# mayflower

nazwa galeonu, który w 1620 r. przywiózł z Anglii do Ameryki Północnej pierwszych osadników

SJP.pl

Mayflower – mały, drewniany żaglowiec, trójmasztowy galeon handlowy, na którym koloniści angielscy, tzw. pielgrzymi, w liczbie 102 osób, przybyli do Ameryki Północnej w 1620 roku.

Wikipedia

# mayo

[czytaj: maja] w filozofii buddyjskiej: iluzja, złudzenie, potężna siła tworząca kosmiczną ułudę rzeczywistego bytu świata materialnego; maja

SJP.pl

- Mayo National Park – park narodowy w Irlandii
- Mayo (Yukon) – jednostka samorządowa w Yukonie
- Mayo – szczep Indian z zamieszkałych w meksykańskim stanie Sonora

Rzeki:

- Mayo – rzeka w Peru
- Mayo – rzeka w Kolumbii
- Mayo – rzeka w Meksyku
- Mayo – rzeka w Argentynie

Wikipedia

# mayowski

[czytaj: majowski] taki jak u Maya, właściwy twórczości Maya

SJP.pl

# maź

gęsta, lepka, często brudząca substancja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna będący w małżeństwie

(1.2) przest. mężczyzna; rycerz, wojownik

Wiktionary

- maź – produkt suchej destylacji drewna (obok dziegciu i smoły), używany do smarowania osi wozów i różnych ruchomych elementów (w młynach, tartakach); nazwa "maź" bywa stosowana zamiennie z "dziegciem"
- maź płodowa
- maź stawowa
- maź pogazowa: smoła pogazowa lub prodermina

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chciałbym poznać męża Eweliny.

(1.2) „Ci mężowie to nieustraszeni wojownicy” - powiedział król.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɔ̃w̃ʃ, AS: mõũ̯š

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małżeństwo n., mężatka ż., mężczyzna m., mężnienie n., zmężnienie n.

:: zdrobn. mężulek m., mężuś m., mężulo m., mężulko m., mężunio m.

:: zgrub. mężysko m.

czas. mężnieć ndk., zmężnieć dk.

przym. mężowski, mężowy, zamężny, męski

przysł. mężnie, męsko, po męsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) małżonek, współmałżonek

Wiktionary

# maz.

skrót od: Mazowiecki, np. Mińsk Maz.

SJP.pl

skrót

(1.1) = mazowiecki

Wiktionary

# maża

wóz, zwykle zaprzężony w woły, używany na Ukrainie do przewożenia towarów

SJP.pl

# mazać

1. powlekać, smarować;
2. pisać niedbale, bazgrać;
3. wymazywać, ścierać;
4. mazać się - płakać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. maznąć)

(1.1) pokrywać lub smarować coś czymś mazistym lub klejącym się

(1.2) brudzić coś lub kogoś czymś, co się rozmazuje

(1.3) pot. pisać lub rysować coś w szybki i niestaranny sposób

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maźnica ż., maz m., mazanie n., maźnięcie n., mazak m., namazanie n., zamazywanie n., wymazywanie n., wymazanie n., zamazanie n., zmazywanie n., zmazanie n., maziak mrz., mazidło n., mazok mos., maź ż.

czas. maznąć dk., namazać dk., zamazywać ndk., zamazać dk., wymazywać ndk., wymazać dk., zmazywać ndk., zmazać dk.

Wiktionary

# mazaczek

zdrobnienie od: mazak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od mazak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mazak m., maźnica ż.

Wiktionary

# mazagran

napój chłodzący z czarnej kawy, koniaku lub rumu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) napój przyrządzany ze słodzonej kawy z dodatkiem lodu oraz rumu lub koniaku;

Wiktionary

Mazagran (Mazaghran) – miasto w Algierii, od którego pochodzi nazwa napoju alkoholowo-kawowego mazagran.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Białe kwadraciki stolików jeżyły się kieliszkami z mazagranem i lemoniadą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈzaɡrãn, AS: mazagrãn

Wiktionary

# mazaja

niekształtny rysunek, wzór, plamy na tkaninie, gryzmoły na papierze itp.

SJP.pl

# mazaje

nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo; bazgroły

SJP.pl

# mazak

1. przyrząd do rysowania grubych linii, mający wkład napełniony tuszem lub atramentem i końcówkę z filcu, drewna lub tworzywa sztucznego; pisak, marker, flamaster;
2. gruby pędzel lub szczoteczka do nakładania farby lub pasty;
3. młodzieżowo: twarz albo nos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. flamaster

(1.2) lwów. twarz

Wiktionary

Pisak (cienkopis, flamaster, mazak, marker) – jest to rodzaj długopisu, wewnątrz którego znajduje się porowaty rdzeń nasączony tuszem. Końcówka pisząca jest również porowata, dzięki czemu tusz powoli przepływa na powierzchnię papieru czy innego materiału. Dostępna jest ich szeroka gama kolorów i rodzajów tuszu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzieci lubią malować mazakami, bo są wyraziste, nie muszą się tyle napracować co kredką. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmazak, AS: mazak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mazanie n.

:: zdrobn. mazaczek m.

czas. mazać ndk.

Wiktionary

# mazaki

1. przyrząd do rysowania grubych linii, mający wkład napełniony tuszem lub atramentem i końcówkę z filcu, drewna lub tworzywa sztucznego; pisak, marker, flamaster;
2. gruby pędzel lub szczoteczka do nakładania farby lub pasty;
3. młodzieżowo: twarz albo nos

SJP.pl

# mazakowy

przymiotnik od: mazak

SJP.pl

# mazalny

list (kwit) mazalny - dokument wymagany przy wykreślaniu banku z hipoteki nieruchomości

SJP.pl

# mazama

ssak parzystokopytny z rodziny jeleniowatych

SJP.pl

Mazama (Mazama) – rodzaj ssaków z podrodziny saren (Capreolinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia

# mazańcowice

Mazańcowice (cz. Mazančovice, niem. Matzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Jasienica, na Śląsku Cieszyńskim. Powierzchnia sołectwa wynosi 818 ha, a liczba ludności około 4000, co daje gęstość zaludnienia równą 415,8 os./km².

Wikipedia

# mazanderański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mazandaranem, dotyczący Mazandaranu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język mazanderański;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mazandaran mrz.

Wiktionary

# mazanek

ludowy instrument muzyczny, rodzaj skrzypiec

SJP.pl

- Ewa Mazanek – pedagog
- Jan Mazanek – ksiądz
- Janusz Mazanek – aktor
- Stefan Mazanek – ksiądz

Wikipedia

# mazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mazać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mazać ndk., pomazać dk., zamazać dk.

rzecz. maźnica ż., mazidło n., mazak mrz., maziak mrz., maź ż.

Wiktionary

# mazaniec

Mazaniec – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Siemkowice. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Lipnik.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# mazanina

potocznie: niestaranne albo nieudolne pismo lub rysunki

SJP.pl

# mazanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tradycyjna koszula wygotowana w łoju i maśle

Wiktionary

Mazanki – ludowy trzystrunowy instrument smyczkowy, kształtem zbliżony do skrzypiec.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wiatr rozwiewa mu długie włosy i wąsy i igra z wypuszczonym nawierzch kraszanic podołem „mazanki“ — koszuli, wygotowanej w łoju i maśle

Wiktionary

# mazanki

ludowy instrument muzyczny, rodzaj skrzypiec

SJP.pl

- Mazanki (instrument) – mały trzystrunowy smyczkowy instrument muzyczny
- Mazanki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński
- Mazanki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo

Wikipedia

# mazanów

Mazanów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Józefów nad Wisłą.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego. W latach 1963–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mazanów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia

# mazanówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Mazanówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Tuczna.

Wieś jest sołectwem w gminie Tuczna. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 192 mieszkańców.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mazanówka, po jej zniesieniu w gromadzie Tuczna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia

# mazar

typ mauzoleum w architekturze islamskiej

SJP.pl

Mazar – był to typ mauzoleum w architekturze islamu w Azji Środkowej. W średniowieczu mazar był budowany na planie centralnym z cegły palonej, kryty najczęściej kopułą. Fasada frontowa posiadała dekoracyjny portyk lub liwan.

Wikipedia

# mazarin

[czytaj: mazaRĘ lub mazaREN] nazwisko, m.in. Jules Mazarin (właściwie: Giulio Mazzarini) (1602-1661) - polityk francuski pochodzenia włoskiego, od 1640 kardynał

SJP.pl

Jules Mazarin właśc. Giulio Raimondo Mazzarini, również Mazarini (ur. 14 lipca 1602 w Pescinie, zm. 9 marca 1661 w Vincennes) – francuski kardynał, od 1642 pierwszy minister Francji.

Wikipedia

# mazarini

[czytaj: macarini] francuski kardynał, od 1642 roku pierwszy minister Francji; Mazarin, Mazzarini

SJP.pl

Jules Mazarin właśc. Giulio Raimondo Mazzarini, również Mazarini (ur. 14 lipca 1602 w Pescinie, zm. 9 marca 1661 w Vincennes) – francuski kardynał, od 1642 pierwszy minister Francji.

Wikipedia

# mazda

samochód marki Mazda

SJP.pl

Mazda Motor Corporation (jap. マツダ株式会社, Matsuda Kabushiki-gaisha) – japoński producent samochodów osobowych mający swą siedzibę w mieście Hiroszima. Koncern został założony w 1920 roku przez Jujiro Matsudę.

Filozofią marki jest hasło „zoom-zoom”, które towarzyszy firmie od 2002 roku, nawiązujące do przyjemności z jazdy. W 2007 roku Mazda postanowiła obniżyć spalanie w swoich samochodach (nawet o 30%) do roku 2015. Filozofia marki uległa delikatnej zmianie, obejmując dodatkowo dbałość o środowisko naturalne i przyjęła brzmienie: „zrównoważony zoom-zoom”.

Wikipedia

# mazdaista

wyznawca mazdaizmu; mazdeista

SJP.pl

# mazdaistka

→ mazdaista; mazdeistka

SJP.pl

# mazdaistyczny

→ mazdaizm, mazdeistyczny, mazdajski, mazdejski

SJP.pl

# mazdaizm

staroirańska religia oparta na kulcie Ahura Mazdy, boga dobra i światła; mazdeizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. staroirański kult boga Ahura Mazdy (Ormuzda), powstały w VIII wieku p.n.e.;

Wiktionary

Mazdaizm, Mazda – Jasna (od Mazda [Ahura Mazda] i aw. Mazdajasnô) – podstawa kolejnych religii perskich (zaratusztrianizmu, mazdaizmu achemenidzkiego, manicheizmu, zoroastryzmu średnioperskiego za panowania dynastii Sasanidów III–VIII w. i nowoperskiego, a także zurwanizmu).

Wikipedia

# mazdakizm

ruch społeczno-religijny stworzony przez Mazdaka w VI w. w Persji

SJP.pl

# mazdamer

półtwardy, podpuszczkowy ser holenderski z krowiego mleka

SJP.pl

Mazdamer (niderl. Maasdammer lub Maasdam kaas) – rodzaj holenderskiego sera produkowany z krowiego mleka. Mazdamer jest zaliczany do serów półtwardych, podpuszczkowych dojrzewających. Ser powstał na początku lat 90. XX wieku jako alternatywa dla szwajcarskich serów typu ementaler. Ma smak bardziej słodki i orzechowy niż ementaler, delikatną, żółtą skórkę, a w przekroju widoczne duże dziury. Jest także bardziej wilgotny i sprężysty. Zawiera ok. 45% tłuszczu w masie suchej.

Wikipedia

# mazdeista

wyznawca mazdaizmu; mazdaista

SJP.pl

# mazdeistka

→ mazdeista; mazdaistka

SJP.pl

# mazdeistyczny

→ mazdeizm, mazdaistyczny, mazdajski, mazdejski

SJP.pl

# mazdeizm

staroirańska religia oparta na kulcie Ahura Mazdy, boga dobra i światła; mazdaizm

SJP.pl

# mazek

nazwisko

SJP.pl

# mazenderański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mazenderanami, dotyczący Mazenderanów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mazenderanin mos., Mazenderanka ż.

Wiktionary

# mazepa

potocznie: mężczyzna, chłopiec skłonny do płaczu; beksa, mazgaj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(1.1) pot. płaczliwy człowiek, mazgaj

Wiktionary

Osoby

- Isaak Mazepa – polityk ukraiński (1884-1952)
- Iwan Mazepa – szlachcic i hetman ukraiński (1639-1709)

Literatura

- Mazepa – poemat George’a Gordona Byrona z 1818 roku
- Mazepa – dramat Juliusza Słowackiego z 1839 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego płaczesz, ty mazepo?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈzɛpa, AS: mazepa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) beksa, mazgaj

Wiktionary

# mazer

mazerunek;
1. naturalny rysunek słojów drewna lub żyłek kamienia o zawiłym lub splątanym układzie, wykorzystywany w rzemiośle artystycznym; flader;
2. imitacja rysunków słojów malowana na drewnie w celu zastąpienia kosztownych oklein szlachetnych gatunków drewna; flader;
3. technika zdobnicza naśladująca naturalny rysunek słojów drewna, wykonywana na różnych podłożach

SJP.pl

Mazer (z niem. maser – słoje drewna) lub flader (z niem. fladern – łopotać) – naturalny, a w pewnym okresie malowany układ usłojenia drewna uzyskiwany z desek przekroju stycznego drewna lub okleiny (fornir) o bogatym, zawiłym rysunku (czeczota, korzeń orzecha, jesion tzw. baranek).

Wikipedia

# mazerować

ozdabiać imitacją słojów drewna; słojować

SJP.pl

# mazerunek

mazer;
1. naturalny rysunek słojów drewna lub żyłek kamienia o zawiłym lub splątanym układzie, wykorzystywany w rzemiośle artystycznym; flader;
2. imitacja rysunków słojów malowana na drewnie w celu zastąpienia kosztownych oklein szlachetnych gatunków drewna; flader;
3. technika zdobnicza naśladująca naturalny rysunek słojów drewna, wykonywana na różnych podłożach

SJP.pl

# mazewo

Mazewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wąsoskim ziemi wiskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Niedźwiadnej.

Wikipedia

# mażewski

nazwisko

SJP.pl

# mazgaić

mazgaić się - rozczulać się nad sobą, płakać z byle powodu

SJP.pl

# mazgaj

człowiek powolny, ślamazarnego usposobienia, skłonny do płaczu; beksa; ślamazara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pejor. osoba nadmiernie płaczliwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie bądź mazgajem, to tylko drobna porażka!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mazgajstwo n.

czas. mazgaić się

przym. mazgajowaty, mazgajski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) beksa

Wiktionary

# mazgajowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest mazgajowate; cecha tych, którzy są mazgajowaci

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mazgajowaty

przysł. mazgajowato

Wiktionary

# mazgajowaty

potocznie: skłonny do płaczu, płaczliwy; bekliwy, płaksiwy

SJP.pl

# mazhab

szkoła klasyczna prawa muzułmańskiego

SJP.pl

Mazhab (arab. ‏مذهب maḏhab‎, l.mn. مذاهب maḏāhib, pl. "doktryna") – szkoła prawa islamskiego. Na przestrzeni wieków powstało kilka oddzielnych szkół, które w inny sposób interpretują funkcjonowanie prawa i przepisów.

Wikipedia

# mazhabowy

przymiotnik od: mazhab

SJP.pl

# maziać

pokrywać mazią

SJP.pl

# maziaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od maziak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maziak m.

Wiktionary

# maziaja

potocznie: barwny, bezkształtny malunek o abstrakcyjnych motywach; mazaja, bohomaz

SJP.pl

# maziak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozmazane zabrudzenia

Wiktionary

Mięsak maziówkowy, maziówczak złośliwy (łac. sarcoma synoviale, synovioma malignum) – rzadki nowotwór złośliwy należący do grupy mięsaków tkanek miękkich o nieznanym kierunku różnicowania i wysokiej złośliwości histologicznej. Jest to jeden z najczęściej występujących mięsaków tkanek miękkich u ludzi stanowiąc 5–10% wszystkich mięsaków tkanek miękkich. Występuje głównie u osób młodych, przede wszystkim przed 30. rokiem życia, nierzadko dotykając również młodzież. Nowotwór lokalizuje się głównie w obrębie kończyn, przede wszystkim kończyn dolnych, czasem również górnych, a rzadziej pojawia się w dowolnej lokalizacji anatomicznej. Głównym objawem choroby jest obecność wyczuwalnego guza. Wyróżnia się dwa warianty histopatologiczne mięsaka maziówkowego – częstszy jednofazowy, złożony z komórek wrzecionowatych lub bardzo rzadko z komórek nabłonkopodobnych, oraz rzadszy dwufazowy zawierający oba te elementy komórkowe w różnych proporcjach.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. maz m., mazanie n.

:: zdrobn. maziaczek m.

czas. mazać ndk.

Wiktionary

# maziarczyk

nazwisko

SJP.pl

# maziarnia

dawny, prymitywny warsztat, w którym wytwarzało się smołę, dziegieć i maź; smołownia, dziegciarnia, smolarnia

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Maziarnia – część miasta Tomaszów Lubelski
- Maziarnia – część wsi Majdan Nowy w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Księżpol
- Maziarnia – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
- Maziarnia – część wsi Wilcza Wola w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec
- Maziarnia – część wsi Huta Różaniecka w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Narol
- Maziarnia – część wsi Moszczanica w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Stary Dzików
- Maziarnia – część wsi Albigowa w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Łańcut
- Maziarnia – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Harasiuki
- Maziarnia – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów

Wikipedia

# maziarski

→ maziarz

SJP.pl

- Stanisław Maziarski – profesor nauk medycznych, rektor UJ
- Jacek Maziarski – poseł, dziennikarz i publicysta (wnuk Stanisława, ojciec Wojciecha)
- Wojciech Maziarski – dziennikarz i działacz opozycyjny (syn Jacka)

Wikipedia

#### Patrz:

maziarz

# maziarstwo

robienie lub sprzedawanie mazi, zajęcie maziarza; dziegciarstwo

SJP.pl

# maziarz

dawniej: człowiek robiący lub sprzedający maź

SJP.pl

# maziczka

roślina z rodziny astrowatych (złożonych), z której nasion otrzymuje się olej jadalny i smar; tłustka

SJP.pl

Maziczka (Madia Molina) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje 11 gatunków. Rośliny te rosną w północnej i zachodniej części Ameryki Północnej oraz w południowej części Ameryki Południowej (w Chile i Argentynie). Poza tym jako introdukowane rosną w różnych krajach Europy, w Australii i na Hawajach. Występują w siedliskach nasłonecznionych i suchych, także na przydrożach.

Wikipedia

# mazidło

1. płynna lub półpłynna emulsja zawierająca substancje lecznicze przeznaczona do smarowania skóry
2. to, co służy do smarowania, wcierania; smarowidło; maść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) częściowo płynna substancja służąca do smarowania, wcierania

(1.2) stpol. rel. olejek święty

(1.3) stpol. kosmet. maść kosmetyczna, krem

(1.4) stpol. kosmet. kosmetyk do wykonywania makijażu

Wiktionary

Mazidło (łac. linimentum) – galenowa półstała postać leku, o konsystencji rzadszej od maści. Jako podłoża do sporządzania mazideł stosuje się:

- olej tłusty (roślinny), np. oliwa — mazidło olejowe
- lanolina — mazidło lanolinowe,
- mydło — mazidło mydlane

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈʑidwɔ, AS: maźidu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mazać ndk.

rzecz. mazanie n., maźnica ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) barwidło

Wiktionary

# mazik

nazwisko

SJP.pl

# maziński

nazwisko

SJP.pl

# maziowaty

gęsty i lepki, kleisty; mazisty, ciastowaty

SJP.pl

# maziówka

wewnętrzna warstwa torebki stawowej

SJP.pl

# maziowy

przymiotnik od: maź

SJP.pl

# mazisty

gęsty i lepki, kleisty; maziowaty, ciastowaty

SJP.pl

# maziziarn

drzewo występujące w Ameryce Łacińskiej

SJP.pl

# maznąć

1. pobrudzić kogoś lub coś jednym ruchem czymś co się rozmazuje; 3. potocznie: napisać lub narysować coś szybko, niestarannie

SJP.pl

# maźnica

1. naczynie do przechowywania mazi, smoły lub dziegciu;
2. w technice: element zestawów kołowych taboru szynowego, korpus łożysk ślizgowych; smarownica, lubrykator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. łożysko ślizgowe osi pojazdu wraz z urządzeniem smarującym lub stosowana współcześnie obudowa łożyska wałeczkowego z pracującymi wewnątrz smarem;

(1.2) daw. naczynie do przechowywania smarów, smoły lub dziegciu

Wiktionary

Maźnica – w pojazdach szynowych łożysko ślizgowe osiowe wraz z urządzeniem smarującym (dawniej) lub obudowa łożyska tocznego pojazdu kolejowego (obecnie).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. maź ż., mazidło n., mazanie n., maźnięcie n., umazanie n., mazak m., mazaczek m.

czas. mazać ndk., maznąć dk., umazać dk.

przym. maziowy, maźnicowy

Wiktionary

# maźniczka

zdrobnienie od: maźnica

SJP.pl

# maźnięcie

1. pobrudzić kogoś lub coś jednym ruchem czymś co się rozmazuje; 3. potocznie: napisać lub narysować coś szybko, niestarannie

SJP.pl

# maznóć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzyć

Wiktionary

# mazoch

nazwisko

SJP.pl

Mazoch:

- Jan Mazoch
- Jiří Mazoch

Masoch:

- Leopold Sacher-Masoch von Kronenthal
  - Leopold von Sacher-Masoch
- Franciszek Masoch

Wikipedia

# mazojen

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. majonez

Wiktionary

# mazok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. brudas

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mazać ndk.

rzecz. mazula ż.

Wiktionary

# mazonit

rodzaj ekologicznej, twardej i bardzo trwałej płyty pilśniowej, używany m.in. do wyrobu blatów stołów do ping-ponga, deskorolek, kajaków itp.

SJP.pl

# mażoretka

dziewczyna żonglująca podczas defilady specjalną pałeczką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna lub kobieta, która w stylizowanym, galowym mundurze uczestniczy w pokazowych przemarszach z elementami musztry i choreografii;

Wiktionary

Mażoretki – wyraz zapożyczony z jęz. francuskiego. Słowo majorette znaczy mniej więcej majorki. Oznacza dziewczyny ubrane w paradne stroje zawierające elementy umundurowania galowego różnych służb i formacji.

Mażoretki występują na pokazach estradowych i paradach ulicznych, prezentując choreograficzne układy taneczno-marszowe do muzyki orkiestr dętych, żonglując i podrzucając przy tym pałeczki mażoretkowe (tzw. batony). Mażoretki spełniają nie tylko funkcję widowiskowego dodatku, ale za pomocą wykonywanych gestów sygnalizują zbliżający się zakręt, zakończenie utworu, zmianę rytmu. Mażoretka maszerująca przed orkiestrą zwana jest tamburmajorką.

Wikipedia

# mazowiecki

przymiotnik od: Mazowsze

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Mazowsza, związany z Mazowszem, pochodzący z Mazowsza

Wiktionary

- Konrad I mazowiecki (1187?-1247) – książę mazowiecki małopolski i kujawski
- Stanisław mazowiecki (1500-1524) – książę mazowiecki
- Tadeusz Mazowiecki (1927-2013) – polski polityk
- Wojciech Mazowiecki (ur. 1957) – polski dziennikarz, publicysta

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To wasz minister, podobnie jak kiedyś Konrad Mazowiecki, sprowadził Krzyżaków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmazɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: mazovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mazowsze n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

przym. podmazowiecki, mazowszański, wysokomazowiecki

Wiktionary

# mazowieckie

przymiotnik od: Mazowsze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. region w środkowej Polsce

Wiktionary

Województwo mazowieckie – jednostka podziału administracyjnego Polski, znajdująca się w środkowo-wschodniej Polsce. Jest największym województwem pod względem powierzchni i ludności. Obejmuje obszar o powierzchni 35 558,47 km². Według danych z 31 grudnia 2019 r. miało około 5,4 mln mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Warszawa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Włodek był dowódcą oddziału w Mazowieckiem i Kaliskiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mazowsze n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

przym. mazowszański

Wiktionary

# mazowieckogrodziski

przymiotnik od: Grodzisk Mazowiecki; grodziskomazowiecki

SJP.pl

# mazowieckotomaszowski

→ Tomaszów Mazowiecki; tomaszowski

SJP.pl

# mazowizm

wyraz, zwrot, forma, konstrukcja składniowa lub cecha fonetyczna właściwe dialektowi mazowieckiemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dialektyzm mazowiecki

Wiktionary

# mazowszanin

członek zespołu "Mazowsze"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mazowsza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielu Mazowszan wypoczywa na Mazurach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mazowsze n., Mazowieckie n., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

:: fż. Mazowszanka ż.

przym. mazowiecki, mazowszański

Wiktionary

# mazowszanka

1. członkini zespołu "Mazowsze";
2. woda mineralna marki Mazowszanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mazowsza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mazowsze n., Mazowieckie n., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

:: fm. Mazowszanin mos.

przym. mazowiecki, mazowszański

Wiktionary

# mazowszański

dotyczący zespołu "Mazowsze"

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący zespołu „Mazowsze”, związany z zespołem „Mazowsze”

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na parkingu przed telewizją stoją mazowszańskie autokary.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mazowsze n., Mazowieckie n., Mazowszanin mos., Mazowszanka ż., mazowszanin mos., mazowszanka ż.

przym. mazowiecki

Wiktionary

# mazowsze

1. kraina historyczna w Polsce;
2. polski tygodnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Wiktionary

Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce, położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów.

Historyczną stolicą Mazowsza jest Płock, a Mazowsza południowego Czersk. Za panowania Władysława Hermana Płock był również stolicą Polski oraz najstarszym miastem tego regionu (prawa miejskie w 1237 roku).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Warszawa leży na Mazowszu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈzɔfʃɛ, AS: mazofše

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mazowszanin m., mazowszanin m., Mazowszanka ż., mazowszanka ż., Mazowieckie n.

przym. mazowiecki, mazowszański

Wiktionary

# mazu

gatunek łososia pacyficznego; sima

SJP.pl

- Mazu – chińska bogini mórz
- Mazu Liedao – archipelag w Cieśninie Tajwańskiej
- Mazu Daoyi (709-788) – chiński mistrz chan
- mazu, inaczej sima (Oncorhynchus masou) – gatunek ryby z rodziny łososiowatych

Wikipedia

# mazuchówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Mazuchówka (niem. Masuchowken, 1936–1945 Rodental) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Wydminy. Przed osiedleniem się na ziemiach odzyskanych Polaków nosiła nazwę Rodental.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# mazun

armeński napój ze sfermentowanego mleka o konsystencji jogurtu

SJP.pl

# mażungazaur

rodzaj dinozaura z rodziny abelizaurów; madżungatol

SJP.pl

Wikipedia

# mazur

ludowy taniec figurowy; muzyka do tego tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mazur albo Mazowsza

(1.2) etn. człowiek z plemięemienia Mazowszan, pochodzący z Mazowsza;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Mazury

Wiktionary

- Mazur – mieszkaniec Mazowsza lub Mazur
- Mazur – część wsi Przybyszowy w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Mazur – polski taniec ludowy
- Mazur – jedno z najpopularniejszych nazwisk w Polsce
- Mazur – rodzina lampowych odbiorników radiowych
- Mazur – czasopismo, założone m.in. przez Bogumiła Labusza
- Mazur – ciągnik gąsienicowy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmazur, AS: mazur

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mazurek mrz./mzw., Mazury nmos.

:: fż. Mazurka ż.

przym. mazurski

Wiktionary

# mazurczak

nazwisko

SJP.pl

# mazurczyk

nazwisko

SJP.pl

# mazureczek

zdrobnienie od: mazurek

SJP.pl

# mazurek

1. rodzaj wielkanocnego wypieku, zwykle z kruchego ciasta, przekładanego bakaliami i lukrowanego;
2. zdrobnienie od: mazur (taniec ludowy);
3. krótki utwór muzyczny w rytmie 3/4 stylizowany na mazura
4. ptak z rodziny wróbli; wróbel mazurek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od mazur

(1.2) muz. choreogr. stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku;

(1.3) muz. choreogr. wiejska taneczna forma muzyczna często utożsamiana z oberkiem;

(1.4) spoż. kulin. etn. tradycyjne ciasto wielkanocne na cienkim kruchym spodzie, przykryte masą i odświętnie zdobione;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Passer montanus|ref=tak., gatunek małego ptaka podobnego do wróbla;

(2.2) ornit. osobnik ptaka z gatunku mazurek (2.1)

Wiktionary

- mazurek – ciasto kuchni polskiej
- Mazurek – nazwisko
- mazurek (Passer montanus) – ptak z rodziny wróbli
- s/y Mazurek – polski jacht

Muzyka

- Mazurek Dąbrowskiego – hymn Polski
- mazurek – polski taniec tańczony na wsi
- mazurek – polski taniec stylizowany
- Mazurek – książka dla dzieci z płytą CD, wydana w 2010 r.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈzurɛk, AS: mazurek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mazur m., mazureczek m., Mazury nmos., Mazur m., Mazurka ż., mazurzenie n., mazurskość ż., Mazurowo n., Mazurowice nmos., Mazurowiec m., Mazurówka ż., mazurka ż.

czas. mazurzyć ndk.

przym. mazurkowy, mazurski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mazureczek

(2.1) wróbel mazurek

Wiktionary

# mazurenko

nazwisko

SJP.pl

# mazurka

taniec będący połączeniem polki i mazura; polka mazurka; tramblanka; tramblantka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mazur

(1.2) etn. kobieta z plemięemienia Mazowszan, pochodząca z Mazowsza

Wiktionary

Mazurka (ros. Мазурка) – wieś (sieło) w Rosji, w obwodzie woroneskim, w rejonie poworińskim. W 2010 liczyła 786 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mazur mrz., mazurek m., Mazury nmos., mazurzenie n.

:: fm. Mazur mos.

czas. mazurzyć ndk.

przym. mazurski

Wiktionary

# mazurkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Mazurkiewicz – polskie nazwisko. 27 stycznia 2022 r. nazwisko to nosiło 16 617 polskich obywateli.

Wikipedia

# mazurkowy

przymiotnik od: mazurek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mazurkiem, dotyczący mazurka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mazurek m., mazur mzw.

Wiktionary

# mazurowski

nazwisko

SJP.pl

# mazurowy

przymiotnik od: mazur

SJP.pl

# mazurski

przymiotnik od: Mazury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pochodzący z Mazur, związany z Mazurami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lud tutejszy nie grzeszy zbytnią urodą, ale jest rosły, silny i wytrwały w pracy, a przytem uczciwy i moralny, w czem przedstawia zupełne przeciwieństwo z sąsiadującymi z nim ludnością ruską i mazurską, która nie posiada w tym stopniu żadnej z powyższych zalet, choć pod zewnętrznym względem przedstawia typ o wiele idealniejszy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈzursʲci, AS: mazursʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mazurzenie n., mazurek mrz./mzw.

czas. mazurzyć

Wiktionary

# mazurskość

zespół cech charakterystycznych dla Mazur

SJP.pl

# mazury

ludowy taniec figurowy; muzyka do tego tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości i części miejscowości w Polsce i na Ukrainie;

Wiktionary

Mazury (hist. Mazowsze Pruskie, Mazury Pruskie, maz. Mazuri, niem. Masuren) – region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce, będący częścią Prus. Główną grupą etnograficzną regionu są Mazurzy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Mazurach znajduje się wiele jezior polodowcowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mazurski

rzecz. Mazur mos., mazur mrz., Mazurka ż., mazurek m., mazurzenie n.

czas. mazurzyć ndk.

Wiktionary

# mazurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) proces fonetyczny polegający na wymowie spółgłosek dziąsłowych ortograficzny|sz., ortograficzny|ż., ortograficzny|cz., ortograficzny|dż. jako przedniojęzykowo-zębowych ortograficzny|s., ortograficzny|z., ortograficzny|c., ortograficzny|dz.;

Wiktionary

Mazurzenie (także mazurowanie, rzadziej sakanie, na Śląsku sycenie) – proces fonetyczny polegający na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych ⟨sz⟩, ⟨cz⟩, ⟨ż⟩, ⟨dż⟩ głosek zębowych: ⟨s⟩, ⟨c⟩, ⟨z⟩, ⟨dz⟩. Na przykład: „czepek” jako cepek, „szyja” jako syja, „życie” jako zycie. Jest postrzegane jako znamię statusu społecznego („wiejska” mowa) i mówiący mają tendencję do wyzbywania się go. Zjawiskiem przeciwnym do mazurzenia, a powstałym poprzez hiperpoprawne unikanie mazurzenia, jest szadzenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sokólszczanie od Korycina, Suchowoli i Janowa, nazywają Królestwo Kongresowe Polszczą lub Krolestwem, Koroną zaś a nie inaczej, zowią po dziś dzień okolicę leżącą za rzeką Bierezowa, (rzeka ta wraz z Biebrzą stanowiła odwieczną granicę między Litwą i Koroną), czyli północna część powiatu białostockiego, a która za rzeczypospolitej wchodziła w skład małopolskiego Podlasia, i w której główną a dziwnie obijającą się o ucho właściwością, jest ni mniej, ni więcej tylko t. z. mazurzenie, (n. p. sto, cehò, cort, docka vel corka, kacan, posòṷ, rusać, scenià, stabin itp.).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmazuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: mazužẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mazurek m., Mazur m., Mazury nmos., Mazurka ż.

czas. mazurzyć ndk.

przym. mazurski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mazurowanie, sakanie, cakanie

Wiktionary

# mazurzyć

wymawiać spółgłoski dziąsłowe sz, dż, ż, cz jak zębowe (dentalne) s, dz, z, c

SJP.pl

czasownik

(1.1) jęz. mówić w sposób typowy dla gwar Mazowsza i Małopolski, zastępując ortograficzny|cz., ortograficzny|dż., ortograficzny|sz., ortograficzny|ż. przez ortograficzny|c., ortograficzny|dz., ortograficzny|s., ortograficzny|z.;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈzuʒɨt͡ɕ, AS: mazužyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mazurek mrz./mzw., mazurzenie n., Mazury

przym. mazurski

Wiktionary

# mazurzysta

1. kompozytor mazurków;
2. człowiek umiejący dobrze tańczyć mazura

SJP.pl

# mazurzystka

→ mazurzysta

SJP.pl

#### Patrz:

mazurzysta

# mazut

ciecz oleista, pozostałość po destylacji ropy naftowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. oleista ciecz pozostała po destylacji ropy naftowej niskiej jakości, używana jako paliwo lub olej opałowy;

Wiktionary

Mazut, ciężki olej opałowy – oleista ciecz będąca pozostałością po destylacji niskogatunkowej ropy naftowej w warunkach atmosferycznych (ciśnienie normalne), w temperaturze od 250 do 350°C. Składa się z węglowodorów wysokocząsteczkowych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mazutowy

Wiktionary

# mazutowy

przymiotnik od: mazut

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mazutem, dotyczący mazutu; wykorzystujący, spalający mazut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mazut mrz.

Wiktionary

# mazzarini

[czytaj: maccarini] francuski kardynał, od 1642 roku pierwszy minister Francji; Mazarin, Mazarini

SJP.pl

Jules Mazarin właśc. Giulio Raimondo Mazzarini, również Mazarini (ur. 14 lipca 1602 w Pescinie, zm. 9 marca 1661 w Vincennes) – francuski kardynał, od 1642 pierwszy minister Francji.

Wikipedia

# mała

dziewczynka, dziecko; także potocznie lub pieszczotliwie o młodszej osobie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mała dziewczynka

(1.2) pot. pieszcz. lub żart. o dorosłej kobiecie, np. o sympatii

(1.3) pot. eufem. srom

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: mały

Wiktionary

Mała – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mała, po jej zniesieniu w gromadzie Niedźwiada. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii św. Michała Archanioła, należącej do dekanatu Wielopole Skrzyńskie, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłam małej śliczną sukieneczkę, a będę musiała ją obabuchać, bo boję się, że się przeziębi.

(1.2) Moja mała woli teatr od kina, więc się przy niej ukulturalniam.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmawa, AS: mau̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mały m., małość ż., malec m.

przym. mały

przysł. mało

licz. mało

Wiktionary

# małacentów

Małacentów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Łagów.

Były wsią biskupstwa włocławskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# małachow

nazwisko

SJP.pl

# małachowice

Małachowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Na początku XX wieku Małachowice oraz okoliczne miejscowości zamieszkiwane były przez mariawitów, którzy we wsi pobudowali własny kościół w 1908 roku, przy którym mieszkała siostra zakonna. W roku 1909 w Małachowicach mieszkało 50 wyznawców nowego ruchu, którzy podlegali pod parafię mariawicką pw. Trójcy Przenajświętszej w Piątku. Kościół został rozebrany po II wojnie światowej. Do dziś jedyną pozostałością po mariawitach jest cmentarz znajdujący się w południowo-zachodniej części miejscowości.

Wikipedia

# małachowski

→ Małachowo-Złych Miejsc

SJP.pl

- Małachowski – polskie nazwisko.

Wikipedia

#### Patrz:

Małachowo-Złych Miejsc

# małastów

Małastów (j. łemkowski Маластів) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.

Wieś królewska starostwa bieckiego w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia

# małaszewski

nazwisko

SJP.pl

# małaszyński

nazwisko

SJP.pl

# małchański

przymiotnik

(1.1) związany z Małchanem (rzeką na Zabajkalu w Rosji)

Wiktionary

# małcużyński

nazwisko polskie, m.in. Witold Małcużyński (1914-1977) - polski pianista o światowej sławie, w 1937 roku został laureatem Konkursu Chopinowskiego

SJP.pl

- Witold Małcużyński (1914-1977) – pianista
- Karol Małcużyński (1922-1984) – poseł, dziennikarz i publicysta

Wikipedia

# małdaniec

Małdaniec (niem. Maldanietz, 1938–1945 Maldanen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# małdr

w dawnej Polsce:
1. miara zboża;
2. dziesięcina płacona w zbożu; małdrat

SJP.pl

# małdrat

w dawnej Polsce: dziesięcina płacona w zbożu; małdr

SJP.pl

Małdrat – (łac. tremodius, niem. Drömt, Malter; także: maldrat, małdyt, małdr, osep, maltter, maldrum, maltrum, zentmalter) – średniowieczna miara dziesięciny pobieranej z jednego łanu uprawnej roli. W późniejszych czasach oznaczał jednostkę objętości zboża, stosowaną w krajach niemieckich oraz Szwajcarii.

Wikipedia

# małdrzyk

mądrzyk; dawniej:
1. serek ze słodkiego mleka;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) pieróg z serem lub rodzaj ciasta z serem; dziś tylko w związku frazeologicznym: (złożyć) ręce w małdrzyk - (złożyć) dłonie na krzyż wewnętrznymi powierzchniami do siebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zdrobn. od małdr zwarzonego podpuszczką; Gloger|małdrzyk, mądrzyk.

(1.3) reg. kulin. placuszek z białego sera utartego z jajami i smażonego na oleju, najczęściej podawany na słodko

(1.4) przen. zob. ręce w małdrzyk.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Miał w teatrum kredens gustownie ozdobny, z cukrawi, limonadami, było dla amatorów wino i różne łakocie, szczególniej smaczne były małdrzyki z konfektami, w których sam król Imć i inni panowie wielce sobie gustowali.

(1.4) Na moją prośbę usiadła na krześle naprzeciw, składając dłonie w małdrzyk niczym panienka z pensji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmawḍʒɨk, AS: mau̯ḍžyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małdr m., małdrat m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) mądrzyk, mędrzyk, mondrzyk

Wiktionary

# małdycki

przymiotnik od: Małdyty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Małdytami, dotyczący Małdyt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Małdyty nmos., małdycianin m., małdycianka ż.

Wiktionary

# małdyty

wieś w Polsce

SJP.pl

Małdyty (niem. Maldeuten) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty nad jeziorem Sambród i na trasie linii kolejowej Elbląg-Morąg-Olsztyn. Zachodnim skrajem miejscowości przebiega trasa drogi krajowej nr 7.

Wikipedia

# małe

potomstwo zwierząt; młode

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Małe – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Małe – przysiółek wsi Kłączno w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice

Wikipedia

# małecki

nazwisko polskie, m.in.
1. Antoni Małecki (1821-1913) - badacz literatury, historii i języka polskiego, filolog klasyczny, dramatopisarz;
2. Mieczysław Małecki (1903-1946) - slawista, wybitny dialektolog, jeden z głównych twórców geografii lingwistycznej

SJP.pl

- Adrian Małecki (ur. 1975) – polski koszykarz
- Aleksander Małecki (1916–2009) – polski dyplomata
- Aleksander Małecki (1901–1939) – polski szermierz
- Aleksander Małecki – polski historyk
- Antoni Małecki (1821–1913) – historyk literatury, mediewista, językoznawca, filolog klasyczny, heraldyk, dramaturg, rektor Uniwersytetu Lwowskiego
- Grzegorz Małecki (ur. 1975) – polski aktor filmowy, dubbingowy
- Grzegorz Małecki (ur. 1967) – polski funkcjonariusz cywilnych służb specjalnych, dyplomata
- Grzegorz Małecki (ur. 1984) – polski koszykarz
- Grzegorz Małecki – polski scenograf
- Jakub Małecki (ur. 1982) – polski pisarz
- Jan Marian Małecki (1926–2017) – polski historyk
- Konrad Małecki (1979–2017) – polski siatkarz
- Maciej Małecki (ur. 1940) – kompozytor
- Maciej Małecki (ur. 1974) – polski samorządowiec i polityk, poseł na Sejm VII kadencji
- Maciej Małecki – polski farmaceuta
- Marcin Małecki (1964–2008) – polski kompozytor i pianista jazzowy
- Marek Małecki (1938–2023) – polski jeździec i trener
- Marek Małecki (ur. 1972) – polski adwokat
- Mieczysław Małecki (1903–1946) – polski językoznawca, slawista
- Mikołaj Małecki (ur. 1986) – polski karnista, wykładowca, popularyzator nauki
- Patryk Małecki (ur. 1988) – polski piłkarz
- Stefan Małecki (1915–2017) – polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari
- Stefan Małecki (1924–2012) – polski grafik

Wikipedia

# małęczyn

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Małęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd
- Małęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą

Wikipedia

# małek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Małek – polski taternik, alpinista i himalaista
- Jan Michał Małek – polski inżynier, przedsiębiorca, inwestor, deweloper i działacz polonijny
- Mirosław Małek – polski żeglarz, olimpijczyk
- Stanisław Małek – polski ekolog
- Stanisław Małek – polski wojskowy

Wikipedia

# małgiew

jadalny małż morski; piaskołaz

SJP.pl

# małgonia

zdrobnienie od: Małgorzata (imię żeńskie)

SJP.pl

# małgorzaciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Małgorzaty lub z nią związany

SJP.pl

# małgorzata

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Małgorzata – imię żeńskie
- Małgorzata – królowa Szkocji 1286–1290
- Małgorzata I – królowa Danii, Szwecji i Norwegii 1395–1412
- Małgorzata – żona Ernesta I Żelaznego, arcyksięcia Styrii, Karyntii i Krainy; córka Bogusława V, księcia wołogosko-rugijskiego i słupskiego oraz Adelajdy Welf
- Małgorzata – rosyjska mniszka prawosławna pochodzenia greckiego, nowomęczennica
- Małgorzata – hrabina Burgundii w latach 1190-1208
- Małgorzata – angielska hrabina Pembroke
- Małgorzata – księżna Danii
- Małgorzata – księżniczka Grecji
- Małgorzata – infantka hiszpańska
- Małgorzata II – królowa Danii od 14 stycznia 1972 roku
- Małgorzata (księżna zatorska)
- Małgorzata Nikołajewna (Маргарита Hиколаевна) – postać z powieści Mistrz i Małgorzata
- Święta Małgorzata – kilka świętych o tym imieniu
  - św. Małgorzata Antiocheńska (zm. ok. 303–305) – męczennica z czasów rzymskich
  - św. Małgorzata Szkocka (ok. 1045–1093) – królowa Szkocji
  - św. Małgorzata Węgierska (1242–1270) – węgierska królewna, dominikanka, mistyczka, stygmatyczka
  - św. Małgorzata z Kortony (1247–1297) – włoska tercjarka, stygmatyczka
  - św. Małgorzata Maria Alacoque (1647–1690) – francuska wizytka, wizjonerka

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Moja pani od chemii ma na imię Małgorzata.

  (1.1) Na biurku Małgorzaty pojawiły się przybory do pisania.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˌmawɡɔˈʒata, AS: mau̯gožata

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. Małgorzacin mrz., Małgorzatów mrz.

  :: zdrobn. Małgorzatka ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Małgoś ż., Margo ż., Gosia ż., Gośka ż.

  :: zgrub. Małgocha ż.

  przym. Małgorzatowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) reg. śl. Gryjta, Gryjtka.

  Wiktionary

# małgorzatka

1. bułka z makiem
2. odmiana gruszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Małgorzata

Wiktionary

Małgorzatka – dawna osada w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica, w sołectwie Karbowo 2.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie toruńskim.

Nazwę zniesiono z 2023 r.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmawɡɔˈʒatka, AS: mau̯gožatka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Małgorzata ż., Gosia ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Gośka ż., Margo ż., Małgoś ż., Małgorzacin m., Małgorzatów m.

przym. Małgorzatowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Gosia ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Gośka ż.

Wiktionary

# małgorzatów

Małgorzatów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

# małgośczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Małgośki lub z nią związany

SJP.pl

# małgosia

zdrobnienie od: Małgorzata (imię żeńskie); Małgośka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Małgorzata

Wiktionary

Małgorzata – imię żeńskie pochodzenia greckiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj spotkałem Małgosię.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mawˈɡɔɕa, AS: mau̯gośa

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) Małgorzatka; zgrub. Małgorzata; zdrobn. Gosia

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Małgorzatka, Gosia, reg. śl. Gryjta.

Wiktionary

# małgosiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Małgosi lub z nią związany

SJP.pl

# małgośka

zdrobnienie od: Małgorzata (imię żeńskie); Małgosia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poufała forma imienia Małgorzata

Wiktionary

Małgośka (lub Małgośka, szkoda łez) – utwór muzyczny z 1973 roku, wykonywany przez polską piosenkarkę popową Marylę Rodowicz. Został skomponowany przez Katarzynę Gärtner, a autorką jego tekstu jest Agnieszka Osiecka. W marcu 1973 został wydany na singlu. W 1974 ukazał się w nowej wersji na czwartym albumie studyjnym Rodowicz, Rok. Uchodzi za jeden z największych przebojów polskiej muzyki rozrywkowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Małgośka, mówią mi, • On niewart jednej łzy, • On nie jest wart jednej łzy!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Małgorzata ż., Małgorzacin m., Małgorzatów m., Gosia ż., Małgosia ż., Małgorzatka ż., Gośka ż., Margo ż., Małgoś ż.

przym. Małgorzatowy, Małgośkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Gosia ż., Małgosia ż., Małgorzatka ż., Gośka ż., Margo ż., Małgoś ż.

Wiktionary

# małgów

2 miejscowości w Polsce:

- Małgów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pogorzela
- Małgów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Lisków

Wikipedia

# małka

obce imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Rosji europejskiej, lewy dopływ Tereku;

Wiktionary

- Małka – struga w Polsce, dopływ Iny
- Małka – struga w Polsce, dopływ Wisłoka
- Małka – rzeka w Rosji, na Kaukazie, dopływ Tereka

Wikipedia

# małkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# małkinia

1. Małkinia Dolna - wieś w Polsce;
2. Małkinia Górna - wieś w Polsce;
3. Małkinia Mała-Przewóz - wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Miejscowości w Polsce:

- Małkinia Dolna
- Małkinia Górna
- Małkinia Mała-Przewóz

Stacje kolejowe:

- Małkinia (stacja kolejowa)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Urodziłem się w Małkini.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mawʲˈcĩɲa, AS: mau̯ʹḱĩńa

Wiktionary

# małkinianin

mieszkaniec Małkini

SJP.pl

# małkinianka

mieszkanka Małkini

SJP.pl

# małkiński

związany z Małkinią

SJP.pl

# małkocin

Małkocin – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wieś typu ulicówka o układzie południkowym, położona nad rzeką Małką, 7 km na północ od Stargardu, przy nieczynnej linii Stargardzkiej Kolei Wąskotorowej.

Wikipedia

# małkowice

W Polsce

- Małkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Małkowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Orły
- Małkowice – gromada

Na Ukrainie

- Małkowice – wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim

Wikipedia

# małkowo

Małkowo (kaszub. Môłkòwò, niem. Mahlkau, Malkau) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo.

Wikipedia

# małkowski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Małkowski (1869-1938) – polityk
- Andrzej Małkowski (1888-1919) – skaut
- Czesław Jerzy Małkowski (ur. 1950) – samorządowiec
- Eugeniusz Geno Małkowski (1942-2016) – malarz
- Leszek Małkowski (1955-2010) – dziennikarz
- Maciej Małkowski (ur. 1985) – piłkarz
- Sebastian Małkowski (ur. 1987) – piłkarz
- Stanisław Małkowski (geolog) (1889-1962) – geolog
- Stanisław Małkowski (duchowny) (ur. 1944) – ksiądz
- Witold Małkowski (1884-1962) – malarz, scenograf
- Władysław Małkowski (1840-1911) – prawnik
- Zbigniew Małkowski (ur. 1978) – piłkarz

Wikipedia

# małmazja

wyborowe wino likierowe, zwłaszcza białe, wyrabiane dawniej na południu Europy i na wyspach Morza Śródziemnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. enol. słodkie wino greckie

(1.2) bot. enol. odmiana winorośli uprawiana na południu Europy

Wiktionary

Małmazja – słodkie, aromatyczne wino o ciemnej barwie, wyrabiane pierwotnie ze szczepu winogron o tej nazwie w okolicach miasta Malvasia na Peloponezie, następnie także w innych miejscach w regionie Morza Śródziemnego oraz na Wyspach Kanaryjskich i na Maderze. Tłoczono ją ze specjalnej odmiany winorośli (malvasia). W Polsce ceniona była wyżej niż wina francuskie i reńskie.

Wikipedia

# małmazyjski

→ małmazja

SJP.pl

#### Patrz:

małmazja

# mało

1. niewielki, niski, nieduży;
2. przenośnie: zwykły, pospolity, małowartościowy;
3. występujący w niewielkim natężeniu; nieznaczny, nieważny, błahy;
4. krótkotrwały;
5. bardzo młody, niedorosły

SJP.pl

liczebnik nieokreślony

(1.1) niewielka ilość czegoś lub kogoś

przysłówek

(2.1) w niewielkim stopniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W klasie jest mało uczniów.

(2.1) Ten pisarz jest mało znany, opublikował tylko jedną książkę w lokalnym wydawnictwie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmawɔ, AS: mau̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malizna ż., mały m., mała ż., maleństwo n., maluch m., małość ż., Mały mos.

przym. mały, maleńki

temsłow. mało-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieco, trochę, niewiele, odrobinę, tyle, co kot napłakał, tyle co nic, jak na lekarstwo; pot. tyle, co brudu za paznokciem; przest. ździebko

Wiktionary

# mało-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na małe rozmiary lub małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) małokalibrowy • małomiasteczkowy • małosolny • małomieszczanin • małowartościowość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. maluch mos./mzw.

przym. mały

licz. mało

zaim. mało

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mikro-

Wiktionary

# małoazjatycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Azją Mniejszą, dotyczący Azji Mniejszej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Azja Mniejsza ż., Małoazjata mos., Małoazjatka ż.

Wiktionary

# małocice

Małocice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Czosnów.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Małocice, po jej zniesieniu w gromadzie Czosnów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia

# małociechowo

Małociechowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz. Według spisu powszechnego z 31 marca 2011 roku wieś liczyła 173 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

# małocin

2 miejscowości w Polsce:

- Małocin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
- Małocin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Bieżuń

Wikipedia

# małocząsteczkowy

złożony z cząsteczek o małej masie

SJP.pl

# małodobry

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. eufem. kat

Wiktionary

# małoduszniej

stopień wyższy od przysłówka: małodusznie

SJP.pl

# małoduszność

brak odwagi cywilnej, niechęć lub nieumiejętność wzięcia na siebie odpowiedzialności, niezdolność do szlachetnych działań; tchórzostwo, bojaźliwość, bezduszność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha kogoś, kto nie potrafi wybaczać nawet drobnych przewinień; także. zachowanie wynikające z nieumiejętności wybaczania

(1.2) książk. cecha kogoś, kto nie ma odwagi cywilnej; także. zachowanie wynikające z braku odwagi cywilnej

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. małoduszny

przysł. małodusznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) małostkowość

Wiktionary

# małoduszny

niemający odwagi cywilnej, niezdolny do szlachetnych odruchów, nieumiejący wybaczać

SJP.pl

# małoformatowy

rzadko: mający niewielkie wymiary; małowymiarowy, małogabarytowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odznaczający się niewielkimi rozmiarami

(1.2) mający małą powierzchnię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Malował małoformatowe dzieła głównie techniką akwarelową.

Wiktionary

# małogabarytowy

mający małe wymiary, poniżej standardowych rozmiarów

SJP.pl

# małogoski

przymiotnik od: Małogoszcz

SJP.pl

# małogoszcz

(r. męski) miasto w województwie świętokrzyskim, na zachód od Kielc; Małogoszcz (r. żeński)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Małogoszcz – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Małogoszcz.

Gród kasztelański w prowincji łęczyckiej przed rozbiciem dzielnicowym i w księstwie łęczyckim do I połowy XIII wieku. Miasto królewskie w powiecie chęcińskim województwa sandomierskiego w drugiej połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego. Nazwa miasta pochodzi od staropolskiego imienia męskiego Małogost.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: maˈwɔɡɔʃt͡ʃ, AS: mau̯ogošč

Wiktionary

# małogoszczanin

mieszkaniec Małogoszcza (miasta w Polsce)

SJP.pl

# małogoszczanka

mieszkanka Małogoszcza (miasta w Polsce)

SJP.pl

# małogłowie

wada rozwojowa charakteryzująca się małymi wymiarami mózgoczaszki w stosunku do twarzoczaszki, łącząca się zwykle z niedorozwojem umysłowym; mikrocefalia, małomóżdże

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. mikrocefalia.

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zasadzie rozróżnia się małogłowie pierwotne (prawdziwe) i małogłowie wtórne. Małogłowie pierwotne jest wadą rozwojową uwarunkowaną genetycznie.

Wiktionary

# małogłowy

mający małą głowę

SJP.pl

# małokalibrowy

o broni: mający niewielką średnicę lufy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) o broni, amunicji: mający niewielki kaliber

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Względy te przemawiają za stosowaniem do zadań policyjnych przede wszystkim broni małokalibrowej.

Wiktionary

# małokaloryczny

mający małą wartość kaloryczną; niskokaloryczny

SJP.pl

# małokarpacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Małych Karpat, związany z Małymi Karpatami, pochodzący z Małych Karpat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Małe Karpaty nmos.

przym. karpacki

Wiktionary

# małokrwisty

zawierający mało krwi, np. befsztyk małokrwisty

SJP.pl

# małolat

lekceważąco o nastolatku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. nastolatek, osoba niepełnoletnia

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: małolata

Wiktionary

Małolat, właściwie Michał Tadeusz Kapliński (ur. 7 lutego 1984 w Warszawie) – polski raper, autor tekstów, projektant gier komputerowych i przedsiębiorca. Prezes studia deweloperskiego True Games. Młodszy brat Pezeta. Współtworzył duet z producentem Ajronem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Napadło na mnie dwóch małolatów i ukradli mi portfel.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈwɔlat, AS: mau̯olat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małoletniość ż., małoletność ż., małoletni m., małolatek m., małolatka ż.

:: fż. małolata ż.

przym. małoletni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chłopiec; pot. chłopak, łebek / łepek, młokos, młodziak, młodzik, podrostek, wyrostek; książk. gołowąs, kawaler, młodociany, młodzieniec; urz. małoletni, nieletni, niepełnoletni; przest. młodzian, młodzieniaszek

Wiktionary

# małolata

kilkunastoletnia dziewczyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lekcew. nastolatka, dziewczyna niepełnoletnia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Widziałam Wieśka na mieście z jakąś małolatą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈlata, AS: mau̯olata

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małolat m., małoletni mos.

przym. małoletni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dziewczyna

Wiktionary

# małolatek

potocznie: chłopiec mający kilka lub kilkanaście lat

SJP.pl

# małolatka

potocznie: dziewczyna mająca kilka lub kilkanaście lat

SJP.pl

# małolaty

lekceważąco: kilkunastoletnia młodzież obojga płci

SJP.pl

# małolepszy

nazwisko polskie

SJP.pl

- Małolepszy, Małolepsza – nazwisko

Wikipedia

# małoletni

niepełnoletni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) tak młody, że nie posiada pełni praw obywatelskich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba małoletnia (1.1)

Wiktionary

Małoletni, osoba małoletnia – w rozumieniu polskiego prawa cywilnego osoba, która nie ukończyła 18 lat lub nie zawarła małżeństwa (w wyniku jednego z tych zdarzeń uzyskuje się pełnoletniość). Bycie małoletnim wpływa na zakres zdolności do czynności prawnych oraz na możliwość zasiedzenia nieruchomości będącej własnością małoletniego lub przedawnienia przysługującego mu roszczenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. małolata ż., małolat mos., małoletnia ż., małoletniość ż., małoletność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) młodociany, niedorosły, nieletni, niepełnoletni

(2.1) młodociany, nieletni, niepełnoletni, chłopiec

Wiktionary

# małoletnia

kobieta niepełnoletnia

SJP.pl

# małoletniość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. nieposiadanie wieku określonego przez prawo jako wymagany dla pełnoletniości

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. małoletni

rzecz. małoletni m., małolat mos.

Wiktionary

# małolitrażowy

o samochodzie: mający małą pojemność silnika

SJP.pl

# małomiasteczkowość

→ małomiasteczkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co małomiasteczkowe

Wiktionary

#### Patrz:

małomiasteczkowy

#### Powiązane:

przym. małomiasteczkowy

Wiktionary

# małomiasteczkowy

1. związany z małym miasteczkiem, należący do niego;
2. lekceważąco: typowy dla małego miasteczka lub z niego pochodzący; prowincjonalny, zacofany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z małym miasteczkiem, odnoszący się do małego miasteczka, znajdujący się w małym miasteczku

(1.2) mieszkający w małym miasteczku, pochodzący z małego miasteczka

przymiotnik jakościowy

(2.1) lekcew. charakterystyczny dla małego miasteczka

Wiktionary

Małomiasteczkowy – pierwszy singel polskiego piosenkarza Dawida Podsiadły z jego trzeciego albumu studyjnego, zatytułowanego Małomiasteczkowy. Singel został wydany 6 czerwca 2018.

Piosenka była nominowana do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategorii „teledysk roku” i „utwór roku”.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. małomiasteczkowość ż.

Wiktionary

# małomice

1. miasto w Polsce;
2. dzielnica Lubina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Małomice (niem. Mallmitz) – miasto w województwie lubuskim w powiecie żagańskim. Położone nad rzeką Bóbr, na skraju Borów Dolnośląskich, w południowej części województwa.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. zielonogórskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmawɔ̃ˈmʲit͡sɛ, AS: mau̯õmʹice

Wiktionary

# małomicki

→ Małomice

SJP.pl

#### Patrz:

Małomice

# małomiczanin

mieszkaniec Małomic (miasta w Polsce)

SJP.pl

# małomiczanka

mieszkanka Małomic (miasta w Polsce)

SJP.pl

# małomiejski

związany z małym miasteczkiem, należący do niego; małomiasteczkowy

SJP.pl

# małomiejskość

→ małomiejski

SJP.pl

#### Patrz:

małomiejski

# małomierzyce

Małomierzyce – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Iłża. Ma status sołectwa.

Były wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

# małomieszczanin

drobnomieszczanin;
1. człowiek należący do klasy średniej, np. drobny przedsiębiorca, sklepikarz, urzędnik;
2. pogardliwie: człowiek ograniczony, małostkowy, bez wyższych aspiracji; filister, kołtun

SJP.pl

# małomieszczanka

→ małomieszczanin; drobnomieszczanka

SJP.pl

# małomieszczański

→ małomieszczaństwo; drobnomieszczański

SJP.pl

# małomieszczańskość

→ małomieszczański

SJP.pl

#### Patrz:

małomieszczański

# małomieszczaństwo

drobnomieszczaństwo;
1. klasa społeczna, zwykle utożsamiana z klasą średnią właściwą lub klasą średnią niższą; właściciele małych firm, warsztatów, sklepików;
2. postawa życiowa, sposób myślenia nacechowany brakiem wyższych aspiracji i zainteresowań, ograniczonymi horyzontami, ciasnotą poglądów; filisterstwo, kołtuństwo

SJP.pl

# małomin

Małomin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Tłuchowo.

Wikipedia

# małomir

imię męskie

SJP.pl

Małomir – staropolskie imię męskie, złożone z członów Mało- ("mało") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Znaczenie imienia: "mały pokój".

Małomir imieniny obchodzi 11 stycznia.

Wikipedia

# małomowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest małomówne; cecha tych, którzy są małomówni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. małomówny

przysł. małomównie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) burkliwość, milczkowatość, milkliwość, mrukliwość, mrukowatość

Wiktionary

# małomowny

dawniej: małomówny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który mówi mało; nie jest gadatliwy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmawɔ̃ˈmuvnɨ, AS: mau̯õmuvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małomówność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) burkliwy, lakoniczny, milczący, milczkowaty, milkliwy, mrukliwy, mrukowaty, nierozmowny

Wiktionary

# małomóżdże

wada rozwojowa charakteryzująca się małymi wymiarami mózgoczaszki w stosunku do twarzoczaszki, łącząca się zwykle z niedorozwojem umysłowym; mikrocefalia, małogłowie

SJP.pl

# małonakładowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający mały nakład

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Opublikował to ogłoszenie w jakiejś małonakładowej gazecie powiatowej.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niskonakładowy

Wiktionary

# małoobrazkowy

umożliwiający wykonywanie zdjęć małego formatu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fot. pozwalający na uzyskanie zdjęć małego formatu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aby zmniejszyć objętość poczty, materiał fotografowano na błonach małoobrazkowych, które następnie poddawano dodatkowej obróbce chemicznej, żeby zamaskować utrwalony obraz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmawɔːbraˈskɔvɨ, AS: mau̯•obraskovy

Wiktionary

# małoodpadowy

w technice: dający, wytwarzający mało odpadów; niskoodpadowy

SJP.pl

# małop.

skrót od: małopolski

SJP.pl

skrót

(1.1) = małopolski

Wiktionary

# małopolanin

mieszkaniec Małopolski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Małopolski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ślązacy różnią się od Małopolan gwarą i kuchnią.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małopolanizm m., Małopolska ż.

:: fż. Małopolanka ż.

przym. małopolski

przysł. małopolsko

Wiktionary

# małopolanka

mieszkanka Małopolski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Małopolski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pierwsza żona dziadka Zdziśka była Małopolanką spod Wieliczki.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. małopolski

rzecz. Małopolska ż.

:: fm. Małopolanin m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. Polyna.

Wiktionary

# małopolska

przymiotnik od: Małopolska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina na południu Polski;

Wiktionary

Małopolska (łac. Polonia Minor) – kraina historyczna i etnograficzna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty. Stolicą Małopolski jest Kraków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kraków leży w Małopolsce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈpɔlska, AS: mau̯opolska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Małopolanin mos., Małopolanka ż.

przym. małopolski

Wiktionary

# małopolski

przymiotnik od: Małopolska

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Małopolski, związany z Małopolską, pochodzący z Małopolski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈpɔlsʲci, AS: mau̯opolsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Małopolska ż., Małopolanin m., Małopolanka ż.

Wiktionary

# małopolskość

→ małopolski

SJP.pl

#### Patrz:

małopolski

# małopowierzchniowy

zajmujący niewielką powierzchnię, np. sklep małopowierzchniowy

SJP.pl

# małoprocentowy

zawierający mały procent czegoś

SJP.pl

# małopłocczanin

mieszkaniec Małego Płocka

SJP.pl

# małopłocczanka

mieszkanka Małego Płocka

SJP.pl

# małopłocki

przymiotnik od: Mały Płock

SJP.pl

# małopłytkowość

zmniejszenie poniżej normy ilości płytek krwi w osoczu; trombocytopenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zmniejszenie liczby płytek krwi poniżej prawidłowych wartości

Wiktionary

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) trombocytopenia

Wiktionary

# małopłytkowy

mający liczbę płytek krwi poniżej wartości prawidłowych

SJP.pl

# małorealistyczny

dotyczący małego realizmu (nurtu realizmu zajmującego się życiem codziennym środowisk, potocznym językiem i drobnymi realiami obyczajowymi)

SJP.pl

# małorolność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co małorolne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. małorolny

rzecz. małorolny mos.

Wiktionary

# małorolny

mający mało roli (ziemi uprawnej), np. chłop małorolny; drobnorolny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający małą ilość ziemi uprawnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) chłop małorolny (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Otóż ułożył się jakoś z komisarzem ziemskim, że kilkanaście hektarów skazanego na reformę gruntu przydzielono małorolnej parafii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małorolność ż.

Wiktionary

# małorosjanin

członek ukraińskiego narodu wschodniosłowiańskiego zamieszkującego ziemie historycznej Rusi; Małorus, Małorusin

SJP.pl

# małorus

członek ukraińskiego narodu wschodniosłowiańskiego zamieszkującego ziemie historycznej Rusi; Małorusin, Małorosjanin

SJP.pl

# małorusin

członek ukraińskiego narodu wschodniosłowiańskiego zamieszkującego ziemie historycznej Rusi; Małorus, Małorosjanin

SJP.pl

# małoruski

przymiotnik

(1.1) daw. ukraiński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. ukraiński (język)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Małorosja ż., Małoruś ż., Małorus m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) małorosyjski, ukraiński

Wiktionary

# małość

1. małe rozmiary, mała ilość czegoś;
2. mierność, nicość, mizeria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co małe

Wiktionary

- Małość – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Nowy Pohost.
- Małość – chutor na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki.
- Małość II – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mały, maluczki

rzecz. malizna ż., maleństwo n., maluch mzw., mała ż., mały mzw., maluczki mzw., malec mos.

licz. mało

przysł. mało

Wiktionary

# małości

1. małe rozmiary, mała ilość czegoś;
2. mierność, nicość, mizeria

SJP.pl

# małoskalowy

1. mający niewielką wydajność, niewielki zakres działania, np. piecyk małoskalowy;
2. o mapie: posiadający małą skalę

SJP.pl

# małoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma skrzydła małych rozmiarów

(1.2) taki, który ma mało skrzydeł

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈskʃɨdwɨ, AS: mau̯oskšydu̯y

Wiktionary

# małosolny

przymiotnik

(1.1) kulin. taki, który przyrządzono z niewielką ilością soli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Częstym dodatkiem do posiłku był małosolny ogórek, a do picia herbata w butelce.

Wiktionary

# małostka

błahostka

SJP.pl

# małostkowość

→ małostkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co małostkowe; cecha tych, którzy są małostkowi

Wiktionary

#### Patrz:

małostkowy

#### Powiązane:

rzecz. małostka ż.

przym. małostkowy

przysł. małostkowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) małoduszność

Wiktionary

# małostkowy

1. przywiązujący wagę do rzeczy nieistotnych, pomijający rzeczy ważne;
2. świadczący o takim zachowaniu, np. małostkowa podejrzliwość

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jola jest wyjątkowo małostkowa, obraziła się na mnie o to, że podałam cukiernicę najpierw Krysi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmawɔˈstkɔvɨ, AS: mau̯ostkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małostka ż., małostkowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drobiazgowy, małoduszny

Wiktionary

# małoszewo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Małoszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bodzanów
- Małoszewo – część wsi Baranowo w woj. warmińsko-mazurskim, powiecie mrągowskim, w gminie Mikołajki

Wikipedia

# małoszów

2 miejscowości w Polsce:

- Małoszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
- Małoszów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz

Wikipedia

# małota

nazwisko

SJP.pl

# małotowarowy

odnoszący się do towarów produkowanych przez małych wytwórców; drobnotowarowy

SJP.pl

# małowartościowy

mający niewielką wartość materialną albo moralną

SJP.pl

# małowice

W Polsce

- Małowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
- Małowice – przysiółek wsi Mokra w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko
- Małowice – gromada

Wikipedia

# małówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Małówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Niebylec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

# małowodzie

w medycynie: zbyt mała ilość wód płodowych (nieprzekraczająca 100 ml) w worku owodniowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;

Wiktionary

Małowodzie (łac. oligohydramnion) i bezwodzie (łac. anhydramnion) – stany, w których ilość płynu owodniowego jest za mała. Małowodzie rozpoznaje się, gdy ilość płynu owodniowego w 32–36 tygodniu ciąży jest mniejsza niż 500 ml, albo gdy indeks płynu owodniowego (wskaźnik AFI) wynosi poniżej 5-6.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary

# małoż

wzmocnione "mało"

SJP.pl

# małołączniak

szczyt w Tatrach

SJP.pl

Małołączniak (słow. Malolúčniak, 2096 m) – szczyt w Tatrach Zachodnich należący do masywu Czerwonych Wierchów.

Wikipedia

# małpa

1. zwierzę o chwytnych kończynach i dobrze rozwiniętych półkulach mózgowych, żyjące najczęściej w lasach tropikalnych, prowadzące nadrzewny tryb życia;
2. potocznie: znak @, używany w adresach internetowych, będący skrótem angielskiego "at";
3. obraźliwie: człowiek złośliwy, brzydki itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

(1.2) pot. inform. znak @

(1.3) obraź. pogard. o osobie: osoba wredna, złośliwa, wyrządzająca krzywdę

(1.4) obraź. pogard. o osobie: osoba prymitywna

(1.5) stpol. obraź. nierządnica

Wiktionary

- małpa – zob. małpy właściwe, w tym:
  - małpy szerokonose, inaczej małpy Nowego Świata
  - małpy wąskonose, wśród których wyróżniane są:
    - małpy wąskonose zwierzokształtne, inaczej małpy Starego Świata
    - małpy człekokształtne

    Wikipedia

    #### Przykłady

    (1.1) Małpy żyją na drzewach.

    (1.2) Małpę umieszczamy w adresie e-mail przed domeną.

    (1.3) Dowiedziałem się nie tylko, że jestem satanistą i brudnopisem, ale również debilem, małpą i kryminalistą.

    (1.4) Ta głupia małpa źle wydała mi resztę!

    Wiktionary

    #### Wymowa:

    IPA: ˈmawpa, AS: mau̯pa

    Wiktionary

    #### Powiązane:

    rzecz. małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos., małpolud m., małpożer m., małpowanie n., zmałpowanie n.

    :: zdrobn. małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n.

    :: zgrub. małpiszon mzw.

    czas. odmałpować dk., małpować ndk., zmałpować dk.

    przym. małpi, małpiarski, małpowaty

    przysł. małpio

    Wiktionary

    #### Synonimy:

    (1.1) reg. pozn. reg. śl. afa., daw. małlafa

    (1.2) rzad. at

    (1.4) dzikus, prymityw, prostak

    (1.5) stpol. duchna, duchniczka, niewiasta sobiewolna, pani duszka

    Wiktionary

# małpeczka

1. pieszczotliwie o małpie; małpeńka;
2. małpeczka pazurzasta - mała małpka nadrzewna pochodząca z lasów Środkowej i Południowej Ameryki; matołek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: małpa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mawˈpɛt͡ʃka, AS: mau̯pečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpię n., małpiszon mzw., małpa ż., małpka ż., małpiarnia ż., małpowanie n.

czas. małpować

Wiktionary

# małpeńka

pieszczotliwie o małpie; małpeczka

SJP.pl

# małpi

związany z małpą, charakterystyczny dla małpy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z małpą, dotyczący małpy

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla małpy, mający cechy małpy

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Małpy skaczą niedościgle, Małpy robią małpie figle, Niech pan spojrzy na pawiana: Co za małpa, proszę pana!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmawpʲi, AS: mau̯pʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpię n., małpiszon mzw., małpa ż., małpka ż., małpiarnia ż., małpierz m., małpiatka ż., małpowanie n., odmałpowanie n.

czas. małpować ndk., odmałpować dk.

przysł. małpio

Wiktionary

# małpiarnia

pomieszczenie dla małp

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. pomieszczenie albo budynek przeznaczony dla małp lub małpiatek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wybudowana w latach 60. małpiarnia, w 1998 r. została wyremontowana i przebudowana.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mawˈpʲjarʲɲa, AS: mau̯pʹi ̯arʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpię n., małpa ż., małpeczka ż., małpka ż., małpowanie n., małpiatka ż., małpiszon mzw.

czas. małpować ndk.

przym. małpi, małpiarniany

Wiktionary

# małpiarski

naśladujący bezmyślnie, przedrzeźniający

SJP.pl

# małpiarstwo

rzadko:
1. mechaniczne, bezmyślne naśladownictwo; kopiowanie, kopiarstwo, papugowanie;
2. niepoważne zachowanie się, głupie żarty; błazeństwo, błazenada, pajacowanie

SJP.pl

# małpiarz

1. osoba bezmyślnie naśladująca kogoś lub coś;
2. osoba zachowująca się niepoważnie, skłonna do głupich żartów; błazen, pajac, klaun;
3. dawniej: wędrowny jarmarczny kuglarz z małpami

SJP.pl

# małpiasty

przestarzałe: podobny do małpy, mający cechy małpy

SJP.pl

# małpiatka

zwierzę z grupy naczelnych niezaliczane do małp, np. lemur, lori, palczak czy wyrak

SJP.pl

Małpiatki (Prosimiae, czasami pisane Prosimii) – pospolita nazwa grupy niedużych ssaków naczelnych. Nazwa Prosimia oznacza „przed małpami” i nawiązuje do wielu prymitywnych cech budowy małpiatek w porównaniu z wyżej rozwiniętymi naczelnymi – małpami właściwymi. Do małpiatek zalicza się lemury, lemurki, indrisy, lorisy, palczaki, galago i wyraki (tarsjusze).

Wikipedia

# małpiatki

jeden z podrzędów ssaków naczelnych

SJP.pl

Małpiatki (Prosimiae, czasami pisane Prosimii) – pospolita nazwa grupy niedużych ssaków naczelnych. Nazwa Prosimia oznacza „przed małpami” i nawiązuje do wielu prymitywnych cech budowy małpiatek w porównaniu z wyżej rozwiniętymi naczelnymi – małpami właściwymi. Do małpiatek zalicza się lemury, lemurki, indrisy, lorisy, palczaki, galago i wyraki (tarsjusze).

Wikipedia

# małpiątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: małpię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) młoda, niedorosła małpa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpię n., małpiszon mzw., małpowanie n., małpka ż., małpa ż.

czas. małpować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) małpię

Wiktionary

# małpiątkowaty

rzadko: przypominający młodą, niedorosłą małpę

SJP.pl

# małpica

zgrubienie od: małpa (zwykle w przenośnym, obraźliwym znaczeniu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński. małpa

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obraź. o kobiecie

Wiktionary

# małpidrąg

rodzaj obelżywego wyzwiska

SJP.pl

# małpię

młoda, niedorosła małpa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) młoda małpa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Badaczka nie zauważyła zniknięcia małpięcia.

(1.1) Samica dała małpięciu pierś do ssania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpa ż., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos., małpowanie n., zmałpowanie n., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpiszon m.

czas. małpować ndk., zmałpować dk.

przym. małpi, małpiarski, małpowaty

przysł. małpio

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) małpiątko, małpka

Wiktionary

# małpierz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) stpol. samiec małpy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmawpʲjɛʃ, AS: mau̯pʹi ̯eš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpa, małpiszon

przym. małpi

Wiktionary

# małpio

przysłówek

(1.1) na sposób małpi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpka ż., małpię n., małpiszon mzw., małpa ż.

przym. małpi

czas. małpować ndk., zmałpować dk.

Wiktionary

# małpiszon

potocznie:
1. małpa;
2. obraźliwie o osobie brzydkiej, dziwacznie ubranej lub dziwacznie się zachowującej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. małpa

(1.2) przen. człowiek dziwacznie się zachowujący

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W kołyszącej się na sznurze oponie siedział małpiszon ze skórką z banana.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpierz mzw., małpa ż., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos., małpowanie n., zmałpowanie n., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n.

czas. odmałpować, małpować ndk., zmałpować dk.

przym. małpi, małpiarski, małpowaty

przysł. małpio

Wiktionary

# małpiszonek

zdrobnienie od: małpiszon

SJP.pl

# małpka

zdrobniale o małpie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: małpa

(1.2) mała lub młoda małpa

(1.3) przen. pot. mała, zwykle stugramowa, butelka alkoholu (głównie wódki i spirytusu)

(1.4) przen. pot. automatyczny aparat fotograficzny

Wiktionary

- małpka – potocznie aparat kompaktowy
- małpka – potocznie 100 bądź 200 ml wódki w butelce
- małpka – potoczna nazwa symbolu @
- Małpka Express – nieistniejąca polska sieć sklepów spożywczo-monopolowych

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Została nam dycha, na pół litra nie starczy, tylko na małpkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmawpka, AS: mau̯pka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpa ż., małpiatka ż.

:: zdrobn. małpeczka ż., małpiątko n.

:: zgrub. małpiszon m.

czas. odmałpować, małpować ndk., zmałpować dk.

przym. małpi

przysł. małpio

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) małpeczka

(1.2) małpiątko

(1.3) małpa, szczeniaczek

(1.4) idioten aparat, idioten kamera, głupopstryk

Wiktionary

# małpkowy

→ małpka

SJP.pl

#### Patrz:

małpka

# małpokształtne

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Simiiformes|Haeckel|ref=tak., infrarząd ssaków naczelnych z podrzędu wyższych naczelnych;

Wiktionary

Małpokształtne, małpy właściwe (Simiiformes) – infrarząd ssaków naczelnych z podrzędu wyższych naczelnych obejmujący małpy szerokonose i małpy wąskonose.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ludzie dzielą z małpokształtnymi wiele cech behawioralnych.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) małpy właściwe

Wiktionary

# małpolud

1. istota kopalna łącząca w sobie cechy ludzkie i małpie;
2. obraźliwie: człowiek brzydki, podobny do małpy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. półczłowiek półmałpa

(1.2) pot. obraź. także iron. o człowieku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Gdzie znajdziemy garnitur dla takiego małpoluda jak ty?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpa ż.

Wiktionary

# małpować

potocznie:
1. bezkrytycznie, ślepo naśladować; papugować;
2. przedrzeźniać kogoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmałpować)

(1.1) pot. naśladować kogoś lub coś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny

(1.2) pot. przedrzeźniać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przestań go już małpować!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małpowanie n., zmałpowanie n., małpa ż., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n., małpiszon mzw., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz mos.

czas. odmałpować, zmałpować dk.

przym. małpi, małpiarski, małpowaty

przysł. małpio

Wiktionary

# małpowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. naśladowanie kogoś lub czegoś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny

Wiktionary

Małpowanie – slangowe określenie technik podchodzenia na linie, stosowanych w alpinizmie podziemnym, wspinaczce (również lodowej) oraz w pracach na wysokości.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. zmałpowanie n., małpa ż., małpka ż., małpeczka ż., małpiątko n., małpię n., małpiszon m., małpiatka ż., małpiarnia ż., małpiarstwo n., małpiarz m.

czas. odmałpować, małpować ndk., zmałpować dk.

przym. małpi, małpiarski, małpowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. papugowanie; neutr. naśladowanie, imitowanie

Wiktionary

# małpowaty

rzadko: przypominający małpę, mający niektóre cechy małpy

SJP.pl

# małpożer

filipiński ptak drapieżny z podrodziny jastrzębi

SJP.pl

Małpożer (Pithecophaga jefferyi) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący Filipiny. Jeden z najrzadszych, najbardziej zagrożonych i najpotężniejszych ptaków na świecie. Jest objęty międzynarodową ochroną gatunków ginących. Obecnie jego populację na wolności ocenia się na zaledwie 250–750 osobników.

Wikipedia

# małszewko

Małszewko (niem. Malschöwen) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty. Wieś położona nad Jeziorem Małeszeweckim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# małszewo

Małszewo (niem. Malschöwen, w latach 1938–1945 Malshöfen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim nad Jeziorem Małszewskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś lokowana w 1383 r.

Wikipedia

# małuszów

W Polsce

- Małuszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Męcinka
- Małuszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kobierzyce
- Małuszów – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Sulęcin
- Małuszów – gromada

Wikipedia

# małuszyn

Małuszyn (niem. Erbenfelde, do 1936 r. Maluschütz) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

We wsi był przystanek kolei wąskotorowej Małuszyn.

Wikipedia

# mały

1. niewielki, niski, nieduży;
2. przenośnie: zwykły, pospolity, małowartościowy;
3. występujący w niewielkim natężeniu; nieznaczny, nieważny, błahy;
4. krótkotrwały;
5. bardzo młody, niedorosły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski

(1.2) występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) dziecko, niedorosły

(2.2) pot. członek męski, penis

Wiktionary

- Mały – szczyt w paśmie Arczycy, w północnej części Gorganów
- Mały – polski film fabularny z 1970
- Mały – kanadyjsko–amerykański film fabularny z 2006

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chłopiec bawił się w piaskownicy małymi samochodzikami.

(1.2) Dzisiaj jest mała wilgotność powietrza.

(2.1) Proszę pana, niech pan nie częstuje małego cukierkami.

(2.2) Te, młody, weź sobie popraw kąpielówki, bo ci małego widać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmawɨ, AS: mau̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. malec m., maluch m., malizna ż., małość ż.

:: zdrobn. maleństwo n., maluszek m.

:: fż. mała ż.

przym. maleńki, malutki, maluteńki, malusi, maluczki

przysł. mało

licz. mało

temsłow. mało-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drobny, niewielki, nieduży, tyci, drobny, miniaturowy, mikroskopijny, niepokaźny, nieznaczny

Wiktionary

# małynka

wieś w Polsce

SJP.pl

Małynka (białorus. Малынка) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zabłudów. Nieopodal wsi przepływa rzeka o tej samej nazwie (prawy dopływ rzeki Narew).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

# małysa

nazwisko

SJP.pl

# małysiak

nazwisko

SJP.pl

# małyska

nazwisko

SJP.pl

# małysz

nazwisko, m.in. Adam Małysz - polski skoczek narciarski

SJP.pl

Małysz (forma żeńska: Małysz/Małyszowa/Małyszówna; liczba mnoga: Małyszowie) – polskie nazwisko.

Osoby:

- Adam Małysz (ur. 1977) – polski skoczek narciarski i kierowca rajdowy, prezes Polskiego Związku Narciarskiego
- Adolf Małysz (1895-1962) – polski działacz i duchowny zielonoświątkowy
- Józef Małysz (1896-?) – polski polityk, parlamentarzysta
- Katarzyna Duczkowska-Małysz – sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta za kadencji Aleksandra Kwaśniewskiego, doradca prezydenta do spraw rolnictwa, ekspert w sprawach polityki regionalnej i integracji europejskiej

Wikipedia

# małyszek

nazwisko

SJP.pl

# małyszka

nazwisko

SJP.pl

# małyszomania

potocznie: fascynacja Adamem Małyszem, polskim skoczkiem narciarskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogromna popularność skoków narciarskich spowodowana sukcesami polskiego skoczka Adama Małysza

Wiktionary

Małyszomania – zjawisko społeczne, polegające na masowym zainteresowaniu skokami narciarskimi w Polsce w pierwszej dekadzie XXI wieku, będącym skutkiem sukcesów sportowych Adama Małysza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przemysław Saleta, jak większość Polaków, uległ małyszomanii i nie mogło go zabraknąć na Pucharze Świata w Zakopanem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: maˈwɨʃɔˈmãɲja, AS: mau̯yšomãńi ̯a

Wiktionary

# małyszyce

Małyszyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Trzyciąż.

Wikipedia

# małyszyn

Małyszyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń.

W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Małyszyn, po jej zniesieniu w gromadzie Masłowice, następnie w gromadzie Olewin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 481.

Wikipedia

# małż

1. przedstawiciel gromady mięczaków o bocznie spłaszczonym ciele okrytym dwuczęściową muszlą;
2. żartobliwie: małżonka; małża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) I jak fala morska zaleje wybrzeże, a cofając się zostawia na piasku porosty, małże i rozmaite szczątki pokruszone w topieli, tak każda z tych szwedzkich fal odpływając zostawiała po sobie trupy rozrzucone tu i ówdzie po pochyłości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mawʃ, AS: mau̯š

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małżowina ż.

Wiktionary

# małża

1. przedstawiciel gromady mięczaków o bocznie spłaszczonym ciele okrytym dwuczęściową muszlą;
2. żartobliwie: małżonka; małża

SJP.pl

# małże

gromada mięczaków mających ciało bocznie spłaszczone, okryte dwoma fałdami płaszcza wytwarzającego dwuczęściową muszlę, a w jamie płaszcza parzyste skrzela

SJP.pl

Wikipedia

# małżeński

odnoszący się do małżonków

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy pojawiają się małżeńskie trudności, jesteśmy bardziej skłonni uznać potrzeby drugiej osoby i zrezygnować z siebie dla dobra tej osoby.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mawˈʒɛ̃j̃sʲci, AS: mau̯žẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małżeństwo n., małżonek m., małżonka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) matrymonialny

Wiktionary

# małżeńskość

→ małżeński

SJP.pl

#### Patrz:

małżeński

# małżeństwo

1. związek prawny mężczyzny i kobiety;
2. para małżeńska; małżonkowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. etn. socjol. usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;

(1.2) dwie osoby będące w małżeństwie (1.1), małżonkowie

Wiktionary

Małżeństwo – kulturowo uznany związek, co najmniej dwóch osób, najczęściej mężczyzny i kobiety, zwanych małżonkami, który ustanawia prawa i obowiązki między nimi, jak również między nimi i ich dziećmi, a także między nimi i ich powinowatymi. Definicja małżeństwa różni się na całym świecie nie tylko między kulturami i religiami, ale także w całej historii danej kultury i religii, ewoluując w kierunku zarówno poszerzenia, jak i zawężenia tego, kto i co jest nią objęte. Zazwyczaj jednak jest to instytucja, w której stosunki międzyludzkie, przeważnie seksualne, są powszechnie uznawane lub usankcjonowane. W niektórych kulturach małżeństwo jest zalecane lub uważane za obowiązkowe przed podjęciem jakiejkolwiek aktywności seksualnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wciąż pamiętam swoje pierwsze małżeństwo.

(1.1) Wojciech i Józefa zawarli małżeństwo dnia 3. czerwca 1838 r. w parafii Brwinów pod Warszawą, gdzie mieszkali rodzice panny młodej.

(1.1) Związki homoseksualne uznaje większość krajów Unii Europejskiej, zaś osoby tej samej płci mogą zawierać małżeństwa w Belgii, Danii, Hiszpanii, Holandii, Portugalii oraz Szwecji, a poza Unią – w Norwegii i Islandii.

(1.2) Od kiedy Jola i Wojtek są małżeństwem?

(1.2) W szkole rodzenia poznaliśmy kilka małżeństw z naszego osiedla.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mawˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: mau̯žẽĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mąż mos., małżonek m., małżonka ż., małżonkowie

przym. małżeński

przysł. małżeńsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) małżonkowie

Wiktionary

# małżewo

Małżewo (niem. Groß Malsau ) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew, regionie etnograficznym Kociewie. Liczba ludności: 397 osób (2011)

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

# małżonek

1. mężczyzna będący w związku małżeńskim; mąż;
2. urzędowo: mąż lub żona (w stosunku do drugiej osoby); współmałżonek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mąż (czyjś)

(1.2) mąż lub żona (czyiś)

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: małżonka

Wiktionary

Małżonkowie – osoby, które zawarły małżeństwo: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). W legislacjach wielu państw małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (różnopłciowi małżonkowie monogamiczni). W niektórych państwach zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci (małżeństwo jednopłciowe, małżeństwo homoseksualne). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne i wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami (wielożeństwo, poligynia) lub rzadziej jedna żona z wieloma mężami (wielomęstwo, poliandria).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pani ambasador z małżonkiem zaprosili nas na bal.

(1.2) W tę rubrykę trzeba wpisać dane małżonka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mawˈʒɔ̃nɛk, AS: mau̯žõnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małżeństwo n.

:: fż. małżonka ż.

przym. małżeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mąż

(1.2) współmałżonek, mąż, żona

Wiktionary

# małżonka

określenie używane w stosunku do kobiety pozostającej w związku małżeńskim; żona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podn. cudza żona

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: małżonek

Wiktionary

Małżonkowie – osoby, które zawarły małżeństwo: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). W legislacjach wielu państw małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (różnopłciowi małżonkowie monogamiczni). W niektórych państwach zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci (małżeństwo jednopłciowe, małżeństwo homoseksualne). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne i wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami (wielożeństwo, poligynia) lub rzadziej jedna żona z wieloma mężami (wielomęstwo, poliandria).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pan ambasador z małżonką wydają dziś huczne przyjęcie.

(1.1) Wizyta odbywa się na zaproszenie farerskiego ministra finansów, Karstena Hansena i jego małżonki, pani Gullbritt Hansen.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mawˈʒɔ̃nka, AS: mau̯žõnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małżeństwo n.

:: fm. małżonek m.

przym. małżeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żona

Wiktionary

# małżonkowie

książkowo: mąż i żona

SJP.pl

Małżonkowie – osoby, które zawarły małżeństwo: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). W legislacjach wielu państw małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (różnopłciowi małżonkowie monogamiczni). W niektórych państwach zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci (małżeństwo jednopłciowe, małżeństwo homoseksualne). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne i wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami (wielożeństwo, poligynia) lub rzadziej jedna żona z wieloma mężami (wielomęstwo, poliandria).

Wikipedia

# małżoraczek

przedstawiciel gromady drobnych skorupiaków wodnych o ciele okrytym dwuczęściową skorupką

SJP.pl

Małżoraczki (Ostracoda) – gromada drobnych skorupiaków (Crustacea) o długości ciała 0,5-5 mm. Największy żyjący obecnie małżoraczek, Gigantocypris agassizi, osiąga 2,3 cm długości.

Wikipedia

# małżoraczki

przedstawiciel gromady drobnych skorupiaków wodnych o ciele okrytym dwuczęściową skorupką

SJP.pl

Małżoraczki (Ostracoda) – gromada drobnych skorupiaków (Crustacea) o długości ciała 0,5-5 mm. Największy żyjący obecnie małżoraczek, Gigantocypris agassizi, osiąga 2,3 cm długości.

Wikipedia

# małżowina

skorupka okrywająca ciało małża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. skorupa małża; daw. każdego skorupiaka

(1.2) anat. chrzęstny lub kostny narząd ciała w kształcie małżowiny (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W dolinie Warty (…) były tradycje pasienia świń mięczakami, które zbierano w rzece i zalewano wrzątkiem, aby oddzielić małżowiny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małż m., małża ż., małżyk m., małżynek m.

przym. małżowinowy, małżowy

Wiktionary

# małżowinowy

przymiotnik od: małżowina

SJP.pl

# małżowy

→ małża

SJP.pl

#### Patrz:

małża

# małżyk

zdrobnienie od: małż

SJP.pl

# małżynek

pierwotniak z typu orzęsków, mający po stronie brzusznej ciała pęki sztywnych, ruchomych szczecinek, dzięki którym może kroczyć po podłożu stałym

SJP.pl

Małżynek (Stylonychia) – rodzaj orzęsków (Ciliata), pierwotniaków przynależący do rodziny Oxytrichidae. Rodzaj wprowadzony do nomenklatury biologicznej przez Christiana Gottfrieda Ehrenberga w 1830 roku. Znane są też nazwy synonimiczne rodzaju, czasami zapisuje się nazwę jako Stylonichia. Gatunkiem typowym ochrzczono Trichoda mytilus (= S. mytilus).

Wikipedia

# mb

skrót od:
1. megabajt;
2. Ministerstwo Budownictwa

SJP.pl

skrót

(1.1) = rel. Matka Boża

(1.2) = adm. Ministerstwo Budownictwa

Wiktionary

- Mb – skrót od megabit (informatyka)
- mb – metr bieżący

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Artystka wykonała witraże do Kościoła MB Pocieszenia w Sączu.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== MB (język angielski.) ==

wymowa.

audioAU|En-au-MB.ogg.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = inform. megabyte → megabajt, 220 bajtów

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== MB (język angielski.) ==

wymowa.

audioAU|En-au-MB.ogg.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = inform. megabyte → megabajt, 220 bajtów

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mba

Ba, Mba – miasto w Fidżi (Dystrykt Zachodni), stolica prowincji Ba, na wyspie Viti Levu. Według danych szacunkowych na rok 2009 liczy 16 040 mieszkańców. Burmistrzem jest Praveen Bala. Położenie: 17°32′00″S 177°41′00″W

Wikipedia

# mbabane

stolica Eswatini - państwa w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Eswatini;

Wiktionary

Mbabane – stolica i drugie co do wielkości miasto Eswatini, położone w zachodniej części kraju.

Mbabane jest ważnym ośrodkiem politycznym i handlowym kraju.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mbaˈbãnɛ, AS: mbabãne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mbabanejczyk m., mbabanejka ż.

przym. mbabanejski

Wiktionary

# mbabanejczyk

mieszkaniec Mbabane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mbabane

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmbabãˈnɛjt͡ʃɨk, AS: mbabãnei ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mbabane n.

:: fż. mbabanejka ż.

przym. mbabanejski

Wiktionary

# mbabanejka

mieszkanka Mbabane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mbabane

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmbabãˈnɛjka, AS: mbabãnei ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mbabane n.

:: fm. mbabanejczyk mos.

przym. mbabanejski

Wiktionary

# mbabanejski

→ Mbabane (stolica Suazi); mbabański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Mbabane

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmbabãˈnɛjsʲci, AS: mbabãnei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mbabanejka ż., mbabanejczyk m., Mbabane n.

Wiktionary

# mbabański

→ Mbabane (stolica Suazi); mbabanejski

SJP.pl

# mbank

mBank SA (w latach 1986–1999 Bank Rozwoju Eksportu SA, w latach 1999–2013 BRE Bank SA) – bank uniwersalny z siedzibą przy ul. Prostej 18 w Warszawie działający od 1986. W latach 2000–2013 mBank był marką handlową banku internetowego należącą do BRE Banku. Na koniec 2021 była to czwarta pod względem wartości aktywów instytucja finansowa w Polsce. Podstawą prawną utworzenia banku była uchwała Rady Ministrów PRL, na mocy której zadaniem banku było wspieranie rozwoju gospodarki w obszarze handlu zagranicznego oraz pozyskiwania dewiz przez przedsiębiorstwa krajowe. Jego akcjonariuszami były Skarb Państwa oraz Narodowy Bank Polski. Od 1992 mBank notowany jest na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Wikipedia

# mbar

milibar

SJP.pl

# mbira

instrument z wydrążonego kawałka drewna; kalimba

SJP.pl

Zanza (znana też jako mbira, canca, sansi, insimbi, kalimba) – instrument muzyczny należący do grupy idiofonów szarpanych. Jest to instrument przede wszystkim afrykański, ale spotykany również w innych częściach świata.

Sztuka wyrobu i gry na mbirze/sansi w Zimbabwe i Malawi wpisana została w 2020 roku na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Wikipedia

# mbp

skrót od: Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego, Miejska Biblioteka Publiczna

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = hist. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 1948 r. MBP otrzymało dziesięć razy więcej środków niż przeznaczono na odbudowę kraju.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego

Wiktionary

# mbps

skrót od: megabits per second, w informatyce: jednostka opisująca szybkość transmisji danych (megabit na sekundę)

SJP.pl

Bit na sekundę (b/s, bps z ang. bit per second) – jednostka natężenia strumienia danych w medium transmisyjnym (np. pomiędzy dwoma komputerami) oraz jednostka przepustowości, czyli maksymalnej ilości informacji, jaka może być przesyłana przez dany kanał telekomunikacyjny w jednostce czasu.

Wikipedia

# mbr

skrót od: Master Boot Record, w informatyce: nieduży program zapisany na dysku twardym, uruchamiany przy starcie komputera, odnajdujący aktywne partycje i kontrolujący je

SJP.pl

# mcal

skrót od: megakaloria (odczytywany jako cały, odmieniany wyraz)

SJP.pl

# mccain

nazwisko

SJP.pl

# mccarthy

Nazwisko

- Benny McCarthy (ur. 1977) – piłkarz południowoafrykański
- Brenda Schultz-McCarthy (ur. 1970) – tenisistka holenderska
- Cormac McCarthy (ur. 1933) – pisarz amerykański
- Eugene McCarthy (1916–2005) – amerykański polityk
- John McCarthy (ur. 1927) – informatyk amerykański
- Joseph McCarthy (1908–1957) – amerykański polityk, znany z polityki maccartyzmu
- Mary McCarthy (1912–1989) – pisarka amerykańska
- Melissa McCarthy (ur. 1970) – amerykańska aktorka
- Mick McCarthy (ur. 1959) – irlandzki piłkarz i trener piłkarski
- Pete McCarthy (1951–2004) – brytyjski dziennikarz i pisarz

Wikipedia

# mccartney

[czytaj: makkartnej] nazwisko

SJP.pl

# mcchecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mcchetą, dotyczący Mcchety

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mccheta ż.

Wiktionary

# mccheta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Mccheta-Mtianetia;

Wiktionary

Mccheta (gruz. მცხეთა) – miasto we wschodniej Gruzji, przy ujściu rzeki Aragwy do Kury; stolica regionu Mccheta-Mtianetia.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mcchecki

Wiktionary

# mccheta-mtianetia

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) adm. geogr. region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie;

Wiktionary

Mccheta-Mtianetia (gruz. მცხეთა-მთიანეთის მხარე) – region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie. Przez cały ten region przebiega Gruzińska Droga Wojenna – główny szlak prowadzący z Tbilisi do Władykaukazu, przechodzący w poprzek Wielkiego Kaukazu.

Wikipedia

# mcdonald

[czytaj: makdonald] bar firmy McDonald's

SJP.pl

# mcdonald's

[czytaj: makdonalds] sieć barów

SJP.pl

# mcdonaldyzacja

[czytaj: makdonaldyzacja] przyjmowanie na świecie amerykańskiego stylu życia, głównie postaw konsumpcyjnych; macdonaldyzacja, makdonaldyzacja

SJP.pl

Makdonaldyzacja – proces stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez sieć McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Tematem makdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer już w latach 60. XX wieku. Zjawisko makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, szybko rozpowszechniło się w większości krajów. Makdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i biurokracja.George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ten system i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, że makdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, ale stanowi rozwinięcie racjonalizacji, oraz że systemy racjonalne zaczęły dominować i nie ma od nich ucieczki, tzw. „żelazna klatka”. Teoria makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzera w 1993 w książce pt. „Mcdonaldyzacja społeczeństwa”. Autor uważał, że zjawisko to dotyczy wszystkiego, zarówno życia codziennego, politycznego, jak i spraw wiary.

Wikipedia

# mcensk

miasto w Rosji; Mceńsk

SJP.pl

Mcensk (ros. Мценск) – miasto w Rosji, w obwodzie orłowskim, nad rzeką Zuszą. Ludność 47 807 (2002).

Po raz pierwszy wspomniany w 1147 jako gród księstwa czernihowskiego. W 1238 zdobyty przez Mongołów. Od 1320 należał do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Pod koniec XV w. dwukrotnie najeżdżany przez wojska moskiewskie. Od 1505 w składzie Wielkiego Księstwa Moskiewskiego, a od 1547 w Rosji. W 1778 uzyskał prawa miejskie.

Wikipedia

# mceński

→ Mceńsk

SJP.pl

#### Patrz:

Mceńsk

# mch

skrót od: Księga Machabejska (1, 2) - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Machabejska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌmaxaˈbɛjska, AS: ḱśẽŋga maχabei ̯ska

Wiktionary

# mchat

[czytaj: mchat] skrót od rosyjskiego: Moskowskij Chudożestwiennyj Akadiemiczieskij Tieatr, Moskiewski Artystyczny Teatr Akademicki

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = teatr. hist. Moskiewski Akademicki Teatr Artystyczny;

Wiktionary

# mchowaty

przypominający puszystością lub miękkością mech

SJP.pl

# mchowice

Mchowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek.

Wieś archidiakona kapituły kolegiaty łęczyckiej w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# mchówko

Mchówko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Przasnysz. Wieś ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha w Przasnyszu.

Wikipedia

# mchowo

W Polsce

- Mchowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Przasnysz
- Mchowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Babiak
- Mchowo – dawna gromada

Wikipedia

# mchowy

przymiotnik od: mech

SJP.pl

# mchuś

rozciągnik mchuś - gatunek pająka z rodziny skakunowatych

SJP.pl

# mchy

1. roślina zarodnikowa, rośnie gromadnie tworząc darnie w miejscach wilgotnych i zacienionych;
2. przenośnie: puch, meszek;
3. sierść na wyrastających porożach zwierzyny płowej; scypuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Bryophyta|Schimp.|ref=tak., gromada roślin telomowych obejmująca niewielkie organizmy, przeważnie żyjące skupiskowo w ocienionych i wilgotnych miejscach;

Wiktionary

Mchy (Bryophyta) – gromada roślin telomowych obejmująca małe, osiągające od 1 do 10 cm wysokości organizmy, przeważnie żyjące skupiskowo w ocienionych i wilgotnych miejscach. Nie wykształcają one prawdziwych liści, łodyg czy korzeni, zamiast nich posiadają listki (mikrofile), łodyżki oraz chwytniki, spełniające podobne funkcje, lecz mające odmienną budowę. W rozwoju mchów wyróżnia się dwa następujące po sobie pokolenia: dominujący gametofit (pokolenie haploidalne) wytwarzający gametangia – plemnie i rodnie oraz zależny od niego sporofit (pokolenie diploidalne) wytwarzający zarodniki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W sumie opisanych zostało dotychczas około 13 tysięcy gatunków mchów występujących na świecie.

(1.1) Głównie dzięki mchom (zwłaszcza torfowcom) możliwy jest rozwój torfowisk, a tym samym odkładanie torfu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mech mrz., meszek mrz., mszak mrz., omszenie n.

czas. omszeć dk., omszyć dk.

przym. mszysty, mchowy, omszały, omszony

Wiktionary

# mck

skrót od:
1. Młodzieżowe Centrum Kultury;
2. Międzynarodowy Czerwony Krzyż

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Miejskie Centrum Kultury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿t͡sɛ‿ˈka, AS: ẽm‿ce‿ka

Wiktionary

# mclaren

[czytaj: maklaren] samochód marki McLaren

SJP.pl

# mclaughlin

nazwisko

SJP.pl

# mcnair

[czytaj: mikner] nazwisko

SJP.pl

# mcpraca

[czytaj: makpraca] słabo płatna praca bez możliwości rozwoju zawodowego; makpraca

SJP.pl

McJob (pol. McPraca) – potoczne określenie niskopłatnej pracy niewymagającej dużych umiejętności, bez szans na awans (według Merriam-Webster’s Collegiate Dictionary z 2003). Termin pochodzi od McDonald’s, nazwy amerykańskiej sieci barów typu fast food, działającej na całym świecie i zatrudniającej w 31 tys. barów około pół miliona osób. Dodatkowe cechy charakterystyczne dla McPracy to wysoka fluktuacja pracowników, duża kontrola sprawowana przez kierowników oraz brak perspektyw zawodowych.

Wikipedia

# mcqueen

nazwisko

SJP.pl

# md

symbol mendelewu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

Mendelew (Md, łac. mendelevium) – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od nazwiska chemika Dmitrija Mendelejewa. Czasami w literaturze jest stosowany błędny symbol Mv.

Pierwiastek otrzymano po raz pierwszy w 1955 r. pod kierunkiem Alberta Ghiorso z Berkeley w Kalifornii, USA bombardując 253Es cząstkami α.

Wikipedia

# mda

skrót od: Monochrome Display Adapter, w informatyce: dawny system tworzenia obrazu komputerowego, w którym tekst był widoczny na jednokolorowym ekranie

SJP.pl

# mdi

skrót od: Multiple Document Interface, w informatyce: typ programu umożliwiającego jednoczesną pracę z wieloma dokumentami, widocznymi w różnych oknach

SJP.pl

# mdk

skrót od:
1. Miejski Dom Kultury;
2. Młodzieżowy Dom Kultury

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Młodzieżowy Dom Kultury

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ɛ̃m‿dɛ‿ˈka, AS: ẽm‿de‿ka

Wiktionary

# mdlący

o zapachu lub smaku: nieprzyjemny, słodkawy, wywołujący mdłości

SJP.pl

# mdleć

tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu

(1.2) tracić siłę, słabnąć, drętwieć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mdlɛt͡ɕ, AS: mdleć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mdlenie n., omdlenie n.

czas. omdlewać ndk., omdleć dk., zemdleć dk.

Wiktionary

# mdlej

tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu

SJP.pl

# mdlejący

tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu

SJP.pl

# mdlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mdleć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmdlɛ̃ɲɛ, AS: mdlẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mdleć

rzecz. omdlenie n.

Wiktionary

# mdlić

pobudzać do wymiotów

SJP.pl

czasownik niewłaściwy nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) powodować mdłości

(1.2) powodować uczucie niesmaku lub wstrętu

czasownik właściwy przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) daw. czynić mdłym, osłabiać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mdłość ż., mdłości nmos.

przym. mdlący, mdławy

przysł. mdło

Wiktionary

# mdm

Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa

SJP.pl

# mdma

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = chem. metylenodioksymetamfetamina

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ecstasy, XTC

Wiktionary

# mdr

skrót od: Księga Mądrości - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Mądrości

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Saĝ

źródła.

== Mdr (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = bibl. Kniha Moudrosti → Księga Mądrości

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa mɔ̃nˈdrɔɕʨ̑i, AS: ḱśẽŋga mõndrośći

Wiktionary

# mdyn

skrót od: megadyna (odczytywany jako cały, odmieniany wyraz)

SJP.pl

# mdzewko

Mdzewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Strzegowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# mdzewo

Mdzewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Strzegowo. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 587.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

# mdławiej

stopień wyższy od przysłówka: mdławo

SJP.pl

# mdławo

przysłówek

(1.1) odprzym. zwykle o świetle, źródle światła: nieco mglisto, niewyraźnie, nikło, słabo świecąc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Brzmią galopy, wiatr szumi, księżyc mdławo świeci.

(1.1) Na dworze jeszcze chmurno — gwiazdy z rzadka świecą — a coraz bledziej i mdławiej, — bo mają to w przyrodzeniu swoim, że choć noc całą jasno świecą, to nad ranem gasną — a jeno gwiazda jutrzenna, już co dalej, to jaśniejsza, aż do wzejścia słońca.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mdławy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mgliście, nikle

Wiktionary

# mdławość

→ mdławy

SJP.pl

#### Patrz:

mdławy

# mdławy

trochę mdły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieco mdły, mdlący, wywołujący nudności

(1.2) zwykle o świetle, źródle światła: nieco mglisty, niewyraźny, nikły, słabo świecący

(1.3) mało wyrazisty, mało intensywny

(1.4) daw. słaby, bezsilny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tu moja opiekunka połówką pociętej plastykowej butelki nabiera rozrzutnie mdławej, mydlanej zawiesiny, w której właśnie siedzę, aby mnie nią obficie polać.

(1.1) Jak rozpoznać [kogo, co palił marihuanę lub haszysz]: lekko powiększone źrenice, przekrwione spojówki, gadatliwość, przyrost apetytu, wesołkowatość, chwiejność nastroju, opóźnione reakcje, słodko-mdławy zapach utrzymujący się we włosach, częste palenie kadzidełek w mieszkaniu dla zamaskowania dymu z papierosa z marihuaną, fajeczki, fifki, bibułki.

(1.1) Patrzy na wpółuchylone drzwi komory, z której aż bije zapach stęchlizny i mdławy odór psującego się sadła.

(1.2) Widziszże tę równinę, miejsce spustoszenia, / Gdzie się smutny mdławego błysk iskrzy płomienia?

(1.2) Tylko małe lampki, wiszące u stropu, rzucały mdławe blaski na ściany bielone, na których gdzieniegdzie czernił się krzyż drewniany.

(1.2) Lecz w jednej z komnat, jak w grobie zamkniętym, / Ciche drżą modły, mdława lampa płonie.

(1.2) Ciemność zaległa wszystkie pokoje na piętrach i na dole — przez brudne tylko szyby i zakopcone, jakby dymem czasu, przebijało się mdławe światło księżyca w kwadrze i rzucało dziwaczne cienie na marmurowych posadzkach, od różnych przedmiotów odbite.

(1.3) Piękny obraz olejny [Heinricha Friedricha] Fügera malowany również na papierze i pod wpływem dzieł [Francisca de] Zurbarána, przedstawiający św. Brunona [z Kwerfurtu], klęczącego w grocie przy modlitwie (106X77 ctm.) posiada galeria hr. Miączyńskiego (Dzieduszyckich). Jest to obraz z epoki późniejszej, wiedeńskiej, kiedy zarzuca on już owe zbyt rozpływające się, mdławe, przesłodzone tony i kontury (Magdalena — Wiedeń), a zaczyna być bardziej samym sobą tj. dzielnym i rzetelnym malarzem, jakim jest zwykle w przepysznych swoich portretach.

(1.4) — O tym inną razą / Mówić będziemy, a przekonam ciebie, / Że smutek serca… / — Niechaj cię pogrzebie, / Mdława istoto. Nic niech nic zabije; / A twój grobowiec zamknie nic​.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. mdławo

czas. mdlić

rzecz. mdłości

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mdły

(1.2) nikły

(1.3) nijaki

(1.4) słaby

Wiktionary

# mdłość

brak wyrazu, wyrazistości, ekspresji; bezbarwność, nijakość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. słabość

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mdwɔɕt͡ɕ, AS: mdu̯ość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. omdlenie n., mdłości

czas. mdlić

przym. mdły

Wiktionary

# mdłości

nieprzyjemny stan przy zbliżaniu się wymiotów; nudności

SJP.pl

rzeczownik, liczba mnoga

(1.1) fizj. stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;

Wiktionary

- nudności
- Mdłości – utwór autorstwa Sartre’a

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego zachowanie przyprawiło niektórych widzów o mdłości.

(1.1) Gołąbek wymiotny nie należy do najsilniej trujących grzybów, jednak po zjedzeniu nawet małej ilości powoduje bóle brzucha, mdłości i wymioty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmdwɔɕt͡ɕi, AS: mdu̯ośći

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mdlić

przym. mdlący, mdławy

rzecz. mdłość ż.

przysł. mdło

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nudności

Wiktionary

# mdłosłodki

mdląco, ckliwie słodki

SJP.pl

# mdłozielony

nieintensywnie zielony; jasnozielony, bladozielony, mglistozielony, zielonawy, zielonkawy

SJP.pl

# mdły

1. bez wyrazistego smaku;
2. powodujący mdłości; mdlący;
3. książkowo:
a) o świetle: słabo świecący, zamglony, mglisty;
b) pozbawiony wyrazu, ekspresji; nijaki, bezbarwny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bez wyrazistego smaku

(1.2) powodujący mdłości

(1.3) książk. o świetle: słabo świecący, zamglony, mglisty

(1.4) książk. pozbawiony wyrazu, ekspresji; nijaki, bezbarwny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odrazą napawa ją befsztyk krwisty, przepada natomiast za oleistą, mdłą chałwą.

(1.3) Na hełmy, na bagnety siąpił mdły i rozpylony odblask latarń.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mdwɨ, AS: mdu̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. omdlenie n., mdłość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bez smaku, nijaki

(1.2) mdlący

(1.3) matowy, mglisty, miękki, nikły, przyćmiony, przydymiony, przygasły, rozmyty, rozproszony, skąpy, słabiuteńki, słabiutki, wątły, wyblakły, zetlały

(1.4) bez wyrazu, bezbarwny, bezkrwisty, pot. bezpłciowy, blady, nijaki

Wiktionary

# me

odgłos przypominający zwierzęce meczenie, m.in. kozy; mee

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Mistrzostwa Europy

Wiktionary

- .me – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla Czarnogóry

- Me – oznaczenie grupy metylowej
- Me – oznaczenie punktu antropometryczneego menton
- Me – jedna z nazw ludu Ekari
- Me – znak japońskich sylabariuszy
- Me – prawa, które według wierzeń sumeryjskich zostały dane ludziom przez bogów

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostatnie ME w piłce nożnej wygrała reprezentacja Hiszpanii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mʲiˈsṭʃɔstfa ɛwˈrɔpɨ, AS: mʹisṭšostfa eu̯ropy

Wiktionary

# mead

Osoby:

- Carver Mead (ur. 1934) – informatyk amerykański
- Elwood Mead (1858-1936) – polityk amerykański, w latach 1924-1936 rządowy komisarz Biura ds. Melioracji USA (United States Bureau of Reclamation)
- George Mead (1863-1931) – amerykański filozof, socjolog i psycholog
- Jon Mead (ur. 1967) – kanadyjski curler, mistrz świata z 2011
- Margaret Mead (1901-1978) – uczona amerykańska, antropolog

Wikipedia

# meander

1. zakole rzeki;
2. ciągły ornament charakterystyczny dla sztuki greckiej;
3. przenośnie: zawiłość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. kręta rzeka w zachodniej Turcji, przepływająca przez Frygię, Karię i Jonię;

Wiktionary

- meander – rodzaj ornamentu
- meander – forma korytarza jaskini
- meander – forma koryta rzeki
- meander – rodzaj wiersza
- Meander – amsterdamskie centrum mieszkalno-biurowe powstałe na zrewitalizowanym terenie przemysłowym
- „Meander” – polskie czasopismo filologiczne
- Meander – jaskinia w skale Szlachcicowa w Ojcowskim Parku Narodowym
- Meander – rzeka w zachodniej Turcji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rzeka Meander tworzy liczne meandry.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meander mrz.

czas. meandrować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Menderes, Mendres

Wiktionary

# meandrować

tworzyć meandry na rzece

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) geogr. o rzece tworzyć meandry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rezerwat położony jest w zakolu silnie meandrującej rzeki Wdy w jej bardzo wąskim przesmyku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meander mrz., meander mrz., meandryczność ż., meandrowanie n.

przym. meandryczny, meandrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wić się

Wiktionary

# meandrowaty

1. pełen zakrętów, załamań; kręty;
2. pełen zakoli - półkolistych zakrętów koryta rzecznego;
3. pełen zawiłości, skomplikowany, nieoczywisty

SJP.pl

# meandrowce

podgromada dużych wymarłych płazów tarczogłowych; stegocefale, labiryntodonty

SJP.pl

Labiryntodonty, płazy tarczogłowe, meandrowce (Labyrinthodontia) – podgromada wymarłych płazów, żyjących od późnego dewonu do końca wczesnej kredy. Pierwsze labiryntodonty znane są z franu. Płazy te były szczególnie liczne w karbonie i triasie. Na początku jury grupa ta mocno podupadła na skutek konkurencji ze strony krokodylomorfów i od tej pory istniała tylko w dość izolowanej Australii. Dobrze zbudowane, masywne, o długości ciała do 5,0 m i masie do 0,5 tony. Prowadziły ziemnowodny tryb życia, niektóre rodzaje były zwierzętami słodkowodnymi. Nie istniały gatunki w pełni morskie, choć niektóre mogły żyć w deltach. Wszystkie labiryntodonty były drapieżnikami. Były to pierwsze, jeszcze bardzo prymitywne płazy, wywodzące się od ryb trzonopłetwych; posiadały wiele cech rybich. Wywodzą się od nich współczesne płazy i gady (patrz: sejmuria).

Wikipedia

# meandrowy

przymiotnik od: meander

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w kształcie meandrów

(1.2) o rzece tworzący zakola

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ramę ozdobimy jakimś meandrowym wzorem.

(1.2) Przelatując nad Turcją, widzieliśmy kilka meandrowych rzek.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. meandrować ndk.

rzecz. meander mrz., meandrowanie n., meandryczność ż.

przym. meandryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) meandryczny

Wiktionary

# meandry

1. zakole rzeki;
2. ciągły ornament charakterystyczny dla sztuki greckiej;
3. przenośnie: zawiłość

SJP.pl

- meander – rodzaj ornamentu
- meander – forma korytarza jaskini
- meander – forma koryta rzeki
- meander – rodzaj wiersza
- Meander – amsterdamskie centrum mieszkalno-biurowe powstałe na zrewitalizowanym terenie przemysłowym
- „Meander” – polskie czasopismo filologiczne
- Meander – jaskinia w skale Szlachcicowa w Ojcowskim Parku Narodowym
- Meander – rzeka w zachodniej Turcji

Wikipedia

# meandryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odczas. cecha tego, co meandruje

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. meandrować ndk.

rzecz. meander mrz., meandrowanie n.

przym. meandryczny, meandrowy

Wiktionary

# meandryczny

1. mający kształt meandrów, wijącej się rzeki lub ornamentu w formie ciągłej, załamującej się pod kątem prostym linii;
2. skomplikowany, trudny do zrozumienia; pokrętny, zawikłany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w kształcie meandrów

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. meandrować ndk.

rzecz. meander mrz., meandrowanie n., meandryczność ż.

przym. meandrowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) meandrowy

Wiktionary

# meandryna

rodzaj korala morskiego z rzędu madreporowców; wądolnica, labiryntnica

SJP.pl

# meatware

[czytaj: mitłer] środowiskowo: człowiek jako część systemu komputerowego; wetware

SJP.pl

# mebel

sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia wnętrz mieszkalnych i publicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

Wiktionary

Mebel – sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia wnętrz mieszkalnych i publicznych. W odróżnieniu od stałych elementów wyposażenia wnętrz (schody, boazeria) meble są ruchomościami. Oprócz cech użytkowych meble posiadają też walory dekoracyjne, reprezentacyjne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W pomieszczeniu znajdowały się trzy meble: stół i dwa krzesła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛbɛl, AS: mebel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meblarstwo n., meblowanie n., umeblowanie n., przemeblowanie n., meblarz m., meblarka ż.

:: zdrobn. mebelek m.

czas. meblować ndk., umeblować dk.

przym. meblowy, meblarski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) sprzęt

hiponimy.

(1.1) stół, stolik, krzesło, taboret, stołek, ryczka, szafa, szafka, witrynka, komoda, etażerka, kredens, półka, biblioteczka, ława, ławka, łóżko, kanapa, fotel, łóżeczko, kołyska, bieliźniarka, sofa, szezlong, tapczan, wersalka, meblościanka, regał, pufa, biurko, wieszak, toaletka, segment, siedzisko, podnóżek, kwietnik, leżanka, półkotapczan, szafkotapczan, kozetka, łóżko piętrowe, otomana, skrzynia, serwantka, sekretarzyk, pulpit, konfesjonał, klęcznik, tron

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. meblarstwo n., meblowanie n., umeblowanie n., przemeblowanie n., meblarz m., meblarka ż.

:: zdrobn. mebelek m.

czas. meblować ndk., umeblować dk.

przym. meblowy, meblarski

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Möbel., etym|franc|meuble. < etym|łac|mobilis. → ruchomy

uwagi.

por|ebenistyka|ebenista.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) (a piece of) furniture

* arabski: (1.1) lm. أثاث

* baskijski: (1.1) altzari

* białoruski: (1.1) мэбля ż.

* czeski: (1.1) nábytek m.

* duński: (1.1) møbel n.

* esperanto: (1.1) meblo

* francuski: (1.1) meuble m.

* hiszpański: (1.1) mueble m.

* jidysz: (1.1) מעבל n. lub lm. (mebl)

* koreański: (1.1) 가구

* niemiecki: (1.1) Möbel n.

* nowogrecki: (1.1) έπιπλο n.

* rosyjski: (1.1) мебель ż.

* szwedzki: (1.1) möbel w.

* turkmeński: (1.1) mebel

* ukraiński: (1.1) меблі

* wilamowski: (1.1) mebl n.

* włoski: (1.1) mobile m.

źródła.

== mebel (język turkmeński.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mebel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mebelek

zdrobnienie od: mebel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: mebel

(1.2) mebel-zabawka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Tonia dostała nowe mebelki dla lalki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈbɛlɛk, AS: mebelek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mebel m., meblarstwo n., meblowy m., meblowanie n., umeblowanie n., meblarka ż.

czas. meblować ndk., umeblować dk.

przym. meblowy, mebelkowy, meblarski

Wiktionary

# mebelkowy

przymiotnik od: mebelek

SJP.pl

# meblarka

środowiskowo: wyrób mebli; meblarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. stolarstwo meblowe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mebel, mebelek

przym. meblowy

czas. meblować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stolarstwo meblowe

Wiktionary

# meblarnia

1. zakład lub dział fabryczny produkujący meble;
2. magazyn z meblami używanymi w przedstawieniach teatralnych

SJP.pl

# meblarski

dotyczący meblarza, meblarstwa

SJP.pl

# meblarstwo

Meblarstwo – dziedzina wytwórczości dotycząca elementów wyposażenia wnętrz, głównie mebli.

W zależności od stopnia skomplikowania konstrukcji, ornamentów, sposobów wykończenia, użytych narzędzi czy materiałów wyroby meblarskie można podzielić na sprzęty samorodne lub dzieła sztuki użytkowej. Jako dzieła sztuki podlegają zmianom stylowym, podobnie jak inne dziedziny artystyczne.

Wikipedia

# meblarz

rzemieślnik wyrabiający meble

SJP.pl

- Oddział PTTK „Meblarz” w Swarzędzu – terenowa jednostka Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego
- Stolarz meblowy – zawód

Wikipedia

# meble

sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia wnętrz mieszkalnych i publicznych

SJP.pl

Mebel – sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia wnętrz mieszkalnych i publicznych. W odróżnieniu od stałych elementów wyposażenia wnętrz (schody, boazeria) meble są ruchomościami. Oprócz cech użytkowych meble posiadają też walory dekoracyjne, reprezentacyjne.

Wikipedia

# meblisko

zgrubienie od: mebel

SJP.pl

# meblościanka

zestaw szafek i regałów tworzących zabudowę ściany albo oddzielający część wnętrza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zestaw mebli, zazwyczaj składający się z kilku elementów, które są ze sobą połączone i tworzą jedną, spójną całość

Wiktionary

Meblościanka – mebel spopularyzowany w Polsce w latach 70. i 80. XX wieku. Meblościanka składa się z kilku segmentów meblowych, ze względów oszczędnościowych posiadających wspólne elementy pionowe - ścianki boczne. Nazwa odnosi się do tego, że po zmontowaniu mebel stanowił „ścianę”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Współczesne meblościanki mogą być bardziej zróżnicowane pod względem designu i funkcjonalności.

Wiktionary

# meblować

wstawiać meble

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. umeblować)

(1.1) urządzać wnętrze meblami

czasownik zwrotny niedokonany meblować się (dk. umeblować się)

(2.1) meblować własne wnętrze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Meblujemy gabinet ojca od kilku dni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meblowanie n.

czas. umeblować

Wiktionary

# meblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|meblować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mebel m., mebelek mrz.

czas. meblować ndk.

przym. meblowy

Wiktionary

# meblowóz

furgon przystosowany do transportu mebli

SJP.pl

# meblowy

przymiotnik od: mebel

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący mebli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈblɔvɨ, AS: meblovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meblarka ż., meblowanie n., mebelek mrz., mebel

Wiktionary

# mec.

skrót od: mecenas

SJP.pl

skrót

(1.1) = mecenas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mec. Jacek Wilk wniósł dziś w tej sprawie apelację.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) adw.

Wiktionary

# mecenas

1. inaczej adwokat;
2. osoba, która wspiera rozwój sztuki czy nauki, np. poprzez kształcenie młodych talentów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lub instytucja, która finansuje artystę, rzadziej również naukowców (sprawuje mecenat);

(1.2) pot. adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy (tytuł umieszczany przed nazwiskiem);

Wiktionary

- Mecenas, przyjaciel cesarza Oktawiana
- mecenas (prawnik)
- mecenas sztuki
- Mecenas (imię greckie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stanisław August Poniatowski był wielkim mecenasem kultury.

(1.2) Mecenas Kowalski to znakomity specjalista od prawa karnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈt͡sɛ̃nas, AS: mecẽnas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mecenasostwo n., mecenasowa ż., mecenat m.

przym. mecenacki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sponsor, patron, opiekun

(1.2) skrót mec.

Wiktionary

# mecenaska

→ mecenas

SJP.pl

#### Patrz:

mecenas

# mecenasostwo

1. stanowisko, zawód mecenasa;
2. wspieranie artystów, pisarzy, uczonych

SJP.pl

# mecenasowa

potocznie: żona mecenasa

SJP.pl

# mecenasowy

→ mecenas (rzadko); mecenasowski

SJP.pl

# mecenat

patronat nad sztuką, literaturą i nauką, sprawowany przez państwo lub jakąś instytucję

SJP.pl

Mecenat − opieka wpływowych i bogatych miłośników, amatorów literatury i sztuki nad twórcami. Na ogół łączona z finansowym wspieraniem tych osób i ich poczynań.

W potocznym użyciu mecenasem jest nazywany protektor artystów, pisarzy i uczonych, osoba dbająca o rozwój sztuki, literatury, nauki. Określenie pochodzi od nazwiska Gajusza Cilniusza Mecenasa, opiekuna artystów i poetów, przyjaciela i doradcy Oktawiana Augusta.

Wikipedia

# mech

1. roślina zarodnikowa, rośnie gromadnie tworząc darnie w miejscach wilgotnych i zacienionych;
2. przenośnie: puch, meszek;
3. sierść na wyrastających porożach zwierzyny płowej; scypuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

(1.2) przen. małe, delikatne i gęste włoski

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) sf. robot sterowany przez człowieka

Wiktionary

Belgia:

- Méch-divant-Vierton – walońska nazwa gminy Meix-devant-Virton
- Méch-li-Tîxhe – walońska nazwa miejscowości Meix-le-Tige

Osoby:

- Mech – faraon
- Cezary Mech – polski polityk, ekonomista
- David Mech – amerykański biolog
- Krzysztof Mech – polski filozof
- Leszek Mech – polski scenarzysta
- Władysław Mech – polski prawnik

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mchy rosną przeważnie na torfowiskach.

(2.1) Musisz teraz podążać za mechem, który w jednym miejscu odblokuje z użyciem zamontowanych broni dalsze przejście.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛx, AS: meχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mszak m.

:: zdrobn. meszek m.

przym. mszysty, mchowy, omszały, omszony, mechowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) puch, puszek, meszek

Wiktionary

# mech.

skrót od: mechanika, mechaniczny

SJP.pl

# mecha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. miód pitny.

Wiktionary

Mechy (jap. メカ meka; ang. mechanical robot) – duże, najczęściej humanoidalne roboty, sterowane przez umieszczonego w jego wnętrzu pilota, autonomicznie bądź też zdalnie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak mnie mecha we środku lepiej zagrzeje, a po kościach pójdzie — może wstać będę mógł, — dodał Suła.

Wiktionary

# mechacić

1. sprawiać, że tkanina staje się kosmata, pokrywa się meszkiem;
2. mechacić się - o tkaninach: pokrywać się meszkiem, stawać się kosmatym

SJP.pl

# mechacieć

1. o tkaninie: pokryć się supełkami;
2. dawniej: porastać mechem

SJP.pl

# mechanicystyczny

→ mechanicyzm

SJP.pl

#### Patrz:

mechanicyzm

# mechanicyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pogląd postulujący możliwość wyjaśnienia wszystkich zjawisk zachodzących w przyrodzie za pomocą praw i pojęć mechaniki;

Wiktionary

Mechanicyzm – pogląd wywodzący się z XVI-wiecznej filozofii przyrody, zgodnie z którym natura jest zbudowana jak mechanizm. Jest zbiorem materialnych elementów w ruchu, których zachowania wyjaśnia mechanika. To połączenie redukcjonizmu, determinizmu i materializmu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powstanie mechanicyzmu wiąże się z początkami nowożytnych nauk przyrodniczych […], a do jego rozwoju przyczyniły się znacząco sukcesy mechaniki Newtonowskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mechanistyczny

przysł. mechanistycznie

Wiktionary

# mechaniczka

→ mechanik

SJP.pl

#### Patrz:

mechanik

# mechanicznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób mechaniczny, za pomocą maszyny

(1.2) w sposób mechaniczny, podobnie jak maszyna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mechaniczny

rzecz. mechanik mos./mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maszynowo

(1.2) automatycznie, bezmyślnie, machinalnie

Wiktionary

# mechaniczny

przymiotnik

(1.1) związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki

(1.2) związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu

(1.3) pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przejście z obsługi ręcznej na mechaniczną oznaczało zwolnienie operatora.

(1.2) Mechaniczny zgrzyt pompki powodował u mnie cierpnięcie zębów.

(1.3) Kucharka obierała ziemniaki w sposób całkowicie mechaniczny, zupełnie nie myśląc o tym, co robi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛxãˈɲit͡ʃnɨ, AS: meχãńičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mechanika ż., mechanizm m., mechanik m., mechanizacja ż., mechanizowanie n.

czas. mechanizować

przysł. mechanicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. mechanika ż., mechanizm m., mechanik m., mechanizacja ż., mechanizowanie n.

czas. mechanizować

przysł. mechanicznie

frazeologia.

etymologia. etym|łac|mechanĭcus. z etym|gr|μηχανικός.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mechanic, mechanical

* arabski: (1.1) ميكانيكي

* białoruski: (1.1) механічны; (1.2) механічны; (1.3) механічны, аўтаматычны

* czeski: (1.1) mechanický

* duński: (1.1) mekanisk; (1.2) mekanisk; (1.3) mekanisk

* esperanto: (1.1) meĥanika; (1.2) meĥanika

* fiński: (1.1) mekaaninen

* francuski: (1.1) mécanique

* interlingua: (1.1) mechanic

* kaszubski: (1.1) mechaniczny

* niemiecki: (1.1) mechanisch; (1.2) mechanisch; (1.3) mechanisch

* portugalski: (1.1) mecânico

* rosyjski: (1.1) механический; (1.2) механический; (1.3) машинальный

* szwedzki: (1.1) mekanisk; (1.2) mekanisk; (1.3) mekanisk

* ukraiński: (1.1) механічний

* włoski: (1.1) meccanico

źródła.

== mechaniczny (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) mechaniczny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mechanik

1. specjalista w dziedzinie mechaniki;
2. osoba zatrudniona przy obsłudze lub naprawie różnego rodzaju maszyn i urządzeń technicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która zajmuje się obsługą oraz naprawą maszyn i urządzeń

(1.2) specjalista w dziedzinie mechaniki

(1.3) pot. serwisant w warsztacie naprawy samochodów

(1.4) żegl. oficer na statku zatrudniony w maszynowni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. szkoła zawodowa o profilu mechanicznym

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: mechanika

Wiktionary

Mechanik – osoba zajmująca się projektowaniem, konstruowaniem, budową, eksploatacją, naprawą i modyfikowaniem maszyn, urządzeń i mechanizmów samochodów.

Podział ze względu na wykształcenie:

- inżynier mechanik
- technik mechanik
- robotnik mechanik

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɛˈxãɲik, AS: meχãńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. machina ż., mechanizm mrz., mechanika ż., mechaniczność ż., mechanizacja ż., mechanizowanie n., zmechanizowanie n.

czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

przym. mechaniczny, zmechanizowany, mechanistyczny

przysł. mechanicznie, machinalnie

Wiktionary

# mechanika

1. dział fizyki zajmujący się badaniem ruchu i wzajemnego oddziaływania ciał;
2. dział techniki zajmujący się konstrukcją maszyn;
3. sposób działania mechanizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;

(1.2) techn. dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów

(1.3) fiz. dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi.

(1.4) sposób działania mechanizmu

(1.5) inform. model fizyki świata zaimplementowany w grze komputerowej

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: mechanik

Wiktionary

Mechanika (od greckiego mechané - maszyna) — nauka techniczna oraz dział fizyki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɛˈxãɲika, AS: meχãńika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mechanizm m., mechanik m., mechanizacja ż., mechanizowanie n.

przym. mechaniczny

przysł. mechanicznie

czas. mechanizować, zmechanizować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inżynieria mechaniczna

(1.2) mechanika techniczna

Wiktionary

# mechanistyczny

→ mechanicyzm

SJP.pl

#### Patrz:

mechanicyzm

# mechanizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces zastępowania pracy wykonywanej przez ludzi i zwierzęta przez maszyny

Wiktionary

Mechanizacja − zastępowanie pracy ręcznej przez maszynę, wprowadzanie maszyn i urządzeń mechanicznych. Mechanizacja w przeciwieństwie do automatyzacji nie eliminuje pracy ręcznej, jedynie ją ogranicza. Przykładem mechanizacji jest zastępowanie koni przez maszyny rolnicze.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

rzecz. mechanik mos./mrz., mechanizator mos., mechanizatorka ż., mechanizm mrz.

przym. mechaniczny

Wiktionary

# mechanizacyjny

związany z mechanizacją

SJP.pl

# mechanizator

osoba zajmująca się mechanizacją, wprowadzająca mechanizację do jakiejś dziedziny życia

SJP.pl

# mechanizatorka

kobieta zajmująca się mechanizacją, wprowadzająca mechanizację do jakiejś dziedziny życia

SJP.pl

# mechanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność

(1.2) książk. grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań

Wiktionary

Mechanizm (gr. μηχανή 'urządzenie') – zespół współpracujących ze sobą części składowych maszyny lub przyrządu spełniających określone zadanie, jak np. przenoszenie ruchu, sił, sygnałów.

Wiedza opisująca mechanizmy zawarta jest w: teorii mechanizmów i maszyn, inżynierii mechanicznej, inżynierii elektrycznej, inżynierii energetycznej, inżynierii elektronicznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Chroboty i zgrzyty mechanizmu nie wróżyły mu długiej żywotności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈxãɲism̥, AS: meχãńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mechanika ż., mechanik m., mechanizacja ż., mechanizowanie n., mechanizator m., zmechanizowanie n.

czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

przym. mechaniczny, mechanizacyjny, mechanizmowy

przysł. mechanicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maszyneria

(1.2) zasada

Wiktionary

# mechanizmowy

przymiotnik od: mechanizm

SJP.pl

# mechanizować

czasownik

(1.1) zastepować pracę wykonywaną przez ludzi i zwierzęta przez maszyny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mechaniczny

rzecz. mechanik mos./mrz., mechanizacja ż.

Wiktionary

# mechanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mechanizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zmechanizowanie n., mechanizacja ż., mechanizator m., mechanizm m., mechanika ż., mechanik m.

czas. mechanizować ndk., zmechanizować dk.

przym. mechanizacyjny, mechaniczny, mechanizmowy

przysł. mechanicznie

Wiktionary

# mechanoerotyka

ogół przedmiotów, które służą do zwiększenia rozkoszy podczas stosunku płciowego albo masturbacji

SJP.pl

# mechanofaktura

rodzaj malarstwa abstrakcyjnego

SJP.pl

# mechanofakturowy

przymiotnik od: mechanofaktura

SJP.pl

# mechanolamarkizm

Mechanolamarkizm – kierunek neolamarkistyczny, któremu początek dał Eimer publikując w 1888 r. pracę O powstawaniu gatunków w wyniku dziedziczenia nabytych właściwości, nabywanych zgodnie z prawami wzrostu organicznego (Die Entstehung der Arten ....). Swoje poglądy doprecyzował w Otogenezie u motyli (Orthogenesis der Schmetterlinge... - 1897), gdzie przedstawił (w swoim rozumieniu) dowody braku decydującej roli doboru naturalnego w ewolucji biologicznej.

Wikipedia

# mechanoreceptor

receptor ciała odbierający bodźce mechaniczne, przekształcający energię mechaniczną i przekazujący ją w postaci impulsu do ośrodkowego układu nerwowego

SJP.pl

Mechanoreceptor – receptor czuciowy odpowiadający za odbiór bodźców mechanicznych, takich jak dotyk, wibracje, rozciąganie. Pod wpływem bodźca następuje zmiana potencjału błony receptora (depolaryzacja). Dostatecznie dużego potencjału receptorowego generuje powstanie impulsu nerwowego w neuronie czuciowym odbierającym sygnał od receptora, który dociera do ośrodkowego układu nerwowego.

Wikipedia

# mechanoreceptorowy

przymiotnik od: mechanoreceptor

SJP.pl

# mechanoskop

technik kryminalistyczny zajmujący się badaniem śladów narzędzi użytych przy popełnianiu przestępstwa

SJP.pl

# mechanoskopia

technika kryminalistyczna zajmujący się badaniem śladów narzędzi użytych przy popełnianiu przestępstwa

SJP.pl

Mechanoskopia (gr. mechané ‘maszyna’ + skopeín ‘patrzeć’) – technika śledcza badająca ślad pozostawiony przez narzędzie użyte przez sprawcę przestępstwa. Każde narzędzie pozostawia na podłożu, z którym się zetknęło, swój niepowtarzalny ślad będący odwzorowaniem wszelkich nierówności, jakie na sobie posiada, powstałych w procesie produkcji lub czynności przystosowujących narzędzie do dokonania przestępstwa. W przypadku gdy podłoże jest twardsze, to ślady mogą powstawać na samym narzędziu.

Wikipedia

# mechanoterapia

Mechanoterapia – zastosowanie mechanicznego bodźca w celach terapeutycznych.

Mechanoterapia wykorzystuje proces odbierania i przekazywanie przez komórki ciała sygnału mechanicznego (mechanotransdukcję) w celu zainicjowania procesów naprawy i przebudowy tkanek. W mechanizmie mechanotransdukcji odebrany przez komórki sygnał mechanicznego bodźca przekształcany jest w aktywność elektrochemiczną. Ta, jako bit informacji, może być przetwarzana przez system nerwowy, jak w przypadku priopriocepcji, dotyku, poczucia równowagi i słyszenia.

Wikipedia

# mechanotron

lampowy przetwornik mechanoelektryczny o dużej czułości

SJP.pl

Mechanotron – lampa elektronowa, w której jedna z elektrod jest ruchoma, przez co mechaniczne oddziaływanie na tę elektrodę (jej przesunięcie) powoduje proporcjonalną zmianę napięcia lub prądu wyjściowego. Owo przesunięcie może być liniowe bądź rzadziej – kątowe. W najprostszym mechanotronie diodowym oprócz stałej katody występuje ruchoma anoda połączona z trzpieniem wyprowadzonym poprzez elastyczny mieszek na zewnątrz lampy. Ów mieszek zapewnia szczelność lampy. Czułość mechanotronu jest zazwyczaj rzędu dziesiętnych części mA na μm.

Wikipedia

# mechari

rasa szybkonogich dromaderów używanych niegdyś w armiach afrykańskich; mehari

SJP.pl

# mechatroniczka

→ mechatronik

SJP.pl

#### Patrz:

mechatronik

# mechatroniczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący mechatroniki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biorąc pod uwagę poszczególne kierunki powodzeniem cieszyły się: mechatroniczny, zarządzanie informacją, ekonomiczno-administracyjny i socjalny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mechatronik mos., mechatronika ż.

Wiktionary

# mechatronik

dział inżynierii będący połączeniem mechaniki precyzyjnej, elektroniki, automatyki i robotyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. techn. technik specjalista w dziedzinie wdrażania i eksploatacji urządzeń i systemów automatyki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dla wielu osób jest to nadal zawód obco brzmiący i trudny do rozszyfrowania, ale w krajach zachodnich czy Japonii specjaliści mechatronicy są bardzo wysoko cenieni i dobrze opłacani.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mechatronika ż.

przym. mechatroniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. mechatronika ż.

przym. mechatroniczny

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|mechatronika.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Zawody

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) mécatronicien m.

* niemiecki: (1.1) Mechatroniker m.

* słowacki: (1.1) mechatronik m.

* włoski: (1.1) tecnico meccatronico m.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mechatronika

dział inżynierii będący połączeniem mechaniki precyzyjnej, elektroniki, automatyki i robotyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;

Wiktionary

Mechatronika – dziedzina nauki, technika interdyscyplinarna, której istotą jest dodawanie rozwiązań elektronicznych do mechanizmów w celu uzyskania możliwie najlepszych efektów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛxaˈtrɔ̃ɲika, AS: meχatrõńika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mechatronik mos.

przym. mechatroniczny

Wiktionary

# mechaty

przypominający miękkością mech, pokryty meszkiem; włochaty, kosmaty, puszysty, mechowaty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pokryty meszkiem; taki jak mech; kosmaty

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. mech.

Wiktionary

# meches

potocznie: żyd, który przeszedł na inną wiarę

SJP.pl

# mecheska

potocznie: żydówka, która przeszła na inną wiarę

SJP.pl

# mechlin

W Polsce

- Mechlin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów
- Mechlin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Śrem
- Mechlin – gromada

Wikipedia

# mechliński

nazwisko

SJP.pl

# mechloretamina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inaczej: chlormetyna

Wiktionary

Chlorometyna, chlormetyna (łac. chlormethinum) – organiczny związek chemiczny z grupy iperytów azotowych; azotowy analog iperytu siarkowego. Jest związkiem macierzystym dla całej grupy cytostatyków o właściwościach alkilujących.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mechloretamina stosowana była jako lek przeciwnowotworowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛxlɔrɛtãˈmʲĩna, AS: meχloretãmʹĩna

Wiktionary

# mechnica

W Polsce

- Mechnica – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś
- Mechnica – przysiółek wsi Jegłownik w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie
- Mechnica – dawna gromada

Wikipedia

# mechnice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Mechnice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dąbrowa
- Mechnice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Kępno

## Zobacz też

- Mechnica

Wikipedia

# mechowacieć

stawać się mechatym; mechacieć, mechacić się

SJP.pl

# mechowaty

przypominający miękkością mech, pokryty meszkiem; włochaty, kosmaty, puszysty, mechaty

SJP.pl

# mechowce

przedstawiciel podrzędu stawonogów z podgromady roztoczy

SJP.pl

Mechowce (Oribatida) – grupa saprofagicznych stawonogów z podgromady roztoczy. Mechowce stanowią grupę parafiletyczną, ponieważ istnieją mocne dowody (np. obecność homologicznych gruczołów opistonotalnych) na ich wspólne pokrewieństwo z Astigmata. Jednakże ze względu na duże różnice w biologii obu grup roztoczy, wciąż stosuje się tradycyjny podział. Do znanych polskich badaczy, którzy poświęcili swoją działalności naukową mechowcom, zalicza się: Piotra Skubałę i Ziemowita Olszanowskiego.

Wikipedia

# mechowiec

przedstawiciel podrzędu stawonogów z podgromady roztoczy

SJP.pl

Mechowiec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mechowiec, po jej zniesieniu w gromadzie Dzikowiec Stary. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

# mechowisko

miejsce w lesie porośnięte mchem

SJP.pl

# mechowo

W Polsce

- Mechowo – osada w woj. pomorskim, w pow. kościerski, w gminie Lipusz,
- Mechowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck
- Mechowo – część wsi Wierzenica w woj. wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Swarzędz
- Mechowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
- Mechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Golczewo
- Mechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Rymań
- Mechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Pyrzyce
- Mechowo – gromada w powiecie kamieńskim
- Mechowo – gromada w powiecie łobeskim

Wikipedia

# mechowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Łowicz. zielony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mech

Wiktionary

# mechtylda

imię żeńskie

SJP.pl

Matylda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się z języka staro-wysoko-niemieckiego – słów maht (potęga, władza) oraz hild(is) (walka). Tłumaczy się jako „ta, która jest silna, odważna w walce”.

Jedną z form tego imienia jest Mechtylda. Wariant skrócony, używany w Niemczech i potocznie m.in. na Górnym Śląsku, to Tilda. Blisko spokrewnione z Matyldą jest mające taką samą genezę imię Hilda.

Wikipedia

# męcik

nazwisko

SJP.pl

# męcimir

dawne imię męskie

SJP.pl

Męcimir – staropolskie imię męskie, złożone z członów Męci- („gnębić, dręczyć”, też: „wzburzać, trząść”) i -mir („pokój, spokój, dobro”). Prawdopodobnie oznaczało „ten, kto narusza pokój”.

Męcimir imieniny obchodzi 21 sierpnia.

Wikipedia

# męcina

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Męcina – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Męcina. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

# męcinecki

przymiotnik od: Męcinka

SJP.pl

# męcinka

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce;
3. potok w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Męcinka – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Męcinka
- Męcinka – część miasta Jedlicze w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim
- Męcinka – potok, dopływ Staruchy
- Męcinka – rzeka, dopływ Warty
- Nowa Męcinka – przysiółek wsi Męcinka
- Męcinka – gmina wiejska w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim
- Męcinka – dawna gromada

Wikipedia

# meconium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. smółka

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) meconium

źródła.

== meconium (język angielski.) ==

thumb|meconium (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fizj. smółka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈt͡sɔ̃ɲũm, AS: mecõńũm

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) meconium

źródła.

== meconium (język angielski.) ==

thumb|meconium (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fizj. smółka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mecyja

potocznie: coś nadzwyczajnego, doskonałego; mecyje, rarytas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rzecz niezwykła, nadzwyczajna, przysmak

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rarytas, specjał

Wiktionary

# mecyje

potocznie: coś nadzwyczajnego, doskonałego; mecyja, rarytas

SJP.pl

# męcyrz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. waga sprężynowa

Wiktionary

# mecz

rozgrywka sportowa między dwoma zawodnikami lub zespołami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: meczeć

Wiktionary

Mecz (ang. match) – podstawowa wielkość rozgrywki w wielu sportach.

Mecze limitowane są czasem lub różnicą zdobytych punktów zgodnie z regulaminem danej dyscypliny sportu i oceniane są przez sędziego lub ich kolektyw.

Mecz składa się zazwyczaj z mniejszych części. Sam natomiast jest częścią większych rozgrywek np. mistrzostw kraju, mistrzostw kontynentu, mistrzostw świata, pucharów, igrzysk olimpijskich, spartakiad.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ostatnim meczu między drużynami Czarnych i Szybkich padł remis 1:1 (jeden do jednego).

(1.1) Nasza drużyna przegrała mecz finałowy i zdobyła srebrny medal.

(1.1) Pijany komentator przegapił bramkę dla Polski i do końca pierwszej połowy meczu podawał zły wynik.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛt͡ʃ, AS: meč

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meczówka ż.

:: zdrobn. meczyk mrz.

przym. meczowy, przedmeczowy, pomeczowy, międzymeczowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spotkanie, gra

Wiktionary

# męcząco

przysłówek

(1.1) w sposób męczący

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męczenie n., zmęczenie n., męczarnia ż.

czas. męczyć ndk., zmęczyć dk.

przym. męczący

Wiktionary

# męczący

dokuczliwy, dolegliwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) powodujący zmęczenie fizyczne

(1.2) sprawiający, że czujemy się zmęczeni psychiczne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wchodzenie po schodach na dziesiąte piętro jest męczące.

(1.2) On jest bardzo męczący — ciągle mówi o tym samym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męka ż.

czas. męczyć ndk., męczyć się ndk., zmęczyć dk., zmęczyć się dk.

przysł. męcząco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciężki

Wiktionary

# męczarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś co bardzo męczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak go pieści pieśń zaklęta / Że męczarni nie pamięta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męka ż., męczennik m., męczennica ż., wymęczenie n.

czas. męczyć

przysł. męcząco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) udręka

Wiktionary

# meczbol

w tenisie i siatkówce: zagranie piłką umożliwiające wygranie meczu; matchball, piłka meczowa

SJP.pl

Piłka meczowa, meczbol (ang. match-ball) – w niektórych dyscyplinach sportowych, np. w tenisie ziemnym lub piłce siatkowej, rzut piłką kończący grę, jeśli wygrywa ją zawodnik lub drużyna, którym do wygrania meczu brakuje zdobycia tylko jednego punktu.

Wikipedia

# meczeć

o owcy, baranie: wydawać charakterystyczny głos; beczeć

SJP.pl

# meczecik

zdrobnienie od: meczet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od meczet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie meczet, lecz tylko mały meczecik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meczet m.

Wiktionary

# męczelka

męczelka syberyjska - gatunek błonkówki z rodziny męczelkowatych

SJP.pl

# męczelkowate

rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych

SJP.pl

Męczelkowate (Braconidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych. Larwy męczelkowatych są pasożytami larw innych owadów, najczęściej motyli. Po zakończeniu rozwoju opuszczają ofiarę, a następnie budują owalne kokony, w których następuje przepoczwarczenie.

Wikipedia

# męczelkowaty

o cechach męczelkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# męczelnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rel. męczennik

Wiktionary

# męczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|męczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: mẽṇčẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. męczyć, zmęczyć

rzecz. zmęczenie n., męczliwość ż., męczennik mos., męka ż., wymęczenie n.

przym. męczeński

przysł. męcząco

Wiktionary

# męczenino

Męczenino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# męczennica

1. kobieta cierpiąca w imię swych przekonań, zwłaszcza religijnych; cierpiętnica, męczenniczka;
2. rodzaj roślin z rodziny męczennicowatych; passiflora;
3. męczennica jadalna - gatunek rośliny z rodziny męczennicowatych; marakuja, maracuja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. rel. kobieta, która zginęła za wiarę lub inną ideę

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Passiflora|L.|ref=tak., rodzaj roślin należąca do rodziny męczennicowatych;

(1.3) bot. roślina z rodzaju męczennica (1.2)

Wiktionary

Męczennica (Passiflora L.) – rodzaj roślin z rodziny męczennicowatych (Passifloraceae Juss. ex Kunth in Humb.). Obejmuje co najmniej 513–567 gatunków. Występują one głównie w strefach międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej obu Ameryk, 24 gatunki rosną poza tym także w Azji Południowo-Wschodniej, w północnej Australii i na wyspach Oceanu Spokojnego. Centrum zróżnicowania rodzaju znajduje się w tropikach Ameryki Południowej – tylko w Kolumbii rośnie ponad 100 gatunków reprezentujących niemal wszystkie sekcje rodzaju. W USA rośnie 18 gatunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Antoninę z Nicei, czczoną jako męczennicę wczesnochrześcijańską, liturgia wspomina 4 maja.

(1.2) Kilkadziesiąt gatunków z rodzaju męczennica ma jadalne owoce.

(1.3) Jako rośliny żywicielskie motyli męczennice uprawiane bywają także w motylarniach – pawilonach, w których eksponowane są te owady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃n͇t͡ʃɛ̃ɲˈːit͡sa, AS: mẽṇčẽ•ńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męczeństwo n., męczennicowate nmos.

:: fm. męczennik mos.

czas. męczyć ndk., zamęczyć dk., zmęczyć dk., wymęczyć dk.

przym. męczeński, męczennicowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) passiflora

Wiktionary

# męczennicowate

rodzina roślin dwuliściennych w Ameryce Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Passifloraceae|ref=tak., rodzina roślin z rzędu malpigiowców;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Męczennica olbrzymia należy do rodziny męczennicowatych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męczennica ż., męczennik m.

czas. męczyć ndk.

Wiktionary

# męczennicowaty

o cechach męczennicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# męczennicowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

SJP.pl

# męczennictwo

męczeństwo;
1. znoszenie cierpień i prześladowań w imię wyższych wartości;
2. śmierć z powodu wyznawanej wiary lub wyższych wartości

SJP.pl

# męczenniczka

kobieta cierpiąca w imię swych przekonań, zwłaszcza religijnych; cierpiętnica, męczennica

SJP.pl

# męczennik

człowiek, który poniósł śmierć, zwykle w cierpieniu, w obronie wiary lub przekonań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

(1.2) przen. osoba, która cierpi z powodu swych przekonań

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W miejscu śmierci męczennika znajduje się murowana tablica pamiątkowa.

(1.2) On był męczennikiem walk o niepodległość.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męka ż., męczenie n., męczarnia ż., zmęczenie n., wymęczenie n., męczeństwo n., umęczenie n., zamęczenie n., zamęczanie n., męczennicowate nmos.

:: fż. męczennica ż., męczenniczka ż.

czas. męczyć ndk., zmęczyć dk., wymęczyć dk., umęczyć dk., zamęczyć dk., zamęczać ndk.

przym. męczeński, męczenniczy

przysł. męczeńsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. martyr, ofiarnik; gw-pl|Śląsk Cieszyński|męczelnik.

(1.2) cierpiętnik; daw. ofiarnik

Wiktionary

# męczeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z męczeństwem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Historyk wydał książkę o dziejach męczeńskich Podlasia i Chełmszczyzny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męczennik m., męczennica ż., męczeństwo n., męczenie n., męka ż., zmęczenie n.

Wiktionary

# męczeństwo

męczennictwo;
1. znoszenie cierpień i prześladowań w imię wyższych wartości;
2. śmierć z powodu wyznawanej wiary lub wyższych wartości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) znoszenie mąk (przeważnie z powodów religijnych bądź politycznych)

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. męczennik m., męczennica ż., męka ż., zmęczenie n.

przym. męczeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) martyrologia, cierpienie, prześladowanie

Wiktionary

# meczet

muzułmańska świątynia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

Wiktionary

Meczet (arab. ‏مسجد‎ masdżid; l.mn. ‏مساجد‎ masadżid) – miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo „meczet” oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Bogu, niezależnie od jego architektury.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głos muezina wzywał wiernych na modlitwę w meczecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛt͡ʃɛt, AS: mečet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. meczecik m.

przym. meczetowy

Wiktionary

# meczetowy

przymiotnik od: meczet

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z meczetem, odnoszący się do meczetu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meczet mrz.

Wiktionary

# mecziar

nazwisko

SJP.pl

# męczliwość

nadmierne męczenie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skłonność do szybkiego męczenia się

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zmęczenie n., męczenie n.

czas. męczyć ndk., zmęczyć dk.

Wiktionary

# męczliwy

taki, który szybko się męczy; słabowity, wrażliwy

SJP.pl

# meczowy

przymiotnik od: mecz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z meczem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tacy młodzi zawodnicy [...] posiadają już dużo tenisowej wiedzy technicznej. Brak im tylko doświadczenia meczowego.

(1.1) Na wymienionym terenie projektowane jest pomieszczenie 1 wzorowego boiska meczowego, otoczonego sześcio-torową, żużlową, bieżnią, dwu boisk treningowych i pewnej ilości ziemnych kortów tennisowych.

(1.1) W przerwie zmieniłem aż trzech zawodników, po pierwsze dlatego, aby wprowadzić trochę świeżej krwi, a po drugie, aby zobaczyć w meczowej walce jak najwięcej piłkarzy.

(1.1) Poza tym meczowe statystyki wskazywały, że nasza gra w czasie tych spotkań nie była wcale taka tragiczna.

(1.1) — Powoli wchodził w rytm meczowy, strzelając jedną bramkę w pierwszej połowie — przypomina trener.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mecz mrz.

Wiktionary

# męczybuła

żartobliwie:
1. mężczyzna uciążliwy, głośno narzekający, zamęczający innych swoimi sprawami; męczybułka, jęczydusza, męczydusza;
2. piekarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. gw-pl|Warszawa. piekarz

(1.2) gw-pl|Warszawa. robotnik, któremu ciężko idzie robota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. buła ż.

Wiktionary

# męczybułka

osoba naprzykrzająca się innym, często niezadowolona z tego, co ma lub co jest proponowane, przez co jej zachowanie jest trudne do zniesienia; męczybuła

SJP.pl

# męczyć

1.
a) zadawać męki, sprawiać cierpienie
b) powodować zmęczenie, nudzić, nużyć, zadręczać
c) pot. robić coś z wysiłkiem albo przez dłuższy czas bez większych rezultatów
2. męczyć się:
a) cierpieć
b) trudzić się, biedzić się (nad czymś)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zadawać męki, dręczyć

(1.2) dokuczać

(1.3) nużyć

czasownik zwrotny niedokonany męczyć się

(2.1) stawać się zmęczonym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Widywała ją już w różnych sytuacjach, również w takich, które wywoływały stres, męczyły i wiodły na granicę choroby, czasem w chorobę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: mẽṇčyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męczennicowate nmos., męczliwość ż., męczarnia ż., wymęczenie n., zmęczenie n., męczennik mos., męczennica ż., męka, męczenie

przym. męczący

przysł. męcząco

ims. zmęczony

czas. zmęczyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nękać

Wiktionary

# męczydusza

(r. męski) potocznie o nudnym mężczyźnie

SJP.pl

# meczyk

zdrobniale o meczu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sport. zdrobn. od mecz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A jakieś piwko do meczyku? Jest?

(1.1) Kurcze, takiego meczyka jak ten to od dawna nie widziałem! Trzy bramki w pierwszych dziesięciu minutach!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mecz mrz.

Wiktionary

# męczyn

Męczyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Mokobody. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Liwiec.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jadwigi w Mokobodach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# męczyński

nazwisko

SJP.pl

# med

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Medii, członek plemięemienia Medów;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Król Dariusz I był prawdopodobnie z pochodzenia Medem.

(1.1) Bo Stlawowie z Hunnami a Scyta z Bułgarem, • A z drugiej strony Med znów ze Scytą zmówiony…

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Media ż., Medyjczyk mos.

:: fż. Medyjka ż.

przym. medyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Medyjczyk

Wiktionary

# med.

skrót od: medycyna, medyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = medycyny, medycznych

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) dr med. • dr n. med. • lek. med.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. medycyna ż., medyk m., medyczka ż., medykament m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

czas. medykalizować ndk.

przym. medyczny

przysł. medycznie

frazeologia.

etymologia.

etym2n|pol|medycyna|medycyny., etym2n|pol|medyczny|medycznych.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== med. (język duński.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = medicin, medicinsk → medycyna, medyczny

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medycyna ż., medyk m., medyczka ż., medykament m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

czas. medykalizować ndk.

przym. medyczny

przysł. medycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. medycyna ż., medyk m., medyczka ż., medykament m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

czas. medykalizować ndk.

przym. medyczny

przysł. medycznie

frazeologia.

etymologia.

etym2n|pol|medycyna|medycyny., etym2n|pol|medyczny|medycznych.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== med. (język duński.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = medicin, medicinsk → medycyna, medyczny

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) dr.med.

synonimy.

Wiktionary

# medaka

nieduża ryba z rodziny kaczorkowatych, hodowana jako rybka akwariowa; ryżówka, ryżanka

SJP.pl

Ryżanka japońska, medaka, ryżówka japońska, ryżówka (Oryzias latipes) – euryhaliczny i amfidromiczny gatunek małej ryby belonokształtnej z rodziny kaczorkowatych (Adrianichthyidae).

Wikipedia

# medal

okrągła ozdoba dawana za zasługi dla państwa lub jako nagroda w zawodach sportowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

Wiktionary

Medal – niewielki, najczęściej okrągły lub owalny, płaski wyrób metalowy (odmiana wieloboczna jest zwana plakietką), wykonany zazwyczaj techniką odlewu lub bicia. Często jest zawieszony na wstążce.

Pierwsze medale epoki nowożytnej pochodzą z XIV-wiecznych Włoch, a rozkwit medalierstwa przypada na wieki XV i XVI. Pierwszy medal w Polsce został wybity dla Jana Turzo, w 1508.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sportowiec zdobył złoty medal.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛdal, AS: medal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medalista mos., medalistka ż., medalierstwo n., medalier mos., medalion mrz.

:: zdrobn. medalik mrz.

przym. medalowy, medalierski

Wiktionary

# medalier

artysta lub rzemieślnik projektujący i wytwarzający drobne rzeźby w formie medali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wytwarzający medale

Wiktionary

Medalierstwo – dziedzina łącząca rzemiosło i sztuki plastyczne, obejmująca wykonywanie drobnych form rzeźbiarskich w formie medali, najczęściej w celu uczczenia jakiejś osoby lub wydarzenia. Medalierstwo jest dziedziną sztuki dekoracyjnej (rzemiosłem artystycznym), którą umieścić można pomiędzy numizmatyką, a złotnictwem i sztukami pięknymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mennica zatrudniała wybitnych medalierów z Włoch i Austrii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medalion mrz., medalik mrz., medal mrz., medaliera ż., medaliernia ż., medalierstwo n.

przym. medalierski

Wiktionary

# medaliera

artysta lub rzemieślnik projektujący i wytwarzający drobne rzeźby w formie medali

SJP.pl

# medalierka

→ medalier

SJP.pl

#### Patrz:

medalier

# medaliernia

pracownia, w której wytwarza się medale

SJP.pl

# medalierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z medalierem lub medalierstwem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sztuka medalierska rozwijała się w wielu miastach morawskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medal mrz., medalier mos., medalik mrz., medalierstwo n., medalion mrz., medalista mos.

Wiktionary

# medalierstwo

rzemiosło artystyczne obejmujące projektowanie i wytwarzanie medali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. projektowanie i wytwarzanie medali;

(1.2) szt. wyroby medalierskie

Wiktionary

Medalierstwo – dziedzina łącząca rzemiosło i sztuki plastyczne, obejmująca wykonywanie drobnych form rzeźbiarskich w formie medali, najczęściej w celu uczczenia jakiejś osoby lub wydarzenia. Medalierstwo jest dziedziną sztuki dekoracyjnej (rzemiosłem artystycznym), którą umieścić można pomiędzy numizmatyką, a złotnictwem i sztukami pięknymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Na zamku otwarto wystawę medalierstwa włoskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medalista mos., medalion mrz., medalik mrz., medal mrz., medalier mos., medaliera ż., medaliernia ż.

przym. medalierski

Wiktionary

# medalik

mały medal z wizerunkiem Chrystusa lub świętych, zwykle noszony na łańcuszku na szyi przez katolików

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: medal

(1.2) niewielki krążek z metalu do noszenia na szyi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Początkowo medaliki te nazywano Medalikami Niepokalanego Poczęcia.

(1.2) Z masowego grobu w Katyniu wydobyto m.in. okrągłe medaliki chrzcielne i srebrne krzyżyki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdalʲik, AS: medalʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medal mrz., medalion mrz., medalikarz mos., medalierstwo n., medalier mos., medalowanie n., medalistka ż., medalista mos.

czas. medalować ndk., umedalować dk.

przym. medalowy, medalierski

Wiktionary

# medalikarz

potocznie: mieszkaniec Częstochowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mieszkaniec Częstochowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Studiowałem w Warszawie, ale w grupie ze mną było trzech medalikarzy, dwóch hanysów i jeden pyra.

(1.1) Jesteśmy ze świętego miasta - święty szczyt • Medalikarze mówią basta - święty szczyt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdaˈlʲikaʃ, AS: medalʹikaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medalik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) częstochowianin

Wiktionary

# medalion

1. ozdoba w kształcie płaskiego, okrągłego pudełeczka z miniaturą, fotografią lub inną pamiątką w środku;
2. płaskorzeźba lub malowidło w owalnym lub okrągłym obramieniu;
3. okrągły kawałek mięsa lub ryby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;

(1.2) kulin. owalny kotlet bez panierki

(1.3) szt. element dekoracyjny w owalnym obramowaniu, na ścianie lub meblu;

(1.4) łow. trofeum myśliwskie – spreparowana głowa zwierzęcia na drewnianej tarczy;

(1.5) numizm. jednostronny medal pamiątkowy;

(1.6) owalny portret na nagrobku

(1.7) ozdobny wzór wybity na nosku obuwia typu brogsy

Wiktionary

- medalion (architektura)
- medalion (medal)
- medalion (łowiectwo)
- medalion (potrawa)
- Medalion – film z 2003 roku
- Medalion (dekoracja kobierca)

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) medalion cielęcy / wieprzowy / barani / wołowy / jagnięcy

(1.4) medalion z łosia / jelenia / dzika / muflona / …

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wisiorek

(1.2) kotlet

(1.3) dekoracja

(1.4) trofeum

(1.5) medal

(1.6) portret

hiponimy.

(1.6) porcelanka

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. medal m., medalik m., medalier m., medalierstwo n.

:: zdrobn. medalionik m.

przym. medalionowy, medalierski

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|médaillon. < etym|wł|medaglione.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) locket; (1.2) medallion; (1.3) medallion

* bułgarski: (1.1) медальон m.; (1.2) медальон m.; (1.3) медальон m.

* esperanto: (1.1) medaliono; (1.3) medaliono

* hiszpański: (1.1) medallón m.; (1.2) medallón m.; (1.3) medallón m.

* nowogrecki: (1.1) μενταγιόν n.

* szwedzki: (1.1) medaljong w.; (1.2) medaljong w.

źródła.

== medalion (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) jubil. medalion

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdalʲjɔ̃n, AS: medalʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medal m., medalik m., medalier m., medalierstwo n.

:: zdrobn. medalionik m.

przym. medalionowy, medalierski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wisiorek

(1.2) kotlet

(1.3) dekoracja

(1.4) trofeum

(1.5) medal

(1.6) portret

hiponimy.

(1.6) porcelanka

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. medal m., medalik m., medalier m., medalierstwo n.

:: zdrobn. medalionik m.

przym. medalionowy, medalierski

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|médaillon. < etym|wł|medaglione.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) locket; (1.2) medallion; (1.3) medallion

* bułgarski: (1.1) медальон m.; (1.2) медальон m.; (1.3) медальон m.

* esperanto: (1.1) medaliono; (1.3) medaliono

* hiszpański: (1.1) medallón m.; (1.2) medallón m.; (1.3) medallón m.

* nowogrecki: (1.1) μενταγιόν n.

* szwedzki: (1.1) medaljong w.; (1.2) medaljong w.

źródła.

== medalion (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) jubil. medalion

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# medalionik

zdrobnienie od: medalion

SJP.pl

# medalionowy

przymiotnik od: medalion

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z medalionem, dotyczący medalionu; mający postać medalionu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medalion mrz.

Wiktionary

# medalista

zawodnik odznaczony medalem, zdobywca medalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec, który zdobył medal

(1.2) kynol. zootechn. zwierzę-samiec, którego hodowcę uhonorowano medalem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdaˈlʲista, AS: medalʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medal mrz., medalik mrz., medalierstwo n.

:: fż. medalistka ż.

przym. medalowy, medalierski

przysł. medalowo

Wiktionary

# medalistka

zawodniczka odznaczona medalem, zdobywczyni medalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta, która zdobyła medal

(1.2) kynol. zootechn. rasowa samica (suka, krowa), która zdobyła medal na wystawie zwierząt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdaˈlʲistka, AS: medalʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medal m., medalik m.

:: fm. medalista m.

przym. medalowy

Wiktionary

# medalodajny

o sporcie: taki, którego uprawnianie przynosi sporo medali

SJP.pl

# medalować

rzadko: przyznawać komuś medal

SJP.pl

# medalówka

1. potocznie: wieszak na medale;
2. środowiskowo: klasyfikacja medalowa w zawodach sportowych

SJP.pl

# medalowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z medalem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ostatecznie zawodnik ukończył bieg z medalowym rezultatem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medal mrz., medalik mrz., medalista mos., medalistka ż.

Wiktionary

# medan

miasto w Indonezji

SJP.pl

Medan (oznacza „pole bitwy”) – miasto w Indonezji, stolica prowincji Sumatra Północna, licząca razem z przedmieściami ok. 3,8 mln mieszkańców.

Wikipedia

# medański

→ Medan

SJP.pl

#### Patrz:

Medan

# medard

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Medarda

Wiktionary

Niemcy:

- Medard – dzielnica Trewiru
- Medard – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Kusel

Inne:

- Medard – imię męskie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Medard i jestem meteorologiem z Jeleniej Góry.

(1.1) 8 czerwca przypadają imieniny Medarda.

(1.1) W sierpniu minionego roku byliśmy z wujkiem Medardem nad Morzem Bałtyckim.

(1.1) Panie Medardzie, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛdart, AS: medart

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Medardek mos., Medek mos.

:: fż. Medarda ż.

przym. Medardowy, Medardkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Medardek, Medek

Wiktionary

# medarda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Medard

Wiktionary

Medarda – imię żeńskie, żeński odpowiednik germańskiego imienia męskiego Medard, powstałego z członów maht — "potęga, władza, moc, męstwo" oraz hart — "silny, odważny, śmiały".

Medarda imieniny obchodzi 8 czerwca, jako wspomnienie św. Medarda z Noyon (ok. 456 – ok. 545), biskupa Noyon.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1945 r. siostra Medarda otrzymała wewnętrzny nakaz ratowania dusz w świecie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Medard mos.

Wiktionary

# medardostwo

Medard z małżonką; Medardowie

SJP.pl

# medardowie

imię męskie

SJP.pl

# medardowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Medarda lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Medarda

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed Medardowym domem rosną dwa rosochate orzechy.

(1.1) Medardowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Medard mos., Medardek mos., Medek mos.

Wiktionary

# medea

córka króla Kolchidy, która pomogła Jazonowi w zdobyciu złotego runa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mit. postać z mitologii greckiej, księżniczka kolchidzka i czarodziejka, żona Jazona, dzieciobójczyni;

(1.2) astr. planetoida o numerze 212, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid;

(1.3) geogr. miasto w północno-wschodnich Włoszech, w prowincji Gorycja;

Wiktionary

mitologia

- Medea – w mitologii greckiej, czarodziejka, córka Ajetesa, żona Jazona

geografia i astronomia

- Medea – miejscowość w prowincji Gorycja, we Włoszech
- Medea – planetoida o numerze katalogowym 212

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kobiety, co tu stoicie przed domem, / czy jeszcze w domu ta, która okropną / zbrodnię spełniła, Medea, czy zbiegła?

(1.2) Medea obiega Słońce w ciągu 5,49 roku, przy średniej odległości 3,11 j.a.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdɛa, AS: medea

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. Medeia

Wiktionary

# medellín

[czytaj: medeJIN] miasto w Kolumbii; Medellin

SJP.pl

Medellín – miasto w północno-zachodniej Kolumbii, w Kordylierze Środkowej (Andy Północne). Jest stolicą departamentu Antioquia. Według spisu ludności z 30 czerwca 2018 roku miasto liczyło 2 382 399 mieszkańców, co czyniło je drugim pod względem wielkości populacji miastem kraju.

Wikipedia

# medelliński

→ Medellin [czytaj: medejiński]

SJP.pl

# media

1. środki masowego przekazu; mass media;
2. instalacje w budynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna na terenie dzisiejszego Iranu oraz dawne państwo na jej terenie;

Wiktionary

- media – środki masowego przekazu, mass media
- Media – starożytne państwo
- media – żyłka w skrzydle owadów
- media malarskie – środki chemiczne stosowane w malarstwie
- Media cyfrowe - treści zakodowane cyfrowo
- Media – stolica historycznej diecezji we Cesarstwie rzymskim w prowincji Mauretania Cezarensis

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛdʲja, AS: medʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medyjski mrz., Med m., Medyjczyk m., Medyjka ż.

przym. medyjski

Wiktionary

# mediabuyer

[czytaj: mediabajer] w zarządzaniu reklamą: osoba odpowiedzialna za realizację planu mediów poprzez ich zakup w oparciu o trzy zasady: odpowiednia publiczność, stosowny czas, dobra cena; media buyer

SJP.pl

# mediacja

pośredniczenie w sporze, mające na celu pogodzenie zwaśnionych stron, przy jednoczesnym zawarciu kompromisu kończącego spór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pośredniczenie w sporze, aby ułatwić stronom dojście do porozumienia

Wiktionary

Mediacja (łac. mediatio od mediare 'być w środku, pośredniczyć’ od medius ‘środkowy; bezstronny’) – metoda rozwiązywania sporów, w której osoba trzecia pomaga stronom we wzajemnej komunikacji, określeniu interesów i kwestii do dyskusji oraz dojściu do wspólnie akceptowalnego konsensu. Proces ten ma charakter dobrowolny, poufny i nieformalny. Jeśli jego przebieg jest pomyślny, kończy się porozumieniem/ugodą osób będących w sporze.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. mediować

rzecz. medium n., mediator

przym. mediacyjny, mediatorski, medialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arbitraż, koncyliacja, pojednawstwo, rozjemstwo, wstawiennictwo

Wiktionary

# mediacyjny

pośredniczący w sporze, mający doprowadzić do zażegnania albo złagodzenia konfliktu pomiędzy stronami (np. komisja mediacyjna)

SJP.pl

# mediae

w językoznawstwie: dźwięczne spółgłoski zwarte

SJP.pl

# mediaholizm

uzależnienie od mass mediów

SJP.pl

# mediakonwerter

konwerter pozwalający na połączenie sieci pracujących w tej samej technologii, ale wykorzystujących różne media

SJP.pl

# medializm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. nurt artystyczny w polskiej sztuce awangardowej od lat 60. do 80. XX w. łączący twórców filmu, fotografii i wideoartu, eksperymentujących nad rozwinięciem specyficznego język danego medium

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medium n.

Wiktionary

# medialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co medialne; cecha tych, którzy są medialni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. medialny

rzecz. medium n.

Wiktionary

# medialny

1. mający związek z medium i zjawiskami parapsychicznymi;
2. odnoszący się do mass mediów;
3. dotyczący strony zwrotnej czasownika;
4. w statystyce: średni, środkowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mass mediami, dotyczący mass mediów

(1.2) związany z medium, dotyczący medium parapsychologicznego

(1.3) średni, środkowy, pośredni

przymiotnik jakościowy

(2.1) będący atrakcyjnym dla mass mediów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mediewistka ż., medium n., media nmos., mediacja ż., mediator m., mediowanie n., mediana ż., medialność ż.

czas. mediować ndk.

przym. mediacyjny, mediewistyczny

przysł. medialnie

Wiktionary

# mediana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stat. wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

(1.2) geom. odcinek, który łączy wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego do niego boku

Wiktionary

Mediana, wartość środkowa, drugi kwartyl – wartość cechy w szeregu uporządkowanym, powyżej i poniżej której znajduje się jednakowa liczba obserwacji. Mediana jest kwantylem rzędu 1/2, czyli drugim kwartylem. Jest również trzecim kwantylem szóstego rzędu, piątym decylem itd.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dla ciągu 1, 2, 3, 7, 9 mediana wynosi 3. Natomiast dla ciągu 1, 3, 7, 122 mediana przyjmuje wartość średniej arytmetycznej z dwóch środkowych wyrazów, czyli 5.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjãna, AS: medʹi ̯ãna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Med mos., medium n.

przym. medialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wartość środkowa, drugi kwartyl

(1.2) środkowa

Wiktionary

# medianok

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. rzad. uczta tuż po północy kończącej dzień postny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjãnɔk, AS: medʹi ̯ãnok

Wiktionary

# medianowiec

potocznie: osoba, której pensja jest równa medianie pensji osób w danej populacji

SJP.pl

# medianowy

→ mediana

SJP.pl

#### Patrz:

mediana

# medianta

1. trzeci i szósty stopień w gamie durowej lub molowej, pomiędzy toniką a dominantą;
2. akord zbudowany na takim stopniu

SJP.pl

Medianta (łac. medians – rozdzielający pośrodku) to w skali durowej lub molowej nazwa III (medianta górna Mg) lub VI (medianta dolna Md) stopnia gamy.

Medianta III stopnia stanowi połowę odległości między toniką i dominantą w kierunku wznoszącym się (stąd: medianta górna), a medianta VI stopnia połowę między toniką i jej dolną kwintą (stąd: medianta dolna).

Wikipedia

# mediaplanner

[czytaj: mediaplaner] w zarządzaniu reklamą: osoba odpowiedzialna za wybranie w imieniu klienta odpowiednich mediów do wyemitowania reklamy; media planner

SJP.pl

# mediastinoskop

wziernik służący do bezpośredniego oglądania śródpiersia

SJP.pl

# mediastinoskopia

metoda oglądania śródpiersia przez mediastinoskop wprowadzony chirurgicznie, stosowana głównie w rozpoznawaniu nowotworów

SJP.pl

Mediastinoskopia – badanie pozwalające na zobrazowanie zawartości śródpiersia. Zabieg umożliwia pobranie wycinków tkanek (np. węzłów chłonnych) do badań histopatologicznych. Badanie zapewnia bezpośredni dostęp do okolic przedtchawicznych, okołotchawicznych, pod rozwidleniem tchawicy oraz okolic tchawiczno-oskrzelowych.

Wikipedia

# mediateka

zbiór materiałów multimedialnych; medioteka

SJP.pl

# mediator

osoba pośrednicząca w sporze, której celem jest zażegnanie albo złagodzenie konfliktu pomiędzy stronami; rozjemca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pośrednicząca w rozwiązaniu konfliktu

(1.2) praw. osoba pomagająca stronom we wzajemnej komunikacji, dojściu do ugody

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) fizj. substancja odpowiedzialna za przekazywanie sygnałów między synapsami;

(2.2) biol. kompleks białek działający jako koaktywator transkrypcji u eukariontów;

(2.3) stat. czynnik pośredniczący we wpływie zmiennej niezależnej na zmienną zależną;

Wiktionary

- Mediator – osoba zarządzająca konfliktem
  - Mediator sądowy – osoba wykwalifikowana i uprawniona do polubownego załatwiania konfliktów prawnych
- Mediator (biologia) – kompleks białek
- MediaTor – studencka nagroda dziennikarska
- Mediator (gazeta) – kwartalnik
- Mediator (wzorzec projektowy) – wzorzec projektowy
- Mediator – w statystyce i metodologii, czynnik pośredniczący we wpływie zmiennej objaśniającej (niezależnej) na zmienną objaśnianą (zależną)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W późniejszej rywalizacji między Franciszkiem i Karolem Henryk został mediatorem między nimi, utrzymując równowagę władzy w Europie.

(1.2) Adwokat pełnił rolę mediatora i prowadził negocjacje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mediatorstwo n.

:: fż. mediatorka ż.

przym. mediatorski, medialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozjemca

(2.1) neuroprzekaźnik, neuromediator

Wiktionary

# mediatorka

kobieta pośrednicząca w sporze, której celem jest zażegnanie albo złagodzenie konfliktu pomiędzy stronami

SJP.pl

# mediatorski

mający na celu zażegnanie albo złagodzenie konfliktu pomiędzy stronami (np. rola mediatorska); rozjemczy, pojednawczy

SJP.pl

# mediatorstwo

pośredniczenie w sporze mające na celu zażegnanie albo złagodzenie konfliktu pomiędzy stronami; mediacja

SJP.pl

# mediatyzacja

1. w filozofii: tworzenie się stanu pośredniego między dwoma pojęciami, bytami lub zjawiskami;
2. w feudalizmie: przejście spod bezpośredniej podległości najwyższemu zwierzchnikowi, np. cesarzowi lub carowi, do podległości względem jego lennika, np. króla lub księcia

SJP.pl

Mediatyzacja (niem. Mediatisierung) była na początku XIX wieku procesem prawnym, który pozbawił niepodległości wiele drobnych państewek na terenie Świętego Cesarstwa Rzymskiego i poddał je pod zwierzchnictwo władców większych tworów państwowych na terenie Niemiec.

Wikipedia

# mediatyzacyjny

związany z mediatyzacją

SJP.pl

# mediaworker

[czytaj: mediałorker] specjalista łączący w swojej pracy zadania typowe dla dziennikarza, copywritera, piarowca i marketingowca

SJP.pl

# mediaworkerka

[czytaj: mediałorkerka] specjalistka łącząca w swojej pracy zadania typowe dla dziennikarza, copywritera, piarowca i marketingowca

SJP.pl

# mediaworking

[czytaj: mediałorking] kierunek studiów łączący m.in. dziennikarstwo, marketing, grafikę

SJP.pl

# medici

[czytaj: MEdiczi] nazwisko, m.in. Lorenzo Medici - władca Florencji w latach 1449-92

SJP.pl

Medyceusze (wł. De’ Medici) – florencki ród kupiecki i bankierski, od 1477 książęcy.

Wikipedia

# mediewal

krój pisma drukarskiego, podobny do antykwy

SJP.pl

# mediewalny

średniowieczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. średniowieczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mediewistyka ż., mediewista m., mediewistka ż.

przym. mediewistyczny

Wiktionary

# mediewista

specjalista w zakresie mediewistyki, badacz dziejów średniowiecza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauk. historyk zajmujący się mediewistyką

Wiktionary

Mediewista (fr. médiéviste), średniowiecznik – historyk, badacz okresu średniowiecza, specjalista w zakresie mediewistyki. Do zawodu przygotowują studia mediewistyczne w instytutach historii szkół wyższych.

W 2002 roku w Toruniu odbył się pierwszy Kongres Mediewistów Polskich (16–18 września). 11 lutego 2003 roku ukonstytuował się Stały Komitet Mediewistów Polskich, którego celem nadrzędnym jest integracja mediewistów różnych dyscyplin oraz powołanie wspólnego towarzystwa naukowego. On też zorganizował w latach: 2005 (w Lublinie, 19–21 września), 2008 (w Łodzi, 22–24 września), 2011 (w Poznaniu, 19-21 września), 2015 (w Rzeszowie, 20–24 września) i 2018 (we Wrocławiu, 20 - 22 września) kolejne Kongresy Mediewistów Polskich.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɛˈvʲista, AS: medʹi ̯evʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mediewistyka ż.

:: fż. mediewistka ż.

przym. mediewistyczny, mediewalny

Wiktionary

# mediewistka

specjalistka w zakresie mediewistyki, badaczka dziejów średniowiecza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. nauk. forma żeńska od: mediewista

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Basia interesowała się historią starożytną, ale w końcu została mediewistką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɛˈvʲistka, AS: medʹi ̯evʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mediewistyka ż.

:: fm. mediewista m.

przym. mediewistyczny, mediewalny, medialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mediewista

Wiktionary

# mediewistyczny

dotyczący mediewistyki (np. historiografia mediewistyczna, spotkania mediewistyczne); średniowieczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. nauk. odnoszący się do mediewistyki, dotyczący okresu średniowiecza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W okresie PRLu studia mediewistyczne w Polsce pobiły swoim rozwojem studia zachodnioeuropejskie, tak samo jak w ZSRR.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɛvʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: medʹi ̯evʹistyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medium n., mediewistyka ż., mediewista m., mediewistka ż.

przym. mediewalny, medialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) średniowieczny

Wiktionary

# mediewistyka

dział historiografii zajmujący się badaniem dziejów średniowiecza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina historii zajmująca się zagadnieniami epoki średniowiecza;

Wiktionary

Mediewistyka – dyscyplina historyczna zajmująca się różnymi zagadnieniami epoki średniowiecza (m.in. społeczno-gospodarczymi, wojskowo-politycznymi). Współcześnie sięga także do rezultatów badań archeologii i etnografii.

Pojęcie wywodzi się od łacińskich wyrazów medius, medii (pol. pośredni) oraz aevum, aevi (czyt. ewum, ewi; pol. wiek jako okres), które w połączeniu medii aevi znaczą tyle co wieki pośrednie – średniowiecze.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. medium n., mediewista mos., mediewistka ż.

przym. mediewistyczny, mediewalny

Wiktionary

# medin

stara dzielnica miast arabskich; medyna

SJP.pl

# medina

stara dzielnica miast arabskich; medyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. medyna.

Wiktionary

## Lokalizacje w Stanach Zjednoczonych

### Miejscowości

- Medina – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Hennepin
- Medina – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Orleans
- Medina – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman
- Medina – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Medina
- Medina – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Gibson
- Medina – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Zapata
- Medina – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie King
- Medina – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|arab| مدينة.

uwagi.

zobacz też: mellah

tłumaczenia.

zobtłum|medyna.

źródła.

== medina (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) medyna - arabskie stare miasto

(1.2) slang. med. medycyna, studia medyczne

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdʲĩna, AS: medʹĩna

Wiktionary

# mediokracja

forma rządów, w których politycy muszą działać w taki sposób, który zostanie przychylnie przedstawiony przez dziennikarzy

SJP.pl

# mediokrata

potocznie: zwolennik wpływu mediów na politykę państwa

SJP.pl

# mediolan

miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Wiktionary

Mediolan (wł. Milano, łac. Mediolanum, lomb. Milan lub Milà) – miasto i gmina w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Pad i Alpami. Mediolan położony jest na wysokości 122 m n.p.m. Drugie co do wielkości miasto Włoch – po Rzymie – z liczbą mieszkańców ponad 1 mln 300 tys.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Święty Ambroży jest patronem Mediolanu.

(1.1) Wakacje chcemy spędzić w Mediolanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjɔlãn, AS: medʹi ̯olãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mediolańczyk mos., mediolanka ż.

przym. mediolański, stpol. medelański

Wiktionary

# mediolańczyk

mieszkaniec Mediolanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mediolanu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɔˈlãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: medʹi ̯olãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mediolan mrz.

:: fż. mediolanka ż.

przym. mediolański

Wiktionary

# mediolanka

mieszkanka Mediolanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mediolanu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɔˈlãnka, AS: medʹi ̯olãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mediolan m.

:: fm. mediolańczyk m.

przym. mediolański

Wiktionary

# mediolański

przymiotnik od: Mediolan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mediolanem, wywodzący się z Mediolanu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podziwiamy mediolańską katedrę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdʲjɔˈlãj̃sʲci, AS: medʹi ̯olãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mediolan m., mediolańczyk mos., mediolanka ż.

Wiktionary

# mediota

osoba wierząca we wszystkie informacje podawane przez media

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) publ. osoba bezkrytycznie wierząca mediom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Politycy i koncerny wolą mieć mediotów sterowanych przez telewizje niż niezależnych internautów w niekontrolowanym internecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjɔta, AS: medʹi ̯ota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mediotyzm m.

Wiktionary

# medioteka

zbiór materiałów multimedialnych; mediateka

SJP.pl

# mediotka

kobieta wierząca we wszystkie informacje podawane przez media

SJP.pl

# mediotyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. bezkrytyczne wierzenie mediom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przeraża mnie ten twój mediotyzm.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mediota m.

Wiktionary

# mediować

pośredniczyć w sporze, prowadzić rozmowy mające doprowadzić do zażegnania albo złagodzenia konfliktu pomiędzy stronami

SJP.pl

# mediowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mediować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mediować ndk.

przym. medialny

rzecz. medium n.

Wiktionary

# mediowy

→ medium (środek masowego przekazu); medialny

SJP.pl

# medioza

nadmierne dążenie do prezentowania się w mediach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żart. neol. potrzeba ciągłej obecności w mediach występująca u niektórych polityków i innych osób publicznych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od 1989 roku wśród osób publicznych rozwija się epidemia „mediozy”. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdʲjɔza, AS: medʹi ̯oza

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) parcie na szkło

Wiktionary

# medioznawca

specjalista w zakresie nauki o mediach

SJP.pl

Na medioznawstwo (nauki o mediach) składa się szereg przedmiotów akademickich traktujących o treści, historii, znaczeniu i skutkach różnych mediów. Uczeni z dziedziny nauk o mediach skupiają swoją uwagę na różnych tematach: politycznej, społecznej, ekonomicznej czy kulturalnej roli spełnianej przez media lub wywieranym przez nie wpływie.

Wikipedia

# medioznawczy

związany z nauką o mediach

SJP.pl

# medioznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o mediach

SJP.pl

# medioznawstwo

nauka o mediach

SJP.pl

Na medioznawstwo (nauki o mediach) składa się szereg przedmiotów akademickich traktujących o treści, historii, znaczeniu i skutkach różnych mediów. Uczeni z dziedziny nauk o mediach skupiają swoją uwagę na różnych tematach: politycznej, społecznej, ekonomicznej czy kulturalnej roli spełnianej przez media lub wywieranym przez nie wpływie.

Wikipedia

# mediteranistyka

nauka o regionach śródziemnomorskich

SJP.pl

Mediteranistyka (ang. Mediterranean Studies) – wiedza o śródziemnomorskich kulturach, religiach, krajach i narodach, dziejach i współczesności oraz znaczeniu, osiągnięciach i problemach regionu.

W skali światowej jej krzewieniem zajmuje się Mediterranean Studies Association z siedzibą w USA, które organizuje kongresy, wydaje periodyk i wspiera wymianę naukową także dotyczącą studentów.

Wikipedia

# medium

1. osoba dająca się łatwo zahipnotyzować;
2. osoba obcująca z duchami podczas seansów spirytystycznych;
3. to, za pośrednictwem czego są przekazywane lub wyrażane jakieś treści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nośnik jakiegoś przekazu lub wyrażanej treści, rzekomo pośrednicząca w kontakcie ze światem duchów;

(1.4) ezot. osoba rzekomo zdolna do jasnowidzenia i telepatii

(1.10) chem. rozpuszczalnik

Wiktionary

medium – osoba, która komunikuje się z duchami, duszami albo innymi nadprzyrodzonymi siłami.

Medium może też odnosić się do:

- Medium – środki komunikacji (termin medioznawczy)
- Medium – gazeta Dolnośląskiej Izby Lekarskiej (ISSN 1425-9397)
- Medium – witryna internetowa

w filmie telewizyjnym

- Medium – amerykański serial telewizyjny emitowany w latach 2005–2011

w grach wideo

- The Medium – gra wideo wyprodukowana i wydana przez Bloober Team 28 stycznia 2021

w kinematografii

- Medium – polski film w reżyserii Jacka Koprowicza z 1985 roku
- Medium – amerykański horror w reżyserii Granta Austina Waldmana z 1990 roku
- Medium – amerykański film dramatyczny w reżyserii Stephena Kaya z 2004 roku
- Medium – amerykański thriller fantasy w reżyserii Clinta Eastwooda z 2010 roku

w muzyce

- Medium – grupa muzyczna z Olsztyna
- Tau (Medium) – polski raper oraz producent muzyczny.

w twórczości operowej

- Medium – opera w dwóch aktach Gian Carlo Menotti'ego z 1946

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛdʲjũm, AS: medʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. multimedium n., mediana ż., medialność ż., mediacja ż., mediator m., mediatorka ż., mediowanie n., wymediowanie n., medializm m., medialista m., medialistka ż., mediumizm m., mediumiczność ż., mediumistyczność ż., mediatyzacja ż., remedium n., medianta ż., mediewalizm m., mediewizm m., mediewistyka ż., mediewista m., mediewistka ż., mediant m., mediokracja ż.

czas. mediować ndk., wymediować dk.

przym. medialny, multimedialny, mediacyjny, mediatorski, mediumiczny, mediumistyczny, mediewistyczny, mediokryczny

przysł. medialnie, multimedialnie, mediacyjnie, mediatorsko

temsłow. medio-, medie-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ośrodek

(1.10) rozpuszczalnik

Wiktionary

# mediumiczny

→ medium (osoba obcująca z duchami); medialny

SJP.pl

# mediumistyczny

→ mediumizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z medium i mediumizmu, dotyczący medium i mediumizmu

Wiktionary

#### Patrz:

mediumizm

#### Powiązane:

rzecz. medium n., mediumizm m.

Wiktionary

# mediumizm

Mediumizm – wywoływanie zjawisk paranormalnych za pośrednictwem mediów – osób rzekomo zdolnych do odczuwania zjawisk telepatycznych, wywoływania duchów itp. Jest on stosowany w praktykach religijnych, takich jak spirytualizm, spirytyzm, candomblé, voodoo, szamanizm, makumba, wicca i umbanda. Podczas gdy zachodnie ruchy spirytualizmu i spirytyzmu na Zachodzie są nagłaśniane w mediach, w tradycjach diaspory afrykańskiej mediumizm jest centralną osią praktyki religijnej.

Wikipedia

# medjugorie

miejscowość w Bośni i Hercegowinie; Medjugorje, Medziugorie

SJP.pl

Medziugorie (bośn. Međugorje) – miejscowość w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie hercegowińsko-neretwiańskim, w gminie Čitluk. Leży w południowej części Hercegowiny, 25 km na południowy zachód od Mostaru. W 2013 roku liczyło 2265 mieszkańców, z czego większość stanowili Chorwaci.

Wikipedia

# medjugorje

miejscowość w Bośni i Hercegowinie; Medjugorie, Medziugorie

SJP.pl

Medziugorie (bośn. Međugorje) – miejscowość w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie hercegowińsko-neretwiańskim, w gminie Čitluk. Leży w południowej części Hercegowiny, 25 km na południowy zachód od Mostaru. W 2013 roku liczyło 2265 mieszkańców, z czego większość stanowili Chorwaci.

Wikipedia

# mędlica

dawne prymitywne drewniane narzędzie do wstępnej obróbki łodyg lnu i konopi; międlica

SJP.pl

# médoc

Médoc (fr. Médoc; oks. Medoc [meˈðuk]) – historyczny region Francji – część regionu winiarskiego Bordeaux, który jest znany głównie z produkcji wysokiej jakości win.

Granicą Médoc jest od wschodu rzeka Żyronda, z drugiej strony znajduje się Ocean Atlantycki. Winorośle rosną na wąskim pasie półwyspu, chronione przed chłodem oceanu lasem Lalande.

Wikipedia

# medok

gatunek czerwonego wina bordoskiego; médoc

SJP.pl

# mędrala

nazwisko

SJP.pl

# mędrczyni

rzadko: kobieta mądra i doświadczona

SJP.pl

# mędrek

osoba przemądrzała, lubiaca się mądrzyć, mająca się za mądrzejszą od innych; mądrala

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przemądrzała osoba

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wymądrzanie n., mędrzec mos., mędrkowanie n., mądrość ż., mądrostka ż.

Wiktionary

# medresa

muzułmańska szkoła; madrasa, madresa

SJP.pl

Medresa, madrasa (z arab. مدرسة, madrasa – szkoła) – teologiczna szkoła muzułmańska, początkowo mieszcząca się przy meczecie, później samodzielna, w której nauczano Koranu, prawa oraz języka arabskiego. Od około X wieku medresy uzyskały pewną samodzielność, zaczęto wykładać w nich także nauki ścisłe.

Wikipedia

# mędrkować

popisywać się swą wiedzą i mądrością, zwykle wątpliwą; mądrzyć się, wymądrzać się

SJP.pl

# mędrkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mędrkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mędrek mos., mądrostka ż.

czas. mędrkować ndk.

Wiktionary

# mędrów

Mędrów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Raków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

# mędrszy

stopień wyższy od przymiotnika: mądry; mądrzejszy

SJP.pl

# mędrzec

1. człowiek mądry i doświadczony;
2. człowiek zajmujący się rozważaniem ważnych zagadnień; filozof, myśliciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu

Wiktionary

Mądrość w najszerszym znaczeniu to umiejętność podejmowaniauzasadnionych decyzji, które w dłuższej perspektywie przynoszą pozytywnerezultaty. W innym ujęciu można powiedzieć, że mądrość to umiejętność praktycznego wykorzystywania posiadanej wiedzy i doświadczenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stary, w myślach pogrążony mędrzec znowu nie poznał Pentuera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃nḍʒɛt͡s, AS: mẽnḍžec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mądrala mos./ż., mędrek m., mądrość ż.

czas. mądrzyć się

przym. mądry

przysł. mądrze

Wiktionary

# mędrzechów

wieś w Polsce

SJP.pl

Mędrzechów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Mędrzechów.

Miejscowość jest siedzibą gminy Mędrzechów.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mędrzechów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Mędrzechów.

Wikipedia

# mędrzechowski

→ Mędrzechów

SJP.pl

#### Patrz:

Mędrzechów

# mędrzecki

nazwisko

SJP.pl

# mędrzyce

Mędrzyce – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą.

Wikipedia

# mędrzycki

nazwisko

SJP.pl

# meduza

zwierzę morskie o przezroczystym galaretowatym ciele w kształcie dzwonu lub parasola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. jedna z gorgon z mitologii grecka, potwór o kobiecej postaci i wężowych włosach, którego spojrzenie miało zabijać;

Wiktionary

Meduza (Scyphozoa) – jedna z dwóch form morfologicznych parzydełkowców (Cnidaria), pierwotnie swobodnie pływająca, pelagiczna, z galaretowatym ciałem, zwykle w kształcie dzwonu lub parasola, zasadniczo rozmnażająca się płciowo. Nie występuje u koralowców (Anthozoa). Meduzy są drapieżne. Do chwytania zdobyczy i do obrony używają parzydełek. Drugą z form życiowych parzydełkowców jest polip.

Wikipedia

# medyceusz

członek florenckiego rodu kupieckiego i bankierskiego, założonego w XII wieku

SJP.pl

# medyceusze

florencki ród kupiecki i bankierski, założony w XII wieku

SJP.pl

Medyceusze (wł. De’ Medici) – florencki ród kupiecki i bankierski, od 1477 książęcy.

Wikipedia

# medycki

przymiotnik od: Medyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Medyki, związany z Medyką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rada zbierze odpowiednią sumę na odnowę medyckiej synagogi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Medyka ż.

Wiktionary

# medycyna

1. nauka o zdrowiu i chorobach ludzi;
2. sztuka (umiejętność) leczenia chorych i zapobiegania chorobom;
3. potocznie: wydział na wyższej uczelni lub osobna uczelnia, na której studiuje się tę naukę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. med. nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;

(1.2) eduk. kierunek na wyższej uczelni, obejmujący studia w zakresie medycyny (1.1)

Wiktionary

Medycyna (łac. medicina „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Istnieje wiele chorób, wobec których medycyna jest bezsilna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨˈt͡sɨ̃na, AS: medycỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medyk m., medyczka ż., medykament m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

czas. medykalizować ndk.

przym. medyczny

przysł. medycznie

skr. med.

Wiktionary

# medyczanin

mieszkaniec Medyki (wsi w Polsce)

SJP.pl

# medyczanka

mieszkanka Medyki (wsi w Polsce)

SJP.pl

# medyczka

potocznie o studentce medycyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekarka

Wiktionary

#### Powiązane:

skr. med.

rzecz. medyk mos./mrz., medycyna ż.

Wiktionary

# medycznie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący medycyny, za pomocą medycyny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) są badania odległych następstw zarówno dla matki, jak i dla dziecka, które pozwolą na upewnienie się co do bezpieczeństwa technik rozrodu wspomaganego medycznie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medycyna ż., medyk m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

czas. medykalizować ndk.

przym. medyczny

skr. med.

Wiktionary

# medyczny

związany z medycyną, dotyczący medycyny, odnoszący się do medycyny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z medycyną, dotyczący medycyny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żydzi i muzułmanie nie amputują napletka z powodów medycznych, ale ze względu na religię, tradycję i kulturę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdɨt͡ʃnɨ, AS: medyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medycyna ż., paramedycyna ż., medyk m., paramedyk m., medykament m., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

czas. medykalizować ndk.

przysł. medycznie

skr. med.

Wiktionary

# medyjana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. anat. żyła pośrodku ramienia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨˈjãna, AS: medyi ̯ãna

Wiktionary

# medyjski

przymiotnik od: Media (starożytne państwo na terenach zachodniej części obecnego Iranu)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Medią lub Medami, dotyczący Medii lub Medów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język medyjski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Media ż., Med mos., Medyjczyk mos., Medyjka ż.

Wiktionary

# medyk

1. potocznie o studencie medycyny;
2. dawniej, dziś żartobliwie: lekarz (osoba zajmująca się leczeniem)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. student medycyny (kierunku lekarskiego)

(1.2) przest. lekarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) eduk. pot. szkoła zawodowa o profilu medycznym

Wiktionary

Lekarz – osoba posiadająca wiedzę i uprawnienia do leczenia.

Lekarz zajmuje się utrzymywaniem lub przywracaniem zdrowia poprzez badanie, diagnozowanie, prognozowanie i leczenie chorób, urazów i innych schorzeń fizycznych i umysłowych.

Dawniej wyrazy „lekarz” i „doktor” były słowami potocznymi, którymi określano ludzi zajmujących się leczeniem i pielęgnowaniem, posiadających wykształcenie, ale niekoniecznie uniwersyteckie czy akademickie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaśka chodzi z jakimś medykiem, ale on wciąż siedzi w książkach.

(1.2) Medyk królowej, od tygodni trujący króla, nie pokazywał niczego po sobie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛdɨk, AS: medyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medykament mrz., medycyna ż., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

:: fż. medyczka ż.

czas. medykalizować ndk.

przym. medyczny

przysł. medycznie

skr. med.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) lekarz

Wiktionary

# medyka

potocznie: szkoła medyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, na granicy z Ukrainą;

Wiktionary

Medyka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Medyka.

Miejscowość jest siedzibą gminy oraz rzymskokatolickiej parafii św. Apostołów Piotra i Pawła.

Wieś starostwa przemyskiego położona była na przełomie XVI i XVII wieku w powiecie przemyskim ziemi przemyskiej województwa ruskiego. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Medyka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od przejścia granicznego w Medyce jechaliśmy już ostrożniej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medyczanin m., medyczanka ż.

przym. medycki

Wiktionary

# medykalizacja

proces rozwoju medycyny, w którym coraz więcej zachowań i postaw zostaje potraktowanych jako problemy medyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. med. proces, którego wynikiem jest zawłaszczenie określonych sfer życia społecznego przez przedstawicieli służby zdrowia, przez co stają się domeną medyczną oraz są traktowane wyłącznie w kategoriach problemów zdrowotnych;

Wiktionary

Medykalizacja – termin socjologiczny używany do opisania „procesu, w wyniku którego pewne rejony życia społecznego stają się domeną medyczną, i są kolonizowane przez przedstawicieli służby zdrowia”. Pojęcie zwykle używane jest krytycznie wobec zbyt wielkiego wpływu medycyny na kształtowanie obrazu m.in. normalności i patologii, chociaż (jak w przypadku kary śmierci, zob. niżej) nie jest to jedyna możliwa interpretacja tego terminu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. medycyna ż., medyk m., medyczka ż., medykament m., medykalizowanie n.

czas. medykalizować ndk.

przym. medyczny

przysł. medycznie

skr. med.

Wiktionary

# medykalizować

zwiększać wpływ medycyny na pewne rejony życia społecznego

SJP.pl

# medykamencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od medykament

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medykament m.

Wiktionary

# medykament

lek, lekarstwo; środek uśmierzający ból

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. farm. substancja wykorzystywana w medycynie do leczenia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨˈkãmɛ̃nt, AS: medykãmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medyk m., medyczka ż., medycyna ż., medykamencik mrz., medykalizacja ż., medykalizowanie n.

czas. medykalizować ndk.

przym. medyczny

skr. med.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lekarstwo, lek, specyfik

Wiktionary

# medykochirurg

dawniej: doktor medycyny i chirurgii

SJP.pl

# medyna

stara dzielnica miast arabskich; medina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Arabii Saudyjskiej;

Wiktionary

- medyna – stara dzielnica arabskich miast

- Medyna – miasto w Arabii Saudyjskiej
- Medyna – prowincja w Arabii Saudyjskiej
- Medyna – chutor na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Opsa
- Medyna – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Podbrzezie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muzułmańscy pielgrzymi udają się do Mekki i Medyny.

(1.1) (…) ważnym zagrożeniem były bunty plemięemion arabskich, które za życia Muhammada złożyły mu przysięgę lojalności, a które po jego śmierci uznały się za zwolnione z zawartej z nim umowy i wynikających stąd zobowiązań wobec Medyny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈdɨ̃na, AS: medỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medyńczyk mos., medynka ż.

przym. medyński, medyneński

Wiktionary

# medyńczyk

mieszkaniec Medyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Medyny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Medyna ż.

:: fż. medynka ż.

przym. medyński

Wiktionary

# medyneński

→ Medyna; medyński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Medyną, dotyczący Medyny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Medyna ż.

przym. medyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) medyński

Wiktionary

# medynka

mieszkanka Medyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Medyny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Medyna ż.

:: fm. medyńczyk mos.

przym. medyński

Wiktionary

# medyński

→ Medyna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Medyną, dotyczący Medyny

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Medyński − polski szermierz i trener
- Aleksander Medyński − polski nauczyciel i historyk
- Wojciech Medyński − polski aktor teatralny, telewizyjny i filmowy
- Władysław Medyński − polski lekarz psychiatra

Wikipedia

#### Patrz:

Medyna

#### Powiązane:

rzecz. medynka ż., Medyna ż., medyńczyk mos.

przym. medyneński

Wiktionary

# medytacja

zagłębianie się w myślach; rozmyślanie; rozważanie; rozpamiętywanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogrążanie się w myślach

(1.2) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: praktyki mające na celu samopoznanie, samodoskonalenie;

Wiktionary

Medytacja (łac. meditatio – zagłębianie się w myślach, rozważanie, namysł) – praktyki polegające na ćwiczeniu umysłu lub wprowadzaniu się w odmienny stan świadomości dla uzyskania dobroczynnego skutku, albo aby umysł uznał treść odmiennego stanu bez identyfikowania się z nim lub jako cel sam w sobie. Termin medytacja odnosi się do wielu różnych praktyk, wliczając w to techniki mające na celu zwiększenie wewnętrznej energii siły życiowej (qi, ki, prana itp.) i aby rozwinąć współczucie, miłość, cierpliwość, wielkoduszność i przebaczenie. Medytacja była praktykowana od czasów antycznych jako część tradycji religijnych i wierzeń. Jest stosowana zwłaszcza w jodze oraz w religiach i duchowości Wschodu (buddyzm, taoizm, konfucjanizm, hinduizm, dżinizm), a ostatnio także przez niektóre szkoły psychoterapeutyczne. Elementy medytacji dają się również zauważyć w chrześcijaństwie (hezychazm) i islamie (sufizm). Współcześnie jest często wykorzystywana do oczyszczenia umysłu i jako część terapii różnych problemów zdrowotnych, takich jak np. nadciśnienie, depresja, czy stany lękowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Sikhizm (…), będący interesującą syntezą hinduizmu i islamu, również popiera prawa zwierząt i wegetarianizm. Guru Nanak uważał jedzenie mięsa za coś niewłaściwego, szczególnie dla tych, którzy podejmują medytację.

(1.2) Medytacja zazen polega na skupieniu i uważności bez osądzania, tworzenia konstrukcji myślowych, ale też bez walki z przypadkowo powstającymi myślami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨˈtat͡sʲja, AS: medytacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medytowanie n.

czas. medytować ndk.

przym. medytacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontemplacja

Wiktionary

# medytacje

zagłębianie się w myślach; rozmyślanie; rozważanie; rozpamiętywanie

SJP.pl

# medytacyjny

związany z medytacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z medytacją

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨtaˈt͡sɨjnɨ, AS: medytacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medytacja ż., medytowanie ż.

Wiktionary

# medytować

1. książkowo: głęboko rozmyślać, roztrząsać coś w myślach, zastanawiać się; dumać;
2. oddawać się medytacjom, wprowadzać się w stan najwyższej koncentracji

SJP.pl

czasownik

(1.1) uprawiać medytację

(1.2) przen. pogrążać się w myślach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨˈtɔvat͡ɕ, AS: medytovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medytacja ż., medytowanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontemplować

(1.2) rozmyślać, dumać

Wiktionary

# medytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|medytować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛdɨtɔˈvãɲɛ, AS: medytovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. medytacja ż.

czas. medytować ndk.

przym. medytacyjny

Wiktionary

# mędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mędzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mędzić

Wiktionary

# mędzić

czasownik

(1.1) łódź. gw-pl|Poznań. ględzić, marudzić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mędzenie n.

Wiktionary

# medziugorie

miejscowość w Bośni i Hercegowinie; Medjugorje, Medjugorie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś i ośrodek kultu religijnego w Bośni i Hercegowinie, w południowej części Hercegowiny;

Wiktionary

Medziugorie (bośn. Međugorje) – miejscowość w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie hercegowińsko-neretwiańskim, w gminie Čitluk. Leży w południowej części Hercegowiny, 25 km na południowy zachód od Mostaru. W 2013 roku liczyło 2265 mieszkańców, z czego większość stanowili Chorwaci.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spotkałem Kostka w Medziugorie w zeszłym roku.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. medziugorski

Wiktionary

# medziugorski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Medziugoria, związany z Medziugoriem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poznała Jurka na medziugorskim deptaku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Medziugorie n.

Wiktionary

# medżlis

parlament w niektórych krajach Bliskiego Wschodu, m.in. w Egipcie, Iranie i Turcji; madżlis

SJP.pl

Medżlis Tatarów Krymskich (krymskotat. Къырымтатар Миллий Меджлиси, Qırımtatar Milliy Meclisi) – organizacja Tatarów krymskich, której zadaniem jest reprezentowanie interesów tej społeczności. Medżlis prowadzi dialog z władzami Ukrainy i Turcji, jego działalność spotyka się zaś ze sprzeciwem Rosji.

Wikipedia

# mee

odgłos przypominający zwierzęce meczenie, m.in. kozy; me

SJP.pl

# meer

[czytaj: me:r] nazwisko obce

SJP.pl

Belgia:

- Meer – dzielnica gminy Hoogstraten, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Turnhout
- Meer – osada (gehucht) gminy Riemst, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Limburgia, w okręgu Tongeren
- Meer – osada (gehucht) gminy Tienen, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Brabancja Flamandzka, w okręgu Leuven

Wikipedia

# meersburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Badenii-Wirtembergii w Niemczech;

Wiktionary

Meersburg – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Tybinga, w regionie Bodensee-Oberschwaben, w powiecie Bodenseekreis, siedziba związku gmin Gemeindeverwaltungsverband Meersburg. Leży nad Jeziorem Bodeńskim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Meersburg leży nad Jeziorem Bodeńskim.

Wiktionary

# meeting

[czytaj: miting] miting, mityng;
1. publiczne zebranie, wiec;
2. zawody sportowe, zwłaszcza lekkoatletyczne

SJP.pl

# meetingowy

→ meeting [czytaj: mitingowy]; mitingowy, mityngowy

SJP.pl

# meetup

[czytaj: mit-ap] zorganizowane spotkanie jakieś społeczności

SJP.pl

# mefa

środowiskowo: mefedron; mefka

SJP.pl

# mefedron

organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychoaktywnym, używany jako narkotyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny, pochodna katynonu, stymulant i empatogen;

Wiktionary

Mefedron, 4-MMC, 4-metylometkatynon – organiczny związek chemiczny, pochodna katynonu. Stosowany jako stymulant i empatogen. W obrocie występuje pod postacią kryształków, proszku, tabletek lub kapsułek, zwykle jako chlorowodorek lub siarczan tej aminy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Metabolity mefedronu są neurotoksyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈfɛdrɔ̃n, AS: mefedrõn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. 4-MMC, pot. M-CAT, pot. MMCAT

Wiktionary

# mefisto

mężczyzna o demonicznym wyglądzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. liter. upadły anioł

Wiktionary

Mefistofeles (Mefisto, Mefistofiel) – upadły anioł. Jego imię pochodzi z hebrajskiego: mefir – niszczyciel, tofel – kłamca lub mephistoph – niszczyciel dobra. Być może też z greki: mephostophiles – duch ciemności, nielubiący światła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) On jest Mefistem nie intelektu, lecz doświadczenia ludzkiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mefisto mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Mefistofel, Mefistofeles

Wiktionary

# mefistofel

szatan, upadły anioł, duch ciemności; Mefistofeles, Mefisto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. liter. upadły anioł

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mądrze mówi stary Mefistofel do Fausta: „że ludziom na wpół z ciemnością światło przeznaczone“.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mefistofelowy, mefistofelesowski, mefistofeliczny

przysł. mefistofelicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Mefisto, Mefistofeles

Wiktionary

# mefistofeles

szatan, upadły anioł, duch ciemności; Mefisto, Mefistofel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. liter. upadły anioł;

Wiktionary

Mefistofeles (Mefisto, Mefistofiel) – upadły anioł. Jego imię pochodzi z hebrajskiego: mefir – niszczyciel, tofel – kłamca lub mephistoph – niszczyciel dobra. Być może też z greki: mephostophiles – duch ciemności, nielubiący światła.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ale przed nim miał jeszcze przyjść diabeł filozof, oświeceniowy intelektualista, goetheański Mefistofeles.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mefistofelesowski, mefistofeliczny, mefistofelowy

przysł. mefistofelicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Mefisto, Mefistofel

Wiktionary

# mefistofelesowski

→ Mefistofeles; mefistofelowy, mefistofeliczny, mefistofelesowy

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) książk. należący do diabła

przymiotnik relacyjny

(2.1) książk. związany z diabłem, dotyczący diabła

przymiotnik jakościowy

(3.1) książk. mający cechy diabelskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mefistofel mos., Mefistofeles mos.

przym. mefistofeliczny, mefistofelowy

przysł. mefistofelicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(3.1) czarci, diabli; war. mefistofeliczny, mefistofelowy

Wiktionary

# mefistofelesowy

→ Mefistofeles; mefistofelowy, mefistofeliczny, mefistofelesowski

SJP.pl

# mefistofelicznie

przysłówek

(1.1) książk. na sposób diabelski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mefistofel mos., Mefistofeles mos.

przym. mefistofelesowski, mefistofeliczny, mefistofelowy

Wiktionary

# mefistofeliczny

taki, jak u Mefistofela; przewrotny, złośliwy, demoniczny, mefistofelowy

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) książk. należący do diabła

przymiotnik relacyjny

(2.1) książk. związany z diabłem, dotyczący diabła

przymiotnik jakościowy

(3.1) książk. mający cechy diabelskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mefistofel mos., Mefistofeles mos.

przym. mefistofelesowski, mefistofelowy

przysł. mefistofelicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(3.1) czarci, diabelny, diabli; war. mefistofelesowski, mefistofelowy

Wiktionary

# mefistofelowy

taki, jak u Mefistofela; przewrotny, złośliwy, demoniczny, mefistofeliczny

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) książk. należący do Mefistofela

przymiotnik relacyjny

(2.1) książk. związany z Mefistofelem, dotyczący Mefistofela

przymiotnik jakościowy

(3.1) książk. mający cechy diabelskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mefistofel mos., Mefistofeles mos.

przym. mefistofelesowski, mefistofeliczny

przysł. mefistofelicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(3.1) czarci, diabelski, diabli; war. mefistofelesowski, mefistofeliczny

Wiktionary

# mefka

środowiskowo: mefedron; mefa

SJP.pl

# meg

angielskie zdrobnienie od: Margaret (imię żeńskie)

SJP.pl

Magnetoencefalografia (MEG) — technika obrazowania elektrycznej czynności mózgu za pomocą rejestracji pola magnetycznego wytworzonego przez mózg. Sygnały są odbierane przez wysokoczułe mierniki pola magnetycznego umieszczone w pobliżu czaszki badanego np. typu SQUID.

Wikipedia

# mega

potocznie:
1. megabajt;
2. w użyciu przymiotnikowym:
a) wspaniały, znakomity, świetny; super, hiper, ekstra;
b) wielki, ogromny

SJP.pl

przysłówek

(1.1) pot. bardzo, ogromnie, mocno

(1.2) pot. super, ekstra, świetnie

przymiotnik

(2.1) pot. super, ekstra, świetny

rzeczownik

(3.1) milion czegoś

(3.2) inform. 1048576 czegoś

Wiktionary

Mega (M) – przedrostek wielokrotności jednostki miary wielkości fizycznych, o mnożniku 106 = 1 000 000 (milion).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Byłem mega dumny z mojego kolegi.

(1.1) Nawet po takim długim czasie mnie to mega rozwala.

(1.2) Tutaj jest mega.

(2.1) Dziewczyno, jesteś mega.

(3.1) Czy ten transformator wytrzyma 30 mega?

(3.2) Ten plik ma nieco ponad 20 mega.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛɡa, AS: mega

Wiktionary

#### Powiązane:

przedr. mega-

Wiktionary

# mega-

przedrostek

(1.1) fiz. przedrostek układu SI oznaczający 106

(1.2) inform. przedrostek oznaczający 220

(1.3) pot. przedrostek wzmacniający znaczenie wyrazu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛɡa, AS: mega

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. mega

przym. mega

rzecz. mega

Wiktionary

# megabajt

w informatyce: jednostka pojemności pamięci równa 1024 kilobajtom (skrót: MB)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. jednostka pojemności dysków i pamięci komputera równa 1 048 576 bajtów;

Wiktionary

Megabajt (skrót MB) – jednostka używana w informatyce oznaczająca milion bajtów. Jednostka wykorzystywana do określania pojemności pamięci RAM, pendrive'ów, płyt CD itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 1 megabajt to 1024 kilobajty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bajt mrz.

Wiktionary

# megabajtowy

→ megabajt

SJP.pl

#### Patrz:

megabajt

# megabekerel

jednostka miary radioaktywności równa milionowi bekerelów

SJP.pl

# megabit

w informatyce: jednostka informacji równa 1024 kilobitom (skrót: Mb lub Mbit)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. jednostka ilości informacji

Wiktionary

Megabit (skrót Mb lub Mbit) – używana w telekomunikacji jednostka informacji:

1 Mbit = 106 = 1 000 000 bitów

Przykładowe przeliczenia na inne jednostki:

  8 Mb = 1 MB = 1000 kB
  8000 Mb = 1000 MB = 1 GB

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 1 gigabit to 1024 megabity.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈɡabʲit, AS: megabʹit

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Mb

Wiktionary

# megabitowy

→ megabit

SJP.pl

#### Patrz:

megabit

# megaburger

duży, niepanierowany kotlet z mielonej wołowiny, podawany wraz z dodatkami w rozciętej okrągłej bułce; hamburger

SJP.pl

# megacerops

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. zool. nazwa systematyczna|Megacerops., rodzaj wymarłego ssaka z rzędu nieparzystokopytnych, należący do rodziny brontoterów; przedstawiciel megafauny eoceńskiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Megacerops zamieszkiwał otwarte tereny zalesione i sawannopodobne w Ameryce Północnej.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielkorożec

Wiktionary

# megaceros

wymarły ssak z rodziny jeleniowatych, o wielkim łopatowatym porożu dochodzącym do 3 metrów rozpiętości, zamieszkujący tereny Eurazji; jeleń olbrzymi, wielkorogi; megaloceros

SJP.pl

# megadobry

potocznie: niezwykle, bardzo dobry; arcydobry, przedobry

SJP.pl

# megaduks

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. wysoki stopień wojskowy, jeden z najwyższych urzędów w Cesarstwie Bizantyjskim w późnym jego okresie;

Wiktionary

Megaduks (gr. μέγας δούξ, megas douks, „wielki wódz”) – jeden z najwyższych urzędów w późnym Cesarstwie Bizantyńskim. Zlatynizowana forma megadux powstała z greckiego μεγαδούξ. Greckie słowo δούξ oznacza wodza, dowódcę.

Wikipedia

# megadyna

jednostka siły równa milionowi dyn

SJP.pl

# megadżul

jednostka pracy i energii równa milionowi dżuli (skrót: MJ)

SJP.pl

Dżul (J) (ang. Joule) – jednostka pracy i energii – w tym ciepła – w układzie SI. Jeden dżul to praca wykonana przez siłę o wartości 1 N przy przesunięciu punktu przyłożenia siły o 1 m w kierunku równoległym do kierunku działania siły

  1 J = 1 N·m.

Wikipedia

# megaelektronowolt

Elektronowolt (eV) – jednostka energii stosowana w fizyce.

Jeden elektronowolt to energia, jaką uzyskuje bądź traci elektron, który przemieścił się w próżni w polu elektrycznym o różnicy potencjałów równej 1 woltowi. Jego wartość wyrażona w dżulach to 1 wolt pomnożony przez elektryczny ładunek elementarny e:

  \mathrm {1\ eV=1\ {\mathit {e}}\cdot 1\ V=1{,}602176634\times 10^{-19}\ J} .

Wikipedia

# megaerg

jednostka pracy i energii w układzie CGS równa milionowi ergów

SJP.pl

# megaewolucja

Megaewolucja – określenie charakteryzujące ewolucję na poziomie globalnym, tj. obejmujące całą biosferę. Przejawia się ona istnieniem najwyższych taksonów (np. królestw, typów, gromad).

Przykładami megaewolucji są: powstanie życia na Ziemi lub masowe wymierania.

Wikipedia

# megafanerofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. wysokie drzewo osiągające ponad 30 metrów wysokości;

Wiktionary

Fanerofity (gr. phaneros = jawny, phyton = roślina), rośliny jawnopączkowe – jedna z form życiowych roślin z klasyfikacji opracowanej przez Christena Raunkiæra. Obejmuje rośliny o pędach wzniesionych, odnawiające się z pąków znajdujących się co najmniej 0,5 m nad ziemią. Do grupy tej należą wszystkie drzewa, większe krzewy i liany, zarówno te zrzucające liście na zimę, jak i te o zimozielonych liściach. W klimacie tropikalnym do fanerofitów należą także wieloletnie, wysokie rośliny zielne. W niektórych ujęciach do fanerofitów zaliczane są także epifity, które w nowszych źródłach są wyodrębniane w osobną grupę. Fanerofity odgrywają istotną rolę w formacjach leśnych, przy czym dominują w składzie gatunkowym wilgotnych lasów równikowych, podczas gdy w lasach strefy umiarkowanej ustępują hemikryptofitom.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. fanerofit mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) makrofanerofit

Wiktionary

# megafauna

zwierzęta o dużych rozmiarach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. paleont. wymarłe zwierzęta dużych rozmiarów;

Wiktionary

Megafauna ((gr.) megas „olbrzymi” + (łac.) fauna „zwierzę”) – termin stosowany w archeologii i paleontologii dla określenia zwierząt o dużych rozmiarach. Za miernik uznawana jest masa ciała i stosuje się dwie wartości graniczne: zwierzęta o masie powyżej 45 kg (100 funtów) lub powyżej 100 kg (220 funtów). Termin megafauna może zawierać podkategorie uwzględniające pozycję troficzną zwierząt, w której wyróżnia się megaroślinożerców (np. jeleń szlachetny), megamięsożerców (np. lew) i rzadziej megawszystkożerców (np. niedźwiedź grizzly).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) megafauna

* duński: (1.1) megafauna w.

źródła.

== megafauna (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. paleont. megafauna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) megafauna

* duński: (1.1) megafauna w.

źródła.

== megafauna (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. paleont. megafauna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# megaflop

jednostka mocy obliczeniowej komputerów równa miliardowi flopów; megaflops

SJP.pl

# megaflops

jednostka mocy obliczeniowej komputerów równa miliardowi flopsów; megaflop

SJP.pl

# megafon

1. głośnik o dużej mocy, instalowany na otwartej przestrzeni publicznej;
2. przenośne urządzenie składające się z mikrofonu, wzmacniacza i głośnika tubowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych

(1.2) techn. przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego

Wiktionary

Megafon (z gr. μέγας, mégas = „wielki, potężny” oraz φωνή, fōnē = „dźwięk, głos”) – głośnik lub (często) zestaw kilku głośników znacznej mocy (na ogół łącznie kilkudziesięciu lub kilkuset watów), służących do nagłaśniania otwartych przestrzeni (stadionów sportowych, ulic itp.) oraz bardzo obszernych wnętrz (np. hale dworców kolejowych, portów lotniczych itp.) Zazwyczaj montowane są na wysokości kilku metrów nad ziemią (na masztach lub pod stropem), aby zapewnić słyszalność także ze stosunkowo dużej odległości.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɛˈɡafɔ̃n, AS: megafõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megafonista mos., megafonistka ż., megafonizacja ż., megafonizowanie n., zmegafonizowanie n., megafonik mrz.

przym. megafonowy, megafonizacyjny, zmegafonizowany

czas. megafonizować ndk., zmegafonizować dk.

Wiktionary

# megafonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od megafon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megafon m.

Wiktionary

# megafonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się informowaniem pasażerów, klientów itp. przez megafon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megafon mrz., megafonizacja ż., megafonizowanie n., zmegafonizowanie n.

:: fż. megafonistka ż.

przym. megafonowy, megafonizacyjny, zmegafonizowany

czas. megafonizować ndk., zmegafonizować dk.

Wiktionary

# megafonistka

→ megafonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: megafonista

Wiktionary

#### Patrz:

megafonista

#### Przykłady

(1.1) Megafonistki przestaną niedługo zapowiadać pociągi na Dworcu Centralnym. Zamiast nich komunikaty ma wygłaszać maszyna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megafon mrz., megafonizacja ż., megafonizowanie n., zmegafonizowanie n.

:: fm. megafonista mos.

przym. megafonowy, megafonizacyjny, zmegafonizowany

czas. megafonizować ndk., zmegafonizować dk.

Wiktionary

# megafonizacja

nagłaśnianie przeprowadzane przy użyciu aparatury elektroakustycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. instalowanie megafonów w miejscach publicznych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megafon mrz., megafonista mos., megafonistka ż., megafonizowanie n., zmegafonizowanie n.

przym. megafonowy, megafonizacyjny, zmegafonizowany

czas. megafonizować ndk., zmegafonizować dk.

Wiktionary

# megafonizacyjny

przymiotnik od: megafonizacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z megafonizacją, dotyczący megafonizacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megafon mrz., megafonista mos., megafonistka ż., megafonizacja ż., megafonizowanie n., zmegafonizowanie n.

przym. megafonowy, zmegafonizowany

czas. megafonizować ndk., zmegafonizować dk.

Wiktionary

# megafonizować

dokonywać megafonizacji

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) techn. zaopatrywać w megafony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megafon mrz., megafonista mos., megafonistka ż., megafonizacja ż., megafonizowanie n., zmegafonizowanie n.

przym. megafonowy, megafonizacyjny, zmegafonizowany

czas. zmegafonizować dk.

Wiktionary

# megafonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. instalowanie megafonów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megafon mrz., megafonista mos., megafonistka ż., megafonizacja ż., zmegafonizowanie n.

przym. megafonowy, megafonizacyjny, zmegafonizowany

czas. megafonizować ndk., zmegafonizować dk.

Wiktionary

# megafonowy

przymiotnik od: megafon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z megafonem, dotyczący megafonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megafon mrz., megafonista mos., megafonistka ż., megafonizacja ż., megafonizowanie n., zmegafonizowanie n.

przym. megafonizacyjny, zmegafonizowany

czas. megafonizować ndk., zmegafonizować dk.

Wiktionary

# megagalaktyka

ogromna galaktyka złożona z kilku mniejszych galaktyk

SJP.pl

# megagram

jednostka masy równa milionowi gramów (skrót: Mg)

SJP.pl

Megagram (symbol Mg) – pochodna jednostka masy w układzie SI (także pochodna jednostka masy w stosowanym dawniej układzie CGS) równa jednemu milionowi gramów (1 000 000 g), popularna nazwa – tona.

Wikipedia

# megagwiazda

gwiazda filmowa, piosenkarka, piosenkarz itp. o światowej sławie; supergwiazda, supergwiazdor, superstar, megagwiazdor

SJP.pl

# megagwiazdor

gwiazdor filmowa, piosenkarz itp. o światowej sławie; supergwiazda, supergwiazdor, superstar, megagwiazda

SJP.pl

# megaherc

jednostka częstotliwości równa 1 000 000 herców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. fiz. jednostka częstotliwości równa milionowi herców

Wiktionary

Herc (Hz) (niem. Hertz) – jednostka miary częstotliwości w układzie SI (jednostka pochodna układu SI) i w wielu innych, np. CGS, MKS i MKSA. Definiuje się ją jako liczbę cykli na sekundę:

  \mathrm {1\ Hz={\frac {1}{1\ s}}=1\ s^{-1}} .

Nazwa jednostki pochodzi od nazwiska niemieckiego fizyka Heinricha Hertza, zajmującego się m.in. badaniem fal elektromagnetycznych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. megahercowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. MHz; rzad. megacykl

Wiktionary

# megahercowy

→ megaherc

SJP.pl

#### Patrz:

megaherc

# megahit

potocznie: wielki hit; superhit, superprzebój, megaprzebój

SJP.pl

# megahotel

hotel o nadzwyczajnie dużych rozmiarach

SJP.pl

# megajacht

duży, luksusowy jacht, zwykle o długości ponad 60 m

SJP.pl

# megajra

Wikipedia

# megakaloria

pozaukładowa jednostka ciepła równa milionowi kalorii (skrót: Mcal)

SJP.pl

# megakarioblast

komórka występująca w szpiku kostnym

SJP.pl

# megakariocyt

komórka powstała z megakarioblastu

SJP.pl

Wikipedia

# megakoncern

przedsiębiorstwo o bardzo dużych rozmiarach

SJP.pl

# megakoncert

potocznie:
1. wielki koncert;
2. bardzo udany koncert

SJP.pl

# megakorporacja

wielka korporacja

SJP.pl

# megalania

gatunek wymarłej jaszczurki z rodziny waranów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) paleont. zool. nazwa systematyczna|Varanus priscus|Owen|ref=tak., wymarły gatunek warana żyjącego w plejstocenie na terenie Australii;

Wiktionary

Megalania (Varanus priscus) – gatunek warana, przedstawiciel megafauny, żyjący w plejstocenie na terenach Australii, wymarły prawdopodobnie około 40 tys. lat temu. Najnowsze znalezione szczątki mają około 50 tys. lat.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) waran dawny

Wiktionary

# megalit

wielki blok kamienny lub budowla wzniesiona z takich bloków, najczęściej z okresu neolitu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień, rodzaj prehistorycznej budowli;

Wiktionary

Budowle megalityczne, Megality (wielki kamień z gr. μέγας «megas» – wielki, λίθος «lithos» – kamień) to duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień stanowiący samodzielną budowlę lub element większej budowli z takich kamieni (wykonanej bez użycia zaprawy), o charakterze kultowym, grobowym lub (prawdopodobnie) związanymi z obserwacjami astronomicznymi, wzniesiony w czasach prehistorycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Megality znajdują się w różnych miejscach na świecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈɡalʲit, AS: megalʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. megalityczny

Wiktionary

# megalityczny

zbudowany z wielkich bloków kamiennych

SJP.pl

# megaloblast

olbrzymi erytroblast, który może powstawać w szpiku

SJP.pl

# megaloblastyczny

→ megaloblast

SJP.pl

#### Patrz:

megaloblast

# megaloceros

wymarły ssak z rodziny jeleniowatych, o wielkim łopatowatym porożu dochodzącym do 3 metrów rozpiętości, zamieszkujący tereny Eurazji; jeleń olbrzymi, wielkorogi; megaceros

SJP.pl

# megalocyt

olbrzymia krwinka czerwona, która może występować w krwi

SJP.pl

# megalodon

wymarły gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej, prehistoryczny rekin będący największą znaną rybą drapieżną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. paleont. nazwa systematyczna|Carcharodon megalodon|ref=tak. lub nazwa systematyczna|Carcharocles megalodon|ref=tak., prehistoryczny rekin, wymarły gatunek największej znanej ryby drapieżnej;

Wiktionary

Megalodon (Otodus megalodon lub Carcharocles megalodon) – wymarły gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej, prehistoryczny rekin, największa ze znanych ryb drapieżnych. Żył 15,9–2,6 mln lat temu w morzach miocenu i pliocenu.

Z powodu chrzęstnej budowy szkieletu zachowało się niewiele skamieniałości tego gatunku i jest on znany głównie ze skamieniałości w postaci olbrzymich trójkątnych zębów o drobno ząbkowanych brzegach, od których pochodzi nazwa gatunku (z gr. mégas, D.-megálou – wielki + odoús, D.-odóntos – ząb). Według wczesnej rekonstrukcji szczęk, sporządzonej przez Bashforda Deana, megalodon mógł przekraczać nawet 25 m długości, jednak rekonstrukcja ta okazała się nieprawidłowa. W 1996 roku znaleziono ząb megalodona mierzący 16,8 cm długości, będący wówczas największym znanym zębem tego rekina. Później odkryto jeszcze większe zęby, co pozwoliło oszacować długość ciała rekina na ponad 18 m. Nowsze analizy wskazują na maksymalną długość między 14,5 a 16 m. Na podstawie porównań ze współczesnymi rekinami szacuje się, że u 16-metrowego megalodona głowa miała prawdopodobnie długość ok. 4,65 m, płetwa grzbietowa – ok. 1,62 m wysokości, a płetwa ogonowa – 3,85 m wysokości. Megalodony cechowały się dużą zmiennością maksymalnych rozmiarów (zarówno w czasie geologicznym, jak i przestrzeni). Ponadto dobór naturalny premiował duże rozmiary, co prowadziło do zwiększania się rozmiarów ciała w czasie ewolucji gatunku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie wiadomo wciąż, czy megalodon był rzeczywiście przodkiem żarłacza białego.

Wiktionary

# megaloman

człowiek mający przesadnie wysokie wyobrażenie o własnej wartości; pyszałek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek, który ma manię wielkościową, charakteryzuje się megalomanią, ma zbyt wysokie mniemanie o sobie

Wiktionary

Megalomania (urojenia wielkościowe) – zaburzenie urojeniowe polegające na przesadnym skupieniu się na własnej doskonałości, samozadowoleniu oraz świadomości własnej wartości, znaczenia, możliwości i osiągnięć. Prowadzą one do zawyżenia samooceny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛɡaˈlɔ̃mãn, AS: megalõmãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megalomania ż., megalomaństwo n.

:: fż. megalomanka ż.

przym. megalomański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arogant, buc, bufon, mitoman, pyszałek, ważniak, zarozumialec

Wiktionary

# megalomania

przecenianie własnej wartości, swoich zasług, wysokie mniemanie o sobie; wyniosłość, zarozumiałość, pycha, mania wielkości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przesadnie wysokie przekonanie o swojej wartości, rozumie itp.;

Wiktionary

Megalomania (urojenia wielkościowe) – zaburzenie urojeniowe polegające na przesadnym skupieniu się na własnej doskonałości, samozadowoleniu oraz świadomości własnej wartości, znaczenia, możliwości i osiągnięć. Prowadzą one do zawyżenia samooceny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛɡalɔ̃ˈmãɲja, AS: megalõmãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megaloman

przym. megalomański

Wiktionary

# megalomanka

kobieta przesadnie przekonana o swej wartości

SJP.pl

# megalomański

zarozumiały, pyszałkowaty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) właściwy megalomanii lub megalomanowi, świadczący o przesadnym przekonaniu o swojej wartości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛɡalɔ̃ˈmãj̃sʲci, AS: megalõmãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. megaloman m., megalomanka ż., megalomania ż., megalomaństwo n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zarozumiały, chełpliwy, dufny, nieskromny, nadęty, pyszałkowaty, zadufany

Wiktionary

# megalopolis

powiązany funkcjonalnie i komunikacyjnie obszar dwóch lub więcej aglomeracji; skupisko miast

SJP.pl

Megalopolis (z gr. megalo- = 'wielko-', polis – ‘miasto’) – wielkoprzestrzenny policentryczny układ osadniczy, silnie zurbanizowany, powiązany funkcjonalnie i komunikacyjnie, tworzony przez układ kilku aglomeracji miejskich, o łącznej populacji powyżej 20 milionów mieszkańców. Innymi słowy: Pewna liczba aglomeracji, których miasta satelickie się zazębiają.

Wikipedia

# megalotnisko

ogromny port lotniczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) lotn. znacznych rozmiarów węzłowy port lotniczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy megalotnisko CPK zagrozi niemieckim portom lotniczym?

Wiktionary

# megalozaur

olbrzymi gad kopalny, mięsożerny jaszczur o potężnych tylnych nogach i bardzo krótkich przednich kończynach, żyjący na przełomie jury i kredy; megalozaurus

SJP.pl

Megalozaur (Megalosaurus, „wielki jaszczur”) – rodzaj dużego teropoda z rodziny Megalosauridae żyjącego w środkowej jurze na terenie dzisiejszej Europy. Jest to pierwszy nazwany i formalnie opisany dinozaur nie należący do ptaków; rodzaj został nazwany i opisany w 1824 roku przez Williama Bucklanda na podstawie skamieniałości odkrytych w osadach formacji Taynton Limestone na terenie hrabstwa Oxfordshire (Anglia), natomiast gatunek typowy M. bucklandii – nazwany na cześć Bucklanda – opisał w 1827 roku Gideon Mantell.

Wikipedia

# megalozauroid

przedstawiciel nadrodziny dinozaurów z podrzędu teropodów; spinozauroid

SJP.pl

# megalozauroidy

nadrodzina dinozaurów z podrzędu teropodów; spinozauroidy

SJP.pl

Megalozauroidy (Megalosauroidea); synonim: spinozauroidy (Spinosauroidea) – nadrodzina dinozaurów z grupy teropodów.

Pierwotnie nadrodzina była nazywana Spinosauroidea (Stromer, 1915). Należą do niej duże teropody, zgrupowane w 2 rodziny: megalozaurów (Megalosauridae) i spinozaurów (Spinosauridae).

Wikipedia

# megalozaurus

olbrzymi gad kopalny, mięsożerny jaszczur o potężnych tylnych nogach i bardzo krótkich przednich kończynach, żyjący na przełomie jury i kredy; megalozaur

SJP.pl

# megalozaury

olbrzymi gad kopalny, mięsożerny jaszczur o potężnych tylnych nogach i bardzo krótkich przednich kończynach, żyjący na przełomie jury i kredy; megalozaurus

SJP.pl

Megalozaury (Megalosauridae) – rodzina dinozaurów z grupy teropodów.

Były to duże (długość ciała do 9 m), dwunożne mięsożerne dinozaury. Żyły w środkowej i późnej jurze na terenach współczesnej Europy, Ameryki Północnej, Afryki i być może Azji (Leshansaurus).

Wikipedia

# megamarket

sklep samoobsługowy, w którym jednocześnie może robić zakupy kilka tysięcy osób

SJP.pl

# megametr

jednostka długości równa 1000000 metrów

SJP.pl

Megametr (symbol: Mm) – wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden megametr równa 1 000 000 m. Jednostka może być zapisana jako 1 E+6 m (notacja naukowa) lub 1×106 m (notacja wykładnicza), co równa się 1 000 000 × 1 m.

Nie jest powszechnie używany jako jednostka odległości. Czasami używany w literaturze s-f.

Wikipedia

# megamiasto

bardzo duże miasto; metropolia

SJP.pl

Megamiasto – miejska jednostka osadnicza charakteryzująca się bardzo dużą powierzchnią i liczbą mieszkańców. Megamiasta tworzą się w wyniku "eksplozji miast". Jest to proces napływu ludności (głównie ze wsi lub małych miasteczek) do większego miasta (często stolicy) w poszukiwaniu pracy i lepszych warunków życia. W tym wypadku przedmieścia nie rozwijają się zbyt intensywnie (miasto ma dość zwarty układ przestrzenny). Na ogromną skalę tworzą się za to slumsy.

Wikipedia

# mégane

[czytaj: meGAN] samochód typu Renault Mégane

SJP.pl

# meganit

materiał wybuchowy stosowany w górnictwie

SJP.pl

# megantrop

istota człowiekowata z dolnego plejstocenu, o cechach pośrednich między australopitekiem a pitekantropem

SJP.pl

Megantrop (Meganthropus) – nazwa nadana hominidowi, którego zęby i fragment szczęki odkryto w latach 1941 i 1952 w Sangiran (Jawa); stąd początkowo nazwano go Meganthropus paleojavanicus. W późniejszym okresie (1948, Swartkrans, RPA) odkryto kolejne szczątki, sklasyfikowane pod nazwą Meganthropus africanus. Niewielka liczba odkrytych skamieniałości utrudnia ich jednoznaczne zaklasyfikowanie. W publikacjach najczęściej spotyka się propozycje uznania megantropa za podgatunek Homo erectus, choć nierzadko przyrównuje się je do przedstawicieli rodzaju Australopithecus, Paranthropus lub Gigantopithecus.

Wikipedia

# megaom

[czytaj: megaOM] jednostka oporu elektrycznego równa milionowi omów; megom (rzadko)

SJP.pl

# megaomomierz

przyrząd do bezpośredniego lub pośredniego mierzenia oporności elektrycznej w megaomach

SJP.pl

# megaparsek

astronomiczna jednostka odległości równa milionowi parseków

SJP.pl

Parsek – jednostka odległości używana w astronomii. Jest to odległość, dla której kąt paralaksy (równy połowie kąta całkowitej rocznej zmiany) położenia Ziemi widzianej prostopadle do płaszczyzny orbity wynosi 1 sekundę łuku. Parsek można równoważnie opisać jako odległość, z jakiej połowa wielkiej osi orbity ziemskiej (czyli 1 au) jest widoczna jako łuk (na firmamencie obserwującego) o długości 1 sekundy kątowej.

Wikipedia

# megapaskal

jednostka ciśnienia równa milionowi paskali

SJP.pl

Paskal (Pa) – jednostka ciśnienia (także naprężenia) w układzie SI (jednostka pochodna układu SI).

  \mathrm {1\,Pa={\frac {1\,N}{1\,m^{2}}}={\frac {1\,kg}{1\,m\cdot s^{2}}}}

Wikipedia

# megapiksel

milion pikseli, jednostka miary określająca rozdzielczość urządzenia graficznego, np. monitora

SJP.pl

Megapiksel (skrót: Mpx, Mpix) – wielkość opisująca liczbę elementarnych punktów matrycy CCD. Przedrostek mega oznacza milion, a zatem jeden megapiksel to jeden milion pikseli odwzorowanych przez matrycę. Jednostka ta jest używana najczęściej w cyfrowych aparatach fotograficznych i kamerach wideo oraz telefonach komórkowych jako jednostki obrazującej możliwą wielkość tworzonego obrazu.

Wikipedia

# megapikselowy

→ megapiksel

SJP.pl

#### Patrz:

megapiksel

# megaplakat

potocznie: wielki, ogromny plakat

SJP.pl

# megaplankton

plankton wód morskich obejmujący duże organizmy wielkości do kilkudziesięciu centymetrów, np. duże skorupiaki, niektóre meduzy, żebropławy

SJP.pl

# megapolia

miasto przyszłości o ogromnych rozmiarach

SJP.pl

# megapond

jednostka siły równa milionowi pondów (skrót: Mp)

SJP.pl

# megaprodukcja

film, którego nakręcenie kosztowało bardzo dużo pieniędzy

SJP.pl

# megapyr

stop chromu, aluminium i żelaza, odporny na utlenianie, działanie siarki i jej związków; używany głównie na elementy grzejne pieców elektrycznych

SJP.pl

# megara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. miasto w Grecji, w północnej części Przesmyku Korynckiego, w czasach klasycznych niezależna polis;

Wiktionary

- Megara – miasto w Grecji, nad Morzem Egejskim
- Megara – gmina w Grecji
- Megara – w mitologii greckiej królewna tebańska, córka Kreona
- USS „Megara” (ARVA-6) – okręt US Navy
- Megara – hiszpański zespół muzyczny

Zobacz też

- Megara Hyblaja – kolonia Megary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Megaryda ż., megaryjczyk mos.

przym. megaryjski

Wiktionary

# megareklama

1. duży afisz reklamowy; megaplakat, billboard, poster;
2. duża kampania reklamowa jakiegoś produktu, firmy, marki; kampania reklamowa, promocja

SJP.pl

# megaron

1. budynek jednoizbowy z przedsionkiem, zwykle kolumnowym, charakterystyczny dla kultury minojskiej i mykeńskiej; w oparciu o ten wzorzec wznoszono reprezentacyjne części pałaców i świątynie starożytne;
2. centralna część domu greckiego, przeznaczona dla mężczyzn

SJP.pl

Megaron (stgr. μέγαρον - "duża izba") – charakterystyczny typ budowli w starożytnej kulturze egejskiej, składowa, reprezentacyjna część pałaców mykeńskich i jednocześnie prototyp podstawowej formy starożytnych świątyń greckich. Służył celom reprezentacyjnym oraz kultowym.

Wikipedia

# megaryda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. niewielka kraina starożytna położona wokół miasta Megara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Megara ż.

Wiktionary

# megaryjski

przymiotnik od: Megara (miasto w Grecji)

SJP.pl

# megasam

Megasam – nazwa określająca wielki sklep samoobsługowy. Megasamy zaczęły powstawać w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, w latach 70. XX wieku. W środku sklepu klienci mogli swobodnie przemieszczać się pomiędzy półkami z artykułami.

Przykładem tego typu obiektu był otwarty w 1975 megasam „Meteor” w Poznaniu na Osiedlu Kosmonautów, o powierzchni 2850 m², oraz otwarty w 1980 megasam na Ursynowie w Warszawie.

Wikipedia

# megaskopowy

przymiotnik od: megaskop

SJP.pl

# megaspora

duży zarodnik paprotników różnozarodnikowych wytwarzany w zarodni dużej (makrosporangium) na sporoficie; makrospora

SJP.pl

Makrospora (megaspora) – zarodnik, z którego rozwija się gametofit żeński (produkujący komórki jajowe). Makrospory wytwarzane są w makrosporangiach na sporoficie. Występują u roślin różnozarodnikowych (wymarłe gatunki skrzypowych, niektóre widłaki i paprocie oraz wszystkie rośliny nasienne).

Wikipedia

# megastore

[czytaj: MEgastor] duży sklep sprzedający różne rodzaje towarów

SJP.pl

# megater

duży ssak kopalny, spokrewniony z dzisiejszymi leniwcami nadrzewnymi, żyjący w okresie plejstocenu na terenach obu Ameryk; megaterium

SJP.pl

# megaterium

duży ssak kopalny, spokrewniony z dzisiejszymi leniwcami nadrzewnymi, żyjący w okresie plejstocenu na terenach obu Ameryk; megater

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Megatherium|ref=tak., rodzaj leniwców żyjących od późnego pliocenu do późnego plejstocenu;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju megaterium (1.1)

Wiktionary

Megaterium (Megatherium, „wielkie zwierzę”) – rodzaj leniwca naziemnego osiągającego rozmiary prawie takie jak współczesnego słonia. Zamieszkiwał Amerykę Południową i Środkową od późnego pliocenu do późnego plejstocenu, dokładniej od 5,3 miliona do 11 tysięcy lat temu. Jego przodkiem prawdopodobnie było Promegatherium osiągające rozmiary dzisiejszego nosorożca.

Wikipedia

# megaterm

roślina wymagająca do życia wysokiej temperatury; roślina ciepłolubna, roślina megatermiczna, termofil

SJP.pl

# megatermiczny

roślina megatermiczna - roślina wymagająca do życia wysokiej temperatury; roślina ciepłolubna, megaterm, termofil

SJP.pl

# megatermizm

zjawisko wymagania przez niektóre rośliny wysokiej temperatury do właściwego ich rozwoju

SJP.pl

# megatona

jednostka masy równa milionowi ton (skrót: Mt)

SJP.pl

Równoważnik trotylowy – masa trotylu, przy wybuchu której wydzieli się taka sama ilość energii, jak przy wybuchu danego ładunku. Jest podstawowym parametrem broni jądrowej, stosowany jednak także do określania siły innych zdarzeń, na przykład uderzeń meteorytów. Często nazywany jest mocą wybuchu.

Wikipedia

# megatonowy

→ megatona

SJP.pl

#### Patrz:

megatona

# megatrend

Uniwersytet Megatrend (serb. Универзитет Мегатренд) – serbska niepubliczna uczelnia w Belgradzie. Z około 20 tysiącami studentów jest obecnie największą prywatną uczelnią w Serbii i jedną z największych w tej części Europy.

Wikipedia

# megawat

jednostka mocy równa milionowi watów (skrót: MW)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. metrol. milion watów (jednostka mocy)

Wiktionary

Wat (W) – jednostka mocy i strumienia energii w układzie SI (jednostka pochodna układu SI). Nazwa wat pochodzi od nazwiska brytyjskiego inżyniera i wynalazcy Jamesa Watta.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) symbol. MW

Wiktionary

# megawatoamper

jednostka mocy prądu elektrycznego równa mocy miliona watów przy natężeniu równym 1 amperowi, skrót: MWA

SJP.pl

# megawatogodzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 megawata w ciągu jednej godziny; 1000 kilowatogodzin

Wiktionary

Kilowatogodzina (kWh) – jednostka pracy, energii oraz ciepła; ilość energii zużywana przez godzinę urządzeniem o mocy kilowata (1000 watów). To jednostka wielokrotna jednostki energii – watosekundy (czyli dżula) w układzie SI:

  1\;{\text{kWh}}=1\cdot 1000\;{\text{W}}\cdot 60\cdot 60\;{\text{s}}=3\;600\;000\;{\text{Ws}}=3\;600\;000\;{\text{J}}=3,\!6\;{\text{MJ}}.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛɡavatɔɡɔˈd͡ʑĩna, AS: megavatogoʒ́ĩna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skrót MWh

Wiktionary

# megawatomierz

watomierz mierzący moc prądu elektrycznego w megawatach

SJP.pl

# megawolt

jednostka napięcia elektrycznego, potencjału elektrycznego, a także siły elektromotorycznej równa milionowi woltów (skrót: MV)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. fiz. jednostka potencjału elektrycznego równa milionowi woltów

Wiktionary

Wolt (V) – jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej, używana w układach jednostek miar SI, MKS i MKSA.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aparat naświetla energią wiązek fotonowych o sile 6 megawoltów, ale istnieje możliwość rozbudowy o wiązkę fotonów o energii 10 lub 15 megawoltów.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. MV

Wiktionary

# megera

postać z mitologii greckiej; Megiera

SJP.pl

# megiddo

Megiddo (hebr. ‏מגידו‎, arab. ‏تل المتسلم, Tell el-Mutesellim‎; pol. Miejsce tłumów) – starożytne miasto i stanowisko archeologiczne znajdujące się w Dolnej Galilei, na północy Izraela. Od 1966 roku obszar chroniony jest przez Park Narodowy Megiddo (hebr. גן לאומי תל מגידו; ang. Megiddo National Park). W 2005 roku obszar został zarejestrowany wraz z ruinami miast Chasor i Beer Szewa na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Wikipedia

# megiera

książkowo: kobieta kłótliwa, zła, mściwa; szantrapa, piekielnica, kłótnica, awanturnica, sekutnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. obraź. kobieta despotyczna, kłótliwa, zła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak megiero z tobą żyć?

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arogantka, awanturnica, baba jaga, babsztyl, choleryczka, czarownica, furiatka, jędza, kłótnica, krzykaczka, krzykała, piekielnica, sekutnica, wiedźma, złośnica; posp. cholernica, zgaga, zołza; obraź. hetera; przen. krowa; reg. śl. murchla.

Wiktionary

# megila

zwój pergaminu, zawierający tekst jednej z pięciu ksiąg hebrajskich

SJP.pl

# megilla

zwój pergaminu, zawierający tekst jednej z pięciu ksiąg hebrajskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. żyd. ozdobny zwój literatury żydowskiej

(1.2) liter. przen. bogata w szczegóły nudna opowieść

(1.3) liter. bibl. tekst Księgi Estery;

Wiktionary

# męgla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. magiel

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. męglować

Wiktionary

# meglenorumuński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Meglenorumunami, dotyczący Meglenorumunów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język meglenorumuński;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meglenorumun mos.

Wiktionary

# megom

[czytaj: megOM] jednostka oporu elektrycznego równa milionowi omów; megaom (częściej)

SJP.pl

# megomierz

omomierz mierzący oporność elektryczną w megaomach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. elektr. przyrząd do pomiaru oporu elektrycznego mierzący w megaomach

Wiktionary

# megrelia

kraina historyczna w zachodniej Gruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w zachodniej Gruzji, nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Megrelia, Mingrelia (gruz. სამეგრელო, Samegrelo) – region w zachodniej Gruzji.

Megrelia od zachodu graniczy z Morzem Czarnym i Abchazją, od północy ze Swanetią i Leczchumi, od wschodu z Imeretią, a od południa z Gurią.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. megrelski

rzecz. megrelski mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Mingrelia

Wiktionary

# megrelski

→ Megrelia (region w Gruzji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Megrelią, dotyczący Megrelii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język megrelski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Megrelia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) hist. iweryjski

Wiktionary

# megrez

jedna z siedmiu gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy, tworzących sylwetkę Wielkiego Wozu

SJP.pl

Megrez (Delta Ursae Majoris, δ UMa) — jedna z gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy (wielkość gwiazdowa: 3,32m). Odległa od Słońca o ok. 81 lat świetlnych.

Wikipedia

# meh

wykrzyknik (rzadziej przymiotnik) wyrażający obojętność, brak entuzjazmu, rezygnację; eh, ech, ee

SJP.pl

# mehari

rasa szybkonogich dromaderów używanych niegdyś w armiach afrykańskich; mechari

SJP.pl

# mehdi

arabskie imię męskie

SJP.pl

# mehendi

orientalna sztuka malowania dłoni i stóp henną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) etn. hinduski zwyczaj misternego dekorowania henną dłoni i stóp panny młodej;

Wiktionary

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) mehndi

Wiktionary

# mehmed

popularne imię tureckich sułtanów

SJP.pl

Mehmed – popularne imię sułtanów tureckich:

- Mehmed I
- Mehmed II Zdobywca
- Mehmed III
- Mehmed IV
- Mehmed V
- Mehmed VI
- Mehmed (ok. 1521-1543) – książę (şehzade) osmański, pierwszy syn Sulejmana Wspaniałego i sułtanki Roksolany

Wikipedia

# mehmet

turecki odpowiednik imienia Muhammad; Mehmed

SJP.pl

# mehoffer

nazwisko, m.in.: Józef Mehoffer, malarz, grafik i witrażysta, przedstawiciel Młodej Polski

SJP.pl

Józef Mehoffer (ur. 19 marca 1869 w Ropczycach, zm. 7 lipca 1946 w Wadowicach) – polski malarz, witrażysta, grafik o austriackich korzeniach, jeden z najważniejszych artystów okresu Młodej Polski.

Absolwent krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych i uczeń Jana Matejki, także współpracownik Stanisława Wyspiańskiego. Był twórcą m.in. autoportretów (1897, 1898), obrazów portretowych (W letnim mieszkaniu, 1904; W laurowej sali, 1909; Słońce majowe, 1911) oraz kompozycji inspirowanych płótnami impresjonistycznymi i secesyjnymi (Dziwny ogród, 1913; Czerwona parasolka, 1917). Zajmował się też projektowaniem witraży kościelnych i grafik użytkowych.

Wikipedia

# mein

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = adm. eduk. Ministerstwo Edukacji i Nauki;

Wiktionary

# meiosis

figura stylistyczna, przeciwieństwo hiperboli; zastąpienie określenia jego zaprzeczonym przeciwstawieniem; litotes, litota, antyfaza

SJP.pl

# meissner

Niemcy:

- Meißner – gmina w kraju związkowym Hesja, w powiecie Werra-Meißner

Osoby:

- Alexander Meissner – austriacki radiotechnik
- Alfred F.S. Meissner – polski chirurg-stomatolog, prof. AS i UŁ, powstaniec wielkopolski, powstaniec warszawski
- Czesław Meissner – polski lekarz, polityk II RP, powstaniec wielkopolski
- Fritz Walther Meissner (Meißner) – fizyk niemiecki
- Janusz Meissner – polski pisarz, lotnik wojskowy, powstaniec śląski
- Johann Heinrich Meissner – gdański rzeźbiarz późnego baroku
- Józef Meissner – specjalista w dziedzinie włókiennictwa, profesor Politechniki Łódzkiej
- Kimberly Meissner – amerykańska łyżwiarka figurowa
- Krzysztof Meissner – fizyk polski
- Michał Meissner – polski złotnik
- Mieczysław Meissner – polski ksiądz, społecznik i działacz narodowy, powstaniec wielkopolski
- Tadeusz Meissner – kapitan Batorego i SS Warszawa, powstaniec śląski, poseł II kadencji 1957–1961
- Włodzimierz Meissner – polski ornitolog i ekolog

Wikipedia

# meister

Meister – niemieckie nazwisko

Osoby noszące nazwisku Meister:

- Joseph Meister (1876–1940) – Francuz, pierwsza osoba wyleczona ze wścieklizny
- Lothar Meister (1931–2021) – niemiecki kolarz torowy i szosowy
- Oskar Meister (1846–1907) – niemiecki organista i dyrygent

Wikipedia

# meistersinger

[czytaj: majster-z-inger] średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majstersinger, majsterzenger, majsterzinger

SJP.pl

# meitner

sztucznie otrzymywany pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 109 i symbolu Mt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

Wiktionary

Meitner (Mt, łac. meitnerium), wcześniej unnilennium (Une) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od nazwiska austriackiej fizyczki jądrowej Lise Meitner.

Pierwiastek ten został otrzymany po raz pierwszy 29 sierpnia 1982 r. przez zespół naukowców z Instytutu Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt, pracującego pod kierunkiem Petera Armbrustera i Gottfrieda Münzenberga.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma meitner?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmajtnɛr, AS: mai ̯tner

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. meitnerowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Mt; stara nazwa unnilennium (Une)

Wiktionary

# meitnerowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący meitneru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meitner m.

Wiktionary

# mej

zaimek dzierżawczy, dopełniacz liczby pojedynczej, rodzaj żeński

(1.1) daw. mojej

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== mej (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

zaimek osobowy

(1.1) my (dwaj / dwie / dwoje) (1. os. du.)

odmiana.

(1.1) Aneks:Język dolnołużycki - zaimki

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛj, AS: mei ̯

Wiktionary

# mejer

nazwisko

SJP.pl

# mejl

mail, email, e-mail;
1. poczta elektroniczna;
2. wiadomość wysłana za pomocą poczty elektronicznej;
3. adres użytkownika poczty elektronicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wiadomość e-mailowa

(1.2) pot. adres e-mail

Wiktionary

Poczta elektroniczna, e-poczta, pot. mejl (ang. electronic mail, e-mail, email, w skrócie: mail) – usługa komunikacji interpersonalnej, która umożliwia przekazywanie komunikatu z wykorzystaniem standardu SMTP (Simple Mail Transfer Protocol), POP3 (Post Office Protocol), IMAP4 (Internet Message Access Protocol) lub innego standardu zapewniającego te same funkcje.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego nie odpowiedziałeś na mój mejl?

(1.2) Proszę podać swój mejl w tej ankiecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛjl, AS: mei ̯l

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. e-mail m., E-mail m., mail mrz.

czas. mejlować

przym. mejlowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) e-mail

Wiktionary

# mejlingowy

związany z wysyłką e-maili do dużej grupy odbiorców; mailingowy

SJP.pl

# mejlować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. zob. e-mailować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od tygodnia mejluję z poznanym na czacie Austriakiem i myślę, że to równy gość.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛjˈlɔvat͡ɕ, AS: mei ̯lovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mail mrz., mejlowanie, mejl

przym. mejlowy

Wiktionary

# mejlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mejlować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛjlɔˈvãɲɛ, AS: mei ̯lovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mejlować

przym. mejlowy

Wiktionary

# mejlowy

→ mejl; mailowy, e-mailowy, emailowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. związany z pocztą e-mail

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mail mrz., mailing mrz., mejl mrz., mejlowanie n.

czas. mejlować ndk.

przym. mailowy

przysł. mejlowo

Wiktionary

# mejloza

potocznie: zbyt częste korzystanie z poczty elektronicznej, zwykle w ramach obowiązków zawodowych; mailoza

SJP.pl

# mejospora

zarodnik o zredukowanej liczbie chromosomów u grzybów i roślin; megaspora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. haploidalny zarodnik, występuje u grzybów i roślin, powstaje w wyniku mejozy;

Wiktionary

Mejospora, tetraspora, gonospora – haploidalny zarodnik (1n), występujący u grzybów i roślin, powstający w wyniku mejozy. Mejospory są wytworzone przez sporofit (2n), który rozwinął się z zygoty (2n) dzięki połączeniu się haploidalnych gamet (1n) – wytworów haploidalnego pokolenia – gametofitu. U roślin mejospory (1n) dają początek gametofitowi (1n).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mejospory dają początek gametofitowi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛjɔˈspɔra, AS: mei ̯ospora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bazydiospora ż., chlamydospora ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gonospora, megaspora, tetraspora

Wiktionary

# mejotyczny

1. związany z mejozą;
2. powstały na drodze mejozy

SJP.pl

# mejoza

podział jądra komórkowego prowadzący do powstania komórek potomnych o dwa razy mniejszej liczbie chromosomów w porównaniu do innych komórek ciała; kariokineza redukcyjna; podział redukcyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;

Wiktionary

Mejoza, skrót: R! (R – od redukcji) – proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają 4 jądra o połowie chromosomów (po jednym z każdej pary) komórki wyjściowej.

Mejoza jest wykorzystywana w ludzkim ciele do produkcji gamet – komórek płciowych: plemników i komórek jajowych. Jej celem jest stworzenie komórek potomnych z dokładnie połową liczby chromosomów komórki macierzystej. Inaczej ujmując, mejoza u ludzi jest procesem podziału, który przeprowadza nas od komórki diploidalnej (tej z dwoma zestawami chromosomów), do komórek haploidalnych (tych z pojedynczym zestawem chromosomów). U ludzi plemniki i komórki jajowe są komórkami haploidalnymi wytworzonymi w mejozie. Wszystkie gamety wytworzone w mejozie są haploidalne, ale nie są identyczne genetycznie. Kiedy plemnik i komórka jajowa łączą się w procesie zapłodnienia, dwa haploidalne zestawy chromosomów tworzą kompletny, diploidalny garnitur chromosomów – nowy genom.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jutro mam sprawdzian z biologii; uczę się, czym są mejoza i mitoza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈjɔza, AS: mei ̯oza

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|μείωσις. (meíōsis) → zmniejszenie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) meiosis

* baskijski: (1.1) meiosi

* bułgarski: (1.1) мейоза ż.

* czeski: (1.1) meióza ż.

* francuski: (1.1) méiose ż.

* hiszpański: (1.1) meiosis ż.

* kaszubski: (1.1) mejoza ż.

* łaciński: (1.1) meiosis ż.

* niemiecki: (1.1) Meiose ż.

* nowogrecki: (1.1) μείωση ż.

* rosyjski: (1.1) мейо́з m.

* węgierski: (1.1) meiózis

* włoski: (1.1) meiosi

źródła.

== mejoza (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. mejoza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mejseński

przymiotnik

(1.1) daw. miśnieński

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛjˈsɛ̃j̃sʲci, AS: mei ̯sẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miśnieński

Wiktionary

# mejznerzyn

Mejznerzyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Michów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Michów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 361 mieszkańców.

Wikipedia

# męka

1. cierpienie, ból
2. rel. męczeństwo
3. udręka, utrapienie, kłopot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

(1.2) zob. Męka Pańska.

Wiktionary

- Męka – pasja Jezusa Chrystusa (Męka Pańska)
- Męka Chrystusa – obraz Hansa Memlinga
- Męka – dzielnica Sieradza (od 1979)
- Męka Księża – dzielnica Sieradza (od 1979)
- Męka – dawna gmina w powiecie sieradzkim
- Męka milczenia – brytyjski film z 1929

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃ŋka, AS: mẽŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męczarnia ż., męczennik mos., męczennica ż., męczenie n., zmęczenie n., wymęczenie n., męczeństwo n.

czas. męczyć ndk., zmęczyć dk., wymęczyć dk.

przym. zmęczony, męczenniczy, zmęczeniowy, męczący, męczeński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ból, krzyż, cierpienie, katusza, udręka, tortura, kaźń

Wiktionary

# mękarzów

Mękarzów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Moskorzew

Położona 7 km na północ od Moskorzewa, 23 km na południe od Włoszczowy, 71 km na południowy zachód od Kielc.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

# mękarzowice

2 miejscowości w Polsce:

- Mękarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Dobroszyce
- Mękarzowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Czarnocin

Wikipedia

# męki

1. cierpienie, ból
2. rel. męczeństwo
3. udręka, utrapienie, kłopot

SJP.pl

# mekintosz

1. odmiana jabłoni o soczystych owocach z czerwono-zieloną skórką;
2. owoc tej odmiany jabłoni

SJP.pl

Wikipedia

# mekka

miejsce, do którego ludzie przyjeżdżają masowo, ponieważ stwarza ono korzystne warunki do określonego działania, rozwijania własnych umiejętności itp., np. mekka aktorów, artystów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej;

Wiktionary

Mekka (arab. مكة, Makka) – miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w krainie Hidżaz, u podnóża gór Dżabal al-Hidżaz, siedziba administracyjna prowincji Mekka. W 2010 roku liczyło ok. 1,5 mln mieszkańców.

Centrum religijne islamu i najświętsze miasto muzułmanów, dostępne tylko dla wyznawców tej religii. Według wyznawców islamu miejsce urodzenia Mahometa (w 571) oraz miejsce objawienia sur mekkańskich. Od powrotu proroka z Medyny w 630, cel pielgrzymek wszystkich muzułmanów z całego świata. Zarządzana przez członków rodziny kalifa Alego (Alidów), od 960 noszących tytuł szarifów. Szarifowie Mekki zachowywali niezależność od kalifatu, którą zdołali utrzymać także po włączeniu Mekki w skład imperium osmańskiego (1517). Od 1924 należy do Arabii Saudyjskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Każdy muzułmanin powinien odbyć pielgrzymkę do Mekki, przynajmniej raz w życiu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mekkańczyk mos., mekkanka ż., mekka ż.

przym. mekkański

Wiktionary

# mekkańczyk

mieszkaniec Mekki (miasta w Arabii Saudyjskiej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mekki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mekka ż., mekka ż.

:: fż. mekkanka ż.

przym. mekkański

Wiktionary

# mekkanka

mieszkanka Mekki (miasta w Arabii Saudyjskiej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mekki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mekka ż., mekka ż.

:: fm. mekkańczyk mos.

przym. mekkański

Wiktionary

# mekkański

przymiotnik od: Mekka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mekką, dotyczący Mekki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mekkańczyk mos., Mekka ż., mekkanka ż.

Wiktionary

# meklemburczyk

mieszkaniec Meklemburgii (krainy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Meklemburgii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meklemburgia ż.

:: fż. Meklemburka ż.

przym. meklemburski

Wiktionary

# meklemburg

koń rasy meklemburskiej

SJP.pl

# meklemburgia

kraina historyczna w północno-wschodniej części Niemiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Niemczech, położona nad Bałtykiem, pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz;

Wiktionary

Meklemburgia (niem. Mecklenburg) – kraina historyczna położona pomiędzy rzekami Łabą a Reknicą, zajmuje płaskie i faliste tereny Pojezierza Meklemburskiego. Obecnie jest to zachodnia i największa część kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern) w Niemczech.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Reprezentacyjne dzieła kamienne po 1580 roku na ogół wykonywane były w warsztatach Meklemburgii, w których przewodnimi artystami byli Niderlandczycy współpracujący z Komaskami i miejscowymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meklemburczyk mos., Meklemburka ż.

przym. meklemburski

Wiktionary

# meklemburka

mieszkanka Meklemburgii (krainy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Meklemburgii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meklemburgia ż.

:: fm. Meklemburczyk mos.

przym. meklemburski

Wiktionary

# meklemburski

przymiotnik od: Meklemburgia (kraina historyczna w Niemczech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Meklemburgią, dotyczący Meklemburgii

(1.2) związany z Meklemburgiem, dotyczący Meklemburga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meklemburka ż., Meklemburczyk mos., Meklemburgia ż.

Wiktionary

# meknes

miasto w Maroku

SJP.pl

Meknes (arab. مكناس, Miknās; marok. arab. Meknas; fr. Meknès) – miasto w północnym Maroku, w regionie Fez-Meknes, na przedpolu Atlasu Średniego, na wysokości ok. 530 metrów, siedziba administracyjna prefektury Meknes. W 2024 roku liczyło ok. 552 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# mekneski

→ Meknes

SJP.pl

#### Patrz:

Meknes

# mękolić

potocznie: narzekać, zrzędzić, męczyć

SJP.pl

# mekong

najdłuższa rzeka na Półwyspie Indochińskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Wiktionary

Mekong (chiń. trad. 瀾滄江; pinyin Láncāng Jiāng; taj. แม่น้ำโขง; Me Nam Khong, tybet. རྫ་ཆུ་, Wylie: rDza chu, ZWPY: Za qu; wiet. Mê Kông; laot. ແມ່ນ້ຳຂອງ) – najdłuższa rzeka na Półwyspie Indochińskim (4. w Azji, 9. na świecie).Mekong ma swoje źródła w Chinach, w górach Tangla na Wyżynie Tybetańskiej, na wysokości 5110 m n.p.m. Przepływa następnie przez Laos, Tajlandię, Kambodżę oraz Wietnam. Uchodzi do Morza Południowochińskiego szeroką deltą o powierzchni 58,5 tys. km². Częściowo wyznacza granicę Laosu z Tajlandią oraz Mjanmą.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) Delta Mekongu • kolokacje rzeka|D=Mekongu|N=Mekongiem.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. mekongijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Mekong

* arabski: (1.1) ميكونغ

* bułgarski: (1.1) Меконг m.

* francuski: (1.1) Mékong

* niemiecki: (1.1) Mekong m.

* nowogrecki: (1.1) Μεκόνγκ

* perski: (1.1) مکونگ

* rosyjski: (1.1) Меконг m.

* słowacki: (1.1) Mekong m.

* szwedzki: (1.1) Mekong

* tajski: (1.1) แม่น้ำโขง

* włoski: (1.1) Mekong m.

źródła.

== Mekong (język angielski.) ==

thumb|Mekong (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Mekong

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛkɔ̃ŋk, AS: mekõŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mekongijski

Wiktionary

# mekongijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mekongiem, dotyczący Mekongu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stoję prawie przy końcu jednej z największych rzek świata, która ma cztery i pół tysiąca kilometrów długości. Zaczyna swój bieg w Tybecie, a następnie płynie przez Chiny, Laos i Kambodżę, gdzie kiedyś z Elą pływaliśmy po Mekongu czółnem w poszukiwaniu tamtejszych ślepych mekongijskich delfinów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mekong mrz.

Wiktionary

# meks.

skrót od: meksykański

SJP.pl

# meksyk

1. potocznie o rozprzężeniu, awanturze, bałaganie
2. rodzaj tkaniny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Północnej;

(1.2) geogr. stolica Meksyku (1.1);

(1.3) geogr. adm. stan w Meksyku (1.1) otaczający Meksyk (1.2);

(1.4) geogr. osiedle w Krakowie, w dzielnicy Nowa Huta

(1.5) geogr. dzielnica Rybnika;

(1.6) geogr. zob. Nowy Meksyk.

Wiktionary

Meksyk (hiszp. México, nahuatl Mēxihco), oficjalnie Meksykańskie Stany Zjednoczone (hiszp. Estados Unidos Mexicanos) – państwo w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południowym wschodzie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prezydent Jamajki złożył oficjalną wizytę w Meksyku.

(1.2) Aztecy założyli Meksyk w XIV wieku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛksɨk, AS: meksyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meksyk mrz., Meksykanin mos., meksykanin mos., Meksykanka ż., meksykanka ż., meksykańskość ż., meksykanizm mrz.

przym. meksykański, promeksykański, antymeksykański

przysł. meksykańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Meksykańskie Stany Zjednoczone

(1.2) Dystrykt Federalny

Wiktionary

# meksykaniec

lekceważąco: Meksykanin; Meksykaniec

SJP.pl

# meksykanin

mieszkaniec miasta Meksyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Meksyku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛksɨˈkãɲĩn, AS: meksykãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meksyk m., meksykanin m., meksykanka ż.

:: fż. Meksykanka ż.

przym. meksykański, promeksykański

Wiktionary

# meksykanka

1. mieszkanka Meksyku (miasta);
2. ozdobna, kolorowa opaska noszona na przegubie dłoni, wykonywana z muliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Meksyku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛksɨˈkãnka, AS: meksykãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meksyk mrz., meksykanin mos., meksykanka ż.

:: fm. Meksykanin mos.

przym. meksykański

Wiktionary

# meksykański

związany z Meksykiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Meksyk

(1.2) odnoszący się do miasta Meksyk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednocześnie bardzo wiele żółwi wodnych meksykańskich - bywają też nazywane ozdobnymi - przynoszą do zoo sami ich opiekunowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci, AS: meksykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meksykańskość ż., meksyk m., Meksyk m., Meksykanin m., Meksykanka ż., meksykanin m., meksykanka ż.

przysł. meksykańsko

przym. promeksykański

Wiktionary

# meksykańsko

przysłówek

(1.1) na sposób meksykański, po meksykańsku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na ścianie wisiał meksykańsko wyglądający kapelusz.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meksyk mrz., meksyk mrz.

przym. meksykański

Wiktionary

# meksykańsko-amerykański

w części meksykański, w części amerykański; dotyczący Meksyku i Ameryki

SJP.pl

# meksykańskość

→ meksykański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. cecha tego, co meksykańskie; meksykański charakter czegoś

Wiktionary

#### Patrz:

meksykański

#### Powiązane:

rzecz. Meksyk mrz., meksyk mrz.

przym. meksykański

Wiktionary

# mękławka

drapieżna ryba słodkowodna z rodziny amiowatych; miękławka, amia

SJP.pl

Miękławka, mękławka, amia (Amia calva) – gatunek ryby z rodzaju amia, rodziny amiowatych (Amiidae) i rzędu amiokształtnych. Ryba o niewielkim znaczeniu gospodarczym, poławiana przez wędkarzy, spotykana w akwariach publicznych.

Wikipedia

# mękławkokształtne

rząd drapieżnych ryb promieniopłetwych; amiokształtne

SJP.pl

Amiokształtne, mękławkokształtne (Amiiformes) – rząd słodkowodnych, drapieżnych ryb z gromady ryb promieniopłetwych (Actinopterygii) obejmujący gatunki o prymitywnych cechach budowy. Wraz z niszczukokształtnymi są zaliczane do przejściowców (Holostei).

Wikipedia

# mel

pozaukładowa jednostka wysokości dźwięku określana metodami akustyki psychologicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jednostka skali subiektywnej wysokości dźwięku;

Wiktionary

Mel – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Belluno.

Według danych na styczeń 2009 gminę zamieszkiwały 6284 osoby przy gęstości zaludnienia 73,3 os./1 km².

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|mel. < skr. od etym|ang|melody. → melodia

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mel

źródła.

== mel (język albański.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8748 (sqi)-Arianit-mel.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) proso

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛl, AS: mel

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|mel. < skr. od etym|ang|melody. → melodia

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mel

źródła.

== mel (język albański.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8748 (sqi)-Arianit-mel.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) proso

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mela

potocznie: ślina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Malwina

Wiktionary

Mela – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Korsyka Południowa.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 30 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 6 osób/km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na opolskim festiwalu wystąpiła Mela Koteluk wykonując piosenkę z repertuaru Tadeusza Woźniaka pt. Pośrodku świata.

Wiktionary

# melać

młodzieżowo: pluć; charchać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mleć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) wulg. pluć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melanie n.

Wiktionary

# melafir

magmowa skała wylewna

SJP.pl

Melafir (z gr. µέλας 'czarny' i φύρω 'mieszać'), paleobazalt (gr. παλαιός 'stary, dawny') – pochodząca z paleozoiku (karbon, perm) zasadowa, wylewna skała magmowa o strukturze porfirowej, migdałowcowej teksturze i szarofiołkowym, czerwonobrunatnym lub zielonoczarnym zabarwieniu uzyskanym wskutek wtórnych przeobrażeń. Młodopaleozoiczny odpowiednik bazaltu.

Wikipedia

# melafirowy

przymiotnik od: melafir

SJP.pl

# melak

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Melak (ur. 1944) – polski działacz społeczny i samorządowiec, prezes Komitetu Katyńskiego, poseł na Sejm VIII kadencji
- Arkadiusz Melak (1951–2011) – polski działacz opozycyjny okresu PRL
- Marian Melak (1907–1944) – polski działacz komunistyczny, dowódca Garnizonu Drewnica Armii Ludowej
- Sławomir Melak (1953–2024) – polski działacz opozycyjny okresu PRL
- Stefan Melak (1946–2010) – polski dziennikarz, działacz opozycyjny okresu PRL, przewodniczący Komitetu Katyńskiego

Wikipedia

# melakser

wieloczynnościowy robot kuchenny; malakser

SJP.pl

# melamina

1. słaba zasada, bezbarwna substancja krystaliczna, używana jako surowiec do wyrobu tworzyw sztucznych;
2. potocznie: sztuczne tworzywo, okładzina stołów, szaf itp.

SJP.pl

Melamina (cyjanuramid, 2,4,6-triamino-1,3,5-triazyna) – aromatyczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna triazyny, trimer cyjanamidu.

Jest bezbarwną substancją krystaliczną. Ma postać białego proszku, jest trudno palna, odporna na działanie wody, temperatury i światła. Ma wysoką twardość powierzchni, nie występują w niej prądy błądzące.

Wikipedia

# melancholia

1. przygnębienie, nastrój łagodnego smutku; nostalgia;
2. w medycynie: głęboka depresja psychiczna objawiająca się apatią, niechęcią do życia, niekiedy myślami samobójczymi; splin, spleen, chandra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

Wiktionary

Melancholia (stgr. μελαγχολία – „czarna żółć”) – w języku potocznym zasmucenie związane ze wspomnieniami, stan lekkiego przygnębienia.

W dawnym języku medycznym stosowano ten termin na określenie schorzenia psychicznego, później znanego jako depresja.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Śmierć rodziców sprawiła, że popadła w melancholię.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlãnˈxɔlʲja, AS: melãnχolʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melancholijność ż., melancholik m., melancholiczka ż., melancholizowanie n.

czas. melancholizować

przym. melancholiczny, melancholijny

przysł. melancholijnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) peryfr. czarna żółć

Wiktionary

# melancholiczka

kobieta ze skłonnością do melancholii lub ogarnięta melancholią (apatią, smutkiem, przygnębieniem, niechęcią do życia)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta cierpiąca na melancholię

(1.2) kobieta o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta melancholiczka całymi dniami płacze w swoim pokoju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlãnxɔˈlʲit͡ʃka, AS: melãnχolʹička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melancholia ż., melancholijność ż., melancholizowanie n.

:: fm. melancholik m.

przym. melancholiczny, melancholijny

czas. melancholizować

przysł. melancholijnie

Wiktionary

# melancholiczniej

stopień wyższy od przysłówka: melancholicznie

SJP.pl

# melancholiczność

w psychologii: skłonność do melancholii (głębokiej depresji psychicznej), właściwość melancholika; melancholijność

SJP.pl

# melancholiczny

w psychologii: skłonny do melancholii (depresji psychicznej), właściwy melancholikowi; melancholijny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy melancholikowi; związany z melancholią, przejawiający melancholię

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melancholizowanie n., melancholijność ż., melancholiczka ż., melancholik mos., melancholia ż.

przym. melancholijny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) melancholijny

Wiktionary

# melancholijnie

przysłówek

(1.1) w sposób melancholijny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melancholijność ż., melancholia ż., melancholik m., melancholiczka ż.

przym. melancholijny

Wiktionary

# melancholijniej

stopień wyższy od przysłówka: melancholijnie

SJP.pl

# melancholijność

1. w psychologii: skłonność do melancholii (głębokiej depresji psychicznej), właściwość melancholika; melancholiczność;
2. książkowo: skłonność do popadania w melancholię - nastrój łagodnego smutku; nostalgia, zaduma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skłonność do melancholii, depresji psychicznej, smutku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego melancholijność sprawiała, że nie umiał cieszyć się życiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlãnxɔˈlʲijnɔɕt͡ɕ, AS: melãnχolʹii ̯ność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melancholiczność ż., melancholia ż., melancholik m., melancholiczka ż., melancholizowanie n.

czas. melancholizować

przym. melancholiczny, melancholijny

przysł. melancholicznie, melancholijnie

Wiktionary

# melancholijny

1. w psychologii: skłonny do melancholii (depresji psychicznej), właściwy melancholikowi; melancholiczny;
2. książkowo: pełen łagodnego smutku, przygnębienia; nostalgiczny, tęskny, bajroniczny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wyrażający melancholię lub skłonny do niej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pewnego melancholijnego popołudnia w sierpniu 2005 roku wąchałem stare książki w bibliotece Benoîta Mandelbrota.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melancholia ż., melancholik mos., melancholiczka ż., melancholijność ż.

przym. melancholiczny

przysł. melancholijnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) melancholiczny, nostalgiczny

Wiktionary

# melancholik

1. jeden z typów temperamentu wg klasyfikacji Hipokratesa (człowiek, którego charakteryzują powolne, słabe lecz długotrwałe reakcje uczuciowe);
2. człowiek ze skłonnością do melancholii lub ogarnięty melancholią (apatią, smutkiem, przygnębieniem, niechęcią do życia)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek cierpiący na melancholię

(1.2) człowiek o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych;

Wiktionary

Melancholik (gr. mélanos – czarny + chole – żółć) – jeden z temperamentów wyróżnianych w teorii humoralnej. Wiązany był z przewagą wpływu czarnej żółci na typ konstytucyjny człowieka. Wraz z rozwojem teorii humoralnej od starożytności do średniowiecza i wyróżnianego w niej podziału na cztery elementy, jako kolejne powiązania podawano dorosłość, jesień, ziemię (jako jeden z żywiołów), śledzionę, czerń, smak kwaśny. Astrologicznym skojarzeniem były Waga, Skorpion, Strzelec i Saturn. Podobnie jak w przypadku krwi, miały mu odpowiadać cechy zimna i wilgoci.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten melancholik odmawia wszelkich kontaktów z ludźmi.

(1.2) Sam nie wiem, jak się tam znaleźliśmy, wśród mam, babć i zakochanych melancholików - my, dwaj młodzi przystojniacy z błyskiem w oku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlãnˈxɔlʲik, AS: melãnχolʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melancholia ż., melancholijność ż., melancholizowanie n.

:: fż. melancholiczka ż.

czas. melancholizować ndk.

przym. melancholiczny, melancholijny

przysł. melancholijnie

Wiktionary

# melancholika

przestarzałe: pieśń o melancholijnym charakterze

SJP.pl

# melancholizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|melancholizować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciągłe melancholizowanie wpędziło go w końcu w depresję.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlãnxɔlʲizɔˈvãɲɛ, AS: melãnχolʹizovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melancholia ż., melancholik m., melancholiczka ż., melancholijność ż.

przym. melancholiczny

czas. melancholizować

Wiktionary

# melanchton

Filip Melanchton (właściwie Philipp Schwartzerd ur. 16 lutego 1497 w Bretten, zm. 19 kwietnia 1560 w Wittenberdze) – reformator religijny, najbliższy współpracownik Marcina Lutra, współtwórca reformacji, profesor Uniwersytetu w Wittenberdze. W Niemczech zreorganizował szkolnictwo i wprowadził szkołę humanistyczną, która stała się wzorcem dla szkół na Śląsku i Pomorzu. Autor Wyznania augsburskiego, podstawowej księgi wyznaniowej luteranizmu.

Wikipedia

# melanemia

w medycynie: obecność melaniny we krwi w wyniku zakażenia malarią

SJP.pl

# melanezja

wyspy w zachodniej części Oceanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zachodnia część Oceanii;

Wiktionary

Melanezja (z stgr. μέλας melas „czarny” + νῆσος nesos „wyspa”) – zachodnia część Oceanii. Wyspy Melanezji są przeważnie pochodzenia wulkanicznego, rzadziej koralowego, przy czym Nowa Gwinea to wyspa kontynentalna. Ich łączna powierzchnia wynosi 925 tys. km², a zamieszkuje je blisko 6,7 mln osób, głównie Papuasów i Melanezyjczyków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nowa Gwinea to największa wyspa Melanezji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlãˈnɛzʲja, AS: melãnezʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melanezyjczyk mos., Melanezyjka ż.

przym. melanezyjski

Wiktionary

# melanezyjczyk

mieszkaniec Melanezji (wysp)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. rdzenny mieszkaniec Melanezji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melanezja ż.

:: fż. Melanezyjka ż.

przym. melanezyjski

Wiktionary

# melanezyjka

mieszkanka Melanezji (wysp)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. rdzenna mieszkanka Melanezji

Wiktionary

Pacyficzka złotawa, melanezyjka (Neolalage banksiana) – gatunek małego ptaka z rodziny monarek (Monarchidae). Endemiczny dla Vanuatu, gdzie jego naturalnym środowiskiem są głównie subtropikalne lub tropikalne wilgotne lasy nizinne. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Melanezja ż.

:: fm. Melanezyjczyk mos.

przym. melanezyjski

Wiktionary

# melanezyjski

przymiotnik od: Melanezja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Melanezją, dotyczący Melanezji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melanezja ż., Melanezyjczyk mos., Melanezyjka ż.

Wiktionary

# melania

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Melania – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od gr. μέλας, znaczącego „czarna”.

Melania imieniny obchodzi 13 stycznia i 31 grudnia, a patronką jest m.in. św. Melania Młodsza.

Żeński odpowiednik imienia Melaniusz.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co dostanie od nas babcia Melania na zajączka?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈlãɲja, AS: melãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melaniusz mos.

:: zdrobn. Mela ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Melaniusz mos.

:: zdrobn. Mela ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|płac|Melania. < etym|gr|μελανία. (melanía) → pieprzyk < etym|gr|μέλας. (mélas) → czarny, ciemny

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Melanie, Melany

* białoruski: (1.1) Малання ż.

* farerski: (1.1) Melania ż.

* łaciński: (1.1) Melania ż.

* niemiecki: (1.1) Melanie ż.

* rosyjski: (1.1) Маланья ż., Мелания ż.

* ukraiński: (1.1) Меланія ż.

* włoski: (1.1) Melania ż.

źródła.

== Melania (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|ż. Melania

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# melanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|melać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. melać ndk.

Wiktionary

# melanina

ciemnobrunatny pigment nadający barwę m.in. skórze, tęczówce oka, włosom, pobudzany do syntezy przez promienie UV, spełniający funkcje ochronne

SJP.pl

Melaniny – grupa organicznych związków chemicznych odpowiadających za pigmentację organizmów (promieniowców, niektórych grzybów, roślin wyższych, pijawek, stawonogów, mięczaków, osłonic oraz kręgowców). U zwierząt powstają one w melanocytach (komórkach barwnikowych) i są gromadzone w melanosomach.

Wikipedia

# melaninowy

→ melanina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z melaniną, dotyczący melaniny

Wiktionary

#### Patrz:

melanina

#### Powiązane:

rzecz. melanina ż.

Wiktionary

# melaniny

ciemnobrunatny pigment nadający barwę m.in. skórze, tęczówce oka, włosom, pobudzany do syntezy przez promienie UV, spełniający funkcje ochronne

SJP.pl

Melaniny – grupa organicznych związków chemicznych odpowiadających za pigmentację organizmów (promieniowców, niektórych grzybów, roślin wyższych, pijawek, stawonogów, mięczaków, osłonic oraz kręgowców). U zwierząt powstają one w melanocytach (komórkach barwnikowych) i są gromadzone w melanosomach.

Wikipedia

# melanistyczny

→ melanizm

SJP.pl

#### Patrz:

melanizm

# melanit

minerał; brunatnoczarna odmiana andradytu

SJP.pl

Melanit (nazwa pochodzi od greckiego słowa melanos – czarny) – kamień szlachetny, gemmologiczna odmiana andradytu (granatu).

Wikipedia

# melaniuk

nazwisko

SJP.pl

# melaniusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Melaniusz – imię męskie pochodzenia greckiego.

Żeński odpowiednik: Melania

W Kościele katolickim patronem tego imienia jest m.in. św. Melaniusz, biskup Rennes, zm. ok. 530 roku. W Polsce brak poświadczeń stosowania imienia.

Melaniusz imieniny obchodzi: 6 stycznia, 13 marca, 22 kwietnia i 6 listopada.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wspomnienie liturgiczne św. Melaniusza obchodzone jest 6 listopada.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melania ż.

Wiktionary

# melanizm

Melanizm (gr. mélas, mélanos – czarny) – brunatne lub czarne zabarwienie skóry lub jej wytworów wynikające ze zwiększonej zawartości melaniny – ciemnego pigmentu w chromatoforach (komórkach barwnikowych). Występuje zarówno u bezkręgowców, jak i kręgowców. Może być formą adaptacji do środowiska lub występować jako zaburzenie chorobowe.

Wikipedia

# melanka

zdrobnienie od: Melania (imię żeńskie)

SJP.pl

# melano-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ciemną barwą

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) melanocyt • melanodermia • melanofor • melanogeneza • melanosom

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|μελανο-. < etym|gr|μέλας., -ανος → czarny

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.1) melano-

źródła.

== melano- (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) melano-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# melanoblast

(zwykle w liczbie mnogiej) komórka macierzysta melanocytów

SJP.pl

# melanocyt

(zwykle w liczbie mnogiej) komórka produkująca i magazynująca ciemny barwnik - melaninę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. komórka, która zawiera i wytwarza melaninę

Wiktionary

Melanocyty (gr. melas, melanos ‘czarny’ kytos ‘komórka’) – komórki pigmentowe wytwarzające w procesie melanogenezy melaninę. Występują w warstwie podstawnej naskórka, a także w błonie naczyniowej oka (naczyniówka, ciało rzęskowe, tęczówka), uchu wewnętrznym (ślimak) oraz oponach mózgowo-rdzeniowych (w oponie pajęczej oraz oponie miękkiej). Liczba melanocytów w naskórku różnych ras ludzi jest podobna, różnią się intensywnością syntezy melaniny.

Wikipedia

# melanofor

(zwykle w liczbie mnogiej) komórka gromadząca ciemny barwnik - melaninę

SJP.pl

Melanofory (z gr. melas, melanos - czarny + phoreo - nosić) – chromatofory znajdujące się w skórze właściwej, zawierające ciemny barwnik - melaninę, wytworzony przez melanocyty naskórka. Melanofory są fibroblastami wypełnionymi na drodze endocytozy ziarnami melaniny. Dają się hodować in vitro. Melanofory występujące w skórze kijanek zawierają melanopsynę.

Wikipedia

# melanoforowy

hormon melanoforowy - hormon tropowy o charakterze peptydowym, wydzielany przez komórki przysadki mózgowej, stymulujący produkcję melaniny (ciemnego barwnika) w melanocytach; melanotrofina

SJP.pl

# melanoidyna

polimer o dużej masie cząsteczkowej o brązowej barwie, występuje m.in. w kawie i słodzie jęczmiennym

SJP.pl

Melanoidyny – polimery o dużej masie cząsteczkowej o brązowej barwie. Tworzą się podczas reakcji Maillarda, z połączenia cukrów i aminokwasów w wysokiej temperaturze i niskiej zawartości wody. Są powszechne spotykane w żywności, która została poddana jakiejś formie brązowienia nieenzymatycznego.

Wikipedia

# melanoidynowy

→ melanoidyna

SJP.pl

#### Patrz:

melanoidyna

# melanoma

nowotwór złośliwy skóry; czerniak

SJP.pl

Czerniak, zwany też czerniakiem złośliwym (łac. melanoma malignum) – nowotwór złośliwy skóry, błon śluzowych lub błony naczyniowej oka wywodzący się z melanocytów. Stanowi od 5% do 7% nowotworów złośliwych skóry człowieka. Corocznie jest rozpoznawane około 130 000 przypadków tej choroby, większość u osób rasy białej. Zapadalność na świecie wykazuje znaczną zależność geograficzną. Czerniak przed 40. rokiem życia jest rzadki, szczyt zachorowań przypada na siódmą i ósmą dekadę życia.

Wikipedia

# melanotrofina

hormon tropowy o charakterze peptydowym, wydzielany przez komórki przysadki mózgowej, stymulujący produkcję melaniny (ciemnego barwnika) w melanocytach; hormon melanoforowy, melanotropina

SJP.pl

# melanotropina

hormon tropowy o charakterze peptydowym, wydzielany przez komórki przysadki mózgowej, stymulujący produkcję melaniny (ciemnego barwnika) w melanocytach; hormon melanotropowy, melanotrofina, intermedyna

SJP.pl

Melanotropina (MSH, hormon melanotropowy, intermedyna) – hormon polipeptydowy wytwarzany przez komórki pośredniej części przysadki mózgowej, którego działanie skupia się na melanoforach, czyli komórkach barwnikowych zawierających pigment, zwany melaniną. Hormony kory nadnercza (kortyzol) i rdzenia nadnerczy (adrenalina, noradrenalina) silnie hamują wydzielania hormonu melanotropowego.

Wikipedia

# melanotropowy

hormon melanotropowy - hormon tropowy o charakterze peptydowym, wydzielany przez komórki przysadki mózgowej, stymulujący produkcję melaniny (ciemnego barwnika) w melanocytach; melanotropina, intermedyna

SJP.pl

# melanotyczny

→ melanoza

SJP.pl

#### Patrz:

melanoza

# melanów

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Melanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew
- Melanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń

Wikipedia

# melanoza

choroba młodych zwierząt, głównie cieląt, objawiająca się czarnymi plamami w wątrobie, śledzionie, oponach mózgowych powstałymi przez nagromadzenie się komórek barwnikowych; czerniaczka

SJP.pl

# melanteryt

minerał, uwodniony siarczan żelaza

SJP.pl

# melanż

1. pomieszanie różnych rzeczy, cech lub stylów; mieszanina;
2. połączenie paru nitek o różnych kolorach;
3. przędza o takim połączeniu nitek;
4. potocznie: ostro zakrapiana impreza; peklaż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pomieszanie różnych rzeczy

(1.2) pot. impreza z alkoholem

(1.3) włók. tkanina lub włóczka złożona z nitek o różnych barwach

(1.4) włók. kolor tkaniny lub włóczki złożonej z nitek o różnych barwach

(1.5) sf. fikcyjna przyprawa, wymyślona na potrzeby powieści Franka Herberta pt. Diuna;

(1.6) roln. mieszanka mineralna dodawana do pasz zwierzęcych

Wiktionary

- melanż – fikcyjna substancja w uniwersum Diuny
- melanż – kilka pojęć z dziedziny geologii
- melanż – rodzaj tkaniny
- Melanż – polskie wydawnictwo książkowe

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Wczoraj u Jarka na chacie był niezły melanż.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛlãw̃ʃ, AS: melãũ̯š

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melanżer m.

czas. melanżować

przym. melanżowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mieszanina

(1.2) pot. balanga, pot. biba, żart. bibka, pot. impra, impreza

Wiktionary

# melanżer

gniotownik służący do zgniatania masy czekoladowej

SJP.pl

# melanżować

1. łączyć odmienne rzeczy, mieszać różne składniki;
2. tworzyć włóczkę, łącząc różnokolorowe nitki

SJP.pl

# melanżowy

przymiotnik od: melanż

SJP.pl

# melanżyk

zdrobnienie od: melanż (ostro zakrapiana impreza)

SJP.pl

# melar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro położone w środkowej Szwecji, na zachód od Sztokholmu;

Wiktionary

Melar (szw. Mälaren) – trzecie pod względem wielkości jezioro Szwecji, położone w Svealand w Szwecji środkowej.

Na jeziorze znajdują się liczne wyspy. Jezioro połączone jest z Morzem Bałtyckim i jeziorem Hjälmar. Jezioro Melar wykorzystywane jest w żegludze. Na jego wschodnim brzegu leży Sztokholm. Według przekazów w dolinie jeziora Melar (Mälardalen) miało swoją siedzibę plemię Swionów.

Wikipedia

# melas

środowiskowo: melasa

SJP.pl

# melasa

ciemnobrunatny, gęsty, słodki płyn będący produktem ubocznym przy produkcji cukru, stosowany jako cenny surowiec do otrzymywania wielu związków chemicznych oraz jako pasza dla bydła; melas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;

Wiktionary

Melasa, melas – ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym. Powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego. Jest produktem o zawartości około 40% sacharozy lub mniej, której dalsze odzyskiwanie jest nieopłacalne.

Stosowana głównie do produkcji alkoholu, drożdży piekarniczych oraz paszowych, do produkcji gliceryny oraz kwasów organicznych – cytrynowego i szczawiowego. Jest bogatym źródłem żelaza niehemowego. Można z niej izolować betainę.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɛˈlasa, AS: melasa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. melasowy

Wiktionary

# melaśnik

zbiornik do przechowywania melasu

SJP.pl

# melasowy

przymiotnik od:
1. melasa;
2. melas

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z melasą, dotyczący melasy; zawierający melasę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melasa ż.

Wiktionary

# melatonina

hormon syntetyzowany przez szyszynkę, siatkówkę oka i przewód pokarmowy, regulujący zasypianie, budzenie się oraz fazy snu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;

Wiktionary

Melatonina – organiczny związek chemiczny, pochodna tryptofanu. U zwierząt jest hormonem syntetyzowanym głównie w szyszynce. Koordynuje pracę nadrzędnego zegara biologicznego u ssaków, regulującego rytmy dobowe, między innymi snu i czuwania.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. melatoninowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) melatonin

* arabski: (1.1) ميلاتونين m. (mīlātūnīn)

* azerski: (1.1) melatonin

* baskijski: (1.1) melatonina

* białoruski: (1.1) мелатанін m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) мэлятанін m.

* bułgarski: (1.1) мелатонин m.

* czeski: (1.1) melatonin

* esperanto: (1.1) melatonino

* estoński: (1.1) melatoniin

* fiński: (1.1) melatoniini

* francuski: (1.1) mélatonine ż.

* gruziński: (1.1) მელატონინი (melat'onini)

* gudźarati: (1.1) મેલાટોનિન (mēlāṭōnina)

* hebrajski: (1.1) מלטונין

* indonezyjski: (1.1) melatonin

* japoński: (1.1) メラトニン (meratonin)

* kataloński: (1.1) melatonina ż.

* koreański: (1.1) 멜라토닌 (mellat’onin)

* litewski: (1.1) melatoninas

* łaciński: (1.1) melatoninum

* łotewski: (1.1) melatonīns m.

* macedoński: (1.1) мелатонин m.

* niemiecki: (1.1) Melatonin n.

* ormiański: (1.1) մելատոնին (melato'nin)

* perski: (1.1) ملاتونین

* portugalski: (1.1) melatonina ż.

* rosyjski: (1.1) мелатонин m.

* rumuński: (1.1) melatonină ż.

* słowacki: (1.1) melatonín m.

* słoweński: (1.1) melatonin m.

* szwedzki: (1.1) melatonin

* tajski: (1.1) เมลาโทนิน

* tamilski: (1.1) மெலட்டோனின் (melaṭṭōṉiṉ)

* turecki: (1.1) melatonin

* ukraiński: (1.1) мелатонін m.

* węgierski: (1.1) melatonin

* włoski: (1.1) melatonina ż.

źródła.

== melatonina (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biochem. melatonina

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna, AS: melatõńĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. melatoninowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. melatoninowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) melatonin

* arabski: (1.1) ميلاتونين m. (mīlātūnīn)

* azerski: (1.1) melatonin

* baskijski: (1.1) melatonina

* białoruski: (1.1) мелатанін m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) мэлятанін m.

* bułgarski: (1.1) мелатонин m.

* czeski: (1.1) melatonin

* esperanto: (1.1) melatonino

* estoński: (1.1) melatoniin

* fiński: (1.1) melatoniini

* francuski: (1.1) mélatonine ż.

* gruziński: (1.1) მელატონინი (melat'onini)

* gudźarati: (1.1) મેલાટોનિન (mēlāṭōnina)

* hebrajski: (1.1) מלטונין

* indonezyjski: (1.1) melatonin

* japoński: (1.1) メラトニン (meratonin)

* kataloński: (1.1) melatonina ż.

* koreański: (1.1) 멜라토닌 (mellat’onin)

* litewski: (1.1) melatoninas

* łaciński: (1.1) melatoninum

* łotewski: (1.1) melatonīns m.

* macedoński: (1.1) мелатонин m.

* niemiecki: (1.1) Melatonin n.

* ormiański: (1.1) մելատոնին (melato'nin)

* perski: (1.1) ملاتونین

* portugalski: (1.1) melatonina ż.

* rosyjski: (1.1) мелатонин m.

* rumuński: (1.1) melatonină ż.

* słowacki: (1.1) melatonín m.

* słoweński: (1.1) melatonin m.

* szwedzki: (1.1) melatonin

* tajski: (1.1) เมลาโทนิน

* tamilski: (1.1) மெலட்டோனின் (melaṭṭōṉiṉ)

* turecki: (1.1) melatonin

* ukraiński: (1.1) мелатонін m.

* węgierski: (1.1) melatonin

* włoski: (1.1) melatonina ż.

źródła.

== melatonina (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biochem. melatonina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# melatoninowy

→ melatonina

SJP.pl

#### Patrz:

melatonina

# melba

lody z kremem i owocami

SJP.pl

Melba (fr. pêche(s) Melba, ang. Peach Melba) – deser przygotowywany ze świeżych brzoskwiń, lodów waniliowych i słodzonego przecieru truskawkowego (względnie malinowego), znanego jako sos melba (sauce Melba). Przepis opracował Auguste Escoffier, reformator i kodyfikator kuchni francuskiej, na cześć australijskiej śpiewaczki Nellie Melby. Dokładniejsze informacje o jego powstaniu mają przy tym często charakter anegdotyczny – rozmijają się nawet relacje samych Escoffiera i Melby. Istnieją także inne dania nazwane imieniem Melby i kojarzone z Escoffierem, jak starsze niż melba pêches au cygne wzorowane na łabędziu z Lohengrina, a także odmiany oryginalnej melby, w tym poires Melba (gruszki melba) i fraises Melba (truskawki melba). Znane są też tosty melba (Melba toasts), a także rodzaj garnirunku z pomidorów o tej nazwie.

Wikipedia

# melbourne

[czytaj: melbern]
1. miasto w Australii;
2. miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. duże miasto w Australii, stolica stanu Victoria;

(1.2) geogr. toponim, nazwa czterech miejscowości w USA

Wiktionary

Melbourne (wym. [ˈmelbən] lub [ˈmɛlbərn]) – miasto w południowo-wschodniej Australii położone nad zatoką Port Phillip, stolica stanu Wiktoria. Jest drugim co do wielkości miastem Australii i Oceanii (po Sydney), z liczbą ludności wynoszącą 5,2 mln mieszkańców. W latach 1901–1927 stolica Australii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Melbourne – obok Sydney – znajduje się największe skupisko polonijne Australii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melbourneńczyk mos.

przym. melbourneński

Wiktionary

# melbourneńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. mieszkaniec Melbourne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale gdyby to szczerze powiedział Charliemu, tamtemu byłoby przykro, bo melbourneńczycy pasjonują się tą grą i codziennie całe strony dzienników jej są poświęcone.

(1.1) A iluż w tym Melbourne poetów! Co drugi melbourneńczyk pisze wiersze! Sama zobaczysz!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melbourne n.

przym. melbourneński

Wiktionary

# melbourneński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Melbourne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas melbourneńskiej olimpiady zaprzyjaźniłem się z polskimi wioślarzami, którym służyłem pomocą jako oficjalny tłumacz.

(1.1) Słychać ostrzegawczy głos wszystkich dzwonów – pisał melbourneński publicysta. – Ostatnie badania wykazały, że na 872 876 katolików w Melbourne tylko 228 591 uczęszcza na niedzielne msze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melbourne n., melbourneńczyk mos.

Wiktionary

# melchicki

→ melchita; melkicki

SJP.pl

# melchior

srebrzystobiały stop miedzi z niklem, cynkiem i żelazem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 3235;

Wiktionary

- Melchior – imię męskie
- Melchior – planetoida o numerze katalogowym 3235
- melchior – stop miedzi z niklem, cynkiem i żelazem
- Melchior – letnia stacja polarna należąca do Argentyny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój stryjeczny dziadek ma na imię Melchior.

(1.1) Melchiorowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 6 stycznia, a także 7 września.

(2.1) Melchior porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛlxʲjɔr, AS: melχʹi ̯or

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melchiorowa ż., Melchiorówna ż., Melchiorostwo lm m.

:: zdrobn. Melchiorek mos.

przym. Melchiorowy, Melchiorkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Melchiorek

Wiktionary

# melchiorostwo

Melchior z małżonką; Melchiorowie

SJP.pl

# melchiorowie

Melchior z małżonką; Melchiorostwo

SJP.pl

# melchiorowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Melchiora lub z nim związany

SJP.pl

# melchita

wyznawca Kościoła melchickiego (melkickiego); melkita

SJP.pl

# melchitka

→ melchita

SJP.pl

#### Patrz:

melchita

# melchizedech

podstawka w monstrancji, zwykle w kształcie półksiężyca, podtrzymująca hostię; melchizedek, lunula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. małe naczyńko w kształcie półksiężyca, w którym konsekrowana hostia jest umieszczana w monstrancji;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zakonnica wypolerowała melchizedecha i odniosła go do zakrystii.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) melchizedek, lunula

Wiktionary

# melchizedechianin

wyznawca wczesnochrześcijańskiej sekty antytrynitarskiej, czczącej Melchizedecha

SJP.pl

# melchizedek

podstawka w monstrancji, zwykle w kształcie półksiężyca, podtrzymująca hostię; melchizedech, lunula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Melchizedek (hebr. מַלְכִּי־צָדֶק) – postać biblijna pojawiająca się w Księdze Rodzaju 14,18-20, przedstawiona jako kapłan El-Eljona („Boga Najwyższego”) i król Szalemu (Salemu, prawdopodobnie obecnej Jerozolimy). Wyniósł chleb i wino na powitanie Abrama przybywającego po wygranej bitwie. Zgodnie z tradycyjnie przyjętą datacją epoki patriarchów Izraela, uznawaną np. przez Williama F. Albrighta oraz Albrechta Alta, Melchizedek, jako współczesny Abrahamowi, żył na początku drugiego tysiąclecia p.n.e.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Był bowiem jeszcze w lędźwiach praojca swego, gdy Melchizedek wyszedł mu na spotkanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melchizedek mrz.

przym. Melchizedekowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. melchizedek mrz.

przym. Melchizedekowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Melchisedech. < etym|gr|Μελχισεδέκ. (Melkhisedék) < etym|hebr|מלכי־צדק. (malki-tsédek) → król sprawiedliwości

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Melchizedek

* arabski: (1.1) ملكي صادق m.

* białoruski: (1.1) Мелхіседэк m. (Melhìsedèk)

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) Мэльхісэдэк m. (Mèlʹhìsèdèk)

* czeski: (1.1) Melchisedech m., Malkísedek m.

* esperanto: (1.1) Melkisedek

* francuski: (1.1) Melchisédech m., Melchisédek m., Melkisédek m., Melkisédeq m.

* gruziński: (1.1) მელქისედეკ

* hiszpański: (1.1) Melquisedec m.

* łaciński: (1.1) Melchisedech m.

* niemiecki: (1.1) Melchisedek m., Melchizedek m.

* nowogrecki: (1.1) Μελχισεδέκ m. (Melchisedek)

* portugalski: (1.1) Melquisedeque m.

* rosyjski: (1.1) Мелхи́седек m. (Melhísedek)

* słowacki: (1.1) Melchisedech m., Melchizedech m.

* starogrecki: (1.1) Μελχισεδέκ m. (Melkhisedék)

* suahili: (1.1) Melkisedek

* turecki: (1.1) Melkisedek

* ukraiński: (1.1) Мельхіседек m. (Melʹhìsedek)

* walijski: (1.1) Melchisedec m.

* włoski: (1.1) Melchisedek m., Melchisedec m.

źródła.

== Melchizedek (język angielski.) ==

wymowa.

bryt., amer.: IPA|melˈkɪzədek.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) bibl. Melchizedek

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# melchizedekowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Melchizedeka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melchizedek mos.

Wiktionary

# meldometr

przyrząd służący do oznaczania temperatur topnienia ciał trudnotopliwych

SJP.pl

# meldonium

organiczny związek chemiczny stosowany w leczeniu niedokrwienia, używany także jako środek dopingujący

SJP.pl

Meldonium (łac. meldonium) – organiczny związek chemiczny z grupy betain, lek stosowany w leczeniu niedokrwienia oraz rekonwalescencji po epizodach niedokrwiennych. Wykorzystywany jako środek podnoszący wydolność w sporcie wyczynowym. Ma budowę zbliżoną do karnityny i po wprowadzeniu do organizmu obniża jej stężenie wewnątrzkomórkowe. Od 1 stycznia 2016 roku zakazany przez Światową Agencję Antydopingową (WADA).

Wikipedia

# meldować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zameldować)

(1.1) zgłaszać fakt

(1.2) zgłaszać obecność

czasownik zwrotny niedokonany meldować się (dk. zameldować się)

(2.1) zgłaszać swoją obecność

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Melduję, że zadanie wykonane.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meldowanie n., meldunek mrz.

przym. meldunkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) donosić, informować

Wiktionary

# meldunek

1. raport, zgłoszenie, doniesienie;
2. zapis w książce meldunkowej;
3. w niektórych grach karcianych: zgłoszenie pary kart (dama i król) w tym samym kolorze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) oficjalnie przekazana informacja

(1.2) pot. zapis w książce meldunkowej osoby mieszkającej w jakimś miejscu

(1.3) karc. w tysiącu: król i dama jednakowego koloru będące w posiadaniu jednego z graczy

Wiktionary

- meldunek, w wojsku – sprawozdanie składane przełożonemu
- meldunek, w prawie – określenie adresu stałego lub czasowego zamieszkania określonej osoby.
- Meldunek – obraz olejny namalowany przez brytyjską malarkę Marjorie Violet Watherston

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od pięciu tygodni radiostacja nadaje fałszywe meldunki. Rozumiesz? Trzeba oczyścić siatkę, wyeliminować tego, kto zdradził.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛlˈdũnɛk, AS: meldũnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meldowanie n.

czas. meldować, zameldować, wymeldować

przym. meldunkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) doniesienie, raport, informacja, ogłoszenie, zawiadomienie

(1.2) zameldowanie

Wiktionary

# meldunkowy

przymiotnik od: meldunek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z meldunkiem, odnoszący się do meldunku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Proszę wypełnić formularz meldunkowy i wrócić z nim do mnie.

(1.1) Czy meldunkowe zmiany mają sens?

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. meldować ndk., zameldować dk.

rzecz. meldunek mrz.

Wiktionary

# meleager

postać z mitologii greckiej

SJP.pl

Meleager (gr. Μελέαγρος Meléagros, łac. Meleager) – w mitologii greckiej jeden z Argonautów i herosów.

Uchodził za syna Ojneusa i Altei. Z jego narodzinami wiązała się przepowiednia Mojr, że będzie żył dopóki nie spłonie pochodnia paląca się podczas jego narodzin. Matka ugasiła ją więc zaraz po urodzeniu i ukryła w bezpiecznym miejscu. Meleager poślubił Kleopatrę, córkę Idasa, z którą miał córkę Polydorę.

Wikipedia

# melecjanie

sekta chrześcijańska utworzona na początku IV wieku w wyniku działalności Melecjusza (biskupa Lykopolis w Egipcie)

SJP.pl

Melecjanie – sekta chrześcijańska ukształtowana w wyniku schizmy, jaka nastąpiła w Kościele w początkach IV w. w wyniku działalności Melecjusza, biskupa Lykopolis w Egipcie. Powstanie melecjan nie miało początkowo charakteru doktrynalnego, lecz tylko dyscyplinarny.

Wikipedia

# melecjański

→ melecjanie

SJP.pl

#### Patrz:

melecjanie

# melecjusz

imię męskie

SJP.pl

Wikipedia

# melekeok

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Palau;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. melekeokańczyk mos., melekeokanka ż.

przym. melekeokański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* szwedzki: (1.1) Melekeok

źródła.

== Melekeok (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Melekeok

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlɛˈkɛɔk, AS: melekeok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melekeokańczyk mos., melekeokanka ż.

przym. melekeokański

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. melekeokańczyk mos., melekeokanka ż.

przym. melekeokański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* szwedzki: (1.1) Melekeok

źródła.

== Melekeok (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Melekeok

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# melekeokańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Melekeoku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlɛkɛɔˈkãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: melekeokãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melekeok m.

:: fż. melekeokanka ż.

przym. melekeokański

Wiktionary

# melekeokanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Melekeoku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlɛkɛɔˈkãŋka, AS: melekeokãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melekeok, melekeokańczyk

przym. melekeokański

Wiktionary

# melekeokański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Melekeok

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlɛkɛɔˈkãj̃sʲci, AS: melekeokãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melekeokańczyk m., melekeokanka ż., Melekeok

Wiktionary

# meleks

mały, częściowo odkryty samochód o napędzie elektrycznym; melex (zastrzeżony znak towarowy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. mały elektryczny wózek do przewozu osób

Wiktionary

Melex – polski producent elektrycznych mikrosamochodów z siedzibą w Mielcu działający od 1971 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pan Bernard ciągle jeździł meleksem po placacu pełnego dzieci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛlɛks, AS: meleks

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) melex

Wiktionary

# meleksowy

przymiotnik od: meleks

SJP.pl

# melepeta

(r. męski) potocznie: niezdarny, mało inteligentny mężczyzna; gamoń, fajtłapa, niezdara, niedołęga, gapa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. pejor. ktoś niezdarny, powolny, niemądry

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Taki z niego melepeta, że nawet herbatę potrafi przypalić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlɛˈpɛta, AS: melepeta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melepeciarz m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gapa, fajtłapa, niezdara, gamoń, niedołęga

Wiktionary

# meler

nazwisko

SJP.pl

# melex

mały, częściowo odkryty samochód o napędzie elektrycznym; meleks

SJP.pl

Melex – polski producent elektrycznych mikrosamochodów z siedzibą w Mielcu działający od 1971 roku.

Wikipedia

# melfalan

substancja czynna w paliatywnym leczeniu nowotworowym

SJP.pl

Melfalan – organiczny związek chemiczny, lek należący do pochodnych iperytu azotowego, który zawiera rodnik fenyloalaninowy. Ma właściwości alkilujące, jest cytostatykiem swoistym dla cyklu komórkowego. Działa wolniej i jest mniej toksyczny niż np. cyklofosfamid.

Wikipedia

# melia

melia indyjska - gatunek drzewa z rodziny miodlowatych; miodla indyjska

SJP.pl

Melia – w mitologii greckiej jedna z okeanid.

Była córką Okeanosa. Została kochanką boga Apollina, z którym spłodziła Ismeniosa i Temerosa. Czczono ją wraz z Apollinem w świątyni koło Tebami. Jej imieniem nazwano też źródło w samych Tebach. Niektóre źródła podają, że wśród okeanid była też inna Melia, małżonka boga rzeki Inachos.

Wikipedia

# melibioza

dwucukier zbudowany z galaktozy i glukozy, otrzymywany przez częściową hydrolizę rafinozy

SJP.pl

# melić

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. mleć

Wiktionary

# meliczny

1. charakterystyczny dla meliki; śpiewany;
2. poezja meliczna - grecka poezja liryczna wykonywana przy akompaniamencie instrumentów muzycznych; melika

SJP.pl

# melijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Melos, dotyczący Melos (współcz. Milos)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Melos

Wiktionary

# melika

1. odmiana liryki greckiej;
2. melodyka bez uwzględnienia rytmu

SJP.pl

Melika (łac. melicus, z gr. melikós – dotyczący śpiewu, muzyczny) – jeden ze składników melodii, dobór interwałów bez uwzględnienia rytmu.

Dobór dźwięków (interwałów) zależy od przyjętego systemu tonalnego, w związku z tym wyróżnia się rodzaje struktur melicznych:

- premodalne (pentatonika i inne skale pierwotne),
- modalne (skale modalne),
- funkcyjno-harmoniczne (system dur-moll).

Wikipedia

# melikot

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plotkarka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna.; gw-pl|Śląsk Cieszyński|fulandryna, klebetnica, lejana.

Wiktionary

# melilit

minerał bogaty w wapń, spotykany głównie w magmowych skałach wylewnych

SJP.pl

Melilit – minerał z gromady krzemianów grupowych. Nazwa pochodzi z gr. meli czyli miód oraz lithos czyli skała/kamień.

Melility to krzemiany grupowe Ca2Mg i Ca2Al oraz ich analogon strukturalny Ca2Zn (hardystonit). Skrajnymi ogniwami szeregu melilitów są:

- akermanit Ca2Mg[Si2O7]
- gehlenit Ca2Al[(Si,Al)2O7]

Wikipedia

# melilla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hiszpańskie miasto będące enklawą na terytorium Maroka;

Wiktionary

Melilla ([me'liʎa], hiszp. Ciudad Autónoma de Melilla) – miasto, jednostka administracyjna Hiszpanii, w północnej Afryce, na wschodnim wybrzeżu Maroka. Stanowi eksklawę Hiszpanii. Wolny port, ważny ośrodek rybołówstwa i przetwórstwa rybnego (głównie sardynek). Ma powierzchnię 12,3 km². Liczba mieszkańców (głównie Hiszpanów) w roku 2017 wyniosła 86 120 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do 1909 (= tysiąc dziewięćset dziewięć) Melilla była okupowana przez Hiszpanię. ([http://pl.wikipedia.org/wiki/Melilla z Wikipedii])

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈlʲila, AS: melʹila

Wiktionary

# melilotus

Nostrzyk (Melilotus Mill.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (motylkowatych) Fabaceae. Należą do niego 23 gatunki. Występują na wszystkich kontynentach Starego Świata, jako introdukowane rosną też na innych kontynentach. Nazwa naukowa nawiązuje do jednej z grup roślin w starożytnej taksonomii ludowej opisywanych jako lotos, czy dokładniej „miodowy lotos”.

Wikipedia

# melina

miejsce schronienia, zwłaszcza dla złodziei i pokątnego handlu alkoholem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pomysł Europejskiej Stolicy Kultury zrodził się w 1985 r., a jego inicjatorką była ówczesna grecka minister kultury Melina Mercouri.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: meˈliːna

Wiktionary

# melinda

imię żeńskie

SJP.pl

Melinda – rodzaj muchówek z rodziny plujkowatych (Calliphoridae).

Wikipedia

# meliniara

kobieta zajmująca się nielegalną sprzedażą alkoholu w mieszkaniu, albo przechowująca u siebie skradzione przedmioty lub przestępców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. środ. kobieta prowadząca melinę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj milicja zamknęła meliniarę z naprzeciwka.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zamelinować dk.

rzecz. melina ż., meliniarka ż., meliniarstwo n.

:: fm. meliniarz m.

przym. meliniarski

przysł. meliniarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) meliniarka

Wiktionary

# meliniarka

→ meliniarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. kobieta prowadząca melinę

(1.2) daw. gwara. więz. kobieta dająca przytułek złodziejom

Wiktionary

#### Patrz:

meliniarz

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj milicja zamknęła meliniarkę z naprzeciwka.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zamelinować dk.

rzecz. melina ż., meliniara ż., meliniarstwo n.

:: fm. meliniarz m.

przym. meliniarski

przysł. meliniarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) meliniara

Wiktionary

# meliniarski

dotyczący meliniarza, meliny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z meliną, dotyczący meliny

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla meliny

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zamelinować dk.

rzecz. melina ż., meliniara ż., meliniarka ż., meliniarstwo n., meliniarz mos.

przysł. meliniarsko

Wiktionary

# meliniarsko

przysłówek

(1.1) tak jak na melinie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zamelinować dk.

rzecz. meliniara ż., melina ż., meliniarka ż., meliniarstwo n., meliniarz mos.

przym. meliniarski

Wiktionary

# meliniarstwo

potocznie: ogół cech właściwych meliniarzom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) proceder prowadzenia melin

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Milicja zatrzymała ją za meliniarstwo.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zamelinować dk.

rzecz. melina ż., meliniara ż., meliniarka ż., meliniarz m.

przym. meliniarski

przysł. meliniarsko

Wiktionary

# meliniarz

1. osoba ukrywająca u siebie przestępców lub osoby poszukiwane przez policję;
2. osoba pokątnie handlująca alkoholem lub narkotykami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna prowadzący melinę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Milicja zatrzymała meliniarza z drugiego piętra.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zamelinować dk.

rzecz. melina ż., meliniarstwo n.

:: fż. meliniara ż., meliniarka ż.

przym. meliniarski

przysł. meliniarsko

Wiktionary

# melinit

materiał wybuchowy składający się z kwasu pikrynowego i kolodium

SJP.pl

Kwas pikrynowy (gr. pikros – gorzki, ze względu na gorzkawy smak; 2,4,6-trinitrofenol) – organiczny związek chemiczny z grupy związków nitrowych i fenoli, hydroksylowa pochodna 1,3,5-trinitrobenzenu.

Wikipedia

# melinować

czasownik

(1.1) ukrywać coś w melinie

Wiktionary

# meliny

miejsce schronienia, zwłaszcza dla złodziei i pokątnego handlu alkoholem

SJP.pl

# melioracja

ogół zabiegów służących do zwiększenia żyzności gleby

SJP.pl

Melioracja – zabiegi mające na celu trwałe polepszenie rolniczych zdolności produkcyjnych gleb.

Do zabiegów tych zaliczamy: drenowanie ceramiczne i PVC, wykonywanie rowów nawadniająco-odwadniających, budowę zbiorników retencyjnych, regulację rzek, ochronę przeciwpowodziową, nasadzenia roślinnością terenów zalewowych i nieużytków rolnych (fitomelioracje).

Wikipedia

# melioracyjny

związany z melioracją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z melioracją, służący do melioracji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meliorowanie n., melioracja ż.

Wiktionary

# meliorant

specjalista w dziedzinie prac melioracyjnych; meliorator

SJP.pl

# meliorantka

→ meliorant

SJP.pl

#### Patrz:

meliorant

# meliorator

rzadko: specjalista w dziedzinie prac melioracyjnych; meliorant

SJP.pl

# melioratywny

w językoznawstwie: dodatni, rozstrzygający o dodatnim odcieniu formy wyrazowej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. rozstrzygający o dodatnim zabarwieniu formy wyrazowej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlʲjɔraˈtɨvnɨ, AS: melʹi ̯oratyvny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dodatni, pozytywny

Wiktionary

# meliorować

1. wykonywać zabiegi polepszające jakość gleby, zwłaszcza nawadniać lub osuszać;
2. dawniej: ulepszać poprawiać

SJP.pl

# meliorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|meliorować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zmeliorowanie n., melioracja ż., meliorant m., meliorator m.

czas. meliorować ndk., zmeliorować dk.

przym. melioracyjny

Wiktionary

# melioryzacja

nabieranie przez wyrazy zabarwienia dodatniego

SJP.pl

# melioryzm

pogląd filozoficzny, według którego dobro jest naturalnym dążeniem człowieka, a dążenie do zła wynika z niewiedzy lub błędu

SJP.pl

Melioryzm (z łac. melior – lepszy) – przekonanie o naturalnym dążeniu człowieka ku dobru, ku temu co lepsze, doskonalsze. Może być także postrzegany jako szeroko pojęte doskonalenie społeczeństwa. Wiąże się ono z przekonaniem, że wszelkie dążenia do celów złych biorą się z niewiedzy lub błędu.

Przekonania meliorystyczne były charakterystyczne np. dla Witolda Rubczyńskiego, Elzenberga i Kotarbińskiego.

Wikipedia

# meliowate

rodzina roślin z rzędu mydleńcowców; miodlowate

SJP.pl

Wikipedia

# melisa

śródziemnomorska bylina z rodziny wargowych; rojownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. kulin. nazwa systematyczna|Melissa officinalis|L.|ref=tak., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa;

(1.2) farm. spoż. napar sporządzony z liści melisy (1.1)

(1.3) farm. spoż. przyprawa sporządzona z liści melisy (1.1)

Wiktionary

- Melisa – imię żeńskie
- Melisa – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych, do tego rodzaju należy Melisa lekarska
- Melisa – album saksofonisty Przemka Dyakowskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zasadziłam trochę melisy, będzie jak znalazł na choroby.

(1.2) Napij się melisy, ból głowy powinien minąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈlʲisa, AS: melʹisa

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. melisowy, melisowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) melisa lekarska, rojownik, pszczelnik, matecznik, starzyszek, cytrynowe ziele

Wiktionary

# meliska

herbatka z melisy

SJP.pl

# melisowaty

miodownik melisowaty - gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) bot. przypominający melisę, mający cechy melisy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melisa ż., meliska ż.

Wiktionary

# melisówka

nalewka na melisie lekarskiej i przyprawach smakowych

SJP.pl

# melisowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z melisą, dotyczący melisy, zawierający melisę, otrzymany z melisy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melisa ż.

Wiktionary

# melissa

imię żeńskie

SJP.pl

Melissa – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Collin. Północne przedmieście aglomeracji Dallas. Według spisu z 2020 roku liczy 13,9 tys. mieszkańców.

Wikipedia

# melit

minerał, sól glinowa kwasu melitowego, zawierająca wodę krystalizacyjną; występuje w postaci tetragonalnych kryształów lub w zbitych skupieniach barwy miodowej; miodowiec

SJP.pl

# melita

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.

Wiktionary

- Melita – personifikacja Malty lub Maltańczyków
- Melita – komedia Pierre’a Corneille’a
- Melita – maltańskie przedsiębiorstwo, operator telekomunikacyjny
- Melita FC – maltański klub piłkarski

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Melita i jestem pszczelarką oraz piernikarką z Torunia.

(1.1) Melita to rzadkie imię żeńskie w Polsce.

(1.1) 10 marca przypadają imieniny Melity i Melisy.

(1.1) Ambroży poślubił Melitę dopiero po skończeniu studiów.

(1.1) W lipcu minionego roku byliśmy z ciocią Melitą w Muzeum Pszczelarstwa w Swarzędzu.

(1.1) Pani Melito, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈlʲita, AS: melʹita

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: war. Melisa ż.

:: zdrobn. Melitka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Melisa; zdrobn. Melitka

Wiktionary

# melitoksyna

pochodna kumaryny, związek powstający w zgniłej koniczynie; dikumarol, antyprotrombina, antywitamina K

SJP.pl

Wikipedia

# melitopol

miasto na Ukrainie

SJP.pl

Melitopol (ukr. Мелітополь) – miasto w południowo-wschodniej części Ukrainy, w obwodzie zaporoskim, nad Mołoczną (uchodzi do Morza Azowskiego), od marca 2022 pod okupacją rosyjską.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, spożywczy, odzieżowy, dziewiarski oraz materiałów budowlanych.

Wikipedia

# melitowy

kwas melitowy - rodzaj kwasu organicznego

SJP.pl

# melitoza

cukier znajdujący się w niektórych roślinach

SJP.pl

# melizanosalata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. grecka pasta z pieczonych bakłażanów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na śniadanie mam dziś melizanosalatę, oliwki i biały chleb.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlʲizãnɔsaˈlata, AS: melʹizãnosalata

Wiktionary

# melizmat

w muzyce: ozdobnik melodyczny, figuracja śpiewana na jednej sylabie tekstu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. ozdobnik melodyczny, figuracja zbudowana z przynajmniej dwóch dźwięków, śpiewana na jednej zgłosce tekstu;

Wiktionary

Melizmat (gr.) – figura melodyczna śpiewana na jednej sylabie tekstu. W praktyce oznacza to, że na jednej sylabie wykonuje się wiele dźwięków.

Melizmatyka jest charakterystyczna dla śpiewu ambrozjańskiego, chorału gregoriańskiego (zwłaszcza na słowach Amen lub Alleluja) i muzyki orientalnej. Jest często stosowana w charakterze ornamentyki muzycznej we współczesnej muzyce popularnej. Jej użycie jest charakterystyczne w twórczości takich wokalistek jak Whitney Houston, Mariah Carey czy Christiny Aguilery.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. melizmatyka ż.

przym. melizmatyczny

frazeologia.

etymologia. etym|gr|μέλισμα.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) melisma

* białoruski: (1.1) мелізма ż.

* bułgarski: (1.1) мелизъм m.

* czeski: (1.1) melisma ż.

* duński: (1.1) melisme w.

* esperanto: (1.1) melismo

* kaszubski: (1.1) melizmat m.

* słowacki: (1.1) melizma ż.

źródła.

== melizmat (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. melizmat

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melizmatyka ż.

przym. melizmatyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. melizmatyka ż.

przym. melizmatyczny

frazeologia.

etymologia. etym|gr|μέλισμα.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) melisma

* białoruski: (1.1) мелізма ż.

* bułgarski: (1.1) мелизъм m.

* czeski: (1.1) melisma ż.

* duński: (1.1) melisme w.

* esperanto: (1.1) melismo

* kaszubski: (1.1) melizmat m.

* słowacki: (1.1) melizma ż.

źródła.

== melizmat (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. melizmat

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# melizmatyczny

→ melizmat

SJP.pl

#### Patrz:

melizmat

# melizmatyka

ozdabianie śpiewanego tekstu figuracjami na jednej sylabie, charakterystyczne dla chorału gregoriańskiego

SJP.pl

# melk

miasto w Austrii

SJP.pl

Austria:

- Melk – powiat w kraju związkowym Dolna Austria
- Melk – miasto w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Melk
- Melk – rzeka, dopływ Dunaju

Osoby:

- Heinrich von Melk – austriacki pisarz

Inne:

- Melk – opactwo
- Melk – obóz koncentracyjny
- Melk – szkoła katolicka

Zobacz też:

- Mälk

Wikipedia

# melka

nazwisko

SJP.pl

# melki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań. cukierki

Wiktionary

# melkicki

→ melkita; melchicki

SJP.pl

# melkita

wyznawca Kościoła melkickiego (melchickiego); melchita

SJP.pl

# melkitka

→ melkita

SJP.pl

#### Patrz:

melkita

# mellah

dzielnica żydowska w miastach północnoafrykańskich

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) daw. dzielnica żydowska w mieście północnoafrykańskim

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|arab|ملاح., prawdopodobnie od etym|arab|ملح. = 'sól'

uwagi. zobacz też: medina

współczesna.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mellah

* arabski: (1.1) الملاح ,ملاح

* francuski: (1.1) mellah m.

źródła.

== mellah (język turecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) żeglarz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛlːax, AS: me•laχ

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|arab|ملاح., prawdopodobnie od etym|arab|ملح. = 'sól'

uwagi. zobacz też: medina

współczesna.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mellah

* arabski: (1.1) الملاح ,ملاح

* francuski: (1.1) mellah m.

źródła.

== mellah (język turecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) żeglarz

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# meller

nazwisko

SJP.pl

# mello

- miasto Mello we Francji
- miasto Mello we Włoszech

Zobacz też

- Anthony de Mello

Wikipedia

# mellotron

elektroniczny instrument klawiszowy skonstruowany w 1963 roku; melotron

SJP.pl

Melotron (ang. mellotron) – obok organów Hammonda, najpowszechniej używany instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych ery przedsyntezatorowej.

Melotron został skonstruowany w 1963 roku i produkowany był do 1986 roku. Produkowała go angielska firma Streetly Electronics.

Wikipedia

# melnik

bułgarskie czerwone wino o wysokiej jakości; mełnik

SJP.pl

Melnik, Mełnik (bułg. Мелник) – to najmniejsze miasto w Bułgarii (216 mieszkańców w 2011 roku), położone w południowo-zachodniej części kraju, w obwodzie Błagojewgrad, w gminie Sandanski.

Wikipedia

# melo

potocznie: ślina

SJP.pl

Melo – miasto we wschodnim Urugwaju, na wschodnim krańcu niewysokiego pasma Cuchilla Grande, na wysokości 80 m n.p.m. Położone jest około 60 km od granicy z Brazylią. Ludność: 50,6 tys. (2004). Ośrodek administracyjny departamentu Cerro Largo.

Wikipedia

# melodeklamacja

deklamowanie utworów literackich przy akompaniamencie muzyki; melorecytacja

SJP.pl

Melorecytacja (melodeklamacja) – artystyczne wygłaszanie utworów literackich z towarzyszeniem muzyki.

Wikipedia

# melodeklamacyjny

przymiotnik od: melodeklamacja

SJP.pl

# melodeklamatorka

→ melodeklamator

SJP.pl

#### Patrz:

melodeklamator

# melodia

obok rytmu i harmonii jeden z podstawowych elementów dzieła muzycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

Wiktionary

Melodia – jeden z elementów dzieła muzycznego, będący szeregiem dźwięków o określonej długości ich trwania i odległości między nimi. Dźwięki te muszą następować po sobie w logicznym porządku. Sama melodia jest powiązana przede wszystkim z rytmem. Melodia wiąże się również z elementami ekspresji muzycznej: dynamiką i artykulacją. Z następstw dźwięków wynikają połączenia harmoniczne.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. melodyjność ż.

:: zdrobn. melodyjka ż.

przym. melodyjny, melodyczny

przysł. melodyjnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) melodie

* albański: (1.1) melodi ż.

* angielski: (1.1) melody, tune, air

* arabski: (1.1) لحن m. (laḥn), نغم m. (naḡm)

* azerski: (1.1) melodiya

* baskijski: (1.1) melodia

* baszkirski: (1.1) көй (köy)

* białoruski: (1.1) мелодыя ż. (melodyja)

* bośniacki: (1.1) melodija ż.

* bułgarski: (1.1) мелодия ż. (melodija)

* cebuano: (1.1) huni

* chiński standardowy: (1.1) 曲调 (qǔdiào)

* chorwacki: (1.1) melodija ż.

* czeski: (1.1) melodie ż.

* duński: (1.1) melodi w.

* esperanto: (1.1) melodio

* estoński: (1.1) viis

* farerski: (1.1) lag n.

* fiński: (1.1) sävel, sävelmä

* francuski: (1.1) mélodie ż.

* fryzyjski: (1.1) melody

* galicyjski: (1.1) melodía ż.

* gruziński: (1.1) მელოდია (melodia)

* hebrajski: (1.1) מנגינה ż. (mangina)

* hindi: (1.1) राग m. (rāg)

* hiszpański: (1.1) melodía ż.

* ido: (1.1) melodio

* indonezyjski: (1.1) melodi, langgam

* interlingua: (1.1) melodia

* irlandzki: (1.1) séis ż.

* islandzki: (1.1) lag n.

* japoński: (1.1) メロディ (merodi), メロディー (merodī)

* jidysz: (1.1) מעלאָדיע ż. (melodje)

* kataloński: (1.1) melodia ż.

* kazachski: (1.1) әуен / äuen

* khmerski: (1.1) បទភ្លេង (bɑt phleing)

* koreański: (1.1) 선율 (seonyul)

* litewski: (1.1) melodija ż.

* luksemburski: (1.1) Melodie ż.

* łaciński: (1.1) melodia ż.

* łotewski: (1.1) melodija ż.

* macedoński: (1.1) мелодија ż. (melodija)

* malajski: (1.1) melodi

* maltański: (1.1) melodija ż.

* maoryski: (1.1) rangi

* mongolski: (1.1) ая (aja), аялгуу (ajalguu)

* nepalski: (1.1) स्वरमाधूर्य (svaramādhūrya)

* niderlandzki: (1.1) melodie ż., deun m.

* niemiecki: (1.1) Melodie ż., Weise ż.

* norweski (bokmål): (1.1) melodi m.

* nowogrecki: (1.1) μελωδία ż. (melodía)

* ormiański: (1.1) մեղեդի (mełedi)

* perski: (1.1) آهنگ (âhang)

* portugalski: (1.1) melodia ż.

* rosyjski: (1.1) мелодия ż.

* rumuński: (1.1) melodie ż.

* serbski: (1.1) мелодија / melodija ż.

* słowacki: (1.1) melódia ż.

* słoweński: (1.1) melodija ż.

* somalijski: (1.1) laxan

* staroangielski: (1.1) swinn m.

* starogrecki: (1.1) μελῳδία ż. (melōidía)

* sundajski: (1.1) melodi

* szkocki gaelicki: (1.1) fonn m.

* szwedzki: (1.1) melodi w., låt w.

* tadżycki: (1.1) оҳанг (ohang)

* tajski: (1.1) ทำนอง (tam-nɔɔng)

* tatarski: (1.1) köy / көй

* telugu: (1.1) శ్రావ్యత (śrāvyata)

* turecki: (1.1) melodi

* tuvalu: (1.1) ˈfati, lagi

* tybetański: (1.1) དབྱངས

* ukraiński: (1.1) мелодія ż. (melodija)

* walijski: (1.1) alaw ż.

* węgierski: (1.1) dallam, melódia

* wietnamski: (1.1) âm điệu

* wilamowski: (1.1) melodii ż.

* włoski: (1.1) melodia ż.

źródła.

== melodia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. melodia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈlɔdʲja, AS: melodʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melodyjność ż.

:: zdrobn. melodyjka ż.

przym. melodyjny, melodyczny

przysł. melodyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. melodyjność ż.

:: zdrobn. melodyjka ż.

przym. melodyjny, melodyczny

przysł. melodyjnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) melodie

* albański: (1.1) melodi ż.

* angielski: (1.1) melody, tune, air

* arabski: (1.1) لحن m. (laḥn), نغم m. (naḡm)

* azerski: (1.1) melodiya

* baskijski: (1.1) melodia

* baszkirski: (1.1) көй (köy)

* białoruski: (1.1) мелодыя ż. (melodyja)

* bośniacki: (1.1) melodija ż.

* bułgarski: (1.1) мелодия ż. (melodija)

* cebuano: (1.1) huni

* chiński standardowy: (1.1) 曲调 (qǔdiào)

* chorwacki: (1.1) melodija ż.

* czeski: (1.1) melodie ż.

* duński: (1.1) melodi w.

* esperanto: (1.1) melodio

* estoński: (1.1) viis

* farerski: (1.1) lag n.

* fiński: (1.1) sävel, sävelmä

* francuski: (1.1) mélodie ż.

* fryzyjski: (1.1) melody

* galicyjski: (1.1) melodía ż.

* gruziński: (1.1) მელოდია (melodia)

* hebrajski: (1.1) מנגינה ż. (mangina)

* hindi: (1.1) राग m. (rāg)

* hiszpański: (1.1) melodía ż.

* ido: (1.1) melodio

* indonezyjski: (1.1) melodi, langgam

* interlingua: (1.1) melodia

* irlandzki: (1.1) séis ż.

* islandzki: (1.1) lag n.

* japoński: (1.1) メロディ (merodi), メロディー (merodī)

* jidysz: (1.1) מעלאָדיע ż. (melodje)

* kataloński: (1.1) melodia ż.

* kazachski: (1.1) әуен / äuen

* khmerski: (1.1) បទភ្លេង (bɑt phleing)

* koreański: (1.1) 선율 (seonyul)

* litewski: (1.1) melodija ż.

* luksemburski: (1.1) Melodie ż.

* łaciński: (1.1) melodia ż.

* łotewski: (1.1) melodija ż.

* macedoński: (1.1) мелодија ż. (melodija)

* malajski: (1.1) melodi

* maltański: (1.1) melodija ż.

* maoryski: (1.1) rangi

* mongolski: (1.1) ая (aja), аялгуу (ajalguu)

* nepalski: (1.1) स्वरमाधूर्य (svaramādhūrya)

* niderlandzki: (1.1) melodie ż., deun m.

* niemiecki: (1.1) Melodie ż., Weise ż.

* norweski (bokmål): (1.1) melodi m.

* nowogrecki: (1.1) μελωδία ż. (melodía)

* ormiański: (1.1) մեղեդի (mełedi)

* perski: (1.1) آهنگ (âhang)

* portugalski: (1.1) melodia ż.

* rosyjski: (1.1) мелодия ż.

* rumuński: (1.1) melodie ż.

* serbski: (1.1) мелодија / melodija ż.

* słowacki: (1.1) melódia ż.

* słoweński: (1.1) melodija ż.

* somalijski: (1.1) laxan

* staroangielski: (1.1) swinn m.

* starogrecki: (1.1) μελῳδία ż. (melōidía)

* sundajski: (1.1) melodi

* szkocki gaelicki: (1.1) fonn m.

* szwedzki: (1.1) melodi w., låt w.

* tadżycki: (1.1) оҳанг (ohang)

* tajski: (1.1) ทำนอง (tam-nɔɔng)

* tatarski: (1.1) köy / көй

* telugu: (1.1) శ్రావ్యత (śrāvyata)

* turecki: (1.1) melodi

* tuvalu: (1.1) ˈfati, lagi

* tybetański: (1.1) དབྱངས

* ukraiński: (1.1) мелодія ż. (melodija)

* walijski: (1.1) alaw ż.

* węgierski: (1.1) dallam, melódia

* wietnamski: (1.1) âm điệu

* wilamowski: (1.1) melodii ż.

* włoski: (1.1) melodia ż.

źródła.

== melodia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. melodia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) doinu

Wiktionary

# melodramat

1. utwór dramatyczny, film lub powieść o sensacyjnej fabule obfitujący w sentymentalne sceny;
2. historia, scena lub zachowanie przesadnie sentymentalne i egzaltowane;
3. utwór dramatyczny z muzyką i melodeklamacją, popularny w XVIII w.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. film. teatr. sentymentalny utwór o wartkiej fabule przeplatanej wątkami miłosnymi

(1.2) sytuacja nadmiernie sentymentalna

Wiktionary

Melodramat – utwór literacki, literacko-muzyczny lub filmowy o sensacyjnej fabule nasyconej efektami patetyczno-sentymentalnymi i z zawartym w niej wątkiem miłosnym.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. melodramatyczność ż., melodramatyzm mrz., melodramatyzowanie n.

czas. melodramatyzować ndk.

przym. melodramatyczny

przysł. melodramatycznie

Wiktionary

# melodramatyczny

→ melodramat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący melodramatu

Wiktionary

#### Patrz:

melodramat

#### Powiązane:

rzecz. melodramat m.

Wiktionary

# melodyczność

charakterystyczna w zakresie melodii cecha jakiegoś utworu, stylu, kompozytora lub epoki; melodyka

SJP.pl

# melodyczny

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do melodyki

(1.2) przest. melodyjny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melodyjność ż., melodia ż., melodyczność ż., melodyka ż.

przysł. melodycznie

Wiktionary

# melodyjka

1. zdrobnienie od: melodia;
2. prosta, nieskomplikowana melodia; śpiewka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: melodia

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

zob. melodia.

Wiktionary

# melodyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób melodyjny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melodia ż., melodyjność ż.

przym. melodyjny

Wiktionary

# melodyjniej

stopień wyższy od przysłówka: melodyjnie

SJP.pl

# melodyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: melodyjny

SJP.pl

# melodyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co melodyjne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melodia ż., melodyjka ż., melodyka ż., melodyk m.

przym. melodyjny, melodyczny

przysł. melodyjnie

Wiktionary

# melodyjny

1. przyjemnie brzmiący; dźwięczny; harmonijny;
2. odnoszący się do melodii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o przyjemnym brzmieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. melodyjnie

rzecz. melodia ż., melodyjność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dźwięczny, harmonijny

Wiktionary

# melodyk

muzyk kształtujący motyw utworu muzycznego

SJP.pl

# melodyka

charakterystyczna w zakresie melodii cecha jakiegoś utworu, stylu, kompozytora lub epoki

SJP.pl

Melodyka – element dzieła muzycznego porządkujący następstwo dźwięków. Też: zespół cech melodii charakterystycznych dla danego stylu, epoki, grupy kompozytorów, np. melodyka barokowa, melodyka w utworach Fryderyka Chopina.

Melodykę dzieli się na: wokalną (przewaga sekund, ograniczona ruchliwość) i instrumentalną (większe zróżnicowanie interwałowe).

Wikipedia

# melodysta

kompozytor uwydatniający w utworze muzycznym melodię

SJP.pl

Melodysta lub Melodyst– warszawska rodzina klezmerska, z której pochodził Jerzy Petersburski, a po matce Henryk Gold. Alfred Melodysta był autorem muzyki do piosenek Fiakier i Ja chcę tak naprawdę wykonywanych przez Hankę Ordonównę. Ja chcę tak naprawdę nagrały Kinga Preis i Jolanta Fraszyńska (płyta Syrena Elektro). Według Marii Wacholc Fred Melodyst był autorem muzyki do piosenki Czerwone jabłuszko.

Wikipedia

# melodystka

→ melodysta

SJP.pl

#### Patrz:

melodysta

# melograf

przyrząd umocowany przy fortepianie notujący na papierze zapis nutowy granej muzyki; pianograf

SJP.pl

# meloman

miłośnik muzyki; muzykoman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) miłośnik muzyki (w domyśle: klasycznej)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na koncert przyszło wielu melomanów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈlɔ̃mãn, AS: melõmãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melomania ż., melomaństwo n.

:: fż. melomanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) audiofil

Wiktionary

# melomania

uwielbienie muzyki, fascynacja sztuką muzyczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zamiłowanie do muzyki, zwłaszcza klasycznej

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) melomaństwo

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. meloman mos., melomanka ż., melomaństwo n.

przym. melomański

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|mélomanie. < etym|starogr|μέλος. + etym|starogr|μανία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) melomania

* francuski: (1.1) mélomanie ż.

* galicyjski: (1.1) melomanía ż.

* hiszpański: (1.1) melomanía ż.

* niemiecki: (1.1) Melomanie ż.

* rosyjski: (1.1) мелома́ния ż.

* ukraiński: (1.1) меломанія ż.

* włoski: (1.1) melomania ż., musicomania ż.

źródła.

== melomania (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|me.lo.ma.'ni.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) melomania

odmiana.

(1.1) lp. melomania; lm. melomanie

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlɔ̃ˈmãɲja, AS: melõmãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meloman mos., melomanka ż., melomaństwo n.

przym. melomański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) melomaństwo

Wiktionary

# melomanka

miłośniczka muzyki; muzykomanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która lubi słuchać muzyki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlɔ̃ˈmãnka, AS: melõmãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melomania ż., melomaństwo n.

:: fm. meloman m.

przym. melomański

Wiktionary

# melomański

przymiotnik od: meloman

SJP.pl

# melon

1. roślina jednoroczna z rodzaju dyniowatych, wywodząca się z tropikalnej Afryki lub Azji; owoc tej rośliny;
2. kapelusz męski o twardym półkulistym denku; melonik;
3. potocznie: milion złotych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina z gatunku ogórek melon, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych;

(1.2) spoż. jadalny owoc melona (1.1)

(1.3) przen. slang. grub. wydatna kobieca pierś

(1.4) uczn. milion a. tysiąc złotych

(1.6) więz. ostrzyżona głowa

(1.7) więz. kapelusz

Wiktionary

Ogórek melon, melon (Cucumis melo L., z gr. melopepon = „miękkie jabłko”) – gatunek z rodziny dyniowatych. Roślina jednoroczna o jadalnych, soczystych owocach. Rośnie dziko w Afryce, na dużych obszarach Azji o klimacie tropikalnym i umiarkowanym, w Australii i na niektórych wyspach Pacyfiku. Jest uprawiany w wielu krajach na całym świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Melon rośnie dziko w Afryce, dużej części Azji i w Australii.

(1.2) Melony w 90% składają się z wody; zawierają też dużo cukru.

(1.3) Pewnie dostała tę rolę, bo ma duże melony!

(1.4) Mówi, że ten komp kosztuje melon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛlɔ̃n, AS: melõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melonik m.

przym. melonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) cyc

Wiktionary

# melonik

1. męski kapelusz o twardym, półkolistym denku; dęciak;
2. zdrobnienie od: melon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sztywny, półkolisty kapelusz męski

(1.2) zdrobn. od melon

Wiktionary

Melonik – rodzaj męskiego nakrycia głowy, kapelusz z niewielkim rondem o podwiniętej do góry krawędzi i wypukłym półkulistym (podobnym do połówki melona) denkiem. Niemiecka nazwa takiego kapelusza (Melone), podobnie jak francuska (chapeau melon) oraz jeszcze w kilku innych językach także nawiązuje do podobieństwa do tego owocu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) trafił w rondo melonika i strącił go w wąwóz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈlɔ̃ɲik, AS: melõńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melon m.

przym. melonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lwów|dętek, baniaczek.; reg. pozn. globusik.

Wiktionary

# melonogłów

melonogłów wielozębny - gatunek ssaka z rodziny delfinowatych; delfin grubogłowy

SJP.pl

Melonogłów wielozębny, delfin grubogłowy (Peponocephala electra) – gatunek ssaka z rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Wikipedia

# melonowaty

mający kształt melona, przypominający melon

SJP.pl

# melonowcowate

rodzina roślin dwuliściennych

SJP.pl

Wikipedia

# melonowcowaty

o cechach melonowcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# melonowiec

wysoka bylina o pokroju drzewiastym, uprawiana w krajach tropikalnych ze względu na jadalne, żółtopomarańczowe owoce przypominające melony; drzewo melonowe, papaja

SJP.pl

Wikipedia

# melonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z melonami, dotyczący melonów, wykonany z melona

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający jakieś cechy melona np. smak, zapach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melon mrz., melonowiec mrz., melonik mrz.

Wiktionary

# melony

1. roślina jednoroczna z rodzaju dyniowatych, wywodząca się z tropikalnej Afryki lub Azji; owoc tej rośliny;
2. kapelusz męski o twardym półkulistym denku; melonik;
3. potocznie: milion złotych

SJP.pl

# melopea

w antycznej poezji greckiej: obrzędowa pieśń taneczna wykonywana przez aojdę przy akompaniamencie muzyki; melopeja

SJP.pl

# melopeja

w antycznej poezji greckiej: obrzędowa pieśń taneczna wykonywana przez aojda przy akompaniamencie muzyki; melopea

SJP.pl

# melorecytacja

deklamowanie utworów literackich przy akompaniamencie muzyki; melodeklamacja

SJP.pl

Melorecytacja (melodeklamacja) – artystyczne wygłaszanie utworów literackich z towarzyszeniem muzyki.

Wikipedia

# melorecytacyjny

przymiotnik od: melorecytacja

SJP.pl

# melorecytatorka

→ melorecytator

SJP.pl

#### Patrz:

melorecytator

# melos

dawniej w muzyce: pojęcie charakteryzujące melodyczną podstawę utworu muzycznego

SJP.pl

Milos (gr. Μήλος) – wyspa w archipelagu Cyklady na Morzu Egejskim. W starożytności zamieszkiwana przez Dorów. Głównym portem Milos jest Adamas.

Leży w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Południowe, w jednostce regionalnej Milos, w gminie Milos.

Wikipedia

# melotron

elektroniczny instrument klawiszowy skonstruowany w 1963 roku; mellotron

SJP.pl

Melotron (ang. mellotron) – obok organów Hammonda, najpowszechniej używany instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych ery przedsyntezatorowej.

Melotron został skonstruowany w 1963 roku i produkowany był do 1986 roku. Produkowała go angielska firma Streetly Electronics.

Wikipedia

# melpomena

sztuka teatralna; teatr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. muza tragedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Wiktionary

Melpomene (także Melpomena, „Śpiewająca”; gr. Μελπομένη Melpoménē, łac. Melpomene, ‘Śpiewaczka’; od gr. mélpein ‘śpiewać’) – w mitologii greckiej muza tragedii.

Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Kalliope, Klio, Polihymnii, Talii, Terpsychory i Uranii. Według jednej z wersji miała z bogiem Acheloosem córki – syreny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Melpomena i jej siostry uświetniały śpiewem biesiady bosko-ludzkie oraz uczty olimpijskie bogów.

(1.1) Atrybutami Melpomeny były: maska tragiczna, wieniec z winnej latorośli i maczuga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛlpɔ̃ˈmɛ̃na, AS: melpõmẽna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Melpomene

Wiktionary

# melpomene

w mitologii greckiej: muza tragedii, przedstawiana z maską tragiczną; Melpomena

SJP.pl

## Taksonomia

- Melpomene – rodzaj pająków z rodziny lejkowcowatych
- Melpomene – rodzaj paproci z rodziny paprotkowatych

## Inne

- Melpomene – planetoida o numerze katalogowym 18
- „Melpomene” (HMS „Melpomene”) – nazwa okrętów Royal Navy
- Melpomene (Melpomena) – w mitologii greckiej muza tragedii

Wikipedia

# melszpajz

legumina parzona z mąki, mleka i jaj; melszpejz

SJP.pl

# melszpejz

legumina parzona z mąki, mleka i jaj; melszpajz

SJP.pl

# meltemi

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) meteorol. wiatr na Morzu Egejskim wiejący latem, przynoszący dobrą pogodę;

Wiktionary

- etezje – rodzaj wiatrów
- Meltemi (system operacyjny) – system operacyjny dla prostych telefonów oparty na Linuxie MeeGo

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) etezja

Wiktionary

# melton

gruba tkanina płaszczowa z przędzy wełnianej

SJP.pl

Miejscowości w Anglii:

- Melton – dystrykt hrabstwa Leicestershire (Anglia)
  - Melton Mowbray – miasto w hrabstwie Leicestershire (Anglia)
- Okręg wyborczy Melton
- Melton – miejscowość w hrabstwie East Riding of Yorkshire (Anglia)
- Melton – miejscowość w hrabstwie Suffolk (Anglia)
- Melton Constable – miejscowość w hrabstwie Norfolk (Anglia)
- Melton Ross – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire (Anglia)
- Great Melton – miejscowość w hrabstwie Norfolk (Anglia)
- High Melton – miejscowość w hrabstwie South Yorkshire (Anglia)
- Little Melton – miejscowość w hrabstwie Norfolk (Anglia)
- West Melton – miejscowość w hrabstwie South Yorkshire (Anglia)

Wikipedia

# meluzyna

1. popularny w średniowieczu świecznik wiszący, umieszczany zazwyczaj pośrodku stropu sali jadalnej;
2. element zdobniczy świeczników lub luster w kształcie kobiety z ogonem ryby lub węża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mit. książk. postać z literatury średniowiecznej i mitów, pół-kobieta, pół-ryba;

Wiktionary

Meluzyna – według legend i folkloru to rusałka wodna o postaci węża, która zamieniła się w kobiecą postać. Według jednej z wersji legend literackich z XIV wieku Meluzyna była czarodziejką. Taka wersja została spisana w latach 1387–1393 przez Jehana (Jeana) d’Arras, dworzanina księcia Jana de Berry.

W sztuce terminem meluzyna określa się element zdobniczy przedmiotów użytkowych (najczęściej świeczników), w postaci figurki przedstawiającej postać kobiecą z ogonem ryby lub węża.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. meluzyna ż.

Wiktionary

# melville

Biografie:

- Herman Melville – pisarz

Miejscowości w USA:

- Melville – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii St. Landry
- Melville – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Suffolk
- Melville – jednostka osadnicza w stanie Rhode Island, w hrabstwie Newport

Wikipedia

# melzer

Melzer:

- Barbara Melzer
- Hagen Melzer
- Jürgen Melzer
- Manfred Melzer
- Martin Melzer
- Václav Melzer

Wikipedia

# melzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zupa mleczna z mąką

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. melzupka

Wiktionary

# melzupka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. zdrobn. od: melzupa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. melzupa ż.

Wiktionary

# mem

w socjobiologii: jednostka informacji kulturowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;

(1.2) inform. środ. internetowe: chwytliwa porcja informacji lub idea, powielana w internecie, mająca wywołać u odbiorcy, lub w jakimś środowisku odbiorców, określone uczucia;

(1.3) jęz. trzynasta litera alfabetów semickich (fenickiego, arabskiego م, hebrajskiego מ, aramejskiego i syryjskiego);

forma zaimka.

(2.1) daw. N. i Ms. m. oraz n. od: mój

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Memy internetowe z powodzeniem wykorzystuje się w celach reklamowych.

(2.1) Całem mem sercem, duszą niewinną, / Kocham tę świętą ziemię rodzinną, / Na której moja kołyska stała, / I której dawna karmi mię chwała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃m, AS: mẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. memetyka ż., memetyk m., memplex, memiczność ż.

przym. memetyczny, memiczny

przysł. memetycznie, memicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) mem internetowy

Wiktionary

# membrana

cienka, sprężysta płytka przenosząca drgania akustyczne na mechaniczne albo mechaniczne na akustyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. cienka elastyczna przegroda między dwoma ośrodkami

Wiktionary

- membrana – element konstrukcyjny podzespołów akustycznych i elektroakustycznych
- membrana – w instrumentach muzycznych z grupy membranofonów napięta na obręczy błona
- membrana – elastyczna przepona oddzielająca wnętrze dozownika chromatografu gazowego od otoczenia
- membrana – sprężysta przegroda oddzielająca dwie komory maszyn
- membrana – błoniasta, końcowa część półpokryw pluskwiaków różnoskrzydłych
- membrana (brana) – element M-teorii
- membrana półprzepuszczalna – rodzaj membrany, która przepuszcza niektóre rodzaje cząsteczek a zatrzymuje inne

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. membranowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|membrana. → błona

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== membrana (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) membrana

(1.2) błona

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃mˈbrãna, AS: mẽmbrãna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. membranowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. membranowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|membrana. → błona

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== membrana (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) membrana

(1.2) błona

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# membranofon

instrument perkusyjny, w którym źródłem dźwięku jest drgająca skóra lub błona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrument muzyczny, w którym wibratorem dźwięku jest membrana;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tamburyn zaliczony jest do membranofonów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃mbrãˈnɔfɔ̃n, AS: mẽmbrãnofõn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) instrument perkusyjny membranowy

Wiktionary

# membranowy

przymiotnik od: membrana

SJP.pl

# memeja

osoba ślamazarna, nieporadna życiowo; niezdara

SJP.pl

# memento

rodzaj ostrzeżenia, przestrogi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. przypomnienie

(1.2) książk. ostrzeżenie, przestroga

(1.3) rel. każda z dwu modlitw zaczynających się od słowa „memento” podczas mszy rzymskokatolickiej

Wiktionary

Memento – amerykański dramat dreszczowy neo-noir z 2000 roku w reżyserii Christophera Nolana.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== memento (język angielski.) ==

wymowa.

audioUS|En-us-memento.ogg.

audioAU|En-au-memento.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) pamiątka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃ˈmɛ̃ntɔ, AS: mẽmẽnto

Wiktionary

# memetyczka

specjalistka badająca funkcjonowanie memów (jednostek informacji kulturowej)

SJP.pl

# memetyczny

→ memetyka

SJP.pl

#### Patrz:

memetyka

# memetyk

specjalista badający funkcjonowanie memów (jednostek informacji kulturowej)

SJP.pl

# memetyka

dziedzina nauki badająca funkcjonowanie memów (jednostek informacji kulturowej)

SJP.pl

Memetyka (ang. memetics) – nauka badająca zarówno teoretycznie, jak i empirycznie, procesy replikacji memów, ich rozprzestrzenianie się i ewolucję. Memetyka jest paradygmatem ewolucji kulturowej zakładającym, że tak jak w ewolucji biologicznej jednostką doboru jest gen, tak w ewolucji kulturowej jednostką doboru jest mem, czyli najmniejsza jednostka informacji kulturowej.

Wikipedia

# memficki

przymiotnik od: Memfis (starożytne miasto w Egipcie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) staroż. związany z Memfisem, dotyczący Memfisu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obydwa system religijne — heliopolitański i hermopolitański — sięgają swymi początkami w epokę prehistoryczną Egiptu, natomiast pogląd trzeci — memficki — jest od nich młodszy, gdyż powstał za panowania dwóch pierwszych dynastii, a więc w drugiej połowie III tysiąclecia p.n.e.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Memfis mrz.

Wiktionary

# memfis

starożytne miasto egipskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. jedno z najważniejszych miast starożytnego Egiptu;

Wiktionary

Memfis (gr. Μέμφις, Mémphis) – grecka nazwa jednego z najważniejszych miast starożytnego Egiptu, centrum politycznego, handlowego i administracyjnego, ośrodka kultu Ptaha, Sechmet i Apisa, stolicy w epoce Starego Państwa (III–VI dynastia).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poznał król naukę magów chaldejskich i niniwskich, astrologów z Abydos, Sais i Memfis, tajemnice wróżów, mistagogów i epoptów asyryjskich i wróżbitów-jasnowidzów z Baktrii i Persepolis i przekonał się, że ich wiedza jest li tylko ludzką wiedzą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃w̃fʲis, AS: mẽũ̯fʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. memficki

Wiktionary

# memiara

→ memiarz

SJP.pl

#### Patrz:

memiarz

# memiarka

potocznie: kobieta tworząca w internecie chwytliwe informacje o charakterze humorystycznym, zwykle w postaci filmiku, obrazka lub zdjęcia

SJP.pl

# memiarz

potocznie: twórca memów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. miłośnik lub twórca memów

Wiktionary

# memiczność

→ memiczny

SJP.pl

#### Patrz:

memiczny

# memiczny

taki, o którym łatwo można stworzyć wiele memów; memotwórczy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) slang. młodz. inspirujący do tworzenia memów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mem mrz., memiczność ż.

przysł. memicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) memotwórczy

Wiktionary

# memistor

element elektrochemiczny, integrator z pamięcią analogową, w którym wykorzystano zjawisko elektroosadzania i elektrorozpuszczania

SJP.pl

# memla

dziecko, które zwykle je bardzo mało, bez apetytu

SJP.pl

# memnon

postać z mitologii greckiej

SJP.pl

Memnon (gr. Μέμνων Mémnōn, łac. Memnon) – w mitologii greckiej król Etiopów, syn Eos ze związku z Titonosem, uczestnik wojny trojańskiej.

Był on silny, mężny i piękny, zabił Antylocha i poległ z ręki jego przyjaciela – Achillesa pod Troją. Eos, zrozpaczona po stracie syna, padła do nóg Zeusa i wybłagała o uznanie dla syna, aby miał cześć u ludzi, niczego nie prosząc dla siebie. Zeus, by złagodzić ból matki, zgodził się. Podczas ceremonii pogrzebowej, gdy złożono ciało Memnona na stosie, spośród dymu i płomieni wyleciało stado białych ptaków, które podzieliwszy się na dwie grupy stoczyły krwawy bój nad zwłokami Memnona, składając w ten sposób ofiarę z własnej krwi na jego grobie.

Wikipedia

# memnonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Memnona lub z nim związany

SJP.pl

# memo

precyzyjna, zwięzła notatka dokumentująca bieżące ustalenia, stosowana w firmach, instytucjach i urzędach; notatka służbowa

SJP.pl

# memorabilia

rzeczy wiekopomne, godne zapamiętania

SJP.pl

Memorabilia – dwupłytowy album zespołu Stare Dobre Małżeństwo, wydany 10 października 2016.

Wikipedia

# memorandum

notatka uszczegóławiająca lub wyjaśniająca stanowisko przedstawione przez jedną ze stron w trakcie rozmów lub w ustnym oświadczeniu; aide-mémoire

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niepodpisane i niepodstemplowane jeszcze pismo, dokument dyplomatyczny, mogący być przedmiotem rokowań

Wiktionary

- Memorandum budapeszteńskie
- Memorandum Kozaka
- Memorandum Hossbacha
- Memorandum Hottela
- Memorandum dotyczące uczenia się przez całe życie

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃mɔˈrãndũm, AS: mẽmorãndũm

Wiktionary

# memoratywny

upamiętniający; kommemoratywny

SJP.pl

# memorialny

dotyczący upamiętnienia ważnych wydarzeń lub postaci z przeszłości

SJP.pl

# memoriał

rodzaj oficjalnego pisma do władz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) społ. polit. oficjalne pismo do władz, które zawiera prośby lub uwagi dotyczące ważnych dla ogółu sprawch

(1.2) sport. zawody sportowe dla uczczenia czyjejś pamięci

(1.3) hand. ekon. księga handlowa przeznaczona do księgowania obrotów bezgotówkowych

(1.4) przest. pamięć, pamiętanie

Wiktionary

- memoriał – rodzaj oficjalnego pisma do władz:
  - Memoriał 59
  - „Memoriał o polityce rosyjskiej i odbudowaniu Królestwa Polskiego” Michała Sokolnickiego
  - „Memoriał w sprawie używania języka polskiego” Edwarda Raczyńskiego
  - Memoriał (1898) – pismo polskiego wychodźstwa do papieża Leona XIII

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) W tym samym czasie w Anglii zaczęto rozważać korzyści i niekorzyści płynące dla Wielkiej Brytanii z możliwej odbudowy państwa polskiego. Rozważania te znalazły wyraz w dwóch memoriałach, opracowanych jesienią 1916 r.

  (1.2) Cały czas na memoriale obecny był wójt, który dopingował zawodników, a na końcu pogratulował sportowej walki i wręczył nagrody.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. memorabilium n., memoryczność ż., memuar m.

  przym. memoriałowy, memoryczny, memuarowy

  Wiktionary

# memoriałowy

przymiotnik od: memoriał

SJP.pl

# memorystick

typ wymiennych kart pamięci, używany np. w niektórych aparatach cyfrowych

SJP.pl

# memoryzacja

zachowywanie w pamięci; zapamiętywanie

SJP.pl

# memotwórczy

sprzyjający powstawaniu memów; memiczny

SJP.pl

# memowy

→ mem

SJP.pl

#### Patrz:

mem

# memphis

[czytaj: memfis] miasto w USA

SJP.pl

Memphis – miasto i znaczący port rzeczny w środkowej części Stanów Zjednoczonych, w południowo-zachodniej części hrabstwa Shelby, w stanie Tennessee, nad rzeką Missisipi. Nazwa pochodzi od miasta Memfis w starożytnym Egipcie. Według danych z 2023 liczy 618,6 tys. mieszkańców i obejmuje blisko 1,34 mln w obszarze metropolitalnym.

Wikipedia

# memrystor

jeden z podstawowych biernych elementów elektronicznych

SJP.pl

Memrystor (ang. memristor) – jeden z podstawowych biernych elementów elektronicznych; trzy pozostałe to opornik (rezystor), kondensator i cewka. Memrystor (ang. memory resistor – opornik z pamięcią) działa jako pojedyncza komórka pamięci, może być użyty do przechowywania jednego bitu informacji, rezystancja memrystora może być sterowana prądowo.

Wikipedia

# memrystorowy

→ memrystor

SJP.pl

#### Patrz:

memrystor

# memuar

dawniej: pamiętnik

SJP.pl

# memuarowy

przymiotnik od: memuar

SJP.pl

# memuarysta

dawniej: autor memuarów (pamiętników); pamiętnikarz

SJP.pl

# memuarystka

→ memuarysta

SJP.pl

#### Patrz:

memuarysta

# memuarystyczny

dotyczący memuarystyki (pamiętnikarstwa); pamiętnikarski

SJP.pl

# memuarystyka

dawniej: pisanie memuarów (pamiętników); pamiętnikarstwo

SJP.pl

# memłać

mamłać; potocznie:
1. przewracać językiem w buzi; mamlać, mamleć;
2. gnieść coś, brudzić i poniewierać

SJP.pl

# memłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|memłać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niememłanie n.

czas. memłać ndk.

Wiktionary

# men

potocznie, czasami ironicznie, o chłopaku, mężczyźnie

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Ministerstwo Edukacji Narodowej;

Wiktionary

Men (niem. Main, łac. Moenus, Menus, śrłac. Mogonus) – rzeka w środkowych Niemczech o długości 524 km.

Źródło w Smreczanach (Biały Men, Weißer Main) i Jurze Frankońskiej (Czerwony Men, Roter Main), płynie przez Bawarię i Hesję i uchodzi do Renu w Mainz-Kastel (dzielnicy Wiesbaden).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) MEN ma swoją siedzibę w Warszawie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃n, AS: mẽn

Wiktionary

# menacha

potocznie: duża menażka

SJP.pl

# menachem

imię męskie

SJP.pl

- Menachem – król Izraela (państwa północnego) w latach 752–742 p.n.e.
- Menachem – powstaniec żydowski biorący udział w wojnie żydowskiej (66–73)

Wikipedia

# menachinon

witamina K2, rozpuszczalna w tłuszczach; farnochinon

SJP.pl

# menada

1. kobieta w stanie ekstazy w czasie uroczystości ku czci Dionizosa; bachantka;
2. w przenośni o kobiecie nienaturalnie podnieconej

SJP.pl

Menady (także bakchantki, bachantki, gr. Μαινάδες Mainádes ‘szalejące’, gr. Bάκχαι Bákchai, łac. Maenades, Bacchae) – 1. w mitologii greckiej towarzyszki Dionizosa; 2. czcicielki Dionizosa (Bachusa).

Wikipedia

# menadion

organiczny związek chemiczny z grupy chinonów; witamina K3

SJP.pl

Menadion – organiczny związek chemiczny z grupy chinonów, syntetyczna prowitamina rozpuszczalna w tłuszczach, określana jako witamina K3, stosowana jako lek hemostatyczny.

Wikipedia

# menadżer

1. kierownik, zarządca przedsiębiorstwa; manager, menedżer;
2. osoba organizująca występy estradowe lub imprezy sportowe, kierująca sprawami kontraktowymi artystów lub sportowców, opiekująca się ich interesami; menedżer, menażer, manager, agent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. kierownik;

(1.2) osoba, która zajmuje się reprezentowaniem artysty, sportowca lub ich zespołu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) inform. program zarządzający

Wiktionary

Menedżer, także menadżer, kiedyś menażer (ang. manager) – osoba, której podstawowym zadaniem jest realizacja procesu zarządzania – planowanie i podejmowanie decyzji, organizowanie, przewodzenie – motywowanie i kontrolowanie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃ˈnad͡ʒɛr, AS: mẽnaǯer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manager m., menedżer m., menadżeryzm m., management m., menadżerowanie n.

:: fż. menadżerka ż., menedżerka ż.

czas. menadżerować ndk.

przym. menadżerski, managerski

przysł. menadżersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kierownik, zarządca, manager, menedżer

Wiktionary

# menadżerka

→ menadżer; menażerka, managerka, menedżerka

SJP.pl

# menaion

12 ksiąg o żywocie świętych, ułożone w porządku świętowania ich pamięci według kalendarza prawosławnego

SJP.pl

# menakme

okres w życiu kobiety od pierwszej do ostatniej menstruacji

SJP.pl

Menakme – okres w życiu kobiety od pierwszej do ostatniej miesiączki, czyli od końca okresu dojrzewania do menopauzy.

Wikipedia

# menam

rzeka w Azji

SJP.pl

Menam (taj. Chao Phraya) – rzeka na Półwyspie Indochińskim w zachodniej Tajlandii.

Przy jej ujściu do Zatoki Tajlandzkiej położony jest Bangkok, stolica Tajlandii. Długość ok. 365 km, powierzchnia dorzecza 160 tys. km². Menam powstaje z połączenia rzek: Ping (590 km) i Nan (627 km), płynie przez Nizinę Menamu (Czau Praja), a uchodząc do Zatoki Tajlandzkiej tworzy rozległą deltę. Jest wykorzystywana do nawadniania, żeglugi i spławu drewna.

Wikipedia

# menamski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Menamem, dotyczący Menamu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Menam mrz.

Wiktionary

# menander

obce imię męskie

SJP.pl

Wikipedia

# menarche

pierwsze krwawienie miesiączkowe u dziewcząt

SJP.pl

Menarche – określenie oznaczające wystąpienie u dziewcząt pierwszej miesiączki (pierwszego cyklu menstruacyjnego).

Menarche występuje po 14 miesiącach od szczytu skoku pokwitaniowego. Wiek menarche jest zewnątrzpopulacyjnie jak i wewnątrzpopulacyjnie zróżnicowany, zależy od czynników genetycznych i czynników środowiskowych. Jest czułym wskaźnikiem sytuacji społeczno-ekonomicznej, w której przebiega rozwój osobniczy danej jednostki. Złe warunki bytowe opóźniają wiek menarche, natomiast poprawa warunków obniża ten wiek. U polskich dziewcząt występuje średnio w wieku 12 lat i 9 miesięcy, a tzw. krytyczna masa ciała, która określa masę ciała przeważnie niezbędną do wystąpienia pierwszej miesiączki, wynosi 46 ± 0,5 kg przy średnim wzroście 157 ± 0,5 cm. Występowanie menarche związane jest również z porami roku, na wsi częściej ma miejsce w miesiącach: czerwiec-lipiec, zaś w mieście w miesiącach: grudzień-styczeń. Menarche jest oznaką dojrzałości płciowej, co jest jednoznaczne z zakończeniem procesu pokwitania.

Wikipedia

# menassa

imię żeńskie

SJP.pl

# menat

w starożytnym Egipcie: naszyjnik z koralików, używany jako amulet lub instrument muzyczny

SJP.pl

Menat – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Puy-de-Dôme.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 640 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 32 osoby/km² (wśród 1310 gmin Owernii Menat plasuje się na 336. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 451.).

Wikipedia

# menaż

1. przestarzale:
a) kasyno wojskowe
b) gospodarstwo domowe
2. dawniej: oszczędne gospodarowanie

SJP.pl

Menaż – w gastronomii określenie elementu zastawy stołowej w postaci stojaka na przyprawy ułatwiającego ich przenoszenie. Popularny w lokalach gastronomicznych, niekiedy nazywany bywa również przyprawnikiem.

W podstawowej wersji posiada miejsca na solniczkę i pieprzniczkę, jednak można spotkać bardziej rozbudowane menaże, które mogą pomieścić więcej pojemników z przyprawami sypkimi lub płynnymi, takimi jak ocet, oliwa, maggi, papryka, a także np. wykałaczki.

Wikipedia

# menaża

kuchnia lub stołówka wojskowa

SJP.pl

# menażer

osoba organizująca występy estradowe lub imprezy sportowe, kierująca sprawami kontraktowymi artystów lub sportowców, opiekująca się ich interesami; menadżer, menedżer, manager, agent

SJP.pl

# menażeria

1. dawniej: klatki z dzikimi zwierzętami przewożone i wystawiane dla rozrywki publiczności; także: miejsce gdzie się trzyma i pokazuje te zwierzęta;
2. przenośnie: grupa ludzi o nietypowym wyglądzie lub upodobaniach; także: zbiór dziwacznych przedmiotów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. zool. niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych;

(1.2) hist. zool. pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są niecodzienne gatunki zwierząt

Wiktionary

Menażeria (z fr. ménagerie – menażeria od ménager – oszczędzać, pokierować czymś, obmyślić z ménage – gospodarstwo (domowe), małżeństwo):

1. Pomieszczenie lub miejsce, w którym zgrupowane są zwierzęta (najczęściej egzotyczne) w celu pokazywania ich zwiedzającym. Były zakładane w ogrodach pałacowych. Rozpowszechniły się we Francji w XVII–XVIII wieku. Z czasem przerodziły się we współczesne ogrody zoologiczne.
2. Przedsiębiorstwo obwożące na pokaz dzikie zwierzęta w klatkach. Obecnie pojęcie tożsame z cyrkiem z występami tresowanych zwierząt.
3. Ogólne określenie zwierząt, stosowane najczęściej w literaturze itp. bądź w sensie żartobliwym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja, AS: mẽnažerʹi ̯a

Wiktionary

# menażerka

→ menażer; managerka, menadżerka, menedżerka

SJP.pl

# menażeryjny

przymiotnik od: menażeria

SJP.pl

# menażka

blaszane naczynie z pokrywką, używane do posiłków w wojsku i na obozach turystycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) harc. wojsk. lekki metalowy pojemnik służący do spożywania posiłków, czasami też do ich przygotowywania;

Wiktionary

Menażka – lekki, zamykany pojemnik, dwu- lub trzyczęściowy, służący jako naczynie do spożywania posiłków, a czasem też ich przygotowywania (szczególnie ciepłych). Menażka używana jest głównie przez żołnierzy i turystów.

Menażka zazwyczaj wykonana jest z aluminium. Dzięki temu menażka jest mniejszym obciążeniem w ekwipunku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃ˈnaʃka, AS: mẽnaška

Wiktionary

# menażki

blaszane naczynie z pokrywką, używane do posiłków w wojsku i na obozach turystycznych

SJP.pl

# menażować

dawniej:
1. szanować, szczędzić;
2. gospodarować

SJP.pl

# menchia

roślina z rodziny goździkowatych

SJP.pl

Menchia (Moenchia Ehrh.) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych obejmujący trzy gatunki. Występują one w basenie Morza Śródziemnego, skąd introdukowane zostały do Ameryki Północnej, Afryki południowej i Australii. Nazwa rodzajowa upamiętnia niemieckiego botanika – Conrada Moencha (1744–1805). W Polsce odnotowywano jako zawlekane przejściowo dwa gatunki – menchię mantejską i wzniesioną.

Wikipedia

# menda

1. wulgarnie, obelżywie o człowieku
2. gatunek maleńkiego owada z rzędu wszy; mendoweszka; wesz łonowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wesz łonowa, mendoweszka

(1.2) przen. pot. człowiek podły

(1.3) przen. pot. człowiek głupi, niezdarny

(1.4) przen. wulg. policjant

Wiktionary

Wesz łonowa, mendoweszka, menda (Pthirus pubis) – gatunek wszy należący do rodziny Pthiridae, pasożytujący na człowieku i powodujący chorobę wszawicę.

Samiec długości 1,3 mm, samica 1,5 mm. Szerokość od 0,8 mm do 1,0 mm. Są silnie spłaszczone grzbietowo-brzusznie. Samica składa około 50 jaj zwanych gnidami, które są mocowane specjalnym "cementem" u nasady włosa. Rozwój osobniczy trwa 13–16 dni.Pasożytuje na skórze owłosionej, głównie w okolicy łonowej, także w pachwinach, pachach, na nogach, brzuchu, na klatce piersiowej, obserwowane są również na brwiach i rzęsach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gdy zauważyłam, że w pościeli są mendy, to musiałam ją wygotować, żeby poginęły.

(1.2) Ta dyrektorska menda obcięła mi pensję!

(1.3) Co za menda, pożyczyłem mu rower, a ten na pierwszym zakręcie wywalił się i jeszcze kierownicę mi skrzywił.

(1.4) Wałęsa się i szwenda, pierdolona menda.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃nda, AS: mẽnda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wredol, podlec, świnia, gnida, bydlak, bydlę, gad, gadzina, łajdak, łachudra, łotr, kanalia, padalec, plugawiec, skurczybyk, skurkowaniec, sobaka, swołocz, szubrawiec, szuja, ścierwo, niegodziwiec, nikczemnik, parszywiec, kreatura

(1.4) pot. obraź. pies; pot. gliniarz, glina, pan władza; pot. żart. misiek, miś, misiak, smerf

Wiktionary

# mendak

nazwisko

SJP.pl

# mendel

1. przestarzałe: 15 sztuk czegoś (zwłaszcza jaj), 1/4 kopy
2. piętnaście lub mniej snopów zboża ustawianych razem na polu po żniwach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. miar. 15 sztuk czegoś;

(1.2) przest. roln. kupka składająca się z piętnastu (czasem dwunastu lub dziesięciu) snopów zboża;

Wiktionary

Mendel (z niem. mandel) – zwyczajowa miara liczbowa: 15 sztuk, czyli 1/4 kopy, stosowane w Polsce od XIV wieku. Gdzieniegdzie mendel liczył 16 (mendel chłopski).

Miara stosowana w odniesieniu do produktów rolnych np. jajek, drobiu. Określenie to bywa jeszcze spotykane na bazarach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Wychodził na wzgórza przede dniem, schodził późno w nocy i żął, snopki wiązał, mendle układał a rozmyślał…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃ndɛl, AS: mẽndel

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) reg. śl. mondel.

Wiktionary

# mendelejew

nazwisko, np. Dmitrij Iwanowicz Mendelejew (1834-1907), chemik rosyjski, twórca okresowego układu pierwiastków

SJP.pl

Dmitrij Iwanowicz Mendelejew (ros. Дмитрий Иванович Менделеев; ur. 27 stycznia?/8 lutego 1834 w Tobolsku, zm. 20 stycznia?/2 lutego 1907 w Petersburgu) – rosyjski chemik, odkrywca (w 1869) prawa okresowości pierwiastków chemicznych, laureat Medalu Copleya.

Wikipedia

# mendelek

zdrobnienie od: mendel

SJP.pl

# mendelew

promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o symbolu Md, niewystępujący w stanie naturalnym w przyrodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

Wiktionary

Mendelew (Md, łac. mendelevium) – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od nazwiska chemika Dmitrija Mendelejewa. Czasami w literaturze jest stosowany błędny symbol Mv.

Pierwiastek otrzymano po raz pierwszy w 1955 r. pod kierunkiem Alberta Ghiorso z Berkeley w Kalifornii, USA bombardując 253Es cząstkami α.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma mendelew?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃nˈdɛlɛf, AS: mẽndelef

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mendelewowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Md

Wiktionary

# mendelewowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący mendelewu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mendelew m.

Wiktionary

# mendelista

zwolennik mendelizmu

SJP.pl

# mendelistka

zwolenniczka mendelizmu

SJP.pl

# mendelistyczny

→ mendelizm

SJP.pl

#### Patrz:

mendelizm

# mendelizm

teoria genetyczna w biologii, przyjmująca, że geny w procesie rozmnażania się osobników nie ulegają zmianie, lecz rozdzielają się i łączą ze sobą tworząc różne kombinacje cech

SJP.pl

# mendelssohn-bartholdy

nazwisko, m.in.: Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy (1809-1847), niemiecki kompozytor

SJP.pl

# menderes

rzeka w Turcji

SJP.pl

Meander (tur. Büyük Menderes Nehri, w starożytności i średniowieczu gr. Μαίανδρος Maíandros) – rzeka w zachodniej Turcji azjatyckiej, o długości 529 km. Swój bieg zaczyna na Wyżynie Anatolijskiej, a kończy w Morzu Egejskim, w pobliżu ruin Miletu. Głównymi dopływami są Çine oraz Ak. Większe miasta, przez które przepływa to Aydin i Nazilli. Rzeka tworzy liczne meandry – pojęcie meander pochodzi od nazwy tej rzeki.

Wikipedia

# mendes

- Eva Mendes (ur. 1974) – amerykańska aktorka
- Ive Mendes – brazylijska piosenkarka
- Pedro Mendes – strona ujednoznaczniająca
- Sam Mendes (ur. 1965) – brytyjski reżyser
- Sérgio Mendes (ur. 1941) – brazylijski muzyk
- Shawn Mendes (ur. 1998) – kanadyjski piosenkarz i autor tekstów
- Tiago Mendes (ur. 1981) – portugalski piłkarz

Wikipedia

# mendlować

1. rzadko: układać w mendle;
2. w biologii: dziedziczyć zgodnie z teorią Mendla

SJP.pl

# mendlowski

→ mendel

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z prawami i dorobkiem naukowym Gregora Mendla

Wiktionary

#### Patrz:

mendel

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃nˈdlɔfsʲci, AS: mẽndlofsʹḱi

Wiktionary

# mendog

wielki książę litewski od ok. 1238 r., król od 1253 r.; Mindowe

SJP.pl

Mendog, Mindowe, Mindowg (lit. Mindaugas, starorus. Миндовгъ, Мендогъ, ur. ok. 1200, zm. 12 sierpnia 1263) – (wielki) książę litewski od ok. 1238, król Litwy (1253).

Mendog doprowadził do zjednoczenia księstw plemiennych. Miał rezydencję w zamku Woruta. Podbił Ruś Czarną, po czym uczynił zarządcą tych ziem swego syna Wojsiełka, naznaczając mu siedzibę w Nowogródku, leżącym na jej terytorium.

Wikipedia

# mendogowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mendoga lub z nim związany

SJP.pl

# mendowaty

potocznie: odrażającym moralnie, działający na czyjąś szkodę; niegodziwy, podły, haniebny, nikczemny

SJP.pl

# mendoweszka

gatunek maleńkiego owada z rzędu wszy; menda; wsza łonowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. med. nazwa systematyczna|Pthirus pubis|ref=tak., wesz łonowa, menda;

Wiktionary

Wesz łonowa, mendoweszka, menda (Pthirus pubis) – gatunek wszy należący do rodziny Pthiridae, pasożytujący na człowieku i powodujący chorobę wszawicę.

Samiec długości 1,3 mm, samica 1,5 mm. Szerokość od 0,8 mm do 1,0 mm. Są silnie spłaszczone grzbietowo-brzusznie. Samica składa około 50 jaj zwanych gnidami, które są mocowane specjalnym "cementem" u nasady włosa. Rozwój osobniczy trwa 13–16 dni.Pasożytuje na skórze owłosionej, głównie w okolicy łonowej, także w pachwinach, pachach, na nogach, brzuchu, na klatce piersiowej, obserwowane są również na brwiach i rzęsach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃ndɔˈvɛʃka, AS: mẽndoveška

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wesz łonowa

Wiktionary

# mendoza

miasto w Argentynie

SJP.pl

## Ludzie

- Alexis Mendoza – piłkarz kolumbijski
- Andrés Mendoza – piłkarz peruwiański
- Antonio de Mendoza – hiszpański wicekról Peru
- Dayana Mendoza – wenezuelska modelka
- Eduardo Mendoza – hiszpański pisarz związany z Barceloną
- Manuel Mendoza – amerykański snowboardzista
- Pedro de Mendoza – hiszpański konkwistador i kolonizator Ameryki Południowej
- Ramón Mendoza – hiszpański prawnik i przedsiębiorca
- Sergio Mendoza – honduraski piłkarz
- Toribio Rodríguez de Mendoza – ksiądz, nauczyciel i trybun, jeden z twórców Republiki Peru

Wikipedia

# mendyk

dawniej: żebrak albo żebrzący mnich

SJP.pl

# mendyka

dawniej: żebrak albo żebrzący mnich

SJP.pl

# mendykancki

odnoszący się do mendykanta, właściwy mendykantom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zakonami żebrzącymi, dotyczący zakonów żebrzących

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do zakonów żebrzących, będący ich własnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego zainteresowania naukowe obejmują również papiestwo i zakony mendykanckie w XIV w. oraz paleografię łacińską, epigrafikę i kodykologię.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mendykant mos.

Wiktionary

# mendykant

dawniej:
1. mnich zakonu żebraczego;
2. żebrak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rel. członek zakonu mendykanckiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Źródłem utrzymania braci mendykantów, czyli braci żebrzących, była jałmużna.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mendykancki

Wiktionary

# mendzić

potocznie: przynudzać, marudzić, narzekać

SJP.pl

# menedżer

1. kierownik, zarządca przedsiębiorstwa; manager, menadżer;
2. osoba organizująca występy estradowe lub imprezy sportowe, kierująca sprawami kontraktowymi artystów lub sportowców, opiekująca się ich interesami; menadżer, menażer, manager, agent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zarz. kierownik;

(1.2) osoba, która zajmuje się reprezentowaniem artysty, sportowca lub ich zespołu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) inform. program zarządzający

Wiktionary

Menedżer, także menadżer, kiedyś menażer (ang. manager) – osoba, której podstawowym zadaniem jest realizacja procesu zarządzania – planowanie i podejmowanie decyzji, organizowanie, przewodzenie – motywowanie i kontrolowanie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃ˈnɛd͡ʒɛr, AS: mẽneǯer

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. manager m., menadżer m., menadżeryzm m., management m., menadżerowanie n.

:: fż. menadżerka ż., menedżerka ż.

czas. menadżerować ndk.

przym. menadżerski, managerski

przysł. menadżersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kierownik, zarządca, manager, menadżer

Wiktionary

# menedżering

1. zbiór nowoczesnych technik zarządzania;
2. koncepcja amerykańskiego socjologa, J. Burnhama, głosząca, że kierownicy są nową klasą rządzącą w społeczeństwie

SJP.pl

# menedżerka

→ menedżer; menażerka, managerka, menadżerka

SJP.pl

# menedżerysta

zwolennik menedżeryzmu

SJP.pl

# menedżeryzm

Menedżeryzm, manageryzm – stanowisko z zakresu socjologii i teorii organizacji, zgodnie z którym menadżerowie zajmują przewodnie miejsce w organizacjach czy w społeczeństwie.

Menadżeryzm może być ujmowany normatywnie (menadżerowie powinni pełnić przewodnią rolę w organizacjach) lub opisowo (sytuacja organizacyjna menadżerów uprzywilejowuje ich w dysponowaniu władzą, tworząc określone problemy organizacyjne).

Wikipedia

# menedżment

management;
1. zarząd przedsiębiorstwa lub instytucji;
2. zarządzanie, kierowanie;
3. grupa ludzi dbająca o wizerunek i finanse sportowca lub artysty;
4. dziedzina wiedzy dotycząca kierowania przedsiębiorstwami lub instytucjami

SJP.pl

# menel

pogardliwie: osoba z marginesu społecznego, bez stałego zatrudnienia, włócząca się po ulicach, nadużywająca alkoholu i budząca odrazę swoim zachowaniem i niechlujnym wyglądem; żul, lump, lumpiarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek z marginesu społecznego, głównie alkoholik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jakiś menel stoi pod sklepem i pije wino.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. menelstwo n.

:: fż. menelka ż.

przym. menelski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żul, włóczęga, żebrak, sztajmes, bej, pijak, alkoholik, dykciarz

Wiktionary

# menelaos

1. postać z mitologii greckiej, król Sparty, mąż Heleny, brat Agamemnona; jeden z uczestników wojny trojańskiej;
2. grecki filozof, astronom i matematyk żyjący w I w. n. e.; twórca trygonometrii sferycznej

SJP.pl

Menelaos (gr. Μενέλαος Menélaos, łac. Menelaus) – w mitologii greckiej król Sparty i uczestnik wojny trojańskiej; jeden z herosów; bohater Iliady Homera.

Uchodził za syna Atreusza i Aerope. Był bratem Agamemnona oraz mężem Heleny, z którą miał córkę Hermionę.

Wikipedia

# menelaosowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Menelaosa lub z nim związany

SJP.pl

# menelaus

imię męskie pochodzenia greckiego

SJP.pl

Menelaus – imię męskie pochodzenia greckiego. Pochodzi od greckiego Μενελαος (Menelaos), co oznacza „przeciwstawiający się ludziom”, stanowiąc złożenie μενω (meno) „trwać, przeciwstawiać się, wytrzymać, stawiać opór” i λαος (laos) „lud, ludzie”. W mitologii greckiej Menelaos był królem Sparty i mężem Heleny.Patronem tego imienia jest św. Menelaus, opat (zm. ok. 700 roku).

Menelaus imieniny obchodzi 22 lipca.

Wikipedia

# menelica

→ menel; menelka, lumpiara, żulerka, żulica

SJP.pl

# menelik

potocznie: pijaczek

SJP.pl

# menelka

→ menel; menelica, lumpiara, żulerka, żulica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. kobieta z marginesu społecznego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. menelstwo n.

:: fm. menel m.

przym. menelski

Wiktionary

# menelowy

→ menel

SJP.pl

#### Patrz:

menel

# menelski

dotyczący menela, należący do menela, właściwy menelowi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z menelem, dotyczący menela

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. menel m., menelka ż., menelstwo n.

Wiktionary

# menelstwo

pogardliwie:
1. osoby z marginesu społecznego, bez stałego zatrudnienia, włóczący się po ulicach, nadużywający alkoholu i budzący odrazę swoim zachowaniem i niechlujnym wyglądem; żuleria, żulernia, żulia, żulerka, lumpiarstwo;
2. cecha takich osób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. posp. ogólnie o osobach z marginesu społecznego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod sklepem codziennie przesiaduje menelstwo i zaczepia przechodniów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. menel m., menelka ż.

przym. menelski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hołota

Wiktionary

# mener

rzadko: przywódca ugrupowania lub stronnictwa; lider

SJP.pl

# mengele

nazwisko

SJP.pl

- Josef Mengele – niemiecki lekarz i zbrodniarz
- Karl Mengele – niemiecki przedsiębiorca
- Mengele Agrartechnik – niemiecki producent maszyn rolniczych

Wikipedia

# menhaden

gatunek ryby z rodziny śledziowatych; śledź amerykański

SJP.pl

# menhir

podłużny blok kamienny ustawiony pionowo na ziemi, pochodzący głównie z okresu neolitu i początku epoki brązu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archeol. w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);

Wiktionary

Menhir – w kulturze celtyckiej nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry) ustawiony pionowo. Nazwa menhir wywodzona jest z bretońskich słów: maen – kamień i hir – wysoki.

Spotykany jest w Anglii, Irlandii, Bretanii, Skandynawii, Francji, na Półwyspie Iberyjskim, na Korsyce, ale znany jest także w Afryce, Azji i Ameryce, gdzie pełnił prawdopodobnie funkcje kultowe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃nxʲir, AS: mẽnχʹir

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. menhirowy

Wiktionary

# menilit

minerał, odmiana opalu zanieczyszczona tlenkami żelaza

SJP.pl

Opal – mineraloid zaliczany do krzemianów. Nazwa pochodzi od sanskryckiego upala = drogi kamień, kamień szlachetny; bądź od gr. opallios (łac. opalus) = widzieć zmianę (barwy). Opal jest oficjalnym kamieniem szlachetnym Australii.

Wikipedia

# menilitowy

przymiotnik od: menilit

SJP.pl

# meningokok

bakteria, dwoinka powodująca zapalenie opon mózgowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. mikrobiol. dwoinka powodująca zapalenie opon mózgowych

Wiktionary

Dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, meningokok (Neisseria meningitidis) – gatunek Gram-ujemnych bakterii wywołujący zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz posocznicę meningokokową.

Wikipedia

# meningokokowy

→ meningokok

SJP.pl

#### Patrz:

meningokok

# meninizm

ruch przeciwstawiający się dyskryminacji mężczyzn

SJP.pl

# menippea

rodzaj satyry, w której proza przeplata się z wierszem; twórcą był grecki satyryk Menippos z Gadary

SJP.pl

Satyra menippejska, menippea – gatunek literatury satyrycznej. Jej nazwa wywodzi się od imienia greckiego cynika Menipposa. Menippea charakteryzuje się połączeniem pierwiastków fantastycznych i realizmu, prozy i wiersza, a także spajaniem różnych form stylistycznych. Jej bohaterem jest najczęściej mędrzec.

Wikipedia

# menis

skrót od: Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) MENiS zostało rozdzielone na MEN i Ministerstwo Sportu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃ɲis, AS: mẽńis

Wiktionary

# menisk

1. w fizyce:
a) wklęsła lub wypukła powierzchnia cieczy;
b) soczewka wklęsło-wypukła;
2. w anatomii: tarczka zbudowana z chrząstki włóknistej, znajdująca się między powierzchniami stawowymi w niektórych stawach (np. kolanowym), odgrywająca rolę amortyzatora; łękotka, łąkotka

SJP.pl

Menisk (gr. menískos zdrobn. od méne „księżyc”) – zakrzywienie powierzchni swobodnej cieczy w pobliżu rozdzielenia od siebie powierzchni swobodnej cieczy i ciała stałego lub innej niemieszającej się cieczy.

Kształt menisku i kierunek jego wypukłości zależy od:

- w przypadku dwóch cieczy: wypadkowej energii powierzchniowej obu stykających się faz.
- w przypadku układu – ciecz–gaz od wypadkowej energii powierzchniowej ścianek naczynia i sumarycznego napięcia powierzchniowego lustra cieczy (oprócz własności samej cieczy jest też zależny od rozmiarów lustra cieczy, który wynika z przekroju naczynia).

Wikipedia

# meniskowy

przymiotnik od: menisk

SJP.pl

# mennica

podległy władzom państwowym zakład produkujący monety oraz medale, ordery i pieczęcie oznaczane godłem państwowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedsiębiorstwo przemysłu metalowego produkujące monety, medale oraz stemple;

Wiktionary

Mennica – zakład zajmujący się mincerstwem, czyli produkcją (wybijaniem) monet, medali oraz stempli.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pracą mennicy kierował mincmistrz.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. menniczy

Wiktionary

# mennictwo

dział gospodarki zajmujący się produkcją monet, orderów, medali i innych przedmiotów wartościowych sygnowanych godłem państwowym

SJP.pl

Mennica – zakład zajmujący się mincerstwem, czyli produkcją (wybijaniem) monet, medali oraz stempli.

Wikipedia

# mennonici

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, uznającej tylko dwa sakramenty: chrzest dorosłych i eucharystię; menonita

SJP.pl

Mennonici – wyznanie chrześcijańskie zaliczane do protestantyzmu, powstałe w roku 1539 w Holandii. Jest jednym z nurtów anabaptyzmu, nazwę wywodzi od swego założyciela – Menno Simonsa.

Wikipedia

# mennonicki

→ mennonita, → mennonici; menonicki

SJP.pl

# mennonita

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, uznającej tylko dwa sakramenty: chrzest dorosłych i eucharystię; menonita

SJP.pl

# mennonitka

→ mennonita; menonitka

SJP.pl

# mennonityzm

wyznanie protestanckie założone przez Menno Simmonsa w XVI wieku w Holandii, będące odłamem anabaptyzmu; menonityzm

SJP.pl

Mennonici – wyznanie chrześcijańskie zaliczane do protestantyzmu, powstałe w roku 1539 w Holandii. Jest jednym z nurtów anabaptyzmu, nazwę wywodzi od swego założyciela – Menno Simonsa.

Wikipedia

# meno

określenie wykonawcze: mniej; występuje razem z innymi określeniami tempa i charakteru utworu, np. meno forte, meno mosso

SJP.pl

Meno – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Major.

Wikipedia

# menologium

Menologium (gr. μηνολόγιον, menologion) – w Kościołach prawosławnych i Kościołach greckokatolickich księga liturgiczna zawierająca zbiór krótkich opisów żywotów świętych w układzie kalendarza kościelnego, przeznaczona do odczytywania w trakcie nabożeństwa. Zawarty jest w licznych greckich rękopisach Nowego Testamentu.

W Kościele katolickim odpowiednikiem tej księgi jest martyrologium.

Wikipedia

# menonici

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, uznającej tylko dwa sakramenty: chrzest dorosłych i eucharystię; mennonita

SJP.pl

Mennonici – wyznanie chrześcijańskie zaliczane do protestantyzmu, powstałe w roku 1539 w Holandii. Jest jednym z nurtów anabaptyzmu, nazwę wywodzi od swego założyciela – Menno Simonsa.

Wikipedia

# menonicki

→ menonita, → menonici; mennonicki

SJP.pl

# menonita

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, uznającej tylko dwa sakramenty: chrzest dorosłych i eucharystię; mennonita

SJP.pl

# menonitka

→ menonita; mennonitka

SJP.pl

# menonityzm

wyznanie protestanckie założone przez Menno Simmonsa w XVI wieku w Holandii, będące odłamem anabaptyzmu; mennonityzm

SJP.pl

# menopauza

okres w życiu kobiety po klimakterium, objawiający się brakiem miesiączkowania

SJP.pl

Wikipedia

# menora

używany przez żydów w celach obrzędowych świecznik siedmioramienny, o ustawionych w jednej linii ramionach (stylizowana menora jest godłem Izraela)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;

Wiktionary

Menora (hebr. מנורה, jid. menojre) – w judaizmie nazwa świętego, złotego, siedmioramiennego świecznika, ustawionego w Namiocie Spotkania, a także używanego później w Świątyni Jerozolimskiej (1 Krl 7,49). Formą odstępstwa jest używanie tej nazwy także dla chanukii, czyli świecznika chanukowego. Menora jest jednym z najstarszych i najbardziej rozpowszechnionych symboli używanych w żydowskiej sztuce kultowej. Jest także traktowana jako symbol judaizmu, a jej wizerunek został wykorzystany w herbie państwa Izrael.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W herbie Izraela widnieje biała menora na niebieskim tle.

(1.1) Wikary pokazał dzieciom menorę przywiezioną z Jerozolimy.

(1.1) Jedna z najstarszych menor w Europie znajduje się w Kołobrzegu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃ˈnɔra, AS: mẽnora

Wiktionary

# menos

stan umysłu, usposobienie prowadzące człowieka do sukcesu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan umysłu prowadzący człowieka do sukcesu

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== menos (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) mniej

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃nɔs, AS: mẽnos

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== menos (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) mniej

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# menowski

→ MEN (Ministerstwo Edukacji Narodowej); MEN-owski

SJP.pl

# mensa

1. główna część ołtarza;
2. świadczenie kleru na utrzymanie biskupa

SJP.pl

- Mensa International – międzynarodowa organizacja, stowarzyszenie ludzi o wysokim ilorazie inteligencji
- Mensa ołtarzowa
- Mensa (mebel)
- Mensa – łacińska nazwa gwiazdozbioru Góry Stołowej

Wikipedia

# mensanin

członek stowarzyszenia Mensa International

SJP.pl

# mensanka

członkini stowarzyszenia Mensa International

SJP.pl

# meński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Menem, dotyczący Menu (rzeką w Niemczech)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Men mrz.

przym. nadmeński

Wiktionary

# menstruacja

faza cyklu miesiączkowego dojrzałych płciowo kobiet (wydalanie krwi i śluzu z macicy wynikające ze złuszczania się warstwy śluzowej błony); miesiączka, period

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

Wiktionary

Menstruacja, miesiączka, krwawienie miesięczne (łac. menses) – fizjologiczne zjawisko polegające na cyklicznym złuszczaniu się nabłonka macicy (endometrium) pod wpływem charakterystycznych zmian stężenia hormonów płciowych (estrogenów i progesteronu), wynikających z układów wzajemnych sprzężeń zwrotnych między gonadami, przednim płatem przysadki mózgowej i podwzgórzem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃w̃struˈwat͡sʲja, AS: mẽũ̯struu̯acʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. menstruowanie n.

czas. menstruować

przym. menstruacyjny, menstrualny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miesiączka, okres, krwawienie miesięczne

Wiktionary

# menstruacyjny

związany z menstruacją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący menstruacji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃w̃struwaˈt͡sɨjnɨ, AS: mẽũ̯struu̯acyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. menstruacja ż.

przym. menstrualny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miesiączkowy

Wiktionary

# menstrualny

przymiotnik relacyjny

(1.1) fizj. miesiączkowy, związany z menstruacją

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. menstruacja ż., menstruowanie n.

czas. menstruować ndk.

przym. menstruacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) miesiączkowy, menstruacyjny

Wiktionary

# menstruować

mieć menstruację (miesiączkę); miesiączkować

SJP.pl

czasownik

(1.1) fizj. miesiączkować

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. menstruacja ż.

przym. menstrualny

Wiktionary

# mensura

1. w poligrafii: przymiar przeznaczony do pomiaru długości kolumny;
2. w filozofii: zasada homo mensura (człowiek miara) - zasada mówiąca, że człowiek jest miarą wszystkich rzeczy

SJP.pl

# mental

potocznie: mentalność (sposób myślenia)

SJP.pl

- Mental (serial telewizyjny)
- Mental: Zagadki umysłu

Wikipedia

# mentalista

osoba potrafiąca wywoływać zjawiska pozornie nadprzyrodzone (telepatię lub jasnowidztwo)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który zajmuje się mentalizmem

Wiktionary

- Mentalista – iluzjonista
- Mentalista – serial telewizyjny

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mentalizm mrz.

:: fż. mentalistka ż.

przym. mentalistyczny

Wiktionary

# mentalistka

→ mentalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która zajmuje się mentalizmem

Wiktionary

#### Patrz:

mentalista

#### Powiązane:

rzecz. mentalizm m., mentalizacja ż., mentalność ż., mentalizowanie n.

:: fm. mentalista ż.

czas. mentalizować ndk.

przym. mentalny, mentalistyczny

przysł. mentalnie

Wiktionary

# mentalistyczny

przymiotnik

(1.1) związany z mentalizmem, dotyczący mentalizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mentalizm m., mentalizacja ż., mentalność ż., mentalizowanie n., mentalista m., mentalistka ż.

czas. mentalizować ndk.

przym. mentalny

Wiktionary

# mentalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uświadamianie sobie czynności przedtem wykonywanych nawykowo

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mentalistka ż., mentalizm mrz.

przym. mentalistyczny

Wiktionary

# mentalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kategoria sztuki iluzji, umiejętność manipulowania myślami i zachowaniami ludzi;

(1.2) filoz. pogląd, według którego jednostkowy umysł i jego subiektywne stany stanowią jedyną rzeczywistość

Wiktionary

Mentalizm – kategoria sztuki iluzji reprezentowana przez iluzjonistów mentalistów, z wykorzystaniem sugestii i hipnozy oraz mnemoniki. Wiedza dotycząca wykorzystania iluzji kognitywnych, psychologii, pozwala osiągnąć pozornie niesamowite efekty sprowadzające się głównie do oszukania widza dzięki jego nieświadomości ograniczeń percepcji i błędów poznawczych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mentalista m., mentalista ż., mentalizacja ż., mentalność ż., mentalizowanie n., mentalistka ż.

czas. mentalizować ndk.

przym. mentalny, mentalistyczny

przysł. mentalnie

Wiktionary

# mentalność

charakterystyczny sposób myślenia wyróżniający daną osobę lub grupę społeczną na tle innych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości

Wiktionary

Mentalność (łac. mens dpn. mentis 'umysł') – całość przekonań, postaw, poglądów, sposobu myślenia grupy społecznej (narodu) lub jednostki. Na mentalność mają wpływ czynniki społeczne, kulturowe i biologiczne.

Ogólny system zasad, którymi jednostka lub zbiorowość kieruje się przy postrzeganiu, odczuwaniu, wartościowaniu i reagowaniu na życie społeczne, często jest nieuświadomiony. Mentalność jest budowana przede wszystkim na założeniach norm społecznych obowiązujących w danej grupie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z perspektywy kategoryzacji trzeba więc podkreślić, że mentalność postkomunistyczna wpływa na większy segment społeczeństwa, niż „tylko" na sferę gospodarki.

(1.1) Moja mentalność była jednak inna – nie należy okazywać bólu, tylko go znosić. Nie wolno być słabym i trzeba grać nawet z kontuzją.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mentalizm m., mentalista m., mentalistka ż.

przym. mentalny, mentalnościowy, mentalistyczny

przysł. mentalnie

Wiktionary

# mentalnościowy

przymiotnik od: mentalność

SJP.pl

# mentalny

dotyczący umysłu; umysłowy (np. rozwój mentalny, pojęcia mentalne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący sposobu myślenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mentalizm mrz., mentalistka ż., mentalność ż.

przysł. mentalnie

przym. mentalistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) intelektualny, umysłowy

Wiktionary

# mentanol

związek chemiczny w postaci bezbarwnej krystalicznej substancji o mocnym zapachu mięty, pozyskiwany z olejku miętowego lub syntetycznie, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym i spożywczym; mentol

SJP.pl

# mente

wierzchni narodowy ubiór węgierski, krótki płaszcz noszony w XVI-XVIII wieku na dolmanie; mentyk

SJP.pl

Mentyk (węg. mente) – szamerowana (zdobiona naszytymi pętlami) krótka kurtka podbita futrem, narodowy ubiór węgierski w XVI-XVIII wieku. Zakładana była na dolman (kurtkę mundurową). Powszechna w wojsku. Nosili ją huzarzy.

Wikipedia

# mentel

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Emil Mentel – polski wojskowy
- Ewa Mentel – polska wokalistka jazzowa
- Halina Mentel – polska samorządowiec i nauczycielka
- Łukasz Mentel – polski futsalista
- Marcin Mentel – polski gitarzysta rockowy
- Miroslav Mentel – słowacki piłkarz

Wikipedia

# mentol

nasycony związek terpenowy, bezbarwna, krystaliczna substancja o silnym zapachu mięty, otrzymywana z olejku miętowego lub syntetycznie, mająca zastosowanie w lecznictwie i w przemyśle spożywczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja o silnym, charakterystycznym zapachu, występująca w olejku miętowym;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. papieros mentolowy

Wiktionary

Mentol – organiczny związek chemiczny, alkohol z grupy terpenoidów, o ostrym, przenikliwym zapachu miętowym, stosowany masowo w przemyśle kosmetycznym i pomocniczych środkach farmaceutycznych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. mentolina ż., mentolówka ż.

przym. mentolowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) heksahydrotymol, 2-izopropylo-5-metylo-cykloheksanol

Wiktionary

# mentolowy

→ mentol

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) o smaku mentolu

Wiktionary

#### Patrz:

mentol

#### Przykłady

(1.1) Próbowałaś już tych cienkich mentolowych z motylkiem na pudełku?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mentol mrz./mzw.

Wiktionary

# menton

keton terpenowy występujący w olejku miętowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny występujący w mięcie;

Wiktionary

- Mentona – miejscowość we Francji
- menton – związek chemiczny występujący w mięcie
- Menton (Me) – nieparzysty punkt kraniometryczny na bródce

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|menthone. < etym|łac|mentha. → mięta

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) menthone

źródła.

== menton (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) anat. podbródek

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃ntɔ̃n, AS: mẽntõn

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|menthone. < etym|łac|mentha. → mięta

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) menthone

źródła.

== menton (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) anat. podbródek

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mentona

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina w południowej Francji, w departamencie Alpy Nadmorskie;

Wiktionary

Mentona (fr. Menton) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Nadmorskie. Wchodzi w skład zespołu miejskiego Monako-Mentona.

Według danych na rok 2007 gminę zamieszkiwało 28 683 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 1687 osób/km².

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. mentoński

Wiktionary

# mentoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mentoną, dotyczący Mentony

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mentona ż.

Wiktionary

# mentor

1. mądry doradca, wychowawca i nauczyciel;
2. osoba stale pouczająca innych, lubiąca prawić morały;
3. środowiskowo: opiekun ucznia uczestniczącego w wymianie międzynarodowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. doświadczony nauczyciel, doradca, wychowawca

(1.2) książk. osoba stale pouczająca innych, lubiąca prawić morały

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) ogrod. roślina o utrwalonych cechach, służąca do przekazywania tych cech zaszczepionemu na niej młodemu pędowi

Wiktionary

- Mentor – postać z mitologii greckiej
- Mentor – osoba zajmująca się mentoringiem

Miejscowości w USA:

- Mentor – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Campbell
- Mentor – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Polk
- Mentor – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Lake
- Mentor – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mentor to osoba, od której się uczysz, poznajesz jego filozofię dotyczącą konkretnych zagadnień.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃ntɔr, AS: mẽntor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mentorstwo n., mentoring m.

:: fż. mentorka ż.

przym. mentorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mistrz, trener, ekspert

(1.2) moralista

Wiktionary

# mentoring

rozwijanie potencjału ucznia przez jego mistrza

SJP.pl

Mentoring – partnerska relacja między mistrzem a uczniem (profesorem a studentem, zwierzchnikiem a pracownikiem itp.) zorientowana na odkrywanie i rozwijanie potencjału ucznia. Polega głównie na tym, by uczeń, poprzez regularne rozmowy z mistrzem, zdobywał nową wiedzę, poznawał siebie, rozwijał zawodową samoświadomość i nie obawiał się podążać wybraną samodzielnie drogą samorealizacji.

Wikipedia

# mentoringowy

→ mentoring

SJP.pl

#### Patrz:

mentoring

# mentorka

poważana przez kogoś nauczycielka, będąca dla niego wzorem i doradcą

SJP.pl

# mentorować

1. być czyimś doradcą, szanowanym nauczycielem, wzorem do naśladowania;
2. stale pouczać innych; moralizować;
3. szczepić młode pędy na roślinach o utrwalonych i pożądanych cechach hodowlanych

SJP.pl

# mentorski

pouczający, moralizujący; kaznodziejski

SJP.pl

# mentorstwo

bycie mentorem; cechy mentora

SJP.pl

# mentos

cukierek marki Mentos

SJP.pl

Mentos – popularna marka cukierków (dropsów), produkowana przez firmę Perfetti Van Melle Corporation. Mentosy zostały po raz pierwszy wyprodukowane w latach 50. XX wieku w Holandii. Są małe, o owalnym i płaskim kształcie, z twardą otoczką i miękkim, słodkim nadzieniem. Sprzedawane w papierowych tubkach. Tradycyjne odmiany zawierają 14 mentosów, „Sour Mix” flavor – 11.

Wikipedia

# mentownia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. przestępcza: milicja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃nˈtɔvʲɲa, AS: mẽntovʹńa

Wiktionary

# mentyk

wierzchni narodowy ubiór węgierski, krótki płaszcz noszony w XVI-XVIII wieku na dolmanie; mente

SJP.pl

Mentyk (węg. mente) – szamerowana (zdobiona naszytymi pętlami) krótka kurtka podbita futrem, narodowy ubiór węgierski w XVI-XVIII wieku. Zakładana była na dolman (kurtkę mundurową). Powszechna w wojsku. Nosili ją huzarzy.

Wikipedia

# mentzen

nazwisko

SJP.pl

# menu

[czytaj: meNI]
1. spis potraw w restauracji, jadłospis
2. to, co składa się na jakiś posiłek
3. lista dostępnych opcji wyświetlanych na monitorze komputera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zestaw dań składających się na posiłek

(1.2) karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji

(1.3) inform. zestawienie funkcji programu

Wiktionary

- menu – jadłospis
- menu telefonu komórkowego
  - SIMextra
- menu programu komputerowego → patrz pasek menu
- menu nawigacyjne strony internetowej
  - Menu Start w systemach operacyjnych Microsoft Windows → patrz menedżer aplikacji
  - menu główne – główny ekran jakiejś aplikacji, zazwyczaj gry
  - menu rozwijalne
  - menu kontekstowe (podręczne)
  - menu podrzędne (podmenu)
- Menu – klawisz na klawiaturze komputerowej wywołujący menu kontekstowe dla aktualnie zaznaczonego obiektu
- Menus – miejscowość i gmina we Francji
- Menu – amerykańska czarna komedia z 2022 roku w reżyserii Marka Myloda

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na dzisiejsze menu składa się grochówka i schabowy z kapustą oraz kompot śliwkowy.

(1.2) Kelner podał menu; wybraliśmy buraczki z rzepą.

(1.3) Na ekranie wyświetlone jest menu startowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.2) etym|franc|menu.

(1.3) etym|ang|menu.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) menu; (1.3) menu

* arabski: (1.2) قائمة طعام

* bułgarski: (1.1) меню n.; (1.2) меню n.

* chiński standardowy: (1.2) 菜单 (càidān); (1.3) 菜单 (càidān)

* czeski: (1.1) menu n.; (1.2) menu n.; (1.3) menu n.

* dolnołużycki: (1.2) meni m.; (1.3) meni m.

* duński: (1.2) menu w., menukort n., spisekort n.; (1.3) menu w.

* esperanto: (1.2) menuo, manĝokarto, karto; (1.3) menuo

* francuski: (1.2) menu

* hiszpański: (1.2) menú m.; (1.3) menú m.

* interlingua: (1.2) menu

* japoński: (1.2) メニュー

* kataloński: (1.2) menú m., carta ż.

* łotewski: (1.2) ēdienkarte ż.

* niemiecki: (1) Menü n.; (1.2) Menü n., Speisekarte ż.

* nowogrecki: (1.2) μενού n.; (1.3) μενού n.

* portugalski: (1.1) menu m.; (1.2) ementa ż., brazport. cardápio m.

* rosyjski: (1.2) меню n.; (1.3) меню n.

* slovio: (1.2) menu (мену)

* słowacki: (1.1) menu n., jedálny lístok m.; (1.2) menu n.; (1.3) menu n.

* szwedzki: (1.2) meny w., matsedel w.

* włoski: (1.1) menu m.; (1.2) menu m.; (1.3) menu m.

źródła.

== menu (język afrykanerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) menu

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jadłospis, karta (dań)

Wiktionary

# menuecik

zdrobnienie od: menuet

SJP.pl

# menuet

[czytaj: menu-et] taniec starofrancuski, pełen wdzięku i wytworności, niezbyt żywy, tańczony w parach drobnymi kroczkami, rozpowszechniony w XVII-XVIII w.; też: muzyka do tego tańca

SJP.pl

Menuet (fr. menu pas – drobny krok) – francuski taniec ludowy, który stał się z czasem tańcem dworskim, w metrum 3/4 i tempie umiarkowanym. Tańczony był parami i składał się z kilku figur. Największą popularność zdobył na dworze Ludwika XIV.

Figury menueta: ukłon, podanie prawej ręki, podanie lewej ręki, podanie dwóch rąk, figura zet.

Wikipedia

# menuetowy

przymiotnik od: menuet

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z menuetem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. menuet mrz.

Wiktionary

# menuhin

nazwisko

SJP.pl

# menuki

metalowe amulety przy rękojeści samurajskiego miecza

SJP.pl

# menzel

[czytaj: mencel] nazwisko czeskie

SJP.pl

Menzel – nazwisko niemieckie, śląskie. Jest podwójnym zdrobnieniem imienia Hermann.

- Andreas Menzel (1815–1886) – niemiecki duchowny i teolog katolicki, profesor Liceum Hosianum w Braniewie i Uniwersytetu w Bonn
- Jiří Menzel (1938–2020) – czeski reżyser, scenarzysta i aktor filmowy, laureat Oscara
- Adolph Menzel (1815–1905) – niemiecki malarz i grafik, profesor berlińskiej Królewskiej Akademii Sztuki
- Roderich Menzel (1907–1987) – tenisista reprezentujący Czechosłowację i Niemcy w Pucharze Davisa
- Wolfgang Menzel (1798–1873) – niemiecki poeta, krytyk i historyk literatury. Autor m.in. historii literatury Literaturgeschichte

Wikipedia

# menzula

przyrząd geodezyjny do pomiarów topograficznych

SJP.pl

# menzura

1. miara długości kolumny drukarskiej
2. w szermierce: odstęp między dwoma przeciwnikami
3. miara czasu trwania jednego określonego dźwięku w stosunku do drugiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. ogół relacji metrycznych pomiędzy dźwiękotwórczymi elementami instrumentów muzycznych

(1.2) muz. proporcja czasów trwania różnych dźwięków

(1.3) społ. tradycyjny rytuał, wywodzący się z pojedynku

(1.4) sport. w szermierce: odstęp pomiędzy przeciwnikami

(1.5) techn. chem. duża menzurka

Wiktionary

Menzura (od łac. mensura – „miara”, „wymiar”) – w instrumentologii, ogół relacji metrycznych pomiędzy dźwiękotwórczymi elementami instrumentów muzycznych.

W przypadku chordofonów szyjkowych pomiary menzury dotyczą głównie czynnej długości struny drgającej, czyli odległość między siodełkiem a mostkiem, a także odległości między dolną krawędzią płyty rezonansowej a górnym zagięciem otworu rezonansowego i między górną krawędzią płyty rezonansowej a podstawkiem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zmiany w menzurze należy przeprowadzić po zmianie rozmiaru strun.

(1.3) Wywijają nieostrzonymi szpadami – trenują przed następną menzurą, podczas której należy zważać, by nikogo nie zranić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. menzurka ż.

przym. menzuralny, menzurkowy

Wiktionary

# menzurka

szklane naczynie używane w laboratoriach do mierzenia objętości cieczy lub zanurzonych w niej ciał; cylinder miarowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. lab. cylindryczne szklane naczynie z podziałką, służące do pomiaru objętości cieczy

Wiktionary

Cylinder miarowy, zwyczajowo menzurka – naczynie laboratoryjne przeznaczone do odmierzania określonej ilości cieczy. Ma kształt walca otwartego z jednej strony. Na jego ściance znajduje się precyzyjna podziałka objętości.

Tradycyjna menzurka jest zwykle wąska i wysoka (by zwiększyć precyzję pomiaru objętości) i ma plastikową lub szklaną stopkę (podstawkę) oraz wylew (dziobek). Niektóre rodzaje menzurek mają na otwartym końcu szlif, żeby można je zamykać korkiem lub bezpośrednio łączyć z innymi elementami aparatury. Z menzurek takich cieczy nie wylewa się bezpośrednio, lecz przelewa za pomocą cannuli.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. menzura ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cylinder miarowy

Wiktionary

# mep

[czytaj: mep] skrót od: Mała encyklopedia powszechna

SJP.pl

# mepiwakaina

organiczny związek chemiczny używany jako środek znieczulający

SJP.pl

# meprobamat

lek o działaniu uspokajająco-nasennym

SJP.pl

Meprobamat – organiczny związek chemiczny z grupy karbaminianów alkanodioli, zsyntetyzowany w maju 1950 roku przez Bernarda Jana Ludwika i Franka Bergera. Wprowadzony do lecznictwa w maju 1955 roku, jako jeden z pierwszych leków przeciwlękowych. Pierwszym, najbardziej znanym preparatem handlowym był Miltown. Meprobamat po podaniu doustnym wykazuje działanie uspokajające i przeciwlękowe (dawki jednorazowe 0,2–0,4 g) oraz nasenne (dawki jednorazowe 0,4–0,8 g). Do czasu wprowadzenia benzodiazepin, które go stopniowo wyparły, był głównym przedstawicielem leków przeciwlękowych, szeroko stosowanym w lecznictwie psychiatrycznym. W porównaniu z benzodiazepinami meprobamat działa silniej nasennie, słabiej uspokajająco i przeciwlękowo. Wykazuje dużą toksyczność (niebezpieczeństwo niedokrwistości aplastycznej, agranulocytozy). Kumulując się w ustroju może prowadzić do zatruć. Powoduje częste i uciążliwe objawy uboczne, m.in. „zespół behawioralnej intoksykacji”. Obecnie lek ma znaczenie marginalne, na świecie stosowany rzadko, z tendencją wyraźnie spadkową.

Wikipedia

# mer

urzędnik państwowy we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. przewodniczący rady miejskiej lub gminy we Francji, sprawujący jednocześnie władzę wykonawczą;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) chem. najprostszy powtarzający się fragment polimeru;

Wiktionary

Francja:

- Mer – miasto

Inne:

- mer – pojęcie chemiczne
- mer – odpowiednik burmistrza lub prezydenta miasta (między innymi we Francji, Rosji, Gruzji i na Ukrainie)
- MER – misja międzyplanetarna NASA

Zobacz też:

- Meer
- Mehr

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z uzasadnionych przyczyn mer może być również odwołany dekretem rządu na wniosek ministra spraw wewnętrznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛr, AS: mer

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. merostwo n.; przym. merowski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) urzędnik

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1) rzecz. merostwo n.; przym. merowski

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|maire.

(2.1) etym|gr|μέρος.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) maire m./ż.

* ukraiński: (1.1) мер m.

źródła.

== mer (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. jabłko

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# merak

jedna z siedmiu gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy, tworzących sylwetkę Wielkiego Wozu

SJP.pl

Merak (Beta Ursae Majoris, β UMa) – gwiazda w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy. Wchodzi w skład asteryzmu Wielkiego Wozu. Jest oddalona o około 97 lat świetlnych od Słońca.

Wikipedia

# merath

miasto w Indiach

SJP.pl

# merc

potocznie: mercedes; merol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. mot. samochód marki Mercedes

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛrt͡s, AS: merc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mercedes m./ż., mercedes m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mercedes

Wiktionary

# mercedariusz

członek zakonu Najświętszej Marii Panny Łaskawej, założonego w 1218 r. w Barcelonie przez św. Piotra Nolasco; mercedysta

SJP.pl

Zakon Najświętszej Marii Panny Łaskawej, skr. mercedariusze, mercedyści (łac. Ordo Beatae Mariae Virginis de Mercede lub Ordo de Mercede, O.de.M.) – zakon rycerski założony w Barcelonie w 1218 przez Piotra Nolasco i zaaprobowany przez króla Aragonii Jakuba 10 sierpnia tego roku. Zakon został zatwierdzony przez papieża Honoriusza III, a następnie zaaprobowany przez papieża Grzegorza IX w 1230, który też 17 stycznia 1235 ostatecznie go zatwierdził i nadał mu regułę augustiańską.

Wikipedia

# mercedes

samochód marki Mercedes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

(1.2) astr. planetoida z głównego pasa asteroid oznaczona numerem 1136;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) mot. marka samochodu produkowanego przez Daimler-Benz i Daimler AG;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(3.1) geogr. toponim, nazwa kilku miast w Argentynie, Urugwaju i USA

Wiktionary

- Mercedes – imię hiszpańskie
- Mercedes-Benz – marka samochodu
- Mercedes – miasto w Argentynie, w prowincji Buenos Aires
- Mercedes – miasto w Argentynie, w prowincji Corrientes
- Mercedes – miasto w Urugwaju, stolica departamentu i port nad rzeką Río Negro
- Mercedes – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Hidalgo
- Mercedes – miasto w Kostaryce; w prowincji Heredia
- Mercedes – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Parana
- Villa Mercedes – miasto w Argentynie, w prowincji San Luis
- (1136) Mercedes – planetoida
- Mercedes (Mercedes AMG Petronas Formula One Team) – zespół startujący w Formule 1
- Mercedes AMG High Performance Powertrains – firma inżynierii mechanicznej projektująca i budująca silniki dla Formuły 1
- Mercedes – księżna Asturii i następczyni tronu Hiszpanii

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɛrˈt͡sɛdɛs, AS: mercedes

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. merc mzw.

Wiktionary

# mercedes-benz

marka samochodów i firma

SJP.pl

Mercedes-Benz – marka samochodów należąca do koncernu Mercedes-Benz Group AG, produkującego samochody osobowe i dostawcze. Licencję na korzystanie z marki posiada również przedsiębiorstwo Daimler Truck AG, które produkuje pod nią samochody ciężarowe oraz autobusy. Marka powstała w 1926 roku.

Wikipedia

# mercedesy

odmiana róż

SJP.pl

# mercedysta

członek zakonu Najświętszej Marii Panny Łaskawej; mercedariusz

SJP.pl

# mercer

## Biografie

- Major generał Malcolm Mercer – kanadyjski wojskowy, adwokat
- Mercer Cook – afroamerykański dyplomata
- Mercer – francuski DJ i producent muzyczny
- Christopher Mercer – brytyjski DJ i producent muzyczny znany jako Rusko

Wikipedia

# merceryzacja

działanie roztworem ługu sodowego na włókna lub tkaniny bawełniane w celu nadania im pięknego jedwabnego połysku, trwałości i miękkości

SJP.pl

Merceryzacja – poddawanie przędzy lub tkanin bawełnianych działaniu roztworu wodorotlenku sodu (ługu sodowego). Włókno bawełniane zostaje pozbawione matowego naskórka.

W procesie merceryzacji przędza bawełniana jednocześnie jest rozciągana, uzyskuje się włókna o przekroju okrągłym.
Dzięki temu zabiegowi tkanina:

- nabiera połysku
- jest bardziej wytrzymała
- łatwiej poddaje się farbowaniu (np. bawełnę można zafarbować na żywe, intensywne kolory)
- jest bardziej elastyczna
- można ją mocniej skręcić.

Wikipedia

# merceryzarka

maszyna włókiennicza do merceryzacji

SJP.pl

# merceryzować

poddawać włókna lub tkaniny bawełniane działaniu ługu sodowego w celu nadania im połysku, trwałości i miękkości; wykurczać

SJP.pl

# merceryzowanie

działanie roztworem ługu sodowego na włókna lub tkaniny bawełniane w celu nadania im połysku, trwałości i miękkości; merceryzacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|merceryzować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. merceryzować

Wiktionary

# merceryzowany

poddawać włókna lub tkaniny bawełniane działaniu ługu sodowego w celu nadania im połysku, trwałości i miękkości; wykurczać

SJP.pl

# mercha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. nierządnica

Wiktionary

# merchandiser

[czytaj: merczenDAJzer] osoba zajmująca się w firmie sprzedażą towarów lub usług oraz ich promocją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mężczyzna, który w firmie zajmuje się zbytem towarów i ich promocją

Wiktionary

Merchandiser – pracownik zajmujący się merchandisingiem. Reprezentuje dostawcę towarów w miejscu ich sprzedaży dbając o to, aby warunki ekspozycji stymulowały wielkość sprzedaży. Powinien zatem znać i rozumieć mechanizmy, które towarzyszą zakupowi i umieć je wykorzystać. Powinien posiadać też umiejętności negocjacyjne, aby pogodzić interesy swojego pracodawcy i właściciela sklepu czy hurtowni pozostającego pod presją innych dostawców oraz klientów.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. merchandising m.

przym. merchandisingowy

Wiktionary

# merchandiserka

→ merchandiser [czytaj: merczenDAJzerka]

SJP.pl

# merchandising

[czytaj: merczendajz-ing] merczendajzing;
1. wywieranie wpływu na zachowanie klientów za pomocą odpowiedniej prezentacji sklepu i towarów w celu zwiększenia sprzedaży;
2. różnego typu gadżety sprzedawane lub rozdawane w celu promowania danego dzieła

SJP.pl

Merchandising – działalność marketingowa, której istotę stanowi stosowanie znaków towarowych, postaci, przedstawień, wizerunków i symboli kojarzonych przez odbiorców z jednym produktem – najczęściej serialem telewizyjnym lub filmem – w celu poprawy efektów sprzedaży innego produktu, adresowanego do szerokich rzesz konsumentów, a oferowanego z zasady w sprzedaży detalicznej. Najczęściej wykorzystuje się w takich przypadkach postacie i symbolikę występującą w filmach dla dzieci i młodzieży, ale również postacie, wizerunki, rekwizyty i symbole związane z takimi produkcjami telewizyjnymi dla dorosłych jak telenowele, seriale, show, teleturnieje, relacje sportowe etc.

Wikipedia

# merchandisingowy

[czytaj: merczenDAJz-ingowy] związany z działaniami mającymi na celu sprzedaż towarów lub usług

SJP.pl

# mercier

Mercier – miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec.

Wikipedia

# mercja

wczesnośredniowieczne królestwo anglosaskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. średniowieczne królestwo anglosaskie istniejące w środkowej Anglii w latach 527–918;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od połowy VIII wieku do początków IX wieku Mercja była państwem-hegemonem heptarchii.

(1.1) W 745 lub 746 r. św. Bonifacy napisał do anglosaskiego króla Mercji, Aethelbalda, list, w którym surowo piętnował pozamałżeńskie stosunki seksualne adresata.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mercyjski

Wiktionary

# mercosur

Mercosur (hiszp. Mercado Común del Sur – Wspólny Rynek Południa), czasem nazywany także Mercosul (port. „Mercado Comum do Sul”) – międzynarodowa organizacja gospodarcza powołana w roku 1991 traktatem z Asunción (Paragwaj).

Wikipedia

# mercury

[czytaj: merkjuri] nazwisko, np. Freddie Mercury (właściwie Farrokh Bulsara, 1946-1991), brytyjski muzyk rockowy, wokalista zespołu Queen

SJP.pl

- Mercury – dawna amerykańska marka samochodów należąca do koncernu Ford Motor Company
- Mercury – wyspa w Namibii
- Mercury – archipelag wysp w Nowej Zelandii
- Mercury – miejscowość we Francji
- Program Mercury – amerykański program załogowych lotów kosmicznych
- Mercury – czasopismo naukowe wydawane przez Towarzystwo Astronomiczne Pacyfiku
- Freddie Mercury – lider grupy Queen
- Mercury Prize – nagroda muzyczna
- Mercury Records – wytwórnia płytowa
- Mercury – seria amerykańskich wojskowych sztucznych satelitów
- Mercury - Act 1 – piąty studyjny album amerykańskiej grupy Imagine Dragons

Wikipedia

# mercz

potocznie: merchandiser - osoba zajmująca się w firmie sprzedażą towarów lub usług oraz ich promocją

SJP.pl

# merczendajzing

[czytaj: merczendajz-ing] merchandising;
1. wywieranie wpływu na zachowanie klientów za pomocą odpowiedniej prezentacji sklepu i towarów w celu zwiększenia sprzedaży;
2. różnego typu gadżety sprzedawane lub rozdawane w celu promowania danego dzieła

SJP.pl

# merczyński

nazwisko

SJP.pl

# merda

o np. psach: machać ogonem

SJP.pl

# merdać

o np. psach: machać ogonem

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. merdnąć)

(1.1) o psie: machać ogonem najczęściej z radości

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) slang. mylić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pies na widok swojego pana merdał ogonem i szczekał.

(2.1) Coś merdasz, koleś – my sprzedajemy, a nie skupujemy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛrdat͡ɕ, AS: merdać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. merdanie n., zamerdanie n., pomerdanie n., myrdanie n., pomyrdanie n., merdacz m., merdnięcie n., myrdnięcie n.

czas. merdnąć dk., zamerdać dk., pomerdać dk., myrdnąć dk., myrdać ndk., pomyrdać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) machać ogonem, kręcić ogonem, góry|myrdać.

(2.1) myrdać

Wiktionary

# merdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|merdać.

(1.2) o psie: machanie ogonem najczęściej z radości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Pies merdaniem ogona przywitał swoją panią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛrˈdãɲɛ, AS: merdãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. merdać, merdnąć

rzecz. merdnięcie n., pomerdanie n.

Wiktionary

# merdnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. merdać)

(1.1) o psie poruszyć ogonem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bunia, zaledwie merdnąwszy, poczłapała do budy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. merdanie n., merdnięcie n.

czas. merdać ndk., zamerdać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zamerdać

Wiktionary

# merdnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) machnięcie ogonem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na pogłaskanie po głowie suczka odpowiedziała zaledwie merdnięciem ogona.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. merdanie n., zamerdanie n.

czas. merdać, merdnąć dk., zamerdać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zamerdanie

Wiktionary

# merecedes

obce imię żeńskie

SJP.pl

# meredith

[czytaj: MEredit]
1. obce imię żeńskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Meredith – imię pochodzenia walijskiego, początkowo męskie, od imienia Maredudd – "wielki pan"; w XX wieku używane również jako imię żeńskie. Występuje też jako nazwisko.

W języku walijskim przyjmuje formy "Maredudd" bądź "Meredydd".

Wikipedia

# merenga

przekładane kremem lub konfiturami ciastko z białka ubitego na pianę i syropu; merynga

SJP.pl

# merengue

[czytaj: merenge] latynoski taniec towarzyski, narodowa muzyka i taniec Dominikany

SJP.pl

Merengue – rodzaj żywej, radosnej muzyki i tańca, który ma swoje korzenie w Dominikanie, na Morzu Karaibskim. W dosłownym tłumaczeniu z języka hiszpańskiego merengue znaczy „beza”. Muzykę wykreował w latach 20. XX wieku Ñico Lora, a wypromował Rafael Leónidas Trujillo, prezydent Dominikany w latach 30. XX wieku, kiedy to merengue stał się narodową muzyką i narodowym tańcem.

Wikipedia

# mereolog

specjalista w dziedzinie mereologii

SJP.pl

# mereologia

logiczna teoria stosunku części do całości

SJP.pl

Mereologia jest to trzeci z tzw. systemów Leśniewskiego (obok prototetyki i ontologii), dla którego prototetyka i ontologia są systemami wcześniejszymi. Teoria ta została stworzona, aby rozwiązać problem antynomii znalezionych w teorii mnogości i dać wyraz nominalistycznym intuicjom Leśniewskiego.

Wikipedia

# mereżka

rodzaj haftu ażurowego

SJP.pl

Mereżka – technika haftu ażurowego, polegająca na tym, że wysnuwa się nitki z tkaniny zawsze w jednym kierunku.

Przed wycięciem nitek należy dokładnie obrębić brzegi z obu stron okrętką. Brzegi mereżki, gdzie nitki nie będą wycinane, obszywa się różnymi ściegami powodującymi podzielenie nitek na pęczki.Ściegi używane do obrzucania brzegów mereżki to: ażurek ściągany, piłeczka, ścieg obrębkowy.

Wikipedia

# mereżkarski

służący do wykonywania mereżki, dotyczący mereżkowania

SJP.pl

# mereżkowski

nazwisko

SJP.pl

# mereżkowy

przymiotnik od: mereżka

SJP.pl

# merga

pikantny sos paprykowy spożywany w kuchni arabskiej

SJP.pl

38 Bootis (38 Boo, Merga) – gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza. Znajduje się około 160 lat świetlnych od Ziemi.

Wikipedia

# mérida

1. miasto w Meksyku;
2. miasto w Hiszpanii;
3. miasto w Wenezueli;
4. stan w Wenezueli

SJP.pl

- Mérida – miasto w Hiszpanii
- Mérida – miasto w Wenezueli
- Mérida – miasto w Meksyku
- Mérida – stan w Wenezueli
- Cordillera de Mérida – góry w Ameryce Południowej
- Fran Mérida – piłkarz Arsenalu
- Merida – producent rowerów
- Mérida FC – meksykański klub piłkarski
- T-55AM Merida – zmodernizowana wersja czołgu T-55A

Wikipedia

# meridian

umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny północny i południowy; południk

SJP.pl

## Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Meridian – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sutter
- Meridian – obszar niemunicypalny w stanie Kalifornia, w hrabstwie Kern
- Meridian – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Douglas
- Meridian – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Ada
- Meridian – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Lauderdale
- Meridian – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga
- Meridian – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Logan
- Meridian – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Stephens
- Meridian – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Butler
- Meridian – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Bosque

Wikipedia

# meridiana

dawny przyrząd astronomiczny służący do pomiaru wysokości Słońca na niebie i ustalania momentu górowania Słońca; linia południkowa

SJP.pl

- alfa Coronae Australis (Meridiana) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Korony Południowej
- Linia południkowa (meridiana) – dawny instrument astronomiczny
- Meridiana Fly – linia lotnicza

Wikipedia

# meridzki

→ Mérida

SJP.pl

#### Patrz:

Mérida

# mérimée

[czytaj: meriME] nazwisko

SJP.pl

# merino

wysokogatunkowa wełna z runa merynosów

SJP.pl

Merino – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kolorado, w hrabstwie Logan.

Wikipedia

# meritum

właściwa, najistotniejsza część sprawy; sedno

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) główna treść, istota sprawy

Wiktionary

- meritum – główna treść, istota sprawy, sedno sprawy
- komputer Meritum – seria ośmiobitowych komputerów produkowanych przez Mera-Elzab w Zabrzu
- Meritum Bank ICB – bank komercyjny z siedzibą w Gdańsku
- Meritum – album warszawskiej grupy hip-hopowej Zipera

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: mɛˈrʲitũm, AS: merʹitũm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. merytoryczny

rzecz. merytoryka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sedno sprawy

Wiktionary

# meriva

samochód typu Opel Meriva

SJP.pl

# merk

znak używany dawniej przez rzemieślników w celu oznaczenia własnych wyrobów

SJP.pl

Merki – znaki rodowe używane przez kaszubskich rybaków.

Nazwa wywodzi się prawdopodobnie od przekształconego słowa gmerk, oznaczającego mieszczański lub chłopski znak rodowy. Merki znane były już w XVIII w., ale mogły być używane też wcześniej. Miały zwykle kształt prostych znaków linearnych, łatwych do wycięcia lub wypalenia w drewnie, przypominają niekiedy znaki runiczne co bywa powodem spekulacji na temat ich pochodzenia. Służyły zwykle do oznaczania sprzętu rybackiego, łodzi i domostw. Niektóre merki należące do różnych gałęzi wielkich rodów kaszubskich wykazują cechy podobieństwa, co może wskazywać na podobne procesy ich kształtowania jak w przypadku powstawania odmian herbowych.Używane były powszechnie jeszcze w poł. XX w., później rzadziej. Obecnie zauważa się wzrost zainteresowania merkami, związany prawdopodobnie z renesansem tradycji i folkloru kaszubskiego.

Wikipedia

# merkantyliczny

przymiotnik od: merkantylizm

SJP.pl

# merkantylista

zwolennik merkantylizmu

SJP.pl

# merkantylistka

→ merkantylista

SJP.pl

#### Patrz:

merkantylista

# merkantylistyczny

związany z merkantylizmem

SJP.pl

# merkantylizacja

nastawienie wyłącznie na osiąganie zysku, bogacenie się

SJP.pl

# merkantylizm

wczesnokapitalistyczna doktryna ekonomiczna upatrująca bogactwa kraju w nieekwiwalentnej wymianie międzynarodowej, postulująca monopol handlu z własnymi koloniami i wysokie cła na wwóz towarów przetworzonych

SJP.pl

Merkantylizm, ustrój merkantylny – system poglądów ekonomiczno-politycznych, który pojawił się we wczesnym okresie nowożytności, wywodzący się z bulionizmu – teorii mówiącej, że posiadanie metali szlachetnych w kraju równa się jego bogactwu.

Wikipedia

# merkantylizować

1. poddawać coś komercjalizacji, umasowieniu;
2. kupczyć rzeczami nie na sprzedaż

SJP.pl

# merkantylizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|merkantylizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. merkantylizacja ż., merkantylizm m., merkantylność ż., merkantylista m.

czas. merkantylizować ndk.

przym. merkantylny, merkantylistyczny

przysł. merkantylnie, merkantylistycznie

Wiktionary

# merkantylność

→ merkantylny

SJP.pl

#### Patrz:

merkantylny

# merkantylny

taki, który jest nastawiony na zysk, na uzyskanie korzyści materialnych; handlowy, kupiecki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nastawiony wyłącznie na korzyści ekonomiczne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛrkãnˈtɨlnɨ, AS: merkãntylny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. merkantylizm m., merkantylizacja ż., merkantylizowanie n.

przysł. merkantylnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) komercyjny

Wiktionary

# merkaptan

związek organiczny, analogiczny do alkoholu, w którym tlen zastąpiony jest siarką; tioalkohol

SJP.pl

Tiole, tioalkohole (ze starogreckiego: θεῖον (theion) = siarka; dawniej merkaptany; z łac. mercurium captans = wiążący rtęć) – grupa organicznych związków chemicznych, odpowiedników alkoholi, w których atom tlenu grupy hydroksylowej został zastąpiony atomem siarki. Do tioli należą między innymi:

- cysteina
- koenzym A
- β-merkaptoetanol (HO−CH2CH2−SH) oraz ditiotreitol, stosowane jako reduktory mostków dwusiarczkowych.

Wikipedia

# merkaptany

związek organiczny, analogiczny do alkoholu, w którym tlen zastąpiony jest siarką; tioalkohol

SJP.pl

Tiole, tioalkohole (ze starogreckiego: θεῖον (theion) = siarka; dawniej merkaptany; z łac. mercurium captans = wiążący rtęć) – grupa organicznych związków chemicznych, odpowiedników alkoholi, w których atom tlenu grupy hydroksylowej został zastąpiony atomem siarki. Do tioli należą między innymi:

- cysteina
- koenzym A
- β-merkaptoetanol (HO−CH2CH2−SH) oraz ditiotreitol, stosowane jako reduktory mostków dwusiarczkowych.

Wikipedia

# merkaptopuryna

lek przeciwnowotworowy

SJP.pl

Merkaptopuryna – lek przeciwnowotworowy i immunosupresyjny stosowany w leczeniu niektórych białaczek i chorób autoimmunologicznych.

Wikipedia

# merkator

flamandzki matematyk i kartograf (1512-1594)

SJP.pl

Gerard Merkator, właśc. Gerhard Kremer (łac. Gerardus Mercator; ur. 5 marca 1512 w Rupelmonde, Flandria, zm. 2 grudnia 1594 w Duisburgu, Jülich-Kleve-Berg) – flamandzki matematyk i geograf, prekursor współczesnej kartografii. Autor odwzorowania walcowego wiernokątnego, znanego jako odwzorowanie Merkatora.

Wikipedia

# merkel

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Merkel:

- Alexander Merkel (ur. 1992) – niemiecki piłkarz kazachskiego pochodzenia
- Angela Merkel (ur. 1954) – kanclerz federalna Niemiec
- Fred Merkel (ur. 1962) – amerykański motocyklista
- Friedrich Sigmund Merkel (1845–1919) – niemiecki lekarz anatom i patolog
- Gustav Merkel (1827–1885) – niemiecki kompozytor i organista
- Jacek Merkel – polski polityk
- Janusz Merkel (ur. 1953) – polski artysta malarz
- Maximilian Merkel (1918–2006) – austriacki piłkarz i trener
- Una Merkel (1903–1986) − amerykańska aktorka

Wikipedia

# merkelowie

nazwisko

SJP.pl

# merkia

rodzaj mszaków z rodziny pallawiciniowatych

SJP.pl

# merklowie

nazwisko

SJP.pl

# merkurialny

dawniej: rtęciowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. chem. rtęciowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. merkuriusz mrz., merkuriał m., Merkury m., Merkurianin mos., Merkurianka ż.

Wiktionary

# merkurianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sf. hipotetyczny mieszkaniec Merkurego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛrkurʲˈjä̃ɲĩn, AS: merkurʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Merkury mos./mzw., Merkuria ż., Merkuralia nmos., merkuriusz mrz., merkurialność ż.

:: fż. Merkurianka ż.

przym. merkuriański, merkurialny, Merkurowy

Wiktionary

# merkurianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sf. hipotetyczna mieszkanka Merkurego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛrkurʲˈjãnka, AS: merkurʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Merkury mos./mzw., Merkuria ż., Merkuralia nmos., merkuriusz mrz., merkurialność ż.

:: fm. Merkurianin mos.

przym. merkuriański, merkurialny, Merkurowy

Wiktionary

# merkuriański

przymiotnik od: Merkury (planeta)

SJP.pl

# merkuriusz

dawniej: rtęć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. chem. rtęć

Wiktionary

Jan II (wł. Merkuriusz ur. w Rzymie, zm. 8 maja 535 tamże) – 56. papież w okresie od 2 stycznia 533 do 8 maja 535.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. merkurialny

rzecz. Merkury mzw./mos., Merkurianin mos., Merkurianka ż.

Wiktionary

# merkurometria

metoda chemicznej analizy objętościowej, polegająca na dodawaniu mianowanego roztworu azotanu rtęci do roztworu substancji badanej w celu jej ilościowego oznaczenia; merkurymetria

SJP.pl

# merkury

1. w mitologii rzymskiej: bóg handlu;
2. pierwsza według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;

(1.2) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Wiktionary

Merkury – najmniejsza i najbliższa Słońca planeta Układu Słonecznego. Jako planeta dolna znajduje się dla ziemskiego obserwatora zawsze blisko Słońca, dlatego jest trudna do obserwacji. Mimo to należy do planet widocznych gołym okiem i była znana już w starożytności. Merkurego dojrzeć można jedynie tuż przed wschodem lub tuż po zachodzie Słońca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Atrybutami Merkurego były: skrzydlate sandały, skrzydlaty kapelusz, kaduceusz i sakiewka.

(1.2) Mam na imię Merkury i jestem handlowcem.

(2.1) Merkury i Wenus nie mają księżyców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛrˈkurɨ, AS: merkury

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Merkurianin mos., Merkurianka ż., Merkuralia nmos., merkuriusz mrz., merkurialność ż.

:: fż. Merkuria ż.

przym. Merkurowy, merkuriański, merkurialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Hermes

(2.1) symbol. ☿

Wiktionary

# merkurymetria

metoda chemicznej analizy objętościowej, polegająca na dodawaniu mianowanego roztworu azotanu rtęci do roztworu substancji badanej w celu jej ilościowego oznaczenia; merkurometria

SJP.pl

# merla

cienka, rzadka tkanina bawełniana; marla

SJP.pl

Merla, marla (obie nazwy od francuskiego miasta Marly), gaza introligatorska – używany między innymi w introligatorstwie gruby gumowany muślin, czyli rzadko tkana tkanina bawełniana o splocie płóciennym, silnie klejona. Może być surowa lub bielona.

Wikipedia

# merlan

ryba z rodziny dorszowatych; witlinek

SJP.pl

# merle

cienka, rzadka tkanina bawełniana; marla

SJP.pl

Francja:

- Merle-Leignec – gmina

Osoby:

- Antoine Merle – francuski zapaśnik
- Carole Merle – francuska narciarka alpejska
- Robert Merle – francuski pisarz
- Zofia Merle – polska aktorka

Inne:

- Merle – francuskie imię męsko-żeńskie

Zobacz też:

- Blue-merle
- Meerle
- Pech Merle

Wikipedia

# merlin

1. legendarny czarodziej, pieśniarz i opiekun króla Artura;
2. krój czcionki

SJP.pl

Merlin – jeden z bohaterów legend arturiańskich. Wielki czarodziej. Przyjmuje się, że postać tę wymyślił Geoffrey z Monmouth, przy czym pierwowzorem Merlina był walijski wieszcz i bard – Myrddin. Latynizując to imię, Geoffrey wymyśla formę Merlinus, choć prawidłowa byłaby raczej "Merdinus". Ta ostatnia jednak zbyt mocno kojarzyłoby się ze słowem merda, które w języku łacińskim i w językach romańskich jest ordynarne. W najbardziej rozpowszechnionej wersji legendy, Merlin był synem inkuba i śmiertelnej kobiety (kambionem) – szatan spłodził go, by czynił zło na świecie, lecz Merlin został ochrzczony i wykorzystał odziedziczoną szatańską moc do czynienia dobra. Według innej wersji, Merlin był stworzony przez Mab – królową magii – lecz urodziła go kobieta, która potem zmarła.

Wikipedia

# merlon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. hist. ząb w blankach

Wiktionary

Blanki (krenelaż) – element architektoniczny w postaci zwieńczenia murów obronnych i baszt tzw. zębami – merlonami, pomiędzy którymi znajduje się wolna przestrzeń (tzw. miedza), co miało ułatwić obronę w czasie oblężenia. Blanki stanowiły przedpiersie wieńczące mur, jednocześnie chroniąc biegnący za nimi chodnik strzelecki. W czasie walk w prześwitach pomiędzy zębami byli rozlokowani łucznicy.

Wikipedia

# merlot

[czytaj: merLO] gatunek czerwonego wina

SJP.pl

Merlot – czerwony szczep winorośli wywodzący się prawdopodobnie z rejonu Bordeaux, skąd pochodzi pierwsza wzmianka z końca XVIII wieku i powszechnie tam uprawiany. Merlot jest spotykany w niemal wszystkich krajach winiarskich na świecie. Jest jednocześnie najczęściej uprawianą odmianą winorośli we Francji (115 746 ha winnic w 2009, co stanowi około połowę światowej produkcji).

Wikipedia

# merlowy

przymiotnik od: merla

SJP.pl

# merofit

liściowy segment łodyżki gametofitu mchów

SJP.pl

# merogonia

typ rozwoju zarodkowego u morszczynu

SJP.pl

# merokrynowy

wydzielanie merokrynowe - rodzaj wydzielania zewnątrzkomórkowego polegające na dyfuzji cząsteczek substancji przez błonę komórkową na zewnątrz bez niszczenia samej komórki

SJP.pl

# meroksen

minerał, odmiana biotytu zasobna w magnez

SJP.pl

# merol

potocznie: mercedes; merc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) środ. mot. samochód marki Mercedes

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛrɔl, AS: merol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. merchol

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mesio, meś

Wiktionary

# meromiozyna

jedna z dwóch części (czyli meromiozyna ciężka lub meromiozyna lekka), na które rozpada się miozyna pod wpływem działania enzymów proteolitycznych

SJP.pl

# meromorficzny

w matematyce: funkcje meromorficzne - klasa funkcji analitycznych

SJP.pl

# merona

cięte, półmatowe włókno wiskozowe

SJP.pl

# meronim

wyraz oznaczający część całości, np. wagon w odniesieniu do wyrazu pociąg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz oznaczający część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia”;

Wiktionary

Meronim (z gr. μέρος – część, όνομα – imię) – wyraz oznaczający część pewnej całości, np. wagon w stosunku do wyrazu pociąg czy konar w stosunku do wyrazu drzewo. Pojęciem przeciwstawnym wobec meronimu jest holonim. Dwa lub więcej meronimy tego samego holonimu pozostają ze sobą w stosunku komeronimii (są komeronimami).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Palec jest meronimem ręki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈrɔ̃ɲĩm, AS: merõńĩm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meronimia ż.

przym. meronimiczny

Wiktionary

# meroplankton

organizmy planktoniczne przebywające w toni wodnej sezonowo, tylko podczas niektórych stadiów larwalnych lub młodocianych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. ekol. organizmy wchodzące w skład planktonu tylko w stanie młodocianym lub larwalnym;

Wiktionary

Meroplankton (hemiplankton) – organizmy wchodzące w skład planktonu tylko podczas niektórych stadiów rozwojowych (młodocianych lub larwalnych).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Organizmy odbywające cały cykl życia jako planktony to holoplankton, podczas gdy organizmy, które w planktonie występują tylko przez niektóre stadia rozwojowe to meroplankton.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. meroplanktoniczny

Wiktionary

# meroplanktoniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. ekol. związany z meroplanktonem, dotyczący meroplanktonu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozwój zarodkowy trwa kilkadziesiąt dni – dłużej lub krócej, w zależności od temperatury wody, prawdopodobnie również kilkadziesiąt dni trwa stadium paralarwy, czyli meroplanktonicznego osobnika młodocianego nieco tylko odmiennego od dorosłego (przeobrażenie niezupełne).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meroplankton mrz.

Wiktionary

# merostwo

1. urząd, godność mera (urzędnika państwowego we Francji);
2. biuro mera;
3. budynek, w którym znajduje się biuro mera;
4. okręg administrowany przez mera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) adm. urząd, godność mera

(1.2) siedziba mera

(1.3) adm. okręg podległy merowi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) mer z małżonką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za poprzedniego merostwa zlikwidowano budki telefoniczne.

(1.2) Możesz zaparkować przed budynkiem merostwa.

(1.3) W sąsiednim merostwie zniesiono ten rodzaj opłaty.

(2.1) Prawą lożę rezerwujemy zawsze dla merostwa, którzy lubią nasze sztuki.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. merowski

rzecz. mer mos.

Wiktionary

# merowing

przedstawiciel dynastii frankijskiej

SJP.pl

Merowingowie – dynastia panująca w państwie frankijskim w latach 481–751, wywodząca się od władcy Franków salickich Merowecha (Meroweusza). W połowie VIII wieku na tronie Franków zastąpili ich Karolingowie.

Wikipedia

# merowingowie

dynastia w państwie Franków

SJP.pl

Merowingowie – dynastia panująca w państwie frankijskim w latach 481–751, wywodząca się od władcy Franków salickich Merowecha (Meroweusza). W połowie VIII wieku na tronie Franków zastąpili ich Karolingowie.

Wikipedia

# merowiński

dotyczący Merowingów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Merowingami, dotyczący Merowingów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] stosunki demograficzne w merowińskiej Austrazji różniły się od stosunków panujących w królestwach Wizygotów i Burgundów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛrɔˈvʲĩj̃sʲci, AS: merovʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Merowing

Wiktionary

# merowski

dotyczący mera, należący do mera, właściwy merowi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do mera, związany z merem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta odpowiedzialność spoczywa na urzędzie merowskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mer mos., merostwo n.

Wiktionary

# merrill

Miejscowości w USA:

- Merrill – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Plymouth
- Merrill – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
- Merrill – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw
- Merrill – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Klamath
- Merrill – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Lincoln
- Merrill – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Lincoln

Wikipedia

# merseburg

[czytaj: mer-zeburk] miasto w Niemczech

SJP.pl

Merseburg (górnołuż. Mjezybor, pol. hist. Międzybórz, cz. Meziboř) – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, siedziba powiatu Saale. Miasto leży na przedgórzu gór Harzu u ujścia rzeki Geisel do Soławy. Liczy ok. 33,4 tys. mieszkańców.

W mieście jest stacja kolejowa Merseburg.

Wikipedia

# merseburski

przymiotnik od: Merseburg

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Merseburgiem, dotyczący Merseburga, pochodzący z Merseburga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Merseburg mrz.

Wiktionary

# merseyside

Merseyside – hrabstwo ceremonialne i metropolitalne w północno-zachodniej Anglii, w regionie North West England, położone nad Zatoką Liverpoolską i estuarium rzeki Mersey, obejmujące aglomerację miasta Liverpool. Hrabstwo utworzone zostało w 1974 roku na pograniczu historycznych hrabstw Lancashire i Cheshire.

Wikipedia

# merta

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. mirt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|mierta, myrta.

Wiktionary

# merton

- Merton – gmina (borough) Londynu
- Merton – dzielnica Londynu, w granicach powyższej gminy
- Merton – wieś w Anglii, w hrabstwie Devon
- Merton – wieś w Anglii, w hrabstwie Norfolk
- Merton – wieś w Anglii, w hrabstwie Oxfordshire

Wikipedia

# meru

jednostka podstawowa makrocząsteczki otrzymanej przez polimeryzację

SJP.pl

- Meru – góra w centrum świata w mitologii hinduistycznej
- Meru – skrócona nazwa góry Sumeru
- Meru – wulkan w Tanzanii
- Meru – miasto w Kenii
- Meru – hrabstwo w Kenii
- Meru – grupa etniczna w Kenii
- Méru – miasto w departamencie Oise, Francja
- Diecezja Meru – rzymskokatolicka diecezja ze stolicą w Meru, w Kenii
- Język meru – język z rodziny bantu, używany w Kenii i Tanzanii

Wikipedia

# merula

ptak z rodziny drozdów

SJP.pl

# merveilleuse

[czytaj: merweJEZ] w czasie dyrektoriatu: francuska elegantka naśladująca modę antyczną

SJP.pl

# merwinit

skała mineralna z dominującą zawartością glinu, sodu i wapnia

SJP.pl

Merwinit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do krzemianów wyspowych. Jest minerałem skał krzemianowo-wapiennych utworzonych w strefach kontaktowych. Jest charakterystyczny dla facji sanidynitowej. Współwystępuje ze spurrytem, larnitem i wezuwianem. Jest także składnikiem żużli hutniczych. Tworzy odmianę zasobna w Mn.

Wikipedia

# merydian

umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca biegun północny i południowy; południk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. południk niebieski

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈrɨdʲjãn, AS: merydʹi ̯ãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. merydionalny

Wiktionary

# merydionalny

1. południkowy, biegnący z północy na południe;
2. typ merydionalny - typ antropologiczny charakteryzujący się średnim wzrostem, wydłużoną głową, brunatną skórą i czarnymi, kędzierzawymi włosami

SJP.pl

# merynga

przekładane kremem lub konfiturami ciastko z białka ubitego na pianę i syropu; merenga

SJP.pl

# merynos

owca o bardzo cenionej, cienkiej wełnie

SJP.pl

Merynos – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Susz, leżące na terenie Pojezierza Łasińskiego.

Wikipedia

# merynosowy

przymiotnik od: merynos

SJP.pl

# merystem

tkanka roślinna zbudowana z komórek dzielących się, zapoczątkowujących tkanki stałe; tkanka twórcza

SJP.pl

Tkanka twórcza, merystem – tkanka roślinna, składająca się z komórek o cienkich ścianach z centralnie położonym dużym jądrem komórkowym i niewielkimi wakuolami. Komórki te są zdolne do regularnych podziałów komórkowych, a powstające w wyniku podziałów komórki potomne różnicują się tworząc tkanki stałe. Nazwa „merystem” pochodzi od greckiego słowa meristos – mogący się dzielić.

Wikipedia

# merystematyczny

→ merystem; merystemalny

SJP.pl

# meryterium

prymitywny trąbowiec kopalny wielkości słonia, o wydłużonej głowie z silnie powiększonymi siekaczami, znany z osadów górnego eocenu Egiptu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) paleont. zool. najprymitywniejszy i najstarszy przedstawiciel rzędu trąbowców, znany z egipskich osadów górnego eocenu (Moeritherium, sp., rodzaj zwierząt)

Wiktionary

# merytokracja

koncepcja M. Younga, według której wiek XXI będzie wiekiem rządów ludzi kompetentnych w jakimś zawodzie lub w jakiejś dziedzinie wiedzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

Wiktionary

Merytokracja – wieloznaczna nazwa określająca najczęściej system, w którym pozycje uzależnione są od kompetencji, definiowanych jako połączenie inteligencji i edukacji, weryfikowanych za pomocą obiektywnych systemów oceny (np. certyfikatów). Merytokracja stanowi przeciwieństwo władzy budowanej na bazie rodziny (nepotyzm), klasy (arystokracja) czy narodowości (nacjonalizm).

Wikipedia

# merytokratyczny

związany z merytokracją, odnoszący się do merytokracji

SJP.pl

# merytorycznie

przysłówek

(1.1) w sposób odnoszący się do treści sprawy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. merytoryczny

rzecz. merytoryka ż., merytoryczność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konkretnie, konstruktywnie, logicznie, mądrze, na chłopski rozum, odpowiedzialnie, poważnie, pragmatycznie, racjonalistycznie, racjonalnie, realistycznie, roztropnie, rozumnie, rzeczowo, rzetelnie, solidnie, trafnie, trzeźwo, wiarygodnie, zdrowo, zdroworozsądkowo

Wiktionary

# merytoryczność

→ merytoryczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest merytoryczne; cecha tych, którzy są merytoryczni

Wiktionary

#### Patrz:

merytoryczny

#### Powiązane:

przym. merytoryczny

przysł. merytorycznie

rzecz. merytoryka ż.

Wiktionary

# merytoryczny

dotyczący istoty rzeczy, treści, a nie formy; istotny, treściowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący istoty sprawy, a nie jej strony zewnętrznej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Informujemy, że kryterium nr 2 oceny merytorycznej wniosków, dotyczące obszaru działalności będzie weryfikowane na podstawie dwóch list stanowiących załączniki do regulaminu naboru wniosków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meritum n., merytoryczność ż., merytoryka ż.

przysł. merytorycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konkretny, rzeczowy, tematyczny, treściowy

Wiktionary

# merytoryka

potocznie: fachowość, ekspercka wiedza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. wiedza fachowa, profesjonalna

(1.2) pot. (może środ.) sfera odnosząca się do treści, nie zaś formy zewnętrznej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Niezwykle ważna jest też merytoryka - nie pisz rzeczy, których nie jesteś pewien!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meritum n., merytoryczność ż.

przysł. merytorycznie

przym. merytoryczny

Wiktionary

# merzyk

mech z rodziny Mniaceae, występujący w licznych gatunkach leśnych i łąkowych

SJP.pl

# merzykowate

rodzina mchów z rzędu prątnikowców

SJP.pl

# mes

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. SMS, es

Wiktionary

Osoby:

- Marcial Mes – belizeński polityk
- Peter Mes – niemiecki prawnik

Inne:

- Metoda elementów skończonych – metoda rozwiązywania układów równań różniczkowych
- Manufacturing Execution Systems – określenie klasy systemów realizacji produkcji
- Ten Typ Mes – polski raper, członek zespołów 2cztery7 i Flexxip

Zobacz też:

- Mees
- Mess
- Meß

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dostałem mesa, ale nie wiem, od kogo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛs, AS: mes

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) es

Wiktionary

# mesa

jadalnia na statku lub okręcie, jak i miejsce dla załogi na spędzanie wolnego czasu; messa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. miejsce spożywania posiłków dla załogi i oficerów statku

(1.2) żegl. pot. główna kajuta jachtu

Wiktionary

- mesa – duże ogólnodostępne pomieszczenie znajdujące się na jednostce pływającej
- MESA – oficjalny skrót nazwy Młoda Ekstraklasa
- Mesa Boogie – firma produkująca wzmacniacze dla gitarzystów i basistów
- Mesa – klub żeglarski
- Mesa 3D – biblioteka informatyczna, implementacja OpenGL
- Mesa – fikcyjne państwo w powieściach Honorverse Davida Webera

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niewielu przychodzi jeść do mesy, gdy statkiem mocno buja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛsa, AS: mesa

Wiktionary

# mesalina

przenośnie, przestarzale o kobiecie rozpustnej i okrutnej; messalina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta rozpustna i okrutna

Wiktionary

Mesalina – rodzaj jaszczurek z rodziny jaszczurkowatych (Lacertidae).

Wikipedia

# mescal

[czytaj: meskal] mocny, niedokładnie przedestylowany napój alkoholowy z przefermentowanych części agawy; meskal, mezcal

SJP.pl

- Mescal – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Cochise
- Mescal – narodowa wódka meksykańska o lekko słomkowym kolorze

Wikipedia

# meschecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Meschetią, dotyczący Meschetii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meschetia ż.

przym. meschetyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) meschetyjski

Wiktionary

# meschetia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w południowo-zachodniej części Gruzji;

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. meschecki, meschetyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Samcche

Wiktionary

# meschetyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Meschetią, dotyczący Meschetii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meschetia ż.

przym. meschecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) meschecki

Wiktionary

# mesel

stalowe narzędzie o ostrzu tnącym, używane do cięcia blachy, prętów itp.; messel, majzel, przecinak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. pot. stalowe narzędzie do przecinania blachy, mające przekrój prostokątny i ostrze tnące

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) przecinak

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Meißel. ("dłuto")

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cutter

źródła.

== mesel (język starofrancuski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. trędowaty

przymiotnik

(2.1) med. trędowaty

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przecinak

Wiktionary

# meseńczyk

mieszkaniec Mesenii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Mesenii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mesenia ż.

:: fż. Mesenka ż.

przym. meseński

Wiktionary

# mesendżer

rzadko: program komputerowy służący do komunikacji (głównie w formie tekstowej, ale nierzadko także werbalnej, wizualnej) w trybie rzeczywistym poprzez sieć Internet, posiadający często inne funkcje, m.in. przesyłanie plików; komunikator (częściej), messenger (rzadko)

SJP.pl

# mesenia

kraina historyczna w starożytnej Grecji; Messenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina na południowo-zachodnim Peloponezie, z historycznym ośrodkiem w Mesini

Wiktionary

Mesenia, Messenia (gr. Μεσσηνία - Messinia) – kraina historyczna w starożytnej Grecji w południowo-zachodniej części Półwyspu Peloponeskiego. Słynie z żyznej ziemi oraz ze swej marki oliwek Kalamatas, najwyższej jakości.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W skład Peloponezu wchodzą mniejsze krainy: Achaja, Arkadia, Argolida, Elida, Mesenia i Lakonia.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meseńczyk mos., Mesenka ż.

przym. meseński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Messenia

Wiktionary

# mesenka

mieszkanka Mesenii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mieszkanka Mesenii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mesenia ż.

:: fm. Meseńczyk mos.

przym. meseński

Wiktionary

# meseński

związany z Mesenią, dotyczący Mesenii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mesenią, dotyczący Mesenii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Meseńczyk mos., Mesenka ż., Mesenia ż.

Wiktionary

# meserszmit

samolot marki Messerschmitt; messerschmitt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) lotn. samolot marki Messerschmitt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) messerschmitt

Wiktionary

# meseta

płaskowyż w krajach hiszpańskojęzycznych

SJP.pl

Meseta, Meseta Iberyjska (hiszp. Meseta Central, z hiszp. – płaskowyż) – wyżynno-górska, środkowa część Półwyspu Iberyjskiego, w Hiszpanii i Portugalii.

Meseta obejmuje obszar ok. 400 tys. km² w centralnej części Półwyspu Iberyjskiego. W środkowej części Mesety znajdują się Góry Kastylijskie, rozdzielające Starą i Nową Kastylię.

Wikipedia

# mesjada

poemat narracyjny opowiadający o życiu i męce Jezusa Chrystusa

SJP.pl

# mesjaniczny

przymiotnik

(1.1) zob. mesjanistyczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mesjanistyczny, mesjański

rzecz. mesjanista mos., mesjanizm mrz., mesjasz mos., Mesjasz mos.

Wiktionary

# mesjanista

zwolennik mesjanizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik mesjanizmu

(1.2) twórca mesjanizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mesjanizm m., Mesjasz m., mesjasz m.

:: fż. mesjanistka ż.

przym. mesjanistyczny, mesjański, mesjaniczny

Wiktionary

# mesjanistka

→ mesjanista

SJP.pl

#### Patrz:

mesjanista

# mesjanistyczny

dotyczący mesjanizmu albo mesjanistów; mesjański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z wiarą w nadejście Mesjasza

(1.2) dotyczący mesjanizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mesjanista m., mesjanizm m., mesjasz m., Mesjasz mos.

przym. mesjański, mesjaniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mesjański

Wiktionary

# mesjanizm

1. wiara w nadejście Mesjasza, zbawiciela ludzkości przepowiadanego przez proroków;
2. przekonanie o niezwykle ważnym zadaniu, jakie powierzone zostało narodowi lub jednostce;
3. w Polsce w pierwszej połowie XIX wieku: przekonanie, że naród polski zostanie Mesjaszem i zbawi ludzkość poprzez swoje cierpienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wiara w nadejście Mesjasza, który zbawi ludzkość

(1.2) hist. w Polsce w I poł. XIX w. pogląd przypisujący narodowi polskiemu rolę mesjasza, głoszący wiarę w to, iż naród ten zbawi ludzkość poprzez swoje cierpienia

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Winkelriedyzm romantyczny kwestionował cierpienie i bierną mękę mesjanizmu. (z Wikipedii)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈsʲjä̃ɲism̥, AS: mesʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mesjanista m., Mesjasz m., mesjasz m.

przym. mesjanistyczny, mesjański, mesjaniczny

Wiktionary

# mesjański

dotyczący mesjanizmu albo mesjanistów; mesjanistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Mesjaszem lub mesjanizmem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mesjanista m., mesjanizm m., mesjasz m., Mesjasz mos.

przym. mesjanistyczny, mesjaniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mesjanistyczny

Wiktionary

# mesjasz

zbawca, wybawiciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)

(1.2) rel. judaizm król przepowiadany przez proroków, wybawiciel Izraela

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zacheusz zaprosił Mesjasza do swego domu.

(1.2) Jezus okazał się być oczekiwanym przez Izraela Mesjaszem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mesjanista m., mesjanizm m., mesjasz m.

przym. mesjanistyczny, mesjański, mesjaniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Zbawca, Zbawiciel, Chrystus, Jezus Chrystus, Pan Jezus

Wiktionary

# meskal

mocny, niedokładnie przedestylowany napój alkoholowy z przefermentowanych części agawy; mescal, mezcal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gatunek kaktusa meksykańskiego, z którego uzyskuje się meskalinę, łac. Lophophora williamsii

(1.2) tradycyjny alkohol meksykański z różnych gatunków agawy zielonej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meskalina

przym. meskalinowy, meskalowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jazgrza Williamsa, pejotl, echinokaktus Williamsa, jeżowiec Williamsa

(1.2) mezcal

Wiktionary

# meskalina

narkotyk uzyskiwany z meksykańskich kaktusów lub syntetycznie, mający właściwości euforyczne i halucynogenne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. narkotyk z grupy alkaloidów fenyloetyloaminowych, silny enteogen;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Naturalne występowanie meskaliny dotyczy niektórych kaktusów i bobowatych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛskaˈlʲĩna, AS: meskalʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meskal m.

przym. meskalinowy

Wiktionary

#### Synonimy:

nazwa systematyczna: 2-(3,4,5-trimetoksyfenylo)-etyloamina

wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C11H17NO3.

Wiktionary

# meskalinowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z meskaliną, dotyczący meskaliny, zawierający meskalinę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meskal m., meskalina ż.

Wiktionary

# męski

należący, odnoszący się do mężczyzny; przeznaczony dla mężczyzn; złożony z mężczyzn

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący mężczyzny, przeznaczony dla mężczyzny

(1.2) złożony z mężczyzn

(1.3) o mężczyźnie: atrakcyjny fizycznie w sposób stereotypowo kojarzony z mężczyzną

(1.4) odważny, śmiały, zachowujący się w sposób właściwy mężczyznom

(1.5) biol. zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom

(1.6) gram. zobacz. rodzaj męski

(1.7) elektr. o wtyczce: mający bolce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sprzedawca długo namawiał ją na kupno męskich butów.

(1.3) Ten piłkarz jest najbardziej męskim członkiem reprezentacji.

(1.5) Zdumiony podróżnik z niedowierzaniem oglądał kopulację dwóch osobników męskich.

(1.7) Nie podłączymy tego, skoro mamy dwie męskie wtyczki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃w̃sʲci, AS: mẽũ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mężczyzna m., męskość ż., mężność ż., mąż m., mężnienie n., zmężnienie m.

czas. mężnieć ndk., zmężnieć dk.

przym. mężny, zamężny, mężowski, niemęski

przysł. męsko, mężnie, po męsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dla panów

(1.3) maskulinistyczny

(1.5) samczy, symbol. ♂

Wiktionary

# meskineria

przestarzale: płytkość uczuć, myśli, małostkowość, ubóstwo duchowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. małostkowość, ubóstwo duchowe, pospolitość, jałowość uczuć, płytkość myśli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛsʲcĩˈnɛrʲja, AS: mesʹḱĩnerʹi ̯a

Wiktionary

# męsko

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy mężczyznom

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jerzy oprowadzał pana swego po całej fabryce, pokazał mu swoją machinę, a podniecony pochwałami, mówił z zapałem i z taką pewnością siebie, a wyglądał tak męsko i pięknie, iż pan jego doznał przygnębiającego uczucia własnej nieudolności — wobec niewolnika…

(1.1) Męsko ją przytulił, co wywołało uśmiech na jej twarzy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męskość ż., męstwo n., mąż mos., mężczyzna mos.

czas. mężnieć ndk., zmężnieć dk.

przym. męski, zamężny

przysł. mężnie, po męsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) po męsku

Wiktionary

# męskonieżywotny

rodzaj męskonieżywotny - jeden z rodzajów gramatycznych rzeczownika

SJP.pl

# męskoos.

skrót od: męskoosobowy

SJP.pl

# męskoosobowość

w językoznawstwie: kategoria gramatyczna o charakterze semantycznym i fleksyjnym, w języku polskim związana z rzeczownikami, przymiotnikami, niektórymi zaimkami, formami czasownika i liczebnika, będąca odzwierciedleniem w języku postrzegania rzeczywistości w kategoriach płci męskiej

SJP.pl

# męskoosobowy

rodzaj męskoosobowy - kategoria morfologiczna rzeczowników, przymiotników oraz niektórych liczebników, zaimków i czasowników liczby mnogiej odnoszących się do osób płci męskiej lub osób płci męskiej i żeńskiej

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. zob. rodzaj męskoosobowy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛ̃w̃skɔːsɔˈbɔvɨ, AS: mẽũ̯sk•osobovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. m.-os.

Wiktionary

# męskorzeczowy

rodzaj męskorzeczowy - jeden z rodzajów gramatycznych rzeczownika; rodzaj męski nieżywotny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. tylko w wyrażeniu: rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary

# męskość

1. zespół cech typowych dla mężczyzny;
2. potencja płciowa mężczyzny;
3. potocznie: męskie narządy płciowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) antrop. zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny;

(1.2) seks. potencja seksualna mężczyzny

(1.3) eufem. genitalia, męskie narządy płciowe

Wiktionary

Męskość – zbiór cech, zachowań i ról społecznych tradycyjnie związanych z chłopcami i mężczyznami. Chociaż męskość (podobnie jak kobiecość) jest społecznie skonstruowana, to pewne badania wskazują, że niektóre zachowania uważane za męskie są biologicznie uwarunkowane. W jakim stopniu męskość jest uwarunkowana biologicznie bądź społecznie, jest kwestią dyskusyjną. Pojęcie męskości jest niezależne od biologicznej definicji płci męskiej, ponieważ zarówno kobiety, jak i mężczyźni mogą wykazywać typowo męskie cechy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Osoby androgyniczne łączą w sobie cechy psychiczne i sposoby zachowania (radzenia sobie w trudnych sytuacjach) charakterystyczne dla tradycyjnie pojmowanej męskości i kobiecości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃w̃skɔɕt͡ɕ, AS: mẽũ̯skość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mężczyzna mos.

czas. mężnieć ndk., zmężnieć dk.

przym. męski

przysł. męsko, po męsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) jurność

(1.3) przyrodzenie

Wiktionary

# męskozwierzęcy

rodzaj męskozwierzęcy - jeden z rodzajów gramatycznych rzeczownika; rodzaj męski żywotny nieosobowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. zob. rodzaj męskozwierzęcy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) męskożywotny; skr. mzw

Wiktionary

# męskożywotność

kategoria gramatyczna związana z rzeczownikiem

SJP.pl

# męskożywotny

rodzaj męskożywotny - jeden z rodzajów gramatycznych rzeczownika

SJP.pl

# mesmeryczny

dotyczący mesmeryzmu lub mesmerystów

SJP.pl

# mesmerysta

wyznawca mesmeryzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik mesmeryzmu

(1.2) osoba wprowadzająca w hipnozę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mesmeryzm m.

:: fż. mesmerystka ż.

czas. mesmeryzować

przym. mesmeryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) hipnotyzer, magnetyzer

Wiktionary

# mesmerystka

→ mesmerysta

SJP.pl

#### Patrz:

mesmerysta

# mesmeryzacja

leczenie za pomocą uzdrawiających sił magnetycznych istniejących w każdym organizmie ludzkim i zwierzęcym

SJP.pl

# mesmeryzm

osiemnastowieczny pogląd, uznający istnienie w człowieku uzdrawiających sił magnetycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. med. obalona metoda leczenia oparta na założeniu, że każdy organizm zawiera fluid uniwersalny i właściwości magnetyczne (magnetyzm zwierzęcy), dzięki którym można regulować układ nerwowy i zwalczać różne choroby

Wiktionary

Magnetyzm zwierzęcy, „uniwersalny fluid” – hipotetyczna „siła magnetyczna”, w której Franz Anton Mesmer widział możliwość oddziaływania lekarza na pacjenta w czasie rozwiniętych w końcu XVIII wieku praktyk terapeutycznych, nazywanych mesmeryzmem. W 1784 roku komisje lekarskie w Paryżu i Berlinie potępiły mesmeryzm jako metodę pozbawioną podstaw naukowych (pseudonauka), jednak budził on duże zainteresowanie do końca XIX wieku. Uważa się, że stał się źródłem teorii hipnozy i hipnologii (zob. też trans).

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. mesmeryzować

rzecz. mesmerysta m.

przym. mesmeryczny

Wiktionary

# mesmeryzować

leczyć za pomocą uzdrawiających sił magnetycznych istniejących w każdym organizmie ludzkim i zwierzęcym

SJP.pl

# mesoda

zwrotka pomiędzy strofą i antystrofą, używana w tragedii greckiej

SJP.pl

# mesologia

1. nauka o sposobach osiągnięcia szczęścia;
2. nauka badająca wzajemne relacje między środowiskiem a istotami, które w nim żyją

SJP.pl

# messa

jadalnia na statku; mesa

SJP.pl

- mesa – duże ogólnodostępne pomieszczenie znajdujące się na jednostce pływającej
- MESA – oficjalny skrót nazwy Młoda Ekstraklasa
- Mesa Boogie – firma produkująca wzmacniacze dla gitarzystów i basistów
- Mesa – klub żeglarski
- Mesa 3D – biblioteka informatyczna, implementacja OpenGL
- Mesa – fikcyjne państwo w powieściach Honorverse Davida Webera

Wikipedia

# messalina

przestarzale: kobieta rozpustna i okrutna; mesalina

SJP.pl

- (545) Messalina – planetoida
- Ireneusz "Messalina" Wójcicki – polski piosenkarz
- Statilia Messalina – prawnuczka Tytusa Statyliusza Taurusa
- Valeria Messalina – cesarzowa rzymska

Wikipedia

# messalka

pseudonim Lucyny Messal (1886 - 1953), polskiej aktorki, śpiewaczki i tancerki

SJP.pl

# messel

stalowe narzędzie o ostrzu tnącym, używane do cięcia blachy, prętów itp.; mesel, majzel, przecinak

SJP.pl

Messel – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, w rejencji Darmstadt, w powiecie Darmstadt-Dieburg.

Na terenie gminy znajduje się kopalnia odkrywkowa, jedno z najsłynniejszych w świecie tzw. Fossillagerstätte, znane z unikatowych znalezisk skamieniałości eocenu.

Wikipedia

# messenger

[czytaj: mesendżer] rzadko: program do komunikacji, zwykle tekstowej; komunikator (częściej), mesendżer (rzadko)

SJP.pl

- Messenger – nazwisko
- Messenger – parowiec
- MESSENGER (Mercury Surface, Space Environment, Geochemistry and Ranging) – sonda kosmiczna

Wikipedia

# messenia

kraina historyczna w starożytnej Grecji; Mesenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Mesenia.

Wiktionary

Mesenia, Messenia (gr. Μεσσηνία - Messinia) – kraina historyczna w starożytnej Grecji w południowo-zachodniej części Półwyspu Peloponeskiego. Słynie z żyznej ziemi oraz ze swej marki oliwek Kalamatas, najwyższej jakości.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Mesenia.

źródła.

== Messenia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Mesenia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Mesenia.

źródła.

== Messenia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Mesenia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# messerschmicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od messerschmitt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. messerschmitt m.

Wiktionary

# messerschmitt

[czytaj: meserszmit] samolot marki Messerschmitt; meserszmit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) lotn. samolot marki Messerschmitt

Wiktionary

Messerschmitt AG – producent samolotów założony przez niemieckiego konstruktora lotniczego, późniejszego profesora, Willy’ego Messerschmitta w marcu 1926 roku jako Messerschmitt Flugzeugbau GmbH. Poszukując wsparcia ze strony rządu Bawarii, Messerschmitt połączył swoją spółkę z Bayerische Flugzeugwerke. 11 lipca 1938 roku Messerschmitt założył nową spółkę pod własnym nazwiskiem (Messerschmitt AG), która przejęła całe zakłady Bayerische Flugzeugwerke. Główna fabryka samolotów znajdowała się w Augsburgu, mniejsze zakłady powstały w Ratyzbonie i Obertraubling.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. messerschmicik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) meserszmit

Wiktionary

# messi

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- João Maria Messi – rzymskokatolicki duchowny
- Lionel Messi – argentyński piłkarz
- Raphaël Messi Bouli – kameruński piłkarz

Wikipedia

# messidor

dziesiąty miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa dziesiątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Messidor (z łac. messis = 'żniwo' + z gr. doron = 'dar') – dziesiąty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, pierwszy miesiąc lata. Trwał od 19 czerwca do 18 lipca.

Po messidorze następował miesiąc thermidor.

Wikipedia

# messyna

miasto i gmina we Włoszech; Mesyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. zob. Mesyna.

Wiktionary

Mesyna (wł. Messina) – miasto i gmina we Włoszech, położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską. Trzecie pod względem ludności miasto Sycylii – zamieszkuje je 218,7 tys. osób (2023). Mesyna jest ośrodkiem administracyjnym prowincji Mesyna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niegdyś jeździliśmy częściej do Messyny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. messynka ż., messyńczyk mos.

przym. messyński

Wiktionary

# messyńczyk

mieszkaniec Messyny (Mesyny); mesyńczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Messyny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do portu ciągnęły tłumy messyńczyków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Messyna ż.

:: fż. messynka ż.

przym. messyński

Wiktionary

# messynka

mieszkanka Messyny (Mesyny); mesynka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Messyny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W lusterku samochodu zobaczył otyłą messynkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Messyna ż.

:: fm. messyńczyk m.

przym. messyński

Wiktionary

# messyński

związany z Messyną (Mesyną), miastem we Włoszech; mesyński

SJP.pl

# mesto

określenie wykonawcze: smutno, żałośnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. smutne wykonanie

przymiotnik

(2.1) muz. ponury, smutny, żałosny

przysłówek

(3.1) muz. ponuro, smutno, żałośnie

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|mesto. → ponury

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mesto; (2.1) mesto; (3.1) mesto

* duński: (3.1) mesto

źródła.

== mesto (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) smutny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛstɔ, AS: mesto

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|mesto. → ponury

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mesto; (2.1) mesto; (3.1) mesto

* duński: (3.1) mesto

źródła.

== mesto (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) smutny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|mesto. → ponury

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mesto; (2.1) mesto; (3.1) mesto

* duński: (3.1) mesto

źródła.

== mesto (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) smutny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# mestwin

czasopismo wydawane w latach 1925-34 w Toruniu jako dodatek "Słowa Pomorskiego"

SJP.pl

- Miestwin – staropolskie imię męskie:
  - Mestwin I – książę gdański w latach 1205-1213/20,
  - Mestwin II – książę świecki od 1250 i gdański od 1270 do 1294.

- Mestwin – osada w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
- Mestwin – polski jacht żaglowy typu J-80

Zobacz też

- Mestwinowo

Wikipedia

# męstwo

1. odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo
2. cnota moralna, jedna z czterech cnót kardynalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo

(1.2) cnota moralna, jedna z czterech cnót kardynalnych;

Wiktionary

Męstwo – cnota moralna, która polega na umiejętności podjęcia dobrej decyzji mimo niesprzyjających uwarunkowań, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Cnota męstwa czyni zdolnym do stawienia czoła próbom i narażenia się na nieprzyjemne konsekwencje, w imię wyższych wartości.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Męstwo wymaga obrony słabszych, których nikt nie broni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃w̃stfɔ, AS: mẽũ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mężczyzna mos.

przym. mężny

przysł. męsko, po męsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lwie serce

Wiktionary

# mesyna

miasto i gmina we Włoszech; Messyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;

Wiktionary

Mesyna (wł. Messina) – miasto i gmina we Włoszech, położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską. Trzecie pod względem ludności miasto Sycylii – zamieszkuje je 218,7 tys. osób (2023). Mesyna jest ośrodkiem administracyjnym prowincji Mesyna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stąd do Mesyny mamy jakieś 40 kilometrów.

(1.1) Na początku XX wieku Mesyna była bliska unicestwienia. Między godziną 5.20 a 5.30 rano w poniedziałek 28 grudnia 1908 roku pod miastem poruszyła się ziemia.Dziś określono by siłę tego trzęsienia ziemi na 7,5 stopnia w skali Richtera.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mesynka ż., mesyńczyk mos.

przym. mesyński

Wiktionary

# mesyńczyk

mieszkaniec Mesyny (Messyny); messyńczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mesyny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na brzegu morza zebrał się tłum mesyńczyków.

(1.1) Lettereo jest to imię chrzestne często używane w Mesynie. Pochodzi ono od pewnego listu, który Najświętsza Panna miała pisać do mieszkańców tego miasta, datując go: „w roku 1452 od narodzenia mojego syna”. Mesyńczycy taką cześć oddają temu listowi, jaką neapolitańczycy krwi świętego Januarego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mesyna ż.

:: fż. mesynka ż.

przym. mesyński

Wiktionary

# mesynka

mieszkanka Mesyny (Messyny); messynka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mesyny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Idącej przede mną mesynce wypadła pomarańcza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mesyna ż.

:: fm. mesyńczyk m.

przym. mesyński

Wiktionary

# mesyński

związany z Mesyną (Messyną), miastem we Włoszech; messyński

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Mesyną, dotyczący Mesyny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Mesyna ż., mesyńczyk mos., mesynka ż.

Wiktionary

# mesz

dietetyczna pasza dla koni, wytwarzana z parzonego owsa, otrąb pszennych i siemienia lnianego

SJP.pl

# meszaros

[czytaj: MEsarosz] nazwisko

SJP.pl

# meszek

1. delikatne, gęste, krótkie włoski na skórze, tkaninie, liściach lub owocach;
2. woskowy nalot pokrywający owoce, butelki wina w piwnicy itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) delikatne, krótkie i gęste włoski

Wiktionary

Meszek, Meszech, Mosoch (hebr. משך) – postać starotestamentowa z Księgi Rodzaju, jeden z synów Jafeta (Rdz 10,2). W Księdze Ezechiela pojawia się jako nazwa ludu mieszkającego na północy (Ez 27,13 i 32,26) oraz kraju pod panowaniem Goga (Ez 32,2-3 i 39,1). Imię Meszeka wiązane jest ze wzmiankowanym w źródłach asyryjskich plemieniem Muszku, przypuszczalnie identycznym z Frygami. Józef Flawiusz uważał go za przodka mieszkańców Kapadocji.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛʃɛk, AS: mešek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mech m., mchy nmos.

przym. omszony, mszysty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) puszek

Wiktionary

# meszhed

miasto w Iranie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodnim Iranie, drugie co do wielkości miasto tego kraju;

Wiktionary

Meszhed (pers. ‏مشهد‎, Maszhad) – miasto w północno-wschodnim Iranie, drugie co do wielkości miasto tego kraju (2766,3 tys. w 2011) i ważny ośrodek akademicki. Jest również jednym z najświętszych miejsc dla szyitów. Położone jest 850 km na wschód od Teheranu i stanowi centrum ostanu Chorasan-e Razawi. Leży w dolinie rzeki Kaszaf niedaleko od granicy z Turkmenistanem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛʃxɛt, AS: mešχet

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. meszhedzki

Wiktionary

# meszhedzki

→ Meszhed

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Meszhedem, dotyczący Meszhedu

Wiktionary

#### Patrz:

Meszhed

#### Powiązane:

rzecz. Meszhed mrz.

Wiktionary

# meszka

drobny owad z rzędu muchówek, którego samica jest pasożytem krwiopijnym; mustyk

SJP.pl

Meszkowate (Simuliidae) – rodzina małych owadów zaliczanych do Nematocera (długoczułkie), popularnie meszki, błędnie nazywane mustykowate, mustyki (Melusinidae Grünberg, 1910). Nazwa meszka lub mustyk stosowana jest również ogólnie dla przedstawicieli rodzaju Simulium. Znanych jest ok. 1750 gatunków występujących we wszystkich strefach klimatycznych, z czego w Polsce rozpoznano ok. 50.

Wikipedia

# meszki

drobny owad z rzędu muchówek, którego samica jest pasożytem krwiopijnym; mustyk

SJP.pl

Meszki – wieś solecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Łosice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Zygmunta w Łosicach.

Wikipedia

# meszkowate

o cechach charakterystycznych dla meszkowatych (rodziny owadów); mustykowaty

SJP.pl

Meszkowate (Simuliidae) – rodzina małych owadów zaliczanych do Nematocera (długoczułkie), popularnie meszki, błędnie nazywane mustykowate, mustyki (Melusinidae Grünberg, 1910). Nazwa meszka lub mustyk stosowana jest również ogólnie dla przedstawicieli rodzaju Simulium. Znanych jest ok. 1750 gatunków występujących we wszystkich strefach klimatycznych, z czego w Polsce rozpoznano ok. 50.

Wikipedia

# meszkowaty

o cechach charakterystycznych dla meszkowatych (rodziny owadów); mustykowaty

SJP.pl

# meszkowiec

przedstawiciel rzędu mszaków z klasy wątrobowców; jungermaniowiec

SJP.pl

# meszkowy

→ meszek

SJP.pl

#### Patrz:

meszek

# meszne

dawniej:
1. dochody duchownym połączone z obowiązkiem odprawiania mszy;
2. knieja, ostęp leśny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. dochody duchownych z odprawiania mszy;

Wiktionary

Meszne (niem. Wedderwill) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Łobez.

Według danych z 29 września 2014 r. wieś miała mieszkańców 64.

W latach 1818–1945 miejscowość administracyjnie należała do Landkreis Regenwalde (Powiat Resko) z siedzibą do roku 1860 w Resku, a następnie w Łobzie.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) By utrzymać parafię włościanie opłacali meszne, zaś folwarki oddawały dziesięcinę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. msza ż., mszał mrz., mszalik mrz.

przym. mszalny

Wiktionary

# meszno

Miejscowości w Polsce

- Meszno – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Michów
- Meszno – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Garbów
- Meszno – osada leśna w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Garbów
- Meszno – wieś w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Otmuchów
- Meszno – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Dubeninki
- Kolonia Meszno – kolonia wsi Meszno w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Michów

Wikipedia

# meszt

dawniej: pantofel, papuć; meszta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. lekki trzewik, kapeć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie boso, lecz zruciwszy zdeptane baczmagi,
W samych mesztach dla swoich meczetów powagi
Bez broni na znak skruchy Turcy do nich kroczą,
Choć we krwi ludzkiej ręce po łokcie ubroczą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meszta ż.

Wiktionary

# meszta

dawniej: pantofel, papuć; meszt

SJP.pl

# meszty

przestarzałe: obuwie domowe, pantofle, papucie

SJP.pl

# meszuge

człowiek niespełna rozumu

SJP.pl

Meszuge (ur. 1958 w Opolu) – polski pisarz i bloger, publikujący artykuły i eseje na temat alkoholizmu i programu 12 kroków AA w periodykach Wspólnoty Anonimowych Alkoholików takich jak: Zdrój, Karlik, Mityng, Warta, czy Gryf oraz na własnym blogu. 27 lipca 2019 Meszuge otrzymał w Licheniu nagrodę „Pelikan”, która przyznawana jest osobom zasłużonym dla środowisk trzeźwościowych w Polsce.

Wikipedia

# męt

człowiek z marginesu społecznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pogard. osoba niemoralnie się prowadząca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) materiał unoszące się w cieczy, zmniejszający jej przejrzystość

(2.2) psych. brak uporządkowania myśli, także nieskładność ciągu wypowiedzi

(2.3) pot. zaburzenie widzenia, pojawianie się ciemnych plamaam

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pod budką stało kilku mętów i o czymś głośno deliberowało.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. mącić ndk.

przym. mętnawy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zawiesina

Wiktionary

# meta

1. dokładnie zaznaczone miejsce kończące wyścig; finisz;
2. środowiskowo: miejsce ukrywania się i spotkań przestępców;
3. dawniej: odległość, dystans; dziś tylko w wyrażeniach:
a) na krótką (bliższą) metę - w niedalekiej przyszłości;
b) na dłuższą (dalszą) metę - na dłużej, na dłuższy czas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. miejsce, które należy osiągnać w zawodach

(1.2) pot. melina, nielegalny punkt sprzedaży alkoholu

(1.3) pot. miejsce, w którym można się zatrzymać, zamieszkać lub spędzić miło czas

(1.4) pot. kryjówka dla kogoś ukrywającego się, będącego w kolizji z prawem

(1.5) przen. kres lub cel jakiejś działalności

Wiktionary

## Toponimy

- Meta – rzeka w Ameryce Południowej, dopływ Orinoko
- Meta – departament Kolumbii
- Meta – obszar niemunicypalny w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kentucky
- Meta – miasto w Stanach Zjednoczonych, stanie Missouri, w hrabstwie Osage
- Meta – miejscowość i gmina we Włoszech
- Meta – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim
- Meta – potok, prawy dopływ Zadrny w Chełmsku Śląskim
- Meta – potok, prawy dopływ Zadrny w Krzeszówku

## Inne

- meta – w sporcie, miejsce gdzie kończy się wyścig, np. biegi
- Meta – imię żeńskie
- Meta – niemieckie i skandynawskie zdrobnienie od Małgorzaty
- Meta – rodzaj pająków z rodziny kwadratnikowatych
- Meta – amerykańskie przedsiębiorstwo
- Meta – stolica tytularna w Kościele katolickim
- znaczniki meta – zbiór znaczników w sekcji nagłówkowej dokumentu HTML
- Meta – polski film fabularny z 1971 roku

## Przedrostek

- meta- – przedrostek oznaczający ponad, poza lub o czymś w innym kontekście (używany w nauce lub w zagadnieniach społecznych), np.:
  - w chemii:
    - organicznej: meta- (skrót m-) oznacza pozycję pośrednią orientacji podstawników w związkach chemicznych (zob. izomeria orto, meta, para)
    - nieorganicznej: meta- oznacza najmniejszą możliwą ilość wody w cząsteczce soli lub kwasu, np.:
      - kwas metafosforowy – HPO3
      - metafosforany – MPO3
      - kwas metanadjodowy – HIO4)
  - w geologii:
    - w petrologii – skały częściowo zmetamorfizowane (np. metazlepieniec)
    - w mineralogii – procesy lub stany pośrednie, zmienione (np. metakaolin)
  - metafizyka klasyczna
  - metateoria
  - metajęzyk
  - metaetyka
  - metadane
  - metamodelowanie – pojęcie w informatyce
- porównaj: orto, para

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dobiegł do mety, w ostatniej chwili wyprzedzając przeciwnika.

(1.2) O tej porze wszystkie sklepy są zamknięte, musimy iść na metę.

(1.3) Jestem już zmęczony, musimy poszukać jakiejś mety.

(1.5) Pracowaliśmy nad tym projektem dwa lata i jesteśmy już u mety.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛta, AS: meta

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) miejscówka

Wiktionary

# meta-

przedrostek

(1.1) …wskazujący na wyższy poziom lub szerszy zakres znaczenia

(1.2) przekraczający, otaczający

(1.3) chem. mający mniej molekuł wody niż odpowiednik orto-

(1.4) chem. w izomerycznych pochodnych benzenu, mający dwa podstawniki w naprzeciwległych pozycjach

Wiktionary

## Toponimy

- Meta – rzeka w Ameryce Południowej, dopływ Orinoko
- Meta – departament Kolumbii
- Meta – obszar niemunicypalny w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kentucky
- Meta – miasto w Stanach Zjednoczonych, stanie Missouri, w hrabstwie Osage
- Meta – miejscowość i gmina we Włoszech
- Meta – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim
- Meta – potok, prawy dopływ Zadrny w Chełmsku Śląskim
- Meta – potok, prawy dopływ Zadrny w Krzeszówku

## Inne

- meta – w sporcie, miejsce gdzie kończy się wyścig, np. biegi
- Meta – imię żeńskie
- Meta – niemieckie i skandynawskie zdrobnienie od Małgorzaty
- Meta – rodzaj pająków z rodziny kwadratnikowatych
- Meta – amerykańskie przedsiębiorstwo
- Meta – stolica tytularna w Kościele katolickim
- znaczniki meta – zbiór znaczników w sekcji nagłówkowej dokumentu HTML
- Meta – polski film fabularny z 1971 roku

## Przedrostek

- meta- – przedrostek oznaczający ponad, poza lub o czymś w innym kontekście (używany w nauce lub w zagadnieniach społecznych), np.:
  - w chemii:
    - organicznej: meta- (skrót m-) oznacza pozycję pośrednią orientacji podstawników w związkach chemicznych (zob. izomeria orto, meta, para)
    - nieorganicznej: meta- oznacza najmniejszą możliwą ilość wody w cząsteczce soli lub kwasu, np.:
      - kwas metafosforowy – HPO3
      - metafosforany – MPO3
      - kwas metanadjodowy – HIO4)
  - w geologii:
    - w petrologii – skały częściowo zmetamorfizowane (np. metazlepieniec)
    - w mineralogii – procesy lub stany pośrednie, zmienione (np. metakaolin)
  - metafizyka klasyczna
  - metateoria
  - metajęzyk
  - metaetyka
  - metadane
  - metamodelowanie – pojęcie w informatyce
- porównaj: orto, para

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) metajęzyk = język opisujący inne języki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛta, AS: meta

Wiktionary

# metaanaliza

analizowanie procesu analizy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stat. nauk. analiza polegająca na uogólnianiu informacji zawartych w innych badaniach o podobnej tematyce, w celu otrzymania dokładniejszych wniosków, wyników;

Wiktionary

Metaanaliza – pojęcie z zakresu analizy danych i wnioskowania statystycznego, określające wtórne odkrywanie wiedzy metodą badawczą uogólniania informacji zawartych w publikacjach czy źródłach pierwotnych.

Najczęściej metaanaliza przybiera postać przeglądu systematycznego literatury z jakiegoś obszaru, wzbogaconego o analizę (najczęściej statystyczną) uzyskanych wcześniej wyników, wnioskowanie i podsumowanie. Uważa się, że metaanaliza jest samodzielnym i pełnoprawnym rodzajem badania naukowego (z ang. integrative research lub literature-based discovery). Narzędzie to pozwala określić, jakie wnioski płyną z całości publikacji z danego tematu, dając dokładniejszą i szerszą wiedzę niż analizowanie pojedynczych badań. Pojęcie ukuł Gene V. Glass w 1976 r., zaś spopularyzował w 1978 r. Robert Rosenthal, choć proste metody tego typu opisywano już wcześniej, jak np. test łączonego prawdopodobieństwa Ronalda Fishera.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Metaanaliza wyjaśnia krytyczną rolę błędu próby, błędu pomiaru oraz innych artefaktów w determinowaniu obserwowanych rezultatów oraz mocy statystycznej poszczególnych badań.

Wiktionary

# metabasis

manewr retoryczny sofistów polegający na zmianie tematu dyskusji

SJP.pl

# metabaza

rzadko: apostrofa; w literaturze: bezpośredni, podniosły zwrot do adresata (osoby, bóstwa, idei, wydarzenia, pojęcia lub przedmiotu), np.: Litwo, Ojczyzno moja!

SJP.pl

Apostrofa (gr. ἀποστροφή apostrophḗ – "zwrot") – składniowa figura retoryczna, charakteryzująca się bezpośrednim zwrotem do osoby, bóstwa, idei, wydarzenia, pojęcia lub przedmiotu (dochodzi wówczas do personifikacji adresata wypowiedzi). Dominuje styl podniosły, czasami patetyczny. Apostrofa zazwyczaj jest skierowana do osób, przedmiotów, zjawisk itd., które nie pełnią roli tematu utworu. Dzięki temu można ją wyraźnie wyodrębnić z tekstu.

Wikipedia

# metabiotyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metabolity mikroorganizmów probiotycznych

Wiktionary

# metabioza

powstawanie warunków sprzyjających rozwojowi pewnych organizmów jako wynik działalności innych organizmów

SJP.pl

Metabioza – w mikrobiologii oznacza następstwo gatunków. Jest to jedna z form współżycia pomiędzy drobnoustrojami. Jeden z nich produkuje metabolity, które hamują jej wzrost natomiast powodują rozwój innych bakterii. Przykładem środowiska w którym zachodzi metabioza może być mleko: w słodkim mleku żyją Lactococcus lactis, których metabolity zakwaszają środowisko co nie sprzyja dalszemu rozwojowi tej bakterii natomiast powoduje rozwój Lactobacillus, który żyje w mleku kwaśnym.

Wikipedia

# metabola

figura stylistyczna, która wprowadza zmianę w utworze np. powtórzenie tej samej myśli innymi słowami; inwersja

SJP.pl

Metabola (gr. μεταβоλή metabolḗ – „zmiana, przerzut” od μεταβάλλειν metabállein – „przerzucać w inne miejsce”) – figura stylistyczna (figura retoryczna), wprowadzająca zmianę w utworze, polegająca na powtórzeniu danej myśli przy użyciu innych określeń; także zmiana szyku wyrazów dla uzyskania pożądanego wrażenia fonetycznego (przeniesienie głosek lub wyrazów) lub zmiana rytmu wiersza w metryce.

Wikipedia

# metabolicznie

przysłówek

(1.1) biochem. w sposób metaboliczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Błony owe oddzielają krew od wydzieleń, na jednéj więc ich powierzchni zbiera się nowy sok, który jeżeli będzie prostym wysiąkaniem, nic więcéj prócz dziurkowatości nie wymaga; jeżeli zaś będzie przekształceniem wysiąkającéj cieczy, staje się takim za wpływem pośredniczących komórek, metabolicznie tu czynnych:[https://books.google.pl/books?id=X7hbAAAAcAAJ&pg=PA403 403].

(1.1) Każda przemiana, wtedy wyłącz[n]ie możliwa, gdy znajdują się po temu okoliczności, usprawiedliwia nadających obszerniejsze znacze[ne]nie substancyj międzykomórkowéj, katalitycznie lub metabolicznie przekształcanéj.

(1.1) Wirus[owe zapalenie wątroby typu] B przenosi się z krwią i w czasie kontaktów seksualnych. Może poważnie upośledzić metabolicznie tych, którzy przeszli zakażenie, często zostaje się jego nosicielem do końca życia.

Wiktionary

# metaboliczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z metabolizmem, dotyczący metabolizmu

(1.2) liter. związany z metabolą, dotyczący metaboli

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metabolistka ż., metabolista mos., metabolizm mrz., metabola ż.

Wiktionary

# metabolista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) archit. architekt projektujący w stylu metabolizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Metaboliści głosili nieaktualność tradycyjnych, sztywnych form architektonicznych i urbanistycznych, które zbyt szybko się starzeją i przestają odpowiadać na potrzeby użytkowników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metabolizm m.

:: fż. metabolistka ż.

czas. metabolizować ndk., zmetabolizować dk.

przym. metaboliczny, metabolistyczny

Wiktionary

# metabolistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. architektka projektująca w stylu metabolizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metabolizm m.

:: fm. metabolista m.

czas. metabolizować ndk., zmetabolizować dk.

przym. metaboliczny, metabolistyczny

Wiktionary

# metabolit

związek chemiczny powstający w organizmach żywych w wyniku przemiany materii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny powstający w organizmie w wyniku przemiany materii

(1.2) biol. owad ulegający całkowitemu przeobrażeniu

Wiktionary

Metabolit – produkt metabolizmu (przemian chemicznych zachodzących w organizmach). Metabolity to związki organiczne i nieorganiczne produkowane przez komórki. Przyjęto jednak, że określenie to nie dotyczy białek i kwasów nukleinowych. Zwykle pisząc o metabolitach ma się na myśli związki niskocząsteczkowe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtaˈbɔlʲit, AS: metabolʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metabolizm m., metabola ż.

przym. metabolityczny, metabolizujący

Wiktionary

# metabolity

owad podlegający całkowitej metamorfozie

SJP.pl

Metabolit – produkt metabolizmu (przemian chemicznych zachodzących w organizmach). Metabolity to związki organiczne i nieorganiczne produkowane przez komórki. Przyjęto jednak, że określenie to nie dotyczy białek i kwasów nukleinowych. Zwykle pisząc o metabolitach ma się na myśli związki niskocząsteczkowe.

Wikipedia

# metabolizer

żywy organizm, w którym zachodzi metabolizm, dokonuje się przemiana materii

SJP.pl

# metabolizm

całokształt reakcji biochemicznych zachodzących w komórkach; przemiana materii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. przemiana materii w organizmie;

(1.2) archit. urb. styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii;

Wiktionary

Metabolizm (z gr. μεταβολή 'zmiana' od μετά 'ponad, poza' i βάλλειν 'rzut') – całokształt reakcji chemicznych i związanych z nimi przemian energii zachodzących w żywych komórkach, stanowiący podstawę wszelkich zjawisk biologicznych. Procesy te pozwalają komórce na wzrost i rozmnażanie, zarządzanie swoją strukturą wewnętrzną oraz odpowiadanie na bodźce zewnętrzne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam wolny metabolizm.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtaˈbɔlʲism̥, AS: metabolʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metabolit mrz., metabolista mos., metabolistka ż.

przym. metaboliczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemiana materii

Wiktionary

# metabolizować

1. przetwarzać w organizmie poprzez przemiany biochemiczne;
2. metabolizować się - poddawać się procesowi przemian biochemicznych w organizmie

SJP.pl

# metabolizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|metabolizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. metabolizować ndk.

Wiktionary

# metabolizujący

1. przetwarzać w organizmie poprzez przemiany biochemiczne;
2. metabolizować się - poddawać się procesowi przemian biochemicznych w organizmie

SJP.pl

# metaborowy

kwas metaborowy - kwas stosowany w kosmetologii jako środek przeciwzapalny

SJP.pl

# metacentrum

Metacentrum – punkt geometryczny jednostki pływającej, którego położenie jest ważne dla jej stateczności.

Wikipedia

# metacentryczny

→ metacentrum

SJP.pl

#### Patrz:

metacentrum

# metacerkaria

otorbiona larwa przywr, np. motylicy wątrobowej

SJP.pl

Metacerkaria – jedna z larw cyklu rozwojowego przywr wnętrzniaków. Powstaje przez otorbienie się cerkarii i utracenie przez nią ogonka. Taka incystowana cerkaria jest postacią inwazyjną. Dostaje się biernie wraz z pokarmem do organizmu żywiciela ostatecznego i przekształca się w postać dorosłą.

Wikipedia

# metacyklina

antybiotyk bakteriostatyczny z grupy tetracyklin, stosowany w zakażeniach wywołanych przez bakterie z rodzaju Rickettsia, Chlamydia i Mycoplasma; rondomycyna

SJP.pl

# metacynober

minerał, czarna odmiana cynobru

SJP.pl

Metacynober - minerał z grupy siarczków, dymorficzna odmiana cynobru.

Wikipedia

# metadana

pojedyncza informacja opisująca jakieś dane

SJP.pl

# metadienon

lek anaboliczny powodujący m.in. przyrost masy ciała, stosowany jako środek dopingujący; metanabol, metandienon

SJP.pl

# metadon

syntetyczny analog morfiny o przedłużonym działaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. farm. organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C21H27NO, silny opioidowy lek przeciwbólowy;

Wiktionary

Metadon – organiczny związek chemiczny, opioidowy lek przeciwbólowy, pochodna 3,3-difenylopropyloaminy. Działanie przeciwbólowe metadonu jest zbliżone, ale kilkukrotnie silniejsze od morfiny. Mimo że budowa metadonu znacznie się różni od innych opioidowych leków przeciwbólowych również oddziałuje na receptory opioidowe. Metadon jest najprostszym chemicznie znanym lekiem opioidowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Działanie przeciwbólowe metadonu jest zbliżone, ale kilkukrotnie silniejsze od morfiny.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metadonowy

Wiktionary

# metadonowy

→ metadon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) farm. związany z metadonem, dotyczący metadonu, zawierający metadon

Wiktionary

#### Patrz:

metadon

#### Powiązane:

rzecz. metadon mrz.

Wiktionary

# metaetyczny

→ metaetyka

SJP.pl

#### Patrz:

metaetyka

# metaetyka

Metaetyka – dział etyki, jeden z trzech głównych obok etyki normatywnej i opisowej. Obejmuje między innymi zagadnienia wolności woli, odpowiedzialności moralnej i przedmiotu oceny etycznej, lecz włącza je przede wszystkim od strony znaczenia uwikłanych w te zagadnienia podstawowych pojęć, poddając te pojęcia analizie logicznej. W sensie węższym metaetyka zajmuje się pewnymi wyodrębnionymi zagadnieniami, z których dwa – od czasu ukształtowania się jej w odrębnych działach etyki – wysunęły się na czoło:

- znaczenie orzeczników etycznych (dobry, zły, słuszny, podły);
- kwestia, czy sądom etycznym przysługuje wartość logiczna i czy wolno je traktować jako fałszywe lub prawdziwe.

Wikipedia

# metaf.

skrót od: metaforyczny, metaforycznie

SJP.pl

# metafaza

faza podziału jądra komórkowego

SJP.pl

Metafaza – jedna z faz podziału komórki. Występuje zarówno w mitozie, jak i w mejozie, przy czym w tym drugim podziale występuje aż dwukrotnie i oznaczana jest mianem „metafaza I” (podczas mejozy I) i „metafaza II” (podczas mejozy II). Dochodzi w niej do przyczepienia włókien wrzeciona kariokinetycznego do centromerów i ustawienia chromosomów (lub tetrad podczas mejozy) w płaszczyźnie równikowej komórki.

Wikipedia

# metafedron

organiczny związek chemiczny z grupy katynonów

SJP.pl

Wikipedia

# metafilozofia

Metafilozofia (stgr. μετά + φιλοσοφία) – dział filozofii zajmujący się badaniem jej celów, założeń i metod.

Metafilozofię określa się czasami jako filozofię filozofii, czyli filozofię "drugiego poziomu" (stąd: meta-filozofia) .

Wikipedia

# metafizyczka

→ metafizyk

SJP.pl

#### Patrz:

metafizyk

# metafizycznie

przysłówek

(1.1) w sposób metafizyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metafizyczny

rzecz. metafizyk mos., metafizyka ż.

Wiktionary

# metafizycznieć

stawać się metafizycznym, irracjonalnym, pozazmysłowym

SJP.pl

# metafizyczność

abstrakcyjność, nierealność

SJP.pl

# metafizyczny

1. dotyczący metafizyki (działu filozofii); ontologiczny
2. tajemniczy i niezwykły
3. mętny, nierealny, wydumany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków

(1.2) pot. zawiły, niejasny; niemożliwy do zrozumienia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtafʲiˈzɨt͡ʃnɨ, AS: metafʹizyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metafizyk m., metafizyka ż.

przysł. metafizycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) antydialektyczny

Wiktionary

# metafizyk

1. filozof zajmujący się metafizyką; ontolog
2. osoba snująca wydumane, mętne spekulacje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. osoba, która zajmuje się metafizyką lub jest zwolennikiem metafizyki

(1.2) przen. osoba, która ma skłonności do rozważań oderwanych od rzeczywistości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtaˈfʲizɨk, AS: metafʹizyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metafizyka ż.

przym. metafizyczny

przysł. metafizycznie

Wiktionary

# metafizyka

1. jeden z działów filozofii, nauka o bycie; ontologia
2. nieodgadniona istota czegoś
3. wydumane, mętne spekulacje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

(1.2) rozważania o niepoznawalnym, tajemniczym, niedostępnym zmysłom i doświadczeniu

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: metafizyk

Wiktionary

- metafizyka klasyczna – jedna z podstawowych dyscyplin filozoficznych, badająca najogólniejsze właściwości bytu (zobacz też: ontologia), ukonstytuowana przez Arystotelesa i rozwijana przez św. Tomasza, Dunsa Szkota czy Ockhama
- metafizyka – w ujęciu marksistowskim sposób myślenia, metoda poznania, która, w przeciwieństwie do metody dialektycznomaterialistycznej, bierze za punkt wyjścia antydialektyczną interpretację rzeczywistości
- metafizyka krytyczna – forma nowej metafizyki rozwijanej przez kierunek metafizyczny w neokantyzmie (Ottona Liebmanna, Friedricha Paulsena, Johannesa Volkelta)
- Metafizyka – dzieło Arystotelesa

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. metafizyczność ż., metafizyk m.

przym. metafizyczny

przysł. metafizycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ontologia

Wiktionary

# metafloem

zróżnicowane elementy łyka (floemu)

SJP.pl

# metafora

figura stylistyczna polegająca na nietypowym połączeniu wyrazów, dzięki któremu przynajmniej jeden z nich uzyskuje nowe znaczenie; przenośnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

Wiktionary

Metafora (gr. μεταφορά metaphorá), inaczej przenośnia – językowy środek stylistyczny, w którym obce znaczeniowo wyrazy są ze sobą składniowo zestawione, tworząc związek frazeologiczny o innym znaczeniu niż dosłowny sens wyrazów, np. „od ust sobie odejmę”, „podzielę się z wami wiadomością” lub „złote serce”.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) metafora artystyczna / doraźna / genetyczna / językowa / konwencjonalna / poetycka / potoczna / zamrożona / żywa • posłużyć się metaforą • użyć metafory

synonimy.

(1.1) przenośnia, alegoria

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. metaforyczny, metaforyzacyjny

przysł. metaforycznie

rzecz. metaforyczność ż., metaforyk m., metaforysta m., metaforyka ż., metaforyzacja ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|μεταφορά. < etym|gr|μεταφέρω. < etym|gr|μετά|φέρω.

uwagi.

wikicytaty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) metaphor

* arabski: (1.1) استعارة

* azerski: (1.1) metafora

* baskijski: (1.1) metafora

* białoruski: (1.1) метафара ż.

* bułgarski: (1.1) метафора

* chorwacki: (1.1) metafora ż.

* czeski: (1.1) metafora ż.

* esperanto: (1.1) metaforo

* estoński: (1.1) metafoor

* fiński: (1.1) metafora

* francuski: (1.1) métaphore ż.

* gruziński: (1.1) მეტაფორა

* hiszpański: (1.1) metáfora ż.

* interlingua: (1.1) allegoria, metaphora

* japoński: (1.1) メタファー, 文

* jidysz: (1.1) מעטאַפֿאָר m. (metafor)

* kataloński: (1.1) metàfora ż.

* koreański: (1.1) 은유

* łotewski: (1.1) metafora ż.

* niemiecki: (1.1) Metapher ż.

* norweski (bokmål): (1.1) metafor

* nowogrecki: (1.1) μεταφορά ż.

* perski: (1.1) استعاره

* portugalski: (1.1) metáfora ż.

* rosyjski: (1.1) метафора ż.

* słowacki: (1.1) metafora

* szwedzki: (1.1) metafor w.

* tamilski: (1.1) உருவக அணி

* turecki: (1.1) mecaz

* ukraiński: (1.1) метафора ż.

* węgierski: (1.1) metafora

* wietnamski: (1.1) ẩn dụ

* włoski: (1.1) metafora ż.

źródła.

== metafora (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. metafora

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtaˈfɔra, AS: metafora

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metaforyczny, metaforyzacyjny

przysł. metaforycznie

rzecz. metaforyczność ż., metaforyk m., metaforysta m., metaforyka ż., metaforyzacja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przenośnia, alegoria

Wiktionary

# metaforyczny

wyrażony za pomocą przenośni, metafory; przenośny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący metafory

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metafora ż., metaforyczność ż.

przysł. metaforycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przenośny, niedosłowny

Wiktionary

# metaforysta

osoba lubiąca posługiwać się metaforami

SJP.pl

# metaforystka

→ metaforysta

SJP.pl

#### Patrz:

metaforysta

# metaforyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. ewolucja znaczenia wyrazu polegająca na przeniesieniu zakresu użycia wyrazu na podstawie podobieństwa dwóch obiektów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtafɔrɨˈzat͡sʲja, AS: metaforyzacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metafora ż.

Wiktionary

# metaforyzm

posługiwanie się metaforami, skłonność do wyrażania myśli za pomocą metafor

SJP.pl

# metafosforowy

kwas metafosforowy - bezbarwna substancja chemiczna przypominająca szkło, łatwo rozpuszczalna w wodzie

SJP.pl

# metafraza

1. przeróbka wiersza na prozę lub odwrotnie;
2. przekład z jednego języka na inny, w którym zachowano wierność oryginałowi poprzez zrezygnowanie z walorów artystycznych tekstu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. tłumaczenie słowo w słowo;

(1.2) liter. przerobienie wiersza na prozę lub prozy na wiersz

Wiktionary

Metafraza (gr. μετάφρασις metáphrasis przekład) – dosłowne tłumaczenie (przekład) z jednego języka na inny słowo po słowie i linia po linii dokonany w celu dokładnego oddania treści, bez uwzględniania walorów artystycznych. Metafraza oznacza również przerobienie wiersza na prozę lub prozy na wiersz.

Wikipedia

# metageneza

forma przemiany pokoleń u zwierząt, w której następują po sobie na przemian pokolenie rozmnażające się płciowo (za pomocą gamet) i bezpłciowo (przez pączkowanie lub podziały)

SJP.pl

Metageneza (łac. metagenesis) – rodzaj przemiany pokoleń u zwierząt polegający na występowaniu w cyklu życiowym danego gatunku na przemian pokoleń rozmnażających się płciowo (za pomocą gamet) i bezpłciowo (przez pączkowanie lub podział); charakterystyczna np. dla krążkopławów. U owadów występuje jedynie w formie poliembrionii. Zwierzęta rozmnażające się metagenetycznie zazwyczaj różnią się morfologią.

Wikipedia

# metagram

w językoznawstwie:
1. mimowolne przestawianie zazwyczaj początkowej głoski (głosek) dwóch lub więcej wyrazów, często wywołujące efekt komiczny, np. urząd nieczynny - nierząd uczynny; spuneryzm, spooneryzm;
2. przestawienie takie dokonane świadomie i w ten sposób, aby wynikłe z niego formy były istniejącymi wyrazami; spuneryzm, spooneryzm;
3. łańcuch słowny utworzony przez kolejne uzupełnianie po jednej literze lub sylabie danego słowa początkowego, np. on-ton-aton-baton

SJP.pl

Metagram – wyraz różniący się od innego jedną literą, pierwszą lub dowolną inną – np. trawa, brawa lub kasa, kara.

W szaradziarstwie rodzaj niediagramowego (słownego) zadania szaradziarskiego polegającego na odgadnięciu wyrazów lub zwrotów różniących się od siebie jedną literą.

Wikipedia

# metahistoria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o wpływie różnych czynników na nieobiektywne relacjonowanie historii

Wiktionary

Metahistoria – termin używany we współczesnej historiografii, oznaczać może świadome lub nieświadome nieobiektywne podejście do tematu, powielanie mitów historycznych. Czasami terminu używa się jako równoznacznego z filozofią historii.

W ostatnim, XII tomie A Study of History – Studium historii, 1960 Arnold Toynbee stwierdził potrzebę zdefiniowania słowa „metahistoria”. Toynbee przypuszcza, że zostało stworzone jako odpowiednik „metafizyki” Arystotelesa. Przez analogię do definicji metafizyki Toynbee proponuje by za metahistorię uznać badanie obszaru poza (lub ponad) obszarem badawczym historii. Toynbee uznał, że metahistoria jest spokrewniona z metafizyką i teologią.

Wikipedia

# metahistoryczny

→ metahistoria

SJP.pl

#### Patrz:

metahistoria

# metainformacja

Wikipedia

# metajęzyk

język służący do opisu innego języka

SJP.pl

Metajęzyk – dowolny język służący do opisu innego języka. W skład metajęzyka wchodzą nazwy wyrażeń języka opisywanego, zazwyczaj tworzone jako nazwy cudzysłowowe, predykaty opisujące relacje semantyczne między wyrażeniami języka opisywanego a tym, do czego wyrażenia te się odnoszą (np. „oznacza”, „denotuje”), pewne reguły znaczeniowe, reguły składniowe itp. W szczególności językiem badanym może być ten sam język, w którym przeprowadza się badania.

Wikipedia

# metajęzykowy

→ metajęzyk

SJP.pl

#### Patrz:

metajęzyk

# metakaolin

mineralny dodatek do betonów i zapraw murarskich; metakaolinit

SJP.pl

Metakaolin, metakaolinit – minerał powstający w procesie odwodnienia w temperaturze 700-800 °C naturalnego kaolinitu. Znajduje zastosowanie w syntezie geopolimerów.

Wikipedia

# metakaolinit

mineralny dodatek do betonów i zapraw murarskich; metakaolin

SJP.pl

# metaklasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. w programowaniu obiektowym: klasa służąca do definiowania zachowań innych klas i ich instancji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Metoda klasy __new__() w metaklasie jest wywoływana wraz z metaklasą, nazwą klasy, klasami bazowymi oraz słownikiem tworzonej klasy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metaklasowy

Wiktionary

# metakognicja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”

Wiktionary

# metakryl

potocznie: klej metakrylowy

SJP.pl

# metakrylan

metakrylan metylu - polimer, przezroczyste tworzywo sztuczne; szkło akrylowe, pleksi

SJP.pl

# metakrylanowy

→ metakrylan

SJP.pl

#### Patrz:

metakrylan

# metakrzemowy

kwas metakrzemowy - kwas powstały z połączenia atomu krzemu z dwoma atomami wodoru i trzema atomami krzemu

SJP.pl

# metaksylem

rodzaj drewna pierwotnego, tkanka powstająca po protoksylemie

SJP.pl

Wikipedia

# metal

1. nieprzezroczysta substancja o charakterystycznym połysku, odznaczająca się dobrym przewodnictwem elektrycznym i cieplnym;
2. rodzaj muzyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;

(1.2) muz. ostra odmiana muzyki rockowej

(1.3) herald. jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. fan metalu (1.2)

Wiktionary

- metale (chemia)
- metale (astronomia)
- metal (materiałoznawstwo)
- heavy metal (muzyka)
- Metal (album)
- Metalowcy (subkultura)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Metale przewodzą prąd elektryczny.

(1.2) Zazwyczaj słuchała metalu, choć lubiła też pop.

(2.1) Przed klubem muzycznym stała grupa długowłosych metali w czarnych skórach i pasach z ćwiekami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛtal, AS: metal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metalowiec m., metalizacja ż., metalizowanie n., metalurgia ż., metalurg m.

czas. metalizować

przym. metalowy, metaliczny, metalurgiczny

przysł. metalowo, metalicznie

temsłow. metalo-

Wiktionary

# metalcore

gatunek muzyczny łączący elementy metalu i hardcore'u

SJP.pl

Wikipedia

# metaldehyd

Metaldehyd, (CH3CHO)4 – organiczny związek chemiczny, cykliczny tetramer aldehydu octowego o strukturze acetalu (nazwa ta określać może też mieszaninę cyklicznych oligomerów acetaldehydu, (CH3CHO)n o n = 4–6).

Wikipedia

# metalepsja

Metalepsja (z gr. μετάληψις metálēpsis – "zmiana, udział") – figura stylistyczna i retoryczna, która polega na zmianie opisu czasu, ciągu przyczynowo-skutkowego lub relacji jakiegoś zdarzenia poprzez:

- zastąpienie opisu upływu czasu opisem zjawiska o takim samym okresie trwania;
- mówienie o skutku, jakby był przyczyną, i o przyczynie, jakby była skutkiem;
- zastąpienie opisu samego faktu opisem okoliczności, w jakich ten fakt miał miejsce.

Wikipedia

# metalic

samochód pomalowany metalikiem (lakierem), w kolorze metalic; metalik; metallic

SJP.pl

# metalicznoniebieski

niebieski o metalicznym odcieniu

SJP.pl

# metaliczność

Metaliczność – zawartość pierwiastków cięższych od helu (metali w rozumieniu astronomicznym) w gwieździe względem ich zawartości w Słońcu.

Wikipedia

# metalicznozielony

zielony o metalicznym odcieniu

SJP.pl

# metaliczny

1. będący metalem, zawierający metal, zrobiony z metalu;
2. przypominający metal

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. o cechach metalu lub zawierający w składzie metal

(1.2) podobny do metalu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metal m., metaliczność ż., metalizacja ż., metalizowanie n.

przym. metallic, metalowy

przysł. metalicznie

Wiktionary

# metalik

samochód pomalowany metalikiem (lakierem), w kolorze metalik; metallic; metalic

SJP.pl

Máscara Dorada (ur. 3 listopada 1988 w Guadalajarze) – meksykański zamaskowany profesjonalny wrestler, najbardziej znany z występów w federacji WWE w brandzie Raw w dywizji cruiserweight pod pseudonimem ringowym Gran Metalik. Jest najbardziej znany z występów w Consejo Mundial de Lucha Libre (CMLL). Jego prawdziwe imię i nazwisko jest nieznane. Dorada zadebiutował w 2005 jako Plata II oraz później jako Metallik; jego obecny pseudonim ringowy oznacza po polsku „złota maska”.

Wikipedia

# metalimnion

środkowa, stosunkowo cienka warstwa wód w jeziorze, w której następuje gwałtowny spadek temperatury oraz zwykle spadek zawartości tlenu i innych rozpuszczonych w wodzie gazów i substancji; warstwa skoku termicznego, termoklina

SJP.pl

Metalimnion – środkowa, przejściowa warstwa wody w jeziorach. Warstwa skoku termicznego (termoklina), skoku stężenia tlenu (oksyklina) i innych substancji chemicznych (chemoklina). Skok temperatury ma znaczenie kluczowe, dlatego często termoklina jest traktowana jak synonim metalimnionu.

Wikipedia

# metalingwistyczny

→ metalingwistyka

SJP.pl

#### Patrz:

metalingwistyka

# metalingwistyka

nauka o metajęzyku, języku teorii językowych

SJP.pl

# metaliteracki

→ metaliteratura

SJP.pl

#### Patrz:

metaliteratura

# metaliteratura

ogół utworów literackich, których tematem jest literatura

SJP.pl

Metaliteratura – teksty literackie będące wypowiedziami o literaturze. Zalicza się do nich np. powieści zawierające traktaty na temat poetyki powieściowej, poematy wykładające reguły poezji, dzieła dramatyczne, w których toczą się dysputy o sztuce dramaturgicznej lub utwory autotematyczne, tzn. takie, w których narracja odnosi się do nich samych.

Wikipedia

# metalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. proces pokrywania powierzchni przedmiotu warstwą metalu

(1.2) pot. warstwa metalu powstała w wyniku metalizacji (1.1)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtalʲiˈzat͡sʲja, AS: metalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metal m., metalizowanie n.

czas. metalizować ndk.

przym. metalowy, metaliczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) metalizowanie

Wiktionary

# metalizacyjny

związany z metalizacją

SJP.pl

# metalizm

1. jeden z kierunków teorii pieniądza, utożsamiający pieniądze ze szlachetnymi metalami;
2. kruszcowy system pieniężny, w którym w roli pieniądza występuje kruszec

SJP.pl

# metalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. pokrywanie przedmiotu powłoką z metalu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metal m., metalowiec m., metalizacja ż., metalurgia ż., metalurg m.

czas. metalizować ndk.

przym. metalowy, metaliczny, metalurgiczny

przysł. metalowo, metalicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) metalizacja

Wiktionary

# metalka

potocznie: metalowa narta

SJP.pl

# metallic

samochód pomalowany metallikiem (lakierem), w kolorze metallic; metalik; metalic

SJP.pl

# metallica

samochód pomalowany metallikiem (lakierem), w kolorze metallic; metalik; metalic

SJP.pl

Metallica – amerykański zespół heavymetalowy i thrashmetalowy założony w Los Angeles w Kalifornii w 1981 roku przez Jamesa Hetfielda i Larsa Ulricha. Uważany za jeden z najważniejszych, najbardziej wpływowych zespołów metalowych lat 80. XX wieku, w latach 90. ubiegłego stulecia za najbardziej dochodowy zespół metalowy, a także za jeden z najpopularniejszych i najwybitniejszych zespołów heavymetalowych w dziejach.

Wikipedia

# metallika

gatunek muzyki rockowej, wykonywany głównie na instrumentach elektrycznych, charakteryzujący się mocnym, szybkim uderzeniem; metallica, metal

SJP.pl

# metalo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z metalem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) metaloceramika • metalochromia • metaloorganiczny • metaloplastyk • metaloplastyka • metalorytnictwo • metalotechnika • metaloznawca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metal mrz.

Wiktionary

# metalocen

Wikipedia

# metalofon

dzwon w kształcie kielicha odlany ze stopu miedzi i cyny

SJP.pl

Metalofony – instrumenty muzyczne, w których dźwięk wydobywany jest poprzez uderzenie w strojoną płytkę wykonaną z metalu (najbardziej popularnym jest brąz, ale płytki wykonuje się również z żelaza i miedzi). Metalofony oryginalnie pochodzą z Indonezji, gdzie wykorzystywane są jako melorytmiczna podstawa orkiestr gamelan. W kulturze zachodniej znanymi metalofonami są wibrafon, dzwonki orkiestrowe (glockenspiel) i czelesta.

Wikipedia

# metalogenny

tworzący metal, będący podstawą do powstawania metalu

SJP.pl

# metalogika

teoria systemu logicznego

SJP.pl

Metalogika – dział logiki matematycznej powiązany z metamatematyką, badający różne systemy logiczne jako teorie formalne (dedukcyjne). Wynikami metalogiki są takie twierdzenia jak np. niesprzeczność danej logiki.

Wikipedia

# metalografia

nauka badająca strukturę metali i ich stopów

SJP.pl

Metalografia – nauka o wewnętrznej budowie materiałów metalicznych (metale i ich stopy), oparta głównie na badaniach mikroskopowych.

Metalografia jest połączeniem metaloznawstwa i krystalografii.

Wikipedia

# metaloid

pierwiastek chemiczny (np. brom, jod, tlen, siarka, azot, węgiel) nie wykazujący charakterystycznych cech metali, elektroujemny, tworzący tlenki o charakterze bezwodników kwasowych; pierwiastek niemetaliczny; niemetal

SJP.pl

Półmetale (metaloidy) – pierwiastki chemiczne, które mają własności pośrednie między metalami i niemetalami. Zalicza się do nich antymon, arsen, bizmut, bor, german, krzem, selen, tellur i polon, oraz czasami także glin i astat, a w niektórych opracowaniach także węgiel, mający najwyższą temperaturę topnienia z dotychczas poznanych pierwiastków, oraz fosfor (tworzący odmianę czarną o właściwościach fizycznych przypominających metal).

Wikipedia

# metalokompleksowy

o barwniku: będący związkiem koordynacyjnym, w którym jedna lub dwie cząsteczki są związane koordynacyjnie z atomem metalu (chromem, rzadziej niklem, miedzią lub kobaltem)

SJP.pl

# metalomania

zafascynowanie metalem, gatunkiem muzyki rockowej

SJP.pl

# metaloplastyczny

→ metaloplastyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z metaloplastyką, dotyczący metaloplastyki

Wiktionary

#### Patrz:

metaloplastyka

#### Powiązane:

rzecz. metaloplastyk mos., metaloplastyka ż.

Wiktionary

# metaloplastyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. twórca wykonujący metaloplastyki

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: metaloplastyka

Wiktionary

Metaloplastyka – dziedzina twórczości obejmująca wyrób artystycznych przedmiotów z metalu, jak również przedmioty wykonane tą techniką. Dziełem metaloplastyki mogą być przedmioty użytkowe (lampy, świeczniki, szyldy, kraty itp.) lub dekoracyjne (rzeźby, płaskorzeźby, kompozycje abstrakcyjne). Termin stosowany w sztuce współczesnej, zastosowany po raz pierwszy w latach 20 XX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wielu metaloplastyków wystawiało swoje prace w naszej galerii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metaloplastyka ż.

przym. metaloplastyczny

Wiktionary

# metaloplastyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. dziedzina plastykaastyki artystycznej i użytkowej zajmująca się wyrobami z metali;

(1.2) pot. ozdobny przedmiot z metalu

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: metaloplastyk

Wiktionary

Metaloplastyka – dziedzina twórczości obejmująca wyrób artystycznych przedmiotów z metalu, jak również przedmioty wykonane tą techniką. Dziełem metaloplastyki mogą być przedmioty użytkowe (lampy, świeczniki, szyldy, kraty itp.) lub dekoracyjne (rzeźby, płaskorzeźby, kompozycje abstrakcyjne). Termin stosowany w sztuce współczesnej, zastosowany po raz pierwszy w latach 20 XX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W pojęciu szerokim metaloplastyka obejmuje również kowalstwo artystyczne, złotnictwo oraz wszystkie inne techniki obróbki metali znane od starożytności.

(1.1) Do najwspanialszych dzieł metaloplastyki średniowiecznej zaliczyć można drzwi katedr zdobione scenami z życia Chrystusa czy świętych (katedra w Gnieźnie, katedra w Benewencie, katedra w Monreale i inne).

(1.2) Rzeźbiarz zaprezentował swoje metaloplastyki na wystawach w Rzymie i Mediolanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtalɔˈplastɨka, AS: metaloplastyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metaloplastyk mos.

przym. metaloplastyczny

Wiktionary

# metaloporfiryna

pochodna porfiryny wchodząca w skład hemoprotein i chlorofili

SJP.pl

# metaloproteid

białko złożone, zawierające jako grupę prostetyczną metal, najczęściej żelazo, magnez, miedź, cynk lub mangan; metaloproteina

SJP.pl

# metaloproteidy

białka złożone, zawierające metal jako grupę prostetyczną

SJP.pl

# metaloproteina

białko złożone, zawierające jako grupę prostetyczną metal, najczęściej żelazo, magnez, miedź, cynk lub mangan

SJP.pl

Metaloproteiny – białka złożone (proteidy). Zbudowane są z części białkowej i grupy prostetycznej. Grupą prostetyczną tu jest atom lub atomy metali takich jak miedź, wapń, żelazo itp. W zależności od metalu grupa prostetyczna powiązana jest ze ściśle określoną funkcją biologiczną. Metale są związane silnymi wiązaniami kowalencyjnymi.

Przykładem metaloproteiny może być hemoglobina z żelazem, która odpowiada za transport tlenu.

Wikipedia

# metaloryt

technika druku wypukłego uzyskanego za pomocą metalowej (miedzianej) płyty

SJP.pl

Metaloryt – technika graficzna druku wypukłego, w której forma drukowa wykonana z płyty metalowej.

Ze względu na sposób opracowania płyty metaloryty można podzielić na cięte i trawione. Metoda cięcia metalu jest w druku wypukłym rzadko stosowana, ze względu na dostępność tańszych i łatwiejszych w obróbce materiałów. Metoda trawienia jest bardziej powszechna – płyta jest trawiona jak w technice akwaforty, z tym że odbitkę wykonuje się pokrywając farbą wypukłe elementy.

Wikipedia

# metalorytnictwo

grawerowanie na metalu

SJP.pl

# metaloterapia

leczenie za pomocą przykładania do ciała i noszenia na nim metalowych blaszek

SJP.pl

# metalówa

potocznie: fanka metalu (muzyki); metalówka

SJP.pl

# metalowiec

1. pracownik przemysłu budowy maszyn;
2. środ. heavymetalowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pracująca w przemyśle metalowym

(1.2) środ. muz. muzyk wykonujący muzykę rockową w jej odmianach nazywanych metalem (np. heavy metal, death metal, black metal, doom metal itd.)

(1.3) środ. członek subkultury skupiającej się wokół środowiska związanego z heavy metalem i jego odmianami;

(1.4) środ. muz. młodz. pot. wielbiciel muzyki nazywanej metalem

Wiktionary

Metalowiec – osiedle administracyjne Skarżyska-Kamiennej, usytuowane w zachodniej części miasta.

Osiedle obejmuje tereny na zachód od torów kolejowych w rejonie ulicy Metalowców, między ulicą Paryską a Aleją Niepodległości na osi północ-południe oraz między ulicą Krasińskiego a ulicą Krakowską na osi wschód-zachód.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Świerczewski uczęszczał do szkoły powszechnej, w której skończył dwie klasy. Wraz z ojcem podjął naukę tokarstwa metali, a po jego śmierci w 1912 pracował w warszawskich zakładach Gerlacha jako pomocnik tokarza i tokarz metalowiec.

(1.4) Pamiętam nieformalną „wojnę” między depeszowcami a metalowcami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metalizowanie n., metal

przym. metalowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) metal, heavymetalowiec

Wiktionary

# metalówka

potocznie: fanka metalu (muzyki); metalówa

SJP.pl

# metalowo-gumowy

wykonany z metalu i gumy (np. tuleje metalowo-gumowe)

SJP.pl

# metalowskaźnik

wskaźnik stosowany w kompleksometrii, tworzący z oznaczanym jonem metalu barwne kompleksy

SJP.pl

# metalowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

przymiotnik jakościowy

(2.1) muz. odnoszący się do heavy metalu, ostrej odmiany rocka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój metalowy kubek jest bardzo praktyczny, ale parzy w usta.

(2.1) Jacek słucha tylko metalowej muzyki i dlatego jest już lekko przygłuchawy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtaˈlɔvɨ, AS: metalovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metal m., bimetal m., metalurgia ż., metalowiec m., metalizacja ż., metalizowanie n.

czas. metalizować ndk.

przym. metaliczny

przysł. metalowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) heavy metalowy, heavymetalowy

Wiktionary

# metaloznawca

specjalista w zakresie nauki o strukturze i właściwościach metali i stopów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie metaloznawstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metaloznawstwo n.

:: fż. metaloznawczyni ż.

przym. metaloznawczy

Wiktionary

# metaloznawczy

związany z nauką o strukturze i właściwościach metali i stopów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący metaloznawstwa i/lub metaloznawców

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metaloznawstwo n., metaloznawca m.

Wiktionary

# metaloznawstwo

nauka o strukturze i właściwościach metali i stopów

SJP.pl

Metaloznawstwo – nauka zajmująca się:

- strukturą
- składem chemicznym
- właściwościami
  - chemicznymi
  - fizycznymi
  - mechanicznymi

metali i ich stopów oraz powiązaniami między własnościami, strukturą i składem chemicznym w funkcji temperatury i obciążeń zewnętrznych. W badaniach tych metaloznawstwo korzysta z dorobku fizyki ciała stałego, chemii fizycznej, termodynamiki, mechaniki, krystalografii i innych dziedzin nauki.

Wikipedia

# metalurg

specjalista w dziedzinie metalurgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się metalurgią

Wiktionary

Metalurgia (z gr. μέταλλον 'kopalnia, szyb, kamieniołom, metal' i ἔργον 'praca, dzieło') – nauka o metalach obejmująca, między innymi, obróbkę plastyczną, odlewnictwo, metaloznawstwo i metalurgię ekstrakcyjną. Przedmiotem badań metalurgii jest obróbka rud metali aż do produktu końcowego (kabel miedziany, drzwi samochodowe, kształtownik aluminiowy).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. metalizowanie n., metal m., metalurgia ż.

przym. metalurgiczny

Wiktionary

# metalurgia

1. nauka o otrzymywaniu metali i nadawaniu im pożądanych własności;
2. dział przemysłu zajmujący się produkcją metali i wyrobów metalowych; przemysł metalowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o wytwarzaniu i obróbce metali;

Wiktionary

Metalurgia (z gr. μέταλλον 'kopalnia, szyb, kamieniołom, metal' i ἔργον 'praca, dzieło') – nauka o metalach obejmująca, między innymi, obróbkę plastyczną, odlewnictwo, metaloznawstwo i metalurgię ekstrakcyjną. Przedmiotem badań metalurgii jest obróbka rud metali aż do produktu końcowego (kabel miedziany, drzwi samochodowe, kształtownik aluminiowy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hefajstos był w mitologii greckiej bogiem ognia i metalurgii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metal m., metalurg m., metalizowanie n.

przym. metalurgiczny, metalowy

Wiktionary

# metalurgiczny

przymiotnik

(1.1) związany z metalurgią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kombinat metalurgiczny składa się z dwóch wielkich pieców, dwóch walcowni oraz dwóch linii ciągłego odlewania stali (COS).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metal mos./mrz.

Wiktionary

# metamagnetyk

materiał, w którym możliwe jest przejście od fazy antyferromagnetycznej do ferromagnetycznej

SJP.pl

# metamatematyczny

→ metamatematyka

SJP.pl

#### Patrz:

metamatematyka

# metamatematyka

nauka zajmująca się metodologiczną analizą teorii matematyki

SJP.pl

Metamatematyka (lub meta-matematyka) – bardzo rygorystyczne badanie podstaw matematyki i pewnych aspektów logiki matematycznej z użyciem zaawansowanych środków samej matematyki. Jedną z istotnych jej cech jest rozróżnienie między rozumowaniami prowadzonymi wewnątrz danej sformalizowanej teorii aksjomatycznej a rozumowaniami prowadzonymi na zewnątrz niej.

Wikipedia

# metamer

pojedynczy, poprzeczny segment ciała pierścienic

SJP.pl

Metamery, pierścienie ciała, czasami nazywane somitami – występujący u niektórych zwierząt dwubocznie symetrycznych szereg powtarzających się odcinków ciała o pierwotnie podobnej (homonomicznej) budowie. Wyraźnie widoczne metamery występują m.in. u pierścienic (Annelida) i owadów (Insecta). U wieloszczetów (Polychaeta) wszystkie metamery (oprócz płatu głowowego oraz odbytowego) zawierają te same narządy.

Wikipedia

# metameria

- metameria (biologia) – segmentacja wzdłużna ciała niektórych zwierząt
- metameria (chemia) – jedna z odmian izomerii związków chemicznych
- metameryzm (nazwa niepoprawna: metameria) – zjawisko różnego odbioru barwy tej samej substancji ze względu na rodzaj oświetlenia

Wikipedia

# metameryczny

związany ze zjawiskiem metamerii, np. segmenty metameryczne

SJP.pl

# metamfetamina

pochodna amfetaminy o bardzo silnym działaniu pobudzającym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym;

Wiktionary

Metamfetamina (N-metyloamfetamina (rac)-N-metylo-1-fenylopropylo-2-amina) – organiczny związek chemiczny, N-metylowa pochodna amfetaminy, stymulant oparty na szkielecie β-fenyloetyloaminy, prawoskrętny stereoizomer lewometamfetaminy. Jest stosowana jako środek odurzający, a także jako lek przeznaczony do leczenia ADHD i otyłości (w USA pod nazwą handlową Desoxyn).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Metamfetamina to narodowy narkotyk naszych południowych sąsiadów. Amerykanie alarmują, że zanim się obejrzymy, stanie się euronarkotykiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metamfetaminowy

rzecz. amfetamina ż.

Wiktionary

# metamfetaminowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z metamfetaminą, dotyczący metamfetaminy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metamfetamina ż.

Wiktionary

# metamidofos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. toksyczny insektycyd fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C2H8NO2PS, pochodna acefatu

Wiktionary

# metamizol

organiczny związek chemiczny o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i spazmolitycznym

SJP.pl

Wikipedia

# metamorficznie

przysłówek

(1.1) na sposób metamorficzny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metamorfik mrz., metamorfizm mrz., metamorfoza ż.

przym. metamorficzny

Wiktionary

# metamorficzny

przymiotnik

(1.1) ulegający przemianie lub powstały w jej wyniku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Archipelag jest zbudowany ze skał pochodzenia wulkanicznego i metamorficznego, których wiek ocenia się na 3 miliardy lat (jedne z najstarszych na świecie).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metamorfik mrz., metamorfizm mrz., metamorfoza ż.

przysł. metamorficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeobrażony

Wiktionary

# metamorfizm

proces prowadzący do przeobrażenia skał

SJP.pl

Metamorfizm – zespół procesów prowadzących do zmiany skał, tekstury, struktury, składu mineralnego oraz chemicznego. Typowym środowiskiem metamorfizmu jest wnętrze skorupy ziemskiej, może on wystąpić również na powierzchni Ziemi. Metamorfizmem nazywamy tylko przemiany zachodzące w stanie stałym.

Wikipedia

# metamorfizować

1. przeobrażać wtórnie skały pierwotnie osadowe lub magmowe;
2. metamorfizować się - ulegać metamorfizacji

SJP.pl

# metamorfoza

zmiana postaci, wyglądu zewnętrznego, przekształcenie się jednej formy w inną; przeobrażenie się, przemiana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną

(1.2) czyjaś fizyczna lub psychiczna zmiana

(1.3) biol. przejście w kolejne stadium rozwoju

Wiktionary

Przeobrażenie, metamorfoza – w znaczeniu ogólnym – przekształcenie, zmiana formy, postaci lub struktury.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) przemiana, przeobrażenie, transformacja

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przysł. metamorficznie

przym. metamorficzny

frazeologia.

etymologia. etym|franc|métamorphose. < etym|łac|metamorphosis. < etym|gr|μεταμόρφωσις. (metamórphōsis) < etym|gr|μεταμορφόω|-σις. (metamorphóō + -sis)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) metamorphose, metamorphosis

* arabski: (1.1) تحول m.

* baskijski: (1.1) metamorfosi

* chorwacki: (1.1) metamorfoza ż.

* esperanto: (1.1) metamorfozo

* fiński: (1.1) metamorfoosi, muodonvaihdos

* francuski: (1.1) métamorphose ż.

* interlingua: (1.1) metamorphose

* kataloński: (1.1) metamorfosi ż.

* łaciński: (1.1) metamorphosis ż.

* niemiecki: (1.1) Metamorphose ż.

* nowogrecki: (1.1) μεταμόρφωση ż.

* portugalski: (1.1) metamorfose ż.

* rosyjski: (1.1) метаморфоза ż.

* słowacki: (1.1) metamorfóza ż.

* starogrecki: (1.1) μεταμόρφωσις ż.

* ukraiński: (1.1) метаморфоза ż.

* włoski: (1.1) metamorfosi ż.; (1.2) metamorfosi ż.; (1.3) metamorfosi ż.

źródła.

== metamorfoza (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|metamorfǒːza.

dzielenie|me|ta|mor|fo|za.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metamorfoza, przeobrażenie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtãmɔrˈfɔza, AS: metãmorfoza

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. metamorficznie

przym. metamorficzny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemiana, przeobrażenie, transformacja

Wiktionary

# metan

bezbarwny, bezwonny gaz, pierwszy węglowodór w szeregu homologicznym alkanów, główny składnik gazu ziemnego (90%), zwany również gazem błotnym lub gazem kopalnianym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. wzór chemiczny|CH4., najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

Wiktionary

Metan, CH4 – organiczny związek chemiczny, najprostszy węglowodór nasycony (alkan). W temperaturze pokojowej jest bezwonnym i bezbarwnym gazem. Jest stosowany jako gaz opałowy i surowiec do syntezy wielu innych związków organicznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Metan powstaje w przyrodzie w wyniku beztlenowego rozkładu szczątek roślinnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛtãn, AS: metãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metanowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gaz błotny, gaz kopalniany

Wiktionary

# metanabol

lek anaboliczny powodujący m.in. przyrost masy ciała, stosowany jako środek dopingujący; metadienon; metandienon

SJP.pl

Wikipedia

# metanal

aldehyd mrówkowy, formaldehyd

SJP.pl

Aldehyd mrówkowy, formaldehyd, E240 (nazwa systematyczna: metanal), HCHO – organiczny związek chemiczny, pierwszy w szeregu homologicznym aldehydów. Został odkryty przez rosyjskiego chemika Aleksandra Butlerowa w 1859 roku. W handlu najczęściej spotyka się jego 35–40% roztwór w wodzie, zwany formaliną. Produktem polimeryzacji formaldehydu jest polioksymetylen (zwany także paraformaldehydem).

Wikipedia

# metanarracja

narracja stanowiąca opis strukturalny historii ludzkości, w której występują pojęcia wiążące o wysokim stopniu ogólności, np. naród, cywilizacja, społeczeństwo

SJP.pl

# metanauka

nauka o naukach, zajmująca się zwłaszcza metodologią różnych nauk; naukoznawstwo

SJP.pl

Naukoznawstwo – termin rozumiany dwojako:

- szeroko: zespół nauk o nauce, obejmujący m.in. jej teorię, historię, metodologię i systematykę;
- wąsko: epistemologia nauki.

Naukoznawstwo zajmuje się problematyką racjonalnego wpływania na rozwój nauk (w pożądanym kierunku) środkami społecznymi; dokładniej jest to zestaw takich badań nad naukami, jakie mają zwiększyć potencjał i efektywność w wykorzystaniu kapitału intelektualnego (ludzkiego i strukturalnego). Zadaniem naukoznawstwa jest opracowywanie rekomendacji dla ludzi, którzy w ramach rozmaitych instytucji i urzędów praktycznie zajmują się sprawami nauki i polityki naukowej w skali globalnej, międzynarodowej, krajowej, regionalnej i instytucjonalnej.

Wikipedia

# metandienon

lek anaboliczny powodujący m.in. przyrost masy ciała, stosowany jako środek dopingujący; metadienon; metanabol

SJP.pl

Wikipedia

# metanefrydium

narząd wydalniczy bezkręgowców

SJP.pl

Metanefrydium – segmentalny, zwykle parzysty narząd wydalniczy pochodzenia mezodermalnego niektórych bezkręgowców mających dobrze rozwiniętą wtórną jamę ciała (celomę). Występuje u pierścienic (skąposzczetów, pijawek i szczetnic), sikwiaków, kryzelnic i ramienionogów.

Wikipedia

# metanejra

w mitologii greckiej: żona Keleosa (króla miasta Eleusis)

SJP.pl

Metanejra (gr. Μετάνειρα) – postać w mitologii greckiej. Była żoną Keleosa, króla Eleusis oraz matką Triptolemosa. Podejmowała gościnnie boginię Demeter, gdy ta poszukiwała córki. Niekiedy Metanejra uważana była za żonę attyckiego herosa Hippotoona, syna Posejdona i Alope.

Wikipedia

# metanian

sól kwasu metanowego (mrówkowego); mrówczan

SJP.pl

# metaniarz

pracownik kopalni zajmujący się mierzeniem stężenia metanu w powietrzu

SJP.pl

# metanit

kruszący materiał wybuchowy

SJP.pl

# metanoamid

związek organiczny

SJP.pl

Formamid – organiczny związek chemiczny z grupy amidów, pochodzący od kwasu mrówkowego i będący najprostszym przedstawicielem tej klasy związków. Stosowany jest w syntezie organicznej jako rozpuszczalnik oraz plastyfikator.

Wikipedia

# metanodikarboksylowy

kwas metanodikarboksylowy - nasycony kwas dikarboksylowy, bezbarwne kryształy łatwo rozpuszczalne w wodzie, alkoholu etylowym i eterze, stosowane m.in. w przemyśle farmaceutycznym, zwłaszcza do produkcji barbituranów; kwas malonowy (nazwa zwyczajowa)

SJP.pl

# metanoja

w Nowym Testamencie i teologii chrześcijańskiej: nawrócenie rozumiane jako zmiana sposobu myślenia i postępowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. przemiana duchowa, przyjęcie jakiegoś systemu wartości, poglądów i zasad, nawrócenie;

Wiktionary

Nawrócenie (od gr. ἐπιστρέφω, epistrefo „zawracać”) – przemiana duchowa, przyjęcie jakiegoś systemu wartości, poglądów i zasad.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) nawrócenie

Wiktionary

# metanol

alkohol o jednym atomie węgla w cząsteczce; alkohol metylowy, spirytus drzewny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. najprostszy związek z grupy alkoholi, bezbarwna, łatwopalna ciecz;

Wiktionary

Metanol, alkohol metylowy, CH3OH – organiczny związek chemiczny, najprostszy alkohol alifatyczny. Został odkryty w 1661 roku przez Roberta Boyle’a. Jest trujący dla człowieka.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) alkohol metylowy, spirytus drzewny, karbinol

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. metanolowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) methanol

* baskijski: (1.1) metanol

* czeski: (1.1) metanol m.

* esperanto: (1.1) metanolo

* francuski: (1.1) méthanol m.

* hiszpański: (1.1) metanol m.

* kataloński: (1.1) metanol m.

* nowogrecki: (1.1) μεθανόλη ż.

* słowacki: (1.1) metanol m.

* szwedzki: (1.1) metanol w.

* węgierski: (1.1) metanol

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈtãnɔl, AS: metãnol

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metanolowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) alkohol metylowy, spirytus drzewny, karbinol

Wiktionary

# metanolowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z metanolem, dotyczący metanolu, zawierający metanol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metanol mrz.

Wiktionary

# metanometr

przyrząd do pomiaru stężenia metanu w powietrzu; metanomierz

SJP.pl

# metanomierz

przyrząd do pomiaru zawartości metanu w powietrzu; metanometr

SJP.pl

# metanonośność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) górn. objętościowa ilość metanu pochodzenia naturalnego, zawarta w jednostce wagowej w głębi calizny węglowej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Również, wzrastająca z głębokością, metanonośność pokładów sprzyja intensyfikacji zagrożeń metanowego oraz wyrzutami metanu i węgla, zaś wybieranie pokładów grubych zwiększa możliwość wystąpienia pożaru endogenicznego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtãnɔ̃ˈnɔɕnɔɕt͡ɕ, AS: metãnõnośność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metanonośny

Wiktionary

# metanotiol

siarkowy odpowiednik metanolu; merkaptan metylowy, tiol

SJP.pl

Metanotiol (merkaptan metylowy) – organiczny związek chemiczny z grupy tioli o wzorze CH3SH. Jest siarkowym analogiem metanolu. Występuje w wyziewach wulkanicznych. Metanotiol jest bezbarwnym gazem skraplającym się w temperaturze 6 °C. Ma silny i odrażający zapach zgniłej kapusty.

Wikipedia

# metanowiec

tankowiec transportujący metan

SJP.pl

# metanowość

Metanowość, stopień metanowości – ilość metanu wydzielającego się do wyrobisk.

- Metanowość bezwzględna – objętościowa ilość metanu wydzielająca się do wyrobisk (metanowość wentylacyjna) oraz ujmowanego do sieci odmetanowania w jednostce czasu. Wyraża się ją najczęściej w m3/min.
- Metanowość względna – objętościowa ilość metanu wydzielająca się do wyrobisk oraz ujmowanego do sieci odmetanowania na tonę dobowego wydobycia. Wyraża się ją w m3/Mg.
- Metanowość wentylacyjna – objętościowa ilość metanu wydzielająca się do wyrobisk górniczych i wyraża się ja w m3/min.
- Metanowość kryterialna – metanowość bezwzględna, przy której w danych warunkach przewietrzania i odmetanowania przy nierównomiernym wydzielaniu się metanu nie będą występować przekroczenia dopuszczalnej zawartości metanu w wylotowym prądzie powietrza zużytego.
- Metanonośność – objętościowa ilość metanu pochodzenia naturalnego zawarta w jednostce wagowej w głębi calizny węglowej.

Wikipedia

# metanowy

przymiotnik od: metan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z metanem, dotyczący metanu; zawierający metan

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metan mrz.

Wiktionary

# metaplantacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. metoda z zakresu czynnej ochrony przyrody polegająca na sztucznym przesiedlaniu roślin z naturalnego stanowiska na inne, nowo zakładane w warunkach wolnej przyrody

Wiktionary

# metaplazja

Wikipedia

# metaplazm

przekształcenie brzmienia wyrazu przy zachowaniu jego znaczenia

SJP.pl

# metapleks

przezroczyste tworzywo sztuczne produkowane na bazie polimeru; pleksi, szkło akrylowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przezroczyste tworzywo sztuczne

Wiktionary

Szkło akrylowe, szkło organiczne, potocznie plexiglas, pleksi, metapleks, żargonowo pleksa – przezroczyste tworzywo sztuczne, którego głównym składnikiem jest poli(metakrylan metylu) (PMMA, od ang. poly(methyl methacrylate)). Niektóre rodzaje szkła akrylowego zawierają też pewne ilości innych poliakrylowych polimerów i kopolimerów.

Wikipedia

# metapleksowy

przymiotnik od: metapleks

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z metapleksu

Wiktionary

# metaplik

Metaplik – to specjalny rodzaj pliku, który zawiera definicje innego pliku lub cały inny plik. W kontekście systemów operacyjnych, takich jak Windows, metapliki są często używane do przechowywania informacji o obrazach wektorowych i rastrowych.

Wikipedia

# metapoetycki

dotyczący poetyckiej wypowiedzi na temat poezji

SJP.pl

# metapolityczny

→ metapolityka

SJP.pl

#### Patrz:

metapolityka

# metapolityka

refleksja nad sposobami prowadzenie polityki

SJP.pl

Metapolityka (od greckiego metá „poza”, „po” i gr. politiká) – ujęta filozoficznie teoria polityki. Elementami metapolityki jest teoria bytu (metafizyka), teoria poznania (epistemologia) i teoria wartości (aksjologia). Pojęcie po raz pierwszy zostało użyte w dziele Allgemeines Staatsrecht und Staatsverfassungslehre (Göttingen 1793) przez niemieckiego historyka, Augusta von Schlözera.

Wikipedia

# metapredykatywny

w językoznawstwie: operator metapredykatywny - nieodmienna część mowy wyróżniana w najnowszych opisach gramatycznych polszczyzny, której funkcja polega na komentowaniu wyrażenia, z którym się łączy, np. bardzo, wielce

SJP.pl

# metapsychiczny

w parapsychologii: skierowany do psychiki bez pośrednictwa zmysłów

SJP.pl

# metapsychik

osoba zajmująca się badaniem psychiki pojmowanej jako dziedzina zjawisk duchowych, w której działają siły nadprzyrodzone

SJP.pl

# metapsychika

osoba zajmująca się badaniem psychiki pojmowanej jako dziedzina zjawisk duchowych, w której działają siły nadprzyrodzone

SJP.pl

# metapsycholog

specjalista w zakresie metapsychologii

SJP.pl

# metapsychologia

Metapsychologia to termin wprowadzony przez Zygmunta Freuda dla określenia teoretycznego ujęcia procesów psychicznych, wykraczającego poza bezpośrednie obserwacje i doświadczenia kliniczne. Celem metapsychologii jest opisanie funkcjonowania psychiki przy użyciu pojęć teoretycznych, które umożliwiają pełniejsze zrozumienie nieświadomych mechanizmów kierujących ludzkim zachowaniem

Wikipedia

# metasekwoja

drzewo iglaste dorastające do wysokości 50 m, o miękkich i jasnych igłach zrzucanych na zimę wraz z gałązkami, pochodzące z Chin

SJP.pl

Metasekwoja (Metasequoia) – rodzaj roślin z rodziny cyprysowatych. Obejmuje jeden gatunek współczesny – metasekwoję chińską. Opisano szereg gatunków wymarłych jednak nie stwierdzono istotnej zmienności przynajmniej pod względem morfologicznym i rośliny tego rodzaju zachowały się w postaci mało zmienionej w całym zapisie kopalnym.

Wikipedia

# metasfera

warstwa atmosfery ziemskiej rozciągająca się na wysokości ok. 500-1500 km, między termosferą a protosferą

SJP.pl

Metasfera - warstwa atmosfery ziemskiej rozciągająca się między termosferą, a protonosferą, na wys. ok. 500 - 1500 km. Procesy zachodzące w tej warstwie mają odmienny charakter od procesów zachodzących w niższych warstwach atmosfery ziemskiej, chociaż środowisko nie jest jeszcze w pełni zjonizowane. W badaniach metasfery dużą rolę odgrywają sztuczne satelity Ziemi.

Wikipedia

# metaskop

urządzenie do wykrywania źródeł promieniowania podczerwonego

SJP.pl

# metasomatoza

naturalny proces zachodzący w skorupie ziemskiej, polegający na zmianie składu chemicznego i mineralnego skał

SJP.pl

Wikipedia

# metasomatyczny

→ metasomatoza

SJP.pl

#### Patrz:

metasomatoza

# metastabilność

Metastabilność – własność delikatnej równowagi stanów, które są stabilne dla małych odchyleń od położenia równowagi, ale większe wychylenie powoduje zmianę stanu i przejście do równowagi pełnej, lub ew. innego stanu metastabilnego.

Ze względu na naturalne fluktuacje stany metastabilne rozpadają się samoistnie, ale czas ich trwania może być bardzo długi. Dlatego dostarczenie energii, np. przez podgrzanie, zwiększa szybkość przemiany i może doprowadzić do zmiany stanu substancji.

Wikipedia

# metastabilny

względnie trwały, stabilny przez pewien czas lub w pewnym zakresie warunków zewnętrznych; metatrwały

SJP.pl

# metastasio

Pietro Antonio Domenico Trapassi, lepiej znany pod pseudonimem Metastasio (ur. 3 stycznia 1698 w Rzymie, zm. 12 kwietnia 1782 w Wiedniu) – włoski pisarz. Znany jako librecista: jego libretta wykorzystane zostały w operach Händla, Hassego i Vivaldiego.

Wikipedia

# metastasis

[czytaj: metastas-is]
1. przedstawienie wydarzeń przyszłych lub minionych za pomocą czasu teraźniejszego;
2. zejście chóru z orchestry w czasie trwania akcji scenicznej w dramacie greckim

SJP.pl

# metastatyczny

→ metastaza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z przerzutami nowotworowymi

Wiktionary

#### Patrz:

metastaza

#### Powiązane:

rzecz. metastaza ż.

Wiktionary

# metastaza

wtórne ognisko nowotworu złośliwego, powstałe wskutek przeniesienia komórek nowotworu przez chłonkę lub krew do odległych miejsc organizmu; przerzut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przerzut nowotworowy, guz wtórny nowotworu złośliwego

Wiktionary

Przerzut nowotworowy, nowotwór przerzutowy, rozsiew nowotworu, metastaza (łac. metastasis, gr. μετάσταση = zmiana miejsca, przesunięcie) – guz wtórny nowotworu złośliwego, powstały z komórek pochodzących z guza pierwotnego. Przerzuty odpowiadają za ponad 90% śmiertelności w chorobach nowotworowych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) przerzut, rozsiew

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. metastatyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|śrłac|metastasis. < etym|gr|μετάστασις. < etym|gr|μεθίστημι.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) metastasis

* baskijski: (1.1) metastasi

* czeski: (1.1) metastáza ż.

* duński: (1.1) metastase w.

* francuski: (1.1) métastase ż.

* hiszpański: (1.1) metástasis ż.

* łaciński: (1.1) abevacuatio ż., metastasis ż.

* niemiecki: (1.1) Metastase ż.

* norweski (bokmål): (1.1) metastase m.

* norweski (nynorsk): (1.1) metastase m.

* rosyjski: (1.1) метастаз m.

* słowacki: (1.1) metastáza ż.

* słoweński: (1.1) metastaza ż.

* szwedzki: (1.1) metastas w.

* węgierski: (1.1) daganatáttétel

* włoski: (1.1) metastasi ż.

źródła.

== metastaza (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. metastaza

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metastatyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przerzut, rozsiew

Wiktionary

# metatag

element umieszczony w kodzie źródłowym strony internetowej, zawierający informacje o treści strony

SJP.pl

# metatekst

tekst mówiący o innym tekście lub naśladujący inny tekst

SJP.pl

# metatekstowy

przymiotnik od: metatekst

SJP.pl

# metateoretyczny

→ metateoria

SJP.pl

#### Patrz:

metateoria

# metateoria

w filozofii: teoretyczna analiza jakiejś teorii, zwłaszcza w zakresie jej języka i systemu twierdzeń

SJP.pl

Metateoria – teoria dotycząca pewnych formalnych własności teorii lub zbioru teorii jako całości.

Istnieją zdania metateoretyczne, np. stwierdzenie ta teoria jest fałszywa.

Metateorie o własnościach teorii matematycznych są rozwijane w matematyce.

Wikipedia

# metateza

przestawienie głosek lub sylab w wyrazie; przestawka

SJP.pl

Metateza (łac. metathesis, z gr. μετάθεσις metáthesis „przestawienie”) – reakcja chemiczna przebiegająca według ogólnego schematu:

  A–B + C–D ⇌ A–D + C–B

W wyniku tej reakcji fragmenty reagujących cząsteczek „zamieniają się miejscami” w skoordynowany sposób.

Wikipedia

# metatropizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. transwestytyzm

Wiktionary

Transwestytyzm (od łac. trans „za, poza, z tamtej strony” i vestitus „odziany”, inaczej eonizm, metatropizm) – praktyka przyjmowania ubioru, sposobu bycia, a niekiedy także roli płciowej zazwyczaj kojarzonych z płcią przeciwną, jako forma autoekspresji lub też dla psychologicznej gratyfikacji. W niektórych kulturach transwestytyzm jest praktykowany z powodów religijnych, tradycyjnych lub ceremonialnych. Termin ten jest rzadko stosowany w odniesieniu do kobiet.

Wikipedia

# metatrwały

względnie trwały, stabilny przez pewien czas lub w pewnym zakresie warunków zewnętrznych; metastabilny

SJP.pl

Metastabilność – własność delikatnej równowagi stanów, które są stabilne dla małych odchyleń od położenia równowagi, ale większe wychylenie powoduje zmianę stanu i przejście do równowagi pełnej, lub ew. innego stanu metastabilnego.

Ze względu na naturalne fluktuacje stany metastabilne rozpadają się samoistnie, ale czas ich trwania może być bardzo długi. Dlatego dostarczenie energii, np. przez podgrzanie, zwiększa szybkość przemiany i może doprowadzić do zmiany stanu substancji.

Wikipedia

# metawersum

wirtualne środowisko online, łączące elementy technologii VR (wirtualnej rzeczywistości), AR (rzeczywistości rozszerzonej), gier i mediów społecznościowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) koncepcja wirtualnego świata w technologii 3D fukcjonującego dzięki Internetowi i łączącego wiele różnych przestrzeni wirtualnych

Wiktionary

Metawersum (ang. Metaverse) – wirtualne środowisko online, łączące ze sobą elementy rzeczywistości rozszerzonej (AR), rzeczywistości wirtualnej (VR), mediów społecznościowych, gier online i kryptowalut, oraz pozwalające swoim użytkownikom na odczuwanie wirtualnych doznań i prowadzenie interakcji z innymi użytkownikami.

Wikipedia

# metaxa

grecka odmiana brandy wzbogacona ekstraktem z ziół

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. rodzaj regionalnej greckiej wódki będącej mieszaniną destylatu i muskatu, w których maceruje się zioła;

Wiktionary

Metaxa (ngr. Μεταξά) – grecki napój alkoholowy typu koniakowego (brandy), opracowany przez kupca Spirosa Metaksasa w 1888 roku.

Metaxa jest odmianą destylatu z domieszką wina muskatowego. Pochodzi z wysp Samos i Lemnos. Wzbogaca się ją ekstraktem z ziół, m.in. anyżu; do wzbogacających składników należą też płatki róż. Swój aromat zawdzięcza leżakowaniu w odwiecznych dębowych beczkach, a w jej skład wchodzą starzone destylaty przez co najmniej 3 lata, dzięki czemu może być odpowiednio oznaczany gwiazdkami roczników. Do Stanów Zjednoczonych napój trafił w 1900 roku. Obecnie popularny jest w wielu krajach.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wódka, trunek

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|el|Μεταξά. < etym|el|Μεταξάς. → Metaksas; od nazwiska kupca Spirosa Metaksasa, który wynalazł ten trunek

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) metaxa

* białoruski: (1.1) метакса ż.

* hiszpański: (1.1) metaxá ż.

* kataloński: (1.1) metaxà ż.

* niemiecki: (1.1) Metaxa m.

* nowogrecki: (1.1) Μεταξά n.

* rosyjski: (1.1) метакса ż.

* słowacki: (1.1) metaxa ż.

* ukraiński: (1.1) метакса ż.

źródła.

== metaxa (język angielski.) ==

thumb|metaxa (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) spoż. metaxa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wódka, trunek

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|el|Μεταξά. < etym|el|Μεταξάς. → Metaksas; od nazwiska kupca Spirosa Metaksasa, który wynalazł ten trunek

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) metaxa

* białoruski: (1.1) метакса ż.

* hiszpański: (1.1) metaxá ż.

* kataloński: (1.1) metaxà ż.

* niemiecki: (1.1) Metaxa m.

* nowogrecki: (1.1) Μεταξά n.

* rosyjski: (1.1) метакса ż.

* słowacki: (1.1) metaxa ż.

* ukraiński: (1.1) метакса ż.

źródła.

== metaxa (język angielski.) ==

thumb|metaxa (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) spoż. metaxa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# metazoa

zwierzęta, których ciało zbudowane jest z licznych komórek tworzących tkanki

SJP.pl

Zwierzęta (Animalia) – królestwo obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej, w większości zdolne do aktywnego poruszania się. Są najbardziej zróżnicowanym gatunkowo królestwem organizmów. Tradycyjnie dzielone są sztuczne grupy bezkręgowców i kręgowców, wśród których wyróżnia się: ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, włącznie z człowiekiem.

Wikipedia

# metek

wolny człowiek w starożytnej Grecji nieposiadający jednak pełni praw obywatelskich; metojk, metojka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. zob. metojk.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. zob. metka.

Wiktionary

# metele

1. wieś na Litwie;
2. jezioro na południu Litwy

SJP.pl

- Metele – jezioro na Litwie
- Metele – wieś na Litwie, dawniej miasto
- Metele – dawna gmina

Wikipedia

# metelski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Metelski (ur. 1983) – polski koszykarz
- Stanisław Aleksander Metelski (1885-1965) – prezydent Zgierza

Wikipedia

# metempsychiczny

→ metempsychoza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący metempsychozy

Wiktionary

#### Patrz:

metempsychoza

#### Powiązane:

rzecz. metempsychoza ż.

Wiktionary

# metempsychoza

w niektórych religiach: wiara we wcielanie się duszy człowieka po jego śmierci w ciało innej istoty żywej; reinkarnacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz

Wiktionary

Reinkarnacja (również: metempsychoza, transmigracja; łac. re+in+caro, carnis „ponowne wcielenie”) – pogląd, według którego dusza (bądź świadomość) po śmierci ciała może wcielić się w nowy byt fizyczny. Np. dusza jednego człowieka może przejść w ciało nowo narodzonego dziecka lub zwierzęcia czy nawet według niektórych poglądów rośliny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kwestia odbudowy Polski łączyła się w twórczości Zygmunta Krasińskiego z teorią metempsychozy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metempsychiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) transmigracja, reinkarnacja

Wiktionary

# meteo

meteorologiczny

SJP.pl

# meteonawigacja

Meteonawigacja, nawigacja meteorologiczna – nauka zajmująca się planowaniem podróży morskich i oceanicznych oraz połowów z uwzględnieniem spodziewanych warunków meteorologicznych.

Prekursorem takich badań był Matthew Fontaine Maury, który w latach 1843-47 opracował mapy przeważających wiatrów i prądów na Atlantyku. Mapy te pozwalały na skrócenie czasu podróży dla żaglowców o ponad 10%.

Wikipedia

# meteopata

człowiek odczuwający w większym stopniu zmiany pogodowe, przeżywający je w sposób wyolbrzymiony, chorobliwy; meteoropata

SJP.pl

Wikipedia

# meteopatia

nadmierna wrażliwość organizmu na zmiany pogody; meteoropatia

SJP.pl

Wikipedia

# meteopatka

kobieta zbytnio wrażliwa na zmiany pogody

SJP.pl

# meteopatyczny

→ meteoropatia; meteoropatyczny

SJP.pl

# meteor

1. w astronomii: ciało niebieskie, skalisty okruch, odłamek o wielkości od ułamka milimetra do kilku metrów, krążący w przestrzeni międzyplanetarnej;
2. w meteorologii: zjawisko występujące w atmosferze Ziemi lub na jej powierzchni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

Wiktionary

Meteor – świecący ślad, jaki zostawia po sobie meteoroid poruszający się w atmosferze ziemskiej. Jasny ślad powstaje w wyniku świecenia par ulatniających się z powierzchni meteoroidu oraz z nagrzanych i zjonizowanych gazów atmosfery wzdłuż trasy jego przelotu. Niektóre meteoroidy pozostawiają za sobą ślad złożony z „dymu”, który powstaje z jego cząstek oderwanych od jego powierzchni w procesie ablacji. Meteory są potocznie nazywane „spadającymi gwiazdami”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W nocy widzieliśmy na niebie kilka meteorów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈtɛɔr, AS: meteor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meteoryzm mrz., meteorytyka ż., meteoryt m., meteoroid m.

przym. meteorowy, meteorytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spadająca gwiazda

Wiktionary

# meteor.

skrót od: meteorologia, meteorologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# meteorograf

urządzenie rejestrujące ciśnienie, temperaturę i wilgotność powietrza

SJP.pl

# meteoroid

okruch skalny poruszający się w przestrzeni kosmicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. okruch skalny mniejszy od planetoidaanetoidy, poruszający się po orbicie;

Wiktionary

Meteoroidy – okruchy skalne (mniejsze od planetoid) poruszające się po orbitach wokół Słońca. Meteoroidy mają zwykle masę od 10−9 do 103 kg (choć najczęściej nie przekracza ona 10−6 kg). Ich rozmiary wynoszą od 0,1 mm do 10 m, ale jest to granica umowna, gdyż obiekty o dobrze wyliczonej orbicie raczej będą nazywane asteroidami. Większe obiekty spośród małych ciał Układu Słonecznego zaliczane są do planetoid, a mniejsze cząstki to pył kosmiczny.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. meteor mrz., meteoryt mrz., meteorytyka ż.

przym. meteorytowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) meteoroid

* kataloński: (1.1) meteoroide m.

* szwedzki: (1.1) meteoroid w.

źródła.

== meteoroid (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-meteoroid.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) astr. meteoroid

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtɛɔˈrɔjit, AS: meteoroi ̯it

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meteor mrz., meteoryt mrz., meteorytyka ż.

przym. meteorytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. meteor mrz., meteoryt mrz., meteorytyka ż.

przym. meteorytowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) meteoroid

* kataloński: (1.1) meteoroide m.

* szwedzki: (1.1) meteoroid w.

źródła.

== meteoroid (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-meteoroid.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) astr. meteoroid

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# meteoroidowy

→ meteoroid

SJP.pl

#### Patrz:

meteoroid

# meteorol.

skrót od: meteorologia, meteorologiczny

SJP.pl

# meteorolog

specjalista w zakresie meteorologii; synoptyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. meteorol. specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę

Wiktionary

Meteorolog (synoptyk) – osoba prowadząca badania naukowe i opracowująca modele teoretyczne odnoszące się do składu, struktury i dynamiki atmosfery w powiązaniu z oddziaływaniem podłoża. Meteorolog przygotowuje również prognozy pogody.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk, AS: meteorolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meteorologia ż.

:: fż. meteorolożka ż.

przym. meteorologiczny

Wiktionary

# meteorologia

nauka zajmująca się badaniem procesów i zjawisk zachodzących w atmosferze oraz przewidywaniem na ich podstawie pogody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

Wiktionary

Meteorologia (gr. metéōron (μετέωρον) – unoszący się w powietrzu, lógos (λόγος)- słowo, wiedza) – nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze, szczególnie w jej niższej warstwie – troposferze. Bada, jak te procesy wpływają na przebieg procesów atmosferycznych i stan pogody na danym obszarze.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prognozowaniem pogody zajmuje się dział meteorologii – synoptyka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja, AS: meteoroloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meteorolog m., meteoryzm mrz.

przym. meteorologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) agrometeorologia, hydrometeorologia, paleometeorologia

pokrewne.

rzecz. meteorolog m., meteoryzm mrz.

przym. meteorologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|μετέωρον|λόγος. → unoszący się w powietrzu + słowo, nauka

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) meteorology

* arabski: (1.1) علم الطقس

* baskijski: (1.1) meteorologia

* białoruski: (1.1) метэаралогія ż.

* bułgarski: (1.1) метеорология ż.

* czeski: (1.1) meteorologie ż.

* duński: (1.1) meteorologi w.

* estoński: (1.1) meteoroloogia

* fiński: (1.1) ilmatiede, meteorologia

* francuski: (1.1) météorologie ż.

* galicyjski: (1.1) meteoroloxía ż.

* hiszpański: (1.1) meteorología ż.

* interlingua: (1.1) meteorologia

* jidysz: (1.1) מעטעאָראָלאָגיע ż. (meteorologje)

* lombardzki: (1.1) meteurulugía ż.

* niemiecki: (1.1) Meteorologie ż.

* nowogrecki: (1.1) μετεωρολογία ż.

* ormiański: (1.1) օդերեւութաբանություն

* rosyjski: (1.1) метеорология ż.

* słowacki: (1.1) meteorológia ż.

* szwedzki: (1.1) meteorologi w.

* ukraiński: (1.1) метеорологія ż.

* węgierski: (1.1) meteorológia

* włoski: (1.1) meteorologia ż.

źródła.

== meteorologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) meteorologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# meteorologiczny

dotyczący zjawisk atmosferycznych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z meteorologią, dotyczący meteorologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sensowne prognozy meteorologiczne mogą mieć horyzont maksymalnie tygodnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: meteoroloǵičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meteorolog m., meteorologia ż.

Wiktionary

# meteorolożka

→ meteorolog

SJP.pl

#### Patrz:

meteorolog

# meteoropata

człowiek odczuwający w większym stopniu zmiany pogodowe, przeżywający je w sposób wyolbrzymiony, chorobliwy; meteopata

SJP.pl

# meteoropatia

chorobliwe reakcje organizmu na zmiany pogody; meteopatia

SJP.pl

Wikipedia

# meteoropatka

kobieta uskarżająca się na złe samopoczucie, obniżenie sprawności fizycznej i psychofizycznej w trakcie zmiany pogody

SJP.pl

# meteoropatologia

dział medycyny, nauka zajmująca się badaniem wpływu poszczególnych czynników meteorologicznych na występowanie chorób i zaburzeń czynności organizmu ludzkiego

SJP.pl

# meteoropatyczny

→ meteoropatia; meteopatyczny

SJP.pl

# meteorotropowy

mający związek z negatywnym wpływem warunków atmosferycznych na organizm (np. objawy i choroby meteorotropowe)

SJP.pl

# meteorowy

przymiotnik od: meteor

SJP.pl

# meteory

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. niewielki, odosobniony masyw górski w Grecji, na północno-zachodnim krańcu Tesalii, w okolicy miasta Kalambaka, zbudowany ze urwistych skał;

Wiktionary

Meteory (gr. Μετέωρα (Meteora) z gr. metéoros – wzniesiony w górę, będący wysoko w powietrzu) – masyw skał z piaskowca i zlepieńca w środkowej Grecji na północno-zachodnim krańcu równiny tesalskiej w okolicy miasta Kalambaka. Skały osiągają wysokość do 540 m n.p.m.

Wikipedia

# meteorycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od meteoryt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meteoryt m.

Wiktionary

# meteoryt

odłamek ciała niebieskiego, który nie spalił się całkowicie w atmosferze ziemskiej i spadł na powierzchnię Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

Wiktionary

Meteoryt – pozostałość ciała niebieskiego (meteoroidu, asteroidy), które w postaci ciała stałego dotarło do powierzchni planety lub księżyca. Na Ziemi najczęściej meteoryty należą do meteorytów kamiennych, głównie chondrytów. Badaniem meteorytów i wszystkich aspektów z nimi związanych zajmuje się meteorytyka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muzeum posiada piękną kolekcję meteorytów.

(1.1) Czy w czasach encyklopedii internetowych ktokolwiek jeszcze bada różnice między meteorytem a kometą?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtɛˈɔrɨt, AS: meteoryt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meteoryzm mrz., meteor mrz., meteoroid mrz., meteorytyka ż., meteorycik mrz.

przym. meteorytowy

Wiktionary

# meteorytowy

przymiotnik od: meteoryt

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od meteoryt

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jądra komet zbudowane są z luźnej mieszanki pyłu meteorytowego, zestalonego dwutlenku węgla, wody i metanu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtɛɔrɨˈtɔvɨ, AS: meteorytovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meteoryt m., meteor m., meteoroid m., meteorytyka ż.

Wiktionary

# meteorytyczny

→ meteoryt, meteorytowy

SJP.pl

# meteorytyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. nauka o meteorytach i związanych z nimi zjawiskach;

Wiktionary

Meteorytyka – nauka o meteorytach i związanych z nimi zjawiskach. Jej przedmiotem jest określanie składu chemicznego i budowy fizycznej meteorytów i klasyfikowanie ich na tej podstawie. Zajmuje się również określaniem wieku meteorytów i ich pochodzeniem. W kręgu jej zainteresowań leży również badanie okoliczności upadku meteorytów na podstawie pozostawionych przez nie kraterów uderzeniowych. Jednym z głównych problemów tej nauki jest pozyskiwanie materiału do badań. Rzadko udaje się odnaleźć meteoryt tuż po upadku. Najczęściej odnajdowane są meteoryty, które spadły setki lub tysiące lat temu. Dlatego do jednego z ważniejszych zadań meteorytyki należy rozpoznawanie meteorytów i odróżnianie ich od ziemskich minerałów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W połowie bieżącego wieku meteorytyka, czyli nauka o meteorytach, przekształciła się w odrębną gałąź wiedzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtɛɔˈrɨtɨka, AS: meteorytyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meteorytyk m., meteor m., meteoryt m., meteoroid m.

przym. meteorytowy, meteorytyczny, meteoryczny, meteorowy

Wiktionary

# meteoryzm

gromadzenie się gazów w przewodzie pokarmowym; wzdęcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. wzdęcie brzucha wskutek nagromadzenia się gazów w jelitach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. meteor m., meteoryt m., meteorologia ż., meteorolog m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wzdęcie, bębnica

Wiktionary

# meteotsunami

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) meteorol. przybrzeżna fala morska pochodzenia meteorologicznego podobna do tsunami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Malta, wyspa znajdująca się na Morzu Śródziemnym, została niedawno doświadczona przez meteotsunami.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|meteotsunami. < etym|ang|meteo-|tsunami.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) meteotsunami, meteorological tsunami

* francuski: (1.1) météotsunami m., météo-tsunami m., tsunami météorologique m.

* niemiecki: (1.1) Meteotsunami m.

* rosyjski: (1.1) метеоцунами n.

źródła.

== meteotsunami (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) meteorol. meteotsunami

odmiana.

(1.1) lp. meteotsunami; lm. meteotsunamis

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) meteorological tsunami

Wiktionary

# metformina

organiczny związek chemiczny stosowany jako doustny środek przeciwcukrzycowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;

Wiktionary

Metformina – organiczny związek chemiczny, dimetylowa pochodna biguanidu. Jest lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy w leczeniu cukrzycy typu 2, szczególnie jeśli towarzyszy jej nadwaga lub otyłość. Metforminę stosuje się w lecznictwie od 1957.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) lek

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) metformin

* fiński: (1.1) metformiini

* francuski: (1.1) metformine ż.

* hiszpański: (1.1) metformina ż.

* niemiecki: (1.1) Metformin n.

* rosyjski: (1.1) метформин m.

źródła.

== metformina (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. metformina

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) lek

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) metformin

* fiński: (1.1) metformiini

* francuski: (1.1) metformine ż.

* hiszpański: (1.1) metformina ż.

* niemiecki: (1.1) Metformin n.

* rosyjski: (1.1) метформин m.

źródła.

== metformina (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. metformina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# methemoglobina

pochodna hemoglobiny zawierająca żelazo na trzecim stopniu utlenienia, niezdolna do przenoszenia tlenu, powodująca methemoglobinemię objawiającą się m.in. sinicą skóry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. forma hemoglobiny zawierająca żelazo na trzecim stopniu utlenienia i niezdolna przez to do przenoszenia tlenu w organizmie;

Wiktionary

Methemoglobina, MetHb – utleniona forma hemoglobiny, w której zamiast hemu (zawierającego żelazo na II stopniu utlenienia) obecna jest hemina (zawierająca żelazo na III stopniu utlenienia). Nie ma zdolności odwracalnego przyłączania tlenu i jego transportu w organizmie, co jest charakterystyczne dla hemoglobiny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W krwiobiegu wzór chemiczny|NO. łączy się chętnie z żelazem hemoglobiny tworząc methemoglobinę, która rozkłada się następnie z powrotem do hemoglobiny oraz nieaktywnych azotanów i azotynów, wydalanych następnie przez nerki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. methemoglobinemia ż.

przym. methemoglobinowy

Wiktionary

# methemoglobinemia

w medycynie: stan, w którym hemoglobina zawiera trójwartościowy (zamiast dwuwartościowego) jon żelaza, tracąc zdolność do przenoszenia tlenu, spowodowany zatruciem związkami silnie utleniającymi (np. azotany), charakteryzujący się m.in. silną dusznością i sinicą skóry, prowadzący zwykle do zgonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choroba polegająca na występowaniu znacznych ilości methemoglobiny, która nie przenosi tlenu, zamiast hemoglobiny w krwi

Wiktionary

Wikipedia

# methemoglobinotwórczy

powodujący powstawanie we krwi methemoglobiny

SJP.pl

# methemoglobinowy

przymiotnik od: methemoglobina

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biochem. dotyczący methemoglobiny

Wiktionary

# methemoglobinuria

pojawienie się methemoglobiny w moczu

SJP.pl

# metical

[czytaj: metikal] jednostka monetarna Mozambiku (1 metical = 100 centavos)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta Mozambiku;

Wiktionary

Metical – oficjalna waluta Mozambiku, wprowadzona w 1976 roku, w zastępstwie portugalskich escudo. Jeden metical dzieli się na 100 centavo.

Nazwa "metical" pochodzi od arabskiego słowa ciężar. W obiegu jest sześć monet: największa o wartości 20 meticali, a najmniejsza o wartości 50 centavo. Wszystkie monety wykonane są z miedzioniklu lub z aluminium. Główną mennicą jest mennica w Lizbonie (Portugalia). Wzornictwo na wszystkich monetach jest podobne, nawiązuje do gospodarki, kultury i historii kraju. Na awersie wszystkich monet znajduje się godło Mozambiku, na rewersie umieszczone zostały wizerunki symbolizujące np: statek i dźwig portowy na monecie z nominałem 2,5 meticala; traktor na 5 meticalach; studentka pochylona nad książkami na monecie 1 meticala. Monety te są tanie oraz łatwo dostępne, lecz istnieją również cenniejsze, wybite dla upamiętnienia niecodziennych, szczególnych wydarzeń (monety okolicznościowe), na przykład: wizyta papieża Jana Pawła II w 1988 roku, piłkarskie mistrzostwa świata lub 10. rocznica uzyskania niepodległości.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) metical mozambicki

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) metical

* ukraiński: (1.1) метикал m.

źródła.

== metical (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. metical

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) metical

* ukraiński: (1.1) метикал m.

źródła.

== metical (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. metical

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# metindol

niesterydowy lek przeciwzapalny i przeciwbólowy; indometacyna; indocid

SJP.pl

# metionina

aminokwas egzogenny

SJP.pl

Metionina (skróty: Met, M) – organiczny związek chemiczny z grupy podstawowych aminokwasów białkowych. Jest obojętna elektrycznie. Obok cysteiny jest jednym z dwóch aminokwasów zawierających siarkę. Występuje w dużych ilościach w kazeinie mlekowej, białku jaj. Naturalnie występująca metionina ma zazwyczaj konfigurację L.

Wikipedia

# metis

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini i uosobienie roztropności (w pozytywnym znaczeniu) i przewrotności (w negatywnym znaczeniu);

(1.2) astr. jeden z księżyców Jowisza;

(1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 9;

Wiktionary

## Astronomia

- Metis – planetoida o numerze katalogowym 9
- Metis – księżyc Jowisza

## Biologia

- metis (kłusak rosyjski, Métis Trotter) – rasa konia
- metis – łacińska nazwa gatunkowa, np. Apatura metis

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Metis uchodziła za pierwszą żonę (lub pierwszą kochankę) Zeusa oraz jedną z najstarszych córek Okeanosa i tytanidy Tetydy.

(1.1) Córką Metis i Zeusa była Atena, narodzona z głowy boga.

(1.1) Za radą Gai Zeus połknął Metis.

(1.3) Metis porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛtʲis, AS: metʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. Metyda.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Metyda; rzad. Przewrotność, Rozsądek, Roztropność

(1.2) Jupiter XVI

Wiktionary

# metka

1. kartka przyczepiana do towaru, zawierająca informacje o nim;
2. gatunek kiełbasy z surowego mielonego mięsa;
3. potocznie: powierzchowna opinia; etykieta, etykietka, łatka;
4. środowiskowo; metanabol; meta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. kartonik lub fragment tkaniny przytwierdzony do towaru, zawierający istotne informacje o nim;

(1.2) spoż. surowa kiełbasa z wędzonego, mielonego i przyprawionego mięsa z tłuszczem, mająca konsystencję pasty do rozsmarowywania;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. zob. metek.

Wiktionary

- metka – informacja o produkcie
- metka – wyrób z mięsa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zwykle znaczki na metce koszuli podają temperaturę prasowania.

(1.2) Wziąłem sobie na drugie śniadanie dwie bułki z metką i ogórkiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛtka, AS: metka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metkownica ż., metkowanie n., ometkowanie n.

czas. metkować ndk., ometkować dk.

przym. metkowy

Wiktionary

# metkal

płótno bawełniane bez apretury

SJP.pl

# mętków

Mętków – wieś położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Babice.

Wikipedia

# metkować

ometkowywać;
1. przyczepiać metki do sprzedawanych produktów;
2. potocznie: wyrażać powierzchowną opinię o kimś

SJP.pl

# metkownica

przyrząd do automatycznego metkowania towarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do naklejania etykiet

Wiktionary

# metkowy

1. → metka;
2. potocznie: firmowy, markowy

SJP.pl

# mętlik

bałagan, zamęt w rzeczach, sprawach, myślach lub wypowiedziach; galimatias

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chaos, zamęt, nieporządek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃ntlʲik, AS: mẽntlʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. mętny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy; neutr. bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamęt, zamieszanie; przest. kweres

Wiktionary

# mętnawy

trochę mętny, niezupełnie przezroczysty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trochę mętny, nie do końca przejrzysty, nie w pełni przezroczysty

(1.2) niezupełnie zrozumiały, niejasny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛ̃ntˈnavɨ, AS: mẽntnavy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. męt, mętność

przym. mętny

przysł. mętnie, mętnawo

Wiktionary

# mętniacki

związany z mętniakiem

SJP.pl

# mętniactwo

chaos myślowy, pomieszanie pojęć

SJP.pl

# mętniak

osoba myśląca i formułująca swoje myśli chaotycznie, niejasno

SJP.pl

# mętniej

stopień wyższy od przysłówka: mętnie

SJP.pl

# mętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mętny

SJP.pl

# mętno

Mętno (niem. Mantel) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Chojna, na Pojezierzu Myśliborskim, nad rzeką Kalicą i jeziorem Mętno, na stoku wzniesień. Pierwsza wzmianka z 1337.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mętno, po jej zniesieniu w gromadzie Chojna. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# mętnooki

mający mętne oczy

SJP.pl

# mętność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co mętne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mętnawość ż., mąciciel m., mącenie n.

czas. mącić ndk.

przym. mętny, mętnawy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieklarowność

Wiktionary

# mętnoszary

szary i mętny jednocześnie

SJP.pl

# mętny

1. zawierający zawiesinę;
2. nieprzejrzysty, zamglony;
3. chaotyczny, nieprecyzyjny, niejasny, podejrzany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający męty, z zanieczyszczeniem

(1.2) bez blasku

(1.3) słabo widoczny, widziany jak przez mgłę

(1.4) w chaosie, trudny do zrozumienia

(1.5) bez dokładnego określenia czy przybliżenia

(1.6) dający poczucie niepewności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale mętny wyszedł ten roztwór - ciekawe, czy wszystko dodałem jak trzeba…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈmɛ̃ntnɨ, AS: mẽntny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mątwa ż., mątewka ż., mętlik, mętniak, mętność

przym. mętnawy

przysł. mętnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brudny, przybrudzony, zanieczyszczony, nieczysty, nieprzezroczysty

(1.2) nieczysty, przyciemniony

(1.3) przymglony

(1.4) chaotyczny, niejasny, niezrozumiały, nielogiczny

(1.5) niesprecyzowany, niedokładny

(1.6) niepewny

Wiktionary

# metoda

świadomie stosowany sposób działania prowadzący do uzyskania planowanego rezultatu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu

(1.2) inform. funkcja składowa klasy

Wiktionary

- Metoda (imię)
- metoda (programowanie obiektowe)
- metoda badawcza
- Metoda (sztuka) – sztuka teatralna autorstwa Jordi Galceran
- Metoda (film) – argentyńsko-hiszpańsko-włoski film z 2005

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Opisana metoda szybkiego czytania może być pomocna uczniom i studentom.

(1.2) Moja klasa Plik ma kilka metod, wśród nich są „otwórz” i „zamknij”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈtɔda, AS: metoda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Metody mos., metodyczność ż.

przym. ametodyczny, niemetodyczny, metodyczny

przysł. niemetodycznie, metodycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podejście, postępowanie, procedura, sposób, strategia, tryb

Wiktionary

# metodolog

specjalista w zakresie metodologii

SJP.pl

Metodologia – nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej. Metoda jest sposobem poprawnego postępowania w danej dziedzinie nauki.

Słowo metodologia pochodzi z greckich słów μετά oraz οδός, które razem dosłownie można przetłumaczyć jako "mówienie o (poprawnym)–chodzeniu–wzdłuż–drogi".

Wikipedia

# metodologia

nauka obejmująca metody badań naukowych, ich poprawność, skuteczność i naukową wartość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej;

Wiktionary

Metodologia – nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej. Metoda jest sposobem poprawnego postępowania w danej dziedzinie nauki.

Słowo metodologia pochodzi z greckich słów μετά oraz οδός, które razem dosłownie można przetłumaczyć jako "mówienie o (poprawnym)–chodzeniu–wzdłuż–drogi".

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. metodologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) methodology

* baskijski: (1.1) metodologia

* bułgarski: (1.1) методология ż.

* czeski: (1.1) metodologie ż.

* fiński: (1.1) metodologia

* francuski: (1.1) méthodologie ż.

* niemiecki: (1.1) Methodologie ż.

* portugalski: (1.1) metodologia ż.

* rumuński: (1.1) metodologie

* włoski: (1.1) metodologia

źródła.

== metodologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) metodologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtɔdɔˈlɔɟja, AS: metodoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metodologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. metodologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) methodology

* baskijski: (1.1) metodologia

* bułgarski: (1.1) методология ż.

* czeski: (1.1) metodologie ż.

* fiński: (1.1) metodologia

* francuski: (1.1) méthodologie ż.

* niemiecki: (1.1) Methodologie ż.

* portugalski: (1.1) metodologia ż.

* rumuński: (1.1) metodologie

* włoski: (1.1) metodologia

źródła.

== metodologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) metodologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# metodologicznie

przysłówek sposobu

(1.1) odnosząc się do metodologii; w odniesieniu do zasad, metod i założeń naukowego badania rzeczywistości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten artykuł metodologicznie bazuje na analizie porównawczej.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. metodologiczny

Wiktionary

# metodologiczny

→ metodologia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nauk. związany z metodologią

Wiktionary

#### Patrz:

metodologia

#### Przykłady

(1.1) Artykuł zawiera istotne błędy metodologiczne.

(1.1) Wielkomiejskość — z metodologicznego punktu widzenia — to nic innego, jak zespół pewnych cech socjologicznych i sposobów zachowania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metodologia ż.

przysł. metodologicznie

Wiktionary

# metodolożka

→ metodolog

SJP.pl

#### Patrz:

metodolog

# metodostwo

Metody z małżonką; Metodowie

SJP.pl

# metodowie

Metody z małżonką; Metodostwo

SJP.pl

# metodowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Metodego lub z nim związany

SJP.pl

# metody

świadomie stosowany sposób działania prowadzący do uzyskania planowanego rezultatu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Metody – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa methodos – „kroczący właściwą drogą”.

Metody imieniny obchodzi: 14 lutego, 14 czerwca, 7 lipca i 18 września.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Metody i jestem slawistą z Warszawy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈtɔdɨ, AS: metody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metoda ż., metodyka ż., metodyk mos., metodyczka ż., metodysta mos., metodystka ż., metodyczność ż.

przym. metodyjski, metodejski, metodiański, metodyczny, metodystyczny

:: przest. gwara. Metodowy

przysł. metodycznie

Wiktionary

# metodyczka

→ metodyk

SJP.pl

#### Patrz:

metodyk

# metodycznie

przysłówek

(1.1) w sposób metodyczny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Można go jednak zasiągać od tych czasow, w których Narody zacząwszy wieść wojnę, metodycznie ustanowiły niektóre prawidła i maxymy, które i[d]ą w kunszt, i umiejętność obróciły.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Metody mos., metoda ż., metodyczność ż.

przym. metodyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) planowo, systematycznie

Wiktionary

# metodyczniej

stopień wyższy od przysłówka: metodycznie

SJP.pl

# metodyczność

→ metodyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest metodyczne

Wiktionary

#### Patrz:

metodyczny

#### Przykłady

(1.1) Takiemi są porządek i metodyczność w ich sprawach.

(1.1) Warunkiem różnicującym efektywność pracy jednostki i grupy jest metodyczność działania (np. w oparciu o określoną heurystykę, a nie w oparciu o metodę prób i błędów) oraz świadomość i ograniczanie negatywnego wpływu zagrożeń utrudniających pełne wykorzystanie potencjału grupy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Metody mos., metoda ż.

przym. metodyczny

przysł. metodycznie

Wiktionary

# metodyczny

1. dotyczący metody lub metodyki czegoś, zwłaszcza nauczania;
2. prowadzony zgodnie z jakimś planem, metodą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z metodą lub metodyką

(1.2) wskazujący na przemyślane podejście; ustalony według jakichś zasad

(1.3) działający według pewnej metody

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podręcznik zawiera metodyczne wskazówki dla nauczycieli.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. metodyczność ż., Metody mos., metoda ż., metodyka ż.

przysł. metodycznie

Wiktionary

# metodyjski

przymiotnik

(1.1) związany z Metodym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌmɛtɔˈdɨjsʲci, AS: metodyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Metody m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) metodejski, metodiański

Wiktionary

# metodyk

specjalista w określaniu sposobów nauczania jakiegoś przedmiotu

SJP.pl

# metodyka

1. zbiór zasad obejmujący sposoby wykonania jakiejś pracy;
2. w pedagogice: szczegółowy opis sposobu nauczania jakiegoś przedmiotu

SJP.pl

Metodyka – zbiór metod, ustandaryzowane dla wybranego obszaru podejście do rozwiązywania problemów. Metodyka abstrahuje od merytorycznego kontekstu danego obszaru, a skupia się na metodach realizacji zadań, szczególnie metodach zarządzania.

W odróżnieniu od metodologii, która się skupia na odpowiedzi na pytanie Co należy robić?, metodyka koncentruje się na poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie Jak to należy robić?. Bardziej kieruje się ku praktyce wykonawczej, a metodologia ku teorii zazwyczaj sprawnego działania. Przykładem jest metodyka zarządzania projektami: PRINCE2 lub TenStep.

Wikipedia

# metodyści

odłam religii chrześcijańskiej powstały na bazie Kościoła anglikańskiego w XVIII wieku, głoszący rygoryzm moralny i metodyczne praktyki religijne

SJP.pl

Metodyzm – nurt chrześcijaństwa zapoczątkowany jako wewnętrzny ruch ożywienia wewnątrz Kościoła anglikańskiego (pod wpływem pietyzmu), kierowany przez Johna Wesleya i jego brata, Charlesa. Do kręgu kluczowych działaczy ruchu w początkowej fazie jego dziejów należał George Whitefield. Początkowo nazwę „metodyzm” nadawali ironicznie przeciwnicy Wesleya, którzy krytykowali nadmierny ich zdaniem rygoryzm i skrupulatność w wypełnianiu obowiązków religijnych. Później zwolennicy Wesleya uznali tę nazwę za chlubną.

Wikipedia

# metodysta

członek powstałego w XVIII wieku w Wielkiej Brytanii protestanckiego ugrupowania religijnego, uznającego rygoryzm moralny i metodyczną (stąd nazwa) pobożność jako drogę do zbawienia

SJP.pl

# metodystka

członkini protestanckiego ugrupowania religijnego

SJP.pl

# metodystyczny

→ metodysta

SJP.pl

#### Patrz:

metodysta

# metodyzm

doktryna religijna metodystów, akcentująca rygoryzm moralny i metodyczną (stąd nazwa) pobożność jako drogę do zbawienia

SJP.pl

Metodyzm – nurt chrześcijaństwa zapoczątkowany jako wewnętrzny ruch ożywienia wewnątrz Kościoła anglikańskiego (pod wpływem pietyzmu), kierowany przez Johna Wesleya i jego brata, Charlesa. Do kręgu kluczowych działaczy ruchu w początkowej fazie jego dziejów należał George Whitefield. Początkowo nazwę „metodyzm” nadawali ironicznie przeciwnicy Wesleya, którzy krytykowali nadmierny ich zdaniem rygoryzm i skrupulatność w wypełnianiu obowiązków religijnych. Później zwolennicy Wesleya uznali tę nazwę za chlubną.

Wikipedia

# metojk

wolny człowiek w starożytnej Grecji nieposiadający jednak pełni praw obywatelskich; metojka, metek

SJP.pl

Metojkowie (gr. Μέτοικοι métojkoj dosł. 'wspólnie mieszkający' od metá 'wśród, między; łącznie z; pod; z tyłu; po; według' i oikos 'dom, mieszkanie; gospodarstwo') – cudzoziemcy zamieszkujący Ateny w epoce Starożytnej Grecji. Była to wolna ludność osiedlająca się tam na czas nieokreślony. Mieli podobne obowiązki jak obywatele m.in. służyli w wojsku. Nie posiadali pełnych praw obywatelskich, m.in. nie mogli uczestniczyć w życiu politycznym, brać udziału w Zgromadzeniu Ludowym, piastować urzędów i nabywać ziem. Na ten okres przyznawany im zostawał specjalny opiekun (prostátes). Występował on w ich imieniu w sprawach publicznych i prywatnych.

Wikipedia

# metojka

wolny człowiek w starożytnej Grecji nieposiadający jednak pełni praw obywatelskich; metojk, metek

SJP.pl

# metoksyl

jednowartościowa grupa funkcyjna złożona z metylu i atomu tlenu; grupa metoksylowa

SJP.pl

Wikipedia

# metoksylowanie

wprowadzanie grupy metoksylowej do związku organicznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|metoksylować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. metoksylować

Wiktionary

# metoksylowy

przymiotnik od: metoksyl

SJP.pl

# metol

związek organiczny, bezbarwna lub szarawa drobnokrystaliczna substancja w postaci proszku, stosowana w fotografii jako składnik wywoływaczy

SJP.pl

Metol (siarczan N-metylo-p-aminofenolu) – organiczny związek chemiczny, sól siarczanowa N-metylowanego p-aminofenolu.

N-Metylo-p-aminofenol można otrzymać przez metylowanie p-aminofenolu lub w reakcji hydrochinonu i metyloaminy. Następnie związek ten przeprowadza się w siarczan w reakcji z kwasem siarkowym.

Wikipedia

# metolowy

przymiotnik od: metol

SJP.pl

# metonimia

figura stylistyczna powiązana z przenośnią, polegająca na zastąpieniu jakiejś nazwy inną, pozostającą z poprzednią w związku rzeczywistym (np. "czytam Mickiewicza" zamiast "czytam utwory Mickiewicza"); zamiennia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;

Wiktionary

Metonimia (gr. μετωνυμία metōnymía), inaczej zamiennia – zastąpienie nazwy jakiegoś przedmiotu lub zjawiska nazwą innego, pozostającego z nim w uchwytnej zależności. Celem może być zwiększenie wyrazistości wypowiedzi lub nadanie jej skrótowości.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) zamiennia

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|μετωνυμία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) metonymy

* baskijski: (1.1) metonimia

* białoruski: (1.1) метанімія ż.

* bułgarski: (1.1) метонимия ż.

* czeski: (1.1) metonymie ż.

* francuski: (1.1) métonymie ż.

* hiszpański: (1.1) metonimia ż.

* niemiecki: (1.1) Metonymie ż.

* nowogrecki: (1.1) μετωνυμία ż.

* rosyjski: (1.1) метонимия ż.

* słowacki: (1.1) metonymia ż.

* ukraiński: (1.1) метонімія ż.

* węgierski: (1.1) metonímia

* włoski: (1.1) metonimia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zamiennia

Wiktionary

# metonimiczny

→ metonimia

SJP.pl

#### Patrz:

metonimia

# metopa

prostokątna płyta we fryzie porządku doryckiego zdobiona płaskorzeźbą

SJP.pl

Metopa – element dekoracyjny występujący w architekturze i sztukach plastycznych.

W starożytnym budownictwie greckim oraz rzymskim – kwadratowa lub prostokątna płyta na fryzie belkowania, między tryglifami, w doryckim porządku architektonicznym.W budownictwie drewnianym metopa wykonywana była z terakoty i zamykała przestrzeń między wystającymi na zewnątrz budynku końcami belek stropowych.W budownictwie kamiennym była najczęściej zdobiona płaskorzeźbą. Sceny przedstawiane na metopach łączyły się zwykle w cykle tematyczne.

Wikipedia

# metoposkopia

wróżenie ze zmarszczek na czole

SJP.pl

Metoposkopia – forma wróżbiarstwa, w której wróżbita na podstawie układu zmarszczek na czole i rysów twarzy badanej osoby przewiduje jej charakter i przeznaczenie. Była ona stosowana w starożytności, rozpowszechniona w średniowieczu, a szczyt popularności osiągnęła w XVI i XVII wieku.

Wikipedia

# metopozaur

wymarły płaz z rzędu labiryntodontów

SJP.pl

Metopozaur (Metoposaurus) - duży wymarły płaz z rzędu labiryntodontów z triasu.

Metopozaury występowały na początku późnego triasu na terenie dzisiejszej środkowej Europy. Wielkość ciała dochodziła do 3 m, z tego około 25% stanowiła masywna czaszka. Charakterystyczne dla tych płazów jest dobre wykształcenie linii bocznej. Szkielety metopozaurów znajdywane są w Niemczech oraz w Polsce, gdzie stanowisko paleontologiczne Krasiejów dostarczyło najliczniejszego i najbardziej kompletnego materiału. Szereg znalezisk z USA i Indii opisanych początkowo jako gatunki z rodzaju Metoposaurus zaliczono później do innych, choć blisko spokrewnionych, rodzajów.

Wikipedia

# metoprolol

winian metoprololu - organiczny związek chemiczny, beta-bloker

SJP.pl

Metoprolol (łac. Metoprololum) – organiczny związek chemiczny stosowany jako kardioselektywny lek z grupy β1-blokerów. Jest pozbawiony wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej (ISA), ma właściwości stabilizujące błonę komórkową. Zmniejsza zapotrzebowanie serca na tlen, spowalnia akcję serca oraz obniża skurczowe i rozkurczowe ciśnienie tętnicze. Jest związkiem chiralnym, produkt farmaceutyczny jest mieszaniną racemiczną obu enancjomerów.

Wikipedia

# metr

1. jednostka długości, podstawowa w układzie SI,
2. miarka metrowej długości z podziałką,
3. jednostka masy (100 kilogramów) do odmierzania płodów rolnych (np. ziemniaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

(1.2) miarka, której długość jest równa 1 metr (1.1)

(1.3) pot. roln. kwintal

(1.4) liter. schemat uporządkowania mowy, zob. metrum.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. nauczyciel, zwłaszcza muzyki, tańca lub języków obcych

Wiktionary

Metr (stgr. μέτρον miara) – jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do tego drzewa będzie ze sto metrów.

(1.3) Trzeba na zimę kupić przynajmniej z metr ziemniaków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛtr̥, AS: metr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-4)

:: rzecz. metrówka ż., metraż m.

:: przym. metrowy, metryczny

(2.1)

:: rzecz. metrowa ż.

Wiktionary

# mętrak

nazwisko

SJP.pl

# metrampaż

osoba pracująca w drukarni i zajmująca się formowaniem szpalt w kolumny i strony; łamacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) druk. osoba pracująca w drukarni, która formuje kolumny publikacji ze złożonych wierszy tekstu oraz innych elementów druku;

Wiktionary

Metrampaż, łamacz (fr. metteur en pages, dosł. składający w stronice, od: mettre – kłaść, wprawić, z łac. mittere; page – stronica z łac. pagina)– składacz formujący ręcznie kolumny publikacji ze szpalt i tabel (złożonych przez zecera) oraz innych elementów jak: klisze, ornamenty, czcionki tytułowe itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Metrampaż to jeden z ginących zawodów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: mɛˈtrãmpaʃ, AS: metrãmpaš

Wiktionary

# metraż

długość (metry), powierzchnia (metry kwadratowe) lub kubatura (metry sześcienne) wyrażona w metrach

SJP.pl

# metrażowy

przymiotnik od: metraż

SJP.pl