.pl

#### Patrz:

reometr

# reoperacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ponowna operacja w tej samej okolicy ciała spowodowana najczęściej powikłaniami;

Wiktionary

Reoperacja – ponowny zabieg operacyjny wykonany w tej samej okolicy lub jamie ciała.

Pod pojęciem reoperacji rozumie się zazwyczaj zabieg bezpośrednio związany z poprzednią interwencją i mający z nią związek przyczynowo-skutkowy. Reoperacja jest więc najczęściej wymuszona wczesnymi powikłaniami chirurgicznymi, a przede wszystkim krwotokami (np. spełznięcie podwiązki z naczynia, krwotoki miąższowe z wątroby, mięśni czy też jatrogenne, śródoperacyjne uszkodzenie śledziony).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛɔpɛˈrat͡sʲja, AS: reoperacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. reoperować

Wiktionary

# reorganizacja

zmiana organizacji czegoś, zorganizowanie czegoś na nowo; reforma, restrukturyzacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ponowna organizacja

Wiktionary

# reorganizacyjny

dotyczący reorganizacji

SJP.pl

# reorganizator

osoba zajmująca się reorganizowaniem czegoś

SJP.pl

# reorganizatorka

kobieta zajmująca się reorganizowaniem czegoś

SJP.pl

# reorientacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zmiana orientacji, kierunku dążeń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛɔrʲjɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: reorʹi ̯ẽntacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. reorientować (się)

rzecz. reorientowanie

Wiktionary

# reorientacyjny

→ reorientacja

SJP.pl

#### Patrz:

reorientacja

# reorientować

1. zmieniać orientację, głównie w polityce, ideologii;
2. reorientować się - zmieniać własną orientację, głównie w polityce, ideologii

SJP.pl

# reostat

rezystor, którego konstrukcja umożliwia zmianę rezystancji przez zmianę wzajemnego położenia odpowiednich jego części; rezystor nastawny

SJP.pl

# reotaksja

reakcja ruchowa organizmów reofilnych (prądolubnych), polegająca na ich ustawieniu się naprzeciw kierunku ruchu wody i poruszaniu się (o ile posiadają one zdolność pływania) pod prąd

SJP.pl

Reotaksja - reakcja na kierunek ruchu środowiska ciekłego. Występuje np. u pierwotniaków żyjących w środowisku o szybkim przepływie wody, a także u form pasożytniczych, bytujących m.in. w układzie krążenia, w skrzelach czy układzie wydalniczym. Reotaksja dodatnia - obiekt porusza się przeciwnie do kierunku ruchu cieczy, reotaksja ujemna - zgodnie z prądem. Reotaksja ryb - jest to zachowanie się ryb w prądzie wody. Ryby przeważnie wykazują reotaksję dodatnią, czyli obracają się głową w kierunku prądu i płyną do przodu, nie dając się znosić wodzie.Zjawisko reotaksji związane jest z działaniem trzech narządów zmysłu ryby: wzroku, dotyku, linii bocznej. Wzrok odgrywa tu decydującą rolę.

Wikipedia

# reotropizm

ruchliwość plemników

SJP.pl

# reowirus

wirus oddechowy i jelitowy, np. rotawirus

SJP.pl

# rep

1. potocznie: człowiek z wieloletnim doświadczeniem w jakiejś dziedzinie; wyga;
2. fizyka: dawka promieniowania jonizującego powodująca pochłonięcie 93 ergów energii w jednym centymetrze sześciennym wody

SJP.pl

- Fizyczny równoważnik dawki ekspozycyjnej promieniowania jonizującego równej jednemu rentgenowi.
- Nazwa niektórych lin:
  - w terminologii żeglarskiej – bojrep, drajrep, falrep, talrep, windrep;
  - w terminologii wspinaczkowej – repsznur.
- Rep – wieś w Słowenii, w gminie Slovenska Bistrica

Wikipedia

# reparacja

1. dawniej: naprawianie, naprawa; reperacja;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) świadczenie jednego państwa na rzecz innego, będące wynagrodzeniem za poniesione szkody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. usuwanie uszkodzeń struktur biologicznych na poziomie cząsteczkowym

Wiktionary

# reparacje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odszkodowanie wojenne płacone zwycięzcy przez państwo zwyciężone;

forma rzeczownika.

(2.1) M. lm. od: reparacja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛpaˈrat͡sʲjɛ, AS: reparacʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. reparacyjny

Wiktionary

# reparacyjny

dotyczący reparacji

SJP.pl

# reparator

osoba zajmująca się naprawą wadliwych lub uszkodzonych urządzeń i innych przedmiotów; reperator

SJP.pl

# reparować

dawniej, dziś tylko regionalnie: naprawiać, reperować lub poprawiać coś, udoskonalać

SJP.pl

# repartycja

1. podział, rozłożenie czegoś na części; rozdzielenie według jakiejś zasady;
2. podział dóbr dokonywany przez państwo w sytuacji ich niedoboru, np. w okresie wojny lub klęski żywiołowej;
3. w językoznawstwie: repartycja znaczeniowa - różnica w znaczeniu wyrazów pochodzących od tego samego rdzenia, poprzez nadanie im różnych formantów, np. obiecany - obiecujący, opisany - opisowy

SJP.pl

- Repartycja (archiwistyka)
- Repartycja (ekonomia)

Wikipedia

# repartycyjny

dotyczący repartycji

SJP.pl

# repasacja

dawniej: naprawa pończoch, rajstop itp., polegająca na dorabianiu ich zniszczonych części; podnoszenie oczek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metoda i czynność naprawiania pończoch albo rajstop przez podnoszenie sprutych oczek

Wiktionary

Repasacja (fr. rapiéçage - naprawa, łatanie), zwana także podnoszeniem oczek – ręczna naprawa uszkodzonych pończoch, skarpet i rajstop, polegająca na dorabianiu ich zniszczonych części, wykonywana przy pomocy specjalnych igieł zakończonych haczykiem i zapadką, które umożliwiały przewlekanie bardzo cienkich nici. Repasacja – zawód popularny w Polsce w latach po II wojnie światowej – jest w XXI wieku zawodem ginącym.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. repasaczka ż., repasowanie n.

czas. repasować ndk.

przym. repasacyjny

Wiktionary

# repasacyjny

dawniej: dotyczący repasacji - podnoszenia oczek w pończochach, rajstopach itp.

SJP.pl

# repasacz

dawniej: mężczyzna zajmujący się repasacją - podnoszeniem oczek w pończochach, rajstopach itp.

SJP.pl

# repasaczka

dawniej: kobieta zajmująca się repasacją - podnoszeniem oczek w pończochach, rajstopach itp.; repasatorka

SJP.pl

# repasarka

dawniej: przyrząd do podnoszenia oczek w pończochach, rajstopach itp.

SJP.pl

# repasatorka

dawniej: kobieta zajmująca się repasacją - podnoszeniem oczek w pończochach, rajstopach itp.; repasaczka

SJP.pl

# repasaż

w niektórych dyscyplinach sportu: dodatkowy wyścig lub walka zawodników lub drużyn o jednakowej liczbie punktów, decydująca o kolejności miejsc; repesaż; baraż; dogrywka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dodatkowa walka lub dodatkowy wyścig zawodników, którzy uzyskali jednakową liczbę punktów

Wiktionary

Repasaż − sposób przeprowadzania eliminacji do kolejnych faz zawodów sportowych stosowany m.in. w kolarstwie, szermierce, judo, taekwondo, karate, zapasach, kajakarstwie i wioślarstwie. Zakłada odbycie powtórnej walki (wyścigu) o awans do dalszych zawodów dla zawodników, którzy nie zakwalifikowali się bezpośrednio do dalszej części rywalizacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do finału wchodzą po dwie osady kajakarskie oraz trzecia z repasażu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) baraż

Wiktionary

# repasażowy

przymiotnik od: repasaż

SJP.pl

# repasować

załapywać, podnosić oczka w pończochach

SJP.pl

# repatriacja

powrót do kraju ojczystego osób, np. jeńców wojennych, przesiedleńców, którzy wskutek przyczyn niezależnych od siebie znaleźli się poza granicami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. powrót do ojczystego kraju;

Wiktionary

Repatriacja (łac. repatriatio ‘powrót do ojczyzny’) – zorganizowana przez władze akcja przesiedlenia do kraju obywateli (np. jeńców wojennych, osób internowanych lub przymusowo przesiedlonych), którzy wskutek zmian granic lub działań wojennych znaleźli się na terytorium innych państw.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czytam jej artykuł o repatriacji Polaków z ZSRR.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛpaˈtrʲjat͡sʲja, AS: repatrʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repatriant m., repatriantka ż., repatriowanie n.

czas. repatriować się

przym. repatriacyjny, repatriancki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reemigracja

Wiktionary

# repatriacyjny

dotyczący repatriacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z repatriacją, dotyczący repatriacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repatriacja ż., repatriant mos., repatriantka ż., repatriowanie n.

przym. repatriancki

Wiktionary

# repatriancki

przymiotnik od: repatriant

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z repatriantami, dotyczący repatriantów, przeznaczony dla nich

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repatriacja ż., repatriant mos., repatriantka ż., repatriowanie n.

czas. repatriować się

przym. repatriacyjny

Wiktionary

# repatriant

osoba powracająca do ojczyzny po długim pobycie na obczyźnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba powracająca zza granicy, gdzie przebywała niedobrowolnie

(1.2) hist. osoba przesiedlona po II wojnie światowej z dawnych ziem polskich na wschodzie

Wiktionary

Repatriacja (łac. repatriatio ‘powrót do ojczyzny’) – zorganizowana przez władze akcja przesiedlenia do kraju obywateli (np. jeńców wojennych, osób internowanych lub przymusowo przesiedlonych), którzy wskutek zmian granic lub działań wojennych znaleźli się na terytorium innych państw.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miasto nie miało pieniędzy na przyjęcie repatriantów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repatriacja ż., repatriacyjność ż., repatrianckość ż., repatriowanie n.

:: fż. repatriantka ż.

czas. repatriować dk./ndk., repatriować się ndk.

przym. repatriacyjny, repatriancki

przysł. repatriancko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reemigrant

Wiktionary

# repatriantka

→ repatriant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. kobieta przesiedlona po II wojnie światowej z dawnych ziem polskich na wschodzie

Wiktionary

#### Patrz:

repatriant

# repatriować

dokonywać repatriacji; przesiedlać do kraju obywateli znajdujących się poza jego granicami

SJP.pl

# repatriowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|repatriować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repatriacja ż., repatriant m., repatriantka ż.

czas. repatriować, repatriować się

przym. repatriacyjny, repatriancki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reemigrowanie

Wiktionary

# repecki

przymiotnik od: Repki

SJP.pl

# repelent

środek chemiczny lub fizyczny odstraszający szkodniki, stosowany głównie w celu ochrony upraw i przechowywanych zbiorów

SJP.pl

Repelenty, środki odstraszające, odstraszacze (łac. repellere – odstraszać, odrzucać) – organizmy żywe, związki chemiczne, urządzenia generujące światło lub dźwięki mające właściwość odstraszania niepożądanych w danym miejscu gatunków. Ich stosowanie zaliczane jest do biologicznych (ekologicznych) metod ochrony.

Wikipedia

# reper

trwały punkt na powierzchni ziemi o wyznaczonej wysokości n.p.m., wykorzystywany w pracach geodezyjnych

SJP.pl

- Reper (geodezja)
  - Reper roboczy
- Reper (matematyka)

Wikipedia

# reperacja

naprawianie, naprawa; reparacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) usuwanie bądź usunięcie uszkodzenia, usterek

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. reperować ndk.

przym. reperacyjny

rzecz. reperowanie n., zreperowanie n., nareperowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naprawa, naprawianie, naprawienie

Wiktionary

# reperacyjny

dotyczący reperacji

SJP.pl

# reperator

osoba zajmująca się naprawą wadliwych lub uszkodzonych urządzeń i innych przedmiotów; reparator

SJP.pl

# reperaturka

podręczny komplet narzędzi, przydatnych do wykonywania napraw w nagłych wypadkach

SJP.pl

# reperforator

reperforator telegraficzny - odbiornik telegraficzny, który utrwala odbieraną wiadomość na taśmie perforowanej

SJP.pl

# reperkusja

1. (zwykle w liczbie mnogiej) skutek, najczęściej negatywny, jakiejś czynności lub jakiegoś wydarzenia; oddźwięk, następstwo, reakcja, echo;
2. w muzyce: odbijanie się tonów w instrumentach mających pudła rezonansowe; rezonans;
3. w muzyce: jednorazowe przeprowadzenie tematu przez wszystkie głosy w fudze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) negatywne następstwo

(1.2) muz. oddźwięk rezonansowy

(1.3) muz. rozwinięcie tematu przez wszystkie głosy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W obawie przed reperkusjami ze strony władzy wyjechała do Włoch.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reakcja, skutek

Wiktionary

# reperować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zreperować)

(1.1) przywracać stan użyteczności rzeczy uszkodzonej

czasownik zwrotny niedokonany reperować się (dk. zreperować się)

(2.1) przest. rzad. polepszać własny stan majątkowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tolek poszedł reperować dach drewutni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nareperowanie n., reperowanie n., zreperowanie n., reperacja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naprawiać

Wiktionary

# reperowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|reperować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛpɛrɔˈvãɲɛ, AS: reperovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. reperować ndk., zreperować dk., nareperować dk.

rzecz. reperacja, zreperowanie, nareperowanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reperacja, naprawa, naprawianie

Wiktionary

# reperowy

→ reper

SJP.pl

#### Patrz:

reper

# repertorium

Wikipedia

# repertuar

1. ogół utworów granych w teatrze, kinie itp. w określonym czasie;
2. wykaz tych utworów;
3. role wykonywane przez danego aktora, utwory wykonywane przez danego muzyka, zespół itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie

(1.2) kult. druk z programem instytucji kultury na dany okres

(1.3) kult. zestaw utworów opanowanych przez danego artystę

(1.4) przen. zestaw typowych zachowań, itp.

Wiktionary

Repertuar – lista utworów prezentowanych w określonej placówce kulturalnej w określonym czasie lub takich, które dany wykonawca jest w stanie wykonać na zamówienie.

W przenośni, w kontekście artysty lub grupy artystów, mówi się o repertuarze w sensie jego ogólnych możliwości wykonawczych. Repertuarem nazywa się też w teatrach, kinach i filharmoniach druki akcydensowe (plakaty, ulotki, foldery), których główną część stanowi lista proponowanych utworów z ich omówieniem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Warszawskie teatry zaprezentowały repertuar przygotowany na ten sezon.

(1.2) Sprawdź w repertuarze, o której zaczyna się seans.

(1.3) Wokalistka ma w swoim repertuarze znane standardy jazzowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛpɛrˈtuwar, AS: repertuu̯ar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repertuarowanie n.

czas. repertuarować ndk.

przym. repertuarowy

przysł. repertuarowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) program

Wiktionary

# repertuarowo

przysłówek

(1.1) posiadając w repertuarze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jest to drugi album Maryli Rodowicz, na którym znajduje się jednak muzyka repertuarowo inna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repertuar mrz., repertuarowanie n.

czas. repertuarować ndk.

przym. repertuarowy

Wiktionary

# repertuarowy

przymiotnik od: repertuar

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący repertuaru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jan jest dyrektorem do spraw artystyczno-repertuarowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛpɛrtuwaˈrɔvɨ, AS: repertuu̯arovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repertuar m.

przysł. repertuarowo

Wiktionary

# repesaż

w niektórych dyscyplinach sportu: dodatkowy wyścig lub walka zawodników lub drużyn o jednakowej liczbie punktów, decydująca o kolejności miejsc; repasaż; baraż; dogrywka

SJP.pl

# repesażowy

przymiotnik od: repesaż

SJP.pl

# repeta

dokładka, dodatkowa porcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dodatkowa porcja jedzenia, najczęściej w wojsku lub na stołówce szkolnej

(1.2) środ. uczn. pozostanie na drugi rok w tej samej klasie lub powtarzanie roku na uczelni

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zjadłem pierwszy i pobiegłem do okienka po repetę.

(1.2) Marek cały rok się nie uczył i skończyło się repetą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈpɛta, AS: repeta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repetycja ż., repetytorium n., repetowanie n., zarepetowanie n., korepetycja ż., korepetytor m., korepetytorka ż., repetytor m., repetier m., repetent m., repetitio n., repetówka ż.

czas. repetować ndk., zarepetować dk.

przym. repetycyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dokładka

(1.2) powtórka, powtarzanie, repetówka

Wiktionary

# repetent

uczeń lub student powtarzający rok; drugoroczny, spadochroniarz (potocznie)

SJP.pl

# repetentka

→ repetent

SJP.pl

#### Patrz:

repetent

# repetierowy

przymiotnik od: repetier

SJP.pl

# repetitio

Anafora (gr. ἀναφορά anaphorá „podniesienie”), także epanafora (gr. ἐπαναφορά epanaphorá) – celowe powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych segmentów wypowiedzi. Stosowana jest w poezji i oratorstwie, szczególnie często w krótkich utworach

Wikipedia

# repetka

zdrobnienie od: repeta

SJP.pl

# repetować

1. powtarzać tę samą klasę lub rok studiów, pozostać na drugi rok;
2. przygotowywać broń do strzału przez wprowadzenie naboju do komory nabojowej; przeładowywać

SJP.pl

# repetycja

1. powtórzenie lekcji już przerobionej, przepytanie uczniów z przerobionego materiału;
2. w literaturze: zabieg stylistyczny polegający na kilkakrotnym powtórzeniu wyrazu lub zwrotu;
3. w muzyce:
a) powtórzenie części wykonywanego utworu muzycznego;
b) znak w zapisie nutowym nakazujący takie powtórzenie

SJP.pl

Repetycja ma w muzyce dwa znaczenia:

- Repetycja w notacji muzycznej oznaczenie powtórnego wykonania fragmentu utworu. Znakiem graficznym repetycji jest pogrubienie kresek taktowych oraz dodanie od strony wewnętrznej powtarzanego odcinka dodatkowej kreski pionowej i dwóch kropek otaczających środkową linię pięciolinii. Jeżeli początek repetycji pokrywa się z początkiem utworu, wtedy nie stosuje się oznaczenia początkowego.

Wikipedia

# repetycyjny

taki, który się powtarza, ma powtarzalny charakter; repetytywny

SJP.pl

# repetytor

dawniej: osoba powtarzająca z uczniem lekcje; tutor

SJP.pl

# repetytorium

1. zajęcia dydaktyczne będące powtórzeniem przerobionego materiału;
2. podręcznik zawierający najważniejsze wiadomości z danej dziedziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powtórzenie materiału przerobionego na zajęciach z przedmiotu lub kursu

(1.2) podręcznik zawierający najważniejsze informacje z danej dziedziny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aby wyrównać poziom wiedzy matematycznej, wydziały organizują dla studentów pierwszego roku kilkutygodniowe repetytoria.

(1.2) Repetytoria i tematy zadań testowych mogą kupić uczniowie zdający egzaminy z biologii i fizyki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repetytor m., repeta ż.

przym. repetytoryjny

Wiktionary

# repetytywność

→ repetytywny

SJP.pl

#### Patrz:

repetytywny

# repetytywny

taki, który się powtarza, ma powtarzalny charakter; repetycyjny

SJP.pl

# repigmentacja

Hipopigmentacja – jedno z zaburzeń barwnikowych skóry polegające na niedoborze melaniny w naskórku.

Wikipedia

# repigmentacyjny

→ repigmentacja

SJP.pl

#### Patrz:

repigmentacja

# repin

nazwisko

SJP.pl

Repin (biał. Рэпін; ros. Репин, Riepin) – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie oktiabrskim, w sielsowiecie Krasnaja Słabada.

Wikipedia

# repki

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Repki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Troszyn
- Repki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Repki

Wikipedia

# replantacja

Replantacja – ponowne zespolenie (przyszycie) urazowo, całkowicie amputowanej części ciała (np. ręki, palca) do ciała, przywracając ukrwienie, unerwienie i funkcję .

Wikipedia

# replantacyjny

→ replantacja

SJP.pl

#### Patrz:

replantacja

# replay

[czytaj: riplej] odtworzenie fragmentu programu, meczu, gry komputerowej itp. w zwolnionym tempie zaraz po wyemitowaniu tego fragmentu

SJP.pl

- Replay – album Iyaza
- Replay – singel Iyaza
- Replay – singel Tamty
- Replay – minialbum grupy SHINee
- Replay – singel grupy SHINee

Wikipedia

# replika

1. dzieło sztuki będące wierną kopią innego dzieła;
2. odpowiedź na czyjeś uwagi lub zarzuty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) powtórne wykonanie dzieła sztuki, pojazdu, samolotu itp. z możliwie wiernym odtworzeniem oryginału;

(1.2) odpowiedź na czyjeś uwagi lub zarzuty

Wiktionary

- replika – duplikat, kopia
- Replika – dwumiesięcznik o tematyce LGBT
- Wydawnictwo Replika
- Replika - osobisty chatbot wykorzystujący generatywną sztuczną inteligencję.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jednym z bardziej widocznych elementów Aszury są publiczne procesje, w trakcie których tłum niesie replikę sarkofagu Husajna oraz śpiewa elegie ku czci trzeciego Imama.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛplʲika, AS: replʹika

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) replica

* baskijski: (1.1) erreplika

* bułgarski: (1.1) реплика ż.; (1.2) реплика ż.

* duński: (1.1) replika w.; (1.2) replik w.

* hiszpański: (1.1) réplica ż.

* niemiecki: (1.1) Replik ż.

* szwedzki: (1.1) replik w.

* węgierski: (1.2) replika

źródła.

== replika (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) replika (odpowiedź na zarzuty)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# replikacja

zachodzące w jądrze komórkowym w stadium międzypodziałowym podwajanie się cząsteczki kwasu deoksyrybonukleinowego

SJP.pl

W biologii:

- Replikacja DNA – powielanie materiału genetycznego zawartego w DNA
- Replikacja RNA – powielanie cząsteczek RNA
- Replikacja semikonserwatywna – model replikacji DNA
- Replikacja komórkowa – powielanie liczby komórek
- replikacja wirusa

W informatyce:

- Replikacja danych – powielanie informacji w bazach danych

W nauce:

- Replikacja (metoda naukowa) – powtarzanie badań w celu zweryfikowania ich wyników

Wikipedia

# replikacyjny

→ replikacja

SJP.pl

#### Patrz:

replikacja

# replikant

android naśladujący zachowaniem człowieka

SJP.pl

Replikant – określenie androida przypominającego człowieka i zdolnego do naśladowania jego zachowania tak skutecznie by odróżnienie od człowieka było niewykonalne lub bardzo trudne. Używane w filmie Ridleya Scotta Łowca androidów (ang. Blade Runner), gdzie zastąpiło słowo „androidy”, używane przez Philipa K. Dicka w literackim pierwowzorze filmu – powieści Czy androidy śnią o elektrycznych owcach? (ang. Do Androids Dream of Electric Sheep?). Należy tu zauważyć, iż Dick używając określenia android (człekokształtny robot) miał raczej na myśli istoty biologiczne, bliższe pojęciu cyborga.

Wikipedia

# replikantka

→ replikant

SJP.pl

#### Patrz:

replikant

# replikator

Wikipedia

# replikon

strukturalna jednostka replikacji DNA

SJP.pl

Replikon – jednostka DNA replikowana z jednego punktu wyjściowego. U większości prokariontów występuje jedno miejsce inicjacji, natomiast u eukariontów do wielu tysięcy (w komórkach ssaków od 50 do 100 tysięcy). W fazie S replikacja jest uruchamiana jednocześnie przez zespoły składające się z około 50 replikonów.

Wikipedia

# replikować

1. odpowiadać na czyjeś uwagi lub zarzuty; ripostować;
2. replikować się - o materiale genetycznym: powielać się, wytwarzać swoją własną kopię

SJP.pl

# repo

środowiskowo: repozytorium

SJP.pl

Transakcja typu repo (transakcja warunkowego zakupu, ang. repurchase transaction) – transakcja finansowa polegająca na sprzedaży papierów wartościowych i jednoczesnym zobowiązaniu się do ich odkupienia w przyszłości po z góry określonej cenie. Na transakcję repo można równoważnie patrzeć jak na pożyczkę udzieloną pod zastaw papierów wartościowych. Oprocentowanie takiej pożyczki zależy od różnicy ustalonych cen zakupu i sprzedaży papieru wartościowego będącego zabezpieczeniem transakcji repo.

Wikipedia

# repolaryzacja

zespół zjawisk fizykochemicznych przywracający polaryzację błony komórkowej, następujący po przejściu impulsu nerwowego

SJP.pl

Repolaryzacja – proces odwrotny do depolaryzacji. Zespół zjawisk fizykochemicznych następujący po przejściu impulsu nerwowego, przywracający polaryzację błony komórkowej, czyli różnicę potencjału elektrycznego (potencjał spoczynkowy) między jej zewnętrzną a wewnętrzną powierzchnią. Wewnątrz komórki ładunek staje się ujemny, a na zewnątrz dodatni. Istotny jest w tym procesie ruch jonów sodu z wnętrza komórki na zewnątrz, a jonów potasu w przeciwnym kierunku.

Wikipedia

# repolonizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przywracanie czemuś polskiego charakteru, przywracanie polskości; ponowna polonizacja czegoś

Wiktionary

Polonizacja – proces przyswajania bądź narzucania języka lub kultury polskiej jednostkom i grupom społecznym funkcjonującym wcześniej w ramach innych kultur. Może zachodzić zarówno w wyniku mniej lub bardziej wyraźnego przymusu (np. administracyjnego, edukacyjnego), jak i mieć charakter dobrowolny, tzn. nie wiązać się z żadną bezpośrednią presją.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Polonia ż., polonistyka ż., polonista mos., polonistka ż., polonizm mrz., polonizator m., polonizowanie n., spolonizowanie n., polonika / polonica nmos., polonizacja ż., repolonizowanie n.

czas. polonizować ndk., spolonizować dk., repolonizować ndk.

przym. polonizacyjny, polonistyczny, polonijny

Wiktionary

# repolonizacyjny

dotyczący repolonizacji

SJP.pl

# report

1. umowa na określony termin zawierana na giełdzie w oczekiwaniu na zwyżkę cen;
2. przeniesienie sumy z jednej strony księgi rachunkowej na drugą; suma przeniesiona

SJP.pl

# reportaż

relacja, która stanowi żywy opis ludzi i zdarzeń, znanych autorowi z bezpośredniej obserwacji, dokonanej podczas podróży lub wywiadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. publ. gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tamtymi reportażami dotyczącymi kobiet w trudnych sytuacjach życiowych zyskała ogromną popularność.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reportażysta m., reportażystka ż., reporter m., reporterka ż., reportażowość ż., reportażówka ż.

:: zdrobn. reportażyk m.

przym. reportażowy, reporterski

przysł. reportażowo, reportersko

Wiktionary

# reportażokomentarz

artykuł mający cechy reportażu i komentarza

SJP.pl

# reportażowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób charakterystyczny dla reportażu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reporter mos., reportaż mrz., reportażysta mos., reportażystka ż.

przym. reportażowy

Wiktionary

# reportażowy

przymiotnik od: reportaż

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący reportażu, związany z reportażem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Materiał reportażowy poszedł na pierwszej stronie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reporter mos., reportaż mrz., reportażowość ż., reportażyk mrz., reportażysta mos., reportażystka ż.

przysł. reportażowo

Wiktionary

# reportażyk

zdrobnienie od: reportaż

SJP.pl

# reportażysta

autor reportaży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) autor reportaży

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sławę przyniosły reportażyście teksty o mieszkańcach Afryki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reportaż mrz., reportażyk mrz., reportażowość ż.

:: fż. reportażystka ż.

przym. reportażowy

przysł. reportażowo

Wiktionary

# reportażystka

→ reportażysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) autorka reportaży

Wiktionary

#### Patrz:

reportażysta

#### Przykłady

(1.1) Teksty tej reportażystki tłumaczono m.in. na czeski i ukraiński.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reportaż mrz., reportażowość ż., reportażyk mrz.

:: fm. reportażysta mos.

przym. reportażowy

przysł. reportażowo

Wiktionary

# reporter

dziennikarz zajmujący się zbieraniem i opracowywaniem aktualnych wiadomości dla środków masowego przekazu; sprawozdawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń

Wiktionary

- reporter – dziennikarz tworzący reportaże
  - reporter wojenny (korespondent wojenny) – dziennikarz relacjonujący przebieg konfliktu zbrojnego
- Reporter – miesięcznik Polskiej Agencji Interpress
- Reporter – polska firma odzieżowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Reporterzy serwisu Wikinews przygotowali reportaż o postępie prac nad Wikisłownikiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈpɔrtɛr, AS: reporter

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reportaż m., reporterstwo n., reporterzyna m./ż.

:: fż. reporterka ż.

przym. reportażowy, reporterski

przysł. reportersko, reportażowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pejor. reporterzyna

Wiktionary

# reporterka

1. dziennikarka zajmująca się zbieraniem i opracowywaniem aktualnych wiadomości dla środków masowego przekazu;
2. potocznie: reporterstwo

SJP.pl

# reporterskość

potocznie: zawód, zajęcie reportera; reporterka, reporterstwo

SJP.pl

# reporterstwo

potocznie: zawód, zajęcie reportera; reporterka, reporterskość

SJP.pl

# reporterzyna

(r. męski) lekceważąco: marny reporter

SJP.pl

# reportowy

przymiotnik od: report

SJP.pl

# repostażowy

przymiotnik od: repostaż

SJP.pl

# repownia

pomieszczenie na statku rybackim przeznaczone do przechowywania sieci

SJP.pl

# repozycja

przesunięcie narządu lub części narządu do miejsca jego prawidłowego położenia anatomicznego

SJP.pl

# repozycyjny

→ repozycja

SJP.pl

#### Patrz:

repozycja

# repozytorium

ogólnodostępne pomieszczenie, służące do przechowywania dokumentów, które są wydawane na każde żądanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. w instytucji: miejsce przechowywania dokumentów wykorzystywanych przez jej pracowników; rodzaj ogólnodostępnego archiwum

(1.2) inform. miejsce, z którego wielu użytkownikom udostępniane są pliki lub aplikacje

Wiktionary

Repozytorium (łac. repositorium) – miejsce uporządkowanego przechowywania dokumentów, z których wszystkie przeznaczone są do udostępniania.

Termin stosowany jest również w odniesieniu do najrozmaitszych zasobów cyfrowych (baz danych, zbioru pakietów czy kodów źródłowych).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Wszystkie Wikisłowniki mają jedno wspólne repozytorium plików.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛpɔzɨˈtɔrʲjũm, AS: repozytorʹi ̯ũm

Wiktionary

# repozytoryjny

→ repozytorium

SJP.pl

#### Patrz:

repozytorium

# repozytura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) w archiwistyce: termin używany na określenie akt zespołu, grupy zespołów lub zbioru, do których mogą dopływać uzupełnienia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛpɔzɨˈtura, AS: repozytura

Wiktionary

# repra

środowiskowo w sporcie: reprezentacja

SJP.pl

# repremiera

ponowna premiera filmu, sztuki teatralnej itp., zwykle w zmodyfikowanej wersji

SJP.pl

# reprendere

określenie wykonawcze: podjąć na nowo pierwotne tempo

SJP.pl

# represalia

Represalia (łac. reprensalia) – symetryczna działalność odwetowa będąca odpowiedzią na bezprawną działalność drugiego państwa środkami takimi samymi (czyli także bezprawnymi), lecz usprawiedliwionymi w konkretnej sytuacji (np. zajęcie majątku drugiego państwa).

Stosowaniem represaliów rządzą zasady proporcjonalności i humanitaryzmu.

Wikipedia

# represja

1. (zwykle w liczbie mnogiej) surowy środek odwetu lub nacisku; stosowanie środków przymusu;
2. mechanizm obronny organizmu polegający na usunięciu ze świadomości myśli, uczuć, wspomnień, impulsów, fantazji, pragnień itp., które przywołują bolesne skojarzenia lub w inny sposób zagrażają spójności osobowości danej jednostki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. forma odwetu lub nacisku

(1.2) praw. zespół sankcji

(1.3) psych. jeden z mechanizmów obronnych

Wiktionary

- represja – w psychologii mechanizm wyparcia
- represje – w prawie zespół sankcji (kar)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na falę strajków władze odpowiedziały represjami.

(1.1) Wynikiem uczestnictwa mieszkańców w powstaniu listopadowym i styczniowym były represje nałożone przez zaborców i pozbawienie Żarek praw miejskich.

(1.1) Banderowcy poddani masowym represjom niemieckim przeszli jesienią 1941 do konspiracji. (z Wikipedii)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈprɛsʲja, AS: represʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. represyjność ż.

przym. represyjny

przysł. represyjnie

Wiktionary

# represjonować

stosować surowe środki w ramach zemsty lub nacisku; prześladować, szykanować, terroryzować

SJP.pl

# represjonowany

stosować surowe środki w ramach zemsty lub nacisku; prześladować, szykanować, terroryzować

SJP.pl

# represor

białko powodujące zahamowanie syntezy określonych białek, enzymów w wyniku jego przyłączenia się do właściwego miejsca łańcucha DNA i działania na przekaz informacji genetycznej z operonu

SJP.pl

Represor w transkrypcji DNA to substancja spowalniająca wydajność wytwarzania mRNA. Represor wiąże się z DNA i jest przestrzenno-polowo komplementarny do zewnętrznej sekwencji nukleotydowej miejsca z którego po jego oderwaniu będzie zaczynać się transkrypcja mRNA.

Wikipedia

# represyjność

→ represyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest represyjne; cecha tych, którzy są represyjni

Wiktionary

#### Patrz:

represyjny

#### Powiązane:

rzecz. represja ż., represjonowanie n.

czas. represjonować ndk.

przym. represyjny

przysł. represyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) retorsyjność, odwetowość

Wiktionary

# represyjny

mający charakter represji, odwetowy

SJP.pl

# represywność

→ represywny

SJP.pl

#### Patrz:

represywny

# represywny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karą ograniczenia wolności, swobód lub jej dotyczący

przymiotnik jakościowy

(2.1) dążący do stłumienia czegoś, np. idei

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Piłsudski jako represywny dyktator, jako satrapa, byłby wręcz zaprzeczeniem zbudowanego dla niego i przez niego mitu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. represywność ż.

przysł. represywnie

Wiktionary

# reprezentacja

1. grupa osób przedstawiająca, prezentująca czyjeś interesy, zapatrywania, występująca w czyimś imieniu;
2. zespół występujący w barwach jakiegoś kraju, klubu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa osób, które występują w czyimś imieniu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: reprezẽntacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prezent mrz., reprezentant m., reprezentantka ż., reprezentacyjność ż., reprezentatywność ż., prezenter mos.

czas. reprezentować ndk.

przym. reprezentacyjny, reprezentatywny

przysł. reprezentacyjnie

Wiktionary

# reprezentacyjny

przymiotnik

(1.1) służący reprezentacji, związany z reprezentowaniem

(1.2) okazały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃ntaˈt͡sɨjnɨ, AS: reprezẽntacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prezent mrz., reprezentant mos., reprezentacyjność, reprezentacja

czas. reprezentować

przysł. reprezentacyjnie

Wiktionary

# reprezentant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś

(1.2) książk. osoba mająca cechy typowe, reprezentatywne dla jakiejś grupy

(1.3) sport. zawodnik wchodzący w skład reprezentacji kraju

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt, AS: reprezẽntãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reprezentacja ż., reprezentowanie n., reprezentatywność ż.

:: fż. reprezentantka ż.

czas. reprezentować ndk.

przym. reprezentatywny, reprezentacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przedstawiciel

(1.3) kadrowicz

Wiktionary

# reprezentantka

→ reprezentant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: reprezentant (przedstawiciel grupy)

(1.2) fż. od: reprezentant (osoba o typowych dla grupy cechach)

(1.3) fż. od: reprezentant (członek kadry narodowej)

Wiktionary

#### Patrz:

reprezentant

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃nˈtãntka, AS: reprezẽntãntka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prezent mrz., reprezentant m., reprezentacja ż., reprezentowanie n.

czas. reprezentować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przedstawicielka

(1.3) kadrowiczka

Wiktionary

# reprezentatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: reprezentatywny; bardziej reprezentatywny

SJP.pl

# reprezentatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest reprezentatywne; cecha tych, którzy są reprezentatywni

Wiktionary

Próba reprezentatywna – część populacji pozwalająca w przybliżeniu opisać całość populacji. Próba nie spełniająca tego warunku nazywana jest niereprezentatywną lub obciążoną.

Statystyka zajmuje się opisem populacji statystycznej. Jedynym sposobem na uzyskanie kompletnej wiedzy na temat badanej populacji jest zbadanie każdej jednostki należącej do populacji. Jednak w wielu sytuacjach zbadanie każdej jednostki populacji jest niemożliwe z przyczyn zasadniczych (np. kontrola jakości produkcji) lub niezwykle kosztowne (np. zbadanie opinii wszystkich obywateli Polski). Aby rozwiązać ten praktyczny problem wypracowano naukowe, oparte na logice i matematyce, zasady wnioskowania statystycznego pozwalające na podstawie próby wnioskować o całej populacji. Podstawowa zasada wnioskowania statystycznego mówi, że aby wnioskowanie o populacji na podstawie próby było poprawne próba badawcza musi być próbą reprezentatywną dla populacji na temat której chcemy formułować wnioski. Badanie wykonane na próbie reprezentatywnej nazywa się badaniem reprezentacyjnym.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. reprezentacja ż., reprezentant mos.

przym. reprezentatywny

przysł. reprezentatywnie

Wiktionary

# reprezentatywny

przymiotnik

(1.1) oddający charakterystyczne właściwości populacji, z której pochodzi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃ntaˈtɨvnɨ, AS: reprezẽntatyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prezent mrz., reprezentacja ż., reprezentatywność ż., prezenter mos., reprezentant mos.

przysł. reprezentatywnie

Wiktionary

# reprezentować

1. występować z czyjegoś upoważnienia;
2. być reprezentantem kogoś lub czegoś;
3. wyrażać coś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) występować w czyimś imieniu, być czyimś przedstawicielem

(1.2) wyrażać coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja córka reprezentowała swoje liceum na zawodach lekkoatletycznych.

(1.2) Ta partia reprezentuje liberalne podejście do gospodarki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: reprezẽntovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prezent mrz., reprezentacja ż., reprezentowanie n., reprezentant m., reprezentantka ż., prezenter mos.

przym. reprezentacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wyrażać, przedstawiać

Wiktionary

# reprezentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|reprezentować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: reprezẽntovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prezent mrz., reprezentant m., reprezentantka ż., prezenter mos.

czas. reprezentować

Wiktionary

# reprint

nowe wydanie książki w niezmienionej formie

SJP.pl

Przedruk (ang. reprint) – dosłowne lub tylko nieznacznie zmienione, ponowne opublikowanie utworu.

Z reguły przedruk jest objętościowo większy niż cytat, i obejmuje cały utwór lub z niewielkimi skrótami. W formie przedruku publikowane są książki lub całe artykuły, także artykuły internetowe. Czasem przedruk artykułu polega na jego przetłumaczeniu i wydaniu w innym języku.

Wikipedia

# reprintowy

przymiotnik od: reprint

SJP.pl

# reprobacja

dawniej: dezaprobata, potępienie, nagana

SJP.pl

Reprobacja (łac. reprobatio – odrzucenie) – w teologii chrześcijańskiej akt odrzucenia stworzenia przez Boga. Reprobacja następcza wynika z odrzucenia Boga przez stworzenie bądź przewidzenia przez Boga takiego odrzucenia; oznacza to, że Bóg na skutek grzechu śmiertelnego wyklucza takie stworzenie ze zbawienia i skazuje na potępienie. Reprobacja uprzedzająca winę stworzenia ma charakter kalwinistycznej predestynacji i jest odrzucana przez katolicyzm jako herezja.

Wikipedia

# reprobować

dawniej: dezaprobować, nie pochwalać czegoś; ganić, potępiać

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) nie pochwalać czegoś, wyrażać dezaprobatę, w szczególności – odrzucać przy egzaminie

Wiktionary

# reprodukcja

1. kopia oryginału wykonana metodą drukarską lub fotograficzną;
2. odtworzenie czegoś, wytworzenie w celu uzyskania wcześniejszego stanu;
3. rozmnażanie zwierząt i roślin w celach hodowlanych;
4. odtwarzanie środków produkcji w celu jej kontynuowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odtworzenie

(1.2) szt. kopia oryginału wykonana maszynowo

(1.3) rozmnażanie w celach hodowlanych

(1.4) ekon. ciągłe odtwarzanie środków produkcji w celu jej kontynuacji

Wiktionary

- reprodukcja – właściwy wszystkim organizmom proces życiowy polegający na wytwarzaniu potomstwa przez organizmy rodzicielskie
- reprodukcja – ciągłe odtwarzanie środków produkcji w celu jej stałego kontynuowania
- reprodukcja – odtworzenie czegoś w pamięci jako składnik przypomnienia
- reprodukcja – proces odtwarzania stanu i struktury ludności związany z liczbą urodzeń i zgonów
- reprodukcja – kopia oryginału wykonana w dowolnej skali metodą drukarską lub fotograficzną
- reprodukcja – regulowane przez prawo autorskie (por. copyright) uprawnienie do wykonywania kopii utworu

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛprɔˈdukt͡sʲja, AS: reprodukcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reproduktor m.

czas. reprodukować

przym. reprodukcyjny

Wiktionary

# reprodukcyjny

dotyczący reprodukcji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący reprodukcji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reprodukcja ż., reprodukowanie n., reproduktor mzw.

czas. reprodukować ndk.

Wiktionary

# reprodukować

1. odtwarzać coś, kopiować metodą drukarską lub fotograficzną;
2. rozmnażać zwierzęta i rośliny;
3. powielać jakieś wzorce i schematy

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zreprodukować)

(1.1) wykonywać reprodukcje

(1.2) zootechn. prowadzić rozpłód

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reproduktor mzw., reprodukowanie n., reprodukcja ż.

przym. reprodukcyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odtwarzać

Wiktionary

# reproduktor

dorosły samiec zwierząt gospodarskich przeznaczony do rozpłodu; rozpłodnik, rozpłodowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. dorosły, zdolny do rozpłodu samiec zwierząt hodowlanych

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛprɔˈduktɔr, AS: reproduktor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reprodukcja ż., reprodukowanie n.

czas. reprodukować ndk.

przym. reprodukcyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozpłodnik

Wiktionary

# reprografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół zagadnień i metod dotyczących kopiowania materiałów graficznych i piśmienniczych, przy pomocy środków mechanicznych lub elektronicznych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. reprograficzny

Wiktionary

# reprojekcja

1. rodzaj projekcji, w której półprzezroczysty ekran umieszczony jest między obserwatorem a projektorem; projekcja tylna;
2. metoda realizacji zdjęć filmowych polegająca na połączeniu wyświetlanego obrazu ruchomego tła, zarejestrowanego uprzednio w warunkach plenerowych, ze sceną z udziałem aktorów grających w otoczeniu dekoracji na pierwszym planie

SJP.pl

Reprojekcja, inaczej projekcja tylna – projekcja na półprzezroczystym ekranie znajdującym się między obserwatorem a urządzeniem, które dokonuje projekcji.

Wikipedia

# reprymenda

ostra nagana, ostre upomnienie; bura, ochrzan, opeer, opieprz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nagana, upomnienie, admonicja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Premier udzielił reprymendy posłowi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛprɨ̃ˈmɛ̃nda, AS: reprỹmẽnda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) upomnienie, nagana

Wiktionary

# reprywatyzacja

przywrócenie mienia przejętego przez państwo byłym właścicielom lub ich spadkobiercom, dokonywane w formie zwrotu rzeczy upaństwowionej lub wypłaty ekwiwalentu; denacjonalizacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. ekon. zwrot mienia przejętego wcześniej przez państwo na rzecz byłych właścicieli lub ich spadkobierców; także. zrekompensowanie tego mienia w formie pieniężnej albo w naturze;

Wiktionary

Reprywatyzacja (właśc. restytucja mienia) – proces polegający na zwrocie uprzednim właścicielom (lub ich następcom prawnym) mienia przejętego przez państwo w drodze nacjonalizacji lub wywłaszczenia.

Często błędnie jest łączona z prywatyzacją, gdy nie tylko zwraca się niegdyś przejęte mienie, ale także prywatyzuje mienie, które od początku było państwowe. Przeciwieństwem reprywatyzacji jest renacjonalizacja.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. prywatyzowanie n., reprywatyzowanie n., zreprywatyzowanie n., prywatyzacja ż.

czas. reprywatyzować ndk., zreprywatyzować dk.

przym. reprywatyzacyjny, prywatyzacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) restytucja mienia

Wiktionary

# reprywatyzacyjny

związany z reprywatyzacją - zwrotem wcześniej upaństwowionej własności prywatnej

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z reprywatyzacją

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reprywatyzacja ż., reprywatyzowanie n., zreprywatyzowanie n.

czas. reprywatyzować ndk., zreprywatyzować dk.

Wiktionary

# reprywatyzować

zwrócić, zwracać majątek przyjęty przez państwo byłym właścicielom lub ich spadkobiercom; denacjonalizować

SJP.pl

# reprywatyzowany

zwrócić, zwracać majątek przyjęty przez państwo byłym właścicielom lub ich spadkobiercom; denacjonalizować

SJP.pl

# repryza

1. powtórzenie przebiegu pierwszego odcinka formy sonatowej
2. krótka scenka cyrkowa odgrywana między kolejnymi numerami programu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. powtórzenie danego fragmentu muzycznego

(1.2) scenka cyrkowa

Wiktionary

Repryza – powtórzenie (z pewnymi modyfikacjami lub bez nich) ekspozycji w formie sonatowej. Zwykle jest zakończona codą.

Kompozytor nawiązuje w tej części do ekspozycji powracając z niewielkimi zmianami do tych samych odcinków melodycznych.

Repryza pozorna jest to pojawienie się w przetworzeniu tematu ekspozycji, jednak nie następują po nim kolejne fazy, inaczej zwodnicza

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. repryzowy

Wiktionary

# repryzowy

przymiotnik od: repryza

SJP.pl

# reptilianin

fikcyjny humanoidalny gad, obdarzony inteligencją, występujący w fantastyce, teoriach spiskowych i ufologii; Reptilianin, saurianin, Saurianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sf. rzekomy przedstawiciel rasy humanoidalnych gadów z literatury fantastycznej, teorii spiskowych i opowieści o UFO;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Reptilianka ż.

przym. reptiliański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Saurianin, Jaszczuroczłowiek, Istota Gadzia

Wiktionary

# reptilianka

→ reptilianin

SJP.pl

#### Patrz:

reptilianin

# reptiliański

→ reptilianin

SJP.pl

#### Patrz:

reptilianin

# reptiliologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o gadach;

Wiktionary

Reptiliologia (łac. reptilio ‘czołgać się’, gr. lógos ‘nauka’) – nauka zajmująca się badaniem gadów (Reptilia). Wraz z batrachologią (nauką o płazach) tworzą herpetologię.

W ramach reptiliologii wyróżnia się chelonologię (naukę o żółwiach) oraz ofiologię (naukę o wężach).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛptʲilʲjɔˈlɔɟja, AS: reptʹilʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reptiliolog m.

przym. reptiliologiczny

Wiktionary

# reptowo

W Polsce

- Reptowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dąbrowa Chełmińska
- Reptowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Kobylanka

- Reptowo – stacja kolejowa w Reptowie, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia

# reptowski

1. przymiotnik od: Repty;
2. przymiotnik od: Reptowo

SJP.pl

# repty

dzielnica Tarnowskich Gór

SJP.pl

Repty Śląskie – dzielnica Tarnowskich Gór, utworzona w 1998 roku. Obejmuje obszar miejscowości Repty (składającej się ze Starych i Nowych Rept'), włączonej w granice miasta Tarnowskie Góry w 1973 roku.

Wikipedia

# republika

1. forma ustroju państwa, w którym najwyższą władzę sprawują organy wybierane w wyborach pośrednich lub bezpośrednich, zwykle w sposób określony przez konstytucję;
2. państwo mające taki ustrój;
3. bananowa republika - z lekceważeniem o państwie małym, słabym, niestabilnym społecznie i politycznie, często podporządkowanym innemu państwu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

(1.2) polit. państwo posiadające ustrój republiki (1.1)

Wiktionary

Republika (łac. res publica – dosł. rzecz pospolita, rzecz publiczna, rzecz stworzona pospołu) – forma rządu, w którym głową państwa jest osoba lub grupa osób wybierana na określony czas lub/oraz na czele państwa stoi kadencyjny organ wyłoniony w drodze wyborów powszechnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈpublʲika, AS: republʹika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. republikanin mos., republikanka ż.

przym. republikański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) przest. rzeczpospolita

Wiktionary

# republikanie

1. zwolennik republiki, republikanizmu;
2. członek lub zwolennik partii republikańskiej w USA

SJP.pl

- Republikanie – francuska partia polityczna, sukcesorka Unii na rzecz Ruchu Ludowego
- Partia Republikańska (Stany Zjednoczone)
- Partia Republikanie (Polska)
- Stowarzyszenie „Republikanie” (Polska)
- Wolni Republikanie (Polska)
- Republikanie (Niemcy)
- republikanie – zwolennicy republiki w czasie hiszpańskiej wojny domowej
- zwolennicy republikanizmu (filozofii politycznej)

Wikipedia

# republikanin

1. zwolennik republiki, republikanizmu;
2. członek lub zwolennik partii republikańskiej w USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik republiki lub republikanizmu, ktoś popierający republikańską formę rządu

(1.2) członek partii republikańskiej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. republika ż., republikanizm mrz.

:: fż. republikanka ż.

przym. republikański

Wiktionary

# republikanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu

(1.2) polit. ustrój republikański

Wiktionary

Republikanizm (od łac. res publica – rzecz publiczna) – nurt filozofii politycznej, zgodnie z którym ideałem życia politycznego jest republika, rozumiana jako wspólnota polityczna, której członkowie (obywatele) biorą udział w życiu publicznym.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. republikanin mos., republikanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) republika

Wiktionary

# republikanka

kobieta uznająca republikę za najlepszą formę rządu; zwolenniczka republiki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zwolenniczka republiki lub republikanizmu, kobieta popierająca republikańską formę rządu

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. republika ż., republikanizm mrz.

:: fm. republikanin mos.

przym. republikański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|republikanin.

* bułgarski: (1.1) републиканка ż.

* esperanto: (1.1) respublikanino

* niemiecki: (1.1) Republikanerin ż.

* rosyjski: (1.1) республиканка ż.

* słoweński: (1.1) republikanka ż.

* ukraiński: (1.1) республіканка ż.

źródła.

== republikanka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) republikanka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. republika ż., republikanizm mrz.

:: fm. republikanin mos.

przym. republikański

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. republika ż., republikanizm mrz.

:: fm. republikanin mos.

przym. republikański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|republikanin.

* bułgarski: (1.1) републиканка ż.

* esperanto: (1.1) respublikanino

* niemiecki: (1.1) Republikanerin ż.

* rosyjski: (1.1) республиканка ż.

* słoweński: (1.1) republikanka ż.

* ukraiński: (1.1) республіканка ż.

źródła.

== republikanka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) republikanka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# republikański

→ republika, → republikanin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany republikanizmem, dotyczący republikanizmu

(1.2) związany z amerykańską Partią Republikańską

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający cechy przypisywane republikom i republikanizmowi

Wiktionary

#### Patrz:

republika, → republikanin

#### Powiązane:

rzecz. republika ż., republikanin mos., republikanka ż., republikańskość ż.

Wiktionary

# republikańskość

→ republikański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest republikańskie; cecha tych, którzy są republikańscy

Wiktionary

#### Patrz:

republikański

#### Powiązane:

przym. republikański

przysł. republikańsko

Wiktionary

# repudiacja

odmowa zapłaty długów państwowych lub przyjęcia zdewaluowanego pieniądza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. odmowa spłaty części bądź całości długu publicznego przez władze;

(1.2) ekon. odmowa przyjęcia zdewaluowanego pieniądza

Wiktionary

Repudiacja (łac. repudiatio – odtrącenie, z repudium – odtrącenie, rozwód) – sytuacja, gdy władze publiczne spontanicznie i jednostronnie deklarują odmowę honorowania długów spowodowaną niewypłacalnością co do całości lub części zobowiązań, bez konsultowania tego z wierzycielami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Współcześnie rządy rzadko korzystają z "dobrodziejstw" inflacji lub sięgają do atrybutów władzy, takich jak unieważnienie (repudiacja) zaciągniętych przez nie długów, konwersja długów itp.

Wiktionary

# repulsja

wstręt lub silna niechęć do czegoś; abominacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. niechęć do czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. repulsywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wstręt, niechęć, odraza

Wiktionary

# repulsorowy

→ repulsor

SJP.pl

#### Patrz:

repulsor

# repulsyjny

→ repulsja

SJP.pl

#### Patrz:

repulsja

# repulsywny

1. związany z repulsją;
2. wzbudzający odrazę, niechęć, odpychający

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wzbudzający niechęć, wstręt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po osiągnięciu pewnego krytycznego progu emocji repulsywnej następuje przebudzenie (gwałtowny powrót do stanu świadomości).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. repulsja ż.

przym. repulsyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odrażający, odpychający, wstrętny

Wiktionary

# repusować

zdobić wyroby z blachy, wybijając wgłębienia i uzyskując po drugiej stronie wypukły wzór; trybować

SJP.pl

# repusowanie

zdobić wyroby z blachy, wybijając wgłębienia i uzyskując po drugiej stronie wypukły wzór; trybować

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jubil. zdobienie blaszanych wyrobów poprzez wybijanie na zimno wgłębień, dających po drugiej stronie wypukły wzór

(1.2) jubil. wzór, zdobienie uzyskane poprzez repusowanie (1.1)

Wiktionary

Repusowanie (trybowanie) – zdobienie wyrobów z blachy poprzez wybijanie na zimno wgłębień, dających po drugiej stronie wypukły wzór.

Techniką repusowania zdobić można metale ciągliwe i kowalne - głównie złoto, srebro, miedź, mosiądz, żelazo. Używane są młotki - twarde, miękkie i cyzelerskie, punce oraz kowadła miękkie. Kowadło takie musi być wykonane z materiału, który ustępuje pod naciskiem (np. smoły, miękkiego drewna, ołowiu).

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) trybowanie

Wiktionary

# reputacja

opinia; dobre imię; sława

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opinia o kimś, dobre imię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój lekarz cieszy się dobrą reputacją.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛpuˈtat͡sʲja, AS: reputacʹi ̯a

Wiktionary

# reputacyjny

→ reputacja

SJP.pl

#### Patrz:

reputacja

# requiem

rekwiem;
1. kościelna pieśń żałobna;
2. msza za zmarłych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. msza żałobna lub nabożeństwo;

(1.2) muz. rel. kompozycja mszalna wykonywana w Zaduszki lub podczas uroczystości żałobnych;

Wiktionary

## Liturgia

- requiem – msza żałobna

## Muzyka

utwory muzyczne

- requiem – kompozycja mszalna wykonywana w Dzień Zaduszny, jak również podczas uroczystości żałobnych, również tego rodzaju utwory
  - Requiem – tytuły utworów ww. rodzaju

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: ˈrɛkfʲijɛ̃m, AS: rekfʹii ̯ẽm

  Wiktionary

# rerać

czasownik niedokonany

(1.1) niepoprawnie wymawiać fonem IPA2|r.;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mogę się dostać na studia aktorskie, ponieważ reram.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛrat͡ɕ, AS: rerać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reranie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grasejować

Wiktionary

# reranie

nieprawidłowa wymowa litery r

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wymawianie „r” jako głoski tylnojęzykowej lub języczkowej;

Wiktionary

Reranie (rotacyzm) – nieprawidłowa (tj. niezgodna z regułami ortofonii) wymowa fonemu /r/, prawidłowo wymawianego w języku polskim jako [ɾ] lub [r]. Wyróżnia się różne rodzaje rotacyzmu:

- rotacyzm właściwy – zniekształcanie /r/, czyli wymowa głoski niewystępującej w języku polskim
  - wargowy (labialny) – drżą obie wargi (dwuwargowy – bilabialny) lub dolna warga przy górnych siekaczach czy górna warga przy dolnych siekaczach (wargowo-zębowy)
  - międzyzębowy (interdentalny) – drży język wsunięty między zęby
  - boczny (lateralny) – powietrze przeciska się między górnym dziąsłem a boczną krawędzią języka
  - policzkowy (boczny) – drżą policzki, rzadki
  - języczkowy (uwularny) – drży mały języczek (uvula), najczęstszy, głoska [ʀ] normalna w języku niemieckim i francuskim, spotykana w Polsce na Pomorzu i w Poznańskiem
  - podniebienny (welarny) – tylna część języka zbliża się do podniebienia miękkiego, tworząc głoskę [ɣ]
  - gardłowy – dźwięk powstaje między tylną ścianą gardła a obsadą języka
  - nosowy – nosowa realizacja głoski r, często łączy się z nosową wymową innych głosek
  - krtaniowy – krtaniowa realizacja głoski r
  - językowo-wargowy – r jest wymawiane jako głoska językowo-wargowa
  - językowo-boczny – r jest wymawiany jako głoska boczna, często jednouderzeniowa

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: rɛˈrãɲɛ, AS: rerãńe

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  czas. rerać ndk.

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) rotacyzm, grasejowanie

  Wiktionary

# rerecording

[czytaj: rerekording] przenoszenie metodą elektryczną nagrań dźwiękowych z taśm magnetofonowych lub płyt gramofonowych na nowe taśmy, płyty itp.

SJP.pl

# research

[czytaj: risercz]
1. badanie naukowe, prace badawcze;
2. zbieranie informacji dla potrzeb dziennikarza

SJP.pl

# researcher

[czytaj: riserczer] osoba w firmach doradztwa personalnego jak również marketingowych zajmująca się badaniem rynku

SJP.pl

Broker informacji (także z ang. information broker, knowledge broker, researcher, information professional) – profesja związana ze zleconym wyszukiwaniem i udostępnianiem informacji.

Broker informacji (researcher) zajmuje się pozyskiwaniem, oceną, analizą i dostarczaniem różnego typu informacji na zlecenie.

Wikipedia

# researcherka

→ researcher [czytaj: riserczerka]

SJP.pl

# researcherski

→ researcher [czytaj: riserczerski]

SJP.pl

# resekcja

operacyjne usunięcie organu lub jego części

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg usunięcia narządu wewnętrznego

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wycięcie

Wiktionary

# resekcyjny

→ resekcja

SJP.pl

#### Patrz:

resekcja

# resekować

dokonywać resekcji

SJP.pl

# reseller

[czytaj: riseler] osoba lub firma kupująca towary w celu ich odsprzedaży; odsprzedawca

SJP.pl

# resellerka

[czytaj: riselerka]
1. kobieta kupująca towary w celu ich odsprzedaży;
2. potocznie: odsprzedaż

SJP.pl

# resellerski

→ reseller [czytaj: riselerski]

SJP.pl

# resentymencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od resentyment

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie resentyment, lecz tylko mały resentymencik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. resentyment m.

Wiktionary

# resentyment

niechęć, niezadowolenie, uraza do kogoś odczuwane przez dłuższy czas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skrywany żal lub uraza;

Wiktionary

Resentyment (fr. ressentiment) – w powszechnym rozumieniu silny, zakorzeniony żal bądź uraza do kogoś (czegoś), często skrywany i zwykle powracający na wspomnienie doznanych krzywd.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy głupcy, obdarzeni wielką aktywnością, znajdują – w ułożyskowaniu określonych antagonizmów klasowych i narodowych resentymentów – posłuch głupców mniej aktywnych, gotowych pójść za tym, „kto poprowadzi” – może się zrodzić z takiego „wzmocnienia” zło, nie piekielne co prawda, bo czysto ludzkie, lecz nie mniej przez to zgubne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛsɛ̃nˈtɨ̃mɛ̃nt, AS: resẽntỹmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. resentymencik mrz.

Wiktionary

# reserved

Reserved – polska sieć odzieżowa mająca siedzibę w Gdańsku, założona przez Marka Piechockiego i Jerzego Lubiańca. Właścicielem jest spółka LPP S.A. Pierwsze sklepy działały pod marką LPP, która następnie została zastąpiona obecną Reserved.

W 2020 roku Reserved zajął 10. miejsce w rankingu najlepszych marek w Polsce, przygotowanym przez YouGov i Inquiry.

Wikipedia

# reset

1. przycisk wciskany w celu zrestartowania komputera;
2. sam proces restartowania komputera

SJP.pl

- reset – twardy restart
- Reset – zespół muzyczny
- Reset – czasopismo
- Reset – film
- Reset – polski serial dokumentalny
- Reset – album Porty
- Reset – album Atari Teenage Riot
- Reset – album De Mono

Wikipedia

# resetować

1. przywracać domyślne wartości danego urządzenia lub programu; zerować;
2. uruchamiać ponownie system operacyjny komputera;
3. resetować się - potocznie:
a) relaksować się po ciężkiej pracy;
b) zmieniać swój punkt widzenia, zwykle w celu zaczęcia czegoś od nowa

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zresetować)

(1.1) inform. podawać sygnał zerowania na wejścia rejestrów i sumatora procesora urządzenia komputerowego, tym samym wznawiać jego pracę od początku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tamakurczak jest wygodny. Kiedy umrze, zabawkę się resetuje, czyli zaczyna hodowlę od początku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛsɛˈtɔvat͡ɕ, AS: resetovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. resetowanie n., zresetowanie n., reset m.

czas. zresetować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zerować, restartować, robić reset / restart

Wiktionary

# resetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|resetować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛsɛtɔˈvãɲɛ, AS: resetovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. resetować

Wiktionary

# resetowy

→ reset

SJP.pl

#### Patrz:

reset

# resich

[czytaj: rez-ich] nazwisko

SJP.pl

# resich-modlińska

nazwisko

SJP.pl

# residualny

→ residuum

SJP.pl

#### Patrz:

residuum

# residuum

rezyduum;
1. liczba zespolona opisującą zachowanie całek po konturach analitycznej funkcji f(z) wokół punktu osobliwości;
2. materiał skalny będący efektem wietrzenia i erozji niektórych składników skały

SJP.pl

Residuum (z łac. „reszta”, od neutr. residuus – pozostałość, od residēre – pozostawać) funkcji f w punkcie z_{0} – pierwszy współczynnik części osobliwej rozwinięcia w szereg Laurenta danej funkcji f holomorficznej w pewnym pierścieniu otaczającym punkt z_{0}.

Wikipedia

# resiliencja

środowiskowo:
1. zdolność radzenia sobie z nagłymi problemami;
2. wytrzymałość, odporność na działanie różnych sił

SJP.pl

# résistance

[czytaj: rez-isTĄS] ruch oporu we Francji skierowany przeciw niemieckim okupantom podczas II wojny światowej

SJP.pl

Francuski Wewnętrzny Ruch Oporu (fr. La Résistance Intérieure Française, dosłownie „Francuski Opór Wewnętrzny”, RIF), Ruch Oporu (fr. La Résistance; dosłownie „Opór, Sprzeciw”) – ruch oporu we Francji skierowany przeciwko niemiecko-włoskiemu okupantowi oraz władzom kolaboracyjnym podczas II wojny światowej.

Wikipedia

# reski

przymiotnik od: Resko (miasto w Polsce)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Reskiem, dotyczący Reska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Resko n., Rega ż.

Wiktionary

# resko

przymiotnik od: Resko (miasto w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie pomorskim;

Wiktionary

Resko (do 1945 r. niem. Regenwalde) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Resko. Ośrodek usługowy dla rolnictwa, drobny przemysł spożywczy i drzewny.

Według danych z 30 czerwca 2017, miasto miało 4263 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Resko jest miastem pomorskim.

(1.1) Przez Resko przepływa rzeka Rega

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛskɔ, AS: resko

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. reski

rzecz. reszczanin/reszczanka, Rega

Wiktionary

# reskowo

Reskowo (kaszub. Reskòwò) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno, na Pojezierzu Kaszubskim.

Wieś leży na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego nad jeziorem Reskowskim. Wieś jest siedzibą sołectwa Reskowo, w którego skład wchodzą również miejscowości Dejk i Lipowiec.

Wikipedia

# reskrypt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rozporządzenie władzy sporządzone na piśmie

Wiktionary

Reskrypt (łac. rescriptum – odpowiedź pisemna) – w prawie rzymskim akt normatywny wychodzący z kancelarii cesarskiej (jeden z rodzajów cesarskich rozporządzeń zwanych constitutiones), będącym odpowiedzią cesarza na zapytania urzędników, sędziów lub osób prywatnych w kwestiach prawnych. Po skodyfikowaniu edyktu pretorskiego cesarz stał się viva vox iuris civilis (żywym głosem prawa cywilnego), a poprzez reskrypty dokonywał autentycznej interpretacji obowiązującego prawa. Odpowiedzi te były często elementem kształtującym nową praktykę sądową, jak np. reskrypt Hadriana o zasadach oceny zeznań świadków w procesie rzymskim. Podobnie poprzez reskrypt Antoninus Pius zapewnił bezwzględną ochronę osobom powołanym do dziedziczenia na podstawie testamentu prawa pretorskiego, zaś Marek Aureliusz zapoczątkował nowy etap w rozwoju kompensacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Herold odczytywał publicznie reskrypt królewski.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. reskryptowy

Wiktionary

# reskryptowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z reskryptem, dotyczący reskryptu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reskrypt mrz.

Wiktionary

# resnais

[czytaj: reNE] nazwisko

SJP.pl

# resocjalizacja

przystosowywanie kogoś do życia w społeczeństwie; przywrócenie do działania w społeczeństwie osób niedostosowanych lub takich, które utraciły kontakt ze społeczeństwem, np. więźniów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. działania wychowawcze mające na celu przywrócenie ludziom niedostosowanym społecznie prawidłowego kontaktu ze społeczeństwem;

Wiktionary

Resocjalizacja – proces przyswajania przez jednostkę społeczną norm społecznych i wartości uznawanych w danej społeczności. Celem resocjalizacji jest jednocześnie spowodowanie, iż rezygnuje ona z przyswojonych do tej pory reguł działania stających w sprzeczności z systemem aksjonormatywnym tej zbiorowości. W procesie tym efekty wcześniejszej socjalizacji są modyfikowane lub zastępowane przez alternatywne wartości i normy zachowania. Proces resocjalizacyjny przebiega w wyniku wpływów interpersonalnych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. resocjalizowanie n., zresocjalizowanie n.

czas. resocjalizować ndk., zresocjalizować dk.

przym. resocjalizacyjny

Wiktionary

# resocjalizacyjny

związany z resocjalizacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z resocjalizacją, dotyczący resocjalizacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. resocjalizacja ż., resocjalizowanie n., zresocjalizowanie n.

czas. resocjalizować ndk., zresocjalizować dk.

Wiktionary

# resocjalizować

1. przystosowywać kogoś do życia w społeczeństwie; dokonywać czyjejś resocjalizacji;
2. resocjalizować się - przystosowywać się do życia w społeczeństwie; ulegać resocjalizacji

SJP.pl

# resolver

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. urządzenie elektryczne do pomiaru kąta

(1.2) inform. klient DNS

Wiktionary

Resolver jest to urządzenie służące do pomiaru kąta. Podobny do małego silnika elektrycznego. Stojan ma dwa uzwojenia ustawione pod kątem prostym, a wirnik jedno uzwojenie, z którego odczytywany jest sygnał.

Wikipedia

# resor

element zawieszenia pojazdu poprawiający kontakt kół z nierównym podłożem; amortyzator

SJP.pl

Resor – element resorujący, który najczęściej ma postać sprężyny wielopłytkowej utworzonej z płaskowników stalowych, zwanych piórami.

Pióra resoru wykonuje się głównie ze stali sprężynowej oraz poddaje się obróbce cieplnej i niekiedy kulkowaniu. Pióra mogą być wykonane również z tworzyw sztucznych. Pióra są wygięte, przy czym promień krzywizny zależy od długości pióra.

Wikipedia

# resoraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od resorak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. resorak m.

Wiktionary

# resorak

potocznie: zabawka w kształcie samochodu; samochodzik, resorowiec, resorek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mały samochodzik-zabawka, wykonany z metalu, charakteryzujący się ruchomymi osiami kół na podobieństwo resorów w prawdziwych samochodach

Wiktionary

Samochodzik – zabawka lub model w formie zminiaturyzowanego samochodu (zazwyczaj w rozmiarze od kilku do kilkudziesięciu centymetrów).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mogę się pobawić twoimi resorakami?

(1.1) Piotrek ma całą kolekcję resoraków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈsɔrak, AS: resorak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. resor m., resorowanie n.

:: zdrobn. resoraczek m.

czas. resorować ndk.

przym. resorowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) resorówka, żelaźniak

Wiktionary

# resorbować

wchłaniać lub wsysać jakieś substancje

SJP.pl

# resorcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od resort

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. resort m.

Wiktionary

# resorek

1. rzadko, potocznie: zabawka w kształcie samochodu; samochodzik, resorowiec, resorak;
2. zdrobnienie od: resor

SJP.pl

# resorowiec

potocznie: zabawka w kształcie samochodu; samochodzik, resorak, resorek

SJP.pl

# resorownia

środowiskowo: dział zakładu remontowego, w którym sprawdza się sprawność resorów

SJP.pl

# resorowy

przymiotnik od: resor

SJP.pl

# resorpcja

1. przenikanie substancji pokarmowych z jelit do naczyń krwionośnych; wchłanianie;
2. wchłanianie substancji chemicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. wchłanianie przez komórki substancji z otoczenia

Wiktionary

Resorpcja (łac. resorptio z łac. resorbo – wchłaniam, pochłaniam), wchłanianie – proces przenikania substancji przez powierzchnie.

Pojęcie stosowane w biologii i medycynie, gdzie może oznaczać w zależności od kontekstu różne zjawiska:

- wchłanianie pokarmu – kiedy pokarm przenika przez powierzchnie jelita cienkiego;
- resorpcja w nerkach (wchłanianie zwrotne) – kiedy to woda, niektóre jony (np. potasu, sodu), aminokwasy oraz glukoza w procesie powstawania moczu przenikają przez powierzchnie nabłonków w kanalikach nerkowych;
- resorpcja kości – powolne wchłanianie składników mineralnych kości prowadzące do jej wymiany lub zaniku. W zdrowym organizmie jest ona procesem naturalnym, prowadzącym do odnowy tkanki kostnej. Wzmożona resorpcja kości jest jednym z objawów osteoporozy;
- resorpcja płodu – rozłożenie i wchłonięcie martwego płodu w macicy.

Wikipedia

# resorpcyjny

→ resorpcja

SJP.pl

#### Patrz:

resorpcja

# resort

1. wyodrębniony dział gospodarki i administracji państwowej kierowany przez ministra;
2. przenośnie: zakres czyichś uprawnień;
3. miejscowość wypoczynkowa lub obiekt wypoczynkowy w takim miejscu, np. kompleks hotelowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. dział administracji publicznej podległy właściwemu członkowi rządu;

(1.2) pot. zakres czyjejś działalności, czyichś kompetencji

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ziobro objął resort sprawiedliwości.

(1.1) Przed budynkiem resortu powitał go ustępujący szef resortu Borys Budka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛsɔrt, AS: resort

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. resorcik mrz.

przym. resortowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ministerstwo

(1.2) dziedzina, domena, dyscyplina, dział, działka, gałąź, krąg, niwa, obręb

Wiktionary

# resortowość

→ resortowy

SJP.pl

Wikipedia

#### Patrz:

resortowy

# resortowy

przymiotnik od: resort

SJP.pl

# respective

[czytaj: respektiwe] odpowiednio (do każdego z branych pod uwagę)

SJP.pl

# respekcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od respekt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. respekt m.

Wiktionary

# respekt

poważanie, szacunek połączone z lekką obawą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szacunek, poważanie

(1.2) obawa, onieśmielenie wobec autorytetu lub siły

Wiktionary

Respekt – polski zespół wokalno-instrumentalny, istniejący od końca 1969 roku do końca 1970 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mężczyzna z respektem obracał w rękach zdjęcie.

(1.2) Synowie czuli respekt przed pasem ojca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛspɛkt, AS: respekt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. respektowanie n.

:: zdrobn. respekcik mrz.

czas. respektować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szacunek

Wiktionary

# respektować

szanować;
1. stosować się do czegoś, zachowywać się zgodnie z jakimiś normami;
2. mieć wzgląd na coś, liczyć się z czymś;
3. dawniej: mieć uznanie, szacunek dla kogoś; poważać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (brak dk.)

(1.1) brać pod uwagę, mieć wzgląd na coś lub na kogoś, przestrzegać czegoś w swoim postępowaniu

(1.2) daw. otaczać respektem; traktować z szacunkiem

czasownik zwrotny niedokonany respektować się (brak dk.)

(2.1) być respektowanym

(2.2) daw. okazywać szacunek jeden drugiemu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. respekt mrz., respektowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) liczyć się, przestrzegać, stosować się, uwzględniać

(1.2) poważać, szanować

Wiktionary

# respektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|respektować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. respekt mrz., respektować

czas. respektować

Wiktionary

# respektowy

przymiotnik od: respekt

SJP.pl

# respighi

Respighi:

- Elsa Respighi
- Lorenzo Respighi
- Ottorino Respighi
- Pietro Respighi

- (16930) Respighi

Wikipedia

# respiracja

1. oddychanie, oddech;
2. respiracja gleby - zjawisko wymiany gazów między glebą a atmosferą

SJP.pl

Oddychanie zewnętrzne, respiracja, oddychanie – zespół procesów fizjologicznych umożliwiających tkankową penetrację tlenu i usuwanie dwutlenku węgla. U ssaków polega na pobieraniu powietrza do płuc, wymianie gazowej zachodzącej w pęcherzykach płucnych, transporcie tlenu i CO2 przez krew i dyfuzji pomiędzy krwią a komórkami organizmu.

Wikipedia

# respiracyjny

związany z respiracją

SJP.pl

# respirator

1. aparatura medyczna połączona z chorym przez maskę twarzową, rurkę dotchawiczną itp., umożliwiająca sztuczne oddychanie tlenem, powietrzem lub ich mieszaniną, stosowana głównie w przypadkach zahamowania czynności oddechowych; resuscytator;
2. maska z filtrem chroniąca układ oddechowy przed pyłem, gazami, używana głównie w górnictwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. med. urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;

(1.2) techn. maska z filtrem chroniąca układ oddechowy przed pyłem, gazami itp.;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 2020 roku opracowano projekt respiratora, który udostępniono za darmo (na zasadach open source i open hardware).

(1.1) Głównym mechanicznym elementem respiratora jest kompresor i silnik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛspʲiˈratɔr, AS: respʹirator

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. respiratorowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sztuczne płuco

Wiktionary

# respiratoroterapia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mechaniczna wentylacja płuc pacjenta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lekarz zlecił w jego przypadku respiratoroterapię.

Wiktionary

# respiratorowy

→ respirator, np. nawilżacz respiratorowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z respiratorem, dotyczący respiratora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. respirator mrz.

Wiktionary

# respiro

respiro wekslowe - odroczenie płatności weksla

SJP.pl

# respirować

podłączać chorego do respiratora

SJP.pl

# respondek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Respondek – polski inżynier informatyk
- Krzysztof Respondek – polski aktor, piosenkarz i artysta kabaretowy

Wikipedia

# respondent

osoba odpowiadająca na pytania ankietera

SJP.pl

Respondent – osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej przekazująca dane dla celów statystycznych.

W niektórych typach badań respondenci dobierani są do badań na podstawie założeń badania probabilistycznego. W praktyce opisu badań używa się również słowa respondent w stosunku do pojedynczej osoby, która nie jest dobierana losowo, a z którą prowadzi się na przykład wywiad swobodny.

Wikipedia

# respondentka

kobieta odpowiadająca na pytania ankietera

SJP.pl

# respons

przestarzale: odpowiedź

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. odpowiedź

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛspɔ̃w̃s, AS: respõũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. responsa, responsowanie

czas. responsować

przym. responsywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. responsa

Wiktionary

# responsa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. odpowiedź

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛsˈpɔ̃w̃sa, AS: respõũ̯sa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. respons m., responsowanie n.

czas. responsować ndk.

przym. responsywny

Wiktionary

# responsorialny

→ responsorium; responsoryjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonywany na przemian przez kantora i lud

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po pierwszym czytaniu kantor śpiewa psalm responsorialny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. responsorium n.

przym. responsywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) responsoryjny

Wiktionary

# responsorium

wyrażenie używane przy odmawianiu brewiarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. liturgiczna krótka formuła modlitewna, w której wykonuje się naprzemienny śpiew lub recytację wersetów;

Wiktionary

Responsorium (łac. responsorium, od łac. responsum – odpowiedź) – ogólne określenie różnych form modlitewnych i odpowiadających im form muzycznych, wywodzących się z psalmodii responsorialnej, śpiewanej przez solistę i posiadającej refren wykonywany przez chór lub zgromadzenie. Responsoria składają się z wersetu (wersetów), wykonywanych przez solistę oraz refrenu (refrenów), wykonywanych przez chór. Istnieją różne formy responsoriów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W naszej parafii w każdy wtorek śpiewane jest responsorium do św. Antoniego z Padwy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. responsoryjny, responsorialny, responsywny

Wiktionary

# responsoryczny

mający charakter odpowiedzi, służący odpowiedzi; odpowiadający

SJP.pl

# responsoryjny

→ responsorium; responsorialny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonywany jako responsorium

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po pierwszej lekcji kantor śpiewa psalm responsoryjny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. responsorium n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) responsorialny

Wiktionary

# responsywność

1. cecha czegoś reagującego na coś, odpowiadającego na działanie;
2. cecha czegoś dostosowującego się do szerokości ekranu komputera, telefonu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest lub zachowuje się responsywnie

(1.2) psych. wyznacznik atrakcyjności interpersonalnej, oznaczający zdolność do zachowań stanowiących odpowiedź na działania innej osoby;

Wiktionary

Responsywność (od (ang.) response – odpowiedź) – jeden z wyznaczników atrakcyjności interpersonalnej. Osoba jest responsywna w kontakcie z drugą osobą, jeżeli jej zachowanie i wypowiadane słowa stanowią odpowiedź na działania partnera. Osoby responsywne są na ogół bardziej lubiane. Przeciwieństwem responsywności jest indyferentność.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛspɔ̃w̃ˈsɨvnɔɕt͡ɕ, AS: respõũ̯syvność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. responsywny

przysł. responsywnie

Wiktionary

# responsywny

1. reagujący na coś, odpowiadający na działanie;
2. dostosowujący się do szerokości ekranu komputera, telefonu itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czuły na zmiany, odpowiadający na działanie

(1.2) inform. dostosowujący się do szerokości ekranu komputera, telefonu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛspɔ̃w̃ˈsɨvnɨ, AS: respõũ̯syvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. respons m., responsa ż., responsywność ż., responsorium n.

przym. responsorialny

przysł. responsywnie

Wiktionary

# respublica

Korporacja Akademicka Respublica, założona 1922 roku, skupia studentów i absolwentów uczelni wyższych w Warszawie.

Dewiza korporacji brzmi decore diligentia ac doctrina, co tłumaczy się: dobrą sławą, pilnością i nauką. Respublica kandydowała przy korporacji Arkonia.

Wikipedia

# respublika

dawniej: republika

SJP.pl

- Respublika – kirgiska partia polityczna
- Respublika – kazachskie czasopismo
- Respublika – litewskie czasopismo
- Respublika (ukr. Республіка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie donieckim
- Respublika (ros. Республика) – wieś w Rosji, w obwodzie moskiewskim

Wikipedia

# rest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dług

Wiktionary

Representational state transfer (zmiana stanu poprzez reprezentacje), REST – styl architektury oprogramowania wywiedziony z doświadczeń przy pisaniu specyfikacji protokołu HTTP dla systemów rozproszonych. REST wykorzystuje m.in. jednorodny interfejs, bezstanową komunikację, zasoby, reprezentacje, hipermedia, HATEOAS.

Zaproponowany został przez Roya T. Fieldinga w 2000 roku.

Wikipedia

# restant

dawniej: dłużnik

SJP.pl

# restanty

dawniej: dłużnik

SJP.pl

# restarcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od restart

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restart m.

Wiktionary

# restart

ponowne uruchomienie komputera; reboot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. ponowne uruchomienie

Wiktionary

Restart (w niektórych znaczeniach reset) – zakończenie pracy dowolnego urządzenia elektronicznego lub cyfrowego w celu inicjalizacji i ponownego załadowania systemu operacyjnego, sterowników lub innego oprogramowania.

Jeśli urządzenie cyfrowe nie reaguje na polecenia, można zastosować tzw. miękki restart (ang. soft reset), który może być inicjowany zarówno przez inny działający system (np. watchdog), jak i przez użytkownika.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Strasznie wolno działa, może przydałby mu się restart.

(1.1) Pasażerowie lecący z Warszawy do Toronto wyruszyli z ponad czterogodzinnym opóźnieniem. Przyczyną był konieczny restart komputera pokładowego w dreamlinerze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛstart, AS: restart

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restartowanie n., zrestartowanie n., restarcik mrz.

czas. restartować ndk., zrestartować dk.

przym. restartowy

Wiktionary

# restartować

ponownie uruchamiać urządzenie elektroniczne, np. komputer

SJP.pl

# restauracja

1. rodzaj lokalu gastronomicznego;
2. przywrócenie monarchii lub określonej dynastii panującej na tron

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gastr. lokal gastronomiczny z obsługą kelnerską, w którym posiłki serwowane są przy stolikach;

(1.2) książk. odnowienie, odbudowanie

(1.3) polit. przywrócenie poprzednich rządów, wcześniej rządzącej dynastii, dawniejszego ustroju

Wiktionary

- Restauracja – lokal gastronomiczny
- Restauracja – przywrócenie monarchii
- Restauracja w architekturze
- Restauracja – film
- Restauracja – spektakl telewizyjny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szef zaprosił wszystkich pracowników na obiad do restauracji.

(1.1) To jest tania restauracja, ale z dobrym jedzeniem.

(1.1) Spotkaliśmy się koło restauracji.

(1.1) Często jadamy w drogich restauracjach.

(1.2) Kiedyś kierowałem restauracją zamku wawelskiego.

(1.2) W przyszłym roku rozpocznie się restauracja fasady tego budynku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛstawˈrat͡sʲja, AS: restau̯racʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restaurator m., restauratorka ż., restaurowanie n., restauratorstwo n., odrestaurowanie n.

:: zdrobn. restauracyjka ż.

czas. restaurować ndk., odrestaurować dk.

przym. restauracyjny, wokółrestauracyjny, przyrestauracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) restaurowanie, odnowa, odbudowa, renowacja, przywracanie

Wiktionary

# restauracyjka

zdrobnienie od: restauracja

SJP.pl

# restauracyjny

dotyczący restauracji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący restauracji, związany z restauracją

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restauracja ż., restauracyjka ż., restaurator m.

Wiktionary

# restaurator

1. artysta zajmujący się konserwowaniem dzieł sztuki, zabytków architektonicznych;
2. właściciel restauracji;
3. dawniej: odnowiciel, wskrzesiciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. właściciel, menadżer restauracji

(1.2) książk. zob. konserwator. (zabytków)

(1.3) hist. polit. wskrzesiciel, odnowiciel

Wiktionary

- restaurator – osoba prowadząca restaurację
- Restaurator – album muzyczny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛstawˈratɔr, AS: restau̯rator

Wiktionary

#### Powiązane:

forma żeńska restauratorka; rzecz. restauracja

(1.1) przym. restauracyjny, restauratorski

(1.2-3) restaurować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) konserwator

(1.3) odnowiciel

Wiktionary

# restauratorka

1. artystka zajmująca się konserwowaniem dzieł sztuki;
2. właścicielka restauracji

SJP.pl

# restaurować

odnawiać zabytki lub dzieła sztuki; odrestaurowywać

SJP.pl

# restenoza

Restenoza, nawrót zwężenia – ponowne zwężenie światła narządu występujące po zabiegu leczącym jego zwężenie, np. ponowne zwężenie leczonej tętnicy po zabiegu angioplastyki, ponowne zwężenie krtani lub tchawicy po jej endoskopowym poszerzaniu, plastyce lub resekcji.

Wikipedia

# restinga

zimozielone zarośle na piaszczystych, morskich wybrzeżach Brazylii

SJP.pl

Restinga – mianem tym określa się pas wydm nadmorskich w Brazylii, skąpo porośnięty roślinnością krzaczastą. Nazwa stosowana jest wyłącznie do zarośli krzewiastych lub niskich lasów. Zarośla te są często silnie zdeformowane (od strony morza) pod wpływem wiatru, często płożą się i przylegają do podłoża. W miarę posuwania się w kierunku lądu „podnoszą się”. W zależności od składu gatunkowego wyróżnia się restingę wrzosowiskową i mirtową.

Wikipedia

# restiwal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) forma uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych z domu dzięki transmisji online

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Można więc powiedzieć, że restiwal to taki festiwal na własnych warunkach – bez tłumów, bez kompromisów, w komfortowej i intymnej przestrzeni.

Wiktionary

# restoracjonistyczny

→ restoracjonizm

SJP.pl

#### Patrz:

restoracjonizm

# restoracjonizm

Restoracjonizm – w sensie ogólnym, przekonanie o konieczności powrotu do pierwotnego, czystego, biblijnego chrześcijaństwa z I wieku naszej ery, z czasów Jezusa i apostołów. W bardziej szczegółowym sensie, termin ten obejmuje te wyznania chrześcijańskie, które postawiły sobie za cel przywrócenie apostolskiego modelu chrześcijaństwa i oczyszczenie go z późniejszych, katolickich, protestanckich i innych naleciałości, ze szczególnym naciskiem na usunięcie „pogańskich wpływów” i „ludzkich nauk”. Dotyczy to głównie wyznań chrześcijańskich, mających swój początek w „drugim wielkim przebudzeniu” na początku XIX wieku.

Wikipedia

# restrukturalizacja

rzadko: zmiana struktury czegoś, np. struktury gospodarczej kraju, organizacji lub przedsiębiorstwa; restrukturyzacja (częściej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. ekon. zmiana struktury czegoś; wprowadzanie zmian w rozmieszczeniu majątku i organizacji zarządzania nim, zwykle w odniesieniu do gospodarki kraju lub przedsiębiorstwa;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛstrukturalʲiˈzat͡sʲja, AS: restrukturalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restrukturyzowanie, restrukturyzacja

przym. restrukturyzacyjny

czas. restrukturyzować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) restrukturyzacja

Wiktionary

# restrukturalizować

rzadko: dokonywać restrukturalizacji (restrukturyzacji); restrukturyzować (częściej)

SJP.pl

# restrukturyzacja

zmiana struktury czegoś, np. struktury gospodarczej kraju, organizacji lub przedsiębiorstwa; restrukturalizacja (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. zmiana struktury czegoś; wprowadzanie zmian w rozmieszczeniu majątku i organizacji zarządzania nim, zwykle w odniesieniu do gospodarki kraju lub przedsiębiorstwa;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛstrukturɨˈzat͡sʲja, AS: restrukturyzacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restrukturyzowanie, restrukturalizacja

przym. restrukturyzacyjny, restrukturalizacyjny

czas. restrukturyzować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) restrukturalizacja

Wiktionary

# restrukturyzacyjny

związany z restrukturyzacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od restrukturyzacja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Starosta nie chce mówić o zwolnieniach, a ja wiem, że zostanie zwolnionych prawie 200 osób. Tak jest napisane w programie restrukturyzacyjnym - oznajmił na sesji R.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛstrukturɨzaˈt͡sɨjnɨ, AS: restrukturyzacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restrukturyzacja, restrukturalizacja, restrukturyzowanie

czas. restrukturyzować

przym. restrukturalizacyjny

Wiktionary

# restrukturyzować

dokonywać restrukturyzacji (restrukturalizacji); restrukturalizować (rzadziej)

SJP.pl

# restrukturyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|restrukturyzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. restrukturyzować ndk.

rzecz. restrukturalizacja ż., restrukturyzacja ż.

przym. restrukturyzacyjny

Wiktionary

# restrukturyzowany

dokonywać restrukturyzacji (restrukturalizacji); restrukturalizować (rzadziej)

SJP.pl

# restrykcja

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. ograniczenie, zastrzeżenie;
2. ograniczenie obrotu, wymiany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. ograniczenie praw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Okupant wprowadził restrykcje znacznie ograniczające swobody obywatelskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restrykcyjność ż., restryktywność ż.

przym. restrykcyjny, restryktywny

przysł. restrykcyjnie, restryktywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sankcja

Wiktionary

# restrykcyjność

→ restrykcyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest restrykcyjne; cecha tych, którzy są restrykcyjni

Wiktionary

#### Patrz:

restrykcyjny

#### Powiązane:

rzecz. restrykcja ż.

przym. restrykcyjny

przysł. restrykcyjnie

Wiktionary

# restrykcyjny

ograniczający, surowy, drastyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ograniczający, surowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rządy na całym świecie próbują za pomocą restrykcyjnych przepisów i represyjnych metod ograniczać wolność słowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restrykcja ż., restrykcyjność ż.

Wiktionary

# restryktaza

Enzymy restrykcyjne, restryktazy – endonukleazy przecinające nić DNA w miejscu wyznaczanym przez specyficzną sekwencję DNA. Rozpoznawana sekwencja z reguły ma charakter symetryczny o długości od 4 do 8 par zasad (pz), choć zdarzają się częste wyjątki. Restryktazy wraz z metylazami DNA stanowią system restrykcji i modyfikacji DNA, który w organizmach prokariotycznych stanowi mechanizm obronny zapobiegający włączeniu DNA bakteriofaga do genomu bakterii. Niespecyficzność enzymów restrykcyjnych w niektórych warunkach nazywa się aktywnością star.

Wikipedia

# restytucja

1. przywrócenie dawnego, pierwotnego stanu rzeczy; też odtworzenie od nowa czegoś na podstawie zachowanych reliktów;
2. w biologii: całkowita regeneracja uszkodzonego narządu;
3. w prawie: przywrócenie stanu pierwotnego jako forma naprawienia szkody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przywrócenie czemuś dawnego stanu

(1.2) ekol. przywrócenie gatunku zagrożonego wyginięciem

(1.3) praw. zwrot skonfiskowanego mienia

(1.4) psych. dążenie do przeproszenia osoby za wyrządzoną krzywdę, aby obniżyć poczucie winy

(1.5) konserwat. odtworzenie zabytku połączone z wbudowaniem oryginalnych, zachowanych elementów we właściwe im miejsca

Wiktionary

- restytucja – przywrócenie czemuś dawnego stanu
- restytucja – przywrócenie gatunku zagrożonego wyginięciem
- restytucja – zwrot skonfiskowanego mienia
- restytucja – w psychologii, dążenie do przeproszenia osoby za wyrządzoną krzywdę, aby obniżyć poczucie winy
- restytucja – w konserwacji, odtworzenie zabytku połączone z wbudowaniem oryginalnych, zachowanych elementów we właściwe im miejsca, np. Stare Miasto w Warszawie
- współczynnik restytucji (współczynnik uderzenia) – w fizyce, stosunek prędkości względnej zderzających się ciał po zderzeniu do prędkości względnej przed zderzeniem

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. restytuowanie n.

Wiktionary

# restytucjonalistka

→ restytucjonalista

SJP.pl

#### Patrz:

restytucjonalista

# restytucyjny

związany z restytucją

SJP.pl

# restytuować

przywracać (przywrócić) do poprzedniego stanu; odnawiać (odnowić)

SJP.pl

# restytuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|restytuować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restytucja ż.

Wiktionary

# resublimacja

chemiczny proces przechodzenia ciał ze stanu gazowego bezpośrednio w stan stały

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. zmiana stanu skupienia z gazowego na stały, z pominięciem fazy ciekłej;

Wiktionary

Resublimacja, desublimacja – przemiana fazowa polegająca na bezpośrednim przechodzeniu substancji z fazy gazowej (pary) w fazę stałą z pominięciem stanu ciekłego. Resublimacja jest procesem odwrotnym do sublimacji. W wyniku resublimacji wody (pary wodnej) powstaje szron i śnieg. Resublimacja, w połączeniu z sublimacją lub parowaniem, jest wykorzystywana do oczyszczania lub rozdzielania substancji i otrzymywania ich w postaci krystalicznej (jest to metoda oczyszczania jodu).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uczniowie wykonywali rozdzielanie mieszaniny jodu z piaskiem obserwując zjawisko sublimacji i resublimacji jodu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) desublimacja

Wiktionary

# resublimacyjny

→ resublimacja

SJP.pl

#### Patrz:

resublimacja

# résumé

[czytaj: reziME albo rezüME] krótkie, zwięzłe streszczenie (np. przebiegu dyskusji, wykładu itp.); podsumowanie, ostateczny wynik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podsumowanie, streszczenie

Wiktionary

Streszczenie – przekształcenie tekstu polegające na zmniejszeniu jego długości przy zachowaniu zasadniczych, wyróżnionych jego elementów: najważniejszych treści, problemów, w przypadku opracowań dzieł literackich podstawowej zawartości fabuły. Metody streszczenia zależą od charakteru opracowanego dzieła i funkcji jaką ma ono pełnić.

Wikipedia

# resumować

streszczać coś, powtarzać w zwięźlejszej formie; podsumowywać, rekapitulować, reasumować

SJP.pl

# resurs

1. okres gwarantowanej sprawności pracy sprzętu;
2. przestarzałe, zwykle w liczbie mnogiej: środki zaradcze; zasoby, zwłaszcza pieniężne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. lotn. okres zdolności użytkowej urządzenia gwarantujący jego niezawodność i bezpieczeństwo eksploaracji;

(1.2) daw. środek zaradczy

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od resursa

Wiktionary

Resurs (z fr. ressource, przez ros. ресурс), okres zdolności użytkowej – ustalony teoretycznie lub doświadczalnie czas eksploatacji urządzenia, wyrażony w odpowiednich dla niego jednostkach. Przyjmuje się, że w tym okresie zagwarantowane jest bezpieczeństwo i sprawność użytkowania.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛsurs, AS: resurs

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. resursa ż.

przym. resursowy

Wiktionary

# resursa

dawniej: klub towarzyski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. klub towarzyski danego środowiska

(1.2) przest. lokal, w którym znajduje się dany klub towarzyski

(1.3) przest. spotkanie członków danego klubu towarzyskiego

Wiktionary

Resursa (z fr. ressources – środki) – określenie klubu towarzyskiego np. kupców, obywateli ziemskich itp., jak również lokalu takiego klubu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. resurs mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) klub towarzyski

(1.3) zebranie

Wiktionary

# resuscytacja

przywrócenie krążenia i oddychania u osoby znajdującej się w stanie śmierci klinicznej, przy braku powrotu świadomości chorego (w odróżnieniu od reanimacji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przywrócenie funkcji układu krążenia i oddychania u osoby znajdujących się w stanie śmierci klinicznej

Wiktionary

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa, RKO – zespół czynności stosowanych u poszkodowanego, u którego wystąpiło nagłe zatrzymanie krążenia, czyli ustanie czynności serca z utratą świadomości i bezdechem. Celem resuscytacji jest utrzymanie przepływu krwi przez mózg i mięsień sercowy oraz przywrócenie czynności własnej układu krążenia. Natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji przez świadków zdarzenia zwiększa prawdopodobieństwo przeżycia trzykrotnie.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. resuscytowanie n., resuscytator m.

czas. resuscytować ndk.

przym. resuscytacyjny

Wiktionary

# resuscytacyjny

→ resuscytacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. dotyczący resuscytacji

Wiktionary

#### Patrz:

resuscytacja

#### Przykłady

(1.1) Mimo dostępności zaawansowanych technik resuscytacyjnych, wytycznych oraz sprzętu i wyposażenia karetek pogotowia pomoc najczęściej przychodzi zbyt późno.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. resuscytacja ż.

Wiktionary

# resuscytator

aparatura medyczna połączona z chorym przez maskę twarzową, rurkę dotchawiczną itp., umożliwiająca sztuczne oddychanie tlenem, powietrzem lub ich mieszaniną, stosowana głównie w przypadkach zahamowania czynności oddechowych; respirator

SJP.pl

Worek samorozprężalny, resuscytator ręczny – przyrząd wykorzystywany w resuscytacji pacjenta nieoddychającego lub oddychającego w sposób nieefektywny, umożliwiający wentylację wysokimi stężeniami tlenu. Wchodzi w skład standardowego wyposażenia zespołu ratunkowego; w żargonie zawodowym ratowników medycznych często nazywany workiem ambu (od firmy Ambu, producenta jednego z pierwszych tego typu urządzeń).

Wikipedia

# resuscytować

przywracać krążenie i oddychanie osobie znajdującej się w stanie śmierci klinicznej

SJP.pl

# resweratrol

organiczny związek chemiczny, środek antygrzybiczny i przeciwutleniacz, stosowany w żywności

SJP.pl

Resweratrol – organiczny związek chemiczny, polifenolowa pochodna stylbenu.

Resweratrol może występować w formie dwóch izomerów geometrycznych, cis i trans. Naturalnie występuje izomer trans i tylko on wykazuje aktywność biologiczną. Może on przekształcić się w formę cis w wyniku działania światłem UV:

Wikipedia

# resynchronizujący

terapia resynchronizująca - metoda leczenia zaawansowanej niewydolności serca; stymulacja resynchronizująca, stymulacja dwukomorowa

SJP.pl

# resynteza

proces łączenia się substancji prostych w celu odzyskania substratu użytego do analizy

SJP.pl

# reszczanin

mieszkaniec Reska

SJP.pl

# reszczanka

mieszkanka Reska

SJP.pl

# reszczyński

nazwisko

SJP.pl

# reszel

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Reszel (niem. Rößel, lit. Rešlius) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Reszel. Położone jest na Pojezierzu Mrągowskim, nad rzeką Sajną, dopływem Gubra wpadającego do Łyny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Córka urodziła się w Reszlu, jest więc rodowitą reszlanką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reszlanin m., reszlanka ż.

przym. reszelski

Wiktionary

# reszelski

przymiotnik od: Reszel

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Reszlem, dotyczący Reszla

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Reszel mrz., reszlanin m., reszlanka ż.

Wiktionary

# reszka

prawa strona monety, mająca zwykle napis określający jej wartość; awers

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) numizm. strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety

Wiktionary

Reszka (z ros. решка) – potoczne określenie rewersu – strony monety zawierającej zwykle nominał bądź rysunek związany z okolicznością jej wybicia. Jest przeciwieństwem awersu – strony monety zawierającej godło państwowe bądź wizerunek panującego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rzućmy monetą, jak będzie orzeł, to ty wygrywasz, jak reszka, to zrobimy tak, jak ja powiedziałem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛʃka, AS: reška

Wiktionary

# reszke

nazwisko

SJP.pl

Reszke (forma żeńska: Reszke/Reszkowa/Reszkówna; liczba mnoga: Reszkowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 837 osób.

Wikipedia

# reszkowy

→ reszka

SJP.pl

#### Patrz:

reszka

# reszlanin

mieszkaniec Reszla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Reszla

(1.2) osoba pochodząca z Reszla, urodzona w Reszlu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po rundzie jesiennej reszlanie zajmowali przedostatnie miejsce w tabeli.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Reszel m.

:: fż. reszlanka ż.

przym. reszelski

Wiktionary

# reszlanka

mieszkanka Reszla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Reszla

(1.2) kobieta pochodząca z Reszla, urodzona w Reszlu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Córka urodziła się w Reszlu, jest więc rodowitą reszlanką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Reszel m.

:: fm. reszlanin m.

przym. reszelski

Wiktionary

# ręszów

Ręszów (niem. Ransen) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Ścinawa. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego. Według danych z roku 2006 wieś miała 290 mieszkańców. Podczas Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) spisano w Ręszowie 276 mieszkańców.

Wikipedia

# reszt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dług

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: reszta

Wiktionary

Raszt (pers. ‏رشت‎) – miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego, ośrodek administracyjny ostanu Gilan. Około 560,1 tys. mieszkańców. Przemysł jedwabniczy, rzemiosło, uniwersytet.

Wikipedia

# reszta

1. to, co pozostało z całości po oddzieleniu pewnej części;
2. to, co pozostało z dzielenia, kiedy jedna liczba nie dzieli się przez drugą;
3. pieniądze wydawane, np. w sklepie, jeśli rachunek regulowany jest kwotą większą niż wynosi należność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elementy, które zostały

(1.2) przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

(1.3) mat. przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;

(1.4) inform. przy dzieleniu liczb: liczba, która dodana do zaokrąglonego w stronę zera wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;

Wiktionary

- reszta – w matematyce,
- reszta – w statystyce,
- reszta – w informatyce,
- reszta kwasowa – w chemii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Student uważał na zajęciach do momentu, gdy profesor sprawdził listę, a potem spał przez resztę wykładu.

(1.2) To kosztowało 20 (dwadzieścia) złotych, ale nie miałem drobnych i zapłaciłem banknotem stuzłotowym. Sprzedawca wydał mi 80 (osiemdziesiąt) złotych reszty.

(1.3) 15 (Piętnaście) dzieli się przez 4 (cztery) z resztą 3 (trzy)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛʃta, AS: rešta

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. resztka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pozostałość

Wiktionary

# resztka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od reszta

(1.2) pozostałość do wyrzucenia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛʃtka, AS: reštka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reszta ż.

przym. resztkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reszta, pozostałość; reg. śl. ożmytek.

(1.2) śmieć

Wiktionary

# resztować

dawniej:
1. zostawać jako reszta; zbywać;
2. pozostawać do zapłaty, zalegać

SJP.pl

# resztówka

1. reszta gruntu z budynkami pozostała po parcelacji prywatnej własności ziemskiej;
2. to, co pozostaje z całości po odjęciu, zużyciu pewnej części, liczby

SJP.pl

resztówka – reszta gruntu pozostała po parcelacji prywatnej posiadłości ziemskiej

Wikipedia

# resztowy

→ reszta

SJP.pl

#### Patrz:

reszta

# ret

najwyższa część pstrego piaskowca

SJP.pl

- Ret – jednostka skalna
- Retikulocyt
- protonkogen RET
- współczynnik oporu parowania (tekstylia – właściwości fizjologiczne) Ret – PN-EN 31092
- FRET

Wikipedia

# reta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. marzanka polna

Wiktionary

Reta (niem. Retta, również: Reta Mikołowska) – nieformalna dzielnica Mikołowa. Położona na północ od centrum miasta, graniczy od północy z południową częścią sołectwa Śmiłowice - Retą Śmiłowicką. Leży po północnej stronie drogi krajowej nr Katowice – Wisła. Komunikację miejską zapewnia ZTM: linia (653) do Katowic (zawieszona), (41) do Gliwic, (982) do Rudy Śląskiej, (M18, 33 - linia zawieszona) do Gliwic oraz Tychów, (82) do Tychów oraz Rudy Śląskiej, (245) okrężnie po Mikołowie oraz linia mikrobusowa (J) Jamna – Śmiłowice. Niedaleko przebiega Szlak Bohaterów Wieży Spadochronowej.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) źródło dla nazw własnych – Reta, Reta Mikołowska, Reta Śmiłowska (części miasta Mikołowa)

tłumaczenia.

źródła.

== reta (język portugalski.) ==

wymowa. IPA3|ˈʁɛ.tɐ.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. prosta

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈʁɛ.tɐ

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) źródło dla nazw własnych – Reta, Reta Mikołowska, Reta Śmiłowska (części miasta Mikołowa)

tłumaczenia.

źródła.

== reta (język portugalski.) ==

wymowa. IPA3|ˈʁɛ.tɐ.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. prosta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) reta concorrente

synonimy.

Wiktionary

# retabulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. rel. dekoracja ustawiana za ołtarzem, często w formie bogato zdobionej, wielometrowej struktury rzeźbiarsko-malarskiej

Wiktionary

Nastawa ołtarzowa (także łac. retabulum) – dekoracja ołtarza we wnętrzu kościoła w formie malowidła, płaskorzeźby lub rzeźby, także nadbudowa umieszczona w tylnej części ołtarza ustawiana bezpośrednio na mensie, łącząca się z nią za pośrednictwem predelii lub na osobnym postumencie za mensą.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) nastawa ołtarzowa

Wiktionary

# retard

sposób działania lekarstwa, polegający na przedłużonym uwalnianiu jakiejś substancji

SJP.pl

# retardacja

1. osobnicze lub ewolucyjne opóźnienie rozwoju danego narządu w stosunku do innych narządów lub całego organizmu;
2. zabieg stylistyczny, polegająca na celowym zwolnieniu biegu akcji w celu zbudowania napięcia i wzmożenia zainteresowania widza lub czytelnika;
3. w muzyce: spowolnienie tempa utworu

SJP.pl

Retardacja (łac., retardatio ‘opóźnienie’) – jedna z figur retorycznych; jej celem jest zwiększenie napięcia u czytelnika poprzez opóźnienie bądź zatrzymanie akcji utworu, zwykle literackiego. Osiąga się ją poprzez długie, obszerne opisy.

Retardacje są jednymi z cech eposu; i tak w Iliadzie Homera, przykładem retardacji jest przeniesienie się akcji do kuźni Hefajstosa, tuż przed istotnym pojedynkiem Hektora z Achillesem.

Wikipedia

# retardacyjny

związany z retardacją

SJP.pl

# retardant

czynnik opóźniający; opóźniacz, spowalniacz;
1. środek chemiczny opóźniający wzrost roślin;
2. środek opóźniający rozprzestrzenianie się płomieni i przenikanie ciepła

SJP.pl

# retarder

hamulec długotrwałego działania używany w pojazdach i elementach maszyn; zwalniacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. mot. masz. zob. zwalniacz.

Wiktionary

Zwalniacz lub retarder (tzw. hamulec górski) – urządzenie służące do długotrwałego hamowania pojazdu lub elementów maszyny. Praktycznie używa się go w celu zapobieżenia nadmiernemu wzrostowi prędkości, np. podczas długotrwałych zjazdów ze wzniesienia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas hamowania autobusu dało się słyszeć charakterystyczny świst pracującego retardera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈtardɛr, AS: retarder

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zwalniacz

Wiktionary

# retencja

1. naturalne zjawisko magazynowania wody opadowej, także śniegu i lodu w gruncie, rzece, jeziorze, co opóźnia jej odpływ z danego terenu;
2. zapas wody zgromadzony w ten sposób;
3. w prawie: możliwość zatrzymania rzeczy dłużnika, przysługująca w pewnych okolicznościach wierzycielowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hydrol. magazynowanie wody opadowej w ziemi i na jej powierzchni ziemi oraz w zbiornikach naturalnych i sztucznych

(1.2) prawo przysługujące wierzycielowi, które zezwala zatrzymanie przedmiotów należących do dłużnika

Wiktionary

retencja (łac. retentio) – ogólnie: zatrzymanie, powstrzymanie

- retencja (chemia analityczna)
- retencja (prawo) – zatrzymanie cudzej rzeczy jako zabezpieczenie roszczenia
- retencja (psychologia) – zdolność zapamiętywania jako jeden z kluczowych elementów procesu uczenia się
- retencja (stereochemia) – zachowanie konfiguracji atomu chiralnego
- retencja (stomatologia) – utrzymanie się wypełnienia, protezy zębowej lub płytki nazębnej w danym miejscu w jamie ustnej
- retencja danych (telekomunikacja) – przechowywanie zapisów rozmów telefonicznych, wiadomości elektronicznych itp.
- retencja moczu (medycyna)
- retencja wodna (geografia)
  - zobacz też: zbiornik retencyjny

  Wikipedia

  #### Powiązane:

  przym. retencyjny

  Wiktionary

# retencjonować

magazynować wodę opadową na powierzchni ziemi, w gruncie oraz w zbiornikach naturalnych i sztucznych

SJP.pl

# retencyjny

związany z retencją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący retencji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retencja ż.

Wiktionary

# retentat

roztwór zawierający cząstki zatrzymane na filtrze

SJP.pl

# retiarius

Retiarius (łac. sieciarz) – typ gladiatora który stał się popularny pod koniec I wieku n.e. Walczył długim trójzębem osadzonym na drewnianym drzewcu, siecią rybacką przywiązaną do lewego nadgarstka długimi sznurkami, którą zarzucał na rywala i sztyletem o nazwie pugio, którym mógł dobić powalonego przeciwnika. Jedyną ochroną retiariusa była wykonana z brązu osłona lewego barku o nazwie galerus, którą w razie potrzeby mógł osłonić głowę, i osłaniająca ramię manica, wykonana z metalowych lub skórzanych pasów, a czasami z naszytych na skórę łusek. Po II wieku n.e. retiarius nakładał na lewe ramię rękaw z kolczugi, który sięgał aż po pierś ale nie było to regułą. Nie posiadał hełmu, tarczy, ani nagolenników.

Wikipedia

# reticella

dawna koronka igłowa z białych nici lnianych, wyrabiana głównie we Włoszech

SJP.pl

# reticentia

Zamilknięcie, aposjopeza (gr. ἀποσιώπησις aposiṓpēsis), retycencja (łac. reticentia) – figura retoryczna polegająca na urwaniu wypowiedzi dla pobudzenia domyślności słuchacza (czytelnika). Przedstawiając niemożność dokończenia zdania pod wpływem silnych emocji służy spotęgowaniu wrażenia odbiorcy.

Wikipedia

# retikulocyt

niedojrzała, nieposiadająca jądra krwinka czerwona, powstająca z erytroblastu

SJP.pl

Retikulocyt, retykulocyt, proerytrocyt (skrótowo Ret.) – niedojrzała postać krwinki czerwonej, która w szlaku erytropoezy bezpośrednio poprzedza dojrzałą krwinkę czerwoną, czyli erytrocyt. Jego powstawanie jest związane głównie z uzupełnianiem fizjologicznie niszczonych krwinek czerwonych oraz wyrównywaniem (kompensacją) skutków zdarzeń lub chorób w których dochodzi do utraty, czy niszczenia erytrocytów (np. krwotoków, zimnicy).

Wikipedia

# retikulocytoza

zwiększony odsetek retikulocytów

SJP.pl

Retikulocyt, retykulocyt, proerytrocyt (skrótowo Ret.) – niedojrzała postać krwinki czerwonej, która w szlaku erytropoezy bezpośrednio poprzedza dojrzałą krwinkę czerwoną, czyli erytrocyt. Jego powstawanie jest związane głównie z uzupełnianiem fizjologicznie niszczonych krwinek czerwonych oraz wyrównywaniem (kompensacją) skutków zdarzeń lub chorób w których dochodzi do utraty, czy niszczenia erytrocytów (np. krwotoków, zimnicy).

Wikipedia

# retikulopodium

siateczkowata wypustka cytoplazmatyczna u niektórych pierwotniaków oraz komórek organizmów wielokomórkowych

SJP.pl

# retikulum

skomplikowany system przestrzeni wewnątrz komórek eukariotycznych otoczonych błoną fosfolipidową; siateczka

SJP.pl

# retinal

substancja w siatkówce oka odpowiedzialna za proces widzenia

SJP.pl

Retinal – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów; wchodzi w skład purpury wzrokowej rodopsyny. Występuje w dwóch formach izomerycznych cis i trans. Dzięki właściwościom układu sprzężonych wiązań podwójnych cząsteczka retinalu absorbuje światło, co powoduje zmianę izomerycznej formy cis w postać trans i dysocjację rodopsyny do retinalu oraz białka opsyny. Dzięki temu mechanizmowi możliwe jest wydzielanie neurotrasmiterów i przekazywanie bodźców wzrokowych do ośrodka wzrokowego w mózgu.

Wikipedia

# retinen

barwnik fotoreceptorów w siatkówce oka

SJP.pl

# retinoblastoma

Siatkówczak (łac. retinoblastoma) – najczęstszy wewnątrzgałkowy nowotwór złośliwy oka u dzieci. Jeśli weźmie się pod uwagę wszystkie grupy wiekowe, zajmuje on drugie miejsce po czerniaku naczyniówki w tej grupie nowotworów. Rozwój nowotworu jest inicjowany przez mutacje, które dezaktywują obie kopie genu RB1, kodującego białko retinoblastoma. Pierwszym objawem choroby jest najczęściej leukokoria – pojawienie się białego odblasku w oku lub obu oczach, albo zez. Siatkówczak jest rzadką chorobą – ocenia się, że zapadalność na ten typ nowotworu wynosi około 4 przypadków na milion na rok (w latach 1990-1995, wśród dzieci poniżej 15. rż.).

Wikipedia

# retinoid

związek chemiczny będący pochodną witaminy A, wykazujący działanie przeciwstarzeniowe oraz przeciwtrądzikowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. farm. pochodna kwasowa witaminy A, lek zewnętrzny regulujący rozwój naskórka i stan gruczołów łojowych

Wiktionary

Retinoidy – organiczne związki chemiczne, kwasowe pochodne witaminy A. Pobudzają wzrost i wpływają na różnicowanie się komórek nabłonkowych oraz zwiększają syntezę glikoprotein błonowych. Retinoidy pobudzają wzrost komórek w warstwie kolczystej nabłonka, zmniejszają spójność komórek w tkance, powodują rumień i złuszczanie nabłonków.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) retinoid I generacji / II generacji / III generacji • retinoid monoaromatyczny / poliaromatyczny • retinoid naturalny / syntetyczny

synonimy.

(1.1) retynoid

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) acitretyna / acytretyna, adapalen, alitretinoina / alitretynoina, arotynoid, beksaroten, etretynat, izotretynoina, motretynid, retinal, retinol, tazaroten, tretynoina

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. retynoid m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) retinoid

* francuski: (1.1) rétinoïde m.

* hiszpański: (1.1) retinoide m.

* łaciński: (1.1) retinoidum n.

* nowogrecki: (1.1) ρετινοειδές n.

* włoski: (1.1) retinoide m.

źródła.

== retinoid (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) retinoid, retynoid

odmiana.

(1.1) lp. retinoid; lm. retinoids

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retynoid m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) retynoid

Wiktionary

# retinoidowy

→ retinoid

SJP.pl

#### Patrz:

retinoid

# retinol

witamina A, w organizmie zwierzęcym powstaje w wątrobie z prowitaminy A (karotenu); akseroftol

SJP.pl

Retinol (akseroftol), C20H29OH – organiczny związek chemiczny, alkohol nienasycony zaliczany do grupy karotenoidów, wraz z innymi retinoidami pełni funkcję witaminy A. Po raz pierwszy został wyodrębniony w 1931 roku.

Wikipedia

# retinopatia

zmiany w siatkówce oka

SJP.pl

Retinopatia – proces chorobowy dotyczący siatkówki oka.

Rozróżnia się:

- retinopatię cukrzycową
- retinopatię nadciśnieniową
- retinopatię wcześniaków
- retinopatię Purtschera
- retinopatię barwnikową - jest to jednak nazwa zwyczajowa, innymi nazwami używanymi w medycynie są: pierwotne zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, dystrofia pręcikowo-czopkowa, retinitis pigmentosa i w rzeczywistości związana jest z depozycją barwnika w siatkówce i na tym tle doprowadzająca do jej zmian zwyrodnieniowych.

Wikipedia

# retinowy

kwas retinowy - metabolit retinolu (witaminy A)

SJP.pl

# retki

Retki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Zduny.

Wikipedia

# retkowo

Retkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.

Wikipedia

# retman

dawniej: osoba odpowiedzialna za transport rzeczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starszy flisak kierujący spławem

(1.2) icht. zob. przynawek retman.

Wiktionary

Retman – starszy flisak, osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo rejsu w spławie rzecznym.

W dawnej Polsce retman zajmował się zawieraniem umów z kupcami lub faktorami, planował trasę, dobierał sobie flisaków, oraz kierował spławem.

W niektórych osadach nad rzekami Niemen, Wisła, San i Bug powstał cech retmański. W XIX wieku najbardziej znane ośrodki były w miejscowościach Kamieńczyk i Stare Budy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Umowę o spław podpisywał z kupcem lub jego faktorem retman, on też dobierał zespół flisacki na tzw. ryzę lub rajzę, czyli jednorazowy spław.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. retmański

Wiktionary

# retmanić

dawniej: wykonywać funkcję retmana - osoby odpowiedzialnej za transport rzeczny

SJP.pl

# retmanka

1. pełnienie funkcji przez retmana;
2. mała, jednoosobowa łódka retmana

SJP.pl

# retmański

przymiotnik od: retman

SJP.pl

# retniowiec

Retniowiec – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Lipce Reymontowskie.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

W latach 1973–1976 w gminie Maków, w latach 1977–1982 w gminie Łyszkowice.

Wikipedia

# retno

Retno (niem. Sorge) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# retor

1. człowiek, który potrafi wygłaszać przemówienia, chętnie głosi oracje, zabiera głos publicznie; krasomówca, orator, mówca;
2. nauczyciel wymowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. doskonały mówca lub interpretator recytowanych tekstów

(1.2) daw. nauczyciel poprawnej wymowy

Wiktionary

Orator, inaczej retor (z gr. rhetor, łac. orator) – mówca, który opanował sztukę retoryki, potrafi przemawiać publicznie i przekonywać słuchaczy do swoich racji.

W kulturze starożytnej Grecji i Rzymu nazwy rhetor, orator odnosiły się m.in. do mówcy na zgromadzeniu, polityka, nauczyciela wymowy. Od mówcy wymagano nie tylko doskonałej wymowy, lecz także intelektu, wiedzy filozoficznej i właściwej postawy moralnej. Upowszechniła się formuła Katona Starszego: Orator est vir bonus, dicendi peritus (Mówca to człowiek prawy, biegły w mówieniu). Liczne podręczniki retoryki proponowały wskazówki i ćwiczenia, dzięki którym mówca mógł doskonalić umiejętność przemawiania. Wysokie wymagania wiązały się z faktem, że kultura grecko-rzymska była kulturą żywego słowa, a wygłoszona mowa mogła zadecydować o sukcesie politycznym lub sądowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obywatele Antiochii widzieli więc w Janie retora doskonałego i byli dumni, że właśnie on, w ich mieście, przejmuje z rąk pogańskich prymat retoryki.

(1.2) Ja się nie znałem, nawet nie widziałem z Jackiem; / Ledwiem słyszał o jego życiu hajdamackiem, / Siedząc wtenczas retorem w jezuickiej szkole, / Potem u wojewody służąc za pacholę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retorstwo n., retoryk m., retoryka ż., retoryczność ż.

przym. retorski, retoryczny

przysł. retorycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krasomówca, orator

Wiktionary

# retorka

kobieta umiejąca pięknie przemawiać publicznie; krasomówczyni, oratorka

SJP.pl

# retoromanie

zespół romańskich grup etnicznych zamieszkujących regiony na pograniczu Włoch i Szwajcarii

SJP.pl

Retoromanie – ogólna nazwa mieszkańców obszaru Alp i ich podnóża na pograniczu Włoch (głównie region Friuli-Wenecja Julijska) i Szwajcarii (głównie kanton Gryzonia), posługujących się językami retoromańskimi. Ich liczba wynosi około 700 tys.

Retoromanie uważani są za zromanizowanych potomków starożytnych, przedindoeuropejskich mieszkańców rejonu Alp – Retów (stąd nazwa) i zmieszanych z nimi Celtów. W większości wyznają katolicyzm.

Wikipedia

# retoromanin

mieszkaniec regionów na pograniczu Włoch i Szwajcarii

SJP.pl

# retoromanka

mieszkanka regionów na pograniczu Włoch i Szwajcarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka jednej z grup etnicznych z obszaru pogranicza Szwajcarii i Włoch, posługujących się językami retoromańskimi (romansz);

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retoromański mrz.

:: fm. Retoromanin mos.

przym. retoromański

Wiktionary

# retoromański

język retoromański - język z grupy języków romańskich, którym posługuje się ludność zamieszkująca Alpy; jeden z języków urzędowych Szwajcarii; język retycki, język romansz

SJP.pl

# retorsja

rodzaj prawnego odwetu jako odpowiedź na jakieś prowokujące działania innego państwa

SJP.pl

Retorsje (fr. rétorsion) – symetryczna, zgodna z prawem międzynarodowym nieprzyjazna działalność podejmowana przez państwo jako odwet – w odpowiedzi na nieprzyjazne działanie innego państwa.

Określenie to jest używane w języku dyplomatycznym oraz w stosunkach gospodarczych pomiędzy państwami.

Wikipedia

# retorsyjny

przymiotnik od: retorsja

SJP.pl

# retorta

1. szklane naczynie laboratoryjne używane dawniej do destylacji żrących cieczy;
2. zamknięta szczelnie, ogniotrwała komora pieca, w której przeprowadza się suchą destylację drewna i węgla oraz obróbkę cieplną niektórych metali; wypał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. kuliste naczynie o wydłużonej, zakrzywionej szyjce, najczęściej wykonane ze szkła, używane do destylacji;

(1.2) techn. duży, cylindryczny piec, w którym materiał poddawany jest wysokim temperaturom, służący do wypalania węgla drzewnego lub otrzymywania lotniejszych metali;

(1.3) techn. komora pieca krematoryjnego, w której spopielane są zwłoki

Wiktionary

- Retorta – naczynie laboratoryjne
- Retorta – urządzenie do wypału węgla drzewnego
- Retorta – wieś w Portugalii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Profesor z rozwichrzoną czupryną przelewał z retorty do retorty mętną białawą ciecz, mieszał ją z substancjami, zawartymi w szeregach probówek, przygotowując jakąś reakcję.

(1.2) Kiedyś zaczynał od wypalania węgla drzewnego w retortach, o takich jak on mówiło się, że w lasach są u wrót piekieł.

(1.3) Członkowie Sonderkommando układali na podłodze po pięć zwłok przed każdą retortą, a resztę przenosili do magazynu koło windy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈtɔrta, AS: retorta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. retortowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) naczynie

(1.2) piec

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. retortowy

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|retorte.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) retort; (1.2) retort

* niemiecki: (1.1) Retorte ż.; (1.2) Retorte ż.

źródła.

== retorta (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) retorta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# retorycznie

przysłówek

(1.1) w sposób retoryczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retor mos., retoryka ż.

przym. retoryczny

Wiktionary

# retoryczność

→ retoryczny

SJP.pl

#### Patrz:

retoryczny

# retoryczny

1. dotyczący retoryki - sztuki wymowy; oratorski, krasomówczy, elokwentny, wymowny;
2. pytanie retoryczne - pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi, stawiane w celu wywołania silniejszego wrażenia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. dotyczący retoryki, związany z retoryką

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retoryka ż., retor mos., retoryk mos., retoryzm mrz., retorstwo n., retoryczność ż.

przysł. retorycznie

Wiktionary

# retoryka

1. umiejętność sprawnego, jasnego wyrażania swoich myśli, sztuka pięknego mówienia; oratorstwo, krasomówstwo;
2. nauka zasad sprawnego i pięknego wysławiania się, obejmująca prawidłowości doboru słów, konstrukcji zdań, umiejętności argumentacji itp.;
3. przenośnie: styl propagandy politycznej, zwykle oceniany negatywnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;

(1.2) jęz. średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako retoryka (1.1)

(1.3) jęz. mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających

Wiktionary

Retoryka (stgr. ῥητορική τέχνη, łac. rhetorica) – sztuka budowania artystycznej, perswazyjnej wypowiedzi ustnej lub pisemnej, nauka o niej, refleksja teoretyczna, jak również wiedza o komunikacji słownej, obrazowej i zachowawczej pomiędzy autorem wypowiedzi a jej odbiorcami. W starożytności retoryka była nie tylko specjalną dziedziną nauki i sztuki, ale także ideałem życiowym, a nawet filarem kultury. W średniowieczu została jednym z podstawowych przedmiotów szkolnych, wykładanych w ramach sztuk wyzwolonych. Do XIX wieku, w kulturze europejskiej, uważano ją za niezbędny element wykształcenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Klasyczna retoryka została później dostosowana do potrzeb różnych czasów i krajów, w których się rozwijała.

(1.2) Z czasem retoryka stała się autonomiczną dziedziną wiedzy i najważniejszym przedmiotem szkolnym kształcącym sprawność językową.

(1.3) Skończ z tą napuszoną retoryką i tak mnie nie przekonasz.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retor m., retoryk m., retoryzm m., retorstwo n., retoryczność ż.

przym. retoryczny

przysł. retorycznie

Wiktionary

# retoryzować

1. nadawać czemuś cech retoryki;
2. dawniej: mówić, przemawiać ozdobnie, kwieciście

SJP.pl

# retour

[czytaj: reTUR] fr. powrót

SJP.pl

# retowie

lud zamieszkujący dawniej rejon środkowych Alp

SJP.pl

Retowie – pochodząca z łaciny nazwa ludu zamieszkującego od około 500 roku p.n.e. do II wieku n.e. rejon środkowych Alp.

W VI wieku p.n.e. Retowie zasiedlili tereny dzisiejszej wschodniej Szwajcarii, Tyrolu i Lombardii. Nieznane jest pochodzenie tego ludu. Niektórzy badacze uznają go za lud celtycki, inni za autochtoniczną nie-indoeuropejską ludność Europy, spokrewnioną z Etruskami (większość autorów epoki, w tym m.in. Pliniusz Starszy). Kilka zachowanych inskrypcji w języku retyckim sugeruje, że mógł być spokrewniony z językiem etruskim. Również znaleziska broni wskazują na wpływy etruskie.

Wikipedia

# retowo

2 miejscowości w Polsce:

- Retowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Smołdzino
- Retowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

Na Litwie:

- Retowo – miasto na Litwie w okręgu telszańskim

Wikipedia

# retradycja

przestarzałe:
1. zwrot urzędowo zatrzymanych przedmiotów;
2. zmiana proboszcza w parafii, zwłaszcza przywrócenie wcześniejszego

SJP.pl

# retrakcja

1. przekształcenie ciągłe przestrzeni topologicznej X w zbiór A będący podzbiorem X, tak aby wszystkie punkty ze zbioru A pozostały na swoim miejscu;
2. retrakcja skrzepliny - proces obkurczania w wyniku konsolidacji agregatów płytkowych przez fibrynę i czynność białek kurczliwych płytki

SJP.pl

Retrakcja – termin niosący w sobie pojęcie „ściągania”, retraktem nazywa się wynik retrakcji.

- retrakcja w teorii kategorii,
- retrakcja w topologii,
  - retrakcja deformacyjna,
  - retrakcja otoczeniowa,
- retrakcja w medycynie.

Wikipedia

# retrakcyjny

→ retrakcja

SJP.pl

#### Patrz:

retrakcja

# retrakt

w topologii: zbiór, dla którego istnieje retrakcja

SJP.pl

Retrakcja – termin niosący w sobie pojęcie „ściągania”, retraktem nazywa się wynik retrakcji.

- retrakcja w teorii kategorii,
- retrakcja w topologii,
  - retrakcja deformacyjna,
  - retrakcja otoczeniowa,
- retrakcja w medycynie.

Wikipedia

# retraktor

narzędzie chirurgiczne służące do rozsuwania od siebie brzegów ran, mięśni i innych tkanek

SJP.pl

Hak chirurgiczny (rozwieracz, retraktor) – narzędzie chirurgiczne służące do odsuwania od siebie struktur anatomicznych (np. brzegów ran, mięśni i innych tkanek) podczas operacji, aby zapewnić chirurgowi odpowiednie odsłonięcie pola operacyjnego oraz do podtrzymywania i ochrony różnych narządów wewnętrznych podczas przeprowadzania operacji.

Wikipedia

# retransmisja

Retransmisja – ponowne przesyłanie pakietów telekomunikacyjnych, które zostały uszkodzone lub utracone. Termin ten odnosi się do jednego z podstawowych mechanizmów stosowanych przez protokoły komunikacyjne, które działają na komutacji pakietów sieci komputerowej w celu zapewnienia niezawodnej łączności (np. takiej, która zapewnia niezawodny strumień bajtów, np. Transmission Control Protocol (TCP)).

Wikipedia

# retransmisyjny

przymiotnik

(1.1) związany z retransmisją, dotyczący retransmisji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retransmisja ż.

Wiktionary

# retriever

[czytaj: retriwer lub ritriwer] myśliwski pies z naturalną zdolnością do aportowania; retriwer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. myśliwski pies aportujący

Wiktionary

- Golden Retriever
- Labrador Retriever
- Nova Scotia Duck Tolling Retriever
- Flat Coated Retriever
- Curly Coated Retriever
- Chesapeake Bay Retriever

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wuj zabrał swojego retrievera i pojechał na polowanie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. retriwer

Wiktionary

# retriwer

myśliwski pies z naturalną zdolnością do aportowania; retriever

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. myśliwski pies aportujący

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Karol zabrał swojego retriwera i pojechał na polowanie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. retriever

Wiktionary

# retro

1. moda, styl odwołujący się do przeszłości;
2. w starym stylu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o stylu staromodny, odnoszący się do przeszłości

Wiktionary

Retro – termin używany do określania elementów współczesnej kultury, które pochodzą lub są świadomą imitacją trendów w modzie, światopoglądzie, zachowaniu z niedalekiej przeszłości, a które są obecnie uznawane za niemodne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pozostaje Panu tylko jedna możliwość: puszczania utworów retro, tj. takich, do których wygasły już autorskie prawa majątkowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛtrɔ, AS: retro

Wiktionary

# retroakcja

zastosowanie aktów prawnych do zdarzeń, które zaszły przed ich wejściem w życie; działanie prawa wstecz, retroaktywność

SJP.pl

Retroakcja (retroaktywność) – cecha norm prawnych mających moc wsteczną (działanie prawa wstecz). W Polsce cechę tę wiąże się z paremią lex retro non agit.

Wikipedia

# retroaktywność

zastosowanie aktów prawnych do zdarzeń, które zaszły przed ich wejściem w życie; działanie prawa wstecz, retroakcja

SJP.pl

# retroaktywny

w prawie: obowiązujący z datą wsteczną, działający wstecz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) praw. taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uzasadniona jest retroaktywna kwalifikowalność kosztów poniesionych przez Łotwę ze skutkiem od dnia notyfikacji ognisk choroby oraz przez Litwę i Białoruś ze skutkiem od dnia rozpoczęcia działań nadzorczych (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retroakcja ż., retroaktywność ż.

Wiktionary

# retrocesja

1. ubezpieczenie reasekuratora w kolejnym zakładzie ubezpieczeń; wtórna reasekuracja;
2. dawniej: zwrot lub odstąpienie nabytej rzeczy poprzedniemu właścicielowi, np. w przypadku rzeczy ukradzionych

SJP.pl

# retrofleksja

- retrofleksja – jeden z mechanizmów obronnych w teorii zaburzeń gestalt
- retrofleksja – rodzaj artykulacji

Wikipedia

# retrofuturyzm

trend w sztuce prezentujący nawiązania do dawnych wyobrażeń przyszłości

SJP.pl

Retrofuturyzm – trend w sztuce prezentujący nawiązania do dawnych wyobrażeń przyszłości. Charakteryzuje go połączenie retro estetyki z futurystycznymi technologiami i koncepcjami. Trend ten pojawiał się zarówno w projektach graficznych jak i architekturze, modzie, filmie i literaturze. Trend odnosi się zarówno do wyobrażeń przyszłości jak i historii alternatywnej.

Wikipedia

# retrogradacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. pozorny ruch ciała niebieskiego na nieboskłonie w kierunku przeciwnym niż większość ciał w danym układzie orbitalnym;

Wiktionary

- Retrogradacja (astronomia) – ruch ciała niebieskiego, które pozornie obraca się lub porusza po orbicie w kierunku przeciwnym, niż większość ciał w danym układzie orbitalnym.
- Retrogradacja skrobi – zjawisko polegające na przemianie formy spiralnej skrobi w liniową i porządkowaniu się wyprostowanych łańcuchów amylozy w zwarte micele, których struktura jest stabilizowana przez wiązania wodorowe.

Wikipedia

# retrogresja

cofanie się, nawrót czegoś, wycofanie się z postępu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. powrót do czegoś; cofanie się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O budowie państwa za Kazimierza Odnowiciela nic konkretnego powiedzieć się nie da - to co wiemy o jego (państwa) strukturach w tym okresie wynika głównie z retrogresji danych XIII wiecznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retrogresywność ż.

przym. retrogresywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powrót

Wiktionary

# retrokognicja

Retrokognicja (łac. retro – przedtem, wstecz; cognitio – poszukiwanie, rozpoznawanie) − odmiana jasnowidzenia, która według jej zwolenników, umożliwia widzenie zdarzeń przeszłych, „odbieranych z wymiaru normalnie niedostępnego”. Zjawisko zaliczane jest do pseudonauki, ponieważ nie istnieją wiarygodne badania potwierdzające jego istnienie. Jej obrońcy natomiast twierdzą, że retrokognicja istnieje.

Wikipedia

# retromania

fascynacja czymś z minionej epoki, np. modą, muzyką

SJP.pl

# retroseksualizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) styl życia, estetyka lub podejście do męskości, charakteryzujące się powrotem do tradycyjnych, stereotypowych wzorców męskiego zachowania i wyglądu

Wiktionary

Retroseksualizm – styl życia, zjawisko społeczne rozwijające się w opozycji do metroseksualizmu, polegające na podkreślaniu tradycyjnych przypisanych danej płci cech, sposobu ubioru i zachowania. W odniesieniu do mężczyzn, jako główny przejaw retroseksualizmu wymienia się przywiązywanie niewielkiej wagi do własnego wyglądu, jednak zjawisko to w szerszym znaczeniu związane jest ze sprzeciwem wobec marketingowego zjawiska określanego mianem „kultu młodości i ciała”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Retroseksualizm nie odnosi się tylko do wyglądu, ale także do pewnej nostalgii za przeszłością.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. retroseksualista mos.

przym. retroseksualny

Wiktionary

# retrospekcja

1. przypominanie sobie przeszłych zdarzeń lub przeżyć; spojrzenie w przeszłość;
2. powrót do przeszłości w dziele literackim, zakłócający chronologiczny bieg narracji;
3. część utworu obejmująca takie wydarzenia;
4. w psychologii: odtwarzanie w pamięci przeżyć doznanych w przeszłości

SJP.pl

Retrospekcja – przywoływanie z pamięci dawnych doświadczeń lub wydarzeń. Może oznaczać zarówno sam akt przypominania sobie dawnych doświadczeń, jak i konkretne przeżycie lub zdarzenie przywołane w pamięci .

Wikipedia

# retrospekcyjny

dotyczący minionych zdarzeń lub przeżyć; retrospektywny

SJP.pl

# retrospektywa

chronologiczny przegląd twórczości artystycznej

SJP.pl

# retrospektywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest retrospektywne; cecha tych, którzy są retrospektywni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. retrospektywny

przysł. retrospektywnie

Wiktionary

# retrospektywny

dotyczący minionych zdarzeń lub przeżyć; retrospekcyjny

SJP.pl

# retrowersja

1. tłumaczenie tekstu z powrotem na język oryginału, zwłaszcza przy nauce języków obcych
2. (medycyna) odwrócenie się jakiegoś narządu ku tyłowi

SJP.pl

Retrowersja – nieformalna nazwa postmodernistycznego nurtu w polskiej architekturze i urbanistyce przełomu XX i XXI wieku, polegającego na odbudowie starówek, części miast lub poszczególnych kwartałów zabudowy, w zgodzie z dawnym układem i wysokością ulic, ale z bardzo swobodnym potraktowaniem detalu, kolorystyki i z użyciem dużej ilości ornamentyki luźno nawiązującej do stylów historycznych.

Wikipedia

# retrowirus

wirus, którego kod genetyczny złożony jest z cząsteczek kwasu rybonukleinowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mikrobiol. nazwa systematyczna|Retroviridae|ref=tak. wirus posiadający zdolność przepisania kodu genetycznego z RNA na DNA

Wiktionary

Retrowirusy (Retroviridae) – rodzina wirusów RNA (których materiał genetyczny zawarty jest w kwasie rybonukleinowym), które przeprowadzają proces odwrotnej transkrypcji.

Retrowirusy wywołują wiele chorób, w tym AIDS i niektóre nowotwory. Genom retrowirusa zawiera dwie identyczne kopie jednoniciowego RNA i koduje odwrotną transkryptazę (inaczej rewertazę), która ma zdolność przepisywania informacji z RNA na DNA.

Najdokładniej poznanym retrowirusem jest wirus HIV.

Wikipedia

# retrowirusowy

→ retrowirus

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mikrobiol. związany z retrowirusem

Wiktionary

#### Patrz:

retrowirus

# retsina

greckie wino o zapachu żywicy; retzina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) enol. rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;

(1.2) pot. butelka lub szklanka retsiny (1.1)

Wiktionary

Retsina (czasem retzina, nwgrc.: Ρετσίνα) – popularne greckie wino aromatyzowane, wyrabiane z dodatkiem żywicy sosny alepskiej. Produkowana przede wszystkim w regionie Attyki, wokół Aten. Retsina uzyskała oficjalny status wyrobu regionalnego. Roczna produkcja sięga 500 000 hl. Na cześć napoju nazwano asteroidę (2303) Retsina.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do obiadu podano nam szklaneczkę retsiny.

(1.2) Z urlopu w Grecji przywiozłem dwie retsiny.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) retzina

Wiktionary

# returka

dawniej: bilet powrotny

SJP.pl

# return

odbicie piłki serwisowej w tenisie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. odbicie piłki serwisowej w tenisie

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛturn, AS: return

Wiktionary

# returnować

w tenisie: odbijać piłkę serwisową

SJP.pl

# retusz

drobna korekta czegoś, mająca ukryć lub usunąć błędy, niedociągnięcia, np. retusz negatywu fotograficznego, obrazu, rysunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. mechaniczna lub chemiczna korekta negatywu lub pozytywu fotograficznego

(1.2) przen. drobna korekta usuwająca lub ukrywająca wady, niedociągnięcia

Wiktionary

Retusz – zabieg poprawiania fotografii, poprzez jej odnowienie, zmianę barwną fotografii, wykadrowanie, poprawę szczegółów, a także zmiany poza obszarem kadru, np. dodanie ramki. Retuszem jest również wykreowanie fotografii na styl dawnych fotografii.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. retuszer mos., retuszerka ż., retuszowanie n., podretuszowanie n., podretuszowywanie n., poretuszowanie n., przeretuszowanie n., wyretuszowanie n., zretuszowanie n.

czas. retuszować ndk., podretuszować dk., podretuszowywać ndk., poretuszować dk., przeretuszować dk., wyretuszować dk., zretuszować dk.

przym. retuszerski

Wiktionary

# retuszer

osoba wykonująca retusz

SJP.pl

# retuszerka

→ retuszer

SJP.pl

#### Patrz:

retuszer

# retweet

[czytaj: ritłit] środowiskowo: ponowne udostępnienie tweeta

SJP.pl

# retweetować

[czytaj: retłitować] środowiskowo: ponownie udostępniać tweet

SJP.pl

# rety

wykrzyknik wyrażający strach, panikę, zaskoczenie itp.; o rety!

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) okrzyk zdziwienia, zaskoczenia, oburzenia

Wiktionary

Rety – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Pas-de-Calais.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1809 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 99 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Rety plasuje się na 389. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 76.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rety! Niech ci Karol pomoże.

Wiktionary

#### Powiązane:

wykrz. o rety

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) o rety!, ojej!, rany!; reg. śl. materyja.; reg. pozn. łe jery.

Wiktionary

# retycencja

1. figura stylistyczna polegająca na przerwaniu wypowiedzi dla pobudzenia domyślności słuchacza; zamilknięcie, niedopowiedzenie, aposjopeza, apozjopeza, aposiopeza;
2. dawniej: zatajenie, przemilczenie

SJP.pl

# retycki

język retycki - język z grupy języków romańskich, którym posługuje się ludność zamieszkująca Alpy; jeden z języków urzędowych Szwajcarii; język retoromański, język romansz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Recją, dotyczący Recji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język retycki;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Recja ż.

Wiktionary

# retyk

okres geologiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. trzeci, najmłodszy wiek późnego triasu, trwający 203,6 – 199,6 milionów lat temu;

Wiktionary

Retyk, Retycjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające osobę wywodzącą się z plemienia Retów. Patronem tego imienia jest św. Retyk, biskup (zm. w 334 roku).

Retyk, Retycjusz imieniny obchodzi 15 maja.

Żeński odpowiednik: Retycja

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛtɨk, AS: retyk

Wiktionary

# retzina

greckie wino o zapachu żywicy; retsina

SJP.pl

# reuel

Reuel (hebr. רְעוּאֵל - Bóg jest pasterzem) – hebrajskie imię noszone przez kilka biblijnych postaci.

- Jetro, teść Mojżesza, zwany Reuel (Wj 2:18). Przypuszcza się, że Reuel był jego własnym imieniem, a Jetro to oficjalny tytuł typu „Wasza Ekscelencjo”.
- Reuel, syn Ezawa, wnuk Izaaka, prawnuk Abrahama (Rdz 36:4,10) oraz (1 Krn 1,35).
- Deuel, ojciec Eliasafa, (Lb 2:14, 1:14, 7:42).
- Beniaminita (1 Krn 9:3.7,8).
- ojczym Tobiasza (Tb 7:1,15).

Wikipedia

# reumatolog

specjalista w zakresie reumatologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób reumatycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka reumatologii

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Reumatolog zajmuje się niezabiegową dziedziną medycyny.

(2.1) Córka chce zostać reumatologiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛwmaˈtɔlɔk, AS: reu̯matolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reumatologia ż.

przym. reumatologiczny

przysł. reumatologicznie

Wiktionary

# reumatologia

dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami reumatycznymi (zapalnymi, zwyrodnieniowymi) stawów i kości, a także zapalnymi chorobami tkanki łącznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami reumatycznymi kości i stawów;

(1.2) pot. środ. oddział szpitala, kliniki lub szkoły medycznej, który zajmuje się reumatologią (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) medycyna

meronimy.

pokrewne.

rzecz. reumatolog mos.

przym. reumatologiczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|ῥεῦμα|-λογία. → płynięcie + nauka

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) rheumatology

* baskijski: (1.1) erreumatologia

* białoruski: (1.1) рэўматалогія ż.

* niemiecki: (1.1) Rheumatologie ż.; (1.2) Rheumatologie ż.

* rosyjski: (1.1) ревматология ż.

* ukraiński: (1.1) ревматологія ż.

* włoski: (1.1) reumatologia ż.

źródła.

== reumatologia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|reu.ma.to.lo.ˈʤi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. reumatologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛwmatɔˈlɔɟja, AS: reu̯matoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reumatolog mos.

przym. reumatologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) medycyna

meronimy.

pokrewne.

rzecz. reumatolog mos.

przym. reumatologiczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|ῥεῦμα|-λογία. → płynięcie + nauka

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) rheumatology

* baskijski: (1.1) erreumatologia

* białoruski: (1.1) рэўматалогія ż.

* niemiecki: (1.1) Rheumatologie ż.; (1.2) Rheumatologie ż.

* rosyjski: (1.1) ревматология ż.

* ukraiński: (1.1) ревматологія ż.

* włoski: (1.1) reumatologia ż.

źródła.

== reumatologia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|reu.ma.to.lo.ˈʤi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. reumatologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# reumatologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z reumatologią, dotyczący reumatologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reumatologia ż., reumatolog mos.

Wiktionary

# reumatolożka

→ reumatolog

SJP.pl

#### Patrz:

reumatolog

# reumatyczka

chora cierpiąca na reumatyzm

SJP.pl

# reumatyczny

→ reumatyzm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z reumatyzmem, właściwy reumatyzmowi

Wiktionary

#### Patrz:

reumatyzm

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛwmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: reu̯matyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reumatyzm m., reumatyk m., reumatyczka ż.

Wiktionary

# reumatyk

chory cierpiący na reumatyzm (ostre lub przewlekłe schorzenie narządów ruchu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba cierpiąca na reumatyzm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reumatyzm m.

:: fż. reumatyczka ż.

przym. reumatyczny

Wiktionary

# reumatyzm

ostre lub przewlekłe schorzenie narządów ruchu objawiające się bólami oraz zmianami zwyrodnieniowymi w stawach; gościec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Palce powykręcane przez reumatyzm przypominały sękate brzozowe patyki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛwˈmatɨsm̥, AS: reu̯matysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reumatyk mos., reumatyczka ż.

przym. reumatyczny, reumatoidalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gościec

Wiktionary

# reumogran

mieszanka ziołowa w postaci granulatu, działająca przeciwbólowo, przeciwgorączkowo, przeciwzapalnie, moczopędnie i napotnie, stosowana np. w ostrych i przewlekłych bólach reumatycznych

SJP.pl

# reunion

1. określenie na każde z miast lub prowincji wcielonych do Francji na mocy postanowień traktatu westfalskiego i orzeczeń francuskich urzędów królewskich, uzasadniających historyczne prawa Francji do tych obszarów;
2. dawniej o spotkaniu towarzyskim połączonym z tańcami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wulkaniczna wyspa na Oceanie Indyjskim, będąca terytorium zamorskim Francji

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stolicą Reunionu jest Saint-Denis.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Reunionka ż., Reuniończyk m.

przym. reunioński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Reunionka ż., Reuniończyk m.

przym. reunioński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Réunion, Reunion

* bretoński: (1.1) Reünion ż.

* esperanto: (1.1) Reunio

* francuski: (1.1) Réunion ż.

* hiszpański: (1.1) Reunión ż.

* interlingua: (1.1) Reunion

* kreol reunioński: (1.1) La Rényon, pot. Rényon

* malgaski: (1.1) La Réunion

* niemiecki: (1.1) Reunion ż.

* portugalski: (1.1) Reunião ż.

* rumuński: (1.1) Reunion ż.

* włoski: (1.1) Riunione ż.

źródła.

== Reunion (język bretoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Reunion

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# reuniończyk

mieszkaniec Reunionu (departamentu zamorskiego Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec wyspy Reunion

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Reunion mrz.

:: fż. Reunionka ż.

przym. reunioński

Wiktionary

# reunionka

mieszkanka Reunionu (departamentu zamorskiego Francji)

SJP.pl

# reunioński

przymiotnik od: Reunion

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Reunionem, dotyczący Reunionu (wyspy i departamentu Francji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Reunion mrz., Reuniończyk mos., Reunionka ż.

Wiktionary

# reupload

[czytaj: reaplołd albo ri-aplołd] ponowne umieszczenie jakichś treści (np. filmu) w internecie

SJP.pl

# reuploadować

[czytaj: reaplołdować lub ri-aplołdować] środowiskowo: ponownie przesyłać dane z własnego urządzenia do serwera lub innego urządzenia za pośrednictwem internetu

SJP.pl

# reut

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w środkowej Mołdawii, prawy dopływ Dniestru;

Wiktionary

## Lokalizacje

### Białoruś

- Reut – historyczna nazwa wsi Rewut, w obwodzie homelskim, w rejonie kormańskim

### Mołdawia

- Reut – rzeka, dopływ Dniestru

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sieć rzeczna jest dobrze rozwinięta, a główne rzeki to Dniestr z dopływami: Reut, Ikiel, Botna i Byk oraz Prut, należące do zlewiska Morza Czarnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. reucki

Wiktionary

# reuters

[czytaj: rojters] brytyjska agencja prasowa; potocznie: Reuter albo agencja Reutera

SJP.pl

Reuters – agencja prasowa należąca do kanadyjskiej spółki Thomson Reuters (międzynarodowy konglomerat medialny), z siedzibą w Londynie. Do 1916 roku znana jako Reuter’s.

Główna siedziba Reuters Group mieściła się od 1939 w Londynie przy Fleet Street, a od 2005 znajduje się na Canary Wharf. W 2008 roku spółka Reuters Group została przejęta przez kanadyjską Thomson Corporation, która zmieniła wtedy nazwę na Thomson Reuters.

Wikipedia

# reversi

[czytaj: rewersji] dwuosobowa gra planszowa; othello, otello

SJP.pl

Wikipedia

# revue

[czytaj: reWI] widowisko filmowe złożone z luźno powiązanych ze sobą numerów estradowych; składanka, variétés

SJP.pl

Revue – marka sprzętu fotograficznego wytwarzanego przez wiele firm dla domu sprzedaży wysyłkowej Quelle. Aparaty fotograficzne sprzedawane pod tą nazwą dostarczane były przez tak znanych producentów jak Chinon Industries, Cosina, Yashica, Mamiya, Pentacon czy Zenit. W użyciu była również nazwa RevueFlex.

Wikipedia

# rew.

skrót

(1.1) = rewident

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak przekazała st. rew. Justyna Pasieczyńska z Izby Administracji Skarbowej w Warszawie mechanizm oszustwa oparty był na tzw. karuzeli podatkowej.

Wiktionary

# rewa

podwodny wał piasku w morzu lub jeziorze, usypany przez pływy wzdłuż linii brzegowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w Polsce (powiat pucki);

Wiktionary

- rewa – piaszczysty wał podwodny ciągnący się w morzu
- Rewa – kaszubska wieś rybacka na brzegu Zatoki Puckiej
- Rewa – prowincja Fidżi
- Rewa – rzeka na Fidżi
- Rewa – miasto w Indiach
- Rewa Whitley,1950 – synonim rodzaju ryb Sicyopterus

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nigdy nie byłem w Rewie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛva, AS: reva

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rewski

Wiktionary

# rewakcynacja

ponowne szczepienie

SJP.pl

# rewal

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś nadmorska w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Rewal (do 1945 niem. Rewahl; od 1945 początkowo Pamiątkowice) – wieś, miejscowość wypoczynkowa z kąpieliskiem morskim i przystanią morską w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, siedziba gminy Rewal. Położona nad Morzem Bałtyckim, na Pobrzeżu Szczecińskim.

Według danych z lutego 2018 r. wieś miała 1041 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rewal jest miejscowością wypoczynkową.

(1.1) W Rewalu znajduje się siedziba urzędu gminy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛval, AS: reval

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewalczyk m., rewalka ż.

przym. rewalski

Wiktionary

# rewalczyk

mieszkaniec Rewala

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rewala

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈvalt͡ʃɨk, AS: revalčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rewal m.

:: fż. rewalka ż.

przym. rewalski

Wiktionary

# rewalidacja

1. przystosowanie do normalnego życia w społeczeństwie osób, które utraciły sprawność fizyczną lub psychiczną bądź mają wady wrodzone;
2. w prawie: przywrócenie ważności, prawomocności jakiemuś postępowaniu prawnemu lub papierowi urzędowemu

SJP.pl

Rewalidacja – całokształt podejmowanych i usystematyzowanych działań mających na celu przywrócenie człowiekowi niepełnosprawnemu (również intelektualnie) możliwie pełnej sprawności. Jest to proces edukacyjny, terapeutyczny i wychowawczy z zaplanowanymi celami, uwzględniającymi wiedzę teoretyczną i działanie skierowane na osobę niepełnosprawną.Usprawnianie zaburzonych funkcji rozwojowych i intelektualnych.

Wikipedia

# rewalidacyjny

związany z rewalidacją

SJP.pl

# rewalidant

specjalista prowadzący zajęcia mające na celu przystosowanie do normalnego życia w społeczeństwie osoby, które stały się inwalidami; rehabilitant, rehabilitator, rewalidator

SJP.pl

# rewalidator

specjalista prowadzący zajęcia mające na celu przystosowanie do normalnego życia w społeczeństwie osoby, które stały się inwalidami; rehabilitant, rehabilitator, rewalidant

SJP.pl

# rewalka

mieszkanka Rewala

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rewala

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈvalka, AS: revalka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rewal

:: fm. rewalczyk

przym. rewalski

Wiktionary

# rewaloryzacja

1. przywrócenie czemuś dawnej wartości i dawnego wyglądu;
2. działania konserwatorskie w celu przywrócenia budynkom, dziełom sztuki itp. ich wcześniejszej wartości i świetności;
3. podwyższenie nominalnych wynagrodzeń i świadczeń, których realna wartość spadła wskutek inflacji;
4. ustawowe podwyższenie kursu danej waluty w stosunku do innych walut; rewaluacja;
5. powtórna ocena czegoś, zwykle dokonana według nowych kryteriów lub systemu wartości; przewartościowanie

SJP.pl

Rewaloryzacja – podparte ustawą podwyższenie nominalnej wartości pieniądza wobec kursu złota; przywrócenie dochodom ich realnej wartości utraconej z powodu inflacji. Odnosi się to głównie do świadczeń socjalnych takich jak płace, renty czy emerytury.

W szerokim znaczeniu tego słowa rewaloryzacja to nadanie pierwotnej wartości, odnowienie, przywrócenie świetności.

Wikipedia

# rewaloryzacyjny

związany z rewaloryzacją

SJP.pl

# rewaloryzator

1. osoba zajmująca się przywracaniem czemuś dawnej wartości i dawnego wyglądu;
2. osoba dokonująca powtórnej oceny wartości czegoś

SJP.pl

# rewaloryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rewaloryzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rewaloryzować ndk.

Wiktionary

# rewaloryzowany

taki, któremu przywrócono dawną wartość

SJP.pl

# rewalski

przymiotnik od: Rewal

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Rewal

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈvalsʲci, AS: revalsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rewal, rewalczyk, rewalka

Wiktionary

# rewaluacja

ustawowe podwyższenie kursu danej waluty w stosunku do innych walut; rewaloryzacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. urzędowy wzrost kursu danej waluty;

Wiktionary

Rewaluacja (łac. re- 'w tył; znów; naprzeciw’ i valor ‘wartość’) – administracyjne zwiększenie kursu waluty danego kraju względem waluty zagranicznej w wyniku działania podjętego przez rząd lub władze monetarne.

Termin rewaluacja odnosi się tylko do systemu sztywnego kursu walutowego, w którym kurs ten jest ustalony i zmieniany jedynie przez władze państwowe. W warunkach płynnego kursu walutowego odpowiednikiem rewaluacji waluty jest jej aprecjacja.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvaluˈwat͡sʲja, AS: revaluu̯acʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewaluowanie n., zrewaluowanie n.

czas. rewaluować ndk., zrewaluować dk.

przym. rewaluacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rewaloryzacja

Wiktionary

# rewaluacyjny

związany z rewaluacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od rewaluacja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvaluwaˈt͡sɨjnɨ, AS: revaluu̯acyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rewaluować, zrewaluować

rzecz. zrewaluowanie n., rewaluacja, rewaluowanie

Wiktionary

# rewaluować

czasownik

(1.1) ekon. urzędowo podwyższać kurs danej waluty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Korona słowacka była dwa razy rewaluowana: w marcu 2007 o 8 proc. i następnie w maju 2008 o 15 proc.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvaluˈwɔvat͡ɕ, AS: revaluu̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewaluacja ż., rewaluowanie n., zrewaluowanie n.

czas. zrewaluować dk.

przym. rewaluacyjny

Wiktionary

# rewaluowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rewaluować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvaluwɔˈvãɲɛ, AS: revaluu̯ovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zrewaluowanie n., rewaluacja ż.

czas. rewaluować ndk., zrewaluować dk.

przym. rewaluacyjny

Wiktionary

# rewanż

1. powtórne spotkanie się w zawodach, dające możliwość odegrania się pokonanemu przeciwnikowi;
2. odwzajemnienie się za coś czymś podobnym; odwet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odwzajemnienie się komuś za coś nierzadko czymś podobnym

(1.2) sport. powtórne spotkanie dające sposobność odegrania się

Wiktionary

- Rewanż − w sporcie, powtórne spotkanie w zawodach sportowych i grach towarzyskich.

Film

- Rewanż − austriacki melodramat kryminalny z 2008 roku, w reżyserii Götza Spielmanna
- Rewanż − amerykański film obyczajowy z 2004 roku, w reżyserii Chrisa Stokesa
- Rewanż − amerykański film sensacyjny z 1997 roku, w reżyserii Kena Camerona
- Rewanż − amerykański film dramatyczny z 1994 roku, w reżyserii Richarda W. Munchkina

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rewanżysta mos., rewanżyzm mrz.

czas. rewanżować ndk., zrewanżować dk.

przym. rewanżowy, rewanżystowski, rewanżystyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odpłata, odwet

Wiktionary

# rewanżyk

zdrobnienie od: rewanż

SJP.pl

# rewanżysta

osoba dążąca do rewanżu, odwetu za coś; odwetowiec

SJP.pl

# rewanżystka

→ rewanżysta

SJP.pl

#### Patrz:

rewanżysta

# rewanżystyczny

→ rewanżyzm

SJP.pl

#### Patrz:

rewanżyzm

# rewanżyzm

dążenie do odwetu, głównie w polityce; odwetyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. postawa polegająca na dążeniu do odwetu na przeciwniku politycznym lub wrogu (za np. utracone ziemie)

Wiktionary

Rewanżyzm – postępowanie dążące do rewanżu, odwetu, zwł. w polityce międzynarodowej, państwa zwyciężonego względem zwycięskiego itp.

Termin powstały we Francji po wojnie francusko-pruskiej, określający francuskie aspiracje do odzyskania mocarstwowej roli politycznej oraz aneksji utraconych ziem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) My Niemcy tak głęboko tkwimy jeszcze w poczuciu winy, że na rewanżyzm nie mamy ani ochoty, ani siły, co zresztą wykorzystuje wielu demagogów w pozyskiwaniu młodych ludzi dla postawy protestu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewanż m., rewanżysta mos.

czas. rewanżować ndk., zrewanżować dk.

przym. rewanżowy, rewanżystowski, rewanżystyczny

Wiktionary

# rewaskularyzacja

w medycynie: udrożnienie i poszerzenie zwężonego naczynia krwionośnego

SJP.pl

Wikipedia

# rewda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;

Wiktionary

Rewda (ros. Ревда) – miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim. Centrum administracyjne miejskiego rejonu rewdańskiego. Przez terytorium rejonu przebiega granica pomiędzy Europą i Azją i z tego powodu jest nazywane "pierwszym miastem Europy".

Wikipedia

# rewel

dawna nazwa Tallina, stolicy Estonii

SJP.pl

Tallinn (od 1219 do 1918 Rewel, niem. hist. Reval) – stolica i największe miasto Estonii, zlokalizowane na północy kraju, na brzegu Zatoki Tallińskiej. Tallinn zajmuje 7. miejsce na liście najbardziej inteligentnych miast świata. Wraz z fińskim Turku było Europejską Stolicą Kultury w 2011 roku.

Wikipedia

# rewelacja

coś zdumiewającego, nowego, niezwykłego; odkrycie; objawienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś niezwykłego, nowego, zdumiewającego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewelacyjność ż., rewelka ż.

przym. rewelacyjny

przysł. rewelacyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sensacja, odkrycie, objawienie, hit, petarda, rewelka

Wiktionary

# rewelacje

coś zdumiewającego, nowego, niezwykłego; odkrycie; objawienie

SJP.pl

# rewelacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rewelacyjne; cecha tych, którzy są rewelacyjni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewelacja ż.

przym. rewelacyjny

przysł. rewelacyjnie

Wiktionary

# rewelacyjny

niecodzienny, wyjątkowy, zdumiewający

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stanowiący rewelację

(1.2) wyjątkowo dobry, nadzwyczajny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nawet jeśli pomysł szefa jest głupi, to grono potakiwaczy uzna go za rewelacyjny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvɛlaˈt͡sɨjnɨ, AS: revelacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. rewelacyjnie

rzecz. rewelacyjność ż., rewelacja ż., rewelka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezwykły, zdumiewający, wspaniały, niecodzienny

(1.2) wspaniały, niezwykły, nadzwyczajny, wyjątkowy, wyśmienity, pot. odlotowy, pot. kozacki

Wiktionary

# rewelator

przestarzałe: osoba, która coś odkrywa, wyjawia; odkrywca

SJP.pl

# rewelatorka

przestarzałe: kobieta, która coś odkrywa, wyjawia; odkrywczyni

SJP.pl

# rewelers

członek kwartetu wokalnego wykonujący (z towarzyszeniem instrumentu) utwory z zakresu muzyki rozrywkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek męskiego zespołu wokalnego (zwykle kwartetu), wykonującego z towarzyszeniem instrumentu utwory muzyki rozrywkowej;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie śpiewali rewelersi / O kobiecej piersi. / Bo to wyuzdane zbyt. / I w ogóle wstyd.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rewelersowy

Wiktionary

# rewelka

potocznie: rewelacja

SJP.pl

# rewelski

przymiotnik od: Rewel (dawna nazwa Tallinu, stolicy Estonii)

SJP.pl

# rewerans

dawniej:
1. głęboki ukłon;
2. zachowanie zbytnio grzeczne

SJP.pl

# rewerber

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) blacha odblaskowa wokół lampy wzmacniająca światło, reflektor latarni

(1.2) latarnia uliczna z blachami odblaskowymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lampa z rewerberem dosyć mocne rzucała światło na klatki.

(1.2) Otoczyły go wysokie kamienice, magazyny wspaniale oświetlone, płonące na ulicach rewerbery…

(1.2) Jaskrawy blask rewerberu padł właśnie na chodnik prowadzący w kierunku ulicy Elektoralnej.

Wiktionary

# rewerberacja

Pogłos (rewerberacja) – zjawisko stopniowego zanikania energii dźwięku po ucichnięciu źródła, związane z występowaniem dużej liczby fal odbitych od powierzchni pomieszczenia. Ucho ludzkie odczuwa pogłos jako przedłużenie dźwięku. Pogłos jest określany ilościowo przez czas pogłosu, czyli liczbę sekund potrzebną na spadek poziomu ciśnienia akustycznego o 60 dB. Zjawiskiem odwrotnym (narastania dźwięku po włączeniu źródła) jest dogłos.

Wikipedia

# rewerencja

książkowo: duże uznanie, szacunek, poważanie; respekt, mir, estyma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. duże uznanie i szacunek

(1.2) przejaw szacunku, okazywanie komuś czci

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uszanowanie, poważanie, szacunek, poważanie, respekt, mir, estyma

Wiktionary

# rewerenda

dawniej:
1. sutanna;
2. peleryna, toga noszona przez profesorów, lekarzy, aptekarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. sutanna

(1.2) toga lub płaszcz profesorski

Wiktionary

- Sutanna (z franc. i wł., łac.) – ubiór duchownych.
- Spodek, czyli strój ministrantów zakrywający nogi. Patrz: sutanela.
- Rewerenda – część wsi Chwaszczyno w województwie pomorskim, powiecie kartuskim, gminie Żukowo.
- Rewerenda – część miasta Gdynia

Wikipedia

# rewers

1. odwrotna strona monety, medalu, banknotu, karty płatniczej lub kartki pocztowej;
2. dokument potwierdzający otrzymanie przedmiotu lub pieniędzy, zawierający zasady ich zwrotu;
3. odwrotna, lewa strona czegoś, np. haftu, obrazu;
4. przeciwieństwo czegoś;
5. formularz do zamawiania książek, oddawany bibliotekarzowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. druga strona monety lub medalu, przeciwieństwo głównej strony;

(1.2) urz. dokument będący pokwitowaniem otrzymania jakiejś sumy pieniędzy lub przedmiotu

(1.3) bibliot. formularz wypełniany przez wypożyczającego książkę

(1.4) szt. lewa strona haftu, obrazu, pocztówki

Wiktionary

Awers i rewers (łac.) – dwie strony zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno- lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛvɛrs, AS: revers

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rewersowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) orzeł

Wiktionary

# rewersik

zdrobnienie od: rewers

SJP.pl

# rewersja

odstępstwo od zwykłego szyku wyrazów w zdaniu

SJP.pl

Rewersja (z łac. re- – "w tył; znów; naprzeciw" – i versio – "obracanie") – w biologii podtyp homoplazji, związany z powrotem do cechy ancestralnej.

Rewersja jako rodzaj homoplazji ma pewne znaczenie w filogenetyce.

Zgodnie z jednym z postulatów Karola Darwina różne taksony mogą mieć wspólne pochodzenie, a więc pochodzić od wspólnego przodka. W miarę ewoluowania organizmy stopniowo oddalają się od siebie, coraz bardziej się od siebie różniąc. Nauka stara się odtworzyć wzajemne pokrewieństwa taksonów. Bazuje przy tym na cechach rozpatrywanych organizmów, zwłaszcza na cechach nowych ewolucyjnie, czyli apomorfiach. Grupy o wspólnym pochodzeniu posiadają pewne cechy właściwe tylko im, nie występujące u żadnych innych organizmów. Takie cechy to synapomorfie wyznaczające grupy monofiletyczne, najbardziej użyteczne w odtwarzaniu filogenezy. Jednakże istnienie u różnych organizmów takiej samej cechy nie musi świadczyć o wspólnym pochodzeniu. Nie każda wspólna cecha jest synapomorfią: może być ona homoplazją, a więc wspólną cechą, która rozwinęła się więcej niż raz. Obok konwergencji występowanie tej samej cechy u niespokrewnionych taksonów tłumaczyć można też rewersją.

Wikipedia

# rewersyjny

przymiotnik od: rewersja

SJP.pl

# reweryna

antybiotyk, półsyntetyczna pochodna tetracykliny

SJP.pl

# rewia

przegląd, pokaz (np. mody), widowisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) widowisko rozrywkowe o bogatej oprawie scenograficznej

(1.2) pokaz lub przegląd czegoś

(1.3) daw. ewidencja

Wiktionary

- rewia – defilada wojskowa
- rewia – określenie pokazu mody
- rewia – widowisko teatralne będące przedstawieniem rozrywkowym złożone z wielu krótkich występów (np. Rewia Kabaretowa)
- Rewia – skierowany do kobiet tygodnik wydawany od 2004 roku w Warszawie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasyciła oczy przepiękną rewią na lodzie.

(1.1) Piwnica powinna nadal tętnić życiem. Powinny odbywać się tu recitale, koncerty, rewie piosenek.

(1.2) Pierwsza rewia mody, która odbyła się w kwietniu 1946 r. w warszawskim hotelu "Polonia", mogła sprawiać wrażenie, że powraca stylistyka okresu międzywojennego.

(1.2) 20 maja rozpoczynają się doroczne manewry. Inauguruje je rewia kilku pułków, którą na placu przed pałacem przyjmuje sam król.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rewiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kabaret

(1.2) prezentacja

Wiktionary

# rewica

Rewica – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Jeżów.

Wieś królewska w starostwie budziszewskim w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Zobacz też: Rewica Szlachecka, Rewica-Kolonia

Wikipedia

# rewidencki

→ rewident

SJP.pl

#### Patrz:

rewident

# rewident

osoba upoważniona do kontrolowania działalności instytucji, przedsiębiorstw; rewizor; kontroler; inspektor; lustrator; nadzorca; wizytator

SJP.pl

Biegły rewident (inaczej audytor) – zawód zaufania publicznego wykonywany przez osobę posiadającą uprawnienia zawodowe w zakresie wykonywania czynności rewizji finansowej nadane w trybie Ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, w tym uprawnienia do badania sprawozdań finansowych.

Tytuł „biegły rewident” podlega ochronie prawnej.

Wikipedia

# rewidentka

→ rewident

SJP.pl

#### Patrz:

rewident

# rewidować

1. dokonywać rewizji pomieszczeń, bagażu, rewizji osobistej;
2. poddawać rewizji poglądy, poprzednie postanowienia itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego

(1.2) poddawać krytyce i zmieniać dotychczasowe poglądy lub postanowienia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Dzięki Kopernikowi, Newtonowi, Darwinowi i Einsteinowi ludzie zaczęli rewidować swoje poglądy na świat.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvʲiˈdɔvat͡ɕ, AS: revʹidovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewizor m., rewident m., rewidentka ż., rewizja ż., rewidowanie n., zrewidowanie n., rewizjonizm m., rewizjonista m., rewizjonistka ż.

czas. zrewidować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeszukiwać, obszukać

(1.2) weryfikować, przeorientowywać

Wiktionary

# rewidowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rewidować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rewidować ndk.

rzecz. rewizor mos.

Wiktionary

# rewietka

krótkie widowisko estradowe

SJP.pl

# rewindykacja

sądowe dochodzenie zwrotu utraconej własności

SJP.pl

# rewindykacyjny

związany z rewindykacją

SJP.pl

# rewindykator

osoba żądająca zwrotu własności lub utraconych praw na drodze sądowej

SJP.pl

# rewindykować

1. odzyskiwać (odzyskać) utraconą własność lub prawo do czegoś na drodze sądowej;
2. nadawać (nadać) czemuś nowe znaczenie lub nową wartość

SJP.pl

# rewiński

nazwisko

SJP.pl

# rewiowy

związany z rewią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rewią, dotyczący rewii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewia ż.

przysł. rewiowo

Wiktionary

# rewir

1. obszar działania;
2. terytorium osobnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obszar podległy określonym służbom

(1.2) liczba stolików obsługiwana przez jednego kelnera

(1.3) hist. szpital w hitlerowskich obozach koncentracyjnych

Wiktionary

Rewir – terytoria osobnicze.

Powierzchnia zajmowana jest przez populacje, stale (lub okresowo) bronioną przez nią. Kształt i wielkość rewirów zależy m.in. od ukształtowania powierzchni terenu oraz warunków klimatycznych, właściwości biologicznych gatunku zamieszkującego i wielu innych czynników. Rewiry niekiedy nakładają się na siebie (zależy od środowiska). Sumując powierzchnię rewirów otrzymujemy areał przestrzenny populacji.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. rewirowy

rzecz. rewirowy mos.

Wiktionary

# rewirowy

przymiotnik od: rewir

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) policjant czuwający nad sprawami administracyjnymi i porządkowymi w rewirze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez rynek kroczy z zawiniątkiem w ręku rewirowy Oczumiełow w nowym płaszczu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvʲiˈrɔvɨ, AS: revʹirovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewir m.

Wiktionary

# rewiś

rewiś dębowy - owad błonkoskrzydły z rodziny galasówek

SJP.pl

# rewitalizacja

1. odnowa zniszczonych budynków lub dzielnic miasta;
2. przywrócenie cerze młodego wyglądu przy pomocy zabiegów kosmetycznych;
3. przywrócenie aktualności dawnym ideom lub poglądom

SJP.pl

Wikipedia

# rewitalizacyjny

→ rewitalizacja

SJP.pl

#### Patrz:

rewitalizacja

# rewitalizator

składnik kosmetyków hamujący i odwracający proces starzenia się cery

SJP.pl

# rewitalizować

1. odnawiać zniszczone budynki lub dzielnice miasta;
2. przywracać cerze młody wygląd przy pomocy zabiegów kosmetycznych;
3. przywracać aktualność dawnym ideom lub poglądom

SJP.pl

# rewiyr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. urz. med. zwolnienie lekarskie

Wiktionary

# rewizja

obejrzenie kogoś lub czegoś; przegląd; kontrola; lustracja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krym. ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia

(1.2) ponowne rozpatrzenie pewnych poglądów, teorii, dokumentów itp. i dokonanie w nich zmian

(1.3) kontrola urzędowa dokonywana w określonej instytucji

(1.4) praw. ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd wyższej instancji jako następstwo odwołania od orzeczeń sądu niższej instancji

(1.5) druk. ostateczna korekta tekstu drukarskiego

Wiktionary

- Rewizja (powieść)
- Rewizja (prawo procesowe)
- Rewizja (kolejnictwo) – kontrola techniczna pojazdu szynowego
- Rewizja (zespół muzyczny) – polski zespół punk rockowy z Lubina

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. rewidować

rzecz. rewizor mos., rewizjonistyczność ż.

przym. rewizyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kipisz, przeszukiwanie

(1.2) korekta, przegląd, przejrzenie, sprawdzenie

(1.3) audyt, inspekcja, kontrola, skontrolowanie, sprawdzenie

(1.4) apelacja

Wiktionary

# rewizjonista

1. osoba kwestionująca istniejący porządek rzeczy, granic i traktatów międzynarodowych;
2. osoba kwestionująca oficjalną wykładnię marksizmu-leninizmu

SJP.pl

# rewizjonistka

→ rewizjonista

SJP.pl

#### Patrz:

rewizjonista

# rewizjonistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rewizjonistyczne; cecha tych, którzy są rewizjonistyczni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewizja ż., rewizjonizm m., rewizjonista m., rewizjonistka ż.

przym. rewizjonistyczny

przysł. rewizjonistycznie

Wiktionary

# rewizjonistyczny

→ rewizjonizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący rewizjonizmu

Wiktionary

#### Patrz:

rewizjonizm

#### Powiązane:

rzecz. rewizjonistyczność ż., rewizjonizm m., rewizjonista m., rewizjonistka ż.

Wiktionary

# rewizjonizm

1. dążenie do zmiany lub obalenia istniejącego stanu rzeczy, obowiązujących umów i traktatów międzynarodowych;
2. kierunek w ruchu robotniczym, występujący z hasłami rewizji marksizmu

SJP.pl

Rewizjonizm (łac. revisio – ponowne widzenie) – dążenie do zmiany określonego stanu rzeczy, poglądów. Ponowne rozpatrywanie ustalonych wniosków, ocenianie faktów według innych kryteriów. Rewizjonizm danego zagadnienia następuje po pewnym czasie (najczęściej jedno lub więcej pokoleń).

- Użycie pojęcia rewizjonizm w odniesieniu do programu politycznego jest w zasadzie neutralne, jego ocena zależy od politycznego punktu widzenia w danym kontekście. Np. rewizjonizm syjonistyczny – prawicowy nurt ruchu syjonistycznego, którego twórcą był Władimir Żabotyński.
- Rewizjonizm w ruchu robotniczym to kierunek ideologiczny powstały w XIX wieku. Jego teoretykiem był Eduard Bernstein. Postulował zmianę podejścia do zasad marksizmu – w istocie kwestionował jego główne idee: rewolucję społeczną oraz dyktaturę proletariatu. Dał w zasadzie początek socjaldemokracji. To kierunek odrzucający marksistowską teorię walki klas i rewolucyjnego obalenia kapitalizmu na rzecz jego stopniowych przemian na drodze demokratycznych reform, czyli reformizmu.
- W propagandzie komunistycznej rewizjonizm był zarzutem najczęściej wysuwanym wobec wszelkich odchyleń od aktualnie obowiązującej oficjalnej linii rządzącej partii. Na przykład mianem rewizjonistów określano dysydentów w łonie PZPR; osobliwe natężenie użycia tego słowa miało miejsce w latach 1967–1968; zob. także „Chamy i Żydy”.
- Rewizjonizm w stosunkach międzynarodowych oznacza dążenie do zmiany obecnej sytuacji międzynarodowej, ponownego zawarcia umów między państwami na innych warunkach. Szczególnie dotyczy to umów pokojowych i terytorialnych. W praktyce jest eufemizmem stosowanym dla rewanżyzmu (np. rewizjonizm niemiecki po I wojnie światowej).
- Rewizjonizm w historiografii oznacza pogląd, tezę, spojrzenie na pewne zagadnienie, radykalnie odbiegające od ogólnie przyjętych. Jeśli w wyniku naukowej dyskusji prezentowane „rewizjonistyczne” poglądy przyjęte zostaną przez większość badaczy następuje zmiana przyjętego paradygmatu.
- Termin rewizjonizm historyczny jest również wykorzystywany często (przez zwolenników) dla twierdzenia, że przyjęta powszechnie wersja holocaustu jest albo w dużym stopniu przesadzona, albo jest całkowitym fałszerstwem. Przeciwnicy używają raczej określenia negacjonizm, rewizjonizm polityczny, lub Kłamstwo oświęcimskie. Kluczowym punktem sporu o nazewnictwo jest określenie czy negacjonizm/rewizjonizm (w kontekście Holocaustu) jest stanowiskiem naukowym, czego – jak dotąd bezskutecznie – domagają się jego zwolennicy. Krytycy zaś zaliczają go do spiskowych teorii dziejów. Także u niemieckich neonazistów istnieje pogląd, który obwinia Polskę za wybuch II wojny światowej.
  Rewizjonizm Holocaustu należy do szerszego nurtu rewizjonistycznego, który zmierza do zrelatywizowania odpowiedzialności za II wojnę światową i do przedstawienia innego obrazu tego konfliktu. W myśl opinii rewizjonistów należy jakoby umniejszyć winę Niemiec i ich sojuszników, a szereg zbrodni i nadużyć przypisać Aliantom Zachodnim, Związkowi Radzieckiemu i Polsce. Do autorów, którzy prezentują takie stanowisko należy brytyjski publicysta David Irving, a także znany z błyskotliwie spisanych wspomnień belgijski generał Waffen SS, kolaborujący z III Rzeszą, Léon Degrelle. Tezy te rozpowszechniane są również w Polsce, za pomocą przekładów książek i artykułów. Opinie swoje rewizjoniści przedstawiają jako rzekomo oczywiste fakty, a zawodowych historyków oskarżają o tzw. konformizm wobec demokracji zachodnich. Sami zaliczają się do tzw. nurtu nonkonformistycznego.
- Rewizjonizm Katynia (tzw. „Kłamstwo Katyńskie”) jest stosunkowo popularny w Rosji. Jednym z takich rewizjonistów jest Jurij Muchin, który twierdzi, że dokumenty, potwierdzające odpowiedzialność NKWD za zbrodnię katyńską, zostały sfałszowane przez Michaiła Gorbaczowa i Aleksandra Nikołajewicza Jakowlewa. Inny publicysta Władysław Szwed w książce „Tajemnice Katynia” kwestionuje liczbę ofiar zbrodni i głosi, że polscy oficerowie nie zginęli w Katyniu, a żyli na Syberii. Rosyjski rewizjonizm krytykuje oficjalną wersję katyńskiej tragedii jako „ideologiczne przygotowanie do wymuszenia na Rosji miliardowych rekompensat za zabicie polskich oficerów”.
- W literaturze mianem rewizjonizmu określa się czasem inne niż tradycyjne przedstawienie znanych postaci (np. w powieści Kiriłła Jeśkowa „Ostatni Władca Pierścienia”, gdzie inaczej niż we „Władcy Pierścieni” J.R.R. Tolkiena pozytywną stroną jest Mordor).

Wikipedia

# rewizor

1. dawniej: urzędnik upoważniony do kontrolowania działalności instytucji, przedsiębiorstwa; inspektor;
2. kolejarz nadzorujący pracę zespołu konduktorów kolejowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kolej. kolejarz nadzorujący pracę zespołu konduktorów kolejowych

(1.2) hist. adm. urzędnik dokonujący kontroli czegoś

Wiktionary

## Administracja

- rewizor – urząd w carskiej Rosji
- rewizor biletów – kontroler biletów

## Film

- Rewizor (Inspector General) – film brytyjski z 1949
- Rewizor (IDelibabok Orszaga) – film węgierski z 1984

## Literatura

- Rewizor – komedia Nikołaja Gogola

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. rewident mos., rewidentka ż., rewizja ż., rewidowanie n., zrewidowanie n., rewizjonizm mrz., rewizjonista mos., rewizjonistka ż.

czas. rewidować ndk., zrewidować dk.

przym. rewizyjny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|reviso. = ponownie oglądam

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== rewizor (język wilamowski.) ==

ortografie.

wymowa.

audio|Wym-rewizor (wersja Józefa Gary).ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rewizor

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈvʲizɔr, AS: revʹizor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewident mos., rewidentka ż., rewizja ż., rewidowanie n., zrewidowanie n., rewizjonizm mrz., rewizjonista mos., rewizjonistka ż.

czas. rewidować ndk., zrewidować dk.

przym. rewizyjny

Wiktionary

# rewizorka

→ rewizor; kontrolerka, inspektorka

SJP.pl

# rewizorski

→ rewizor

SJP.pl

#### Patrz:

rewizor

# rewizyjny

przymiotnik od: rewizja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rewizją, dotyczący rewizji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewizja ż., rewizor mos.

Wiktionary

# rewizyta

odwzajemnienie złożonej wizyty

SJP.pl

# rewizytować

odwzajemniać się lub odwzajemnić się złożeniem wizyty

SJP.pl

# rewka

zdrobnienie od: rewa

SJP.pl

# rewkom

(z rosyjskiego "rewolucjonnyj komitiet") dawniej: bolszewicki sztab dokonujący przewrotu wojskowego i obejmujący władzę samorzutnie

SJP.pl

# rewokacja

odwołanie kogoś z placówki zagranicznej lub z urzędu kościelnego

SJP.pl

# rewokować

1. urzędowo: odwołać, odwoływać z urzędu;
2. przestarzale:
a) zmienić, zmieniać wyznanie;
b) cofnąć, cofać coś, uznać, uznawać coś jako niebyłe

SJP.pl

czasownik

(1.1) odwołać z urzędu

(1.2) odwołać, unieważnić

(1.3) nawrócić się, zmienić wyznanie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔˈkɔvat͡ɕ, AS: revokovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewokowanie n.

Wiktionary

# rewokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rewokować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔkɔˈvãɲɛ, AS: revokovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rewokować

Wiktionary

# rewolta

zbrojny spisek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbrojny spisek, bunt

(1.2) sprzeciw wobec obowiązujących norm

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ma nawiązać kontakt z emirem Fajsalem i prosić o pomoc wojskową, by wzmocnić arabską rewoltę przeciwko Turkom.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈvɔlta, AS: revolta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewoltowanie n., zrewoltowanie n., rewolucyjka ż.

czas. rewoltować, zrewoltować

przym. zrewoltowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przewrót, pucz, rebelia, rewolucja, przest. rokosz

(1.2) kontestacja, opór, protest, sprzeciw

Wiktionary

# rewolucja

1. zbrojny przewrót w społeczeństwie mający na celu obalenie obecnego ustroju społecznego i zastąpienie go nowym;
2. proces dużych, gwałtownych zmian w danej dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;

(1.2) przen. duże i nagłe zmiany

Wiktionary

Rewolucja (z wczesnośredniowiecznej łaciny revolutio – przewrót) – znacząca zmiana, która zazwyczaj zachodzi w stosunkowo krótkim okresie.

Różnie definiowane rewolucje wybuchały w całej historii ludzkości. Różnią się one w zależności od liczby rewolucjonistów (uczestników), środków przez nich stosowanych, czasu trwania, ideologii motywacyjnej i różnych innych aspektów. Rewolucja może być spowodowana zmianą społeczno-polityczną zachodzącą w społeczno-politycznych instytucjach lub znaczną zmianą kulturową i ekonomiczną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rewolucja powiodła się i zamiast dyktatury wprowadzono demokrację.

(1.2) Szczepionka przeciwko ospie przyczyniła się do rewolucji w walce z tą chorobą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔˈlut͡sʲja, AS: revolucʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

:: zdrobn. rewolucyjka ż.

czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

przym. rewolucyjny, porewolucyjny

przysł. rewolucyjnie

Wiktionary

# rewolucjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik lub zwolennik rewolucji

Wiktionary

Rewolucja (z wczesnośredniowiecznej łaciny revolutio – przewrót) – znacząca zmiana, która zazwyczaj zachodzi w stosunkowo krótkim okresie.

Różnie definiowane rewolucje wybuchały w całej historii ludzkości. Różnią się one w zależności od liczby rewolucjonistów (uczestników), środków przez nich stosowanych, czasu trwania, ideologii motywacyjnej i różnych innych aspektów. Rewolucja może być spowodowana zmianą społeczno-polityczną zachodzącą w społeczno-politycznych instytucjach lub znaczną zmianą kulturową i ekonomiczną.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔlut͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: revolucʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolucja ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizm m., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

:: fż. rewolucjonistka ż.

czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

przym. rewolucyjny

przysł. rewolucyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wywrotowiec

Wiktionary

# rewolucjonistka

→ rewolucjonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, uczestniczka lub zwolenniczka rewolucji

Wiktionary

#### Patrz:

rewolucjonista

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔlut͡sʲjɔ̇̃ˈɲistka, AS: revolucʹi ̯o̊̃ńistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolucja ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n., rewolucjonizm m.

:: fm. rewolucjonista m.

czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

przym. rewolucyjny

przysł. rewolucyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bojowniczka, rebeliantka

Wiktionary

# rewolucjonizm

dążenie do rewolucyjnych zmian, zwłaszcza w dziedzinie polityki

SJP.pl

# rewolucjonizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zrewolucjonizować)

(1.1) dokonywać radykalnych, przełomowych zmian, które zasadniczo odmieniają dotychczasowy stan rzeczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nowe technologie rewolucjonizują przemysł.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolucyjność ż., rewolucyjka ż., rewolucjonizowanie n., rewolucjonistka ż., rewolucjonista mos., rewolucja ż.

przysł. rewolucyjnie

przym. rewolucyjny

Wiktionary

# rewolucjonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. pobudzanie do rewolucji

(1.2) przen. dokonywanie radykalnego przełomu w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolucyjka ż., zrewolucjonizowanie n., rewolucja ż., rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucjonizm m., rewolucyjność ż.

czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

przym. rewolucyjny, rewolucjonistyczny

przysł. rewolucyjnie

Wiktionary

# rewolucyjka

zdrobnienie od: rewolucja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od rewolucja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolucja ż., rewolta ż., rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizm m., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

przym. rewolucyjny

przysł. rewolucyjnie

Wiktionary

# rewolucyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób rewolucyjny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolucyjka ż., rewolucja ż., rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

przym. rewolucyjny

Wiktionary

# rewolucyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest rewolucyjne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔluˈt͡sɨjnɔɕt͡ɕ, AS: revolucyi ̯ność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolucja ż., rewolucyjka ż., rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucjonizm m., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

przym. rewolucyjny

przysł. rewolucyjnie

Wiktionary

# rewolucyjny

związany z rewolucją, przewrotem; właściwy rewolucji, służący rewolucji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

przymiotnik jakościowy

(2.1) przynoszący duże zmiany, przełamujący skostniałe struktury

(2.2) charakterystyczny dla rewolucji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔluˈt͡sɨjnɨ, AS: revolucyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolucyjka ż., rewolucja ż., rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

przysł. rewolucyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) buntowniczy, wichrzycielski, wywrotowy

(2.1) nowatorski, innowacyjny

Wiktionary

# rewolwer

krótka, wielostrzałowa broń palna z obracającym się bębenkiem za każdym pociągnięciem spustu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szeryf szybciej wyciągnął swój rewolwer i bandyta padł martwy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈvɔlvɛr, AS: revolver

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolwerowiec m., rewolwerówka ż.

przym. rewolwerowy

Wiktionary

# rewolwerowiec

bandyta posługujący się rewolwerem w napadach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba posługująca się zręcznie rewolwerem, biorąca udział w pojedynkach lub napadach, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych za czasów Dzikiego Zachodu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. pejor. czasopismo o sensacyjnym charakterze, zawierające agresywnie zredagowane lub oszczercze informacje

Wiktionary

Rewolwerowiec – polskie tłumaczenie angielskiego pojęcia z Dzikiego Zachodu: gunfighter, gunslinger czy shootist, oznaczającego groźnego człowieka z bronią palną. Angielskie słowo nie zawęża jego znaczenia do władania rewolwerem w sensie stricte krótkiej broni palnej z bębnem obrotowym. Znaczenie w wersji angielskiej odnosi się także do groźnego użytkownika broni palnej długiej, np. powtarzalnych karabinów Winchester.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kilka osób jakoby obserwowało pojedynek rewolwerowców przed saloonem.

(1.1) Wśród polskich rewolwerowców i bandziorów colt nie cieszy się aż taką popularnością.

(2.1) Powodem tego wystąpienia prasy lwowskiej przeciw osławionemu rewolwerowcowi, była niesłychana napaść tegoż na osoby czcigodnych XX. Bilczewskiego i Teodorowicza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rewolwer m.

przym. rewolwerowy

Wiktionary

# rewolwerowy

1. przymiotnik od: rewolwer;
2. w technice: urządzenie z wieloma osadzonymi narzędziami, używanymi w ustalonej kolejności

SJP.pl

# rewolwing

kredyt wielokrotnie zaciągany i spłacany w trakcie trwania umowy kredytowej

SJP.pl

# rewolwingowy

→ rewolwing

SJP.pl

#### Patrz:

rewolwing

# rewriter

[czytaj: rirajter] osoba przerabiająca jakiś tekst

SJP.pl

# rewski

→ Rewa (wieś w Polsce)

SJP.pl

# rewucki

nazwisko

SJP.pl

# rex

reks;
1. krój pisma drukarskiego o wąskim rysunku liter;
2. rasa królika o brązowej sierści i stojących uszach

SJP.pl

Osoby w Wikipedii o nazwisku Rex

- Robert Rex (1909-1992) – polityk, pierwszy premier Niue
- Simon Rex, właściwie Simon Rex Cutright (ur. 1974) – amerykański aktor i komik
- Wilhelm Rex (1870-1944) – niemiecki rzeźbiarz

Miejscowości w USA:

- Rex – jednostka osadnicza w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Robeson

Wikipedia

# rexton

samochód typu SsangYong Rexton

SJP.pl

# rey

Osoby:

- Alejandro Rey – amerykański aktor
- Alexandre Rey – szwajcarski piłkarz
- Álvaro Rey – hiszpański piłkarz
- Dominique Rey – francuski duchowny
- Fernando Rey – hiszpański aktor
- Javier Rey – hiszpański aktor
- Jean-Pierre Rey – francuski duchowny
- Jean Rey – belgijski polityk
- Krzysztof Rey
- Kurt Rey – szwajcarski piłkarz
- Lana Del Rey – amerykańska piosenkarka
- Micheline Calmy-Rey – szwajcarska działaczka polityczna
- Mieczysław Rey – polski poseł
- Mikołaj Rey
- Nicholas Andrew Rey – amerykański polityk
- Paola Andrea Rey – kolumbijska aktorka
- Ramona Rey – polska piosenkarka
- Stanisław Rey
- Sydor Rey – polski poeta

Wikipedia

# reykiawicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Reykjavíkiem, dotyczący Reykjavíku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Reykjavík mrz., rejkiawiczanin mos., rejkiawiczanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rejkiawicki, reykjawicki

Wiktionary

# reykjavicki

→ Reykjavík; rejkiawicki

SJP.pl

# reykjavík

[czytaj: rejkiawik] stolica Islandii; Rejkiawik

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Islandii;

Wiktionary

Reykjavík (dawny polski egzonim: Rejkiawik) – stolica oraz największe miasto Islandii, położone w jej południowo-zachodniej części nad Zatoką Faxa, najbardziej wysunięta na północ stolica świata. Na północ od Reykjavíku w odległości 10 km góruje masyw Esja.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Droga z Keflavíku do Reykjavíku ma 48 kilometrów długości.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. reykiawicki, reykjawicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Rejkiawik

Wiktionary

# reykjawicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Reykjavík

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛjcjaˈvʲit͡sʲci, AS: rei ̯ḱi ̯avʹicʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Reykjavík m.

Wiktionary

# reykowski

nazwisko

SJP.pl

# reymont

Władysław Stanisław Reymont (właściwie S. W. Rejment) (1867-1925), pisarz i publicysta

SJP.pl

Wikipedia

# reymontowski

[czytaj: rejmontowski] właściwy Reymontowi, taki jak w twórczości Reymonta

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Reymonta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miniony rok był rokiem Reymontowskim, wcześniejszym latom patronowali klasycy: Chopin i Mickiewicz.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. reymontowski

Wiktionary

# reynolds

Osoby o tym nazwisku:

- Alastair Reynolds – pisarz gatunku fantastyki naukowej
- Albert Reynolds – irlandzki polityk
- Bobby Reynoldss – amerykański tenisista
- Burt Reynolds – amerykański aktor filmowy, producent, reżyser i scenarzysta
- Butch Reynolds – amerykański lekkoatleta - sprinter
- Candy Reynolds – amerykańska tenisistka
- Caroline Reynolds – fikcyjna wiceprezydent USA; postać w serialu „Prison Break”
- Craig Reynolds – amerykański programista
- Dan Reynolds – amerykański muzyk, wokalista zespołu Imagine Dragons
- Debbie Reynolds – amerykańska aktorka, piosenkarka i tancerka
- Elaine Reynolds – amerykańska modelka
- Grady Reynolds – amerykański koszykarz
- Jamie Reynolds – angielski basista i wokalista
- John F. Reynolds – amerykański generał poległy pod Gettysburgiem
- Joshua Reynolds – angielski malarz, portrecista
- John C. Reynolds – amerykański informatyk
- Joyce K. Reynolds – amerykańska informatyk
- Kevin Reynolds – amerykański reżyser i scenarzysta
- Kevin Reynolds – kanadyjski łyżwiarz figurowy
- Mark Reynolds – amerykański żeglarz sportowy
- Mark Reynolds – szkocki piłkarz
- Osborne Reynolds – irlandzki inżynier
- Roger Reynolds – amerykański kompozytor
- Ryan Reynolds – kanadyjski aktor i producent telewizyjny i filmowy
- Simon Reynolds – kanadyjski aktor

Wikipedia

# reż

dawniej: żyto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) roln. stpol. i gw-pl|Śląsk Cieszyński, Kraków, Górny Śląsk. żyto

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rżysko, Rżyski

przym. rżany

Wiktionary

# reż.

skrót od: reżyser (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = reżyser

(1.2) = reżyseria

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Reż. Jan Kowalski udzielił dziś wywiadu.

(1.2) Do kin wchodzi film w reż. Andrzeja Wajdy.

Wiktionary

# reza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury. droga, podróż

Wiktionary

# rezać

czasownik

(1.1) gwara więzienna ciąć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛzat͡ɕ, AS: rezać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezanie n.

Wiktionary

# rezanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rezać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rezać ndk.

Wiktionary

# rezeda

roślina ozdobna o żółto-zielonych kwiatach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Reseda|ref=tak., liczący około 30 gatunków rodzaj roślin z rodziny rezedowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju rezedy (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɛˈzɛda, AS: rezeda

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rezedowy

Wiktionary

# rezedolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście jak rezeda

Wiktionary

# rezedowate

rodzina roślin zielnych lub krzewiastych z rzędu kaparowców, o naprzemianległych liściach bez przylistków i grzbiecistych kwiatach zebranych w grona lub kłosy

SJP.pl

Wikipedia

# rezedowaty

o cechach rezedowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# rezedowy

→ rezeda

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do rezedy

(1.2) mający kolor właściwy kwiatom rezedy, zielonkawy/żółtawy

Wiktionary

#### Patrz:

rezeda

#### Powiązane:

rzecz. rezeda ż.

Wiktionary

# rezerford

jednostka aktywności ciała promieniotwórczego; ruterford; rutherford

SJP.pl

# rezerpina

alkaloid pochodzenia naturalnego, hamujący pobudzenie układu współczulnego, obniżający ciśnienie krwi i działający na ośrodkowy układ nerwowy powodując uspokojenie, stosowany w leczeniu nadciśnienia

SJP.pl

Rezerpina (Reserpinum, ATC: C01 AA52, C02 LA01) – alkaloid pochodzenia naturalnego, wyizolowany z korzeni rauwolfii żmijowej (Rauwolfia serpentina) rosnącej u stóp Himalajów, od wieków stosowanej w medycynie. Pod względem chemicznym jest pochodną indolu, zaliczaną do alkaloidów indolowych, typu johimbanu. Jest estrem kwasu trimetoksybenzoesowego.

Wikipedia

# rezerwa

1. zapas czegoś;
2. ostrożność w sposobie bycia, ocenie czegoś; powściągliwość;
3. pewna liczba ludzi mogących zastąpić innych, zapasowi członkowie drużyny sportowej, odwód wojskowy itp.;
4. obywatele po przeszkoleniu wojskowym, którzy mogą być powołani do wojska w wypadku wojny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zapas czegoś

(1.2) powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia

(1.3) ogół obywateli (rezerwistów), którzy mogą być powołani do wojska na okresowe ćwiczenia lub na wypadek wojny

(1.4) wojsk. oddział lub oddziały wojskowe pozostawione w odwodzie

(1.5) sport. (w sportach drużynowych) grupa sportowców, którzy mogą zastąpić innych zawodników w czasie meczu

(1.6) pewna liczba ludzi mogących zastąpić innych

Wiktionary

Rezerwa (żołnierze rezerwy, pot. rezerwiści) – ogół osób stanowiących bazę uzupełnień dla sił zbrojnych na wypadek ogłoszenia mobilizacji, stanu wojny lub bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

Rezerwę mogą stanowić zarówno żołnierze zwolnieni z pełnienia służby wojskowej, jak i osoby które służby tej nie odbywały, ale nadal podlegają takiemu obowiązkowi (zwłaszcza posiadające przydatne w wojsku kwalifikacje lub wykształcenie). W Polsce zasoby rezerwy są administrowane przez wojskowe centra rekrutacji, mogące powoływać rezerwistów na jednodniowe lub krótkotrwałe ćwiczenia żołnierzy rezerwy.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) żelazna rezerwa

(1.2) odnosić się do kogoś z rezerwą

(1.3) być przeniesionym do rezerwy • podporucznik / kapitan rezerwy

(1.6) rezerwa kadrowa • trzymać kogoś w rezerwie

synonimy.

(1.1) zapas, zasób

(1.2) dystans, opanowanie, powściągliwość, umiar

(1.4) odwód

antonimy.

(1.2) egzaltacja, wylewność, zaufanie

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. rezerwista m., rezerwistka ż., rezerwy nmos., rezerwowy mos.

przym. rezerwowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) reserve; (1.2) reserve

* francuski: (1.1) réserve ż.; (1.2) réserve ż.; (1.3) réserve ż.

* górnołużycki: (1.1) rezerwa ż.; (1.2) rezerwa ż.; (1.3) rezerwa ż.

* hiszpański: (1.1) reserva ż.

* łaciński: (1.1) subsidiis

* niemiecki: (1.1) Reserve ż.; (1.3) Reserve ż.

* nowogrecki: (1.1) απόθεμα

* rosyjski: (1.1) резерв m.; (1.4) резерв m.

* ukraiński: (1.1) резерв m.; (1.4) резерв m.

* włoski: (1.1) riserva ż.; (1.2) distacco m., riserva ż.

źródła.

== rezerwa (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rezerwa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezerwista m., rezerwistka ż., rezerwy nmos., rezerwowy mos.

przym. rezerwowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapas, zasób

(1.2) dystans, opanowanie, powściągliwość, umiar

(1.4) odwód

Wiktionary

# rezerwacik

zdrobnienie od: rezerwat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od rezerwat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie rezerwat, lecz tylko mały rezerwacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezerwat m.

Wiktionary

# rezerwacja

wcześniejsze zamówienie miejsca, np. w samolocie, hotelu; zarezerwowanie, zabukowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynność rezerwowania czegoś

(1.2) dowód zarezerwowania czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzɛrˈvat͡sʲja, AS: rezervacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezerwowanie n., rezerwowy mos.

czas. rezerwować ndk., zarezerwować dk.

przym. rezerwowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zamówienie, zabukowanie; pot. zaklepanie

Wiktionary

# rezerwacyjny

dotyczący rezerwacji

SJP.pl

# rezerwat

1. teren o szczególnych wartościach, zwykle przyrodniczych, wyłączony z eksploatacji i objęty ochroną prawną;
2. wydzielony obszar zamieszkiwania ludności autochtonicznej w Ameryce Północnej i Południowej, Afryce i Australii, z ograniczonym dostępem ludności napływowej;
3. w prawie kanonicznym: prawo do wykonywania niektórych czynności kanonicznych zastrzeżone dla ustalonych władz kościelnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. geogr. objęty ochroną ścisłą teren o szczególnych walorach przyrodniczych lub krajoznawczych

(1.2) wydzielony obszar przymusowego osiedlenia ludności rdzennej

Wiktionary

- rezerwat – objęty ochroną ścisłą teren o szczególnych walorach przyrodniczych lub krajoznawczych, np. rezerwat przyrody (w Polsce)
- rezerwat – wydzielony obszar przymusowego osiedlenia ludności rdzennej, zob. rezerwat Indian
- Rezerwat – polski zespół muzyczny
  - Rezerwat – album muzyczny grupy Rezerwat
- Rezerwat – polski film z 2007

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W naszym rezerwacie żyją tak rzadkie stworzenia jak żbik czy wąż Eskulapa.

(1.2) Kilkanaście lat później resztki Indian zamknięto w niewielkim rezerwacie na terenie nieprzydatnym do jakiejkolwiek uprawy, skazując ich na nędzną wegetację.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈzɛrvat, AS: rezervat

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rezerwatowy, rezerwowy

rzecz. rezerwacik mrz., rezerwowy mos.

Wiktionary

# rezerwatowy

→ rezerwat

SJP.pl

#### Patrz:

rezerwat

# rezerwista

obywatel po przeszkoleniu wojskowym, który może być powołany do wojska w wypadku wojny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba po przeszkoleniu wojskowym nie pełniąca służby w wojsku

Wiktionary

Rezerwa (żołnierze rezerwy, pot. rezerwiści) – ogół osób stanowiących bazę uzupełnień dla sił zbrojnych na wypadek ogłoszenia mobilizacji, stanu wojny lub bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

Rezerwę mogą stanowić zarówno żołnierze zwolnieni z pełnienia służby wojskowej, jak i osoby które służby tej nie odbywały, ale nadal podlegają takiemu obowiązkowi (zwłaszcza posiadające przydatne w wojsku kwalifikacje lub wykształcenie). W Polsce zasoby rezerwy są administrowane przez wojskowe centra rekrutacji, mogące powoływać rezerwistów na jednodniowe lub krótkotrwałe ćwiczenia żołnierzy rezerwy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rezerwowy mos., rezerwa ż.

przym. rezerwowy

Wiktionary

# rezerwistka

→ rezerwista

SJP.pl

#### Patrz:

rezerwista

# rezerwowa

pozostający w zapasie; zapasowy

SJP.pl

# rezerwować

1. zamawiać wcześniej miejsce, np. w samolocie, hotelu; dokonywać rezerwacji, bukować;
2. zastrzegać sobie prawo do czegoś;
3. zachowywać coś z przeznaczeniem na przyszły cel; trzymać w rezerwie, mieć na zapas

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ze względu na duże zainteresowanie naszą ofertą prosimy wcześniej rezerwować miejsca.

(1.1) Dobrze, że zarezerwowałem wcześniej dobre miejsce w kinie, bo bardzo dużo ludzi przyszło kupić bilety.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzɛrˈvɔvat͡ɕ, AS: rezervovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezerwowy mos., rezerwowanie n., rezerwacja

czas. aspekt dokonany zarezerwować

przym. rezerwowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. rezerwowy mos., rezerwowanie n., rezerwacja

czas. aspekt dokonany zarezerwować

przym. rezerwowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) reserve, book

* arabski: (1.1) حجز

* baskijski: (1.1) erreserrbatu, gorde

* duński: (1.1) reservere

* esperanto: (1.1) rezervi

* fiński: (1.1) varata

* francuski: (1.1) réserver, retenir

* górnołużycki: (1.1) rezerwować

* kaszubski: (1.1) zastrzegac, rezerwòwac

* niemiecki: (1.1) reservieren

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|rezerwować, rezerwacja, zająć.}}

* rosyjski: (1.1) резервировать, бронировать

* szwedzki: (1.1) boka, reservera, markera, belägga

* ukraiński: (1.1) резервувати, бронювати

* wilamowski: (1.1) rezerwjyn

źródła.

== rezerwować (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) rezerwować

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rezerwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rezerwować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zarezerwować, rezerwować ndk.

rzecz. rezerwacja ż., rezerwowy mos.

przym. rezerwowy

Wiktionary

# rezerwowy

pozostający w zapasie; zapasowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który stanowi rezerwę czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) sport. gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odłożyłam dwa rezerwowe zestawy sztućców.

(1.1) Rezerwowy zawodnik był dżokerem trenera – zaraz po wejściu na boisko strzelił trzy gole.

(2.1) Trener kazał rezerwowemu rozpocząć rozgrzewkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezerwa ż., rezerwat mrz., rezerwista mos., rezerwistka ż., rezerwacja ż., rezerwowanie n.

czas. rezerwować ndk., zarezerwować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bonusowy, dodatkowy, nadmiarowy, nadwyżkowy, pomocniczy, uzupełniający

Wiktionary

# rezerwuar

zbiornik służący do składowania różnych substancji, najczęściej cieczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zbiornik do przechowywania cieczy lub gazów

(1.2) książk. zasoby dostępne do wykorzystania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Hydraulik zamontował nam nowy rezerwuar w łazience.

(1.2) Jezioro Maraton stanowi rezerwuar wody pitnej dla aglomeracji Aten i Pireusu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzɛrˈvuwar, AS: rezervuu̯ar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. rezerwuarek m.

Wiktionary

# rezerwuarek

zdrobnienie od: rezerwuar

SJP.pl

# rezerwy

1. zapas czegoś;
2. ostrożność w sposobie bycia, ocenie czegoś; powściągliwość;
3. pewna liczba ludzi mogących zastąpić innych, zapasowi członkowie drużyny sportowej, odwód wojskowy itp.;
4. obywatele po przeszkoleniu wojskowym, którzy mogą być powołani do wojska w wypadku wojny

SJP.pl

# reżim

reżym;
1. dokładnie ustalony plan pracy, życia itp.; dyscyplina; rygor;
2. system rządów, rząd charakteryzujący się używaniem brutalnej przemocy w stosunku do społeczeństwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. pejor. sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy

(1.2) polit. pejor. rząd, który stosuje ucisk i przemoc

(1.3) ścisły tryb postępowania w określonym przypadku

Wiktionary

- reżim, reżym (fr. régime „porządek”) – unormowany sposób postępowania (np. funkcjonowania społeczeństwa, sprawowania władzy, wykonywania pracy, przestrzegania regulaminów i zasad)
- reżim – forma władzy oparta na stosowaniu przemocy i ucisku wobec społeczeństwa
- reżim – ogół metod i zasad politycznego funkcjonowania państwa
- reżim – sposób postępowania w stosunkach międzynarodowych
- reżim wojskowy (junta) – system sprawowania władzy państwowej, poprzez radę wojskową
- reżim rzeczny – rytmiczny przebieg zjawisk hydrologicznych rzeki na przestrzeni jednego roku
- Reżim 4 sierpnia – autorytarny system rządów w Grecji w latach 1936–1941

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Reżim był oskarżany o popełnianie okrutnych zbrodni na ludności cywilnej podczas wojny.

(1.2) Siły wierne reżimowi zmiażdżyły ruch oporu niemalże bez strat własnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reżym mrz., reżimowiec mos., reżimówka ż.

przym. reżimowy, reżymowy

Wiktionary

# reżimowiec

zwolennik panującego reżimu; reżymowiec

SJP.pl

# reżimówka

1. zwolenniczka panującego reżimu;
2. dziennik o kierunku zgodnym z ideologią panującego reżimu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pismo, stacja telewizyjna o kierunku zgodnym z ideologią panującego reżimu

(1.2) zwolenniczka panującego reżimu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszystkie stacje o tym trąbiły, tylko w reżimówce nie powiedzieli ani słowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reżim m., reżimowiec m.

przym. reżimowy, reżymowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. reżymówka

Wiktionary

# reżimowy

związany z reżimem (reżymem), np. rząd reżimowy, sąd reżimowy; reżymowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący reżimu, związany z reżimem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czasami odnosi się wrażenie, że język oświatowy nowego politycznego establishmentu jest podobny, jeśli nie taki sam jak dawna retoryka reżimowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reżim m., reżimówka ż., reżymówka ż.

przym. reżymowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reżymowy

Wiktionary

# rezjański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rezją, dotyczący Rezji (ofic. Resia, gmina we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dialekt rezjański języka słoweńskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rezja ż.

Wiktionary

# reznor

nazwisko

SJP.pl

# rezol

żywica syntetyczna używana przy produkcji lakierów, klejów itp.

SJP.pl

# rezolowy

→ rezol

SJP.pl

#### Patrz:

rezol

# rezolucja

zbiorowa uchwała ustalona przez jakieś zgromadzenie w wyniku obrad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zbiorowa uchwała podjęta w wyniku obrad

(1.2) daw. decyzja władz o charakterze rozstrzygającym

Wiktionary

- Rezolucja (polityka) – inaczej "odezwa do narodu"
  - Rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ
- Rezolucja (matematyka)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzɔˈlut͡sʲja, AS: rezolucʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezolutność ż.

przym. rezolucyjny, rezolutny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) postanowienie, decyzja, uchwała

Wiktionary

# rezolucyjny

→ rezolucja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rezolucją, dotyczący rezolucji

Wiktionary

#### Patrz:

rezolucja

#### Powiązane:

rzecz. rezolucja ż.

Wiktionary

# rezolut

osoba energiczna, szybka w działaniu

SJP.pl

# rezolutka

→ rezolut

SJP.pl

#### Patrz:

rezolut

# rezolutnie

przysłówek

(1.1) w sposób rezolutny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezolutność ż.

przym. rezolutny

Wiktionary

# rezolutniej

stopień wyższy od przysłówka: rezolutnie

SJP.pl

# rezolutniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rezolutny

SJP.pl

# rezolutność

→ rezolutny

SJP.pl

#### Patrz:

rezolutny

# rezolutny

1. umiejący sobie zręcznie poradzić w każdej sytuacji, zaradny i pewny siebie w kontaktach z ludźmi; bystry, roztropny, śmiały;
2. właściwy człowiekowi o takich cechach, np. rezolutna mina

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pewny siebie, wygadany

(1.2) bystry, zaradny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Marcin, lat 6 i pół, chodzi do zerówki, chłopak bardzo żywy, pomysłowy, uparty, bardzo inteligentny i rezolutny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzɔˈlutnɨ, AS: rezolutny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezolucja ż., rezolutność ż.

przysł. rezolutnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śmiały, pewny siebie

Wiktionary

# rezolwować

dawniej:
1. zdecydować, decydować o czymś;
2. rezolwować się - zdecydować się, decydować się na coś

SJP.pl

# rezon

śmiałość, pewność siebie, odwaga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pewność siebie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛzɔ̃n, AS: rezõn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontenans, animusz

Wiktionary

# rezonacja

dawniej: zjawisko akustyczne polegające na przedłużeniu czasu trwania dźwięku, wywołane działaniem fal odbitych w pomieszczeniu zamkniętym; rezonans, pogłos

SJP.pl

# rezonacyjny

dotyczący rezonacji

SJP.pl

# rezonans

1. zjawisko akustyczne polegające na przedłużeniu czasu trwania dźwięku, wywołane działaniem fal odbitych w pomieszczeniu zamkniętym; rezonacja, pogłos;
2. dobra słyszalność dźwięków w pomieszczeniu, zależna od powierzchni odbijających dźwięki;
3. zwielokrotnienie dźwięku; odgłos, echo, podźwięk;
4. przenośnie: czyjaś reakcja na coś; odzew, oddźwięk, echo;
5. w fizyce: zjawisko zachodzące w niektórych układów mechanicznych, elektrycznych, akustycznych lub optycznych, polegająca na szybkim wzroście amplitudy drgań układu, gdy częstotliwość zewnętrznych drgań wymuszających jest równa lub bliska częstotliwości drgań własnych układu;
6. w muzyce: zjawisko wzmocnienia dźwięku spowodowane pobudzeniem ciała sprężystego sąsiadującego ze źródłem dźwięku ciała sprężystego do drgań o tej samej częstotliwości;
7. w psychologii: sposób oddziaływania zdarzenia na psychikę ludzką;
8. w psychologii: bezsłowna komunikacja między ludźmi, pozwalająca poznawać uczucia innych i wczuwać się w nie;
9. w językoznawstwie: rezonans nosowy - cecha artykulacyjna głoski, która wynika z udziału jamy nosowej w wymawianiu tej głoski;
10. w medycynie: rezonans magnetyczny:
a) metoda diagnostyki wykorzystywana w badaniach ośrodkowego układu nerwowego oraz układu mięśniowego i szkieletowego;
b) badanie przeprowadzone tą metodą

SJP.pl

Rezonans – zjawisko fizyczne zachodzące dla drgań wymuszonych, objawiające się wzrostem amplitudy drgań układu drgającego dla określonej częstotliwości siły wymuszającej. Częstotliwość, dla której drgania mają największą amplitudę, nazywa się częstotliwością rezonansową. Dla tej częstotliwości nawet mała okresowa siła wymuszająca może powodować drgania o znacznej amplitudzie. Układ drgający o wielu stopniach swobody ma wiele różnych częstości własnych i dlatego możliwe są drgania rezonansowe na każdej z tych częstości. Najłatwiej jest wywołać rezonans na częstości najniższej.

Wikipedia

# rezonanse

cząstki elementarne o maksymalnie krótkim czasie życia; cząstki rezonansowe

SJP.pl

# rezonator

część instrumentu muzycznego do wzmocnienia dźwięku, np. pudło skrzypiec

SJP.pl

Rezonator – układ mechaniczny lub elektryczny, w którym zachodzą drgania rezonansowe.

Przykładami rezonatorów mechanicznych są wahadło, sprężyna, struna, membrany akustyczna i muzyczna.

Przykładami rezonatorów akustycznych są rura Kundta, rezonator Helmholtza. Stosowane powszechnie służą do tłumienia dźwięku (hałasów) lub do rezonansowego wzmacniania dźwięku.

Wikipedia

# rezoner

1. człowiek, który lubi mędrkować, pouczać, umoralniać
2. postać w utworze dramatycznym lub epickim komentująca i interpretująca, najczęściej w imieniu autora, przedstawione zdarzenia, osoby, konflikty, formułująca morał utworu

SJP.pl

# rezonerka

1. kobieta lubiąca rezonować, pouczać innych;
2. postać kobieca w sztuce scenicznej, wyrażająca ogólne informacje o zdarzeniach, postaciach, wyrażająca zwykle opinie samego autora

SJP.pl

# rezonerski

→ rezoner

SJP.pl

#### Patrz:

rezoner

# rezonerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozważanie o czymś z dużą pewnością siebie, udowadnianie rzeczy oczywistych, bezprzedmiotowe rozmyślanie, pouczanie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzɔ̃ˈnɛrstfɔ, AS: rezõnerstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezonowanie n., rezoner m., rezonerka ż.

przym. rezonerski

Wiktionary

# rezonować

1. rozprawiać, pouczać, mędrkować;
2. być w rezonansie z siłą powodującą drgania; współbrzmieć

SJP.pl

# rezonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dowodzenie czegoś lub mówienie o czymś z dużą dozą pewności siebie

(1.2) drganie w rezonansie

(1.3) o instrumencie muzycznym: wzmacnianie dźwięków poprzez drganie z tą samą częstotliwością co źródło tych dźwięków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezonans m., rezonerstwo n.

czas. rezonować ndk.

Wiktionary

# rezorcyna

biała substancja krystaliczna o słodkim smaku, łatwo rozpuszczalna w wodzie, eterze i alkoholu, mająca zastosowanie w garbarstwie, farbiarstwie oraz lecznictwie; fenol dihydroksylowy

SJP.pl

Rezorcyna. rezorcynol (łac. Resorcinolum, Resorcinum), C6H4(OH)2 – organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, w którym dwie grupy hydroksylowe są przyłączone do pierścienia benzenowego w pozycji meta.

Wikipedia

# rezorcynowy

→ rezorcyna

SJP.pl

#### Patrz:

rezorcyna

# rezotekst

laminatowa, kompozytowa masa plastyczna używana do wyrobu części maszyn, aparatów elektrotechnicznych i łożysk; tekstolit

SJP.pl

# rezultat

wynik, skutek działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania

Wiktionary

- Wynik pracy twórczej i artystycznej – dzieło
- Wynik rozgrywek sportowych – przegrana lub remis (nierozegrana)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oficjalnym celem sankcji jest wymuszenie reform na Kubie, ale od dawna widać, że blokada wywołuje rezultat odwrotny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈzultat, AS: rezultat

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rezultować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wynik, skutek, efekt

Wiktionary

# rezultatywność

→ rezultatywny

SJP.pl

#### Patrz:

rezultatywny

# rezultować

czasownik

(1.1) rzad. dawać rezultat, skutkować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prawidłowo stosowane ssanie oleju słonecznikowego powinno rezultować dobrym samopoczuciem oraz widoczną poprawą ogólnego zdrowia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzulˈtɔvat͡ɕ, AS: rezultovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezultowanie n., rezultat

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skutkować

Wiktionary

# rezultowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rezultować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rezultować ndk.

Wiktionary

# rezun

dawniej: morderca, zabójca; rezuń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek, który dokonuje napadów i zabójstw;

(1.2) pejor. Ukrainiec (zazwyczaj w kontekście rzezi wołyńskiej i czystki etnicznej w Małopolsce Wschodniej)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rezun cały skrwawiony, stał nad ofiarą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛzũn, AS: rezũn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) morderca, zabójca, siepacz

Wiktionary

# rezurekcja

katolicka, uroczysta msza wielkanocna z procesją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. uroczyste nabożeństwo wielkanocne z procesją, obwieszczające zmartwychwstanie Chrystusa;

(1.2) rel. rzad. zmartwychwstanie Chrystusa

Wiktionary

Rezurekcja (z łac. resurrectio – zmartwychwstanie) – procesja w Kościołach katolickich, odbywająca się w Wielkanoc, która jest ogłoszeniem zmartwychwstania Chrystusa i wezwaniem całego stworzenia do udziału w triumfie Zmartwychwstałego. Jeśli to możliwe, procesja wychodzi na zewnątrz i okrąża kościół raz lub trzy razy. W procesji obok hostii w monstrancji niesiony jest krzyż ze stułą koloru czerwonego (królewska purpura) oraz figura Jezusa Zmartwychwstałego. Może odbyć się na zakończenie Wigilii Paschalnej albo w poranek wielkanocny przed pierwszą Mszą Świętą. Musi się jednak zacząć nie później niż o świcie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzuˈrɛkt͡sʲja, AS: rezurekcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezurekcjonista mos.

przym. rezurekcyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Zmartwychwstanie

Wiktionary

# rezurekcjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. daw. zmartwychwstaniec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ojcowie rezurekcjoniści mieli klasztor na ul. Wołyńskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezurekcja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zmartwychwstaniec

Wiktionary

# rezurekcyjny

dotyczący rezurekcji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z rezurekcją, dotyczący rezurekcji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezurekcja ż.

Wiktionary

# rezus

wąskonosa małpa z grupy koczkodanów, żyjąca stadnie w południowej Azji; często pokazywana w ogrodach zoologicznych i wykorzystywana przy badaniach laboratoryjnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Macaca mulatta|ref=tak., gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny;

Wiktionary

Makak królewski, rezus, makak rezus (Macaca mulatta) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae). Nie jest gatunkiem zagrożonym.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) makak królewski, makak rezus

Wiktionary

# rezydencja

dom, posesja, siedziba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wielki budynek mieszkalny o charakterze reprezentacyjnym

Wiktionary

Rezydencja – reprezentacyjna siedziba biskupia, królewska, rodowa, zbudowana na wsi lub w mieście.

Może być pojedynczym budynkiem (zamkiem, pałacem) lub zespołem budynków (w połączeniu z zabudowaniami gospodarczymi, parkiem z pawilonami itp.). Rozróżnia się rezydencje letnie, zimowe i całoroczne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znany angielski piłkarz mieszka w ogromnej rezydencji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzɨˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: rezydẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezydent mos., rezydentka ż., rezydentura ż.

czas. rezydować ndk.

przym. rezydencjalny, rezydencjonalny, rezydencyjny, rezydentny

Wiktionary

# rezydencjalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rezydowaniem, odnoszący się do rezydowania

(1.2) związany z rezydencją, odnoszący się do rezydencji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uprawnienia biskupa rezydencjalnego purpurat posiadał od grudnia 1956 roku.

(1.2) Bliskie sąsiedztwo obszarów zurbanizowanych predestynuje Rogoźnik do pełnienia funkcji rezydencjalnych i rekreacyjnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezydencja ż.

przym. rezydencjonalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rezydencjonalny

Wiktionary

# rezydencjonalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. pełniący funkcję rezydencji, należący do rezydencji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Budynek nawiązuje do rezydencjonalnego budownictwa berlińskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezydencja ż.

przym. rezydencjalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rezydencjalny

Wiktionary

# rezydencki

→ rezydent

SJP.pl

#### Patrz:

rezydent

# rezydencyjka

zdrobnienie od: rezydencja

SJP.pl

# rezydencyjny

→ rezydencja

SJP.pl

#### Patrz:

rezydencja

# rezydent

1. osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania w kraju;
2. pracownik biura podróży wysłany służbowo do jakiegoś kraju i zobowiązany do opieki nad przebywającymi tam klientami tego biura;
3. agent obcego wywiadu kierujący siatką wywiadowczą w danym państwie;
4. pacjent leczony ponad rok w oddziale psychiatrycznym;
5. ksiądz bez obowiązków wikariusz, mieszkający na terenie parafii;
6. ubogi krewny, przyjaciel lub wysłużony urzędnik mieszkający stale na dawnym dworze szlacheckim i będący na utrzymaniu gospodarza;
7. dawniej: przedstawiciel dyplomatyczny mocarstwa w państwie zależnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) agent obcego wywiadu kierujący siatką wywiadowczą

(1.2) osoba zamieszkująca w jakimś kraju, a nie posiadająca jego obywatelstwa

(1.3) daw. ubogi krewny, przyjaciel lub wysłużony oficjalista, mieszkający stale na dworze szlacheckim i będący na utrzymaniu gospodarza

(1.4) hist. przedstawiciel dyplomatyczny o randze niższej od posła, zazwyczaj w państwie klienckim albo zależnym

Wiktionary

- rezydent (artysta)
- rezydent (dyplomacja)
- rezydent (ksiądz)
- rezydent (lekarz)
- rezydent (pacjent)
- rezydent (prawo)
- rezydent (turystyka)
- rezydent (wywiad)
- dawne znaczenie: „ubogi krewny, przyjaciel lub wysłużony oficjalista mieszkający stale na dworze szlacheckim i będący na utrzymaniu gospodarza” (źródło: red. Stanisław Skorupka, Halina Auderska, Zofia Łempicka: Mały słownik języka polskiego. Warszawa: PWN, 1968, s. 690.)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Obaj inżynierowie wyjechali nazajutrz na noc do Kairu, gdzie mieli odwiedzić rezydenta angielskiego i być na posłuchaniu u wicekróla.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezydencja ż., rezydentura ż.

:: fż. rezydentka ż.

czas. rezydować ndk.

przym. rezydentny

Wiktionary

# rezydentka

→ rezydent

SJP.pl

#### Patrz:

rezydent

# rezydentny

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. taki, który jest stale obecny w pamięci operacyjnej, załadowany na stałe podczas pracy komputera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezydent m., rezydentka ż., rezydencja ż., rezydowanie n.

czas. rezydować m.

przym. rezydencyjny

przysł. rezydentnie

Wiktionary

# rezydentura

1. miejsce, gdzie znajduje się ośrodek kierowniczy jakieś organizacji, instytucji, np. agentura obcego wywiadu;
2. dawniej:
a) stanowisko rezydenta;
b) siedziba rezydenta

SJP.pl

# rezydować

1. mieszkać lub przebywać gdzieś;
2. mieć gdzieś siedzibę, rezydencję;
3. zamieszkiwać u kogoś jako rezydent - ubogi krewny, przyjaciel rodziny

SJP.pl

czasownik

(1.1) mieć gdzieś swoją siedzibę

(1.2) być rezydentem, mieszkać gdzieś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezydencja ż., rezydent m., rezydentka ż.

przym. rezydentny

Wiktionary

# rezydualny

1. pozostały z czegoś lub po czymś,
2. nośnik cennych wartości

SJP.pl

# rezyduum

residuum;
1. liczba zespolona opisującą zachowanie całek po konturach analitycznej funkcji f(z) wokół punktu osobliwości;
2. materiał skalny będący efektem wietrzenia i erozji niektórych składników skały

SJP.pl

# rezygnacja

zrzeczenie się lub zaniechanie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zrzeczenie się czegoś lub zaniechanie jakiejś czynności

(1.2) stan przygnębienia, który zwykle towarzyszy sytuacji, na którą nie ma się wpływu

(1.3) formalny dokument zawierający oświadczenie o czyjejś rezygnacji (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cukrzyca zmusiła mnie do rezygnacji z wielu przyjemności.

(1.2) Po aresztowaniu syna, Jerzy popadł w rezygnację.

(1.3) Odchodzę wkrótce z pracy, a w sekretariacie firmy złożyłem dzisiaj swoją rezygnację.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzɨɡˈnat͡sʲja, AS: rezygnacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zrezygnowanie n., rezygnowanie n.

czas. rezygnować, zrezygnować

przym. zrezygnowany

Wiktionary

# rezygnacyjnie

rzadko: z rezygnacją, w sposób wyrażający rezygnację; zrezygnowanie

SJP.pl

# rezygnacyjny

1. → rezygnacja, np. list rezygnacyjny;
2. dawniej: rezygnujący z czegoś, zrezygnowany

SJP.pl

# rezygnować

odstępować od czegoś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zrezygnować)

(1.1) odstępować od czegoś, zrzec się czegoś z własnej woli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od jutra rezygnuję z pracy, bo marnie mi płacą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzɨɡˈnɔvat͡ɕ, AS: rezygnovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezygnacja ż., rezygnowanie n.

czas. zrezygnować dk.

przym. zrezygnowany

Wiktionary

# rezygnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zaprzestawanie czegoś, odstępowanie od czegoś, zrzekanie się czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɛzɨɡnɔˈvãɲɛ, AS: rezygnovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zrezygnowanie n., rezygnacja ż.

czas. rezygnować ndk., zrezygnować dk.

przym. zrezygnowany

Wiktionary

# rezyliencja

w psychologii: umiejętność dostosowania się, adaptacji do nowego otoczenia, zmieniających się warunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. indywidualna zdolność do znoszenia przeciwności losu;

Wiktionary

Rezyliencja inaczej prężność, sprężystość, giętkość (z łac. resilire – odbić z powrotem, sprężyście odbić się) – umiejętność lub proces dostosowywania się człowieka do zmieniających się warunków, adaptacja do otoczenia, uodpornianie się, plastyczność umysłu, zdolność do odzyskiwania utraconych lub osłabionych sił i odporność na działanie szkodliwych czynników. Zdolność do regeneracji po urazach psychicznych.

Wikipedia

# reżym

reżim;
1. dokładnie ustalony plan pracy, życia itp.; dyscyplina; rygor;
2. system rządów, rząd charakteryzujący się używaniem brutalnej przemocy w stosunku do społeczeństwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) war. reżim

Wiktionary

- reżim, reżym (fr. régime „porządek”) – unormowany sposób postępowania (np. funkcjonowania społeczeństwa, sprawowania władzy, wykonywania pracy, przestrzegania regulaminów i zasad)
- reżim – forma władzy oparta na stosowaniu przemocy i ucisku wobec społeczeństwa
- reżim – ogół metod i zasad politycznego funkcjonowania państwa
- reżim – sposób postępowania w stosunkach międzynarodowych
- reżim wojskowy (junta) – system sprawowania władzy państwowej, poprzez radę wojskową
- reżim rzeczny – rytmiczny przebieg zjawisk hydrologicznych rzeki na przestrzeni jednego roku
- Reżim 4 sierpnia – autorytarny system rządów w Grecji w latach 1936–1941

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wtrąceni do ogólnych cel więźniowie domagali się przeniesienia ich na reżym przestępców politycznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reżim mrz., reżymowiec mos., reżymówka ż.

przym. reżymowy

Wiktionary

# reżymowiec

zwolennik panującego reżimu; reżimowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. polit. zwolennik reżymu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reżym mrz., reżymówka ż.

przym. reżymowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. reżimowiec

Wiktionary

# reżymówka

reżimówka
1. zwolenniczka panującego reżimu;
2. dziennik o kierunku zgodnym z ideologią panującego reżimu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. polit. zwolenniczka reżymu

(1.2) pot. reżymowe czasopismo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reżym mrz., reżymowiec mos.

przym. reżymowy, reżimowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. reżimówka

(1.2) war. reżimówka

Wiktionary

# reżymowy

związany z reżymem (reżimem), np. sąd reżymowy, rząd reżymowy; reżimowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący reżymu, związany z reżymem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najwidoczniej oceniono, że popularność Stronnictwa i mojej osoby nada całej akcji charakter ogólnonarodowy, a nie partyjny — reżymowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reżym mrz., reżim mrz., reżimowiec mos., reżymowiec mos., reżimówka ż., reżymówka ż., regiment mrz.

przym. reżimowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. reżimowy

Wiktionary

# rezynit

sztuczna żywica

SJP.pl

Rezynit – macerał z grupy liptynitu.

Wikipedia

# rezynoid

ekstrakt roślinny do wyrównywania zapachu olejków zapachowych

SJP.pl

# reżyser

1. osoba odpowiedzialna za całokształt sztuki teatralnej, filmu, audycji radiowej itp.; reżyser dźwięku - osoba zajmująca się reżyserią dźwięku (mająca umiejętności realizatora i montażysty dźwięku oraz inwencję twórczą)
2. ktoś, kto zorganizował jakieś wydarzenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

Wiktionary

Reżyser (z fr. régisseur – "kierownik planu; inspicjent") – autor dzieła scenicznego lub filmowego odpowiedzialny za jego całokształt, inicjator spektaklu, filmu, widowiska muzycznego bądź estradowego. Tworzy koncepcję artystyczną sztuki (w szczególności adaptuje tekst oryginalny), inspiruje współpracowników i kieruje nimi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Federico Fellini jest uznawany za jednego z największych reżyserów w historii kina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɛˈʒɨsɛr, AS: režyser

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reżyseria ż., reżysernia ż.

:: fż. reżyserka ż.

czas. reżyserować, wyreżyserować

przym. reżyserski

przysł. reżysersko

Wiktionary

# reżyseria

ogół czynności reżysera zmierzających do powstania filmu, sztuki teatralnej, audycji radiowej itp.; reżyserowanie, reżyserka; r. dźwięku - sztuka sterowania procesami akustycznymi, łącząca realizację i montaż dźwięku oraz inwencję twórczą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół działań reżysera

Wiktionary

Reżyser (z fr. régisseur – "kierownik planu; inspicjent") – autor dzieła scenicznego lub filmowego odpowiedzialny za jego całokształt, inicjator spektaklu, filmu, widowiska muzycznego bądź estradowego. Tworzy koncepcję artystyczną sztuki (w szczególności adaptuje tekst oryginalny), inspiruje współpracowników i kieruje nimi.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. reżyser m., reżyserka ż.

czas. reżyserować

Wiktionary

# reżyserka

1. pomieszczenie w studiu radiowym lub telewizyjnym będące miejscem pracy reżysera;
2. potocznie: zajęcie reżysera;
3. kobieta zajmująca się reżyserią, odpowiedzialna za całokształt sztuki teatralnej, filmu, audycji radiowej itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uprawiająca zawód reżysera

(1.2) pomieszczenie stanowiące miejsce pracy reżysera

(1.3) pot. zajęcie reżysera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reżyser m., reżyseria ż.

czas. reżyserować, wyreżyserować

przym. reżyserski

Wiktionary

# reżysernia

pokój reżysera, z którego kieruje on audycją telewizyjną lub radiową; reżyserka

SJP.pl

# reżyserować

1. zajmować się reżyserią
2. przenośnie: organizować jakieś wydarzenie, czuwać nad jego sprawnym przebiegiem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyreżyserować)

(1.1) film. teatr. telew. rad. opracowywać film, program, przedstawienie albo słuchowisko od pomysłu do postaci końcowej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. reżyser mos., reżyseria ż., reżyserka ż., reżyserowanie n.

czas. wyreżyserować dk.

przym. reżyserski

Wiktionary

# reżyserski

przymiotnik od: reżyser (np. komentarz reżyserski, debiut reżyserski)

SJP.pl

# rezystancja

opór elektryczny czynny

SJP.pl

Rezystancja, opór (elektryczny, czynny), oporność (czynna) (z łac. resistere — sprzeciwiać się, stawiać opór) – wielkość charakteryzująca relację między napięciem a natężeniem prądu elektrycznego w obwodach prądu stałego. W obwodach prądu przemiennego rezystancją nazywa się część rzeczywistą impedancji zespolonej.

Wikipedia

# rezystancyjny

→ rezystancja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rezystancją, dotyczący rezystancji

Wiktionary

#### Patrz:

rezystancja

#### Powiązane:

rzecz. rezystor mrz., rezystancja ż.

Wiktionary

# rezystencja

1. niepodatność organizmu na działanie drobnoustrojów chorobotwórczych lub ich jadów; odporność dziedziczna; odporność konstytucjonalna
2. niepodatność drobnoustrojów lub owadów szkodników na stosowane wobec nich środki chemiczne; oporność

SJP.pl

Rezystencja – polski zespół z Ustronia, grający muzykę oi!, utworzony w 1993 r.

Wikipedia

# rezystor

przyrząd wykonany z odpowiedniego materiału, stawiającego opór przepływowi prądu, włączany w obwody elektryczne dla ograniczenia płynącego przez nie prądu; opornik elektryczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. elektron. element montowany w obwodach elektronicznych, który wprowadza do nich zadaną rezystancję;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɛˈzɨstɔr, AS: rezystor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rezystancja ż., rezystywność ż.

przym. rezystorowy, rezystancyjny, rezystywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opornik

Wiktionary

# rezystywność

opór elektryczny przewodnika wykonanego z jednorodnego materiału o przekroju poprzecznym 1 metra kwadratowego i długości 1 metra; opór elektryczny właściwy

SJP.pl

Rezystywność (opór elektryczny właściwy) – wielkość charakteryzująca materiały pod względem przewodnictwa elektrycznego. Rezystywność jest zazwyczaj oznaczana jako \rho (mała grecka litera rho).Jednostką rezystywności w układzie SI jest om⋅metr (Ω·m), inaczej omometr.

Wikipedia

# rezystywny

związany z rezystancją, oporem elektrycznym; opornościowy, rezystancyjny

SJP.pl

# rf

symbol rutherfordu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

- Rf – wskaźnik retencji, pojęcie stosowane w chromatografii
- Rf – symbol chemiczny pierwiastka rutherfordu
- RF - (ang. rheumatic fever) - gorączka reumatyczna
- RF – czynnik reumatoidalny
- RF (ang. radio frequency) – częstotliwość radiowa
- RF (ang. release factor) – czynnik uwalniający (biochemia)
- RF – oznaczenie kodowe Dywizjonu 303
- .рф (cyryl. rf) – rosyjska krajowa domena najwyższego poziomu
- RF – jeden z prefiksów Rosji w międzynarodowym kodzie samolotowym

Wikipedia

# rff

skrótowiec

(1.1) = film. Regionalny Fundusz Filmowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znalazłem tę informację na stronie RFF w Krakowie.

Wiktionary

# rfid

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) elektron. technika identyfikacji za pomocą fal radiowych;

Wiktionary

# rfn

[czytaj: er-ef-EN] skrót od: Republika Federalna Niemiec

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Republika Federalna Niemiec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do 1991 (= tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego pierwszego) r. stolicą RFN było Bonn.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n, AS: er‿ef‿ẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. RFN-owski, erefenowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Republika Federalna Niemiec

Wiktionary

# rfn-owiec

mieszkaniec RFN (Republiki Federalnej Niemiec); erefenowiec

SJP.pl

# rfn-owski

→ RFN (Republika Federalna Niemiec); erefenowski

SJP.pl

# rft

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) = biochem. reaktywna forma tlenu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) RFT mogą odgrywać rolę w aktywacji komórek jako promotory lub mediatory działania promotorów.

Wiktionary

# rg

symbol roentgenu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

Roentgen (Rg, łac. roentgenium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych o liczbie atomowej 111. Jest bardzo nietrwały i nie występuje naturalnie na Ziemi. Czas połowicznego rozpadu jego najstabilniejszego izotopu, 281Rg, wynosi 26 s. Po raz pierwszy został otrzymany w 1994 roku w Instytucie Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt w Niemczech. Jego nazwa wywodzi się od nazwiska niemieckiego fizyka, Wilhelma Conrada Röntgena.

Wikipedia

# rgb

skrót od: Red Green Blue, w informatyce: system barw (czerwony, zielony, niebieski) wyświetlanych na ekranie monitora, które mieszając się ze sobą, dają szeroką gamę kolorów

SJP.pl

# rgo

skrót od: Rada Główna Opiekuńcza - polska organizacja charytatywna działająca w czasie II wojny światowej

SJP.pl

# rgt

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = techn. radioizotopowy generator termoelektryczny;

Wiktionary

# rh

1. symbol rodu, pierwiastka chemicznego
2. czynnik Rh - substancja występująca w czerwonych krwinkach, silny antygen

SJP.pl

- Rh (rhodium) – symbol chemiczny pierwiastka rod
- Rh (od łac. rhesus) – jeden z układów grupowych antygenów krwi
- Rh – dwuznak używany w łacinie
- Rh+ – grupa muzyczna reprezentująca styl ska i rock
- Rh+ (film) – polski film z 2005 r.

Wikipedia

# rheum

[czytaj: re-um] bylina z rodziny rdestowatych o dużych liściach z jadalnymi ogonkami; rabarbar, rzewień

SJP.pl

Wikipedia

# rhizoid

wyrostek służący przytwierdzeniu organizmu do podłoża; ryzoid; rizoid; chwytnik

SJP.pl

Chwytniki, ryzoidy, rizoidy – cienkie, nitkowate wyrostki o budowie jedno- lub wielokomórkowej, wytwarzane przez mszaki, wielokomórkowe glony, niektóre grzyby, przedrośla paprotników czy niektóre gąbki.

Służą do przytwierdzania organizmów do podłoża oraz pobierania z gleby wody i związków pokarmowych. Pełnią funkcje podobne do korzeni organowców, lecz nimi nie są – nie posiadają tkanek przewodzących – drewna i łyka.

Wikipedia

# rho

[czytaj: ro] litera alfabetu greckiego; ro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa siedemnastej litery alfabetu greckiego, ρ

Wiktionary

- Rho – litera alfabetu greckiego
- Rho – miejscowość we Włoszech
- Rho – stacja kolejowa w Rho
- rho – mezon
- Rho – rodzina białek

Zobacz też: ro

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W statystyce mała litera rho często jest używana do oznaczania rozmaitych miar zależności statystycznej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔ, AS: ro

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ro n.

przym. rotyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ro

Wiktionary

# rhovyl

[czytaj: roWIL lub ROwyl] sztuczne włókno wykorzystywane przy produkcji specjalnej bielizny dla sportowców (niewchłaniającej wilgoci); także tkanina z tego włókna

SJP.pl

Rhovyl – włókno syntetyczne przeznaczonych do produkcji bielizny termoaktywnej. Włókno Rhovyl wykonane jest z polichlorku winylu i ma strukturę kapilarną, przez co tkaniny z niego wykonane znakomicie odprowadzają wilgoć z powierzchni ciała i zapewniają zachowanie naturalnego mikroklimatu skóry.

Wikipedia

# rhovylon

[czytaj: rowylon] ocieplające włókno antyalergiczne, używane do wyrobu odzieży; rowylon

SJP.pl

# rhythm'n'blues

[czytaj: rytmenBLUS] rhythm and blues;
1. styl muzyczny wywodzący się z tradycyjnego bluesa i pieśni religijnych (charakterystyczne instrumenty: gitara i harmonijka ustna, później instrumenty elektryczne);
2. utwór muzyczny w tym stylu

SJP.pl

# rhythmandbluesowy

[czytaj: rytmendblusowy] przymiotnik od: rhythm and blues (rhythm'and'blues), np. zespół rhythmandbluesowy, muzycy rhythmandbluesowi; rhythm'n'bluesowy

SJP.pl

# riad

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Austria:

- Riad im Innkreis – bawarska nazwa Ried im Innkreis

Osoby:

- Mahmoud Riad – egipski polityk
- Tomas Riad – szwedzki językoznawca

Inne:

- RIAD – systemy komputerowe

Zobacz też:

- Rijad

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pan Lucjan studiował z Riadem przed dwudziestu laty.

Wiktionary

# rial

1. jednostka monetarna Iranu (1 rial = 100 dinarów);
2. jednostka monetarna Arabii Saudyjskiej (1 rial saudyjski = 20 kirszów = 100 halala);
3. jednostka monetarna Jemenu (1 rial jemeński = 100 filsów);
4. jednostka monetarna Kataru (1 rial Kataru = 100 dirhamów);
5. jednostka monetarna Omanu (1 rial omański = 1000 baiza)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta niektórych krajów arabskich;

Wiktionary

Rial (riyal, ryal) – arabska nazwa dużych monet srebrnych (głównie talarów). Stopniowo nazwa została wykorzystana do określenia jednostek monetarnych niektórych krajów Bliskiego Wschodu:

- rial irański
- rial jemeński
- rial katarski
- rial omański
- rial saudyjski
- rial tunezyjski (była jednostka monetarna)
- rial marokański (była jednostka monetarna)

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) rial irański / jemeński / katarski / omański / saudyjski

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. rialowy

frazeologia.

etymologia. etym|pers.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rʲjal, AS: rʹi ̯al

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rialowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. rialowy

frazeologia.

etymologia. etym|pers.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rias

typ wybrzeża

SJP.pl

- Wybrzeże riasowe
- Radio RIAS – rozgłośnia działająca w Berlinie Zachodnim

Wikipedia

# riasa

szata duchownych prawosławnych

SJP.pl

Riasa (od gr. ρασα lub ραχος) – jest to długa, z reguły czarna, opuszczona, nie ściągnięta w pasie szata. Jej nazwa pochodzi od greckiego czasownika ρασσω - rozpraszać, marszczyć.

Jest to długa, sięgająca do kostek szata z długimi rękawami. Może być stosowana przez wszystkich duchownych kościołów wschodnich.

Wikipedia

# riasowy

charakterystyczny dla riasu (np. wybrzeże riasowe, charakter riasowy)

SJP.pl

# riazań

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;

(1.2) geogr. hist. Stary Riazań

Wiktionary

Riazań (ros. Ряза́нь; do 1778 Perejasław Riazański, ros. Переясла́вль-Ряза́нский) – miasto obwodowe w Rosji nad rzeką Oką położone 196 km na południowy wschód od Moskwy.

W 2020 r. jego populacja wynosiła 539 290 osób.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. riazańczyk mos., riazanka ż.

przym. riazański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Perejasław Riazański (do 1778)

Wiktionary

# riazańczyk

mieszkaniec Riazania (miasta w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Riazania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Riazań mrz.

:: fż. riazanka ż.

przym. riazański

Wiktionary

# riazanka

mieszkanka Riazania (miasta w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Riazania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Riazań mrz.

:: fm. riazańczyk mos.

przym. riazański

Wiktionary

# riazański

przymiotnik od: Riazań

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Riazaniem, dotyczący Riazania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Riazań m., riazańczyk m., riazanka ż.

Wiktionary

# ribat

ufortyfikowany klasztor muzułmański

SJP.pl

Ribat (arab. ‏رباط‎) – jest to wojskowy klasztor muzułmański, ufortyfikowany, zwykle położony przy granicy. Budynek otoczony murem posiadał wieżę, salę modlitw (np. ribat w Tunezji w mieście Susa, stąd częste przekształcanie w późniejszych czasach ribatów w meczety). Ich powstanie wiązane jest z obowiązkiem prowadzenia świętej wojny i strzeżenia granic państwowych.

Wikipedia

# ribbentrop

nazwisko, np. Joachim von Ribbentrop (1893-1946), polityk niemiecki, minister spraw zagranicznych III Rzeszy

SJP.pl

- Joachim von Ribbentrop
- Pakt Ribbentrop-Mołotow

Wikipedia

# ribla

Ribla (arab. ربلة) – miasto w Syrii, w muhafazie Hims. W 2004 roku liczyło 5328 mieszkańców, przeważnie katolików.

Wikipedia

# rica

jezioro w Gruzji

SJP.pl

Rica (abch. Риҵа) – jezioro w zachodnim Kaukazie położone w północnej części Abchazji, w rejonie Gudauta.

Znajduje się ono w dorzeczu Bzypu. Ma powierzchnię 1,49 km², a głębokość dochodzi do 102 m. Temperatura jeziora waha się od 4,8 zimą do 17-20 stopni Celsjusza.

Wikipedia

# ricardo

- Ricardo – jednostka osadnicza w USA, w stanie Teksas
- Ricardo – obszar niemunicypalny w hrabstwie Kern, w Kalifornii, w Stanach Zjednoczonych
- Ricardo – hiszpański i portugalski odpowiednik imienia Ryszard
- Ricardo (właśc. Ricardo Bermudez Garcia, ur. 1975) – brazylijski siatkarz
- Ricardo (właśc. Ricardo López Felipe, ur. 1971) – piłkarz hiszpański, grający na pozycji bramkarza
- Ricardo (właśc. Ricardo Alexandre Martins Soares Pereira, ur.1976) – piłkarz portugalski, grający na pozycji bramkarza
- David Ricardo (1772–1823) – ekonomista angielski

Wikipedia

# ricci

- (13642) Ricci – planetoida
- Christina Ricci – amerykańska aktorka
- Federico Ricci – włoski kompozytor
- Gregorio Ricci-Curbastro – włoski matematyk
- Katarzyna del Ricci – włoska święta
- Luigi Ricci – włoski kompozytor
- Matteo Ricci – włoski misjonarz
- Nina Ricci – francuska kreatorka mody
- Nina Ricci – firma
- Ruggiero Ricci – amerykański skrzypek
- Samuele Ricci – włoski piłkarz

Wikipedia

# rice

[czytaj: rajs] nazwisko obce

SJP.pl

## Osoby

- Anna Rice – kanadyjska badmintonistka
- Anne Rice – amerykańska pisarka
- Boyd Rice – amerykański muzyk
- Condoleezza Rice – amerykańska polityk
- Damien Rice – irlandzki muzyk
- Horace Rice – australijski tenisista
- Lena Rice – irlandzka tenisistka
- Timothy Miles Bindon Rice – angielski poeta
- Tim Rice-Oxley – angielski muzyk
- Tony Rice – amerykański muzyk

Wikipedia

# ricercar

[czytaj: riczerkar] utwór instrumentalny na organy i lutnię, komponowany w XVI-XVIII wieku; tiento, capriccio, canzona, fantasia

SJP.pl

Ricercar (od wł. ricercare = szukać) – forma muzyczna rozwinięta w XVI i XVII wieku, komponowanie na instrumenty solowe lub zespoły instrumentów, a we wczesnym okresie także do wykonania wokalnego. Nazwą tą określa się dwa typy utworów: imitacyjne i swobodne.

Wikipedia

# rich

W USA:

- Rich (ang. Rich Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
- Rich (ang. Rich Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Anderson
- Rich (ang. Rich Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Lapeer
- Rich (ang. Rich Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass
- hrabstwo Rich (ang. Rich County) – hrabstwo w stanie Utah

Wikipedia

# richad

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ryszard

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Richard.

Wiktionary

# richard

1. [czytaj: riczard] anglosaskie imię męskie
2. [czytaj: richard] niemieckie imię męskie
3. [czytaj: riSZAR] francuskie imię męskie;
4. nazwisko obce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|m. Ryszard

Wiktionary

Ryszard – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „ten, który jest potężny i bogaty”. W dokumentach po polsku występuje od początku XIII wieku.

Imię było popularne w latach 50. XX wieku. W XXI wieku traci na popularności. W 2000 roku, według danych PESEL, było 362054 mężczyzn o tym imieniu pierwszym. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Ryszard w 2017 r. zajmował 86. miejsce w grupie imion męskich. W 2017 r. w całej populacji Polaków Ryszard zajmował 27. miejsce (245 390 nadań). Natomiast w styczniu 2025 r., wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 195127 mężczyzn o imieniu Ryszard nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Richad, Richat.

Wiktionary

# richards

nazwisko

SJP.pl

# richardson

nazwisko

SJP.pl

Richardson (czyt. Riczardson) – miasto w amerykańskich hrabstwach Dallas i Collin, w stanie Teksas. Jest częścią obszaru metropolitalnego Dallas–Fort Worth. Według spisu z 2020 roku liczy 119,5 tys. mieszkańców.

Jest siedzibą University of Texas at Dallas, oraz technologicznego centrum biznesowego Telecom Corridor, z dużą koncentracją firm telekomunikacyjnych. Na obszarze Richardson swoją działalność prowadzi ponad 5700 firm, w tym 600 firm technologicznych i są to m.in.: AT&T, Verizon, Samsung, MetroPCS i Texas Instruments. Największą bazę zatrudnienia w Richardson zapewnia branża ubezpieczeniowa, z biurami takich firm, jak: State Farm, czy GEICO.

Wikipedia

# richariusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

# richat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ryszard

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Richard.

Wiktionary

# richelieu

[czytaj: riszelJE] rodzaj białego haftu ażurowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) przydomek francuskiej szlachty związanej z dobrami w Richelieu (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto we Francji, w regionie Centre

(2.2) geogr. miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec

(2.3) geogr. rzeka w Kanadzie

(2.4) geogr. miasto na Mauritiusie, w dystrykcie Black River

Wiktionary

- Armand-Jean du Plessis, książę de Richelieu (1585 - 1642) – kardynał Kościoła Katolickiego, pierwszy minister króla Francji Ludwika XIII
- Louis François Armand du Plessis, książę de Richelieu (1696-1788), marszałek Francji, dyplomata i wódz francuski
- Emmanuel Armand de Vignerot du Plessis, książę de Richelieu (1720-1782), marszałek Francji, dyplomata i wódz francuski
- Armand-Emmanuel du Plessis, książę Richelieu (1766-1822), dwukrotny premier Francji w służbie króla Ludwika XVIII
- "Richelieu" – francuski pancernik z okresu II wojny światowej
- Richelieu – miasto we Francji, w regionie Centre
- Richelieu – miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec
- Richelieu – rzeka w Kanadzie
- Richelieu – miasto na Mauritiusie, w dystrykcie Black River
- Haft richelieu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W historii Francji dwóch Richelieu dostąpiło godności kardynała: Armand Jean i jego brat Alphonse-Louis.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. richelieu m./n.

Wiktionary

# richert

nazwisko

SJP.pl

# richmond

Miejscowości w Anglii

- Richmond upon Thames – gmina (borough) Londynu
- Richmond – dzielnica Londynu, w granicach powyższej gminy
  - Richmond – stacja metra w dzielnicy Richmond
- Richmond – miasto w hrabstwie North Yorkshire (Anglia)
- Richmond – miejscowość w hrabstwie South Yorkshire (Anglia)

Wikipedia

# richter

1. nazwisko obce;
2. skala Richtera - skala oceniająca wielkość trzęsienia ziemi w jego ognisku; skala magnitud

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Boris Christofowicz Richter – rosyjski wojskowy
- Boris Stiefanowicz Richter – radziecki wojskowy, współpracownik Abwehry
- Burton Richter – amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- Charles Francis Richter – amerykański geofizyk
- Ernst Richter – niemiecki kompozytor
- Hans Richter – austriacki dyrygent
- Hans Richter – niemiecki reżyser
- Karl Richter – katolicki duchowny i polityk
- Karl Richter – niemiecki prawnik
- Karl Richter – szwedzki strzelec
- Karl Richter – niemiecki muzyk
- Leopold Richter – niemiecki piłkarz
- Max Richter – brytyjski kompozytor i pianista
- Swiatosław Richter – rosyjski pianista

Wikipedia

# rick

imię

SJP.pl

# ricotta

niesolony, nietrwały wiejski twarożek owczy, popularny w kuchni włoskiej

SJP.pl

Wikipedia

# ridbok

rodzaj antylop z rodziny wołowatych

SJP.pl

Ridbok (Redunca) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

# ridda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) termin funkcjonujący w świecie arabsko-muzułmańskim i określający apostazję, odstępstwo, odejście od wiary

Wiktionary

Ridda (arab. ‏ردة‎) lub irtidād (‏ارتداد‎) – apostazja w islamie.

Osoba dopuszczająca się apostazji to murtadd.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) […] ważnym zagrożeniem były bunty plemięemion arabskich, które za życia Muhammada złożyły mu przysięgę lojalności, a które po jego śmierci uznały się za zwolnione z zawartej z nim umowy i wynikających stąd zobowiązań wobec Medyny. Arabska tradycja nadała plemiennym przejawom nieposłuszeństwa kolektywną nazwę „ridda”, czyli apostazja, odrzucenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrʲidːa, AS: rʹi•da

Wiktionary

# ride

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) muz. największy z podstawowych talerzy perkusyjnych, używany do grania rytmu, zwłaszcza w jazzie;

Wiktionary

- ride – talerz perkusyjny
- Ride – brytyjski zespół muzyczny
- „Ride” – singel Ciary
- „Ride” – singel Lany Del Rey
- „Ride” – singel Twenty One Pilots
- Ride – album Loreen
- Ride – album Nico Santosa
- (4763) Ride – planetoida

Wikipedia

# ridge

Miejscowości w USA:

- Ridge – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Suffolk

Gminy w USA:

- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Shelby
- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Barber
- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Dickinson
- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Carroll
- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Van Wert
- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Wyandot

Wikipedia

# ridgeback

[czytaj: ridżbek] potocznie:
1. pies rasy rhodesian ridgeback;
2. pies rasy thai ridgeback

SJP.pl

# ridley

Miejscowości

- Ridley – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Cheshire
- Ridley – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Essex
- Ridley – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent
- Ridley – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Northumberland

Osoby

- Harold Ridley – brytyjski okulista, wynalazca sztucznej soczewki
- Nicholas Ridley (ujednoznacznienie)

Inne

- Ridley – postać z serii gier Metroid

Wikipedia

# riedel

[czytaj: ridel] nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Riedel:

- Bernhard Riedel (ur. 18 września 1846 w Teschentin, zm. 12 września 1916 w Jenie) – niemiecki chirurg.
- Lars Riedel (ur. 28 czerwca 1967 w Zwickau) – niemiecki lekkoatleta – dyskobol.
- Oliver Riedel (ur. 11 kwietnia 1971 w Schwerinie) – muzyk niemiecki, basista zespołu Rammstein.
- Ryszard Riedel (ur. 7 września 1956 w Chorzowie, zm. 30 lipca 1994 w Chorzowie) – wokalista zespołu Dżem.
- Sebastian Riedel (ur. 2 marca 1978 w Tychach) – polski muzyk, gitarzysta.
- Wanda Rhiedel – doktor nauk biologicznych, zoolog, trichopterolog.

Wikipedia

# riel

jednostka monetarna Kambodży (1 riel = 100 senów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) monet. waluta Kambodży;

Wiktionary

Francja:

- Riel-les-Eaux – gmina

Osoby:

- Louis Riel – przywódca Metysów
- Sied van Riel – holenderski DJ

Inne:

- riel – waluta Kambodży

Zobacz też:

- Rhiel
- Riehl

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) ريال

* baskijski: (1.1) riel

* kataloński: (1.1) riel m.

* ukraiński: (1.1) рієль

źródła.

== riel (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. riel

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rʲjɛl, AS: rʹi ̯el

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) ريال

* baskijski: (1.1) riel

* kataloński: (1.1) riel m.

* ukraiński: (1.1) рієль

źródła.

== riel (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. riel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# riemann

Georg Friedrich Bernhard Riemann (ur. 17 września 1826 w Breselenz, Królestwo Hanoweru; zm. 20 lipca 1866 w Selasca koło Verbanii, Włochy) – niemiecki uczony: matematyk, fizyk teoretyczny i doświadczalny oraz filozof przyrody, profesor Uniwersytetu w Getyndze, członek korespondent Berlińskiej Akademii Nauk (1859) i brytyjskiego Royal Society (1866). Miał ogromny wkład w rozwój analizy rzeczywistej i zespolonej, teorii liczb, geometrii różniczkowej oraz topologii.

Wikipedia

# riemannowski

[czytaj: rimanowski] charakterystyczny dla Bernharda Riemanna

SJP.pl

# riepin

nazwisko

SJP.pl

Riepin (ros. Репин) – rosyjskie nazwisko

Wikipedia

# riesling

[czytaj: rizling]
1. szlachetna odmiana winorośli, uprawiana głównie w Nadrenii;
2. wysokogatunkowe białe wino z tych winorośli

SJP.pl

Riesling – biała odmiana winorośli pochodząca z doliny Renu w Niemczech. Jest aromatycznym gatunkiem winorośli o kwiatowym, niemal perfumowanym bukiecie i wysokiej kwasowości. Wykorzystywany jest do produkcji win wytrawnych, półsłodkich i musujących. Rieslingi zazwyczaj są czyste odmianowo i nie są poddawane dojrzewaniu w dębowych beczkach. W roku 2004 oszacowano, że riesling jest dwudziestą najczęściej uprawianą odmianą winorośli (łączny areał 48,7 tys. hektarów z tendencją rosnącą), jednak pod względem ważności wśród białych win gatunkowych plasuje się zazwyczaj w obrębie pierwszej trójki razem z odmianami chardonnay i sauvignon blanc. Riesling cechuje się wysoką ekspresją terroir, co oznacza, że na właściwości rieslingów wyraźnie wpływa miejsce, z którego pochodzą owoce.

Wikipedia

# rieti

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Rieti (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Lacjum;

Wiktionary

Rieti (wym. [ˈrjɛti], starożytne Reate) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rieti.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Losy rewolucji neapolitańskiej rozstrzygnęła bitwa, którą 7 marca 1821 r. przegrał generał Guglielmo Pepe w starciu z korpusem austriackim pod Rieti na terytorium papieskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. reatyński

Wiktionary

# rież

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, wraz z Nejwą tworzy Nicę;

(1.2) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim, położone nad Rieżem (1.1);

Wiktionary

Rież (ros. Реж) — miasto w Federacji Rosyjskie, w obwodzie swierdłowskim. Centrum administracyjne rejonu rieżewskiego.

Położone na wschodnim stoku Środkowego Uralu nad brzegami rzeki Rież, 83 km na północny wschód od Jekaterynburga. Ze względu na rzeźbę terenu nazywany przez mieszkańców "Rosyjską Szwajcarią". W mieście stacja kolejowa.

Wikipedia

# rifampicyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. zob. ryfampicyna.

Wiktionary

Ryfampicyna, rifampicyna (INN: rifampicin; skrót: RMP; ATC: J04 AB02) – półsyntetyczny antybiotyk ansamycynowy o działaniu bakteriobójczym, stosowany w leczeniu zakażeń wrażliwymi drobnoustrojami, w tym: prątkiem gruźlicy i prątkiem trądu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ryfampicyna ż.

Wiktionary

# rifenowie

lud zamieszkujący tereny Maroka

SJP.pl

Rifenowie (Rifeni, Rifani, Rufa) – nazwa grupy plemion berberskich, zamieszkujących góry Rif w Maroku, w 1995 r. liczebność Rifenów wynosiła ok. 2 mln osób.

Rifenowie od wieków pozostają w kontakcie z ludnością arabską – w ciągu swojej historii wielokrotnie walczyli o zwierzchnictwo nad terenami Maroka. W latach 20. XX w. w powstaniu pod wodzą Abd al-Karima proklamowali Republikę Rifu, powstanie zostało jednak stłumione przez wojska francuskie i hiszpańskie.

Wikipedia

# riff

w jazzie i muzyce popularnej: krótka, prosta fraza melodyczna, często powtarzana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. krótka, rytmiczna, powtarzalna fraza melodyczna;

Wiktionary

- Riff w muzyce jazzowej – refren zawierający krótkie zwroty rytmiczne, zwykle grany przez sekcję rytmiczną oraz dętą i zwieńczający solo instrumentalne. Zazwyczaj daje wrażenie zawieszania i symuluje zbliżanie się do zakończenia utworu, po którym jednakże następuje kolejne solo lub gra zespołowa.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. riffowy

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|riff.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) riff

źródła.

== riff (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-riff.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Ajshul-riff.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. riff

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. riffowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. riffowy

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|riff.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) riff

źródła.

== riff (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-riff.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Ajshul-riff.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. riff

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# riffowy

→ riff

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z riffem, dotyczący riffu

Wiktionary

#### Patrz:

riff

#### Powiązane:

rzecz. riff mrz.

Wiktionary

# rigatoni

rodzaj makaronu w kształcie rurki, wywodzący się z południowych Włoch

SJP.pl

Rigatoni (wymowa: [riɡaˈtoːni]) – forma makaronu pochodząca z Włoch w kształcie rurki o zmiennej długości i średnicy. Rurki mają większą średnicę niż penne i ziti i są czasem lekko zakrzywione. Rigatoni mają charakterystyczne karbowane prążki wzdłuż ich długości, czasami spiralnie oplatające rurkę. Końce rigatoni są przycięte prostopadle do ścian rurki (w przypadku penne cięcie jest ukośne).

Wikipedia

# rigaudon

[czytaj: rigodą]
1. staroprowansalski taniec (XVII-XVIII w.);
2. muzyka do tego tańca

SJP.pl

Rigaudon – taniec pochodzący z XVII wieku z Prowansji. Z czasem wszedł w skład suity barokowej.

Rigadeau pojawił się także w baletach Jeana-Baptiste Lully'ego, André Campry, Jeana-Philippe'a Rameau oraz w muzyce François Couperina.

Do rigaudon nawiązuje muzyka nowsza, m.in. Suita "Z czasów Holberga" Edvarda Griega oraz Le Tombeau de Couperin Maurice'a Ravela.

Wikipedia

# rigby

Rigby – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Idaho, siedziba administracyjna hrabstwa Jefferson.

Wikipedia

# rigcz

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = slang. rozum i godność człowieka – postawa, która prezentuje takie wartości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najgorszy są cenzorzy i ormowcy, którzy kasują cudze wpisy – ci to naprawdę nie mają RiGCzu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rigcz, honor, godność

Wiktionary

# rigips

płyta z kartonu i gipsu stosowana w budownictwie; gips-karton, karton-gips, kartongips, regips, płyta regipsowa, suchy tynk

SJP.pl

# rigodon

żywy, starofrancuski taniec prowansalski z XVII-XVIII w.

SJP.pl

# rigolo

dawniej: okład z gorczycy

SJP.pl

# rigorosum

rygorozum; dawne określenie egzaminu, do którego przystępuje ubiegający się o stopień naukowy doktora

SJP.pl

Rigorosum, rygorozum (od łac. rigorosus – surowy) – dawna nazwa ustnego egzaminu doktorskiego.

W odróżnieniu od disputatio – dyskusji na temat samej pracy – rigorosum obejmuje tematy z innych dziedzin i wraz z dysertacją (częścią pisemną) wchodzi w skład wymagań dla uzyskania tytułu doktora.

Wikipedia

# rigsdag

dwuizbowy parlament duński w latach 1849-1953

SJP.pl

Rigsdag – parlament w Danii w latach 1849–1953. Składał się z dwóch izb: Folketingu – izby niższej i Landstingu – izby wyższej.

Wikipedia

# rigweda

jedna z czterech Wed, zbiór hymnów powstały prawdopodobnie w latach 1500-1200 p.n.e.; Rygweda

SJP.pl

Rygweda (sanskryt ऋग्वेद, trl. ṛgveda, ang. Rigveda) – jedna z sanhit (zbiorów) wchodząca w skład wed, najstarszy zabytek literacki indoaryjski, niejednolity treściowo i chronologicznie.

W roku 2007 wpisana na listę UNESCO Pamięć Świata.

Wikipedia

# rihanna

Rihanna, właśc. Robyn Rihanna Fenty (ur. 20 lutego 1988 w Saint Michael) – barbadoska piosenkarka, modelka, aktorka, aktorka głosowa, autorka tekstów piosenek, raperka, tancerka, projektantka mody, filantropka, businesswoman oraz ambasadorka Barbadosu.

Wikipedia

# rijad

stolica Arabii Saudyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Arabii Saudyjskiej z ośrodkiem administracyjnym w Rijadzie (1.1);

Wiktionary

Rijad (arab. ‏الرياض‎, Ar-Riyāḍ, Ar-Rijad) – stolica Arabii Saudyjskiej położona w środkowej części kraju, u wschodniego podnóża gór Dżabal Tuwajk, siedziba administracyjna prowincji Rijad. W 2010 roku miasto liczyło ok. 5,2 mln mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrʲijat, AS: rʹii ̯at

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rijadczyk mos., rijadka ż.

przym. rijadzki

Wiktionary

# rijadczyk

mieszkaniec Rijadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rijadu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rʲiˈjaṭt͡ʃɨk, AS: rʹii ̯aṭčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rijad mrz.

:: fż. rijadka ż.

przym. rijadzki

Wiktionary

# rijadka

mieszkanka Rijadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rijadu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rʲiˈjatka, AS: rʹii ̯atka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rijad mrz.

:: fm. rijadczyk mos.

przym. rijadzki

Wiktionary

# rijadzki

→ Rijad (stolica Arabii Saudyjskiej)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Rijad

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rʲiˈjat͡sʲci, AS: rʹii ̯acʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rijad mrz., rijadczyk mos., rijadka ż.

Wiktionary

# rijecki

przymiotnik od: Rijeka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rijeką, dotyczący Rijeki, pochodzący z Rijeki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rijeka ż.

Wiktionary

# rijeka

1. miasto w Chorwacji;
2. nazwa kilku wsi w Bośni i Hercegowinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;

Wiktionary

Rijeka (wł. Fiume, niem. St. Veit am Flaum, także Pflaum) – miasto w północno-zachodniej Chorwacji, stolica żupanii primorsko-gorskiej, siedziba miasta Rijeka. Leży nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego, na wzgórzach u podnóża masywu Risnjak. W 2021 roku liczyło 108 622 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od roku 1995 zatrudniony jestem jako spawacz w stoczni w Rijece.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rijecki

Wiktionary

# rijksmuseum

Rijksmuseum (hol. Muzeum Państwowe) – holenderskie muzeum narodowe w Amsterdamie na Museumplein; jedna z głównych atrakcji turystycznych tego miasta.

Wśród zbiorów Rijksmuseum znajdują się nie tylko cenne dzieła malarskie, lecz także grafika, rzeźba, sztuka użytkowa i rękodzieło. Kolekcja malarstwa to około 6 tysięcy obrazów reprezentujących malarstwo holenderskie i światowe XV-XIX wieku, zawierająca dzieła takich malarzy jak: Jacob van Ruisdael, Frans Hals, Johannes Vermeer, Rembrandt i uczniów Rembrandta. Ważna jest także kolekcja sztuki azjatyckiej.

Wikipedia

# riketsja

bakteria pasożytnicza, przenoszona przez pchły, wszy i kleszcze, powodująca u ludzi chorobę zakaźną - riketsjozę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mikrobiol. Gram-ujemna bakteria z rodzaju nazwa systematyczna|Rickettsia|ref=tak. wywołująca u ludzi i innych ssaków riketsjozy, przenoszona najczęściej przez kleszcze, pchły i wszy;

Wiktionary

Riketsje (Rickettsia) – rodzaj Gram-ujemnych bakterii o kształcie pałeczkowatym z rzędu Rickettsiales.

Nazwa pochodzi od nazwiska Howarda Taylora Rickettsa.

Są to pasożyty wewnętrzne, zwykle obligatoryjnie wewnątrzkomórkowe, występujące u człowieka i ssaków, owadów (np. pcheł, wszy), niekiedy innych stawonogów (kleszczy), przenoszone przez owady na ludzi i inne ssaki i wywołujące w ich organizmach „riketsjozy”. Niekiedy mogą wchodzić w symbiozę ze stawonogami.

Wikipedia

# riketsjoza

jedna z ciężkich chorób zakaźnych charakteryzujących się silną gorączką i wysypką, wywołanych przez bakterie - riketsje, np. dur plamisty, gorączka pięciodniowa

SJP.pl

# riketsjozy

jedna z ciężkich chorób zakaźnych charakteryzujących się silną gorączką i wysypką, wywołanych przez bakterie - riketsje, np. dur plamisty, gorączka pięciodniowa

SJP.pl

Riketsjozy – grupa chorób wywoływanych przez bakterie z rodziny Rickettsiales. Zwykle są to ostre choroby gorączkowe.

Należą tu, wywoływane przez Riketsje:

- tyfus plamisty
- gorączki plamiste
- ospa riketsjowa
- dur zaroślowy wywoływany przez Rickettsia tsutsugamushi

Wikipedia

# riki-tiki-tak

rymowanka

SJP.pl

# riksdag

jednoizbowy parlament szwedzki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) sejm rzeszowy, jednoizbowy parlament Królestwa Szwecji;

(1.2) budynek będący siedzibą Riksdagu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Riksdag po raz pierwszy zebrał się w XV wieku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrʲiɡzdak, AS: rʹigzdak

Wiktionary

# riksmal

standardowa odmiana norweskiego języka literackiego, powstała w XIX wieku, poprzednik bokmal

SJP.pl

Riksmål – jedna z odmian norweskiego języka literackiego. Został opracowany przez językoznawcę Knuda Knudsena, który w połowie XIX wieku zajął się „norwegizacją” wspólnego języka duńsko-norweskiego (który de facto był językiem duńskim – Norwegia od 1397 do 1814 była w unii z Danią). Knudsen wprowadzał stopniowo do języka coraz więcej prowincjonalizmów, a także „norwegizował” wymowę i pisownię duńskich słów.

Wikipedia

# riksza

ryksza;
1. lekki, dwukołowy pojazd o jednym lub dwu siedzeniach, popularny w krajach Dalekiego Wschodu
2. trzykołowy rower lub motorower

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka

(1.2) trójkołowy rower do przewozu bagażu lub osób;

Wiktionary

Riksza, rzadziej ryksza (jap. 人力車 jinrikisha; ang. rickshaw) – pojazd kołowy napędzany siłą ludzkich mięśni, służący do transportu osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tak, czarodziejski jest ten świat podzwrotnikowy, jeśli się go widzi z okien kolei, samochodu lub z rikszy; nie odczuwałem tego także inaczej, kiedy przybyłem tu przed siedmiu laty.

(1.1) — Dlaczego pan nigdy nie jeździ rikszami? — zapytano mnie.

(1.2) Kauczukowe przewody od tych masek nawlekali później w roku czterdziestym, czterdziestym pierwszym, drugim na kierownice wózków rowerowych: miasto zapełniło się tłumem bezrobotnych kulisów i w użycie weszła trójkołowa riksza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrʲikʃa, AS: rʹikša

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rikszarz mos.

Wiktionary

# rikszarz

człowiek kierujący rikszą (rykszą) lub ciągnący rikszę; rykszarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek ciągnący lub napędzający kierowaną przez siebie rikszę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrʲikʃaʃ, AS: rʹikšaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. riksza ż.

Wiktionary

# rilasciando

[czytaj: rilasziando] określenie wykonawcze: stopniowo zwalniając tempo; rallentando

SJP.pl

# rilsan

sztuczne włókno poliamidowe, używane jako izolacja przewodów

SJP.pl

# rimbaud

[czytaj: ręBO albo remBO] nazwisko, m.in. Jean Arthur Rimbaud (1854-1891) - poeta francuski

SJP.pl

# rimettendo

określenie wykonawcze: podjąć na nowo dawne tempo

SJP.pl

# rimifon

bardzo silny lek przeciwgruźliczy w postaci krystalicznego, białego proszku o gorzkim zapachu; isoniazid, hydrazyd kwasu izonikotynowego

SJP.pl

Izoniazyd (łac. isoniazidum), INH – organiczny związek chemiczny, powszechnie używany lek przeciwgruźliczy, zaliczany do tzw. leków pierwszego rzutu, który jest stosowany w leczeniu gruźlicy oraz niektórych innych mykobakterioz.

Wikipedia

# rimini

miasto w północnych Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Emilia-Romania;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z Faenzy do Rimini było 6 km, a my od Rimini drugie tyle przelecieliśmy i lotniska nie widać.

(1.1) Wygnawszy Sforzów z Pesaro, Malatestów z Rimini, a Manfreddich z Faenzy, stworzyli podwaliny władzy, której ideologicznym uzasadnieniem była pozycja papieża – głowy Kościoła, a zarazem przedstawiciela rodu i rzecznika jego interesów. Odniósłszy spektakularne sukcesy Borgiowie zwrócili się następnie przeciwko swoim dotychczasowym sprzymierzeńcom (…).

(1.1) 8 Armia po ciężkich walkach i stratach, głównie Korpusu Kanadyjskiego, zdobyła wprawdzie ruiny Rimini, lecz zaraz za miastem, mniej więcej na linii Cezarowego Rubikonu, u wylotu doliny lombardzkiej front stanął, broniony przez niemieckie siły pancerne.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rimiński

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. rimiński

frazeologia.

etymologia.

etym|włoski|Rimini.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Rimini

* czeski: (1.1) Rimini

* francuski: (1.1) Rimini ż.

* hiszpański: (1.1) Rímini

* łaciński: (1.1) Ariminum n.

* niemiecki: (1.1) Rimini n.

* rosyjski: (1.1) Римини

* słoweński: (1.1) Rimini m.

* włoski: (1.1) Rimini ż.

źródła.

== Rimini (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Rimini

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rimiński

przymiotnik od: Rimini (miasto we Włoszech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rimini, dotyczący Rimini

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Należało trochę poczekać, gdyż obóz rimiński był w polskich rękach, zajmowali go żołnierze Drugiego Korpusu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rimini n.

Wiktionary

# rimland

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. wg teorii geopolitycznej Nicholasa Spykmana najważniejszy strategicznie rejon świata, znajdujący się na obrzeżach Eurazji;

Wiktionary

Rimland – element teorii geopolitycznej stworzonej przez Nicholasa Spykmana, powstałej w opozycji do teorii Heartlandu. Główne założenia Spykmana przedstawione zostały w wydanych podczas wojny dwóch pracach: America’s Strategy in World Politics oraz The Geography of the Peace. Rimlandem mają być tzw. kraje obrzeży wyspy świata, tworzące pierścień oddzielający Heartland od mórz. Spykman zwracał uwagę, że zwycięstwo w toczącej się wówczas II wojnie światowej rozstrzyga się na tym właśnie obszarze. Koncepcję Rimlandu dostrzega się również w stosowanej przez Zachód podczas zimnej wojny strategii powstrzymywania ekspansji ZSRR.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Według Nicholasa Spykmana Rimland mają tworzyć tzw. kraje obrzeży wyspy świata, tworzące pierścień oddzielający Heartland od mórz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrʲĩmlãnt, AS: rʹĩmlãnt

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|rim|land. → obrzeże + ląd

uwagi.

por|Heartland.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Rimland

źródła.

== Rimland (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. Rimland

odmiana.

(1.1) lp. Rimland; blm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rimming

[czytaj: riming] forma seksu oralnego polegająca na stymulacji odbytu ustami i językiem

SJP.pl

Wikipedia

# rimski-korsakow

nazwisko, m.in.: Mikołaj Rimski-Korsakow (1844-1904), rosyjski kompozytor

SJP.pl

- Aleksander Rimski-Korsakow − rosyjski generał
- Grigorij Rimski-Korsakow – rosyjski kompozytor współczesny
- Ignacy (Rimski-Korsakow) – biskup prawosławny
- Iwan Rimski-Korsakow – generał major Imperium Rosyjskiego
- Nikołaj Rimski-Korsakow – rosyjski kompozytor epoki romantyzmu
- Nikołaj Rimski-Korsakow − rosyjski wojskowy marynarki wojennej, oficer Kriegsmarine

Wikipedia

# rinaldo

Rinaldo – opera seria w trzech aktach napisana przez Georga Friedricha Händla w języku włoskim. Libretto napisał Giacomo Rossi według scenariusza Aarona Hilla na podstawie Jerozolimy wyzwolonej Torquato Tasso.

Wikipedia

# rinforzando

określenie wykonawcze: wzmacniając

SJP.pl

# ring

1. miejsce walk bokserskich, podwyższenie pokryte filcem i brezentem i otoczone linami;
2. monopolistyczne porozumienie, głównie cenowe, zawierane między przedsiębiorcami;
3. potocznie: obwodnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

(1.2) przen. miejsce, pole (również niematerialne), w którym odbywa się starcie, walka

(1.3) sport. punkt asekuracyjny we wspinaczce;

(1.4) inform. zob. webring.

Wiktionary

- ring bokserski – miejsce walki bokserskiej
- ring – punkt asekuracyjny do wspinaczki
- „The Ring” – amerykańskie czasopismo o tematyce bokserskiej
- Ring – film w reżyserii Alfreda Hitchcocka z 1927
- Ring – powieść Kōjiego Suzuki z 1991
- The Ring: Krąg – film w reżyserii Hideo Nakaty z 1998
- The Ring – amerykański remake filmu The Ring: Krąg z 2002 w reżyserii Gore Verbinskiego
- ring – niemieckojęzyczne określenie obwodnicy lub innej ulicy na planie okręgu lub półokręgu, stosowane czasem w Polsce:
  - Ring – obwodnica kolejowa w Berlinie
  - Außenring – obwodnica kolejowa w Berlinie
  - Berliner Stadtring – obwodnica autostradowa Berlina
  - Berliner Ring – obwodnica autostradowa Berlina
  - Ring wiedeński – reprezentacyjna arteria Wiednia, zbudowana w drugiej połowie XIX wieku

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Na tym ringu toczył się dziś pasjonujący pojedynek pięściarski.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: rʲĩŋk, AS: rʹĩŋk

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. ringówka ż.

  przym. ringowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.2) arena

  Wiktionary

# ring-pull

typ puszki, której nacięte wieczko odrywa się po pociągnięciu za przymocowany do niego metalowy pierścień

SJP.pl

# ringgit

jednostka monetarna Malezji (dzieli się na 100 senów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) monet. waluta Malezji;

Wiktionary

Ringgit – jednostka monetarna Malezji dzieląca się na 100 senów.

Ringgit stał się walutą Malezji w 1967 roku, kiedy zastąpił dolara malajskiego i brytyjskiego Borneo, który w języku malajskim nazywał się ringgit. Do 1975 roku waluta miała podwójną nazwę: ringgit i sen w języku malajskim oraz dolar i cent w języku angielskim.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. ringgitowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi. zobacz też: MYR

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) ringgit

* ukraiński: (1.1) ринггіт m.

źródła.

== ringgit (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. ringgit

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ringgitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. ringgitowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi. zobacz też: MYR

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) ringgit

* ukraiński: (1.1) ринггіт m.

źródła.

== ringgit (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. ringgit

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ringo

gra polegająca na rzucaniu i chwytaniu gumowego pierścienia; także sam ten pierścień

SJP.pl

- Ringo (sport)
- Ringo (Japonia) – miejscowość w Prefekturze Yamagata

Osoby:

- Ringo Starr – perkusista the Beatles
  - Ringo (album) – trzeci album artysty
  - Ringo (film) – filmowa adaptacja życiorysu artysty nakręcona w 1978 roku.
- John Ringo – amerykański pisarz science-fiction

Wikipedia

# ringowy

przymiotnik od: ring (w znaczeniu miejsca walk bokserskich), np. sędzia ringowy, pseudonim ringowy

SJP.pl

# ringwoodyt

[czytaj: ringłudyt] minerał, forma oliwinu

SJP.pl

Ringwoodyt – jest formą oliwinu. Skład chemiczny minerału może być różny, od czystego Mg2SiO4, do Fe2SiO4. Minerał zawiera 2,5% wagowych wody, a najbardziej uwodnione około 3% wagowych. Uzyskany w warunkach laboratoryjnych minerał nie zawierający żelaza jest bezbarwny. Przy zawartości jednego procenta molowego Fe2SiO4 barwa minerału jest intensywnie niebieska.

Wikipedia

# rinn

Austria:

- Rinn – gmina w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Innsbruck-Land

Osoby:

- Danuta Rinn – polska piosenkarka
- Hans Rinn – niemiecki saneczkarz
- Louis Rinn – francuski oficer

Zobacz też:

- Rin

Wikipedia

# rino

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Rino i jestem piekarzem z Palermo.

Wiktionary

# rinoskopia

w medycynie: oglądanie jam nosa przez nozdrza za pomocą endoskopu lub od strony gardła za pomocą lusterka; rynoskopia

SJP.pl

Rynoskopia albo rinoskopia (łac. rhinoscopia) – metoda diagnostyczna, polegająca na badaniu jam nosowych wzrokiem, powszechnie stosowana przez laryngologów.

Wikipedia

# rinowirus

rodzaj wirusa będący najpowszechniejszym wirusowym czynnikiem zakaźnym u ludzi

SJP.pl

# rinpoche

[czytaj: rinPOcze] w buddyzmie tybetańskim: tytuł honorowy lamów, którzy przeszli reinkarnację

SJP.pl

# rinzai

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen;

Wiktionary

Rinzai (臨済宗; jap.: Rinzai-shū, chiń.: Linjizong) – jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen (drugą z nich jest sōtō). Jest ona japońskim odpowiednikiem chińskiej szkoły linji, której założycielem był wielki mistrz chan Linji Yixuan (zm. 867).

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) inna pisownia: rindzai

Wiktionary

# rio

[czytaj: rijo] samochód typu Kia Rio

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

(1.1) = adm. regionalna izba obrachunkowa;

Wiktionary

Rio

- Rio – potocznie i skrótowo o Rio de Janeiro
- Rio (dawniej Rion) – miejscowość na Peloponezie w Grecji
- Rio – piosenka zespołu Duran Duran
- Rio – samochód marki Kia
- Riō – przenośne odtwarzacze audio
- RIO – skrót oznaczający regionalną izbę obrachunkową
- RIO (ang. Reference Interconnection Offer) – ramowa oferta o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci
- Rio – amerykańsko-brazylijski film animowany z 2011 roku.
- Rio 2 – druga część filmu Rio

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dyrektor Teatru im. Słowackiego w Krakowie nie straci stanowiska, bo RIO nie dopatrzyła się złamania prawa (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrʲijɔ, AS: rʹii ̯o

Wiktionary

# rioja

[czytaj: rijoha] wino hiszpańskie

SJP.pl

- Rioja – wino hiszpańskie i jednocześnie nazwa regionu winiarskiego w północnej Hiszpanii, wzdłuż rzeki Ebro, w którym jest produkowane.
- Rioja – gmina w Hiszpanii, w prowincji Almería, w Andaluzji
- Rioja – miasto w Peru

Wikipedia

# riolit

magmowa skała wulkaniczna; liparyt, ryolit

SJP.pl

Ryolit, liparyt, riolit (z gr. ρεω - płynę i λίθος - kamień) – kwaśna skała wylewna albo hipabysalna, o składzie podobnym do granitu (jest to wylewny odpowiednik granitu – powstał z magmy o tym samym składzie chemicznym, tylko odmienne były warunki powstawania, które zapisały się w jego wyglądzie, strukturze i wytrzymałości).

Wikipedia

# riotron

elektroniczny element przełączający, wykorzystujący zjawisko nadprzewodnictwa

SJP.pl

# rip

skrót łacińskiego: requiescat in pace - niech spoczywa w pokoju (odczytywany jako całe wyrażenie); R.I.P.

SJP.pl

# riplemark

grzbiecik z piasku powstały na skutek transportu jego ziaren przez wiatry, prądy wodne lub falowanie; ripplemark, fala piaskowa

SJP.pl

# riplemarki

pręgi faliste, zmarszczki, grzbieciki, nagromadzenia materiału piaszczystego transportowanego przez saltację lub wleczenie; ripplemarki, fala piaskowa

SJP.pl

Ripplemarki, riplemarki, zmarszczki, pręgi faliste – grzbieciki zbudowane z piasku powstałe w wyniku transportu ziaren przez wiatr, prądy wodne lub falowanie.

Zmarszczki wiatrowe charakterystyczne są dla powierzchni piaszczystych (wybrzeża morskie, pustynie itp.). Stanowią drobne regularne bruzdy na powierzchni piasku przypominające wyglądem fale lub miniaturowe wydmy poprzeczne. Powstają pod wpływem wiatru, podobnie jak wydmy mają łagodną stronę dowietrzną i stromą zawietrzną. Na ich podstawie można określić kierunek wiatru.

Wikipedia

# riposato

określenie wykonawcze: z poczuciem odpoczynku

SJP.pl

# riposta

1. cięta, błyskotliwa odpowiedź;
2. w sporcie (głównie w szermierce): pchnięcie lub cięcie zadane bezpośrednio po nieudanym, sparowanym ataku przeciwnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szybka, cięta i trafna odpowiedź

Wiktionary

Riposta (wł. risposta – odpowiedź) – cięta, trafna i szybka odpowiedź na czyjś komentarz lub pytanie. W szermierce oznacza ona cięcie lub pchnięcie zadane bezpośrednio po udanej własnej zasłonie (paradzie).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rʲiˈpɔsta, AS: rʹiposta

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ripostować

Wiktionary

# ripostować

1. odpowiadać trafnie i szybko; dawać ripostę, replikować;
2. w szermierce: zadawać cięcie lub pchnięcie bezpośrednio po udanej własnej zasłonie

SJP.pl

# ripować

środowiskowo: kopiować dane ze źródła typu VHS, DVD, Blu-ray itp. na dysk twardy komputera

SJP.pl

# ripplemark

[czytaj: ripylmark] grzbiecik z piasku powstały na skutek transportu jego ziaren przez wiatry, prądy wodne lub falowanie; riplemark, fala piaskowa

SJP.pl

Ripplemarki, riplemarki, zmarszczki, pręgi faliste – grzbieciki zbudowane z piasku powstałe w wyniku transportu ziaren przez wiatr, prądy wodne lub falowanie.

Zmarszczki wiatrowe charakterystyczne są dla powierzchni piaszczystych (wybrzeża morskie, pustynie itp.). Stanowią drobne regularne bruzdy na powierzchni piasku przypominające wyglądem fale lub miniaturowe wydmy poprzeczne. Powstają pod wpływem wiatru, podobnie jak wydmy mają łagodną stronę dowietrzną i stromą zawietrzną. Na ich podstawie można określić kierunek wiatru.

Wikipedia

# ripplemarki

[czytaj: riplemarki] pręgi faliste, zmarszczki, grzbieciki, nagromadzenia materiału piaszczystego transportowanego przez saltację lub wleczenie; riplemarki, fala piaskowa

SJP.pl

Ripplemarki, riplemarki, zmarszczki, pręgi faliste – grzbieciki zbudowane z piasku powstałe w wyniku transportu ziaren przez wiatr, prądy wodne lub falowanie.

Zmarszczki wiatrowe charakterystyczne są dla powierzchni piaszczystych (wybrzeża morskie, pustynie itp.). Stanowią drobne regularne bruzdy na powierzchni piasku przypominające wyglądem fale lub miniaturowe wydmy poprzeczne. Powstają pod wpływem wiatru, podobnie jak wydmy mają łagodną stronę dowietrzną i stromą zawietrzną. Na ich podstawie można określić kierunek wiatru.

Wikipedia

# riprendere

określenie wykonawcze: podjąć na nowo pierwotne tempo

SJP.pl

# ripsalis

kaktus nadrzewny lub naskalny, uprawiany jako roślina ozdobna; rypsalis

SJP.pl

# risoluto

określenie wykonawcze: energicznie, stanowczo, zdecydowanie

SJP.pl

# risorgimento

[czytaj: rizordżimento] ruch polityczny związany z walką narodu włoskiego o wyzwolenie i zjednoczenie państwa w XIX wieku

SJP.pl

Zjednoczenie Włoch (wł. Risorgimento, dosł. „odradzanie się”) – proces jednoczenia państw Półwyspu Apenińskiego pod władzą Królestwa Sardynii, zapoczątkowany w 1859 r. i stanowiący kilkunastoletni okres w historii Włoch.

Wikipedia

# risotto

[czytaj: rizotto] potrawa z gotowanego ryżu, zapiekanego z mięsem i jarzynami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoska potrawa przyrządzana na bazie ryżu;

Wiktionary

Risotto [riˈzɔtto] – popularna potrawa północnej kuchni włoskiej, gotowana z dodatkiem bulionu do uzyskania kremowej konsystencji. Wiele rodzajów risotto zawiera masło, oliwę, wino, ser (np. Grana padano) oraz cebulę. To jeden z najpopularniejszych sposobów przygotowania ryżu we Włoszech.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rʲiˈsɔtːɔ, AS: rʹiso•to

Wiktionary

# rispa

Rispa – postać biblijna z Drugiej Księgi Samuela, córka Ajji, nałożnica króla Saula.

Po śmierci Saula o współżycie z Rispą został oskarżony przez króla Iszbaala dowódca jego armii, Abner. Wydarzenie to spowodowało przejście Abnera na stronę króla Dawida.

Wikipedia

# riss

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = polit. Rosyjski Instytut Studiów Strategicznych

Wiktionary

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) RISI

Wiktionary

# risso

risso szary - gatunek delfina oceanicznego; delfin szary

SJP.pl

- Delfin Risso, delfin szary (Grampus griseus) – waleń z rodziny delfinów oceanicznych, jedyny przedstawiciel rodzaju Grampus.
- Eduardo Risso (ur. 23 listopada 1961 w Leones) – argentyński rysownik komiksowy.
- Risso – miasto w Urugwaju

Wikipedia

# rissole

[czytaj: risol] małe paszteciki smażone w tłuszczu, nadziewane farszem rybnym lub mięsnym

SJP.pl

# ristretto

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tzw. skrócone espresso, bardzo mocne, przyrządzone z mniejszej ilości wody;

Wiktionary

Ristretto – nazwa sposobu przygotowywania kawy w specjalnym ekspresie. Kawę przygotowuje się podobnie jak espresso, ale przy użyciu mniejszej ilości wody (15-20 ml).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ristretto stawia na nogi w sekundę.

Wiktionary

# ristringendo

określenie wykonawcze: ponownie przyspieszając, ożywiając

SJP.pl

# riszi

tytuł hinduistyczny w okresie wedyzmu; ryszi

SJP.pl

Wikipedia

# riszta

nicień pasożytniczy występujący w krajach tropikalnych, wywołujący drakunkulozę objawiającą się m.in. owrzodzeniami na kończynach dolnych; robak medyński, drakunkulus

SJP.pl

Riszta, nitkowiec podskórny, robak medyński (Dracunculus medinensis) – pasożyt podskórny człowieka, a także małp, psów, koni, bydła i innych ssaków. Wywołuje chorobę zwaną drakunkulozą. Obecnie występuje tylko w tropikalnych rejonach Afryki.

Wikipedia

# rita

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zob. Ryta.

Wiktionary

- Rita – forma imienia żeńskiego
- święta Ryta – włoska święta katolicka
- Rita – kod aliancki ciężkiego bombowca japońskiego Nakajima G8N
- Rita – miasto w Kostaryce
- Rita – rodzaj ryb z rodziny Ritidae
- Rita – duński serial telewizyjny z lat 2012-2020
- RITA (ang. Region in Transition) – Program "Przemiany w Regionie" – RITA zapoczątkowany w 2000 przez PAFW, realizowany przez FED

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na grobie ciotki Rity paliły się dwa znicze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrʲita, AS: rʹita

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Rita.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

(1.1) inna pisownia Ryta

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Ryta.

* rosyjski: (1.1) Рита ż.

źródła.

== Rita (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-Rita.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Ryta, Rita

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ritardando

określenie wykonawcze: powstrzymując, opóźniając, zwalniając

SJP.pl

przysłówek

(1.1) muz. stopniowo zwalniając tempo gry

Wiktionary

Ritardando (wł., w skrócie rit.) – zwolnienie tempa utworu muzycznego. W odróżnieniu od ritenuto zwolnienie powinno nastąpić stopniowo, a nie natychmiast. Powrót do oryginalnego tempa może nastąpić przez stopniowe przyspieszenie accelerando lub raptownie po znaku a tempo.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Możemy ją grać wolniej lub prędzej, ritardando, legato lub staccato, a nadto z różnemi akcentami.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|ritardando. < etym|wł|ritardare. < etym2|łac|retardo|retardāre.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ritardando

* francuski: (1.1) ritardando

* niemiecki: (1.1) ritardando

* włoski: (1.1) ritardando

źródła.

== ritardando (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) muz. ritardando

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ritchie

Osoby o tym nazwisku:

- Charles Ritchie – brytyjski polityk, minister
- Dennis Ritchie – amerykański informatyk
- Guy Ritchie – brytyjski reżyser i scenarzysta
- Josiah Ritchie – brytyjski tenisista, olimpijczyk

Inne:

- Archipelag Ritchie – grupa wysp wschód od Wielkiego Andamanu

Wikipedia

# ritenuto

określenie wykonawcze: zwalniając, powstrzymując (bezpośrednio, natychmiast)

SJP.pl

Ritenuto (wł.) – w terminologii muzycznej określenie na zwolnienie tempa utworu muzycznego. W odróżnieniu od ritardando zwolnienie powinno nastąpić natychmiast, a nie stopniowo.

Wikipedia

# ritmo

samochód typu Fiat Ritmo

SJP.pl

# ritornel

ritornello, rytornel (dawniej);
1. siedemnastowieczny taniec francuski odznaczający się się szybkim tempem i trójdzielnym metrum;
2. muzyka do tego tańca;
3. we wczesnych operach XVII wieku: ustęp instrumentalny o charakterze interludium, poprzedzający arię lub następujący po niej;
4. włoska forma poetycka, składająca się z trzywersowych strof, w których rymuje się wers pierwszy z trzecim;
5. w piętnastowiecznym madrygale: ostatnie dwa wersy zwrotki;
6. instrumentalny refren w pieśni zwrotkowej zwanej arią, wykonywany po każdej zwrotce, popularny w Niemczech w XVII wieku

SJP.pl

Ritornel (wł. ritornello, fr. ritournelle) – krótki, kilkutaktowy ustęp muzyczny wykonywany przez grupę instrumentów bądź orkiestrę.

Termin ten stosowany jest w odniesieniu do opisu i analizy muzyki dawnej. Ritornel pełni w utworach instrumentalnych funkcję podobną do tej jaką w pieśniach i piosenkach pełni refren.

Wikipedia

# ritornello

ritornel, rytornel (dawniej);
1. siedemnastowieczny taniec francuski odznaczający się się szybkim tempem i trójdzielnym metrum;
2. muzyka do tego tańca;
3. we wczesnych operach XVII wieku: ustęp instrumentalny o charakterze interludium, poprzedzający arię lub następujący po niej;
4. włoska forma poetycka, składająca się z trzywersowych strof, w których rymuje się wers pierwszy z trzecim;
5. w piętnastowiecznym madrygale: ostatnie dwa wersy zwrotki;
6. instrumentalny refren w pieśni zwrotkowej zwanej arią, wykonywany po każdej zwrotce, popularny w Niemczech w XVII wieku

SJP.pl

# rittberger

rodzaj skoku w łyżwiarstwie figurowym, wykonywany z jazdy tyłem

SJP.pl

- rittberger – skok łyżwiarski
- Werner Rittberger – niemiecki łyżwiarz figurowy

Wikipedia

# ritz

Osoby:

- César Ritz – szwajcarski hotelarz
- Walther Ritz – szwajcarski fizyk
- Wolf Ritz – niemiecki malarz

Inne:

- Ritz – hotele
- Ritz Instrument Transformers – niemieckie przedsiębiorstwo
- The Ritz – amerykański film

Zobacz też:

- Rietz
- The Residences at the Ritz-Carlton
- The Ritz-Carlton Hotel Company
- The Ritz-Carlton Toronto

Wikipedia

# riukiu

archipelag pomiędzy Tajwanem a Kiusiu

SJP.pl

Riukiu (jap. 南西諸島 Nansei-shotō) – archipelag rozciągający się między Tajwanem a Kiusiu, należący do Japonii. Japońska nazwa Nansei-shotō oznacza „Archipelag Południowo-Zachodni”. Jest to łuk wysp o długości około 1200 km oddzielający Morze Wschodniochińskie od Morza Filipińskiego. Według podziałów japońskich Ryūkyū-shotō (琉球諸島) tworzy południową część Nansei-shotō, a Satsunan-shotō (薩南諸島) – północną.

Wikipedia

# riukiuański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Riukiu, dotyczący Riukiu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Riukiu n.

Wiktionary

# riusza

mocno przymarszczona lub plisowana falbanka z cienkiej tkaniny; riuszka

SJP.pl

# riuszka

mocno przymarszczona lub plisowana falbanka z cienkiej tkaniny; riusza

SJP.pl

# rivaldo

Rivaldo (Rivaldo Vitor Borba Ferreira, ur. 1972), piłkarz brazylijski

SJP.pl

Wikipedia

# rivanol

lek stosowany miejscowo jako środek dezynfekcyjny

SJP.pl

Mleczan etakrydyny (Rivanol) – organiczny związek chemiczny należący do grupy barwników akrydynowych. Tworzy pomarańczowo-żółte kryształy o specyficznym zapachu.

Stosuje się go głównie do odkażania w stężeniu 0,1% (roztwór wodny).

Wikipedia

# rivera

Antarktyda:

- Rivera Peaks – góry

Boliwia:

- La Rivera – miejscowość

Ekwador:

- Rivera – miejscowość

Kolumbia:

- Rivera – miasto

Stany Zjednoczone:

- Rivera – jednostka osadnicza

Wikipedia

# rivolgimento

przewrót; termin oznaczający przeniesienie głosu w kontrapunkcie podwójnym

SJP.pl

# riwiera

1. brylantowy naszyjnik
2. wybrzeże charakterystyczne dla rejonów śródziemnomorskich, osłonięte wzniesieniami od północy lub od strony zimnych wiatrów

SJP.pl

Riwiera – wybrzeże morskie opadające ku południu i osłonięte górami od północy.

Wikipedia

# riwierka

regionalnie: letni but, sandałek

SJP.pl

# riwierki

regionalnie: letnie obuwie, sandałki

SJP.pl

# rizoid

wyrostek służący przytwierdzeniu organizmu do podłoża; ryzoid; rhizoid; chwytnik

SJP.pl

# rizosfera

przykorzeniowa warstwa gleby, cechująca się bogatą florą grzybową i bakteryjną; ryzosfera, sfera korzeniowa

SJP.pl

# riła

pasmo górskie w Bułgarii

SJP.pl

Riła (bułg. Рила, Рила планина) – pasmo górskie, lub (w zależności od oceny) masyw górski, w południowo-zachodniej Bułgarii. Jest najwyżej wzniesionym masywem górskim na Półwyspie Bałkańskim, najwyższy szczyt Musała ma wysokość 2925 m n.p.m. Riła stanowi również szóste co do wysokości pasmo górskie w Europie (przy założeniu, że każde z nich jest reprezentowane tylko przez najwyższy szczyt) po Kaukazie, Alpach, Sierra Nevadzie, Pirenejach i masywie Etny. Jest także najwyższym pasmem leżącym między Alpami a Kaukazem. Riła posiada 90 szczytów o wysokości powyżej 2000 m n.p.m., w tym 2 powyżej 2900 m, 1 powyżej 2800 m, 15 powyżej 2700 m, 17 powyżej 2600 m i 20 powyżej 2500 m.

Wikipedia

# rjn

skrót od:
1. Rząd Jedności Narodowej;
2. Rada Jedności Narodowej

SJP.pl

# rjukan

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Norwegii, w okręgu Telemark, w dolinie rzeki Måna;

(1.2) geogr. gmina w Norwegii, ze stolicą w Rjukan (1.1)

Wiktionary

Rjukan – miasto w Norwegii, nad rzeką Måna, w okręgu Telemark, w gminie Tinn. Ośrodek przemysłu chemicznego. W 2024 r. zamieszkiwało je 3005 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) miasto

(1.2) gmina

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|norw|Rjukan.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Rjukan

* bułgarski: (1.1) Рюкан

* chiński standardowy: (1.1) 尤坎

* czeski: (1.1) Rjukan

* duński: (1.1) Rjukan

* esperanto: (1.1) Rjukan

* estoński: (1.1) Rjukan

* francuski: (1.1) Rjukan

* koreański: (1.1) 리우칸

* niderlandzki: (1.1) Rjukan

* niemiecki: (1.1) Rjukan

* norweski (bokmål): (1.1) Rjukan; (1.2) Rjukan

* norweski (nynorsk): (1.1) Rjukan; (1.2) Rjukan

* rosyjski: (1.1) Рьюкан

* szwedzki: (1.1) Rjukan

źródła.

== Rjukan (język angielski.) ==

thumb|Rjukan (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. Rjukan

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) miasto

(1.2) gmina

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|norw|Rjukan.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Rjukan

* bułgarski: (1.1) Рюкан

* chiński standardowy: (1.1) 尤坎

* czeski: (1.1) Rjukan

* duński: (1.1) Rjukan

* esperanto: (1.1) Rjukan

* estoński: (1.1) Rjukan

* francuski: (1.1) Rjukan

* koreański: (1.1) 리우칸

* niderlandzki: (1.1) Rjukan

* niemiecki: (1.1) Rjukan

* norweski (bokmål): (1.1) Rjukan; (1.2) Rjukan

* norweski (nynorsk): (1.1) Rjukan; (1.2) Rjukan

* rosyjski: (1.1) Рьюкан

* szwedzki: (1.1) Rjukan

źródła.

== Rjukan (język angielski.) ==

thumb|Rjukan (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. Rjukan

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rkm

[czytaj: erkaEM albo erKAem] skrót od: ręczny karabin maszynowy; erkaem

SJP.pl

Ręczny karabin maszynowy (rkm) – najlżejszy typ karabinu maszynowego o masie do ok. 10 kg, przystosowany do prowadzenia ognia z lekkiej dwunożnej podstawy.

Uwaga: odróżnianie od siebie ręcznych i lekkich karabinów maszynowych (jako osobnych kategorii karabinu maszynowego) jest specyficzne dla polskiej terminologii wojskowej. W pozostałych państwach są one z reguły traktowane jako ta sama kategoria, a obie nazwy jako synonimy.

Wikipedia

# rko

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = med. resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Wiktionary

# rkp.

skrót od: rękopis; rkp.; rkps

SJP.pl

# rkps

skrót od: rękopis; rkp.

SJP.pl

skrót

(1.1) = rękopis

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rpis, rps

Wiktionary

# rks

skrót od: Robotniczy Klub Sportowy

SJP.pl

# rl9

środowiskowo: Robert Lewandowski (piłkarz)

SJP.pl

# rls

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = ang. restless legs syndrome → zespół niespokojnych nóg

Wiktionary

# rm

skrót od:
1. Rada Ministrów;
2. Rada Miejska;
3. Rada Mieszkańców;
4. Republika Macedonii

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = adm. Rada Ministrów

(1.2) = adm. Rada Miasta

(1.3) = Radio Maryja

Wiktionary

Skrót rm, RM lub Rm może oznaczać:

- Franciszkanki Rodziny Maryi
- RM (łac. Rochettum et Mantolettum) – kanonik drugiego stopnia, odznaczony przywilejem noszenia rokiety i mantoletu
- Rada Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej
- rada miasta
- Radio Maryja
- rm – polecenie uniksowe
- RM – południowokoreański raper
- Redemptoris missio – encyklika Jana Pawła II
- .rm – jedno z rozszerzeń plików RealAudio
- RM – Reichsmark – środek płatniczy w Niemczech międzywojennych
- RM – RPG Maker – Program do tworzenia gier RPG
- RM – ratownictwo medyczne

Wikipedia

# rmc

skrót od: Rajd Monte Carlo - rajd samochodowy

SJP.pl

# rmf

popularna, ogólnopolska komercyjna stacja radiowa; RMF FM

SJP.pl

# rn

symbol radonu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

Rn lub RN

- radon (Rn) – pierwiastek chemiczny
- Rn (RN) – Rada nadzorcza, Rada Nadzorcza
- Royal Navy – RN
- Ruch Narodowy – RN
- Rada Narodowa – RN
- RN, Regia Nave – włoski okręt Regia Marina (1861-1946)

Wikipedia

# rna

kwas rybonukleinowy; związek organiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki

(1.1) biochem. genet. kwas rybonukleinowy;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cytozyna łączy się z guaniną zarówno w DNA, jak i w RNA.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛr‿ɛ̃n‿ˈa, AS: er‿ẽn‿a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. DNA n.

skr. DNA

Wiktionary

# rnkc

skrótowiec

(1.1) = Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po ustaleniu linii demarkacyjnej RNKC sprawowała władzę na terenach zajętych przez wojska polskie.

Wiktionary

# ro

litera greckiego alfabetu; rho

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa siedemnastej litery alfabetu greckiego, ρ;

Wiktionary

- Ro – miejscowość we Włoszech
- Ro – grecka wyspa na Morzu Egejskim
- ro – sztuczny język stworzony przez E.P. Fostera
- odwrócona osmoza – jeden z systemów oczyszczania wody
- ro – skrót dla języka rumuńskiego w standardzie ISO 639
- RO – kod przypisany Rumunii według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  - .ro – domena internetowa Rumunii
- RO – gra MMORPG Ragnarok Online
- Ro – znak japońskich sylabariuszy hiragana (ろ) i katakana (ロ)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W statystyce mała litera ro często jest używana do oznaczania rozmaitych miar zależności statystycznej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔ, AS: ro

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rho n., rotyczność ż., rotyzowanie n., rotyzacja ż., rotacyzm m.

czas. rotyzować ndk.

przym. rotyczny, nierotyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. rho

Wiktionary

# ro-ro

statek przystosowany do przeładowywania drobnicy wprost z samochodów wjeżdżających do jego wnętrza; pojazdowiec; rorowiec

SJP.pl

Ro-ro (od ang. roll-on / roll-off) – typ statku towarowego, pasażersko-towarowego lub barki przystosowanego do przewożenia ładunków tocznych i pojazdów (samochodów osobowych, ciężarówek lub wagonów kolejowych).

W języku polskim takie jednostki są czasem określane jako „rorowce”.

Wikipedia

# roa

Roa – rodzaj morskich ryb z rodziny chetonikowatych. Hodowane w akwariach morskich.

Występowanie : wody oceaniczne

Wikipedia

# road

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy, najstarszy wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 270,6 – 268 milionów lat temu;

Wiktionary

- Road – bollywoodzki film drogi, thriller z 2002 roku
- Road – (ang. Roadian) pierwszy wiek gwadalupu
- Road – węgierska rockowy zespół muzyczny, założony w 2004 roku
- Road – singel duetu TVXQ
- Road – album Alice Coopera
- ROAD (Ruch Obywatelski Akcja Demokratyczna)

Zobacz też:

- The Road

Wikipedia

# roadster

[czytaj ROłdster] otwarte nadwozie dwuosobowego samochodu sportowego; spyder, spider

SJP.pl

Roadster – typ nadwozia samochodu osobowego, mający na przestrzeni dziejów motoryzacyjnych kilka znaczeń:

- W początkach XX wieku w USA (trochę później także w Europie) określał silniejsze modele samochodów, pozbawione dachu i wyposażone w tzw. siedzenie teściowej. Modele te były następcami, a niekiedy rówieśnikami runaboutów.
- Obecnie terminem tym określa się dwumiejscowe auta o sportowym charakterze, bez stałego dachu. Współczesnego roadstera poznać można po tym, że jego dach (miękki lub sztywny) przypinany jest do karoserii, a więc nie jest integralną częścią nadwozia.
- Inna definicja mówi, że samochód typu Roadster ma 3 charakterystyczne cechy:

  składany dach
  dwa miejsca
  napęd wyłącznie na tylną oś

Wikipedia

# roald

obce imię męskie

SJP.pl

# roaming

[czytaj: ROłming]
1. przenoszenie łączności między operatorami telefonii komórkowej z różnych krajów, umożliwiające wykonywanie i odbieranie połączeń ze swojego telefonu w innym kraju;
2. przenoszenie łączności między różnymi sieciami komputerowymi

SJP.pl

Roaming – mechanizm w bezprzewodowych sieciach telekomunikacyjnych (np. komórkowych lub Wi-Fi), umożliwiający korzystanie z usług obcych sieci, bądź punktów dostępowych, w momencie gdy abonent znajduje się poza zasięgiem sieci operatora lub dostawcy internetu, z którym podpisał umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych.

Wikipedia

# roamingowy

→ roaming [czytaj: ROłmingowy]

SJP.pl

# roast

[czytaj: rołst] rozrywka sceniczna polegająca na komediowym szkalowaniu zaproszonego celebryty oraz siebie nawzajem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telew. kult. forma rozrywki scenicznej, polegająca na komediowym szkalowaniu zaproszonego celebryty, pełna wulgaryzmów i głodnych kawałków;

Wiktionary

Roast – gatunek rozrywkowy, komedia sceniczna, przeciwieństwo benefisu. Polega na występie roastowanego oraz zaproszonych gości, którzy wygłaszają obraźliwe monologi, często wulgarne, w kierunku roastowanego, ale i siebie wzajemnie. Pojawił się w latach 20. XX wieku. Roastowanymi często są celebryci.

Po raz pierwszy w Polsce występ tego typu miał miejsce w październiku 2011 z okazji pierwszych urodzin Stand-up Polska. Gościem roastu był Hubert Urbański.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Trwają próby do roastu Popka, który odbędzie się już w tę sobotę (11 marca).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roastujący m.

czas. roastować ndk.

przym. roastowy

Wiktionary

# roastować

[czytaj: rołstować] poddawać kogoś roastowi (komediowemu szkalowaniu)

SJP.pl

# roastowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z roastem, dotyczący roastu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roast m.

Wiktionary

# roba

dawna wytworna suknia kobieca noszona na specjalne okazje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. niewolnica

Wiktionary

Roba (fr. robe) – suknia, noszona we Francji już w XV wieku. Jej krój charakteryzował się podwyższonym stanem, trójkątnym dekoltem, długimi, obcisłymi rękawami i trenem. W języku polskim terminu zaczęto używać w drugiej połowie XVIII wieku na określenie strojnej sukni. Nazwę roba stosowano też w odniesieniu do ubioru męskiego, noszonego we Francji w XV wieku. Roba męska miała bufiaste długie rękawy, a całość układała się w wypukłe fałdy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔba, AS: roba

Wiktionary

# robacki

nazwisko

SJP.pl

# robactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogół bezkręgowców budzących odrazę, zwłaszcza pasożytów i szkodników

(1.2) gw-pl|Mazury. drób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Właściciel zapewniał, że w domu nie ma żadnego robactwa.

(1.1) Smród, zalane ściany i sufity, robactwo – takie „atrakcje” zapewnia sąsiadom ta pani.

(1.1) Posmarowałem bydło octem, żeby chronić je przed robactwem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robak m., robaczek m., robaczywienie n., robal mzw.

czas. robaczywieć ndk.

przym. robaczy, robaczywy

Wiktionary

# robaczek

zdrobnienie od: robak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: robak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale z nastaniem brzasku dnia następnego Bóg zesłał robaczka, aby uszkodził krzew, tak iż usechł.

(1.1) Piaszczystą dróżką w promieniach słonka poszły na spacer małe stworzonka – tłusty pędraczek, czarny robaczek, czerwona mrówka, żółty cytrynek, biały bielinek i boża krówka, zielona żabka i żabki babka, włochata liszka, mała biedronka, pasiasta stonka i polna myszka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robak m., robactwo n., robal m.

przym. robaczywy, robaczkowy

Wiktionary

# robaczewski

nazwisko

SJP.pl

Robaczewski, Robaczewska:

- Barbara Robaczewska
- Eugeniusz Robaczewski
- Marek Robaczewski
- Wanda Elbińska-Robaczewska

Wikipedia

# robaczkowaty

1. podobny do robaczka, mający pewne cechy robaczka;
2. bekmania (beckmannia) robaczkowata - gatunek wieloletniej rośliny z rodziny traw

SJP.pl

# robaczliwy

regionalnie: robaczywy

SJP.pl

# robaczy

→ robak

SJP.pl

#### Patrz:

robak

# robaczyca

1. pasożytnicza choroba wywołana przez robaki; helmintoza, czerwiwość;
2. słodkowodna larwa minogów o ciele wydłużonym, robakowatym i słabo rozwiniętych oczach pokrytych skórą, żyjąca w mule dennym; ślepica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba pasożytnicza wywoływana przez helminty;

(1.2) icht. ślepica, larwa minogów;

Wiktionary

- robaczyca – helmintoza, choroba robacza, czerwiwość (łac. helminthiasis)
- robaczyca – ślepica, larwa minogów

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. robak mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) helmintoza

(1.1) ślepica

Wiktionary

# robaczyce

1. pasożytnicza choroba wywołana przez robaki; helmintoza, czerwiwość;
2. słodkowodna larwa minogów o ciele wydłużonym, robakowatym i słabo rozwiniętych oczach pokrytych skórą, żyjąca w mule dennym; ślepica

SJP.pl

# robaczyn

Robaczyn (pol. hist. Mały i Duży Robaczyn) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel.

Wikipedia

# robaczyński

nazwisko

SJP.pl

# robaczywy

potocznie: zepsuty, nadgryziony przez robaki, pełen robaków; zrobaczywiały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pełen robaków lub nadjedzony przez robaki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nazbierała robaczywych grzybów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robak m., robactwo n., robal m., robaczek m.

przym. robaczkowy, zarobaczony, zarobaczywiony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zarobaczony, zarobaczywiony

Wiktionary

# robak

1. w zoologii: przestarzałe określenie pasożytniczych bezkręgowców o wydłużonym ciele;
2. potocznie: dżdżownica, gąsienica, larwa lub owad;
3. w medycynie: część mózgowia;
4. w informatyce: szkodliwe, samoreplikujące się oprogramowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. przest. typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;

(1.2) med. pasożyt jelitowy wywołujący choroby u zwierząt i ludzi

(1.3) pot. owad bądź bezkręgowiec, zwłaszcza o obłym kształcie i miękkim ciele

(1.4) anat. med. część móżdżku;

(1.5) inform. powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;

(1.6) przen. kłopot

Wiktionary

- robak – część móżdżku
- robak – małe, beznogie zwierzę bezkręgowe o miękkim ciele, dawniej przedstawiciel bezkręgowców wyróżnianych jako typ Vermes (robaki)
- ksiądz Robak – postać z Pana Tadeusza
- robak komputerowy
- Robak – amerykański film z 2002
- Robak – rosyjski film z 2006
- Robak – amerykański film z 2007

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Pacjent miał w przewodzie pokarmowym dwa rodzaje robaków, ale nic nie tracił na wadze.

(1.3) […] dziwaczne, powyginane robaki zdawały się pełzać po pokoju. […]

(1.5) Program antywirusowy wykrył nowego robaka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔbak, AS: robak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robactwo n., robaczyca ż., robaczywość ż., robaczywienie n.

:: zdrobn. robaczek m.

:: zgrub. robal m.

czas. robaczywieć ndk.

przym. robaczy, robaczywy, robaczliwy, robaczkowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) czerw, glista, insekt, larwa

(1.6) zgryzota, zmartwienie

Wiktionary

# robakiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Edward Robakiewicz – polski oficer
- Józef Robakiewicz – polski piłkarz
- Maciej Robakiewicz – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
- Ryszard Robakiewicz – polski piłkarz i trener piłkarski
- Zbigniew Robakiewicz – polski piłkarz
- Zygmunt Robakiewicz – polski starosta

Wikipedia

# robakomat

automat do sprzedaży przynęt i drobnych akcesoriów wędkarskich

SJP.pl

# robakowaty

1. przypominający robaka, podobny do robaka;
2. ślepucha robakowata - gatunek małego węża z rodziny ślepuchowatych;
3. goździeniec robakowaty - gatunek grzybów z rodziny goździeńcowatych

SJP.pl

# robakowo

W Polsce:

- Robakowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Stolno
- Robakowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Luzino
- Robakowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik

- Robakowo – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934-1954
- Robakowo – gromada w powiecie chełmińskim
- Robakowo – gromada w powiecie śremskim

Wikipedia

# robakowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bolesław Robakowski – działacz samorządowy
- Czesław Robakowski – polski górnik i polityk, poseł na Sejm
- Józef Robakowski – polski artysta multimedialny, fotograf, autor filmów, obrazów, instalacji, cyklów fotografii i działań akcyjnych
- Kazimierz Robakowski – polski historyk i politolog

Wikipedia

# robal

potocznie o robaku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. zgrub. od robak

Wiktionary

Lista fikcyjnych postaci z powieściowego cyklu Saga Endera autorstwa amerykańskiego pisarza, Orsona Scotta Carda.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. robak m., robactwo n., robaczywienie n., zrobaczywienie n., robalek m., robaczek m., robaczywka ż.

czas. robaczywieć ndk., zrobaczywieć dk.

przym. robaczywy

Wiktionary

# robards

Robards – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kentucky, w hrabstwie Henderson.

Wikipedia

# robaszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Maria Robaszkiewicz – polska aktorka filmowa i teatralna
- Stanisław Robaszkiewicz – polski fizyk
- Zygmunt Robaszkiewicz – katolicki duchowny

Wikipedia

# robbe-grillet

[czytaj: rob-griJE, w odmianie: rob-grijeta, rob-grijetowi itd.] nazwisko obce

SJP.pl

# robbie

Robbie – imię męskie, osoby noszące to imię:

- Robbie Coltrane, właśc. Anthony Robert McMillan (ur. 30 marca 1950 w Rutherglen, w Szkocji) – brytyjski komik i aktor.
- Robbie Earle (ur. 27 stycznia 1965 w Newcastle-under-Lyme) – piłkarz, reprezentant Jamajki w piłce nożnej, występował na pozycji napastnika.
- Robbie Jarvis (ur. 7 maja 1986) – brytyjski aktor.
- Robbie Keane (ur. 8 lipca 1980) to irlandzki piłkarz występujący na pozycji napastnika.
- Robbie Krieger (ur. 8 stycznia 1946 w Los Angeles), amerykański gitarzysta, członek grupy The Doors.
- Robbie Maddison (ur. 14 lipca 1981 w Kiama), australijski kaskader-motocyklista.
- Robbie McEwen (ur. 24 lipca 1972 w Brisbane) australijski kolarz szosowy.
- Robbie Neilson (ur. 19 czerwca 1980, Paisley, Szkocja) – szkocki piłkarz, grający na pozycji obrońcy.
- Robbie Nevil (Robert S Nevil) (ur. 10 lutego 1960 r. w Los Angeles Kalifornia – amerykański piosenkarz, kompozytor i gitarzysta.
- Robbie Savage (ur. 18 października 1974 w Wrexham) – walijski piłkarz.
- Robbie Williams, właśc. Robert Peter Williams (ur. 13 lutego 1974 w Stoke-on-Trent w środkowej Anglii) – brytyjski wokalista, były członek zespołu Take That.

Wikipedia

# robbins

Miejscowości w USA:

- Robbins – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sutter
- Robbins – jednostka osadnicza w stanie Tennessee, w hrabstwie Scott
- Robbins – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
- Robbins – miasto w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Moore
- Tony Robbins – amerykański doradca życiowy.

Wikipedia

# robcio

zdrobnienie od: Robert (imię męskie)

SJP.pl

# robdeszan

kobiecy lub męski strój domowy, luźny i długi, noszony w XVIII wieku

SJP.pl

# rober

w brydżu, wincie, wiście i krykiecie: gra zakończona obliczeniem zdobytych lub straconych przez poszczególnych graczy punktów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. część gry w brydża lub wista zakończona podliczeniem punktów

Wiktionary

Poniżej przedstawiono terminologię specyficzną dla brydża:

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔbɛr, AS: rober

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. roberek m.

Wiktionary

# robercik

zdrobnienie od: Robert (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od Robert

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziadziuś ma dla Robercika nowe autko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Robert mos.

przym. Robercikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Robuś; gw-pl|Górny Śląsk|Bercik.

Wiktionary

# roberciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Roberty lub z nią związany

SJP.pl

# roberek

zdrobnienie od: rober

SJP.pl

# robert

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: Roberta

Wiktionary

- Robert – imię męskie pochodzenia germańskiego
- Robert – nazwisko

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Robert i jestem pracownikiem służby celnej.

(1.1) Brat pana Roberta mieszka z żoną piętro niżej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔbɛrt, AS: robert

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Robertowa ż., Robertówna ż., Robertostwo mos., Robercikowa ż., Robercikówna ż., Robusiowa ż., Robusiówna ż., Robertowo n., Robertów m., Robertowski m.

:: zdrobn. Robercik m., Robuś m., Robcio m., Robi m.

:: zgrub. Rob m.

:: fż. Roberta ż.

przym. Robertowy, Robercikowy, Robciowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgrub. Rob, zdrobn. Robercik, Robi, Robcio

Wiktionary

# roberta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: Robert

Wiktionary

Roberta – żeński odpowiednik imienia Robert.

Roberta imieniny obchodzi: 17 kwietnia, 29 kwietnia, 13 maja, 7 czerwca i 18 lipca.

Znane osoby noszące to imię:

- Roberta Flack, wokalistka amerykańska śpiewająca jazz, soul i folk
- Roberta Vinci, włoska tenisistka
- Roberta Williams, amerykańska projektantka gier komputerowych

Zobacz też:

- (335) Roberta, planetoida
- Roberta (film 1935)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Roberta i pracuję w supermarkecie.

(2.1) Dawno nie widziałem Roberta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈbɛrta, AS: roberta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Robert m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fm. Robert m.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|Robert|-a.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Roberta

* francuski: (1.1) Roberte ż., Roberta ż.

* kataloński: (1.1) Roberta ż.

* portugalski: (1.1) Roberta ż.

* rosyjski: (1.1) Роберта ż.

* węgierski: (1.1) Roberta

* włoski: (1.1) Roberta ż.

źródła.

== Roberta (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Roberta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) zdrobn. Bobbie

Wiktionary

# robertostwo

Robert z małżonką; Robertowie

SJP.pl

# robertowie

Robert z małżonką; Robertostwo

SJP.pl

# robertowo

Robertowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Brudzeń Duży.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# robertowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Roberta lub z nim związany

SJP.pl

# roberts

Miejscowości w USA:

- Roberts – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Jefferson
- Roberts – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Ford
- Roberts – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Carbon
- Roberts – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie St. Croix

Wikipedia

# robertson

nazwisko

SJP.pl

- Robertson – szkockie nazwisko

Miejscowości w Australii

- Robertson – miasto w stanie Nowa Południowa Walia

Miejscowości w USA

- Robertson – jednostka osadnicza w stanie Wyoming, w hrabstwie Uinta

Wikipedia

# robeson

Gminy w USA:

- Robeson (ang. Robeson Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Robeson (ang. Robeson County) – w stanie Karolina Północna

Wikipedia

# robespierre

[czytaj: robesPJER] nazwisko, m.in. Maximilien de Robespierre (1759-1794) - jeden z przywódców rewolucji francuskiej

SJP.pl

- Augustin Robespierre (1763-1794) – polityk francuski, jakobin, młodszy brat Maksymiliana
- Maximilien de Robespierre (1758-1794) – francuski adwokat i mówca, członek Stanów Generalnych i Konstytuanty, jeden z czołowych przywódców rewolucji francuskiej, przywódca lewicowego klubu jakobinów
- Robespierre – stacja linii nr 9 metra w Paryżu

Wikipedia

# robespierrowski

[czytaj: robespjerowski] taki jak u Robespierre'a, charakterystyczny dla Robespierre'a; robespierre'owski

SJP.pl

# robić

1. wykonywać jakąś rzecz lub czynność, zajmować się czymś;
2. postępować w określony sposób;
3. potocznie: pracować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zrobić)

(1.1) wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać

(1.2) zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan

(1.3) postępować lub zachowywać się w określony sposób

(1.4) gw-pl|Bukowina. wróżyć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zrobić)

(2.1) pot. pracować

(2.2) eufem. oddawać stolec

czasownik zwrotny niedokonany robić się (dk. zrobić się)

(3.1) być robionym (1.1) – wykonywanym, przygotowywanym lub organizowanym

(3.2) stawać się jakimś, zmieniać się

(3.3) o porach, zjawiskach, faktach: następować, rozpoczynać się, pojawiać się

(3.4) pot. zmieniać swój wygląd, uczesanie, makijaż

(3.5) o wrażeniach, odczuciach, samopoczuciu: ogarniać kogoś, udzielać się komuś, często w sposób nagły i nieopanowany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tej fabryce robią samochody.

(1.2) Moja siostra dziś ma studniówkę i od rana robi makijaż.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔbʲit͡ɕ, AS: robʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robota ż., robótka ż., robot m., robotnik m., robotnica ż., robocizna ż., robol m., robociarz mos., robienie n., zrobienie n.

czas. narobić, zrobić, dorabiać ndk., dorobić dk., nadrabiać ndk., nadrobić dk., odrabiać ndk., odrobić dk., podrabiać ndk., podrobić dk., przerabiać ndk., przerobić dk., urabiać ndk., urobić dk., wyrabiać ndk., wyrobić dk., zarabiać ndk., zarobić dk.

przym. roboczy, robotniczy, robotny

przysł. roboczo, robotniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fabrykować, produkować, przetwarzać, sporządzać, wytwarzać; gw-pl|Śląsk Cieszyński|ónaczyć.

(1.2) czynić, działać, postępować, spec. procedować, sprawiać, wykonywać

Wiktionary

# robienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajmowanie się czymś, wykonywanie jakiejś czynności; wywoływanie jakiegoś stanu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: robʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robota ż., robótka ż., robot m., robol m., robotnik m., robotnica ż.

czas. wyrabiać ndk., robić ndk., zrobić dk.

przym. robotny, robotniczy

Wiktionary

# robieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. robotnik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: robʹi ̯ė̃ńec

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dzielnik, robię, robionek, robociec

Wiktionary

# robin

imię męskie

SJP.pl

- Robin – germańskie imię męskie i żeńskie
- Robin – szereg fikcyjnych postaci, będących pomocnikami Batmana
- Robin, Robin Packalen (ur. 1998) – fiński piosenkarz
- Robin – szwedzki serial animowany
- Robin – brytyjskie magazyn ilustrowany dla dzieci wydawany w latach 1953–1969
- Robin (The Hooded Man) – singel zespołu Clannad, z albumu Legend, motyw przewodni serialu Robin z Sherwood
- HMS Robin – trzy brytyjskie okręty
- USS Robin – trzy amerykańskie okręty

Wikipedia

# robinho

Robinho, właśc. Robson de Souza (ur. 25 stycznia 1984 w São Vicente) – brazylijski piłkarz, który występował na pozycji napastnika.

Wikipedia

# robinia

krzew z pięknymi kwiatami, uprawiany jako roślina ozdobna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Robinia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny bobowatych

(1.2) dendr. drzewo lub krzew z rodzaju robinia (1.1)

Wiktionary

Robinia, grochodrzew (Robinia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje cztery gatunki drzew i krzewów. Wszystkie występują w Ameryce Północnej – w Appalachach oraz południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych oraz północno-zachodniej Meksyku. Rosną w górskich lasach w Appalachach oraz w okresowo suchych lasach i zaroślach, często na terenach skalistych i nad rzekami w południowej części Stanów Zjednoczonych i w Meksyku.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) robinia akacjowa • robinia pośrednia • robinia szczeciniasta • robinia lepka

synonimy.

(1.2) grochodrzew; pot. niewłaściwie akacja; lud. wagac

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rodzaj

(1.2) drzewo, krzew

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. robiniowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|robinia.

uwagi.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.2) robinio

* łaciński: (1.1) Robinia ż.; (1.2) robinia ż.

* niemiecki: (1.2) Robinie ż.

* węgierski: (1.1) akác

źródła.

== robinia (język łaciński.) ==

thumb|robinia (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. robinia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. robiniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) grochodrzew; pot. niewłaściwie akacja; lud. wagac

Wiktionary

# robiniowy

→ robinia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z robinii

(1.2) wykonany z drewna lub innej części robinii

(1.3) będący częścią robinii

Wiktionary

#### Patrz:

robinia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔbʲĩˈɲjɔvɨ, AS: robʹĩńi ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robinia

Wiktionary

# robinson

1. nazwisko, m.in. Ray Robinson (zwany Sugar, właściwie Walker Smith; 1920-1989) - bokser amerykański, mistrz świata zawodowców w kategorii półśredniej, średniej i półciężkiej;
2. obce imię męskie

SJP.pl

- Robinson Crusoe – bohater powieści Daniela Defoe
- Robinson Crusoe – powieść Daniela Defoe
- Wyspa Robinsona – powieść Arkadego Fiedlera
- Robinson – angielskie nazwisko
- Wyprawa Robinson – emitowany jesienią 2004 program typu reality show
- Robinson Helicopter Company – amerykański producent śmigłowców

Wikipedia

# robinsonada

1. w piłce nożnej lub ręcznej: efektowna obrona strzału przez bramkarza
2. daleka, niebezpieczna podróż
3. życie w trudnych warunkach, pełne przygód
4. opowieść o takiej podróży lub o takim życiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wyprawa w poszukiwaniu silnych wrażeń, przygód;

(1.2) książk. życie pełne wyzwań, w trudnych warunkach

(1.3) książk. utwór literacki o życiu lub podróżach obfitujących w przygody

(1.4) sport. charakterystyczne rzucenie się bramkarza całym ciałem poziomo w celu obrony przed niską piłką

Wiktionary

Robinsonada – prawdziwa lub fikcyjna podróż samotnego człowieka, zdanego na własne siły, pomysłowość, zaradność, w trudnych warunkach, spowodowana najczęściej żądzą przygód. Nazwa ta pochodzi od imienia Robinsona Crusoe, żeglarza wyrzuconego na bezludną wyspę, tytułowego bohatera powieści Przypadki Robinsona Crusoe angielskiego pisarza Daniela Defoe wydanej w 1719.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔbʲĩw̃sɔ̃ˈnada, AS: robʹĩũ̯sõnada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robinson mos.

czas. robinsonować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podróż

Wiktionary

# robo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. slang. praca

Wiktionary

Robo właśc. Roberto Valverde (ur. 1955 w Cali, Kolumbia) – amerykański perkusista pochodzący z Kolumbii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego starszy nieco brat (korposzczur) dodał, że tak jak kiedyś "na fajka" urywało się u niego w robo zaledwie kilku uzależnionych, tak teraz co chwila znikają niemal wszyscy (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔbɔ, AS: robo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robota ż., robotnik m., robotnica ż.

przym. robotniczy, roboczy

przysł. robotniczo, roboczo

Wiktionary

# robo-pszczoła

środowiskowo: miniaturowy robot do zapylania roślin; robopszczoła

SJP.pl

# roboam

Roboam, Rechabeam (רחבעם, hebr. Rehawam) (zm. ok. 914 p.n.e.) − postać biblijna, król Judy. Syn Salomona i Naamy, z pochodzenia Ammonitki.

Po śmierci Roboama królem Judy został jego syn Abiasz.

Wikipedia

# robociarski

przymiotnik od: robociarz

SJP.pl

# robociarz

potocznie człowiek niskiej klasy społecznej, robotnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. przedstawiciel klasy robotniczej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈbɔt͡ɕaʃ, AS: roboćaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robota ż., robótka ż., robotnik m., robol m., robotnica ż.

przym. robociarski, robotniczy

czas. wyrabiać, robić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) robotnik, proletariusz; pejor. robol

Wiktionary

# robocik

zdrobnienie od: robot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od robot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie robot, lecz tylko mały robocik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robot m., bot mzw./mrz.

Wiktionary

# robocizna

Robocizna – praca włożona w wykonanie określonej czynności lub przedmiotu.

Pojęcie robocizny, jej miara i wartościowanie, ma istotne znaczenie w kosztorysowaniu i harmonogramowaniu zadań inwestycyjnych w wielu dziedzinach, przede wszystkim w budownictwie, górnictwie, budowie okrętów, i innych.

Wikipedia

# roboczodniówka

środowiskowo: jeden dzień pracy robotnika lub innego pracownika; dzień pracy, dzień roboczy, dniówka, roboczodzień

SJP.pl

# roboczodzień

środowiskowo: jeden dzień pracy robotnika lub innego pracownika; dzień pracy, dzień roboczy, dniówka, roboczodniówka

SJP.pl

# roboczogodzina

środowiskowo: godzina pracy jednego robotnika

SJP.pl

Roboczogodzina (osobogodzina) – jednostka miary robocizny. Najbardziej poprawnie oznacza się ją skrótem rg., choć dopuszczalne są również inne formy. Wyraża ona normę ilościową wykonania przez jednego robotnika w czasie jednej godziny określonego zakresu robót. Normę tę określa się w odniesieniu do wybranej jednostki obmiarowej danej roboty.

Wikipedia

# roboczy

1. wstępny, przygotowawczy, początkowy;
2. dotyczący pracy, przeznaczony do pracy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z robotą, właściwy robocie

(1.2) wykorzystywany do pracy

(1.3) taki, który jest wstępną wersją, do dalszej obróbki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziś, gdy roboczy lud ginie z głodu, zbrodnią w rozkoszy tonąć jak w błocie;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈbɔt͡ʃɨ, AS: robočy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robota ż., robótka ż., robotnik m., robol m., robotnica ż., robocizna ż., robot m., robo n.

czas. robić, zrobić, zarobić, wyrobić, wyrabiać, urobić, urabiać

przym. robotniczy

przysł. roboczo

Wiktionary

# robodoradca

automatyczny doradca finansowy

SJP.pl

# robol

pogardliwie o robotniku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. robotnik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pies leżał ranny na placu budowy i żaden z roboli mu nie pomógł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔbɔl, AS: robol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robota ż., robótka ż., robotnik m., robociarz m., robotnica ż., robocizna ż., robot m., robienie n.

przym. robotniczy, roboczy, robotny, robociarski

przysł. robotniczo

czas. wyrabiać, robić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. robociarz; neutr. robotnik

Wiktionary

# robolka

→ robol

SJP.pl

#### Patrz:

robol

# robolowo

pogardliwie: miejsce oferujące pracę głównie dla robotników

SJP.pl

# robolowy

pogardliwie: robotniczy; robolski

SJP.pl

# robolski

pogardliwie: robotniczy; robolowy

SJP.pl

# robopszczoła

środowiskowo: miniaturowy robot do zapylania roślin; robo-pszczoła

SJP.pl

# roborować

czasownik niedokonany

(1.1) daw. zatwierdzać urzędowo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Król zaś po ukończonym nabożeństwie […] jechał do grodu i tam onę niebieską konfederację wraz z tyszowiecką roborował.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔbɔˈrɔvat͡ɕ, AS: roborovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roborowanie n., roboracja

Wiktionary

# roborowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. urzędowe zatwierdzenie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. roborować ndk.

Wiktionary

# robot

urządzenie mechaniczne lub program komputerowy, upraszczający lub automatyzujący wykonanie jakiejś czynności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) techn. maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;

(1.2) przen. o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

Wiktionary

Robot – maszyna, w szczególności system komputerowy, w którym program steruje peryferiami w celu wykonania określonego zadania. Według oryginalnego znaczenia terminu, robot jest kontrolowany przez sztuczną inteligencję (lub wręcz z nią tożsamy), przy czym obecnie to pojęcie używane jest także dla urządzeń kontrolowanych przez algorytmy lub człowieka. W najszerszym znaczeniu robotem nazywa się dowolny program komputerowy automatyzujący pewne zadania. Roboty często zastępują człowieka przy monotonnych, złożonych z powtarzających się kroków czynnościach, które mogą wykonywać znacznie szybciej od ludzi. Domeną robotów mechatronicznych są też te zadania, które są niebezpieczne dla człowieka, na przykład związane z manipulacją szkodliwymi dla zdrowia substancjami lub przebywaniem w nieprzyjaznym środowisku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W wielu fabrykach samochody są składane przez roboty.

(1.1) Stary robot, którego właściciel wyrzuca na ulicę, to niestety, częste zjawisko; nazywa się trupeć. Podobno wywożono je dawniej do rezerwatów i urządzano na nie polowania z nagonką, lecz z inicjatywy Towarzystwa Opieki nad Robotami praktyki te zlikwidowano ustawowo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔbɔt, AS: robot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bot m., robienie n., robota ż., robótka ż., robotyka ż., robotnik m., robotnica ż., robol m., robotyzacja ż., robotyzowanie n., wyrabianie n., wyrobienie n., robocik mrz.

czas. robić ndk., robotyzować ndk., wyrobić dk., wyrabiać ndk.

przym. robotyczny, robotyzacyjny, roboczy, robotny, robociarski, robotowy, robotniczy

przysł. roboczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bot

Wiktionary

# robota

praca, czynność do wykonania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zespół czynności podejmowanych w celu wykonania czegoś

(1.2) pot. działalność zarobkowa

(1.3) pot. miejsce, w którym ktoś jest zatrudniony

(1.4) pot. rezultat czyjejś pracy lub działalności

(1.5) stpol. powinności feudalne

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) D. lp. od: robot

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Weź się wreszcie do roboty, bo inaczej nigdy tego nie skończysz.

(1.2) Mąż od roku bez skutku szuka roboty.

(1.3) Jutro znowu do roboty!

(1.3) Nie było go dziś w robocie.

(1.4) Odwaliliśmy dziś kawał dobrej roboty!

(2.1) Studenci skonstruowali sobie robota do otwierania piwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈbɔta, AS: robota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robotnik m., robotnica ż., robol m., robocizna ż., robot m., robienie n., robociarz m.

:: zdrobn. robótka ż.

czas. robić, wyrobić, wyrabiać

przym. roboczy, robotniczy, robotny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) praca

(1.2) praca

(1.3) praca

Wiktionary

# robotaksówka

taksówka autonomiczna

SJP.pl

# robotka

rzadko:
1. przedmiot użytkowy lub ozdobny wykonywany na drutach, szydełkiem itp.; robótka;
2. zdrobnienie od: robota; robótka;
3. automat o kształcie kobiety

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. iron. albo żart. zdrobn. od: robota

(1.2) przest. przedmiot (np. serwetka, ubranie itp.) wykonany (albo w trakcie wykonywania) ręcznie igłą, na drutach, na szydełku itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Spotkajmy się za dwie godziny, bo mam jeszcze małą robótkę do skończenia.

(1.2) Na stoliku leżało czasopismo ze wzorami szydełkowymi i najnowsza robótka babci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈbutka, AS: robutka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robienie n., robotnik mos., robotnica ż., robota ż., robol m., robot m., robociarz mos.

czas. robić, wyrabiać

przym. roboczy

Wiktionary

# robótkowy

→ robótka

SJP.pl

#### Patrz:

robótka

# robotnica

1. kobieta robotnik
2. bezpłodna samica u mrówek i pszczół, wykonująca wszystkie prace w gnieździe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce

(1.2) ent. bezpłodna samica pszczoły, mrówki lub termita, która wykonuje wszystkie prace

Wiktionary

Robotnica – przedstawicielka jednej z kast występujących w koloniach społecznych błonkówek.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔbɔtʲˈɲit͡sa, AS: robotʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robot m., robol m., robota ż., robótka ż., robienie n., zrobienie n., wyrabianie n., wyrobienie n., przerabianie n., przerobienie n.

:: fm. robotnik m.

czas. robić ndk., zrobić dk., wyrabiać ndk., wyrobić dk., przerabiać ndk., przerobić dk.

przym. roboczy, robotniczy, robotny

przysł. robotniczo, roboczo

Wiktionary

# robotniczo-biedniacki

robotniczy i biedniacki

SJP.pl

# robotniczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co robotnicze; cecha tych, którzy są robotniczy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. robotniczy

Wiktionary

# robotniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący robotników

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 33 powiatach ogłoszono stan wyjątkowy, rozwiązano liczne organizacje robotnicze, aresztowano wielu działaczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔbɔtʲˈɲit͡ʃɨ, AS: robotʹńičy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robotnik m., robot m., robota ż., robol m., robienie n., robotnica ż., robotniczość ż., robo n., robociarz mos.

przym. roboczy

czas. robić, wyrabiać

Wiktionary

# robotniej

stopień wyższy od przysłówka: robotnie

SJP.pl

# robotniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: robotny (pracowity)

SJP.pl

# robotnik

pracownik wykonujący pracę fizyczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik wykonujący pracę fizyczną

Wiktionary

Robotnik – osoba świadcząca pracę najemną w zakładzie przemysłowym lub na terenie budowy, w sporej części przypadków niewymagającą szczególnych kwalifikacji lub wykształcenia. Najczęściej jest to prosta praca fizyczna pod nadzorem, wymagająca jednak dobrego stanu fizycznego. W niektórych przypadkach niezbędne są także szczególne kwalifikacje do wykonywanych zadań. W klasycznym marksizmie robotnicy tworzą osobną klasę społeczną – proletariat.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈbɔtʲɲik, AS: robotʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robótka ż., robocizna ż., robota ż., robot m., robienie n.

:: zgrub. robol m., robociarz m.

:: fż. robotnica ż.

czas. robić, zrobić, wyrabiać, wyrobić

przym. robotniczy, roboczy, robotny

przysł. robotniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. robol m., robociarz m.

Wiktionary

# robotność

potocznie: pracowitość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co robotne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. robotny

Wiktionary

# robotny

potocznie: lubiący pracować; pracowity

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. pracowity

(1.2) przest. wykonujący pracę, pracujący

(1.3) przest. roboczy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robot mzw./mrz., robol mos., robienie n., robota ż., robotnik m.

czas. robić

Wiktionary

# robotowy

→ robot

SJP.pl

#### Patrz:

robot

# roboty

potocznie: ciężka praca w kopalni, kamieniołomach itp., na którą skazuje się przestępców

SJP.pl

- robot
- roboty przymusowe
- Roboty – film z 2004 roku
- Roboty – film z 2005 roku

Wikipedia

# robotyczka

→ robotyk

SJP.pl

#### Patrz:

robotyk

# robotyczny

→ robotyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny lub jakościowy

(1.1) związany z robotyką i robotami

(1.2) przywodzący na myśl robota, poruszający się lub działający jak robot

Wiktionary

#### Patrz:

robotyka

#### Przykłady

(1.2) Nienaturalna mowa ciała – sztywne, robotyczne ruchy to częsta wskazówka, że mamy do czynienia z deepfake.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robotyka ż., robot mrz., robotyzacja ż.

czas. robotyzować ndk., zrobotyzować dk.

Wiktionary

# robotyk

nauka zajmująca się teorią, budową i zastosowaniami robotów

SJP.pl

# robotyka

nauka zajmująca się teorią, budową i zastosowaniami robotów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem;

Wiktionary

Robotyka, także technika robotyczna – badania nad tworzeniem robotów, w tym sterowanie ich ruchem. Jest ona interdyscyplinarna – łączy zagadnienia inżynierii mechanicznej, elektrotechniki, automatyki i informatyki. Domeną robotyki są również rozważania nad sztuczną inteligencją – w niektórych środowiskach robotyka jest wręcz z nią utożsamiana.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈbɔtɨka, AS: robotyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robot m.

przym. robotyczny

Wiktionary

# robotyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces zastępowania pracy ludzkiej pracą robotów lub maszyn na przykład w produkcji przemysłowej

Wiktionary

Robotyzacja – zastępowanie pracy ludzkiej pracą robotów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Argumentem przemawiającym za robotyzacją jest możliwość wykonywania przez roboty prac, wymagających dużej prezycji i dokładności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔbɔtɨˈzat͡sʲja, AS: robotyzacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. robot m.

przym. robotyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) automatyzacja, komputeryzacja

Wiktionary

# robotyzacyjny

→ robotyzacja

SJP.pl

#### Patrz:

robotyzacja

# robotyzować

1. wyposażać w roboty, zastępować ludzi robotami;
2. robotyzować się - ulegać procesowi robotyzacji

SJP.pl

# robron

szeroka, kloszowa suknia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. szeroka balowa suknia dworska, o konstrukcji kloszowej;

Wiktionary

Robron (fr. robe ronde - okrągła suknia) – balowa suknia dworska z ciężkich tkanin jedwabnych, o konstrukcji kloszowej. Charakteryzowała ją szeroka spódnica, z przodu spłaszczona, z boków i z tyłu rozszerzona. Noszona na sztywnej konstrukcji podtrzymującej, tzw. rogówce.

Popularna w XVIII wieku, była jednak wyłącznie suknią balową, gdyż znacznie utrudniała chodzenie (w szczególności po schodach), siadanie czy przechodzenie przez drzwi.

Wikipedia

# robson

- Mount Robson
- Robson Green
- Wade Robson
- Flora Robson
- Mark Robson
- Bryan Robson
- Barry Robson
- Bobby Robson
- John Robson
- Laura Robson
- Jack Robson
- (115449) Robson – planetoida
- Robson da Silva
- Agata Bielik-Robson
- May Robson

Wikipedia

# robur

marka samochodów produkowanych przez Robur-Werke

SJP.pl

- Robur – Związek Kopalń Górnośląskich Robur, przedsiębiorstwo hurtowej sprzedaży węgla kamiennego w II Rzeczypospolitej.
- Robur – nazwa statków pod polską banderą, których armatorem było przedsiębiorstwo Polskarob
- Robur – włoskie przedsiębiorstwo zajmujące się badaniem, produkcją i rozwojem zasilanych gazem absorpcyjnych urządzeń grzewczych i klimatyzacyjnych oraz nagrzewnic gazowych.
- Robur – samochody ciężarowe produkowane przez Robur-Werke

Wikipedia

# roburyt

substancja wybuchowa

SJP.pl

# robuś

zdrobnienie od: Robert (imię męskie)

SJP.pl

# robusta

gatunek kawy

SJP.pl

Kawa kongijska, robusta (Coffea canephora Pierre ex Froehner) – gatunek kawy wywodzący się z Afryki, ale uprawiany również w innych regionach świata o ciepłym klimacie.

Wikipedia

# robustny

w antropologii o australopitekach: mający masywną budowę ciała

SJP.pl

# roby

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Miejscowości

- Roby – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Merseyside
- Roby – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas
- Roby – wieś w Polsce, w powiecie gryfickim

Pozostałe

- Roby – przystanek kolejowy w Polsce, w powiecie gryfickim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Robach jest zabytkowy kościół.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔbɨ, AS: roby

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. robski

Wiktionary

# roca

przylądek na Płw. Iberyjskim

SJP.pl

- Roca – przylądek położony na Półwyspie Iberyjskim, w Portugalii
- Roca – wieś w USA, w stanie Nebraska, w hrabstwie Lancaster
- Roca (przedsiębiorstwo) – światowy producent produktów sanitarnych
- Roça – kolonialna plantacja (posiadłość ziemska) na Wyspach Świętego Tomasza i Książęcej

Wikipedia

# rocaille

[czytaj: roKAJ] ornament typowy dla stylu rokoko, stosowany w rzemiośle artystycznym

SJP.pl

Rocaille – motyw dekoracyjny w postaci ornamentu charakterystyczny dla zdobnictwa architektury rokokowej.

Pojawił się około 1730. Wyglądem naśladuje muszle (stąd zwany czasem ornamentem muszlowym), stylizowane małżowiny uszne lub florę morską. Około 1750 został wzbogacony kogucim grzebieniem, kształtem grzyw morskich fal. Stosowany był w dekoracjach architektonicznych, wystroju wnętrz, rzemiośle artystycznym.

Wikipedia

# roch

gatunek płaszczki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Roch – imię męskie pochodzenia germańskiego, może pochodzić od germańskiego hrok – kruk, wrona. Staro-wysoko-niemiecki rdzeń Roho – „surowy” występował w germańskich imionach dwuczłonowych np. Rochbert, Rochold, Rochwin, Rochwald, których imię to może być skróceniem, lub osobnym utworzonym od staro-wysoko-niemieckiego Rochon – „krzyczeć, wydawać okrzyk wojenny”. W Polsce imię to jest znane co najmniej od XV wieku, przy czym należy pamiętać, że było imię germańskie oraz rodzime skrócenie (jak Koch) od słowiańskich imion dwuczłonowych na Ro-, Rod- np. Rodsław. Rocha spieszczano na Roszek, Roszko.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Atrybutem świętego Rocha jest pies trzymający w pysku chleb.

(1.1) Honorata siedziała z Rochem w jednej ławce w trzeciej klasie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔx, AS: roχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Roszek m., Roszko m.

Wiktionary

# rocha

gatunek płaszczki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Rhinobatos rhinobatos|ref=tak., rodzaj ryby;

Wiktionary

- rocha – gatunek ryby z rodziny rochowatych
- Rocha – odmiana uprawna gruszy popularna w Portugalii

- Rocha – miasto w Urugwaju
- Rocha – departament Urugwaju

- Rocha (Jorge Luís Rocha de Paula, 1958-1995) – piłkarz brazylijski
- Gabriel Rocha − meksykański bokser

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) common guitarfish

* hiszpański: (1.1) guitarra ż., rayón m., manta ż.

* nowogrecki: (1.1) άγγελος m., καρκάνι n., κιθάρα ż., ρίνα ż., ρινόβατος m., σαλάχι n.

źródła.

== rocha (język portugalski.) ==

wymowa.

(1.1) IPA3|'ʀɔʃɐ.

audio|LL-Q5146 (por)-MedK1-rocha.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skała

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔxa, AS: roχa

Wiktionary

# roche

Francja:

- Roche – gmina w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Isère
- Roche – gmina w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Loara

Szwajcaria:

- Roche − gmina w kantonie Vaud, w okręgu Aigle
- Roche-d’Or – miejscowość w gminie Haute-Ajoie, w kantonie Jura, w okręgu Porrentruy

Wikipedia

# rochea

roślina doniczkowa z rodziny gruboszowatych

SJP.pl

# rochebrune

[czytaj: roszbrun] nazwisko francuskie, np. François Rochebrune, francuski wojskowy, polski generał, organizator oddziału żuawów śmierci w powstaniu styczniowym

SJP.pl

Francuskie miasta:

- Rochebrune (Alpy Wysokie) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
- Rochebrune (Drôme) – francuska gmina w regionie Rodan-Alpy

Osoby:

- Alphonse Trémeau de Rochebrune – francuski botanik
- François Rochebrune – francuski wojskowy

Wikipedia

# rochester

Miejscowości w Australii:

- Rochester – miasto w stanie Wiktoria

Miejscowości w Anglii:

- Rochester – miasto w hrabstwie Kent, w regionie South East
- Rochester – miejscowość w hrabstwie Northumberland

Miejscowości w Stanach Zjednoczonych:

- Rochester – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Sangamon
- Rochester – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Fulton
- Rochester – miejscowość spisowa w stanie Iowa, w hrabstwie Cedar
- Rochester – miejscowość w stanie Kentucky, w hrabstwie Butler
- Rochester – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Plymouth
- Rochester – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Oakland
- Rochester – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Olmsted
- Rochester – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Strafford
- Rochester – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe
- Rochester – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Lorain
- Rochester – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Beaver
- Rochester – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Haskell
- Rochester – miejscowość spisowa w stanie Waszyngton, w hrabstwie Thurston
- Rochester – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Racine
- Rochester – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor
- Rochester – miejscowość spisowa w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor

Wikipedia

# rochmanić

czasownik niedokonany

(1.1) daw. oswajać, obłaskawiać

czasownik zwrotny niedokonany rochmanić się

(2.1) daw. oswajać się, obłaskawiać się

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔxˈmãɲit͡ɕ, AS: roχmãńić

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rochmanny

rzecz. rochmanienie n.

Wiktionary

# rochmanienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rochmanić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rochmanić

Wiktionary

# rochmany

przymiotnik

(1.1) stpol. łagodny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔxˈmãnɨ, AS: roχmãny

Wiktionary

# rochnowski

nazwisko

SJP.pl

# rochostwo

Roch z małżonką; Rochowie

SJP.pl

# rochowiak

nazwisko

SJP.pl

# rochowicz

nazwisko

SJP.pl

# rochowie

Roch z małżonką; Rochostwo

SJP.pl

# rochowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rocha lub z nim związany

SJP.pl

# rocigniew

imię męskie

SJP.pl

# rocisław

imię męskie

SJP.pl

# rock

gatunek muzyki rozrywkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

(1.2) pot. zob. rock and roll jako muzyka lub taniec.

Wiktionary

Rock (również muzyka rockowa) – gatunek muzyki rozrywkowej powstały w połowie XX wieku w Stanach Zjednoczonych (który wytworzył wokół siebie krąg subkultury młodzieżowej) i ogólna nazwa szeregu stylów muzycznych, wywodzących się z rock and rolla oraz rhythm and bluesa i bluesa. Sama nazwa „rock” jest skrótem od „rock and roll”, choć można uznawać owe dwa pojęcia za odmienne od siebie gatunki muzyczne.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔk, AS: rok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rockers m., rockman m., rockowiec m.

przym. rockowy

Wiktionary

# rock'n'roll

Wikipedia

# rock'n'rollowiec

[czytaj: rokendrolowiec] rockandrollowiec, rockendrolowiec;
1. wielbiciel rock and rolla;
2. autor lub wykonawca muzyki rockandrollowej

SJP.pl

# rock'n'rollowy

→ rock'n'roll [czytaj: rokenrolowy]

SJP.pl

# rock-polo

[czytaj: rok polo] rodzaj muzyki będący połączeniem rocka i disco polo; rock polo

SJP.pl

# rockabilly

[czytaj: rokebili] najwcześniejsza odmiana rock and rolla, powstała w latach 50. XX wieku w Ameryce

SJP.pl

Rockabilly – najwcześniejsza forma rock and rolla, powstała z połączenia bluesa, boogie, bluegrassu i country.

Za pierwsze nagrania tego gatunku uznaje się utwory powstałe w 1954 roku w czasie sesji Elvisa Presleya w wytwórni Sun Sama Phillipsa. Również wczesne nagrania Jerry'ego Lee Lewisa, Johnny'ego Casha czy Roya Orbisona określane są jako rockabilly. W Polsce zespołami grającymi rockabilly są np. Partia i później Komety. Jednym z gatunków pochodnych jest psychobilly.

Wikipedia

# rockandrollowiec

[czytaj: rokendrolowiec] rockendrolowiec, rock'n'rollowiec;
1. wielbiciel rock and rolla;
2. autor lub wykonawca muzyki rockandrollowej

SJP.pl

# rockandrollowy

dotyczący rock and rolla

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla rock and rolla

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Basista m.in. Guns N'Roses, zespołu uważanego kiedyś za symbol rockandrollowego zepsucia, dziś pisze teksty inspirowane ruchem #MeToo.

Wiktionary

# rockefeller

[czytaj: rokefeler] nazwisko, m.in. John Davison Rockefeller (1839-1937) - amerykański przemysłowiec i filantrop; Nelson Aldrich Rockefeller (1908-79) - wnuk Johna Davisona, polityk amerykański

SJP.pl

Rockefellerowie – amerykańska rodzina przedsiębiorców i filantropów pochodzenia niemieckiego. Jej współczesna historia rozpoczyna się wraz z osobą Johna D. Rockefellera, który wraz ze swym bratem Williamem założył jedno z największych przedsiębiorstw przemysłu naftowego Standard Oil Co. Przedsiębiorstwo w maksymalnym rozkwicie, przypadającym na koniec XIX wieku, w 1880 r. przerabiało 95% ropy naftowej wydobywanej w Stanach Zjednoczonych. Rodzina ta znana jest w USA ze swej współpracy finansowej z bankiem Chase Manhattan Bank, teraz JP Morgan Chase.

Wikipedia

# rockendrolowiec

[czytaj: rokendrolowiec] rockandrollowiec, rock'n'rollowiec;
1. wielbiciel rock and rolla;
2. autor lub wykonawca muzyki rockandrollowej

SJP.pl

# rocker

[czytaj: roker] wykonawca albo twórca muzyki rockowej; rockowiec, rockman, rockmen

SJP.pl

# rockerka

[czytaj: rokerka] wykonawczyni albo twórczyni muzyki rockowej; rockmanka

SJP.pl

# rockers

[czytaj: rokers] członek młodzieżowej subkultury, aktywnej zwłaszcza w USA i w Wielkiej Brytanii w latach 60. ubiegłego stulecia

SJP.pl

# rockfan

[czytaj: rokfan] fan muzyki rockowej; rockowiec

SJP.pl

# rockfanka

[czytaj: rokfanka] fanka muzyki rockowej

SJP.pl

# rockman

[czytaj: rokmen] wykonawca albo twórca muzyki rockowej; rockowiec, rocker, rockmen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. ktoś, kto gra lub tworzy rock

Wiktionary

- Mega Man – seria gier wideo
- Mega Man – pierwsza gra z serii o tym samym tytule
- MegaMan NT Warrior – serial anime oparte na serii gier Mega Man Battle Network

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔkmɛ̃n, AS: rokmẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rockmen m.

:: forma żeńska rockmanka ż., rockmenka ż.

przym. rockmeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rockmen

Wiktionary

# rockmanka

[czytaj: rokmenka] wykonawczyni albo twórczyni muzyki rockowej; rockerka

SJP.pl

# rockmen

[czytaj: rokmen] wykonawca albo twórca muzyki rockowej; rockowiec, rocker, rockman

SJP.pl

# rockmenka

[czytaj: rokmenka] wykonawczyni lub twórczyni muzyki rockowej; rockerka

SJP.pl

# rockopodobny

[czytaj: rokopochodny] przypominający muzykę rockową

SJP.pl

# rockowiec

[czytaj: rokowiec]
1. wykonawca albo twórca muzyki rockowej; rockman, rockmen, rocker;
2. fan muzyki rockowej; rockfan

SJP.pl

# rockowisko

[czytaj: rokowisko] środowiskowo: impreza, w ramach której odbywają się występy muzyków rockowych

SJP.pl

Festiwal Muzyki Rockowej – Rockowisko – jeden z najbardziej popularnych festiwali lat 80. w Polsce.

Składał się z dwóch części – pierwsza to Przegląd Łódzkich Grup Rockowych, a druga to koncert główny, w którym występowali laureaci przeglądu. Koncert odbywał się Hali Sportowej MOSiR-u w Łodzi.

Wikipedia

# rockowy

→ rock [czytaj: rokowy]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. związany z rockiem, dotyczący rocka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedną z fundamentalnych przemian w muzyce rockowej było przeniesienie z jazzu formy tria.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈkɔvɨ, AS: rokovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rock m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rockandrollowy

Wiktionary

# rocksteady

[czytaj: rokstedi] jamajski gatunek muzyczny powstały na przełomie 1965 i 1966 roku, który wpłynął na powstanie dubu i reggae

SJP.pl

Rocksteady – styl muzyczny wywodzący się z Jamajki.

Wikipedia

# rocky

Rocky – amerykański dramat sportowy z 1976 roku z Sylvestrem Stallone w roli Rocky’ego Balboa – tytułowego bohatera. Rolę Apollo Creeda zagrał Carl Weathers. Slogan reklamowy tego filmu brzmiał His whole life was a milion-to-one shot (pol. Zawsze miał jedną szansę na milion). Zdjęcia kręcono w Filadelfii i Los Angeles.

Wikipedia

# rococo

styl w sztuce występujący w Europie około połowy XVIII wieku, odznaczający się dekoracyjnością, bogatym zdobnictwem i ornamentyką, swobodną kompozycją oraz zamiłowaniem do asymetrii; rokoko

SJP.pl

# roczek

uroczystość pierwszych urodzin dziecka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od rok

(1.2) uroczystość pierwszych urodzin dziecka

(1.3) zwykle w lm hist. posiedzenia sądu ziemskiego rozstrzygającego sprawy mniejszej rangi w dawnej Polsce

(1.4) zwykle w lm hist. termin sądu ziemskiego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rok mrz., rocznik mrz.

przym. doroczny, rocznicowy, roczny

Wiktionary

# roczkowy

1. → roczek;
2. sesja roczkowa - sesja, podczas której fotografuje się roczne dziecko

SJP.pl

# roczniaczka

roczna samica

SJP.pl

# roczniak

osobnik mający jeden rok życia; jednoroczniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. zool. zwierzę mające jeden rok życia

(1.2) zootechn. icht. narybek, który przezimował i zakończył pierwszy okres wzrostu

Wiktionary

Roczniak (tytuł oryg. The Yearling) – amerykański film familijny z 1946 w reżyserii Clarence’a Browna i według scenariusza Paula Osborna. W rolach głównych wystąpili Gregory Peck, Jane Wyman i Claude Jarman Jr. Jest on ekranizacją powieści o tym samym tytule Marjorie Kinnan Rawlings, opublikowanej w 1938.

24 kwietnia 1994 stacja CBS wyemitowała telewizyjną adaptację, gdzie w rolach głównych wystąpili Peter Strauss i Jean Smart.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasz koń brał udział w wystawie i zajął drugie miejsce wśród roczniaków.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. roczny, rocznicowy

rzecz. rocznik mrz., rok mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednolatek

Wiktionary

# rocznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

Wiktionary

Rocznica – dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu. W zależności od wagi wydarzenia rocznica może być okazją do nawiązań w postaci porównań lub wspomnień, a jeżeli wydarzenie to było radosne lub w inny sposób znaczące, to nawet do uroczystych obchodów. Takie obchody nazywa się zazwyczaj świętami, a jeżeli przypadają na rocznicę znaczącą liczbowo – jubileuszami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj jest dwusetna rocznica zdobycia Bastylii.

(1.1) Zaledwie 2 dni temu obchodziliśmy 105. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔt͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: ročʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rocznicowy, roczny

rzecz. rok mrz., rocznik mrz.

przysł. rocznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jubileusz, daw. aniwersarz

Wiktionary

# rocznicowość

zwyczaj obchodzenia rocznic

SJP.pl

# rocznicowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do rocznicy, związany z rocznicą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Burmistrz pokazał się na obchodach rocznicowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rok m., roczek m., roczniak mzw./mrz., rocznica ż., rocznik mrz.

przym. roczny, rocznikowy

przysł. rocznie, rocznicowo, rocznikowo

Wiktionary

# rocznie

przysłówek

(1.1) w ciągu roku; dotyczy ilości czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Inflacja wynosiła 15 procent rocznie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔt͡ʃʲɲɛ, AS: ročʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rok m., rocznica ż., rocznik mrz.

przym. roczny, doroczny, rocznicowy

Wiktionary

# rocznik

1. zbiór wszystkich numerów jakiegoś wydawnictwa wydanych w przeciągu jednego roku;
2. publikacja ukazująca się raz w roku;
3. chronologiczne zapiski wydarzeń historycznych;
4. ogół ludzi urodzonych w tym samym roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wszystkie osoby urodzone w danym roku

(1.2) wszystkie osoby odbywające naukę, służbę itp. w danym roku

(1.3) określone rzeczy wytworzone w danym roku

(1.4) czasopismo ukazujące się raz na rok;

Wiktionary

Rocznik – czasopismo ukazujące się raz w roku.

Roczniki to z reguły czasopisma naukowe objęte systemem obiektywnych recenzji, także literackie publikujące twórczość literacką (poezja, opowiadania, eseje lub fragmenty utworów). Roczniki mają zazwyczaj znacznie większą objętość w porównaniu do miesięczników.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rocznik siedemdziesiąty siódmy był całkiem dobry.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rok m., rocznica ż., roczniak m., roczek m.

przym. roczny, coroczny, doroczny, śródroczny, rocznicowy, rocznikowy

przysł. rocznie, corocznie, dorocznie, rocznikowo

Wiktionary

# rocznikarski

dotyczący rocznikarza, rocznikarstwa

SJP.pl

# rocznikowy

→ rocznik

SJP.pl

#### Patrz:

rocznik

# roczny

mający rok, trwający rok itp.; jednoletni; jednoroczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający, liczący jeden rok

(1.2) trwający przez rok

(1.3) obejmujący czas roku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja kuzynka ma roczne dziecko.

(1.2) Wykupiłem roczny abonament na telewizję.

(1.3) Opady roczne na Kalahari wynoszą od 76 do 190 milimetrów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔt͡ʃnɨ, AS: ročny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roczniak mzw., rok m., roczek m., rocznik mrz., rocznica ż.

przym. doroczny, rocznicowy, rokroczny

przysł. rocznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednoroczny, dwunastomiesięczny

(1.2) całoroczny, dwunastomiesięczny

(1.3) całoroczny, dwunastomiesięczny

Wiktionary

# rocław

imię męskie

SJP.pl

Rodsław, Rocsław, Rocław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Rod- (psł. *rodъ oznacza "pokolenie, generację, ród", por. niem. Geschlecht) i -sław ("sława"). Imię to wyraża życzenie sławy w przestrzeni domowej, rodzinnej. Od tego imienia mogła pochodzić też forma skrócona Rosław.

Wikipedia

# rocławostwo

Rocław z małżonką; Rocławowie

SJP.pl

# rocławowie

Rocław z małżonką; Rocławostwo

SJP.pl

# rocławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rocława lub z nim związany

SJP.pl

# rocławski

nazwisko

SJP.pl

# rod

pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45, metal szlachetny należący do grupy kobaltowców, wykorzystywany m.in. jako składnik powłok ochronnych przedmiotów ozdobnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duża, wielopokoleniowa rodzina

(1.2) zespół ludzi pochodzących od jednego przodka

(1.3) grupa ludzi złożona z rodziców, dzieci, wnuków i bliskich krewnych

(1.7) daw. przyjście na świat, urodzenie

(1.8) daw. rodzaj, pokrój

Wiktionary

- rod – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych (symbol Rh, łac. rhodium)
- Rod – bóstwo słowiańskie
- ROD – Rodzinny Ogród Działkowy
- Rodrigo „Rod” González – muzyk zespołu Die Ärzte
- Rod – miejscowość w Rumunii

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rut, AS: rut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. poród mrz., rodaczka ż., rodzina ż., narodzenie n., zrodzenie n., urodzenie n., urodziny n.

czas. rodzić ndk., narodzić dk., zrodzić dk., urodzić dk.

przym. rodowy, rodzinny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) klan

Wiktionary

# roda

nazwisko

SJP.pl

## Lokalizacje

### Egipt

- Roda – wyspa

### Hiszpania

- La Roda – miasto

### Niemcy

- Roda – dzielnica Zeitz
- Roda – rzeka, dopływ Soławy

Wikipedia

# rodaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od rodak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodak m.

Wiktionary

# rodaczka

→ rodak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta należąca do ta samej narodowości, pochodząca z tego samego obszaru

Wiktionary

#### Patrz:

rodak

#### Powiązane:

rzecz. ród m.

:: fż. rodak mos.

przym. rodowy, rodowity

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krajanka

Wiktionary

# rodajlend

kura rasy amerykańskiej, karmazyn

SJP.pl

# rodajlendy

kura rasy amerykańskiej, karmazyn

SJP.pl

# rodak

1. człowiek tej samej narodowości; ziomek;
2. człowiek pochodzący z tego samego regionu, miasta, okolicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek pochodzący z tego samego narodu

(1.2) człowiek pochodzący z tej samej okolicy, regionu

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Neal Rodak – amerykański zapaśnik
- Tadeusz Józef Rodak – polski żołnierz podziemia niepodległościowego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Koncert na cześć stalowowolan stał się okazją by uhonorować ważnego i znanego rodaka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współrodak mos.

:: zdrobn. rodaczek mos.

:: fż. rodaczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pobratymiec, krajan, współrodak, współziomek, ziomek; daw. kompatriota

(1.2) pobratymiec, swojak, współziomek, ziom, ziomal, ziomek

Wiktionary

# rodakowski

nazwisko

SJP.pl

# rodamina

barwnik syntetyczny stosowany do farbowania papieru oraz tkanin

SJP.pl

Rodaminy – organiczne związki chemiczne z grupy trifenylometylowych barwników ksantenowych. Stosowane do barwienia wełny, jedwabiu, papieru, a także do oznaczania jonów metali ciężkich w analizie chemicznej. W biologii stosuje się je jako barwniki fluorescencyjne. Grupa ta obejmuje m.in. rodaminę B, rodaminę 3B, rodaminę 6G i rodaminę 123.

- Struktury wybranych rodamin

Wikipedia

# rodan

rzeka we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowo-wschodniej Francji;

(1.2) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Wiktionary

Rodan (fr. Rhône, frank.-prow. Rôno, oks. Ròse, wł. Rodano, niem. Rhone lub Rotten, ret. Rodan, łac. Rhodanus) – rzeka w zlewisku Morza Śródziemnego, płynąca przez terytorium Szwajcarii i Francji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rodan należy do zlewiska Morza Śródziemnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔdãn, AS: rodãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rodański, nadrodański

Wiktionary

# rodan-alpy

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. adm. były region administracyjny w południowo-wschodniej Francji;

Wiktionary

Rodan-Alpy (fr. Rhône-Alpes, wymowa) – dawny region administracyjny w południowo-wschodniej Francji. Na mocy ustawy z dnia 27 stycznia 2014 roku, która weszła w życie 1 stycznia 2016 roku, został połączony z Owernią, tworząc tym samym nowy region Owernia-Rodan-Alpy.

Wikipedia

# rodanek

sól kwasu rodanowodorowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu rodanowodorowego, stosowane w lecznictwie, farbiarstwie oraz w fotografii;

Wiktionary

Rodanki, tiocyjaniany, tiocyjanki, siarkocyjanki – grupa związków chemicznych, soli lub estrów kwasu tiocyjanowego. Rodanki są związkami trującymi, jednak mniej szkodliwymi niż cyjanki.

Najbardziej znane są rodanek amonu (NH
4SCN) i rodanek potasu (KSCN), służące w jakościowej analizie chemicznej do wykrywania kationów niektórych metali, na przykład srebra, żelaza, miedzi i uranu.

Wikipedia

# rodanina

odczynnik chemiczny w postaci łatwo rozpuszczalnych kryształów, zawierający aktywną grupę metylenową

SJP.pl

# rodanki

sól kwasu rodanowodorowego

SJP.pl

Rodanki, tiocyjaniany, tiocyjanki, siarkocyjanki – grupa związków chemicznych, soli lub estrów kwasu tiocyjanowego. Rodanki są związkami trującymi, jednak mniej szkodliwymi niż cyjanki.

Najbardziej znane są rodanek amonu (NH
4SCN) i rodanek potasu (KSCN), służące w jakościowej analizie chemicznej do wykrywania kationów niektórych metali, na przykład srebra, żelaza, miedzi i uranu.

Wikipedia

# rodankowy

→ rodanek

SJP.pl

#### Patrz:

rodanek

# rodański

→ Rodan (rzeka we Francji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od Rodan

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈdãj̃sʲci, AS: rodãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodan mrz.

Wiktionary

# rodał

zbiór tekstów Tory w postaci zwoju pergaminu nawiniętego na dwa wałki

SJP.pl

Wikipedia

# roddick

[czytaj: rodik] nazwisko

SJP.pl

# rode

## Geografia

### Anglia

- Rode – miejscowość w hrabstwie Somerset
- Rode Heath – miejscowość w hrabstwie Cheshire

### Niemcy

- Rode-le-Duc – francuska nazwa miasta Herzogenrath w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w regionie miejskim Akwizgran

Wikipedia

# rodentycyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środek gryzoniobójczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przechowywanie niezabezpieczonych rodentycydów w kuchennej szafce pod zlewozmywakiem jest nierozsądne i urąga wszelkim zasadom bezpieczeństwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔdɛ̃nˈtɨt͡sɨt, AS: rodẽntycyt

Wiktionary

# rodeo

1. popisy zręczności kowbojów we władaniu lassem, ujeżdżaniu dzikich koni itp.;
2. w Ameryce Północnej gromadzenie, przepędzanie i podział stad bydła przez kowbojów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków

Wiktionary

Rodeo – sport wywodzący się z pracy z bydłem, głównie w USA, a także w Hiszpanii i Australii. Bazuje ono na umiejętnościach wymaganych w pracy kowbojów. Konkurencje, w większości rozgrywane z końskich grzbietów, mają sprawdzać umiejętności i refleks zawodników. Rodeo jest ściśle powiązane z Western riding.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈdɛɔ, AS: rodeo

Wiktionary

# roderyk

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Roderyk, Rodryg, Rodryk, Ruderyk – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „sławny ze swego bogactwa” lub „sławny król”.

Roderyk obchodzi imieniny 13 marca.

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina – Rodericus
- język angielski – Rodric
- język hiszpański – Rodrigo
- język niemiecki – Roderick
- język portugalski – Rodrigo, Rodrigues, Rui
- język włoski – Roderico

Wikipedia

# roderykostwo

Roderyk z małżonką; Roderykowie

SJP.pl

# roderykowie

Roderyk z małżonką; Roderykostwo

SJP.pl

# roderykowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Roderyka lub z nim związany

SJP.pl

# rodezja

1. dawna kolonia brytyjska;
2. Rodezja Południowa: dawna kolonia brytyjska;
3. Rodezja Północna: dawna posiadłość brytyjska;
4. Federacja Rodezji i Niasy: dawna posiadłość brytyjska; Federacja Afryki Centralnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. dawna kolonia brytyjska w południowej Afryce, podzielona na Rodezję Północną (współcz. Zambia) oraz Rodezję Południową (współcz. Zimbabwe)

(1.2) geogr. hist. Zimbabwe, w latach 1965-1979;

Wiktionary

Rodezja (ang. Rhodesia, od 1970 r. oficjalnie: Republika Rodezyjska, ang. Republic of Rhodesia) – państwo nieuznawane na arenie międzynarodowej położone w południowo-wschodniej Afryce, na terenie obecnego Zimbabwe, istniejące w latach 1965–1979. Ustanowione na obszarze dawnej kolonii brytyjskiej, Rodezji Południowej (w latach 1953–1963 wchodzącej w skład Federacji Rodezji i Niasy) w wyniku jednostronnej deklaracji niepodległości, mającej zapewnić kontynuację rządów białej mniejszości. Presja międzynarodowa i wojna partyzancka wymusiły pełną emancypację ludności czarnoskórej i ostatecznie doprowadziły do ustanowienia w 1980 roku republiki Zimbabwe. Stolicą i największym miastem było Salisbury (ob. Harare), a premierem przez cały okres istnienia kraju – Ian Smith.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈdɛzʲja, AS: rodezʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodezyjczyk mos., Rodezyjka ż.

przym. rodezyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) hist. ofic. Republika Rodezyjska

Wiktionary

# rodezyjczyk

mieszkaniec Rodezji, Rodezji Północnej lub Rodezji Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rodezji, Rodezji Północnej lub Rodezji Południowej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔdɛˈzɨjt͡ʃɨk, AS: rodezyi ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodezja ż.

:: fż. Rodezyjka ż.

przym. rodezyjski

Wiktionary

# rodezyjka

mieszkanka Rodezji, Rodezji Północnej lub Rodezji Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rodezji, Rodezji Północnej lub Rodezji Południowej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodezja ż.

:: fm. Rodezyjczyk mos.

przym. rodezyjski

Wiktionary

# rodezyjski

przymiotnik od: Rodezja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Rodezją, dotyczący Rodezji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodezja ż., Rodezyjczyk mos., Rodezyjka ż.

Wiktionary

# rodgers

nazwisko

SJP.pl

# rodgersja

ozdobna bylina z Japonii i Korei

SJP.pl

Rodgersja (Rodgersia) – rodzaj roślin należący do rodziny skalnicowatych. Należy do niego 5–6 gatunków. Występują one nad strumieniami i w wilgotnych lasach w rejonie Himalajów – w Nepalu i Chinach. Są często uprawiane w miejscach wilgotnych w ogrodach i parkach. Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia amerykańskiego admirała Johna Rodgersa (1812–1882).

Wikipedia

# rodin

[czytaj: roDĘ] nazwisko

SJP.pl

# rodinia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. superkontynent sprzed 650 milionów lat

Wiktionary

Rodinia – superkontynent istniejący na Ziemi pod koniec eonu proterozoicznego. Rodinia otoczona była wszechoceanem Mirowia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈdʲĩɲa, AS: rodʹĩńa

Wiktionary

# rodion

imię pochodzenia greckiego

SJP.pl

Herodion – imię męskie pochodzenia greckiego, genetycznie zdrobnienie imienia Heroides, które prawdopodobnie oznacza „pieśń bohatera” od ‘ηρως (heros) „bohater, wojownik” w połączeniu z ωιδη (oide) „pieśń, oda”. Najbardziej znaną postacią o tym imieniu jest Herodion, postać biblijna i święty katolicki oraz prawosławny. Od tego imienia (: Irodion) powstała staroruska forma skrócona (zdrobniała, spieszczona) Rodion, utworzona za pomocą popularnej w imiennictwie zarówno ruskim, jak i polskim techniki ucinania nagłosu.

Wikipedia

# rodkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# rodman

nazwisko

SJP.pl

Rodman – miasto w hrabstwie Jefferson, w stanie Nowy Jork, w Stanach Zjednoczonych. Według danych z roku 2000 liczyło 1147 mieszkańców. Miasto znajduje się na południowej granicy hrabstwa.

Wikipedia

# rodnia

żeński organ rozmnażania u mszaków, paprotników i roślin nagozalążkowych, produkujący komórki jajowe; archegonium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. wielokomórkowe gametangium żeńskie mszaków, paprotników, nasiennych;

(1.2) pszcz. część gniazda rodziny pszczelej z plasterastrami z czerwiem

Wiktionary

Rodnia, archegonium – wielokomórkowe gametangium żeńskie mszaków, paprotników, nasiennych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔdʲɲa, AS: rodʹńa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) archegonium

(1.2) korpus gniazdowy

Wiktionary

# rodnik

atom o bardzo dużej aktywności chemicznej

SJP.pl

Rodniki (dawniej wolne rodniki) – atomy lub cząsteczki zawierające niesparowane elektrony, czyli charakteryzujące się spinem elektronowym różnym od 0. Niektóre układy o całkowitym spinie równym 0, lecz wykazujące tzw. polaryzację spinową (np. niektóre stany przejściowe) czasem traktowane są jako dwurodniki.

Wikipedia

# rodnikowy

dotyczący rodnika, związany z rodnikiem

SJP.pl

# rodniowce

grupa roślin zarodnikowych w dawnych podziałach systematycznych, charakteryzująca się wytwarzaniem rodni; Archegoniatae

SJP.pl

# rodniowiec

przedstawiciel grupy roślin zarodnikowych w dawnych podziałach systematycznych, charakteryzującej się wytwarzaniem rodni

SJP.pl

# rodność

Współczynnik urodzeń (współczynnik rodności) – w demografii niemianowany współczynnik określający liczbę urodzeń żywych na 1000 mieszkańców i rok.

  wsp.ur.={\frac {Ur.zywe}{L.ludnosci}}1000

Wikipedia

# rodnowo

Rodnowo (niem. Reddenau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

We wsi znajduje się gotycki kościół, kaplica, Szkoła Podstawowa im. ks. Jerzego Popiełuszki z oddziałem przedszkolnym (przedszkole otwarto w ramach projektu unijnego w 2008 r.) oraz Wiejski Dom Kultury.

Wikipedia

# rodny

1. dawniej: płodny, urodzajny, żyzny;
2. dawniej: ojczysty, rodziny; rodzony, rodowy;
3. rozrodczy

SJP.pl

# rodo

nazwisko

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = praw. rozporządzenie o ochronie danych osobowych;

Wiktionary

# rodochrozyt

minerał, węglan manganu; dialogit

SJP.pl

Rodochrozyt (dialogit, diagolit lub szpat manganowy) – minerał z gromady węglanów. Należy do grupy minerałów rzadkich rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

W 2002 roku został uznany za oficjalny klejnot Kolorado. Jest narodowym kamieniem szlachetnym Argentyny.

Wikipedia

# rododendron

drzewo, krzew lub półkrzew z rodziny wrzosowatych; różanecznik, azalia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. różanecznik

Wiktionary

Różanecznik, azalia, rododendron (Rhododendron L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Obejmuje ponad tysiąc gatunków. W stanie naturalnym występują głównie w Azji, w mniejszej liczbie gatunków w obydwu Amerykach i w Europie. Rosną zwykle na obszarach górskich, na glebach próchnicznych i kwaśnych, często także na torfowiskach i na glebach oraz skałach wapiennych. Zasiedlają lasy, formacje krzewiaste i wrzosowiska. Nieliczne gatunki są epifitami. Kwiaty są u części gatunków wonne, u innych nie. Zapylane są przez owady, niektóre gatunki w Himalajach także przez ptaki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Te gatunki i odmiany, które mają zimozielone, skórzaste liście, nazywane są zwyczajowo rododendronami lub różanecznikami, natomiast te o miękkich, lekko owłosionych i zrzucanych na zimę lub półzimotrwałych liściach nazywa się azaliami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔdɔˈdɛ̃ndrɔ̃n, AS: rododẽndrõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rododendronowość ż.

przym. rododendronowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) różanecznik, azalia

Wiktionary

# rododendronowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rododendrona, związany z rododendronem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rododendron mrz.

Wiktionary

# rodoid

w geologii: obleczone ziarno utworzone przez krasnorosty

SJP.pl

# rodoksantyna

naturalny barwnik spożywczy

SJP.pl

Rodoksantyna (E161f) – organiczny związek chemiczny z grupy ksantofili (podgrupa karotenoidów). Naturalny barwnik spożywczy. Jego niewielkie ilości można znaleźć w wielu gatunkach roślin np. cisu (Taxus baccata) i piórach niektórych ptaków (np. z rodzaju Ptilinopus i rodziny bławatników).

Dopuszczalne dzienne spożycie wynosi 5 mg/kg masy ciała.

Wikipedia

# rodolia

rodzaj chrząszczy z rodziny biedronkowatych

SJP.pl

# rodolit

minerał z grupy granatów, kamień szlachetny o czerwonej barwie

SJP.pl

Rodolit (ang. rhodolith, ewent. rhodolit) – skała osadowa zbudowana z subsferycznych elementów osadu o gładkiej lub guzkowatej powierzchni, rodoidów (ang. rhodoid), będących ziarnami (lub bułami glonowymi, guzkami lub guzłami glonowymi, ang. calcareous algal nodules, analogicznymi do onkoidów i ooidów) obrośniętymi przez glony inkrustacyjne (zwykle krasnorosty).

Wikipedia

# rodomontada

popisywanie się odwagą, przechwalanie się; fanfaronada

SJP.pl

# rodonit

minerał, krzemian manganu z domieszką wapnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. krzemian manganu i wapnia; minerał o różowej barwie, używany jako materiał okładzinowy lub w jubilerstwie;

Wiktionary

Rodonit – minerał z gromady krzemianów. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. rhodon = róża – aluzja do barwy minerału.Ma zwykle na podstawowym czerwonym tle, czarne, dendrytyczne wrostki tlenku manganu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam przepiękny naszyjnik z rodonitów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈdɔ̃ɲit, AS: rodõńit

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rodonitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) CaMn4[Si5O15]

Wiktionary

# rodopianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rodopów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodopy nmos.

:: fż. Rodopianka ż.

przym. rodopski

Wiktionary

# rodopianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rodopów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Folco mnie zwali ludzie, którym miłem • było me imię; dziś mój blask i słowa • pije to niebo, z wód którego piłem; • bo mniej płonęła córka Belusowa, • wbrew Sycheusowi, Kreuzie, w serca szkole, • niż ja, nim moja posiwiała głowa; • ni Rodopianka, która czuła wolę • do Demofonta, ani (stare dzieje) • Alcyd, co w sercu swym zamykał Jole.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodopy nmos.

:: fm. Rodopianin m.

przym. rodopski

Wiktionary

# rodoplast

chloroplast krasnorostów zawierający obok karotenoidów i chlorofilu barwniki bilinowe

SJP.pl

# rodopski

przymiotnik od: Rodopy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rodopami, dotyczący Rodopów lub ich mieszkańców

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodopianin mos., Rodopianka ż., Rodopy nmos.

Wiktionary

# rodopsyna

światłoczuły, czerwony barwnik zawarty w pręcikach siatkówki oka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. światłoczuły czerwony barwnik zawarty w pręcikach siatkówki;

Wiktionary

Rodopsyna (purpura wzrokowa, czerwień wzrokowa) – organiczny związek chemiczny, światłoczuły barwnik występujący w narządzie wzroku (dokładniej w siatkówce) głowonogów, stawonogów i kręgowców. Składa się z białka – opsyny, które wiązaniem kowalencyjnym łączy się z kofaktorem 11-cis-retinalem (retinenem), pełniącym funkcję chromoforu. Wiązanie łączy ε-aminową grupę lizyny w pozycji 296 łańcucha białkowego z grupą aldehydową retinalu. Żaden inny stereoizomer retinalu, z wyjątkiem 9-cis, nie wykazuje takiej właściwości łączenia się z opsyną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prawdopodobnie zwiększają stopień regeneracji rodopsyny, czyli barwnika odpowiedzialnego za widzenie oraz mają działanie przeciwzakrzepowe.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czerwień wzrokowa, purpura wzrokowa

Wiktionary

# rodopy

pasmo górskie w Bułgarii i Grecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;

Wiktionary

Rodopy (bułg. Родопи, gr. Ροδόπη) – pasmo górskie hercyńskiego Masywu Rodopskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego.

Pasmo Rodopów jest stosunkowo zwarte, ma długość około 240 km, szerokość do 100 km i powierzchnię około 18 tys. km, z czego 14,5 tys. km w Bułgarii, reszta w Grecji. Na zachodzie dolina Jadenicy, przełęcz Awramowa, doliny Dreszenca i Mesty oddzielają Rodopy od pasm Riła i Pirin. Na północy zbocza Rodopów stromo opadają w Nizinę Górnotracką (część Niziny Trackiej). Na wschodzie obszerne doliny Maricy i Ergene, będące częścią Niziny Dolnotrackiej, dzielą Rodopy od niskich gór Sakar i Strandży. Na południu Rodopy stopniowo opadają ku wybrzeżu Morza Trackiego i nadbrzeżnym nizinom aluwialnym. Rodopy w całości leżą w zlewisku Morza Egejskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) Bałkany

meronimy.

(1.1) Rodopy Zachodnie, Rodopy Wschodnie

pokrewne.

rzecz. Rodopianin mos., Rodopianka ż.

przym. rodopski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Rhodope, Rhodopes

* baskijski: (1.1) Rodopeak

* białoruski: (1.1) Радопы

* bułgarski: (1.1) Родопи

* czeski: (1.1) Rodopy

* esperanto: (1.1) Rodopoj

* fiński: (1.1) Rodópi

* francuski: (1.1) Rhodopes

* gruziński: (1.1) როდოპები

* hebrajski: (1.1) רודופי

* kataloński: (1.1) Ròdope

* litewski: (1.1) Rodopai

* łaciński: (1.1) Rhodope

* łotewski: (1.1) Rodopi

* macedoński: (1.1) Родопи

* niderlandzki: (1.1) Rodopegebergte

* niemiecki: (1.1) Rhodopen

* norweski (bokmål): (1.1) Rodopifjellene

* norweski (nynorsk): (1.1) Rodopifjella

* nowogrecki: (1.1) Ροδόπη ż.

* ormiański: (1.1) Ռոդոպներ

* portugalski: (1.1) Ródope

* rosyjski: (1.1) Родопы

* słowacki: (1.1) Rodopy ż. lm.

* starogrecki: (1.1) Ῥοδόπη ż.

* szwedzki: (1.1) Rodopibergen

* ukraiński: (1.1) Родопи

* węgierski: (1.1) Rodope

źródła.

== Rodopy (język czeski.) ==

thumb|Rodopy (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Rodopy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodopianin mos., Rodopianka ż.

przym. rodopski

Wiktionary

# rodos

największa wyspa w archipelagu Sporad Południowych, należąca do Grecji, słynąca z Kolosa (olbrzymi posąg Heliosa)

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego

(1.1) = pot. żart. Rodzinny Ogród Działkowy Ogrodzony Siatką (ew. Rodzinne Ogrody Działkowe Ogrodzone Siatką)

Wiktionary

- Rodos – miasto na greckiej wyspie Rodos
- Rodos – gmina w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Południowe, w jednostce regionalnej Rodos
- Rodos (Rode, gr. Rhodos, łac. Rhodus) – w mitologii greckiej nimfa, żona Heliosa, matka Heliadów
- Rodos – wyspa na Morzu Egejskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A jak u Was? Wakacje na RODOS-ie?

(1.1) Pilnie sprzedam domek letniskowy na RODOS-ie.

(1.1) Oczywiście, wszelkie łopaty na pewno pójdą w ruch i może nawet z miotłą potańczę, jak to na RODOS-ie bywa.

(1.1) U mnie na RODOS-ie krokus rozkwitł w minioną niedzielę.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ROD

Wiktionary

# rodować

osadzać powłokę rodową na metalach lub stopach metali w celach dekoracyjnych i technicznych

SJP.pl

# rodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rodować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierodowanie n.

czas. rodować ndk.

Wiktionary

# rodowicz

nazwisko

SJP.pl

Rodowicz – polskie nazwisko. Obecnie nosi je ponad 260 osób.

Wikipedia

# rodowity

urodzony w danym kraju, mieście itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) urodzony w danym kraju, mieście, dzielnicy, pochodzący z danego kraju, miasta, dzielnicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodaczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rdzenny

Wiktionary

# rodowo

1. dotyczący rodu, należący do rodu; składający się z rodów lub ich członków
2. przymiotnik od: rod (pierwiastek chemiczny)

SJP.pl

W Polsce

- Rodowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
- Rodowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
- Rodowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity
- Rodowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo

- Rodowo – dawna gromada

Wikipedia

# rodowód

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) początek, z którego coś lub ktoś się wywodzi

(1.2) dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go

(1.3) dokument potwierdzający przynależność zwierzęcia i jego przodków do określonej rasy

(1.4) daw. jęz. etymologia słowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W ewangelijnym rodowodzie Jezusa wymienieni zostali Juda i jego bracia.

(1.3) Nie chcąc żadnego psa z rodowodem, przygarnęliśmy kundelka ze schroniska.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rodowodowy, nierodowodowy

przysł. rodowodowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) geneza, pochodzenie, początek, powstanie, źródło

(1.2) genealogia

(1.3) etymologia

Wiktionary

# rodowski

nazwisko

SJP.pl

# rodowy

1. dotyczący rodu, należący do rodu; składający się z rodów lub ich członków
2. przymiotnik od: rod (pierwiastek chemiczny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rodu (klanu, rodziny)

(1.2) dotyczący rodu (pierw. chem.)

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. ród m.

(1.2) rzecz. rod m.

Wiktionary

# rodrigo

- Rodrigo, hiszpański odpowiednik imienia Roderyk
- Rodrigo, opera Haendla z 1707 roku
- Joaquín Rodrigo, hiszpański kompozytor
- Rodrigo Díaz de Vivar, kastylijski rycerz
- Rodrigo Fresán, argentyński pisarz i publicysta
- Rodrigo González, niemiecki muzyk
- Rodrigo de Triana, marynarz
- Rodrigo Santoro, brazylijski aktor
- Rodrigo Juliano Lopes de Almeida, brazylijski piłkarz
- Rodrigo (Rodrigo Baldasso da Costa, ur. w sierpniu 1980) – brazylijski piłkarz
- Rodrigo Lacerda Ramos (Rodrigo Lacerda Ramos, ur. w październiku 1980) – brazylijski piłkarz
- Rodrigo (Rodrigo Antonio Brandāo, 1897-1959) – brazylijski piłkarz

Wikipedia

# rodrigues

Rodrigues (fr. Île Rodrigues, kreolski Mauritiusa Rodrig) – wyspa na Oceanie Indyjskim w archipelagu Maskarenów; politycznie stanowi region autonomiczny Mauritiusa. Jest położona 560 km na wschód od Mauritiusa. Ma powierzchnię 108 km² w większości bazaltowej powierzchni, która jest silnie pofalowana i poprzecinana licznymi głębokimi dolinami potoków lawy. Wyspa jest otoczona przez rafę koralową. Na wyspie panuje klimat równikowy, wybitnie wilgotny. Najwyższy szczyt Mount Limon ma wysokość 400 m n.p.m. Stolicą wyspy jest Port Mathurin.

Wikipedia

# rodriguez

Słowo Rodriguez może oznaczać:

- Sixto Rodriguez (znany również jako Rodríguez lub Jesús Rodríguez) – amerykański wokalista i gitarzysta z pogranicza rocka i folku, aktywista polityczny
- Rodriguez – miasto na Filipinach w regionie CALABARZON, na wyspie Luzon

Wikipedia

# rodryg

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Roderyk, Rodryg, Rodryk, Ruderyk – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „sławny ze swego bogactwa” lub „sławny król”.

Roderyk obchodzi imieniny 13 marca.

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina – Rodericus
- język angielski – Rodric
- język hiszpański – Rodrigo
- język niemiecki – Roderick
- język portugalski – Rodrigo, Rodrigues, Rui
- język włoski – Roderico

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rodrygowi zdawało się, że dopiero co zasnął, gdy już czyjeś ręce jęły go gwałtownie tarmosić.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Rod

Wiktionary

# rodryk

imię męskie

SJP.pl

Roderyk, Rodryg, Rodryk, Ruderyk – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „sławny ze swego bogactwa” lub „sławny król”.

Roderyk obchodzi imieniny 13 marca.

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina – Rodericus
- język angielski – Rodric
- język hiszpański – Rodrigo
- język niemiecki – Roderick
- język portugalski – Rodrigo, Rodrigues, Rui
- język włoski – Roderico

Wikipedia

# rodyjczyk

mieszkaniec Rodos (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec greckiej wyspy Rodos

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈdɨjt͡ʃɨk, AS: rodyi ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodos m., rodyjczyk m., rodyjka ż.

:: fż. Rodyjka ż.

przym. rodyjski

Wiktionary

# rodyjka

mieszkanka Rodos (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka greckiej wyspy Rodos

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈdɨjka, AS: rodyi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodos m., rodyjczyk m., rodyjka ż.

:: fm. Rodyjczyk m.

przym. rodyjski

Wiktionary

# rodyjski

przymiotnik od: Rodos

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Rodosu, związany z Rodosem, pochodzący z Rodosu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szpitalnicy, joannici, kawalerowie rodyjscy, kawalerowie maltańscy — nazw wiele, ale zawsze chodzi o jeden zakon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈdɨjsʲci, AS: rodyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rodos m., Rodyjczyk m., Rodyjka ż., rodyjczyk m., rodyjka ż.

Wiktionary

# rodymenia

krasnorost z rzędu Rhodymeniales

SJP.pl

# rodyska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. rzodkiewka

Wiktionary

# rodz.

skrót od: rodzaj; r.

SJP.pl

skrót

(1.1) gram. = rodzaj

(1.2) = rodzina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tytułem przykładu wskazać można na afrykański gatunek drzewa Voacanga africana (rodz. Apocynaceae), w którego korze występują alkaloidy [jak voakangina, voakamina[,] i inne] o działaniu podobnym do glikozydów nasercowych.

(1.1) Wśród formantów deminutywnych występują -k-: -ek, -ka, -ko w l. poj. i -ki oraz -ka w l. mnogiej; -ec w rodz. męskim oraz -ce w l. mnogiej; -ik w rodz. męskim, -ca, -ica i -ka w rodz. żeńskim.

(1.1) Emulsja do twarzy, poj. 50 ml, na dzień i noc, każdy rodz. skóry.

(1.1) Liryka — jeden z trzech podstawowych rodz. literackich.

(1.2) W XI 1939 znienacka został z całą rodz. (żona i 4 małych dzieci) wysiedlony do Ostrowca Świętokrzyskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔd͡zaj, AS: roʒai ̯

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) r.

Wiktionary

# rodząca

1. wydawać na świat potomstwo;
2. wydać plon;
3. tworzyć

SJP.pl

# rodzaj

1. jednostka w systematyce roślin i zwierząt;
2. gatunek czegoś wyróżniający się jakimiś cechami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typ, odmiana, gatunek

(1.2) biol. grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny;

(1.3) gram. cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;

(1.4) liter. podstawowa jednostka klasyfikacji dzieł literackich

(1.5) daw. pokolenie, generacja

Wiktionary

- rodzaj – w biologii, jedna z kategorii systematycznych
- rodzaj – kategoria gramatyczna
- rodzaj literacki – jednostka systematyki literackiej
- rodzaj – płeć społeczno-kulturowa, polski odpowiednik angielskiego gender w naukach społecznych
- Rodzaj – w teorii typów, schemat konstruktora typu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lubię każdy rodzaj muzyki.

(1.2) Ten gatunek roślin należy do innego rodzaju.

(1.3) Słowo „pies” jest rodzaju męskiego.

(1.4) Wyróżnia się trzy główne rodzaje literackie: lirykę, epikę i dramat.

(1.5) Rodzaj przemija i rodzaj odchodzi, a ziemia na wieki stoi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔd͡zaj, AS: roʒai ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rodzajowy, wewnątrzrodzajowy

rzecz. rodzajnik m.

przysł. rodzajowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) typ, gatunek, odmiana

Wiktionary

# rodzajnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

Wiktionary

Rodzajnik – specyficzny rodzaj przedimka, który oprócz właściwej przedimkowi kategorii określoności bądź nieokreśloności, wyznacza dodatkowo kategorię rodzaju gramatycznego, choć nie we wszystkich językach jest to ścisłe wyznaczenie w każdym przypadku – np. formy liczby mnogiej rodzajników niemieckich (die) lub francuskich (les) pełnią wyłącznie funkcję przedimków, gdyż w żaden sposób nie określają rodzaju gramatycznego następującego po nich rzeczownika.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W języku niemieckim używa się rodzajników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈd͡zajɲik, AS: roʒai ̯ńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzaj m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przedimek, artykuł

Wiktionary

# rodzajowo

przysłówek

(1.1) w zależności od rodzaju

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzaj mrz., rodzajowość ż.

przym. rodzajowy

Wiktionary

# rodzajowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rodzajem, dotyczący rodzaju

(1.2) liter. związany z rodzajem literackim, dotyczący rodzaju literackiego

(1.3) gram. związany z rodzajem gramatycznym, dotyczący rodzaju gramatycznego

(1.4) szt. dotyczący tematyki życia codziennego, związany z tematyką życia codziennego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przynależność rodzajowa tego kota jest więc niepewna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzaj mrz., rodzajowość ż.

przysł. rodzajowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gatunkowy, generyczny

Wiktionary

# rodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rodzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: roʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. porodówka ż., rodziciel mos., rodzina ż., narodzenie n., rodzicielka ż., rodzinka ż., narodziny nmos., przyrodzenie n., rodzinność ż.

czas. rodzić

przym. przyrodni

Wiktionary

# rodzeństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brat (bracia), siostra (siostry);

Wiktionary

Rodzeństwo – w genealogii i prawie dzieci tych samych rodziców bądź rodzica: wszyscy bracia i siostry w ogólności albo każdy z nich pojedynczo wobec drugiego z nich (tak zwłaszcza w tekstach prawnych).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miał dwoje rodzeństwa: brata i siostrę.

(1.1) Zafascynowanym sobą rodzeństwom pisma wyjaśniają, że kazirodztwo jest w naszej kulturze tabu i otoczenie związek taki na pewno przyjmie źle.

(1.1) Ustalono, że feralnego wieczora doszło do kłótni i przepychanek między zwaśnionymi rodzeństwami.

(1.1) Z kolei ci wychowani w trudnych rodzeństwach pragną mieć jedynaka, myśląc, że uszczęśliwią go i uchronią przed niedogodnościami stadnego życia w wielodzietnej rodzinie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈd͡zɛ̃j̃stfɔ, AS: roʒẽĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzina ż., narodziny nmos.

czas. rodzić ndk.

przym. rodzony, przyrodni

Wiktionary

# rodzic

jedno z rodziców, ojciec lub matka

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) fizj. u ssaków: wydawać potomstwo na świat

(1.2) bot. o roślinach, ziemi: wydawać plon

(1.3) pot. dawać owoce, efekty, skutek

czasownik zwrotny rodzić się

(2.1) przychodzić na świat

(2.2) przen. powstawać, brać początek

Wiktionary

Rodzice – nazwa jednej z podstawowych relacji w rodzinie. Rodzic jest spokrewniony z dzieckiem w pierwszym stopniu linii prostej i jest jego wstępnym (przodkiem).

Rodzice to określenie należące zarówno do języka naturalnego, w tym potocznego, jak i do języka prawnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pani Kowalska rodziła cztery godziny.

(1.2) To urodzajna ziemia, rodzi obficie pszenicę.

(1.3) Szacunek do siebie rodzi w człowieku poszanowanie innych ludzi.

(2.1) Nikt nie rodzi się z uprzedzeniami.

(2.1) Urodziłem się w Warszawie.

(2.2) Pytań rodzi się wiele.

(2.2) Przy piwie urodził się wspaniały pomysł zrobienia majątku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔd͡ʑit͡ɕ, AS: roʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzic m., rodziciel m., rodzicielka ż., rodzicielstwo n., rodzenie n., poród m., urodziny nmos., rodzina ż.

czas. urodzić (się), narodzić (się)

przym. rozrodczy, rodzicielski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wydawać na świat

Wiktionary

# rodzice

ojciec i matka w stosunku do swojego dziecka; rodziciele

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ojciec i matka

(1.2) dwoje opiekunów pełniących rolę rodzicielską

Wiktionary

Rodzice – nazwa jednej z podstawowych relacji w rodzinie. Rodzic jest spokrewniony z dzieckiem w pierwszym stopniu linii prostej i jest jego wstępnym (przodkiem).

Rodzice to określenie należące zarówno do języka naturalnego, w tym potocznego, jak i do języka prawnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jej rodzice są bardzo wyrozumiali i pozwalają jej chodzić do dyskoteki, mimo że ma tylko czternaście lat.

(1.1) W kościele spotkaliśmy rodziców Mateusza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈd͡ʑit͡sɛ, AS: roʒ́ice

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodziciel mos., rodzic mos., rodzicielka ż.

przym. rodzicielski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rodziciele, starzy

Wiktionary

# rodziciel

dawniej: rodzic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. obecnie podn. lub żart. ten który zrodził lub rodzi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żaden z twoich rodzicieli nie pokazał się na wywiadówce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzic mos., rodzice lm m., rodzicielstwo n., rodzenie n.

:: fż. rodzicielka ż.

czas. rodzić ndk., zrodzić dk.

przym. rodzicielski, rodzinny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rodzic

Wiktionary

# rodziciele

dawniej: rodzic

SJP.pl

# rodzicielka

dawniej: matka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ta która zrodziła lub rodzi;

Wiktionary

Rodzicielka – kobieta, która we własnym ciele nosiła dziecko podczas ciąży i urodziła je żywe podczas porodu. Rodzicielka jest matką, ale nie każda matka dziecka była jego rodzicielką (np. w przypadku adopcji, zastępczego rodzicielstwa). Rodzicielka jest osobą, która jako pierwsza zostanie wpisana do aktu urodzenia dziecka, niezależnie od możliwości późniejszych zmian (domniemanie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rodzicielka jest matką, ale nie każda matka dziecka była jego rodzicielką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzic mos., rodzice lm m., rodzicielstwo n., rodzenie n.

:: fm. rodziciel mos.

czas. rodzić ndk.

przym. rodzicielski, rodzinny

Wiktionary

# rodzicielski

przymiotnik

(1.1) związany z rodzicielstwem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po opuszczenia rodzicielskiego domu Susanne raz na zawsze zamknęła Biblię.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodziciel mos., rodzicielstwo n., rodzic m., rodzice mos., rodzicielka ż., rodzinka ż., narodziny nmos.

Wiktionary

# rodzicielskość

→ rodzicielski

SJP.pl

#### Patrz:

rodzicielski

# rodzicielstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie rodzicem

Wiktionary

Rodzice – nazwa jednej z podstawowych relacji w rodzinie. Rodzic jest spokrewniony z dzieckiem w pierwszym stopniu linii prostej i jest jego wstępnym (przodkiem).

Rodzice to określenie należące zarówno do języka naturalnego, w tym potocznego, jak i do języka prawnego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔd͡ʑiˈt͡ɕɛlstfɔ, AS: roʒ́ićelstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzina ż., rodzic m., rodziciel m., rodzicielka ż., rodzinka ż., narodziny nmos.

czas. rodzić ndk.

przym. rodzicielski

Wiktionary

# rodziewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Barbara Rodziewicz – polska językoznawczyni
- Brygida Rodziewicz – katolicka duchowna
- Franciszek Rodziewicz – polski wojskowy
- Franciszek Karol Rodziewicz – polski wojskowy
- Jacek Rodziewicz – polski saksofonista i pianista
- Romuald Rodziewicz – polski wojskowy
- Włodzimierz Rodziewicz – polski inżynier
- Józefa Rodziewiczówna – polska malarka
- Maria Rodziewiczówna – polska pisarka

Wikipedia

# rodzik

nazwisko

SJP.pl

Rodzik (inaczej Radzik) – wzniesienie w Częstochowie o wysokości 249,5 m n.p.m. Położone na lewym brzegu Warty. Koło wzgórza znajduje się starorzecze, wzdłuż którego przebiega Szlak Jury Wieluńskiej.

Według monografii Częstochowa – dzieje miasta i klasztoru jasnogórskiego, przez wzgórze od XVI wieku przebiegała granica przestrzeni miejskiej Częstochowy.

Wikipedia

# rodzimak

indywidualizm: rdzenny mieszkaniec danego obszaru; tubylec, tuziemiec, autochton, aborygen, rodzimiak

SJP.pl

# rodzimek

bryłka metalu, zwłaszcza szlachetnego, znaleziona w piasku, mule itp.; samorodek, nugget

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. bryłka czystego metalu znaleziona w skale czy glebie

Wiktionary

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) samorodek, pierwiastek rodzimy

Wiktionary

# rodzimiak

indywidualizm: rdzenny mieszkaniec danego obszaru; tubylec, tuziemiec, autochton, aborygen, rodzimak

SJP.pl

# rodzimowierca

wyznawca wiary rodzimej, odwołującej się najczęściej do tradycji pogańskich

SJP.pl

# rodzimowierczy

→ rodzimowierca, → rodzimowierstwo

SJP.pl

#### Patrz:

rodzimowierca, → rodzimowierstwo

# rodzimowierczyni

→ rodzimowierca

SJP.pl

#### Patrz:

rodzimowierca

# rodzimowierstwo

system wierzeń odwołujący się najczęściej do tradycji pogańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. system wierzeń odwołujących się zazwyczaj do tradycji przedchrześcijańskich, system poglądów opierających się na mitologii i wierzeniach lokalnej społeczności, w obrębie danej grupy kulturowej lub etnicznej;

Wiktionary

Rodzimowierstwo – system wierzeń etnicznych (zarówno minionych, jak i współczesnych – w tym część rekonstrukcji – zawsze jednak nawiązujących do konkretnego systemu wierzeń etnicznych), odwołujących się zazwyczaj do tradycji przedchrześcijańskich. Jest to zespół poglądów opartych na mitologii i wierzeniach lokalnej społeczności, w obrębie danej grupy kulturowej lub etnicznej. Wyznawcy rodzimowierstwa to tzw. rodzimowiercy – osoby praktykujące wiarę rodzimą, etniczną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) rodzimowierstwo jest religią stricte etniczną, religią pól i lasów, świąt, które zanikały, ale są nam nadal bliskie. Chrześcijaństwo jest religią pustyni, zresztą o tym, że jest nam obce świadczy fakt, jak wiele musiało zaadaptować zwyczajów i tradycji pogańskich, żeby się na ziemiach polskich zaadaptować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔd͡ʑĩmɔˈvʲjɛrstfɔ, AS: roʒ́ĩmovʹi ̯erstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzimowierca m., rodzimowierczyni ż.

przym. rodzimowierczy

Wiktionary

# rodzimy

1. właściwy danemu narodowi, plemieniu, krajowi, miejscu; pochodzący lub wytworzony przez jakiś naród, plemię, rodzinę; swojski, miejscowy, rdzenny;
2. o metalach i innych pierwiastkach: występujący w przyrodzie w stanie wolnym, np. złoto rodzime, siarka rodzima;
3. dawniej, o osobie: jakby stworzony do czegoś, z krwi i kości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju

(1.2) chem. występujący samodzielnie w naturze

forma czasownika.

(2.1) 3. os., lm., ter., tryb oznajmujący zob. rodzić.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W przeszłości w tej retorcie wytwarzała się szczególna substancja przez wzajemne działanie na siebie pierwiastków importowanych i rodzimych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈd͡ʑĩmɨ, AS: roʒ́ĩmy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzimość

czas. narodzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) swojski

(1.2) wolny

Wiktionary

# rodzina

podstawowa grupa społeczna, składa się z rodziców i ich dzieci, cechuje ich więź formalna, wspólnota materialna, mieszkaniowa oraz określony zespół funkcji.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzice wraz z ich dziećmi

(1.2) socjol. grupa osób, które łączy pokrewieństwo, małżeństwo, powinowactwo lub inne prawo;

(1.3) pot. grupa osób, które łączy społeczna więź

(1.4) pot. grupa obiektów o wspólnych cechach, rodzaj

(1.5) biol. w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;

(1.6) mat. zbiór, szczególnie zbiór zbiorów;

(1.7) jęz. grupa języków wywodzących się od wspólnego prajęzyka;

(1.8) techn. grupa kolejnych ulepszonych urządzeń z tej samej serii

Wiktionary

Rodzina – grupa osób powiązanych ze sobą poprzez pokrewieństwo lub powinowactwo. W węższym znaczeniu są to rodzice wraz z dziećmi, czyli tzw. rodzina nuklearna. Rodzina, zdaniem socjologów i według najprostszych jej definicji, to „najważniejsza, podstawowa grupa społeczna, na której opiera się całe społeczeństwo”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Było mi dane wychowywać się we wzorcowej rodzinie.

(1.1) Moja rodzina składa się tylko z dwóch członków, gdyż ojciec umarł pięć lat temu.

(1.2) Nie lubię spotkań z rodziną przy okazji różnych świąt.

(1.3) Jesteśmy z wami, cała rodzina redemptorystów, cała rodzina Radia Maryja!

(1.3) Tu w firmie wszyscy jesteśmy jedną wielką rodziną.

(1.4) Ta rodzina myszy komputerowych zdobywała najwyższe nagrody.

(1.5) Kosatka pstra to ryba z rodziny bagrowatych.

(1.6) Model statystyczny to parametryzowana rodzina rozkładów łącznych rozważanych zmiennych losowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈd͡ʑĩna, AS: roʒ́ĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzic m., ród m., rodzinność ż., rodzenie n., urodzenie n., rodzicielstwo n., wyrodzenie n., rodziciel m., rodzicielka ż., rodzeństwo n.

:: zdrobn. rodzinka ż.

czas. rodzić ndk., urodzić dk., wyrodzić dk.

przym. rodzinny, rodowy, wyrodny, rodzony, przyrodni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rodzina elementarna

(1.2) ród, klan, reg. śl. familio.

Wiktionary

# rodzinka

zdrobnienie od: rodzina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: rodzina

Wiktionary

- Rodzinka (serial telewizyjny)
- Rodzinka.pl

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przyjdź, poznasz moją rodzinkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzicielstwo n., rodzic mos., rodzenie n., wyradzanie n., urodzenie n., rodzina ż., rodzinność ż.

przym. rodzinny, rodzicielski

przysł. rodzinnie

czas. urodzić

Wiktionary

# rodzinność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rodzinne; cecha tych, którzy są rodzinni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodzina m., rodzinka ż., rodzic m., rodzenie n.

przym. rodzinny

przysł. rodzinnie

Wiktionary

# rodzinny

przymiotnik

(1.1) związany z rodziną, dotyczący rodziny

(1.2) ojczysty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie był człowiekiem rodzinnym, wolał samotne życie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: roʒ́ĩ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ród mrz., rodziciel mos., rodzina ż., rodzinność ż., rodzicielka ż., rodzinka ż.

przysł. rodzinnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rodowy, familijny

Wiktionary

# rodziński

nazwisko

SJP.pl

Znane postacie noszące nazwisko "Rodziński":

- Adam Rodziński (1920–2014) – polski filozof, etyk, antropolog
- Artur Rodziński (1892–1958) – polski dyrygent
- Herman Rodziński vel Herman Rittigstein (1862–1925) – lekarz, generał brygady Wojska Polskiego
- Stanisław Rodziński (ur. 1940) – polski malarz, profesor sztuki
- Witold Rodziński (1918–1997) – polski dyplomata, historyk i sinolog, syn Artura Rodzińskiego

Wikipedia

# rodzoniutki

zdrobnienie od: rodzony

SJP.pl

# rodzony

spokrewniony w prostej linii wstępnej albo zstępnej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo blisko spokrewniony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narodziny nmos., rodzeństwo n., rodzina ż.

Wiktionary

# rodzynek

suszone winogrono; rodzynek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) suszone winogrono

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. ktoś w jakiś sposób wyróżniający się

(2.2) pot. jedyny mężczyzna (chłopiec) w grupie kobiet (dziewcząt)

(2.3) pot. jedyna kobieta (dziewczyna) w grupie mężczyzn (chłopców)

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: rodzynka

Wiktionary

Rodzynek – skała w dolnej części lewych zboczy Doliny Będkowskiej na Wyżynie Olkuskiej będącej częścią Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Administracyjnie znajduje się we wsi Kobylany w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rodzynki są słodkie.

(2.2) Jest nas 15 (= piętnaście) osób w grupie, 14 (= czternaście) dziewczyn i jeden rodzynek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈd͡zɨ̃nɛk, AS: roʒỹnek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rodzynkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

rodzynka

Wiktionary

# rodzynka

suszone winogrono; rodzynek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. suszone winogrono należące do bakalii; zob. rodzynek.

forma rzeczownika.

(2.1) D. B. lp., zob. rodzynek.

Wiktionary

Rodzynki (liczba pojedyncza rodzynek lub rodzynka) – suszone winogrona, zaliczane do bakalii. Mogą być spożywane surowe lub używane do pieczenia (np. ciast).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rodzynka jest słodka.

(1.1) W potrawach gotowanych rozmaite rzeczy są podobne z postaci do pieprzu: rodzynki korynckie, jałowiec suszony, kolendra!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈd͡zɨ̃nka, AS: roʒỹnka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rodzynek

Wiktionary

# rodzynki

suszone winogrono; rodzynek

SJP.pl

Rodzynki (liczba pojedyncza rodzynek lub rodzynka) – suszone winogrona, zaliczane do bakalii. Mogą być spożywane surowe lub używane do pieczenia (np. ciast).

Wikipedia

# rodło

godło Związku Polaków w Niemczech (organizacji polonijnej działającej w Niemczech od 1922 r.), przedstawiające w sposób schematyczny bieg Wisły z zaznaczonym Krakowem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) godło Związku Polaków w Niemczech;

Wiktionary

- Rodło (symbol) – symbol m.in. Związku Polaków w Niemczech
- Rodło – określenie Związku Polaków w Niemczech
- Organizacja Harcerska „Rodło” – lokalna organizacja harcerska działająca na terenie Wielkopolski
- Rodło Kwidzyn
- Radio Rodło Bytom
- Plac Rodła w Szczecinie

Wikipedia

# roe

Roe – rzeka w USA, w stanie Montana.

W księdze rekordów Guinnessa do 2005 była wymieniona jako najkrótsza rzeka świata. Jej długość wynosi 67 metrów (220 stóp). Wypływa ze źródeł Giants, wpływa do rzeki Missouri.

W stanie Oregon jest rzeka D (D River), którą uważa się za krótszą (36 m). W rzeczywistości długość obu rzek jest zmienna. Księga rekordów Guinnessa z roku 2006 nie podaje najkrótszej rzeki.

Wikipedia

# roentgen

[czytaj: rentgen] pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 111 (symbol Rg)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

Wiktionary

- Wilhelm Roentgen
- roentgen (pierwiastek)
- roentgen – jednostka dawki promieniowania jonizującego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma roentgen?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛ̃ndɡɛ̃n, AS: rẽndgẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rentgen mrz., rentgenizacja ż., rentgenizowanie n.

przym. roentgenowy, rentgenowski

czas. rentgenizować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Rg; stara nazwa unununium (Uuu)

Wiktionary

# roentgenowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący roentgenu (pierwiastka chemicznego)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roentgen mrz.

Wiktionary

# roeselare

Roeselare (fr. Roulers, vls. Roeseloare) – miasto w zachodniej Belgii, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Zachodnia, siedziba administracyjna okręgu Roeselare. Ludność: 66 262 (1 stycznia 2024), powierzchnia: 60,40 km².

Wikipedia

# rofekoksyb

organiczny związek chemiczny, środek o działaniu przeciwzapalnym

SJP.pl

Rofekoksyb – organiczny związek chemiczny, przeciwbólowy i przeciwzapalny lek z grupy inhibitorów COX-2 produkowany przez koncern farmaceutyczny Merck & Co. Lek oddziałuje bezpośrednio na COX-2, nie wpływając jednocześnie na COX-1. Dzięki temu, przynajmniej teoretycznie, wyeliminowano ryzyko uszkodzeń żołądka powodowanych przez inne lekki o podobnym zastosowaniu. Jak się okazało w trakcie późniejszych badań, jego przyjmowanie zwiększało ryzyko chorób układu krążenia.

Wikipedia

# róg

1. wyrostek u zwierząt lub bezkręgowców
2. substancja tworząca rogi zwierzęce
3. przedmiot wytworzony z rogu zwierzęcego
4. instrument dęty; waltornia
5. skraj, kant
6. kąt
7. zbieg dwóch ulic
8. rzut rożny lub pole, z którego jest wykonywany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. anat. twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;

(1.2) muz. rodzaj instrumentu dętego blaszanego;

(1.3) miejsce styku dwóch ulic

(1.4) miejsce styku krawędzi jakiegoś przedmiotu

(1.5) sport. miejsce i sposób wykonywania zagrania zwanego rzutem rożnym

(1.6) anat. część kości gnykowej; część rdzenia kręgowego

(1.7) materiał pozyskiwany z rogów (1.1) i kopyt niektórych zwierząt

(1.8) daw. pojemnik z rogu (1.7), np. na tytoń, sól, proch strzelniczy

(1.9) zool. pot. czułek ślimaka

Wiktionary

- róg – twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków
- róg – muzyczny instrument dęty blaszany
- róg – miejsce i sposób wykonywania zagrania zwanego rzutem rożnym (patrz – piłka nożna)

- Róg – zgrupowanie „Róg”

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten żubr ma duże rogi.

(1.2) Śpiewajcie Panu przy wtórze cytry, przy wtórze cytry i przy dźwięku harfy, przy trąbach i dźwięku rogu: radujcie się wobec Pana, Króla.

(1.3) Na rogu ulicy jest dom, z którego można swobodnie obserwować dwie skrzyżowanie.

(1.4) Jej zeszyt ma pozaginane rogi.

(1.7) W izbach były okna z szybami z rogu, zestruganego cienko i tak wygładzonego, że był prawie jak szkło przeźroczysty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruk, AS: ruk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. narożnik m., rogacizna ż., rogacz m., poroże n., rogal m., rogatywka ż., narożnik m.

:: zdrobn. rożek m., różek m.

przym. rożny, rogaty, rogowy, zrogowaciały, narożny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) waltornia

(1.3) narożnik, węgieł, winkiel, reg. pozn. eka.

(1.4) kant, krawędź

(1.5) korner, reg. pozn. eka.

Wiktionary

# rogacewicz

nazwisko

SJP.pl

# rogacizna

1. bydło rogate
2. włócznia z hakiem przy grocie używana w przez lekką jazdę; rohatyna

SJP.pl

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(1.1) roln. ogół rogatych zwierząt hodowlanych

Wiktionary

Bydło, rogacizna – ogólna nazwa zwierząt hodowlanych z podrodziny bawołów hodowanych celem uzyskania mleka, mięsa, tłuszczu, skóry oraz wykorzystania ich siły pociągowej. Bydło zalicza się do przeżuwaczy, a co za tym idzie posiada charakterystyczną dla tej grupy zwierząt budowę i fizjologię układu pokarmowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sędziwy niedźwiedź roztył się przez lato, strasznie łupieżąc świepota i rogaciznę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nierogacizna ż., róg mrz., rożek mrz., rogacz mos., rogaś mzw., rogal mrz., rogalik mrz., rogatka ż.

przym. rogaty

przysł. rogato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bydło

Wiktionary

# rogacjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zakonnik ze Zgromadzenia Księży Rogacjonistów Serca Jezusowego;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Julka chodzi na roraty do parafii rogacjonistów na Katowickiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔɡat͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: rogacʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. rogacjonistka ż.

Wiktionary

# rogacki

nazwisko

SJP.pl

# rogacz

1. dorosły samiec sarny; kozioł;
2. potocznie: mężczyzna zdradzany przez kobietę;
3. jelonek rogacz - jeden z największych chrząszczy w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) łow. dorosły samiec sarny

(1.2) łow. jeleń samiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. przen. żart. lub pogard. zdradzany mąż

Wiktionary

- rogacz – potocznie zdradzany mąż
- rogacz – samiec sarny
- Rogacz – potok, dopływ Białej Wody
- Rogacz – potok, dopływ Czercza
- Rogacz – skała w Górach Stołowych
- Rogacz – skały w Karkonoszach
- Rogacz (828 m) – szczyt w Beskidzie Małym
- Rogacz (899 m) – szczyt w Beskidzie Małym
- Rogacz (617 m) – szczyt w Górach Kaczawskich
- Rogacz – wieś w Bułgarii
- Rogacz – część wsi Dzikowiec, w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec
- Rogacz – wieś w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Klimontów

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na polanie pasły się rogacze.

(2.1) Jej mąż nawet nie wie, jakim jest rogaczem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔɡat͡ʃ, AS: rogač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róg m., rożek m., rogacizna ż., rogal m., rogalik m., rogaś m.

przym. rogaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kozioł

(1.2) jeleń

Wiktionary

# rogaczewski

nazwisko

SJP.pl

# rogaczówek

Wikipedia

# rogal

1. rodzaj pieczywa w kształcie półksiężyca;
2. w rolnictwie: urządzenie skonstruowane z wbijanej w ziemię żerdzi z promienistymi odgałęzieniami, służące do suszenia siana;
3. w łowiectwie: samiec większych zwierząt racicowych (łosi, żubrów, danieli);
4. środowisko w piłce nożnej: strzał na bramkę bezpośrednio z rzutu rożnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. bułka w kształcie półksiężyca;

(1.2) przen. obiekt w kształcie rogala (1.1)

(1.3) roln. urządzenie do suszenia siana składające się z żerdzi i przymocowanych do niej poprzeczek; używane w górach

(1.4) pogard. mąż zdradzany przez żonę

(1.5) wydma, zaspa o półkulistym kształcie

(1.6) samiec większych zwierząt racicowych

(1.7) slang. RPG: łotr, łotrzyk (klasa postaci)

Wiktionary

Rogal – bułka w kształcie półksiężyca, rodzaj delikatnego pieczywa, zazwyczaj pszennego, czasem nadziewanego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pies bowiem skwapliwie uprzątał rogale, bułki, serdelki, wypijał mleko, śmietankę, a przy tym bardzo lubił gryźć różne przedmioty zaprawiając sobie młode zęby do przyszłych czynów.

(1.2) Proces docierania ostatecznego podziału kraju w pracach Sejmu i Senatu trwał do lipca, przynosząc jeszcze takie osobliwości jak osławiony "rogal". Było to Kujawsko-Pomorskie w fikuśnym kształcie bumerangu, złożone z województw bydgoskiego i włocławskiego, ale z toruńskim podłączonym pod Gdańsk.

(1.6) Ledwie się wtulili do brzegu, przeleciało obok nich stado saren z rogatym kozłem na czele. – Ładny rogal! – rzekł Odrowąż z żalem myśliwskim.

(1.7) Zacząłem grać rogalem z nastawieniem bardziej na PvE, aniżeli PvP (nie wykluczając jednak tego drugiego).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔɡal, AS: rogal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róg, rożek, różek, rogacz

:: zdrobn. rogalik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) rogacz, kornut

(1.6) byk

Wiktionary

# rogala

1. rodzaj pieczywa w kształcie półksiężyca;
2. w rolnictwie: urządzenie skonstruowane z wbijanej w ziemię żerdzi z promienistymi odgałęzieniami, służące do suszenia siana;
3. w łowiectwie: samiec większych zwierząt racicowych (łosi, żubrów, danieli);
4. środowisko w piłce nożnej: strzał na bramkę bezpośrednio z rzutu rożnego

SJP.pl

## Herby szlacheckie

- Rogala – polski herb szlachecki

## Ludzie

- Małgorzata Rogala
- Ryszard Rogala
- Stanisław Rogala
- Stefan Rogala
- Tomasz Rogala
- Wincenty Rogala
- Wojciech Rogala
- Zygmunt Rogala
- Elżbieta Rogala-Kończak
- Witold Rogala
- Marianna Rogala

Wikipedia

# rogalek

rogalik

SJP.pl

# rogalewski

nazwisko

SJP.pl

# rogalice

Rogalice – wieś w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Lubsza.

Wieś położona jest na Równinie Oleśnickiej, na skraju Lasu Lubszańskiego (część Stobrawskiego Parku Krajobrazowego), przy szosie krajowej nr 39 łączącej Brzeg z Namysłowem.

We wsi jest stacja kolejowa z ok. 1909 roku, tartak, leśniczówka.

Wikipedia

# rogalik

bułka niewielkich rozmiarów w kształcie półksiężyca; mały rogal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: rogal

(1.2) kulin. mały rogal, często z nadzieniem

(1.3) pot. grykomp. gatunek gier wideo; roguelike

Wiktionary

Rogalik (niem. Rogallicken, od 1938 Kleinrosenheide) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Stare Juchy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) „Hades” to gra idealna? Nie wiem, ale rogalikiem jest doskonałym!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈɡalʲik, AS: rogalʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rogal mzw./mrz., rogacz m., rogacizna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) croissant

Wiktionary

# rogalin

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Rogalin – wieś w województwie wielkopolskim, powiecie poznańskim, gminie Mosina, położona ok. 20 km na południe od Poznania nad rzeką Wartą, przy drodze wojewódzkiej nr 431. Znana jest głównie z zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego hrabiów Raczyńskich: barokowo-klasycystycznego pałacu z galerią malarstwa oraz rozległym ogrodem w stylu francuskim, kościoła z mauzoleum oraz pomnikowych dębów rogalińskich.

Wikipedia

# rogalinek

Rogalinek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Mosina.

Wikipedia

# rogalino

Rogalino (niem. Röglin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Świdwin.

Wikipedia

# rogaliński

związany z Rogalinem, dotyczący Rogalina

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Feliks Rogaliński – katolicki ksiądz, matematyk, fizyk, teoretyk wojskowości, astronom
- Kasper Rogaliński – polski poeta, polityk
- Wacław Rogaliński – polski pedagog, działacz społeczny i regionalny
- Wincenty Rogaliński – polski polityk

Wikipedia

# rogalka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. w powiecie olkuskim: tłuczek do ziemniaków

Wiktionary

# rogalski

nazwisko

SJP.pl

Rogalski, Rogalska – polskie nazwisko.

Wikipedia

# rogatek

roślina wodna

SJP.pl

- rogatek – rodzaj roślin, hydrofitów o kosmopolitycznym zasięgu
- rogatek – gatunek kolibra

Wikipedia

# rogatka

1. niewielki budynek na granicy miasta, gdzie dawniej mieścił się posterunek miejski i gdzie pobierano opłaty wjazdowe;
2. zapora drogowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki budynek na granicy miasta, dawniej mieszczący posterunek miejski i punkt poboru opłaty za wjazd

(1.2) zapora drogowa

Wiktionary

- rogatka – zapora drogowa
- rogatka – budynek, w którym dawniej pobierano opłaty za wjazd do miasta
- Rogatka – wzniesienie w Polsce, w Górach Kaczawskich w Sudetach Zachodnich
- rogatka (Balistes vetula) – gatunek ryby z rodziny rogatnicowatych

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈɡatka, AS: rogatka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rogatkowy

rzecz. rogacizna ż., rogatkowe

Wiktionary

# rogatki

1. niewielki budynek na granicy miasta, gdzie dawniej mieścił się posterunek miejski i gdzie pobierano opłaty wjazdowe;
2. zapora drogowa

SJP.pl

## Integralne części wsi w Polsce

Wg TERYT jest ich 14

- Rogatki – część wsi Lubomin w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
- Rogatki – część wsi Kobylniki w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Rogatki – część wsi Porczyny w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Rogatki – część wsi Dzietrzniki w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Pątnów
- Rogatki – część wsi Gołaczewy w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Rogatki – część wsi Przesławice w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
- Rogatki – część wsi Augustów w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Rogatki – część wsi Kowalków w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Kazanów
- Rogatki – część wsi Dalachów w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
- Rogatki – część wsi Nowa Wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Harasiuki
- Rogatki – część wsi Zalesie Gorzyckie w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce
- Rogatki – część wsi Dębno w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Nowa Słupia
- Rogatki – część wsi Gadka w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Mirzec
- Rogatki – część wsi Sobiałkowo w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Miejska Górka

Wikipedia

# rogatkowate

rodzina pospolitych roślin wodnych

SJP.pl

- rogatkowate (Ceratophyllaceae) – rodzina roślin
- rogatkowate (Heterodontidae) – rodzina ryb

Wikipedia

# rogatkowaty

o cechach rogatkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# rogatkowy

przymiotnik

(1.1) przym. od rogatka

(1.2) przym. od rogatek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔɡatˈkɔvɨ, AS: rogatkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. rogatka, rogatkowe

(1.2) rzecz. rogatek

Wiktionary

# rogatnica

1. rodzaj rozwidlonego rumpla, element składowy urządzenia sterowego; sterownica;
2. gatunek ryby z rodziny rogatnicowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. popularna ryba akwariowa;

Wiktionary

- rogatnica (żeglarstwo) – rodzaj rozwidlonego rumpla
- gatunek ryby z rodziny rogatnicowatych:
  - rogatnica (Balistes capriscus)
  - rogatnica jasnoplama (Balistoides conspicillum)
  - rogatnica kolczasta (Balistapus undulatus)
  - rogatnica Picasso (Rhinecanthus aculeatus)
  - rogatnica piękna (Balistes vetula)
  - rogatnica plamista (Balistes punctatus)
  - rogatnica sargasowa (Xanthichthys ringens)
  - rogatnica złotobrzeżna (Xanthichthys auromarginatus)

  Wikipedia

  #### Wymowa:

  IPA: ˌrɔɡatʲˈɲit͡sa, AS: rogatʹńica

  Wiktionary

# rogatnicowate

rodzina ryb morskich z rzędu najeżkokształtnych; balistydy

SJP.pl

Rogatnicowate, balistydy (Balistidae) – rodzina morskich ryb rozdymkokształtnych (Tetraodontiformes). Pomimo smacznego mięsa mają niewielkie znaczenie gospodarcze, ponieważ niektóre gatunki są uznawane za trujące dla człowieka. Popularne w akwarystyce, choć należą do ryb agresywnych.

Wikipedia

# rogatnicowaty

o cechach rogatnicowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# rogatnik

rodzaj ptaków z rodziny lelkowatych

SJP.pl

# rogatonosy

żmija rogatonosa - gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych

SJP.pl

# rogaty

1. o zwierzęciu: mający rogi;
2. mający wystające rogi, krawędzie; kanciasty;
3. zbyt pewny siebie; hardy, krnąbny, zuchwały;
4. przenośnie o mężu: zdradzany przez żonę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o zwierzęciu: taki, który ma rogi lub część ciała przypominającą rogi

(1.2) o księżycu: mający kształt zbliżony do kształtu sierpa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈɡatɨ, AS: rogaty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róg mrz., rogacz mos./mzw., rogacizna ż.

przysł. rogato

Wiktionary

# rogatywka

polska wojskowa czapka z daszkiem i z kwadratowym denkiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czapka z daszkiem i kwadratowym denkiem;

Wiktionary

Rogatywka – czapka z charakterystycznym kwadratowym denkiem, element tradycyjnego polskiego stroju narodowego i munduru wojskowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Polsce rogatywka jest tradycyjnym wojskowym nakryciem głowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔɡaˈtɨfka, AS: rogatyfka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róg m.

Wiktionary

# roger

1. imię męskie;
2. [czytaj: rodżer] angielskie imię męskie;
3. [czytaj: roŻE] francuskie imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Roger – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów oznaczających „sławny dzięki władaniu oszczepem”.

Imieniny obchodzi: 4 stycznia, 5 stycznia, 28 stycznia, 1 marca, 15 września i 15 listopada.

Znane osoby noszące to imię:

- Roger I – hrabia Sycylii
- Brat Roger (Roger Louis Schutz-Marsauche) – założyciel wspólnoty z Taizé
- Roger Bacon – angielski filozof, franciszkanin
- Roger Federer – szwajcarski tenisista
- Roger Guerreiro – brazylijski piłkarz z polskim obywatelstwem
- Roger Łubieński – podróżnik, poseł na sejm galicyjski
- Ruggero Leoncavallo – włoski kompozytor
- Roger Taylor – perkusista zespołu Queen
- Roger Milla – kameruński piłkarz
- Roger Moore – brytyjski aktor filmowy
- Roger Mortimer – kochanek królowej angielskiej Izabeli Francuskiej, żony króla Edwarda II
- Rüdiger Overmans (ur. 1954) – niemiecki historyk
- Roger Sławski – polski architekt, naczelny architekt Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu
- Roger Waters – brytyjski progresywny muzyk i kompozytor rockowy
- Roger Zelazny – amerykański pisarz science-fiction i fantasy
- Roger Karwiński – polski aktor znany z serialu Niania
- Roger (początek XIII wieku-1266) – arcybiskup Spalato (dzisiejszego Splitu)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔɡɛr, AS: roger

Wiktionary

# rogerostwo

Roger z małżonką; Rogerowie

SJP.pl

# rogerowie

Roger z małżonką; Rogerostwo

SJP.pl

# rogerowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rogera lub z nim związany

SJP.pl

# rogers

Miejscowości w USA:

- Rogers – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Benton
- Rogers – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Hennepin
- Rogers – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Colfax
- Rogers – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Barnes
- Rogers – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Columbiana
- Rogers – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Bell

Wikipedia

# rogienice

W Polsce

- Rogienice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo
- Rogienice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa
- Rogienice – dawna gromada

Wikipedia

# rogiński

nazwisko

SJP.pl

# rogów

1. wyrostek u zwierząt lub bezkręgowców
2. substancja tworząca rogi zwierzęce
3. przedmiot wytworzony z rogu zwierzęcego
4. instrument dęty; waltornia
5. skraj, kant
6. kąt
7. zbieg dwóch ulic
8. rzut rożny lub pole, z którego jest wykonywany

SJP.pl

W Polsce

- Rogów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
- Rogów – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Grabowiec
- Rogów – osada w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Rogów
- Rogów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Świnice Warckie
- Rogów – osada w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Gorzkowice
- Rogów – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
- Rogów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Repki
- Rogów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Mirów
- Rogów – przysiółek wsi Tłustomosty w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Baborów
- Rogów – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Grodków
- Rogów – wieś w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Gorzyce
- Rogów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Opatowiec
- Rogów – część wsi Chrustowice w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Opatowiec
- Rogów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Rogów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Przykona
- Rogów – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Stepnica

Wikipedia

# rogowacieć

o komórkach nabłonkowych: przybierać właściwości rogu

SJP.pl

# rogowaty

1. zbudowany z tkanki rogowej;
2. zrogowaciały

SJP.pl

# rogowe

1. w anatomii: zbudowany z substancji białkowej stanowiącej część składową zrogowaciałej warstwy naskórka (np. płytki rogowe);
2. w rzemieślnictwie: wykonany z rogu (wyrostka kostnego) jakiegoś zwierzęcia (np. rogowe oprawki)

SJP.pl

# rogowiak

nowotwór skóry charakteryzujący się szybkim wzrostem i samoistnym ustępowaniem

SJP.pl

# rogowianin

mieszkaniec Rogowa

SJP.pl

# rogowianka

mieszkanka Rogowa

SJP.pl

# rogowicz

nazwisko

SJP.pl

- Jan Rogowicz
- Jan Antoni Rogowicz
- Stefan Rogowicz
- Wacław Rogowicz

Wikipedia

# rogowiec

choroba dziedziczna charakteryzująca się nadmiernym rogowaceniem skóry dłoni i stóp

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geol. czarna, brunatna lub szara skała osadowa lub przeobrażona, składająca się głównie z krzemionki

(1.2) med. przerost zrogowaciałego naskórka na dłoni lub stopie

Wiktionary

- Rogowiec (województwo łódzkie) – wieś w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Kleszczów
- Rogowiec (stacja kolejowa)
- Rogowiec (skała)
- Rogowiec – szczyt w Górach Suchych
- Rogowiec dłoni i stóp – choroba skóry
- zamek Rogowiec
- Rogowiec – niewielki potok w Czechach

Zobacz też

- Rogówiec

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. zrogowacieć

Wiktionary

# rogowiecki

nazwisko

SJP.pl

# rogówka

1. błona stanowiąca zewnętrzną warstwę przedniej części oka;
2. środowiskowo: mebel umieszczany w rogu pokoju;
3. dawniej:
a) trójkątna chustka damska;
b) wulgarnie: prostytutka, ulicznica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej pokryta przezroczystą błoną;

(1.2) pot. reg. kanapa narożna

(1.3) daw. XVIII-wieczna paradna spódnica rozpięta na obręczach szerokiego stelażu powiększającego jej objętość; także sam stelaż;

(1.4) odzież. kobieca trójkątna chustka na głowę

(1.5) środ. prostytutka uliczna

(1.6) daw. tabakierka wykonana z rogu

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Soczewkę kontaktową umieszcza się bezpośrednio na rogówce oka.

(1.2) Mama kupiła nową rogówkę do dużego pokoju.

(1.3) Rogówka pozwalała na zachowanie modnej w epoce rokoka sylwetki.

(1.5) Ledwo zapadł zmrok, a po oświetlonej paroma latarniami ulicy przechadzało się już kilka rogówek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róg m.

przym. rogowy, rogówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.5) chodnikówka, narożnica, ulicznica

Wiktionary

# rogówkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z rogówką, dotyczący rogówki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rogówka ż.

czas. rogowacieć ndk., zrogowacieć dk.

przym. rogowy

Wiktionary

# rogownica

roślina z rodziny goździkowatych

SJP.pl

Rogownica (Cerastium L.) – rodzaj roślin należący do rodziny goździkowatych. Obejmuje ponad 200 gatunków. Są to rośliny zielne (jednoroczne i byliny) występujące głównie na obszarze klimatu umiarkowanego półkuli północnej. Rośliny te rosną w miejscach skalistych, na terenach górskich, na wydmach, w murawach i na świeżych łąkach. Niektóre gatunki uznawane za chwasty.

Wikipedia

# rogowniki

ozdoba szczytu dachu, zwykle w kształcie baranich rogów i zwierzęcych głów; śparogi, szparogi, rogacze

SJP.pl

# rogowo

nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce

SJP.pl

## W Polsce

- Rogowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
- Rogowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Lubicz
- Rogowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Rogowo
- Rogowo – część wsi Stróża w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim
- Rogowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Płoniawy-Bramura
- Rogowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bulkowo
- Rogowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Staroźreby
- Rogowo – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Sztabin
- Rogowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Choroszcz
- Rogowo – część wsi Barkowo w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
- Rogowo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Cewice
- Rogowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
- Rogowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn
- Rogowo – część wsi Tątławki w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
- Rogowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Krobia
- Rogowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Białogard
- Rogowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Trzebiatów
- Rogowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Radowo Małe
- Rogowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard

Wikipedia

# rogowski

przymiotnik od: Rogowo, Rogów

SJP.pl

- Anna Rogowska – lekkoatletka
- Arkadiusz Rogowski – lekkoatleta
- Artur Rogowski – strzelec sportowy
- Bazyli Rogowski – major piechoty Wojska Polskiego, starosta i wicewojewoda
- Iwo Onufry Rogowski – ksiądz
- Jan Rogowski – ujednoznacznienie
- Jerzy Rogowski – hydrolog
- Jerzy Rogowski – aktor
- Józef Rogowski – piekarz, sekretarz cechu
- Kacper Rogowski – żużlowiec
- Krzysztof Rogowski – sportowiec, jeździec
- Ludomir Michał Rogowski – kompozytor
- Maria Rogowska – fikcyjna postać, jedna z głównych bohaterek polskiego serialu obyczajowego M jak miłość
- Mariusz Rogowski – piłkarz
- Przemysław Rogowski – lekkoatleta
- Roman Rogowski – cześnik warszawski, poseł na Sejm Czteroletni
- Roman Rogowski – teolog, ksiądz
- Sławomir Rogowski – dziennikarz
- Stanisław Rogowski – polityk
- Stanisław Rogowski – generał brygady WP
- Walter Rogowski – niemiecki konstruktor i wynalazca
- Wiesław Rogowski – poeta
- Wołodymyr Rohowski – ukraiński piłkarz
- Zbigniew K. Rogowski – polski dziennikarz, pisarz, aktor
- Zbigniew Rogowski – dziennikarz

Wikipedia

# rogowy

1. w anatomii: zbudowany z substancji białkowej stanowiącej część składową zrogowaciałej warstwy naskórka (np. płytki rogowe);
2. w rzemieślnictwie: wykonany z rogu (wyrostka kostnego) jakiegoś zwierzęcia (np. rogowe oprawki)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z rogu (materiału)

(1.2) zool. składający się ze zrogowaciałej tkanki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. róg m., rożek m., narożnik m., poroże n., rogówka ż., rogowacenie n., zrogowacenie n., rożny m., różek mrz.

czas. rogowacieć ndk., zrogowacieć dk.

przym. rożny, narożny, narożnikowy, rogówkowy

Wiktionary

# rogoża

1. roślina z rodziny rogożowatych; pałka
2. mata upleciona z sitowia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mata pleśćeciona z sitowia, łyka lub innych łodyg roślinnych

(1.2) pot. bot. pałka szerokolistna

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rogozie n., rogożyna ż.

przym. rogożowy, rogożynowy

Wiktionary

# rogoząb

gatunek ryby dwudysznej z rodziny rogozębowatych; barramundi, barramunda

SJP.pl

Rogoząb australijski, barramunda, rogoząb, barramundi (Neoceratodus forsteri) – najbardziej pierwotny gatunek ryby dwudysznej, jedyny współcześnie żyjący przedstawiciel rodziny rogozębowatych (Ceratodontidae).

Wikipedia

# rogozębokształtne

rząd ryb dwudysznych

SJP.pl

Rogozębokształtne (Ceratodontiformes) – rząd ryb mięśniopłetwych (Sarcopterygii) z podgromady dwudysznych (Dipnoi). W zapisie kopalnym znane od triasu, spotykane na wszystkich kontynentach. Do czasów współczesnych przetrwały jedynie 3 rodzaje z 6 gatunkami.

Wikipedia

# rogozębowate

rodzina ryb dwudysznych

SJP.pl

Rogozębowate (Neoceratodontidae, wcześniej Ceratodontidae sensu lato) – rodzina ryb dwudysznych (Dipnoi). Jej jedynym współcześnie żyjącym przedstawicielem jest rogoząb australijski (Neoceratodus forsteri), najbardziej pierwotny gatunek ryby dwudysznej, żywa skamieniałość niezmieniona od 100 mln lat, jest najstarszym ze wszystkich znanych kręgowców, starszym ewolucyjnie niż dość blisko z nim spokrewnione latimerie. Pozostałe gatunki rogozębowatych wymarły.

Wikipedia

# rogożewo

Wikipedia

# rogozieński

→ Rogoźno; rogoziński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rogoźnem, dotyczący Rogoźna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rogoźno n., rogoźnianin m., rogoźnianka ż.

Wiktionary

# rogozina

pęd pałki wodnej; rogożyna

SJP.pl

W Polsce

- Rogozina – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Trzebiatów
- Rogozina – część wsi Karcino w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg

- Rogozina – dawna gromada
- Rogozina – nieczynny przystanek kolejowy

Miejscowość w Bułgarii:

- Rogozina – wieś w obwodzie Dobricz

Wikipedia

# rogoziniec

Rogoziniec (niem. Rogsen) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Zbąszynek.

Wikipedia

# rogoziński

→ Rogoźno; rogozieński

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Rogoziński – polski duchowny i działacz społeczny‎
- Henryk Rogoziński – polski artysta fotograf
- Julian Rogoziński – tłumacz, krytyk literacki
- Mikołaj Rogoziński – polski szlachcic, poseł na Sejm
- Piotr Rogoziński – polski prawnik
- Roman Rogoziński – polski wojskowy
- Stefan Szolc-Rogoziński – polski podróżnik, odkrywca i badacz Afryki
- Teodor Rogoziński – rzymskokatolicki duchowny i powstaniec

Wikipedia

# rogóżka

tkanina bawełniana o rzadkim splocie

SJP.pl

Rogóżka (niem. Wolmsdorf) – zanikająca wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Stronie Śląskie, w górnym biegu części Konradki, w Krowiarkach.

Wikipedia

# rogoźnianin

mieszkaniec Rogoźna

SJP.pl

# rogoźnianka

mieszkanka Rogoźna

SJP.pl

# rogoźnica

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

Rogoźnica – nazwa pochodzi od słowa rogoża.

W Polsce

- Rogoźnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Strzegom
- Rogoźnica – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
- Rogoźnica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Drawno
- Rogoźnica – nieistniejąca miejscowość w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gm. Górzyca
- Rogoźnica – część Głogowa Małopolskiego, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Głogów Małopolski

- Rogoźnica – dawna gromada
- Rogoźnica – stacja kolejowa
- Rogoźnica koło Rzeszowa – przystanek osobowy w Głogowie Małopolskim

- Rezerwat przyrody Rogoźnica

Na Białorusi

- Rogoźnica – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Małachowce

Zobacz też

Wikipedia

# rogoźnicki

przymiotnik od: Rogoźnica

SJP.pl

# rogoźnik

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Rogoźnik – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Ruja
- Rogoźnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Nowy Targ
- Rogoźnik – wieś w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Bobrowniki
- Rogoźnik – dawna gromada

Zobacz też

- Wielki Rogoźnik – potok, dopływ Czarnego Dunajca

Wikipedia

# rogoźno

miasto w Polsce

SJP.pl

Rogoźno (niem. Rogasen) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie obornickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Rogoźno. Położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad rzeką Wełną i jeziorem Rogoźno.

31 grudnia 2012 r. miasto miało 11 345 mieszkańców.

Wikipedia

# rogożowate

rodzina roślin jednoliściennych; pałkowate, ożypałkowate

SJP.pl

# rogożowaty

o cechach rogożowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# rogożyna

pęd pałki wodnej; rogozina

SJP.pl

# rogożynowy

przymiotnik od: rogożyna

SJP.pl

# rogucki

nazwisko

SJP.pl

# rogula

nazwisko

SJP.pl

# rogulski

nazwisko

SJP.pl

# roguski

nazwisko

SJP.pl

- Elżbieta Suchocka-Roguska (ur. 1948) – polska ekonomistka
- Henryk Roguski (1912-1981) – polski lekkoatleta
- Jan Roguski (1900-1971) – polski naukowiec, lekarz internista
- Mateusz Roguski (zm. 1794) – instygator koronny, intendent policji, szpieg rosyjski
- Władysław Roguski (1890-1940) – malarz, pedagog
- Zbigniew Roguski (1919-1944) – podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego
- Zygmunt Roguski (1886-1946) – major Wojska Polskiego.

Wikipedia

# roguszyn

W Polsce

- Roguszyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Czerwińsk nad Wisłą
- Roguszyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica

- Roguszyn – dawna gromada

Wikipedia

# rohatka

przełęcz w Tatrach

SJP.pl

Rohatka (słow. Prielom, niem. Kerbchen, węg. Rovátka, 2293 m) – przełęcz w głównej grani Tatr pomiędzy Małą Wysoką (Východná Vysoká) i Dziką Turnią (Divá veža), dokładniej Turnią nad Rohatką. Wschodnie zbocza spod przełęczy opadają do Kotliny pod Rohatką będącej górnym odgałęzieniem Doliny Staroleśnej (Veľká Studená dolina), zaś zachodnie do Doliny Świstowej (Svišťová dolina), która jest górną częścią Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina).

Wikipedia

# rohatyna

włócznia z hakiem, używana dawniej przez lekką jazdę oraz w łowiectwie; rogacizna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. włócznia z hakiem przy grocie;

Wiktionary

Rohatyna (rogacina) – odmiana włóczni z hakiem przy grocie, który zapobiegał zbyt głębokiej penetracji i pozwalał na szybkie ponowienie ciosu.

Rohatyna zazwyczaj nie przekraczała długości trzech metrów (5 łokci). Bardzo często w drzewcu czyniono wyżłobienia, aby zmniejszyć jego wagę, w efekcie broń nie nadawała się do cięć, lecz jedynie do pchnięć.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wojtek dźgnął niedźwiedzia rohatyną w samo serce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rohatyniec mos./mzw., rohatyńcowate lm nm.

przym. rohatyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rogacina

Wiktionary

# rohatyniec

owad z rodziny żukowatych o charakterystycznym wygiętym do tyłu rogu znajdującym się na głowie samców; rohatyniec nosorożec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. wojsk. żołnierz walczący rohatyną

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ent. chrząszcz posiadający róg na głowie

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Samice rohatyńca składają jaja w koronach drzew.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rohatyna ż., rohatyńcowate lm nm.

przym. rohatyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rosochacz

Wiktionary

# rohatyński

przymiotnik

(1.1) związany z Rohatynem, dotyczący Rohatyna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Księgozbiór domowy liczący wiele tysięcy tomów z siedzibą w Bursztynie, pow. rohatyński;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rohatyn m., rohatyniec m., rohatyna ż.

Wiktionary

# rohingja

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) indoaryjski lud muzułmański zamieszkujący północną część stanu Arakan w Mjanmie;

Wiktionary

Rohingja, Rohingya – muzułmańska grupa etniczna zamieszkująca północną część birmańskiego stanu Arakan, licząca ponad milion osób. Są to głównie rolnicy i rybacy. Posługują się językiem rohingya z rodziny indoeuropejskiej.

Stosowana bywa także nazwa Arakanie.

Wikipedia

# rohula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ostróżka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z obu stron każdej drogi szerokim pasem bielały bujne rumianki i wyższe od ich kwiaty marchewnika, słały się w trawach fioletowe rohule, żółtymi gwiazdkami świeciły brodawniki i kurze ślepoty, liliowe skabiozy polne wylewały ze swych stulistnych koron miodowe wonie, chwiały się całe lasy słabej i delikatnej mietlicy, kosmate kwiaty babki stały na swych wysokich łodygach, rumianością i zawadiacką postawą stwierdzając nadaną im nazwę kozaków.

Wiktionary

# rohypnol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. flunitrazepam, lek o silnym działaniu uspokajającym;

Wiktionary

Flunitrazepam – związek organiczny, pochodna benzodiazepiny, zsyntetyzowana w 1962 roku przez absolwenta Uniwersytetu Jagiellońskiego Leona Sternbacha (1908–2005). Opatentowany w roku 1970. Próby kliniczne rozpoczęto w roku 1972, natomiast wprowadzono do lecznictwa w 1975 roku (Szwajcaria) pod nazwą handlową Rohypnol przez koncern farmaceutyczny Hoffmann-La Roche, początkowo w Europie, a od 1980 r. do lecznictwa światowego. W 1984 roku preparat wprowadzono do polskiego lecznictwa. W szczytowym okresie Rohypnol był dostępny w ponad 80 krajach.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) rohypnol m.

* marathi: (1.1) रोहिप्नोल m. (rōhipnōla)

* niderlandzki: (1.1) rohypnol m. ż.

* tajski: (1.1) โรฮิปนอล (ro.hip.non)

źródła.

== rohypnol (język niderlandzki.) ==

wymowa.

dzielenie|ro|hyp|nol.

audio|Nl-rohypnol.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski i żeński

(1.1) farm. rohypnol

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# roić

1. marzyć, fantazjować;
2. roić się - o pszczołach: tworzyć nowy rój, wylatywać z ula w celu poszukiwania nowego gniazda;
3. roić się - poruszać się całą gromadą; pojawiać się masowo

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. uroić)

(1.1) rozmyślać, marzyć o czymś nierealnym

czasownik zwrotny niedokonany roić się (dk. uroić się)

(2.1) przychodzić do głowy

czasownik zwrotny niedokonany roić się (dk. wyroić się)

(3.1) ent. wylatywać gromadnie, aby założyć nowe gniazdo

czasownik zwrotny niedokonany roić się (dk. zaroić się)

(4.1) występować licznie

(4.2) być pełnym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kazała mi „nie zawracać sobie głowy całą masą bzdetów i skoncentrować się na pisaniu”. (…) Może roiła sobie, że zostanę drugim Steinbeckiem czy coś?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rojenie n., rojowisko n., rój mrz.

przym. rojliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) marzyć, rozmyślać, snuć, wyobrażać

(2.1) marzyć się, snuć się, wyobrażać się

(3.1) wylęgać się, wyrajać się

(4.1) mrowić się, tłoczyć się

(4.2) burzyć się, wrzeć

Wiktionary

# roik

mały rój (pszczół, os)

SJP.pl

# roj

nazwisko, m.in. Wojciech Roj (właściwie Wojciech Raj-Gąsienica; 1839-1924) - gospodarz góralski, kowal i cieśla, przewodnik tatrzański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków

(1.2) ent. pszczoły, osy, trzmiele i inne owady latające, które żyją w jednym gnieździe

(1.3) pszcz. część rodziny pszczelej opuszczająca wraz z królową gniazdo

(1.4) przen. duże nagromadzenie ruszających się osób

Wiktionary

Belgia:

- Roj – limburska nazwa miejscowości Gruitrode

Osoby:

- Alen Roj – słoweński badmintonista
- Wojciech Roj

Inne:

- Roj – kurdyjskie imię
- Roj TV – kurdyjski nadawca telewizyjny

Zobacz też:

- Roy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1-2) Na strychu zagnieździł się rój os.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ruj, AS: rui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rojenie n., rójka ż., rojnik m., wyrojenie n., zarojenie n., urojenie n.

czas. roić ndk., wyroić dk., zaroić dk., uroić dk.

przym. rojowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chmara

(1.4) mrowie

Wiktionary

# roja

nazwisko, m.in. Wojciech Roj (właściwie Wojciech Raj-Gąsienica; 1839-1924) - gospodarz góralski, kowal i cieśla, przewodnik tatrzański

SJP.pl

Roja („Róża”) – kollywoodzki thriller z 1992 roku w reżyserii Maniego Ratnama. Pierwsza część jego trylogii – po niej powstały Bombay i Dil Se – Z całego serca. Debiut muzyczny A.R. Rahmana. Muzyka do filmu zalicza się (według magazynu „Time” z 2005 roku) do 10 najlepszych filmowych kompozycji muzycznych w Indiach. Film uznany przez krytyków za jeden z najlepszych filmów indyjskich w latach 90. Dubbing w hindi, malajalam, marathi i telugu. Niedawno w związku z rosnącym lękiem przed terroryzmem powtórnie wyemitowano film poza granicami Indii.

Wikipedia

# rojak

nazwisko

SJP.pl

# rojalista

1. zwolennik monarchistycznej formy rządów;
2. stronnik króla, dynastii królewskiej

SJP.pl

Wikipedia

# rojalistka

1. zwolenniczka monarchistycznej formy rządów;
2. stronniczka króla, dynastii królewskiej

SJP.pl

# rojalistyczny

→ rojalizm, → rojalista

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rojalizmem

Wiktionary

#### Patrz:

rojalizm, → rojalista

#### Powiązane:

rzecz. rojalizm m., rojalista m., rojalistka ż.

Wiktionary

# rojalizm

opowiadanie się za monarchiczną formą rządów

SJP.pl

Wikipedia

# rojas

Rojas – gmina w Hiszpanii, w prowincji Burgos, w Kastylii i León, o powierzchni 24,93 km². W 2011 roku gmina liczyła 74 mieszkańców.

Wikipedia

# rojcissus

Rojcissus (Rhoicissus Planch.) – rodzaj roślin należący do rodziny winoroślowatych (Vitaceae Juss.). Obejmuje co najmniej 15 gatunków występujących naturalnie w środkowej i południowej Afryce.

Wikipedia

# rojęczyn

Wikipedia

# rojek

wir wodny

SJP.pl

Rojek – osada wsi Wystok, w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Torzym.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# rojenie

1. marzyć, fantazjować;
2. roić się - o pszczołach: tworzyć nowy rój, wylatywać z ula w celu poszukiwania nowego gniazda;
3. roić się - poruszać się całą gromadą; pojawiać się masowo

SJP.pl

# rojewo

wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

W Polsce

- Rojewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Rojewo
- Rojewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
- Rojewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
- Rojewo – część wsi Florianów w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Rojewo – część wsi Tylice w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Nowe Miasto Lubawskie
- Rojewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski

Wikipedia

# rojewski

→ Rojewo (wieś w Polsce)

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Rojewski – polski i niemiecki piłkarz ręczny
- Antoni Rojewski – polski szlachcic, urzędnik państwowy
- Jan Rojewski
  - Jan Rojewski – polski dramaturg, prozaik i scenarzysta
  - Jan Rojewski – polski dziennikarz i poeta
- Marcin Rojewski – polski działacz społeczny na emigracji

Wikipedia

# rójka

masowe loty owadów

SJP.pl

Wikipedia

# rojliwy

przymiotnik

(1.1) pszcz. z natury szczególnie skłonny do rojenia się

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rojliwość ż.

czas. roić

Wiktionary

# rojnica

choroba wywoływana przez alkaloidy sporyszu, objawiająca się drgawkami, zaburzeniami czucia i bolesnym przykurczem kończyn

SJP.pl

# rojniej

stopień wyższy od przysłówków: rojno, rojnie

SJP.pl

# rojniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rojny

SJP.pl

# rojnik

bylina o małych wymaganiach, rośnie na wszelkich nieużytkach, skałach, piaskach i wśród kamieni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Sempervivum|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych obejmujący 40 do ok. 100 gatunków;

(1.2) bot. roślina z rodzaju rojnik (1.1)

Wiktionary

- rojnik (Sempervivum) – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych
- rojnik morfeusz (Heteropterus morpheus) – motyl dzienny z rodziny powszelatkowatych

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. rój mrz.

Wiktionary

# rojnikowy

→ rojnik

SJP.pl

#### Patrz:

rojnik

# rojny

rojący się od czegoś, wypełniony ruchliwym zbiorowiskiem

SJP.pl

# rojowisko

1. miejsce, gdzie porusza się i tłoczy duża liczba osób lub zwierząt;
2. gromada poruszających się i tłoczących ludzi lub zwierząt; kłębowisko, chmara

SJP.pl

# rojownik

śródziemnomorska bylina z rodziny wargowych; melisa

SJP.pl

Rojownik, rojnik, rojniczek (Jovibarba Opiz) – rodzaj roślin należący do rodziny gruboszowatych. W zależności od ujęcia systematycznego jest to rodzaj siostrzany względem rodzaju rojnik (Sempervivum) ewentualnie sekcja w obrębie tego rodzaju. Należą tu także w zależności od ujęcia dwa lub trzy gatunki występujące w Europie i Azji, z czego dwa rosną dziko w granicach Polski (rojownik pospolity J. sobolifera i włochaty J. hirta). Są to byliny monokarpiczne.

Wikipedia

# rojowy

przymiotnik od: rój

SJP.pl

# rojst

miejsce podmokłe lub zbiorowisko roślinne tworzących torfy gatunków torfowców; mokradło, torfowisko, mszar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podmokłe miejsce porośnięte roślinami

Wiktionary

Rojst lub rojsty (lit. raistas, l. mn. raistai) – zbiorowisko roślinnych terenów podmokłych; miejsce podmokłe, niskie i bagniste, porośnięte mchami, krzewinkami i karłowatymi drzewami lub zbiorowisko roślinne tworzących torfy gatunków torfowców. Są to zbiorowiska roślinne zanikające z powodu nadmiernego osuszania terenów i eksploatacji torfu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔjst, AS: roi ̯st

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rojstowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bagno, mokradło, grzęzawisko, trzęsawisko

Wiktionary

# rojszczak

nazwisko

SJP.pl

# rojzjusz

nazwisko

SJP.pl

# rok

1. w dawnej Polsce: posiedzenie sądowe
2. dawniej: termin stawiania się stron w sądzie; pozew sądowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

(1.2) astr. czas, w jakim dane ciało niebieskie okrąża inne ciało niebieskie

(1.3) grupa studentów studiująca na tym samym wydziale przez cały okres studiów

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. spódnica

(1.5) przest. roczny słój w drzewie

(1.6) stpol. termin rozprawy sądowej

(1.7) stpol. kadencja sądu

(1.8) daw. sprawa sądowa

(1.9) daw. ustny pozew sądowy

(1.10) daw. zaręczyny

Wiktionary

Rok – wspólna nazwa różnych jednostek miar, zwykle czasu; może oznaczać:

- odstęp między dwoma jednakowymi położeniami planety w jej ruchu po orbicie wokół macierzystej gwiazdy. Najczęstszym i domyślnym znaczeniem roku jest ten ziemski, zdefiniowany jej ruchem wokół Słońca. Analogicznie można mówić o roku marsjańskim lub wenusjańskim;
- rok kalendarzowy – przedział 365 lub 366 dób, zależnie od tego, czy rok jest zwykły czy przestępny. Podział czasu na tak rozumiane lata to podstawowy element kalendarzy;
- inne jednostki czasu, niezwiązane wprost z ruchem obiegowym Ziemi ani innej planety, np. rok księżycowy, platoński i galaktyczny;
- rok świetlny to jednostka odległości bazująca na roku rozumianym czasowo, na ogół tym ziemskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rok składa się z dwunastu miesięcy.

(1.1) Luty jest najkrótszym miesiącem w roku.

(1.1) Dziecko rosło rok za rokiem.

(1.1) Chilonowi zaś istotnie chodziło o usunięcie Glauka, który jakkolwiek podeszły w leciech, nie był wcale niedołężnym starcem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔk, AS: rok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rocznica ż., rocznicówka ż., rocznik m., rocznikarstwo n., rocznikarz m., roczniak m.

:: zdrobn. roczek m.

przym. roczny, rocznicowy, rocznikarski, rokroczny, doroczny

przysł. rocznie, rokrocznie

skr. r.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. r.

(1.3) rocznik

Wiktionary

# rokada

szosa strategiczna równoległa do linii frontu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. droga równoległa do linii frontu, używana do przesyłu zaopatrzenia lub ułatwiająca transport posiłków;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przed planowaćanowanym atakiem dowódca polecił odblokować rokadę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈkada, AS: rokada

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rokadowy

Wiktionary

# rokadowy

przymiotnik

(1.1) związany z rokadą, dotyczący rokady

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rokada ż.

Wiktionary

# rokambuł

roślina warzywna, podobna do czosnku

SJP.pl

Czosnek wężowy (Allium scorodoprasum L.) – gatunek byliny należący do rodziny amarylkowatych. Występuje w Turcji oraz północnej, środkowej, wschodniej i południowej Europie. Na niektórych obszarach uprawiany i zadomowiony. W Polsce występuje głównie na nizinach.

Wikipedia

# rokefeler

potocznie: człowiek bardzo bogaty, majętny; bogacz, krezus, nabab

SJP.pl

# rokfor

gatunek sera owczego o ostrym smaku, porośniętego pleśnią; roquefort

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. ostry w smaku ser z charakterystycznymi żyłkami niebieskozielonej pleśńeśni wytwarzany z mleka owczego;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Plasterki buraków układamy na talerzu i polewamy je sosem. Na brzegach rozrzucamy pokruszony ser rokfor, a na środku układamy roladę z polędwicy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roquefort

Wiktionary

# roki

dawniej: posiedzenie sądowe

SJP.pl

Roki (biał. Рокі) – trzeci album studyjny białoruskiego zespołu punkrockowego Brutto. Jego premiera odbyła się 1 maja 2017 roku. Na płycie znalazło się dwanaście piosenek, w tym premierowe utwory, a także covery piosenki Kim Wilde „Cambodia” oraz dwóch utworów z ostatniej płyty grupy Lapis Trubieckoj: „Tielewizor” i „Matrioszka”. Jest to pierwszy album Brutto nagrany przy udziale sekcji dętej zespołu.

Wikipedia

# rokicieński

przymiotnik od: Rokitno

SJP.pl

# rokicina

gatunek krzewiastej wierzby; rokita

SJP.pl

Rokicina – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn.

Sołectwo Nowa Wieś, Rokicina tworzą wsie Nowa Wieś i Rokicina. W 2023 sołectwo liczyło 42 osoby.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

# rokiciński

przymiotnik od: Rokiciny

SJP.pl

# rokiciny

gatunek krzewiastej wierzby; rokita

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Rokiciny – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rokiciny
- Rokiciny – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rokiciny
- Rokiciny – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka

Wikipedia

# rokicki

→ Rokitki

SJP.pl

#### Patrz:

Rokitki

# rokiet

1. mech z rodziny rokietowatych, rosnący zwykle w lasach szpilkowych, tworzący zbitą, błyszczącą darń;
2. rodzaj komży szytej z białego płótna lnianego, przeznaczonej dla wyższych duchownych Kościoła rzymskokatolickiego; rokieta

SJP.pl

Rokiet (Hypnum) – rodzaj mchów z rodziny rokietowatych.

Wikipedia

# rokieta

rodzaj komży szytej z białego płótna lnianego, przeznaczonej dla wyższych duchownych Kościoła rzymskokatolickiego; rokiet

SJP.pl

Rokieta (wł. rocchetto, komża biskupia) – szata w kościołach rzymskokatolickim i anglikańskim noszona przez kardynałów, biskupów, niektórych prałatów i kanoników jako element stroju chórowego używana od IX w. Jest to rodzaj komży o węższych rękawach, czasem podbita kolorową tkaniną (najczęściej fioletową). Na rokietę zakłada się zwykle mantolet lub mucet. Nigdy nie nakłada się komży na rokietę. Stosuje się rokietę z płótna lnianego lub z podobnej tkaniny.

Wikipedia

# rokietkowate

rodzina mchów z rzędu rokietowców

SJP.pl

# rokietnica

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Rokietnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Rokietnica
- Rokietnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Rokietnica

- Rokietnica – gmina w województwie podkarpackim
- Rokietnica – gmina w województwie wielkopolskim
- Rokietnica – gromada w powiecie jarosławskim
- Rokietnica – gromada w powiecie poznańskim

Wikipedia

# rokietnicki

przymiotnik od: Rokietnica

SJP.pl

# rokietnik

mech z rodziny gajnikowatych, tworzący luźne, błyszczące darnie

SJP.pl

# rokietnikowy

→ rokietnik

SJP.pl

#### Patrz:

rokietnik

# rokietowate

rodzina mchów z rzędu rokietowców

SJP.pl

# rokietowaty

zdrojek rokietowaty - gatunek mchu z rodziny zdrojkowatych

SJP.pl

# rokietowce

rząd mchów z klasy prątników

SJP.pl

# rokietta

rokietta siewna - jednoroczna, przyprawowa roślina zielna z rodziny kapustowatych (rodzaj sałaty), rosnąca dziko w Europie Południowej; rucola; ruccola

SJP.pl

Rokietta (Eruca Mill.) – rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych. Obejmuje trzy gatunki, z których dwa występują tylko w północno-zachodniej Afryce, a jeden – rokietta siewna Eruca vesicaria – w całym basenie Morza Śródziemnego, południowo-zachodniej, środkowej i wschodniej Azji. Gatunek ten jest też szeroko rozprzestrzeniony na wszystkie kontynenty (z wyjątkiem Antarktydy) jako roślina uprawiana i często dziczejąca. W Polsce jest uprawiana i według niektórych źródeł także przejściowo dziczejąca (ma status efemerofita).

Wikipedia

# rokita

gatunek krzewiastej wierzby; rokicina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Salix repens|ref=tak., krzew z rodziny wierzbowatych, osiągający do 1 metra wysokości, słabo rozgałęziony

Wiktionary

Nazwisko:

- Andrzej Rokita (ur. 1968) – polski profesor, specjalizujący się w teorii i metodyce wychowania fizycznego
- Jan Rokita (ur. 1959) – polski polityk (PO), poseł na Sejm w latach 1989–2007
- Nelli Rokita (ur. 1957) – polski polityk (PO, PiS), posłanka na Sejm VI kadencji, żona Jana Rokity
- Wojciech Rokita (1966–2020) – polski ginekolog

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) rokicina

Wiktionary

# rokitki

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. stacja kolejowa w gminie Chojnów

SJP.pl

W Polsce

- Rokitki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
- Rokitki – część wsi Tarnówka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
- Rokitki – część wsi Tylka w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem
- Rokitki – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka
- Rokitki – część wsi Ostrzyce w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Somonino
- Rokitki – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Tczew

Wikipedia

# rokitnica

1. dzielnica Zabrza;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. nazwa kilku wsi na Ukrainie;
4. nazwa kilku cieków wodnych w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Rokitnica – część miasta Zabrze
- Rokitnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Złotoryja
- Rokitnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Skąpe
- Rokitnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Łask
- Rokitnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
- Rokitnica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą
- Rokitnica – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański

Wikipedia

# rokitnicki

przymiotnik od: Rokitnica

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Rokitnicki – polski piłkarz
- Jakub Stanisław Rokitnicki – polski wojskowy i urzędnik
- Józef Rokitnicki – polski działacz polityczny
- Kazimierz Rokitnicki – katolicki duchowny
- Michał Kazimierz Rokitnicki – polski urzędnik i dworzanin
- Michał Kazimierz Rokitnicki – polski urzędnik
- Tomasz Rokitnicki – polski urzędnik

Wikipedia

# rokitniczka

niewielki ptak wędrowny z rodziny pokrzewkowatych

SJP.pl

Rokitniczka (Acrocephalus schoenobaenus) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae), wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych (Sylviidae).

Wikipedia

# rokitnik

eurazjatycki krzew ozdobny; rozmarynowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Hippophae|L.|ref=tak., rodzaj roślin krzewiastych z rodziny oliwnikowatych;

(1.2) krzew z rodzaju rokitnika (1.1) o podłużnych, srebrzystych liściach i niewielkich, pomarańczowych owocach

(1.3) spoż. owoc rokitnika (1.2), bogaty w witaminę C

Wiktionary

- Rokitnik – rodzaj roślin z rodziny oliwnikowatych
- Rokitnik – złośliwy duch z wierzeń kaszubskich

- Rokitnik – wieś w powiecie lidzbarskim
- Rokitnik – zlikwidowana stacja kolejowa w Rokitniku, w powiecie lidzbarskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Krzewy rokitnika można łatwo ukształtować w żywopłot.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈcitʲɲik, AS: roḱitʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rokitnikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozmarynowiec

Wiktionary

# rokitnikowate

rodzina roślin z klasy dwuliściennych obejmująca około 50 gatunków drzew i krzewów, występujących w umiarkowanej i podzwrotnikowej strefie półkuli północnej; oliwnikowate

SJP.pl

Oliwnikowate, rokitnikowate (Elaeagnaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu różowców (w przeszłości różnie sytuowana w systemie roślin okrytonasiennych). Należą tu trzy rodzaje z różną liczbą gatunków wedle różnych źródeł – niektóre podają ich ok. 45, podczas gdy w Azji Wschodniej, gdzie występuje największe zróżnicowanie przedstawicieli, wyróżnia się ich ok. 90. Rośliny te występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej, sięgając także tropików w południowo-wschodniej Azji i w północno-wschodniej Australii. Na ich korzeniach tworzą się brodawki, w których żyją bakterie promieniowce z rodzaju Frankia, mające zdolność asymilowania wolnego (atmosferycznego) azotu. Pozwala to oliwnikowatym zasiedlać siedliska bardzo ubogie, często kamieniste lub piaszczyste.

Wikipedia

# rokitnikowaty

o cechach rokitnikowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# rokitnikowy

→ rokitnik

SJP.pl

#### Patrz:

rokitnik

# rokitno

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

## W Polsce

- Rokitno – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rokitno
- Rokitno – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Lubartów
- Rokitno – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek
- Rokitno – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Przytoczna
- Rokitno – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Stare Kurowo
- Rokitno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Błonie
- Rokitno – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Szczekociny
- Rokitno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski

Wikipedia

# rokitowy

zrobiony z drewna wierzby rokity lub w inny sposób związany z tym krzewem

SJP.pl

# rokocin

Rokocin – wieś kociewska na Pojezierzu Starogardzkim w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Starogard Gdański przy drodze krajowej nr 22.

Rokocin graniczy ze Starogardem Gdańskim, Sucuminem, Suminem oraz Nową Wsią Rzeczną i Koteżami. We wsi znajduje się Jezioro Rokocińskie(jezioro prywatne). Naprzeciwko jeziora mieści się ośrodek rekreacji konnej, hotel i restauracja Hubertus.

Wikipedia

# rokoko

epoka w sztuce, wywodzący się z baroku, trwający od około XVIII w.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. szt. nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;

Wiktionary

Rokoko – nurt stylistyczny, obecny zwłaszcza w architekturze wnętrz, ornamentyce, rzemiośle artystycznym i malarstwie, występujący w sztuce europejskiej w latach ok. 1720–1780. Nurt rokokowy wyróżnia się także w dziejach literatury.

Uważane czasem za końcową fazę baroku, w rzeczywistości zajęło wobec niego pozycję przeciwstawną. Sprzeciwiło się pompatycznemu ceremoniałowi, monumentalizmowi i oficjalnemu charakterowi stylu Ludwika XIV, skłaniając się ku większej kameralności, zmysłowości, wyrafinowaniu i pewnej sentymentalności. Odznaczało się lekkością i dekoracyjnością form, swobodną kompozycją, asymetrią i płynnością linii oraz motywami egzotycznymi (np. chińskimi). Styl rokokowy najsilniej rozwinął się we Francji i związany był głównie z życiem dworskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozkwit rokoka nastąpił za Ludwika XV.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. rokokowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. rokokowy

frazeologia.

etymologia.

etymn|franc|rococo. < etymn|franc|rocaille.

uwagi.

Nieodmieniane głównie w połączeniu ze słowem „styl”.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) rococo, roccoco

* baskijski: (1.1) rokoko

* białoruski: (1.1) ракако n.

* hiszpański: (1.1) rococó m.

* niemiecki: (1.1) Rokoko n.

* nowogrecki: (1.1) ροκοκό n.

* rosyjski: (1.1) рококо n.

* ukraiński: (1.1) рококо n.

* włoski: (1.1) rococò m., roccocò m.

źródła.

== rokoko (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szt. rokoko

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rokokowy

dotyczący rokoka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szt. związany z rokoko, dotyczący rokoko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wiecie, ile muzeum zapłaciło za tę rokokową konsolę?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rokoko n.

Wiktionary

# rokosowo

W Polsce

- Rokosowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
- Rokosowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
- Rokosowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Sławoborze

- Rokosowo – osiedle Koszalina

Na Ukrainie

- Rokosowo – wieś w obwodzie zakarpackim, w rejonie chuściańskim, w hromadzie Chust

Wikipedia

# rokossowski

nazwisko

SJP.pl

- Cyprian Aleksy Rokossowski (–1797), szambelan królewski
- Jakub Rokossowski (1524–1580), urzędnik ziemski
- Jerzy Rokossowski (1900–1931), kapitan pilot lotnictwa Wojska Polskiego
- Konstanty Rokossowski (1896–1968), marszałek Polski i Związku Radzieckiego
- Łukasz Rokossowski, rycerz w XV wieku

Wikipedia

# rokosz

zbrojny bunt szlachty przeciwko królowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;

Wiktionary

Rokosz – pierwotnie zjazd szlachty, później bunt, zbrojne powstanie szlachty (polskiej, bądź węgierskiej) przeciw królowi elektowi w celach politycznych. Rokoszem nazywana jest także konfederacja, skierowana przeciwko królowi.

Słynne historyczne rokosze to m.in. wojna kokosza, rokosz Zebrzydowskiego, rokosz Lubomirskiego i rokosz łowicki. Słowo pochodzi z węgierskiego od słowa „Rákos /rákos-mezei parlament” oznaczającego tłum.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przywódcą rokoszu sandomierskiego był Mikołaj Zebrzydowski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔkɔʃ, AS: rokoš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rokoszanin mos., rokoszowanie n.

czas. rokoszować ndk.

przym. rokoszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) insurekcja, powstanie, rebelia, rewolta

Wiktionary

# rokoszanin

dawniej: uczestnik rokoszu (zbrojny bunt szlachty przeciwko królowi)

SJP.pl

# rokoszański

przymiotnik od: rokoszanin

SJP.pl

# rokoszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rokoszować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rokosz m., rokoszanin m.

czas. rokoszować ndk.

przym. rokoszowy

Wiktionary

# rokować

1. prowadzić rozmowy dyplomatyczne; pertraktować;
2. przepowiadać, prorokować, wróżyć

SJP.pl

czasownik

(1.1) prowadzić dyskusję dyplomatyczną mającą doprowadzić do osiągnięcia porozumienia między stronami rozmowy

(1.2) zapowiadać charakter czegoś co ma nastąpić, przewidywać coś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈkɔvat͡ɕ, AS: rokovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rokowanie n., rokowania lm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pertraktować, negocjować

(1.2) przepowiadać, prognozować

Wiktionary

# rokowania

1. prowadzić rozmowy dyplomatyczne; pertraktować;
2. przepowiadać, prorokować, wróżyć

SJP.pl

Rokowania – dyskusje toczone na wysokim szczeblu, przez przedstawicieli większego grona danych społeczności (lub państw lub narodów) próbujące nie dopuścić do konfliktu zbrojnego lub zakończyć trwający już konflikt między grupami o skrajnie sprzecznych poglądach lub interesach.

Przy skomplikowanych konfliktach rokowania zwykle są długotrwałe i wymagają kilku tur, aby wypracowany kompromis i uzgodnienia mogły zadowolić wszystkie biorące w nich udział strony.

Wikipedia

# rokowanie

1. prowadzić rozmowy dyplomatyczne; pertraktować;
2. przepowiadać, prorokować, wróżyć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rokować.

(1.2) med. prognoza, prognostyk, przepowiednia

Wiktionary

Rokowanie, inaczej prognoza – przewidywanie rozwoju wypadków, postępów i następstw jakichś uprzednich zdarzeń, zjawisk i faktów dokonywane zwykle na podstawie uprzednich badań, doświadczeń, obserwacji lub innych czynników mających wpływ na rozwój danego zjawiska.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Jeżeli nieleczony pies przeżyje fazę ostrą zatrucia i nie wystąpi u niego wstrząs, wówczas rokowanie jest pomyślne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rokowania n. lm.

czas. rokować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) prognostyk

Wiktionary

# rokowski

nazwisko

SJP.pl

# rokpol

gatunek owczego sera, produkowany w Polsce na wzór rokforu

SJP.pl

Rokpol – polski ser pleśniowy wzorowany na francuskim serze roquefort, w którym charakterystyczny smak i wygląd uzyskiwany jest dzięki pędzlakom. W przeciwieństwie do pierwowzoru (oryginalny ser roquefort jest serem owczym), rokpol może być robiony na bazie mleka krowiego.

Wikipedia

# rokrocznie

przysłówek

(1.1) każdego roku, corocznie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Maciek rokrocznie wyjeżdżał na narty do Krynicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈkrɔt͡ʃʲɲɛ, AS: rokročʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rok mrz.

przym. rokroczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) corocznie, rok w rok

Wiktionary

# rokroczny

odbywający się co roku

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. powtarzający się co roku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rokroczne święto to gromadzi zawsze mnóstwo dzieci w nakielskim amfiteatrze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rok mrz.

przysł. rokrocznie

przym. roczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) coroczny

Wiktionary

# roksana

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Roksana – imię żeńskie
- Roksana – królewna judejska, córka Heroda Wielkiego
- Roksana – księżniczka baktryjska, żona Aleksandra Wielkiego
- Roksana (Roksane, gr. i łac. Roxane) – w mitologii greckiej córka Kordyasa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 20 marca i 13 grudnia przypadają imieniny Roksany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈksãna, AS: roksãna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Roksanka ż., Roksa ż., Roksaneczka ż., Roksusia ż., Roksunia ż., Roksulka ż.

przym.

:: gwara. przest. Roksanin

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Roksanka, Roksania, Roksa, Roksaneczka, Roksusia, Roksunia, Roksulka

Wiktionary

# roksaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Roksany lub z nią związany

SJP.pl

# rokselana

rokselana złocista - gatunek małpy z podrodziny gerez

SJP.pl

Rokselana (Rhinopithecus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny gerez (Colobinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia

# rokująco

→ rokować

SJP.pl

#### Patrz:

rokować

# rol.

skrót od: rolniczy

SJP.pl

# rola

1. pole uprawne;
2. tekst wypowiadany przez aktora wcielającego się w jakąś postać;
3. postać odtwarzana przez aktora;
4. udział, znaczenie kogoś w jakiejś sprawie; zadanie do spełnienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) funkcja, odpowiedzialność

(1.2) film. teatr. wcielenie się w postać przez aktora

(1.3) roln. pole

(1.4) zwój, duża rolka

Wiktionary

- rola – wierzchnia warstwa gleby, na którą działają narzędzia rolnicze

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Robin Williams otrzymał Oscara za rolę w filmie Buntownik z wyboru.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔla, AS: rola

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.3) przym. rolny, rolniczy

:: rzecz. rolnik, rolnictwo

Wiktionary

# rolada

1. potrawa ze zwiniętego mięsa lub wędliny z jakimś nadzieniem;
2. ciasto biszkoptowe zwinięte w rulon z nadzieniem kremowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pieczony kawałek zwiniętego w rulon mięsa z nadzieniem

(1.2) kulin. rodzaj wędliny uformowanej w blok

(1.3) kulin. cuk. ciasto biszkoptowe zawinięte wraz ze słodkim nadzieniem w rulon;

(1.4) kulin. rodzaj zimnej przystawki, ciasto biszkoptowe z warzywami zawinięte wraz ze słonym nadzieniem w rulon;

Wiktionary

- rolada – potrawa mięsna
- rolada – zwijane ciasto biszkoptowe, rodzaj ciasta deserowego albo słonej przystawki

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔˈlada, AS: rolada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rolka ż., rolowanie n., zrolowanie n.

:: zdrobn. roladka ż.

czas. rolować ndk., zrolować dk.

Wiktionary

# roladka

zdrobnienie od: rolada

SJP.pl

- rolada – potrawa mięsna
- rolada – zwijane ciasto biszkoptowe, rodzaj ciasta deserowego albo słonej przystawki

Wikipedia

# rolak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. pot. nazwa systematyczna|Alauda arvensis|ref., skowronek, skowronek polny

Wiktionary

Skowronek (zwyczajny), skowronek polny, rolak (Alauda arvensis) – gatunek małego ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae).

Wikipedia

# roland

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Roland – imię męskie
- Hrabia Roland – rycerz Karola Wielkiego, bohater eposu Pieśń o Rolandzie
- Roland – podtytuł pierwszego tomu sagi Mroczna Wieża Stephena Kinga
- Roland Corporation – firma produkująca elektroniczne instrumenty muzyczne i plotery
- Batalion „Roland” – ukraiński batalion
- Roland – rakietowy system przeciwlotniczy
- Roland - marka samolotów produkowanych w czasie I wojny światowej przez przedsiębiorstwo Luft-Fahrzeug-Gesellschaft, m.in.
  - LFG Roland C.II
  - LFG Roland D.II
  - LFG Roland D.VI
- Roland – profesjonalna kobieca grupa kolarska z siedzibą w Szwajcarii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Roland po dziadku ze strony ojca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔlãnt, AS: rolãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lorandyt m., Orland m., Lorand m., Lorant m., Lurand m., Lurant m., Rolant m., Rorand m., Ruland m., Rulant m., Rurant m.

:: zdrobn. Rolandek m., Rolandzik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Rolandzik, przest. Lorand, Lorant, Lurand, Lurant, Rolant, Rorand, Ruland, Rulant, Rurant

Wiktionary

# rolandowie

Roland z żoną

SJP.pl

# rolandowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rolanda lub z nim związany

SJP.pl

# rolantowice

Rolantowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce.

Wikipedia

# rolator

chodzik na kółkach dla inwalidów; rollator

SJP.pl

# rolba

maszyna do czyszczenia i wygładzania płyty lodowiska

SJP.pl

Rolba – popularna nazwa maszyny do odświeżania lodu, czyli rodzaju pojazdu czyszczącego i wygładzającego lód. Maszyna ta zbiera z powierzchni lodowiska powstały w trakcie użytkowania śnieg, nożem ścina cienką warstwę lodu. Dzięki systemowi wirników o kształcie śruby Archimedesa, ścięty i zebrany śnieg z tafli trafia do zbiornika umieszczonego w górnej, przedniej części maszyny. Następnie polewa taflę ciepłą wodą, która uzupełnia ściętą warstwę oraz wypełnia głębsze nierówności. Dodatkowo za maszyną wleczony jest materiał nasączający się wylewaną wodą, która topi ostre krawędzie na powierzchni, jak i niezebrane drobiny. Powoduje to równomierne rozprowadzenie wody, co w rezultacie nadaje tafli pożądaną gładkość. Dzisiejsze maszyny wyposażone są również w system laserowej kontroli grubości tafli lodowej, co w istotny sposób obniża koszty eksploatacji lodowiska.

Wikipedia

# rolbar

przenośny bar na kółkach; rollbar

SJP.pl

# rolbiecki

nazwisko

SJP.pl

Rolbiecki (Rolbietzki, Sas odmienny) – herb szlachecki używany przez rodzinę pochodzącą z Pomorza. Herb własny rodziny Rolbieckich, odmiana herbu Sas.

Wikipedia

# rolborder

rodzaj niskiego płotu z wałków lub półwałków; rollborder

SJP.pl

# roleczka

zdrobnienie od: rolka

SJP.pl

# rolek

wałek lub szpula, na które się coś nawija

SJP.pl

# roler

roller;
1. wałek do masażu;
2. mechanizm do zwijania żagla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. urządzenie do zwijania lub refowania żagla

Wiktionary

# roleta

zasłona w oknie przesuwana za pomocą sznurka na bloczku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zasłona w oknie podnoszona lub opuszczana poprzez zwijanie;

Wiktionary

Roleta – system osłonowy, który może mieć kilka celów. W zależności od rodzaju rolety celem jest:

- ochrona przed nasłonecznieniem pomieszczenia,
- ochrona przed włamaniami (rolety antywłamaniowe),
- ochrona prywatności,
- dekoracja i wystrój wnętrza (rolety dekoracyjne).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opuść tę roletę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈlɛta, AS: roleta

Wiktionary

# roletowy

→ roleta

SJP.pl

#### Patrz:

roleta

# rolewice

Rolewice – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew przy drodze krajowej nr 22.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. Na południe od jeziora znajduje się jezioro Rolewiec.

Wikipedia

# rolewski

nazwisko

SJP.pl

# rolex

szwajcarska firma produkująca zegarki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zegarek luksusowej marki Rolex

Wiktionary

Rolex SA – szwajcarskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją zegarków, założone w 1905 roku. Jego właścicielem jest Hans Wilsdorf Foundation, rodzinna fundacja założyciela firmy. W tej chwili jest największym producentem ekskluzywnych zegarków na świecie z rocznymi obrotami sięgającymi 3 mld USD. Rolex jest znany na całym świecie, między innymi ze swej precyzji oraz prestiżu, lecz również wygórowanej ceny ich produktów, sięgającej nawet setek tysięcy dolarów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. rolexowy, roleksowy

Wiktionary

# rolf

Rolf, Rollo (nord. Hrólfr Rögnvaldsson i Göngu-Hrólfr, ur. zapewne ok. 860, zm. ok. 932) – wódz Normanów, pierwszy książę Normandii w latach 911–927.

Wikipedia

# rolfing

rodzaj masażu wykonywanego na mięśniach, tkance łącznej otaczającej mięśnie, jak również na organach wewnętrznych

SJP.pl

# rolibuda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szkoła rolnicza

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔlʲiˈbuda, AS: rolʹibuda

Wiktionary

# rolicki

nazwisko

SJP.pl

# roliński

nazwisko

SJP.pl

# rolka

wałek lub szpula, na które się coś nawija

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwinięty papier

(1.2) szpula, tuba z czymś na nią nawiniętym

(1.3) zob. rolki.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem nową rolkę papieru.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔlka, AS: rolka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rolowanie n., rolkarz m., rolki nmos., zrolowanie n., wyrolowanie n.

:: zdrobn. roleczka ż.

:: zgrub. rola ż.

czas. rolować ndk., zrolować dk., wyrolować dk.

przym. rolkowy, rolkarski

Wiktionary

# rolkarka

kobieta jeżdżąca na łyżworolkach; łyżworolkarka, rolkowiczka, rollerka

SJP.pl

# rolkarski

→ rolkarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeznaczony dla rolkarzy

Wiktionary

#### Patrz:

rolkarz

#### Powiązane:

rzecz. rolkarz m., rolka ż., rolki nmos., rolowanie n., zrolowanie n., rolkarstwo n.

czas. rolować ndk., zrolować dk.

przym. rolkowy

Wiktionary

# rolkarstwo

jazda na rolkach

SJP.pl

Wrotkarstwo – grupa dyscyplin sportowych uprawianych na wrotkach dwuśladowych (tradycyjnych) oraz jednośladowych (potocznie nazywanych rolkami). Uprawiane rekreacyjnie i wyczynowo.

Wikipedia

# rolkarz

osoba jeżdżąca na łyżworolkach; roller, łyżworolkarz, łyżworolkowiec, rolkowiec, rolkowicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która jeździ na rolkach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔlkaʃ, AS: rolkaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rolka ż., rolki nmos., rolowanie n., zrolowanie n.

czas. rolować ndk., zrolować dk.

przym. rolkowy, rolkarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łyżworolkarz

Wiktionary

# rolki

urządzenie do treningu kolarskiego w postaci metalowej ramy z trzema obracającymi się walcami, na których ustawia się rower

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. rodzaj wrotek z kółkami ustawionymi w jednej linii

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: rolka

Wiktionary

Rolki (niem. Rollken) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Biała Piska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔlʲci, AS: rolʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rolka ż., rolkarz m., rolowanie n., zrolowanie n., rolkarz mos.

czas. rolować ndk., zrolować dk.

przym. rolkowy, rolkarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łyżworolki

Wiktionary

# rolkostrada

specjalna trasa do jazdy na łyżworolkach

SJP.pl

# rolkować

obrabiać powierzchniowo przedmioty, nagniatając je obracającym się krążkiem; krążkować

SJP.pl

# rolkowicz

osoba jeżdżąca na łyżworolkach; łyżworolkarz, rolkarz, łyżworolkowiec, rolkowiec, roller

SJP.pl

# rolkowiczka

kobieta jeżdżąca na łyżworolkach; rolkarka, łyżworolkarka, rollerka

SJP.pl

# rolkowiec

osoba jeżdżąca na łyżworolkach; łyżworolkowiec, roller, łyżworolkarz, rolkarz, rolkowiec

SJP.pl

# rolkowisko

teren do jeżdżenia na rolkach

SJP.pl

# rolkowy

→ rolka

SJP.pl

#### Patrz:

rolka

# roll-up

[czytaj: rolap] zwinięta reklama ukryta w aluminiowej kasecie, rozkładana na stelażu; rollwall, rollup

SJP.pl

# rolland

nazwisko

SJP.pl

# rollator

[czytaj: rolator] chodzik na kółkach dla inwalidów; rolator

SJP.pl

# rollbar

[czytaj: rolbar] przenośny bar na kółkach; rolbar

SJP.pl

# rollborder

[czytaj: rolborder] rodzaj niskiego płotu z wałków lub półwałków; rolborder

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niski, elastyczny płotek złożony z drewnianych sztachet połączonych drutem ze stali nierdzewnej, służący m.in. do wydzielania grządek w ogrodach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli trawnik będzie stykał się z grządkami kwiatów, warto oddzielić go obrzeżem trawnikowym lub rollborderem, który nie dopuści do ich zarastania przez trawę.

Wiktionary

# rolleczek

nazwisko

SJP.pl

# roller

[czytaj: roler] osoba jeżdżąca na rollerach (łyżworolkach); łyżworolkarz, rolkarz, łyżworolkowiec, rolkowiec, rolkowicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zob. łyżworolka.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. zob. łyżworolkarz.

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(2.1) forma żeńska rollerka

frazeologia.

etymologia. etym|ang|roller.

uwagi.

(1.1) zwykle w lm.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) roller

źródła.

== roller (język angielski.) ==

wymowa. audioAU|En-au-roller.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wałek, wał

(1.2) rolka

(1.3) krążek

(1.4) bałwan morski

(1.5) zool. kraska

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔlːɛr, AS: ro•ler

Wiktionary

#### Powiązane:

(2.1) forma żeńska rollerka

Wiktionary

# rollercoaster

[czytaj: rolerkołster] kolejka górska w wesołym miasteczku; roller coaster

SJP.pl

- kolejka górska – ang. roller coaster
- Rollercoaster – film z 1977, z Henrym Fondą
- Rollercoaster – drugi singel niemieckiego DJ-a i producenta – Tomcrafta, wydany w 1995
- Roller Coaster DataBase (RCDB) – założona w 1996 roku przez Duane’a Mardena internetowa baza danych kolejek górskich
- Rollercoaster (singel) – drugi singel oraz utwór niemieckiego DJ-a i producenta – Tomcrafta, wydany 21 października 1995
- Rollercoaster (album) – trzeci album studyjny polskiego piosenkarza Łukasza „Mrozu” Mroza, wydany w 11 marca 2014

Wikipedia

# rollerka

[czytaj: rolerka] kobieta jeżdżąca na łyżworolkach; rolkarka, łyżworolkarka, rolkowiczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta, która jeździ na łyżworolkach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod sklepem stała jakaś rollerka żująca gumę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔlˈːɛrka, AS: ro•lerka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. roller

Wiktionary

# rolling

samowzbudzone poprzeczne kołysanie statku, wywołane działaniem sił aerodynamicznych oraz spotęgowane występującymi równolegle rytmicznymi zjawiskami hydrodynamicznymi; rozkołys

SJP.pl

Luksemburg:

- Rolling – wieś w gminie Bous-Waldbredimus, w kantonie Remich

Osoby:

- Danny Rolling – amerykański seryjny morderca

Inne:

- Rolling – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wisconsin, w hrabstwie Langlade
- Rolling Stone – amerykańskie czasopismo
- Rolling Thunder – kryptonim kampanii powietrznej

Zobacz też:

- Roling
- Röling

Wikipedia

# rollingstonka

[czytaj: rolingstonka] skórzany but z płaskim obcasem i cholewką ponad kostkę, używany w jeździectwie; bitelsówka, beatlesówka, sztyblet

SJP.pl

# rollins

Rollins – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Montana, w hrabstwie Lake.

Wikipedia

# rolls

przekąska na bazie tortilli

SJP.pl

Rolls – pierwszy studyjny album zespołu Rolls Frakció, wydany w 1984 roku na MC i LP przez Hungaroton-Start.

Wikipedia

# rolls-royce

[czytaj: rols-rojs] firma i marka samochodów

SJP.pl

- Rolls-Royce Limited – brytyjskie przedsiębiorstwo branży motoryzacyjnej i elektromaszynowej, producent samochodów i silników lotniczych, działające w latach 1906–1971
- Rolls-Royce Motor Cars – brytyjski producent samochodów wydzielony z Rolls-Royce Limited w 1971, od 2003 roku część koncernu BMW
- Rolls-Royce Holdings – brytyjski producent silników lotniczych wydzielony z Rolls-Royce Limited w 1971, od 1987 spółka publiczna

Wikipedia

# rollup

[czytaj: rolap] zwinięta reklama ukryta w aluminiowej kasecie, rozkładana na stelażu; rollwall, roll-up

SJP.pl

# rollwall

[czytaj: rolap] zwinięta reklama ukryta w aluminiowej kasecie, rozkładana na stelażu; roll-up

SJP.pl

# rollwerk

późnorenesansowy ornament oparty na motywie taśmy imitującej blachę, stosowany do końca baroku; ornament zwijany

SJP.pl

Rollwerk, in. ornament kartuszowo-zwijany – ornament przypominający przestrzenne komponowanie form wyciętych z blaszanej taśmy o podgiętych lub spiralnie zwiniętych zakończeniach. Stosowany w dekoracji architektonicznej (portali, otworów okiennych, kartuszy i tablic), rzeźbie i snycerstwie (zdobienie ołtarzy, ambon, nagrobków), meblarstwie, złotnictwie, tkactwie, malarstwie, grafice i iluminatorstwie.

Wikipedia

# rolmops

filet śledziowy z przyprawami, zwinięty w rulonik i zamarynowany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. zawijany, marynowany płat śledziowy;

Wiktionary

Rolmops l. mn. rolmopsy - to danie z marynowanego, zwijanego filetu ze śledzia.

Wypatroszony, pozbawiony ości, głowy i płetwy ogonowej filet ze śledzia nadziewany jest przyprawami i dodatkami np. pokrojonym w plasterki ogórkiem konserwowym, marchwią i cebulą.W polskiej tradycji kulinarnej przed główną zupą podaje się zazwyczaj przystawki, jak śledzik w śmietanie, matjasa lub rolmopsy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔlmɔps, AS: rolmops

Wiktionary

# roln.

skrót od: rolnictwo, rolniczy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# rolnetka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warszawa. lornetka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On patrzy się przez rolnetkie na siną dal

Wiktionary

# rolnica

duży motyl nocny, którego gąsienice żerują na roślinach

SJP.pl

- Rolnica (Sherardia) – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych
- zwyczajowa nazwa rodzajowa niektórych motyli z rodziny sówkowatych:
  - rolnica aksamitka (Noctua fimbriata)
  - rolnica białoplamka (Cerastis leucographa)
  - rolnica boćwinówka (Ochropleura plecta)
  - rolnica brunatna (Diarsia brunnea)
  - rolnica czopówka (Agrotis exclamationis)
  - rolnica dwutrapezka (Xestia ditrapezium)
  - rolnica gwoździówka (Agrotis ipsilon)
  - rolnica komes (Noctua comes)
  - rolnica łubówka (Agrotis clavis)
  - rolnica łupkówka (Cerastis rubricosa)
  - rolnica malinówka (Diarsia rubi)
  - rolnica miedzianka (Chersotis cuprea)
  - rolnica niklica (Xestia baja)
  - rolnica panewka (Xestia c-nigrum)
  - rolnica porfirówka (Lycophotia porphyrea)
  - rolnica przepaska (Agrotis pronuba)
  - rolnica sierotka (Noctua orbona)
  - rolnica szerokopaska (Noctua janthina)
  - rolnica sześciokreska (Xestia sexstrigata)
  - rolnica szkółkówka (Agrotis vestigialis)
  - rolnica tasiemka (Noctua pronuba)
  - rolnica trójkątówka (Xestia triangulum)
  - rolnica trzaska (Xylena exsoleta)
  - rolnica wąskopaska (Noctua janthe)
  - rolnica zbożówka (Agrotis segetum)
  - rolnica zbutewka (Axylia putris)
  - rolnica znakówka (Xestia xanthographa)
  - rolnica żółtozielona (Anaplectoides prasina)

  Wikipedia

# rolnicki

nazwisko

SJP.pl

Rolnicki, Rolnicki Potok, Jaszczurówski – potok, prawy dopływ Ochotnicy o długości 4,8 km i powierzchni zlewni 4,3 km². Jego zlewnia znajduje się we wsi Ochotnica Dolna w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna.

Wikipedia

# rolnictwo

1. dział gospodarki zajmujący się hodowlą zwierząt i uprawą roślin;
2. nauka obejmująca zagadnienia dotyczące hodowli zwierząt i uprawy roślin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

Wiktionary

Rolnictwo – dział gospodarki, którego głównym zadaniem jest dostarczenie płodów rolnych. Rolnictwo uzyskuje produkty roślinne i zwierzęce dzięki uprawie roli i roślin oraz chowu i hodowli zwierząt.

Rolnictwo można podzielić na rolnictwo ekstensywne (zwane drobnotowarowym lub tradycyjnym) i rolnictwo intensywne (znane też jako wysokotowarowe lub uprzemysłowione) w zależności od jego cech: wysokości nakładów, ilości plonów, a także średniej powierzchni gospodarstw rolnych i powierzchni obszaru rolniczego kraju.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔlʲˈɲit͡stfɔ, AS: rolʹńictfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rola ż., rolnik m., rolniczka ż.

przym. rolniczy, rolny

przysł. rolniczo

Wiktionary

# rolniczka

→ rolnik

SJP.pl

#### Patrz:

rolnik

# rolniczo

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący rolnictwa, za pomocą rolnictwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zostaną uruchomione programy dla ubogich rolniczo terenów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rola ż., rolnictwo n., rolnik mos., odrolnienie n., odrolnianie n.

:: fż. rolniczka ż.

czas. odrolniać dk., odrolnić dk.

przym. rolniczy, rolny

Wiktionary

# rolniczoprzemysłowy

dotyczący przemysłu rolniczego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z przemysłem rolniczym

Wiktionary

# rolniczość

→ rolniczy

SJP.pl

#### Patrz:

rolniczy

# rolniczy

→ rolnictwo, → rolnik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim

Wiktionary

#### Patrz:

rolnictwo, → rolnik

#### Przykłady

(1.1) Spółdzielnia rolnicza zatrudniła nową agronomkę.

(1.1) W okresie tym wzrost wartości nakładów był w przybliżeniu równy wzrostowi produkcji rolniczej i w rezultacie nakładochłonność produkcji rolniczej nie uległa zauważalnej zmianie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔlʲˈɲit͡ʃɨ, AS: rolʹńičy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rola ż., rolnictwo n., rolnik m., rolniczka ż., odrolnianie n., odrolnienie n.

czas. odrolniać ndk., odrolnić dk.

przym. rolny

przysł. rolniczo, rolnie

Wiktionary

# rolnik

1. osoba prowadząca gospodarstwo rolne, pracująca na roli;
2. osoba mająca ukończone studia rolnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

(1.2) zaw. absolwent szkoły rolniczej, specjalista w dziedzinie rolnictwa

Wiktionary

Rolnik (forma żeńska – rolniczka), farmer (forma żeńska – farmerka) – osoba pracująca na roli, uprawiająca swoje lub cudze pole (rolnictwo). Często specjalista w zakresie rolnictwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tej wsi mieszkają głównie rolnicy.

(1.1) Rolnicy często narzekają, gdy pogoda psuje im zbiory.

(1.2) Zgodnie z rodzinną tradycją, musiałem zostać rolnikiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔlʲɲik, AS: rolʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rola ż., rolnictwo n., odrolnienie n., odrolnianie n.

:: fż. rolniczka ż.

czas. odrolniać dk., odrolnić dk.

przym. rolniczy, rolny

przysł. rolniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gospodarz; gw-pl|Górny Śląsk|bamber, bauer, pampóń.

(1.2) agrotechnik

Wiktionary

# rolnowo

Rolnowo (niem. Rollnau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Morąg.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Miejscowość leży w historycznym regionie Prus Górnych.

Wikipedia

# rolny

dotyczący rolnictwa, związany z uprawą roli

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z uprawą roli, pola

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔlnɨ, AS: rolny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rola ż., rolnictwo n., rolnik m., rolniczka ż.

czas. odrolnić dk.

przym. rolniczy

przysł. rolniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) agrarny

Wiktionary

# rolodeks

wizytownik obrotowy; rolodeks

SJP.pl

# rolodex

wizytownik obrotowy; rolodeks

SJP.pl

# rolować

1. zwijać w rolkę;
2. potocznie:
a) oszukiwać kogoś przy współpracy;
b) masować mięśnie specjalnym wałkiem;
c) zaciągać kredyt na spłatę poprzednich zobowiązań finansowych;
d) kilkukrotnie dachować

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) zwijać w rulon

(1.2) pot. oszukiwać, zwodzić

(1.3) ekon. pot. spłacać dług za pomocą kolejnego długu, na tych samych warunkach, ale o późniejszym okresie spłaty

czasownik zwrotny rolować się

(2.1) zwijać się w rulon

(2.2) pot. oszukiwać się nawzajem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Każda z nas, wychodząc z domu, odpinała podwiązki i rolowała fildekosowe pończochy, żeby wyglądały jak podkolanówki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔˈlɔvat͡ɕ, AS: rolovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rolka ż., rolowanie n., rolkarz m., rolki nmos.

(1.1) czas. dk. zrolować

(1.2) czas. dk. wyrolować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kołować, kiwać, nabierać, kantować; pot. nabijać w butelkę, robić w balona, robić w bambuko, robić w jajo, robić w konia, wpuszczać w maliny; posp. wykręcać wała; wulg. robić w chuja; eufem. robić w człona

Wiktionary

# rolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rolować.

Wiktionary

Rolowanie – singel polskiej piosenkarki Nataszy Urbańskiej, wydany w 2014 na debiutanckim albumie studyjnym artystki zatytułowanym One. Piosenka została napisana przez samą wokalistkę we współpracy z Janem Smoczyńskim, Krzysztofem Pacanem i Zofią Kondracką.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔlɔˈvãɲɛ, AS: rolovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. rolować

rzecz. rolada ż., rolka, rolkarz, rolki

przym. rolkarski

Wiktionary

# rolowiec

osiewnik rolowiec - gatunek chrząszcza z rodziny sprężykowatych

SJP.pl

# rolownia

maszyna do wzdłużnego przecinania wstęgi papieru schodzącej z maszyny papierniczej lub kalandra, na węższe pasma oraz do zwijania ich w zwoje

SJP.pl

# rolownik

pracownik garbarski zatrudniony przy rolowaniu (walcowaniu) skór

SJP.pl

# rolowy

związany z rolowaniem, zwijaniem

SJP.pl

# rolski

nazwisko

SJP.pl

# rolwaga

dawniej, dziś gwarowo: ciężki wóz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łódź., poznań. ciężki wóz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) z chłopskich furmanek ściągać słomę, z rolwag pakuły, szmaty, worki … (J. Tuwim Kwiaty polskie)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) relwaga

Wiktionary

# rom

członek koczowniczego ludu zamieszkującego niemal wszystkie kontynenty; Cygan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek romskiej grupy etnicznej;

Wiktionary

Francja

- Rom – miejscowość w regionie Poitou-Charentes

Niemcy

- Rom – gmina w Niemczech w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Ludwigslust-Parchim

Wody

- Rom – rzeka w Europie Południowej

Inne

- ROM (ang. Read-Only Memory) – pamięć tylko do odczytu

Zobacz też

- Romowie – grupa etniczna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Współcześnie większość Romów prowadzi już osiadły tryb życia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔ̃m, AS: rõm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romski m., romskość ż.

:: fż. Romka ż.

przym. romski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Cygan

Wiktionary

# roma

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) mitrzym. bogini Rzymu i tradycyjne uosobienie państwa rzymskiego;

(1.3) geogr. nazwa kilku miast w różnych państwach świata

Wiktionary

Geografia

- Rzym – stolica Włoch
  - AS Roma – klub piłkarski z Rzymu
- Roma – miasto w Lesotho
- Roma – miasto w Australii
- Roma – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Starr
- Roma – stacja metra w Lizbonie
- Roma – gmina w Rumunii, w okręgu Botoszany
- Roma – wieś w Rumunii, w okręgu Botoszany, w gminie Roma

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W kosmetyczce Romy znalazła tylko puderniczkę i starą szminkę.

(1.2) Pierwszą świątynię Romy wzniesiono w Smyrnie.

(1.3) W teksańskiej Romie mieszka ponad 9000 mieszkańców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃ma, AS: rõma

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. romański

rzecz. Roman ż./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. romański

rzecz. Roman ż./mos.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|Romana.

(1.2) etym|łac|Roma.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Roma; (1.2) Roma; (1.3) Roma

* włoski: (1.1) Roma ż.; (1.2) Roma ż.; (1.3) Roma ż.

źródła.

== Roma (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Roma

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# romadur

miękki ser o łagodnym smaku, podpuszczkowy, dojrzewający, formowany w kształcie cegiełek, wyrabiany w wielu krajach (gł. w Bawarii), jedna z odmian sera limburskiego

SJP.pl

# romain

[czytaj: roMA] francuskie imię męskie

SJP.pl

Francja:

- Romain – gmina w regionie Franche-Comté, w departamencie Doubs
- Romain – gmina w regionie Franche-Comté, w departamencie Jura
- Romain – gmina w regionie Lotaryngia
- Romain – gmina w regionie Szampania-Ardeny

Zobacz też:

- Heure-le-Romain

Wikipedia

# romaji

[czytaj: romadzi] łacińska transkrypcja wyrazów japońskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński;

Wiktionary

Rōmaji (jap. ローマ字; dosł. „znaki rzymskie”) – łacińska transkrypcja wyrazów japońskich, zapis transkrypcyjny języka japońskiego za pomocą alfabetu łacińskiego, metoda pisania po japońsku znakami rzymskimi (pismem łacińskim).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwsze użycie romaji w Japonii datuje się co najmniej na epokę Meiji, kiedy niektórzy postulowali porzucenie skomplikowanego japońskiego systemu pisma na rzecz alfabetu łacińskiego.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|jap|ローマ字. (rōmaji) → alfabet łaciński

uwagi.

zoblistę|katakana|hiragana|kanji.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) romaji

* japoński: (1.1) ローマ字

źródła.

== romaji (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-romaji.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. romaji

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# roman

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Roman – imię męskie
- Roman – miasto w Bułgarii
  - Roman – gmina w Bułgarii
- Roman – miasto w Rumunii
- Roman – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Eure
- Roman – stacja kolejowa w miejscowości Roman, w Okręgu Neamț, w Rumunii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój syn ma na imię Roman.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mãn, AS: rõmãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Romanowa ż., Romanówna ż., Romanostwo lm m., Romkowa ż., Romkówna ż., Romanowo n., Romanowicz m.

:: zdrobn. Romek m., Romeczek m., Romuś m.

:: fż. Roma ż.

przym. Romanowy, Romkowy, Romusiowy, romański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Romek, Romuś, Romeczek

Wiktionary

# romana

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Roman

Wiktionary

- Romana (imię)

- Romana– wieś w Rumunii, w okręgu Ardżesz, w gminie Uda
- Romana – miejscowość we Włoszech
- „Romana” – oficjalny biuletyn Prałatury Opus Dei
- Romana – kronika Rzymian autorstwa Jordanesa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ojciec Romany pracuje w fabryce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Roma ż.

:: fm. Roman mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Roma ż.

:: fm. Roman mos.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|Romana.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Romana ż.

* łaciński: (1.1) Romana ż.

* rosyjski: (1.1) Романа ż.

* słowacki: (1.1) Romana ż.

* węgierski: (1.1) Romána

* włoski: (1.1) Romana ż.

źródła.

== Romana (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż. Romana

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# romanca

1. utwór epicko-liryczny wykorzystujący fragmenty dawnych epopei, pokrewny balladzie;
2. sentymentalny utwór o prostej, zwrotkowej budowie, popularny pod koniec XVIII wieku; romanza

SJP.pl

Romanca (od hiszpańskiego el romance) – utwór liryczny o charakterze epickim zbliżony do ballady. Od ballady różni się brakiem pierwiastka dramatycznego, lekkością i większym nasyceniem liryzmem. Romanca pojawiła się w XV w. w Hiszpanii i od tego czasu jest uprawiana przez autorów z kręgu kultury iberyjskiej i iberoamerykańskiej. Wywodzi się ze średniowiecza, ale swój największy rozkwit przeżywała w renesansie.

Wikipedia

# romańczuk

nazwisko

SJP.pl

- Bartosz Romańczuk
- Jacek Romańczuk
- Szymon (Romańczuk)
- Tomasz Romańczuk
- Zenon Romańczuk

Wikipedia

# romańczyk

nazwisko

SJP.pl

# romandia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zachodnia, francuskojęzyczna część Szwajcarii;

Wiktionary

Romandia (fr. Romandie, Suisse romande; niem. Romandie, Welschland; wł. Romandia, Svizzera romanda) – francuskojęzyczny region w zachodniej części Szwajcarii o powierzchni 9508,2 km² (23% obszaru tego państwa), zamieszkany przez 2,1 mln osób, głównie Szwajcarów francuskojęzycznych. Obejmuje podregion Mittelland (kantony: Berno, Fryburg, Jura i Neuchatel) oraz podregion Leman (kantony: Genewa, Vaud i Valais). Głównym miastem Romandii jest Genewa.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. romandyjski

Wiktionary

# romanek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Roman (imię męskie)

SJP.pl

Romanek – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno.

Wikipedia

# romani

język z grupy języków nowoindoaryjskich, którym posługują się osoby narodowości cygańskiej; język cygański, język romski

SJP.pl

Język romski lub romani (nazwa własna: romani čhib, romani ćhib, w innych językach często określany potoczną nazwą „język cygański”) – język indoeuropejski z gałęzi nowoindyjskiej języków indoaryjskich. Romani jest jedynym autochtonicznym językiem indoaryjskim używanym w Europie. Wywodzi się z sanskrytu za pośrednictwem języków prakryckich. Posługują się nim Romowie oraz Sinti. Romani nie należy natomiast do grupy języków romańskich (przypadkowa zbieżność nazw), w związku z czym tylko w niewielkim stopniu jest spokrewniony z takimi językami jak rumuński czy romansz.

Wikipedia

# romania

kraina historyczna we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna w północnych Włoszech, razem z Emilią tworząca region administracyjny Emilia-Romania, jej najważniejszym ośrodkiem jest Rawenna;

Wiktionary

Romania (wł. Romagna, emil. Rumâgna) – kraina historyczna w północnych Włoszech, razem z krainą Emilia tworząca region administracyjny Emilia-Romania (na obszarze Romanii położone są w całości: prowincja Rawenna, prowincja Rimini i prowincja Forlì-Cesena, a także część prowincji Bolonia). W skład Romanii wchodzi również kilka gmin z regionów Marche i Toskania oraz całe San Marino. Kraina ta zajmuje powierzchnię 6380,6 km², a w 2014 r. zamieszkiwało ją ok. 1 281 000 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) Republika św. Marka poszukiwała kondotierów na zewnątrz, w Mantui, Romanii, Marchiach, lekką jazdę sprowadzając z posiadłości bałkańskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔ̃ˈmãɲja, AS: rõmãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. romański

rzecz. Romkowie nmos.

Wiktionary

# romaniak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Romaniak – polski historyk
- Ludwik Romaniak – nauczyciel biologii, samorządowiec, działacz społeczny
- Ryszard Romaniak – polski żużlowiec
- Stanisław Romaniak – polski poeta i rzeźbiarz

Wikipedia

# romanik

nazwisko

SJP.pl

# romanista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. jęz. znawca języków romańskich

(1.2) pot. eduk. student romanistyki

(1.3) praw. znawca prawa rzymskiego

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) filolog

(1.2) student

(1.3) prawnik

hiponimy.

(1.1) iberysta, italianista

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. romanizm m., romanistyka ż.

:: fż. romanistka ż.

czas. romanizować ndk.

przym. romański, romanistyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|romaniste.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Zawody

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) erromanista

* białoruski: (1.1) раманіст m.; (1.3) раманіст m.

* niemiecki: (1.1) Romanist m.

* rosyjski: (1.1) романист m.; (1.3) романист m.

* ukraiński: (1.1) романіст m.; (1.3) романіст m.

źródła.

== romanista (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) romanista

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔ̃mãˈɲista, AS: rõmãńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romanizm m., romanistyka ż.

:: fż. romanistka ż.

czas. romanizować ndk.

przym. romański, romanistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) filolog

(1.2) student

(1.3) prawnik

hiponimy.

(1.1) iberysta, italianista

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. romanizm m., romanistyka ż.

:: fż. romanistka ż.

czas. romanizować ndk.

przym. romański, romanistyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|romaniste.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Zawody

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) erromanista

* białoruski: (1.1) раманіст m.; (1.3) раманіст m.

* niemiecki: (1.1) Romanist m.

* rosyjski: (1.1) романист m.; (1.3) романист m.

* ukraiński: (1.1) романіст m.; (1.3) романіст m.

źródła.

== romanista (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) romanista

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# romanistka

→ romanista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta wykształcona w dziedzinie romanistyki

(1.2) pot. studentka albo absolwentka filologii romańskiej

(1.3) pot. nauczycielka lub lektorka języków romańskich

(1.4) specjalistka w zakresie prawa rzymskiego

Wiktionary

#### Patrz:

romanista

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) neofilolog; pot. neofilolożka

(1.2) studentka, absolwentka

(1.3) nauczycielka, lektorka

(1.4) prawniczka

hiponimy.

(1.1) iberystka, italianistka

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. romanistyka ż., romanista m., romanizm m., romanizacja ż., romanizowanie n.

czas. romanizować ndk.

przym. romański, romanizacyjny, romanistyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) раманістка ż.; (1.4) раманістка ż.

* rosyjski: (1.1) романистка ż.; (1.4) романистка ż.

* słowacki: (1.1) romanistka ż.

* słoweński: (1.1) romanistka ż.

* ukraiński: (1.1) романістка ż.; (1.4) романістка ż.

źródła.

== romanistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) romanistka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romanistyka ż., romanista m., romanizm m., romanizacja ż., romanizowanie n.

czas. romanizować ndk.

przym. romański, romanizacyjny, romanistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) neofilolog; pot. neofilolożka

(1.2) studentka, absolwentka

(1.3) nauczycielka, lektorka

(1.4) prawniczka

hiponimy.

(1.1) iberystka, italianistka

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. romanistyka ż., romanista m., romanizm m., romanizacja ż., romanizowanie n.

czas. romanizować ndk.

przym. romański, romanizacyjny, romanistyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) раманістка ż.; (1.4) раманістка ż.

* rosyjski: (1.1) романистка ż.; (1.4) романистка ż.

* słowacki: (1.1) romanistka ż.

* słoweński: (1.1) romanistka ż.

* ukraiński: (1.1) романістка ż.; (1.4) романістка ż.

źródła.

== romanistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) romanistka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# romanistyczny

→ romanistyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący romanistyki, związany z romanistyką

Wiktionary

#### Patrz:

romanistyka

#### Powiązane:

rzecz. romanizowanie n., romanizm mrz., romanista m., romanistka ż., romanistyka ż.

przym. romański

Wiktionary

# romanistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o języku, historii i kulturze romańskiej, zwłaszcza francuskiej

(1.2) wydział lub kierunek uniwersytecki obejmujący studia w zakresie romanistyki (1.1)

Wiktionary

Filologia romańska (romanistyka) – nauka o językach romańskich i literaturze pisanej w tych językach. Obejmuje całokształt wiedzy na temat tych języków oraz krajów, w których są one używane, głównie w kontekście podobieństwa i różnic między nimi. Obejmuje również zagadnienia związane z nauką tych języków w szkołach czy na uniwersytetach.

W Polsce, szczególnie w szkolnictwie wyższym, termin „romanistyka” odnosi się przeważnie do filologii francuskiej.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. romanizowanie n., romanizm mrz., romanista m., romanistka ż.

przym. romański, romanistyczny

czas. romanizować

Wiktionary

# romaniszyn

nazwisko

SJP.pl

# romaniuk

nazwisko

SJP.pl

- Bogdan Romaniuk (ur. 1967) – polski polityk, samorządowiec
- Jerzy Romaniuk (ur. 1943) – polski profesor, pianista i pedagog
- Kazimierz Romaniuk (ur. 1927) – polski biskup rzymskokatolicki
- Kazimierz Romaniuk (1908–1996) – polski ekonomista, statystyk i demograf
- Mykoła Romaniuk (ur. 1958) – ukraiński polityk, mer Łucka od 2010
- Rafał Romaniuk (ur. 1982) – polski trójboista siłowy, kulturysta, aktor, fotomodel, trener i dietetyk
- Ryszard Romaniuk (ur. 1952) – polski profesor, inżynier – elektronika i techniki informacyjne
- Tomasz Romaniuk (ur. 1974) – polski piłkarz
- Wanda Romaniuk (ur. 1944) – polska okulistka, profesor medycyny
- Wiesław Romaniuk (ur. 1963) – polski piłkarz
- Witalij Romaniuk (ur. 1984) – ukraiński piłkarz, grający na pozycji obrońcy
- Wojciech Romaniuk (ur. 1970) – polski polityk, przedsiębiorca, menedżer, poseł RP

Wikipedia

# romanizacja

przejmowanie kultury rzymskiej i języka łacińskiego w wielu prowincjach starożytnego Rzymu

SJP.pl

- romanizacja (starożytność)
- romanizacja (językoznawstwo)
- romanizacja (etnologia)

Wikipedia

# romanizm

1. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa przyjęte z któregoś z języków romańskich albo na nim wzorowane;
2. styl w sztuce XI-XIII wieku; styl romański;
3. cechy charakterystyczne dla kultury starożytnego Rzymu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z któregoś języka romańskiego

(1.2) szt. styl w sztuce XI–XIII w.

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔ̃ˈmãɲism̥, AS: rõmãńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romanistyka ż., romanista mos., romanistka ż., romanizacja ż., romańszczyzna ż., Roman mos., Romana ż., romanizowanie n.

przym. romanistyczny, romański

czas. romanizować ndk., romanizować się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) romańszczyzna

Wiktionary

# romanizować

czasownik

(1.1) rozpowszechniać języki i kulturę romańską; w czasie panowania imperium rzymskiego: narzucać podbitej ludności język łaciński i rzymską kulturę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔ̃mãɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: rõmãńizovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romanizowanie n., romanizm mrz., romanista m., romanistka ż., romanistyka ż., romanizacja ż.

przym. romański

czas. romanizować się

Wiktionary

# romanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|romanizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romanizacja ż., romanizm m., romanistyka ż., romanista m., romanistka ż.

czas. romanizować ndk.

przym. romański, romanistyczny

Wiktionary

# romankiewicz

nazwisko

SJP.pl

# romankowo

Romankowo (niem. Romsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol. Siedziba sołectwa, w którego skład wchodzi również miejscowość Miedna. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# romanostwo

Roman z małżonką; Romanowie

SJP.pl

# romanow

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przedstawiciel dynastii Romanowów

Wiktionary

Romanowowie, także Romanowi (od ros. Романовы) – ród rosyjski, dynastia carów, potem cesarzy rządzących Rosją od 1613 do 1917 roku. Spowinowacony z rodem Rurykowiczów osobą Nikity Romanowicza Zacharyna, szwagra Iwana IV Groźnego. W linii męskiej dynastia wygasła w 1730 roku, po czym nazwę rodu przyjął spowinowacony z Romanowami niemiecki ród Holstein-Gottorp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1617 roku Michał Romanow zakończył wojnę ze Szwecją.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Roman mos.

Wiktionary

# romanówek

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jesy ich 3, w tym 1 podstawowa

- Romanówek – część wsi Rudnik w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Rudnik
- Romanówek – przysiółek wsi Lubrza w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Lubrza
- Romanówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Rogów

Wikipedia

# romanowicz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. syn Romana

Wiktionary

- Aldona Romanowicz (1909-2009) – malarka
- Aleksander Romanowicz (1871-1933) – Tatar, generał
- Arseniusz Romanowicz (1910-2008) – architekt
- Barbara Romanowicz (ur. 1950) – geofizyk
- Kazimierz Romanowicz (1916-2010) – wydawca
- Tadeusz Romanowicz (1843-1904) – powstaniec
- Walenty Romanowicz (1911-1945) – malarz, lekarz
- Zbigniew Romanowicz (1932-2010) – matematyk
- Zofia Romanowicz (1922-2010) – pisarka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwycięstwo nad Jadźwingami umocniło poważnie pozycję Daniela Romanowicza między hospodarami Rusi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Romanowiczowa ż., Romanowiczówna ż., Roman m., Romek m., Romuś m., Romkowie nmos.

przym. Romanowiczowy

Wiktionary

# romanowie

Roman z małżonką; Romanostwo

SJP.pl

Romanowowie, także Romanowi (od ros. Романовы) – ród rosyjski, dynastia carów, potem cesarzy rządzących Rosją od 1613 do 1917 roku. Spowinowacony z rodem Rurykowiczów osobą Nikity Romanowicza Zacharyna, szwagra Iwana IV Groźnego. W linii męskiej dynastia wygasła w 1730 roku, po czym nazwę rodu przyjął spowinowacony z Romanowami niemiecki ród Holstein-Gottorp.

Wikipedia

# romanowo

W Polsce

- Romanowo – część miasta Koronowo
- Romanowo – wieś w woj. dolnośląskim w pow. kłodzkim, w gminie Kłodzko
- Romanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim w pow. aleksandrowskim, w gminie Koneck
- Romanowo – część wsi Kolonia Obrowska w woj. kujawsko-pomorskim w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
- Romanowo – część kolonii Łęg-Witoszyn w woj. kujawsko-pomorskim w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
- Romanowo – część wsi Rydzeweo w woj. mazowieckim w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
- Romanowo – wieś w woj. mazowieckim w pow. makowskim, w gminie Karniewo
- Romanowo – przysiółek wsi Pilichowo w woj. mazowieckim w pow. płockim, w gminie Bulkowo
- Romanowo – wieś w woj. podlaskim w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Romanowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
- Romanowo – część wsi Krzemieniewo w woj. warmińsko-mazurskim w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik
- Romanowo – kolonia w woj. wielkopolskim w pow. konińskim, w gminie Sompolno
- Romanowo – wieś w woj. wielkopolskim w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
- Romanowo – część wsi Sokolniki w woj. wielkopolskim w pow. wrzesińskim, w gminie Kołaczkowo

Wikipedia

# romanowowie

dynastia rosyjska

SJP.pl

Romanowowie, także Romanowi (od ros. Романовы) – ród rosyjski, dynastia carów, potem cesarzy rządzących Rosją od 1613 do 1917 roku. Spowinowacony z rodem Rurykowiczów osobą Nikity Romanowicza Zacharyna, szwagra Iwana IV Groźnego. W linii męskiej dynastia wygasła w 1730 roku, po czym nazwę rodu przyjął spowinowacony z Romanowami niemiecki ród Holstein-Gottorp.

Wikipedia

# romanowski

owca romanowska - rosyjska rasa owiec

SJP.pl

Romanowscy – opis nazwiska i rodziny

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Romanowski – polski literaturoznawca
- Andrzej Romanowski – polski szlachcic
- Andrzej Stanisław Romanowski – polski literaturoznawca
- Bolesław Romanowski – polski komandor
- Edward Romanowski – polski sprinter
- Elżbieta Romanowska – polska aktorka
- Ewa Romanowska-Różewicz – polska montażystka filmowa
- Filip Romanowski (Filip Bożawola Romanowski) – malarz, litograf, nauczyciel
- Gereon Grzenia-Romanowski vel Gereon Grzenia ps. "Zielony", "Gwardiuk" – wojskowy, ekonomista
- Helena Romanowska – pisarka polska
- Henryk Romanowski – polski ekonomista
- Leon Romanowski – polski prawnik, heraldyk, literat
- Maciej Józef Romanowski – polski samorządowiec
- Marcin Romanowski – polski prawnik i urzędnik
- Maria Romanowska – polska działaczka opozycji antykomunistycznej
- Michał Romanowski – polski profesor nauk prawnych
- Mieczysław Romanowski – polski poeta
- Mirosław Romanowski – kanadyjski matematyk i metrolog
- Piotr Romanowski – polski językoznawca
- Piotr Romanowski – rosyjski szachista
- Rafał Romanowski – polski urzędnik państwowy
- Sebastian Romanowski – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
- Tadeusz Romanowski – nauczyciel, krajoznawca, regionalista łódzki, przewodnik, działacz PTTK.
- Teresa Dębowska-Romanowska – polska prawnik
- Tomasz Romanowski – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
- Tomasz Jan Romanowski – polski szlachcic
- Wiesław Romanowski – polski dziennikarz
- Wincenty Romanowski – polski żołnierz
- Wojciech Romanowski – polski dziennikarz
- Wojciech Romanowski – polski sędzia
- Zdzisław Romanowski – polski prozaik

Wikipedia

# romanowy

dynastia rosyjska

SJP.pl

# romans

1. związek miłosny osób nie będących parą małżeńską;
2. gatunek literacki;
3. miłosna pieśń liryczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) związek miłosny osób niebędących parą małżeńską

(1.2) liter. gatunek literacki

(1.3) muz. miłosna pieśń liryczna

(1.4) pot. interes, sprawa

Wiktionary

- romans – gatunek filmowy
- romans – historyczny gatunek literacki
- romans – współczesny gatunek literacki
- romans – wokalny utwór muzyczny
- Romans – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes
- Romans – francuska gmina w regionie Rodan-Alpy
- Romans – film z 1930 roku dwukrotnie nominowany do Oscara

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasie, gdy wybuchła afera z romansem, żona aktora spodziewała się ich pierwszego dziecka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mãw̃s, AS: rõmãũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romansidło n., romansowanie n.

:: zdrobn. romansik m.

czas. romansować

przym. romansowy

przysł. romansowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) flirt, miłostka, amory

(1.2) romansidło, harlekin

(1.4) interes, pot. sprawa

Wiktionary

# romansidło

pejoratywnie: lichy, nędzny romans (powieść)

SJP.pl

# romansik

zdrobnienie od: romans

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od romans

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romans m.

czas. romansować ndk.

Wiktionary

# romański

1. związany z kulturą starorzymską;
2. związany ze stylem romańskim, mający cechy stylu romańskiego, wybudowany w stylu romańskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wywodzący się ze starożytnej kultury rzymskiej lub z nią związany

(1.2) szt. związany z europejskim stylem architektonicznym z X-XIII wieku

(1.3) geogr. związany z Romanią (krainą historyczną we Włoszech)

Wiktionary

Romański – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 5200 osób.

Osoby o nazwisku Romański:

- Eugeniusz Romański, ps. „Rawicz” (1918–1944) – kapitan Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego
- Jan Romański (1894–1938) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego
- Jacek Romański (ur. 1950) – polski brydżysta
- Jerzy Romański (1909–1968) – polski architekt
- Kazimierz Romański (ur. 1957) – polski urzędnik i dyplomata
- Marek Romański (1906–1974) – polski pisarz, publicysta i dziennikarz
- Romuald Romański – polski prawnik i historyk
- Wilibrard Romański (1886–1940) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do języków romańskich zaliczamy m.in. włoski.

(1.2) Na banknocie widnieje romańska rotunda z Cieszyna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Roma ż., Romański m., Romańska ż., romanizowanie n., romanizm mrz., romanista m., romanistka ż., romanistyka ż., romanizacja ż., Roman mos., Romania ż.

czas. romanizować ndk., romanizować się ndk.

przym. romanistyczny

Wiktionary

# romansopisarka

pisarka tworząca romanse

SJP.pl

# romansopisarski

dotyczący romansopisarza, romansopisarstwa

SJP.pl

# romansopisarstwo

sztuka pisania romansów

SJP.pl

# romansopisarz

pisarz tworzący romanse

SJP.pl

# romansować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) mieć romans; wdawać się w romans

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romans mrz., romansowanie n., romansik mrz.

przym. romansowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) flirtować

Wiktionary

# romansowny

dawniej: romansowy

SJP.pl

# romansz

język romansz - język z grupy języków romańskich, którym posługuje się ludność zamieszkująca Alpy; jeden z języków urzędowych Szwajcarii; język retycki, język retoromański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jęz. język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia;

Wiktionary

Język romansz (retorom. Rumantsch, fr. Romanche, niem. Bündnerromanisch, Rätoromanisch, Romanisch), znany też jako język retoromański – język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich, używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia: Sursilvan, Sutsilvan, Surmiran, Puter, Vallader.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mãw̃ʃ, AS: rõmãũ̯š

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) retoromański, ISO 639-2 i 639-3: roh

Wiktionary

# romant.

skrót od:
1. romantyzm;
2. romantyczny

SJP.pl

# romantyczka

→ romantyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta skłonna do marzycielstwa, do idealizowania ludzi i życia

Wiktionary

#### Patrz:

romantyk

#### Przykłady

(1.1) Była niepoprawną romantyczką (…) Przepisywała wiersze ulubionych poetów, uczyła się ich na pamięć.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. romantyczny

rzecz. romantyzm mrz., romantyk mos., romantyka ż.

Wiktionary

# romantycznie

przymiotnik

(1.1) w sposób romantyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romantyzm mrz., romantyka ż., romantyk mos., romantyczność ż.

przym. romantyczny

Wiktionary

# romantyczniej

stopień wyższy od przysłówka: romantycznie

SJP.pl

# romantyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: romantyczny

SJP.pl

# romantyczność

romantyzm;
1. poetyckość, malowniczość, niezwykłość; romantyka;
2. prąd ideowy, literacki i artystyczny z początku XIX w., odwołujący się do uczuć, natury, ludowości, egzotyki i fantastyki oraz wprowadzający idee patriotyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest romantyczne; cecha tych, którzy są romantyczni

Wiktionary

Romantyczność – ballada Adama Mickiewicza, powszechnie uważana za literacki manifest romantyzmu w Polsce.

Napisana została końcem stycznia 1821 w Wilnie, wydana zaś jako pierwszy − nie licząc sentymentalnego wstępu pt. Pierwiosnek − utwór tomu Ballad i romansów z 1822. Stała się tym samym swoistym credo i otwarciem, nie tylko debiutanckiego tomu poezji Mickiewicza, ale również całej jego przyszłej drogi twórczej. Kontynuację tego krótkiego utworu stanowi motyw zawinionego cierpienia Gustawa z IV części Dziadów.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. romantyczny, romantycznie

przysł. romantycznie

rzecz. romantyka ż., romantyzm mrz.

Wiktionary

# romantyczny

1. odnoszący się do romantyzmu - prądu umysłowego w XVIII i XIX w.
2. odznaczający się tendencją do marzeń, fantazji
3. pobudzający do marzeń, fantastyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

(1.2) pot. taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Epoka romantyczna stworzyła własny model bohatera literackiego.

(1.2) Skompromitowany przez Gabrysię przed całą żeńską drużyną koszykarską, której uczestniczki - jak się okazało - wszystkie miały okazję słuchać tych samych komplementów i romantycznych porównań do kwiatu jabłoni, mówi jej, że jest prozaiczna jak kalafior.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌrɔ̃mãnˈtɨt͡ʃnɨ, AS: rõmãntyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romantyzm m., romantyk m., romantyczka ż., romantyczność ż., romantyka ż.

przysł. romantycznie

Wiktionary

# romantyk

1. artysta tworzący dzieła w duchu romantyzmu;
2. osoba charakteryzująca się idealizmem, marzycielstwem i nadmierną uczuciowością

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. artysta tworzący zgodnie z założeniami romantyzmu

(1.2) mężczyzna romantyczny, uczuciowy, sentymentalny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Adam Mickiewicz należy do romantyków.

(1.2) Mój narzeczony jest romantykiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romantyka ż., romantyzm m.

:: fż. romantyczka ż.

przym. romantyczny

przysł. romantycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przedstawiciel romantyzmu

(1.2) idealista, częściowo marzyciel

Wiktionary

# romantyka

poetyckość, malowniczość, niezwykłość; romantyczność, romantyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tajemniczy urok zjawiska, miejsca, zdarzenia

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: romantyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romantyk m., romantyczka ż., romantyzm m., romantyczność ż.

przym. romantyczny

przysł. romantycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nastrojowość

Wiktionary

# romantyzm

1. prąd ideowy, literacki i artystyczny z początku XIX w., odwołujący się do uczuć, natury, ludowości, egzotyki i fantastyki oraz wprowadzający idee patriotyczne;
2. postawa życiowa charakteryzująca się idealizmem, marzycielstwem i nadmierną uczuciowością;
3. poetyckość, malowniczość, niezwykłość; romantyczność, romantyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. szt. epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;

Wiktionary

Romantyzm (z fr. romantisme, od roman – powieść, opowieść) – szeroki nurt w kulturze, który dał nazwę epoce w historii sztuki i historii literatury trwającej od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku. Romantyzm rozwinął się początkowo w Europie i wyrażał się w różnych obszarach kultury, m.in. poezji, malarstwie i muzyce.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rɔ̃ˈmãntɨsm̥, AS: rõmãntysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romantyczność ż., romantyka ż., romantyk mos., romantyczka ż., romantyzowanie n.

czas. romantyzować ndk.

przym. romantyczny

przysł. romantycznie

Wiktionary

# romantyzować

czynić romantycznym (poetycznym, tajemniczym, zgodnym z duchem romantyzmu)

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) przypisywać czemuś wartość wzruszeń, natchnień, piękna, gdy faktycznie tych cech nie ma lub istnieją w znikomym stopniu

(1.2) liter. nadać utworowi cechy romantyzmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romantyzm mrz.

Wiktionary

# romanza

[czytaj: romanca] sentymentalny utwór o prostej, zwrotkowej budowie, popularny pod koniec XVIII wieku; romanca

SJP.pl

Romanza – Greatest Hits album włoskiego śpiewaka Andrei Bocellego.

Uważany za breakthrough album Bocellego z 20 milionami sprzedanych egzemplarzy. Był na szczytach list sprzedawanych albumów w całej Europie i Ameryce Łacińskiej, również w Polsce.

Album jest kompilacją dwóch wcześniejszych albumów – Il Mare Calmo della Sera z 1994 oraz Bocelli z 1995.

Składanka w Polsce uzyskała status platynowej płyty.

Wikipedia

# romario

Romário, właśc. Romário da Souza Faria (ur. 29 stycznia 1966 w Rio de Janeiro) – brazylijski piłkarz, który występował na pozycji napastnika, reprezentant kraju. Mistrz świata 1994, dwukrotny mistrz Copa América 1989 i 1997. Uważany jest za jednego z najlepszych napastników w historii piłki nożnej.

Wikipedia

# romartów

Romartów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Witonia.

Wieś duchowna, własność seminarium duchownego w Gnieźnie położona była w końcu XVI wieku w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# romaszewski

nazwisko

SJP.pl

# romaszki

- Romaszki – wieś w Polsce
- Romaszki – wieś na Litwie
- Romaszki – osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, w rejonie priozierskim

Na Białorusi

- Romaszki – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie lachowickim, w sielsowiecie Żerebkowicze
- Romaszki – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie szczuczyńskim, w sielsowiecie Kamionka
- Romaszki – dawna leśniczówka w obwodzie grodzieńskim, w rejonie szczuczyńskim, w sielsowiecie Kamionka
- Romaszki – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda. Dawniej Horby
- Romaszki – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki

Wikipedia

# romatowski

nazwisko

SJP.pl

# romb

czworokąt mający wszystkie boki równej długości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. czworokąt o wszystkich bokach równych;

Wiktionary

Romb, rzadziej ukośnik – czworokąt o bokach równej długości .

Każdy romb jest jednocześnie:

- równoległobokiem , którego boki mają tę samą długość;
- deltoidem, którego przekątne przecinają się w swoich środkach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jasiu, narysuj przekątne rombu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔ̃mp, AS: rõmp

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romboid

przym. rombowy, romboidalny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. romboid

przym. rombowy, romboidalny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) rhombus

* baskijski: (1.1) erronbo

* białoruski: (1.1) ромб m.

* bułgarski: (1.1) ромб m.

* czeski: (1.1) kosočtverec m.

* duński: (1.1) rombe w.

* esperanto: (1.1) rombo

* francuski: (1.1) losange m.

* hiszpański: (1.1) rombo

* interlingua: (1.1) rhombo

* kataloński: (1.1) rombe m.

* niemiecki: (1.1) Raute ż., Rhombus m.

* norweski (bokmål): (1.1) rombe m.

* norweski (nynorsk): (1.1) rombe m.

* nowogrecki: (1.1) ρόμβος m.

* rosyjski: (1.1) ромб m.

* słowacki: (1.1) kosoštvorec m.

* szwedzki: (1.1) romb w.

* ukraiński: (1.1) ромб m.

* włoski: (1.1) rombo

źródła.

== romb (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geom. romb

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# rombica

rodzaj ryb z rzędu flądrokształtnych

SJP.pl

# romboedr

1. w mineralogii: krystalograficzna postać prosta;
2. równoległościan, którego wszystkie ściany są rombami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. zob. rombościan.

Wiktionary

Romboedr, rombościan – równoległościan, którego każda ściana jest rombem, czyli bryła ograniczona sześcioma przystającymi rombami. Kształt romboedru mają niektóre komórki elementarne układu trygonalnego (jednego z typów sieci krystalograficznych).

Właściwości

- romboedr ma 8 wierzchołków i 12 krawędzi,
- oś główna symetrii obrotowej łączy te 2 wierzchołki, w których zbiegają się po 3 kąty równe,

Wikipedia

# romboid

czworokąt mający dwie pary boków sąsiednich równych; deltoid

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. deltoid.

Wiktionary

Romboid – słowackie czasopismo literackie. Zostało założone w 1966 roku.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. romb m.

przym. romboidalny

Wiktionary

# romboidalny

mający kształt romboidu (deltoidu); romboidowy

SJP.pl

# romboidowy

rzadko: mający kształt romboidu (deltoidu); romboidalny

SJP.pl

# rombolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście (lub ich części) przypominające romby

Wiktionary

# rombościan

bryła, której boki są rombami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan, którego każda ze ścian jest rombem;

Wiktionary

Romboedr, rombościan – równoległościan, którego każda ściana jest rombem, czyli bryła ograniczona sześcioma przystającymi rombami. Kształt romboedru mają niektóre komórki elementarne układu trygonalnego (jednego z typów sieci krystalograficznych).

Właściwości

- romboedr ma 8 wierzchołków i 12 krawędzi,
- oś główna symetrii obrotowej łączy te 2 wierzchołki, w których zbiegają się po 3 kąty równe,

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) romboedr

Wiktionary

# rombowaty

przypominający kształtem romb

SJP.pl

# rombowy

o kształcie rombu

SJP.pl

# romcio

zdrobnienie od: Roman, Romuald (imiona męskie); Romuś, Romek

SJP.pl

# romczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Romki lub z nią związany

SJP.pl

# romeczek

zdrobnienie od: Roman, Romuald (imiona męskie)

SJP.pl

# romeit

minerał, antymonian wapnia występujący w tetragonalnych kryształach barwy żółtej aż do czerwonej; znany z Piemontu

SJP.pl

# romek

zdrobnienie od: Roman, Romuald (imiona męskie); Romuś, Romcio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Roman

(1.2) zdrobn. od: Romuald

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Romka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzień dobry! Ranny dziś ptaszek z Romka!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mɛk, AS: rõmek

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. Roman mos., Romeczek mos., Romuś mos., Romanek ż./mos., Romanowicz ż./mos., Romania ż./mos., Romaniak ż./mos., Romanik ż./mos., Romaniszyn ż./mos., Romaniuk ż./mos., Romankiewicz ż./mos., Romankowo n., Romanostwo n., Romanow ż./mos., Romanowie nmos., Romanowo n., Romanowowie nmos., Romanowski mos., Romanówek mrz.

:: przym. Romanowy

(1.2)

:: rzecz. Romuald mos., Romeczek mos., Romuś mos., Romualda ż., Romualdostwo n., Romualdowie nmos.

:: przym. Romualdowy, Romualdziny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. Roman; zdrobn. Romuś, Romeczek

Wiktionary

# rómel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odpust

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kram

Wiktionary

# romeo

potocznie - mężczyzna romantyczny, kochliwy; uwodziciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. imię bohatera dramatu Szekspira

Wiktionary

- Romeusz – imię męskie
- Romeo Monteki
- Romeo – minialbum grupy SHINee
- Romeo – południowokoreańska grupa muzyczna
- Romeo — serwis randkowy dla osób homoseksualnych, biseksualnych, queer oraz transpłciowych

Miejscowości w USA:

- Romeo – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Conejos
- Romeo – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Macomb

Inne:

- okręty podwodne projektu 633 – kod NATO Romeo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czasami Romeo bywał porywczy.

(1.1) Zachowujesz się jak Szekspirowski Romeo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔ̃ˈmɛɔ, AS: rõmeo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. romeo m.

Wiktionary

# romeowie

potocznie - mężczyzna romantyczny, kochliwy; uwodziciel

SJP.pl

# romeowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Romea lub z nim związany

SJP.pl

# romer

[czytaj: RYmer] szklany kielich do wina, stosowany od XVII wieku w Nadrenii i Niderlandach

SJP.pl

- Romer – polska rodzina szlachecka i jej herb własny

Wikipedia

# romet

polska firma rowerowa oraz marka rowerów przez nią produkowana

SJP.pl

Wikipedia

# rominta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północnej Polsce i Rosji (obwód królewiecki), lewy dopływ Pisy;

Wiktionary

Rominta (ros. Красная, Krasnaja, niem. Rominte) – rzeka, lewy dopływ Pisy. Płynie przez tereny obwodu królewieckiego w Rosji.

Rzeka powstaje z połączenia rzek Błędzianki (uznawanej za górny bieg Rominty) i Szynkuny (ros. Протока, Protoka, niem. Schenken Bach). Rzeka płynie przez Puszczę Romincką, przepływa przez wieś Krasnolesie i uchodzi do rzeki Pisy we wschodniej części miasta Gusiew.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. romincki

Wiktionary

# rominy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Romy lub z nią związany

SJP.pl

# romka

zdrobnienie od: Romana, Romualda (imiona żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini romskiej grupy etnicznej

(1.2) zdrobn. Romana

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Romek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O potrawach kuchni cygańskiej opowiadała nam prawdziwa Romka.

(1.2) Pożyczyłam ten atlas od Romki Czech z siódmej c.

(2.1) Po drodze podwieziemy Romka pod rozlewnię.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. romski m., romskość ż.

:: fm. Rom m.

przym. romski

(1.2)

rzecz. Romana ż., Roman m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Cyganka, Romni

Wiktionary

# romkowie

Romek z małżonką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. Romek z żoną

forma rzeczownika.

(2.1) M. i W. lm. od: Romek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Romanowicz mos., Roman mos., Romeczek mos., Romuś mos., Romanostwo n., Romanowo n., Romankowo n., Romanówek mrz., Romania ż.

przym. Romanowy

Wiktionary

# romkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Romka lub z nim związany

SJP.pl

# rommel

nazwisko

SJP.pl

## Osoby noszące nazwisko Rommel

- Adrien Rommel (1914–1963) – francuski szermierz
- Donggon Rommel – filipiński zapaśnik
- Erwin Rommel (1891–1944) – niemiecki feldmarszałek
- Frank Rommel (ur. 1984) – niemiecki skeletonista
- Manfred Rommel (1928–2013) – niemiecki polityk, syn Erwina

Wikipedia

# romnów

Romnów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie.

Leży na terenie Parku Krajobrazowego Dolina Bystrzycy, w widłach rzek Bystrzycy i Strzegomki. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 362.

Wikipedia

# romocki

nazwisko

SJP.pl

# romofob

osoba wrogo nastawiono do Romów

SJP.pl

# romofobia

niechętne, wrogie nastawienie do Romów

SJP.pl

Romofobia – negatywne postawy i uczucia wobec Romów; silny lęk przed Romami, połączony ze wstrętem lub nienawiścią w stosunku do nich.

Wikipedia

# romowie

członek koczowniczego ludu zamieszkującego niemal wszystkie kontynenty; Cygan

SJP.pl

Wikipedia

# rompelkamera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pralnia

Wiktionary

# romski

odnoszący się do Romów (Cyganów); cygański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Romów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Romów;

Wiktionary

Język romski lub romani (nazwa własna: romani čhib, romani ćhib, w innych językach często określany potoczną nazwą „język cygański”) – język indoeuropejski z gałęzi nowoindyjskiej języków indoaryjskich. Romani jest jedynym autochtonicznym językiem indoaryjskim używanym w Europie. Wywodzi się z sanskrytu za pośrednictwem języków prakryckich. Posługują się nim Romowie oraz Sinti. Romani nie należy natomiast do grupy języków romańskich (przypadkowa zbieżność nazw), w związku z czym tylko w niewielkim stopniu jest spokrewniony z takimi językami jak rumuński czy romansz.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃msʲci, AS: rõmsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Rom m., Romka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cygański

(2.1) romani

Wiktionary

# romskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem romskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem romskim

(1.3) spisany, stworzony w języku romskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: rõmskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# romskość

→ romski

SJP.pl

#### Patrz:

romski

# romuald

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Romuald – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „ten, który zdobył sławę dzięki swemu panowaniu”.

Zdrobnienia to Romek, Romcio, Romuś. Żeński odpowiednik: Romualda

Romuald imieniny obchodzi: 7 lutego, 19 czerwca, 24 czerwca i 9 sierpnia.

Osoby święte o imieniu Romuald:

- święty Romuald – założyciel zakonu kamedułów

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Córka pana Romualda uczy w pobliskiej zawodówce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: rɔ̃ˈmuwalt, AS: rõmuu̯alt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Romualda ż.

:: zdrobn. Romualdzik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Romualda ż.

:: zdrobn. Romualdzik m.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|Romualdus.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Romuald

* białoruski: (1.1) Рамуальд m.

* czeski: (1.1) Romuald m.

* francuski: (1.1) Romuald m.

* hiszpański: (1.1) Romualdo m.

* kaszubski: (1.1) Rómùôld m.

* łaciński: (1.1) Romualdus m.

* łotewski: (1.1) Romualds m.

* niemiecki: (1.1) Romuald m.

* portugalski: (1.1) Romualdo m.

* rosyjski: (1.1) Ромуальд m.

* słowacki: (1.1) Romuald m.

* szwedzki: (1.1) Romuald

* ukraiński: (1.1) Ромуальд m.

* węgierski: (1.1) Romuald

* włoski: (1.1) Romualdo m.

źródła.

== Romuald (język francuski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|francuski|m. Romuald

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# romualda

imię żeńskie

SJP.pl

Romualda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, żeński odpowiednik imienia Romuald, które oznacza „ten, który zdobył sławę dzięki swemu panowaniu”.

W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych, wykazano 5356 kobiet o imieniu Romualda nadanym jako imię pierwsze oraz 2660 kobiety noszące imię Romualda jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako żeńskie imię pierwsze – Anna, nosi 1072616 osób.

Romualda imieniny obchodzi 19 czerwca.

Wikipedia

# romualdostwo

Romuald z małżonką; Romualdowie

SJP.pl

# romualdowie

Romuald z małżonką; Romualdostwo

SJP.pl

# romualdowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Romualda lub z nim związany

SJP.pl

# romualdziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Romualdy lub z nią związany

SJP.pl

# romulus

mitologiczny założyciel i eponim Rzymu oraz pierwszy jego władca, brat bliźniak Remusa, po śmierci czczony przez mieszkańców imperium rzymskiego jako Quirinus

SJP.pl

- Romulus – imię męskie
- Romulus – mitologiczny założyciel Rzymu
- Romulus – planeta w fikcyjnym świecie Star Trek
- Romulus – księżyc planetoidy (87) Sylvia z pasa głównego planetoid
- Romulus – album kanadyjskiej grupy Ex Deo
- Romulus – biskup, święty Kościoła katolickiego

Wikipedia

# romuś

1. zdrobnienie od: Roman, Romuald (imiona męskie); Romek, Romcio;
2. nazwisko

SJP.pl

# ron

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rodzic osoby niepełnosprawnej

skrótowiec

(2.1) = rad. Radiofoniczny Ośrodek Nadawczy

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) RON Podmiejska

Wiktionary

# rona

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = hist. wojsk. Rosyjska Wyzwoleńcza Armia Ludowa;

Wiktionary

Rumunia:

- Rona – wieś

Szwajcaria:

- Rona – miejscowość w gminie Surses, w kantonie Gryzonia, w regionie Albula

Wielka Brytania:

- Rona (North Rona) – wyspa w Szkocji, w archipelagu Hebrydów Zewnętrznych
- Rona (South Rona) – wyspa w Szkocji, w archipelagu Hebrydów Wewnętrznych

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

transliteracja etym|ros|РОНА. < Русская освободительная народная армия

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) RONA

* rosyjski: (1.1) РОНА

źródła.

== RONA (język niemiecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) hist. wojsk. RONA

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

transliteracja etym|ros|РОНА. < Русская освободительная народная армия

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) RONA

* rosyjski: (1.1) РОНА

źródła.

== RONA (język niemiecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) hist. wojsk. RONA

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ronald

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Ronald – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Waszyngton, w hrabstwie Kittitas.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ronald ma chore serce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃nalt, AS: rõnalt

Wiktionary

# ronaldinho

[czytaj: ronaldińjo] (właściwie: Ronaldo de Assis Moreira) piłkarz brazylijski

SJP.pl

Ronaldinho lub Ronaldinho Gaúcho (wym. [ʁonawˈdʒĩɲu gaˈuʃu]; właśc. Ronaldo de Assis Moreira; ur. 21 marca 1980 w Porto Alegre) – brazylijski piłkarz, który grał zazwyczaj na pozycji pomocnika lub napastnika, mistrz świata 2002, mistrz Ameryki Południowej 1999, zwycięzca Ligi Mistrzów UEFA 2005/2006. Posiada obywatelstwo brazylijskie i hiszpańskie.

Wikipedia

# ronaldo

nazwisko obce

SJP.pl

Ronaldo, właśc. Ronaldo Luís Nazário de Lima (wym. [χoˈnawdu luˈiz naˈzaɾiu dʒi ˈlimɐ]; ur. 18 września 1976 w Rio de Janeiro) – brazylijski piłkarz, który grał na pozycji napastnika. Oprócz brazylijskiego posiada także hiszpański paszport. Najmłodszy w historii laureat nagrody Piłkarz Roku FIFA dla najlepszego piłkarza świata i Złotej Piłki dla najlepszego piłkarza grającego w Europie.

Wikipedia

# ronaldowie

Ronald z małżonką

SJP.pl

# ronaldowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ronalda lub z nim związany

SJP.pl