# witka

1. długa gałązka; wić; łoza;
2. aparat ruchu jednokomórkowców; wić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienka, elastyczna gałązka

Wiktionary

Witka (czes. Smědá, niem. Wittig) – rzeka w Czechach i w Polsce o długości 51,9 km (w granicach Polski – 5,9 km) i powierzchni dorzecza 331 km² (w granicach Polski – 60 km²), prawy dopływ Nysy Łużyckiej.

Rzeka wypływa z trzech potoków źródliskowych w Górach Izerskich: Bílá Smědá, Černá Smědá, Hnědá Smědá, w Czechach. Za główny potok źródliskowy uważa się Bílá Smědá wypływający z torfowisk między Smiedawską Górą a Izerą.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wić ż.

czas. wić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wić

Wiktionary

# witkacjana

wszystko, co dotyczy życia i twórczości Witkacego

SJP.pl

# witkacolog

specjalista w dziedzinie witkacologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) naukowiec zajmujący się witkacologią; znawca, badacz życia i twórczości Witkacego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żywemu zainteresowaniu sztuką ze strony reżyserów i inscenizatorów towarzyszy ciekawość witkacologów oraz historyków XX-wiecznego teatru.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witkacy mos., Witkacówka ż.

:: fż. witkacolożka ż.

przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary

# witkacologia

badania nad twórczością Stanisława Ignacego Witkiewicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina badań naukowych zajmująca się życiem i spuścizną artystyczną Stanisława Ignacego Witkiewicza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Anna Micińska przez 40 lat zajmowała się Witkacym i stworzyła fundamenty witkacologii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witkacy m., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż., Witkiewicz m.

przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary

# witkacologiczny

przymiotnik od: witkacologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z witkacologią, dotyczący witkacologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witkacy m., witkacologia ż., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż.

przym. Witkacowski

Wiktionary

# witkacolożka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naukowczyni zajmująca się witkacologią; znawczyni, badaczka życia i twórczości Witkacego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ważną postacią numeru jest Anna Micińska, wybitna witkacolożka, edytorka i literaturoznawczyni, która pojawia się w artykule profesora Janusza Deglera (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witkacy m., Witkacówka ż., Witkiewicz m.

:: fm. witkacolog ż.

przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary

# witkacowski

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przynależny Witkacemu, będący jego własnością

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witkacy m., witkacologia ż., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż.

przym. witkacologiczny

Wiktionary

# witkacy

pseudonim Stanisława Ignacego Witkiewicza (1885-1939), dramatopisarza, malarza, teoretyka sztuki i filozofa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. pseudonim Stanisława Ignacego Witkiewicza, polskiego pisarza i malarza;

Wiktionary

Stanisław Ignacy Witkiewicz, ps. artystyczny „Witkacy” (ur. 24 lutego 1885 w Warszawie, zm. 18 września 1939 w Jeziorach) – polski pisarz, malarz, filozof, dramaturg i fotografik.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Rosji Witkacemu zabrakło pieniędzy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. witkacologia ż., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż.

przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary

# witkiewicz

1. Stanisław Witkiewicz (1851-1915) (ojciec Stanisława Ignacego), malarz, krytyk i pisarz;
2. Stanisław Ignacy Witkiewicz (pseud. Witkacy) (syn Stanisława) (1885-1939), dramatopisarz, malarz, teoretyk sztuki i filozof

SJP.pl

- Jan Witkiewicz Koszczyc (1881-1958) – polski architekt
- Jan Prosper Witkiewicz (1808-1839) – współorganizator stowarzyszenia „Czarni Bracia”, carski wysłannik do Azji Środkowej
- Kazimierz Witkiewicz (1924-2018) – polski aktor
- Maciej Witkiewicz – polski śpiewak operowy
- Magdalena Witkiewicz — polska pisarka
- Michał Witkiewicz — polski nauczyciel akademicki, planista przestrzenny, podróżnik, dziennikarz
- Roman Witkiewicz (1886-1941) – polski inżynier, profesor Politechniki Lwowskiej
- Stanisław Witkiewicz (1851-1915) – polski malarz, architekt, pisarz i teoretyk sztuki
- Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885-1939) – polski pisarz, malarz, filozof, dramaturg i fotografik
- Jan Stanisław Witkiewicz (ur. 1955) – polski krytyk muzyczny i baletowy

Wikipedia

# witkiewiczowski

taki jak u Stanisława Witkiewicza, charakterystyczny dla Stanisława Witkiewicza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liter. szt. dotyczący życia i twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza, charakterystyczny, typowy dla Witkiewicza lub jego twórczości, taki jak u Witkiewicza

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Witkiewiczowski

Wiktionary

# witkowianin

mieszkaniec Witkowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# witkowianka

mieszkanka Witkowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# witkowice

w Polsce

- Witkowice – część miasta Krakowa, w delegaturze Kraków-Krowodrza
- Witkowice Nowe – osiedle w Krakowie
- Witkowice – część administracyjna Kołobrzegu
- Witkowice – część miasta Ropczyce
- Witkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
- Witkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Kęty
- Witkowice – część wsi Raciborsko, w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
- Witkowice – część wsi Przedpełce, w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Staroźreby
- Witkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn
- Witkowice – osada wsi Witkowice, w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn
- Witkowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem
- Witkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kłomnice
- Witkowice – osada w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Margonin
- Witkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Witkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Kaźmierz

Wikipedia

# witkowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Witkowicami, dotyczący Witkowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witkowice nmos.

Wiktionary

# witkowicz

nazwisko

SJP.pl

# witkowie

nazwisko

SJP.pl

# witkowo

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

Wiktionary

Witkowo (1939-1945 niem. Wittingen) – miasto w Polsce, w woj. wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, położone na Równinie Wrzesińskiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Witkowo.

Do 1927 roku miasto było siedzibą urzędu starostwa powiatu witkowskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego. Od 1999 roku Witkowo znajduje się w powiecie gnieźnieńskim, w północno-wschodniej części województwa wielkopolskiego. Witkowo to obecnie centrum administracyjne gminy miejsko-wiejskiej. Zajmuje 8,3 km² i zamieszkuje je ok. 7,8 tys. osób. W centrum miasta występuje zabudowa o charakterze zwartym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vʲitˈkɔvɔ, AS: vʹitkovo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. witkowianin m., witkowianka ż.

przym. witkowski

Wiktionary

# witkowski

przymiotnik od: Witkowo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Witkowa, związany z Witkowem

Wiktionary

- Witkowski – polskie nazwisko. Według bazy PESEL, w styczniu 2022 roku nazwisko znalazło się na 40. pozycji na liście najczęściej spotykanych w Polsce nazwisk męskich i na 38. pozycji listy nazwisk kobiecych. Razem nosi je blisko 43 900 polskich obywateli, z czego najwięcej mieszka w okolicach Warszawy (4400) i Bydgoszczy (2055).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Witkowo n., witkowianin m., witkowianka ż.

Wiktionary

# witkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Witka lub z nim związany

SJP.pl

# witlinek

ryba z rodziny dorszowatych; merlan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Merlangius merlangus|ref=tak., ryba atlatycka;

Wiktionary

Witlinek (Merlangius merlangus) – gatunek morskiej ryby dorszokształtnej z rodziny dorszowatych (Gadidae). Poławiana gospodarczo na niewielką skalę, spotykana w akwariach publicznych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vʲiˈtlʲĩnɛk, AS: vʹitlʹĩnek

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) merlan

Wiktionary

# witnica

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Witnica (niem. Vietz) – miasto w zachodniej Polsce, w woj. lubuskim, w powiecie gorzowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Witnica.

Według danych GUS z 30 czerwca 2024 r. Witnica liczyła 6417 mieszkańców.

Miasto położone jest 26 km od Gorzowa Wielkopolskiego przy drodze wojewódzkiej nr 132 (relacji Gorzów Wielkopolski – Kostrzyn nad Odrą). Przez miasto przepływa rzeka Witna, która jest dopływem Warty. Na północny zachód od miasta znajduje się Jezioro Wielkie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vʲitʲˈɲit͡sa, AS: vʹitʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. witnicki

Wiktionary

# witnicki

przymiotnik od: Witnica

SJP.pl

# witniczanin

mieszkaniec Witnicy (miasta w Polsce)

SJP.pl

# witniczanka

mieszkanka Witnicy (miasta w Polsce)

SJP.pl

# witno

Witno (do 1945 niem. Wittenfelde) – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Gryfice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# witold

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Witold – imię
- Witold (ok. 1352–1430) – wielki książę litewski

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Witold jest wybitnym arytmetykiem.

(1.1) Na początku piętnastego wieku książę Witold rozkazał wybudować pierwszy murowany zamek w Wilnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲitɔlt, AS: vʹitolt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witoldowa ż.

:: fż. Witolda ż.

Wiktionary

# witolda

imię męskie

SJP.pl

Witolda – żeński odpowiednik imienia Witold o znaczeniu „władająca ludem”.

W innych językach:

- litewski – Vytautė
- węgierski – Vitolda.

Witolda imieniny obchodzi: 15 czerwca, 12 października i 12 listopada.

Wikipedia

# witoldostwo

Witold z małżonką; Witoldowie

SJP.pl

# witoldowie

Witold z małżonką; Witoldostwo

SJP.pl

# witoldowo

5 miejscowości w Polsce:

- Witoldowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
- Witoldowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
- Witoldowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
- Witoldowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
- Witoldowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń

Wikipedia

# witoldowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Witolda lub z nim związany

SJP.pl

# witoldzin

Witoldzin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Szamotuły.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś sołecka, położona 8,5 km na południowy wschód od Szamotuł, 3 km na zachód od Pamiątkowa, przy drodze Pamiątkowo - Myszkowo.

Wikipedia

# witomino

dzielnica Gdyni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) dzielnica Gdyni

Wiktionary

Witomino (kaszb. Witomino) – dzielnica Gdyni powstała 23 stycznia 2019 roku z połączenia dotychczasowych dzielnic: Witomino-Leśniczówka oraz Witomino-Radiostacja. Obszar w 2010 roku zamieszkiwało oficjalnie 19 389 mieszkańców.

Wieś duchowna, należąca do klasztoru brygidek w Gdańsku położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie gdańskim województwa pomorskiego. Witomino położone jest na terenie wzgórz, na których początki osadnictwa datuje się na 900 lat wstecz. Zostało przyłączone do Gdyni wraz z Działkami Leśnymi i Obłużem w 1933.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na Witominie znajduje się duży cmentarz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲitɔ̃ˈmʲĩnɔ, AS: vʹitõmʹĩno

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. witomiński

Wiktionary

# witomiński

→ Witomino

SJP.pl

#### Patrz:

Witomino

# witomir

dawne imię męskie

SJP.pl

Witomir – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w źródłach staropolskich.

Znane osoby nosząca imię Witomir:

- Witomir Wutow – bułgarski piłkarz oraz trener piłkarski.
- Zygmunt Witymir Bieńkowski – polski lotnik, dowódca Dywizjonu 303, pisarz, poeta.

Wikipedia

# witomiła

dawne imię żeńskie

SJP.pl

# witonia

1. wieś w Polsce;
2. lewy dopływ Bzury

SJP.pl

Witonia (dawniej miasto) – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Witonia. Siedziba gminy Witonia.

Wikipedia

# witoński

przymiotnik od: Witonia

SJP.pl

# witos

nazwisko, np.
1. Wincenty Witos (1875-1945), brat Andrzeja, działacz ruchu ludowego, polityk, publicysta, rolnik;
2. Andrzej Witos (1878-1973), brat Wincentego, działacz ruchu ludowego, rolnik

SJP.pl

- Andrzej Witos – polski działacz ludowy, kierownik resortu w PKWN
- Dawid Witos – polski koszykarz
- Ludwik Witos – polski działacz ludowy
- Wincenty Witos – polski działacz ludowy, trzykrotny premier II Rzeczypospolitej

Wikipedia

# witostowice

Witostowice (niem. Schönjohnsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ziębice, u stóp Wzgórz Strzelińskich.

Wikipedia

# witostwo

Wit z małżonką; Witowie

SJP.pl

# witosz

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Witosław, Witsław, Wicsław, Wicław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Wit(o)- („pan, władca”), i -sław („sława”). Mogło ono mieć charakter życzący i oznaczać „tego, który będzie sławnym panem”. Formą skróconą tego imienia był Witosz i Wisław, a żeńskimi odpowiednikami – odpowiednio Witosława i Wisława. W XII wieku (1136), jako Witosz, pojawił się w Bulli gnieźnieńskiej. Formami zdrobniałymi są Wit, Witek, Witko, Witaj, Witosz.

Wikipedia

# witosza

masyw górski w Bułgarii

SJP.pl

Witosza (bułg. Витоша) – masyw górski w zachodniej Bułgarii na obrzeżach Sofii. Najwyższy szczyt Czarny Wierch wznosi się na 2290 metrów n. p. m., wysokość względna masywu Witosza dochodzi do 1100 metrów.

Dolne partie masywu porastają lasy iglaste z przewagą świerków i sosen. Na dużych wysokościach rozciąga się trawiasty płaskowyż. Znaczną część masywu zajmuje Obszar Chronionego Krajobrazu Witosza (Nature Park Vitosha).

Wikipedia

# witoszewo

Witoszewo (niem. Kunzendorf) – wieś w Polsce położona na Pojezierzu Iławskim w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# witoszyce

Witoszyce – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Góra.

Wikipedia

# witoszyn

Miejscowości w Polsce i ich części

- Witoszyn – wieś w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Kazimierz Dolny
- Witoszyn – wieś w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Wymiarki
- Witoszyn – kolonia w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno

Zobacz też

- Witoszyn (gmina)
- Nowy Witoszyn
- Stary Witoszyn
- Łęg-Witoszyn

Wikipedia

# witosław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa pięciu polskich miejscowości;

Wiktionary

- Witosław – imię męskie
- 5 miejscowości w Polsce:
  - Witosław – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
  - Witosław – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Świebodzin
  - Witosław – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Osieczna
  - Witosław – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Recz
  - Witosław – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Ojciec Witosław całe swoje życie poświęcił katechizowaniu.

  (2.1) Niemcy uciekli z Witosławia w czasie drugiej wojny światowej.

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  (1.1) przym. Witosławowy

  (2.1) rzecz. witosławianin mos., witosławianka ż.

  (2.1) przym. witosławski, podwitosławski

  Wiktionary

# witosława

imię żeńskie

SJP.pl

Witosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Wit(o)- („pan, władca”), i -sława („sława”). Zanotowane zostało po raz pierwszy w 1265 r. Mogło ono mieć charakter życzący i oznaczać „tę, która będzie sławną panią”. Formą skróconą tego imienia jest Wisława, a męskimi odpowiednikami – odpowiednio Witosław i Wisław.

Wikipedia

# witosławianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Witosławia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nikt się nie przejmował witosławianami i ich problemami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witosław m.

:: fż. witosławianka ż.

przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary

# witosławianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Witosławia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Witosławianki chciałyby mieć własny fitness klub.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witosław m.

:: fm. witosławianin m.

przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary

# witosławostwo

Witosław z małżonką; Witosławowie

SJP.pl

# witosławowie

Witosław z małżonką; Witosławostwo

SJP.pl

# witosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Witosława lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od Witosław

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Witosławowym konikiem jest tenis.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witosław m.

przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary

# witosławski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Witosławia, związany z Witosławiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Będąc nastolatką, ciocia Józia wylegiwała się na witosławskich łąkach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witosław m., witosławianin m., witosławianka ż.

przym. podwitosławski, Witosławowy

Wiktionary

# witowice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 5

- Witowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
- Witowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Witowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Końskowola
- Witowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica
- Witowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria

Wikipedia

# witowie

nazwisko

SJP.pl

# witówka

wieś w Polsce

SJP.pl

- Witówka – wieś w woj. podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Raczki
- Witówka – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Fanipol
- Witówka – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Tumiłowicze.

3 cieki:

- Witówka – rzeka, dopływ Kostrzynia
- Witówka – potok, dopływ Oławy
- Witówka – struga, górny bieg Kałuski

Wikipedia

# witowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 7, w tym 6 podstawowych

- Witowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Bytoń
- Witowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne
- Witowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Jedwabno
- Witowo – część wsi Rysiny w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kłodawa
- Witowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Koło
- Witowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Osiek Mały
- Witowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy

Wikipedia

# witowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dmytro Witowski – ukraiński polityk, wojskowy
- Łukasz Witowski – polski urzędnik, poseł na Sejm
- Sebastian Witowski – polski hokeista
- Stanisław Witowski – polski urzędnik, poseł na Sejm

Wikipedia

# witowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wita lub z nim związany

SJP.pl

Witowy – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Inowrocław.

Wikipedia

# witołd

imię męskie

SJP.pl

Witold Kiejstutowicz, imię chrzestne Aleksander (dawniej katolickie Wigand) (lit. Vytautas, biał. Вітаўт, niem. Vitold lub Witold, Witaut, ros. Витовт Witowt ; ur. 1354 lub 1355 w Trokach (?), zm. 27 października 1430 w Trokach) – książę litewski z rodu Giedyminowiczów, w latach 1384–1389 książę grodzieński, brzeski, suraski, drohiczyński, wołkowyski, kamieniecki, w latach 1392–1401 namiestnik Litwy, od 1401 wielki książę litewski (Magnus Dux), syn Kiejstuta i kapłanki Biruty, brat stryjeczny króla Władysława II Jagiełły.

Wikipedia

# witramowo

Witramowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Olsztynek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W latach 1973–77 w gminie Szkotowo.

Wikipedia

# witraż

kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła ujętych w ołowiane ramki, często wystawiana w okna kościołów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

Wiktionary

Witraż – ozdobne wypełnienie okna, wykonane z kawałków kolorowego szkła wprawianych w ołowiane ramki osadzone między żelaznymi sztabami. Ramki stanowią kontur rysunku, kreskowanie na szkle lub malowanie na nim przeźroczystymi farbami oddaje charakterystyczne elementy (głowę, oczy, ręce, fałdowanie szat, cieniowanie figur). Witraże stosowano głównie w budownictwie sakralnym. Technika witrażu znana była w starożytności, jednak została rozpowszechniona od wczesnego średniowiecza, a rozwinęła się w sztuce gotyckiej. Renesans witrażownictwa nastąpił na przełomie wieków XIX i XX w sztuce secesji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pomiędzy służkami schodzącymi z żeber sklepienia umieszczono olbrzymie okna, w których znajdują się najstarsze w Paryżu gotyckie witraże.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲitraʃ, AS: vʹitraš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. witrażysta m., witrażownik m., witrażystka ż., witrażownictwo n.

:: zdrobn. witrażyk m.

przym. witrażowy, witrażowniczy

Wiktionary

# witrażownictwo

sztuka wykonywania witraży

SJP.pl

# witrażownik

artysta zajmujący się wykonywaniem witraży; witrażysta

SJP.pl

# witrażowy

przymiotnik od: witraż

SJP.pl

# witrażyk

zdrobnienie od: witraż

SJP.pl

# witrażysta

artysta zajmujący się wykonywaniem witraży; witrażownik

SJP.pl

# witrażystka

→ witrażysta

SJP.pl

#### Patrz:

witrażysta

# witreator

artysta zajmujący się wykonywaniem witraży; witrażysta

SJP.pl

# witreatorka

→ witreator; witrażystka

SJP.pl

# witrektom

nóż pneumatyczny do wykonywania witrektomii

SJP.pl

# witrektomia

chirurgiczne usunięcie ciała szklistego - żelu wypełniającego wnętrze gałki ocznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczne usunięcie składników patologicznych znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka;

Wiktionary

Witrektomia – operacyjny zabieg okulistyczny polegający na usunięciu wszelakich składników patologicznych (np. wylewów krwawych) znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka. Jest jednym ze sposobów usuwania mętów ciała szklistego.

Wikipedia

# witriol

stężony kwas siarkowy

SJP.pl

Witriol, olej szklany, dawniej także witriolej (z śrdw-łac. vitriolum, od łac. vitrum, szkło + oleum, olej) – dawna nazwa stężonego kwasu siarkowego, który jest przezroczystą cieczą o szklistym wyglądzie i oleistej konsystencji. Nazwą tą określano także uwodnione siarczany metali dwuwartościowych, np.:

- witriol żelazny: siedmiowodny siarczan żelaza(II) FeSO4·7H2O – Vitriol Romanum, Vitriol viride, Vitriol Goslariense
- witriol miedzi: pięciowodny siarczan miedzi(II) CuSO4·5H2O – Vitriol coeruleum

Wikipedia

# witrochromia

Witrochromia – technika malowania na odwrocie przezroczystego podobrazia (najczęściej szkła).

W witrochromii maluje się farbami olejnymi lub wodorozcieńczalnymi na tylnej stronie tafli szklanej za pomocą pędzla lub piórka, tworząc obraz niejako „za szkłem”. Odwrotna jest też kolejność wykonywania poszczególnych warstw malunku (tło na końcu). Pozwala to uzyskać szczególną czystość i trwałość kolorów.

Wikipedia

# witruwiański

1. taki jak u Witruwiusza, charakterystyczny dla Witruwiusza;
2. człowiek witruwiański - wizerunek nagiego mężczyzny wpisanego w okrąg i kwadrat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Witruwiuszem, dotyczący Witruwiusza, zgodnie z Witruwiuszem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najsłynniejsza sangwina Leonarda, „Człowiek witruwiański”, znajduje się w zbiorach Luwru.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Witruwiusz mos.

Wiktionary

# witruwiusz

Marcus Vitruvius Pollio – rzymski architekt żyjący w I w. p.n.e.

Był konstruktorem machin wojennych za panowania Juliusza Cezara i Oktawiana Augusta. Twórca tzw. człowieka witruwiańskiego – opisu proporcji ludzkiego ciała zobrazowanego rysunkiem nagiego mężczyzny wpisanego w okrąg i kwadrat (własną wersję tego rysunku upowszechnił później Leonardo da Vinci).

Wikipedia

# witryfikacja

Witryfikacja (witrifikacja), zeszklenie – przemiana kinetyczna przejścia ze stanu ciekłego w stan szklisty. Nosi ona cechy przemiany fazowej II rzędu, ale nie jest przemianą termodynamiczną, bo nie prowadzi do utworzenia termodynamicznie stabilnej fazy.

Wikipedia

# witryna

1. okno sklepowe, w którym wystawia się różne towary;
2. oszklona szafa przeznaczona do wystawiania różnych przedmiotów;
3. umieszczone pod jednym adresem w internecie informacje w postaci tekstu, obrazu lub dźwięku; strona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duże okno sklepu przeznaczone na ekspozycję towaru;

(1.2) rodzaj przeszklonej szafki, w której wystawia się coś, np. ozdobną zastawę lub bibeloty;

(1.3) inform. strona internetowa, zwykle komercyjna, eksponująca coś, np. strona sklepu internetowego

(1.4) szklana szafa muzealna lub wystawiennicza

Wiktionary

Witryna – okno wystawowe w sklepie, oszklona i najczęściej oświetlona gablota lub szafa w muzeum. Witryna służy do eksponowania towarów, przedmiotów, dzieł sztuki. Dzisiejsze sklepy, a szczególnie ich wystawy są miejscem reklamy towarów sprzedawanych przez daną instytucję i z tego powodu powinno być odpowiednio duże i jednocześnie chronić wystawiony towar przed zniszczeniem, kradzieżą.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vʲiˈtrɨ̃na, AS: vʹitrỹna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. witryfikacja ż.

:: zdrobn. witrynka ż.

przym. witrynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wystawa

(1.2) witrynka

(1.3) serwis

(1.4) gablota

Wiktionary

# witrynka

zdrobnienie od: witryna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: witryna

(1.2) mała witryna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. witryna ż.

przym. witrynowy

Wiktionary

# witrynowy

przymiotnik od: witryna

SJP.pl

# witryt

składnik węgla kamiennego; węgiel szklisty

SJP.pl

Witryn – odmiana petrograficzna węgla kamiennego. Głównym jego składnikiem jest witryt.

Wikipedia

# witryłów

Witryłów (w latach 1977–1981 Wietrzna) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Dydnia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wieś leży na obszarze starego osadnictwa ruskiego, na lewym brzegu Sanu, przy ujściu potoku Witryłówka.

Wikipedia

# witt

[czytaj: wit] nazwisko obce

SJP.pl

Witt – nazwisko pochodzące od imion Wit i Witold, oznaczające "witać", "pozdrawiać kogoś przy spotkaniu", dawniej "przybywać". W roku 1994 w Polsce mieszkały 1772 osoby o tym nazwisku, najwięcej w dawnym województwie pilskim (252).

Znane osoby noszące to nazwisko:

- Alicia Witt – amerykańska aktorka
- Carl Gustav Witt – niemiecki astronom
- Ernst Witt – niemiecki matematyk
- Fritz Witt – generał SS
- Jan de Witt – holenderski polityk
- Joachim Witt – niemiecki muzyk i aktor
- Katarina Witt – niemiecka łyżwiarka figurowa
- Arlena Witt – edukatorka języka obcego

Wikipedia

# wittbrodt

[czytaj: witbrot] nazwisko

SJP.pl

# wittenberczyk

mieszkaniec Wittenbergi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wittenbergi, osoba z tego miasta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dość powiedzieć, że gdy w stuleciu XVI przeszło półtysięczna rzesza studencka wittenberczyków zapewniła Polsce potężny strumień nowego życia duchowego i religijnego — to wiek XVII przyniósł zupełne wyłączenie miasta Lutra z rozwoju umysłowego Polski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wittenberga mrz.

:: fż. wittenberka ż.

przym. wittenberski

Wiktionary

# wittenberg

nazwisko

SJP.pl

## Niemcy

- Lutherstadt Wittenberg (pol. Wittenberga') – miasto w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, siedziba powiatu Wittenberga
- Wittenberg (pol. Wittenberga) – powiat w kraju związkowym Saksonia-Anhalt
- Wittenberg (pol. Wittenberga) – były powiat w latach 1815-1952
- Wittenberg (pol. Wittenberga) – były powiat w latach 1952-1990

## Polska

Wikipedia

# wittenberga

miasto we wschodnich Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w środkowych Niemczech, leżące nad Łabą w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, centrum reformacji i miejsce działalności reformatora religijnego Marcina Lutra;

Wiktionary

Wittenberga (niem. Lutherstadt Wittenberg) – miasto powiatowe w środkowych Niemczech, leżące nad Łabą w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, siedziba powiatu Wittenberga. Centrum reformacji, znane z działalności Marcina Lutra, stąd jego oficjalna nazwa Lutherstadt Wittenberg (pol. Miasto Lutra Wittenberga).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wittenberczyk mos., wittenberka ż.

przym. wittenberski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Miasto Lutra Wittenberga

Wiktionary

# wittenberka

mieszkanka Wittenbergi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wittenbergi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wittenberga ż.

:: fm. wittenberczyk mos.

przym. wittenberski

Wiktionary

# wittenberski

przymiotnik od: Wittenberga, miasto w Niemczech

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wittenbergą, dotyczący Wittenbergi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wittenberka ż., wittenberczyk mos., Wittenberga ż.

Wiktionary

# wittgenstein

[czytaj: WITgensztajn] nazwisko

SJP.pl

Niemcy:

- Wittgenstein – były powiat

Osoby:

- Ludwig Wittgenstein – filozof
- Piotr Wittgenstein – rosyjski generał
- Karl Wittgenstein – austriacki przemysłowiec
- Paul Wittgenstein – austriacki pianista

Inne:

- Wittgenstein – film biograficzny
- Wittgenstein – hrabstwo
- Wittgenstein – pałac

Zobacz też:

- Sayn-Wittgenstein
- Siegen-Wittgenstein
- Wittgensteinowie

Wikipedia

# wittig

- August Wittig (1823–1893) – niemiecki rzeźbiarz
- Edward Wittig (1879–1941) – polski rzeźbiarz
- Georg Wittig (1897–1987) – chemik niemiecki, laureat Nagrody Nobla
- Halina Wittig (1921–2013) – polska działaczka konspiracyjna w czasie II wojny światowej
- Henryk Wittig (1941–1998) – polski piłkarz
- Joseph Wittig (1879–1949) – niemiecki profesor teologii
- Karl Wittig (1890–1958) – niemiecki kolarz
- Michael Wittig (ur. 1976) – amerykański basista
- Monique Wittig (1935–2003) – francuska pisarka

Wikipedia

# wittlin

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Wittlin (ur. 1950) – polski fizyk
- Alma Wittlin (1899–1992) – austriacko-amerykańska pisarka, historyk sztuki, muzeolog
- Curt Wittlin (1941–2019)– szwajcarski romanista
- Felix Wittlin (1929-2017) – szwajcarski menedżer
- Jerzy Wittlin (1925–1989) – polski pisarz i satyryk
- Halina Witlin (1900–1994) – polska polonistka i germanistka, wykładowczyni akademicka
- Józef Wittlin (1896–1976) – polski pisarz
- Tadeusz Wittlin (1909–1998) – polski prawnik, pisarz, publicysta

Wikipedia

# wituchowo

Wituchowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Kwilcz.

Wieś szlachecka położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Międzyrzecz w rejencji poznańskiej. Wituchowo należało do okręgu kwileckiego tego powiatu i stanowiło odrębny majątek, którego właścicielem był wówczas Samuel Kube. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 163 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 15 dymów (domostw).

Wikipedia

# witucki

nazwisko

SJP.pl

# witulski

nazwisko

SJP.pl

# wituś

Zdrobnienie od: Wit, Witold (imiona męskie); Witek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imion: Wiktor, Witold, Witosław, Wit

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziadziuś poszedł z Witusiem na spacerek do lasu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Witek

Wiktionary

# wituski

nazwisko

SJP.pl

# wituszyński

nazwisko

SJP.pl

# witułka

roślina z rodziny werbenowatych; werwena; werbena

SJP.pl

# witułkowate

rodzina roślin dwuliściennych obejmująca około 3000 gatunków drzew, krzewów lub roślin zielnych; werbenowate

SJP.pl

# witułkowaty

o cechach witułkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# witwa

gatunek wierzby stosowany w wikliniarstwie; wierzba wiciowa, wierzba krzewiasta, wierzba krzaczasta, konopianka

SJP.pl

Wierzba wiciowa, w. krzaczasta, w. krzewiasta, witwa, konopianka (Salix viminalis L.) – gatunek drzew lub krzewów z rodziny wierzbowatych. Popularnie nazywany też wierzbą energetyczną. Występuje naturalnie w środkowej Europie.

Wikipedia

# witwicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Witwicki – polski architekt i historyk sztuki
- Michał Witwicki – polski architekt i konserwator zabytków
- Piotr Witwicki – polski dziennikarz, reporter, publicysta, pisarz i wykładowca
- Stanisław Jan Witwicki – polski duchowny katolicki
- Sofron Witwicki – ukraiński pisarz, etnograf Huculszczyzny, ksiądz greckokatolicki
- Stefan Witwicki – polski poeta i publicysta
- Władysław Witwicki – polski psycholog, filozof, historyk filozofii, tłumacz, lektor radiowy, teoretyk sztuki i artysta
- Zdzisław Witwicki – polski ilustrator, malarz

Wikipedia

# witz

[czytaj: wic] potocznie: dowcip, żart, kawał; wic

SJP.pl

# wiuga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. zawieja

Wiktionary

# wiukać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Poznań. bekać, o odbijaniu się

(1.2) gw-pl|Poznań. czkać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co zjod, to womitowoł abo wiukoł.

(1.2) Zaś szczype odetchła i przyszła dó sie, ale jeszcze roz po roz wiukała.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiukanie n.

Wiktionary

# wiukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wiukać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wiukać ndk.

Wiktionary

# wiwacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wiwat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie wiwat, lecz tylko cichutki wiwacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiwat m.

wykrz. wiwat

Wiktionary

# wiwarium

pomieszczenie dostosowane do hodowli, obserwacji niedużych zwierząt ziemno-wodnych (np. płazów) w warunkach możliwie najbardziej zbliżonych do naturalnych; vivarium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;

Wiktionary

Wiwarium (lm. 'wiwaria' z łac. vivarium od vivo, vivere 'żyć, mieszkać') – ogólna nazwa sztucznego pomieszczenia służącego do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych, w celu ich prezentacji, chowu, hodowli lub badań. Do wiwariów nie zalicza się akwariów i wolier dla ptaków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przy szkolnej pracowni biologicznej mieliśmy wiwarium z jaszczurkami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiwifikacja ż.

Wiktionary

# wiwat

1. okrzyk wyrażający radość, uznanie;
2. ludowy taniec wielkopolsko-lubuski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okrzyk wyrażający radość, entuzjazm

wykrzyknik

(2.1) niech żyje!, hurra!, brawo!

Wiktionary

Wiwat – polski taniec ludowy z Wielkopolski, w żywym tempie, dwu- lub trójmiarowy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tłum szalał — oklaskom i wiwatom nie było końca.

(2.1) — Wiwat! Niech żyje! — zawołał jeszcze raz, otworzył parasol i sfrunął na ziemię.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiwatówka ż., wiwacik mrz.

czas. wiwatować ndk.

Wiktionary

# wiwatować

czasownik

(1.1) wznosić okrzyki na czyjąś cześć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłum zaczął klaskać i wiwatować na cześć zwycięzcy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiwat m., wiwatowanie n., wiwatówka ż.

wykrz. wiwat

Wiktionary

# wiwatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wiwatować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wiwatować ndk.

Wiktionary

# wiwatówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. armatka do strzelania na wiwat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Armat nie mamy, jeno nasze wiwatówki, dobre do pukania w czasie uczt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲivaˈtufka, AS: vʹivatufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiwat

czas. wiwatować

wykrz. wiwat

Wiktionary

# wiwatowski

nazwisko

SJP.pl

# wiwatowy

→ wiwat, np. kielich wiwatowy

SJP.pl

# wiwenda

przestarzale: żywność, prowiant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. żywność, prowiant, zapasy żywnościowe

(1.2) daw. przeżycie, utrzymanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) o, zapachu, perfumo, lawendo • wielobarwna tęczująca tańcująca wstęgo • niewyczerpalna nigdy wiwendo (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲiˈvɛ̃nda, AS: vʹivẽnda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiwifikacja ż.

Wiktionary

# wiwera

ssak drapieżny; łasza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Viverra|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny wiwer w rodzinie wiwerowatych;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju wiwera (1.1)

Wiktionary

Wiwera (Viverra) – rodzaj ssaków z podrodziny wiwer (Viverrinae) w obrębie rodziny wiwerowatych (Viverridae).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wiwery nmos., wiwerowate nmos.

przym. wiwerowaty

Wiktionary

# wiwern

mityczne stworzenie podobne do smoka, dwunożny gad z parą błoniastych skrzydeł, długą szyją i ogonem, często zakończonym jadowitym grotem; wywerna, wiwern

SJP.pl

Wiwern (wiwerna lub wywerna) – mityczny gad ze średniowiecznego bestiariusza, często utożsamiany ze smokiem.

Nazwa „wiwern” pochodzi z języka angielskiego (wyvern). W Wielkiej Brytanii wiwerny są szczególnie popularne, można je spotkać w ikonografii, legendach oraz w heraldyce. Wizerunki dwunogiego smoka przyniosły na Wyspy Brytyjskie, prawdopodobnie jako godła wojskowe rzymskie legiony, które z kolei przejęły ten symbol od Daków.

Wikipedia

# wiwerna

mityczne stworzenie podobne do smoka, dwunożny gad z parą błoniastych skrzydeł, długą szyją i ogonem, często zakończonym jadowitym grotem; wywerna, wiwern

SJP.pl

Wiwern (wiwerna lub wywerna) – mityczny gad ze średniowiecznego bestiariusza, często utożsamiany ze smokiem.

Nazwa „wiwern” pochodzi z języka angielskiego (wyvern). W Wielkiej Brytanii wiwerny są szczególnie popularne, można je spotkać w ikonografii, legendach oraz w heraldyce. Wizerunki dwunogiego smoka przyniosły na Wyspy Brytyjskie, prawdopodobnie jako godła wojskowe rzymskie legiony, które z kolei przejęły ten symbol od Daków.

Wikipedia

# wiwerowate

rodzina ssaków drapieżnych; łasze, wiwery, łaszowate

SJP.pl

Wiwerowate, łaszowate, łasze (Viverridae) – rodzina ssaków z podrzędu kotokształtnych (Feliformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora), występująca głównie w leśnych ekosystemach południowej i południowo-wschodniej Azji, w Afryce i w południowo-zachodniej Europie, głównie poprzez lasy tropikalne, aż do RPA. Żeneta serwalowata (Genetta servalina) zamieszkuje wyspę Zanzibar. Spokrewnione z łaszowatymi gatunki z rodziny Eupleridae występują na Madagaskarze, a Nandiniidae w Afryce. Łaszowate są blisko spokrewnione z hienowatymi (Hyaenidae), mangustowatymi (Herpestidae) i kotowatymi (Felidae).

Wikipedia

# wiwerowaty

o cechach wiwerowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# wiwi

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w rejonie ewenkijskim Kraju Krasnojarskiego Rosji, uchodzi do Dolnej Tunguzki;

Wiktionary

Rosja:

- Wiwi – rzeka
- Wiwi – jezioro z którego wypływa ww. rzeka

Zobacz też:

- Vivi

Wikipedia

# wiwianit

minerał, uwodniony fosforan żelaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady fosforanów;

Wiktionary

Wiwianit (Vivianit) – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady fosforanów. Nazwa została mu nadana w 1817 r. przez Abrahama Gottloba Wernera na cześć pochodzącego z Kornwalii polityka i przemysłowca walijskiego, Johna Henry'ego Viviana (1785–1855).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vʲiˈvʲjä̃ɲit, AS: vʹivʹi ̯ä̃ńit

Wiktionary

# wiwifikacja

dawniej: ożywienie, obdarzenie życiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. ożywienie, ponowne obdarzenie życiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiwenda ż., wiwarium n.

Wiktionary

# wiwisekcja

1. doświadczalny zabieg na żywym zwierzęciu;
2. szczegółowa analiza czyjejś osobowości; krytyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wet. operacja, doświadczenie przeprowadzane in vivo, na żywym, nieuśmierconym uprzednio organizmie zwierzęcym;

Wiktionary

Wiwisekcja (łac. vivus ‘żywy’, sectio ‘rozcięcie’) – zabieg operacyjny wykonywany na żywym zwierzęciu w celach badawczych. Wiwisekcja jest przedmiotem protestów obrońców praw zwierząt, którzy wskazują na znaczenie różnic międzygatunkowych oraz postulują zastąpienie jej alternatywnymi metodami badań (np. badaniami na tkankach, symulacjami komputerowymi czy pełnym wykorzystaniem już zdobytych doświadczeń).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wiwisektor m.

przym. wiwisekcyjny

Wiktionary

# wiwisekcyjny

dotyczący wiwisekcji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wiwisekcją, dotyczący wiwisekcji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiwisekcja ż., wiwisektor m.

Wiktionary

# wiwisektor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto przeprowadza wiwisekcje

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiwisekcja ż.

przym. wiwisekcyjny

Wiktionary

# wixa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj klubowej imprezy z elementami przebierania się, używania masek i intensywnie święcącch gadżetów

Wiktionary

Wiksa (również wixa, od niem. wichser) – rodzaj imprezy klubowej.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) wiksa

Wiktionary

# wiz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. icht. bieługa

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: wiza

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) wyz, bieługa

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. wyz m., wizina ż., wizyna ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|bieługa.

źródła.

== wiz (język staro-wysoko-niemiecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) biały

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲis, AS: vʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wyz m., wizina ż., wizyna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyz, bieługa

Wiktionary

# wiza

dokument zezwalający na wjazd do danego kraju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. turyst. pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

Wiktionary

Wiza (z fr. visa) – pisemne zezwolenie na przekroczenie granicy lub pobyt na terenie obcego państwa wystawiane cudzoziemcom przez przedstawicielstwa dyplomatyczne lub konsularne (konsulaty) tegoż państwa. W niektórych wypadkach może być też uzyskana na przejściach granicznych. Wiza ma zazwyczaj postać naklejki umieszczonej w paszporcie lub innym dokumencie podróży, może też mieć postać stempla lub wpisu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polacy potrzebują wizy, aby wyjechać do USA, a obywatele USA jadący do Polski – nie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲiza, AS: vʹiza

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wizować ndk.

przym. wizowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) wiza turystyczna • wiza tranzytowa

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. wizować ndk.

przym. wizowy

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|visa. < etym2|łac|video|visa. → (rzeczy) widziane

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) vizë ż.

* angielski: (1.1) visa

* arabski: (1.1) إذن الدخول, تأشيرة, سمة, تأشيرة دخول, egiparab|فيزا.

* baskijski: (1.1) bisa

* białoruski: (1.1) віза ż.

* bułgarski: (1.1) виза ż.

* chorwacki: (1.1) viza ż.

* czeski: (1.1) vízum n.

* duński: (1.1) visum n.

* fiński: (1.1) viisumi

* francuski: (1.1) visa

* górnołużycki: (1.1) wizum m.

* gruziński: (1.1) ვიზა

* hausa: (1.1) biza

* hiszpański: (1.1) visado m., visa ż.

* islandzki: (1.1) vegabréfsáritun ż.

* japoński: (1.1) 査証 (さしょう)

* koreański: (1.1) 비자

* łotewski: (1.1) vīza ż.

* macedoński: (1.1) виза ż.

* niemiecki: (1.1) Visum n.

* norweski (bokmål): (1.1) visum n.

* nowogrecki: (1.1) βίζα ż.

* rosyjski: (1.1) ви́за ż.

* serbski: (1.1) виза ż.

* szwedzki: (1.1) visum n.

* turecki: (1.1) vize

* turkmeński: (1.1) wiza

* ukraiński: (1.1) віза ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# wiżajeński

przymiotnik od: Wiżajny (miejscowość, jezioro)

SJP.pl

# wiżajny

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim;

(1.2) geogr. jezioro w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim;

Wiktionary

Wiżajny – wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, na Suwalszczyźnie, siedziba gminy Wiżajny. Dawniej miasto; uzyskały lokację miejską w 1620 roku, zdegradowane w 1870 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 2013 roku sery z Wiżajn i Rutki otrzymały certyfikat Doceń Polskie, potwierdzający wysoką jakość.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wiżajeński

Wiktionary

# wizard

Wizard to zespół muzyczny z Niemiec grający power metal, założony w 1989 roku w Bocholt.

Założycielem zespołu był Sven D'Anna, który postanowił stworzyć zespół wraz ze swoim sąsiadem Michael Maassem, który odszedł z zespołu.

Wikipedia

# wizaż

sztuka dobierania makijażu, modelowania twarzy

SJP.pl

# wizażanka

środowiskowo: użytkowniczka portalu internetowego Wizaż.pl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hobbistka zajmująca się dobieraniem fryzury, ubrań, makijażem, ale w odróżnieniu od wizażystki, nie trudniąca się tym zawodowo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizaż mrz., wizażystka ż., wizażysta mos.

Wiktionary

# wizażysta

specjalista od makijażu, modelowania twarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista zajmujący się tworzeniem czyjegoś wizerunku (dobieraniem fryzury, ubrań itp.); także osoba świadcząca usługi w dziedzinie makijażu artystycznego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲizaˈʒɨsta, AS: vʹizažysta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizaż

:: fż. wizażystka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stylista

Wiktionary

# wizażystka

specjalistka od makijażu, modelowania twarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka zajmująca się tworzeniem czyjegoś wizerunku (dobieraniem fryzury, ubrań itp.); także świadcząca usługi w dziedzinie makijażu artystycznego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam umówioną wizytę u wizażystki, muszę zrobić wrażenie na tej zagranicznej delegacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲizaˈʒɨstka, AS: vʹizažystka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizaż m.

:: fm. wizażysta m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stylistka

Wiktionary

# wizeński

→ Wizna (wies w Polsce); wiski

SJP.pl

# wizerunek

1. podobizna, portret;
2. dowód, świadectwo czegoś; przykład, wzór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pierwowzór, odbicie, obraz

(1.2) sposób, w jaki dana osoba jest przedstawiana i postrzegana

Wiktionary

Wizerunek – podobizna osoby utrwalona w postaci obrazu, rysunku, fotografii bądź sposób percepcji danej osoby (np. polityka przez jego elektorat) lub rzeczy.

Sąd Najwyższy stwierdził, iż aby wizerunek był objęty ochroną prawa cywilnego, musi być wykonany tak, aby dawał możliwość identyfikacji osoby przedstawionej, bez względu na sposób ujęcia (z przodu, z boku, etc.). Rozpoznawalność musi mieć natomiast charakter powszechny (nie ogranicza się do wąskiego kręgu osób).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Kształtowanie wizerunku wroga jest czynnością tak starą jak tworzenie malowideł naskalnych. Dziś jednak problem polega nie tyle na kreatywności twórców, ile raczej na nadużywaniu owych negatywnych wizerunków w praktyce politycznej (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲizɛˈrũnɛk, AS: vʹizerũnek

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) image

Wiktionary

# wizerunkowy

→ wizerunek

SJP.pl

#### Patrz:

wizerunek

# wizg

wysoki, przenikliwy głos; gwizd; pisk; wizgot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wysoki, przenikliwy, przeraźliwy głos lub dźwięk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pamiętam jak zbliżając się do tego rejonu (już po wojnie), słychać było przeraźliwy wizg kół na wyjeżdżonych szynach tramwajowych.

(1.1) Ostatni TIE wycelował i wystrzelił, podlatując z wizgiem silników.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲisk, AS: vʹisk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizgot mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwizd, pisk

Wiktionary

# wizgot

regionalnie: wizg - wysoki, przenikliwy głos, gwizd, pisk; wisk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg. zob. wizg.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizg mrz.

Wiktionary

# wizina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. spoż. mięso z wiza (wyza), czyli bieługi, zwykle wędzone lub suszone

(1.2) gwara. wyżyna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Do dalszych przywozowych towarów należą: perły, drogie kamienie, i futra sobole, rysie, kunie, morskich myszy, lisie, niedźwiedzie i inszych źwierząt, których mnogość dostarczają lasy Północy i Wschodu; dalej przychodzą: wizina, śledzie i insze usolone albo zasuszone na wietrze ryby morskie (…) sic.

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. wiz m., wyz m., wizyna ż.

(1.2)

rzecz. wyż m., wyżyna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wizyna

(1.2) wyżyna

Wiktionary

# wizja

wytwór czyjejś wyobraźni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) widzenie, przywidzenie

(1.2) obraz, plan czegoś stworzony w czyjejś wyobraźni

(1.3) obraz przesyłany drogą radiową, odbierany przez ekran telewizyjny

Wiktionary

- wizja – widzenie, przywidzenie
- wizja – obraz stworzony w czyjejś wyobraźni
- wizja – obraz przesyłany drogą radiową, odbierany przez np. telewizor
- wizja firmy

Zobacz też

- wizja lokalna
- wizja uszczęśliwiająca
- Wizja Ezdrasza
- Wizja TV

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Widział ich śmierć w wizji.

(1.2) Politycy opozycji mają wizję naprawy państwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizjonerstwo n.

przym. wizjonerski

Wiktionary

# wizjer

1. otwór w drzwiach umożliwiający oglądanie tego, co się dzieje na zewnątrz; judasz; przeziernik
2. przyrząd celowniczy broni; przeziernik; diopter
3. część przyrządu optycznego służąca do określenia właściwych granic wycinka obserwowanej przestrzeni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. otwór w drzwiach lub czasem w ścianie umożliwiający obserwowanie tego, co dzieje się po drugiej stronie

(1.2) techn. celownik aparatu fotograficznego, peryskopu i podobnych urządzeń

Wiktionary

Wizjer – część przyrządu optycznego (np. aparatu fotograficznego) służąca do określenia granic kadru; celownik pozwalający na wybór i ustalenie obiektu zdjęcia.

W aparatach fotograficznych stosowany jest najczęściej celownik lunetkowy, będące układem optycznym wbudowanym w korpus aparatu, w którym widoczny obraz jest pomniejszony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ktoś zapukał do drzwi, więc spojrzałem w wizjer i zobaczyłem policjanta.

(1.2) W fotografii cyfrowej do kadrowania wykorzystujemy wyświetlacz lub wizjer aparatu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲizʲjɛr, AS: vʹizʹi ̯er

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) judasz, gwara więzienna lipo

Wiktionary

# wizjerka

środowiskowo, przestarzale: wizjer w drzwiach więziennej celi

SJP.pl

# wizjerowy

przymiotnik od: wizjer

SJP.pl

# wizjoner

1. osoba myśląca przyszłościowo, twórca śmiałych planów związanych z przyszłością;
2. osoba miewająca wizje; prorok, profeta, jasnowidz, jasnowidzący;
3. osoba żyjąca w świecie fantazji; marzyciel, utopista

SJP.pl

- wizjoner – człowiek miewający wizje; zob. też: prorok, wieszcz, jasnowidz
- Wizjoner – album muzyczny rapera Pona

Wikipedia

# wizjonerka

1. kobieta myśląca przyszłościowo, autorka śmiałych planów związanych z przyszłością;
2. kobieta miewająca wizje; prorokini, profetka, jasnowidząca;
3. kobieta żyjąca w świecie fantazji; marzycielka, utopistka

SJP.pl

# wizjonerski

przymiotnik

(1.1) właściwy wizjonerowi, charakteryzujący się wizjonerstwem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizja ż., wizjonerstwo n., wizjoner m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) proroczy

Wiktionary

# wizjonerskość

→ wizjonerski

SJP.pl

#### Patrz:

wizjonerski

# wizjonerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) widzenie, przeżywanie wizji

(1.2) przedstawianie własnych wizji w twórczości artystycznej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wizjonerstwo Słowackiego jest równe przeżyciu mistycznemu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲizʲjɔ̃ˈnɛrstfɔ, AS: vʹizʹi ̯õnerstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizja, wizjoner

przym. wizjonerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) proroctwo

Wiktionary

# wizna

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim;

Wiktionary

Wizna – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Wizna. Leży nad Narwią na historycznym Mazowszu.

Siedziba gminy Wizna. Dawniej miasto; uzyskała lokację miejską w 1400 roku, zdegradowana w 1870 roku. Miasto królewskie Korony Królestwa Polskiego, położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wiskim ziemi wiskiej województwa mazowieckiego. Miejsce obrad sejmików ziemskich ziemi wiskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku. Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Bożejewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po powstaniu styczniowym Wizna utraciła prawa miejskie na podstawie carskiego dekretu.

(1.1) W XII wieku książę Bolesław nadał prawo spławiania towarów Narwią z Wizny do Makowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiźnianin mos., wiźnianka ż.

przym. wiźniański

Wiktionary

# wiźnianin

mieszkaniec Wizny (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wizny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiźnianie nie mieli nic przeciwko muralom patriotycznym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wizna ż.

:: fż. wiźnianka ż.

przym. wiźniański

Wiktionary

# wiźnianka

mieszkanka Wizny (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wizny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wizna ż.

:: fm. wiźnianin mos.

przym. wiźniański

Wiktionary

# wiźniański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Wizny, związany z Wizną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zwiedziliśmy pozostałości wiźniańskiego grodu wczesnopiastowskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wizna ż., wiźnianin mos., wiźnianka ż.

Wiktionary

# wizon

gatunek norki żyjącej dziko w Ameryce Północnej; norka amerykańska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Neovison||ref=tak., rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny łasic;

(1.2) zool. drapieżnik z rodzaju wizon (1.1)

(2.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Neovison vison|Schreber|ref=tak., gatunek drapieżnych ssaków z rodziny łasicowatych, występujących w stanie dzikim, w Ameryce Północnej;

(2.2) zool. drapieżnik z gatunku wizon (2.1)

Wiktionary

Łasice, łasice właściwe (Mustelinae) – podrodzina w rodzinie łasicowatych (Mustelidae), obejmująca najmniejsze ssaki w rzędzie drapieżnych (Carnivora).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głowa wizona jest mała i dość płaska.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) wizon amerykański, norka amerykańska

(2.2) wizon amerykański, norka amerykańska

Wiktionary

# wizować

opatrzyć, opatrywać (paszport) wizą

SJP.pl

# wizowy

przymiotnik od: wiza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący wizy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Loteria wizowa […] odbywa się corocznie od sześciu lat.

(1.1) Do końca czerwca ustawa wizowa ma trafić pod obrady wspólnej komisji Senatu i Izby Reprezentantów.

(1.1) A potem złożyli się na bilet i załatwili formalności wizowe, żeby tylko mogła być na placu Świętego Piotra w dniu inauguracji nowego pontyfikatu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wiza ż.

przym. bezwizowy

Wiktionary

# wizualistka

→ wizualista

SJP.pl

#### Patrz:

wizualista

# wizualizacja

1. przedstawienie czegoś za pomocą obrazu;
2. wyobrażanie sobie czegoś

SJP.pl

Wizualizacja – ogólna nazwa graficznych metod tworzenia, analizy i przekazywania informacji. Za pomocą środków wizualnych ludzie wymieniają się zarówno ideami abstrakcyjnymi, jak i komunikatami mającymi bezpośrednie oparcie w rzeczywistości. W dzisiejszych czasach wizualizacja wpływa na sposób prowadzenia badań naukowych, jest rutynowo wykorzystywana w dyscyplinach technicznych i medycynie, służy celom dydaktycznym, a także bywa pojmowana jako środek wyrazu artystycznego.

Wikipedia

# wizualizacyjny

→ wizualizacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący wizualizacji

Wiktionary

#### Patrz:

wizualizacja

#### Powiązane:

rzecz. wizualizer mrz., wizualizacja ż., wizualizowanie n.

czas. wizualizować ndk., zwizualizować dk.

Wiktionary

# wizualizer

urządzenie umożliwiające pokazywanie niewielkich przedmiotów lub dokumentów w powiększeniu

SJP.pl

Wizualizer (ang. document camera) - urządzenie z dziedziny wyposażenia biurowego służące do prezentacji. Umożliwia pokazanie na ekranie (w połączeniu z projektorem) lub na telewizorze czy też monitorze zarówno płaskiego (kartka w szczególności), jak i przestrzennego przedmiotu.Urządzenie to jest zwykle zbudowane w postaci podstawki, do której przymocowane jest ramię z kamerą i źródłem światła.

Wikipedia

# wizualizm

Op-art (ang. op art, od optical art ‘sztuka optyczna’), in. wizualizm – kierunek w grafice, modzie, sztuce użytkowej i malarstwie, którego zadaniem jest oddziaływanie na oko widza, a nie na jego intelekt czy emocje; stosujący abstrakcyjne kombinacje linii dające geometryczne złudzenia optyczne, efekty świetlne, dynamiczne i fakturalne, zmierzające do wywołania wrażenia głębi oraz ruchu rozwibrowaniem pola widzenia. Za okres szczytowy op-artu uznaje się lata 50. i 60. XX wieku.

Wikipedia

# wizualizować

przedstawiać coś za pomocą obrazu, prezentować graficznie, ilustrować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zwizualizować)

(1.1) przedstawiać w postaci obrazu; prezentować graficznie

czasownik zwrotny niedokonany wizualizować się (dk. zwizualizować się)

(2.1) być wizualizowanym

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wizualizacyjny, wizualny

Wiktionary

# wizualność

→ wizualny

SJP.pl

#### Patrz:

wizualny

# wizualny

odbierany za pomocą wzroku, działający na wzrok, związany ze wzrokiem; wzrokowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dostrzegalny wzrokiem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizualista mos., wizualistka ż., wizualizm mrz.

czas. wizualizować

przysł. wizualnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naoczny, optyczny, widoczny, wzrokowy

Wiktionary

# wizura

w geodezji: przestrzeń pomiędzy stanowiskiem instrumentu a punktem celowania, wolna od przeszkód uniemożliwiających dokonanie pomiarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przestrzeń wolna od przeszkód, zapewniająca dobre widzenie

Wiktionary

Wizura (szpara wzrokowa, wizjer, pot. wiziura) – część konstrukcyjna hełmu w postaci wąskiego poprzecznego otworu, umożliwiającego obserwację w przypadku gdy konstrukcja hełmu zasłania twarz użytkownika. Wizura stosowana była zwłaszcza w hełmach zamkniętych. Wycinano ją bezpośrednio w dzwonie hełmu, bądź w jego podnoszonej zasłonie (zob. przyłbica).

Wikipedia

# wizurka

przecinka, ścieżka leśna

SJP.pl

# wizygoci

lud germański, zachodni odłam Gotów; Goci zachodni

SJP.pl

Wizygoci, Goci zachodni lub Terwingowie, dosł: „leśni ludzie”, „mieszkańcy lasu” (łac. Visigothi) – lud germański, odłam Gotów. W IV wieku przyjęli arianizm (dzięki Biblii przetłumaczonej przez Wulfilę na język gocki).

Wikipedia

# wizygocki

dotyczący Wizygotów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. etn. związany z Wizygotami, dotyczący Wizygotów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podkreśla się, że biskupi katoliccy popierali władców wizygockich i ułatwiali wewnętrzne przemiany.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wizygot mos., Wizygotka ż.

Wiktionary

# wizygot

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;

Wiktionary

Wizygoci, Goci zachodni lub Terwingowie, dosł: „leśni ludzie”, „mieszkańcy lasu” (łac. Visigothi) – lud germański, odłam Gotów. W IV wieku przyjęli arianizm (dzięki Biblii przetłumaczonej przez Wulfilę na język gocki).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Arabowie podbili Wizygotów w VIII wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Wizygotka ż.

przym. wizygocki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Got zachodni, Terwing

Wiktionary

# wizyjny

dotyczący wizji, mający charakter wizji; będący wytworem fantazji

SJP.pl

# wizyr

przestarzałe: wizjer

SJP.pl

# wizyta

odwiedziny, przybycie gdzieś w celach towarzyskich lub oficjalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

Wiktionary

- Wizyta – film Juliana Dziedziny z 1971 r.
- Wizyta – film dokumentalny Marcela Łozińskiego z 1974 r.
- Wizyta – film M. Nighta Shyamalana z 2015 r.
- Wizyta starszej pani – tragikomedia Friedricha Dürrenmatta
- Wizyta ad limina – termin w kościele Katolickim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wszyscy pojechaliśmy z wizytą do naszej rodziny w Niemczech.

(1.1) Byłem zaskoczony wizytą sąsiada i nie miałem go czym poczęstować.

(1.1) W gazecie pisali o wizycie polskiego prezydenta w Stanach Zjednoczonych.

(1.1) Wujek nigdy nie lubił wizyt nieproszonych gości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲiˈzɨta, AS: vʹizyta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizytownik mrz., wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytówka ż., wizytka ż., wizytowanie n., zwizytowanie n.

czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

przym. wizytowy, wizytówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odwiedziny, pobyt, audiencja

Wiktionary

# wizytacja

urzędowa wizyta władz danej instytucji, połączona z kontrolą; inspekcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeprowadzenie wizyty kontrolnej w instytucji lub obiekcie;

(1.2) komisja dokonująca kontroli instytucji zależnej

(1.3) daw. szpitalny obchód lekarski

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Takowe zezwolenie wydaje się na czas nieokreślony po wizytacji obiektu.

(1.2) Nigdy nie wpuszczono żadnej wizytacji na teren zakładu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizyta ż., wizytowanie n., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytownik mrz.wizytówka ż., zwizytowanie n.

czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

przym. wizytacyjny, wizytatorski, powizytacyjny, wizytowy, wizytówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kontrola, inspekcja, zwizytowanie

(1.2) kontrola

Wiktionary

# wizytacyjny

dotyczący wizytacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wizytacją, dotyczący wizytacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie zachowały się dawne księgi wizytacyjne pszczyńskiej parafii.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytowanie n., zwizytowanie n.

czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

przym. powizytacyjny, wizytatorski

Wiktionary

# wizytator

osoba lub komisja kontrolująca podległe placówki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przeprowadzająca wizytację

Wiktionary

- Wizytator (osoba) − urzędnik dokonujący wizytacji podległych mu placówek
- Inaczej odwiedzający – wzorzec projektowy w inżynierii oprogramowania

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po przemówieniu wizytatora zabrał głos dyrektor szkoły.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

przym. wizytacyjny, wizytowy, wizytatorski

rzecz. wizyta ż., wizytacja ż.

:: fż. wizytatorka ż.

Wiktionary

# wizytatorka

kobieta kontrolująca podległe placówki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta przeprowadzająca wizytację

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poprzednim wizytatorkom to jakoś nie przeszkadzało.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizytacja ż.

:: fm. wizytator mos.

czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

przym. wizytacyjny, wizytatorski, wizytowy

Wiktionary

# wizytatorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wizytatorem, dotyczący wizytatora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizytownik mrz., wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż.

czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

przym. wizytacyjny, powizytacyjny

Wiktionary

# wizytka

1. zdrobnienie od: wizyta
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zakon Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wizyta

(1.2) rel. zakonnica z Zakonu Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny

Wiktionary

Wizytka – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Bełchatów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. zwizytowanie n., wizyta ż.

przym. wizytówkowy, wizytowy

czas. zwizytować, wizytować

Wiktionary

# wizytkarta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wizytówka

Wiktionary

# wizytki

1. zdrobnienie od: wizyta
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zakon Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny

SJP.pl

Zakon Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, łac. Ordo Visitationis Beatissimae Mariae Virginis – klauzurowe zgromadzenie zakonne – żeński zakon, w Polsce zwany potocznie siostrami wizytkami.

Nazwa wizytki wywodzi się od francuskiego czasownika: visiter – po polsku: odwiedzać. Nowo założone zgromadzenie miało bowiem początkowo charakter kontemplacyjno-czynny: wizytki wzorem Maryi nawiedzającej św. Elżbietę, udawały się z pomocą do ubogich i chorych.

Wikipedia

# wizytować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zwizytować)

(1.1) przeprowadzać wizytację

(1.2) składać oficjalną wizytę

(1.3) daw. badać pacjenta

(1.4) daw. robić obchód w szpitalu

czasownik zwrotny niedokonany wizytować się (dk. brak)

(2.1) przest. wzajemnie się odwiedzać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Minister nalegała, by częściej wizytować placówkaacówki oświatowe.

(1.2) W maju papież będzie wizytował Rosję i Chiny.

(1.4) Lekarze właśnie wizytowali, gdy zadzwoniono z bloku operacyjnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizytownik mrz., wizytatorka ż., wizyta ż., wizytacja ż., wizytator mos., wizytówka ż., wizytka ż., wizytowanie n., zwizytowanie n.

przym. wizytowy, wizytacyjny, wizytatorski

czas. zwizytować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) odwiedzać

Wiktionary

# wizytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przeprowadzanie wizytacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na końcu wizytowania już prawie nie mógł mówić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizytownik mrz., zwizytowanie n., niewizytowanie n., wizytacja ż., wizytówka ż., wizyta ż.

czas. zwizytować, wizytować ndk.

przym. wizytowy, wizytacyjny

Wiktionary

# wizytówka

druk akcydensowy w formie małego kartoniku z nadrukowanym imieniem, nazwiskiem, adresem itp., współcześnie spełnia również funkcje reklamowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

(1.2) tabliczka na drzwiach z informacją o lokatorze

(1.3) dołączana do wiadomości e-mail informacja o danych osobowych lub firmowych nadawcy

(1.4) coś, czym się można pochwalić

Wiktionary

Wizytówka w sensie poligraficznym jest drukiem akcydensowym. Wizytówka to zazwyczaj prostokątny, podręczny kartonik, zapisany treścią zależną od rodzaju wizytówki. Towarzyszy chwilom nawiązywania znajomości, stając się elementem konwenansu. Jest oznaką uprzejmości i szacunku, a współcześnie może też pełnić funkcje reklamowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wymiana wizytówek to częsty element spotkań handlowych.

(1.2) Zaraz zauważył widniejące na drewnianej wizytówce imię i nazwisko.

(1.3) Wiele programów pocztowych umożliwia dołączanie wizytówek do wysyłanej korespondencji.

(1.4) Tężnie i park stały się wizytówką nadodrzańskiego grodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲizɨˈtufka, AS: vʹizytufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zwizytowanie n., wizyta ż., wizytacja ż., wizytowanie n., wizytownik mrz., wizytator mos., wizytatorka ż.

czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

przym. wizytowy, wizytówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bilecik, bilet wizytowy, karta wizytowa; gw-pl|Górny Śląsk|wizytkarta.

(1.3) sygnaturka

Wiktionary

# wizytówkowy

→ wizytówka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wizytówką, dotyczący wizytówki

Wiktionary

#### Patrz:

wizytówka

#### Przykłady

(1.1) Weź udział w loterii wizytówkowej, do wygrania cenne nagrody!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizytacja ż., wizyta ż., wizytka ż., wizytówka ż., wizytownik mrz.

Wiktionary

# wizytownik

mały segregator na wizytówki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biur. etui lub segregator do przechowywania wizytówek;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Władek dostał na Gwiazdkę wizytownik ze skóry.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizyta ż., wizytacja ż., wizytowanie n., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytówka ż.

czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

przym. wizytowy, wizytówkowy, wizytatorski

Wiktionary

# wizytowy

przymiotnik od: wizyta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wizytą, dotyczący wizyty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oferujemy stroje wizytowe oraz sportowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wizytownik mrz., zwizytowanie n., wizyta ż., wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytówka ż., wizytka ż., wizytowanie n.

czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

przysł. wizytowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyjściowy

Wiktionary

# wił

dawniej: błazen, żartowniś, wesołek, lekkoduch; szaławiła, wiła, sowizdrzał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) błazen, żartowniś

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: wiła

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. przesz. od: wić

Wiktionary

Wił (ukr. Віл) – wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie kamieńskim. Liczy 202 mieszkańców

Do 2020 w rejonie lubieszowskim.

Wikipedia

# wiła

boginka wodna, żeńskie bóstwo słowiańskie, piękna kobieta z długimi, złotymi albo czarnymi włosami, skora do zabaw, zwodząca na śmierć młodzieńców, ukazująca się często pod postacią łabędzia lub konia

SJP.pl

Wiła, samowiła, samodiwa – południowosłowiański i ruski odpowiednik południcy, mamuny i rusałki. Na zachodniej Słowiańszczyźnie znana w zdegradowanej formie jako straszydło lub demon sprowadzający na ludzi obłęd.

Wiły wywodziły się z dusz zmarłych młodo dziewczyn. Zamieszkiwały lasy (samowiły), góry (zagorkinie), rzeki i jeziora (brodarice) oraz obłoki (oblakinie). Potrafiły dosiadać obłoków i przesuwać je spojrzeniem. Zazwyczaj zjawiały się w gromadach, mogły przybrać postać pięknych skrzydlatych dziewcząt o lekkich i niemal przezroczystych ciałach, nagich lub kuso odzianych, ale także koni, łabędzi, sokołów lub wilków. Czasami zmieniały się też w wiry powietrzne. Według niektórych naukowców te wiry powietrzne przyjmowały kształty węży.

Wikipedia

# wiłkomirski

nazwisko

SJP.pl

Wiłkomirski:

- Alfred Wiłkomirski
- Józef Wiłkomirski
- Kazimierz Wiłkomirski
- Krzysztof Wiłkomirski
- Maria Wiłkomirska
- Michał Wiłkomirski
- Wanda Wiłkomirska

Wikipedia

# wiłkupie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim;

Wiktionary

Wiłkupie – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Wiżajny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Na północ od wsi przebiega granica z Litwą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Młody mężczyzna zginął w wypadku w Wiłkupiach w gminie Wiżajny.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wiłkupski

Wiktionary

# wj

skrót od: Księga Wyjścia - druga księga Pisma Świętego, należąca do Starego Testamentu, zaliczana do Pięcioksięgu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Wyjścia

Wiktionary

Księga Wyjścia [Wj], Druga Księga Mojżeszowa [2 Mojż], Exodus [Ex] (hebr. שמות (Szemot) – „imiona" – od pierwszych słów księgi, gr. Εξοδος Exodos z Septuaginty) – druga księga Pisma Świętego.

Księga Wyjścia należy do Pięcioksięgu i tym samym do Starego Testamentu. Jest bardziej spójna i przejrzysta niż poprzedzająca ją Księga Rodzaju.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wj 40,15

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈvɨjɕʨ̑a, AS: ḱśẽŋga vyi ̯śća

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wyj, 2 Mojż.

Wiktionary

# wjasa

Wjasa (dewanagari व्यास, trl. vyāsa, dosł. „zbieracz, kompilator”, również Wedawjasa (वेद व्यास, trl. veda vyāsa, ang. Veda Vyasa) – tytuł odnoszący się do wielu Indusów. Najczęściej używa się go w odniesieniu do starożytnego mędrca indyjskiego – Weda-Wjasy, któremu przypisuje się autorstwo Mahabharaty i Puran oraz podział Wedy na części.Uważany za kompilatora Brahmasutr.

Wikipedia

# wjazd

1. miejsce przeznaczone do wjeżdżania
2. wjechanie dokądś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fakt wjechania dokądś, przybycia do jakiegoś miejsca

(1.2) miejsce, przez które można dokądś wjechać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wyjazd m.

czas. wjeżdżać

Wiktionary

# wjazdowy

przymiotnik od: wjazd

SJP.pl

# wjebać

wpierdolić; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. wrzucić;
2. wjebać (komuś) - pobić (kogoś);
3. wjebać się:
a) wpaść, np. do rowu;
b) wpaść w kłopoty

SJP.pl

# wjebywać

wpierdalać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. wrzucać;
2. wjebywać (komuś) - uderzać, bić (kogoś); przyjebywać;
3. wjebywać się:
a) wpraszać się;
b) wpadać w kłopoty

SJP.pl

# wjechać

1. jadąc, znaleźć się gdzieś, dostać się dokądś;
2. jadąc, dostać się na powierzchnię czegoś wysokiego;
3. jadąc, wpaść na coś lub na kogoś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wjeżdżać)

(1.1) dokonany od|wjeżdżać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛxat͡ɕ, AS: vʹi ̯eχać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. jechać

rzecz. wjechanie n.

Wiktionary

# wjechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wjechać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wjechać dk.

Wiktionary

# wjeżdżać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wjechać)

(1.1) jadąc, dostawać się dokądś

(1.2) jadąc, zmierzać ku górze danej trasy

(1.3) jadąc, wpadać na jakiś obiekt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wjazd mrz., wjeżdżanie n.

czas. jechać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) najeżdżać, napadać, wpadać

Wiktionary

# wjosa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Albanii i Grecji, wypływająca z gór Pindos, uchodząca do Morza Adriatyckiego;

Wiktionary

Wjosa (alb. Vjosa, Vjosë; gr. Αώος, Aṓos) – rzeka w Albanii i Grecji.

Ma długość 272 km, z czego pierwsze 80 km w Grecji, a pozostałe 192 km w Albanii. Jej źródła znajdują się w górach Pindos, w masywie Avgo na wysokości 1343 m n.p.m. Powierzchnia zlewni rzeki Wjosy wynosi 6704 km² z czego 4365 km² na obszarze Albani. Uchodzi do Morza Adriatyckiego. Uznawana za jeden z najmniej przekształconych systemów rzecznych Europy.

Wikipedia

# wkasać

gwarowo: podwinąwszy lub zawinąwszy jakąś część ubrania, włożyć

SJP.pl

# wkd

Warszawskie Koleje Dojazdowe

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Warszawska Kolej Dojazdowa;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jazda pociągiem WKD była całkiem przyjemna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿ka‿ˈdɛ, AS: vu‿ka‿de

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wukadka

Wiktionary

# wkds

skrótowiec

(1.1) = wojewódzka komisja dialogu społecznego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvu‿ka‿dɛ‿ˈːs, AS: vu‿ka‿d•‿es

Wiktionary

# wkkfit

skrót od: Wojewódzki Komitet Kultury Fizycznej i Turystki

SJP.pl

# wkkw

skrótowiec

(1.1) = wszechstronny konkurs konia wierzchowego

Wiktionary

# wkl

skrótowiec

(1.1) = hist. Wielkie Księstwo Litewskie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W WKL, obejmującym obok Litwy właściwej i Żmudzi rozległe terytoria ruskie, kształtował się własny system prawa, który poza prawem zwyczajowym litewskim zawierał znaczne elementy dawnego prawa ruskiego.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) W.Ks.Lit., WXL, WXLit

Wiktionary

# wkleić

umocować coś wewnątrz czegoś za pomocą kleju

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wklejać)

(1.1) dokonany od|wklejać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfklɛjit͡ɕ, AS: fklei ̯ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. klej mrz., wklejenie n., wklejanie n., wklejka ż.

czas. wklejać ndk., kleić ndk.

Wiktionary

# wklejenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wkleić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fklɛˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: fklei ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wkleić

Wiktionary

# wklejka

oddzielna kartka doklejana do stronicy książki, zawierająca dodatkowe ilustracje, mapy, tabele itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. luźna kartka zaraz za okładką książki, nieprzyklejona na całej powierzchni okładki

Wiktionary

Wklejka – oddzielna, pojedyncza kartka w formacie równym formatowi stronicy lub od niej większym, wklejona przez falc do grzbietu książki lub czasopisma. Zawiera najczęściej mapę, tabelę lub inny materiał ilustracyjny; może być drukowana jedno- lub dwustronnie, może też różnić się papierem od reszty publikacji (np. wklejka na papierze kredowym w książce wydrukowanej na papierze drukarskim).

Wikipedia

# wklepać

1. klepiąc, wbić, wcisnąć coś głębiej, do środka;
2. potocznie: wpisać jakiś tekst do pamięci komputera za pomocą klawiatury

SJP.pl

# wklepywać

1. klepiąc, wbijać, wciskać coś głębiej, do środka;
2. potocznie: wpisywać jakiś tekst do pamięci komputera za pomocą klawiatury

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wklepać)

(1.1) klepiąc, wciskać coś głębiej, do wewnątrz

(1.2) pot. przepisywać przy pomocy klawiatury (komputera, telefonu, maszyny do pisania itp.)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chce mieć rozstępy, nie wklepywać codziennie tony kremów, nie kąpać się w płatkach róży, nie używać perfum, które wulgarnie uwydatniają seksowność.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wklepywanie n., wklepanie n., klepanie n., klepnięcie n., klepka ż.

czas. wklepać dk., klepać ndk., klepnąć dk.

przym. klepkowy

Wiktionary

# wklęsać

stawać się wklęsłym, wgłębionym; zaklęsać, wpuklać się, zapadać się

SJP.pl

# wklęsek

w odlewnictwie: wkładka stosowana do otrzymywania wyokrągleń w modelach lub rdzennicach

SJP.pl

# wklęsnąć

stać się wklęsłym, wgłębionym; zaklęsnąć, wpuklić się, zapaść się

SJP.pl

# wklęśnięcie

stać się wklęsłym, wgłębionym; zaklęsnąć, wpuklić się, zapaść się

SJP.pl

# wklęśnięty

o powierzchni wznoszącej się od środka ku brzegom; wgłębiony, zapadnięty, nieckowaty, wklęsły

SJP.pl

# wklęsłodruk

druk wklęsły

SJP.pl

Druk wklęsły (druk wgłębny) – jeden z trzech podstawowych sposobów druku (obok druku płaskiego i druku wypukłego), stosowany zarówno w grafice warsztatowej, jak i poligrafii.

Druk wklęsły polega na tym, że miejsca drukujące są położone poniżej miejsc niedrukujących. Farba drukowa pokrywa najpierw całą formę drukową, po czym z miejsc niedrukujących jest zabierana raklem, a następnie farba pozostawiona w zagłębieniach jest przenoszona na podłoże drukowe.

Wikipedia

# wklęsłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co wklęsłe

(1.2) wklęsłe, zagłębione miejsce

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wklęśnięcie n.

czas. wklęsnąć dk.

przym. wklęsły

przysł. wklęsło

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wgłębienie, zaklęsłość, zaklęśnięcie

Wiktionary

# wklęsły

o powierzchni wznoszącej się od środka ku brzegom; wgłębiony, zapadnięty, nieckowaty, wklęśnięty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

(1.2) mat. o funkcji: taka, że jej wykres znajduje się pod styczną w każdym punkcie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skąd wzięłaś ów srebrzysty minerał z wklęsłym bokiem, co leży na sekretarzyku?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wklęsłość ż., wklęśnięcie n.

czas. wklęsnąć dk.

przysł. wklęsło

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wgłębiony, wklęśnięty, zapadnięty

Wiktionary

# wklikać

wpisać coś do komputera, klikając myszką

SJP.pl

# wklikiwać

wpisywać coś do komputera, klikając myszką

SJP.pl

# wkluczać

dawniej: włączać w zakres czegoś; wliczać, zaliczać

SJP.pl

# wkluczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wkluczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niewkluczanie n.

czas. wkluczać ndk.

Wiktionary

# wkluczyć

dawniej: włączyć w zakres czegoś; wliczyć, zaliczyć

SJP.pl

# wkm

wielkokalibrowy karabin maszynowy; wukaem

SJP.pl

Wielkokalibrowy karabin maszynowy (skr. wkm) – karabin maszynowy zasilany amunicją wielkokalibrową (kaliber w przedziale 12–20 mm).

Najpowszechniejszym kalibrem wkm jest 12,7 mm (0.50 cala), spotykane są też 13,2 mm, 14,5 mm, 15 mm, 20 mm. Obecnie ten ostatni kaliber zalicza się do działek.

Wikipedia

# wkodować

potocznie: wpoić, mocno utrwalić

SJP.pl

# wkodowany

potocznie: wpoić, mocno utrwalić

SJP.pl

# wkoleić

umieścić wykolejone wagony z powrotem na szynach

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkolejać)

(1.1) kolej. umieścić wykolejony pojazd z powrotem na szynach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kolej ż.

Wiktionary

# wkolejać

umieszczać wykolejone wagony z powrotem na szynach

SJP.pl

# wkolejnica

urządzenie służące do umieszczania wykolejonych wagonów z powrotem na szynach

SJP.pl

# wkop

odkrywkowe wyrobisko górnicze

SJP.pl

# wkopać

wkopnąć;
1. zagłębić w ziemi poprzez kopanie;
2. pot.
a) zdradzić kogoś; wsypać;
b) wkopać komuś - pobić kogoś, skopać;
3. wkopać się:
a) wryć się w ziemię;
b) wcisnąć się w coś;
c) pot. zdradzić się; wsypać się;
d) pot. wplątać się w przykrą sprawę

SJP.pl

# wkopiować

włączyć kopię do większej całości

SJP.pl

# wkopiowywać

włączać kopię do większej całości

SJP.pl

# wkopnąć

wkopać;
1. kopiąc, zagłębić w ziemi;
2. umieścić coś gdzieś mocnym kopnięciem;
3. potocznie: postawić kogoś w trudnej, kłopotliwej sytuacji;
4. potocznie: zdradzić, wydać kogoś

SJP.pl

# wkoło

ze wszystkich stron czegoś, co znajduje się w środku; wokół; wokoło

SJP.pl

# wkp

skrót od: Wszechzwiązkowa Komunistyczna Partia (bolszewików)

SJP.pl

# wkpg

skrót od: Wojewódzka Komisja Planowania Gospodarczego

SJP.pl

# wkr

skrót od: Wojskowa Komenda Rejonowa

SJP.pl

# wkra

rzeka w Polsce, dopływ Narwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Polsce, dolny bieg prawego dopływu Narwi;

(1.2) geogr. hydron. rzeka w Niemczech;

Wiktionary

## Miejscowości w Polsce

Wg TEWRYT jest ich 2

- Wkra – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
- Wkra – osada w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Joniec

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wkrzański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) hist. Ukra

Wiktionary

# wkraczać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wkroczyć)

(1.1) podn. krocząc, wchodzić gdzieś dostojnie; wstępować gdzieś wolno, z powagą

(1.2) zaczynać zajmować obcy obszar

(1.3) rozpoczynać postępowanie naprawiające naruszony ład

(1.4) rozpoczynać nowy etap

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkraczanie n., wkroczenie n.

czas. wkroczyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wstępować

(1.3) interweniować

Wiktionary

# wkraplać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wkroplić)

(1.1) dodawać do czegoś płyn pojedynczymi kroplami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kolbę zamykamy korkiem z wkraplaczem i do siarczynu wkraplamy 20-30 g stężonego kwasu siarkowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfkraplat͡ɕ, AS: fkraplać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkraplanie n., wkroplenie n., wkraplacz m., kropla ż., kropelka ż.

czas. wkroplić dk.

Wiktionary

# wkraplacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. przyrząd służący do precyzyjnego dozowania jakiegoś płynu i wlewania go do naczynia, w którym zachodzi reakcja chemiczna

(1.2) chem. zob. pipeta.

Wiktionary

Wkraplacz to naczynie laboratoryjne, które służy do precyzyjnego dozowania ciekłych substancji, zazwyczaj substratów do prowadzonej w kolbie reakcji chemicznej.

Typowy wkraplacz składa się z naczynia o kształcie cylindrycznym, stożkowym lub gruszkowym, które posiada z jednej strony szlif żeński, zaś z drugiej strony nóżkę z kranikiem i szlifem męskim.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. kropla ż. kropelka ż., kropienie n., kroplenie n., zakraplanie n., zakroplenie n., zakrapianie n., zakropienie n., kropidło n., kroplówka ż.

:: zdrobn. kropelki nmos.

czas. wkraplać, kropić ndk., kroplić ndk., zakraplać ndk., zakroplić dk., zakrapiać ndk., zakropić dk.

przym. kroplisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) pipeta, pipetka

Wiktionary

# wkraplanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wkraplać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fkraˈplãɲɛ, AS: fkraplãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wkraplać

rzecz. kropelka ż.

Wiktionary

# wkraść

wkraść się - dostać się gdzieś ukradkiem, niepostrzeżenie

SJP.pl

# wkrawać

krojąc, wrzucać, wkładać do czegoś

SJP.pl

# wkręcać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wkręcić)

(1.1) kręcąc czymś, wsadzać to w coś, umocowywać w czymś

(1.2) wprowadzać w środek obracającego się układu mechanicznego

(1.3) pot. chytrze podsuwać coś komuś, zabiegać, by ktoś coś nabył

(1.4) pot. wprowadzać kogoś do jakiegoś środowiska używając protekcji

czasownik zwrotny niedokonany wkręcać się (dk. wkręcić się)

(2.1) być wkręcanym

(2.2) ulegać wciągnięciu przez obracające się elementy mechanizmu

(2.3) podstępem dostawać się gdzieś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkręcanie n., wkręt mrz., wkrętak mrz., wkrętarka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wciskać, wsadzać

(1.3) wciskać

Wiktionary

# wkręcacz

potocznie:
1. osoba wkręcająca coś;
2. osoba umyślnie wprowadzająca kogoś w błąd, zwykle dla żartu;
3. wkrętarka - urządzenie do wkręcania i wykręcania wkrętów lub śrub; wkręcarka;
4. coś wywołującego silne zainteresowanie i skłaniające do poświęcenia na to dłuższego czasu

SJP.pl

# wkręcaczka

potocznie: kobieta umyślnie wprowadzająca kogoś w błąd, zwykle dla żartu

SJP.pl

# wkręcający

potocznie: wywołujący duże zainteresowanie i zajmujący czyjś czas; wciągający

SJP.pl

# wkręcalny

dający się wkręcić

SJP.pl

# wkręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wkręcać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wkręcać ndk.

rzecz. wkrętak mrz.

Wiktionary

# wkręcany

taki, którego umieszcza się w czymś poprzez kręcenie

SJP.pl

# wkręcarka

potocznie: wkrętarka - urządzenie do wkręcania i wykręcania wkrętów lub śrub; wkręcacz

SJP.pl

# wkręcenie

potocznie: silne zainteresowanie czymś i poświęcanie na to dużo czasu

SJP.pl

# wkręcić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkręcać)

(1.1) kręcąc czymś, wsadzić to w coś, umocować w czymś

(1.2) wprowadzić w środek obracającego się układu mechanicznego

(1.3) pot. chytrze podsunąć coś komuś

(1.4) pot. wprowadzić kogoś do jakiegoś środowiska, używając protekcji

czasownik zwrotny dokonany wkręcić się (ndk. wkręcać się)

(2.1) zostać wkręconym

(2.2) ulec wciągnięciu przez obracające się elementy mechanizmu

(2.3) podstępem dostać się gdzieś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkręcenie n., wkręt mrz., wkrętak mrz., wkrętarka ż.

Wiktionary

# wkręcik

1. mały wkręt - rodzaj śruby;
2. rodzaj małego kolczyka wkładanego w przekłutą część ciała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wkręt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkręt m.

Wiktionary

# wkręcony

potocznie: bardzo zainteresowany czymś i poświęcający temu dużo uwagi

SJP.pl

# wkreślać

kreśląc, włączać coś, nanosić na rysunek

SJP.pl

# wkreślić

kreśląc, włączyć coś, nanieść na rysunek

SJP.pl

# wkręt

1. rodzaj śruby z wyżłobieniem w łbie;
2. wkręcenie czegoś;
3. rodzaj kolczyka wkładanego w przekłutą część ciała; wkrętka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;

(1.2) pot. przen. żart, dowcip, oszukanie, wkręcenie kogoś

Wiktionary

Wkręt – gwintowany trzpień, zwykle o kształcie lekko stożkowym, stanowiący łącznik w połączeniu gwintowym. Prawie wszystkie wkręty mają łeb, przeważnie z nacięciem (najczęściej prostym lub krzyżowym). Gwinty wkrętów często nie są znormalizowane (czyli mogą mieć dowolny skok, w zależności od zastosowania).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: fkrɛ̃nt, AS: fkrẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkrętak mrz., wkrętarka ż., wkręcik mrz.

czas. wkręcać ndk., wkręcić dk.; wykręcać ndk., wykręcić dk.; przykręcać ndk., przykręcić dk.; dokręcać ndk., dokręcić dk.; wkręcać ndk., wkręcić dk.; pokręcać ndk., pokręcić dk.

Wiktionary

# wkrętaczek

zdrobnienie od: wkrętak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wkrętak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkrętak m.

Wiktionary

# wkrętak

ręczne narzędzie do wkręcania i wykręcania wkrętów lub śrub; śrubokręt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zob. śrubokręt.

Wiktionary

Wkrętak (śrubokręt) – jedno z podstawowych narzędzi ręcznych. Wkrętak składa się z rękojeści i grotu. W najprostszym wykonaniu jest to pręt (najczęściej stalowy, ale bywają wkrętaki z innych metali, np. z mosiądzu oraz z tworzyw sztucznych), na jednym końcu ścięty lub spłaszczony tak, że powstała w ten sposób wąska krawędź umożliwia wsunięcie jej w wycięcie w łbie wkręta, co następnie, poprzez obrót wkrętaka wokół osi, umożliwia obrócenie wraz z nim samego wkrętu. Przeciwległy koniec pręta (grotu) zazwyczaj umocowany jest w uchwycie (rękojeści), zazwyczaj z tworzywa sztucznego, ułatwiającym obracanie wkrętaka, choć czasem stosuje się rozwiązanie polegające na wygięciu przeciwległego końca w sposób umożliwiający obrót narzędziem.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wkręt m., wkrętarka ż., wkręcanie n., wkręcenie n.

:: zdrobn. wkrętaczek m.

czas. wkręcać ndk., wkręcić dk.; wykręcać ndk., wykręcić dk.; przykręcać ndk., przykręcić dk.; dokręcać ndk., dokręcić dk.; wkręcać ndk., wkręcić dk.; pokręcać ndk., pokręcić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śrubokręt

Wiktionary

# wkrętakowy

→ wkrętak

SJP.pl

#### Patrz:

wkrętak

# wkrętareczka

zdrobnienie od: wkrętarka

SJP.pl

# wkrętarka

urządzenie do wkręcania i wykręcania wkrętów lub śrub; wkręcarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie z napędem elektrycznym do szybkiego wkręcania i wykręcania wkrętów, śrub itp.

Wiktionary

Wkrętarka – urządzenie mechaniczne służące do wkręcania i wykręcania śrub, wkrętów itp. Dzięki łatwo wymiennym końcówkom z chwytem sześciokątnym narzędzie łatwo można dostosować do różnych zakończeń wkrętów. Po wymianie narzędzia może być także używane doraźnie np. przy pracach stolarskich do nawiercania, rozwiercenia, itp.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wkręt mrz., wkrętak mrz.

czas. wkręcać ndk., wkręcić dk.; wykręcać ndk., wykręcić dk.; przykręcać ndk., przykręcić dk.; dokręcać ndk., dokręcić dk.; wkręcać ndk., wkręcić dk.; pokręcać ndk., pokręcić dk.

Wiktionary

# wkrętarkowy

→ wkrętarka

SJP.pl

#### Patrz:

wkrętarka

# wkrętka

potocznie:
1. element wkręcany w gwintowany otwór innego elementu;
2. rodzaj kolczyka wkładanego w przekłutą część ciała; wkręt

SJP.pl

# wkrętkowy

→ wkrętka (bezpiecznik lub kolczyk)

SJP.pl

# wkrętowy

1. → wkręt;
2. potocznie: wywołujący duże zainteresowanie i zachęcający do poświęcenia czemuś dużej uwagi, np. wkrętowy iflm

SJP.pl

# wkroczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wkroczyć.

(1.2) o wojsku: wejście w granice kraju, rejonu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Po wkroczeniu Niemcy aresztowali wszystkich profesorów gimnazjalnych. Trzymali ich w okropnych warunkach i (zanim ich wypuścili) kazali im złożyć przyrzeczenie, że nie będą agitować przeciwko (okupantom) (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fkrɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: fkročẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wkroczyć dk., wkraczać ndk., kroczyć ndk.

rzecz. wkraczanie n.

Wiktionary

# wkroczyć

1. wchodzić gdzieś przeważnie wolno;
2. wchodzić w nowe stadium czegoś;
3. interweniować

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|wkraczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkraczanie n., kroczenie n., krok m., wkroczenie n.

czas. wkraczać ndk.

Wiktionary

# wkroić

dodać coś krojąc (np. do zupy)

SJP.pl

# wkropić

1. wlać gdzieś jakiś płyn, lejąc kropelkami
2. potocznie: wlać komuś, zbić kogoś

SJP.pl

# wkroplenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wkroplić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fkrɔˈplɛ̃ɲɛ, AS: fkroplẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wkroplić, wkraplać

rzecz. kropelka ż.

Wiktionary

# wkroplić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkraplać)

(1.1) dokonany od|wkraplać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfkrɔplʲit͡ɕ, AS: fkroplʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkroplenie n., kropla, kropelka

czas. wkraplać

Wiktionary

# wkrótce

po upływie krótkiego czasu; niedługo, niebawem, niezadługo

SJP.pl

przysłówek

(1.1) w niedługim czasie, w najbliższym czasie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wkrótce na ekranach kin ukaże się nowy film tego słynnego reżysera.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfkrutt͡sɛ, AS: fkrutce

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedługo, niebawem, lada chwila, lada dzień, lada moment, tylko patrzeć (jak), wnet, zaraz, bezzwłocznie, niezwłocznie, na dniach, szybko, rychło

Wiktionary

# wkruszać

krusząc coś, wsypywać, dodawać do czegoś; wdrabiać

SJP.pl

# wkruszyć

krusząc coś, wsypać, dodać do czegoś; wdrobić

SJP.pl

# wkrzański

przymiotnik od: Wkra

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z rzeką Wkrą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wkra ż.

Wiktionary

# wks

skrót od:
1. Wojskowy Klub Sportowy;
2. Wybrzeże Kości Słoniowej

SJP.pl

# wku

Wojskowa Komenda Uzupełnień

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = Wojskowa Komenda Uzupełnień;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj dostałem list z WKU.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿ka‿ˈu, AS: vu‿ka‿u

Wiktionary

# wkuć

1. umocować coś w podłożu w wyniku kucia;
2. potocznie: opanować pamięciowo jakiś materiał; wykuć, zapamiętać, opanować;
3. wkuć się:
a) dostać się wgłąb czegoś w wyniku kucia;
b) potocznie: zdenerwować się na kogoś; wściec się, zirytować się, rozgniewać się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkuwać)

(1.1) dokonany od|wkuwać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fkut͡ɕ, AS: fkuć

Wiktionary

# wkulać

1. rzadko: kuląc, wciskać w coś; wtulać;
2. wkulać się - kuląc się, wciskać się w coś; wtulać się

SJP.pl

# wkulić

1. rzadko: kuląc, wcisnąć w coś; wtulić;
2. wkulić się - kuląc się, wcisnąć się w coś; wtulić się

SJP.pl

# wkulony

taki, który przywarł do kogoś lub czegoś; wtulony

SJP.pl

# wkup

wkupienie się do czegoś

SJP.pl

# wkupić

wkupić się:
1. dostać się gdzieś dzięki uiszczeniu odpowiedniej zapłaty lub podarowaniu czegoś;
2. w przenośni, w wyrażeniu: wkupić się w czyjeś łaski: pozyskać czyjeś łaski, przychylność

SJP.pl

# wkupiony

taki, który się wkupił

SJP.pl

# wkupne

datek, poczęstunek mający pozwolić nowej osobie stać się członkiem jakiejś grupy; frycowe

SJP.pl

Wikipedia

# wkupywać

wkupywać się:
1. dostawać się gdzieś dzięki uiszczeniu odpowiedniej zapłaty lub podarowaniu czegoś;
2. w przenośni: pozyskiwać czyjeś łaski, przychylność

SJP.pl

# wkurw

wulgarne:
1. zdenerwować;
2. wkurwić się - zdenerwować się

SJP.pl

# wkurwiać

wulgarne:
1. denerwować;
2. wkurwiać się - denerwować się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wkurwić)

(1.1) wulg. wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić

czasownik zwrotny niedokonany wkurwiać się (dk. wkurwić się)

(2.1) wulg. denerwować się, odczuwać gniew

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wkurwia mnie ten ciągły hałas pod moim oknem.

(2.1) Dopiero co zaczęliśmy rozmawiać, a ty już się wkurwiasz i twierdzisz, że się czepiam!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfkurvʲjät͡ɕ, AS: fkurvʹi ̯äć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwica ż., pokurwowanie n., nakurwianie n., kurwowanie n., kurwisko n., kurewka ż., wkurwienie, kurwa

ims. wkurwiony, wkurwiający

czas. kurwować, wkurwić dk.

przysł. kurewsko

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

przym. skurwiały, wkurwiony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wkurzać, wnerwiać, denerwować, wulg. podkurwiać

(2.1) wkurzać się, wściekać się, denerwować się

Wiktionary

# wkurwiająco

→ wkurwiać

SJP.pl

#### Patrz:

wkurwiać

# wkurwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. drażnienie, irytowanie, denerwowanie kogoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkurwienie n., kurwowanie n., nakurwianie n., pokurwowanie n., kurwa ż., kurewka ż., kurwisko n.

czas. kurwować

wykrz. kurwa

przym. skurwiały

partyk. kurwa

Wiktionary

# wkurwić

wulgarne:
1. zdenerwować;
2. wkurwić się - zdenerwować się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkurwiać)

(1.1) dokonany od|wkurwiać.

czasownik zwrotny dokonany wkurwić się (ndk. wkurwiać się)

(2.1) dokonany od|wkurwiać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wkurwił mnie, byłam zła, zresztą ciągle udaję, że mi nie przeszło, chociaż już dawno mu wybaczyłam.

(2.1) Przyznaję, wkurwiłem się. W ogóle od czasu tej cholernej roboty w starej kopalni chodziłem podminowany jak posągi Buddy przez talibów. Byle gówno potrafiło wytrącić mnie z równowagi (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfkurvʲit͡ɕ, AS: fkurvʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurwica ż., kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwowanie n., pokurwowanie n., wkurwienie n.

wykrz. kurwa

czas. wkurwiać, kurwować

przym. wkurwiony, skurwiały

przysł. kurewsko

partyk. kurwa

Wiktionary

# wkurwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. stan intensywnego zdenerwowania, rozdrażnienia, gniewu

(1.2) wulg. podrażnienie, poirytowanie, podenerwowanie kogoś

(1.3) wulg. odczasownikowy od|wkurwić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fkurˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: fkurvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkurwianie n., kurwowanie n., pokurwowanie n., kurwa ż., kurewka ż., kurwisko n., kurwiszcze n., kurewstwo n.

czas. wkurwiać ndk., wkurwić dk., kurwować ndk.

przym. kurewski, skurwiały, wkurwiony

przysł. kurewsko

ims. wkurwiony

wykrz. kurwa

partyk. kurwa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wnerwienie, wkurzenie

Wiktionary

# wkurwiony

wulgarnie: zdenerwowany

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wulg. odczuwający gniew, duże zdenerwowanie

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: wkurwić

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fkurˈvʲjɔ̃nɨ, AS: fkurvʹi ̯õny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkurwienie n., kurwa ż.

czas. wkurwiać ndk., wkurwić dk.

wykrz. kurwa

przym. skurwiały

partyk. kurwa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wzburzony, zdenerwowany, wnerwiony

Wiktionary

# wkurzać

denerwować kogoś, doprowadzać do złości

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wkurzyć)

(1.1) niedokonany od|wkurzyć.

czasownik zwrotny niedokonany (dk. wkurzyć się)

(2.1) niedokonany od|wkurzyć się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurz mrz., zakurzenie n., wkurzenie n., wkurzanie n., niezakurzenie n., zakurzanie n., niezakurzanie n., odkurzacz mrz.

przym. kurny, zakurzony, wkurzony, niekurny, niezakurzony, niewkurzony, niezakurzany, niewkurzany

czas. odkurzać ndk., odkurzyć dk., wkurzyć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) złościć, sierdzić, denerwować, gniewać, wulg. wkurwiać, wściekać, bulwersować, frustrować, wnerwiać

(2.1) złościć się, sierdzić się, denerwować się, gniewać się, wulg. wkurwiać się, wściekać się,frustrować się, wnerwiać się, bulwersować się

Wiktionary

# wkurzający

denerwować kogoś, doprowadzać do złości

SJP.pl

#### Patrz:

wkurzać

# wkurzony

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. taki, który poczuł złość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez resztę dnia chodziłem wkurzony … Nie tylko dlatego, że nie zwiedziłem muzeum, ale również dlatego, że to, co było moim osobistym i bolesnym przeżyciem, nagle znów było roztrząsane w mediach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkurzenie n.

czas. wkurzać ndk., wkurzyć dk.

przym. wkurzający

przysł. wkurzająco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdenerwowany, rozgniewany, rozzłoszczony; pot. wnerwiony, wpieniony; wulg. wpieprzony

Wiktionary

# wkurzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkurzać)

(1.1) pot. zezłościć lub zdenerwować kogoś

czasownik zwrotny dokonany wkurzyć się (ndk. wkurzać się)

(2.1) pot. zezłościć lub zdenerwować się na kogoś albo coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wieści o zadaniu domowym w weekend wkurzyły mnie.

(2.1) Jeśli wybierzesz Windows zamiast Linuxa, wkurzę się na ciebie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kurz mrz., zakurzenie n., wkurzenie n., wkurzanie n., niezakurzenie n., zakurzanie n., niezakurzanie n., odkurzacz mrz.

przym. kurny, zakurzony, wkurzony, niekurny, niezakurzony, niewkurzony, niezakurzany, niewkurzany

czas. odkurzać ndk., odkurzyć dk., wkurzać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zezłościć, rozzłościć, rozsierdzić, zdenerwować, rozgniewać, wulg. wkurwić, wściec, zbulwersować, zgniewać, sfrustrować, wnerwić

(2.1) zezłościć się, rozzłościć się, rozsierdzić się, zdenerwować się, rozgniewać się, wulg. wkurwić się, wściec się, zbulwersować się, zgniewać się, sfrustrować się, wnerwić się

Wiktionary

# wkuśtykać

potykając się, z trudem gdzieś wejść

SJP.pl

# wkuwać

1. mocować coś w podłożu w wyniku kucia;
2. potocznie: opanowywać pamięciowo jakiś materiał; wykuwać, zapamiętywać, opanowywać;
3. wkuwać się:
a) dostawać się wgłąb czegoś w wyniku kucia;
b) potocznie: denerwować się na kogoś; wściekać się, irytować się, gniewać się

SJP.pl

# wkuźwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wkuźwić)

(1.1) wulg. wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić

czasownik zwrotny niedokonany wkuźwiać się (dk. wkuźwić się)

(2.1) wulg. denerwować się, odczuwać gniew

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wkuźwia mnie ten ciągły hałas pod moim oknem.

(2.1) Dopiero co zaczęliśmy rozmawiać, a ty już się wkuźwiasz i twierdzisz, że się czepiam!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pokuźwowanie n., nakuźwianie n., kuźwowanie n., kuźwisko n., kuziewka ż., wkuźwienie n., kuźwa ż., kuźwowość ż.

ims. wkuźwiony, wkuźwiający

czas. kuźwować, wkuźwić dk.

przysł. kuźwowo

wykrz. kuźwa

partyk. kuźwa

przym. skuźwiały, wkuźwiony, kuźwowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wkużać, wnerwiać, denerwować, wulg. podkuźwiać

(2.1) wkużać się, wściekać się, denerwować się

Wiktionary

# wkwaterowywać

1. rzadko: umieszczać gdzieś na kwaterze, wprowadzać na kwaterę;
2. wkwaterowywać się - wprowadzać się; zakwaterowywać się

SJP.pl

# wkład

1. wypełnienie czegoś (np. wkład chłonący);
2. element wymienny przedmiotów (np. wkład do długopisu, do segregatora);
3. pomoc w dokonaniu czegoś (mieć wkład w coś)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze)

(1.2) element wymienny długopisu

(1.3) to, co wkłada się do wnętrza czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pan Józef zgromadził wkład na dom.

(1.2) Muszę wymienić wkład w długopisie, bo mi się wypisał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fkwat, AS: fku̯at

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkładka ż., wkładanie n.

:: zdrobn. wkładzik m.

czas. wkładać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) udział

(1.3) wsad

Wiktionary

# wkładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. włożyć)

(1.1) umieszczać w środku czegoś

(1.2) ubierać się w coś

(1.3) położyć na czymś

(1.4) umieszczać coś pomiędzy innymi rzeczami

(1.5) o pieniądzach: inwestować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wkładaj tutaj palca, bo się oparzysz.

(1.2) Idziemy w gości, nie wkładaj na siebie tego obleśnego swetra.

(1.4) Nie wkładaj palca między drzwi.

(1.5) Nie wkładaj wszystkich oszczędności w jeden interes.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfkwadat͡ɕ, AS: fku̯adać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkładanie n., włożenie n., wkład m., wkładka ż., wkładca m.

czas. zakładać ndk., nakładać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1,4) wsadzać, umieszczać, wtykać, wpychać

(1.2) ubrać się

(1.3) kłaść, ładować, pakować, załadowywać

(1.5) lokować, inwestować, wnosić

Wiktionary

# wkładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wkładać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fkwaˈdãɲɛ, AS: fku̯adãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkład mrz., wkładka ż.

czas. wkładać ndk.; włożyć dk.

Wiktionary

# wkładca

w gwarze środowiskowej: ten, kto wnosi wkład w przedsiębiorstwo, kto wpłaca udział

SJP.pl

# wkładka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co wkłada się między jakieś powierzchnie, zwykle w celu wypełnienia, izolacji lub jako uzupełnienie czegoś

(1.2) wkładka (1.1), której zadaniem jest chłonięcie wilgoci, płynu

(1.3) pot. kawałek mięsa dodawany do zupy w celu zwiększenia jej kaloryczności

(1.4) druk. poligr. dodatek do książki, czasopisma lub wydawnictwa fonograficznego w postaci kolorowego prospektu, plakatu, tabeli itp., włożony luźno w środek

(1.5) druk. poligr. niezadrukowany kawałek papieru, znajdujący się między kartkami książki, mający chronić ilustracje w niej zawarte przed uszkodzeniem

(1.6) med. mechaniczny środek antykoncepcyjny w postaci spirali lub kapturka, umieszczany w macicy lub pochwie

(1.7) techn. część urządzenia wkładana między inne części w celu uszczelnienia, zabezpieczenia ich przed tarciem itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wkładka przypomina wyglądem podpaskę, jest jednak od niej mniejsza, cieńsza i mniej chłonna. (z Wikipedii)

(1.4) Rozkładana, albumowa okładka w biało-czarne pasy, rozkładana wkładka z tekstami, również na tle biało-czarnych pasów, wszystko było dokładnie przemyślane i nieźle wydane.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfkwatka, AS: fku̯atka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkładanie n., wkład m.

czas. wkładać ndk.

Wiktionary

# wkładkowy

→ wkładka

SJP.pl

#### Patrz:

wkładka

# wkładowy

→ wkład

SJP.pl

#### Patrz:

wkład

# wkłuć

wbić w coś przedmiot ostro zakończony

SJP.pl

# wkłucie

wbić w coś przedmiot ostro zakończony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wkłuć.

Wiktionary

Zastrzyk, iniekcja (łac. iniectio) – wprowadzenie roztworu (najczęściej leku) do tkanki za pomocą strzykawki z igłą.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wkłuwanie n.

Wiktionary

# wkłuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wkłuwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wkłucie n.

czas. wkłuwać ndk.

Wiktionary

# wlać

1. lejąc, wprowadzić ciecz do wnętrza czegoś;
2. potocznie: sprawić komuś lanie

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wlewać)

(1.1) dokonany od|wlewać.

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) pot. zlać, zbić

czasownik zwrotny dokonany wlać się (ndk. wlewać się)

(3.1) dokonany od|wlewać się.

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Dawno temu, ledwie pamięta pogrzeb. Samego ojca nie, tylko to, że parę razy wlał mu pasem. Nie wie za co, może co stłukł?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wlew m., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik m., wlewanie n., wlanie n.

czas. olać, oblewać, wlewać ndk.

przym. wlewowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) pot. zrobić / sprawić lanie, spuścić manto

Wiktionary

# wlatać

rzadko: wlatywać

SJP.pl

# wlaź

nazwisko

SJP.pl

# wlaźlak

nazwisko

SJP.pl

# wlazł

wykrzyknik stanowczo zachęcający do wejścia do jakiegoś pomieszczenia

SJP.pl

# wlazły

nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

# wlec

1. ciągnąc, przesuwać coś z trudem;
2. prowadzić kogoś na siłę, zmuszać do pójścia;
3. potocznie: brać ze sobą bez potrzeby coś uciążliwego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ciągnąć po ziemi

czasownik zwrotny wlec się

(2.1) ciągnąć się

(2.2) przemieszczać się powoli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vlɛt͡s, AS: vlec

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. odwlekać ndk.

rzecz. wywłoka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ciągnąć, włóczyć

(2.2) pełzać, ślimaczyć się

Wiktionary

# wleciałowski

nazwisko

SJP.pl

# wlecieć

1. lecąc, dostać się gdzieś, do wnętrza czegoś;
2. wpaść gdzieś, zostać wrzuconym (np. o piłce);
3. potocznie: bardzo szybko wbiec gdzieś, na kogoś lub na coś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wlatać, wlatywać)

(1.1) wpaść do wnętrza czegoś lecąc

(1.2) pot. wpaść gwałtownie, nagle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A jak ten nietoperz wleciał do naszego domu?

(1.2) Tomek wleciał do klasy spóźniony.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wlecenie n.

Wiktionary

# wleczka

gruba lina spuszczana z balonu przed lądowaniem w celu wyhamowania

SJP.pl

# wleczyny

otoczaki, żwiry, piaski wleczone po dnie, które w czasie ruchu nie tracą kontaktu z dnem

SJP.pl

# wleń

miasto na Dolnym Śląsku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wleń (niem. Lähn) – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wleń. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 1569 mieszkańców (898. miejsce w kraju).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vlɛ̃ɲ, AS: vlẽń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wlenianin m., wlenianka ż.

przym. wleński

Wiktionary

# wlenianin

mieszkaniec miasta: Wleń

SJP.pl

# wlenianka

mieszkanka miasta: Wleń

SJP.pl

# wleński

→ Wleń

SJP.pl

#### Patrz:

Wleń

# wlepa

zgrubienie od: wlepka

SJP.pl

Wlepka (stosowana też pisownia vlepka) – mała, samoprzylepna forma plastyczna tworzona z myślą o ingerencji w przestrzeń publiczną, jeden ze środków wyrazu tzw. kultury niezależnej, pokrewny graffiti. Przylepiana na ogół bez zezwolenia, przez co traktowana jako wandalizm. Początkowo była to naklejka zawierająca rysunek (grafika, fotomontaż, zdjęcie), tekst albo jedno i drugie.

Wikipedia

# wlepiać

1. umieszczać coś gdzieś poprzez przyklejenie; wklejać;
2. pospolite:
a) zmuszać kogoś do przyjęcia czegoś;
b) wyznaczać karę, karać kogoś

SJP.pl

# wlepić

1. umieścić coś gdzieś poprzez przyklejenie; wkleić;
2. pospolite:
a) zmusić kogoś do przyjęcia czegoś;
b) wyznaczyć karę, ukarać kogoś

SJP.pl

# wlepka

własnoręcznie wykonana mała naklejka samoprzylepna do rozlepiania w miejscach publicznych; vlepka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nalepka z rysunkami i tekstami umieszczana w środkach komunikacji publicznej lub innych miejscach publicznych; element street artu;

Wiktionary

Wlepka (stosowana też pisownia vlepka) – mała, samoprzylepna forma plastyczna tworzona z myślą o ingerencji w przestrzeń publiczną, jeden ze środków wyrazu tzw. kultury niezależnej, pokrewny graffiti. Przylepiana na ogół bez zezwolenia, przez co traktowana jako wandalizm. Początkowo była to naklejka zawierająca rysunek (grafika, fotomontaż, zdjęcie), tekst albo jedno i drugie.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvlɛpka, AS: vlepka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lepiszcze n., lepidło n., wlepkarz

Wiktionary

# wlew

1. wprowadzenie do organizmu dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo większej ilości płynu w celach leczniczych; infuzja, wlewka
2. otwór w zbiorniku służący do wlewania płynów
3. kanał, przez który przepływa ciekły metal do formy odlewniczej

SJP.pl

- w medycynie: wprowadzanie, w celach leczniczych, płynu do organizmu
  - wlew doodbytniczy
  - kroplówka
  - lewatywa
- w technice: element obiektu technicznego służący ukierunkowaniu wlewanej substancji ciekłej
  - otwór w zbiorniku
  - element odlewniczego układu wlewowego

Wikipedia

# wlewać

lejąc, wprowadzać ciecz do wnętrza czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wlać)

(1.1) lejąc, wprowadzać ciecz do wnętrza czegoś

(1.2) przen. wywołać określone uczucie lub nastrój

czasownik zwrotny niedokonany wlewać się (dk. wlać się)

(2.1) dostawać się do wnętrza czegoś płynąc lub lejąc się

(2.2) przen. dostawać się do wnętrza czegoś w sposób podobny do cieczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ludzie przy stolikach i przy barze wlewają w siebie alkohol.

(1.1) Potem wlewał do środka jakieś płyny, wsypał czerwony proszek mrucząc "egipskie" zaklęcia.

(1.2) Wysadzając w powietrze i posyłając w zaświaty wrogów Korony, Bond wlewał w serca zachodnich widzów nadzieję i rozładowywał strach przed rzeczywistym zagrożeniem.

(2.2) Wreszcie na parter wlewa się cała fala studentów, najwyraźniej na gapę, a za nimi zziajani posiadacze biletów parterowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvlɛvat͡ɕ, AS: vlevać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wlew m., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik m., wlewanie n., wlanie n.

czas. olać, oblewać, wlać dk.

przym. wlewowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) dawać, napełniać, dodawać

Wiktionary

# wlewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wlewać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vlɛˈvãɲɛ, AS: vlevãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wlew m., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik m., wlanie n.

czas. olać, wlewać ndk., wlać dk.

przym. wlewowy

Wiktionary

# wlewek

półfabrykat hutniczy w postaci bloku ze stali lub z innego metalu

SJP.pl

# wlewka

wprowadzenie do organizmu dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo większej ilości płynu w celach leczniczych; wlew, infuzja

SJP.pl

# wlewnica

metalowa forma do odlewania stali; zlewnica

SJP.pl

Wlewnica – niedzielona forma z żeliwa do odlewania wlewków, najczęściej stalowych.

Ze względu na niejednorodny skład odlanego materiału, wlewki przerabia się plastycznie.

Wikipedia

# wlewny

umożliwiający wlanie cieczy do jakiegoś zbiornika

SJP.pl

# wlewo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w gminie Trzebiatów;

Wiktionary

Wlewo – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Trzebiatów, nad zachodnim brzegiem rzeki Regi. Według danych z 28 lutego 2009 wieś miała 180 mieszkańców. W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. We Wlewie znajduje się dworek oraz pozostałości starego, poniemieckiego cmentarza. Mieści się tu stajnia sportowo-hodowlana dla koni. W 2003 roku zostało utworzone "Sołectwo Wlewo", będące jednostką pomocniczą gminy Trzebiatów. Obejmuje ono jedynie wieś Wlewo, której mieszkańcy wybierają sołtysa i 5-osobową radę sołecką.

Wikipedia

# wlewowy

przymiotnik od: wlew

SJP.pl

# wleźć

czasownik

(1.1) pot. wejść

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wlazła na drzewo i nie umie zleźć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. leźć, doleźć

Wiktionary

# wliczać

włączać coś do rachunku

SJP.pl

# wliczyć

włączyć coś do rachunku

SJP.pl

# wlk.

skrót od: Wielki, np. Wlk. Brytania

SJP.pl

skrót

(1.1) = wielki

Wiktionary

# wlkp.

skrót od: wielkopolski; wielkopol., wielkop.

SJP.pl

skrót

(1.1) = wielkopolski

Wiktionary

# wlocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wlot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wlot m.

Wiktionary

# wloger

rzadko: osoba zamieszczająca na blogu głównie nagrania wideo; vloger

SJP.pl

# wlogerka

rzadko: kobieta zamieszczająca na blogu głównie nagrania wideo; vlogerka

SJP.pl

# wlogować

rzadko: prowadzić internetowy pamiętnik w postaci nagrań wideo; vlogować

SJP.pl

# wlonice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Wlonice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
- Wlonice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Wojciechowice

Wikipedia

# wlora

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-zachodniej Albanii, na wybrzeżu Adriatyku;

Wiktionary

Wlora (alb. Vlorë, Vlora; wł. Valona, gr. Βαλόνα) – miasto w Albanii na wybrzeżu Adriatyku. Liczba mieszkańców wynosiła w 2011 ok. 80 tysięcy. Stolica okręgu i obwodu Wlory.

Miasto nadmorskie, nad którym wznosi się wzgórze Kuzum-Baba – siedziba muzułmańskiej sekty bektaszytów.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, metalowy, chemiczny oraz elektrotechniczny.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wlorski

Wiktionary

# wlorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wlorą, dotyczący Wlory (miasta w Albanii)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wlora ż.

Wiktionary

# wlot

1. miejsce, przez które coś wlatuje, wpływa;
2. wlatywanie, przedostawanie się (do środka czegoś)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) początkowa część rzeczy, do której coś wlatuje, wpada, wpływa lub wjeżdża

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grono pszczół skupionych przed wlotem do ula wyglądem przypomina brodę.

(1.1) Na Górnym Śląsku wlot kanału lub szamba nazywany jest „gulikiem”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lot mrz., przelot mrz.

:: zdrobn. wlocik mrz.

czas. wlatywać ndk., wlecieć dk.

przym. wlotowy

Wiktionary

# wlotowy

przymiotnik od: wlot

SJP.pl

# wlutować

lutując, umocować coś wewnątrz czegoś

SJP.pl

# wlutowywać

lutując, umocowywać coś wewnątrz czegoś

SJP.pl

# wma

skrót od: Windows Media Audio, w informatyce: jeden z formatów kompresji plików dźwiękowych, bardzo pogarszający jakość dźwięku

SJP.pl

Windows Media Audio (WMA) – format kompresji dźwięku stworzony przez Microsoft. W zamierzeniach producenta ma konkurować z formatem MP3.

Wikipedia

# wmanipulować

1. spowodować dla własnej korzyści, że ktoś znalazł się w kłopotliwej sytuacji; wmanewrować;
2. skłonić kogoś dla własnej korzyści do uwierzenia w to, co mu się mówi; wmówić

SJP.pl

# wmanipulowywać

1. dla własnej korzyści stawiać kogoś w kłopotliwej sytuacji; wmanewrowywać;
2. skłaniać kogoś dla własnej korzyści do uwierzenia w to, co mu się mówi; wmawiać

SJP.pl

# wmarsz

wkroczenie, wstąpienie większej liczby maszerujących osób; wmaszerowanie

SJP.pl

# wmarzać

[czytaj: wmar-zać] zostawać unieruchomionym przez lód, mróz

SJP.pl

# wmarznięty

[czytaj: wmar-znięty] taki, który wmarznął (zamarznął w czymś); wmarzły, wmarźnięty

SJP.pl

# wmarzły

[czytaj: wmar-zły] taki, który wmarzł (zamarzł w czymś); wmarznięty, wmarźnięty

SJP.pl

# wmasować

wetrzeć coś w skórę, masując ją

SJP.pl

# wmawiać

czasownik niedokonany

(1.1) przekonywać kogoś o czymś, co nie jest prawdą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nawet wmawiano mi parę razy, że człowiek wierzący ma zaakceptować chorobę, bo tak chciał Bóg.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wmawianie n., wmówienie n.

czas. wmówić dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imputować, insynuować

Wiktionary

# wmeldować

1. zameldować kogoś w miejscu, w którym są już zameldowane inne osoby;
2. wmeldować się - potocznie: wpakować się;
a) wejść tam, gdzie nie jest się mile widzianym;
b) niespodziewanie zderzyć się, wpaść na coś lub na kogoś

SJP.pl

# wmieść

zamiatając wgarnąć coś miotłą, szczotką pod coś, do środka czegoś

SJP.pl

# wmiesić

dawniej:
1. mieszając, dodać coś do czegoś; wmieszać; domieszać;
2. wcisnąć, włożyć (np. czapkę na głowę)

SJP.pl

# wmieszać

1. wplątać kogoś w coś;
2. połączyć dwa składniki mieszając

SJP.pl

# wmiksować

1. wmieszać przy użyciu miksera;
2. potocznie: wmiksować się - wkręcić się gdzieś, wmieszać się

SJP.pl

# wmiksowywać

1. dodawać przy użyciu miksera;
2. potocznie: wmiksowywać się - wkręcać się w jakąś grupę ludzi

SJP.pl

# wml

skrót od: Wireless Markup Language, w informatyce: wersja języka XML, przystosowana do urządzeń przenośnych, wyposażonych w WAP

SJP.pl

# wmniemanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. mniemanie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vmʲɲɛ̃ˈmãɲɛ, AS: vmʹńẽmãńe

Wiktionary

# wmo

skrót od: World Meteorological Organization - Światowa Organizacja Meteorologiczna

SJP.pl

# wmotać

wwikłać w coś; zaplątać; wplątać

SJP.pl

# wmotywać

wplątywać w coś

SJP.pl

# wmówić

przekonać kogoś wbrew jego woli lub rozsądkowi

SJP.pl

# wmusić

zmusić do przyjęcia lub zjedzenia czegoś

SJP.pl

# wmuszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wmuszać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wmuszenie n., mus m., przymus m., przymuszanie n., przymuszenie n.

czas. wmuszać ndk., wmusić dk., musieć ndk., przymuszać ndk., przymusić dk.

przym. musowy, przymusowy

przysł. musowo, przymusowo

Wiktionary

# wmyć

rzadko, zwykle o wodzie: przenieść coś w głąb czegoś, np. gleby

SJP.pl

# wmykać

wmykać się - wchodzić gdzieś ukradkiem, po cichu

SJP.pl

# wmyślać

wmyślać się - zastanawiać się nad czymś głęboko

SJP.pl

# wmyślić

wmyślić się - zastanowić się nad czymś głęboko

SJP.pl

# wmyślony

taki, który się wmyślił (zastanowił się nad czymś głęboko)

SJP.pl

# wmłócić

potocznie: zjeść, zwłaszcza z apetytem; wszamać, wtrąbić, zmłócić

SJP.pl

# wnasionek

błonkówka owadziarka z rodziny bleskotek; szkodnik grusz i jabłoni

SJP.pl

# wnaturzać

dawniej: czynić właściwością czyjejś natury

SJP.pl

# wnęcać

1. zwabiać zwierzynę łowną za pomocą przynęty;
2. dawniej: wnęcać się - dostawać się gdzieś, wciskać się

SJP.pl

# wnęcić

1. zwabić zwierzynę łowną za pomocą przynęty;
2. dawniej: wnęcić się - dostać się gdzieś, wcisnąć się

SJP.pl

# wnęk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. śrpol. (potem gw-pl|Podhale.) wnuk

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vnɛ̃ŋk, AS: vnẽŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnęka, wnuk

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wnuk, wnuczek

Wiktionary

# wnęka

wgłębienie w ścianie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zagłębienie w ścianie, murze

(1.2) stpol. wnuczka

(1.3) anat. rodzaj szczeliny lub zagłębienia na powierzchni narządu, przez który wchodzą lub wychodzą naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne, nerwy.

Wiktionary

Wnęka – wgłębienie w ścianie. Wnęka może mieć różną głębokość, wysokość i szerokość. Może mieć proste krawędzie (bez ozdób) lub dekoracyjne wykończenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) We wnęce stała wielka szafa.

(1.2) Wnęka wyrosła na przystojną młódkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvnɛ̃ŋka, AS: vnẽŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) przym. wnękowy

(1.2) rzecz. wnęk, wnęczka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nisza

(1.2) wnuczka, stpol. synowica

Wiktionary

# wnękowy

przymiotnik od: wnęka

SJP.pl

# wnerw

potocznie: wprowadzić w stan zdenerwowania

SJP.pl

# wnerwiać

potocznie: wprowadzać w stan zdenerwowania

SJP.pl

# wnerwić

potocznie: wprowadzić w stan zdenerwowania

SJP.pl

# wnerwiony

potocznie: wprowadzić w stan zdenerwowania

SJP.pl

# wnet

wkrótce, zaraz

SJP.pl

przysłówek

(1.1) książk. w niedługim czasie od wskazanego momentu

Wiktionary

WNET (także Thirteen, channel 13) – niekomercyjna, amerykańska stacja telewizyjna w Newark, New Jersey, obejmująca swoim sygnałem obszar metropolitalnego Nowego Jorku. WNET jest sztandarową stacją telewizji publicznej PBS.

Studia i biura stacji WNET znajdują się na Manhattanie, w Midtown, a nadajnik na Empire State Building.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ale wnet przestali o tym deliberować, gdyż żniwa były za pasem (…)

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wkrótce, zaraz

Wiktionary

# wnęta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. przynęta

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvnɛ̃nta, AS: vnẽnta

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. nęcić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nęta

Wiktionary

# wnęter

mężczyzna lub samiec zwierzęcia cierpiący na wnętrostwo

SJP.pl

# wnętrostwo

wrodzony brak jednego lub obu jąder w mosznie wskutek zatrzymania się ich w jamie brzusznej lub kanale pachwinowym

SJP.pl

- wnętrostwo u człowieka
- wnętrostwo w weterynarii

Wikipedia

# wnętrzarka

→ wnętrzarz

SJP.pl

#### Patrz:

wnętrzarz

# wnętrzarski

dotyczący wnętrz budynków, związany z dekoracją wnętrz

SJP.pl

# wnętrzarstwo

Architektura wnętrz – sztuka kształtowania wnętrz architektonicznych, obejmuje wystrój i wyposażenie ruchome z uwzględnieniem funkcji pomieszczenia. Architektura wnętrz jest dziedziną twórczości architektonicznej.

Wikipedia

# wnętrze

wszystkie elementy obiektu oprócz jego elementów brzegowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

(1.2) duchowa strona człowieka, dusza, serce

(1.3) pomieszczenie w środku budowli wraz z wystrojem

(1.4) geom. zbiór takich punktów figury geometrycznej, że dla każdego z nich istnieje otoczenie zawarte w tej figurze

Wiktionary

Wnętrze – obudowana przestrzeń zamknięta znajdująca się wewnątrz budowli, służąca określonym potrzebom materialnym i kulturowym człowieka.

Na pojęcie wnętrza architektonicznego, oprócz samego pomieszczenia, składa się również wystrój jego ścian, sklepienia, sufitu oraz wyposażenie w sprzęty ruchome.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mniej wody dostanie się w ten sposób do wnętrza twoich butów.

(1.2) Myślę, że każdy artysta jest ekshibicjonistą. Już sam występ na scenie ociera się o ekshibicjonizm. Twórczy ekshibicjonizm, powiedziałbym. Obnażamy się, pokazujemy swoje wnętrze na forum publicznym…

(1.3) Nacisnęła klamkę i drzwi jęknęły przejmująco, ukazując woniejące kurzem wnętrze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvnɛ̃nṭʃɛ, AS: vnẽnṭše

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnętrzności nmos., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m.

przym. wewnętrzny, wnętrzowy, wnętrzarski

przysł. wewnątrz, wewnętrznie

przyim. wewnątrz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) środek

Wiktionary

# wnętrzniak

pasożyt żyjący wewnątrz ciała żywiciela

SJP.pl

# wnętrzniaki

pasożyt żyjący wewnątrz ciała żywiciela

SJP.pl

Wikipedia

# wnętrznik

Endocarpon Hedw. (wnętrznik) – rodzaj grzybów z rodziny brodawnicowatych (Verrucariaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów.

Wikipedia

# wnętrzności

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) anat. narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia

forma rzeczownika.

(2.1) przest. plural|wnętrzność.

Wiktionary

Trzewia, trzewa, potocznie wnętrzności (łac. viscera, gr. splanchnon) – narządy wewnętrzne zwierząt (w tym i człowieka), znajdujące się w jamach ciała. Należą do tej grupy narządy klatki piersiowej i jamy brzusznej.

Trzewia występuje także u mięczaków jako narządy wewnętrzne, znajdujące się w worku trzewiowym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Usunąć wnętrzności i odkroić głowę i ogon ryby.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vnɛ̃nˈṭʃnɔɕt͡ɕi, AS: vnẽnṭšnośći

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnętrze n., wnętrostwo n.

przym. wewnętrzny

przysł. wewnętrznie, wewnątrz

przyim. wewnątrz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) trzewia

Wiktionary

# wnętrzowy

przymiotnik od: wnętrze

SJP.pl

# wniebogłosy

potocznie: bardzo głośno; przenikliwie, donośnie, na cały głos

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) książk. bardzo głośno, przeraźliwie głośno

przymiotnik nieodmienny

(2.1) książk. bardzo głośny, przeraźliwie głośny

Wiktionary

# wniebowstąpić

w teologii chrześcijańskiej, o zmartwychwstałym Jezusie Chrystusie: wznieść się do nieba

SJP.pl

# wniebowstąpienie

w teologii chrześcijańskiej, o zmartwychwstałym Jezusie Chrystusie: wznieść się do nieba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) rel. święto chrześcijańskie upamiętniające wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa, obchodzone corocznie w 40. dniu od Zmartwychwstania Pańskiego (czwartek);

Wiktionary

Wniebowstąpienie – przeniesienie się osoby świętej do nieba za życia (nie po śmierci) wraz z ciałem (nie sama dusza). Dwie najbardziej znane postacie, którym przypisywane jest wniebowstąpienie, to Jezus Chrystus oraz Mahomet.

Wniebowstąpienie znane jest także w buddyzmie (mnich Śantidewa) i hinduizmie (bóg Kryszna).

Wikipedia

# wniebowstępować

w teologii chrześcijańskiej, o zmartwychwstałym Jezusie Chrystusie: wznosić się do nieba

SJP.pl

# wniebowzięcie

święto kościelne związane z wstąpieniem Matki Boskiej do nieba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) rel. święto chrześcijańskie upamiętniające wzięcie Matki Boskiej do nieba;

(1.2) rel. przedmiot wiary chrześcijańskiej dotyczącej wzięcia do nieba z ciałem i duszą Najświętszej Maryi Panny

(1.3) szt. przedstawienie przeniesienia Maryi Panny do nieba w sztuce

Wiktionary

Wniebowzięcie – według teologii chrześcijańskiej to zabranie osoby świętej przez Boga do nieba za życia lub po śmierci wraz z ciałem i duszą.

Według Biblii Bóg zabrał do nieba dwie osoby:

- Henocha (por. Księga Rodzaju 5,24; Mądrość Syracha 44,16; i 49,14; List do Hebrajczyków 11,5);
- Eliasza (por. 2 Księga Królewska 2,11).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W pierwszą niedzielę po Wniebowzięciu Górnoślązaczkom spieszno do Piekar.

(1.2) Nie wszyscy chrześcijanie uznają Wniebowzięcie za dogmat wiary.

(1.3) W jednym z ołtarzy bazyliki znajdowała się kopia „Wniebowzięcia” autorstwa Murilla.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wniebowzięcie n., Wniebowzięta ż.

przym. wniebowzięty

Wiktionary

# wniebowzięta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rel. peryfr. matka Jezusa Chrystusa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bóg ukoronował Wniebowziętą na Królową Nieba i Panią świata.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wniebowzięcie n., Wniebowzięcie n.

przym. wniebowzięty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Maryja, Matka Boża, Bogarodzica, Bogarodzicielka, Bogurodzica, Boża Rodzicielka, Madonna, Maria, Maria z Nazaretu, Matka Najświętsza, Matka Pana, Matka Przenajświętsza, Najświętsza Maria Panna, Najświętsza Maryja Panna, Niepokalana, Przeczysta Panienka, Przeczysta Panna; podn. Królowa Nieba, Królowa Niebios; skr. MB, NMP

Wiktionary

# wniebowzięty

bardzo zadowolony, szczęśliwy, w stanie euforii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przen. odczuwający szczęście

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Michaś, cały wniebowzięty, pobiegł ze świadectwem do domu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wniebowzięcie n., Wniebowzięcie n., Wniebowzięta ż.

Wiktionary

# wnieść

1. przenieść coś do budynku, pomieszczenia lub innej zamkniętej przestrzeni;
2. przenieść coś na miejsce położone wyżej;
3. dać coś jako wkład we wspólnotę;
4. złożyć wniosek

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wnosić)

(1.1) dokonany od|wnosić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: vʹńėść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnoszenie n., wniesienie n.

Wiktionary

# wniesienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przemieszczenie czegoś w górę lub w pewne miejsce

(1.2) dodawanie (treści), uzupełnianie

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wnieść, wnosić

rzecz. wnoszenie n.

Wiktionary

# wnijść

dawniej: wejść

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) daw. wejść

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|wnijście.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I postanowię przymierze Moje z tobą; i wnijdziesz do korabia ty i synowie twoi, żona twoja i żony synów twoich z tobą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnijście n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. wniść

Wiktionary

# wnijście

dawniej: wejść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. wejście

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mimo znużenia nie mógł zamrużyć oka i oczyma szeroko otwartemi, patrzał na wnijście do namiotu.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wnijść dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wejście

Wiktionary

# wnikać

1. dostawać się do wnętrza czegoś, przenikać dokądś;
2. badać coś, zapoznawać się z czymś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wniknąć)

(1.1) przedostawać się do środka, przenikać

(1.2) zgłębiać jakąś kwestię, próbować ją zrozumieć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W przemyśle mięsnym mikrofale (MW) są stosowane przede wszystkim do rozmrażania bloków mięsnych. Zwykle używana jest częstotliwość 915 MHz, ponieważ mikrofale mogą wtedy wnikać na głębokość 10-15 cm.

(1.2) Przy pomocy abstrakcji matematycznych naukowcy mają możliwość wnikać głęboko w istotę zjawisk.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wniknąć dk.

rzecz. wnikanie n., wnikliwość ż.

przym. wnikliwy

przysł. wnikliwie

Wiktionary

# wnikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wnikać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲɲiˈkãɲɛ, AS: vʹńikãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wnikać

przysł. wnikliwie

Wiktionary

# wnikliwie

przysłówek

(1.1) w sposób wnikliwy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnikliwość ż., wnikanie n.

czas. wnikać ndk.

przym. wnikliwy

Wiktionary

# wnikliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wnikliwie

SJP.pl

# wnikliwość

skłonność do gruntownej analizy, do doszukiwania się sedna rzeczy, istoty czegoś; dociekliwość, dokładność, dogłębność, gruntowność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto wnikliwy, dociekliwy, uważny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʲɲikˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: vʹńiklʹivość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wnikliwy

przysł. wnikliwie

czas. wnikać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dociekliwość

Wiktionary

# wnikliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wnikliwy

SJP.pl

# wnikliwy

1. analizujący, roztrząsający coś gruntownie, docierający do istoty czegoś; dogłębny, dociekliwy, dokładny, skrupulatny;
2. sprawiający wrażenie przenikającego głęboko, np. wnikliwe spojrzenie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zgłębiający coś dokładnie, przenikający głęboko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnikliwość ż.

przysł. wnikliwie

czas. wnikać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) analityczny, dociekliwy, gruntowny, przenikliwy, subtelny

Wiktionary

# wniknąć

dostać się do wnętrza czegoś, zbadać, zgłębić

SJP.pl

# wniosek

1. przemyślenie, wynik rozumowania;
2. twierdzenie wynikające z przesłanek;
3. postulat;
4. projekt zgłaszany pod obrady ciała kolegialnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania

(1.2) pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu

(1.3) urz. prośba przedstawiona w odpowiednim urzędzie

Wiktionary

- wniosek – formalna prośba o podjęcie określonych działań lub wykonanie określonej czynności
- wniosek – konkluzja wynikająca z przesłanek

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Informujemy, że kryterium nr 2 oceny merytorycznej wniosków, dotyczące obszaru działalności będzie weryfikowane na podstawie dwóch list stanowiących załączniki do regulaminu naboru wniosków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʲɲɔsɛk, AS: vʹńosek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnioskowanie n.

czas. wnioskować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konkluzja

(1.2) propozycja

(1.3) podanie, pismo, prośba

Wiktionary

# wnioskodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto wnioskuje, składa wniosek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wnioskodawca powinien wyrazić zgodę na przetwarzanie danych osobowych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲɲɔskɔˈdaft͡sa, AS: vʹńoskodafca

Wiktionary

#### Powiązane:

forma żeńska wnioskodawczyni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ims. wnioskujący, petent

Wiktionary

# wnioskodawczy

→ wnioskodawca

SJP.pl

#### Patrz:

wnioskodawca

# wnioskodawczyni

kobieta występująca z wnioskiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. forma żeńska od: wnioskodawca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wnioskodawczyni nie zaznaczyła, w jakim terminie chce ten urlop.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲɲɔskɔdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: vʹńoskodafčỹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnioskodawca m.

Wiktionary

# wnioskować

1. wyciągać wnioski z przesłanek;
2. proponować, wnosić

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wywnioskować)

(1.1) wywodzić wniosek

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawnioskować)

(2.1) starać się oficjalnie o coś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wniosek mrz., wnioskowanie n.

czas. wywnioskować dk., zawnioskować dk.

przym. wnioskowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dedukować, domniemywać, przyjmować, sądzić, wnosić

Wiktionary

# wnioskowanie

1. wyciągać wnioski z przesłanek;
2. proponować, wnosić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wnioskować.

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvʲɲɔskɔˈvãɲɛ, AS: vʹńoskovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wniosek m.

czas. wnioskować

Wiktionary

# wnioskowy

→ wniosek

SJP.pl

#### Patrz:

wniosek

# wniść

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) daw. wejść

Wiktionary

# wniwecz

1. dawniej: do szczętu, całkiem, zupełnie
2. w związku frazeologicznym: obrócić coś wniwecz - unicestwić, zniszczyć

SJP.pl

przysłówek

(1.1) daw. całkiem, zupełnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pragnienie występnych wniwecz się obróci.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zniweczyć dk., niweczyć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) całkiem, całkowicie, zupełnie, maksymalnie, kompletnie, totalnie

Wiktionary

# wnizać

wciągnąć coś cienkiego (np. nitkę, sznurek) do środka czegoś

SJP.pl

# wnizywać

wciągać nitkę, drut, sznurek itp. do środka czegoś

SJP.pl

# wnorka

ptak, sowa ziemna

SJP.pl

# wnorów

## Miejscowości i ich części Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Wnorów – przysiółek wsi Wilków Średzki w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
- Wnorów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów

Wikipedia

# wnorowski

nazwisko

SJP.pl

Wnorowski (forma żeńska: Wnorowska; liczba mnoga: Wnorowscy) – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 1800 osób

Osoby noszące nazwisko Wnorowski:

- Czesław Wnorowski (1891-?) – komandor porucznik Marynarki Wojennej RP
- Jan Wnorowski (XVI w.) – pierwszy polski duchowny luterański w Królewcu
- Kazimierz Józef Wnorowski (1818-1885) – biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny lubelski
- Kazimierz Wnorowski (ur. 1912) – porucznik Marynarki Wojennej RP
- Tadeusz Wnorowski – porucznik piechoty Wojska Polskiego
- Zygmunt Wnorowski (ur. 1905) – inżynier, podporucznik rezerwy kawalerii Wojska Polskiego

Wikipedia

# wnorsko-kużelski

→ Wnory-Kużele

SJP.pl

#### Patrz:

Wnory-Kużele

# wnorsko-pażoski

→ Wnory-Pażochy

SJP.pl

#### Patrz:

Wnory-Pażochy

# wnory-kużele

wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim

SJP.pl

Wnory-Kużele – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kobylin-Borzymy.

Zaścianek szlachecki Kużele należący do okolicy zaściankowej Wnory położony był w drugiej połowie XVII wieku w powiecie tykocińskim ziemi bielskiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Boskiej Szkaplerznej w Starych Wnorach.

Wikipedia

# wnory-pażochy

wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim

SJP.pl

Wnory-Pażochy – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kulesze Kościelne.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Bartłomieja Apostoła w Kuleszach Kościelnych.

Wikipedia

# wnosić

1. niosąc, umieszczać kogoś lub coś we wnętrzu lub na wierzchu czegoś;
2. przedstawiać, składać do rozpatrzenia, np. skargę;
3. książkowe: domyślać się, wyciągać wniosek

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wnieść)

(1.1) przemieszczać coś w górę lub w pewne miejsce

(1.2) mieć swój wkład w czymś; dodawać (treści), uzupełniać

(1.3) przedstawiać, składać do rozpatrzenia (np. skargę, wniosek)

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) wyciągać wnioski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mężczyzna wnosi telewizor do pokoju.

(1.2) Pracując przy czymś, trzeba wnosić coś od siebie, a nie polegać na cudzych wskazówkach.

(1.3) Nie wiem, o co wnosi teraz pan minister, stojąc na mównicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvnɔɕit͡ɕ, AS: vnośić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnoszenie n., wniesienie n.

czas. przenosić ndk., wznosić ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nosić, dźwigać

Wiktionary

# wnoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wnosić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vnɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: vnošẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wnosić, wnieść, wznosić

rzecz. wniesienie n.

Wiktionary

# wnp

skrót od: Wspólnota Niepodległych Państw - związek gospodarczy, polityczny i wojskowy Rosji oraz niektórych byłych republik związkowych

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński albo nijaki

(1.1) = Wspólnota Niepodległych Państw;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) 12 (= dwanaście) krajów byłego ZSRR utworzyło w grudniu 1991 (= tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego pierwszego) roku WNP.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ, AS: vu‿ẽn‿pe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. WNP-owski

Wiktionary

# wnp-owski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z WNP, dotyczący WNP

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. WNP mrz.

skr. WNP

Wiktionary

# wnt

skrótowiec

(1.1) = wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów

Wiktionary

Szlak sygnalizacyjny Wnt tworzy szereg białek komórki odgrywających rolę w embriogenezie i karcynogenezie, a także fizjologicznych procesach zachodzących w prawidłowych komórkach dorosłych organizmów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vu‿ɛ̃n‿ˈtɛ, AS: vu‿ẽn‿te

Wiktionary

# wnuczę

pieszczotliwie: wnuczek lub wnuczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od wnuk lub wnuczka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moje wnuczę właśnie zaczęło chodzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnuk mos., wnuś mos.

Wiktionary

# wnuczek

zdrobnienie od: wnuk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: wnuk

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: wnuczka

Wiktionary

Stawy w Rumoce – zespół trzynastu stawów rybnych w okolicy wsi Rumoka w powiecie mławskim, w województwie mazowieckim, w tym jedenastu nazwanych: Budy Duże, Karczurek, Moczydło, Połomia, Rudka, Staw Olszynowy, Staw przy Drodze, Staw Selektowy, Staw Zimowy, Wnuczek i Żuławy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ostatnio bardzo popularną metodą oszustwa jest oszustwo na wnuczka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvnut͡ʃɛk, AS: vnuček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnuk m., wnuczka ż.

:: zdrobn. wnusio m., wnuś m.

przym. wnuczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wnusio

Wiktionary

# wnuczka

córka syna bądź córki (w stosunku do dziadka lub babki)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka syna lub córki

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: wnuczek

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak Twoja wnuczka ma na imię?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvnut͡ʃka, AS: vnučka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prawnuczka ż., wnuczęta nmos.

:: zdrobn. wnusia ż.

:: fm. wnuk m., wnuczek m.

przym. wnuczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. wnęka

Wiktionary

# wnuczkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wnuczkiem, dotyczący wnuka lub wnuczki

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do wnuka lub wnuczki

przymiotnik jakościowy

(3.1) właściwy wnukowi lub wnuczce

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zatrzymano króla mafii wnuczkowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnuczek mos., wnuczka ż., wnuk mos., wnusio mos., wnuś mos.

Wiktionary

# wnuczkożonka

potocznie: młoda kobieta będąca partnerką znacznie starszego od siebie mężczyzny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) neol. młoda kobieta w związku ze znacznie starszym mężczyzną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wypada nie zrobić wnuczkożonce dzidziusia, którego oboje zakochani noszą w nosidełku po trendy knajpach.

Wiktionary

# wnuczuś

pieszczotliwie: wnuk

SJP.pl

# wnuczusia

pieszczotliwie: wnuk

SJP.pl

# wnuczy

wnukowy; dawniej:
1. będący własnością wnuka, należący do wnuka;
2. właściwy wnukowi

SJP.pl

# wnuk

syn syna lub córki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) syn córki lub syna

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jestem wnukiem mojej babci i mojego dziadka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vnuk, AS: vnuk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnęk m., wnuczę n., wnuczęta n. lm.

:: zdrobn. wnuczek m., wnusio m., wnuś m.

:: fż. wnuczka

przym. wnuczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. wnęk m.

Wiktionary

# wnuka

przestarzale: wnuczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. wnuczka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wnuczka, stpol. synowica, wnęka, wnukiew

Wiktionary

# wnuki

przestarzale: wnuczka

SJP.pl

Wnuki (biał. Унукі; ros. Унуки) − wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

Wikipedia

# wnukiew

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. wnuczka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wnuczka, stpol. synowica, wnęka, wnuka

Wiktionary

# wnukowski

nazwisko

SJP.pl

# wnukowy

wnuczy; dawniej:
1. będący własnością wnuka, należący do wnuka;
2. właściwy wnukowi

SJP.pl

# wnuś

pieszczotliwie o wnuku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pieszcz. wnuk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnuczek m., wnuczę n., wnuczka ż., wnuk m.

przym. wnuczkowy

Wiktionary

# wnusia

pieszczotliwie o wnuczce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. pieszcz. wnuczka

forma rzeczownika.

(2.1) zob. wnuś.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wracając z banku planowaćanowała jeszcze wstąpić do piekarni po świeże rogaliki, oddać do wywołania film, który Krzysztof wypstrykał podczas świąt, i oczywiście odebrać z przedszkola swoją ukochaną wnusię.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnuczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wnuczka

Wiktionary

# wnusio

zdrobnienie od: wnuk

SJP.pl

# wnyk

pętla używana przez kłusowników do chwytania zwierzyny; sidło

SJP.pl

# wnykarka

kobieta chwytająca zwierzynę we wnyki

SJP.pl

# wnykarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kłusownik używający wnyków do chwytania zwierzyny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wnyki nmos., wnyk m.

przym. wnykowy

Wiktionary

# wnyki

pętla używana przez kłusowników do chwytania zwierzyny; sidło

SJP.pl

Sidła (wnyki) – pętle z drutu, linki stalowej, włosia i tym podobnych, zastawiane przez kłusowników na przejściach (przesmykach) zwierzyny. W Polsce używanie sideł jest przestępstwem.

Wikipedia

# woal

cienka, ażurowa tkanina

SJP.pl

Woal – cienka, mleczno prześwitująca tkanina o splocie włosowo-wątkowym. Produkowany z bawełny, włókien sztucznych (np. poliestrów lub poliamidów) lub z ich mieszanki. Używana w branży dekoracyjnej (np. w firankach) lub odzieżowej (np. w sukienkach).

Wikipedia

# woalka

tiulowa ozdoba kapelusza, opuszczana na twarz kobiety

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przezroczysta zasłona na twarz stanowiąca przybranie damskiego kapelusza;

Wiktionary

Woalka – cienka, rzadka, przejrzysta tkanina do okrycia twarzy, najczęściej przymocowana do kapeluszy. Wykorzystywana jest jako ozdobny dodatek do stroju ślubnego lub pogrzebowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przynieś mi ciemny płaszczyk i czarny kapelusz z woalką.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈalka, AS: voalka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woal m.

czas. zawoalować dk.

Wiktionary

# woalować

rzadko: zasłaniać woalem

SJP.pl

# woalowy

→ woal

SJP.pl

#### Patrz:

woal

# wobbler

[czytaj: łobler]
1. drukowany element reklamowy zawieszany na półce, poruszający się pod wpływem powietrza; kiwak;
2. spinningowa przynęta wędkarska, imitująca niedużą rybę; wobler

SJP.pl

Wobbler, kiwak, kiwaczek (ang. to wobble, ruszać się nierównomiernie, kiwać się) – rodzaj materiału reklamowego, w którym treść reklamowa umieszczona jest na nośniku wprawianym w ruch poprzez podmuchy powietrza, dotyk, lub mechanicznie. Jest przynętą na klienta w miejscu sprzedaży.

Wikipedia

# wobec

w stosunku do kogoś, czegoś

SJP.pl

przyimek

(1.1) (w odniesieniu) do; biorąc pod uwagę; uwzględniając, razem, wspólnie

(1.2) przed, w obliczu, naprzeciw

(1.3) względem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wobec pańskiego zachowania na zebraniu nie widzę możliwości naszej dalszej współpracy.

(1.2) Staniesz wobec króla.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔbɛt͡s, AS: vobec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. daw. obec ż., obcość, obecność

czas. obcować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) w stosunku do, przy, razem

Wiktionary

# wobler

spinningowa przynęta wędkarska, imitująca niedużą rybę; wobbler

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wędk. sztuczna przynęta wędkarska na ryby drapieżne przypominająca wyglądem i ruchem ich pokarm;

Wiktionary

Wobler (ang. „to wobble” – telepać się) – sztuczna przynęta wędkarska imitująca naturalny pokarm ryb drapieżnych (ryby, owady, płazy itp.), wykonana z różnego rodzaju twardych materiałów, np.: drewna (najczęściej balsy), plastiku, stosowana w łowieniu ryb metodą spinningową i trollingową.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) sztuczna przynęta

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|wobbler. < etym|ang|wobble. → kiwać się, telepać się

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) wobbler

* czeski: (1.1) wobler m., wobbler m.

* duński: (1.1) wobler w.

* niemiecki: (1.1) Wobbler m.

* ukraiński: (1.1) воблер m.

źródła.

== wobler (język czeski.) ==

thumb|woblery (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wędk. wobler

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) sztuczna przynęta

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|wobbler. < etym|ang|wobble. → kiwać się, telepać się

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) wobbler

* czeski: (1.1) wobler m., wobbler m.

* duński: (1.1) wobler w.

* niemiecki: (1.1) Wobbler m.

* ukraiński: (1.1) воблер m.

źródła.

== wobler (język czeski.) ==

thumb|woblery (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wędk. wobler

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# woblerek

zdrobnienie od: wobler

SJP.pl

# wobulator

generator o automatycznie zmienianej częstotliwości

SJP.pl

Wobulator (od ang. wobble – wahać się) – elektroniczny przyrząd pomiarowy służący do badania charakterystyk częstotliwościowych filtrów lub innych układów elektronicznych (np. toru p.cz. radioodbiornika). Jest to specjalizowany generator, który wytwarza przebieg o częstotliwości zmieniającej się cyklicznie w zadanym zakresie (powoduje tzw. przemiatanie częstotliwości). Odczytu charakterystyki dokonuje się za pomocą oscyloskopu. Wobulator wytwarza dodatkowo przebieg pozwalający synchronizować oscyloskop.

Wikipedia

# wobuloskop

przyrząd elektroniczny do obserwacji na ekranie lampy oscyloskopowej zmian napięcia

SJP.pl

Wobuloskop – przyrząd elektroniczny, umożliwiający wizualną obserwację charakterystyk częstotliwościowych badanego układu, bądź wizualną analizę charakterystyki widmowej badanego sygnału. Dwoma głównymi elementami wobuloskopu są: wobulator i oscyloskop.

Wikipedia

# wobuloskopowy

przymiotnik od: wobuloskop

SJP.pl

# wobła

płoć kaspijska, ryba

SJP.pl

# woc

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = ekon. wolny obszar celny

(1.2) = wojsk. Wojska Obrony Cyberprzestrzeni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿ɔ‿ˈt͡sɛ, AS: vu‿o‿ce

Wiktionary

# woch

nazwisko

SJP.pl

# wochnik

nazwisko

SJP.pl

# wocista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. pot. funkcjonariusz Wojsk Obrony Terytorialnej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. WOT m., wotowiec m.

:: fż. wocistka ż.

przym. wotowski

skr. WOT

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wotowiec

Wiktionary

# wod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. daw. wodór, pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., lżeń m., wodoczyn m.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pierwiastek chemiczny

hiponimy.

(1.1) prot, deuter, tryt

holonimy.

(1.1) ortowodór, parawodór, woda

meronimy.

pokrewne.

rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wodorodek m., wodoczyn m.

przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|woda.

uwagi.

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|wodór.

źródła.

== wod (tok pisin.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) słowo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wodorodek m., wodoczyn m.

przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., lżeń m., wodoczyn m.

Wiktionary

# wod.-kan.

skrót od: wodno-kanalizacyjny

SJP.pl

# woda

tlenek wodoru; najbardziej rozpowszechniony w przyrodzie związek nieorganiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zgrub. wódka

Wiktionary

Woda (tlenek wodoru; nazwa systematyczna IUPAC: oksydan) – związek chemiczny o wzorze H2O, występujący w warunkach standardowych w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określa się mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia – lodem. Słowo „woda” jako nazwa związku chemicznego może odnosić się do każdego stanu skupienia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj waliliśmy wódę do późna w nocy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvuda, AS: vuda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wódeczka ż., wódka ż., wódzia ż.

Wiktionary

# wodan

bóg germański; Odyn

SJP.pl

Wodan, Wotan (również Woden, Wuotan) – germański bóg ojciec, bóg wojny, mistrz magii.

Przedstawiany był jako postać w towarzystwie dwóch wilków – znany później w Skandynawii jako Odyn. To on rozdzielał zwycięstwa, zsyłał choroby i uzdrawiał. Starożytni Rzymianie widzieli w nim Merkurego.

Wikipedia

# wódca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. wódz

Wiktionary

# wódczany

→ wódka; wódkowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wódką, dotyczący wódki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mimo że o zgubnym wpływie nadużywania alkoholu też nie trzeba przekonywać, wódczana akcyza pozostanie na dotychczasowym poziomie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuṭˈt͡ʃãnɨ, AS: vuṭčãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woda ż., bezwodzie n., wódka ż., wódeczka ż., wódzia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) samogonny

Wiktionary

# wodecki

nazwisko

SJP.pl

- Bernard Wodecki (1922–2008) – polski duchowny rzymskokatolicki, werbista, tłumacz ksiąg Biblii poznańskiej
- Ernest Wodecki – żołnierz
- Marcin Wodecki (ur. 1988) – piłkarz
- Wiesław Wodecki (1927–2010) – pisarz
- Zbigniew Wodecki (1950–2017) – piosenkarz, instrumentalista i kompozytor

Wikipedia

# wódeczka

zdrobnienie od: wódka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: wódka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wpadnij do mnie, napijemy się wódeczki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈdɛt͡ʃka, AS: vudečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wódka ż., wóda ż., wódzia ż., wodnik mos./mzw.

przym. wódczany

Wiktionary

# woder

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) długi, wodoszczelny but gumowy, sięgający po pachwinę;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Młodzi strażacy poruszają się po rzece łodziami i ręcznie wyławiają ryby. Obserwowaliśmy ich w niedzielę. Długie wodery sięgające pasa, grube rękawice po łokcie, maseczki z solidnym filtrem na twarzy i na dokładkę kamizelki asekuracyjne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔdɛr, AS: voder

Wiktionary

# wodery

spodnie połączone z butami, używane przez wędkarzy i myśliwych; spodniobuty, wadery

SJP.pl

Wodery – rodzaj nieprzemakalnego obuwia wędkarskiego sięgającego do kroku, połączenie kaloszy i nieprzemakalnych spodni.

Wodery są zrobione z nieprzemakalnego (zazwyczaj gumowanego) materiału, czasem także ocieplanego. Wodery krótsze mocowane są na szelkach, dłuższe są w całości, z naramiennikami. Wodery najczęściej używane są przez wędkarzy, szczególnie przez wędkarzy muchowych, umożliwiają im wędkowanie stojąc w wodzie daleko od brzegu, np. w środku nurtu rzeki. Używane są także przez służby ratownicze, np. przez strażaków w trakcie powodzi.

Wikipedia

# wodewil

komediowy utwór sceniczny, łączący dialogi z tańcami oraz pantomimą; vaudeville

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. muz. teatr. widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;

Wiktionary

Wodewil (fr. vaudeville) – muzyczna forma dramatyczna o komicznym charakterze, powstała we Francji w okresie baroku, łącząca tekst komediowy z piosenkami. Wodewil wpłynął na rozwój opery komicznej.

Wodewile komponował m.in. Jean-Jacques Rousseau (Le devin du village), Christoph Willibald Gluck (L'île de Merlin, La fausse esclave, Cythère assiegée) i Maciej Kamieński (Nędza uszczęśliwiona). Twórcą librett do wodewili był m.in. Charles-Simon Favart. W Polsce wodewil był główną muzyczną formą dramatyczną tworzoną w epokach klasycyzmu i romantyzmu (do czasów Stanisława Moniuszki).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔˈdɛvʲil, AS: vodevʹil

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodewilista m., wodewilistka ż.

przym. wodewilowy, wodewilny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) śpiewogra, singspiel, melofarsa

Wiktionary

# wodewilista

aktor grający w wodewilach

SJP.pl

# wodewilistka

aktorka grająca w wodewilach

SJP.pl

# wodewilowy

przymiotnik od: wodewil

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wodewilem, dotyczący wodewilu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 1928 roku Helena Rojówna pisze wraz z mężem sztukę o charakterze wodewilowym, stylizowaną na folklor podhalański.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodewil mrz.

Wiktionary

# wodiczko

- Bohdan Wodiczko (1911-1985) – polski dyrygent i pedagog muzyczny
- Krzysztof Wodiczko (ur. 1943) – zamieszkały w USA artysta pochodzenia polskiego

Wikipedia

# wódka

wysokoprocentowy napój alkoholowy; gorzałka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

(1.2) stpol. kosmet. perfumy

Wiktionary

Wódka – wysokoprocentowy napój alkoholowy uzyskiwany przez zmieszanie w odpowiednich proporcjach spirytusu rektyfikowanego z wodą. Może mieć charakter czysty, bez dodatków lub smakowy. Zawartość alkoholu etylowego w wódce wynosi nie mniej niż 37,5% obj., zwykle 40% obj. Surowcami do produkcji wódek są produkty pochodzenia rolniczego, tradycyjnie zboża lub ziemniaki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do śledzia podano wódkę.

(1.1) Znów nalał sobie wódki nieznajomego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvutka, AS: vutka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woda ż., Wódka ż.

:: zdrobn. wódeczka ż., wódzia ż.

:: zgrub. wóda ż.

przym. wódczany, wódkowy, wódecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gorzała, gorzałka, okowita, slang. reg. wódzia, czysta, czyściocha, bańka, bania, berbelucha, gołda, kira, chira, hara, szmira, sznaps, szpachlówa, siwucha, ćmaga, ślepotka, mędrochna, mędroszka; reg. pozn. berbela., gw-pl|Górny Śląsk|woniączka., gw-pl|Śląsk Cieszyński|gorzołka, gorzoła.; warszawa|monopolka.; żart. lekarstwo, oranżadka, pocieszycielka, czysta ojczysta, woda rozmowna

Wiktionary

# wódkomat

automat do sprzedaży wódki

SJP.pl

# wódkopicie

rzadko: picie wódki; libacja, pijatyka, biba

SJP.pl

# wódkować

potocznie: pić wódkę

SJP.pl

# wódkowy

→ wódka; wódczany

SJP.pl

# wodniacki

przymiotnik od: Wodniak

SJP.pl

# wodniaczka

kobieta uprawiająca sporty wodne

SJP.pl

# wodniak

osoba uprawiająca sporty wodne

SJP.pl

# wodniarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mebl. szafka, na której stawia się miskę do mycia i dzban z wodą

(1.2) ent. zob. koziułka wodniarka.

Wiktionary

# wodnica

1. baśniowa nimfa wodna przebywająca w morzach, jeziorach, rzekach, wabiąca ludzi; rusałka
2. linia wodna, waterlinia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mar. żegl. krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej;

(1.2) mit. słowiański demon zamieszkujący zbiorniki wodne, uznawana za partnerkę topielca; również zwłoki utopionej kobiety

Wiktionary

- wodnica (rusałka, topielica) – nazwa żeńskiego demona słowiańskiego
- wodnica – krzywa wyznaczona na kadłubie statku (okrętu) z powierzchnią równoległą do powierzchni wody
- wodnice (Potamogalinae) – podrodzina ssaków z rodziny tenrekowatych
  - Micropotamogale lamottei
  - wodnica ruwenzorska – Micropotamogale ruwenzorii
  - wodnica kameruńska – Potamogale velox

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Wodnik mzw./mos., wodnistość ż., wodnik

czas. wodować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) linia wodna

(1.2) topielica

Wiktionary

# wodnicha

rodzaj grzybów podstawkowych z rzędu bedłkowców

SJP.pl

Hygrophorus Fr. (wodnicha) – rodzaj grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae).

Wikipedia

# wodnichowate

o cechach wodnichowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Wodnichowate (Hygrophoraceae Lotsy) – rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales).

Wikipedia

# wodnichowaty

o cechach wodnichowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# wodnicki

nazwisko

SJP.pl

# wodnicowate

rodzina roślin z rzędu skalnicowców; wodnikowate

SJP.pl

# wodnicowaty

o cechach wodnicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# wodniczak

rodzaj ptaków z rodziny chruścieli

SJP.pl

# wodniczek

ptak z rzędu wróblowatych

SJP.pl

Wodniczek (Micropotamogale) – rodzaj ssaków z rodziny wodnic (Potamogalidae).

Wikipedia

# wodniczka

1. wypełniona płynem przestrzeń w obrębie cytoplazmy komórkowej; wakuola
2. niewielki ptak wędrowny z rodziny pokrzewkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Acrocephalus paludicola|ref=tak., gatunek wędrownego ptaka z rodziny trzciniaków, zamieszkującego wschodnią Europę i zachodnią Azję;

(1.2) ornit. ptak z gatunku wodniczka (1.1)

(1.3) biol. wakuola

Wiktionary

- wodniczka – wakuola jako organellum komórkowe
- wodniczka – Acrocephalus paludicola, ptak z rzędu wróblowych

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. bezwodzie n., woda ż., wodnistość ż., wodnik m., wodnica ż., uwadnianie n., uwodnienie n., wódka m., nawadnianie n., nawodnienie n.

czas. uwadniać ndk., uwodnić, nawadniać ndk., nawodnić dk.

przym. wodny, wodnisty

Wiktionary

# wodnik

1. baśniowa postać przebywająca w wodzie;
2. gatunek pająka; topik;
3. wędrowny ptak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

(1.2) astr. astrol. jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Wodnika (1.2)

Wiktionary

- Wodnik (łac. Aquarius) – gwiazdozbiór równikowy
- Wodnik – astrologiczny znak zodiaku
- wodnik – w wierzeniach słowiańskich demon zbiorników wodnych
- wodnik (topik, Argyroneta aquatica) – gatunek pajęczaka z rodziny topikowatych
- wodnik (wodnik zwyczajny, Rallus aquaticus) – gatunek ptaka z rodziny chruścieli
- „Wodnik” – polski okręt wojenny z okresu XVII wieku
- Wodnik (Jezioro Chłodnickie) – jezioro na Równinie Drawskiej, w woj. zachodniopomorskim
- Wodnik – część miasta Łobez, w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
- Wodnik – osada w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wodnik bywa w legendach identyfikowany z Ganimedesem albo Deukalionem.

(1.1) Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Wodnika jest Sadalsuud.

(1.1) Konstelacja Wodnika góruje o północy we wrześniu.

(1.1) W Wodniku znajduje się jedna z najbliższych Ziemi mgławic planetarnych – Ślimak.

(1.2) Wodnik to jeden ze znaków zodiaku, który występuje po Koziorożcu, a przed Rybami.

(1.2) Pod koniec stycznia Słońce wchodzi w znak Wodnika.

(1.2) Wodnikiem, jednym z zimowych, powietrznych i stałych znaków zodiaku, rządzą planetaanety Saturn i Uran.

(2.1) Ona zachowuje się jak typowy Wodnik.

(2.1) Mój tata jest zodiakalnym Wodnikiem, a mama – zodiakalną Rybą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔdʲɲik, AS: vodʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodnik mos./mzw., wodniczek mrz., wodnica ż., wodnicha ż., wodnikowatość ż., wodnikowate nmos., woda ż., wody nmos., wodowanie n., wodniactwo n., wodniak mos./mzw./mrz., wodniackość ż., wodnicowatość ż.

czas. wodować ndk.

przym. wodnikowaty, wodny, wodniacki, wodnicowaty

przysł. wodniacko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Aqr

(1.2) symbol. ♒

Wiktionary

# wodnikowate

rodzina roślin z rzędu skalnicowców; wodnicowate

SJP.pl

Wikipedia

# wodnikowaty

o cechach wodnikowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# wodnikowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z podklasy różowych

SJP.pl

# wodnikowy

→ wodnik, → Wodnik (znak zodiaku)

SJP.pl

# wodniściej

stopień wyższy od przysłówka: wodniście

SJP.pl

# wodnistobłękitny

błękitny o wodnistym odcieniu

SJP.pl

# wodnistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wodniste

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bezwodzie n., woda ż., wódka ż., Wodnik m., wodnik m., wodniczka ż., wodniak m., wodzianka ż., wodnica ż., wodowanie n., zwodowanie n.

czas. wodować ndk., zwodować dk.

przym. wodny, wodnisty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lurowatość

Wiktionary

# wodnisty

taki, który jest konsystencji wody lub taki, który zawiera duże ilości wody albo jakiejś innej cieczy podobnej do wody

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający zbyt dużo wody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woda ż., wodnistość ż., wodnik mos./mzw.

przym. wodny

czas. wodować

Wiktionary

# wodnity

w gwarze śląskiej: wodnisty

SJP.pl

# wodno-lądowy

dotyczący wody i lądu; lądowo-wodny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. ziemnowodny.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żółwie wodno-lądowe żyją na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą i Australią.

Wiktionary

# wodnokrwisty

rzadko: składający się z wody i krwi

SJP.pl

# wodnokrzywoszyj

rodzaj mchu z rodziny krzywoszyjowatych

SJP.pl

# wodnopączkowe

rośliny wodnopączkowe - jedna z grup roślin skrytopączkowych, obejmująca rośliny wodne, których pączki odnawiające zimują w wodzie; hydrofity, rośliny wodne

SJP.pl

# wodnopączkowy

rośliny wodnopączkowe - jedna z grup roślin skrytopączkowych, obejmująca rośliny wodne, których pączki odnawiające zimują w wodzie; hydrofity, rośliny wodne

SJP.pl

# wodnoprawny

rzadko: dotyczący prawa wodnego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od prawo wodne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔdnɔˈpravnɨ, AS: vodnopravny

Wiktionary

# wodnopłat

samolot przystosowany do lądowania na wodzie i startu z powierzchni wody; hydroplan, wodnopłatowiec, wodnosamolot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot, który może lądować na wodzie lub z niej startować;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dwa wodnopłaty majestatycznie kołysały się na falach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔdˈnɔpwat, AS: vodnopu̯at

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodnopłatowiec mrz./mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hydroplan, wodnopłatowiec, wodnosamolot, amfibia

Wiktionary

# wodnopłatowcowy

→ wodnopłatowiec; wodnopłatowy, hydroplanowy

SJP.pl

# wodnopłatowiec

samolot przystosowany do lądowania na wodzie i startu z powierzchni wody; hydroplan, wodnopłat, wodnosamolot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) lotn. zob. wodnopłat.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy leciałaś kiedyś wodnopłatowcem?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔdnɔpwaˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vodnopu̯atovʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodnopłat m.

Wiktionary

# wodnopłatowy

→ wodnopłat; wodnopłatowcowy, hydroplanowy

SJP.pl

# wodnosamolot

samolot przystosowany do lądowania na wodzie i startu z powierzchni wody; hydroplan, wodnopłat, wodnopłatowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot przystosowany do startowania z powierzchni wody i wodowania;

Wiktionary

Wodnosamolot (albo: hydroplan) – samolot przystosowany konstrukcyjnie do startu i lądowania (wodowania) z powierzchni wody.

Podstawowe rodzaje wodnosamolotów to:

- wodnosamolot pływakowy – w zasadzie nieróżniący się konstrukcyjnie od zwykłego samolotu z podwoziem kołowym, lecz wyposażony zamiast niego w pływaki. Stosowane są częściej dwa duże pływaki pod skrzydłami lub rzadziej jeden duży pływak centralny i dwa mniejsze podpierające pod skrzydłami. Często konstrukcje takich wodnosamolotów powstawały przez prostą przeróbkę samolotu z podwoziem kołowym, czasami nawet można montować zamiennie pływaki lub koła.
- łódź latająca – samolot, w którym częścią stykającą się z wodą jest odpowiednio ukształtowany spód kadłuba. Układ ten wymaga stosowania szczelnych kadłubów, spełniających zarówno wymagania aerodynamiki, jak i hydrodynamiki. Stateczność na wodzie zapewniają zwykle dodatkowe małe pływaki pod skrzydłami. Samoloty takie muszą mieć silniki umieszczone wysoko nad powierzchnią wody.
- samolot-amfibia – wodnosamolot wyposażony także w składane podwozie lądowe (koła). Zazwyczaj amfibie są budowane w układzie łodzi latającej, rzadziej wodnosamolotu pływakowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaledwie cztery lata później japoński okręt-baza wodnosamolotów przeprowadził pierwszy w historii nalot z morza, a w 1916 r., podczas bitwy jutlandzkiej, lotnictwo pokładowe po raz pierwszy wzięło udział w działaniach floty.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hydroplan

Wiktionary

# wodność

zawartość wody

SJP.pl

Wodność – parametr określający stan chmury lub mgły. Została ona zdefiniowana jako masa ciekłej lub zestalonej wody przypadająca na jednostkę objętości chmury (lub na jednostkę masy powietrza – wodność właściwa).

Wikipedia

# wodnoszybowiec

szybowiec przystosowany do startowania i lądowania na powierzchni wody

SJP.pl

# wodny

odnoszący się do wody, będący wodą lub cieczą, wprawiany w ruch za pomocą wody

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nawiązujący do wody lub innych cieczy

(1.2) poruszający się po wodzie

(1.3) żyjący w wodzie lub na wodzie

(1.4) poruszany wodą lub inną cieczą

(1.5) sport. odbywający się w wodzie

(1.6) chem. o roztworze: rozcieńczany wodą

(1.7) gw-pl|Bukowina. wodnisty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To jest zbiornik wodny, chociaż chwilowo jest pusty.

(1.2) Popłynęliśmy na wyspę rowerem wodnym.

(1.3) Ptactwo wodne ma tutaj raj.

(1.4) Ten zegar wodny to pamiątka po moim dziadku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔdnɨ, AS: vodny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woda ż., wodnik m., Wodnik mos./mzw.

przym. wodnisty

czas. rozwodnić, rozwadniać

Wiktionary

# wodobrzusze

obecność nadmiaru wolnego płynu w jamie brzusznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wet. gromadzenie się przesięku w jamie otrzewnej;

Wiktionary

Wodobrzusze, puchlina brzuszna (łac. ascites) – stan, w którym dochodzi do nadmiernego nagromadzenia płynu w jamie otrzewnej niezależnie od przyczyny czy cech płynu, nazywanego również płynem puchlinowym. Wodobrzusze jest objawem, a nie osobną jednostką chorobową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W chwili przybycia do kliniki stwierdzono u chorego wodobrzusze.

Wiktionary

# wodochłonność

nasiąkliwość wodą

SJP.pl

# wodochłonny

1. chłonący wodę; hydrochłonny;
2. wymagający dużej ilości wody

SJP.pl

# wodociąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania;

Wiktionary

Wodociąg – zespół urządzeń służących do zaopatrywania w sposób zorganizowany i ciągły odbiorców w wodę.

Urządzenia wodociągowe to ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pewna teoria dotycząca przyczyny upadku Cesarstwa Rzymskiego głosi, że Rzymianie zapadli na ołowicę, ponieważ ich wodociągi były wykonane z ołowiu.

(1.1) Historią Londynu jest seria pożarów, ponieważ Londyn nie miał wodociągów, gdy inne miasta były już objęte siecią rur wodnych.

(1.1) Z powodu mrozów w nocy pękły dwa wodociągi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈdɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: vodoćõŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zwodociągowanie n.

czas. zwodociągować

przym. wodociągowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|waserlajtung.

Wiktionary

# wodociągi

potocznie: przedsiębiorstwo zajmujące się czerpaniem wody, uzdatnianiem i rozprowadzaniem jej do miejsc odbioru

SJP.pl

Wodociąg – zespół urządzeń służących do zaopatrywania w sposób zorganizowany i ciągły odbiorców w wodę.

Urządzenia wodociągowe to ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody.

Wikipedia

# wodociągowiec

pracownik zajmujący się zagadnieniami dotyczącymi wodociągów

SJP.pl

# wodociągowy

przymiotnik

(1.1) związany z wodociągami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodociąg m., zwodociągowanie n.

czas. zwodociągować

Wiktionary

# wodociek

ciek wodny

SJP.pl

# wodoczyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. daw. wodór, pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wod m., wodorodek m., wodor m.

przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., lżeń m.

Wiktionary

# wododział

dział wodny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hydrol. granica pomiędzy sąsiednimi zlewniami lub dorzeczami

Wiktionary

Dział wód (dział wodny, rzadziej wododział) – umowna linia rozgraniczająca sąsiednie zlewnie lub dorzecza; dla wód powierzchniowych wyznacza się go na podstawie analizy ukształtowania terenu, a dla wód podziemnych w drodze rozpoznania wysokości zalegania zwierciadła wód podziemnych i układu utworów geologicznych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wododziałowy

Wiktionary

# wododziałowy

przymiotnik

(1.1) geogr. hydrol. związany z wododziałem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wododział m.

Wiktionary

# wodofon

urządzenie umożliwiające prowadzenie rozmów pod wodą

SJP.pl

# wodogrzmot

poetycko: wodospad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poet. zob. wodospad.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szła, gdzie przedziwne huczą wodogrzmoty, / Spływając szumną, kroplistą kurzawą / Po alabastrach gładkich ścian na złoty / Piasek przydrożny; […]

Wiktionary

# wodogłowie

przewlekła choroba ośrodkowego układu nerwowego, polegająca na wrodzonym lub nabytym nadmiernym gromadzeniu się płynu mózgowo-rdzeniowego w komorach mózgu; hydrocefalia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. nadmierne nagromadzenie płynów w układzie komorowym mózgu;

Wiktionary

Wodogłowie, hydrocefalia (łac. hydrocephalus) — zwiększenie objętości płynu mózgowo-rdzeniowego w układzie komorowym mózgu, które przeważnie powoduje wzrost ciśnienia śródczaszkowego. U osób starszych wodogłowie może wywoływać bóle głowy, podwójne widzenie, zaburzenia równowagi, nietrzymanie moczu, zmiany osobowości i upośledzenie umysłowe. U niemowląt wodogłowie powoduje powiększanie się obwodu głowy (główka dziecka ma kształt gruszki), uwypuklenie i poszerzenie ciemiączek, poszerzenie szwów czaszkowych i opóźnienie rozwoju dziecka. Inne objawy mogą obejmować wymioty, senność, napady padaczkowe oraz objaw zachodzącego słońca.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wodogłowiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hydrocefalia, wodomózgowie

Wiktionary

# wodolecznictwo

leczenie wodą (np. kąpiele, natryski, nacierania); hydroterapia, hydropatia, aquaterapia, akwaterapia

SJP.pl

Hydroterapia, dział fizjoterapii, inaczej wodolecznictwo, akwaterapia (łac. aqua = woda) – metoda leczenia bodźcowego polegająca na zewnętrznym stosowaniu wody o różnych stanach skupienia: ciekłej, stałej lub gazowej. Podstawę leczniczego działania stanowi odpowiednia temperatura lub ciśnienie wody użytej odpowiednio do danej terapii.

Wikipedia

# wodolej

Wodolej (bułg. Водолей) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Wielkie Tyrnowo, w gminie Wielkie Tyrnowo. W 2024 roku liczyła 818 mieszkańców.

Wikipedia

# wodolejski

potocznie: mówiący rzeczy oczywiste, nieważne w sposób rozwlekły

SJP.pl

# wodolocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wodolot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodolot m.

Wiktionary

# wodolot

statek wodny z płatami nośnymi pod kadłubem; hydrolot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;

Wiktionary

Wodolot – jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi (działającymi podobnie jak skrzydło samolotu), które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki. Dzięki wynurzeniu kadłuba zmniejszeniu ulegają opory ruchu i wodolot może osiągać prędkości przekraczające 50 węzłów. Wodoloty znajdują zastosowanie zarówno w żegludze śródlądowej i przybrzeżnej, w marynarce wojennej a także w żeglarstwie, w wyczynowych jachtach przeznaczonych do regat lub bicia rekordów prędkości.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔˈdɔlɔt, AS: vodolot

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodolocik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hydropłat

Wiktionary

# wodolubny

o zwierzętach i roślinach potrzebujących do życia środowiska wodnego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. dobrze rozwijający się w środowisku wodnym

Wiktionary

# wodomat

automat do sprzedaży wody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do sprzedawania wody

Wiktionary

# wodomierz

przyrząd samoczynnie mierzący objętość wody przepływającej w przewodach zamkniętych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. miernik pokazujący ilość zużytej wody;

Wiktionary

Wodomierz – przyrząd służący do pomiaru objętości przepływającej przewodem wodociągowym wody.

Jednostką miary stosowaną w wodomierzach jest m³ (metr sześcienny) lub galon.

Wodomierz pozwala określić zużycie wody przez odbiorcę, dzięki czemu jest możliwe ustalenie opłaty innej niż ryczałtowa. Wszystkie wodomierze posiadają tak zwany próg rozruchu, poniżej którego nie dokonują pomiaru wody, która przez nie przepływa.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ, AS: vodõmʹi ̯eš

Wiktionary

# wodomierzowy

przymiotnik od: wodomierz

SJP.pl

# wodomiot

urządzenie do wypłukiwania ziemi, piasku itp. za pomocą silnego strumienia wody; wodomiot; wodomiotacz; hydromonitor

SJP.pl

# wodomiotacz

urządzenie do wypłukiwania ziemi, piasku itp. za pomocą silnego strumienia wody; wodomiot; hydromonitor

SJP.pl

Armatka wodna – urządzenie służące do miotania strumienia wody pod dużym ciśnieniem na odległość od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów, gdzie energia takiego strumienia wykorzystywana jest m.in. do hydromechanicznego urabiania gruntu, np. przy formowaniu skarp czy dna wykopu.

Wikipedia

# wodończa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. wyżłobienie na zboczu; miejsce ukrycia się zająców

Wiktionary

# wodonercze

nadmierne nagromadzenie moczu w obrębie kielichów i miedniczek nerkowych oraz moczowodu w wyniku przeszkody jego odpływu do pęcherza

SJP.pl

Wodonercze (łac. Hydronephrosis) – rozszerzenie miedniczki i kielichów nerkowych z wtórnym do tego stanu zanikiem miąższu nerki. Możliwe jest prenatalne wykrywanie wodonercza. Wodonercze może się rozwijać przez wiele lat nie dając żadnych charakterystycznych objawów ze strony układu moczowego. Leczenie chirurgiczne nie jest wymagane we wszystkich przypadkach.

Wikipedia

# wodonieprzepuszczalny

nieprzepuszczający wody; niezalecana kalka z języka rosyjskiego; lepiej: wodoszczelny

SJP.pl

# wodonosiec

środowisko podziemnych wód zdolne do gromadzenia w sobie wody wolnej

SJP.pl

Warstwa wodonośna, aquifer, wodonosiec – powstała w sposób naturalny, lub ewentualnie utworzona sztucznie, podpowierzchniowa warstwa lub warstwy skał lub inny poziom geologiczny o wystarczającej porowatości i przepuszczalności, które umożliwiają znaczący przepływ wód podziemnych lub pobór znaczących ilości wód podziemnych. Jest to pojęcie z zakresu hydrodynamiki podziemnej, inżynierii złożowej i hydrogeologii.

Wikipedia

# wodonośny

obfitujący w wodę

SJP.pl

# wodoocze

wrodzona jaskra

SJP.pl

# wodoodporność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest wodoodporne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kormorany, jak większość ptaków, posiadają gruczoł kuprowy, ale jego wydzielina nie daje piórom wodoodporności, jak ma to miejsce u innych ptaków wodnych, i po wyjściu na ląd muszą długo suszyć pióra.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wodoodporny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieprzemakalność, nieprzesiąkliwość

Wiktionary

# wodoodporny

odporny na szkodliwe działanie wody

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) odporny na działanie wody

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zaprawa jest wodoodporna, dlatego może być użyta w pomieszczeniach narażonych na zawilgocenie: kuchniach, łazienkach, toaletach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔːtˈpɔrnɨ, AS: vod•otporny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodoodporność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieprzemakalny, wodoszczelny, nieprzesiąkalny, nieprzesiąkliwy

Wiktionary

# wodooszczędność

cecha czegoś zużywającego małe ilości wody

SJP.pl

# wodooszczędny

pozwalający na zużywanie małej ilości wody

SJP.pl

# wodopój

miejsce w rzecze, jeziorze stawie gdzie zwierzęta najczęściej piją wodę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce, w którym zwierzęta zwykle piją wodę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈdɔpuj, AS: vodopui ̯

Wiktionary

# wodopójka

roztocze zamieszkujące środowisko wodne

SJP.pl

# wodopójki

roztocze zamieszkujące środowisko wodne

SJP.pl

Wodopójki – zwyczajowa nazwa roztoczy (Acari) zamieszkujących środowiska wodne. Podobnie jak powszechnie stosowana w hydrobiologii ich nazwa łacińska Hydracarina (z łaciny wodne roztocze) nie jest to nazwa taksonu, a nazwa grupy organizmów wydzielanej na podstawie kryteriów ekologicznych.

Wikipedia

# wodoprzepuszczalność

brak szczelności wodnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdolność do wchłaniania, przepuszczania i oddawania wody

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy renowacji istniejących lub budowie nowych boisk, poza znormalizowanymi wymiarami, płyty o trawiastym poroście powinny charakteryzować się odpowiednią wodoprzepuszczalnością, pojemnością wodną oraz zdolnością sorpcyjną i zasobnością w składniki pokarmowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔpʃɛpuʃˈt͡ʃalnɔɕt͡ɕ, AS: vodopšepuščalność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wodoprzepuszczalny

Wiktionary

# wodoprzepuszczalny

przepuszczający wodę; niewodoszczelny

SJP.pl

# wodopylność

zapylanie roślin przez wodę

SJP.pl

# wodór

pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1, najlżejszy z pierwiastków chemicznych, niemetal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

Wiktionary

Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Wodór jest najczęściej występującym pierwiastkiem chemicznym we Wszechświecie i jednym z najczęściej spotykanych pierwiastków na Ziemi. Ma najmniejszą masę atomową, wynoszącą 1,00794 u. Najczęściej występującym izotopem wodoru jest prot (1
H), którego atom ma najprostszą możliwą budowę – składa się z jednego protonu i jednego elektronu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma wodór?

(1.1) Wodór po raz pierwszy otrzymano sztucznie w reakcji metalu z kwasem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔdur, AS: vodur

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

przym. wodorowy, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. H; daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., lżeń m., wodoczyn m.

Wiktionary

# wodorek

związek wodoru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego;

Wiktionary

Wodorki, dawniej wodorodki (od dawnej nazwy wodoru: wodoród) – związki chemiczne wodoru z innymi pierwiastkami.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wodór m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

przym. wodorowy, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. wodorodek

Wiktionary

# wodorki

związek wodoru

SJP.pl

Wodorki, dawniej wodorodki (od dawnej nazwy wodoru: wodoród) – związki chemiczne wodoru z innymi pierwiastkami.

Wikipedia

# wodorkowy

→ wodorek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. dotyczący wodorku, związany z wodorkiem

Wiktionary

#### Patrz:

wodorek

#### Przykłady

(1.1) Jonu wodorkowego wzór chemiczny|H⁻. naładowanego jednoujemnie nie należy mylić z jonem wodorowym wzór chemiczny|H⁺. naładowanym jednododatnie.

(1.1) Akumulator niklowo-wodorkowy (Ni-MH) jest to typ akumulatora, w którym katoda (elektroda dodatnia) zbudowana jest z niklu, a anoda (elektroda ujemna) ze stopu niklu, aluminium, manganu, magnezu i kobaltu. Napięcie pojedynczego ogniwa w akumulatorze niklowo-wodorkowym wynosi 1,2 V.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

# wodorociąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rurociąg do transportu wodoru

Wiktionary

# wodorod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. daw. wodór, pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wodoród otrzymać także można prowadząc parę wodną wywiązującą się z wody ogrzewanej w retorcie, a przez mocno rozżarzoną rurę żelazną lub porcelanową napełnioną opiłkami żelaza lub wiązkami czystego drutu żelaznego; kwasoród wody łączy się bowiem z żelazem, tworząc niedokwas żelaza, a wszystek wodoród uchodzi rurką o i ujętym być może w słojach napełnionych wodą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodór, wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodor m., wod m., lżeń m.

Wiktionary

# wodorodek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. chem. wodorek, nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodoczyn m.

przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wodorek

Wiktionary

# wodorodny

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. daw. dotyczący wodoru (wodorodu), związany z wodorem (wodorodem), zasilany wodorem (wodorodem)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gaz wodorodny połączony z gazem kwasorodnym za pomocą iskry elektrycznéy daie wodę. Gaz wodorodny z salétrorodnym daie gaz bagnisty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

przym. wodorowy, wodorodowy, wodorkowy

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wodorowy, daw. wodorodowy

Wiktionary

# wodorodowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. daw. dotyczący wodoru (wodorodu), związany z wodorem (wodorodem), zasilany wodorem (wodorodem)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Własność zapalną elektryczności okazał przez zapalenie eteru iskrą elektryczną również bawełny posypanej proszkiem kalafonji nareszcie na pistolecie elektrycznym przyrządzie blaszanym napełnionym gazem wodorodowym i zatkanego silnie korkiem gdy za zbliżeniem iskry elektrycznej gaz wodorodowy styka się z kwasorodem powietrza zapala się i przez prężenie powstałe ztąd wypycha siłą i hukiem korek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

przym. wodorowy, wodorodny, wodorkowy

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wodorowy, daw. wodorodny

Wiktionary

# wodorofluorek

nieorganiczny związek fluoru, w którym występuje on na -1 stopniu utlenienia

SJP.pl

# wodorofosforan

związek chemiczny, wodorosól kwasu fosforowego

SJP.pl

# wodorościk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wodorost

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodorost m.

Wiktionary

# wodorosiarczan

sól kwasu siarkowego powstała w wyniku zastąpienia jednego atomu wodoru metalem

SJP.pl

# wodorosiarczek

związek chemiczny, sól siarkowodoru powstała przez zastąpienie jednego wodoru metalem; hydrosiarczek

SJP.pl

# wodorosól

Wodorosole, zwycz. sole kwaśne – związki chemiczne będące solami kwasów wieloprotonowych, których aniony zawierają atomy wodoru w grupie kwasowej.

Wikipedia

# wodorosole

Wodorosole, zwycz. sole kwaśne – związki chemiczne będące solami kwasów wieloprotonowych, których aniony zawierają atomy wodoru w grupie kwasowej.

Wikipedia

# wodorost

1. najprostsza samożywna roślina plechowa; alga; glon
2. roślina bytująca w środowisku wodnym; hydrofit; roślina wodna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. miękka roślina rosnąca w wodzie;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wodorościk mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hydrofit, trawa morska

Wiktionary

# wodorotlenek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chem. związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

Wiktionary

Wodorotlenki – związki chemiczne zawierające stabilny kation oraz anion wodorotlenowy OH−. Wodorotlenki mogą tworzyć zarówno kationy metali („M”) o różnej wartościowości (od I do IV), kation amonowy NH+4, jak również kationy organiczne, najczęściej czwartorzędowe związki amoniowe, np. wodorotlenek tetrametyloamoniowy (CH3)4N+OH−. Wzór ogólny wodorotlenków ma postać M(OH)x (gdzie x to liczba anionów wodorotlenkowych = wartościowości kationu). Wodorotlenki są związkami jonowymi tzn. pomiędzy kationem i anionem występuje oddziaływanie typu jon–jon.

Wikipedia

# wodorotlenki

Wodorotlenki – związki chemiczne zawierające stabilny kation oraz anion wodorotlenowy OH−. Wodorotlenki mogą tworzyć zarówno kationy metali („M”) o różnej wartościowości (od I do IV), kation amonowy NH+4, jak również kationy organiczne, najczęściej czwartorzędowe związki amoniowe, np. wodorotlenek tetrametyloamoniowy (CH3)4N+OH−. Wzór ogólny wodorotlenków ma postać M(OH)x (gdzie x to liczba anionów wodorotlenkowych = wartościowości kationu). Wodorotlenki są związkami jonowymi tzn. pomiędzy kationem i anionem występuje oddziaływanie typu jon–jon.

Wikipedia

# wodorotlenkowy

przymiotnik od: wodorotlenek

SJP.pl

# wodorować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zwodorować)

(1.1) mot. chem. poddać procesowi wodorowania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dlaczego warto wodorować silniki w naszych samochodach? Przede wszystkim zabieg jest bezpieczny, a przy tym: zmniejsza emisję spalin, zwiększa wydajność silnika, […], zmniejsza zużycie oleju i paliwa, zwiększa zasięg.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

czas. zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować

Wiktionary

# wodorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. chem. metoda oczyszczania silnika z nagaru polegająca na wprowadzeniu do dolotu silnika podczas jego pracy mieszaniny gazów: wodoru i tlenu (mieszanina piorunująca)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

przym. wodorowy, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) uwodornianie, uwodornienie, hydrogenizacja, hydrogenacja, hydrogenoliza

Wiktionary

# wodorowęglan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;

Wiktionary

Wodorowęglany – grupa związków chemicznych, wodorosoli kwasu węglowego.

Wodorowęglany dysocjują w wodzie na kationy metali (np. K) lub kation amonowy (NH+
4) oraz na aniony wodorowęglanowe (HCO−
3), np.:

  KHCO
  3 → K+
  + HCO−
  3 (dysocjacja wodorowęglanu potasu)
  NH
  4HCO
  3 → NH+
  4 + HCO−
  3 (dysocjacja wodorowęglanu amonu)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wodorowęglany dysocjują w wodzie na kationy metali lub kation amonowy oraz na aniony wodorowęglanowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔrɔˈvɛ̃ŋɡlãn, AS: vodorovẽŋglãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wodorowęglanowy

Wiktionary

# wodorowęglanowy

→ wodorowęglan

SJP.pl

#### Patrz:

wodorowęglan

# wodorowęglany

Wodorowęglany – grupa związków chemicznych, wodorosoli kwasu węglowego.

Wodorowęglany dysocjują w wodzie na kationy metali (np. K) lub kation amonowy (NH+
4) oraz na aniony wodorowęglanowe (HCO−
3), np.:

  KHCO
  3 → K+
  + HCO−
  3 (dysocjacja wodorowęglanu potasu)
  NH
  4HCO
  3 → NH+
  4 + HCO−
  3 (dysocjacja wodorowęglanu amonu)

Wikipedia

# wodorowy

przymiotnik od: wodór

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. dotyczący wodoru, związany z wodorem, zasilany wodorem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeden rodnik wodorowy po cyklu reakcji daje w końcowej fazie reakcji aż trzy nowe rodniki wodorowe zdolne do aktywnego oddziaływania na kolejne cząsteczki w tym obojętne, co stanowi kolejny etap w łańcuchowym procesie spalania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

przym. wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. wodorodowy, wodorodny

Wiktionary

# wodorozcieńczalny

taki, którego stężenie zmniejsza się po dodaniu wody

SJP.pl

# wodorzyg

wylot rynny odprowadzający wodę deszczową z mostu

SJP.pl

# wodosiewność

rozprzestrzenianie się drogą wodną nasion, zarodników i rozmnóżek; hydrochoria

SJP.pl

Hydrochoria (wodosiewność) – jeden ze sposobów rozprzestrzeniania się nasion roślin i zarodników. Występuje często u roślin wodnych i błotnych (glony, kosaciec, olsza, grążel żółty i inne). Rzadziej u roślin rosnących na mniej wilgotnych stanowiskach np. u mchów, rozchodnika, wiesiołka. Wtedy zarodniki lub nasiona rozsiewane są dzięki deszczowi (deszczosiewność) lub wody ze zbiorników wodnych. Wśród roślin wybitnie lądowych hydrochoria występuje np. u palm, umożliwiając rozsiewanie się nasion palmy kokosowej i palmy seszelskiej na nawet bardzo odległe stanowiska (np. wyspy).

Wikipedia

# wodospad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

Wiktionary

Wodospad – swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany istnieniem w korycie rzeki wyraźnego progu skalnego o wysokości od kilku do kilkuset metrów. Wodospad występuje w górnych odcinkach biegu rzek, w miejscach, gdzie rzeka przecina warstwę twardych skał. Skały te, wymywane wolniej niż miękkie podłoże w dolnym biegu rzeki, tworzą stopień, z którego woda spada. Szereg wodospadów nazywa się kaskadą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Huk wodospadu zagłuszył rozmowy turystów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈdɔspat, AS: vodospat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. wodospadzik m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) katarakta, kaskada, siklawa

Wiktionary

# wodospadzik

zdrobnienie od: wodospad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: wodospad

(1.2) mały wodospad

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔˈspad͡ʑik, AS: vodospaʒ́ik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodospad m.

Wiktionary

# wodoszczelny

przymiotnik

(1.1) nie przepuszczający wody

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli chcesz zanurkować z zegarkiem na ręku, powinien być wodoszczelny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔˈʃt͡ʃɛlnɨ, AS: vodoščelny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodoszczelność ż.

Wiktionary

# wodoterapia

ogół zabiegów leczniczych z użyciem wody w różnych stanach skupienia; aquaterapia, wodolecznictwo, hydroterapia, hydropatia

SJP.pl

# wodotrysk

Fontanna (wodotrysk) – urządzenie wodne, najczęściej ozdobne, wyrzucające pod ciśnieniem wodę z dysz lub dyszy. Jest jednym z elementów tzw. małej architektury.

Jedna z konstrukcji składa się z basenu z przelewem i trzonu z dyszą. Do trzonu doprowadzona jest pod ciśnieniem woda, która tryska z jednej lub kilku dysz. Opadająca woda gromadzona jest w basenie. Basen może być złożony z jednej lub kilku mis różnej wielkości i różnego kształtu. Ilość wody w basenach regulowana jest za pomocą przelewów. Innym rodzajem fontann są takie, w których woda spływa w formie kaskad. Najbardziej znanym jej przykładem jest Fontanna di Trevi w Rzymie, która zasilana jest grawitacyjnie, wodą spływającą do niej akweduktem.

Wikipedia

# wodować

1. spuszczać nowy lub wyremontowany statek z doku na wodę;
2. napełniać wodą zbiornik parowozu lub wagonu kolejowego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) spuszczać statek na wodę

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) lecąc, osiadać na wodzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W gdańskiej stoczni wodują dziś nowy kontenerowiec dla szwedzkiego armatora.

(2.1) Amerykański samolot rejsowy awaryjnie wodował na rzece Hudson.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈdɔvat͡ɕ, AS: vodovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woda ż., wodowanie n., wodnik m., wodnica ż., wodzianka ż., wodniak m., Wodnik mos./mzw.

czas. zwodować dk., odwodnić dk., uwodnić dk.

przym. wodnisty

Wiktionary

# wodowanie

1. spuszczać nowy lub wyremontowany statek z doku na wodę;
2. napełniać wodą zbiornik parowozu lub wagonu kolejowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) lotn. osadzanie samolotu lub kapsuły statku kosmicznego na wodzie;

(1.2) żegl. opuszczanie statku do wody po zbudowaniu lub remoncie;

Wiktionary

Wodowanie – wprowadzenie statku wodnego albo innej jednostki pływającej na wodę po budowie, remoncie, transporcie itp.

Wodowania można dokonać poprzez:

- spuszczenie po pochylni
  - rufą
  - burtą
- wwiezienie do wody na wózku (slipowanie)
- opuszczenie za pomocą urządzenia dźwigowego
- wpuszczenie wody do suchego doku
- zatopienie doku pływającego
- stopienie lodu po dokowaniu przez wymrażanie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Fotografię wodowania kapsuły Apollo 15 opublikował miejscowy dziennik.

(1.2) Szczególnie uroczyste jest wodowanie jednostki nowo zbudowanej w stoczni połączone z chrztem i nadaniem nazwy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔˈvãɲɛ, AS: vodovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wody lm nm., wodnistość ż., zwodowanie n., woda ż., wódka ż., wodnik mos./mzw., wodzianka ż., Wodnik mos./mzw., rozwadnianie n., rozwodnienie n., wodnica ż., wodniak mos./mrz., wodniaczka ż., odwodnianie n., odwodnienie n., uwadnianie n., uwodnienie n.

czas. wodować ndk., zwodować dk., rozwadniać ndk., rozwodnić dk., odwodniać ndk., odwodnić dk., uwadniać ndk., uwodnić dk.

przym. wodny, nawodny, podwodny, bezwodny

Wiktionary

# wodowaniowy

przymiotnik od: wodowanie

SJP.pl

# wodowisko

miejsce wodowania hydroplanu

SJP.pl

# wodownik

zbiornikowiec zaopatrujący statki w wodę

SJP.pl

# wodowskaz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd lub urządzenie służące do określania stanu wody w rzece lub jeziorze;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na każdym z wodowskazów zanotowano spadki.

(1.1) Na Opolszczyźnie stany alarmowe są przekroczone na 16 wodowskazach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈdɔfskas, AS: vodofskas

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wodowskazowy

Wiktionary

# wodowskazowy

przymiotnik od: wodowskaz

SJP.pl

# wodowstręt

przejaw wścieklizny polegający na strachu przed wodą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. wet. jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok

(1.2) med. wet. inne określenie wścieklizny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Pojęcie równości budzi w nim taką wściekłość jak woda w chorym na wodowstręt (…).

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wścieklizna

Wiktionary

# wodozbiór

przestarzale: zbiornik wodny

SJP.pl

- wodozbiór – budowla, rodzaj wieży ciśnień
- Wodozbiór – zespół przyrodniczo-krajobrazowy w Szczecinie

Wikipedia

# wodożytka

rodzaj małych ślimaków z rodziny źródlarkowatych, występujący w pięciu gatunkach

SJP.pl

# wodożytkowate

rodzina ślimaków z podgromady przodoskrzelnych; źródlarkowate

SJP.pl

# wodożytkowaty

o cechach wodożytkowatych (rodzina ślimaków)

SJP.pl

# wodołaz

pies z rasy pochodzącej z Nowej Fundlandii; nowofundlandczyk; nowofundland

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. kynol. rasa psa wyhodowana na Nowej Fundlandii w Kanadzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziadek zwykle spacerował ze swoim wodołazem wzdłuż Olzy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nowofundland, nowofundlandczyk

Wiktionary

# wodu

1. rzadko: kult religijny uprawiany głównie w Haiti i na południu USA, łączący elementy katolicyzmu z dawnymi wierzeniami afrykańskimi i spirytyzmem; wudu, voodoo, voudou;
2. ogólna nazwa bóstw u Fonów z Beninu; wodun, wodżu

SJP.pl

# wodun

ogólna nazwa bóstw u Fonów z Beninu; wodu, wodżu

SJP.pl

# wodunka

dawniej:
1. pasożyt pęcherzykowaty, żyjący najczęściej w mózgu;
2. kołowacizna

SJP.pl

# wody

tlenek wodoru; najbardziej rozpowszechniony w przyrodzie związek nieorganiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. kurort leczniczy

(1.2) zob. wody płodowe.

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: woda

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Hrabina była ostatnio u wód.

(1.2) Dzwoń na pogotowie, Hance odeszły wody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔdɨ, AS: vody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bezwodzie n., woda ż., wódka ż., wodnik m., Wodnik m., wodniak m., wodowanie n.

czas. wodować ndk.

przym. wodny, wodnisty

Wiktionary

# wodynie

wieś w Polsce

SJP.pl

Wodynie – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Wodynie. Ma status sołectwa.

Wieś jest siedzibą gminy Wodynie a także rzymskokatolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Dawniej miasto, także wieś szlachecka, w drugiej połowie XVI wieku położona była w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. Jako miasto Wodynie były lokowane trzy razy. Pierwsza lokacja w 1573 (72, 113). została uchybiona. Następnie Wodynie były miastem w latach 1661-1674 i 1739–1834. W 1830 roku były najmniejszym miastem w Królestwie Polskim, licząc zaledwie 140 mieszkańców, cztery lata później zostały zdegradowane do rzędu wsi. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# wodyński

przymiotnik od: Wodynie

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Wodyński – polski urzędnik
- Antoni Wodyński – polski wojskowy
- Jan Wodyński (strona ujednoznaczniająca)
- Józef Wodyński – polski scenograf i malarz
- Marek Wodyński – polski urzędnik

Wikipedia

# wódz

przywódca, komendant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba dowodząca dowolną grupą

(1.2) przywódca plemienny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grupą armii kieruje wódz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vut͡s, AS: vuc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodzostwo n.

:: zdrobn. wodzuś m.

czas. wodzić

przym. wodzowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przywódca

Wiktionary

# wodza

1. dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: lejce, cugle; dziś żywe w pewnych związkach wyrazowych, np. trzymać nerwy na wodzy - nie dać się wyprowadzić z równowagi;
2. dawniej: przewodzenie, kierownictwo; dziś żywe w pewnych związkach wyrazowych, np. pod czyjąś wodzą - pod czyimś dowództwem

SJP.pl

# wodzak

specjalny wózek ciągnięty przez wodzarkę w dźwignicy linotorowej

SJP.pl

# wodzarka

element bomu, pozwalający wodzić go w dół i w górę

SJP.pl

# wodze

1. dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: lejce, cugle; dziś żywe w pewnych związkach wyrazowych, np. trzymać nerwy na wodzy - nie dać się wyprowadzić z równowagi;
2. dawniej: przewodzenie, kierownictwo; dziś żywe w pewnych związkach wyrazowych, np. pod czyjąś wodzą - pod czyimś dowództwem

SJP.pl

Wodze – skórzane, parciane lub gumowe pasy połączone z wędzidłem, przy pomocy których jeździec utrzymuje kontakt z pyskiem konia poprzez kiełzno i w ten sposób przekazuje koniowi sygnały.

Lejce, rzadziej też: lejc, wodze – dłuższe pasy wykorzystywane w podobnym celu w powożeniu.

Wikipedia

# wodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wodzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wodzić, zawieść, przewodzić

Wiktionary

# wódzia

żartobliwie: wódka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pieszcz. lub żart. wódka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woda ż., wodzionka ż., wódka ż., wóda ż., wódeczka ż.

przym. wódczany

Wiktionary

# wodzian

połączenie chemiczne zawierające wodę w postaci oddzielnych cząsteczek; hydrat

SJP.pl

Wikipedia

# wodzianka

zupa z wody i rozdrobnionego chleba; wodzionka, kapłon, kapłonek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. kulin. rodzaj zupy, ktorej podstawą są suche skórki od chleba bądź jego miąższ, woda oraz sól, czasem z dodatkiem smalcu, margaryny lub masła

Wiktionary

Wodzianka – prosta zupa znana na Śląsku i w Polsce Środkowej. Wodzianka występuje w wielu odmianach, ale w każdej podstawą są chleb i wrzątek. Maciej E. Halbański w swoim Leksykonie sztuki kulinarnej podał następującą definicję wodzianki: zupa przyrządzona z czerstwego chleba pokrajanego w kostkę, zalanego wrzątkiem, z dodatkiem roztartego z solą czosnku i tłuszczu, najlepiej smalcu ze skwarkami.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. bezwodzie n., wodowanie n., woda ż., wodnistość ż.

czas. wodować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. wodźůnka.

Wiktionary

# wodzić

1. prowadzić dokądś;
2. o samicach niektórych ptaków: opiekować się pisklętami do momentu osiągnięcia przez nie samodzielności;
3. przesuwać coś po czymś;
4. wodzić się - chodzić z kimś wolnym krokiem w różne miejsca; dawniej: mocując się, przeciągać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) idąc prowadzić kogoś, odwiedzając kolejne miejsca

(1.2) przesuwać coś po jakiejś powierzchni

(1.3) o drobiu: wyprowadzać pisklęta

(1.4) o zwierzętach: prowadzić za wodze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Heniek wodził nas po różnych melinach w poszukiwaniu Staśka.

(1.2) Wodził oczyma po kartce, ale nie rozumiał ani słowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔd͡ʑit͡ɕ, AS: voʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodzenie n., wódz m., wodza ż., wywód mrz.

czas. dowodzić, odwodzić, przewodzić, przywodzić, uwodzić, wywodzić, zwodzić, zawodzić, powodzić się, wieść, powodzić, zawieść, zwieść, rozwodzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wieść, prowadzić

(1.2) przesuwać, podążać

Wiktionary

# wodziciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ktoś, kto dowodzi, prowadzi, wiedzie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. wodzicielka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lider / leader, przywódca, wodzirej, wódz

Wiktionary

# wodzicielka

1. dawniej: kobieta, która prowadzi, wiedzie kogoś;
2. kura, gęś, kaczka, indyczka opiekująca się pisklętami w pierwszym okresie ich życia

SJP.pl

# wodzicki

nazwisko

SJP.pl

Polskie nazwisko

- Józef Wodzicki (1750-1794) – generał major wojsk koronnych
- Kazimierz Wodzicki
  - Kazimierz Wodzicki (1816-1889) – ornitolog
  - Kazimierz Wodzicki (1900-1987) – ornitolog
- Stanisław Wodzicki (1764-1843) – polityk
- Michał Wodzicki (1687–1764) – biskup
- Eliasz Wodzicki (zm. 1805) – hrabia
- Piotr Wodzicki (zm. 1768) – generał-major
- Jan Kanty Wodzicki (zm. 1821) – kanonik krakowski
- Henryk Wodzicki – poseł Sejmu Krajowego Galicji
- Ludwik Wodzicki – hrabia, poseł Sejmu Krajowego Galicji

Wikipedia

# wodzidło

element lokomotywy

SJP.pl

Wodzidło, prowadnica, gubernakulum (łac. gubernaculum) – męski narząd rozrodczy niektórych nicieni.

Wodzidło ma postać zesklerotyzowanego, oskórkowego koryta, położonego w grzbietowej ścianie kieszonki steku, w pobliżu dystalnych części szczecinek kopulacyjnych (spikuli). Brzuszne ramię wodzidła określa się jako cuneus, a boczne wyrostki tego ramienia jako crura. W odsiebnej części występu wodzidła umieszczone mogą być drobne wyrostki nazywane titillae. Wodzidło zaopatrzone jest w dwie pary mięśni – parę cofaczy (łac. musculi gubernaculi retractores) i parę wodzicieli (łac. musculi gubernaculi seductores).

Wikipedia

# wodzień

owad z rzędu muchówek

SJP.pl

Wodzień (Chaoborus) – rodzaj owadów należący do rzędu muchówek i rodziny wodzieniowatych. Postacie dorosłe tych zwierząt – imago swoim wyglądem przypominają komary, jednakże w odróżnieniu od nich samice wodzienia nie kłują. Wodzienie przechodzą przeobrażenie zupełne.

Wikipedia

# wodzierady

wieś w Polsce

SJP.pl

Wodzierady – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Wodzierady.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

# wodzieradzki

przymiotnik od: Wodzierady

SJP.pl

# wodzik

część wodząca w planimetrze

SJP.pl

- Grzegorz Wodzik – partyzant Gwardii Ludowej
- wodzik – element silnika wodzikowego
- wodzik – element ożaglowania gaflowego
- wodzik – element planimetru
- wodzik – element niektórych kołowrotków wędkarskich

Wikipedia

# wodzikowy

→ wodzik

SJP.pl

#### Patrz:

wodzik

# wodzinek

Wodzinek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn, przy szosie łączącej Wolę Kamocką z Tuszynem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Główna ulica we wsi to ulica Srocka. Można nią dojechać do wsi Srock.

Wikipedia

# wodzinowski

nazwisko

SJP.pl

# wodziński

nazwisko

SJP.pl

Wodziński – polskie nazwisko.

- Anna Wodzińska, polska archeolożka
- Maria Wodzińska (1819–1896), polska malarka
- Antoni Wodziński (1848–1928), pisarz polski i francuski
- Benedykt Wodziński (1859–1926), inżynier, profesor budowy mostów
- Cezary Wodziński (1959–2016), polski filozof, historyk filozofii
- Ignacy Wodziński (1745–1815), generał-major 1791
- Józef Wodziński (1859–1918), polski malarz
- Karol Wodziński herbu Jastrzębiec (1722–1813), poseł na sejm, sędzia w Warszawie
- Maciej Wodziński (1782–1848), prezes Senatu w czasie powstania listopadowego
- Marcin Wodziński (ur. 1966), polski historyk i filolog
- Marian Wodziński (1911–1986), doktor medycyny, członek komisji Czerwonego Krzyża

Wikipedia

# wodzionka

zupa z wody i rozdrobnionego chleba; wodzianka, kapłon, kapłonek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. potrawa z czerstwego chleba, czosnku, tłuszczu zwierzęcego oraz wrzątku;

Wiktionary

Wodzianka – prosta zupa znana na Śląsku i w Polsce Środkowej. Wodzianka występuje w wielu odmianach, ale w każdej podstawą są chleb i wrzątek. Maciej E. Halbański w swoim Leksykonie sztuki kulinarnej podał następującą definicję wodzianki: zupa przyrządzona z czerstwego chleba pokrajanego w kostkę, zalanego wrzątkiem, z dodatkiem roztartego z solą czosnku i tłuszczu, najlepiej smalcu ze skwarkami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zrobilimy wczorej wodzionka ze czosnkiem i szpyrkom.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wódzia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|brołtzupa, brotzupa, waserzupe.

Wiktionary

# wodzirej

człowiek, który prowadzi zabawę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który prowadzi tańce na weselach i balach

(1.2) przywódca grupy osób

Wiktionary

Wodzirej – człowiek prowadzący tańce na weselach, balach, zabawach tanecznych.

Wodzireje stanowią grupę zawodową, która wypracowała szereg zasad działania, opartych na muzyce, słowie i tańcu. Tworzą nowe układy choreograficzne, prowadzą szkolenia taneczne i animacyjne. Doskonalą także zapowiedzi słowne podczas tańców, organizują grupę, reżyserują całe wydarzenia muzyczno-taneczne. Współcześnie ważną funkcją wodzireja jest aktywizacja i uczenie uczestników wesel zabawy i tańca, gdyż formy te ulegają stopniowo zanikowi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wasze wesele jest jednak udane, a wszystko dzięki wodzirejowi. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈd͡ʑirɛj, AS: voʒ́irei ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wodzirejka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) przywódca

Wiktionary

# wodzirejka

→ wodzirej

SJP.pl

#### Patrz:

wodzirej

# wodzirejski

→ wodzirej

SJP.pl

#### Patrz:

wodzirej

# wodzirejstwo

1. funkcja wodzireja;
2. przewodzenie innym

SJP.pl

# wodzisław

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim;

(2.2) geogr. toponim, składnik nazwy miasta Wodzisław Śląski

Wiktionary

Wodzisław – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Wodzisław. Leży w widłach rzeki Mozgawy i jej dopływu Mozgawki, przy drodze ekspresowej S7.

Prawa miejskie od 1366, zdegradowany do rangi wsi 13 stycznia 1870. Status miasta odzyskał 1 stycznia 2021.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) W 1869 Wodzisław utracił prawa miejskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

(2.1-2)

rzecz. wodzisławianin m., wodzisławianka ż.

przym. wodzisławski

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) Wodzisław Śląski

Wiktionary

# wodzisława

imię żeńskie

SJP.pl

# wodzisławek

zdrobnienie od: Wodzisława (imię żeńskie)

SJP.pl

# wodzisławianin

1. mieszkaniec Wodziasławia;
2. mieszkaniec Wodzisławia Śląskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wodzisławia

(1.2) mieszkaniec Wodzisławia Śląskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Radek jest rodowitym wodzisławianinem, jego dziadkowie mieszkali w Wodzisławiu Śląskim jeszcze przed wojną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wodzisław m.

:: fż. wodzisławianka ż.

przym. wodzisławski

Wiktionary

# wodzisławianka

1. mieszkanka Wodziasławia;
2. mieszkanka Wodzisławia Śląskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wodzisławia

(1.2) mieszkanka Wodzisławia Śląskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Na raut przyszły zacne wodzisławianki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wodzisław m.

:: fm. wodzisławianin m.

przym. wodzisławski

Wiktionary

# wodzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wodzisławy lub z nią związany

SJP.pl

# wodzisławka

zdrobnienie od: Wodzisława (imię żeńskie)

SJP.pl

# wodzisławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wodzisławka lub z nim związany

SJP.pl

# wodzisławostwo

Wodzisław z małżonką; Wodzisławowie

SJP.pl

# wodzisławowie

Wodzisław z małżonką; Wodzisławostwo

SJP.pl

# wodzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wodzisława lub z nim związany

SJP.pl

# wodzisławski

przymiotnik od: Wodzisław Śląski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Wodzisławia, związany z Wodzisławiem

(1.2) odnoszący się do Wodzisławia Śląskiego, związany z Wodzisławiem Śląskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 1720 wybudowano wodzisławską synagogę.

(1.2) Wodzisław Śląski został siedzibą powiatu wodzisławskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wodzisław m., wodzisławianin mos., wodzisławianka ż.

Wiktionary

# wódzitsu

wódżitsu; żartobliwie:
1. wódka; gorzała, gorzałka, wódzia, sznaps;
2. picie wódki w dużych ilościach

SJP.pl

# wodzostwo

Wodzostwo - forma organizacji społeczno-politycznej o zhierarchizowanej i scentralizowanej formie, charakteryzująca się redystrybucyjnym systemem ekonomicznym. Rozwój wodzostwa i stabilizacja mogą doprowadzić do powstania struktury państwowej.

Wikipedia

# wodzowski

→ wódz

SJP.pl

#### Patrz:

wódz

# wodżu

ogólna nazwa bóstw u Fonów z Beninu; wodun, wodu

SJP.pl

# wodzyński

nazwisko

SJP.pl

Wodzyński

- Jan Wodzyński (1932-2009), polski aktor, reżyser, pedagog, nestor gdyńskiej sceny
- Leszek Wodzyński (1946–1999), polski lekkoatleta
- Mirosław Wodzyński (ur. 1951), polski lekkoatleta

Wikipedia

# wodła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Karelii, uchodzi do jeziora Onega;

Wiktionary

Wodła (ros Водла) – rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii.

Długość ok. 149 km, powierzchnia dorzecza 13.700 km², średni przepływ – 130 m³/s.

Wypływa z jeziora Wodłoziero i wpada do jeziora Onega. Nad Wodłą leży rejonowe miasto Pudoż.

Wikipedia

# wogeski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wogezami, dotyczący Wogezów, położony w Wogezach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale tylko w pewnym stopniu, bo już w kilkanaście lat po śmierci Kolumbana, zrodził się, i to w samym Luxeuil, protest przeciwko iroszkockiej skrajności. W wogeskim opactwie i gdzie indziej zniesiono po prostu najbardziej rażące punkty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wogezy nmos., wogezyt mrz.

Wiktionary

# wogezy

góry we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. pasmo górskie we wschodniej Francji;

(1.2) geogr. adm. francuski departament, położony w regionie Grand Est;

Wiktionary

Wogezy (fr. Vosges, niem. Vogesen) – pasmo górskie we wschodniej Francji, oddzielone Bramą Burgundzką od gór Jura. Stromo opadają ku Nizinie Górnoreńskiej. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od celtyckiego boga gór i lasów Vosegusa (również Vosagusa, Vosaciusa), później została przejęta przez Rzymian w Galii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jednostki niemieckie sforsowały Wogezy i pomaszerowały na Paryż.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wogezyt mrz.

przym. wogeski

Wiktionary

# wogezyt

magmowa skała żyłowa z grupy lamprofirów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. geol. skała magmowa, odmiana lamprofiru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Geolodzy zaliczają wogezyt do lamprofirów właściwych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wogezy lm. nmos.

przym. wogeski

Wiktionary

# wogulski

związany z Wogułami, ludem ugrofińskim

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wogółami, dotyczący Wogółów (Mansów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język wogulski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wogół mos., Wogółka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mansyjski

(2.1) mansyjski

Wiktionary

# woguł

dawniej: Mans - członek ludu zamieszkującego zachodnią Syberię

SJP.pl

# wogułowie

dawniej: Mansowie - naród ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię

SJP.pl

Mansowie (dawniej „Wogułowie”, w staroruskich kronikach „Jugrowie”, nazwa własna Mańś lub Moańś) – naród ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię pomiędzy Uralem a rzeką Ob. Posługują się językiem mansyjskim, należącym do języków ugryjskich, oraz – coraz częściej – językiem rosyjskim.

Wikipedia

# wohyń

wieś w Polsce

SJP.pl

Wohyń – wieś (dawne miasto) w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Wohyń, ok. 10 km od Radzynia Podlaskiego.

Wohyń uzyskał lokację miejską w 1522 roku, zdegradowany w 1869 roku. Wohyń położony był w drugiej połowie XVI wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. Miasto ekonomii brzeskiej w drugiej połowie XVII wieku. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bialskopodlaskim.

Wikipedia

# wohyński

przymiotnik od: Wohyń, gmina w województwie lubelskim

SJP.pl

# woicki

nazwisko

SJP.pl

# woj

polski rycerz, wojownik z czasów średniowiecza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. dawny wojownik

Wiktionary

Wojownik (dawniej: woj) – osoba zajmująca się walką (niekoniecznie profesjonalnie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ujrzała na widnokręgu pięciu wojów uzbrojonych w kusze i berdysze.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rycerz, wojownik

Wiktionary

# woj.

skrót od:
1. województwo; wojew.;
2. wojewoda; wojew.;
3. wojewódzki; wojew.;
4. wojenny;
5. wojskowy; wojsk.

SJP.pl

skrót

(1.1) = województwo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdańsk leży w woj. pomorskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvut͡stfɔ, AS: voi ̯evuctfo

Wiktionary

# wojacki

→ wojak

SJP.pl

#### Patrz:

wojak

# wojaczek

żartobliwie: branie udziału w wojnie, walce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od wojak

Wiktionary

- Wojaczek – nazwisko
- Wojaczek – film biograficzny z 1999 o Rafale Wojaczku
- Rafał Wojaczek (1945–1971) – polski poeta, brat Andrzeja
- Andrzej Wojaczek (1947–2000) – polski aktor, brat Rafała
- Józef Wojaczek (1901–1993) – polski ksiądz katolicki, misjonarz z Mariannhill
- Krystian Wojaczek (ur. 1950) – polski teolog katolicki
- Marek Wojaczek (ur. 1964) – polski sędzia żużlowy klasy międzynarodowej
- Jacek Wojaczek (ur. 1975) – polski rugbysta

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wojak m.

Wiktionary

# wojaczka

żartobliwie: branie udziału w wojnie, walce

SJP.pl

# wojak

żołnierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. żart. żołnierz, zwykle doświadczony

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Sturnella|ref=tak., ptak z rodziny kacykowatych;

Wiktionary

- Wojak – wojownik, osoba wojująca
- Wojak – mem internetowy
- Wojak – marka piwa typu jasny lager produkowana przez Tyskie Browary Książęce
- Wojak Churchill – brytyjski film komediowy z 2004 roku

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjak, AS: voi ̯ak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojsko n., wojska nmos., wojna ż., wojenka ż., wojskowy m., wojski m., wojaczka ż., wojowanie n., zawojowanie n., zwojowanie n., wywojowanie n., wojskowość ż.

:: zdrobn. wojaczek m.

czas. wojować ndk., zawojować dk., zwojować dk., wywojować dk.

przym. wojskowy, wojenny, wojujący

przysł. wojskowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wojskowy, żołnierz; gw-pl|Górny Śląsk|wojok.

Wiktionary

# wojakowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Wojakowski

- Franciszek Wojakowski (1880–1940), podpułkownik Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Kasper Wojakowski, urzędnik ziemski
- Kazimierz Wojakowski (1889–), kapitan Wojska Polskiego, kapelmistrz
- Kazimierz Ferdynand Wojakowski (1895–1986), pułkownik saperów Wojska Polskiego, działacz emigracyjny
- Mateusz Maurycy Wojakowski (1775–1845), duchowny rzymskokatolicki
- Remigian Wojakowski (–1716), urzędnik ziemski

Wikipedia

# wojanów

Wojanów (do 1945 niem. Schildau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Mysłakowice, na pograniczu Kotliny Jeleniogórskiej i Rudaw Janowickich w Sudetach Zachodnich.

Wikipedia

# wojarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. wojownik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z tyloma wojarzami miasta nie weźmiecie.

Wiktionary

# wojas

nazwisko

SJP.pl

Wojas – polskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją i sprzedażą obuwia skórzanego oraz drobnej galanterii skórzanej. Jest notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Spółka jest dostawcą butów dla administracji państwowej, wojska i leśnictwa. Produkty Wojas można nabyć w blisko 170 sklepach firmowych na terenie Polski, Słowacji, Czech, Białorusi. Około 10% sprzedaży to eksport, głównie do Ukrainy, Izraela, Mongolii, Litwy, Niemiec oraz Rosji.

Wikipedia

# wojasiński

nazwisko

SJP.pl

# wojaszówecki

→ Wojaszówka

SJP.pl

# wojaszówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Wojaszówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy Wojaszówka.

Miejscowość leży nad Wisłokiem. Przez wieś przechodzi droga wojewódzka (łącząca Krosno z drogą DW 988) oraz linia kolejowa Rzeszów – Jasło z przystankiem Wojaszówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

# wojaż

podróż, wycieczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. podróż, głównie zagraniczna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kinga jutro wraca z wojaży po Ameryce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjaʃ, AS: voi ̯aš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojażer mos., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

:: zdrobn. wojażyk mrz.

czas. wojażować ndk.

przym. wojażerski, wojażowy

przysł. wojażersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podróż, wycieczka, peregrynacja

Wiktionary

# wojażer

osoba podróżująca, zwłaszcza za granicę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. podróżnik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wit dużo jeździ po Azji, wszyscy mają go za wojażera.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

:: fż. wojażerka ż.

czas. wojażować ndk.

przym. wojażerski, wojażowy

przysł. wojażersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podróżnik, globtroter

Wiktionary

# wojażerka

→ wojażer; podróżniczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. podróżniczka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przedwojenne wojażerki pływały do Ziemi Świętej statkami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

:: fm. wojażer m.

czas. wojażować ndk.

przym. wojażerski, wojażowy

przysł. wojażersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podróżniczka, globtroterka

Wiktionary

# wojażerski

→ wojażer

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. właściwy wojażom

(1.2) przest. związany z wojażerem lub wojażerką, dotyczący wojażera lub wojażerki

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) przest. należący do wojażera lub wojażerki

Wiktionary

#### Patrz:

wojażer

#### Przykłady

(1.1) Wiszący na wieszaku kask kolonialny, będzie przypominał zwiedzającym o wojażerskim stylu życia właściciela rezydencji.

(1.2) Jego wojażerski ekwipunek mieści się w plecaku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

czas. wojażować ndk.

przym. wojażowy

przysł. wojażersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podróżny, podróżniczy

Wiktionary

# wojażersko

przysłówek

(1.1) rzad. przest. tak jak wojażerowie, wojażując

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

czas. wojażować ndk.

przym. wojażerski, wojażowy

Wiktionary

# wojażerskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zbiór cech uważanych za typowe dla wojażera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażowość ż.

czas. wojażować ndk.

przym. wojażerski, wojażowy

przysł. wojażersko

Wiktionary

# wojażować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziadkowie w wakacje zawsze wojażowali.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojaż mrz., wojażer mos., wojażyk mrz., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

przym. wojażerski, wojażowy

przysł. wojażersko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podróżować

Wiktionary

# wojażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wojażować.

(1.2) przest. podróżowanie, szczególnie poza granicami kraju

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy wyda już wszystkie pieniądze po dziadkach, skończy się to całe wojażowanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojaż m., wojażer mos., wojażerka ż., wojażerskość ż., wojażowość ż., wojażyk mrz.

czas. wojażować ndk.

przym. wojażerski, wojażowy

przysł. wojażersko

Wiktionary

# wojażowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zbiór cech uważanych za typowe dla wojaży

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż.

czas. wojażować ndk.

przym. wojażerski, wojażowy

przysł. wojażersko

Wiktionary

# wojażowy

przymiotnik od: wojaż

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. podróżniczy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojaż m., wojażer m., wojażyk m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

czas. wojażować ndk.

przym. wojażerski

przysł. wojażersko

Wiktionary

# wojażyk

zdrobnienie od: wojaż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. zdrobn. od: wojaż

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojaż m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

czas. wojażować ndk.

przym. wojażerski, wojażowy

przysł. wojażersko

Wiktionary

# wojbor

dawne imię męskie

SJP.pl

Wojbor – imię słowiańskie złożone z dwóch członów: woj - wojownik i bor - walka. Może to oznaczać: walka wojownika, wojownik waleczny itd.

Wojbor imieniny obchodzi w dniu: 13 sierpnia

Wikipedia

# wojciak

nazwisko

SJP.pl

# wójcice

2 miejscowości w Polsce:

- Wójcice – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Wójcice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice

Część miasta:

- Wójcice – część miasta Otmuchów w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Otmuchów

Zobacz też: Wójcice Małe, Wójcice Wielkie

Wikipedia

# wojcicki

nazwisko

SJP.pl

# wojciech

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wojciech, Wociech – staropolskie męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Wojciech w 2017 r. zajmował 9. miejsce w grupie imion męskich. W całej populacji Polaków Wojciech zajmował w 2017 r. 16. miejsce (317 857 nadań).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na kiedy przypadają imieniny Wojciecha?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjt͡ɕɛx, AS: voi ̯ćeχ

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciechowa ż., Wojciechówna ż., Wojciechostwo lm m., Wojtkowa ż., Wojtkówna ż., Wojtusiowa ż., Wojtusiówna ż., Wojciechów mrz., Wojciechowo n., Wojciechówka ż.

:: zdrobn. Wojtek mos., Wojtuś mos.

:: zgrub. Wojtas mos.

:: fż. Wojciecha ż.

przym. Wojciechowy, wojcieski, wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary

# wojciecha

imię męskie

SJP.pl

Wojciecha, Wociecha – staropolskie imię żeńskie. Składa się z członów oznaczających „ta, która cieszy jako żołnierz” czyli „wojownik pociecha”, „ta, której walka sprawia radość”. Żeński odpowiednik imienia Wojciech.

Wojciecha imieniny obchodzi 23 kwietnia i 29 lipca.

Wikipedia

# wojciechostwo

Wojciech z małżonką; Wojciechowie

SJP.pl

# wojciechów

Wojciech z małżonką; Wojciechostwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu polskich gmin, wsi, osad i dawnych gromad;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: Wojciech

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 26, w tym 20 podstawowych

- Wojciechów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lubomierz
- Wojciechów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Zagrodno
- Wojciechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
- Wojciechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Szastarka
- Wojciechów – część wsi Kraśniczyn w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn
- Wojciechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wojciechów
- Wojciechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Łaziska
- Wojciechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
- Wojciechów – osada w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gomunice
- Wojciechów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
- Wojciechów – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
- Wojciechów – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
- Wojciechów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
- Wojciechów – część wsi Jabłonna w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
- Wojciechów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia
- Wojciechów – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
- Wojciechów – kolonia w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
- Wojciechów – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Olesno
- Wojciechów – osada wsi Mstyczów w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sędziszów
- Wojciechów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
- Wojciechów – część wsi Szczecno w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Daleszyce
- Wojciechów – część wsi Wszachów w woj. świętokrzyskim w pow. opatowskim w gminie Baćkowice
- Wojciechów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów
- Wojciechów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Krasocin
- Wojciechów – część wsi Młynik w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Olszówka
- Wojciechów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Kawęczyn

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W lesie pod Wojciechowem widziano watahę wilków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojciechówczanin mos., Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż.

przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary

# wojciechowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Wojciecha

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na zebraniu brakowało tylko Wojciechowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciechówka ż., wojciechówczanka ż., wojciechówczanin mos., Wojciech mos., wojciechowianin m., wojciechowianka ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz.

przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary

# wojciechówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wojciechówki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na zawodach strażackich znowu zwyciężyli wojciechówczanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz., Wojciechówka ż.

:: fż. wojciechówczanka ż.

przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary

# wojciechówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wojciechówki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prababcia Krystyna była rodowitą wojciechówczanką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechówka ż.

:: fm. wojciechówczanin m.

przym. wojciechówecki

Wiktionary

# wojciechówecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miejscowości Wojciechówka, związany z miejscowością Wojciechówka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oni rozbili się przy szosie wojciechóweckiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz., Wojciechówka ż., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż., wojciechówczanin mos., wojciechówczanka ż.

przym. wojciechowski

Wiktionary

# wojciechówek

W Polsce

- Wojciechówek – część wsi Wojciechów, w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Zagrodno
- Wojciechówek – przysiółek wsi Święty Wojciech, w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz

Zobacz też

- Wólka-Wojciechówek
- Wojciechowo
- Wojciechów
- Wojciechówka

Wikipedia

# wojciechowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości Wojciechowo

(1.2) mieszkaniec miejscowości Wojciechów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Michał był rodowitym wojciechowianinem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz.

:: fż. wojciechowianka ż.

przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary

# wojciechowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Wojciechowo

(1.2) mieszkanka miejscowości Wojciechów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wasza prababcia była rodowitą wojciechowianką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz.

:: fm. wojciechowianin m.

przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary

# wojciechowice

1. część miasta Ostrołęka;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Wojciechowice – część miasta Ostrołęka
- Wojciechowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Kłodzko
- Wojciechowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria
- Wojciechowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sędziszów
- Wojciechowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Wojciechowice
- Wojciechowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów

Wikipedia

# wojciechowicki

przymiotnik od: Wojciechowice

SJP.pl

# wojciechowicz

nazwisko

SJP.pl

- Bolesław Wojciechowicz (1927–2010) – polski profesor nauk technicznych
- Eduard Wajciachowicz (ur. 1960) – białoruski polityk i nauczyciel
- Jacek Wojciechowicz (ur. 1963) – polski polityk
- Jerzy Wojciechowicz Billewicz (zm. 1643/1644) – podstarości żmudzki
- Joanna Wojciechowicz (ur. 1944) – polska architektka, opozycjonistka
- Kamila Wojciechowicz, także Wojciechowska (ur. 1979) – polska aktorka
- Michał Wojciechowicz (ur. 1964) – polski przedsiębiorca, pisarz
- Mikołaj Wojciechowicz Jasieński (XVI w.) – polski szlachcic
- Stanisław Wojciechowicz Hladowicki (XVI w.) – polski szlachcic
- Stas Wojciechowicz (ur. 1977) – polski rabin
- Wasyl Wojcechowycz (Wojciechowicz, 1913–1987) – radziecki dowódca partyzancki

Wikipedia

# wojciechowie

Wojciech z małżonką; Wojciechostwo

SJP.pl

# wojciechówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu wsi i części wsi w Polsce;

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 14, w tym 8 podstawowych

- Wojciechówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Kłoczew
- Wojciechówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tyszowce
- Wojciechówka – część wsi Sławęcin w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
- Wojciechówka – część wsi Nowe Rybie w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Wojciechówka – część wsi Filipowice w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce
- Wojciechówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Białobrzegi
- Wojciechówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Promna
- Wojciechówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Siennica
- Wojciechówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Policzna
- Wojciechówka – część wsi Dębów w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Gać
- Wojciechówka – część wsi Urzejowice w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Przeworsk
- Wojciechówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
- Wojciechówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Żelazków
- Wojciechówka – część wsi Żurawiniec w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Baranów

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Wojciechówce nikt nie zgłaszał żadnych problemów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., wojciechówczanin mos., wojciechówczanka ż.

przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary

# wojciechowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu polskich wsi, osad i części wsi;

Wiktionary

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 12, w tym 9 podstawowych

- Wojciechowo – część wsi Leśna Podlaska w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Leśna Podlaska
- Wojciechowo – część wsi Wólka-Wojciechówek w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Rząśnik
- Wojciechowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Siemiątkowo
- Wojciechowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko
- Wojciechowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Orneta
- Wojciechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jaraczewo
- Wojciechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Chodów
- Wojciechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów
- Wojciechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Wojciechowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Rogoźno
- Wojciechowo – część wsi Lipa w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Ryczywół
- Wojciechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Siedlec

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zapewne wybierzemy się w czerwcu do Wojciechowa na urodziny babci Danusi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojciechówczanin mos., Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechów mrz., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż.

przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary

# wojciechowski

przymiotnik od: Wojciechowo, Wojciechów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miejscowości Wojciechowo, związany z miejscowością Wojciechowo

(1.2) odnoszący się do miejscowości Wojciechów, związany z miejscowością Wojciechów

Wiktionary

Wojciechowski (forma żeńska Wojciechowska, l. mn: Wojciechowscy) – jedno z najpopularniejszych nazwisk w Polsce. Według bazy PESEL 17.01.2015 r. nosiło je 42 828 Polek i 41 864 Polaków. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Mazowsza, Wielkopolski i Kujaw. Dawniej często spotykana była też pisownia „Woyciechowski”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oni rozbili się przy szosie wojciechowskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciechówka ż., wojciechówczanin mos., Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż.

przym. wojciechówecki

Wiktionary

# wojciechowy

taki jak u Wojciecha, charakterystyczny dla Wojciecha

SJP.pl

# wojcieszak

nazwisko

SJP.pl

# wojcieszek

nazwisko

SJP.pl

# wojcieszków

wieś w Polsce

SJP.pl

Wojcieszków – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Wojcieszków. Leży nad Małą Bystrzycą.

Miejscowość jest siedzibą gminy Wojcieszków oraz parafii rzymskokatolickiej Najświętszego Serca Pana Jezusa, należącej do metropolii lubelskiej, diecezji siedleckiej, dekanatu Adamów.

Wikipedia

# wojcieszkowski

przymiotnik od: Wojcieszków

SJP.pl

# wojcieszów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wojcieszów (niem. Kauffung) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, położone nad rzeką Kaczawą, w Górach Kaczawskich, w Sudetach Zachodnich.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 3470 mieszkańców (679. miejsce w kraju).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔjˈt͡ɕɛʃuf, AS: voi ̯ćešuf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojcieszowianin m., wojcieszowianka ż., Wojciech m.

przym. wojcieszowski

Wiktionary

# wojcieszowianin

mieszkaniec Wojcieszowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wojcieszowianka

mieszkanka Wojcieszowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wojcieszowski

→ Wojcieszów

SJP.pl

#### Patrz:

Wojcieszów

# wojcieszyce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 4

- Wojcieszyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica
- Wojcieszyce – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Kłodawa
- Wojcieszyce – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Kłodawa
- Wojcieszyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów

Wikipedia

# wojcieszyn

4 miejscowości w Polsce:

- Wojcieszyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Pielgrzymka
- Wojcieszyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce
- Wojcieszyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Stare Babice
- Wojcieszyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard

Wikipedia

# wojcik

nazwisko

SJP.pl

Wójcik (forma żeńska: Wójcik, Wójcikowa, Wójcikówna; liczba mnoga: Wójcikowie) – jedno z najstarszych nazwisk polskich. Notowane od początku XIII wieku. Obecnie jest to czwarte pod względem popularności nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 22 stycznia 2025 roku nazwisko to nosiło 48 830 Polek i 47 981 Polaków. Łącznie nazwisko to nosiło 96 811 obywateli Polski.

Wikipedia

# wójcikiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Wójcikiewicz – nazwisko

Osoby o nazwisku Wójcikiewicz:

- Józef Wójcikiewicz (ur. 1953) – polski prawnik, sędzia, specjalista z zakresu kryminalistyki
- Edward Wójcikiewicz (1888–1958) – porucznik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
- Franciszek Wójcikiewicz (1933–2016)– polski skoczek spadochronowy, instruktor spadochronowy i szybowcowy, pilot samolotowy I klasy

Wikipedia

# wojcikowski

nazwisko

SJP.pl

# wójcin

kobieta wójt; wójtka

SJP.pl

W Polsce

- Wójcin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Kondratowice
- Wójcin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie
- Wójcin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
- Wójcin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
- Wójcin – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
- Wójcin – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
- Wójcin – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Warnice

Wikipedia

# wójcina

kobieta wójt; wójtka

SJP.pl

Wójcina – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Mędrzechów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

# wójcinek

2 miejscowości w Polsce:

- Wójcinek – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów
- Wójcinek – osada w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

Wikipedia

# wojciuliszki

Wojciuliszki (dodatkowa nazwa w j. litewskim – Vaičiuliškės) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

# wojczuk

nazwisko

SJP.pl

# wojda

nazwisko

SJP.pl

Wojda – część wsi Bliżów w Polsce, położonej w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Adamów.

W latach 1975–1998 Wojda administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Jest to niewielka osada położona tuż przy granicy Roztoczańskiego Parku Narodowego. Podczas II wojny światowej, w czasie wysiedleń Zamojszczyzny, pod koniec 1942 roku, miała tu miejsce jedna z pierwszych ważniejszych bitew, jaka dała początek powstaniu zamojskiemu, podczas której żołnierze Batalionów Chłopskich walczyli z siłami żandarmerii niemieckiej. Wioska została wówczas ostatecznie spalona przez Niemców. Obecnie znajduje się tu pomnik upamiętniający to wydarzenie.

Wikipedia

# wojdak

nazwisko

SJP.pl

# wojdalski

nazwisko

SJP.pl

# wojdat

nazwisko

SJP.pl

Wojdat, lit. Vaidotas (ur. XIV wiek, zm. po 1401) – syn Kiejstuta, wielkiego księcia litewskiego. W wiarygodnych źródłach historycznych jest wspomniany jedynie dwukrotnie.

Wikipedia

# wojdowski

nazwisko

SJP.pl

# wojdyła

nazwisko

SJP.pl

Wojdyła – polskie nazwisko. Według danych z lat 90 XX wieku nazwisko to nosiło 2680 polskich obywateli.

Osoby o nazwisku Wojdyła:

- Maciej Wojdyła – polski aktor teatralny, filmowy i serialowy.
- Tomasz Wojdyła – polski koszykarz, występujący na pozycjach silnego skrzydłowego oraz środkowego w latach 1996-2018, od 2019 asystent trenerski GTK Gdynia.

Wikipedia

# wojęcino

Wojęcino – (do 1945 r. niem. Wojenthin) wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice.

Miejscowość wywodzi swój rodowód ze średniowiecza - od XVI w. Należała wtedy do rodu von Bonin, który to ród ufundował nieistniejącą już kaplicę. W latach 1855–1945 należała do rodziny von Holtz z Manowa.

Wikipedia

# wojeniec

Wojeniec – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Dziadkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Dziadkowicach.

Wikipedia

# wojenka

zdrobnienie od: wojna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wojna

Wiktionary

Wojenka:

- Bolszewicka Organizacja Wojskowa (w skrócie: Wojenka) – zbrojne ramię Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (bolszewików)
- Wojenka – singiel zespołu Lao Che

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wojenko, wojenko, cóżeś ty za pani (…) (Wojenko, wojenko)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈjɛ̃nka, AS: voi ̯ẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wojenny

rzecz. wojna ż., wojski m., wojownik mos., wojak mzw./mos.

Wiktionary

# wojenny

związany z prowadzeniem wojny, istniejący, używany podczas wojny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wojną, odnoszący się do wojny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od jakiegoś czasu interesuję się literaturą wojenną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈjɛ̃nːɨ, AS: voi ̯ẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojna ż., wojski m.

:: zdrobn. wojenka ż.

czas. wojować ndk.

przysł. wojennie

przym. wojowniczy

Wiktionary

# wojerysta

osoba czerpiąca przyjemność erotyczną z podglądania par uprawiających seks; voyeur, voyeurysta, podglądacz

SJP.pl

# wojerystka

→ wojerysta; podglądaczka, voyeurka

SJP.pl

# wojeryzm

dewiacja seksualna charakteryzująca się skłonnością do oglądania osób uprawiających seks; podglądactwo, oglądactwo, voyeuryzm, skopofilia, skoptofilia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) psych. seks. zob. oglądactwo.

Wiktionary

Oglądactwo, voyeuryzm, voyeryzm, voyeurism, wojeryzm, skopofilia, skoptofilia – zaburzenie zachowania z grupy zaburzeń preferencji seksualnych charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) voyeuryzm, voyeryzm, skopofilia, skoptofilia

Wiktionary

# wojew.

woj.; skrót od:
1. województwo;
2. wojewoda;
3. wojewódzki

SJP.pl

# wojewoda

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. zwierzchnik administracji rządowej na terenie województwa

(1.2) daw. hist. wojsk. najwyższy urzędnik dowodzący wojskiem

(1.3) daw. hist. jeden z urzędów senatorskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) adm. kobieta sprawująca urząd zwierzchnika administracji rządowej na terenie województwa

Wiktionary

Wojewoda (łac. comes palatinus „komes pałacowy, palatyn”) – organ administracji państwowej w Polsce, a w przeszłości także w innych krajach słowiańskich i bałkańskich: w Czechach, Rosji, Bułgarii, Mołdawii i Siedmiogrodzie.

W Czechach i na Węgrzech był to tytuł arystokratyczny odpowiadający polskiemu księciu (dux).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To była poważna impreza, na sali było pełno VIP-ów, prezydent miasta, wojewoda, kilku posłów i inne szychy.

(1.2) O kilka kroków za wojewodą wlokła się reszta komisarzy, a orszak zamykała dragonia […] (H. Sienkiewicz: Ogniem i mieczem)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvɔda, AS: voi ̯evoda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. województwo n., wojewodzina ż., wojewodzin m., wojewodzic m., wojewodzianka ż., wojewodowanie n., wojewodziński mos.

czas. wojewodować ndk.

przym. wojewódzki, wojewodziński, wojewodzin

Wiktionary

#### Synonimy:

skrót woj.

Wiktionary

# wojewódka

nazwisko

SJP.pl

# wojewodzianka

dawniej o córce wojewody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. odojcowski tytuł córki wojewody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojewoda mos., województwo n.

przym. wojewódzki

Wiktionary

# wojewodzic

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) odojcowski tytuł syna wojewody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojewoda mos., województwo n.

przym. wojewódzki

Wiktionary

# wojewodzicowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. syn wojewodzica czyli wnuk wojewody

Wiktionary

# wojewodzicowiczowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. żona wojewodzicowicza

Wiktionary

# wojewodzin

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do wojewody, jego władzy, urzędu

Wiktionary

Wojewodzin – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Grajewo.

Prywatna wieś szlachecka Wojewodzino położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wąsoskim ziemi wiskiej województwa mazowieckiego. W okresie międzywojennym posiadłość ziemską miał tu Marcin Gardocki (252 ha).W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wojewoda mos., województwo n.

przym. wojewódzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wojewodziński

Wiktionary

# wojewodzina

dawniej o żonie wojewody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. odmężowski tytuł żony wojewody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojewoda mos., województwo n.

przym. wojewódzki

Wiktionary

# wojewodziński

przymiotnik

(1.1) daw. dotyczący wojewody, należący do niego albo nakazany przez niego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. stronnik wojewody, osoba na służbie wojewody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojewoda mos., województwo n.

przym. wojewódzki

Wiktionary

# wojewódzki

dotyczący województwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od województwo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Było tam parę osób. Ktoś z komitetu miejskiego, wojewódzkiego, komendant milicji miejskiej z Jastrzębia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvut͡sʲci, AS: voi ̯evucʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojewoda m., województwo n., wojewodzina ż., wojewodzin m., wojewodzic m., wojewodzianka ż., wojewodowanie n., wojewodziński mos.

czas. wojewodować ndk.

przym. wojewodziński, wojewodzin

Wiktionary

# wojewódzkość

→ wojewódzki

SJP.pl

#### Patrz:

wojewódzki

# województwo

jednostka samorządu terytorialnego Polski, mająca największy zasięg terytorialny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) adm. jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce;

Wiktionary

Województwo – jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia w Polsce, od 1990 r. jednostka zasadniczego podziału terytorialnego administracji rządowej, a od 1999 r. także jednostka samorządu terytorialnego.

Podział kraju na województwa ma swoje korzenie w okresie rozbicia dzielnicowego, stąd ich zróżnicowanie pod względem wielkości w czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Pierwsze województwa powstawały w XIV w. Pierwotnie były to samodzielne zgromadzenia wojskowe na określonych terenach Polski, którymi zarządzali wyznaczani przez władcę wojewodowie (od: wodzić woje).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Aktualnie w Polsce jest 16 (= szesnaście) województw.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvut͡stfɔ, AS: voi ̯evuctfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojewoda mos., wojewodzina ż., wojewodzin m., wojewodzic m., wojewodzianka ż., wojewodowanie n., wojewodziński mos.

czas. wojewodować ndk.

przym. wojewódzki, wojewodziński, wojewodzin, wewnątrzwojewódzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. woj.

Wiktionary

# wojków

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Wojków – część miasta Kowary
- Wojków – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Wojków – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Padew Narodowa

Wikipedia

# wojkowice

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. wieś na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wojkowice – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie będzińskim.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔjkɔˈvʲit͡sɛ, AS: voi ̯kovʹice

Wiktionary

# wojkowicki

→ Wojkowice (miasto w Polsce)

SJP.pl

# wojkowiczanin

mieszkaniec Wojkowic (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wojkowiczanka

mieszkanka Wojkowic (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wojkówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Wojkówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Wojaszówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

# wojkowo

3 miejscowości w Polsce:

- Wojkowo – osada w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Maszewo
- Wojkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek
- Wojkowo (osada) – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek

Wikipedia

# wojkowski

nazwisko

SJP.pl

# wojmir

imię męskie

SJP.pl

Wojmir – staropolskie imię męskie, złożone z członów Woj- ("wojownik") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Mogło ono oznaczać kogoś, kto wojując zaprowadza spokój i dobro. W niektórych przypadkach imię to mogło utożsamiać się brzmieniowo z jedną z form imienia Wolimir.

Wojmir imieniny obchodzi 25 października i 11 grudnia.

Wikipedia

# wojmirek

zdrobnienie od: Wojmir (imię męskie)

SJP.pl

# wojmirkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojmirka lub z nim związany

SJP.pl

# wojmirostwo

Wojmir z małżonką; Wojmirowie

SJP.pl

# wojmirowie

Wojmir z małżonką; Wojmirostwo

SJP.pl

# wojmirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojmira lub z nim związany

SJP.pl

# wojna

1. zorganizowana walka zbrojna między państwami, narodami lub grupami społecznymi, religijnymi itp., prowadzona dla osiągnięcia zamierzonych celów (np. zagarnięcia obcego terytorium lub obrony własnego); konflikt zbrojny
2. gra w karty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. polit. zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

(1.2) karc. prosta gra karciana;

Wiktionary

Wojna – zorganizowany konflikt zbrojny między państwami, narodami lub grupami etnicznymi, religijnymi czy społecznymi. Pojęcie trudne do jednoznacznego zdefiniowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasie ostatniej wojny ten kraj został doszczętnie zniszczony.

(1.1) Współczesne wojny prowadzone są na wielu frontach jednocześnie.

(1.2) W lato Daria zajmowała się ogrodem, a Karol ze mną grał w wojnę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjna, AS: voi ̯na

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojak mos./mzw., woj m., wojownik m., wojsko n., wojski m.

:: zdrobn. wojenka ż.

czas. wojować

przym. wojenny, wojujący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konflikt (zbrojny)

Wiktionary

# wojnar

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Wojnar:

- Adam Wojnar − krakowski dziennikarz i fotoreporter
- Eugeniusz Wojnar − prokurator oskarżający w wielu procesach politycznych okresu PRL, m.in. w aferze mięsnej w 1964
- Franciszek Wojnar (ur. 1881, zm. 1942) − profesor Państwowej Szkoły Przemysłowej w Bielsku, więzień i ofiara obozu koncentracyjnego
- Franciszek Wojnar (ur. 1893, zm. 1967) − polski nauczyciel i stenograf, uczestnik walk o Śląsk Cieszyński (1918–1919) − publicysta
- Irena Wojnar − pedagog, specjalistka w zakresie teorii wychowania estetycznego
- Ireneusz Wojnar − polski muzyk, basista w zespole Akurat
- Jan Wojnar
  - Jan Alojzy Wojnar (ur. 1820, zm. 1896) − chłop-bibliofil ze Śląska Cieszyńskiego
  - Jan Wojnar (ur. 1891, zm. 1964) − śląski samorządowiec, działacz PSL i ZSL, członek OSP, prezes gminnej spółdzielni SCh

  Wikipedia

# wojnarowicz

nazwisko

SJP.pl

# wojnarowski

nazwisko

SJP.pl

# wojnarski

nazwisko

SJP.pl

# wojnecki

nazwisko

SJP.pl

# wojniak

nazwisko

SJP.pl

# wojnica

pluskwiak z rodziny tarczówek

SJP.pl

- Wojnica – miejscowość w obwodzie rówieńskim na Ukrainie
- Wojnica – miejscowość w obwodzie wołyńskim na Ukrainie
- wojnica (Arma) – rodzaj pluskwiaków z rodziny tarczówkowatych
- wojnica (Harpyia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych

Wikipedia

# wojnicki

przymiotnik od: Wojnicz

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Wojnicki – polski inżynier wojskowy
- Jacek Wojnicki – polski politolog
- Mieczysław Wojnicki – polski piosenkarz i aktor operetkowy

Inne:

- Iwan Piotrowicz Wojnicki (Войницкий Иван Петрович) - Główny bohater dramatu Antoniego Czechowa "Wujaszek Wania"

Wikipedia

# wojnicz

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie małopolskim;

Wiktionary

Wojnicz – miasto w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wojnicz. Wchodzi w skład aglomeracji tarnowskiej. Gród wzniesiony w X wieku należał do ciągu trzynastu zamków rycerskich zbudowanych w średniowieczu na wzniesieniach nad Dunajcem w Małopolsce, strzegących szlaku handlowego na Węgry biegnącego wzdłuż Wisły, Dunajca, Popradu, Wagu i Dunaju, stanowiąc część systemu fortyfikacyjnego państwa polskiego od strony Węgier. Dawna kasztelania wojnicka, jedna z najstarszych w Małopolsce. Miasto padło siedem razy ofiarą pożarów. Starostwo niegrodowe w Wojniczu miało siedzibę w Zamościu od 1277 r. (nie udało się ustalić pełnego katalogu starostów wojnickich). Od 1109 patronem parafii jest św. Wawrzyniec, męczennik na ruszcie; figuruje on także na tarczy herbowej miasta.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjɲit͡ʃ, AS: voi ̯ńič

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojniczanin m., wojniczanka ż.

przym. wojnicki

Wiktionary

# wojniczanin

mieszkaniec Wojnicza (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wojniczanka

mieszkanka Wojnicza (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wojnów

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Wojnów – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Psie Pole
- Wojnów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Mordy
- Wojnów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Oleśnica

Wikipedia

# wojnowice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest 9 wsi i 1 osada.

- Wojnowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
- Wojnowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Czernica
- Wojnowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
- Wojnowice – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Kietrz
- Wojnowice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Krzanowice
- Wojnowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska
- Wojnowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Ćmielów
- Wojnowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Osieczna
- Wojnowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Opalenica
- Wojnowice – osada w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle

Wikipedia

# wojnowicz

nazwisko

SJP.pl

# wojnówka

wieś w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Wojnówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wiśniewo
- Wojnówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne

Zobacz też: Wojnowo

Wikipedia

# wojnowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 7, w tym 6 podstawowych

- Wojnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko
- Wojnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Zbójno
- Wojnowo – część wsi Bierzyn w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
- Wojnowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Kargowa
- Wojnowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida
- Wojnowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina
- Wojnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek

Wikipedia

# wojnowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Wojnowska/Wojnowski

- Elżbieta Wojnowska – polska piosenkarka, kompozytorka, aktorka i pedagog
- Teresa Wojnowska – polska profesor agronom i nauczyciel akademicki
- Edmund Wojnowski – polski polityk, poseł na Sejm PRL
- Jan Wojnowski – polski sztangista, mistrz Europy
- Jerzy Wojnowski - podporucznik Wojska Polskiego, agent gestapo
- Wiesław Wojnowski – polski chemik-nieorganik, profesor Politechniki Gdańskiej

Wikipedia

# wojo

potocznie: wojsko, służba wojskowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wojsko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Za dwa tygodnie idę do woja.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjɔ, AS: voi ̯o

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|wojsko.

źródła.

== wojo (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dyszel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# wojok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żołnierz, wojak

Wiktionary

# wojomir

dawne imię męskie

SJP.pl

# wojować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. powojować)

(1.1) książk. walczyć, brać udział w fizycznej bitwie

(1.2) pot. prowadzić z kimś spory o coś, zwalczać coś

(1.3) żart. bawić się w wojnę

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawojować)

(2.1) daw. podbijać, zdobywać, zwyciężać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈjɔvat͡ɕ, AS: voi ̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojowanie n., wojownik m., wojowniczka ż., wojna ż., wojsko n., wojak m., wojski m., wojaczka ż., wojowniczość ż.

czas. zawojować dk., powojować dk.

przym. wojenny, wojowniczy, wojaczy, przedwojenny, powojenny, wojujący

przysł. wojowniczo, wojskowo

Wiktionary

# wojowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wojować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔjɔˈvãɲɛ, AS: voi ̯ovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wojować

przym. wojujący, wojowniczy

rzecz. wojownik mos., wojak mzw./mos.

Wiktionary

# wojowniczka

→ wojownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się walką

Wiktionary

Wojowniczka – trzeci album studyjny Gosi Andrzejewicz, wydany w 2009 roku.

Wikipedia

#### Patrz:

wojownik

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔjɔvʲˈɲit͡ʃka, AS: voi ̯ovʹńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojownik

czas. wojować

przym. wojowniczy

Wiktionary

# wojowniczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skłonność grupy ludzi do wszczynania walk

(1.2) cecha zachowania tj. skłonność do bójek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wojowniczy

czas. wojować ndk.

przysł. wojowniczo

rzecz. wojownik mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) czupurność, zadziorność

Wiktionary

# wojowniczy

przymiotnik

(1.1) skłonny do walki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdumiewające jest jednak, jak rzadko kobiety, istoty słodkie i mało wojownicze, trafiają do celu!

(1.1) Natomiast pierwszy pilot ani myślał ukrywać swego nienawistnego zadowolenia, że złamią tej wojowniczej bestii planetarnyanetarnej kark.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojownik m., wojowniczka ż., wojowniczość ż., wojaczka ż., woj m., wojsko n., wojskowość ż., wojna ż., wojowanie n., zawojowanie n., wojskowy mos.

czas. wojować ndk., zawojować

przym. wojskowy, wojenny, powojenny, przedwojenny, wojujący

przysł. wojowniczo, wojskowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bojowy, bitny, buńczuczny

Wiktionary

# wojownik

1. uczestnik walk, żołnierz;
2. dzielna osoba walcząca o jakąś chlubną sprawę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który walczy

(1.2) etn. członek ludu pierwotnego, który zajmuje się walką

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych

Wiktionary

Wojownik (dawniej: woj) – osoba zajmująca się walką (niekoniecznie profesjonalnie).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wojownicy złożyli broń, którą następnie policja na wszelki wypadek zniszczyła.

(2.1) Wojowniki wspaniałe polują często parami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈjɔvʲɲik, AS: voi ̯ovʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woj m., wojowniczość ż., wojna ż., wojenka ż., wojaczka ż., wojowanie n., zawojowanie n.

:: fż. wojowniczka ż.

czas. wojować ndk., zawojować dk.

przym. wojowniczy, wojenny, wojaczy

Wiktionary

# wojsa

nazwisko

SJP.pl

Wojsa (biał. Войса; ros. Войса) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja.

Wikipedia

# wojsiłka

owad z rzędu wojsiłkowatych, wielkości do 3 cm

SJP.pl

# wojsiłki

owad z rzędu wojsiłkowatych, wielkości do 3 cm

SJP.pl

Wojsiłki – stara ewolucyjnie grupa prawie 1000 gatunków owadów o charakterystycznym, ryjkowatym kształcie głowy, tradycyjnie klasyfikowana w randze rzędu Mecoptera. Na świecie żyje współcześnie około 600 gatunków sklasyfikowanych w 9 rodzinach, a prawie 350 gatunków wymarłych znanych jest z odkryć paleontologicznych. Większość gatunków wojsiłek zasiedla strefy klimatu umiarkowanego i subtropikalnego. W Europie stwierdzono 21 gatunków, w tym 10 w Polsce. Występują w pobliżu strumieni, wśród drzew i krzewów.

Wikipedia

# wojsiłkowate

rodzina drapieżnych owadów z rzędu wojsiłek

SJP.pl

Wojsiłkowate (Panorpidae) – rodzina drapieżnych owadów z rzędu wojsiłek (Mecoptera) obejmująca około 420 współcześnie żyjących gatunków o zasięgu holarktycznym. Są szeroko rozprzestrzenione w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Europie występuje 16, a w Polsce 6 gatunków – ich rozmieszczenie w kraju jest słabo poznane. Przykładowym przedstawicielem jest wojsiłka pospolita (Panorpa communis).

Wikipedia

# wojsiłkowaty

o cechach wojsiłkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# wojsk.

skrót od: wojskowy; woj.

SJP.pl

# wojska

siły zbrojne danego państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, liczba mnoga

(1.1) wojsk. regularne oddziały określonego rodzaju sił zbrojnych

Wiktionary

- wojska – wyodrębnione komponenty sił zbrojnych

Nazwy geograficzne

- Wojska – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg;
- Wojska (Войская) – wieś na Białorusi położona w rejonie kamienieckim obwodu brzeskiego, centrum sielsowietu Wojska;
- Wojska (Войская) – rzeka na Białorusi w rejonie chocimskim obwodu mohylewskiego, lewy dopływ Biesiedzi;

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjska, AS: voi ̯ska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojsko n., wojak mos./mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) formacja

Wiktionary

# wojski

urzędnik ziemski w dawnej Polsce sprawujący pieczę nad rodzinami i mieniem szlachty w czasie pospolitego ruszenia, pełniący też obowiązki sędziego w zastępstwie starosty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik do spraw wojskowych w dawnej Polsce, pilnujący porządku podczas wyprawy wojennej; w średniowieczu podporządkowany kasztelanowi; w późniejszym okresie, jako niższy urzędnik ziemski, miał pieczę nad żonami i dziećmi szlachty w czasie trwania pospolitego ruszenia;

Wiktionary

Wojski (łac. tribunus) – urząd ziemski, który pojawił się w Polsce dzielnicowej, zachowany w zjednoczonym Królestwie Polskim, a w epoce nowożytnej wprowadzony w Wielkim Księstwie Litewskim.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjsʲci, AS: voi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojsko n., wojskowość ż., woj m., wojak m., wojna ż., wojenka ż., wojaczka ż., wojskowy mos.

czas. wojować, zawojować

przym. wojskowy, wojenny, wojaczy

przysł. wojskowo

Wiktionary

# wojsko

siły zbrojne danego państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

(1.2) pot. grupa żołnierzy

(1.3) pot. obowiązkowa służba militarna obywateli, przeszkolenie bojowe

Wiktionary

Siły zbrojne (wojsko, armia) – organizacja zbrojna skupiająca w całość siły i środki wydzielone przez państwo do zabezpieczania jego interesów i prowadzenia walki. Jeden z podstawowych elementów aparatu państwowego umożliwiający zarówno samoobronę, jak i dokonywanie aktów agresji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polskie wojsko stacjonuje w Iraku.

(1.2) Drogą przez wieś szło wojsko i śpiewało.

(1.3) Kiedy idziesz do wojska?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjskɔ, AS: voi ̯sko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojskowość ż., wojskowy mos., wojak m., wojna ż., wojska n. lm., wojski m.

czas. wojować

przym. wojskowy, wewnątrzwojskowy, wojowniczy

przysł. wojskowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) armia, siły zbrojne

(1.3) służba wojskowa

Wiktionary

# wojskowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób właściwy dla wojska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojsko n., wojskowość ż., wojskowy mos., wojak m., wojna ż., wojska n. lm., wojski m.

czas. wojować

przym. wojskowy, wewnątrzwojskowy, wojowniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żołniersko

Wiktionary

# wojskowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) całokształt spraw dotyczących wojska

Wiktionary

Nauki wojskowe – jedna z dziedzin nauki w Polsce, wymieniona w Uchwale Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 24 października 2005 w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Monitor Polski z dnia 12 grudnia 2005).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wojsko n., wojskowy m., wojski mos., wojak mzw./mos.

przym. wojskowy, wojowniczy

Wiktionary

# wojskowy

przymiotnik od: wojsko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wojskiem, dotyczący wojska

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) żołnierz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nad nami przeleciał właśnie wojskowy helikopter.

(2.1) Do autobusu wsiadł jakiś wojskowy z dziewczyną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔjˈskɔvɨ, AS: voi ̯skovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojsko n., wojak m., wojski m., wojskowość ż., wojaczka ż.

przysł. wojskowo

przym. wojowniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) militarny, żołnierski

(2.1) żołnierz

Wiktionary

# wojskoznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o wojsku

SJP.pl

# wojskoznawczy

związany z nauką, wiedzą o wojsku

SJP.pl

# wojskoznawstwo

1. nauka, wiedza o wojsku;
2. kierunek studiów w szkole wyższej poświęcony tej nauce

SJP.pl

Wojskoznawstwo – nauka o wojsku – kierunek studiów na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim oraz Uniwersytecie Łódzkim.

Interdyscyplinarny kierunek studiów obejmuje historię wojskowości, geografię i kartografię wojenną, geopolitykę, sztukę wojenną starożytności i nowożytną. Do programu włączono także wiedzę o systemie obronności państwa, zagadnienia związane z terroryzmem, funkcjonowaniem policji i straży granicznej.

Wikipedia

# wojszki

## Miejscowości w Polsce

- Wojszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny
- Wojszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Mońki

Wikipedia

# wojszyce

- Wojszyce – wieś w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Bedlno
- Wojszyce – osada w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Bedlno
- Wojszyce – część Wrocławia

Wikipedia

# wojsław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Wojsław – imię
- Wojsław – wieś w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Grodków
- Wojsław – wieś do 1985, obecnie osiedle Mielca
- Wojsław – komes za czasów Bolesława III Krzywoustego
- Wojsław – przystanek kolejowy w Mielcu, w województwie podkarpackim.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjswaf, AS: voi ̯su̯af

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojsława ż.

Wiktionary

# wojsława

imię żeńskie

SJP.pl

Wojsława, Wojesława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Woj- ("wojownik") i -sława ("sława"). Oznacza "tę, która zdobywa sławę w wojnach", "sławną wojowniczkę". Imię to mogło być skracane również do formy Wisława. Jego męskim odpowiednikiem jest Wojsław.

Wikipedia

# wojsławek

zdrobnienie od: Wojsław (imię męskie)

SJP.pl

# wojsławice

1. nazwa kilku miejscowości i ich części w Polsce;
2. wieś na Ukrainie

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 11, w tym 8 podstawowych

- Wojsławice – część miasta Niemcza
- Wojsławice – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wojsławice
- Wojsławice – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wojsławice
- Wojsławice – przysiółek wsi Przylaski w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Brzeźnica
- Wojsławice – część wsi Chlewo w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gmina Goszczanów
- Wojsławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola
- Wojsławice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd
- Wojsławice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
- Wojsławice – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
- Wojsławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
- Wojsławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Złota

Wikipedia

# wojsławicki

przymiotnik od: Wojsławice

SJP.pl

# wojsławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojsławy lub z nią związany

SJP.pl

# wojsławka

zdrobnienie od: Wojsław (imię męskie)

SJP.pl

Wikipedia

# wojsławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojsławka lub z nim związany

SJP.pl

# wojsławostwo

Wojsław z małżonką; Wojsławowie

SJP.pl

# wojsławowie

Wojsław z małżonką; Wojsławostwo

SJP.pl

# wojsławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojsława lub z nim związany

SJP.pl

# wójt

naczelnik gminy wiejskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. urzędnik samorządowy stojący na czele gminy wiejskiej;

(1.2) hist. w średniowieczu: urzędnik stojący na czele miasta lokowanego na prawie niemieckim

Wiktionary

Wójt (pierwotnie z łac. vocatus, advocatus, od tego niem. Vogt) – urzędnik administracji lokalnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jan Kowalski jest wójtem gminy Poronin.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vujt, AS: vui ̯t

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wójtowstwo n.

przym. wójtowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. fojt.

Wiktionary

# wojtak

nazwisko

SJP.pl

# wojtal

nazwisko

SJP.pl

Wojtal – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk.

Miejscowość pogranicza kaszubsko-borowiackiego nad Wdą, na obszarze kompleksu leśnego Borów Tucholskich i przy linii kolejowej Maksymilianowo – Gdynia. Przez Wojtal prowadzi turystyczny Szlak Kamiennych Kręgów.

Wikipedia

# wojtala

nazwisko

SJP.pl

# wojtalewicz

nazwisko

SJP.pl

# wojtalik

nazwisko

SJP.pl

# wojtan

nazwisko

SJP.pl

# wojtanowicz

nazwisko

SJP.pl

# wojtanowski

nazwisko

SJP.pl

# wojtarowicz

nazwisko

SJP.pl

# wojtas

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zgrub. imię|polski|m. Wojciech

Wiktionary

Wojtas, właśc. Wojciech Schmidt (ur. 4 lipca 1974 w Kielcach) – polski raper, autor tekstów i producent muzyczny znany z działalności w grupie Wzgórze Ya-Pa 3, której jest współzałożycielem. Z zespołem uzyskał nominację do Fryderyka.

Współpracował z takimi wykonawcami, jak Jajonasz, Liroy, Kajman, IGS, Peja, Abradab, Gutek, O.S.T.R., Fu, Waco, Molesta Ewenement, Pęku, Kali, Rahim, czy Grubson.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Posłuchaj Wojtasa, on dobrze mówi.

Wiktionary

# wojtasek

zdrobnienie od: Wojciech (imię męskie)

SJP.pl

# wojtasiak

nazwisko

SJP.pl

# wojtasiewicz

nazwisko

SJP.pl

# wojtasik

nazwisko

SJP.pl

- Bożena Wojtasik (ur. 1954) – pedagog
- Henryk Wojtasik (ur. 1930) – polski inżynier budownictwa, prezydent Piły i starosta wałecki
- Jan Wojtasik (1891-1937) – poseł
- Janusz Wojtasik (ur. 1933) – historyk
- Lesław Wojtasik (ur. 1933) – generał
- Piotr Wojtasik (ur. 1964) – trębacz jazzowy
- Tadeusz Antoni Wojtasik (ur. 1952) – rzeźbiarz

Wikipedia

# wojtasiński

nazwisko

SJP.pl

# wojtaskowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojtaska lub z nim związany

SJP.pl

# wojtaszak

nazwisko

SJP.pl

# wojtaszczyk

nazwisko

SJP.pl

# wojtaszek

nazwisko

SJP.pl

# wojtaszewski

nazwisko

SJP.pl

# wojtaszyce

wieś w Polsce

SJP.pl

Wojtaszyce (niem. Voigtshagen) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Dobra.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 146.

Wikipedia

# wojtczak

nazwisko

SJP.pl

Wojtczak (forma żeńska: Wojtczak/Wojtczakowa; liczba mnoga: Wojtczakowie) – nazwisko polskie. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka w Wielkopolsce, na Ziemi Łódzkiej oraz w Warszawie i jej okolicach.

Nazwisko można wywodzić od imienia słowiańskiego Wojciech albo od rzeczownika pospolitego wójt. Podobną etymologię mają nazwiska „Wojtkiewicz” i „Wojtkowiak”.

Wikipedia

# wojtczuk

nazwisko

SJP.pl

# wojtecki

nazwisko

SJP.pl

# wojteczek

zdrobnienie od: Wojciech (imię męskie)

SJP.pl

# wojtek

gwarowo: bocian

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Wojciech

Wiktionary

- Wojtek – niedźwiedź-żołnierz, maskotka 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii w armii gen. Andersa
- Wojtek – piwo angielskiego browaru Beartown Brewery z Congleton
- zdrobnienie imienia Wojciech
- gwarowe określenie bociana

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wojtek pochodzi ze wsi leżącej niedaleko miejsca zamieszkania Ludmiły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔjtɛk, AS: voi ̯tek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciech m., Wojtuś m., Wojtas m., Wojciechowice nmos.

przym. Wojciechowy, Wojtkowy, Wojtusiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wojtuś, Wojtas

Wiktionary

# wojtera

nazwisko

SJP.pl

# wojtiuk

nazwisko

SJP.pl

# wójtka

kobieta wójt; wójcina

SJP.pl

# wojtkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Wojtkiewicz – rzymskokatolicki biskup
- Antoni Wojtkiewicz (Antoni Woytkiewicz) – generał major ziemiański powiatu telszewskiego, zapoczątkował powstanie kurlandzkie (1794)
- Agata Wojtkiewicz – polska projektantka mody
- Aleksander Wojtkiewicz – polski szachista
- Leon Wojtkiewicz – polski lekkoatleta
- Michał Wojtkiewicz – polski polityk, samorządowiec i geodeta, poseł na Sejm
- Stanisław Strumph-Wojtkiewicz – polski poeta, prozaik, tłumacz
- Wincenty Wojtkiewicz – polski technolog barwników
- Witold Wojtkiewicz – polski malarz, rysownik i grafik
- Władysław Wojtkiewicz – polski oficer

Wikipedia

# wojtkowiak

nazwisko

SJP.pl

# wojtkowie

Wojtek z małżonką

SJP.pl

# wojtkowski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Wojtkowski (ujednoznacznienie)
- Julian Andrzej Wojtkowski (ur. 1927) – biskup senior archidiecezji warmińskiej
- Kamil Wojtkowski (ur. 1998) – polski piłkarz
- Ryszard Wojtkowski – zastępca Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych
- Ryszard Wojtkowski (ur. 1956) – działacz PZPR
- Ryszard Wojtkowski (1929–2022) – polski śpiewak operowy
- Maciej Wojtkowski (ur. 1975) – polski fizyk
- Marek Wojtkowski (ur. 1968) – polski polityk, poseł na Sejm, nauczyciel akademicki
- Mirosław Wojtkowski (1936–2018) – polski dyplomata
- Paul Wojtkowski (1892–1960) – niemiecki polityk
- Tadeusz Wojtkowski (ur. 1944) – polski górnik, polityk

Wikipedia

# wojtkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojtka lub z nim związany

SJP.pl

# wójtostwo

1. urząd, godność wójta;
2. w dawnej Polsce: posiadłość nadana wójtowi

SJP.pl

- Wójtostwo – w historii: posiadłość ziemska należąca do wójta, powstała w wyniku lokacji miasta lub wsi na prawie niemieckim.

Wikipedia

# wójtowa

przymiotnik od: wójt

SJP.pl

Wójtowa – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Lipinki.

We wsi ma swoją siedzibę parafia św. Bartłomieja Apostoła, należąca do dekanatu Biecz, diecezji rzeszowskiej z zabytkowym drewnianym kościołem z XVI wieku i nowym murowanym z końca XX wieku.

Wieś królewska starostwa bieckiego w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia

# wójtowice

Miejscowości w Polsce

- Wójtowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
- Wójtowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Grodków

Wikipedia

# wójtowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wójtowicami, dotyczący Wójtowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wójtowice nmos.

Wiktionary

# wojtowicz

nazwisko

SJP.pl

Wójtowicz, ili Wojtowicz, ili Woytowicz, ili Woitowicz, ili Wojtowiczi

Wikipedia

# wójtówka

wieś w Polsce

SJP.pl

4 miejscowości w Polsce:

- Wójtówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój
- Wójtówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Bądkowo
- Wójtówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
- Wójtówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Sochaczew

Wikipedia

# wójtówna

przestarzale: córka wójta

SJP.pl

# wójtowo

małżonka wójta

SJP.pl

3 miejscowości w Polsce:

- Wójtowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino
- Wójtowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Barczewo
- Wójtowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Kolno

Wikipedia

# wójtowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący wójta, związany z wójtem

(1.2) dotyczący wójtostwa, związany z wójtostwem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszelkie zaś władze, a przedewszystkiem sędziowska i wójtowska, przeszły wprost z rąk szlachty do rąk chłopów.

Wiktionary

# wójtowy

przymiotnik od: wójt

SJP.pl

# wojtul

zdrobnienie od: Wojciech; Wojtek

SJP.pl

# wojtulek

zdrobnienie od: Wojciech (imię męskie)

SJP.pl

# wojtulewicz

nazwisko

SJP.pl

# wojtulkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojtulka lub z nim związany

SJP.pl

# wojtunik

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Klaudia Wojtunik – polska lekkoatletka
- Paweł Wojtunik – polski policjant

Wikipedia

# wojtunio

zdrobnienie od: Wojciech (imię męskie); Wojtek, Wojtuś

SJP.pl

# wojtuś

zdrobnienie od: Wojciech (imię męskie); Wojtek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. Wojciech

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na Wojtusia z popielnika / iskiereczka mruga.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojciech m., Wojtek mos.

Wiktionary

# wojtusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojtusia lub z nim związany

SJP.pl

# wojtyczek

nazwisko

SJP.pl

# wojtyczka

nazwisko

SJP.pl

# wojtyna

nazwisko

SJP.pl

# wojtynek

nazwisko

SJP.pl

# wojtyniak

nazwisko

SJP.pl

# wojtyński

nazwisko

SJP.pl

# wojtyra

nazwisko

SJP.pl

# wojtyś

nazwisko

SJP.pl

# wojtysiak

nazwisko

SJP.pl

# wojtyła

nazwisko, m.in. Karol Wojtyła (1920-2005), pierwszy papież Polak

SJP.pl

Wojtyła – polskie nazwisko. Według danych z lat 90 XX wieku nazwisko to nosiło 1728 polskich obywateli.

Osoby o nazwisku Wojtyła:

- Andrzej Wojtyła – poseł na Sejm RP
- Edmund Wojtyła – brat Karola Józefa Wojtyły (Jana Pawła II)
- Emilia Wojtyła – matka Karola Józefa Wojtyły (Jana Pawła II)
- Jan Wojtyła – ekonomista, były rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
- Karol Józef Wojtyła – papież Jan Paweł II
- Karol Wojtyła (senior) – ojciec Karola Józefa Wojtyły (Jana Pawła II)
- Konrad Wojtyła – poeta

Wikipedia

# wojtyłowski

taki jak u Wojtyły, właściwy Wojtyle, charakterystyczny dla twórczości Wojtyły itp.

SJP.pl

# wojtyłowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) taki, który należy do Wojtyły, Wojtyłowej lub Wojtyłów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na tyłach Wojtyłowego domu znajdował się sklep jubilera.

(1.1) Wojtyłowy syn miał na imię Adam.

Wiktionary

# wojtłowski

nazwisko

SJP.pl

# wojujący

taki, który zaciekle walczy o swoje poglądy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zaciekle walczący o swoje ideały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔjüˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: voi ̯üi ̯õncy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wojna ż., wojak m., wojowanie n.

czas. wojować ndk., zawojować dk., zawojowywać ndk.

przym. wojowniczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zażarty, zacięty, zagorzały, zajadły, zapamiętały, zapiekły, zaprzysięgły

Wiktionary

# wojwodina

prowincja w północnej Serbii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;

Wiktionary

Wojwodina, Prowincja Autonomiczna Wojwodiny (Vojvodina, węg. Vajdaság) – autonomiczny okręg w północnej Serbii, zamieszkany przez 1,93 mln mieszkańców (2011), przede wszystkim Serbów (66% liczby ludności) i Węgrów (13%). Stolicą Wojwodiny jest Nowy Sad, inne większe miasta to Pančevo, Subotica, Zrenjanin, Sremska Mitrovica, Sombor, Kikinda i Vršac. Obejmuje serbskie części historycznych regionów Baczki, Banatu, Sremu i częściowo Mačvy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Język rumuński jest językiem urzędowym w Rumunii, Mołdawii i Wojwodinie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojwodińczyk mos., Wojwodinka ż.

przym. wojwodiński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) adm. urz. Prowincja Autonomiczna Wojwodiny

Wiktionary

# wojwodińczyk

mieszkaniec Wojwodiny (prowincji w Serbii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wojwodiny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojwodina ż.

:: fż. Wojwodinka ż.

przym. wojwodiński

Wiktionary

# wojwodinka

mieszkanka Wojwodiny (prowincji w Serbii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wojwodiny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wojwodina ż.

:: fm. Wojwodińczyk mos.

przym. wojwodiński

Wiktionary

# wojwodiński

→ Wojwodina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wojwodiną, dotyczący Wojwodiny, pochodzący z Wojwodiny

Wiktionary

#### Patrz:

Wojwodina

#### Powiązane:

rzecz. Wojwodińczyk mos., Wojwodinka ż., Wojwodina ż.

Wiktionary

# wojłok

niski gatunek filcu, używany na buty, derki, pokrycie jurt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filc gorszego gatunku lub wytwarzany tradycyjnymi metodami z wełny odpadowej (zwykle z runa owczego) i sierści zwierzęcej;

Wiktionary

Wojłok – filc gorszego gatunku lub wytwarzany tradycyjnymi metodami. W odróżnieniu od filcu wojłok ma mocno zróżnicowane włókna: od grubych wewnątrz do delikatnych po zewnętrznej stronie.

Wojłok produkowany jest z wełny odpadowej (zwykle z runa owczego) i sierści zwierzęcej, częściej rzemieślniczo niż przemysłowo. Stosuje się go do wyrobu chodników, koców, czapraków i derek, obuwia zimowego (walonek), pokryć jurt.

Określenie „wojłok” pochodzi z języków turkijskich.

Wikipedia

# wojłokowaty

przypominający wyglądem lub konsystencją wojłok, podobny do wojłoku

SJP.pl

# wojłokowy

przymiotnik od: wojłok

SJP.pl

# wok

[czytaj: wok albo łok] rodzaj głębokiej patelni o półkulistym lub stożkowym dnie, wykorzystywanej w kuchni chińskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;

Wiktionary

Wok (chiń. upr. 镬; chiń. trad. 鑊) – naczynie przypominające miskę z jedną lub dwiema rączkami, służące do smażenia w ruchu, szybkiego przyrządzania potraw na ogniu, przeważnie wykorzystywane w kuchni chińskiej. Pozwala na bardzo wydajną obróbkę cieplną. Wok kantoński posiada dwie rączki („uszy”), natomiast nowsze woki mandaryńskie i pekińskie posiadają rączkę podobną do rączki patelni. Współcześnie woki mają często lekko spłaszczone dno, w celu dostosowania do pracy na kuchenkach indukcyjnych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|wok.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) wok

* czeski: (1.1) wok m.

* hiszpański: (1.1) wok m.

* kantoński: (1.1) 鑊 (wok6)

* niemiecki: (1.1) Wok m.

źródła.

== wok (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-wok.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. wok

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: wɔk, AS: u̯ok

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|wok.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) wok

* czeski: (1.1) wok m.

* hiszpański: (1.1) wok m.

* kantoński: (1.1) 鑊 (wok6)

* niemiecki: (1.1) Wok m.

źródła.

== wok (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-wok.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. wok

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# wokabularz

dawniej: słownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. słownik

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wokabularz trydencki zawiera ok. 500 polskich słów z łacińskimi odpowiednikami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkaˈbulaʃ, AS: vokabulaš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) słownik

Wiktionary

# wokabularzyk

mały wokabularz

SJP.pl

# wokacja

dawniej: powołanie, naturalna skłonność

SJP.pl

# wokal

partia śpiewana w utworze muzycznym

SJP.pl

Śpiew – czynność polegająca na artystycznym operowaniu głosem podczas wykonywania utworu muzycznego; rodzaj działalności artystycznej człowieka, najstarszy typ wykonawstwa muzycznego.

Dyscyplina naukowo-artystyczna zajmująca się nauczaniem śpiewu i szkoleniem głosu nosi nazwę – wokalistyka.

Wikipedia

# wokalista

piosenkarz; śpiewak; solista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. śpiewak, nauczyciel śpiewu

(1.2) muz. kompozytor utworów wokalnych

(1.3) solista bądź członek większego zespołu wykonujący część głosową (wokalną) utworu muzycznego

Wiktionary

Śpiew – czynność polegająca na artystycznym operowaniu głosem podczas wykonywania utworu muzycznego; rodzaj działalności artystycznej człowieka, najstarszy typ wykonawstwa muzycznego.

Dyscyplina naukowo-artystyczna zajmująca się nauczaniem śpiewu i szkoleniem głosu nosi nazwę – wokalistyka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jan Kowalski jest wokalistą.

(1.3) Wejście wokalisty na scenę wywołało euforię wśród widzów koncertu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkaˈlʲista, AS: vokalʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wokalizm m., wokal m., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż.

:: fż. wokalistka ż.

czas. wokalizować ndk.

przym. wokalny, wokalistyczny

przysł. wokalnie, wokalicznie

Wiktionary

# wokalistka

→ wokalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od wokalista

Wiktionary

Śpiew – czynność polegająca na artystycznym operowaniu głosem podczas wykonywania utworu muzycznego; rodzaj działalności artystycznej człowieka, najstarszy typ wykonawstwa muzycznego.

Dyscyplina naukowo-artystyczna zajmująca się nauczaniem śpiewu i szkoleniem głosu nosi nazwę – wokalistyka.

Wikipedia

#### Patrz:

wokalista

#### Przykłady

(1.1) Wokalistkę tego zespołu nawet lubię, ale nie będę jednak chodzić na ich koncerty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkaˈlʲistka, AS: vokalʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wokalizm m., wokal m., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż.

:: fm. wokalista m.

czas. wokalizować ndk.

przym. wokalny, wokalistyczny

przysł. wokalnie, wokalicznie

Wiktionary

# wokalistyczny

→ wokalistyka

SJP.pl

#### Patrz:

wokalistyka

# wokalistyka

dział muzyki obejmujący utwory przeznaczone do śpiewu, ich wykonanie, komponowanie

SJP.pl

# wokaliza

śpiewanie melodii bez tekstu, polegające na powtarzaniu samogłoski lub sylaby

SJP.pl

Wokaliza (łac. vocalis „samogłoska”) – rodzaj śpiewu, polegający na wykonywaniu melodii na jednej samogłosce (najczęściej a). Może służyć jako ćwiczenie wokalne, a także być częścią utworu muzycznego (np. Vocalise Siergieja Rachmaninowa).

Wikipedia

# wokalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. proces, w którym półsamogłoska lub samogłoska zredukowana przekształca się w samogłoskę

(1.2) muz. dodanie śpiewu do utworu muzycznego

(1.3) jęz. oznaczenie samogłosek za pomocą specjalnych znaków diakrytycznych w językach takich jak arabski czy hebrajski (odpowiednio harakat i niqqud)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkalʲiˈzat͡sʲja, AS: vokalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wokalista m., wokalistka ż., wokaliza ż., wokalizm mrz., wokalistyka ż.

czas. wokalizować

przym. wokalny

Wiktionary

# wokalizacyjny

→ wokalizacja

SJP.pl

#### Patrz:

wokalizacja

# wokalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zasób, system samogłosek danego języka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈkalʲism̥, AS: vokalʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wokal m., wokalista m., wokalistka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż., wokalizowanie n.

czas. wokalizować ndk.

przym. wokalny, wokaliczny

przysł. wokalnie

Wiktionary

# wokalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wokalne; cecha tych, którzy są wokalni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wokalny

przysł. wokalnie

Wiktionary

# wokalny

związany ze śpiewem, przeznaczony do śpiewania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. związany ze śpiewaniem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wokal mrz., wokalista mos., wokalistka ż., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż., wokalizm mrz., wokalność ż.

czas. wokalizować

przym. wokaliczny

przysł. wokalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) głosowy, piosenkarski, śpiewaczy

Wiktionary

# wokalowy

→ wokal, np. procesor wokalowy

SJP.pl

# wokanda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spis spraw sądowych, ułożony według kolejności ich rozpatrywania w danym dniu

Wiktionary

Wokanda (z łac. vocanda) – sprawy do wywołania (przez woźnego sądowego) – wykaz spraw sądowych w kolejności, w jakiej mają być w danym dniu rozpatrywane.

Ze słowem wokanda stosuje się określenia:

- sprawa wchodzi na wokandę
- sprawa jest na wokandzie
- sprawa schodzi z wokandy
- np. pierwsza sprawa z wokandy itp..

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co mamy dziś na wokandzie?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈkãnda, AS: vokãnda

Wiktionary

# wokatiwus

vocativus, wokatyw, wołacz; w językoznawstwie:
1. ostatni przypadek w deklinacji łacińskiej (szósty z kolei), polskiej (siódmy) oraz niektórych innych językach, używany w momencie, gdy nadawca zwraca się do kogoś, rzadziej czegoś;
2. forma wyrazowa tego przypadka, np. Boże!, Polsko!, Krzysiu!

SJP.pl

# wokatyw

wokatiwus, vocativus, wołacz; w językoznawstwie:
1. ostatni przypadek w deklinacji łacińskiej (szósty z kolei), polskiej (siódmy) oraz niektórych innych językach, używany w momencie, gdy nadawca zwraca się do kogoś, rzadziej czegoś;
2. forma wyrazowa tego przypadka, np. Boże!, Polsko!, Krzysiu!

SJP.pl

# woke

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) społ. nurt społeczny świadomości i mobilizacji wobec niesprawiedliwości, rasizmu, dyskryminacji

Wiktionary

Woke (wymowa: [ˈwoʊk]) – wyrażenie pochodzące z afroamerykańskiej odmiany języka angielskiego, które pojawiło się w latach 30. XX wieku i oznaczało „przebudzoną” świadomość braku sprawiedliwości społecznej i rasizmu. W trakcie protestów wywołanych zastrzeleniem 18-letniego Afroamerykanina Michaela Browna w 2014 roku określenie to stało się powszechne, m.in. w szeregach ruchu Black Lives Matter. W tym kontekście sformułowanie pochodne „stay woke” rozwinęło się jako ostrzeżenie przed atakami policji i, bardziej ogólnie, jako wezwanie do bardziej wyczulonej i zdecydowanej reakcji na systemową dyskryminację.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wokeizm m.

Wiktionary

# wokoder

zespół urządzeń do przetwarzania sygnału mowy; vocoder

SJP.pl

Vocoder, właściwie Voice Encoder – elektroniczne urządzenie do syntezy dźwięku, w tym także mowy. Zostało wynalezione przez amerykańskiego inżyniera Homera Dudleya pracującego dla Bell Laboratories.

Vocoder pracował w dwóch trybach – analizującym i syntezującym. Naturalny dźwięk skanowany był po przeprowadzaniu go przez zespół filtrów o wąskich charakterystykach, dzielących słyszalne pasmo na szereg przedziałów. Wynik analizy przedstawiano graficznie w postaci grafu. Urządzenie mogło pracować w trybie syntezującym odtwarzając dźwięki analizowane wcześniej lub tworzyć zupełnie nowe.

Wikipedia

# wokowy

→ wok

SJP.pl

#### Patrz:

wok

# wokół

wzdłuż obwodu czegoś; wokoło

SJP.pl

przyimek

(1.1) ze wszystkich stron

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pszczoły latały wokół kwiatów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔkuw, AS: vokuu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koło n.

przyim. koło

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wokoło, wkoło, reg. śl. kole.

Wiktionary

# wokółbankowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół banku, odbywający się wokół banku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbãŋˈkɔvɨ, AS: vokuu̯bãŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bank mrz.

Wiktionary

# wokółbasenowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół basenu, odbywający się wokół basenu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbasɛ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯basẽnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. basen mrz., basenik mrz.

Wiktionary

# wokółbazarowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół bazaru, odbywający się wokół bazaru

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbazaˈrɔvɨ, AS: vokuu̯bazarovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bazar mrz., bazarek mrz.

Wiktionary

# wokółbiblioteczny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół biblioteki, odbywający się wokół biblioteki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbʲiblʲjɔˈtɛt͡ʃnɨ, AS: vokuu̯bʹiblʹi ̯otečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. bibliotekarstwo n., biblioteka ż.

przym. biblioteczny

Wiktionary

# wokółboiskowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół boiska, odbywający się wokół boiska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbɔjiˈskɔvɨ, AS: vokuu̯boi ̯iskovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. boisko n.

przym. boiskowy

Wiktionary

# wokółcmentarny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół cmentarza, odbywający się wokół cmentarza

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwt͡smɛ̃nˈtarnɨ, AS: vokuu̯cmẽntarny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cmentarz mrz., cmentarnictwo n.

przym. cmentarny

Wiktionary

# wokółfabryczny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół fabryki, odbywający się wokół fabryki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwfaˈbrɨt͡ʃnɨ, AS: vokuu̯fabryčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fabryka ż.

Wiktionary

# wokółgimnazjalny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół gimnazjum, odbywający się wokół gimnazjum

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʲɟĩmnaˈzʲjalnɨ, AS: vokuu̯ʹǵĩmnazʹi ̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. gimnazjum n.

Wiktionary

# wokółjeziorny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół jeziora, odbywający się wokół jeziora

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʲjɛ̇ˈʑɔrnɨ, AS: vokuu̯ʹi ̯ėźorny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n.

Wiktionary

# wokółkatedralny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół katedry, odbywający się wokół katedry

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkatɛˈdralnɨ, AS: vokuu̯katedralny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. katedra ż.

Wiktionary

# wokółkawiarniany

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół kawiarni, odbywający się wokół kawiarni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkavʲjarʲˈɲãnɨ, AS: vokuu̯kavʹi ̯arʹńãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kawiarnia ż.

Wiktionary

# wokółkinowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół kina, odbywający się wokół kina

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʲcĩˈnɔvɨ, AS: vokuu̯ʹḱĩnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kino n., kinowość ż.

Wiktionary

# wokółklasztorny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół klasztoru, odbywający się wokół klasztoru

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwklaˈʃtɔrnɨ, AS: vokuu̯klaštorny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. klasztor m., klasztorek mrz.

przym. klasztorny

Wiktionary

# wokółklubowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół klubu, odbywający się wokół klubu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkluˈbɔvɨ, AS: vokuu̯klubovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. klub mrz., klubowy mrz./mzw.

przym. klubowy

Wiktionary

# wokółkopalniany

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół kopalni, odbywający się wokół kopalni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkɔpalʲˈɲãnɨ, AS: vokuu̯kopalʹńãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. kopalnia ż.

Wiktionary

# wokółkościelny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół kościoła, odbywający się wokół kościoła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkɔɕˈt͡ɕɛlnɨ, AS: vokuu̯kośćelny

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. kościół.

Wiktionary

# wokółkoszarowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół koszar, odbywający się wokół koszar

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkɔʃaˈrɔvɨ, AS: vokuu̯košarovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. koszary nmos.

Wiktionary

# wokółlotniskowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół lotniska, odbywający się wokół lotniska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwlɔtʲɲiˈskɔvɨ, AS: vokuu̯lotʹńiskovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. lotnisko n.

Wiktionary

# wokółmagazynowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół magazynu, odbywający się wokół magazynu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwmaɡazɨ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯magazỹnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. magazyn mrz.

Wiktionary

# wokółmarketowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół marketu, odbywający się wokół marketu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwmarkɛˈtɔvɨ, AS: vokuu̯marketovy

Wiktionary

# wokółmostowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół mostu, odbywający się wokół mostu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwmɔˈstɔvɨ, AS: vokuu̯mostovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. most mrz.

Wiktionary

# wokoło

wzdłuż obwodu czegoś; wokół

SJP.pl

przyimek

(1.1) wokół

przysłówek

(2.1) wokół

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈkɔwɔ, AS: vokou̯o

Wiktionary

# wokoło-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający położenie, występowanie czegoś lub ruch dookoła tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

# wokółobozowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół obozu, odbywający się wokół obozu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔbɔˈzɔvɨ, AS: vokuu̯obozovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. obóz mrz.

Wiktionary

# wokółogrodowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół ogrodu, odbywający się wokół ogrodu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔɡrɔˈdɔvɨ, AS: vokuu̯ogrodovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ogród mrz.

Wiktionary

# wokółoperowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół opery, odbywający się wokół opery

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔpɛˈrɔvɨ, AS: vokuu̯operovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. opera ż.

Wiktionary

# wokółosiedlowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół osiedla, odbywający się wokół osiedla

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔɕɛˈdlɔvɨ, AS: vokuu̯ośedlovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. osiedle n.

Wiktionary

# wokółparkingowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół parkingu, odbywający się wokół parkingu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwparʲcĩŋˈɡɔvɨ, AS: vokuu̯parʹḱĩŋgovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. parking m.

Wiktionary

# wokółparkowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół parku, odbywający się wokół parku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwparˈkɔvɨ, AS: vokuu̯parkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. park mrz.

Wiktionary

# wokółpałacowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół pałacu, odbywający się wokół pałacu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpawaˈt͡sɔvɨ, AS: vokuu̯pau̯acovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pałac mrz.

Wiktionary

# wokółperonowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół peronu, odbywający się wokół peronu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpɛrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯perõnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. peron mrz.

Wiktionary

# wokółportowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół portu, odbywający się wokół portu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpɔrˈtɔvɨ, AS: vokuu̯portovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. port m.

Wiktionary

# wokółprzedszkolny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół przedszkola, odbywający się wokół przedszkola

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpʃɛˈṭʃkɔlnɨ, AS: vokuu̯pšeṭškolny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. przedszkole n.

Wiktionary

# wokółrestauracyjny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół restauracji, odbywający się wokół restauracji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwrɛstawraˈt͡sɨjnɨ, AS: vokuu̯restau̯racyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. restauracja ż.

Wiktionary

# wokółrynkowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół rynku, odbywający się wokół rynku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwrɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: vokuu̯rỹŋkovy

Wiktionary

# wokółschroniskowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół schroniska, odbywający się wokół schroniska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwsxrɔ̃ɲiˈskɔvɨ, AS: vokuu̯sχrõńiskovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. schronisko n.

Wiktionary

# wokółsklepowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół sklepu, odbywający się wokół sklepu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwsklɛˈpɔvɨ, AS: vokuu̯sklepovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. sklep mrz.

Wiktionary

# wokółstacyjny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół stacji, odbywający się wokół stacji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwstaˈt͡sɨjnɨ, AS: vokuu̯stacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. stacja ż.

Wiktionary

# wokółstadionowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół stadionu, odbywający się wokół stadionu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwstadʲjɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯stadʹi ̯õnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. stadion mrz.

Wiktionary

# wokółszkolny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół szkoły, odbywający się wokół szkoły

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwˈʃkɔlnɨ, AS: vokuu̯školny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szkoła ż.

czas. przeszkalać, przeszkolić

Wiktionary

# wokółszpitalny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół szpitala, odbywający się wokół szpitala

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʃpʲiˈtalnɨ, AS: vokuu̯špʹitalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. szpital mrz.

przym. szpitalniczy

Wiktionary

# wokółteatralny

1. otaczający budynek teatru;
2. związany z twórczością teatralną; teatralny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół teatru, odbywający się wokół teatru

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwtɛaˈtralnɨ, AS: vokuu̯teatralny

Wiktionary

# wokółuczelniany

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół uczelni, odbywający się wokół uczelni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwut͡ʃɛlʲˈɲãnɨ, AS: vokuu̯učelʹńãny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. uczelnia ż.

Wiktionary

# wokółuniwersytecki

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół uniwersytetu, odbywający się wokół uniwersytetu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwũɲivɛrsɨˈtɛt͡sʲci, AS: vokuu̯ũńiversytecʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. uniwersytet m.

Wiktionary

# wokółurzędowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół urzędu, odbywający się wokół urzędu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwuʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: vokuu̯užẽndovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. urząd mrz.

przym. urzędniczy

Wiktionary

# wokółuszny

znajdujący się naokoło uszu, zakładany wokół uszu

SJP.pl

# wokółwięzienny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół więzienia, odbywający się wokół więzienia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwvʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̃nːɨ, AS: vokuu̯vʹi ̯ẽũ̯źẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. więzienie n., uwięzienie n.

Wiktionary

# wokółzakładowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół zakładu, odbywający się wokół zakładu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwzakwaˈdɔvɨ, AS: vokuu̯zaku̯adovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zakład m.

Wiktionary

# wokółzamkowy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wokół zamku, odbywający się wokół zamku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwzãmˈkɔvɨ, AS: vokuu̯zãmkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zamek m.

Wiktionary

# woksel

najmniejszy element przestrzeni w grafice trójwymiarowej

SJP.pl

Woksel (ang. volumetric picture element, w skrócie voxel) – najmniejszy element przestrzeni w grafice trójwymiarowej, w pewnym sensie odpowiednik piksela w grafice dwuwymiarowej. Przy użyciu wokseli scenę przedstawia się jako trójwymiarową tablicę, na przykład 512×512×512 wokseli.

Wikipedia

# wokselowy

→ woksel

SJP.pl

#### Patrz:

woksel

# wokulski

nazwisko

SJP.pl

Stanisław Wokulski – postać literacka, protagonista powieści Lalka Bolesława Prusa; postać Wokulskiego stała się w polskiej kulturze masowej symbolem przedsiębiorczości.

Wikipedia

# wol.

skrót

(1.1) = wolumen, wolumin

Wiktionary

# wola

chęć, zdolność podejmowania pewnych decyzji czy działań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto Stalowa Wola w województwie podkarpackim

(1.2) geogr. adm. miasto Zduńska Wola w województwie łódzkim

(1.3) geogr. część miasta Poznań;

(1.4) geogr. część miasta Warszawa;

(1.5) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu wsi, osad i części miast;

Wiktionary

- wola – pojęcie psychologiczne
- wolna wola – pojęcie filozoficzne i teologiczne
- wola – osada założona na surowym korzeniu z zastosowaniem dla jej nowych mieszkańców ulgi na zagospodarowanie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Przeprowadzając się na Wolę mieliśmy już dwoje dzieci.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolanin mos., wolanka ż.

przym. wolski

Wiktionary

# wolak

odmiana gołębia domowego, mającego zdolność bardzo silnego rozdymania wola; garłacz; gardłacz

SJP.pl

- Wolak – sześćdziesiąty drugi duch Goecji
- Antoni Wolak – polski poeta
- Ewa Wolak – polski polityk, poseł
- Paweł Wolak – polski bokser

Wikipedia

# wolańczyk

nazwisko

SJP.pl

# woland

germańskie imię Szatana

SJP.pl

Woland (Valand, Faland, Wieland) – germańskie imię Szatana, pojawiające się w kilku wersjach legendy o Fauście. Prawdopodobnie znaczy „oszustwo”.

W dramacie Faust Goethego Mefistofeles raz mówi o sobie jako junkrze Wolandzie.

Wikipedia

# wolanin

mieszkaniec Woli (jednej z kilkudziesięciu wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Woli

(1.2) osoba pochodząca z Woli, urodzona w Woli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Miron jest rodowitym wolaninem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wola ż.

:: fż. wolanka ż.

przym. wolski

Wiktionary

# wolanka

mieszkanka Woli (jednej z kilkudziesięciu wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Woli

(1.2) kobieta pochodząca z Woli, urodzona w Woli

Wiktionary

## Miejscowości w Polsce i na Ukrainie

- Wolanka – osada w Polsce, w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
- Wolanka – wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim w obwodzie lwowskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Lora jest rodowitą wolanką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wola ż.

:: fm. wolanin m.

przym. wolski

Wiktionary

# wolanów

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. miejscowość na Ukrainie

SJP.pl

- Wolanów – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Bogatynia
- Wolanów – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Wolanów
- Wolanów – stacja kolejowa w pobliżu Wolanowa, w województwie mazowieckim
- Wolanów – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim
- Wolanów – dawna gromada w powiecie radomskim w województwie kieleckim
- Wolanów – miejscowość koło Odessy na Ukrainie

Wikipedia

# wolanowski

przymiotnik od: Wolanów

SJP.pl

Wolanowski:

- Lucjan Wilhelm Wolanowski
- Majer Wolanowski

Wikipedia

# wolański

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Wolański/Wolańska:

- Adam Wolański (ujednoznacznienie)
- Barbara Wolańska (ur. 1997) – polska siatkarka
- Beata Wolańska – polska dziennikarka
- Erazm Wolański (1825–1886) – polski właściciel dóbr, poseł do Sejmu Krajowego Galicji oraz do Rady Państwa
- Filip Wolański (ujednoznacznienie)
- Iwan Wolański (1887–1950?) – ukraiński działacz społeczny i polityk
- Janusz Wolański (ur. 1979) – polski piłkarz
- Patryk Wolański – polski piłkarz, bramkarz
- Małgorzata Wolańska – polska biochemik
- Marian Wolański (ur. 1939) – polski politolog
- Marta Wolańska (ur. 1980) – polska menedżerka i urzędniczka
- Mikołaj Wolański (1826–1895) – polski właściciel dóbr ziemskich, hrabia austriacki, poseł do Sejmu Krajowego Galicji oraz do Rady Państwa, kawaler maltański
- Nikodem Wolański (ur. 1994) – polski siatkarz
- Patryk Wolański (ur. 1991) – polski piłkarz
- Piotr Wolański (1942–2023) – polski naukowiec, profesor nauk technicznych, specjalista od napędów lotniczych, kosmicznych i silników spalinowych
- Ryszard Wolański (1943–2020) – polski dziennikarz
- Stanisław Wolański (ujednoznacznienie)
- Tadeusz Wolański (1785–1865) – polski archeolog
- Tadeusz Jan Wolański (1910–1959) – polski działacz robotniczy, prezydent Częstochowy
- Waldemar Wolański (ur. 1957) – polski aktor, reżyser i dramaturg
- Wanda Wolańska (1929–2017) – polska lekkoatletka, sprinterka
- Władysław Wolański (ujednoznacznienie)

Wikipedia

# wolant

1. pojazd konny, powóz;
2. przestarzałe: badminton; piłka używana w tej grze;
3. element sterownicy ręcznej w płatowcu; koło sterowe;
4. dawniej: draperia naszyta na suknię, spódnicę;
5. lekka suknia z falbanami, popularna w połowie XVIII w.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. urządzenie sterujące lotkami i sterem wysokości;

(1.2) daw. kawałek drewna lub korka pokryty skórą z powtykanymi piórkami, który podbijano rakietkami; także sama gra;

(1.4) hist. czterokołowy pojazd na resorach, bez budy, używany w Polsce w XIX i w pierwszej połowie XX w.;

Wiktionary

- wolant – urządzenie sterujące w lotnictwie
- wolant – rodzaj lekkiego powozu
- wolant – dawna europejska gra sportowa
- wolant – rodzaj falbany w sukniach kobiecych

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlãnt, AS: volãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woliera ż.

Wiktionary

# wolapik

volapük;
1. sztuczny język międzynarodowy;
2. niezrozumiały i zagmatwany język lub styl

SJP.pl

Volapük, wolapik (nazwa oznacza „język (ogólno)światowy” od ang. world „świat” i speak „mowa”) – język sztuczny opracowany w 1879 roku przez niemieckiego księdza Johanna Martina Schleyera, który wierzył, że robił to z nakazu Boga. Powstał w oparciu o łacinę, niemiecki, francuski i angielski, przy czym najwięcej elementów pochodzi z tego ostatniego.

Wikipedia

# wolarski

→ wolarz (hodowca wołów)

SJP.pl

# wolarz

1. dawniej: człowiek handlujący wołami;
2. odmiana gołębia domowego; gardłacz; wolak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wiktionary

- Gwiazdozbiór Wolarza
- Wolarz – szczyt w Górach Bystrzyckich, w Sudetach
- Wolarz – potok, dopływ Mielnicy

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlaʃ, AS: volaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolarz mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Boo

Wiktionary

# wolastonit

minerał z gromady krzemianów, odkryty przez Williama Hyde'a Wollastona; wollastonit

SJP.pl

# wolatucha

wschodnioaustralijski torbacz z rodziny pałanek, fałd skórny z boków ciała umożliwia mu lot ślizgowy

SJP.pl

Wolatucha (Petauroides) – rodzaj ssaków z podrodziny leworków (Hemibelideinae) w obrębie rodziny pseudopałankowatych (Pseudocheiridae).

Wikipedia

# wolatuszka

rodzaj ssaków z podrodziny pseudopałanek

SJP.pl

Wolatuszka (Pseudochirulus) – rodzaj ssaków z podrodziny pseudopałanek (Pseudocheirinae) w obrębie rodziny pseudopałankowatych (Pseudocheiridae).

Wikipedia

# wolborski

przymiotnik od: Wolbórz

SJP.pl

# wolbórz

miasto w Polsce

SJP.pl

Wolbórz – miasto w centralnej Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wolbórz. Miejscowość jest siedzibą gminy Wolbórz. Do 1953 roku miejscowość była siedzibą gminy Bogusławice. W latach 1273–1795 miasto biskupów włocławskich w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Wolbórz zamieszkiwało 2328 osób.

Wikipedia

# wolborzanin

mieszkaniec Wolborza

SJP.pl

# wolborzanka

mieszkanka Wolborza

SJP.pl

# wolbrom

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wolbrom – miasto w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wolbrom w historycznym regionie Zagłębia Dąbrowskiego. Jest ośrodkiem przemysłu gumowego, drzewnego i metalowego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlbrɔ̃m, AS: volbrõm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolbromianin m., wolbromianka ż.

przym. wolbromski

Wiktionary

# wolbromianin

mieszkaniec Wolbromia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wolbromia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlbrɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn, AS: volbrõmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolbrom m.

:: fż. wolbromianka ż.

przym. wolbromski

Wiktionary

# wolbromianka

mieszkanka Wolbromia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wolbromia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlbrɔ̃ˈmʲjãnka, AS: volbrõmʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolbrom m.

:: fm. wolbromianin m.

przym. wolbromski

Wiktionary

# wolbromów

Wolbromów (niem. Klein Neundorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Gryfów Śląski.

Wikipedia

# wolbromski

przymiotnik od: Wolbrom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wolbromia, związany z Wolbromiem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔlˈbrɔ̃msʲci, AS: volbrõmsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolbrom m., wolbromianin m., wolbromianka ż.

Wiktionary

# wólczanin

mieszkaniec Wólki (wsi w Polsce)

SJP.pl

# wólczanka

mieszkanka Wólki (wsi w Polsce)

SJP.pl

# wólczański

przymiotnik od: Wólka

SJP.pl

# woldański

nazwisko

SJP.pl

# woldenberczyk

więzień niemieckiego obozu jenieckiego Oflag II C Woldenberg

SJP.pl

# wole

1. workowata część przełyku niektórych ptaków służąca do przechowywania pokarmu;
2. powiększony gruczoł tarczycy; struma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. powiększony, obrzmiały gruczoł

(1.2) med. patologia tarczycy, np. powiększenie gruczołu lub lokalizacja narządu za mostkiem

(1.3) zool. rozszerzenie przełyku służące do przechowywania i przenoszenia pokarmu

Wiktionary

- wole (anatomia zwierząt)
- wole (tarczyca)
- wole jajnikowe

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.2) wole tarczycy

Wiktionary

# wolec

dawniej: wołek (młody wół)

SJP.pl

czasownik modalny (dk. brak)

(1.1) bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego

(1.2) zwykle w trybie przypuszczającym chcieć

Wiktionary

Wół – wykastrowany samiec bydła domowego z rodziny wołowatych, rzędu parzystokopytnych, przeznaczony do opasania lub do prac polowych w zaprzęgu. Woły zazwyczaj są silne, mało agresywne i powolne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ona woli gruszki od jabłek.

(1.1) Wolę kawę niż herbatę.

(1.2) Wolałbym nie iść dziś do szkoły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛt͡ɕ, AS: voleć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wola ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) preferować

(1.2) chcieć

Wiktionary

# wolęcin

2 miejscowości w Polsce:

- Wolęcin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Kikół
- Wolęcin – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Radłów

Wikipedia

# wólecki

→ Wólka (nazwa kilkudziesięciu wsi w Polsce); wólczański

SJP.pl

# wolej

rodzaj uderzenia piłki w sporcie, volley

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. odbicie lub uderzenie piłki w locie przed dotknięciem przez nią podłoża (w tenisie lub piłce nożnej)

(1.2) pot. piłka odbita albo uderzona zanim dosięgnie podłoża

Wiktionary

Wolej (ang. volley) – w sporcie – wybicie lub uderzenie piłki w powietrzu, zanim zetknie się ona z ziemią.

Termin ten stosowany jest m.in. w tenisie i piłce nożnej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛj, AS: volei ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. volley m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) volley

(1.2) volley

Wiktionary

# wolemia

wolemia szlachetna - australijskie drzewo iglaste

SJP.pl

Wolemia – pojęcie na pół żargonowe, określające stopień wypełnienia płynem (krwią) łożyska żylnego w znaczeniu adekwatności tego wypełnienia w odniesieniu do czynności układu krążenia (a nie objętości).

Pojęcie to stosowane jest zwykle z przedrostkami:

- hipowolemia – stan zbyt małej ilości płynu w naczyniach (dopływ krwi z układu żylnego do serca jest za mały do utrzymania odpowiedniego ciśnienia tętniczego)
- hiperwolemia – przepełnienie naczyń
- normowolemia – stan prawidłowy.

Wikipedia

# wolenice

Wolenice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Rozdrażew.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Wolenica należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Krotoszyn w rejencji poznańskiej. Wolenica należała do okręgu koźmińskiego tego powiatu i stanowiła odrębny majątek, którego właścicielem był wówczas Antoni Stablewski. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 172 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 21 dymów (domostw).

Wikipedia

# woleński

nazwisko

SJP.pl

# woleoczko

strzyżyk woleoczko - drobny ptak z rzędu wróblowatych, o prążkowanym, rdzawobrunatnym upierzeniu

SJP.pl

# wolf

nazwisko

SJP.pl

## Osoby

- Alexander Wolf – niemiecki biathlonista
- Aron Wolf (ur. w 1876, zm. ?) – lekarz, ordynator szpitala, we Lwowie poseł na Sejm RP II kadencji
- Christa Wolf – niemiecka pisarka
- Ernst Wilhelm Wolf – niemiecki kompozytor
- Howlin’ Wolf – bluesman związany z bluesem chicagowskim
- Hugo Wolf – austriacki kompozytor
- Johannes Wolf – niemiecki muzykolog
- Marek Wolf – czeski astronom
- Markus Wolf – wieloletni szef Głównego Zarządu Wywiadu przy Stasi
- Max Wolf – niemiecki astronom
- Patrick Wolf – brytyjski wokalista i multiinstrumentalista
- Walter Wolf – kanadyjski biznesmen, właściciel zespołu Formuły 1 Walter Wolf Racing

## Geografia

Wikipedia

# wolff

[czytaj: łolf] nazwisko

SJP.pl

Wolff – nazwisko pochodzenia głównie germańskiego; czasami używane też jako imię. Możliwe, że pochodzi od nazwy zwierzęcia o nazwie wolf, co w języku niemieckim znaczy wilk.

Wikipedia

# wolffia

Wolfia (Wolffia Horkel ex Schleiden) – rodzaj pływających roślin wodnych z rodziny obrazkowatych, obejmujący 11 gatunków, występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce jedynym przedstawicielem rodzaju jest rzadko spotykana wolfia bezkorzeniowa. Gatunki z tego rodzaju są najmniejszymi znanymi roślinami okrytonasiennymi.

Wikipedia

# wolfgang

niemieckie imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wolfgang – imię męskie pochodzenia germańskiego.

Wolfgang imieniny obchodzi 31 października.

Znane osoby noszące to imię:

- Wolfgang z Ratyzbony
- Wolfgang Berger (ur. 1947) – niemiecki malarz, grafik
- Wolfgang Ketterle (Nagroda Nobla z fizyki 2001)
- Wolfgang Loitzl (skoczek narciarski)
- Wolfgang Amadeus Mozart
- Wolfgang Paul
- Wolfgang Pauli
- Wolfgang Schlachter
- Wolfgang Steiert – niemiecki skoczek narciarski i trener
- Wolfgang Uhlmann (szachista)
- Wolfgang Windgassen (śpiewak)
- Johann Wolfgang von Goethe
- Christopher Wolfgang John Alexander – amerykański architekt i teoretyk projektowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wolfgang przeglądał zeszyt zapisany poematami – Nie gódź w ego bliźniego swego, znajdź do tego coś lepszego – przeczytał na głos.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlvɡãŋk, AS: volvgãŋk

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Volfgango

* łaciński: (1.1) Wolfgangus

* węgierski: (1.1) Farkas

* włoski: (1.1) Volfango m.

źródła.

== Wolfgang (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Wolfgang

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# wolfia

1. najmniejsza wodna roślina kwiatowa na świecie; wolffia;
2. wolfia bezkorzeniowa - najmniejsza w Polsce roślina okrytonasienna z rodziny obrazkowatych; wolffia bezkorzeniowa

SJP.pl

Wolfia (Wolffia Horkel ex Schleiden) – rodzaj pływających roślin wodnych z rodziny obrazkowatych, obejmujący 11 gatunków, występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce jedynym przedstawicielem rodzaju jest rzadko spotykana wolfia bezkorzeniowa. Gatunki z tego rodzaju są najmniejszymi znanymi roślinami okrytonasiennymi.

Wikipedia

# wolfke

Osoby o tym nazwisku:

- Karol Wolfke – polski prawnik
- Mieczysław Wolfke – polski fizyk, prekursor telewizji i holografii

Wikipedia

# wolfowitz

[czytaj: łulfołits] nazwisko

SJP.pl

- Jacob Wolfowitz – amerykański statystyk
- Paul Wolfowitz – amerykański polityk, prezes Banku Światowego, syn Jacoba

Wikipedia

# wolfram

pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74; dawniej: tungsten

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

Wiktionary

Wolfram (W, łac. wolframium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od wolframitu, minerału, z którego wolfram został wyodrębniony po raz pierwszy. Dawna nazwa polska tungsten pochodzi od szwedzkich słów tung – ‘ciężki’ i sten – ‘kamień’; nazwa o takiej etymologii używana jest współcześnie w języku angielskim, francuskim i kilku innych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma wolfram?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlfrãm, AS: volfrãm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolframian m.

przym. wolframowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. W; daw. tungstan, tungsten, tunstan, tunsten

Wiktionary

# wolframian

sól kwasu wolframowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu wolframowego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔlˈfrãmʲjãn, AS: volfrãmʹi ̯ãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolfram mrz.

Wiktionary

# wolframiany

sól kwasu wolframowego

SJP.pl

# wolframin

białko błonowe retikulum endoplazmatycznego

SJP.pl

# wolframit

minerał, wolframian manganu i żelaza

SJP.pl

Wolframit – minerał z gromady wolframianów, jeden z najważniejszych minerałów wolframu. Należy do minerałów rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od niem. Wolf = wilk i Rahm = brud, kopeć, piana, jak pogardliwie nazwano ten minerał, znalazłszy go w miejscu, w którym spodziewano się znaleźć cynę: (piana), była używana przez niemieckich górników; nawiązuje do trudności (tworzenie piany), jakie napotykano przy wytopie cyny z rudy zawierającej domieszki wolframitu (J.G. Wallerius, 1747 r.).

Wikipedia

# wolframowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wolframować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niewolframowanie n.

czas. wolframować ndk.

Wiktionary

# wolframowy

przymiotnik od: wolfram

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wolframu, wykonany z wolframu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolfram m.

Wiktionary

# wolfsburg

miasto w Niemczech

SJP.pl

Wolfsburg – miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech w kraju związkowym Dolna Saksonia, na wschód od Hanoweru i na północ od Brunszwiku. Ośrodek przemysłu samochodowego – zakłady Volkswagena.

Wikipedia

# wolfsburski

→ Wolfsburg

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wolfsburgiem (miastem w Niemczech)

Wiktionary

#### Patrz:

Wolfsburg

#### Powiązane:

rzecz. Wolfsburg mrz.

Wiktionary

# wolfszpic

rasa psa stróżującego; szpic wilczy, szpic wilczasty

SJP.pl

Szpic wilczy (Szpic wilczasty lub wolfszpic) – rasa psa należąca do grupy szpiców i psów pierwotnych, zaklasyfikowana do sekcji szpiców europejskich. Zgodnie z klasyfikacją amerykańską należy do grupy psów użytkowych. Typ lisowaty.

Wikipedia

# woli

przymiotnik od: wół

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy wołowi, należący do wołu

forma rzeczownika.

(2.1) D., C. i Ms. lp. od: wola

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: woleć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlʲi, AS: volʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wół, wołek, wołowina

przym. wołowy

Wiktionary

# wolibórz

wieś w województwie dolnośląskim, u podnóża Gór Sowich

SJP.pl

Wolibórz (niem. Volpersdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda.

Wikipedia

# wolica

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 40, w tym 25 podstawowych

- Wolica – część miasta Dębica
- Wolica – część miasta Kraków, w delegaturze Nowa-Huta
- Wolica – część miasta Warszawa, w dzielnicach Ursynów i Wilanów

Wikipedia

# wolice

Wolice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Barcin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 359 mieszkańców. Jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Barcin.

Wikipedia

# wolicjonalny

zależny od woli, dotyczący woli

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) psych. dotyczący woli, zależny od niej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲit͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: volʹicʹi ̯õnalny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolitywny, woluntarny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wolitywny, woluntarny

Wiktionary

# wolicki

nazwisko

SJP.pl

Wolicki:

- Konstanty Wolicki (1792–1861) – przemysłowiec, uczestnik powstania listopadowego
- Konstanty Wolicki (1805–1863) – kompozytor, zesłaniec po powstaniu listopadowym
- Paweł Wolicki (ur. 1972) – burmistrz Dębicy
- Stefania Wolicka (ur. 1851) – uczona, doktor filozofii
- Stanisław Wolicki (1892-1963) – malarz, aktor, reżyser
- Teofil Wolicki (1768-1829) – biskup

Wikipedia

# woliczno

Woliczno (niem. Golz) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa koszalińskiego. W roku 2007 miejscowość liczyła 147 mieszkańców. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Mielenko Drawskie.

Wikipedia

# woliera

pomieszczenie w zoo, osłonięte siatką, przeznaczone dla ptaków latających; ptaszarnia, ptaszkarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obszerna klatka dla ptaków;

Wiktionary

Woliera (z franc. volière) – pomieszczenie lub jego zabudowana i odgrodzona część (siatką lub szkłem), w której przebywają ptaki. Musi być na tyle duża, aby mogły one w niej swobodnie latać. Należy również zamontować konary oraz sznury i inne przedmioty imitujące naturalne środowisko. Spotykane w ogrodach zoologicznych (często zgrupowane w ptaszarni) lub na terenach prywatnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W wolierach osadzono po parze rocznych puchaczy, które przebywały w nich przez okres 6 tygodni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈlʲjɛra, AS: volʹi ̯era

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolierowy

rzecz. wolant mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ptaszarnia

Wiktionary

# wolierowy

→ woliera

SJP.pl

#### Patrz:

woliera

# wolimierz

wieś położona w województwie dolnośląskim

SJP.pl

Wolimierz (niem. Volkersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Leśna.

Przez Wolimierz przepływa potok Łużyca, oraz przez Starą Skibę płynie strumyk Złotniczka. Podzielona jest na dwie części: Nową Skibę (okolice kościoła) i Starą Skibę.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Wikipedia

# wolimir

imię męskie

SJP.pl

Wolimir, Wolemir, Wolmir, Wolimierz – staropolskie imię męskie. Znaczenie imienia: "ten, który woli pokój". Imię to mogło przybierać także formę Wojmir.

Wolimir imieniny obchodzi 5 marca, 25 marca i 15 grudnia.

Osoby o tym imieniu:

- Wolimir - biskup kujawsko-pomorski 1252–1274, administrator archidiecezji gnieźnieńskiej
- Wolmir - biskup lubuski 1282–1284

Wikipedia

# wolimirek

zdrobnienie od: Wolimir (imię męskie)

SJP.pl

# wolimirkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wolimirka lub z nim związany

SJP.pl

# wolimirostwo

Wolimir z małżonką; Wolimirowie

SJP.pl

# wolimirowie

Wolimir z małżonką; Wolimirostwo

SJP.pl

# wolimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wolimira lub z nim związany

SJP.pl

# wolimirzyce

Wolimirzyce – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Szczaniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

# wolin

wiórki drzewne używane do pakowania wyrobów łatwo tłukących się oraz wyrobu materiałów budowlanych; wełna drzewna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Morzu Bałtyckim;

(1.2) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Toponimy:

- Wolin − wyspa w Polsce, w województwie zachodniopomorskim
- Wolin − miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim na wyspie Wolin
- Wolin − gmina w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po wojnie trzydziestoletniej tereny Międzyzdrojów i całą wyspę Wolin opanowali Szwedzi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlʲĩn, AS: volʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolinianin m., wolinianka ż.

przym. woliński

Wiktionary

# wolina

wiórki drzewne używane do pakowania wyrobów łatwo tłukących się oraz wyrobu materiałów budowlanych; wełna drzewna

SJP.pl

Wolina – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, w gminie Nisko. Wolina graniczy z dzielnicą Podwolina miasta Nisko oraz wsiami: Racławice, Nowa Wieś i Przędzel. Na południowy wschód od miejscowości znajduje się Puszcza Sandomierska.

Wikipedia

# wolinianie

mieszkaniec Wolina (miasta)

SJP.pl

Wolinianie (łac. Velunzani, Uelunzani) – plemię zachodniosłowiańskie zamieszkujące wyspę Wolin nad Zatoką Pomorską i ziemie przyległe, z głównym ośrodkiem w mieście Wolin.

Geograf Bawarski – anonimowy dokument z ok. 845 roku wymienia z nazwy plemię Wolinian, podając liczbę 70 zamieszkanych osad i miejscowości (łac. civitates). W porównaniu z innymi sąsiednimi plemionami słowiańskimi (Pomorzan, Wieletów) terytorium Wolinian było względnie małe, ale gęsto zaludnione, ponieważ szacuje się, że w XI wieku istniała jedna osada na cztery kilometry kwadratowe. Wg niektórych historyków, było to najsilniejsze plemię pomorskie, co wynikało z kontrolowania wieloetnicznego emporium handlowego na terenie dzisiejszego miasta Wolin, znanego wówczas jako Jomsborg, Jumne, Julin lub Vineta.

Wikipedia

# wolinianin

mieszkaniec Wolina (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miasta Wolin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: volʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolin m., Wolinianin m., Wolinianka ż.

:: fż. wolinianka ż.

przym. woliński

Wiktionary

# wolinianka

mieszkanka Wolina (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miasta Wolin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲĩˈɲãnka, AS: volʹĩńãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolin, wolinianin, Wolinianin, Wolinianka

Wiktionary

# woliński

przymiotnik od: Wolin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Wolina, związany z Wolinem

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku

- Antoni Woliński (1871–1948) – polski właściciel ziemski
- Adam Woliński (1956–1901) – polski prawnik, radny Poznania, działacz narodowy
- Adolf Woliński (1821–1895) – polski architekt
- Dawid Woliński (ur. 1977) – polski projektant mody
- Franciszek Woliński (1918–1947) – polski komunista
- Henryk Woliński (1824–1895) – polski prawnik, prezydent Lublina
- Henryk Woliński (1901–1986) – polski prawnik, oficer AK, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
- Jan Woliński (XVIII w.) – marszałek konfederacji radomskiej
- Jan Woliński (1926–2012) – powstaniec warszawski, ps. Kazik
- Jan Woliński (1956–2021) – agronom
- Janusz Woliński (1894–1970) – polski historyk
- Krzysztof Woliński (1958–2008) – polski trener lekkoatletyczny i działacz sportowy
- Krzysztof Woliński (ur. 1954) − polski gitarzysta jazzowy i kompozytor
- Stanisław Woliński (1892–1968) – polski aktor i śpiewak
- Tadeusz Woliński (XVIII/XIX w.) – polski oficer
- Władysław Woliński (1896–1940) – polski lekarz

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔˈlʲĩj̃sʲci, AS: volʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolin m., wolinianin mos.

Wiktionary

# wolisław

imię męskie

SJP.pl

Wolisław – staropolskie imię męskie. Znaczenie imienia: "ten, który woli sławę" albo "ten, który sławi wolę". Jego żeńskim odpowiednikiem jest Wolisława.

Wolisław imieniny obchodzi 16 grudnia.

Wikipedia

# wolisławek

zdrobnienie od: Wolisław (imię męskie)

SJP.pl

# wolisławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wolisławka lub z nim związany

SJP.pl

# wolisławostwo

Wolisław z małżonką; Wolisławowie

SJP.pl

# wolisławowie

Wolisław z małżonką; Wolisławostwo

SJP.pl

# wolisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wolisława lub z nim związany

SJP.pl

# wolitywny

odnoszący się do woli, zależny od woli; woluntarny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) psych. zob. wolicjonalny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲiˈtɨvnɨ, AS: volʹityvny

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolicjonalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wolicjonalny

Wiktionary

# wólka

nazwa kilkudziesięciu wsi w Polsce

SJP.pl

- Wólka – osada założona na surowym korzeniu z zastosowaniem dla jej nowych mieszkańców ulgi na zagospodarowanie.

Wikipedia

# wolkameria

drzewo, krzew lub pnącze z rodziny werbenowatych; klerodendron; szczęślin

SJP.pl

# wollastonit

minerał z gromady krzemianów, odkryty przez Williama Hyde'a Wollastona; wolastonit

SJP.pl

Wollastonit – minerał z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego wynalazcy, lekarza, fizyka, botanika, mineraloga i chemika Williama Hyde’a Wollastona (1766-1828), który po raz pierwszy opisał ten minerał.

Wikipedia

# wolmar

imię męskie

SJP.pl

Valmiera, do 1917 Wolmar – miasto w północno-wschodniej części Łotwy, w Liwonii, nad Gaują, na skrzyżowaniu kilku ważnych dróg, ok. 100 km od Rygi, stolicy kraju, 50 km od granicy z Estonią, stolica novadsu Valmiera, 27 515 mieszkańców (2006).

Wikipedia

# wolne

potocznie: czas wolny od pracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. czas wolny od pracy, zajęć

forma przymiotnika.

(2.1) n. lp. i ż. plural|wolny.

Wiktionary

Wolne – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ile wam dali tego wolnego?

(1.1) Zrobimy sobie wolne, gdy posprzątamy na zapleczu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolność ż., zwalnianie n., zwolnienie n.

czas. wolno, zwalniać ndk., zwolnić dk.

przym. wolny

przysł. wolno, z wolna

wykrz. wolnego, z wolna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czas wolny, pot. laba

Wiktionary

# wolnego

potocznie: czas wolny od pracy

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) wyraża wezwanie do zaniechania czynności

forma przymiotnika.

(2.1) zob. wolny.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wolnego, druhowie! Najpierw sprawdzimy wasze dokumenty!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolne n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hola, stop, z wolna, za pozwoleniem

Wiktionary

# wolniak

nazwisko

SJP.pl

# wolnica

wolnica czarniawa - gatunek błonkówki z rodziny nastecznikowatych

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Wolnica – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jabłonna
- Wolnica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino
- Wolnica – nieistniejąca wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Kożuchów

Wikipedia

# wolnicki

nazwisko

SJP.pl

# wolniej

stopień wyższy od przysłówka: wolno

SJP.pl

# wolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wolny

SJP.pl

# wolniewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Wolniewicz:

- Adam Wolniewicz (ur. 1993) – polski piłkarz
- Antoni Wolniewicz (1911–1942) – przywódca Narodowej Organizacji Bojowej, prezes Młodzieży Wszechpolskiej na Uniwersytecie Poznańskim (1936–1937)
- Bogusław Wolniewicz (1927–2017) – polski profesor filozofii, logik, twórca ontologii sytuacji, tłumacz i komentator Ludwiga Wittgensteina, publicysta, brat Lutosława Wolniewicza
- Claire Wolniewicz (ur. 1966) – francuska dziennikarka i pisarka polskiego pochodzenia
- Janusz Wolniewicz (1929–2006) – polski pisarz, dziennikarz, publicysta i podróżnik
- Kajetan Wolniewicz (ur. 1957) – polski aktor teatralny i telewizyjny
- Lucjan Wolniewicz (1932–2011) – polski inżynier kolejnictwa i dyplomata
- Lutosław Wolniewicz (1930–2020) – polski fizyk, profesor fizyki teoretycznej, twórca szkoły obliczeń atomowo-molekularnych, brat Bogusława Wolniewicza
- Marian Wolniewicz (1919–2005) – polski teolog, biblista, duchowny katolicki, wykładowca Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie
- Tadeusz Wolniewicz (1897–1939) – polski malarz
- Włodzimierz Adolf Wolniewicz (1814–1884) – polski agronom, publicysta, uczestnik powstań narodowych
- Zygmunt Wolniewicz (1913–1983) – polski działacz społeczny i polityczny, prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania

Wikipedia

# wolnik

nazwisko

SJP.pl

- Aniela Wolnik (1900–1957) – polska działaczka okresu powstań śląskich i plebiscytu na Górnym Śląsku, sanitariuszka i nauczycielka
- Bruno Wolnik (1882–1960) – polski duchowny rzymskokatolicki, jezuita, misjonarz
- Elżbieta Wolnik (ur. 1975) – polska lekkoatletka, która specjalizowała się w rzucie młotem
- Grzegorz Wolnik (ur. 1964) – polski urzędnik samorządowy, w latach 2014–2017 przewodniczący Sejmiku Województwa Śląskiego V kadencji
- Ludwik Wolnik (1889–po 1941) – polski inżynier i samorządowiec, burmistrz Nowogródka i Baranowicz
- Wilhelm Wolnik (ur. 1935) – polski polityk mniejszości niemieckiej, samorządowiec, poseł na Sejm X kadencji

Wikipedia

# wolniusieńki

zdrobnienie od: wolny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wolny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: volʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki, wolny

przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

temsłow. wolno-

czas. wolno

Wiktionary

# wolniuśki

zdrobnienie od: wolny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wolny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔlʲˈɲüɕci, AS: volʹńüśḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolny

przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

temsłow. wolno-

czas. wolno

Wiktionary

# wolniuteńki

zdrobnienie od: wolny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wolny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: volʹńutẽńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolniusieńki, wolniutki, wolniuśki, wolny

przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

temsłow. wolno-

rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

# wolniutki

zdrobnienie od: wolny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: wolny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔlʲˈɲutʲci, AS: volʹńutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniuśki, wolny

przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

temsłow. wolno-

rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wolniuśki

Wiktionary

# wolniutko

przysłówek sposobu

(1.1) zdrobn. od: wolno

(1.2) bardzo wolno

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Abigail się nie zatrzymała, bardzo wolniutko jadąc wciąż za nim.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolno, powolny, wolniutki, wolniusieńki, wolniuteńki, wolniuśki, wolny

przysł. wolno, wolniuteńko

czas. wolno

temsłow. wolno-

Wiktionary

# wolnizna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. zwolnienie mieszkańców wsi, osady lub kolonii z podatków lub pańszczyzny trwające przez pewien czas od dnia jej założenia;

(1.2) hist. wieś, osada lub kolonia objęta wolnizną (1.1)

Wiktionary

Wolnizna (staropol. lgota) – stosowany w średniowieczu dla osadników osiedlających się w nowym miejscu przywilej pozwalający im na użytkowanie ziemi pańskiej bez ponoszenia za to stosownych opłat. Wolnizną określano też ziemię objętą ulgami gospodarczymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po upływie wolnizny każdy kmieć został zobowiązany do płacenia z łanu czynszu w wysokości 12 groszy uiszczanych w dniu św. Marcina.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wola

(1.2) stpol. lgota

Wiktionary

# wolno

modalny czasownik niewłaściwy określający dopuszczalność (np.: Czy wolno wejść?) czegoś, występujący w zdaniu w połączeniu z bezokolicznikiem; można

SJP.pl

przysłówek

(1.1) w sposób wolny, powoli, bez pośpiechu

(1.2) swobodnie, w sposób luźny

czasownik niewłaściwy

(2.1) jest dozwolone, można, nie jest zabronione, mieć pozwolenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szedł wolno do szkoły.

(1.2) Puścili go wolno.

(1.2) Jadę wolno, bo mi wolno.

(2.1) Jadę wolno, bo mi wolno.

(2.1) Nie wolno śmiecić w parku.

(2.1) Teraz wolno wam iść do domu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlnɔ, AS: volno

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolny, powolny, wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

przysł. powoli, wolniutko

temsłow. wolno-

rzecz. wolne n., powolniak mzw./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powoli, nieśpiesznie, jak żółw

Wiktionary

# wolno-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący, że to, co nazywa drugi człon złożenia, nie podlega żadnym ograniczeniom ani wpływom

(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na niewielkie tempo tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolność ż., pozwalnianie n., rozwolnienie n., rozwalnianie n., spowolnienie n., spowalnianie n., uwolnienie n., uwalnianie n., zwolnienie n., zwalnianie n.

czas. wolno, pozwalniać dk., rozwolnić dk., rozwalniać ndk., spowolnić dk., spowalniać ndk., uwolnić dk., uwalniać ndk., zwolnić dk., zwalniać ndk.

przym. wolny, wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

przysł. wolno, wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) szybko-

Wiktionary

# wolnoamerykanka

wolna amerykanka;
1. walka zapaśnicza, w której wszystkie chwyty są dozwolone;
2. postępowanie bez przestrzegania jakichkolwiek norm

SJP.pl

Wikipedia

# wolnobieg

mechanizm w rowerze łączący koła zębate i przekładnię łańcuchową z kołem, umożliwiający jazdę przy zatrzymanych pedałach

SJP.pl

Wolnobieg – mechanizm zębatkowo-zapadkowy lub cierny w rowerze łączący koła zębate i przekładnię łańcuchową z kołem. Celem montowania tego mechanizmu jest umożliwienie jazdy przy nieporuszanych pedałach (podczas jazdy, pedały rowerowe nie kręcą się wraz z obrotem koła, jak w układach klasycznych jednobiegowych). Mechanizm ten z technicznego punktu widzenia jest sprzęgłem jednokierunkowym, które umożliwia przeniesienie napędu z przekładni na koło oraz swobodny obrót koła w kierunku jazdy przy zatrzymanej lub nawet kręcącej się w przeciwnym kierunku zębatce.

Wikipedia

# wolnoć

1. dawniej, potocznie: wzmocniony czasownik "wolno";
2. obecnie: tylko w wyrażeniu "wolnoć Tomku w swoim domku"

SJP.pl

# wolnocłówka

potocznie: sklep bezcłowy; sklep wolnocłowy

SJP.pl

# wolnocłowy

przymiotnik

(1.1) wolny od płacenia cła

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezcłowy

Wiktionary

# wolnodostępny

inform. (gł. o oprogramowaniu) dostępny dla każdego z możliwością używania, rozpowszechniania kopii oraz wglądu i modyfikacji jego kodu źródłowego

SJP.pl

Wikipedia

# wolnokonkurencyjny

przymiotnik

(1.1) ekon. taki, na którym panuje wolna konkurencja; oparty na wolnej konkurencji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Celem wolnokonkurencyjnej gospodarki prywatnej jest wyłącznie korzystne ustosunkowanie kosztów do wyników, a więc osiąganie zysków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔkɔ̃ŋkurɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: volnokõŋkurẽncyi ̯ny

Wiktionary

# wolnomularka

członkini stowarzyszenia wolnomularskiego; masonka, farmazonka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini stowarzyszenia wolnomularskiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jej babka w młodym wieku została wolnomularką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolnomularstwo n.

:: fm. wolnomularz m.

przym. wolnomularski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) masonka

Wiktionary

# wolnomularski

dotyczący wolnomularza, wolnomularstwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wolnomularstwem, dotyczący wolnomularstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miał zdjęcie dziadka w fartuszku wolnomularskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolnomularz mos., wolnomularka ż., wolnomularstwo n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) masoński

Wiktionary

# wolnomularstwo

tajne stowarzyszenie międzynarodowe mające na celu duchowe doskonalenie jednostki, zbratanie wszystkich ludzi i walkę z przesądami; masoneria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) masoneria;

Wiktionary

Wolnomularstwo, masoneria lub sztuka królewska – międzynarodowy ruch społeczny o charakterze dyskretnym, mający na celu duchowe doskonalenie człowieka i braterstwa ludzi różnych religii, narodowości i poglądów, ruch etyczny, głoszący osiągnięcie celu dzięki przekazywaniu na drodze inicjacyjnej szczególnej metody wewnętrznego i społecznego rozwoju. Ruch ten charakteryzuje się istnieniem trójkątów masońskich, lóż wolnomularskich, obediencji oraz rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria obrosła licznymi legendami i bywa piętnowana przez rozmaite spiskowe teorie na swój temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W krajach katolickich i prawosławnych przynależność do wolnomularstwa była zakazana przez Kościoły, ponieważ uważano, że loże rozsiewają antyklerykalizm i relatywizm etyczny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃muˈlarstfɔ, AS: volnõmularstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolnomularka ż., wolnomularz m.

przym. wolnomularski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) masoneria

Wiktionary

# wolnomularz

członek stowarzyszenia wolnomularskiego; mason

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek stowarzyszenia wolnomularskiego

Wiktionary

Wolnomularstwo, masoneria lub sztuka królewska – międzynarodowy ruch społeczny o charakterze dyskretnym, mający na celu duchowe doskonalenie człowieka i braterstwa ludzi różnych religii, narodowości i poglądów, ruch etyczny, głoszący osiągnięcie celu dzięki przekazywaniu na drodze inicjacyjnej szczególnej metody wewnętrznego i społecznego rozwoju. Ruch ten charakteryzuje się istnieniem trójkątów masońskich, lóż wolnomularskich, obediencji oraz rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria obrosła licznymi legendami i bywa piętnowana przez rozmaite spiskowe teorie na swój temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Stanach Zjednoczonych mieszka około dwóch milionów wolnomularzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃ˈmulaʃ, AS: volnõmulaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolnomularstwo n.

:: fż. wolnomularka ż.

przym. wolnomularski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mason

Wiktionary

# wolnomyśliciel

zwolennik wolnomyślicielstwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna głoszący wolnomyślność

(1.2) filoz. zwolennik wolnomyślicielstwa

(1.3) pot. żart. człowiek wolno myślący, nierozgarnięty

Wiktionary

Wolnomyślicielstwo (ang. free-thinking) – ideologia, ruch społeczny zapoczątkowany w dobie Oświecenia przeciwny wszelkim dogmatom, zasadzający się na poglądzie, iż sądy należy formułować na podstawie wiedzy naukowej i rozumowania logicznego, bez odwoływania się do argumentów religijnych czy tradycji; określenie wolnomyśliciel bywa traktowane jako synonim określenia ateista, chociaż wolnomyśliciel niekoniecznie jest ateistą.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wolnomyślność ż., wolnomyślicielstwo n.

:: fż. wolnomyślicielka ż.

przym. wolnomyślicielski, wolnomyślny

przysł. wolnomyślnie

Wiktionary

# wolnomyślicielka

zwolenniczka wolnomyślicielstwa

SJP.pl

# wolnomyślicielstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) filoz. światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;

Wiktionary

Wolnomyślicielstwo (ang. free-thinking) – ideologia, ruch społeczny zapoczątkowany w dobie Oświecenia przeciwny wszelkim dogmatom, zasadzający się na poglądzie, iż sądy należy formułować na podstawie wiedzy naukowej i rozumowania logicznego, bez odwoływania się do argumentów religijnych czy tradycji; określenie wolnomyśliciel bywa traktowane jako synonim określenia ateista, chociaż wolnomyśliciel niekoniecznie jest ateistą.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈt͡ɕɛlstfɔ, AS: volnõmyślʹićelstfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolnomyśliciel m.

przym. wolnomyślicielski, wolnomyślny

Wiktionary

# wolnomyślniej

stopień wyższy od przysłówka: wolnomyślnie

SJP.pl

# wolnomyślniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wolnomyślny

SJP.pl

# wolnomyślny

przymiotnik

(1.1) taki, który głosi zasadę wolności myśli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Toteż nic dziwnego, że księgę tę nazwano wolnomyślnym poematem, pełnym zwątpienia i pesymizmu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ, AS: volnõmyśl̦ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolnomyślicielstwo n., wolnomyśliciel m., wolnomyślicielka ż., wolnomyślność ż.

przysł. wolnomyślnie

Wiktionary

# wolnoobrotowy

przymiotnik

(1.1) mający wolne obroty, wolno wirujący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niskoobrotowy

Wiktionary

# wolnopalny

wolno spalający się

SJP.pl

# wolnopłatkowe

podklasa roślin okrytonasiennych; rozdzielnopłatkowe

SJP.pl

# wolnopłatkowy

o cechach wolnopłatkowych (podklasa roślin)

SJP.pl

# wolnorodnikowy

związany z wolnymi rodnikami

SJP.pl

# wolnorynkowiec

zwolennik gospodarki opartej na zasadach wolnego rynku; rynkowiec

SJP.pl

# wolnorynkowy

przymiotnik

(1.1) ekon. związany z wolnym rynkiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przechodzenie od systemu totalitarnego do demokratycznego i wolnorynkowego wymaga głębokich zmian świadomości, ustawodawczych i organizacyjnych w zakresie zarządzania środowiskiem przyrodniczym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔrɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: volnorỹŋkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolny rynek

Wiktionary

# wolność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu

(1.2) polit. niezależność państwowa

(1.3) więz. pozostawanie poza więzieniem

(1.4) praw. prawo obywatelskie

Wiktionary

Wolność – brak przymusu, możliwość działania zgodnie z własną wolą. Sytuacja, w której można dokonywać wyborów spośród wszystkich dostępnych opcji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Każdy człowiek ma prawo do wolności myśli, sumienia i religii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlnɔɕt͡ɕ, AS: volność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolny, wolnościowy

temsłow. wolno-

rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezależność, swoboda

(1.2) niepodległość, niezależność, autonomia, niezawisłość

(1.4) swoboda, prawo, przywilej

Wiktionary

# wolnościowiec

zwolennik orientacji politycznej uznającej wolność kraju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik wolności, niezależności, uczestnik ruchu politycznego głoszącego hasła wolnościowe

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A on sam coraz słabiej panuje nad zbieraniną różnej maści prawicowców, wolnościowców, narodowców i antyszczepionkowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolnościowość ż., wolność ż.

przym. wolnościowy, wolny

Wiktionary

# wolnościowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wolnością, dotyczący wolności

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolność ż., wolnościowiec m., wolnościowość ż.

przym. wolny, wolski

Wiktionary

# wolnossący

przymiotnik relacyjny

(1.1) mot. o silniku spalinowym: niewyposażony w turbodoładowanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W salonach dominują modele z turbodoładowanymi jednostkami napędowymi, zaś silniki wolnossące powoli odchodzą do lamusa.

(1.1) Na sprzedaż wystawiono dostawczego seata z wolnossącym silnikiem wysokoprężnym typu 1.9 SDI.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) atmosferyczny

Wiktionary

# wolnostojący

1. budynek wolnostojący - budynek niepołączony żadną ze ścian z innymi budynkami;
2. wanna wolnostojąca - wanna możliwa do ustawienia pośrodku pomieszczenia (nie do zabudowy)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezwiązany z podłożem, przesuwalny

Wiktionary

# wolnowar

urządzenie elektryczne do wolnego gotowania potraw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do długotrwałego gotowania w niskiej temperaturze;

Wiktionary

Wolnowar – urządzenie elektryczne służące do gotowania potraw na wolnym ogniu, co wymaga podtrzymywania przez dłuższy (ok. 8-10 godzin) czas względnie niskiej temperatury ok. 80 stopni Celsjusza (w porównaniu do pieczenia, wrzenia czy smażenia). Pozwala to na wielogodzinne gotowanie bez nadzoru takich potraw jak gulasze, zupy, desery (jak np. fondue) i innych. Przygotowane potrawy nie tracą witamin oraz wartości odżywczych.

Wikipedia

# wolnowarowy

→ wolnowar

SJP.pl

#### Patrz:

wolnowar

# wolny

1. mogący postępować zgodnie z własną wolą; samodzielny, niezależny;
2. będący na swobodzie, nieuwięziony;
3. o kraju: niebędący pod obcą okupacją; suwerenny, niepodległy, niezawisły;
4. nieskrępowany zewnętrznymi zasadami, zwyczajami, przepisami;
5. niezajęty pracą, obowiązkami;
6. niezajęty przez nikogo, przez nic;
7. niepołączony z nikim związkiem małżeński;
8. o ubraniu: nieprzylegający do ciała, luźny;
9. odbywający się, wykonywany powoli, bez pośpiechu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mogący postępować zgodnie z własną wolą

(1.2) nieobciążony czymś niekorzystnym

(1.3) niezajęty przez coś

(1.4) niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki

(1.5) odbywający się bez pośpiechu

(1.6) mogący swobodnie się rozwijać i funkcjonować

(1.7) inform. będący wolnym oprogramowaniem

Wiktionary

- Wolny (forma żeńska: Wolna, liczba mnoga: Wolni) – polskie nazwisko, którym w 2000 roku posługiwało się w Polsce 10 530 osób. W niektórych regionach kraju kobiety używają męskiej formy tego nazwiska.

- Wolny – osada wsi Dobrzeń Wielki w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Dobrzeń Wielki
- Wolny – potok, dopływ Czarnej Wisełki
- potocznie używane sformułowanie (np. przez komentatorów sportowych), oznaczające rzut wolny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam wolny wybór: albo iść na zajęcia, albo na wagary.

(1.1) Rene odszedł z dużym ociąganiem, przekonując się raz jeszcze, jak ironicznie brzmi samo określenie „wolny związek" w stosunku do współżycia dwojga ludzi. Nie jest on chyba nigdy wolny — jak żaden ludzki związek, jeżeli ma być ludzki.

(1.2) Ten kraj jest wolny od dyktatury.

(1.3) Teraz jestem wolny, mogę Ci pomóc.

(1.4) Aktualnie jestem wolny, ale szukam partnerki.

(1.5) On jest bardzo wolny, bo mu się nie śpieszy.

(1.7) Ta dystrybucja Linuksa nie obsługuje mojej karty graficznej, bo dopuszczane są tam tylko wolne sterowniki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlnɨ, AS: volny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolne n., wolność ż., pozwalnianie n., rozwolnienie n., rozwalnianie n., spowolnienie n., spowalnianie n., uwolnienie n., uwalnianie n., zwolnienie n., zwalnianie n., Wolny m./ż., Wolna ż.

czas. pozwalniać dk., rozwolnić dk., rozwalniać ndk., spowolnić dk., spowalniać ndk., uwolnić dk., uwalniać ndk., zwolnić dk., zwalniać ndk.

przym. zdrobn. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

przysł. wolno, wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko

temsłow. wolno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezależny, samodzielny, suwerenny

(1.3) odpoczywający, wypoczywający

(1.4) kawaler

(1.5) powolny, ślamazarny, nieśpieszny

Wiktionary

# wolof

język należący do rodziny kongo-kordofańskiej

SJP.pl

Wolofowie (także: Wolof, Jolof, Djolof, Dżolof) – grupa etniczna w Senegalu, Gambii i Mauretanii. W Senegalu stanowią najliczniejszą grupę ludnościową.

Wolofowie zamieszkują w Senegalu głównie tereny na wschód i północ od Dakaru oraz wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, w Gambii głównie w zachodniej części kraju. W Mauretanii koncentrują się głównie na południowym zachodzie.

Wikipedia

# wolontariacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wolontariat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolontariat m.

Wiktionary

# wolontariacki

dotyczący wolontariatu; związany z dobrowolną pracą o nieodpłatnym charakterze

SJP.pl

# wolontariat

woluntariat (rzadziej);
1. pracowanie gdzieś z własnej woli za darmo, zwłaszcza przy ludziach chorych, starszych, bezdomnych;
2. bezpłatna forma stażu w szpitalu odbywana przez lekarza zdobywającego specjalizację

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dobrowolna, bezpłatna praca społeczna

Wiktionary

Wolontariat (łac. voluntarius – dobrowolny) – dobrowolna, bezpłatna, świadoma praca na rzecz innych osób lub całego społeczeństwa, wykraczająca poza związki rodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie.

Wolontariusz to osoba pracująca na zasadzie wolontariatu. Według ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wolontariuszem jest ten, kto dobrowolnie i świadomie oraz bez wynagrodzenia angażuje się w pracę na rzecz osób, organizacji pozarządowych, a także rozmaitych instytucji działających w różnych obszarach społecznych. Instytucje te nie mogą korzystać z pracy wolontariuszy przy prowadzonej działalności gospodarczej, czego wprost zakazuje ustawa.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wolontariusz m., wolontariuszka ż., wolontariacik mrz.

przym. wolontariacki

Wiktionary

# wolontariusz

1. osoba dobrowolnie pracująca bez wynagrodzenia w celu niesienia pomocy innym, np. opiekująca się nieuleczalnie chorymi lub bezdomnymi; woluntariusz (rzadziej);
2. praktykant wykonujący pracę bez wynagrodzenia dla nauczenia się zawodu; woluntariusz (rzadziej);
3. dawniej: ochotnik, żołnierz, który z własnej chęci wstąpił do wojska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która bez wynagrodzenia i dobrowolnie poświęca czas dla innych

(1.2) praktykant, zaznajamiający się z zawodem, pracujący bez wynagrodzenia

(1.3) daw. wojsk. ochotnik

Wiktionary

Wolontariat (łac. voluntarius – dobrowolny) – dobrowolna, bezpłatna, świadoma praca na rzecz innych osób lub całego społeczeństwa, wykraczająca poza związki rodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie.

Wolontariusz to osoba pracująca na zasadzie wolontariatu. Według ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wolontariuszem jest ten, kto dobrowolnie i świadomie oraz bez wynagrodzenia angażuje się w pracę na rzecz osób, organizacji pozarządowych, a także rozmaitych instytucji działających w różnych obszarach społecznych. Instytucje te nie mogą korzystać z pracy wolontariuszy przy prowadzonej działalności gospodarczej, czego wprost zakazuje ustawa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przyszłości chciałbym być wolontariuszem w schronisku dla zwierząt.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlɔ̃nˈtarʲjuʃ, AS: volõntarʹi ̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woluntariusz mos., wolontariat mrz., woluntariat mrz.

:: fż. wolontariuszka ż., woluntariuszka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woluntariusz

Wiktionary

# wolontariuszka

woluntariuszka (rzadziej);
1. kobieta dobrowolnie pracująca bez wynagrodzenia w celu niesienia pomocy innym, np. opiekująca się nieuleczalnie chorymi lub bezdomnymi;
2. praktykantka wykonująca pracę bez wynagrodzenia dla nauczenia się zawodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: wolontariusz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jestem wolontariuszką w hospicjum.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔlɔ̃ntarʲˈjuʃka, AS: volõntarʹi ̯uška

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolontariusz, woluntariusz, woluntariuszka, wolontariat, woluntariat

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woluntariuszka

Wiktionary

# wolontaryzm

woluntaryzm;
1. kierowanie się wyłącznie własną wolą w podejmowaniu decyzji;
2. pogląd filozoficzny, według którego wola jest głównym czynnikiem w codziennym działaniu, przeciwstawiający się intelektualizmowi i sentymentalizmowi

SJP.pl

# wolonturysta

turysta oferujący nieodpłatną pomoc lokalnej społeczności

SJP.pl

# wolonturystyka

turystyka w połączeniu z nieodpłatną pracą na rzecz lokalnej społeczności

SJP.pl

Wolonturystyka (inaczej turystyka wolontariacka) – dziedzina turystyki łącząca wyjazdy turystyczne z pracą wolontariacką.

Wikipedia

# wolotwórczy

wywołujący chorobę tarczycy, zwaną wolem

SJP.pl

# wolowaty

mający widoczne, powiększone wole

SJP.pl

# wolsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi;

Wiktionary

Wolsk (ros. Вольск) – miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, rozmieszczone na prawym brzegu rzeki Wołga. Około 61 tys. mieszkańców (2020). Miasto zostało założone w 1690, w 1780 otrzymało prawa miejskie.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wolski

Wiktionary

# wolska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. iron. Polska

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Dorota Wolska – polska kulturoznawczyni
- Maryla Wolska – polska poetka

Ulice o tej nazwie:

- Ulica Wolska w Lublinie
- Ulica Wolska w Warszawie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żądzić sic. Wolaki to sobie możecie w Wolsce. Rządzenie Polską zostawcie normalnym Polakom.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈwɔlska, AS: wolska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolak mos., wolszczyzna ż., zwolszczenie n.

przym. wolacki, wolski

Wiktionary

# wolski

przymiotnik od: Wola, Wola Krzysztoporska, Wola Mysłowska, Wola Prażmowska, Wola Uhruska, Wola Żarczycka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wolskiem, dotyczący Wolska – miasta w Rosji

(1.2) związany z Wolą, dotyczący Woli – miastem lub dzielnicą o tej nazwie

(1.3) pogard. związany z Wolską – pogardliwym określeniem na Polskę

Wiktionary

- Wolski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 20 110 osób.

Osoby o nazwisku Wolski:

- Benedykt Jan Wolski h. Godziemba (zm. 1736) – chorąży wileński
- Dariusz Wolski (ur. 1956) – polski operator filmowy
- Filip Wolski (ur. 1987) – polski informatyk, mistrz świata w programowaniu
- Filip Wolski (ur. 2006) – polski piłkarz, uczestnik EURO U-17 2023.
- Henryk Wolski (ur. 1951) – polski żeglarz
- Jacek Saryusz-Wolski (ur. 1948) – polityk
- Jakub Wolski (ur. 1950) – polski dyplomata
- Jan Wolski (ujednoznacznienie)
- Jerzy Wolski (1924–2013) – polski konserwator zabytków
- Jerzy Schoen-Wolski (1892–1940) – oficer Wojska Polskiego zamordowany w Katyniu
- Józef Wolski (ujednoznacznienie)
- Kajetan Saryusz-Wolski (1852–1922?) – polski malarz
- Konstanty Wolski (1762–1810) – polski pedagog, dyrektor Redakcji Ksiąg Elementarnych, autor polskiego elementarza zwanego potocznie „elementarzem Wolskiego”
- Lawon Wolski (ur. 1965) – białoruski muzyk, pisarz, malarz
- Leon Dunin-Wolski (1882–1956) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego
- Leszek Wolski (ur. 1953) – polski piłkarz
- Ludwik Wolski (1881-1953) – ksiądz katolicki, społecznik
- Marcin Wolski (ur. 1947) – polski pisarz, dziennikarz i satyryk
- Mikołaj Wolski (ujednoznacznienie)
- Paweł Dunin Wolski (1487–1546) – kanclerz wielki koronny, biskup poznański
- Piotr Wolski (ur. 1968) – polski perkusista
- Piotr Dunin Wolski (1531–1590) – biskup płocki i przemyski
- Rafał Wolski (ujednoznacznienie)
- Robert Wolski (ur. 1982) – polski lekkoatleta
- Stanisław Wolski (ujednoznacznienie)
- Stefan Wolski (ujednoznacznienie)
- Tadeusz Wolski (ujednoznacznienie)
- Wacław Wolski (ujednoznacznienie)
- Władysław Wolski (Antoni Jan Piwowarczyk) (1901–1976) – polski polityk komunistyczny, minister administracji publicznej
- Władysław Wolski (ujednoznacznienie)
- Włodzimierz Wolski (1824–1882) – polski poeta, powieściopisarz, tłumacz i librecista
- Wojtek Wolski (ur. 1986) – kanadyjski hokeista pochodzenia polskiego
- Xawery Wolski (ur. 1960) – artysta instalacji, rysownik, rzeźbiarz
- Zbigniew Wolski (1925–2017) – polski inżynier architekt, autor podręczników dla szkół zawodowych
- Zygmunt Wolski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Wolska ż., wolanka ż., wolanin mos., Wolsk mrz., Wola ż.

Wiktionary

# wolskowie

starożytne plemię italijskie ze środkowego Apeninu

SJP.pl

Wikipedia

# wolszczak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Grażyna Wolszczak – polska aktorka
- Jacek Wolszczak – polski aktor
- Mirosław Wolszczak – polski judoka i trener judo

Wikipedia

# wolszczan

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Wolszczan (ur. 29 kwietnia 1946 w Szczecinku) – polski radioastronom, profesor nauk fizycznych, nauczyciel akademicki, odkrywca pierwszych planet pozasłonecznych, profesor Pennsylvania State University związany z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu.
- Jerzy Wolszczan (1919 – 1984) – polski ekonomista, specjalista w zakresie ekonomiki transportu, profesor Politechniki Szczecińskiej, jeden z pionierów szkolnictwa wyższego na Pomorzu Zachodnim.

Wikipedia

# wolsztyn

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wolsztyn (niem. Wollstein) – miasto w Polsce w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu wolsztyńskiego i gminy miejsko-wiejskiej Wolsztyn. Położony jest w zachodniej części województwa nad rzeką Dojcą, 72 km na południowy zachód od Poznania.W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔlʃtɨ̃n, AS: volštỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolsztynianin m., wolsztynianka ż.

przym. wolsztyński

Wiktionary

# wolsztynianin

mieszkaniec Wolsztyna

SJP.pl

# wolsztynianka

mieszkanka Wolsztyna

SJP.pl

# wolsztyński

przymiotnik od: Wolsztyn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wolsztyna, związany z Wolsztynem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolsztyn m., wolsztynianin m., wolsztynianka ż.

Wiktionary

# wolt

jednostka napięcia elektrycznego, potencjału elektrycznego, a także siły elektromotorycznej; volt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: wolta

Wiktionary

Wolt (V) – jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej, używana w układach jednostek miar SI, MKS i MKSA.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔlt, AS: volt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woltaż m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) volt

Wiktionary

# wolta

1. jazda w kółko na ujeżdżanym koniu;
2. zręczny obrót ciała, np. podczas walki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w zachodniej części Afryki;

(1.2) geogr. sztuczne jezioro w Ghanie;

(1.3) geogr. adm. jeden z regionów administracyjnych w Ghanie, w jej południowo-zachodniej części;

Wiktionary

- Wolta (rzeka)
- Wolta (jezioro)
- Wolta – jednostka administracyjna w Ghanie
- wolta – figura w jeździectwie
- wolta – francuski taniec, w Polsce pojawił się po objęciu tronu przez Henryka Walezego

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. woltański

rzecz. Woltańczyk mos., Woltanka ż.

Wiktionary

# woltametr

przyrząd do mierzenia ładunku elektrycznego przepływającego w określonym czasie przez dany obwód elektryczny; kulometr, kulombometr

SJP.pl

Wikipedia

# woltamper

Woltoamper, woltamper (oznaczenie: VA) – wolt × amper, jednostka miary mocy pozornej.

Woltoamper (oraz jego jednostki pochodne: kVA i MVA) jest jednostką używaną do określania mocy znamionowej niektórych urządzeń, na przykład transformatorów energetycznych lub zasilaczy awaryjnych.

Wikipedia

# woltamperometria

zespół metod elektrochemicznych stosowanych w badaniach fizykochemicznych i w analizie chemicznej

SJP.pl

Woltamperometria – technika analityczna, której podstawą jest pomiar zależności natężenie prądu – potencjał elektryczny w układzie elektrody pracującej i odniesienia zanurzonych w roztworze badanym zawierającym oznaczaną substancję i elektrolit podstawowy. Elektroda porównawcza (odniesienia) jest niepolaryzowana (np. elektroda kalomelowa), natomiast elektroda pracująca jest polaryzowaną obojętną i może to być:

- kroplowa elektroda rtęciowa (KER)
- inna elektroda rtęciowa
- mikroelektroda stała

Wikipedia

# woltańczyk

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. obywatel Górnej Wolty (współcz. Burkina Faso)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolta ż.

:: fż. Woltanka ż.

przym. woltański

Wiktionary

# woltanka

obywatelka Górnej Wolty (dawna nazwa Burkina Faso)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. obywatel Górnej Wolty (współcz. Burkina Faso)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolta ż.

:: fm. Woltańczyk mos.

przym. woltański

Wiktionary

# woltański

przymiotnik od:
1. Wolta (rzeka w Afryce);
2. Górna Wolta (dawna nazwa Burkina Faso, państwa w Afryce); górnowoltański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Górną Woltą, dotyczący Górnej Wolty (współcz. Burkina Faso)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wolta ż., Woltańczyk mos., Woltanka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) górnowoltański

Wiktionary

# woltaż

1. napięcie elektryczne wyrażane w woltach;
2. potocznie: procentowy poziom zawartości alkoholu w napoju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. napięcie elektryczne wyrażane w woltach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wolt mrz.

Wiktionary

# wolter

pisarz i filozof francuski (1694-1778); Voltaire

SJP.pl

Voltaire, pol. Wolter, właśc. François-Marie Arouet (ur. 21 listopada 1694 w Paryżu, zm. 30 maja 1778 tamże) – francuski pisarz epoki oświecenia, filozof, historyk i publicysta. Tworzył satyry, powieści, dramaty oraz „Listy”.

Prowadził ożywioną korespondencję (zachowały się 23 tysiące jego listów). Bulwersował opinię publiczną krytycyzmem i śmiałością przekonań. Wiele podróżował.

Wikipedia

# wolterianin

zwolennik wolterianizmu; wolnomyśliciel

SJP.pl

# wolterianizm

doktryna światopoglądowo-polityczna Woltera głosząca filozoficzny sceptycyzm połączony z afirmacją rozumu, walkę z obskurantyzmem, tolerancję religijną

SJP.pl

Wolterianizm − koncepcje światopoglądowo-polityczne Voltaire`a reprezentujące filozoficzny sceptycyzm połączony z afirmacją rozumu, postulujące walkę z obskurantyzmem, krytykę światopoglądu religijnego z pozycji deistycznych i idee tolerancji religijnej.

Wikipedia

# wolterianka

→ wolterianin

SJP.pl

#### Patrz:

wolterianin

# wolteriański

dotyczący wolterianizmu, wolterianina

SJP.pl

# wolterowski

1. taki jak u Woltera, charakterystyczny dla utworów Woltera;
2. dawniej: fotel wolterowski - fotel o wysokim oparciu i niskim siedzeniu; wolter

SJP.pl

# wolterowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Woltera lub z nim związany

SJP.pl

# woltoamper

pozaukładowa jednostka mocy elektrycznej biernej

SJP.pl

Woltoamper, woltamper (oznaczenie: VA) – wolt × amper, jednostka miary mocy pozornej.

Woltoamper (oraz jego jednostki pochodne: kVA i MVA) jest jednostką używaną do określania mocy znamionowej niektórych urządzeń, na przykład transformatorów energetycznych lub zasilaczy awaryjnych.

Wikipedia

# woltoamperomierz

przyrząd do pomiaru napięcia i natężenia prądu; amperowoltomierz

SJP.pl

# woltol

produkt zagęszczenia olejów mineralnych, zwierzęcych lub roślinnych za pomocą cichych wyładowań elektrycznych

SJP.pl

# woltometr

przyrząd do mierzenia napięcia prądu elektrycznego

SJP.pl

# woltomierz

przyrząd do pomiaru napięcia prądu elektrycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. elektr. przyrząd do pomiaru napięcia elektrycznego;

Wiktionary

Woltomierz – przyrząd pomiarowy mierzący napięcie elektryczne.

Nazwa pochodzi od jednostki napięcia: wolta. Woltomierz włącza się równolegle do obwodu elektrycznego. Idealny woltomierz posiada nieskończenie dużą rezystancję wewnętrzną. W związku z tym oczekuje się pomijalnie małego poboru prądu przez cewkę pomiarową.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔlˈtɔ̃mʲjɛʃ, AS: voltõmʹi ̯eš

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woltometr

Wiktionary

# woltowy

→ wolt

SJP.pl

#### Patrz:

wolt

# woltyż

przestarzale: woltyżerka (popisowa jazda na koniu)

SJP.pl

# woltyżer

1. żołnierz lekkiej piechoty w armii napoleońskiej; tyralier;
2. jeździec cyrkowy

SJP.pl

Woltyżerowie (fr. voltigeur) - formacja wojskowa występująca w wojskach napoleońskich na początku XIX wieku. Były to jednostki wyborowe i wyszkolone do walki w tyralierze.

Wikipedia

# woltyżerka

1. kobieta uprawiająca jazdę akrobatyczną na koniu;
2. popisowa jazda na koniu w cyrku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeźdz. dyscyplina sportowa i rodzaj pokazów cyrkowych polegających na gimnastyce oraz akrobatyce na koniu;

Wiktionary

Woltyżerka – dyscyplina jeździecka, obecnie jako jedna z 7 dyscyplin wspierana jest przez Międzynarodową Federację Jeździecką (FEI). W dyscyplinie tej zawodnik lub grupa zawodników wykonuje zróżnicowane ćwiczenia gimnastyczne i akrobatyczne na galopującym, kłusującym lub stępującym koniu, prowadzonym na lonży.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔltɨˈʒɛrka, AS: voltyžerka

Wiktionary

# woltyżerować

rzadko: specjalizować się w ćwiczeniach akrobatycznych wykonywanych na galopującym koniu

SJP.pl

# wolumen

oprawny tom obejmujący całość dzieła, jego poszczególne części lub kilka różnych dzieł; wolumin, volumen

SJP.pl

- wolumen obrotów – pojęcie dotyczące obrotu giełdowego
- wolumen – poligraficzna jednostka introligatorska
- wolumen (papiernictwo) – jednostka pulchności papieru
- Wolumen – warszawska giełda elektroniczna
- wolumen biblioteczny – tom w znaczeniu bibliotecznym, inaczej wolumin

Wikipedia

# wolumetr

przyrząd do mierzenia objętości gazów

SJP.pl

# wolumin

1. oprawny tom, jednostka introligatorska, biblioteczna; wolumen, volumen;
2. książkowo: rękopis oprawny w grubą księgę; foliał;
3. książkowo: zapisany zwój papirusu lub pergaminu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojedynczy egzemplarz książki

(1.2) inform. wydzielona część w pamięci stałej komputera, w której przechowywane są informacje

Wiktionary

- Wolumin (bibliotekoznawstwo) – pojedynczy fizyczny egzemplarz książki
- Wolumin (informatyka) – wydzielony obszar nośnika danych służący do przechowywania informacji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Biblioteka wyprzedaje stare książki po dwa złote za wolumin.

(1.2) W trybie tym można połączyć w jeden logiczny wolumin kilka różnych dysków. Umożliwi to uzyskanie sporej pojemności przy wykorzystaniu kilku starych dysków, co stanowi atrakcyjne rozwiązanie zwłaszcza w przypadku serwera "budynkowego".

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈlũmʲĩn, AS: volũmʹĩn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) vol.

Wiktionary

# woluminowy

związany z woluminem - wydzielonym obszarem pamięci komputerowej umożliwiającej przechowywanie dużych ilości danych przez długi czas

SJP.pl

# woluntariat

wolontariat (częściej);
1. pracowanie gdzieś z własnej woli za darmo, zwłaszcza przy ludziach chorych, starszych, bezdomnych;
2. bezpłatna forma stażu w szpitalu odbywana przez lekarza zdobywającego specjalizację

SJP.pl

# woluntariusz

wolontariusz (częściej);
1. osoba dobrowolnie pracująca bez wynagrodzenia w celu niesienia pomocy innym, np. opiekująca się nieuleczalnie chorymi lub bezdomnymi;
2. praktykant wykonujący pracę bez wynagrodzenia dla nauczenia się zawodu

SJP.pl

# woluntariuszka

wolontariuszka (częściej);
1. kobieta dobrowolnie pracująca bez wynagrodzenia w celu niesienia pomocy innym, np. opiekująca się nieuleczalnie chorymi lub bezdomnymi;
2. praktykantka wykonująca pracę bez wynagrodzenia dla nauczenia się zawodu

SJP.pl

# woluntarysta

zwolennik woluntaryzmu

SJP.pl

# woluntarystka

→ woluntarysta

SJP.pl

#### Patrz:

woluntarysta

# woluntarystyczny

→ woluntaryzm

SJP.pl

#### Patrz:

woluntaryzm

# woluntaryzm

wolontaryzm;
1. kierowanie się wyłącznie własną wolą w podejmowaniu decyzji;
2. pogląd filozoficzny, według którego wola jest głównym czynnikiem w codziennym działaniu, przeciwstawiający się intelektualizmowi i sentymentalizmowi

SJP.pl

Woluntaryzm (z łac. voluntas – wola) – termin wprowadzony przez Ferdinanda Tönniesa, oznaczający zespół poglądów szczególnie akcentujących rolę woli w etyce i życiu ludzkim. W woluntaryzmie wola jest najwyższą władzą człowieka.

Woluntaryzm przeciwstawia się intelektualizmowi (akcentującemu szczególnie rozum) oraz sentymentalizmowi (akcentującemu szczególnie uczucia i intuicję).

Wikipedia

# woluta

dekoracyjny motyw w kształcie spirali lub zwoju; ślimacznica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdobny ornament lub detal architektoniczny, czy rzeźbiarski w kształcie spirali albo zwoju;

Wiktionary

Woluta, ślimacznica – element architektoniczny i motyw ornamentacyjny w formie spirali lub zwoju.

Występuje w głowicach kolumn w architekturze greckiej i rzymskiej (w porządku jońskim, korynckim i kompozytowym). Jako ozdoba występował w sztuce asyryjskiej, perskiej oraz w okresie renesansu i baroku, w budowlach wzorowanych na stylu antycznym. Woluta stanowi najważniejszy element esownicy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔˈluta, AS: voluta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wolutowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ślimacznica

Wiktionary

# wolutowy

przymiotnik od: woluta

SJP.pl

# wolutyna

tłuszczowiec występujący u bakterii w postaci ziaren służący jako materiał zapasowy

SJP.pl

Wolutyna – substancja zapasowa bakterii i niektórych grzybów znajdująca się w cytoplazmie w formie ziaren. Polimer fosforanowy, służący m.in. bakteriom do syntezy ATP.

Wikipedia

# wolverhampton

Wolverhampton – miasto i dystrykt metropolitalny w hrabstwie West Midlands w Anglii. Miasto leży na północny zachód od Birmingham i jest drugim co do wielkości w konurbacji West Midlands. W 2021 roku miasto liczyło 234 025 mieszkańców. Zachodnie dzielnice miasta, jak Bilston czy Heath Town leżą w okręgu tradycyjnie nazywanym Black Country. Miasto położone jest na Płaskowyżu Midland, na średniej wysokości 120 m n.p.m. Przez miasto nie przepływają duże rzeki, jednakże swoje źródła mają tu Penk River, River Tame oraz Smestow Brook, dopływ River Stour. Oznacza to, że miasto leży na granicy jednego z największych angielskich działów wodnych.

Wikipedia

# wolwanowice

Wolwanowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Proszowice.

W 1595 roku wieś położona w powiecie proszowickim województwa krakowskiego była własnością kasztelana małogoskiego Sebastiana Lubomirskiego.

Wikipedia

# wombat

australijski ssak z rodziny torbaczy o krótkich łapkach i dobrze rozwiniętym tułowiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. australijski torbacz o brunatnoszarej sierści;

Wiktionary

Wombat (Vombatus) – rodzaj ssaka z rodziny wombatowatych (Vombatidae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃mbat, AS: võmbat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wombatowate

Wiktionary

# wombatowate

o cechach wombatowatych (rodzina torbaczy)

SJP.pl

Wombatowate, wombaty (Vombatidae) – rodzina ssaków z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia), prawdopodobnie blisko spokrewnionych z koalowatymi.

Wikipedia

# wombatowaty

o cechach wombatowatych (rodzina torbaczy)

SJP.pl

# wombaty

australijski ssak z rodziny torbaczy o krótkich łapkach i dobrze rozwiniętym tułowiu

SJP.pl

Wombatowate, wombaty (Vombatidae) – rodzina ssaków z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia), prawdopodobnie blisko spokrewnionych z koalowatymi.

Wikipedia

# womitorium

przejście w różnego rodzaju budowlach o charakterze amfiteatralnym; vomitorium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. tunelowe przejście przez trybuny stadionu lub innej budowli amfiteatralnej

(1.2) archit. hist. w starożytnym Rzymie, przejście dla publiczności w murze cyrku

Wiktionary

# womitować

dawniej: wymiotować

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) daw. gw-pl|Poznań. wymiotować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak sie miyszko koło knajpy, to już tak jes, że ci w bramie siurajóm abo womitujóm.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. womitowanie n., daw. womity

Wiktionary

# womitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|womitować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. womitować ndk.

Wiktionary

# womity

dawniej: wymioty

SJP.pl

# won

1. waluta Korei Południowej, 1 won = 100 jeonów (chonów);
2. waluta Korei Północnej, 1 won = 100 junów (chonów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. bodziec działający na zmysł powonienia

Wiktionary

- Won koreański (1902–1910)
- Won północnokoreański (1947–1959; 1959–2009; od 2009)
- Won południowokoreański (1945–1953; od 1962)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nad obu orszakami: tym, którego wozy i konie stały jak w ziemię wryte, i tym, który, w barwistych strojach, jak łan ściętych kwiatów na pozłacanej ziemi leżał, świeciło w górze, jasne, ale łagodne słońce i z woniami ambry, sandału, cynamonu, piżma, aloesu, przeciągały obłoki kadzidłowego dymu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔ̃ɲ, AS: võń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. powonienie n., nawaniacz m., wonność ż.; stpol. wonianka, wonidło

przym. wonny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapach

Wiktionary

# won-ton

won ton, wonton;
1. rodzaj pikantnych pierogów z nadzieniem mięsnym, pochodzący z kuchni chińskiej;
2. zupa z tymi pierogami

SJP.pl

# wończa

gatunek rośliny rodzaju Osmanthus, należący do rodziny oliwkowatych

SJP.pl

Wończa, osmantus (Osmanthus) – rodzaj krzewów i małych drzew należący do rodziny oliwkowatych. Zalicza się do niego około 30–36 gatunków. Występują one w południowo-wschodniej Azji (tylko w Chinach rosną 23 gatunki) oraz w Ameryce Północnej. Wszystkie gatunki mają wonne kwiaty, a wończa pachnąca jest rośliną przyprawową.

Wikipedia

# wonczas

dawniej: wówczas

SJP.pl

zaimek przysłowny

(1.1) daw. w tamtym czasie; wówczas, wtedy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Głownią od pistoletu dała mu między oczy, a że się wonczas przyzostali, nikt nie widział i nikt nie gonił.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wówczas, wtedy; książk. podówczas; daw. naonczas, naówczas, natedy, natenczas, wtenczas

Wiktionary

# wonder

[czytaj: łonder] nazwisko

SJP.pl

# wonga

gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

SJP.pl

Wonga (Leucosarcia melanoleuca) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Zamieszkuje obszar od Queenslandu do Gippslandu (Australia). Zasadniczo osiadły, ale w przypadku braku lub zbyt małej ilości pożywienia populacja południowa migruje na niewielkie odległości. Zasięg występowania to ok. 1 milion km².

Wikipedia

# wóngiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. węgiel

Wiktionary

# woniączka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wódka

Wiktionary

# woniawiec

rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny bobowatych

SJP.pl

# wonieć

książkowe: wydzielać woń, zapach, zwykle przyjemny; być pełnym jakiegoś zapachu

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zawonieć)

(1.1) przest. książk. wydzielać woń, zapach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W komnacie matczynej było ciepło, woniało kadzidłem i dymem z jałowca. Na kominie strzelał ogień, odświeżając powietrze, Anusia leżała na wznak, drzemiąc.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zawonieć dk.

rzecz. woń ż., powonienie n., wonność ż.

przym. wonny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pachnieć

Wiktionary

# wońka

owad dwuskrzydły

SJP.pl

# wońki

owad dwuskrzydły

SJP.pl

Nabiareżnaja (biał. Набярэжная; ros. Набережная; hist. pol. Wońki) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie lachowickim, w sielsowiecie Honczary, nad lachowickim zbiornikiem retencyjnym na Szczarze.

Wikipedia

# wońkowate

rodzina owadów dwuskrzydłych z rzędu muchówek; wońki, Sepsidae

SJP.pl

# wonnica

duży, zielony chrząszcz z rodziny kózkowatych, wydzielający woń piżma; jego larwy żerują w wierzbach

SJP.pl

# wonniej

stopień wyższy od przysłówka: wonnie

SJP.pl

# wonniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wonny

SJP.pl

# wonność

zapach, zwłaszcza przyjemny

SJP.pl

# wonności

zapach, zwłaszcza przyjemny

SJP.pl

# wonny

zapachowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wydzielający woń – przyjemny zapach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ogrodzie Amelii rośnie mnóstwo wonnych ziół i kwiatów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃nːɨ, AS: võ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wonność ż., wonności nmos., powonienie n., Wonna ż., woń ż.

czas. wonieć

przysł. wonnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pachnący

Wiktionary

# wonton

zastawne narzędzie służące do połowu ryb w jeziorach i rzekach

SJP.pl

- Wonton – rodzaj pierogów w kuchni chińskiej
- Wonton – rodzaj sieci rybackiej

Wikipedia

# wood

Miejscowości w USA:

- Wood – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Mellette
- Wood – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Wood

Gminy w USA:

- Wood (ang. Wood Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Clark
- Wood (ang. Wood Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas
- Wood (ang. Wood Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Wright
- Wood (ang. Wood Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Huntingdon
- Wood (ang. Wood Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Wood

Wikipedia

# woodrow

[czytaj: łudroł]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Gminy w USA:

- Woodrow (ang. Woodrow Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Beltrami
- Woodrow (ang. Woodrow Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Cass

Wikipedia

# woods

- Woods – amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne

Gminy w USA:

- Woods – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Chippewa

Hrabstwa w USA:

- Woods – hrabstwo w stanie Oklahoma

Osoby noszące nazwisko Woods:

- A.M. Woods – amerykański zawodnik lacrosse
- Alan Woods (ur. 1944) – brytyjski działacz trockistowski i pisarz
- Arthur Woods (1929–2015) – nowozelandzki rugbysta i trener
- Bob Woods (ur. 1933) – szwedzki curler
- Charles Arthur Woods – amerykański zoolog
- Cheyenne Woods (ur. 1990) – amerykańska golfistka
- Chris Woods (ur. 1959) – angielski piłkarz
- Christine Woods (ur. 1983) – amerykańska aktorka
- Clinton Woods (ur. 1972) – brytyjski bokser
- Cooper Woods (ur. 2000) – australijski narciarz dowolny
- Dean Woods (1966–2022) – australijski kolarz
- Donald Woods (1906–1998) – amerykański aktor
- Earl Woods (1932–2006) – amerykański baseballista i trener
- Frank Woods (1860–1939) – amerykański scenarzysta filmowy
- George Woods (1943–2022) – amerykański lekkoatleta, kulomiot
- Ilene Woods (1929–2010) – amerykańska piosenkarka, aktorka i malarka
- Ivan Woods (ur. 1978) – maltański piłkarz
- James Woods (ur. 1947) – amerykański aktor
- James Woods (ur. 1992) – brytyjski narciarz dowolny
- John C. Woods (1911–1950) – amerykański wojskowy i kat
- John Woods (ur. 1955) – irlandzki lekkoatleta, długodystansowiec
- Keyshawn Woods (ur. 1996) – amerykański koszykarz
- Lesley Woods (1910–2003) – amerykańska aktorka
- Leona Woods (1919–1986) – amerykańska fizyczka
- Loren Woods (ur. 1978) – amerykański koszykarz
- Marcel Woods – holenderski DJ i producent muzyczny
- Margaret Louisa Woods (1855–1945) – angielska pisarka i poetka
- Michael Woods (ur. 1935) – irlandzki polityk
- Michael Woods (ur. 1957) – amerykański aktor
- Michael Woods (ur. 1986) – kanadyjski kolarz
- Myrtle Woods (1900–2001) – australijska aktorka
- Naomi Woods (ur. 1996) – amerykańska aktorka pornograficzna
- Paul Woods – amerykański strzelec
- Phil Woods (1931–2015) – amerykański saksofonista jazzowy
- Qyntel Woods (ur. 1981) – amerykański koszykarz
- Renn Woods (ur. 1958) – amerykańska aktorka i piosenkarka
- Rick Woods (1948–2012) – amerykański żużlowiec
- Rose Mary Woods (1917–2005) – amerykańska urzędniczka
- Shareese Woods (ur. 1985) – amerykańska lekkoatletka, biegaczka
- Simon Woods (ur. 1980) – brytyjski aktor
- Spencer Woods (ur. 1998) – amerykański zapaśnik
- Steven Woods (ur. 1973) – amerykański zapaśnik
- Thomas Woods (ur. 1972) – amerykański historyk i ekonomista
- Tiger Woods (ur. 1975) – amerykański golfista
- Wesley Woods (ur. 1986) – amerykański aktor pornograficzny
- Xavier Woods (ur. 1986) – amerykański wrestler

Wikipedia

# woodstock

[czytaj: łutstok]
1. festiwal muzyczny organizowany przez fundację Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy z pieniędzy uzyskanych od sponsorów; Przystanek Woodstock;
2. nazwa kilku miast w Kanadzie;
3. nazwa kilku miast, wsi i gmin w Stanach Zjednoczonych;
4. miejscowość w Anglii, w hrabstwie Oxfordshire;
5. nazwa festiwalu muzycznego, który odbył się w dniach 15, 16, 17 i 18 sierpnia 1969 roku w Bethel koło Nowego Jorku

SJP.pl

- Festiwal w Woodstock (1969, USA)
- Przystanek Woodstock (obecnie Pol'and'Rock Festival)

Wikipedia

# woodstockowicz

[czytaj: łudstokowicz] uczestnik Woodstocku (festiwalu muzycznego)

SJP.pl

# woodstockowy

→ Woodstock [czytaj: łudstokowy]

SJP.pl

# woodstokowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. uczestnik festiwalu Pol’and’Rock Festival, dawniej „Przystanek Woodstock”

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Woodstock n./m., woodstockowicz m.

:: fż. woodstokowiczka ż., woodstockowiczka ż.

przym. woodstockowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woodstockowicz

Wiktionary

# woodward

Miejscowości w USA:

- Woodward – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Dallas
- Woodward – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Woodward
- Woodward – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre

Gminy w USA:

- Woodward (ang. Woodward Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Wells
- Woodward (ang. Woodward Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Clearfield
- Woodward (ang. Woodward Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Clinton
- Woodward (ang. Woodward Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lycoming

Wikipedia

# woody

Woody (dawniej Weringdale) – obszar niemunicypalny w hrabstwie Kern, w Kalifornii (Stany Zjednoczone), na wysokości 504 m.

Wikipedia

# woofer

[czytaj: łufer] głośnik niskotonowy

SJP.pl

# woolf

[czytaj: łulf] nazwisko, m.in. Virginia Woolf (1882-1941) - pisarka angielska

SJP.pl

# woonerf

[czytaj: wunerf] rodzaj ulicy na terenie mieszkaniowym, na której piesi i rowerzyści mają pierwszeństwo wobec pojazdów mechanicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urb. rodzaj ulicy w mieście zaprojektowanej w celu zwiększenia bezpieczeństwa przede wszystkim pieszych i rowerzystów, którzy mają priorytet przed samochodami;

Wiktionary

Woonerf (niderlandzka wymowa: /ʋoːn.ɛrf/) – rodzaj ulicy w strefie zurbanizowanej, w której położono nacisk na wysoki poziom bezpieczeństwa, uspokojenie ruchu, atrakcyjność przestrzeni i funkcji komunikacyjnej z priorytetem dla pieszych i rowerzystów. Woonerf jest w założeniu przestrzenią publiczną, która łączy funkcje ulicy, deptaku, parkingu i miejsca spotkań mieszkańców. Podstawą projektowania ulicy tego typu jest rezygnacja z tradycyjnego podziału przestrzeni między jezdnię i chodniki oraz zastosowanie elementów małej architektury, co zniechęca kierowców do ruchu tranzytowego, nie wyklucza jednak możliwości wprowadzenia komunikacji miejskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W artykule omówiony został rozwój koncepcji modernizacji ulic w polskich miastach zgodnie z zasadami woonerf.

(1.1) Na woonerfie bardzo ważną rolę pełnią bowiem meble miejskie, czyli ławki, stojaki na rowery, plac zabawace zabaw oraz drzewa i trawniki.

Wiktionary

# wop

Wojska Ochrony Pogranicza; dawna organizacja powołana do ochrony granic państwa, odpowiednik dzisiejszej Straży Granicznej

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = Wojska Ochrony Pogranicza;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔp, AS: vop

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wopista mos.

Wiktionary

# wopista

po drugiej wojnie światowej: żołnierz Wojsk Ochrony Pogranicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz WOP, formacji ochrony granic Polski do 1991 roku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Staszek był wopistą na strażnicy w Stroniu Śląskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈpʲista, AS: vopʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wopik m., wopistówka ż.

skr. WOP

przym. wopowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. wopik

Wiktionary

# wopistka

→ wopista

SJP.pl

#### Patrz:

wopista

# wopno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wapno

Wiktionary

# wopr

Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔpr̥, AS: vopr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. woprowski

Wiktionary

# wopr-owiec

członek WOPR (Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego); woprowiec

SJP.pl

# wopr-owski

→ WOPR (Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe); woprowski

SJP.pl

# woprowiec

członek WOPR (Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego); WOPR-owiec

SJP.pl

# woprowski

przymiotnik od: WOPR (Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe); WOPR-owski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z WOPR-em, dotyczący WOPR-u

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. WOPR m.

skr. WOPR

Wiktionary

# wór

1. duży worek;
2. obwisła lub spuchnięta skóra pod oczami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duży worek

(1.2) pot. obwisła skóra pod okiem

(1.3) wulg. worek mosznowy, jaja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woreczek mrz., worek mrz., wory nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwara. wańtuch; daw. miech, sak

(1.3) anat. moszna

Wiktionary

# worać

[czytaj: w-orać]
1. rzadkie: wprowadzić coś w głąb gleby poprzez oranie; przyorać;
2. worać się:
a) zaorać czyjąś część pola na swój użytek, przywłaszczyć ją sobie;
b) zagłębić się w coś, wbić się

SJP.pl

# worcell

- Henryk Worcell, właśc. Tadeusz Kurtyka (1909-1982) – polski prozaik i publicysta
- Stanisław Worcell (zm. 1778) – kasztelan halicki, sędzia ziemski halicki
- Stanisław Gabriel Worcell (1799–1857) – polski działacz polityczny, publicysta

Wikipedia

# worcester

ostry sos z soi, octu i innych składników

SJP.pl

Worcester (wymowa, /ˈwʊstə/) – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), o statusie city, ośrodek administracyjny hrabstwa Worcestershire, w dystrykcie Worcester. W 2021 roku miasto liczyło 105 465 mieszkańców. W mieście wynaleziono oraz długi czas produkowano sos Worcestershire.

Wikipedia

# worcesterski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Worcesterem, dotyczący Worcesteru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Worcester mrz.

Wiktionary

# worczak

worczak zagnietek - gatunek pająka z rodziny worczakowatych

SJP.pl

# worczakowate

o cechach worczakowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

Worczakowate (Gnaphosidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae i infrarzędu Araneomorphae. Grupa kosmopolityczna, obejmująca około 2250 opisanych gatunków, sklasyfikowanych w ponad 130 rodzajach. Żyją głównie na ziemi, w ściółce i pod korą. Aktywnie polują na ofiary.

Wikipedia

# worczakowaty

o cechach worczakowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

# word

[czytaj: łord] program komputerowy do pisania tekstów

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego;

Wiktionary

Microsoft Word – procesor tekstu rozwijany przez przedsiębiorstwo Microsoft. Program po raz pierwszy wydany został 25 października 1983 pod nazwą Multi-Tool Word i przeznaczony był do pracy na systemach Xenix. Kolejne wersje powstawały dla IBM PC na systemach DOS (1983), Apple Macintosh z systemem Classic Mac OS (1985), AT&T Unix PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), Microsoft Windows (1989), SCO Unix (1994) oraz macOS (dawniej OS X; 2001). Pierwotnie samodzielny program, później stał się częścią pakietu biurowego Microsoft Office. Od wersji 2.0 dla Windows dostępny jest w wersji polskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W przyszłym tygodniu zdaję w WORD-zie egzamin teoretyczny na prawo jazdy.

(1.1) W ostatnim czasie drastycznie spadł poziom zdawalności egzaminów w radomskim WORD-zie.

Wiktionary

# worden

Miejscowości w USA:

- Worden – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Madison
- Worden – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Yellowstone
- Worden – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark

Gminy w USA:

- Worden (ang. Worden Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark

Wikipedia

# wordliczek

nazwisko

SJP.pl

# wordowski

→ Word [czytaj: łordowski]

SJP.pl

# wordperfect

[czytaj: łord perfekt] program komputerowy, zaawansowany edytor tekstowy; Word Perfect

SJP.pl

# wordpress

WordPress – napisany w języku PHP system zarządzania treścią (CMS), zaprojektowany pierwotnie do obsługi blogów.

Wykorzystuje bazę danych MySQL i MariaDB. Rozpowszechniany jest na licencji GNU General Public License i jest dostępny bezpłatnie.

Wikipedia

# wordsworth

Osoby o tym nazwisku:

- Dorothy Wordsworth – angielska pisarka, poetka i diarystka
- John Wordsworth – angielski duchowny
- William Wordsworth – angielski poeta

Wikipedia

# woreczek

zdrobnienie od: worek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. worek

(1.2) mały worek

(1.3) zawartość małego worka

Wiktionary

Woreczek – (łac. sacculus) część ucha wewnętrznego, będąca fragmentem systemu służącego do utrzymania równowagi ciała, czyli błędnika błoniastego. Znajduje się on między ślimakiem a kanałami półkolistymi. Zawiera zgrubienie nabłonka zmysłowego, zwane plamką woreczka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔˈrɛt͡ʃɛk, AS: voreček

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wory nmos., worek m., wór m., workowanie n.

czas. workować ndk.

przym. woreczkowy, woreczkowaty, workowy, workowaty

Wiktionary

# woreczkowaty

przypominający kształtem woreczek, podobny do woreczka

SJP.pl

# woreczkowy

przymiotnik od: woreczek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od woreczek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔrɛt͡ʃˈkɔvɨ, AS: vorečkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. worek, woreczek

przym. woreczkowaty, workowy, workowaty

czas. workować

Wiktionary

# woreda

jednostka podziału administracyjnego w Etiopii

SJP.pl

Uereda (amh. ወረዳ, wereda) – jednostka podziału administracyjnego, niekiedy samorządowa, w Etiopii.

W skład ueredy wchodzi kilka kebelie, lub innych lokalnych organizmów administracyjnych, będących najmniejszymi z jednostek podziału terytorialnego Etiopii (odpowiadają polskim gminom). Ueredy najczęściej łączą się po kilka w strefy, tworzące kyllyle, niektóre ueredy nie należą do żadnej strefy i mają status „uered specjalnych”, pełniąc funkcję jednostek autonomicznych.

Wikipedia

# worek

pojemnik z płótna lub plastiku zwykle pozbawiony uchwytów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

(1.2) miara ilości: zawartość worka (1.1)

(1.3) pot. przen. zbyt luźne ubranie, sukienka

(1.4) bot. zarodnia u niektórych grzybów;

(1.5) zob. worek mosznowy., moszna

(1.6) geogr. wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich

Wiktionary

Worek – wiotki pojemnik podobny do torby, lecz pozbawiony specjalizowanego zamknięcia. Wykonuje się go głównie z juty, płótna, skóry, papieru bądź tworzyw sztucznych. Służy do przechowywania i transportu rozmaitych artykułów, w tym sypkich, lecz nie płynów. Jedną z jego odmian jest worek próżniowy – gadżet charakteryzujący się możliwością wypompowania z niego powietrza dla oszczędzenia miejsca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konie jednak nie mogły się za płotem pomieścić, więc chłopcy, rozkulbaczywszy je i zdjąwszy z nich naczynia blaszane i worki, popętali je tylko, by nie oddaliły się zanadto w poszukiwaniu trawy lub wody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔrɛk, AS: vorek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wory m., workowanie m., workowatość ż., workowiec m., workowce nmos., woreczniak m.

:: zdrobn. woreczek m.

:: zgrub. wór m.

czas. workować ndk.

przym. workowy, woreczkowy, workowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sak, sakwa, mieszek, miech, reg. śl. bojtel.

(1.6) cypel

Wiktionary

# workaholic

[czytaj: łerkaholik] człowiek odczuwający nieustanną potrzebę wytężonej pracy; pracoholik, workaholik, workoholik

SJP.pl

# workaholik

[czytaj: łerkaholik] człowiek odczuwający nieustanną potrzebę wytężonej pracy; pracoholik, workaholic, workoholik

SJP.pl

# worki

potocznie, u ludzi: obwisła skóra pod oczami; wory

SJP.pl

# workoholik

[czytaj: łerkoholik] człowiek odczuwający nieustanną potrzebę wytężonej pracy; pracoholik, workaholik, workaholic

SJP.pl

# workolot

gatunek podobnego do wiewiórki latającej torbacza, zamieszkujący kontynent australijski; lotopałanka

SJP.pl

# workować

pakować w worki

SJP.pl

czasownik

(1.1) pakować coś do worów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔrˈkɔvat͡ɕ, AS: vorkovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. worek m., woreczek m., workowanie n., zaworkowanie n., wory nmos.

przym. workowy, woreczkowy, workowaty

Wiktionary

# workowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|workować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. workować ndk.

rzecz. worek mrz., zaworkowanie n., woreczek mrz., wory nmos.

Wiktionary

# workowate

1. przypominający kształtem worek, podobny do worka;
2. o ubraniu: zbyt luźny;
3. o cechach workowatych (nadrząd lub rodzina ssaków);
4. mrówkożer workowaty - gatunek ssaka z nadrzędu torbaczy;
5. lew workowaty - wymarły gatunek drapieżnego ssaka z nadrzędu torbaczy;
6. wilk workowaty - wymarły gatunek ssaka z rodziny wilkoworowatych; wilk tasmański, wilkowór tasmański

SJP.pl

# workowaty

1. przypominający kształtem worek, podobny do worka;
2. o ubraniu: zbyt luźny;
3. o cechach workowatych (nadrząd lub rodzina ssaków);
4. mrówkożer workowaty - gatunek ssaka z nadrzędu torbaczy;
5. lew workowaty - wymarły gatunek drapieżnego ssaka z nadrzędu torbaczy;
6. wilk workowaty - wymarły gatunek ssaka z rodziny wilkoworowatych; wilk tasmański, wilkowór tasmański

SJP.pl

# workowce

1. lądowy ssak niższy rozwijający się w torbie na brzuchu matki; torbacz, torbowiec;
2. grzyb rozmnażający się przez zarodniki workowe lub przez pączkowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Marsupialia|Illiger|ref=tak., nadrząd ssaków z podgromady żyworodnych;

(1.2) syst. mik. nazwa systematyczna|Ascomycota|Caval.-Sm.|ref=tak., gromada grzybów;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. worek mrz., workowiec mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. torbacze

Wiktionary

# workowiec

1. lądowy ssak niższy rozwijający się w torbie na brzuchu matki; torbacz, torbowiec;
2. grzyb rozmnażający się przez zarodniki workowe lub przez pączkowanie

SJP.pl

Wikipedia

# workownik

urządzenie ułatwiające napełnianie worków

SJP.pl

# workowy

przymiotnik od: worek

SJP.pl

# workshop

[czytaj: łerkszop] seminarium, spotkanie artystyczny lub naukowe, mające na celu nabycie określonych umiejętności; warsztaty artystyczne lub naukowe

SJP.pl

Workshop – bezpłatny miesięcznik społeczno-kulturalny wydawany przez Fundację Laboratorium Reportażu, ISSN 1895-6157. Ukazuje się od października 2005 r.

Redakcja znajduje się w Warszawie w Laboratorium Reportażu Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Redaktorem naczelnym jest Marek Miller. Sekretarzem redakcji jest Krzysztof Sielicki.

Wikipedia

# workucki

→ Workuta (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Workutą, dotyczący Workuty (miasta w Rosji)

(1.2) związany z Workutą, dotyczący Workuty (rzeki w Rosji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Workuta ż.

Wiktionary

# workuta

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na północy Federacji Rosyjskiej, w Republice Komi;

(1.2) geogr. rzeka w Federacji Rosyjskiej, na polarnym Uralu, prawy dopływ Usy;

Wiktionary

Workuta (ros. Воркута; komi: Вӧркута, Vörkuta) – miasto w Rosji, w republice Komi, nad rzeką Workutą (dorzecze Peczory), 160 km na północ od koła podbiegunowego. Nazwa miasta pochodzi z języka nienieckiego, co można przetłumaczyć jako dużo niedźwiedzi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tym razem los mnie rzucił hen na północ, w zapolarny dziki kraj Workuta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔrˈkuta, AS: vorkuta

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. workucki

Wiktionary

# worm

wirus komputerowy samoczynnie się rozprzestrzeniający; robak

SJP.pl

# wormacja

miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w Nadrenii-Palatynacie, port nad Renem;

Wiktionary

Wormacja (niem. Worms /vɔʁms/; jid. ‏ווערמײַזע‎ Wermajze; łac. Civitas Vangionum) – miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w południowo-wschodniej części kraju związkowego Nadrenia-Palatynat. Port nad Renem. Jedno z najstarszych niemieckich miast. 31 grudnia 2019 r. liczyło 83 542 mieszkańców na powierzchni 108,77 km².

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wormacki

Wiktionary

# wormacki

przymiotnik od: Wormacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wormacją, dotyczący Wormacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wormacja ż.

Wiktionary

# woroblin

Woroblin (przed 1 stycznia 1990 Wróblin) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Janów Podlaski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 97 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Pratulinie.

Wikipedia

# worona

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Nadwórniańskiej

(1.2) geogr. hydron. rzeka w obwodach penzeńskim, woroneskim i tambowskim Rosji, prawy dopływ Chopru

Wiktionary

- Worona – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
- Worona – wieś na Ukrainie, w rejonie kołomyjskim
- Worona – rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Nadwórniańskiej
- Worona – przystanek kolejowy we wsi Worona w rejonie kołomyjskim
- Worona – album Lindy z 1996 roku
- „Worona” – utwór Lindy pochodzący z albumu o tym samym tytule

Wikipedia

# woronczak

nazwisko

SJP.pl

# woroneski

→ Woroneż; woronieski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Woroneżem, dotyczący Woroneża

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Woroneż m.

Wiktionary

# woroneż

miasto w Federacji Rosyjskiej; Woronież

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;

(1.2) geogr. rzeka, lewy dopływ Donu;

Wiktionary

Woroneż (ros. Воронеж) – miasto obwodowe w Rosji, nad rzeką Woroneż (dopływ Donu). Znajduje się 486 km na południe od Moskwy, przy federalnej magistrali M4 „Don”. Aglomeracja woroneska liczy ponad 1,3 mln mieszkańców, a samo miasto (2020) 1 058 261 mieszkańców.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. woroneski

Wiktionary

# woronicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Paweł Woronicz – rzymskokatolicki duchowny, poeta
- Janusz Woronicz – polski działacz emigracyjny i publicysta
- Józef Woronicz – polski urzędnik, poseł na Sejm
- Samuel Woronicz – polski urzędnik
- Teodor Woronicz – polski urzędnik, poseł na Sejm

Wikipedia

# woroniecki

nazwisko

SJP.pl

Woronieccy – polski ród książęcy pochodzenia litewskiego bądź ruskiego, pieczętujący się herbem Korybut, będący gałęzią kniaziów Nieświckich.

Wikipedia

# woronieski

→ Woronież; woroneski

SJP.pl

# woronież

miasto w Federacji Rosyjskiej; Woroneż

SJP.pl

# woronowicz

nazwisko

SJP.pl

- Adam Woronowicz – polski aktor
- Bohdan Woronowicz – polski psychiatra i seksuolog
- Iwan Woronowicz – radziecki funkcjonariusz organów bezpieczeństwa
- Stanisław Woronowicz – polski matematyk i fizyk
- Woronowicz – polski herb szlachecki

Wikipedia

# woroszylski

nazwisko

SJP.pl

# woroszyłowgrad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Ługańsk, nazwa w użyciu w latach 1935–58 i 1970–90;

Wiktionary

Ługańsk (ukr. Луганськ, Łuhansk; ros. Луга́нск, Ługansk) – miasto we wschodniej części Ukrainy, przy granicy z Rosją. Stolica obwodu ługańskiego. Leży w Donieckim Zagłębiu Węglowym. W latach 1935–1958 i 1970–1991 nosił nazwę Woroszyłowgrad. Od 2014 miasto okupowane przez prorosyjskich separatystów, w 2022 anektowane przez Federację Rosyjską, co nie zostało uznane międzynarodowo.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. woroszyłowgradzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. Ługańsk

Wiktionary

# woroszyłowgradzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Woroszyłowgradem, dotyczący Woroszyłowgradu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W szybkim tempie idzie wydobycie rudy żelaza w Radzieckiej Ukrainie. Na jej podstawie wyrosły wielkie zakłady-giganty: „Azowstal”, „Kriworiżstal”, „Zaporożstal”, Kramatorskie Zakłady im. Stalina, Woroszyłowgradzkie Zakłady Budowy Parowozów, Charkowskie Zakłady Traktorów i wiele innych.

(1.1) Udałem się do kancelarii i prorektora Uralskiego Instytutu i przedstawiłem moje dokumenty z aspirantury woroszyłowgradzkiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Woroszyłowgrad mrz.

Wiktionary

# woroszyłowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Stawropol (Kaukaski), nazwa używana w latach 1935-1943

(1.2) geogr. hist. Ałczewsk, nazwa używana w latach 1931-62

Wiktionary

Ałczewsk (ukr. Алчевськ) – miasto na południowo-wschodniej Ukrainie, w obwodzie ługańskim, w Donieckim Zagłębiu Węglowym, oddalone 45 km od Ługańska. Stacja kolejowa.

Od 1961 miasto trzy razy zmieniało nazwy. Od 1931 do 1961 nazywało się Woroszyłowśk (Ворошиловск), później do 1991 Kommunarśk (Коммунарск), od 1991 nazywa się Ałczewsk.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. woroszyłowski

Wiktionary

# worowaty

przypominający wyglądem wór

SJP.pl

# worowice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Worowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bulkowo
- Worowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów

## Zobacz też

- Worowice-Wyroby

Wikipedia

# worowo

## Miejscowości w Polsce

- Worowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina
- Worowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
- Worowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez

Wikipedia

# worskla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka płynąca po terytorium Rosji i Ukrainy, lewy dopływ Dniepru;

Wiktionary

Worskla (ukr. i ros. Ворскла Worskła) – rzeka płynąca po terytorium Rosji i Ukrainy, lewy dopływ Dniepru.

Długość rzeki wynosi 464 km, a powierzchnia dorzecza – 14 700 km².

Nad jej brzegami 12 lub 16 sierpnia 1399 rozegrała się bitwa między wojskami litewsko-ruskimi a tatarskimi.

Największym miastem nad Worsklą jest Połtawa.

W Epoce żelaza nad środkowym biegiem rzeki umiejscowione było Gelonos – port rzeczny, ośrodek metalurgii i handlu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W bitwie pod Worsklą, w roku 1399 zginęło kilkudziesięciu litewsko-ruskich książąt, a Tatarzy zapuścili się aż na Wołyń.

Wiktionary

# worsztynowicz

nazwisko

SJP.pl

# wortal

serwis internetowy o określonej tematyce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. portal internetowy zajmujący się jedną określoną tematyką;

Wiktionary

Wortal – portal internetowy zajmujący się jedną określoną tematyką.

Termin pochodzi od określania „portal wertykalny”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Marek prowadzi wortal filatelistyczny.

Wiktionary

# wortycyzm

Wortycyzm (ang. vorticism, od łac. vortex „zawirowanie, burza“) – awangardowy kierunek sztuk plastycznych powstały w Anglii na początku XX wieku, równoległy do kubizmu i włoskiego futuryzmu. Był odpowiedzią na tradycje akademickie i impresjonizm, stanowił specyficznie angielski przyczynek do modernizmu.

Wikipedia

# wory

potocznie, u ludzi: obwisła skóra pod oczami; worki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. powiększone fałdy skórne wiszące pod oczami

(1.2) pot. grub. męska moszna

forma rzeczownika.

(2.1) plural|wór.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Masz wielkie wory pod oczami, więc zdrzemnij się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔrɨ, AS: vory

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wór m., worek m., worki nmos., woreczek m., workowanie n.

czas. workować ndk.

przym. workowy, workowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) worki

Wiktionary

# woryszek

w gwarze śląskiej i wielkopolskiej: woreczek

SJP.pl

# worywać

[czytaj: w-orywać]
1. rzadkie: wprowadzać coś w głąb gleby poprzez oranie; przyorywać;
2. worywać się:
a) zaorywać czyjąś część pola na swój użytek, przywłaszczać ją sobie;
b) zagłębiać się w coś, wbijać się

SJP.pl

# wos

[czytaj: wos] skrót od: wiedza o społeczeństwie - przedmiot humanistyczny; wos.

SJP.pl

skrótowiec literowy w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = eduk. wiedza o społeczeństwie

(1.2) = kolej. wykaz ostrzeżeń stałych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dostałam piątkę z WOS-u.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔs, AS: vos

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wos.

Wiktionary

# wos.

skrót od: wiedza o społeczeństwie; WOS

SJP.pl

# wosiak

nazwisko

SJP.pl

# wosiek

nazwisko

SJP.pl

# wosiewicz

nazwisko

SJP.pl

# wosik

nazwisko

SJP.pl

# wosiński

nazwisko

SJP.pl

# wosio

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś; białystok|klekotun.

Wiktionary

# wosk

substancja używana m.in. do wyrobu świec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) plastycznyastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

(1.2) przestęp. złoto

(1.3) przestęp. przedmioty pochodzące z kradzieży

Wiktionary

Woski – grupa substancji stałych pochodzenia naturalnego lub syntetycznego o stosunkowo niskiej temperaturze topnienia i małej lepkości w stanie stopionym. Parametry wosków są różnie określane przez różne źródła. Według Niemieckiego Towarzystwa Nauki o Tłuszczach woski mają następujące właściwości:

- ugniatalne w temperaturze 20 °C
- kruche
- od gruboziarnistych do drobnokrystalicznych
- od półprzeźroczystych do matowych
- po stopieniu cechują się względnie małą lepkością, nawet nieznacznie powyżej temperatury topnienia
- nie wykazują tendencji do włóknistości
- o konsystencji i gęstości zależnej od temperatury
- możliwe do polerowania przy niewielkim nacisku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie polecam wosku sojowego, ponieważ jest komedogenny.

(1.1) W XVI wieku wosk był cennym i poszukiwanym na rynkach europejskich surowcem oraz jednym z podstawowych artykułów polskiego eksportu.

(1.4) Mały nakład oraz fakt, że to pierwszy discopolowy album wydany na wosku, może podbijać cenę z biegiem czasu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔsk, AS: vosk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woskowina ż., woszczyna ż., woskarka ż., woskownica ż., woskowanie n., woskarz n., woskoboiny lm., woskobojne n., woskobojnia ż., woskowiec m., woskodrzew m., woskopalma ż., woskownik m., woskowniczka ż., woskownictwo n., woskownicowate lm., woskówka ż., woskowatość ż.

:: zdrobn. woszczek m.

:: zgrub. woszczysko n.

czas. woskować ndk., nawoskować, woszczyć

przym. woskowy, woskowaty, woskowożółty, woskowny, woszczysty, nawoskowany, bezwoskowy, woskowniczy, woszczynowy

przysł. woskowo, woskowato

Wiktionary

# woskarka

maszyna wykańczalnicza do nakładania wosku na tkaniny runowe i polerowania ich powierzchni pokrytej woskiem, w celu nadania połysku

SJP.pl

# woskarz

dawniej: osoba wyrabiająca świece i inne woskowe przedmioty

SJP.pl

# woskodajny

zawierający wosk, dostarczający wosku

SJP.pl

# woskol

wosk syntetyczny składający się z polichloronaftalenów, otrzymywanych przez dłuższe chlorowanie naftalenu; biała, żółta lub brunatna substancja stosowana jako dielektryk w przemyśle elektrotechnicznym

SJP.pl

# woskowaty

1. przypominający wosk, podobny do wosku;
2. zawierający wosk, pełen wosku

SJP.pl

# woskowijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opakowanie żywności wielokrotnego użytku, najczęściej bawełniane i z dodatkiem wosku pszczelego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jeśli jeszcze nie wiesz to woskowijka to idealna alternatywa dla folii spożywczej, aluminiowej czy innych opakowań jednorazowych na żywność.

Wiktionary

# woskowina

wydzielina gruczołów skóry przewodu słuchowego chroniąca go przed drobnymi ciałami obcymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;

Wiktionary

Woskowina, wosk uszny (łac. cerumen) – żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków. Odgrywa znaczącą rolę w oczyszczaniu i nawilżaniu przewodu słuchowego zewnętrznego oraz zapewnia ochronę przed niektórymi bakteriami, grzybami i owadami. Jest mieszaniną lepkiej wydzieliny gruczołów łojowych i mniej lepkiej ze zmodyfikowanych apokrynowych gruczołów potowych.Głównymi składnikami są końcowe produkty szlaku mewalonowego: skwalen, lanosterol i cholesterol.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔskɔˈvʲĩna, AS: voskovʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wosk mrz., woszczyna ż.

przym. woszczynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wosk uszny, woszczyna

Wiktionary

# woskowinowy

przymiotnik od: woskowina

SJP.pl

# woskówka

miękka skóra u nasady dzioba niektórych ptaków, np. gołębi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. ornit. miękka skóra pokrywająca nasadę dzioba (występuje u ptaków drapieżnych, sów, gołębi, a także u innych grup ptaków);

Wiktionary

Woskówka (ceroma) – miękka, silnie ukrwiona, zmodyfikowana skóra znajdująca się u niektórych ptaków przy nasadzie dzioba (szponiaste, grzebiące, gołębiowate, sowy, papugowe), lub powlekająca cały dziób (kaczkowate). W obrębie woskówki lub na jej skraju umieszczone są nozdrza. Często kontrastowo ubarwiona, zwłaszcza u samców. U ptaków drapieżnych woskówka jest żółta (u dorosłych) lub szara albo niebieska (u młodych).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wosk

przym. woskowy

Wiktionary

# woskownia

dawniej: zakład, w którym wytłaczano wosk

SJP.pl

# woskownica

1. wieloletnia roślina pnąca z rodziny toinowatych, uprawiana jako doniczkowa; hoja, hoya;
2. woskownica europejska - trujący krzew z rodziny woskownicowatych występujący nad Bałtykiem

SJP.pl

Woskownica (Myrica L.) – rodzaj roślin należący do rodziny woskownicowatych (Myricaceae). W zależności od ujęcia systematycznego należą tu tylko dwa gatunki albo ok. 55. W wąskim ujęciu należy tu tylko woskownica europejska M. gale występująca w Ameryce Północnej, północnej Europie i północno-wschodniej Azji oraz Myrica hartwegii – endemit Kalifornii. Zasięg rodzaju w szerokim ujęciu obejmuje różne kontynenty z wyjątkiem Antarktydy i Australii, ale jest bardzo porozrywany i zwykle brak tych roślin na rozległych obszarach lądowych wewnątrz kontynentów o klimacie ciepłym. W Polsce spotykana jest w naturze tylko woskownica europejska. Myrica faya uznana została za jeden ze 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie.

Wikipedia

# woskownicowate

rodzina roślin z rzędu bukowców

SJP.pl

Woskownicowate (Myricaceae Blume) – rodzina roślin z rzędu bukowców. Obejmuje cztery rodzaje z 57 gatunkami. Występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy i Australii, przy czym zasięg rodziny jest bardzo porozrywany i zwykle brak jej przedstawicieli na rozległych obszarach lądowych wewnątrz kontynentów o klimacie ciepłym. W strefie tropikalnej rośliny te rosną na obszarach górskich. Do europejskiej i polskiej flory należy tylko jeden gatunek – woskownica europejska (Myrica gale).

Wikipedia

# woskownicowaty

o cechach woskownicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# woskownicowiec

przedstawiciel monotypowego rzędu roślin okrytonasiennych

SJP.pl

# woskowobiały

biały o odcieniu wosku

SJP.pl

# woskowożółty

żółty o woskowym odcieniu; żółtowoskowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru żółtego o odcieniu wosku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Thomas Wolf spostrzegł wówczas, że mężczyzna wygląda na chorego, zapisał w pamięci gorejące plamaamy na policzkach i woskowożółtą skórę jego rąk.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wosk mrz.

Wiktionary

# woskowy

1. przymiotnik od: wosk
2. wykonany, zrobiony z wosku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do wosku, zrobiony z wosku

(1.2) przypominający wosk kolorem i konsystencją

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woszczyna ż., wosk m., woskówka ż.

czas. woskować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) woskowaty

Wiktionary

# wośp

skrót od: Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) = Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koncert ten odbywa się pod egidą WOŚP.

(1.1) Kwesta WOŚP przebiega spokojnie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔɕp, AS: vośp

Wiktionary

# wostok

Wostok (ros. восток – wschód, jedna z głównych stron świata).

- Program Wostok – radziecki program lotów załogowych
- Wostok – seria radzieckich jednoosobowych pojazdów kosmicznych
- Wostok (1818) – okręt Marynarki Wojennej Imperium Rosyjskiego
- Wostok – rodzina radzieckich rakiet nośnych
- Wostok – rosyjska stacja naukowa na Antarktydzie
  - Wostok 1 – nieczynna radziecka stacja antarktyczna

  Wikipedia

# woświn

jezioro w Polsce

SJP.pl

Woświn (niem. Wotschwien See) – jezioro na Pojezierzu Ińskim, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Węgorzyno, w dorzeczu Uklei. Jezioro znajduje się na obszarze pomiędzy miastami Węgorzyno i Dobra.

Wikipedia

# woszcza

roślina z rodziny dyniowatych

SJP.pl

Beninkaza szorstka, beninkaza woskodajna, woszcza szorstka (Benincasa hispida (Thunb.) Cogniaux) – gatunek rośliny tropikalnej z rodziny dyniowatych. Jest wykorzystywana od wieków w Azji jako warzywo. Jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Benincasa G. Savi, Bibliot. Ital. (Milan) 9: 158. 1818 (podrodzina Cucurbitoideae, plemię Benincaseae).

Wikipedia

# woszczak

nazwisko

SJP.pl

Hymenelia Kremp. (woszczak) – rodzaj grzybów z klasy miseczniaków Lecanoromycetes. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów.

Wikipedia

# woszczek

żółtobrunatna wydzielina gruczołów skóry przewodu słuchowego chroniąca go przed drobnymi ciałami obcymi; woskowina

SJP.pl

# woszczelski

przymiotnik od: Woszczele

SJP.pl

# woszczkowo

Woszczkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Miejska Górka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Wikipedia

# woszczyk

nazwisko

SJP.pl

(14382) Woszczyk – planetoida z głównego pasa planetoid.

Wikipedia

# woszczyna

1. plastry z wosku z komórkami na miód;
2. pozostałości po stopieniu i oczyszczeniu wosku;
3. żółtobrunatna wydzielina gruczołów skóry przewodu słuchowego, chroniąca go przed ciałami obcymi; woskowina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pszcz. odwirowany plaster pszczeli

(1.2) anat. wydzielina uszna

Wiktionary

Woszczyna – plastry pszczele niezawierające miodu ani czerwiu przeznaczone do wytopu wosku lub ponownego wykorzystania w ulu. Zwartość wosku zmniejsza się wraz z wiekiem woszczyny.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wosk mrz., woskowina ż.

przym. woskowy, woszczynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woskowina

Wiktionary

# woszczynowy

przymiotnik od: woszczyna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z woszczyną, dotyczący woszczyny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wosk mrz., woskowina ż., woszczyna ż.

Wiktionary

# woszczyński

nazwisko

SJP.pl

# woszeria

glon z klasy różnowiciowców, rosnący w wodzie lub na wilgotnej glebie

SJP.pl

Woszeria, prostnica (Vaucheria) – rodzaj glonów z klasy różnowiciowców z monotypowej rodziny Vaucheriaceae.

Wikipedia

# woszt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. kiełbasa

Wiktionary

# wot

skrót od:
1. Wojska Obrony Terytorialnej;
2. Warszawski Ośrodek Telewizyjny

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = Warszawski Ośrodek Telewizyjny

(1.2) = wojska obrony terytorialnej

Wiktionary

Wot – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Rapti w dystrykcie Rolpa. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2011 roku liczył on 832 gospodarstwa domowe i 4409 mieszkańców (2416 kobiet i 1993 mężczyzn).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Program zrealizował WOT w 1983 roku.

(1.2) Politycy opozycji często porównują WOT do ORMO, czy ZOMO twierdząc, że będą one wykorzystywane do tłumienia antyrządowych protestów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wocista mos.

przym. WOT-owski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. wocista mos.

przym. WOT-owski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== WOT (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik niepoliczalny, skrótowiec

(1.1) = grykomp. gra komputerowa World of Tanks;

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# wot-owski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z WOT-em, dotyczący WOT-u

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. WOT m.

skr. WOT

Wiktionary

# wota

votum;
1. w Kościele katolickim: symboliczny przedmiot ofiarowany w jakiejś intencji, wieszany na ołtarzu, obrazie itp.;
2. dawniej:
a) uroczyste zobowiązanie; ślub, przyrzeczenie;
b) decyzja, głos w wyborach

SJP.pl

Dar wotywny, wotum dziękczynne – religijny dar składany w określonej intencji lub jako dowód wdzięczności, zazwyczaj w sanktuariach (kościołach) lub w miejscach pielgrzymek.

W starożytności pogańskiej często znane jako ex voto (łac. dosł. „ze ślubowania”) – dar symboliczny składany bóstwu jako dziękczynienie (agalma) albo ofiara błagalna. Miał postać niewielkich figurek terakotowych lub metalowych (najczęściej brązowych, ołowianych), płytek płaskorzeźbionych bądź malowanych (np. pinaksy) z kamienia lub terakoty, a nawet naczyń. Rzadszą formą wotum były posągi albo nieduże budowle.

Wikipedia

# wotant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. sędzia, który nie przewodniczy rozprawie, ale bierze udział w wydaniu wyroku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wotum n.

Wiktionary

# wotiacki

dotyczący Wotiaków

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wotiakami, dotyczący Wotiaków (Udmurtów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język wotiacki;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wotiak mos., Wotiaczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) udmurcki

(2.1) udmurcki

Wiktionary

# wotiacy

dawniej: Udmurci (lud zamieszkujący Udmurcję i sąsiednie tereny)

SJP.pl

Udmurci (przest. Wotiacy) – naród ugrofiński, zamieszkujący Rosję.

W spisie powszechnym z 2010 roku 552 299 osób zdeklarowało narodowość udmurcką. Większość mieszka na terenie Republiki Udmurcji, a ponadto w Baszkortostanie, Tatarstanie, Mari El, obwodzie kirowskim i Kraju Permskim. Posługują się językiem udmurckim z grupy permskiej języków ugrofińskich.

Wikipedia

# wotiaczka

dawniej: Udmurtka (mieszkanka Umdurcji)

SJP.pl

# wotiak

dawniej: Udmurta (mieszkaniec Umdurcji)

SJP.pl

# wotkińsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w europejskiej części Rosji, w Udmurcji;

Wiktionary

Wotkińsk (ros. Воткинск, udmurcki Вотка) – miasto w europejskiej części Rosji, w Udmurcji. Około 96 tys. mieszkańców (2021).

W tym mieście urodził się Piotr Ilicz Czajkowski i tutaj znajduje się muzeum poświęcone jego osobie.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, uzbrojenia (Wotkinskij Zawod), środków transportu, drzewny oraz materiałów budowlanych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wotkiński

Wiktionary

# wotkiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wotkińskiem, dotyczący Wotkińska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wotkińsk mrz.

Wiktionary

# wotować

uchwalać; składać śluby

SJP.pl

czasownik

(1.1) daw. głosować

(1.2) daw. uchwalać

(1.3) daw. ślubować

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wotowanie n., wotum n.

przym. wotywny

Wiktionary

# wotowiec

potocznie: żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnej

SJP.pl

# wotski

język należący do grupy języków ugrofińskich, używany w północno-wschodniej Rosji w okolicy Sankt Petersburga

SJP.pl

# wotum

votum;
1. w Kościele katolickim: symboliczny przedmiot ofiarowany w jakiejś intencji, wieszany na ołtarzu, obrazie itp.;
2. dawniej:
a) uroczyste zobowiązanie; ślub, przyrzeczenie;
b) decyzja, głos w wyborach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. kult. przedmiot ofiarowany Bogu w jakiejś intencji, umieszczony w świątyni;

(1.2) daw. uroczyste zobowiązanie

(1.3) daw. głos oddawany w wyborach

Wiktionary

Wotum (z łac. votum) może się odnosić do:

- wotum zaufania
- wotum nieufności
- konstruktywnego wotum nieufności
- daru wotywnego
- tabliczki wotywnej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gablotę na wota powiesimy z lewej strony.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. votum n., dewocjonalia nmos., wotant mos.

przym. wotywny

czas. wotować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) votum

Wiktionary

# wotycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wotami, dotyczący Wotów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język wotycki;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wotowie lm m.

przym. wotski, wocki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wocki, wotski

(2.1) wocki, wotski

Wiktionary

# wotywa

1. msza odprawiana w specjalnej intencji;
2. ranna msza śpiewana i grana

SJP.pl

Wotywa, msza wotywna – w Kościele katolickim jest to msza odprawiana w czyjejś/jakiejś intencji nie według formularza przypisanego na dany dzień, lecz według formularza odpowiadającego pobożności wiernych lub szczególnej okazji.

Wikipedia

# wotywny

→ wotum, → wotywa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. ofiarowywany jako wotum

Wiktionary

#### Patrz:

wotum, → wotywa

#### Przykłady

(1.1) Przyniosła ze sobą świecę jako dar wotywny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. votum n., wotum

czas. wotować

Wiktionary

# wow

[czytaj: łał] wykrzyknik używany w mowie potocznej, wyrażający zachwyt, uznanie, zdziwienie itp.; łał

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …pot. wyrażający zachwyt, uznanie itp.

Wiktionary

WOW

- WOW – skrótowa forma nazwy gry World of Warcraft
- WOW – skrótowa forma nazwy gry The War of the Worlds
- WOW – w języku rosyjskim (ros. ВОВ) powszechnie używany skrót wielkiej wojny ojczyźnianej
- WOW – skrót od Warszawski Okręg Wojskowy – nazwa terenowego organu wykonawczego ministra Obrony Narodowej
- WOW – skrót od Warszawski Okręg Wojskowy (Warszawski Okręg Wojenny) – nazwa jednego z 14 okręgów wojskowych Imperium Rosyjskiego
- WOW – skrót od Wschodnia Obwodnica Wrocławia
- WOW – oznaczenie wschodniej obwodnicy Warszawy
- WOW - skrót od Wojska Obrony Wewnętrznej

Wikipedia

# wówczas

książkowo: zaimek przysłowny wskazujący, odsyłający do pewnego czasu w przeszłości lub przyszłości; w tym czasie, wtedy, wtenczas

SJP.pl

zaimek przysłowny wskazujący

(1.1) odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi

(1.2) odsyła do sytuacji po spełnieniu określonego warunku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Byłem wówczas małym chłopcem, gdy ją po raz pierwszy zobaczyłem.

(1.2) Jeszcze dobiorę się do was, a wówczas nie chciałbym być w waszej skórze.

(1.2) Wydam towar dopiero wówczas, gdy dostanę pieniądze.

(1.2) Gdyby sprawy potoczyły się inaczej, wówczas może wszyscy by o tym zapomnieli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvuft͡ʃas, AS: vufčas

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wtedy, książk. podówczas, przest. wtenczas, przest. natenczas, daw. natedy

(1.2) wtedy

Wiktionary

# wowra

nazwisko

SJP.pl

# woyciechowski

nazwisko

SJP.pl

# woytowicz

nazwisko

SJP.pl

Wójtowicz, ili Wojtowicz, ili Woytowicz, ili Woitowicz, ili Wojtowiczi

Wikipedia

# woyzeck

- Woyzeck – sztuka Georga Büchnera

Adaptacje sztuki

- Wozzeck – trzyaktowa opera z librettem i muzyką Albana Berga
- Woyzeck – niemiecki dramat filmowy z 1974 w reżyserii Giancarlo Cobelliego
- Woyzeck – niemiecki dramat filmowy z 1979 w reżyserii Wernera Herzoga
- Woyzeck – węgierski dramat filmowy z 1994 w reżyserii Jánosa Szásza

Wikipedia

# wóz

1. czterokołowy pojazd drewniany ciągniony przez konie;
2. potocznie: samochód, autobus, tramwaj * forma dopełniacza l.poj. "woza" możliwa tylko w przysłowiu "Przyszła (przyjdzie) koza do woza." - ktoś prosi (poprosi) o pomoc, którą wcześniej odrzucał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie

(1.2) zawartość wozu (1.1)

(1.3) pot. dowolny pojazd o co najmniej czterech kołach, również wagon

(1.4) pojazd o określonej specjalizacji

Wiktionary

Pojazdy

- wóz – pojazd zaprzęgowy, zwykle jego czterokołowa wersja
  - wóz drabiniasty
- wóz – pojazd silnikowy (samochód)
- wóz asenizacyjny – maszyna rolnicza do transportu i rozlewania gnojówki lub gnojowicy
- wóz bojowy – pojazd mechaniczny o specjalnym wyposażeniu do zwalczania zagrożeń
  - wóz strażacki

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Jadą wozy kolorowe taborami, jadą wozy kolorowe wieczorami (…).

  (1.1) Przy powrozie na wozie wielki ciężar konie wlekły.

  (1.2) Tej zimy spaliłam w piecu dwa wozy węgla.

  (1.3) Mało dzisiaj jest wozów na parkingu.

  (1.3) Tylko jeden z przedziałów klasy III, w piątym wozie od końca, nie poddawał się ogólnemu nastrojowi (…).

  (1.4) Nie mogę zrobić reportażu, bo wszystkie wozy są dzisiaj w terenie.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: vus, AS: vus

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. podwozie n., nadwozie n., woźnica mos., powóz mrz., wozak mos., wozownia ż., wożenie n., wiezienie n.

  :: zdrobn. wózek mrz.

  czas. wozić ndk., wieźć ndk.

  przym. wozowy, wózkowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.1) fura

  Wiktionary

# wozak

1. dawniej: człowiek trudniący się przewozem towarów wozem konnym;
2. robotnik górniczy napełniający wózki urobkiem; sypacz; ciskacz;
3. wozak leśny - robotnik leśny przemieszczający sortymenty drewna przy użyciu zaprzęgów konnych; zrywkarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) woźnica, osoba prowadząca wóz

(1.2) robotnik zajmujący się transportem urobku w kopalni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woźnica

Wiktionary

# wozatarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. woźnica

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈzataʃ, AS: vozataš

Wiktionary

# woźbin

Woźbin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Jana Chrzciciela i Andrzeja Apostoła w Cegłowie.

Wikipedia

# wózeczek

zdrobnienie od: wózek

SJP.pl

# wózek

nieduży pojazd do przewożenia ludzi albo ciężarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: wóz

(1.2) mały pojazd kołowy;

(1.3) kolej. część podwozia pod wagonem w pojeździe szynowym;

(1.4) lotn. koła lub zespół kół w podwoziu samolotu

(1.5) przen. pot. samochód

(1.6) zob. wózek dziecięcy.

(1.7) zob. wózek inwalidzki.

Wiktionary

- wózek (kolejnictwo)
  - wózek Kraussa-Helmholtza
  - wózek Jakobsa

- wózek inwalidzki
- wózek szpitalny

- wózek transportowy
- wózek sklepowy

- wózek (snooker)
- wózek (żeglarstwo)
- wózek golfowy, zobacz też: Melex
- wózek dziecięcy

zobacz też: Wozzeck

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Dawniej mleczarz rozwoził mleko wózkiem po całym miasteczku.

(1.5) Mariolka ma nowy, wypasiony wózek od swoich starych.

(1.7) Adam już od roku żyje na wózku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvuzɛk, AS: vuzek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wozówka ż., wózkowy mos., wóz mrz., wózeczek mrz., wozak mos., wozik mrz., wozownia ż.

czas. wozić ndk., wieźć ndk., zawozić ndk., zawieźć dk.

przym. wózkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wózeczek, wozik

(1.5) fura, bryka

Wiktionary

# wożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wozić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vožẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wozić, wieźć

rzecz. wóz mrz., Woźnica mzw., przewoźnik mos., wózkowy mos.

przym. wózkowy

Wiktionary

# wozgrza

dawniej:
1. flegma, śluz z nosa, smark;
2. osoba zakatarzona

SJP.pl

# wozić

1. transportować często ludzi lub przedmioty, poruszając się odpowiednim środkiem lokomocji;
2. potocznie: zwiedzać wiele miejsc, jeżdżąc z kimś;
3. wozić się - potocznie: brać coś w podróż

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wieźć)

(1.1) przemieszczać coś przy pomocy jakiegoś pojazdu

czasownik zwrotny wozić się

(2.1) przen. celowo wykorzystywać kogoś lub jakąś sytuację dla osiągnięcia korzyści

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔʑit͡ɕ, AS: voźić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wożenie n., wóz m., wózek m., wozak m., woźnica m., Woźnica ż./mos./mzw., podwozie n.

czas. wieźć, zwozić, wywozić, wywieść, odwozić, odwieźć

przym. wozowy

Wiktionary

# wozidło

rodzaj wywrotki do jazdy w trudnym terenie

SJP.pl

Wozidło, wozidło technologiczne – rodzaj wywrotki przeznaczonej do transportu dużych ilości materiałów sypkich w trudnych warunkach terenowych, niedostępnych dla standardowych samochodów ciężarowych, np. w kopalniach odkrywkowych. Ze względu na konstrukcję wozidła dzielimy na przegubowe oraz sztywnoramowe.

Wikipedia

# wozik

zdrobnienie od: wóz (głównie o samochodzie)

SJP.pl

# wozina

tani, lichy wóz

SJP.pl

# woziński

nazwisko

SJP.pl

# woziwoda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, co rozwozi wodę

Wiktionary

Woziwoda (niem. Woziwoda, po 1900 Schüttenwalde) – osada w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Tuchola. Miejscowość jest częścią składową sołectwa Klocek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Właśnie w tem miejscu woziwody napełniali beczki, w których dostarczali wodę mieszkańcom miasta.

Wiktionary

# wózkarka

uliczna handlarka sprzedająca swoje wyroby z wózka

SJP.pl

# wózkarnia

pomieszczenie do przechowywania wózków dziecięcych, rowerów itp.; wózkownia

SJP.pl

# wózkować

1. potocznie: wozić dziecko w wózku;
2. w piłce nożnej: dryblować;
3. w języku filmowym: płynnie przesuwać kamerę, filmować jadącą kamerą

SJP.pl

# wózkowicz

potocznie: osoba poruszająca się na wózku inwalidzkim

SJP.pl

# wózkowiczka

potocznie: kobieta poruszająca się na wózku inwalidzkim

SJP.pl

# wózkownia

pomieszczenie do przechowywania wózków dziecięcych, rowerów itp.; wózkarnia

SJP.pl

# wózkowy

przymiotnik od: wózek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wózkiem, dotyczący wózka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś, kto zajmuje się prowadzeniem wózka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wózek m., wóz m., wózeczek m., powóz m., powozownia ż., wozownia ż., wożenie n., powożenie n., zawożenie n., zawiezienie n., wiezienie n., zwożenie n., zwiezienie n.

Wiktionary

# woźna

pracownica szkoły lub innej instytucji wykonująca w niej czynności pomocnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. pracownica szkoły wykonująca czynności pomocnicze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy drzwiach stała woźna i sprawdzała, czy każdy nosi tarczę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. woźny m.

Wiktionary

# woźniacki

nazwisko

SJP.pl

# woźniak

nazwisko

SJP.pl

Woźniak (forma żeńska: Woźniak, Woźniakowa, liczba mnoga: Woźniakowie) – jedno z najpopularniejszych nazwisk w Polsce. Według bazy PESEL 22.01.2025 r. nosiło je 43 310 Polek i 42 757 Polaków.

Wikipedia

# woźniakiewicz

nazwisko

SJP.pl

# woźniakowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Woźniakowski – polski matematyk
- Henryk Woźniakowski – polski filolog, wydawca i publicysta
- Jacek Woźniakowski – polski historyk sztuki, pisarz, eseista, publicysta, dziennikarz, edytor, wydawca, tłumacz literatury pięknej, samorządowiec i wykładowca akademicki
- Piotr Woźniakowski – polski aktor
- Stefan Woźniakowski – polski muzyk jazzowy
- Tadeusz Woźniakowski – polski piosenkarz, śpiewak operetkowy i kompozytor

Wikipedia

# woźnica

łac. Auriga; gwiazdozbiór nieba północnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wiktionary

Woźnica (również furman, wozak) – osoba powożąca zaprzęgiem konnym, także saniami, za pomocą lejca, bata, również zawód (jeśli zajęcie jest trwałe).

W tonacji sielankowej obraz niebezpieczeństw czyhających na dawnych zawodowych kupców-woźniców znany jest np. na podstawie ballady Mickiewicza z elementami beletrystycznymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na południowym zachodzie znajduje się Woźnica, pod nim – Byk.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔʑˈɲit͡sa, AS: voźńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. woźnica m., wożenie n., przewożenie n., przewiezienie n., przewoźnik m.

czas. wozić ndk., przewozić ndk., przewieźć dk.

przym. Woźnicowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skr. Aur

Wiktionary

# woźnicki

przymiotnik od: Woźniki

SJP.pl

# woźnicowy

→ woźnica; woźniczy

SJP.pl

# woźniczanin

mieszkaniec Woźnik (miasta w Polsce)

SJP.pl

# woźniczanka

mieszkanka Woźnik (miasta w Polsce)

SJP.pl

# woźniczka

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adrian Woźniczka (ur. 1982) – polski piłkarz
- Konstanty Woźniczka (1894–1939) – polski górnik, działacz narodowy
- Maciej Woźniczka – polski filozof
- Magdalena Woźniczka (ur. 1997) – polska siatkarka
- Tadeusz Woźniczka (ur. 1936) – polski hutnik i polityk, poseł na Sejm

Wikipedia

# woźniczy

w dawnej Polsce: urzędnik dworski zajmujący się utrzymaniem powozów

SJP.pl

Woźniczy - (łac. praefectus curruum) w dawnej Polsce urzędnik dworski. Do jego obowiązków należało utrzymanie karet, wozów dworu królewskiego w należytym stanie oraz to, aby były wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem. Był przełożonym rzemieślników pracujących na potrzeby wozowni. Osoba piastująca to stanowisko musiała zawsze towarzyszyć obok kwatermistrza królewskiego i kwatermistrza dworu w podróżach Króla.

Wikipedia

# woźniewski

nazwisko

SJP.pl

# woźniki

1. miasto w Polsce;
2. część miasta Sieradz;
3. nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Woźniki (niem. Woischnik) – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Woźniki. Według danych opartych na badaniach GUS z 31 grudnia 2024, miasto miało 4100 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔʑˈɲici, AS: voźńiḱi

Wiktionary

# woźny

pracownik (najczęściej szkolny lub sądowy), pełniący funkcje pomocnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. pracownik szkoły wykonujący czynności pomocnicze

(1.2) daw. niższy urzędnik sądowy

Wiktionary

Woźny (łac. ministerialis) – pracownik sądowy (w Polsce; na Litwie i Ukrainie do końca XIX w.).

Gdy upoważnienia woźnego rozciągały się na teren całego województwa, wówczas był on nazywany potocznie generałem (od łac. ministerialis generalis).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rzuciliśmy psu woźnego kawałek kiełbasy.

(1.2) Pan woźny mnie już prosi na salę. Muszę kończyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. woźna ż.

Wiktionary

# wozodzień

w kalkulacji kosztów przewozów samochodowych: każdy dzień kalendarzowy, w którym dany pojazd opuścił swoje miejsce postoju niezależnie od przepracowanych godzin w ciągu doby

SJP.pl

# wozokilometr

jednostka obliczeniowa stosowana w transporcie kołowym, równa jednemu kilometrowi drogi wykonanej przez środki transportu w określonym czasie

SJP.pl

Wozokilometr (wkm) – stosowana zwyczajowo w transporcie kołowym jednostka miary długości drogi wykonanej przez środki transportu (wozy) w określonym czasie (np. doby, miesiąca, roku, wybranego kursu itp.), odpowiadająca kilometrowi – uwielokrotnionej podstawowej jednostce długości układu SI.

Wikipedia

# wozokotczy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. hist. wojsk. dowódca, wódz powożący wozem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wozokotczy wodzu Strumenu, czy widzisz nieprzyjaciela?

(1.1) Wybaw wozokotczego Kolmara, mój miły!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔzɔ̃kɔtt͡ʃɨ, AS: vozõkotčy

Wiktionary

# wozówka

dłuższa boczna ściana cegły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. archit. wąska i długa powierzchnia cegły, ciosu, bloku

(1.2) przest. budynek lub pomieszczenie na wozy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wątki ceglane można rozróżnić po sposobie ułożenia główek i wozówek cegieł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈzufka, AS: vozufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wóz mrz., wózek mrz., wozik mrz., wozownia ż.

czas. wozić ndk., wozić się ndk.

przym. wozówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wozownia

Wiktionary

# wozówkowy

→ wozówka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bud. archit. związany z wozówką

Wiktionary

#### Patrz:

wozówka

#### Przykłady

(1.1) Wiązanie wozówkowe jest łatwe i szybkie do wykonania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔzufˈkɔvɨ, AS: vozufkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wozówka ż.

Wiktionary

# wozownia

budynek, w którym przechowywane są powozy, karety i inne pojazdy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. budynek przeznaczony do przechowywania wozów konnych

Wiktionary

Wozownia – budynek wykorzystywany na przechowywanie powozów, karet, konnych wozów strażackich, artyleryjskich oraz innych pojazdów wraz z ich wyposażeniem.

Dawniej znajdowały się w zespołach pałacowych, na zamku, kamienicy, w karczmie, w zajeździe, w willi, na dworach szlacheckich – tam, gdzie była ich potrzeba przechowywania lub gdzie mieszkał właściciel pojazdu. Drewniane o prostej konstrukcji lub ceglane o często bogatych zdobieniach. Zdarzało się, że łączono ze stajnią lub innymi budynkami folwarcznymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Właśnie idziemy zwiedzać łańcucką wozownię.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wóz m., wózek mrz., wózkowy mos., wozówka ż.

czas. wozić ndk.

przym. wozowy, wózkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powozownia

Wiktionary

# wozowo

dawniej: na wozach, wozami

SJP.pl

# wozowy

1. przeznaczony dla wozów, będący częścią wozów;
2. przewożony wozem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wozem, dotyczący wozu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wóz m., wozownia ż.

czas. wozić

Wiktionary

# wożuczyn

Wożuczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Rachanie. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 850.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesniego województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Rachanie, siedzibą rzymskokatolickiej parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 768 mieszkańców.

Wikipedia

# wozzeck

Wozzeck – trzyaktowa opera z librettem i muzyką Albana Berga.

Wikipedia

# wół

zwierzę robocze, kastrowany samiec bydła domowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. wykastrowany samiec bydła domowego;

Wiktionary

Wół – wykastrowany samiec bydła domowego z rodziny wołowatych, rzędu parzystokopytnych, przeznaczony do opasania lub do prac polowych w zaprzęgu. Woły zazwyczaj są silne, mało agresywne i powolne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie chciały w jarzmie chodzić woły podczas wiosny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuw, AS: vuu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wołowina ż., wołowe n.

:: zdrobn. wołek mzw.

przym. wołowy, woli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. karw

Wiktionary

# wołać

przywoływać kogoś, wydać okrzyk

SJP.pl

czasownik

(1.1) wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie

(1.2) nazywać kogoś

(1.3) przekazywać coś krzykiem

(1.4) pot. żądać pewnej ceny (zwykle za usługę)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tyle razy cię wołałem, a ty twierdzisz, że nic nie słyszałaś?

(1.2) W podstawówce wołali na mnie „Gałązka”.

(1.3) Niektórzy śmiali się, ale większość wołała: „zabierzecie go ze sceny!”.

(1.4) Oni wołają dwieście złotych za wymianę opon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔwat͡ɕ, AS: vou̯ać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wołacz m., wołanie n., przywołanie n., zawołanie n.

czas. przywoływać ndk., przywołać dk., nawoływać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wzywać, prosić

(1.3) mówić, krzyczeć

Wiktionary

# wołacz

1. w językoznawstwie: ostatni przypadek w deklinacji łacińskiej (szósty z kolei), polskiej (siódmy) oraz niektórych innych językach, używany w momencie, gdy nadawca zwraca się do kogoś, rzadziej czegoś; vocativus, wokatiwus;
2. w językoznawstwie: forma wyrazowa tego przypadka, np. Boże!, Polsko!, Krzysiu!; vocativus, wokatiwus;
3. dawniej: ten, kto woła, ogłasza coś; herold

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

Wiktionary

Wołacz (łac. vocativus) – przypadek gramatyczny, piąty lub siódmy przypadek polskiej deklinacji, występuje także w wielu innych językach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wołaczem rzeczownika „Litwa” zaczyna się utwór „Pan Tadeusz”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔwat͡ʃ, AS: vou̯ač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wołanie n., zawołanie n.

czas. wołać ndk.

przym. wołaczowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wokatiwus

Wiktionary

# wołaczowy

→ wołacz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. związany z wołaczem, dotyczący wołacza

Wiktionary

#### Patrz:

wołacz

#### Powiązane:

rzecz. wołacz mrz.

Wiktionary

# wołający

przywoływać kogoś, wydać okrzyk

SJP.pl

# wołajowice

Wołajowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Hrubieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 191 mieszkańców i była 27. co do wielkości miejscowością gminy.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Moniatyczach.

Wikipedia

# wołami

zwierzę robocze, kastrowany samiec bydła domowego

SJP.pl

# wołanie

przywoływać kogoś, wydać okrzyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wołać.

(1.2) okrzyk, dźwięk dalekiego głosu

Wiktionary

Wołanie – siódmy album polskiej artystki muzycznej Antoniny Krzysztoń, który wydany został w 2000 roku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔˈwãɲɛ, AS: vou̯ãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wołać ndk.

rzecz. wołacz mrz., zawołanie n.

Wiktionary

# wołchow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w zachodniej Rosji europejskiej, przepływająca przez obwody nowogrodzki i leningradzki, wypływa z jeziora Ilmen i uchodzi do jeziora Ładoga;

Wiktionary

- Wołchow – miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim
- Wołchow – rzeka w północno-zachodniej Rosji
- Wołchow – radziecki pocisk rakietowy S-75 klasy ziemia-powietrze

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na przykład nad Wołchowem przepływającym przez kraj Rusów cena niewolnika na początku IX w. wynosiła 60-75 dirhemów (ok. 255 gramów srebra).

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wołchowski

Wiktionary

# wołchowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wołchowem, dotyczący Wołchowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołchow mrz.

Wiktionary

# wołchw

w religii Słowian: wróżbita, mag

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szaman, kapłan w religii słowiańskiej;

Wiktionary

Wołchw, pot. guślarz – w religii Słowian wróżbita, częściowo też mag, swego rodzaju odpowiednik szamana znanego z innych kultur pierwotnych. Po chrystianizacji wołchwów zaczęto nazywać „guślarzami”. Sztuka wróżenia wołchwów była powiązana z kultem boga chtonicznego Welesa, można w niej dostrzec aspekty animizmu i szamanizmu. Wieszcza Bojana uznawano także za „wnuka Welesowego”, co mogło świadczyć o jego powiązaniu z Welesem tudzież wołchwami.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wołchwowie utrzymywali kontakty ze światem nadprzyrodzonym poprzez ekstazę wywołaną tańcem lub środkami odurzającymi.

Wiktionary

# wołchwyni

w wierzeniach Słowian: kapłanka, wróżbitka

SJP.pl

# wołcza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Samary, przepływa przez obwód doniecki i dniepropetrowski;

Wiktionary

Miejscowości w Polsce

- Wołcza Mała – wieś w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko
- Wołcza Wielka – wieś w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko
- Wołcza Wielka – osada w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko

Wikipedia

# wołczek

nazwisko

SJP.pl

# wołczkowo

Wołczkowo (do 1945 niem. Völschendorf) – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Dobra (Szczecińska). Leży na skraju Puszczy Wkrzańskiej u podnóża wału morenowego, tzw. Wału Bezleśnego, rozciągającego się na przestrzeni kilkunastu kilometrów – od Bezrzecza do brzegu Odry w Siadle Dolnym; ok. 3 km na zachód od szczecińskiego osiedla Głębokie.

Wikipedia

# wołczyk

nazwisko

SJP.pl

# wołczyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. wieś na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wołczyn (niem. Konstadt) – miasto w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie miejsko-wiejskiej Wołczyn, której jest siedzibą.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 5320 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔwt͡ʃɨ̃n, AS: vou̯čỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wołczyński

Wiktionary

# wołczynianin

mieszkaniec Wołczyna (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wołczynianka

mieszkanka Wołczyna (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wołczyno

Wołczyno – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Gryfice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# wołczyński

przymiotnik od: Wołczyn

SJP.pl

# wołdowo

Wołdowo – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Przelewice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

# wołek

gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych, szkodnik magazynów zbożowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: wół

(1.2) pieszcz. wół

Wiktionary

- Wołek – przysiółek wsi Kobiernice w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Porąbka
- Wołek – polski dziennikarz, publicysta polityczny
- Wołek – szczyt w Rudawach Janowickich
- Wołek – zamek w Beskidzie Małym

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wołek, wołek, wołek i osiołek / Dzieciąteczko w żłobie, a w stajence mróz / Kto stworzył świat cały? Tylko jeden Bóg!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wół mzw., wołowina ż., wołowe n.

przym. wołowy, woli

Wiktionary

# wołga

samochód marki Wołga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wołga jest najdłuższą rzeką Europy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔwɡa, AS: vou̯ga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wołga ż., Powołże n., Wołgin m., Wołżski m.

przym. wołżański, nadwołżański, zawołżański

Wiktionary

# wołgodońsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim, port nad Donem;

Wiktionary

Wołgodońsk (ros. Волгодонск) – miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim, port nad Donem (nad Cymlańskim Zbiornikiem Wodnym). Około 171 tys. mieszkańców (2020). Jedno z najmłodszych miast na południu Rosji, założony 27 lipca 1950 roku jako osiedle budowniczych Cymlańskiego Węzła Wodnego. Duży ośrodek przemysłowy i naukowy, energetyczne centrum południa Rosji.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wołgodoński

Wiktionary

# wołgodoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wołgodońskiem, dotyczący Wołgodońska

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołgodońsk mrz.

Wiktionary

# wołgograd

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, położone nad Wołgą;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔwˈɡɔɡrat, AS: vou̯gograt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wołgogradczyk mos., wołgogradka ż.

przym. wołgogradzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Carycyn, hist. Stalingrad

Wiktionary

# wołgogradczyk

mieszkaniec Wołgogradu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wołgogradu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołgograd mrz.

:: fż. wołgogradka ż.

przym. wołgogradzki

Wiktionary

# wołgogradka

mieszkanka Wołgogradu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wołgogradu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołgograd mrz.

:: fm. wołgogradczyk mos.

przym. wołgogradzki

Wiktionary

# wołgogradzki

przymiotnik od: Wołgograd

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Wołgogradem, dotyczący Wołgogradu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołgograd m., wołgogradczyk mos., wołgogradka ż.

Wiktionary

# wołk

nazwisko

SJP.pl

Wołk (biał. Воўка, Wouka; ros. Волка, Wołka) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Borowa.

Wikipedia

# wołkow

nazwisko

SJP.pl

Wołkow, ros. Волков – rosyjskie nazwisko pochodzące od imienia Wołk

- Aleksandr Wołkow – kilka osób
- Aleksiej Wołkow – kilka osób
- Iwan Wołkow – radziecki polityk
- Siergiej Wołkow – kilka osób
- Konstantin Wołkow – radziecki tyczkarz
- Władisław Wołkow – kosmonauta
- Władimir Wołkow (polityk) – polityk rosyjski, także Vladimir Volkov, Vladimir Volkoff

- biał. Wołkau Волкаў
- bułg. Wyłkow Вълков

Wikipedia

# wołkowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bronisław Wołkowicz – polski judoka
- Eugeniusz Wołkowicz – krakowski szopkarz, z zawodu mechanik
- Krzysztof Wołkowicz – polski piłkarz
- Tomasz Wołkowicz – polski hokeista
- Zbigniew Wołkowicz – polski duchowy rzymskokatolicki, biskup pomocniczy łódzki

Wikipedia

# wołkowo

- Wołkowo – wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe
- Wołkowo – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Prilep
- Wołkowo – zlikwidowany przystanek stargardzkiej kolei wąskotorowej w Wołkowie, w województwie zachodniopomorskim
- Wołkowo – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Sitce.
- Wołkowo – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Plisa.
- Wołkowo – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo.
- Wołkowo – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo.

Wikipedia

# wołkowski

nazwisko

SJP.pl

# wołkowyja

Wołkowyja – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina. Leży na pograniczu Gór Sanocko-Turczańskich i Bieszczadów, nad Jeziorem Solińskim, otoczona niewysokimi górami.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 894 i droga powiatowa 2279R.

W latach 1934–1954 i 1973–1977 miejscowość była siedzibą gminy Wołkowyja, a 1954–1972 gromady Wołkowyja. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

# wołkowyjski

przymiotnik od: Wołkowyja (wieś w Polsce); wołkowyski

SJP.pl

# wołkowysk

miasto na Białorusi

SJP.pl

Wołkowysk (biał. Ваўкавыск/Vaŭkavysk Waukawysk; ros. Волковыск, Wołkowysk) – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, stolica rejonu wołkowyskiego, nad Wołkowyją, w pobliżu jej ujścia do Rosi; 44 tys. mieszkańców (2010); przemysł maszynowy, metalowy, elektrotechniczny, mineralny, drzewny, chemiczny, spożywczy; węzeł kolejowy.

Wikipedia

# wołkowyski

1. przymiotnik od: Wołkowysk (miasto na Białorusi);
2. przymiotnik od: Wołkowyja (wieś w Polsce); wołkowyjski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przym. od: Wołkowysk (miasta na Białorusi)

(1.2) przym. od: Wołkowyja (wsi w Podkarpackiem)

Wiktionary

Wołkowyski – polski herb szlachecki.

Wikipedia

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. Wołkowysk m.

(1.2)

rzecz. Wołkowyja ż.

przym. wołkowyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wołkowyjski

Wiktionary

# wołnowacha

miasto na Ukrainie

SJP.pl

Wołnowacha (ukr. Волноваха) – miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim, administracyjne centrum rejonu wołnowaskiego. „Miasto-bohater Ukrainy” (2022).

Wołnowacha znajduje się na południu obwodu donieckiego, jest węzłem kolejowym na liniach Mariupol–Donieck i Mariupol–Zaporoże. Przez miasto przebiega droga N20 (Słowiańsk – Mariupol).

Wikipedia

# wołoch

mieszkaniec Wołoszczyzny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mężczyzna należący do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi;

(1.2) gw-pl|Bukowina. Rumun

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najstarsze pisemne wzmianki o Wołochach znajdujemy w źródłach bizantyńskich.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Wołoszka ż.

przym. wołoski

Wiktionary

# wołodkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# wołodyjowski

nazwisko

SJP.pl

Postacie historyczne

- Jerzy Wołodyjowski – stolnik przemyski

Postacie literackie

- Jerzy Michał Wołodyjowski – postać literacka, bohater Trylogii Henryka Sienkiewicza

Wikipedia

# wołodymyr

ukraińskie imię męskie

SJP.pl

# wołogda

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto obwodowe w północno-zachodniej części Federacji Rosyjskiej;

(1.2) geogr. rzeka w obwodzie wołogodzkim, prawy dopływ Suchony

Wiktionary

Wołogda (ros. Вологда) – miasto obwodowe w Rosji, nad rzeką Wołogda (dorzecze Dwiny). Około 310 302 mieszkańców (2020).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vɔˈwɔɡda, AS: vou̯ogda

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wołogdzianin m., wołogdzianka ż.

przym. wołogodzki, wołogdziański, wołogdzki

Wiktionary

# wołogdziański

przymiotnik od: Wołogda (miasto i rzeka w Rosji); wołogodzki, wołogdzki

SJP.pl

# wołogdzki

przymiotnik od: Wołogda (miasto i rzeka w Rosji); wołogdziański, wołogodzki

SJP.pl

# wołogodzki

przymiotnik od: Wołogda (miasto i rzeka w Rosji); wołogdziański, wołogdzki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wołogdą, dotyczący Wołogdy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołogda ż.

przym. wołogdzki, wołogdziański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wołogdzki, wołogdziański

Wiktionary

# wołoknit

sztuczne tworzywo antykorozyjne, produkowane z włókien i żywicy fenolowej na terenie dawnego Związku Radzieckiego

SJP.pl

# wołokołamsk

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

Wołokołamsk (Wołok) – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, 129 km na północny zachód od Moskwy. W 2020 liczyło 18 372 mieszkańców.

Znajduje się tu stacja kolejowa Wołokołamsk, położona na linii Moskwa - Siebież.

W mieście rozwinął się przemysł włókienniczy, materiałów budowlanych oraz spożywczy.

Wikipedia

# wołokołamski

→ Wołokołamsk

SJP.pl

#### Patrz:

Wołokołamsk

# wołomin

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wołomin (dawn. Wołumin) – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, siedziba powiatu wołomińskiego i gminy miejsko-wiejskiej Wołomin. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego. Wołomin należy do aglomeracji warszawskiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po trzecie, dziecko wyjechało z Wołomina wydolne krążeniowo i oddechowo, nie wymagało intubacji. Natomiast przed wyjazdem otrzymało leki przeciwdrgawkowe, które powodują zwiotczenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈwɔ̃mʲĩn, AS: vou̯õmʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wołominianin m., wołominianka ż.

przym. wołomiński

Wiktionary

# wołominianin

mieszkaniec Wołomina

SJP.pl

# wołominianka

mieszkanka Wołomina

SJP.pl

# wołomiński

przymiotnik od: Wołomin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wołomina, związany z Wołominem, pochodzący z Wołomina

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔwɔ̃ˈmʲĩj̃sʲci, AS: vou̯õmʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołomin m., wołominianin m., wołominianka ż.

Wiktionary

# wołos

słowiańskie bóstwo

SJP.pl

Weles, Wołos (w źródłach staroruskich: Velesъ, Volosъ bogъ) – bóg słowiański.

Podziemny bóg magii, przysiąg, sztuki, rzemiosła, kupców, a przede wszystkim bogactwa. W tym ostatnim wymiarze przypisuje się Welesowi opiekę nad bydłem, gdyż jego posiadanie było ówcześnie miernikiem dobrobytu. Aleksander Brückner sprzeciwił się jednak postrzeganiu Wołosa jako „bydlęcego boga” i wskazał na podobieństwo imienia bóstwa do imienia świętego Własa (czyli św. Błażeja, dla prawosławnych Słowian opiekuna bydła) jako prawdopodobne źródło pomyłki XI-wiecznych kronikarzy. W folklorze Weles przedstawiany jest jako władca zaświatów – Nawi, na której łąki wyprowadza dusze.

Wikipedia

# wołosate

wieś

SJP.pl

Wołosate (w latach 1977–1981 Roztoka, ukr. Волосате) – osada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska.

Miejscowość leży na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego, w dolinie potoku Wołosatki górnego biegu Wołosatego, przy drodze wojewódzkiej nr 897. Jest dobrym punktem wypadowym na Tarnicę, a także rozpoczyna się tu Główny Szlak Beskidzki.

Wikipedia

# wołoski

związany z narodem Wołosów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wołoszczyzną (historycznym państwem), dotyczący Wołoszczyzny lub jej mieszkańców

(1.2) związany z Wołoszczyzną (krainą geograficzną), dotyczący Wołoszczyzny lub jej mieszkańców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) hist. umowna nazwa grupy dialektów, którymi posługiwali się Wołosi po wywędrowaniu w średniowieczu ze swojej bałkańskiej kolebki;

Wiktionary

Wołoski (biał. Валоскі, Wałoski; ros. Волоски) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie brzeskim, w sielsowiecie Czernie.

W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie poleskim, do 12 kwietnia 1928 w powiecie kobryńskim, w gminie Zbirohi, następnie w powiecie brzeskim, w gminie Kosicze.

Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 w niepodległej Białorusi.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Wołoszczyzna ż., Wołoch m., Wołoszka ż., Wołoskie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) język wołoski

Wiktionary

# wołosz

nazwisko

SJP.pl

- Joanna Wołosz
- Maciej Wołosz
- Mariusz Wołosz

Wikipedia

# wołoszański

nazwisko

SJP.pl

# wołoszczuk

nazwisko

SJP.pl

# wołoszczyzna

państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od XIV w. do 1861 r.; Księstwo Wołoskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;

(1.2) geogr. kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;

(1.3) geogr. kraina historyczno-geograficzna na Morawach;

(1.4) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie przemyślańskim;

(1.5) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie brzeżańskim;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Wołoch m., Wołoszka ż., wołoski mrz.

przym. wołoski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Hospodarstwo Wołoskie, Księstwo Wołoskie

Wiktionary

# wołoszka

mieszkanka Wołoszczyzny (dawnego państwa na Nizinie Wołoskiej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. kobieta należąca do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi;

Wiktionary

Wołoszka – ubiór wojskowy zwany też krakuską; długi do kolan, wcięty, mający na obu piersiach wzorem ludów zakaukaskich kieszonki na ładunki w postaci tulejek w liczbie 5–7 i więcej.

Wołoszka była m.in. ubiorem piechoty Wojska Polskiego okresu powstania krakowskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ludmiła miała nad biurkiem obraz z Wołoszką niosącą gliniany dzban.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. Wołoch m.

przym. wołoski

Wiktionary

# wołoszyk

nazwisko

SJP.pl

# wołoszyn

grzbiet w Tatrach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. szczyt w Tatrach Wysokich;

Wiktionary

Wołoszyn (niem. Walachenkopf, słow. 'Woloszyn, węg. Woľoszyn) – potężny grzbiet w Tatrach Wysokich, rozdzielający Dolinę Waksmundzką od Doliny Roztoki. W regionie przełęczy Krzyżne łączy się z masywem Koszystej, stanowiącym drugą z końcowych odnóg wschodniej grani Świnicy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najłatwiejsza droga zimą prowadzi na Wołoszyn od Krzyżnego.

Wiktionary

# wołów

zwierzę robocze, kastrowany samiec bydła domowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wołów (łac. Wolavia, niem. Wohlau, cz. Volov) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu wołowskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Wołów, leżące na Wale Trzebnickim, na Dolnym Śląsku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔwuf, AS: vou̯uf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wół m., wołowina ż.

przym. wołowski, wołowy

Wiktionary

# wołowate

rodzina ssaków parzystokopytnych z podrzędu przeżuwaczy; krętorogie, pustorogie, pustorożce, pochworogie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Bovidae||ref=tak., rodzina ssaków parzystokopytnych z podrzędu przeżuwaczy;

Wiktionary

Wołowate, krętorogie, pustorogie, pustorożce (Bovidae) – rodzina ssaków z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu parzystokopytnych (Artiodactyla).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wołowate preferują otwarte tereny trawiaste (stepy, tundry, sawanny) i pustynie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wół m., wołowaty m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. krętorogie, pustorogie, pustorożce

Wiktionary

# wołowaty

1. przypominający woła, podobny do woła;
2. potocznie: ciężki, leniwy jak wół

SJP.pl

# wołowe

1. dotyczący woła lub krowy, np. wątroba wołowa;
2. zrobiony z wołowiny (mięsa woła lub krowy), np. pieczeń wołowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. mięso z wołu lub krowy

forma przymiotnika.

(2.1) lm. nmos. od: wołowy

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wezmę kilo śląskiej i trzy kilo wołowego z kością.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wół mzw., wołek mzw., wołowina ż., wołowinka ż.

przym. wołowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wołowina; reg. śl. łowiyńzi, łowiyzi, bydle.

Wiktionary

# wołowianin

mieszkaniec Wołowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wołowianka

mieszkanka Wołowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

# wołowice

Wołowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Czernichów.

Wikipedia

# wołowicz

nazwisko

SJP.pl

# wołowiec

nazwisko

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 3 podstawowe

- Wołowiec – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Sękowa
- Wołowiec – część wsi Laliki w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Milówka
- Wołowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
- Wołowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Golczewo

Wikipedia

# wołowina

mięso z krowy lub z wołu; wołowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso z wołu lub krowy;

(1.2) kulin. potrawa z wołowiny (1.1)

Wiktionary

Wołowina (mięso wołowe) – mięso otrzymane z bydła o wieku powyżej pół roku. Jest jednym z najważniejszych mięs kuchni europejskiej i kuchni amerykańskiej. Pięcioma największymi producentami wołowiny są: Stany Zjednoczone, Brazylia, kraje Unii Europejskiej, Chiny oraz Indie. Najdroższa na świecie jest wołowina Kobe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kup kilogram wołowiny.

(1.2) Dziś przyrządzę wołowinę na ostro.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvɔwɔˈvʲĩna, AS: vou̯ovʹĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wół m., wołowe n., wołek m.

:: zdrobn. wołowinka ż.

przym. wołowy, woli

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wołowe; reg. śl. owiynzina.

Wiktionary

# wołowinka

zdrobnienie od: wołowina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wołowina

(1.2) pieszcz. wołowina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wołowina ż., wołowe n.

przym. wołowy

Wiktionary

# wołowno

Wołowno (dawniej niem. Windtken) – wieś na Warmii w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jonkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# wołowski

przymiotnik od: Wołów

SJP.pl

# wołowy

1. dotyczący woła lub krowy, np. wątroba wołowa;
2. zrobiony z wołowiny (mięsa woła lub krowy), np. pieczeń wołowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do krowy lub wołu

(1.2) kulin. zrobiony z wołowiny, zawierający wołowinę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Winna Basieńka i obita wyładowała się na bitkach wołowych, które mąż lubił z kaszą, a Kazimierz bezskutecznie szukał Jadzi po Wałbrzychu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈwɔvɨ, AS: vou̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wół mzw., wołek mzw., wolica ż., wołowina ż., wołowe n., Wołów mrz., wołowinka ż.

przym. woli, wołkowy, wołowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) woli; reg. śl. owiynzi.

(1.2) reg. śl. owiynzi.

Wiktionary

# wołyń

kraina historyczna między górnym Bugiem a górną Prypecią i Słuczą, obecnie część Ukrainy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;

Wiktionary

Wołyń (ukr. Волинь, łac. Volhynia) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego i północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Większa część Wołynia leży w dorzeczu Morza Czarnego.

(1.1) Nauczycielka opowiadała nam o Wołyniu i o Polakach sprzed wojny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvɔwɨ̃ɲ, AS: vou̯ỹń

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołynianin mos., Wołyniak mos., Wołynianka ż.

przym. wołyński

Wiktionary

# wołyniak

mieszkaniec Wołynia (krainy); Wołynianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mieszkaniec Wołynia

Wiktionary

Józef Zadzierski ps. Wołyniak, Zawisza (ur. 5 września 1923 w Kostopolu, zm. w nocy z 28 na 29 grudnia 1946 w Szegdach) – żołnierz Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie”, członek NOW, żołnierz oddziału Jana Kamera „Bolesława” oraz oddziału OP-44 NOW-AK por. Franciszka Przysiężniaka „Ojca Jana”, dowódca oddziału partyzanckiego NOW, oskarżany o zbrodnie wojenne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mnóstwo tam Wołyniaków, Ukraińców, Podolaków osiada, tworzy się towarzystwo miłe; są resursa dla młodego, jak ja, człowieka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołyń mrz., Wołynianin mos.

:: fż. Wołyniaczka ż., Wołynianka ż.

przym. wołyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Wołynianin

Wiktionary

# wołynianin

mieszkaniec Wołynia (krainy); Wołyniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wołynia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Aa!? — nie jesteś Polak, tylko Wołynianin z polską kulturą? — dobrze!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołyń mrz., Wołyniak mos.

:: fż. Wołynianka ż.

przym. wołyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. Wołyniak

Wiktionary

# wołynianka

mieszkanka Wołynia (krainy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wołynia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najstarszy syn cierpi na umyśle; drugi, Wincenty, żonaty z Wołynianką, prowadzi wszystkie interesa; trzeci służy w dyplomacyi rosyjskiej, czwarty w gwardyi w Petersburgu.

(1.1) Film opowiada o losach młodej Wołynianki podczas okupacji niemieckiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołyń mrz., Wołyniak mos.

:: fm. Wołynianin mos.

przym. wołyński

Wiktionary

# wołyniec

nazwisko

SJP.pl

# wołyński

1. → Wołyń;
2. obwód wołyński - jeden z 24 obwodów Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wołynia, związany z Wołyniem, pochodzący z Wołynia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przemówienie powitalne wygłosił wojewoda pomorski Stefan Łaszewski, a straż honorową pełnili ułani wołyńscy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vɔˈwɨ̃j̃sʲci, AS: vou̯ỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołyń m., Wołyniak mos., Wołynianin mos., Wołynianka ż.

Wiktionary

# wołżański

przymiotnik od: Wołga (rzeka)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wołgą, dotyczący Wołgi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wołga ż.

Wiktionary

# wołżski

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;

Wiktionary

Wołżski (ros. Волжский) – miasto w Rosji (obwód wołgogradzki), nad Wołgą; 315 tys. mieszk. (2024). W mieście rozwinął się przemysł rafineryjny, chemiczny, maszynowy, metalowy, materiałów budowlanych oraz spożywczy. Port rzeczny; muzeum. Miasto powstało w 1951 r. w związku z budową Wołgogradzkiej (Wołżańskiej) Elektrowni Wodnej; prawa miejskie od 1954 r.

Wikipedia

#### Patrz:

Wołżski

#### Powiązane:

przym. wołżski

rzecz. Wołga ż.

Wiktionary

# wołłejko

- Czesław Wołłejko – polski aktor i reżyser teatralny, mąż aktorki Haliny, ojciec aktorek Jolanty i Magdaleny
- Halina Czengery-Wołłejko – polska aktorka, matka aktorek Jolanty i Magdaleny
- Izabella Wołłejko-Chwastowicz – polska urzędniczka i dyplomatka
- Jolanta Wołłejko – polska aktorka, córka Haliny i Czesława, starsza siostra Magdaleny
- Magdalena Wołłejko – polska aktorka, córka Haliny i Czesława, młodsza siostra Jolanty

Wikipedia

# wp

1. [czytaj: wu-PE] skrót od:
a) Wiedza Powszechna;
b) Wydawnictwo Poznańskie;
c) Wirtualna Polska;
2. skrót od: Wojsko Polskie (czytany jako całe, odmienne wyrażenie);
3. skrót od: Wyścig Pokoju (czytany jako całe, odmienne wyrażenie);
4. skrót od:
a) wielmożny pan (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); WPan;
b) wielmożna pani (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); WPani;
c) wielmożni państwo (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); WPaństwo

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Wojsko Polskie;

(1.2) = Wiedza Powszechna;

(1.3) = wielmożni państwo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Generał Eugeniusz Kuszko w imieniu naczelnego dowódcy WP odczytał rozkaz o odznaczeniu pośmiertnym czołowych bohaterów powstania w getcie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿ˈpɛ, AS: vu‿pe

Wiktionary

# wpadać

1. przemieszczać się do wnętrza czegoś;
2. zderzać się z kimś lub czymś;
3. spotykać się niespodziewanie;
4. ulegać działaniu silnych emocji;
5. mieć pewne cechy (np. mieć domieszkę innego koloru);
6. robić się wklęsłym;
7. popadać (np. w tarapaty);
8. domyślać się, sprawnie rozumować;
9. być dekonspirowanym lub przyłapanym na popełnieniu przestępstwa;
10. zakochiwać się;
11. zachodzić w ciążę

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wpaść)

(1.1) przemieszczać się do wnętrza czegoś

(1.2) zderzać się z kimś lub czymś

(1.3) spotykać się niespodziewanie

(1.4) ulegać działaniu silnych emocji

(1.5) robić się wklęsłym

(1.6) popadać w kłopotliwy stan

(1.7) domyślać się, sprawnie rozumować

(1.8) być dekonspirowanym lub przyłapanym na popełnieniu czegoś niegodziwego lub zabronionego

(1.9) przen. pot. zakochiwać się

(1.10) przen. pot. niespodziewanie zachodzić w ciążę

(1.11) przychodzić z nieformalną wizytą

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) mieć pewne cechy, np. mieć domieszkę innego koloru

(2.2) o rzece, potoku: wpływać do innej rzeki, do jeziora lub do morza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po dobrym uderzeniu kija, odbita bila wpada prosto do łozy.

(1.2) W stanie wskazującym na spożycie, zwykle wpadam na słup przed bramą domu i nabijam sobie guza.

(1.3) Przed biurem pracownicy często wpadają na dyrektora i nie udaje się im ukryć spóźnienia.

(1.4) Ojciec wpada w szał, gdy ogląda moje świadectwa.

(1.6) Przez swoją naiwność, Jacek wiecznie wpada w tarapaty.

(1.6) Mężczyźni jednak nie wpadają w syndrom współuzależnienia tak często, jak dzieje się to w przypadku kobiet.

(1.7) Na haju często wpadam na świetne pomysły.

(1.8) Wszyscy złodzieje wpadają podczas próby forsowania drzwi na zapleczu naszego sklepu.

(1.9) Ja, niestety, zawsze wpadam od pierwszego wejrzenia.

(1.10) Moi starzy wpadali dwa razy i teraz mam dwie młodsze siostrzyczki.

(1.11) Wpadał do mnie prawie co dzień.

(2.1) Ten brąz na tapicerce wpada lekko w mahoń.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpadat͡ɕ, AS: fpadać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpadka ż., wpadanie n.

Wiktionary

# wpadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpadać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpaˈdãɲɛ, AS: fpadãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpadać

Wiktionary

# wpadka

kompromitacja, ujawnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pomyłka, błąd, gafa, faux pas

(1.2) pot. niechciana, nieplanowaćanowana ciąża

Wiktionary

- Wpadka (film 2007) (Knocked Up) − amerykańska komedia romantyczna w reżyserii Judda Apatowa
- Wpadka (film 2001) (Crush) − niemiecko-brytyjska tragikomedia w reżyserii Johna McKaya
- Wpadka (film 1999) (Kimberly) − amerykańska komedia romantyczna w reżyserii Frederica Golchana
- Wpadka – powieść Roberta Muchamore'a

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈfpatka, AS: fpatka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpadać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nietakt, uchybienie, potknięcie, niezręczność

Wiktionary

# wpadkowy

przymiotnik od: wpadka

SJP.pl

# wpadnięty

taki, który gdzieś wpadł; wpadły

SJP.pl

# wpadły

padając, lecąc, znaleźć się we wnętrzu czegoś

SJP.pl

# wpajać

doprowadzać do przyswojenia przez kogoś jakichś zasad

SJP.pl

# wpajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpajać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpaˈjä̃ɲɛ, AS: fpai ̯ä̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpajać

Wiktionary

# wpakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpakować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. paczka ż., pakowanie n., spakowanie n.

Wiktionary

# wpan

skrót od: Wielmożny Pan; WP

SJP.pl

# wpani

skrót od: Wielmożna Pani; WP

SJP.pl

# wparadować

wejść gdzieś, popisując się swoim wyglądem lub towarzystwem

SJP.pl

# wparowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wparować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. para ż., sparowanie n.

Wiktionary

# wparty

wciśnięty w coś lub mocno z czymś połączony

SJP.pl

# wpaść

padając, lecąc, znaleźć się we wnętrzu czegoś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wpadać)

(1.1) dokonany od|wpadać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpaɕt͡ɕ, AS: fpaść

Wiktionary

# wpasować

dopasować

SJP.pl

# wpatrzeć

wpatrzeć się - zatrzymać na kimś lub na czymś wzrok długo, badawczo; wpatrzyć się

SJP.pl

# wpatrzyć

wpatrzyć się - zatrzymać na kimś lub na czymś wzrok długo, badawczo; wpatrzeć się

SJP.pl

# wpałaszować

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, spałaszować, wszamać, opędzlować

SJP.pl

# wpęd

głębokość, na jaką wchodzi w inne ciało wbijany gwóźdź lub pal

SJP.pl

# wpędzać

pędząc, zmuszać kogoś do wejścia gdzieś

SJP.pl

czasownik

(1.1) zmusić kogoś do wejścia gdzieś

(1.2) przen. doprowadzić do tego, że ktoś znalazł się w niekorzystnej sytuacji życiowej lub złym stanie

czasownik zwrotny wpędzać się

(2.1) doprowadzać się do złego stanu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpɛ̃nd͡zat͡ɕ, AS: fpẽnʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpędzić dk.

rzecz. wpędzenie, wpędzanie

Wiktionary

# wpędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpędzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpędzać ndk.

Wiktionary

# wpędzić

pędząc, zmusić kogoś do wejścia gdzieś

SJP.pl

# wpełzać

1. pełznąc, dostawać się, wsuwać się, wczołgiwać się do wnętrza czegoś, pod coś, na coś;
2. przenośnie o świetle, dymie, mgle, chłodzie: stopniowo, powoli wnikać, dostawać się gdzieś, do wnętrza czegoś

SJP.pl

# wpełznąć

1. pełznąc, dostać się, wsunąć się, wczołgać się do wnętrza czegoś, pod coś, na coś;
2. przenośnie o świetle, dymie, mgle, chłodzie: stopniowo, powoli wniknąć, dostać się gdzieś, do wnętrza czegoś

SJP.pl

# wpełznięty

taki, który gdzieś wpełznął; wpełźnięty, wpełzły

SJP.pl

# wpełzły

1. pełznąc, dostać się, wsunąć się, wczołgać się do wnętrza czegoś, pod coś, na coś;
2. przenośnie o świetle, dymie, mgle, chłodzie: stopniowo, powoli wniknąć, dostać się gdzieś, do wnętrza czegoś

SJP.pl

# wpiąć

wetknąć, wbić coś ostrym końcem

SJP.pl

# wpić

wbić (zęby, paznokcie itp.) w coś miękkiego

SJP.pl

# wpieklić

potocznie:
1. zdenerwować kogoś;
2. wpieklić się - zdenerwować się; wkurzyć się

SJP.pl

# wpieniać

potocznie: wywoływać w kimś gniew; złościć; wkurzać

SJP.pl

# wpienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpieniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niewpienianie n.

czas. wpieniać ndk.

Wiktionary

# wpienić

potocznie: wywołać w kimś gniew; rozzłościć; wkurzyć

SJP.pl

# wpieprz

potocznie: bicie, lanie; manto, wpierdziel, wpiernicz

SJP.pl

# wpieprzony

potocznie:
1. rozdrażniony, zdenerwowany; wkurzony, wnerwiony, wpieniony;
2. niepotrzebnie zaangażowany w coś; uwikłany

SJP.pl

# wpierdalać

wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. wrzucać;
2. jeść;
3. wpierdalać się:
a) ingerować, mieszać się, np. w czyjeś sprawy;
b) wpadać, np. do rowu;
c) wpadać w kłopoty

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. wpierdolić)

(1.1) wulg. jeść

(1.2) wulg. rzad. denerwować, złościć

(1.3) wulg. sprawiać komuś lanie, zbijać, wlewać

(1.4) wulg. wrzucać

(1.5) wulg. wbijać

(1.6) wulg. strzelać

(1.7) wulg. wkładać

czasownik zwrotny niedokonany wpierdalać się (dk. wpierdolić się)

(2.1) wulg. wtrącać się

(2.2) wulg. wpadać na coś, zderzać się

(2.3) wulg. wchodzić gdzieś, w szczególności nieproszonym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Codziennie na śniadanie wpierdalam trzy miski płatków owsianych.

(1.2) Wpierdala mnie to!

(1.3) Tomek wpierdolił Krzyśkowi.

(1.4) Wpierdalaj ten worek do bagażnika.

(1.5) Gdzie wpierdolić ten gwóźdź?

(1.5) Osa wpierdoliła mi żądło w rękę.

(1.6) Musiałem wpierdolić w niego dwa magazynki.

(2.1) Nie wpierdalaj się w nie swoje sprawy!

(2.2) Wpierdoliłem się samochodem na słupek.

(2.3) Trzeba było dać mu w mordę za wpierdalanie się do mieszkania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: fpʹi ̯erdalać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zapierdalać, wpierdolić dk., pierdolić ndk.

rzecz. wpierdol mrz., wpierdalanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) żreć

(1.2) wkurwiać

Wiktionary

# wpierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpierdalać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niewpierdalanie n., wpierdol mrz.

czas. zapierdalać, pierdolić, wpierdalać ndk.

Wiktionary

# wpierdol

wulgarne: bicie, lanie; wpieprz, wpierdziel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wulg. dotkliwe pobicie

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: wpierdolić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kochanie, a chcesz dostać wpierdol?

(1.1) Gdybym spotkał tego, kto to wymyślił to dałbym mu porządny wpierdol.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpʲjɛrdɔl, AS: fpʹi ̯erdol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pierdoła m./ż., pierdolenie n., wpierdalanie n., wpierdolenie n.

czas. wpierdalać ndk., wpierdolić dk., pierdolić ndk., pierdzieć ndk.

przym. pierdolony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) manto, lanie, bicie

Wiktionary

# wpierdolić

wjebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. wrzucić;
2. wpierdolić (komuś) - pobić (kogoś);
3. wpierdolić się:
a) wpaść, np. do rowu;
b) wpaść w kłopoty

SJP.pl

# wpierdziel

potocznie: bicie, lanie; manto, wpieprz, wpiernicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posp. dotkliwe pobicie

(1.2) posp. wyczerpujący trening

(1.3) posp. poszerzająca horyzonty sytuacja życiowa

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: wpierdzielić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Coś musieli nabroić, ale żaden nic nawet nie warknął. A dostali taki wpierdziel, że krew się lała, a oni nic.

(1.1) Pani kazała nam podać sobie ręce na zgodę, to sobie podaliśmy, ale żadnej zgody nie będzie, bo ja dalej tego Kuby nie lubię i jutro mu wpierdziel spuszczę za salą gimnastyczną.

(1.2) Wpierdziel na ostatnim wuefie był dla nas rzeczą nową.

(2.1) Kochany, wpierdziel całego arbuza przed snem i potem pogadamy!

(2.1) Nie wpierdziel Sabiny, bo ci nie pomoże!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpierdzielanie n., wpierdzielenie n.

czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk., wpierdzielić dk., wpierdzielić się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) manto

Wiktionary

# wpierdzielać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wpierdzielić)

(1.1) posp. denerwować kogoś

(1.2) posp. bić kogoś

(1.3) posp. uderzać w coś samochodem

(1.4) posp. zajadać ze smakiem

czasownik zwrotny niedokonany wpierdzielać się (dk. wpierdzielić się)

(2.1) posp. denerwować się

(2.2) posp. wtrącać się w rozmowę lub czyjąś sprawę

(2.3) posp. uderzać w coś lub niepożądanie wjeżdżać gdzieś samochodem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Musisz go tak cały czas wpierdzielać?

(1.2) Leszek wpierdzielał Kazikowi, ile razy ten dostawiał się do Zuzy.

(1.3) Przecież to Iza wpierdziela w ścianę, wjeżdżając do garażu.

(1.4) Młody wpierdzielał frytki z majonezem.

(2.1) Stary wpierdzielał się z byle powodu.

(2.2) Nie powinnaś wpierdzielać się w ich prywatne sprawy.

(2.3) Ile razy będziesz się jeszcze wpierdzielał do gnojówki za oborą?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielanie n., wpierdzielenie n.

czas. wpierdzielić ndk., wpierdzielić się ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wkurzać, wnerwiać

(1.2) prać, tłuc, wypłacać; wulg. przypieprzać

(1.3) walić, grzmocić; wulg. przypieprzać

(1.4) wsuwać, połykać, szamać, wtranżalać

(2.1) wkurzać się, wnerwiać się

(2.2) wtranżalać się

(2.3) wjeżdżać

Wiktionary

# wpierdzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. denerwowanie kogoś

(1.2) posp. bicie kogoś

(1.3) posp. uderzanie w coś samochodem

(1.4) posp. zjadanie ze smakiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedyś zapłacisz za to ciągłe wpierdzielanie szefa.

(1.2) Wpierdzielanie tym chłopakom, jednemu po drugim, niczego nie załatwi.

(1.3) I za wpierdzielanie autem można stracić prawko.

(1.4) Zawsze znajdzie czas na wpierdzielanie tej swojej porannej owsianki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielenie n.

czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk., wpierdzielić dk., wpierdzielić się dk.

Wiktionary

# wpierdzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. zdenerwowanie kogoś

(1.2) posp. zbicie kogoś

(1.3) posp. uderzenie w coś samochodem

(1.4) posp. zjedzenie ze smakiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najwidoczniej zależało jej na wpierdzieleniu pana Janka.

(1.2) Szczycił się wpierdzieleniem kilku chłopakom pod dyskoteką.

(1.3) Pochwaliłeś się już staremu wpierdzieleniem audicą w murek pod remizą?

(1.4) Po wpierdzieleniu całej kaszanki wrzucił rondel do zlewu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielanie n.

czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk., wpierdzielić dk., wpierdzielić się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wkurzenie, wnerwienie

(1.2) spranie, wtłuczenie, wypłacenie, manto, dokopanie; wulg. wpieprzenie

(1.3) grzmotnięcie, walnięcie, stuknięcie; wulg. przypieprzenie

(1.4) wsunięcie, zszamanie, połknięcie, wtranżolenie, zeżarcie, zżarcie; wulg. wpieprzenie

Wiktionary

# wpierdzielić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpierdzielać)

(1.1) posp. zdenerwować kogoś

(1.2) posp. pobić kogoś

(1.3) posp. uderzyć w coś samochodem

(1.4) posp. zjeść ze smakiem

czasownik zwrotny dokonany wpierdzielić się (ndk. wpierdzielać się)

(2.1) posp. zdenerwować się

(2.2) posp. wtrącić się w rozmowę lub czyjąś sprawę

(2.3) posp. uderzyć w coś lub niepożądanie wjechać gdzieś samochodem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sobotę Łukasz wpierdzielił Karola na imprezie.

(1.2) Jakieś typy wpierdzieliły burmistrzowi pod restauracją.

(1.3) Wczoraj kobieta wpierdzieliła skodą w parkan pod pizzerią.

(1.4) Był tak głodny, że wpierdzielił całego indyka.

(2.1) Mówię ci, Halina wpierdzieliła się nie na żarty.

(2.2) Musiałeś wpierdzielić się w ich prywatną rozmowę?!

(2.3) Wpierdzieliłem się w rów koło cmentarza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielanie n., wpierdzielenie n.

czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wkurzyć, wnerwić

(1.2) sprać, stłuc, wypłacić; wulg. przypieprzyć, pieprznąć

(1.3) walnąć, grzmotnąć; wulg. przypieprzyć, pieprznąć

(1.4) wsunąć, połknąć, zszamać

(2.1) wkurzyć się, wnerwić się

(2.3) wjechać

Wiktionary

# wpiernicz

potocznie: bicie, lanie; manto, wpieprz, wpierdziel

SJP.pl

# wpierw

najpierw, na początku

SJP.pl

przysłówek

(1.1) na początku, w pierwszej kolejności

(1.2) uprzednio, przedtem

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. pierw, pierwej, najpierw, najsampierw

Wiktionary

# wpijać

1. zagłębiać w coś (np. zęby, paznokcie);
2. wpijać się - wrzynać; uwierać

SJP.pl

# wpijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpijać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpijać ndk.

Wiktionary

# wpinać

wtykać, wbijać coś ostrym końcem

SJP.pl

# wpinka

mały element do wpinania, np. do butonierki

SJP.pl

# wpis

1. wpisanie czegoś do rejestru, dokumentu urzędowego itp.;
2. tekst wpisany odręcznie do pamiętnika;
3. wiadomość na internetowym forum, blogu lub portalu społecznościowym; post;
4. opłata wnoszona podczas zapisywania się do jakiejś organizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) umieszczenie zapisu w jakimś tekście

(1.2) opłata ponoszona przy przystępowanie do jakiejś grupy

(1.3) praw. rejestracja w księdze urzędowej

(1.4) eduk. umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu

Wiktionary

Wpis (skrót od „Wiara, Patriotyzm i Sztuka”) – polski miesięcznik o tematyce społeczno-politycznej wydawany od 2010 r. w Krakowie. Ukazuje się w połowie miesiąca. Redaktorem prowadzącym jest Adam Sosnowski.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wpisanie n., wpisowe n., wpisywanie n., wpisik mrz., pisanina ż.

czas. wpisać dk., wpisywać ndk.

przym. wpisowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wpisanie, post

(1.2) wpisowe

Wiktionary

# wpisać

umieścić tekst, notatkę w zeszycie, księdze

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpisywać)

(1.1) dopisać w zeszycie, księdze

(1.2) geom. umieścić figurę w wielokącie tak, aby dotykała jego wszystkich boków

(1.3) geom. umieścić bryłę w wielościanie tak, aby dotykała jego wszystkich ścian

(1.4) wprowadzić tekst w rubrykę, pole w tabeli, formularzu, oknie komputerowym

czasownik zwrotny dokonany wpisać się (ndk. wpisywać się)

(2.1) umieścić osobiste pozdrowienia w pamiętniku, księdze pamiątkowej

(2.2) dopisać swoje nazwisko na listę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpʲisat͡ɕ, AS: fpʹisać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpisywać

rzecz. pisanina ż., wpis mrz., wpisanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dopisać

Wiktionary

# wpisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpisać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpʲiˈsãɲɛ, AS: fpʹisãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpisać, wpisywać

rzecz. pisanie n., wpis mrz., pisanina ż.

Wiktionary

# wpisik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wpis

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie wpis, lecz tylko mały wpisik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpis m.

Wiktionary

# wpisowe

przymiotnik od: wpis

SJP.pl

# wpisowy

przymiotnik od: wpis

SJP.pl

# wpisywać

umieszczać tekst, notatkę w zeszycie, księdze

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wpisać)

(1.1) umieszczać tekst, notatkę w zeszycie, księdze

czasownik zwrotny niedokonany wpisywać się (dk. wpisać się)

(2.1) umieszczać swoje notatki, sentencje w pamiątkowej księdze, sztambuchu

(2.2) umieszczać swoje nazwisko na jakiejś liście

(2.3) przen. stawać się trwałym elementem czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Robotnicze i robotniczo-chłopskie pochodzenie wpisywano więc, komu się tylko dało, ale i tak procent był niziutki i była to najsłabsza strona naszej szkoły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: fpʹisyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpis m., wpisanie n., wpisywanie n., wpisowe n., pisanina ż.

czas. wpisać dk., pisać ndk., pisywać ndk.

przym. wpisowy

Wiktionary

# wpisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpisywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfpʲisɨˈvãɲɛ, AS: fpʹisyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpisywać

rzecz. pisanie n., wpis mrz., pisanina ż.

Wiktionary

# wplątany

taki, który w coś się wplątał; zamieszany w coś

SJP.pl

# wpleść

wtrącić coś, dodać np. wpleść wstążkę w warkocz

SJP.pl

# wpleszcz

muchówka z rodziny narzępikowatych, pasożyt owiec; prukwa

SJP.pl

# wpleszczowate

o cechach wpleszczowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

Narzępikowate, wpleszczowate (Hippoboscidae) – rodzina muchówek z podrzędu krótkoczułkich. Obejmuje blisko 800 gatunków, od w pełni uskrzydlonych do całkiem bezskrzydłych. Są hematofagicznymi ektopasożytami ssaków i ptaków. Charakteryzuje je larworodność. Większość rozwoju larwalnego ma miejsce w organizmie matki. Larwa po jego opuszczeniu natychmiast zmienia się w poczwarkę.

Wikipedia

# wpleszczowaty

o cechach wpleszczowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

# wpodle

przestarzałe: obok

SJP.pl

# wpoić

doprowadzić do przyswojenia przez kogoś jakichś zasad

SJP.pl

# wporzo

potocznie: w porządku, dobrze; w porząsiu, spoko, okej

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) slang. zob. w porządku.

Wiktionary

# wpośród

przestarzale, książkowo: wśród, pośród, śród;
1. przyimek komunikujący, że ktoś lub coś jest otoczone jakimiś osobami, przedmiotami (np. Wpośród drzew stał on.); pomiędzy;
2. spójnik komunikujący, że ktoś lub coś, o czym mowa, należy do określonego zbioru (np. Wpośród tłumu była Ewa.); pomiędzy;
3. spójnik komunikujący, że to, o czym mowa, dotyczy danej grupy czy całości (np. Wpośród nas cieszy się zaufaniem.);
4. przyimek komunikujący o zjawiskach towarzyszących danemu zdarzeniu; podczas

SJP.pl

przyimek

(1.1) daw. wśród

(1.2) daw. w trakcie trwania czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dlatego kto by się chciał doszukać wpośród tej nowoczesności dawnego pejzażu i rytmu, to bardzo by się zawiódł.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pośród, wśród, między, pomiędzy, przest. śród

(1.2) podczas, w czasie, w trakcie, w ciągu

Wiktionary

# wpośrzod

przysłówek

(1.1) stpol. w środku

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpɔɕʃɔt, AS: fpośšot

Wiktionary

# wpół

1. na środku (np. zgiąć się wpół; wpół do piątej)
2. niezupełnie (np. na wpół przytomny)

SJP.pl

przysłówek

(1.1) przy podawaniu czasu: pół godziny przed pełną godziną lub pół godziny po pełnej godzinie

(1.2) w połowie, częściowo

(1.3) w połowie, w środkowej części; odnośnie ludzi: w pasie, w talii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jest wpół do szóstej. (= jest 5:30 albo 17:30)

(1.1) Spotykamy się o wpół do ósmej.

(1.1) Stary zegar stojący w kącie pokoju wybił wpół po czwartej.

(1.2) Jagienka zaś odrzekła, na wpół z niechęcią, a na wpół ze smutkiem: (…)

(1.2) Zygfryd jechał na wpół przytomny, trawiony przez gorączkę.

(1.3) Obrońca złapał napastnika wpół i powalił go na ziemię tuż przed polem karnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpuw, AS: fpuu̯

Wiktionary

#### Powiązane:

licz. pół

rzecz. połowica ż., połowinki

Wiktionary

# wpół-

przedrostek

(1.1) w połowie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpuw, AS: fpuu̯

Wiktionary

# wpółciepły

nie do końca ciepły, na wpół ciepły; półciepły

SJP.pl

# wpółdarmo

bardzo tanio, za połowę ceny; półdarmo

SJP.pl

# wpółdrwiąco

w sposób częściowo wyrażający drwinę; półdrwiąco, półkpiąco

SJP.pl

# wpółdrzemać

lekko drzemać; półdrzemać

SJP.pl

# wpółfiluterny

rzadko: trochę, częściowo filuterny; półfiluterny

SJP.pl

# wpółklęczeć

pozostawać w pozycji pośredniej między klęczeniem a staniem

SJP.pl

# wpółmartwy

przymiotnik relacyjny

(1.1) nie całkiem martwy; o znikomych oznakach życia; ledwie żywy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. na wpół martwy, półmartwy

Wiktionary

# wpółobjęty

objęty w pasie

SJP.pl

# wpółobnażać

obnażać częściowo, do połowy ciała

SJP.pl

# wpółobnażyć

1. obnażyć do połowy; półobnażyć;
2. półobnażyć się - obnażyć się do połowy; półobnażyć się

SJP.pl

# wpółomdlały

częściowo omdlały, osłabły, słaniający się; na wpół omdlały, półomdlały

SJP.pl

# wpółsiedzący

pośredni między siedzeniem a leżeniem; półsiedzący

SJP.pl

# wpółspróchniały

spróchniały do połowy

SJP.pl

# wpółtajemniczy

rzadko: trochę tajemniczy; półtajemny

SJP.pl

# wpółuduszony

nie do końca uduszony

SJP.pl

# wpółwesoły

rzadko: nie do końca wesoły, trochę wesoły

SJP.pl

# wpółzgniły

zgniły do połowy

SJP.pl

# wpółżywy

pot.
1. wyczerpany, bardzo zmęczony;
2. rzadziej: bliski śmierci; ledwo żywy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. bardzo wyczerpany

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. żywy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) półżywy

Wiktionary

# wpp

[czytaj: wu-pe-PE]
1. skrót od: Wrocławski Park Przemysłowy;
2. skrót od: Warszawska Pielgrzymka Piesza;
3. skrót od: Wojskowy Przegląd Prawniczy (czasopismo)

SJP.pl

# wpracować

wpracować się -
1. przestarzale: zdobyć wprawę poprzez dłuższe wykonywanie określonych czynności;
2. działając przez pewien czas, zyskać zdolność właściwego wykonywania określonych działań

SJP.pl

# wpracowywać

wpracowywać się -
1. przestarzale: zdobywać wprawę poprzez dłuższe wykonywanie określonych czynności;
2. działając przez pewien czas, zyskiwać zdolność właściwego wykonywania określonych działań

SJP.pl

# wprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. wprasowywać)

(1.1) prasując, wprowadzić substancję w jakiś materiał lub umocować coś na powierzchni jakiegoś materiału

(1.2) napierając na coś, wcisnąć to w coś lub docisnąć do czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# wprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wprowadzenie substancji w jakiś materiał lub umocowanie czegoś na powierzchni jakiegoś materiału w wyniku prasowania

(1.2) wciśnięcie czegoś lub dociśnięcie do czegoś w wyniku nacisku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# wprasowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wprasować)

(1.1) niedokonany od|wprasować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# wprasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wprowadzanie substancji w jakiś materiał lub mocowanie czegoś na powierzchni jakiegoś materiału w wyniku prasowania

(1.2) wciskanie czegoś lub dociskanie do czegoś w wyniku nacisku

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary

# wprawa

1. doświadczenie w wykonywaniu czegoś;
2. wprawianie się do czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biegłość w wykonywaniu czegoś, nabyta w wyniku ćwiczeń, powtarzania jakiejś czynności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tomek doszedł do wielkiej wprawy w rzucaniu pinezkami do celu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfprava, AS: fprava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wprawka ż., wprawność ż.

czas. wprawiać ndk., wprawić dk.

przym. wprawny

przysł. wprawnie

Wiktionary

# wprawdzie

składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest niezgodna z tym, co wynika z treści drugiego

SJP.pl

fragment spójnika

(1.1) składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wprawdzie nie każdy ma taką możliwość, ale jeśli ją masz, to skorzystaj.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpravʲd͡ʑɛ, AS: fpravʹʒ́e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. prawda ż.

wykrz. prawda

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) acz, książk. aczkolwiek, co prawda, przest. aliści, przest. atoli, chociaż, choć, książk. jakkolwiek, jednak, jednakże, lecz, natomiast, niemniej, tymczasem, przest. wszakże, przest. wszelako

Wiktionary

# wprawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wprawić)

(1.1) umocowywać coś w czymś

(1.2) powodować jakiś stan psychiczny

(1.3) ćwiczeniami wdrażać kogoś, coś do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany wprawiać się (dk. wprawić się)

(2.1) wywoływać u siebie jakiś stan psychiczny

(2.2) ćwiczyć, aby nabyć wprawy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wprawa ż., wprawienie n., wprawianie n.

czas. wprawić

Wiktionary

# wprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wprawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wprawiać ndk.

rzecz. wprawienie n.

Wiktionary

# wprawić

umocować coś w czymś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wprawiać)

(1.1) dokonany od|wprawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wprawa ż., wprawienie n.

czas. wprawiać

Wiktionary

# wprawka

ćwiczenie wykonywane dla osiągnięcia biegłości, zwłaszcza ćwiczenie muzyczne lub wokalne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ćwiczenie wykonywane dla osiągnięcia biegłości w jakiejś umiejętności

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfprafka, AS: fprafka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wprawić (się) dk., wprawiać (się) ndk.

rzecz. wprawa, wprawienie dk., wprawianie ndk.

przym. wprawny

przysł. wprawnie

Wiktionary

# wprawnie

przysłówek

(1.1) z wprawą, sprawnie, biegle

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziadek powąchał wódkę, skrzywił się na zapas, podniósł brodę do góry i wprawnie, jak bocian żabę, łyknął zawartość szklanki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpravʲɲɛ, AS: fpravʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wprawa ż., wprawka ż., wprawienie n., wprawianie n.

czas. wprawić (się) dk., wprawiać (się) ndk.

przym. wprawny

Wiktionary

# wprawniej

stopień wyższy od przysłówka: wprawnie

SJP.pl

# wprawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wprawny

SJP.pl

# wprawność

→ wprawny; sprawność, zręczność

SJP.pl

# wprawny

mający wprawę w czymś; biegły, wyćwiczony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający w czymś wprawę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpravnɨ, AS: fpravny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wprawa ż., wprawka ż.

przysł. wprawnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) doświadczony, fachowy, obeznany, umiejętny, wyćwiczony, wykwalifikowany, zaznajomiony

Wiktionary

# wprost

1. w najkrótszej linii prostej od jakiegoś punktu, od kogoś;
2. bez jakiegokolwiek pośrednictwa;
3. szczerze, otwarcie;
4. po prostu

SJP.pl

przysłówek

(1.1) bezpośrednio

(1.2) szczerze, otwarcie, bez ogródek

(1.3) wręcz

Wiktionary

Wprost – polski tygodnik społeczno-polityczny wydawany od 1982, do 2000 w Poznaniu, następnie w Warszawie; od 2024 redaktorami zarządzającymi są: Szymon Krawiec i Bartosz Michalski. Ukazuje się w poniedziałek. W wersji papierowej wydawany do 30 marca 2020.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Często odpadki z obiektów turystycznych są składowane na dzikich wysypiskach albo nawet wrzucane wprost do oceanu lub jeziora.

(1.1) Gdy Wisła wzbierała i występowała z brzegów, Przeździecki, Tyrmand i Janek Hempel, syn profesora, wpływali kajakami wprost do baraku.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fprɔst, AS: fprost

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) prosto z mostu; pot. bez owijania w bawełnę

Wiktionary

# wprow.

skrót

(1.1) = wprowadzenie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przedsł., przedm.

Wiktionary

# wprowadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wprowadzić)

(1.1) zaczynać stosować jakąś zasadę/system

(1.2) wtajemniczać kogoś w coś

(1.3) powodować przybycie lub umieszczenie kogoś lub czegoś gdzieś lub w jakąś sytuację

(1.4) inform. umieszczać dane w programie, pamięci komputera

(1.5) przest. przen. rozpowszechniać, puszczać w obieg

(1.6) przest. wnosić, dostarczać coś z zewnątrz

(1.7) stpol. mnożyć (liczbę)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy zarządca wprowadzał nowe przepisy, nie wszyscy byli z nich zadowoleni.

(1.1) Wprowadzano różne innowacje, ale nie wszystkie przyniosły oczekiwane rezultaty.

(1.1) Na uwagę zasługuje fakt, że krajowy przemysł paszowy wprowadza różne technologie uzdatniania tych pasz, jak chociażby łuszczenie nasion bobiku i rzepaku.

(1.3) (…) wprowadzał ją do izby i gwarzyli przy ogniu o Zbyszku, o Litwie, o Krzyżakach i o wojnie (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fprɔˈvad͡zat͡ɕ, AS: fprovaʒać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wprowadzanie n., wprowadzenie n., wprowadzka ż.

czas. prowadzać, prowadzić, powprowadzać, zaprowadzać, pozaprowadzać, przeprowadzać, wyprowadzać, odprowadzać, poodprowadzać, sprowadzać, nasprowadzać, rozprowadzać, porozprowadzać, wprowadzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.6) wnosić

(1.7) mnożyć, przest. multyplikować

Wiktionary

# wprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wprowadzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zaprowadzać, wprowadzać ndk.

rzecz. wprowadzka ż.

Wiktionary

# wprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wstęp, prolog (np. w utworze literackim)

(1.2) wpisanie (hasła lub danych)

(1.3) podstawowe informacje z jakiejś dziedziny

(1.4) zastosowanie, dokonanie czegoś, ogłoszenie jakiegoś planu postępowania

(1.5) wpuszczenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Miałem kłopoty z wprowadzeniem nazwisk do tego nowego systemu.

(1.3) Profesor z naszego uniwerka właśnie wydał swoje „Wprowadzenie do analizy matematycznej”.

(1.4) Dziś przypada kolejna rocznica wprowadzenia stanu wojennego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: fprovaʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zaprowadzać, wprowadzić dk., wprowadzać ndk.

rzecz. wprowadzka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przedmowa, introdukcja, intro

(1.3) wstęp, podstawy

Wiktionary

# wprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wprowadzać)

(1.1) dokonany od|wprowadzać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zadzwoniono do drzwi i Renata wprowadziła mężczyznę o zmiętym wyglądzie i biegających nerwowo oczkach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fprɔˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: fprovaʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. prowadzić, wprowadzać

rzecz. wprowadzka ż., wprowadzenie

Wiktionary

# wprowadzka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zamieszkanie gdzieś, zwykle połączone z przeniesieniem tam swojego dobytku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Właśnie odebrałem klucze do nowego mieszkania, a chłopaki obiecali pomóc nam we wprowadzce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wprowadzanie n., wprowadzenie n.

czas. wprowadzać ndk., wprowadzić dk.

Wiktionary

# wpryskać

pryskając, wlać

SJP.pl

# wpryskiwać

pryskając, wlewać

SJP.pl

# wprząc

1. przymocować za pomocą uprzęży konia, osła itp. do wozu, bryczki, pługa itp.;
2. zmusić kogoś do jakiś prac lub obowiązków;
3. wykorzystać coś do realizacji czegoś

SJP.pl

# wprzeczka

gatunek chrząszcza z rodziny stonkowatych

SJP.pl

# wprzędać

włączać coś w przędzioną nić; wprzędywać

SJP.pl

# wprzędywać

włączać coś w przędzioną nić; wprzędać

SJP.pl

# wprzęg

wprzęg linowy - automatyczne urządzenie wprzęgające wózek kolejki wiszącej do liny pociągowej

SJP.pl

# wprzęgać

1. zmuszać kogoś do prac lub obowiązków;
2. zaprzęgać zwierzęta pociągowe do wozu

SJP.pl

# wprzód

przestarzałe: w pierwszej kolejności; najpierw; przedtem

SJP.pl

przysłówek

(1.1) przest. zob. najpierw.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nieprzyjaciel, nim Kamieniec oblegnie, musi wprzód Żwaniec pokruszyć, bo mu nijak obronny zamek za plecyecami sobie zostawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. wprzódy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) najpierw, wpierw; przest. wprzódy; daw. nasamprzód, najsampierw, najsamprzód, pierw, pierwej

Wiktionary

# wprzódy

dawniej:
1. do przodu, przed siebie;
2. najpierw, naprzód, przedtem; wprzód

SJP.pl

przysłówek

(1.1) przest. we wcześniejszym okresie, przedtem, najpierw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zanim miałam na zawsze porzucić rozkosze miłości, chciałam wprzódy je poznać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpʃudɨ, AS: fpšudy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. przedni

rzecz. przodek mos./mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przedtem, w pierwszej kolejności, najpierw, wpierw, wcześniej, przede wszystkim, pierwej, wprzód

Wiktionary

# wpt

skrótowiec

(1.1) = wspólna procedura tranzytowa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿pɛ‿ˈtɛ, AS: vu‿pe‿te

Wiktionary

# wpukać

wbić, wprowadzić poprzez pukanie

SJP.pl

# wpukiwać

uderzając, wbijać coś

SJP.pl

# wpuklać

rzadko: wpuklać się - stawać się wklęsłym, wciśniętym; wklęsać, zaklęsać

SJP.pl

# wpuklić

rzadko: wpuklić się - stać się wklęsłym, wciśniętym; wklęsnąć, zaklęsnąć

SJP.pl

# wpuklony

rzadko: taki, który się wpuklił (stał się wklęsłym, wgłębionym)

SJP.pl

# wpuścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpuszczać)

(1.1) dokonany od|wpuszczać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zresztą, wpuszczę każdego, ktokolwiek przyjdzie skorzystać ze sprzętu w gabinecie, bo wiem, że przyniesie grosz na kawałek chleba, dla dzieci.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: fpuśćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpuszczenie n., wpuszczanie n.

czas. puszczać, wpuszczać ndk.

Wiktionary

# wpust

1. otwór umożliwiający dostanie się, wejście czegoś dokądś
2. techn. zagłębienie rowek w bocznej krawędzi

SJP.pl

- wpust – element pośredni połączenia wpustowego. Wyróżnia się wpusty pryzmatyczne, czółenkowe i czopkowe
- wpust – element odwodnienia dachu, otwór z wbudowanym elementem do odprowadzenia wody opadowej do rury spustowej
- wpust – otwór lub szczelina na czop lub pióro w połączeniach ciesielskich
- wpust żołądka – część anatomiczna żołądka u ujścia przełyku
- przepust kablowy

Wikipedia

# wpustka

Wpustka (także eliminacja, ang. "endplay", "throw-in") to w brydżu sposób rozgrywki, polegający na zmuszeniu obrońcy do zagrania w sposób korzystny dla rozgrywającego, najczęściej polegający na wpuszczeniu go do ręki w momencie, w którym nie posiada już kart, w które mógłby zagrać ("odejść") bezpiecznie.

Wikipedia

# wpustniak

wąskie dłuto o wydłużonym ostrzu, dostosowane kształtem do żłobionego wpustu

SJP.pl

# wpustnik

specjalny rodzaj struga do robienia wpustów w deskach

SJP.pl

# wpustowy

przymiotnik od: wpust

SJP.pl

# wpuszczać

czasownik niedokonany (dk. wpuścić)

(1.1) pozwalać czemuś lub komuś dostać się gdzieś

(1.2) wkładać coś do wnętrza czegoś

(1.3) pot. stawiać kogoś w trudnej sytuacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpuszczenie n., wpuszczanie n.

czas. puszczać ndk., wpuścić dk.

Wiktionary

# wpychać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wepchnąć, wepchać)

(1.1) pchając, umieszczać w czymś

(1.2) pot. natrętnie zmuszać kogoś do przyjęcia lub zakupienia czegoś

(1.3) pot. umieszczać kogoś gdzieś na siłę

czasownik zwrotny niedokonany wpychać się (dk. wepchnąć się, wepchać się)

(2.1) pchając się, wchodzić w ciasne lub zatłoczone miejsce

(2.2) przedostawać się pod ciśnieniem

(2.3) pot. dostawać się gdzieś bez zaproszenia, na siłę, podstępem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpychanie n.

czas. pchać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wciskać, wduszać, wtłaczać

(1.2) wciskać

(2.1) wciskać się, wpierać się, wtłaczać się

(2.2) wciskać się

(2.3) wmeldowywać się, wpieprzać się, wpierdalać się, wtarabaniać się, wtranżalać się, wtryniać się

Wiktionary

# wpychacz

rzadko:
1. ten, co wpycha coś;
2. narzędzie do wpychania czegoś

SJP.pl

# wpychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpychać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpychać ndk.

Wiktionary

# wpylać

potocznie: jeść dużo i łapczywie; wsuwać, wtranżalać, pałaszować, wtrajać, szamać

SJP.pl

# wpzib

skrótowiec

(1.1) polit. wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvu‿pɛ‿zɛt‿i‿ˈbɛ, AS: vu‿pe‿zet‿i‿be

Wiktionary

# wpłacać

uiszczać jakąś należność

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wpłacić)

(1.1) bank. dokonywać wpłaty, uiszczać kwotę pieniężną

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. dopłata ż., wpłata ż., wpłacanie n., wpłacenie n.

czas. wpłacić dk.

Wiktionary

# wpłacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpłacać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpłacać ndk.

rzecz. wpłacenie n.

Wiktionary

# wpłacić

uiścić jakąś należność

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpłacać)

(1.1) dokonać wpłaty; wnieść należność finansową

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpłacenie n., dopłata ż.

czas. wpłacać

Wiktionary

# wpłata

1. wpłacona kwota;
2. wpłacenie pieniędzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wpłacenie pieniędzy

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpłacać

rzecz. dopłata ż.

Wiktionary

# wpłato-bankomat

bankomat z funkcjami wpłatomatu

SJP.pl

# wpłatomacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wpłatomat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpłatomat m.

Wiktionary

# wpłatomat

urządzenie do przyjmowania wpłat gotówki na wskazane konto bankowe, w niektórych wersjach umożliwiające realizację czeku

SJP.pl

Wpłatomat, zwany również bankomatem do wpłat – urządzenie do przyjmowania wpłat na konta bankowe.

Wikipedia

# wpław

płynąc bezpośrednio w wodzie (np. Pokonaliśmy wpław całe jezioro.)

SJP.pl

przysłówek

(1.1) płynąc w wodzie o własnych siłach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpwaf, AS: fpu̯af

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pława ż., pławka ż.

czas. pływać, pławić ndk., spławić dk., spławiać ndk.

przym. pławny, spławny

Wiktionary

# wpłukać

w technice: umocować pale w gruncie przez oblewanie miejsc ich umieszczenia wodą

SJP.pl

# wpłynąć

1. mieć wpływ, wymusić zmianę;
2. przybyć do wnętrza drogą wodną

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) dokonany od|wpływać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Według urzędników, zmiany nie wpłyną na liczbę zatrudnionych nauczycieli i na wysokość ich pensji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fpu̯ỹnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wpływowy

rzecz. wpłynięcie n., wpływanie n.

czas. wpływać

Wiktionary

# wpłynięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpłynąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpwɨ̃ˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: fpu̯ỹńė̃ńće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpływ, wpływanie dk.

przym. wpływowy

czas. wpływać ndk., wpłynąć dk.

Wiktionary

# wpływ

1. oddziaływanie
2. zwykle w l.mn.: przychód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dostawanie się cieczy, substancji do jakiegoś zbiornika, pomieszczenia

(1.2) presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

(1.3) najczęściej w lm.: korzystne znajomości, stosunki międzyludzkie

(1.4) wpłacone pieniądze (na konto, do kasy, do banku itp.)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Islamizm ma trzy główne cechy wyróżniające: wierność wobec świętego prawa (Szariatu), odrzucenie wpływów Zachodu oraz przeistoczenie wiary w ideologię.

(1.4) Organizacje pozarządowe apelują do premiera, aby nie obcinał im wpływów z 1 procenta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpwɨf, AS: fpu̯yf

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wpływać, wypływać

przym. wpływowy

rzecz. wpłynięcie n., wpływanie n.

Wiktionary

# wpływać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wpłynąć)

(1.1) płynąc dostawać się na teren jakiegoś obszaru

(1.2) sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: także. pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

(1.3) urz. o poczcie, pieniądzach, wnioskach itp.: zostawać dostarczonym

(1.4) mar. zawijać, przybijać do portu

(1.5) przen. unosząc się, dostawać się z zewnątrz do wnętrza

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) o ciekach wodnych: mieć ujście

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To są kamienie Pierwszej Katarakty. Granitowe wrota, przez które Nil wpływa na terytorium Egiptu.

(1.2) Twórcę grupy, Aleksandra Bragina, kojarzono z półświatkiem, co wpływało niekorzystnie na jej wizerunek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfpwɨvat͡ɕ, AS: fpu̯yvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpływ m., wpływanie n., wpłynięcie n.

przym. wpływowy

czas. wpłynąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) oddziaływać

(1.4) zawijać

(2.1) uchodzić

Wiktionary

# wpływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wpływać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpwɨˈvãɲɛ, AS: fpu̯yvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpływ, wpłynięcie dk.

przym. wpływowy

czas. wpływać ndk., wpłynąć dk.

Wiktionary

# wpływolog

ironicznie: badacz literatury, będący zwolennikiem teorii, że każdy utwór literacki powstaje jako wynik oddziaływania innych utworów literackich

SJP.pl

# wpływologia

ironicznie: uznawanie, że czynnikami wywołującymi powstawanie jakichś dzieł oraz kształtującymi ich formę i styl są głównie wpływy innych dzieł i innych twórców

SJP.pl

Wpływologia – ironiczny termin określający zespół wywodzących się z pozytywizmu praktyk badawczych na gruncie nauki o literaturze, a czasem także innych nauk o sztuce (historii sztuki, muzykologii) lub historiografii.

Pozytywistyczna metodologia badań literackich zgodnie z ewolucjonizmem koncentrowała się na wynajdywaniu wzajemnych powiązań i zależności („wpływów”) między utworami literackimi. Prowadziło to do ignorowania problematyki wewnętrznej dzieła literackiego, a w skrajnej postaci do uznawania nawet najwybitniejszych utworów literackich za sumę zapożyczeń z dzieł innych pisarzy. XIX-wieczne literaturoznawstwo ewolucjonistyczne nie zajmowało się przy tym funkcjami tych zapożyczeń w utworze, zadowalając się jedynie poszukiwaniem jego historycznej genezy. Prowadziło to niejednokrotnie do stwierdzania „wpływów” opartego jedynie na domysłach, powstawania różnego typu nieuzasadnionych i dziwacznych teorii ewolucyjnego rozwoju literatury czy też pochodzenia konkretnych dzieł.

Wikipedia

# wpływologiczny

dotyczący wpływologii

SJP.pl

# wpływowość

→ wpływowy

SJP.pl

#### Patrz:

wpływowy

# wpływowszy

stopień wyższy od przymiotnika: wpływowy

SJP.pl

# wpływowy

1. taki, z którym inni się liczą, posiadający wpływy, ustosunkowany;
2. dający możliwość wpływania, zapewniający wpływy;
3. środowiskowo: łatwo ulegający cudzym wpływom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający duży wpływ, autorytet

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzięki niej mógł bywać w domach arystokratycznych, zwłaszcza u bardzo wpływowej Zofii z Branickich Odescalchi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fpwɨˈvɔvɨ, AS: fpu̯yvovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wpływ m., wpływanie n., wpłynięcie n.

czas. wpływać ndk., wpłynąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) możny, prominentny, ustosunkowany, ważny, wysoko postawiony

Wiktionary

# wpływy

1. oddziaływanie
2. zwykle w l.mn.: przychód

SJP.pl

Pojęcia związane z go – specyficzna terminologia stosowana w grze go.

W Polsce na ogół stosuje się terminy wywodzące się z języka japońskiego, jednak w niektórych przypadkach lepiej przyjęły się nazwy polskie lub angielskie.

Wikipedia

# wrąb

1. rowek, wgłębienie w czymś
2. brzeg naczynia
3. w górnictwie: wąska szczelina wykonana mechanicznie lub ręcznie w skale, ułatwiająca odstrzelenie kopaliny
4. w leśnictwie: podrąb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wgłębienie lub wcięcie w przedmiocie

(1.2) brzeg czegoś, zwłaszcza naczynia

(1.5) bot. wcięcie w blaszce liścia

(1.6) leśn. przestrzeń powstała po wyrąbaniu drzew z brzegu lasu

(1.7) leśn. poziome, klinowate wycięcie zrobione siekierą lub piłą w odziomku ścinanego drzewa od strony, w którą ma ono padać

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: wrąbać

Wiktionary

Wrąb, zacios – połączenie ciesielskie elementów drewnianych wykonane przez nacięcie albo wcięcie w jednym lub w obu łączonych elementach. Nacięcia są tak dopasowane, aby umożliwić nasunięcie jednego elementu na drugi i zapewnić ich współpracę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Napój przelał się przez wrąb, spłynął pienistą strużką na nieskazitelny obrus.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wrąbać, wrąbywać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.7) podrąb

Wiktionary

# wrąbać

1. pospolicie: zjeść ze smakiem; wszamać;
2. wrąbać się:
a) dostać się gdzieś przez rąbanie;
b) pospolicie: zaryć się w coś przez uderzenie;
c) pospolicie: dostać się gdzieś, wejść gdzieś

SJP.pl

# wrąbczynek

Wrąbczynek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Pyzdry. Niedaleko wsi znajduje się Nadwarciański Park Krajobrazowy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

# wrąbek

zdrobnienie od: wrąb

SJP.pl

# wrabiać

1. pot. wplątywać kogoś w jakąś nieprzyjemną dla niego sprawę;
2. wplatać w tworzoną tkaninę nitki innego typu bądź innej barwy;
3. pot. wrabiać się - (rzadkie) nieświadomie zgadzać się na udział w nieprzyjemnej dla siebie sytuacji

SJP.pl

# wrabianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wrabiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wrabiać ndk.

Wiktionary

# wracać

1. kierować się w przeciwnym kierunku;
2. zacząć coś robić ponownie;
3. kontynuować; nawiązać do czegoś ponownie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wrócić)

(1.1) przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio

(1.2) ponawiać myśl lub temat, o którym mówiło się lub myślało wcześniej

(1.3) przen. odzyskiwać przytomność, władze umysłowe, uspokajać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. wrócić)

(2.1) przest. zwracać, przywracać

czasownik zwrotny wracać się

(3.1) cofać się, robić kilka kroków wstecz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na święta wracam do domu.

(1.2) Nie chcę wracać do tej rozmowy. Wszystko już zostało wyjaśnione.

(1.3) Rano ojciec był bardzo zdenerwowany. Idź, zobacz czy już wrócił do siebie.

(2.1) Wiejskie powietrze wróciło jej siły.

(3.1) Synku, wróć się i posprzątaj papierki, które rozrzuciłeś na podłodze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrat͡sat͡ɕ, AS: vracać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zwrot m., zwrotnik m., zwrotka ż., wracanie n.

czas. nawracać ndk., odwracać ndk., powracać ndk., przewracać ndk., przywracać ndk., wywracać ndk., zawracać ndk., wrócić dk.

Wiktionary

# wracajżeż

czasownik "wracaj" wzmocniony partykułą "-żeż"

SJP.pl

# wracanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wracać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wracać ndk.

Wiktionary

# wrachowywać

rzadko: włączać do rachunku; wliczać

SJP.pl

# wraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wrak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrak m.

Wiktionary

# wradzać

1. rodząc przekazywać coś potomstwu;
2. wradzać się - wdawać się (w kogoś)

SJP.pl

# wrak

1. zatopiony lub zniszczony statek;
2. pojazd nie nadający się do użytku;
3. człowiek schorowany lub wyczerpany psychicznie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) resztki uszkodzonego statku lub samolotu;

(1.2) pot. wyeksploatowany, zniszczony pojazd, maszyna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) przen. o człowieku schorowanym, niedołężnym, wyczerpanym fizycznie lub psychicznie

Wiktionary

Wrak – zatopiona lub poważnie uszkodzona jednostka pływająca opuszczona przez załogę. Określenie to używane jest często również w stosunku do zepsutych lub zniszczonych samochodów, samolotów i maszyn.

Wraki statków częściowo lub całkowicie zatopione na niewielkiej głębokości i utrzymujące się na wodzie lub tuż pod jej powierzchnią np. dzięki ładunkowi o dużym wyporze (drewno, puste beczki itp.), a nieogłoszone jeszcze w księgach locji jako stanowiące zagrożenie dla żeglugi, oznacza się znakiem odosobnione niebezpieczeństwo lub podwójnym znakiem kardynalnym według międzynarodowego systemu oznakowania nawigacyjnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nurkowie wydobyli z morza wrak statku.

(1.2) Tym wrakiem, co stoi w garażu, raczej nie da się jeździć.

(2.1) Heniek jest w tej chwili wrakiem, tak go ta wódka zniszczyła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vrak, AS: vrak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrakowisko n.

:: zdrobn. wraczek m.

przym. wrakowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) grat, rupieć, trup, ruina

(2.1) żywy trup, strzęp ludzki, strzęp człowieka, ruina

Wiktionary

# wrakoń

jadalna ryba z rzędu strzępielowatych

SJP.pl

# wrakowisko

miejsce, gdzie zgromadzono wraki, zniszczone pojazdy i maszyny

SJP.pl

# wrakowy

przymiotnik od: wrak

SJP.pl

# wrangel

nazwisko

SJP.pl

Wrangel (ros. Врангель) – dawne osiedle typu miejskiego w Kraju Nadmorskim na Dalekim Wschodzie Rosji, obecnie część Nachodki. W 2002 roku zamieszkany przez 15 346 osób. Osiedle zostało zlikwidowane w 2004 roku.

We Wranglu znajduje się Port Wostocznyj, jeden z największych intermodalnych portów rosyjskich. Dociera do niego również odnoga Kolei Transsyberyjskiej.

Wikipedia

# wrangle

potocznie: spodnie marki Wrangler; wranglery

SJP.pl

Wrangle – wieś w Anglii, w hrabstwie Lincolnshire, w dystrykcie Boston. Leży 50 km na południowy wschód od Lincoln i 171 km na północ od Londynu.

Wikipedia

# wrangler

1. produkt marki Wrangler;
2. samochód typu Jeep Wrangler

SJP.pl

Wrangler – w ten sposób określani są najlepsi studenci na Uniwersytecie Cambridge. Najlepszy z najlepszych nazywany jest Senior Wrangler. Dla kontrastu najsłabszy ze studentów, któremu udało się zdać egzamin to wooden spoon (w tłumaczeniu drewniana łyżka).

- Senior Wranglerzy (wybór)
  - John Herschel
  - Arthur Cayley
  - George Gabriel Stokes
  - John Strutt
  - John Edensor Littlewood
  - Jacob Bronowski

- Second Wranglerzy (wybór)
  - James Clerk Maxwell
  - Joseph John Thomson
  - William Thomson

Wikipedia

# wranglery

spodnie marki Wrangler

SJP.pl

# wrap

[czytaj: wrap lub rap] kanapka z okrągłego chlebka i zawiniętym w środku nadzieniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego placekacka (np. tortilli czy pity) z zawiniętym w środku nadzieniem;

Wiktionary

Wrap (z ang. „zawinąć”) – rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego płaskiego chlebka (np. meksykańska tortilla, arabska pita lub ormiański lawasz) z zawiniętym w środku nadzieniem.

Wrap różni się od tradycyjnej kanapki tym, że całkowicie spowija nadzienie. Natomiast kanapka składa się z wyraźnie widocznych dwóch warstw – górnej i dolnej. We wrapie nadzienie z reguły składa się z pokrojonego w plastry mięsa, drobiu lub ryby na zimno wraz z rozdrobnioną sałatą, pomidorami pokrojonymi w kostkę, smażonymi pieczarkami, boczkiem, cebulą, serem i sosem.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: rap, AS: rap

Wiktionary

# wratysław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

- Wrocisław (Wratysław) – imię męskie
- Wratysław I (888-921) – książę czeski od 915
- Wratysław II (1032-1092) – książę Czech od 1061, pierwszy król czeski od 1085
- Wratysław Brneński (zm. 1156) – książę brneński
- Wratysław (1181-1231) – najstarszy syn Przemysła Ottokara I

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czeskiemu księciu Wratysławowi przypisuje się założenie miasta Wrocławia.

Wiktionary

# wratysławek

zdrobnienie od: Wratysław (imię męskie)

SJP.pl

# wratysławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wratysławka lub z nim związany

SJP.pl

# wratysławostwo

Wratysław z małżonką; Wratysławowie

SJP.pl

# wratysławowie

Wratysław z małżonką; Wratysławostwo

SJP.pl

# wratysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wratysława lub z nim związany

SJP.pl

# wray

- Wray – wieś w Anglii, w hrabstwie Lancashire
- Wray – miasto w stanie Kolorado, w hrabstwie Yuma

Wikipedia

# wraz

razem, wspólnie (z kimś, z czymś)

SJP.pl

przyimek

(1.1) książk. razem, wspólnie (z kimś)

(1.2) książk. równocześnie (z jakimś wydarzeniem)

(1.3) książk. razem, łącznie (z innymi zjawiskami, przedmiotami, faktami)

(1.4) stpol. w sam raz, w odpowiednim momencie

(1.5) daw. w tej chwili, natychmiast, nagle

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) stpol. idea, wyobrażenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) księżna wraz z orszakiem wyruszyła z gościnnego Tyńca do Krakowa (…)

(1.2) Ta sytuacja uległa zasadniczej zmianie wraz z powstaniem NSZZ „Solidarność”, a następnie po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego.

(1.3) Za ową ścianą z książek umieściłam swoją sypialnię wraz z biurkiem i szpargałami (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vras, AS: vras

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. raz m.

liczgł. raz

Wiktionary

# wrażać

przestarzale:
a) wbijać, wpychać, wtykać
b) wpajać, wszczepiać coś komuś

SJP.pl

# wrażenia

przestarzale:
a) wetknąć, wepchnąć, wbić
b) wpoić, wszczepić coś komuś

SJP.pl

Wrażenie – pierwotny i najbardziej podstawowy proces poznawczy człowieka. Powstaje na skutek bezpośredniego działania bodźców ze świata zewnętrznego lub z wnętrza organizmu na zakończenia nerwowe (receptory), wywołując reakcję psychiczną. Jeden obiekt może jednocześnie działać na kilka rodzajów narządów zmysłowych, przez co jednocześnie można odczuwać kilka rodzajów wrażeń.

Wikipedia

# wrażenie

przestarzale:
a) wetknąć, wepchnąć, wbić
b) wpoić, wszczepić coś komuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

Wiktionary

Wrażenie – pierwotny i najbardziej podstawowy proces poznawczy człowieka. Powstaje na skutek bezpośredniego działania bodźców ze świata zewnętrznego lub z wnętrza organizmu na zakończenia nerwowe (receptory), wywołując reakcję psychiczną. Jeden obiekt może jednocześnie działać na kilka rodzajów narządów zmysłowych, przez co jednocześnie można odczuwać kilka rodzajów wrażeń.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Świeżo oto ściskał rękę pani Emilii, i uścisk ów nie zostawił mu żadnego wrażenia, podczas gdy dziś jeszcze pamiętał ciepło dłoni panny Maryni i doznawał pewnego rodzaju dreszczu na samo o tym wspomnienie.

(1.1) To, z jaką prostotą i geniuszem Kim mówił o najbardziej skomplikowanych problemach, wyjadając ze słoika śmietanę, która od czasu do czasu kapała mu na ubranie, wywarło na mnie niezapomniane wrażenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vraˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vražẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. raz mrz., wrażliwość ż., wrażliwiec mos., wrażeniowiec mos.

przym. wrażeniowy, wrażliwy

czas. wrazić dk., wrażać ndk.

liczgł. raz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) efekt, odczucie

Wiktionary

# wrażeniowiec

osoba łatwo ulegająca wrażeniom, kierująca się wrażeniami a nie rozsądnym mysleniem

SJP.pl

# wrażeniowy

przymiotnik od: wrażenie

SJP.pl

# wrazić

przestarzale:
a) wetknąć, wepchnąć, wbić
b) wpoić, wszczepić coś komuś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) energicznie włożyć coś do czegoś innego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas rodzinnej Wigilii Żaneta znów wraziła kij w mrowisko, poruszając temat aborcji.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. razić ndk.

rzecz. wrażenie n., raz mrz.

liczgł. raz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) włożyć, wsadzić

Wiktionary

# wrażliwiec

potocznie: osoba bardzo wrażliwa, przeżywająca wszystko intensywnie; nadwrażliwiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba nadmiernie wrażliwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrażenie n., wrażliwość ż.

czas. uwrażliwiać ndk., uwrażliwić dk.

przym. wrażliwy

przysł. wrażliwie

Wiktionary

# wrażliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wrażliwie

SJP.pl

# wrażliwość

1. podatność na bodźce, przeżywanie emocji; czułość, uczuciowość, tkliwość;
2. skłonność do obrażania się; przeczulenie, drażliwość;
3. podatność, brak odporności na coś; skłonność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. zdolność odbierania bodźców poprzez zmysły

(1.2) zdolność przeżywania emocji i odczuwania wrażeń; bycie wyczulonym

(1.3) słaba odporność, podatność

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vraʒˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: vražlʹivość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrażenie n., wrażliwiec m., przewrażliwienie n., nadwrażliwość ż., raz mrz.

przym. wrażliwy

przysł. wrażliwie

licz. raz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czułość

(1.2) delikatność

Wiktionary

# wrażliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wrażliwy

SJP.pl

# wrażliwy

1. łatwo, szybko, silnie reagujący na coś; czuły, uczuciowy, tkliwy;
2. skłonny do obrażania się; przeczulony, pobudliwy, drażliwy;
3. podatny na wpływy z zewnątrz, mało odporny; skłonny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe

(1.2) taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji

(1.3) taki, który ma słabą odporność

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vraʒˈlʲivɨ, AS: vražlʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrażenie n., raz mrz., wrażliwiec m., wrażliwość, przewrażliwienie

czas. uwrażliwić, przewrażliwić

przym. przewrażliwiony

przysł. wrażliwie

licz. raz

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odczuwający, pobudliwy

(1.2) czuły, uczuciowy

(1.3) delikatny, podatny, słaby

Wiktionary

# wrażość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wraże; cecha tych, którzy są wraży

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wraży

przysł. wrażo

Wiktionary

# wraży

dawniej, dziś książkowo: związany z wrogiem, nieprzyjacielem; wrogi, nieprzyjazny, nieprzychylnie nastawiony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. wrogi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrażość ż.

Wiktionary

# wre

skrótowiec, rodzaj żeński

(1.1) = wojsk. walka radioelektroniczna

Wiktionary

# wrębiać

w górnictwie: wydrążać w kopalinie wąskie i długie szczeliny w celu uzyskania dodatkowej płaszczyzny odsłonięcia

SJP.pl

# wrębiarka

maszyna górnicza do wykonywania wrębów w caliźnie, poruszana za pomocą sprężonego powietrza lub elektryczności; wrębówka

SJP.pl

Wikipedia

# wrębiarz

górnik obsługujący wrębiarkę

SJP.pl

# wrębiasty

krążkownica wrębiasta - gatunek grzybów z rodziny krążkownicowatych

SJP.pl

# wrębić

w górnictwie: wydrążyć w kopalinie wąskie i długie szczeliny w celu uzyskania dodatkowej płaszczyzny odsłonięcia

SJP.pl

# wrębina

w górnictwie: wąska szczelina w skale, ułatwiająca odstrzelenie kopaliny; wrąb, szczelina wrębowa

SJP.pl

# wrębnik

część wrębiarki złożona z noży wrębowych żłobiących wrąb w caliźnie

SJP.pl

# wrębny

przymiotnik od: wrąb, wręb; wrębowy

SJP.pl

# wręboprzenośnik

maszyna górnicza urabiająca wzdłuż całego przodku ścianowego i usuwająca urobek ze ściany

SJP.pl

# wrębowina

miał powstały przy wykonywaniu wrębów

SJP.pl

# wrębówka

maszyna górnicza do wykonywania wrębów w caliźnie, poruszana za pomocą sprężonego powietrza lub elektryczności; wrębiarka

SJP.pl

# wrębowy

przymiotnik od: wrąb, wręb; wrębny

SJP.pl

# wręboładowarka

maszyna górnicza wykonująca wrąb w caliźnie i ładująca urobek na znajdujący się obok przenośnik

SJP.pl

# wręcz

książkowo:
1. partykuła podkreślająca, że jakaś cecha lub zjawisko mają większe natężenie, niż można się spodziewać (np. Wyglądał wręcz odrażająco.);
2. partykuła podkreślająca, że ma miejsce stan inny od tego, jaki przewidywaliśmy, słowo używane w związkach "wręcz przeciwnie a. odwrotnie", "wręcz przeciwny a. odwrotny" (np. Dało to wręcz przeciwne efekty.);
3. otwarcie, bez ogródek, wprost (np. Powiedział jej wręcz, że jej nie lubi.);
4. walka wręcz, walczyć wręcz - walka bezpośrednia, walczyć bezpośrednio

SJP.pl

partykuła

(1.1) …podkreślająca znaczenie wyrazu lub natężenie cechy

przysłówek

(2.1) bezpośrednio, otwarcie

forma czasownika.

(3.1) rozk. zob. wręczać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potraktowali mnie niedobrze. Byli wręcz bezczelni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vrɛ̃n͇t͡ʃ, AS: vrẽṇč

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wręczać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zgoła, wprost

Wiktionary

# wręczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wręczyć)

(1.1) dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na zakończenie roku szkolnego uczniowie wręczają nauczycielom kwiaty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɛ̃n͇t͡ʃat͡ɕ, AS: vrẽṇčać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wręczyciel mos., wręczanie n., wręczenie n.

przysł. wręcz

partyk. wręcz

Wiktionary

# wręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wręczać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vrɛ̃n͇ˈt͡ʃãɲɛ, AS: vrẽṇčãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wręczać ndk., wręczyć dk.

rzecz. wręczenie n.

Wiktionary

# wręczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wręczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vrɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vrẽṇčẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wręczyć dk., wręczać ndk.

rzecz. wręczanie n.

Wiktionary

# wręczyć

oddać, podać komuś do rąk, najczęściej w sposób oficjalny, uroczysty

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. wręczać)

(1.1) oddać, podać komuś do rąk, najczęściej w sposób oficjalny, uroczysty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prezydent wręczył weteranowi Krzyż Zasługi.

(1.1) Świadectwa wręczono nam w niezmiernie uroczystej atmosferze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɛ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: vrẽṇčyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wręczanie n., wręczenie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dać, podać, przekazać

Wiktionary

# wręczycki

przymiotnik od: Wręczyca Wielka

SJP.pl

# wrednie

przysłówek

(1.1) w sposób wredny, perfidnie

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wredny

rzecz. wredność ż.

Wiktionary

# wredniej

stopień wyższy od przysłówka: wrednie

SJP.pl

# wredniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wredny

SJP.pl

# wredność

fałszywość, podstępny charakter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest wredne; cecha tych, którzy są wredni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wredota ż.

przym. wredny

przysł. wrednie

Wiktionary

# wredny

1. świadomie złośliwy i robiący komuś przykrość; podły, nikczemny;
2. właściwy komuś podłemu, świadczący o podłości, np. wredny charakter; 4. trudny do zniesienia, nieprzyjemny, budzący niechęć

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. pełny podłości, fałszu

(1.2) pot. budzący niechęć, trudny do zniesienia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Moi byli sąsiedzi byli niezwykle wredni. Wchodzili do mojego mieszkania jak na swoje i robili awantury.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɛdnɨ, AS: vredny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wredność ż., wredota ż.

przysł. wrednie

Wiktionary

# wredota

(r. żeński) potocznie: kobieta podła, nikczemna, bardzo nieuprzejma; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obraź. kobieta nieuprzejma, kłótliwa, trudna w obyciu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wredność ż.

przym. wredny

Wiktionary

# wręg

wręga;
1. boczne wycięcie w desce stosowane przy połączeniach na zakładkę;
2. element usztywniający w kadłubie statku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem

(1.2) pszcz. element konstrukcyjny korpusów ula wzmacniający ich łączenie

(1.3) szkut. lotn. jeden z elementów konstrukcyjnych tworzących szkielet łodzi lub samolotu;

Wiktionary

Wręg albo wręga – podstawowy poprzeczny element szkieletu statku o tradycyjnej (drewnianej lub stalowej) konstrukcji. Obecnie spotykany głównie w klasycznych jachtach drewnianych o konwencjonalnym poszyciu (karawelowym, zakładkowym lub słomkowym). Wręg jest drewnianym (czasem wzmacnianym przez stalowe okucie) elementem o relatywnie niewielkim przekroju, o krzywiźnie dopasowanej do wewnętrznej powierzchni kadłuba. Wręg może być od dołu połączony z dennikiem, a od góry z pokładnikiem, tworząc ramę wręgową usztywniającą kadłub. Jeśli rama wręgowa jest poszyta, np. sklejką lub klepkami tworzącymi jednolitą tarczę, nazywamy ją grodzią konstrukcyjną. Pozostałe wręgi, łączące się tylko ze stępką i wzdłużnikiem pokładowym, spełniają głównie rolę ściągającą i formującą dla klepek poszycia (zapobiegając ich rozchodzeniu się pod wpływem sił poprzecznych).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Deska z wręgiem to taka, w której jedna lub obie krawędzie zostały przycięte, by uformować stopień.

(1.2) W pasiece stacjonarnej problem ustawiania kondygnacji na styk czy z wręgami jest mało ważny.

(1.3) Krzywizna wręga jest dopasowana do wewnętrznej powierzchni kadłuba.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vrɛ̃ŋk, AS: vrẽŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. owrężenie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) wręga

(1.2) falc, felc

(1.3) żebro

Wiktionary

# wręga

wręg;
1. boczne wycięcie w desce stosowane przy połączeniach na zakładkę;
2. element usztywniający w kadłubie statku

SJP.pl

Wręg albo wręga – podstawowy poprzeczny element szkieletu statku o tradycyjnej (drewnianej lub stalowej) konstrukcji. Obecnie spotykany głównie w klasycznych jachtach drewnianych o konwencjonalnym poszyciu (karawelowym, zakładkowym lub słomkowym). Wręg jest drewnianym (czasem wzmacnianym przez stalowe okucie) elementem o relatywnie niewielkim przekroju, o krzywiźnie dopasowanej do wewnętrznej powierzchni kadłuba. Wręg może być od dołu połączony z dennikiem, a od góry z pokładnikiem, tworząc ramę wręgową usztywniającą kadłub. Jeśli rama wręgowa jest poszyta, np. sklejką lub klepkami tworzącymi jednolitą tarczę, nazywamy ją grodzią konstrukcyjną. Pozostałe wręgi, łączące się tylko ze stępką i wzdłużnikiem pokładowym, spełniają głównie rolę ściągającą i formującą dla klepek poszycia (zapobiegając ich rozchodzeniu się pod wpływem sił poprzecznych).

Wikipedia

# wręgaty

biegacz wręgaty - gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych

SJP.pl

# wręgować

robić wręgi za pomocą specjalnego struga, w różnego rodzaju deskach, płytach itp.

SJP.pl

# wręgowcowate

rodzina morskich ryb z rzędu belonokształtnych; makreloszowate

SJP.pl

Makreloszowate, wręgowcowate (Scomberesocidae) – rodzina morskich ryb belonokształtnych (Beloniformes), bardzo blisko spokrewniona z belonowatymi. Makrelosz i sajra są cennymi gatunkami użytkowymi.

Wikipedia

# wręgownia

hala fabryki, stoczni, w której wykonuje się wręgi do samolotów, łodzi itp.

SJP.pl

# wręgownik

rodzaj struga do robienia wręgów w płytach, deskach itp.

SJP.pl

# wręgowy

1. → wręg; 2 strug wręgowy - strug do robienia wręgów w drewnie; wręgownik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wręgi, dotyczący wręgą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wręga ż.

Wiktionary

# wrestler

[czytaj: restler] sportowiec uprawiający wrestling - widowiskowy sport rozgrywany na ringu

SJP.pl

Wrestling (ang. professional wrestling, pro wrestling; pol. zapasy zawodowe, zapasy profesjonalne) – rodzaj rozrywki sportowej, posiadającej elementy sportu walki i spektaklu. Wywodzi się z brytyjskiego rodzaju walk zwanego wolnoamerykanką. Największy wpływ na ukształtowanie się wrestlingu miały Stany Zjednoczone. Jest również popularny w Meksyku, gdzie powstał styl lucha libre, i w Japonii, w której powstał styl puroresu.

Wikipedia

# wrestlerka

→ wrestler [czytaj: restlerka]

SJP.pl

# wrestlerski

→ wrestler [czytaj: restlerski]

SJP.pl

# wrestling

[czytaj: restling] widowiskowy sport rozgrywany na ringu, rodzaj reżyserowanych walk zapaśniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. amerykańska odmiana zapasów z elementami popisów;

Wiktionary

Wrestling (ang. professional wrestling, pro wrestling; pol. zapasy zawodowe, zapasy profesjonalne) – rodzaj rozrywki sportowej, posiadającej elementy sportu walki i spektaklu. Wywodzi się z brytyjskiego rodzaju walk zwanego wolnoamerykanką. Największy wpływ na ukształtowanie się wrestlingu miały Stany Zjednoczone. Jest również popularny w Meksyku, gdzie powstał styl lucha libre, i w Japonii, w której powstał styl puroresu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈrɛstlʲĩŋk, AS: restlʹĩŋk

Wiktionary

# wrestlingowy

→ wrestling [czytaj: restlingowy]

SJP.pl

# wreszcie

nareszcie, w końcu

SJP.pl

przysłówek

(1.1) nareszcie, w końcu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wreszcie przyjechałeś! Tak długo na ciebie czekaliśmy!

(1.1) Czy wreszcie powiesz mi, o co ci właściwie chodzi?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɛʃʲt͡ɕɛ, AS: vrešʹće

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nareszcie

Wiktionary

# wrężnica

Wikipedia

# wrężnik

strug o budowie podobnej do wręgownika, lecz o większej szerokości noża, służący do wykonywania wrężyn; płytnik

SJP.pl

# wrężny

przymiotnik od: wręg (wręga)

SJP.pl

# wrężyna

boczne wycięcie w desce, podobne do wręgi, lecz płytsze i szersze

SJP.pl

# wright

[czytaj: rajt] nazwisko angielskie, m.in. Frank Lloyd Wright (1869-1959) - architekt amerykański

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Wright

- Bracia Orville i Wilbur Wright – konstruktorzy pierwszego samolotu
- Alexis Wright (ur. 1950) – australijska pisarka
- Alphonse Wright (1887–1953) – belgijski piłkarz
- Andrew Wright (1895–1971) – brytyjski urzędnik kolonialny
- Austin Wright (1922–2003) – amerykański pisarz
- Bailey Wright (ur. 1992) – australijski piłkarz
- Billy Wright (1924–1994) – angielski piłkarz
- Brad Wright (ur. 1961) – kanadyjski producent filmowy, aktor i scenarzysta
- Brandan Wright (ur. 1987) – amerykański koszykarz
- Beals Wright (1879–1961) – amerykański tenisista
- Bonnie Wright (ur. 1991) – brytyjska aktorka
- Casey Wright (ur. 1995) – australijska biegaczka narciarska
- Charles Wright (ur. 1935) – amerykański poeta
- Chely Wright (ur. 1970) – amerykańska piosenkarka
- Chris Wright (ur. 1988) – amerykański koszykarz
- Chris Wright (ur. 1989) – amerykański koszykarz
- Clive Wright (ur. 1965) – jamajski lekkoatleta, sprinter
- Cyril Wright (1885–1960) – brytyjski żeglarz sportowy
- David Wright (ur. 1980) – angielski piłkarz
- David Wright (ur. 1982) – amerykański baseballista
- Delon Wright (ur. 1992) – amerykański koszykarz
- Dorell Wright (ur. 1985) – amerykański koszykarz
- Dorick Wright (1945–2020) – belizeński duchowny rzymskokatolicki
- Dorothy Wright (1889–1960) – brytyjska żeglarka sportowa
- Dunky Wright (1896–1976) – szkocki lekkoatleta, biegacz
- Edgar Wright (ur. 1974) – brytyjski reżyser, scenarzysta i aktor
- Eric Wright (1964–1995) – Eazy-E, amerykański raper
- Erik Olin Wright (1947–2019) – amerykański socjolog
- Francis Wright – brytyjski didżej
- Frank Lloyd Wright (1867–1959) – amerykański architekt
- Frankie Wright (ur. 1985) – amerykański lekkoatleta, sprinter
- Fred Wright (ur. 1999) – brytyjski kolarz
- Geoffrey Wright (ur. 1959) – australijski reżyser i scenarzysta
- Georg Henrik von Wright (1916–2003) – fiński filozof i logik
- Herbert Wright (1894–1982) – brytyjski zapaśnik
- Ian Wright (ur. 1961) – nowozelandzki wioślarz
- Ian Wright (ur. 1963) – angielski piłkarz
- Isabella Wright (ur. 1997) – amerykańska narciarka alpejska
- Jackie Wright (1904–1989) – północnoirlandzki aktor
- James Wright (1927–1980) – amerykański poeta
- James Wright (ur. 1986) – angielski żużlowiec
- Jamie Wright (ur. 1976) – kanadyjski hokeista
- Jeff Wright (1952–1975) – amerykański skoczek narciarski
- Jeffrey Wright (ur. 1965) – amerykański aktor
- Jeremiah Wright (ur. 1941) – amerykański duchowny kalwiński
- Jim Wright (ur. 1960) – brytyjski dyrektor do spraw marketingu w zespołach Formuły 1
- Joe Wright (ur. 1972) – brytyjski reżyser
- John Joseph Wright (1909–1979) – amerykański duchowny rzymskokatolicki i malarz
- John Wright (1929–2001) – brytyjski bokser
- John C. Wright (ur. 1961) – amerykański pisarz
- Joseph Wright of Derby (1734–1797) – angielski malarz
- Julian Wright (ur. 1987) – amerykański koszykarz
- Justin Wright (1981–2008) – amerykański animator
- Kevin Wright (ur. 1995) – sierraleoński piłkarz
- Kory Wright (ur. 1985) – kanadyjski snowboardzista
- Kristy Wright (ur. 1978) – australijska aktorka
- Larry Wright (ur. 1954) – amerykański koszykarz
- Letitia Wright (ur. 1993) – amerykańska aktorka
- Lizz Wright (ur. 1980) – amerykańska piosenkarka i kompozytorka
- Lorenzo Wright (1926–1972) – amerykański lekkoatleta, skoczek w dal i sprinter
- Marc Wright (1890–1975) – amerykański lekkoatleta, skoczek o tyczce
- Mark Wright (ur. 1963) – angielski piłkarz
- Mauricio Wright (ur. 1970) – kostarykański piłkarz
- Max Wright (1943–2019) – amerykański aktor
- Michael Wright (ur. 1956) – amerykański aktor
- Michael Wright (1980–2015) – amerykański koszykarz
- Milton Wright (1828–1917) – amerykański duchowny Kościoła Zjednoczonych Braci w Chrystusie
- Monica Wright (ur. 1988) – amerykańska koszykarka
- Nicholas Thomas Wright (ur. 1948) – angielski duchowny anglikański
- Overton Vertis Wright (1939–1980) – amerykański wokalista
- Herbert Wright – brytyjski zapaśnik
- Peter Wright (ur. 1970) – szkocki darter
- Peter Wright (1916–1995) – brytyjski funkcjonariusz służb specjalnych
- Richard Wright (1908–1960) – amerykański pisarz
- Richard B. Wright (1937–2017) – kanadyjski pisarz
- Richard Wright (1943–2008) – brytyjski klawiszowiec
- Richard Wright (ur. 1977) – angielski piłkarz i trener
- Robert Wright (1752–1826) – amerykański polityk
- Robert H. Wright (1906–1985) – amerykański fizykochemik
- Robert Wright (ur. 1957) – amerykański dziennikarz
- Robin Wright (ur. 1966) – amerykańska aktorka
- Ronald Wright (ur. 1948) – brytyjski pisarz
- Ronald Wright (ur. 1971) – amerykański bokser
- Ryan Wright (ur. 1987) – kanadyjski koszykarz
- Sarah Wright (ur. 1983) – amerykańska aktorka
- Sewall Wright (1889–1988) – amerykański biolog i genetyk
- Sharone Wright (ur. 1973) – amerykański koszykarz
- Simon Wright (ur. 1963) – brytyjski perkusista
- Stephen Wright (ur. 1970) – brytyjski duchowny rzymskokatolicki
- Steven Wright (ur. 1958) – angielski seryjny morderca
- Steven Wright (1984) – amerykański baseballista
- Stevie Wright (1947–2015) – australijski muzyk i kompozytor
- Susanna Wright (1697–1784) – amerykańska poetka
- Tandi Wright (ur. 1970) – nowozelandzka aktorka
- Tanisha Wright (ur. 1983) – amerykańska koszykarka
- Teresa Wright (1918–2005) – amerykańska aktorka
- Thomas Wright (1711–1786) – amerykański astronom
- Toby Wright – amerykański producent muzyczny
- Tommy Wright (ur. 1944) – angielski piłkarz
- Tommy Wright (ur. 1963) – północnoirlandzki piłkarz
- Trevor Wright (ur. 1946) – brytyjski i nowozelandzki lekkoatleta, biegacz
- Trevor Wright (ur. 1982) – amerykański aktor i model
- Walter Wright (1901–1982) – amerykański zapaśnik
- Will Wright (ur. 1960) – amerykański projektant gier komputerowych
- William Joseph Wright (1952–2021) – australijski duchowny rzymskokatolicki
- Bradley Wright-Phillips (ur. 1985) – angielski piłkarz
- Shaun Wright-Phillips (ur. 1981) – angielski piłkarz

Geografia

Wikipedia

# writer

osoba malująca sprayem; graficiarz

SJP.pl

- LibreOffice Writer – edytor tekstu
- OpenOffice.org Writer – edytor tekstu
- Writer – album Carole King z 1970 roku

Wikipedia

# wrl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = hist. polit. Węgierska Republika Ludowa;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) WRL był niezbyt przyjemnym okresem historii Węgier.

Wiktionary

# wrn

skrót od:
1. Wojewódzka Rada Narodowa - organ władzy państwowej w PRL;
2. Wolność, Równość, Niepodległość - konspiracyjna partia polityczna działająca w czasie II wojny światowej

SJP.pl

# wro

środowiskowo: Wrocław; wro

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = pot. Wrocław

Wiktionary

# wróbel

mały ptak z rodziny wikłaczy, gnieżdżący się w pobliżu domostw, w osiedlach i miastach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. ornit. nazwa systematyczna|Passer domesticus|ref=tak., mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

(1.2) ornit. nazwa niektórych gatunków ptaków z podrodziny wróbli (1.3), a w szczególności z rodzaju: nazwa systematyczna|Passer|ref=tak., nazwa systematyczna|Gymnoris|ref=tak., nazwa systematyczna|Carpospiza|ref=tak., nazwa systematyczna|Petronia|ref=tak.

(1.3) wróble ornit. nazwa systematyczna|Passerinae|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny wróblowatych;

Wiktionary

- wróbel – nazwa gatunków ptaków z rodziny wróblowatych, do której zaliczane są dwie podrodziny: cynamończyki oraz wróble

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ania karmi wróble okruchami chleba.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrubɛl, AS: vrubel

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróblica ż., wróbliczka ż., wróble lm., wróblowate lm., wróblowe lm.

:: zdrobn. wróbelek m.

przym. wróbli, wróblowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wróbel zwyczajny, wróbel domowy, jagodnik

Wiktionary

# wróbelek

zdrobnienie od: wróbel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. wróbel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Raz wróbelek Elemelek znalazł w polu kartofelek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vruˈbɛlɛk, AS: vrubelek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróbel mzw., wróblica ż., wróbliczka ż., wróblowate lm nm.

przym. wróbli

Wiktionary

# wrobić

1. pot. wplątać kogoś w jakąś nieprzyjemną dla niego sprawę;
2. wpleść w tworzoną tkaninę nitki innego typu bądź innej barwy;
3. pot. wrobić się - nieświadomie zgodzić się na udział w nieprzyjemnej dla siebie sytuacji

SJP.pl

# wróblak

1. rzadko: pisklę wróbla; wróblę;
2. dawniej: śnieżka (ptak z rodziny wikłaczy)

SJP.pl

# wróblątko

pisklę wróbla; wróblę

SJP.pl

# wróblę

pisklę wróbla; wróblątko

SJP.pl

# wróblew

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Wróblew – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Wróblew
- Wróblew – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Skomlin
- Wróblew – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków

Wikipedia

# wróblewo

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Wróblewo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wołów
- Wróblewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek
- Wróblewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Radzanów
- Wróblewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Naruszewo
- Wróblewo – część wsi Rekowo w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
- Wróblewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Suchy Dąb
- Wróblewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kostrzyn
- Wróblewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki

Wikipedia

# wróblewski

przymiotnik od: Wróblew

SJP.pl

Wróblewski (forma żeńska: Wróblewska; liczba mnoga: Wróblewscy) – polskie nazwisko. Nazwisko pochodzi od słowa wróbel (gatunek ptaka).

Wikipedia

# wróbli

→ wróbel; wróblowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla wróbla; dotyczący, odnoszący się do wróbla

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: wróbel

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrublʲi, AS: vrublʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróbel, wróbelek, wróblica, wróbliczka

Wiktionary

# wróblica

samica wróbla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. samica wróbla

(1.2) przen. spryciara

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy łatwo jest odróżnić wróblicę od wróbla?

(1.2) Życie jest małą ściemniarą, / wróblicą, wygą, cwaniarą. / Plącze nam nogi i mówi idź!

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wróbli

rzecz. wróbel mzw., wróbelek mzw.

Wiktionary

# wróbliczka

samiczka wróbla

SJP.pl

# wróblik

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Wróblik – osada
- Wróblik – szczyt w Górach Opawskich

Wikipedia

# wróblowate

o cechach wróblowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Passeridae|Rafinesque|ref=tak., rodzina ptaków do której zaliczane są dwie podrodziny;

Wiktionary

Wróble, wróblowate (Passeridae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), wcześniej klasyfikowana jako podrodzina wikłaczowatych (Ploceidae). Do wróbli zalicza się około czterdziestu gatunków. Większość z nich to małe ptaki o długości 10–20 cm. Oryginalnie zamieszkiwały Afrykę i Eurazję. Gatunki przystosowane do życia pośród ludzi, głównie wróbel zwyczajny, skolonizowały wiele osad ludzkich na całym świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Cynamończyk zaliczany jest do wróblowatych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróbel mzw., wróbelek mzw., wróblowe lm nm.

Wiktionary

# wróblowaty

o cechach wróblowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# wróblowe

1. → wróbel;
2. o cechach wróblowych (rząd ptaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Passeriformes|Linnaeus|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spośród wróblowych najmniejszym gatunkiem jest raniuszczyk.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróbel mzw., wróblowate lm. nmos.

Wiktionary

# wróblowice

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 2 podstawowe

- Wróblowice – część miasta Bielsko-Biała
- Wróblowice – część miasta Kraków, w delagaturze Kraków-Podgórze
- Wróblowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
- Wróblowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Zakliczyn
- Wróblowice – część wsi Kozy w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Kozy

Wikipedia

# wróblowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wróblowicami, dotyczący Wróblowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wróblowice nmos.

Wiktionary

# wróblowy

1. → wróbel;
2. o cechach wróblowych (rząd ptaków)

SJP.pl

# wróć

1. przyjść do miejsca, w którym już się było;
2. zacząć robić coś ponownie lub po przerwie; powtórzyć się;
3. odzyskać poprzedni stan

SJP.pl

# wroc.

skrót

(1.1) = wrocławski

Wiktionary

# wrocanka

wieś w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Wrocanka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
- Wrocanka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Miejsce Piastowe

Wikipedia

# wrocek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) pot. żart. Wrocław

Wiktionary

Wrocek – kot domowy rasy kot brytyjski, porzucony na wrocławskim dworcu autobusowym, a następnie adoptowany przez prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka i mieszkający w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Kot jest wykorzystywany w promocji miasta.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sam kiedyś miałem przyjemność pracowania na ohapie we Wrocku w rozlewni wina.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. podwrocławski

rzecz. wrocławianin mos., wrocławianka ż., Wrocław mrz.

Wiktionary

# wrócenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wrócić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vruˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: vrucẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wrócić

Wiktionary

# wrochna

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Wrochna – polski fizyk
- Małgorzata Wrochna – polska malarka i lekarz

Wikipedia

# wrócić

1. przyjść do miejsca, w którym już się było;
2. zacząć robić coś ponownie lub po przerwie; powtórzyć się;
3. odzyskać poprzedni stan

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wracać)

(1.1) dokonany od|wracać.

czasownik zwrotny dokonany wrócić się (ndk. wracać się)

(2.1) dokonany od|wracać się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrut͡ɕit͡ɕ, AS: vrućić

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wracać, zawracać

rzecz. wrócenie n., zwrot mrz.

Wiktionary

# wrócimir

dawne imię męskie

SJP.pl

# wrocisław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Wrocisław, Wrocsław, Wrosław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Wroci- ("wrócić, wrócić się, przywrócić") i -sław ("sława"). Może zatem oznaczać "ten, który przywróci sławę". Polska nazwa miasta Wrocław pochodzi od jednej ze skróconych form tego imienia: Wrocisław → Wrocsław. Podobną etymologię ma nazwa stolicy Słowacji, Bratysława.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czeskiemu księciu Wrocisławowi przypisuje się założenie naszego miasta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wrocław mrz.

Wiktionary

# wrocisława

imię żeńskie

SJP.pl

Wrocsława, Wrocława – staropolskie imię żeńskie. Składa się z członu Wroci- ("wrócić, wrócić się, przywrócić") i -sława ("sława"). Może zatem oznaczać "ta, która przywróci sławę".

Wrocsława imieniny obchodzi 23 stycznia i 17 maja.

Wikipedia

# wrocisławczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wrocisławy lub z nią związany

SJP.pl

# wrocisławek

zdrobnienie od: Wrocisław (imię męskie)

SJP.pl

# wrocisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wrocisławy lub z nią związany

SJP.pl

# wrocisławka

zdrobnienie od: Wrocisław (imię męskie)

SJP.pl

# wrocisławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wrocisławka lub z nim związany

SJP.pl

# wrocisławostwo

Wrocisław z małżonką; Wrocisławowie

SJP.pl

# wrocisławowie

Wrocisław z małżonką; Wrocisławostwo

SJP.pl

# wrocisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wrocisława lub z nim związany

SJP.pl

# wróciwoj

imię męskie

SJP.pl

# wrocki

nazwisko

SJP.pl

Wrocki – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń.

Wikipedia

# wroczyński

nazwisko

SJP.pl

# wrocław

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;

Wiktionary

Wrocław (niem. Breslau, śl.-niem. Brassel, Gruß-Brassel, łac. Vratislavia, cz. Vratislav) – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej Polsce, siedziba władz województwa dolnośląskiego i powiatu wrocławskiego. Położone w Europie Środkowej, na Nizinie Śląskiej, nad Odrą i czterema jej dopływami. Jest historyczną stolicą Dolnego Śląska, a także całego Śląska.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) We Wrocławiu jeżdżą niebieskie tramwaje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔt͡swaf, AS: vrocu̯af

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrocławianin mos., wrocławianka ż., wrocławiak mos., Wrocek mrz., Wrocisław mrz., Wrocławice nmos.

przym. wrocławski, podwrocławski, pozawrocławski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. Wrocisław; skr. W-w

Wiktionary

# wrocławiaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od wrocławiak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrocławiak m.

Wiktionary

# wrocławiak

potocznie o mieszkańcu Wrocławia; wrocławianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mieszkaniec Wrocławia

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vrɔt͡sˈwavʲjak, AS: vrocu̯avʹi ̯ak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wrocław m., wrocławianin m., wrocławianka ż.

:: zdrobn. wrocławiaczek m.

:: fż. wrocławiaczka ż.

przym. wrocławski, podwrocławski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrocławianin

Wiktionary

# wrocławianeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wrocławianka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrocławianka ż.

Wiktionary

# wrocławianin

mieszkaniec Wrocławia; wrocławiak (potocznie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wrocławia

(1.2) osoba pochodząca z Wrocławia, urodzona we Wrocławiu

Wiktionary

Grupa wydawnicza Wrocławianin – wydaje trzy magazyny:

- „Wrocławianin – magazyn miejski” – miesięcznik, nakład: 15 tys. egzemplarzy, o tematyce społeczno-kulturalnej wydawany od 2005 we Wrocławiu, kolportowany jest na terenie aglomeracji wrocławskiej. Dane techniczne: format A3, kolor.

- „Wrocławianin – magazyn Polski zachodniej i południowej” – miesięcznik, nakład: 25 tys. egzemplarzy, bezpłatny miesięcznik wspierający dolnośląskie i opolskie samorządy. Pokazuje sukcesy firm działających na krajowym i zagranicznym rynku, promuje najlepsze samorządy, atrakcyjne miejsca do zamieszkania, inwestowania, wypoczynku. Obejmuje swym zasięgiem obszar Dolnego Śląska, Opolszczyzny i województwa lubuskiego. Dane techniczne: format A3, kolor.

- „Wrocławski Senior” – miesięcznik, nakład: 15 tys. egzemplarzy, magazyn poświęcony sprawom wrocławskich seniorów i do nich adresowany. Ma charakter informacyjno-poradnikowy. Gazeta przyjazna osobom starszym, z interesującymi dla nich artykułami, do której chętnie zajrzą również młodsi czytelnicy, którzy chcą wiedzieć, jakimi sprawami żyją ich dziadkowie i babcie. „Wrocławski Senior” przełamuje stereotypy – przedstawia aktywnych seniorów, którzy chcą korzystać z propozycji przygotowanych przez różne firmy i instytucje dla osób 55+. Dane techniczne: format A4, kolor, kreda.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌvrɔt͡swaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: vrocu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wrocław m., Wrocek m., wrocławiak m.

:: fż. wrocławianka ż.

przym. wrocławski, podwrocławski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. wrocławiak

Wiktionary

# wrocławianka

mieszkanka Wrocławia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wrocławia

(1.2) kobieta pochodząca z Wrocławia, urodzona we Wrocławiu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvrɔt͡swaˈvʲjãnka, AS: vrocu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wrocław m., Wrocek m., wrocławiak m.

:: zdrobn. wrocławianeczka ż.

:: fm. wrocławianin m.

przym. wrocławski, podwrocławski

Wiktionary

# wrocławice

Wrocławice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

Wikipedia

# wrocławski

→ Wrocław (miasto), → Wrocławskie (region)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od: Wrocław

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez 10 miesięcy wrocławskiej policji i prokuraturze nie udało się złapać sprawców kradzieży trzech milionów złotych z wrzutni bankowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vrɔt͡sˈwafsʲci, AS: vrocu̯afsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wrocław m., wrocławianin m., wrocławiak m., wrocławianka ż.

przym. podwrocławski

Wiktionary

# wrocławskie

→ Wrocław (miasto), → Wrocławskie (region)

SJP.pl

# wrocławskość

→ wrocławski

SJP.pl

#### Patrz:

wrocławski

# wrodzić

czasownik dokonany (ndk. wradzać)

(1.1) przekazać coś poprzez urodzenie

czasownik zwrotny dokonany wrodzić się (ndk. wradzać się)

(2.1) urodzić się, mając cechę lub cechy obserwowalne w rodzinie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z powodu wrodzonego pesymizmu Rozalia nie kupiła nigdy losu na żadną loterię.

(2.1) W kogo tyś się wrodziła, dziewczyno?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wradzanie, wrodzenie n.

czas. wradzać ndk.

Wiktionary

# wrodzony

przymiotnik

(1.1) właściwy istocie żywej od urodzenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Agresja ludzka jest wrodzona czy nabyta?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vrɔˈd͡zɔ̃nɨ, AS: vroʒõny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrodzoność

czas. wrodzić się dk., wradzać się ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naturalny, przyrodzony, daw. pierworodny

Wiktionary

# wróg

1. osoba lub grupa osób nieprzychylnie nastawiona do innej osoby lub grupy osób, np. wróg kobiet; nieprzyjaciel;
2. państwo, z którym prowadzi się wojnę; nieprzyjaciel;
3. wojsko nieprzyjaciela;
4. osoba zwalczająca coś, odnosząca się do czegoś z niechęcią, np. wróg palenia papierosów; przeciwnik;
5. coś, co szkodzi komuś lub czemuś, np.: Wrogiem pszczół jest wiatr.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami

(1.2) państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy pani mąż miał jakichś wrogów?

(1.2) Piętnastu naszych żołnierzy dostało się w ręce wroga.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vruk, AS: vruk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrogość ż.

przym. wrogi

przysł. wrogo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieprzyjaciel

(1.1) nieprzyjaciel, przeciwnik

Wiktionary

# wrogi

nieprzyjazny, nieprzychylnie nastawiony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

(1.2) o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem

forma rzeczownika.

(2.1) daw. plural|wróg.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wrogi statek pływał u wybrzeży wyspy.

(2.1) Wrogi, o Panie, pastwią się nade mną / I na mieszkanie dali otchłań ciemną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔɟi, AS: vroǵi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróg m., wrogość ż.

przysł. wrogo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niechętny, surowy; przest. wraży

Wiktionary

# wrogo

przysłówek

(1.1) w sposób wrogi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy wstała, kot zaczął wrogo syczeć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔɡɔ, AS: vrogo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrogość, wróg

przym. wrogi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nieprzyjaźnie

Wiktionary

# wrogocin

Wrogocin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

Wieś duchowna Wrogocino, własność prebendalna płockiej kapituły katedralnej w 1542 roku położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

# wrogość

nieprzyjazne uczucia wobec kogoś albo czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔɡɔɕt͡ɕ, AS: vrogość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróg m.

przym. wrogi

przysł. wrogo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) animozja, antypatia, awersja, niechęć, nienawiść

Wiktionary

# wrolować

rolując, wprowadzić coś do wnętrza czegoś

SJP.pl

# wrolowywać

rolując, wprowadzać coś do wnętrza czegoś

SJP.pl

# wromak

nazwisko

SJP.pl

# wron

pospolity ptak z rodziny krukowatych

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub męskorzeczowy

(1.1) = hist. Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vrɔ̃n, AS: vrõn

Wiktionary

# wrona

pospolity ptak z rodziny krukowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Corvus|Linnaeus|ref=tak., ptak z rodziny krukowatych;

(1.2) pogard. godło III Rzeszy

(1.3) daw. przen. kleks

forma przymiotnika.

(2.1) lp. ż. zob. wrony.

Wiktionary

Wrona siwa, wrona (Corvus corone) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae), zamieszkujący Eurazję oraz niewielkie obszary w północnej Afryce. Zasadniczo wędrowny, choć duża część osobników jest już osiadła (zwłaszcza populacje miejskie). Nie jest zagrożony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kraczące przeraźliwie / Wrony dziś dach nasz obsiadły.

(1.2) Ślad po szwabskiej wronie długo pozostawał widoczny na dawnym Domu Partii.

(1.3) Malec sadzi wrony jak najęty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃na, AS: vrõna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wronki nmos., Wronka ż., wroniec mzw.

:: zdrobn. wronka ż.

przym. wroni, wrony, wronowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Łódź, Poznań|glapa.

(1.2) gapa

(1.3) żyd

Wiktionary

# wronczanin

mieszkaniec Wronek

SJP.pl

# wronczanka

mieszkanka Wronek

SJP.pl

# wrończyk

ptak należący do krukowatych, upierzenie czarne, czerwony dziób

SJP.pl

Wrończyk (Pyrrhocorax pyrrhocorax) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Występuje w zachodniej i południowej Europie, północno-zachodniej Afryce (izolowane populacje także w Etiopii) oraz zachodniej, środkowej i wschodniej Azji. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

# wronczyn

Miejscowości w Polsce i ich części

- Wronczyn – część miasta Olesno, w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Olesno
- Wronczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska
- Wronczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Stęszew

Wikipedia

# wronecki

→ Wronki; wroniecki, wronkowski

SJP.pl

# wroni

→ wrona

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący wrony, odnoszący się do wrony

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) taki, który należy do wrony

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla wrony, mający cechy wrony

Wiktionary

#### Patrz:

wrona

#### Przykłady

(3.1) Bardzo mi przyjemnie poznać, — rzekł Marks, wyciągając długą, kościstą rękę, bardzo podobną do wroniej nogi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃ɲi, AS: vrõńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wroniec mzw./mrz., wrony mzw., wrona ż., wronka ż., Wronka ż., Wronki nmos.

przym. wrony

Wiktionary

# wroniasty

1. podobny do wrony; wronowaty;
2. potocznie: związany z Wojskową Radą Ocalenia Narodowego

SJP.pl

# wroniątko

pisklę wrony; wronię

SJP.pl

# wronię

pisklę wrony; wroniątko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. młode wrony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W gnieździe było troje wroniąt.

Wiktionary

# wroniec

1. podgatunek wrony siwej; wrona czarna, czarnowron;
2. rodzaj roślin z gromady widłaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Corvus corone corone|Linnaeus|ref=tak., ptak z rodziny krukowatych, cały czarny z zielonkawym połyskiem;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) bot. nazwa systematyczna|Huperzia|Bernh.|ref=tak., trująca roślina należąca do rodziny widłakowatych, o pędach gęsto pokrytych drobnymi listkami;

Wiktionary

- Wroniec – wieś w województwie małopolskim
- Wroniec – wzniesienie w Górach Sowich
- wroniec – rodzaj roślin z gromady widłaków
- wroniec – inna nazwa czarnowrona (Corvus corone)
- Wroniec – napisana w konwencji baśni powieść Jacka Dukaja o stanie wojennym 1981 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Od gawrona wroniec różni się nieco sylwetką.

(2.1) Porośnięte wrońcem skałki oświetlały słabe promienie słońca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrony mzw., wrona ż., wronka ż., Wronki nmos., Wronka ż.

przym. wroni, wrony, wronowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. czarnowron, wrona czarna

Wiktionary

# wroniecki

→ Wronki; wronecki, wronkowski

SJP.pl

# wroników

Wroników – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wieś Wroników jest to bardzo stara miejscowość, należąca do rodu Jelitczyków herbu Koźlerogi, potomków słynnego Floriana Szarego.

Wikipedia

# wronin

- Wronin – część miejscowości Czorsztyn (obecnie we większości pod wodą Jeziora Czorsztyńskiego)
- Wronin – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
- Wronin – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Polska Cerekiew

Wikipedia

# wronisko

zgrubienie od: wrona; wrońsko

SJP.pl

# wroniszewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Wroniszewski – polski historyk
- Józef Kazimierz Wroniszewski – polski historyk, powieściopisarz
- Michał Wroniszewski – polski psychiatra, społecznik, działacz opozycji

Wikipedia

# wronka

zdrobnienie od: wrona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w gminie Lubowidz;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Giżycko;

Wiktionary

## Miejscowości w Polsce

- Wronka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Lubowidz
- Wronka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃nka, AS: vrõnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wroniec mzw./mrz., wronka ż., wrona ż., gawron m., Wronki nmos.

przym. wroni, wroniecki, wronkowski

Wiktionary

# wronki

zdrobnienie od: wrona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim;

(1.2) geogr. adm. gmina w województwie wielkopolskim, z siedzibą we Wronkach (1.1);

(1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Świętajno;

(1.4) pot. środ. zakład karny we Wronkach (1.1);

Wiktionary

Wronki (niem. Wronke, Fronich) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wronki. Położone nad rzeką Wartą, ok. 58 km na północny zachód od centrum Poznania.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1383 roku, położone było w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.4) Zbychu garuje we Wronkach od lutego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃ŋʲci, AS: vrõŋʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wronka ż., wrona ż., Wronka ż.

przym. wroni, wroniecki, wronkowski

Wiktionary

# wronkowski

→ Wronki; wroniecki, wronecki

SJP.pl

# wronowatość

ogół cech typowych dla wrony

SJP.pl

# wronowaty

podobny do wrony; wroniasty

SJP.pl

# wronowski

nazwisko

SJP.pl

# wroński

nazwisko

SJP.pl

Wroński – nazwisko występujące przede wszystkim w Polsce, a także m.in. na Białorusi.

Niektóre osoby noszące to nazwisko:

- Adam Wroński (1850/51–1915) – skrzypek, kompozytor, dyrygent, pedagog
- Andrzej Wroński (1956–2017) – historyk, dziennikarz i publicysta
- Andrzej Wroński (ur. 1965) – zapaśnik, mistrz olimpijski
- Antoni Wroński (1785–1840) – nauczyciel, burmistrz
- Bohdan Wroński (1908–1985) – komandor
- Imisław Wroński (??-1365) – biskup płocki
- Jacek Wroński (ur. 1960) – dziennikarz
- Jerzy Wroński (1929–2011) – profesor neurochirurg
- Jerzy Wroński (ur. 1930) – malarz
- Józef Hoene-Wroński (1776–1853) – naukowiec
- Marcin Wroński (ur. 1972) – pisarz
- Mieczysław Wroński (1926–1997) – chemik
- Paweł Wroński (ur. 1964) – dziennikarz
- Piotr Wroński (ur. 1957) – były oficer służb specjalnych PRL i III RP
- Stanisław Wroński (1848-1898) – malarz, powstaniec styczniowy
- Stanisław Wroński (1916-2003) – historyk, działacz komunistyczny i państwowy
- Stanisław Wroński (1923-1944) – powstaniec warszawski
- Stanisław Wroński (1929-2018) – chemik
- Szczęsny Kościesza Wroński (ur. 1951) – poeta, aktor
- Tadeusz Wroński (1915–2000) – skrzypek, pedagog
- Zygmunt Wroński (ur. 1932) – działacz polityczny

Wikipedia

# wrońskian

wyznacznik macierzy Wrońskiego

SJP.pl

Wrońskian – wyznacznik znajdujący zastosowanie w rachunku różniczkowym i równaniach różniczkowych, opracowany przez polskiego matematyka Józefa Hoene-Wrońskiego, nazwany tak na jego cześć.

Jednym z zastosowań jest użycie lematu Wrońskiego do znajdowania układów funkcji liniowo niezależnych.

Wikipedia

# wrońsko

zgrubienie od: wrona; wronisko

SJP.pl

Wrońsko – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Konopnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

W pobliżu wsi, za leśniczówką, znajdował się pomnik poległym "O utrwalanie władzy ludowej".

Wikipedia

# wrony

przestarzale o koniu lub jego maści: barwy czarnej, kary

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) (o maści konia i barwie innych zwierząt) czarny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) koń o czarnym (wronym) umaszczeniu

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: wrona

Wiktionary

- wrony – niektóre ptaki z rodziny krukowatych

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃nɨ, AS: vrõny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wroniec mzw./mrz., wrona ż., wronię n.

przym. wroni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kary

(2.1) karosz

Wiktionary

# wróść

rzadko: wrosnąć;
1. rosnąc, zakorzenić się w coś;
2. stać się częścią czegoś

SJP.pl

# wroślik

grzyb pasożytniczy z klasy glonowców

SJP.pl

Peronospora Corda (wroślik) – rodzaj organizmów zaliczanych do lęgniowców.

Wikipedia

# wroślikowate

o cechach wroślikowatych (rodzina organizmów)

SJP.pl

Wroślikowate (Peronosporaceae de Bary – rodzina organizmów zaliczanych do królestwa chromistów (Chromista).

Wikipedia

# wroślikowaty

o cechach wroślikowatych (rodzina organizmów)

SJP.pl

# wroślikowiec

przedstawiciel rzędu organizmów z klasy grzybopodobnych lęgniowców

SJP.pl

# wroślowate

rodzina organizmów z królestwa chromistów, zaliczana do grzybopodobnych lęgniowców; wroślikowate

SJP.pl

# wroślowaty

o cechach wroślowatych (rodzina organizmów)

SJP.pl

# wroślowiec

przedstawiciel rodziny glonowców z klasy lęgniowców

SJP.pl

# wrosnąć

wróść;
1. rosnąc, zakorzenić się w coś;
2. stać się częścią czegoś

SJP.pl

# wrośniaczek

rodzaj grzybów z rzędu żagwiowców

SJP.pl

Diplomitoporus Domański (wrośniaczek) – rodzaj grzybów z rzędu żagwiowców (Polyporales).

Wikipedia

# wrośniak

grzyb z rodziny żagwiowatych

SJP.pl

Trametes Fr. (wrośniak) – rodzaj grzybów z rodziny żagwiowatych (Polyporaceae).

Wikipedia

# wrośnięty

taki, który wrósł; wrosły

SJP.pl

# wrost

(zwykle w liczbie mnogiej);
1. obcy twór w minerałach, zwykle drobny kryształ innego minerału; wrostek;
2. potocznie: włosek wrośnięty w skórę po goleniu lub depilacji

SJP.pl

# wrostek

1. (zwykle w liczbie mnogiej) obcy twór w minerałach, zwykle drobny kryształ innego minerału; wrost;
2. element fonetyczny w rdzeniu wyrazu, będący wykładnikiem określonej formy gramatycznej; infiks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. element słowotwórczy umieszczany wewnątrz leksemu, np. morfem wewnątrz rdzenia wyrazu;

Wiktionary

- wrostek (infiks) – morfem wewnątrz rdzenia wyrazu
- wrostek (inkluzja) – ciało obce w minerale

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔstɛk, AS: vrostek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infiksacja

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) infiks

Wiktionary

# wrosły

rzadko: wrosnąć;
1. rosnąc, zakorzenić się w coś;
2. stać się częścią czegoś

SJP.pl

# wrota

1. przestarzale: wielkie drzwi, najczęściej dwuskrzydłowe, dawniej np. w murach zamków, dziś w budynkach gospodarczych;
2. przenośnie:
a) punkt, w którym coś się rozpoczyna;
b) coś, co pozwala na osiągnięcie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wielkie drzwi frontowe

(1.2) przen. sposób, szansa na osiągnięcie czegoś znaczącego

Wiktionary

- wrota – rodzaj przełęczy, np. Wrota Chałubińskiego
- wrota – zamknięcie przelotu bramy
- Wrota – skała w Ojcowskim Parku Narodowym
- Wrota – żleb opadający z południowych stoków poniżej Pośredniego Goryczkowego Wierchu do Doliny Cichej w słowackich Tatrach Zachodnich

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wszedłem do kościoła ogromnymi wrotami.

(1.1) Po śmierci chciałbym przekroczyć wrota do nieba.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔta, AS: vrota

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wrotny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) brama; daw. odrzwia, podwoje, wierzeje

Wiktionary

# wrotek

przedstawiciel jednego z typów zwierząt tkankowych

SJP.pl

Wikipedia

# wrotka

1. urządzenie z kółkami przymocowane do obuwia;
2. but z przymocowanymi od spodu kółkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. podeszwa przyczepiana do buta, wyposażona w kółka, umożliwiająca jazdę;

(1.2) inform. slang. informacja w treści listu elektronicznego o autorze cytowanego fragmentu;

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) małe wrota

Wiktionary

Wrotka (od ang. wrote – napisał) – zamieszczony na początku wiadomości internetowej krótki tekst informujący, zgodnie z prawem autorskim, o źródle cytowanej wypowiedzi.

Tekst taki może zawierać nazwę użytkownika (imię i nazwisko lub nick), jego adres poczty elektronicznej, datę i godzinę wysłania wiadomości i jej temat. Wrotka jest najczęściej wstawiana automatycznie przez newsreader lub program pocztowy. Niektóre z tych programów umożliwiają skonfigurowanie treści wrotki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zosia od rana jeździ na wrotkach.

(1.2) Twoja nowa wrotka jest bardzo zabawna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔtka, AS: vrotka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrotkarz mos.

przym. wrotkarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) roller

Wiktionary

# wrotkarka

kobieta jeżdżąca na wrotkach

SJP.pl

# wrotkarnia

tor do jazdy na wrotkach; wrotkowisko

SJP.pl

# wrotkarski

dotyczący wrotkarza, związany z jazdą na wrotkach

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wrotkarstwem, dotyczący wrotkarstwa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrotkarstwo n., wrotka ż., wrotkarz m., wrotkartka ż.

Wiktionary

# wrotkarstwo

Wrotkarstwo – grupa dyscyplin sportowych uprawianych na wrotkach dwuśladowych (tradycyjnych) oraz jednośladowych (potocznie nazywanych rolkami). Uprawiane rekreacyjnie i wyczynowo.

Wikipedia

# wrotkarz

osoba jeżdżąca na wrotkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. ktoś, kto jeździ na wrotkach, uprawia wrotkarstwo

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔtkaʃ, AS: vrotkaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrotka ż., wrotkarstwo n., wrotkarnia ż., wrotkowisko n.

:: fż. wrotkarka ż.

przym. wrotkowy, wrotkarski

Wiktionary

# wrotki

obuwie z przyczepionymi od spodu kółkami

SJP.pl

- wrotki (Rotifera) – typ zwierząt bezkręgowych
- wrotki – sprzęt sportowy, kółka przymocowywane do butów
- wrotki – rodzaj krótkich tekstów zamieszczanych na początku wiadomości internetowej
- Wrotki – miejscowość w województwie podlaskim

Wikipedia

# wrotkować

potocznie: jeździć na wrotkach

SJP.pl

# wrotkowisko

tor do jazdy na wrotkach; wrotkarnia

SJP.pl

# wrotkowo

Wikipedia

# wrotkowski

nazwisko

SJP.pl

# wrotkowy

→ wrotka

SJP.pl

#### Patrz:

wrotka

# wrotnisko

wydzielony teren służący do jazdy i wykonywania różnych ewolucji na łyżworolkach lub deskorolkach; wrotowisko

SJP.pl

# wrotnów

Wrotnów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Miedzna. Ma status sołectwa. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Miedznie.

Wikipedia

# wrotny

1. używany dawniej przymiotnik od: wrota;
2. dawniej: wracający; powrotny

SJP.pl

# wrotowisko

wydzielony teren służący do jazdy i wykonywania różnych ewolucji na łyżworolkach lub deskorolkach; wrotnisko

SJP.pl

# wrotycz

pospolita roślina zielna o dużych, pierzastych liściach i żółtopomarańczowych kwiatach zebranych w koszyczki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Tanacetum|L.|ref=tak., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;

Wiktionary

Wrotycz (Tanacetum L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 140–160 gatunków. Rośliny te występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej – w Europie, północnej Afryce, Azji oraz w Ameryce Północnej. W Polsce jako gatunki rodzime rosną: wrotycz baldachogroniasty T. corymbosum i wrotycz pospolity T. vulgare, natomiast jako zdziczałe i zadomowione: wrotycz maruna T. parthenium i wrotycz marunolistny T. parthenifolium. Rośliny z tego rodzaju rosną jako introdukowane w południowej części Ameryki Północnej, w Ameryce Południowej, w południowej Azji, w Australii i Nowej Zelandii oraz we wschodniej Afryce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wrotycz pospolity zyskał reputację jako środek odstraszający owady, szczególnie muchy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvrɔtɨt͡ʃ, AS: vrotyč

Wiktionary

# wrotyczówka

rozdestnica wrotyczówka - gatunek chrząszcza z rodziny stonkowatych

SJP.pl

# wróż

poetycko: ten, kto przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbita, wróżbiarz, kabalarz, kabalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ezot. mężczyzna przepowiadający przyszłość

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: wróżyć (się)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chodziła po przepowiednie do starego wróża mieszkającego pod lasem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżbitka ż., wróżbita mos., wróżbiarz mos., wróżbiarka ż., wróżenie n., wróżka ż.

czas. powróżyć dk., wróżyć ndk., wywróżyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wróżbiarz, wróżbita; daw. wieszczek; przest. wieszczbiarz

Wiktionary

# wróżba

1. przewidywanie przyszłości za pomocą kart, kryształowej kuli, wosku itd.; przepowiednia;
2. zjawisko uznane za zapowiedź czegoś; oznaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przepowiadanie przyszłości wraz z obrzędami towarzyszącymi temu

(1.2) zjawisko uznawane za zapowiedź czegoś

Wiktionary

Wróżenie (wróżbiarstwo, dywinacja) (łac. divinatio) – zespół czynności związanych z próbami przepowiadania przyszłości z pomocą specjalnych przedmiotów i technik, a według niektórych interpretacji, także sił nadnaturalnych (zob. siła wyższa). W środowisku naukowym wróżenie uznawane jest za pseudonaukę. Nie istnieje dowód potwierdzający skuteczność wróżenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. wróżyć

rzecz. wróżbiarskość ż., wróżbiarka ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz m., wróżbita m., wróżka ż., wróżbitka ż., wróżenie n.

przym. wróżebny, wróżbiarski

przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przepowiadanie, przepowiednia, wróżenie

(1.2) omen, proroctwo, przepowiednia, zapowiedź, znak

Wiktionary

# wróżbiarka

kobieta, która przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżka, kabalarka, kabalistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ponoć Basi jakaś wróżbiarka przepowiedziała wielką wygraną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vruʒˈbʲjarka, AS: vružbʹi ̯arka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżbiarstwo n., wróż m., wróżbita m., wróżba ż., wróżka ż., wróżbitka ż., wróżenie n.

:: fm. wróżbiarz m.

czas. wróżyć ndk., wywróżyć dk.

przym. wróżebny, wróżbiarski

przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wróżbitka, wróżka, kabalarka, kabalistka

Wiktionary

# wróżbiarski

dotyczący wróżbiarza, wróżbiarstwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wróżbiarstwem, dotyczący wróżbiarstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Fach wróżbiarski wiedźma przejęła po matce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżbitka ż., wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarskość ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos.

przysł. wróżbiarsko

czas. wróżyć

Wiktionary

# wróżbiarsko

przysłówek

(1.1) na sposób wróżbiarski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarskość ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos.

przym. wróżbiarski

Wiktionary

# wróżbiarskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wróżbiarskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos.

przym. wróżbiarski

przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. wieszczbiarskość

Wiktionary

# wróżbiarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) próby przepowiadania przyszłości za pomocą specjalnych przedmiotów i technik;

Wiktionary

Wróżenie (wróżbiarstwo, dywinacja) (łac. divinatio) – zespół czynności związanych z próbami przepowiadania przyszłości z pomocą specjalnych przedmiotów i technik, a według niektórych interpretacji, także sił nadnaturalnych (zob. siła wyższa). W środowisku naukowym wróżenie uznawane jest za pseudonaukę. Nie istnieje dowód potwierdzający skuteczność wróżenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tylko pokazywanie niedorzeczności związanych z wróżbiarstwem daje realne, pozytywne skutki.

(1.1) Babka Salomea uprawiała wróżbiarstwo i miała mnóstwo materiałów na ten temat.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżka ż., wróżbitka ż., wróżbita mos., wróżbiarskość ż., wróżba ż., wróżbiarz mos., wróżenie n., wróżbiarka ż.

czas. wróżyć ndk., powróżyć dk.

przym. wróżbiarski

przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mantyka; przest. wieszczbiarstwo

Wiktionary

# wróżbiarz

ten, kto przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbita, wróż, kabalarz, kabalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ezot. człowiek przepowiadający przyszłość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lecz obok, tych przodowników religji i oświaty, tuż obok, w jednej z takich samych brudnych, cuchnących izb, mieszkają i działają czarownicy, wróżbiarze i wiedźmy... tu też, gdzieś w pobliżu gnieździ się prastare pogaństwo.

(1.1) Zajmował się różnymi procederami, był sutenerem, fałszerzem pieniędzy, wróżbiarzem, magikiem i złodziejem, a zacierał za sobą ślady tak biegle, że policja karać go mogła co najwyżej za zuchwalstwo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvruʒbʲjaʃ, AS: vružbʹi ̯aš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżbiarstwo n., wróż mos., wróżbita mos., wróżba ż., wróżebność ż., wróżka ż., wróżbitka ż., wróżenie n.

:: fż. wróżbiarka ż.

czas. powróżyć dk., wróżyć ndk., wywróżyć dk.

przym. wróżebny, wróżbiarski

przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wróż, wróżbita; przest. wieszczbiarz; starop|czasownik.

Wiktionary

# wróżbita

podniośle: ten, kto przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbiarz, wróż, kabalarz, kabalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ezot. osoba zajmująca się wróżeniem

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: wróżbit

Wiktionary

Wróżenie (wróżbiarstwo, dywinacja) (łac. divinatio) – zespół czynności związanych z próbami przepowiadania przyszłości z pomocą specjalnych przedmiotów i technik, a według niektórych interpretacji, także sił nadnaturalnych (zob. siła wyższa). W środowisku naukowym wróżenie uznawane jest za pseudonaukę. Nie istnieje dowód potwierdzający skuteczność wróżenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wróż mos., wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos., wróżenie n., wróżka ż., powróżenie n., wywróżenie n., wróżbitka ż.

czas. powróżyć dk., wróżyć ndk., wywróżyć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jasnowidz, medium, wieszczek, wróż, wróżbiarz; przest. wieszczbiarz

Wiktionary

# wróżbitka

podniośle: kobieta, która przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbiarka, wróżka, kabalarka, kabalistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vruʒˈbʲitka, AS: vružbʹitka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżba ż., wróż m., wróżbiarz m., wróżbiarka ż., wróżka ż., wróżbiarstwo n., wróżenie n.

:: fm. wróżbita m.

czas. wróżyć ndk., wywróżyć dk.

przym. wróżebny, wróżbiarski

Wiktionary

# wróżda

zwyczaj wywierania krwawej zemsty na sprawcy zabójstwa krewnego (lub na kimś z jego rodu); wendeta, wendetta, vendetta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. prawo krwawej rodowej zemsty za zabójstwo (lub obrazę) w krajach dawnej Europy południowej i wschodniej

(1.2) stpol. walka

Wiktionary

Wendeta, vendetta, wróżda – zemsta jednej grupy na drugiej za zabójstwo krewnego. Rodzi to stosunek społeczny oparty na wzajemnej morderczej wrogości.

Słowo „wendeta” (wł. vendetta z łac. vindicta) to termin określający krwawą zemstę. Bardzo stary, archaiczny obyczaj ludowy, wywodzący się z Sycylii i znany także na Korsyce, został zaadaptowany przez środowisko włoskich mafii czy syndykatów. Oznaczał „polowanie” całej mafijnej organizacji na osobę wskazaną przez ojca chrzestnego. Jeżeli osoba zdradziła rodzinę lub zabiła jej członka, zaczyna się polowanie na nią celem jej zlikwidowania.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) wendetta, dintojra

Wiktionary

# wróżebność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. cecha tego, co wróżebne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wróżebny

rzecz. wróżbiarz mos.

Wiktionary

# wróżebny

1. będący wróżbą, oznaką czegoś;
2. dotyczący wróżb, służący do wróżenia, np. świeca używana do celów wróżebnych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) ezot. związany z wróżbą, dotyczący wróżby

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżka ż., wróżbitka ż., wróżbiarz mos., wróżbiarka ż., wróżba ż., wróżebność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mantyczny, proroczy, wieszczbiarski, wieszczy

Wiktionary

# wróżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wróżyć.; ezot. przepowiadanie przyszłości

Wiktionary

Wróżenie (wróżbiarstwo, dywinacja) (łac. divinatio) – zespół czynności związanych z próbami przepowiadania przyszłości z pomocą specjalnych przedmiotów i technik, a według niektórych interpretacji, także sił nadnaturalnych (zob. siła wyższa). W środowisku naukowym wróżenie uznawane jest za pseudonaukę. Nie istnieje dowód potwierdzający skuteczność wróżenia.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vruˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vružẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżbiarstwo n., wróż mos., wróżba ż., wróżka ż., wróżbiarz m., wróżbiarka ż., wróżbita mos., wróżbitka ż.

czas. wróżyć ndk., wywróżyć dk.

Wiktionary

# wróżka

wieszczka;
1. kobieta, która przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżbiarka, kabalarka, kabalistka;
2. postać z baśni mająca moc czynienia czarów; czarodziejka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. kobieta przepowiadająca przyszłość

(1.2) liter. baśniowa postać czyniąca czary;

(1.3) stpol. wróżba

Wiktionary

- wróżka – w literaturze osoba płci żeńskiej mająca moc czynienia czarów
- wróżka – kobieta zajmująca się wróżeniem
- „Wróżka” – polskie czasopismo
- „Wróżka” – obraz włoskiego malarza barokowego Giovanniego Piazzetty

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mężczyzna odwiedził wróżkę, aby dowiedzieć się trochę o przyszłości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvruʃka, AS: vruška

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróż m., wróżbiarz m., wróżbita m., wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbitka ż., wróżbiarstwo n., wróżenie n.

czas. wróżyć dk., wywróżyć dk.

przym. wróżebny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wróżbiarka, wróżbitka, daw. ciota

(1.2) czarodziejka

Wiktionary

# wróżkowy

→ wróżka

SJP.pl

#### Patrz:

wróżka

# wrożnik

sklepienie w kształcie trójkąta sferycznego, stanowiące przejście od kwadratu podbudowy do podstawy kopuły; żagielek

SJP.pl

# wróżyć

1. przepowiadać przyszłość, analizując jakiś układ, np. kart, fusów, gwiazd;
2. przewidywać w oparciu o znane sobie fakty;
3. być oznaką czegoś, co się stanie

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) ezot. przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę

(1.2) przen. (o obiektach, zjawiskach) zapowiadać

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvruʒɨt͡ɕ, AS: vružyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wróżbiarstwo n., wróżba ż., wróżbiarz m., wróżbiarka ż., wróż m., wróżka ż., wróżenie n., wróżbita mos., wróżbitka ż.

przym. wróżbiarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przepowiadać, zwiastować, przest. astrologować

Wiktionary

# wrr

1. wykrzyknik wyrażający złość; grr;
2. wykrzyknik wyrażający warczenie

SJP.pl

# wrrr

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja naśladująca warczenie zwierzęcia, np. psa

(1.2) onomatopeja naśladująca warkot urządzeń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vrːː, AS: v••r

Wiktionary

# wryć

1. rzadko: ryjąc, wkopać w coś;
2. potocznie: opanować pamięciowo (materiał przed egzaminem); wkuć;
3. wryć się - zagłębić się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) uderzając lub wciskając, zagłębić coś w miękkim podłożu

czasownik zwrotny dokonany wryć się (ndk. brak)

(2.1) uderzywszy lub wcisnąwszy się w miękkie podłoże, zagłębić się w nim

(2.2) utrwalić się w czyjejś świadomości na długi czas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I spostrzega teraz dopiero, że leży na płycie sarkofagu, którą czas strzaskał, w ziemię wrył i mchami przez wieki znów spoił.

(2.2) Ich krótka wizyta wryła się w pamięć wielu ludzi, zmieniła albo złamała im życie.

Wiktionary

# wrychle

dawniej, dziś gwarowo: w niedługim czasie, rychło

SJP.pl

# wrycza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. kaszubski herb szlachecki;

Wiktionary

Wrycza (Wrycz) – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia

# wrypać

potocznie:
1. pobić kogoś; wklupać;
2. zjeść coś; wszamać

SJP.pl

# wrypywać

potocznie: wsadzać, wbijać w coś

SJP.pl

# wrysować

rysując, wkomponować coś w istniejący rysunek

SJP.pl

# wrysowywać

rysując, wkomponowywać coś w istniejący rysunek

SJP.pl

# wrzący

1. o cieczach: zmieniać swój stan skupienia w gazowy w odpowiedniej temperaturze; gotować się;
2. kłębić, burzyć się;
3. odczuwać gwałtowne uczucia, podniecać się, być wzburzonym;
4. być pełnym zgiełku, kipieć, tętnić życiem

SJP.pl

# wrzalik

nazwisko

SJP.pl

# wrzask

głośny, przeraźliwy krzyk, wołanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bardzo głośny krzyk

Wiktionary

Wrzask – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Stryków.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

Przed 2023 r. miejscowość była częścią wsi Gozdów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uczniowie nie przestawali hałasować i musiałem uciszyć ich wrzaski.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wrzaskliwy

przysł. wrzaskliwie

czas. wrzeszczeć, wrzasnąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ryk, wycie

Wiktionary

# wrzaskliwie

przysłówek

(1.1) na sposób wrzaskliwy; z wrzaskiem; bardzo głośno

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Teraz natomiast zbliżyło się kilka łódeczek. Mali wioślarze, półnadzy chłopcy arabscy, wrzaskliwie usiłowali porozumieć się z załogą statku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzask mrz., wrzaskul mos., wrzaskula ż., wrzaskliwość n., wrzaskun mrz.

czas. ndk. wrzeszczeć, dk. zawrzeszczeć

przym. wrzaskliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) głośno, krzykliwie, hałaśliwie

Wiktionary

# wrzaskliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wrzaskliwie

SJP.pl

# wrzaskliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wrzaskliwy

SJP.pl

# wrzaskliwy

1. skory do wrzasku;
2. zbyt głośno brzmiący;
3. pełen wrzasku, hałasu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skłonny do wrzasku, wrzeszczenia

(1.2) przen. bardzo intensywny, o silnych kolorach, mocno przyciągający uwagę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wrzaskliwe, wygadane przekupki w spódnicach sztywnych od krochmalu i wysokich bieluśkich czepkach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzask m., wrzeszczenie n.

czas. wrzeszczeć ndk., wrzasknąć dk.

przysł. wrzaskliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krzykliwy

(1.2) krzykliwy

Wiktionary

# wrzasnąć

1. powiedzieć lub zawołać coś bardzo głośno; krzyknąć;
2. wydać krzykliwy, ostry głos

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wrzeszczeć)

(1.1) dokonany od|wrzeszczeć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʒasnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vžasnõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzask mrz.

Wiktionary

# wrząsowice

Wrząsowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Świątniki Górne, na terenie aglomeracji krakowskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krakowskim.

Wikipedia

# wrzątek

wrząca ciecz; war; ukrop

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ciecz (najczęściej woda) w stanie wrzenia (zamieniania się w parę)

Wiktionary

Wrzenie – zjawisko przemiany cieczy w gaz (parę), podczas którego powstają i rosną pęcherzyki pary nasyconej w objętości cieczy. Wrzenie jest więc gwałtownym parowaniem nie tylko na powierzchni, ale także w całej objętości. Wrzenie wymaga dostarczania energii do wrzącego ciała, dlatego jest przejściem fazowym pierwszego rodzaju i jest procesem endotermicznym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żeby herbata była smaczna, należy zalać ją wrzątkiem i odczekać kilka minut.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʒɔ̃ntɛk, AS: vžõntek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzenie n., warząchew ż.

czas. wrzeć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ukrop, war, białystok|kipiatok.

Wiktionary

# wrzątnik

urządzenie do przygotowywania gorącej wody na potrzeby domowe i utrzymywania jej w temperaturze 85-90 stopni Celsjusza

SJP.pl

# wrzawa

hałas, gwar różnych zmieszanych głosów lub dźwięków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hałas, gwar różnych zmieszanych głosów lub dźwięków

(1.2) przen. wzburzenie, zamieszanie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Musiała jednak wrzawa wojenna uciszyć się o późnej godzinie, gdyż pamiętam jak byłem raptownie obudzony nagłą kanonadą przy różanej zorzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʒava, AS: vžava

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzenie n.

Wiktionary

# wrzałka

wrzałka płaskozębna, wrzałka powojowa - gatunki błonkówki z rodziny smuklikowatych

SJP.pl

# wrzeć

1. o cieczach: zmieniać swój stan skupienia w gazowy w odpowiedniej temperaturze; gotować się;
2. kłębić, burzyć się;
3. odczuwać gwałtowne uczucia, podniecać się, być wzburzonym;
4. być pełnym zgiełku, kipieć, tętnić życiem

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) fiz. gotować się, bulgotać od gorąca

(1.2) książk. przen. burzyć się, niepokoić się

czasownik

(2.1) przest. napierać, przeć, cisnąć

(2.2) przest. rwać się do kogoś, dyszeć gniewem, ostrzyć zęby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poparzyłem się wrzącą zupą.

(1.2) Tłum zgromadzony na wiecu wrze i rzuca kamieniami w okna budynków rządowych.

(2.2) Byłoby przyszło do krwi, tak już na siebie warli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʒɛt͡ɕ, AS: vžeć

Wiktionary

#### Powiązane:

(1) war, wywar, odwar, wrzątek, wrzenie, zawrzeć

(2) przywrzeć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kipieć

Wiktionary

# wrzęcha

bezkręgowiec o ciele wydłużonym, spłaszczonym grzbieto-brzusznie, będący pasożytem dróg oddechowych ssaków, ptaków i gadów

SJP.pl

Wrzęchy (Pentastomida, pięciouste, Linguatulida) – podgromada pasożytów wewnętrznych. Znanych jest ok. 95 gatunków.

Wikipedia

# wrzęchowate

podgromada pasożytów wewnętrznych; wrzęchy

SJP.pl

# wrzęchowaty

o cechach wrzęchowatych (podgromada pasożytów)

SJP.pl

# wrzęchowica

wywoływana przez wrzęchę z rodzaju Porocephalus; porocefaloza

SJP.pl

# wrzęchy

bezkręgowiec o ciele wydłużonym, spłaszczonym grzbieto-brzusznie, będący pasożytem dróg oddechowych ssaków, ptaków i gadów

SJP.pl

Wrzęchy (Pentastomida, pięciouste, Linguatulida) – podgromada pasożytów wewnętrznych. Znanych jest ok. 95 gatunków.

Wikipedia

# wrzeciądz

dawne urządzenie przeznaczone do zamykania bramy lub drzwi od wewnątrz; skobel

SJP.pl

Wrzeciądz (dawniej także w formach: rzeciądz, rzecządz, rzecądz, rzejcuz, rzecoz) – okucie budowlane, zamknięcie drzwi lub bramy, element w formie sztaby (lub płaskownika) z otworem współpracujący ze skoblem służący wraz z nim do mocowania kłódki, czasem (szczególnie w przeszłości) w formie krótkiego łańcucha, służącego do zamykania drzwi od wewnątrz.

Wikipedia

# wrzeciążka

żółta biedronka o czarnych plamkach

SJP.pl

Wrzeciążka, biedronka wrzeciążka (Propylea quatuordecimpunctata) – gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych.

Wikipedia

# wrzeciennica

dawniej: przędzarka przygotowawcza do przeróbki bawełny; wrzecienica, wrzecionarka, wrzecioniarka

SJP.pl

# wrzecionko

1. zdrobnienie od: wrzeciono;
2. część w zegarkach sprężynowych kieszonkowych lub morskich; kółko balansowe ze sprężyną (włosem)

SJP.pl

# wrzecionkowce

grupa bakterii mających kształt pałeczek o zaostrzonych biegunach

SJP.pl

# wrzecionkowiec

rodzaj bakterii mających kształt pałeczek o zaostrzonych biegunach; Fusobacterium

SJP.pl

# wrzeciono

1. drewniany przyrząd do ręcznego przędzenia wełny;
2. element maszyny przędzalniczej;
3. wrzeciono kariokinetyczne - wrzecionowata struktura komórki zbudowana z włókien białka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

(1.2) techn. element obrabiarki w kształcie wału, służący do zamocowania narzędzia lub obrabianego przedmiotu;

Wiktionary

- Wrzeciono podziałowe – struktura białkowa
- wrzeciono – w przędzalnictwie
- wrzeciono – część w obrabiarkach
- Wrzeciono – osiedle w Warszawie, w dzielnicy Bielany
- Wrzeciono (columella) – element budowy muszli

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie lękaj się możny królu, przestań płakać o królowo! chociaż uśnie córka twoja, lecz obudzi się na nowo, bo nie umrze wtedy ona, gdy wrzecionem się ukłuje, lecz ją właśnie to ukłucie na sen długi zaczaruje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʒɛˈt͡ɕɔ̃nɔ, AS: vžećõno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzecionowatość ż.

przym. wrzecionowy, wrzecionowaty

przysł. wrzecionowato

Wiktionary

# wrzecionowato

przysłówek

(1.1) przypominając kształtem wrzeciono

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzeciono n., wrzecionowatość ż.

przym. wrzecionowy, wrzecionowaty

Wiktionary

# wrzecionowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest wrzecionowate

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzeciono n.

przym. wrzecionowy, wrzecionowaty

przysł. wrzecionowato

Wiktionary

# wrzecionowaty

przypominający kształtem wrzeciono, podłużny i zwężający się ku końcom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem wrzeciono

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Długoszpar posiada wrzecionowate ciało.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzeciono n., wrzecionowatość ż.

przym. wrzecionowy

przysł. wrzecionowato

Wiktionary

# wrzecionowy

przymiotnik od: wrzeciono

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wrzecionem, dotyczący wrzeciona

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzeciono n., wrzecionowatość ż.

przym. wrzecionowaty

przysł. wrzecionowato

Wiktionary

# wrzęciołek

inaczej buzdyganek, roślina zielna rosnąca w Afryce, Azji i Europie południowej

SJP.pl

# wrzekomo

modulant, przysłówek

(1.1) stpol. rzekomo, podobno

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. wrzkomo

Wiktionary

# wrzelów

wieś w Polsce

SJP.pl

Wrzelów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Łaziska.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo w gminie Łaziska. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 212 mieszkańców.

Wikipedia

# wrzelowiec

wieś w Polsce

SJP.pl

Wrzelowiec – wieś (1543–1824 miasto) w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Opole Lubelskie.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa lubelskiego.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa Wrzelowiec i Wrzelowiec-Kierzki w gminie Opole Lubelskie. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 455 mieszkańców.

Wikipedia

# wrzelowiecki

przymiotnik od: Wrzelowiec; wrzelowski

SJP.pl

# wrzelowski

przymiotnik od: Wrzelowiec; wrzelowiecki

SJP.pl

# wrzemię

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. czas

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wrzemienny

Wiktionary

# wrzemienny

przymiotnik

(1.1) stpol. doczesny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: vžẽmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzemię n.

Wiktionary

# wrzenie

1. o cieczach: zmieniać swój stan skupienia w gazowy w odpowiedniej temperaturze; gotować się;
2. kłębić, burzyć się;
3. odczuwać gwałtowne uczucia, podniecać się, być wzburzonym;
4. być pełnym zgiełku, kipieć, tętnić życiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fiz. przechodzenie ze stanu ciekłego w gazowy

(1.2) oznaki niezadowolenia lub buntu

Wiktionary

- Wrzenie (fizyka) – zjawisko gwałtownego parowania cieczy
- Wrzenie Przedborskie - protest w 1958 r. przeciwko usunięciu krzyży ze szkoły w Przedborzu
- Wrzenie społeczne, wrzenie rewolucyjne – niepokoje, zamieszki

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wrzątek mrz., wrzawa

czas. wrzeć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) parowanie

(1.2) bunt, ferment, niepokój, rewolta, wrzawa, wzburzenie, zamieszanie, zamieszki

Wiktionary

# wrzepiać

potocznie:
1. wyznaczać coś komuś jako karę (np. mandat); wlepiać;
2. sprawiać komuś lanie, bić kogoś

SJP.pl

# wrzepić

rubasznie: sprawić komuś lanie, zbić kogoś

SJP.pl

# wrześcienko

Wrześcienko (dawniej Wrzeście Szlacheckie, kaszb. Szlachecczé Wrzesce, niem. Adlig Freest) – osada w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko, przy trasie linii kolejowej Lębork – Łeba.

W latach 1975–1998 osada należała administracyjnie do województwa słupskiego.

Wikipedia

# wrzesień

dziewiąty miesiąc roku kalendarzowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

(1.2) stpol. listopad

Wiktionary

Wrzesień – dziewiąty miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 30 dni.

Nazwa miesiąca (według Brücknera) pochodzi od kwitnących w tym miesiącu wrzosów (por. ukr. вересень / wereseń, błr. верасень / wierasień). Dawniej używano również nazwy pajęcznik od nici babiego lata. Łacińska nazwa September (‘siódmy miesiąc’; zobacz: kalendarz rzymski) została zapożyczona przez większość języków europejskich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) II wojna światowa rozpoczęła się pierwszego września 1939 (tysiąc dziewięćset trzydziestego dziewiątego) roku.

(1.1) W pierwszych dniach września spadły deszcze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ, AS: vžeśė̃ń

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wrześniowy, wrzosowy

rzecz. wrzost mrz., wrzosk mrz., wrzosik mrz., werez mrz., weres mrz., wrześniak m., wrześniówka ż., wrzos m., wrzosowisko n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. pajęcznik, september

(1.2) stpol. listopad, pajęcznik, październik

Wiktionary

# wrzesiński

przymiotnik od: Września

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Wrześni, związany z Wrześnią

Wiktionary

- Józef Wrzesiński (1917–1988) – francuski proboszcz, założyciel międzynarodowego ruchu pomocy ATD
- Zbigniew Wrzesiński (ur. 1943) – polski inżynier, polityk

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pan Skibiński zasygnalizował problem we wrzesińskim oddziale koncernu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʒɛˈɕĩj̃sʲci, AS: vžeśĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Września ż., wrześnianin m., wrześnianka ż.

Wiktionary

# września

krzew lub niewielkie drzewo z rodziny tamaryszkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Września (niem. Wreschen) – miasto w województwie wielkopolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Września i powiatu wrzesińskiego. Położone 50 km na wschód od Poznania, nad rzeką Wrześnicą.

Ważny węzeł komunikacji drogowej i kolejowej. Okolica równinna, rolnicza.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pod Wrześnią leży Grabowo Królewskie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʒɛɕɲa, AS: vžeśńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrześnianin m., wrześnianka ż.

przym. wrzesiński

Wiktionary

# wrześniaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: wrześniak

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta kobyła to wrześniaczka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲat͡ʃka, AS: vžeśńačka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. wrześniak.

Wiktionary

# wrześniak

1. młody zając urodzony na jesieni;
2. koń urodzony we wrześniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. zool. źrebak urodzony na jesieni

(1.2) przest. łow. zając urodzony we wrześniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) reg. miód z kwiatów wrzosu wyprodukowany we wrześniu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rejestr zębowy wrześniaka zmienia się tylko do siódmego roku życia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʒɛɕɲak, AS: vžeśńak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzesień m., wrzos m., wrzosiec m., wrzosowiec m., wrzosownica ż., wrzosowisko n., wrzosowina ż., wrzosowate nmos.

:: fż. wrześniaczka ż.

przym. wrześniowy, wrzosowy, wrzosisty, wrzosowiskowy

Wiktionary

# wrześnianin

mieszkaniec Wrześni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wrześni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲä̃ɲĩn, AS: vžeśńä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Września ż.

:: fż. wrześnianka ż.

przym. wrzesiński

Wiktionary

# wrześnianka

mieszkanka Wrześni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wrześni

Wiktionary

Wrześnica Mała (Wrześnianka) – struga, lewy dopływ Wrześnicy o długości 13,07 km.

Wypływa na Pojezierzu Wielkopolskim na wysokości około 112 m n.p.m. Przepływa przez wsie: Czerniejewko, Gębarzewo, Goraniec, Golimowo. Uchodzi we wsi Noskowo.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲãnka, AS: vžeśńãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Września ż.

:: fm. wrześnianin m.

przym. wrzesiński

Wiktionary

# wrześnica

2 miejscowości w Polsce:

- Wrześnica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek
- Wrześnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Sławno

2 cieki w Polsce:

- Wrześnica – rzeka w Wielkopolsce
- Wrześnica – potok w Górach Izerskich na Śląsku

Wikipedia

# wrześniewski

nazwisko

SJP.pl

# wrześniówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) turyst. wycieczka za miasto we wrześniu

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Hudsonia|ref=tak., roślina z rodziny czystkowatych

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲufka, AS: vžeśńufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzesień m.

przym. wrześniowy

Wiktionary

# wrześniowy

dotyczący września

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z wrześniem, charakterystyczny dla września

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲɔvɨ, AS: vžeśńovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzesień m., wrześniówka ż., wrześniak mrz./mzw.

przym. wrzosowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. septembrowy

Wiktionary

# wrzeszcz

dzielnica Gdańska

SJP.pl

Wrzeszcz (niem. Langfuhr) – część Gdańska, znajdująca się na północ od Śródmieścia, nad strugą Strzyżą. W latach 1992–2010 dzielnica Gdańska, współcześnie jego terytorium jest podzielone pomiędzy dwie dzielnice: Wrzeszcz Dolny i Wrzeszcz Górny.

Wikipedia

# wrzeszczański

przymiotnik od: Wrzeszcz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) adm. dotyczący gdańskiej dzielnicy Wrzeszcz lub w niej położony

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiele zapomnianych lub mniej znanych kryminalnych historii rozegrało się na wrzeszczańskich ulicach i we wrzeszczańskich domach w pierwszej połowie XX wieku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wrzeszcz mrz., wrzeszczanin mos., wrzeszczanka ż.

Wiktionary

# wrzeszczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) krzyczeć bardzo głośno i intensywnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wrzeszcz na swoich ludzi, winny jest intrygant i zleceniodawca, a nie wykonawcy. Może trzeba im więcej posmarować?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʒɛʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: vžeščeć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wywrzaskiwać

rzecz. wrzask m., wrzeszczenie n.

przym. wrzaskliwy

przysł. wrzaskliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drzeć się, wydzierać się, pot. drzeć mordę, drzeć japę, piłować japę

Wiktionary

# wrzeszczewice

Wrzeszczewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Łask.

Wikipedia

# wrzeszczów

Wrzeszczów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Przytyk.Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 740.

Wrzeszczów jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Marii Magdaleny. We wsi znajduje się zabytkowy kościół św. Marii Magdaleny oraz dwór, należący niegdyś do Stanisława Morsztyna – wojewody sandomierskiego.

Wikipedia

# wrzeszczyn

Wrzeszczyn (niem. Boberrullersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Jeżów Sudecki.

Wikipedia

# wrzeszewo

Wrzeszewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Osiek.

Wikipedia

# wrzeźbiać

rzeźbiąc, umieszczać w czymś

SJP.pl

# wrzeźbić

rzeźbiąc, umieścić w czymś

SJP.pl

# wrzkomo

przysłówek

(1.1) stpol. rzekomo

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃkɔ̃mɔ, AS: fškõmo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. wrzekomo

Wiktionary

# wrzód

1. nagromadzenie ropy wskutek zakażenia tkanki bakteriami; ropień, czyrak;
2. przenośnie: zjawisko szkodliwe społecznie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;

(1.2) pot. ropień

(1.3) pot. czyrak

(1.4) stpol. osłabienie wynikające z choroby, niemoc

(1.5) stpol. choroba

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Widziałyście wrzody na twarzach tych ludzi?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʒut, AS: vžut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzodzik

przym. wrzodowy, owrzodzony

czas. wrzodzieć

Wiktionary

#### Synonimy:

owrzodzenie

Wiktionary

# wrzodak

nazwisko

SJP.pl

# wrzodny

dawniej: owrzodzony; wrzodowaty

SJP.pl

# wrzodotwórczy

sprzyjający powstawaniu wrzodów

SJP.pl

# wrzodowaty

dawniej: owrzodzony; wrzodny

SJP.pl

# wrzodowiec

osoba chora na chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy

SJP.pl

# wrzodowy

przymiotnik od: wrzód

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z wrzodami, dotyczący wrzodów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzód mrz., wrzodzik mrz.

czas. wrzodzieć ndk.

przym. owrzodzony

Wiktionary

# wrzodzianka

ropne zapalenie skóry

SJP.pl

# wrzodzieć

pokrywać się wrzodami

SJP.pl

# wrzodzik

mały wrzód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wrzód

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzód m.

przym. owrzodzony, wrzodowy

Wiktionary

# wrzos

krzewinka o zimozielonych, bardzo drobnych listkach i drobnych fioletowych kwiatach, zakwitająca wczesną jesienią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. wrzos zwyczajny - nazwa systematyczna|Calluna vulgaris|ref=tak., krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;

(1.2) bot. pot. zob. wrzosiec.

(1.3) kolor fioletoworóżowy, taki jak kolor kwiatów wrzosu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przyniosłam z lasu trochę wrzosu i włożyłam do wazonu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vʒɔs, AS: vžos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzost m., wrzosk m., weres m., werez m.

przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrzos zwyczajny, zdrobn. wrzosik, daw./reg. wrzost, wrzosk, weres, werez

(1.2) wrzosiec, przest. wrzosień

(1.3) fioletoworóżowy, wrzosowy

(1.5) jałowiec

Wiktionary

# wrzoścowy

→ wrzosiec

SJP.pl

#### Patrz:

wrzosiec

# wrzosek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Wrzosek – lekarz patolog, antropolog oraz historyk medycyny
- Antoni Wrzosek – geograf
- Arkadiusz Wrzosek – kick-bokser, bokser oraz zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
- Dariusz Wrzosek – matematyk, profesor nauk matematycznych
- Ewa Wrzosek – biegaczka
- Ewa Wrzosek – prokurator
- Marta Wrzosek – mykolog, doktor habilitowany nauk biologicznych
- Marcin Wrzosek – zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
- Robert Wrzosek – aktor, reżyser i scenarzysta teatralny oraz filmowy
- Wacław Wrzosek – polityk, prezydent Siedlec

Wikipedia

# wrzosiec

krzew lub krzewinka o zimotrwałych, drobnych, igiełkowatych liściach i kwiatach białych lub różowych zebranych w baldachogrona, rosnąca w Afryce i Europie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Erica (Ericaceae)|L.|ref=tak., krzew z rodziny wrzosowatych o zimozielonych liściach;

Wiktionary

Wrzosiec (Erica L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych. Obejmuje ok. 840 gatunków. Ogromna większość występuje w Afryce – 760 gatunków rośnie w Afryce Południowej, 50 na Madagaskarze, 22 w górach wschodniej Afryki, pojedyncze na Wyżynie Abisyńskiej oraz innych wyżynach i górach Afryki zachodniej i równikowej. W basenie Morza Śródziemnego – w północnej Afryce, na Bliskim Wschodzie oraz w Europie rosną w sumie 23 gatunki. Najdalej na północ – do Półwyspu Skandynawskiego i Islandii sięga wrzosiec bagienny Erica tetralix – jedyny przedstawiciel rodzaju rodzimy w Polsce. Liczne gatunki rosną na glebach kwaśnych, w tym bagiennych, ale niektóre rozwijają się na glebach powstających ze skał wapiennych. Liczne gatunki przystosowały się do oddziaływania pożarów. Kwiaty zapylane są zwykle przez pszczoły, część gatunków afrykańskich o większych kwiatach zapylana jest przez nektarniki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na początku XIX wieku odkryto nowy, zdaniem większości fajczarzy, najdoskonalszy surowiec – korzeń wrzośca.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrześniak mzw./mrz.

Wiktionary

# wrzosik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. bot. wrzos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzost m., wrzosk m., weres m., werez m.

przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, daw./reg. wrzost, wrzosk, weres, werez

Wiktionary

# wrzosiński

nazwisko

SJP.pl

# wrzosk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw./gwara. wrzos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzost m., weres m., werez m.

przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzost, weres, werez

Wiktionary

# wrzosowate

o cechach wrzosowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców;

Wiktionary

Wrzosowate (Ericaceae Juss.) – rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców (Ericales). Obejmuje ok. 4 tysiące gatunków skupionych w 126 rodzajach. Wrzosowate występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, sięgając głęboko w strefę arktyczną i subantarktyczną. Brak ich lub mają znikomy udział we florze wielkich pustyń, w strefie tropikalnej (poza górami) i na terenach zasolonych. Rośliny te preferują siedliska z kwaśnymi glebami. Do flory polskiej należy 13 rodzajów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W korzeniach wrzosowatych występuje mikoryza wewnętrzna.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrześniak mzw./mrz., wrzos mrz., wrzosowce lm nm.

Wiktionary

# wrzosowaty

o cechach wrzosowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# wrzosowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. rząd roślin okrytonasiennych z kladu astrowych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zależności od systemu klasyfikacyjnego i rozwoju wiedzy o filogenezie tych roślin, bardzo zmieniał się zakres roślin jaki zaliczano do wrzosowców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzos mrz., wrzosowate lm nm.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dwurożne

Wiktionary

# wrzosowiec

1. roślina z rodziny komosowatych;
2. przedstawiciel rośliny z rzędu wrzosowców

SJP.pl

Wikipedia

# wrzosowisko

obszar porosły wrzosem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

Wiktionary

Wrzosowisko – bezleśna, azonalna formacja zimozielonych krzewinek o charakterystycznym pokroju. Dominują w niej rośliny wrzosopodobne o kseromorficznych (erikoidalnych) liściach – niewielkich, zwykle wałeczkowatych. Wykształca się na siedliskach ubogich, zwykle wilgotnych, znajdujących się pod wpływem klimatu morskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) (…) Ze mną można tylko pójść na wrzosowisko • I zapomnieć wszystko (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ, AS: vžosovʹisko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrześniak m., wrzos m., wrzosiec m., wrzesień m., wrzosowość ż., Wrześniak m./ż.

przym. wrzosowy, wrzosowiskowy, wrzoścowy

przysł. wrzosowo

Wiktionary

# wrzosówka

- wrzosówka, miód z prądem – nalewka alkoholowa
- wrzosówka – rasa owiec
- Wrzosówka – potok, prawy dopływ Kamiennej
- Wrzosówka – szczyt w Górach Izerskich

4 miejscowości w Polsce:

- Wrzosówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Nowodwór
- Wrzosówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
- Wrzosówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz
- Wrzosówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój

Wikipedia

# wrzosowo

- Wrzosowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski
- Wrzosowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Dygowo
- Wrzosowo – stacja kolejowa w miejscowości Wrzosowo, w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Dygowo
- Wrzosowo – dawna gmina w woj. szczecińskim (1946–1950) i w woj. koszalińskim (1950–1954)
- Wrzosowo – dawna gromada (1954–1972) w pow. kamieńskim
- Wrzosowo – dawna gromada (1954–1972) w pow. kołobrzeskim

Wikipedia

# wrzosowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru wrzosu, różowofioletowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czasami spod pokładów szarej, białej i wrzosowej farby błyśnie smuga ostrzejszego koloru.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzos m., wrzosiec m., wrzosowisko n., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw.

przym. wrześniowy

Wiktionary

# wrzost

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw./gwara. wrzos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzosk m., weres m., werez m.

przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzosk, weres, werez

Wiktionary

# wrzucać

czasownik

(1.1) rzucając, umieszczać coś w czymś

(1.2) pot. inform. umieszczać materiały w internecie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Śmieci należy wrzucać do śmietnika.

(1.1) Wrzuć do zupy trochę drobno pokrojonej natki pietruszki.

(1.2) Znacie jakąś stronę na którą można wrzucać filmiki?

(1.2) Prowadzenie szczęśliwego i barwnego życia staje się czymś w rodzaju etycznego obowiązku, a liczne zdjęcia wrzucane na Facebooka mają zaświadczać, jak świetnie nam to idzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʒut͡sat͡ɕ, AS: vžucać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzutka ż., wrzucenie n., wrzucanie n., wrzutnia ż., wrzut m., niewrzucanie n.

czas. wrzucić dk., wrucić się dk.

Wiktionary

# wrzucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wrzucać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzutka ż., wrzucenie n., wrzut m., wrzutnia ż.

czas. wrzucać ndk., wrzucić dk.

przym. wrzutowy

Wiktionary

# wrzucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wrzucić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzutka ż., wrzucanie n., wrzut m., wrzutnia ż.

czas. wrzucić dk., wrzucać ndk.

przym. wrzutowy

Wiktionary

# wrzucić

rzucając, umieścić coś w jakimś miejscu

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wrzucać)

(1.1) zob. wrzucać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wystarczy włożyć odpowiedź do butelki, zakorkować i wrzucić do najbliższej wody.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzutka ż., wrzucanie n., wrzucenie n., wrzut m., wrzutnia ż.

czas. wrucić się, wrzucać ndk.

Wiktionary

# wrzut

wrzucenie czegoś do jakiegoś celu

SJP.pl

# wrzuta

w gwarze młodzieżowej:
1. upload pliku na serwis hostingowy;
2. obraza słowna; pojazd;
3. wsad w koszykówce

SJP.pl

# wrzutka

1. w piłce nożnej: wysokie podanie piłki w pole karne;
2. potocznie: folder reklamowy umieszczany w gazecie lub skrzynce pocztowej;
3. środowiskowo: upublicznienie jakiejś plotki odwracającej uwagę od rzeczywistego problemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. w piłce nożnej wysokie podanie w pole karne

(1.2) w go sposób zabicia grupy kamieni poprzez postawienie ich w atari kamieniem, który sam jest w atari

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Już myślałem, że uratuję te kamienie, kiedy zrobiła mi wrzutkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʒutka, AS: vžutka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wrzucać, wrzucić

rzecz. wrzucanie n., wrzucenie n., wrzutnia ż.

Wiktionary

# wrzutkowy

→ wrzutka

SJP.pl

#### Patrz:

wrzutka

# wrzutnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) udostępniany przez instytucję publiczną zasobnik umożliwiający ludności zdawanie określonych obiektów, bez możliwości ich samodzielnego wyjęcia

Wiktionary

Trezor (wrzutnia) – zabezpieczona skrytka w banku umożliwiająca całodobowe deponowanie pieniędzy.

Pieniądze do trezora wrzucane są najczęściej w specjalnych kopertach, po czym trafiają do odpowiednio zabezpieczonego miejsca, zazwyczaj jakiegoś rodzaju szafy pancernej, do której dostęp mają wyłącznie uprawnieni pracownicy. Następnego dnia pieniądze są przeliczane. Ze względów bezpieczeństwa banki przeprowadzają odpowiednią weryfikację klientów zanim przyznają im dostęp do trezora. Trezor może mieć formę prostej wrzutni mechanicznej, ale może być także wyposażony w rozwiązania elektroniczne: klawiaturę, wyświetlacz, drukarkę fiskalną, głośnik, a także czujniki i kamery.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przez całą dobę czynna jest samoobsługowa wrzutnia do zwrotu książek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvʒutʲɲa, AS: vžutʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wrzut mrz., wrzucanie n., wrzucenie n., wrzutka ż.

czas. wrzucać ndk., wrzucić dk.

przym. wrzutowy

Wiktionary

# wrzynać

1. zagłębiać w czymś coś ostrego, wąskiego, cienkiego;
2. wrzynać się - o czymś wąskim lub ostrym: zagłębić się w czymś, tworząc ślad, bruzdę lub przecinając to

SJP.pl

# ws

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = wojsk. wojska specjalne

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) = kolej. wyłącznik szybki

Wiktionary

Dżul (J) (ang. Joule) – jednostka pracy i energii – w tym ciepła – w układzie SI. Jeden dżul to praca wykonana przez siłę o wartości 1 N przy przesunięciu punktu przyłożenia siły o 1 m w kierunku równoległym do kierunku działania siły

  1 J = 1 N·m.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Planowane jest wprowadzenie do WS przenośnego terminalu Link 16, co umożliwi dowodzenie w systemie sieciocentrycznym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿ˈɛs, AS: vu‿es

Wiktionary

# ws.

skrót od: w sprawie

SJP.pl

skrót

(1.1) = w sprawie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Akt oskarżenia ws. afery FOZZ.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈf‿spravʲjɛ, AS: f‿spravʹi ̯e

Wiktionary

# wsa

[czytaj: wu-es-A]
1. skrót od: Wojewódzki Sąd Administracyjny;
2. skrót od: Wyższa Szkoła Administracji

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = praw. wojewódzki sąd administracyjny;

Wiktionary

# wsączać

1. sprawiać, że ciecz przesącza się, wsiąka w coś;
2. wsączać się: o cieczy lub wilgoci - wsiąkać, przenikać

SJP.pl

# wsączyć

1. sprawić, że ciecz przesączy się, wsiąknie w coś;
2. wsączyć się: o cieczy, wilgoci - wsiąknąć, przeniknąć

SJP.pl

# wsad

1. porcja materiału przeznaczona do pieca hutniczego itp.;
2. w koszykówce: włożenie piłki do kosza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) porcja materiałów wsadzana jednorazowo do jakiegoś urządzenia

(1.2) porcja rudy, koksu, złomu itp. przeznaczona do umieszczenia w piecu

(1.3) bank. kapitał niezbędny do prowadzenia jakiegoś przedsięwzięcia

(1.4) sport. koszykarski wrzut piłki do kosza, z wyskoku

(1.5) wsadzanie, wkładanie

Wiktionary

Wsad (ang. slam dunk) – zagranie w koszykówce polegające na specyficznym umieszczeniu przez zawodnika piłki w koszu (obręczy): zawodnik trzymając piłkę w ręce lub obu rękach nie wykonuje rzutu, ale wkłada ją do kosza; często potem łapiąc czy uwieszając się obręczy.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: fsat, AS: fsat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsadka ż., wsadnica ż., wsadzarka ż., wsadzanie n., wsadzenie n.

czas. wsadzać ndk., wsadzić dk.

przym. wsadowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) namiar, nabój

Wiktionary

# wsadka

część pióra wiecznego, w której osadzona jest stalówka; szyjka

SJP.pl

# wsadnica

urządzenie mechaniczne służące do ładowania wsadu oraz wyładowywania koksu

SJP.pl

# wsadowy

przymiotnik od: wsad

SJP.pl

# wsadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wsadzić)

(1.1) umieszczać gdzieś

(1.2) pomagać usadowić się

(1.3) pot. zamykać w więzieniu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsad mrz., wsadzanie n.

czas. wsadzić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nakładać, umieszczać, wkładać

(1.2) władowywać

(1.3) przyskrzyniać, zamykać

Wiktionary

# wsadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wsadzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fsaˈd͡zãɲɛ, AS: fsaʒãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsad m.

czas. wsadzić, wsadzać

Wiktionary

# wsadzarka

specjalne urządzenie mechaniczne, umieszczone na niedużej suwnicy albo na nieruchomym dźwigarze, służące do wsypywania materiału wsadowego do pieca hutniczego

SJP.pl

# wsadzić

umieścic coś wewnatrz czegoś; wsunąć; wcisnąć; wetknąć

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wsadzać)

(1.1) dokonany od|wsadzać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. sadzić, wsadzać ndk.

rzecz. wsadzanie n., wsadzenie n., sadzarka ż., wsad m.

Wiktionary

# wsch.

skrót od: wschód, wschodni

SJP.pl

skrót

(1.1) = geogr. wschodni

(1.2) = geogr. wschód

Wiktionary

# wschód

1. strona świata, po której ukazuje się wschodzące Słońce;
2. wschodnia część kraju, regionu, itp.
3. pojawienie się Słońca lub innego ciała niebieskiego nad horyzontem;
4. wczesna pora dnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraje południowej i wschodniej Azji (np. Indie, Chiny, Japonia)

(1.2) kraje postkomunistyczne we wschodniej, środkowej i południowej Europie

(1.3) zob. Bliski Wschód.

(1.4) zob. Daleki Wschód.

(1.5) hist. zob. Bizantyjski Wschód.

Wiktionary

Strony świata, kierunki świata, ściślej: główne kierunki geograficzne, kierunki główne – cztery główne kierunki wyznaczone na powierzchni kuli ziemskiej. Ich określanie związane jest z właściwościami ruchu obrotowego Ziemi. Odbywa się on wokół osi ziemskiej. Punkty przecięcia osi ziemskiej z powierzchnią Ziemi to bieguny geograficzne: północny i południowy. Połączone są półokręgami noszącymi nazwę południków, które wyznaczają kierunek północ–południe. Kierunek wzdłuż południka o zwrocie do północnego bieguna geograficznego to kierunek północny, zaś do południowego bieguna geograficznego – południowy. Natomiast punkty, gdzie pojawia się albo znika Słońce za horyzontem w dniu równonocy, wyznaczają kierunki: wschodni i zachodni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Na Wschodzie ludzie nie są tak bogaci, jak na Zachodzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fsxut, AS: fsχut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wschód

czas. wschodzić

przym. wschodni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Orient

(1.2) Europa Wschodnia

(1.3) zob. Bliski Wschód.

(1.4) zob. Daleki Wschód.

(1.5) zob. Bizantyjski Wschód.

Wiktionary

# wschodni

przymiotnik od: wschód

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

(1.2) dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wschodnie obszary Polski są mniej zamożne niż zachodnie.

(1.2) Celnicy wykryli wschodnie podróbki markowych produktów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfsxɔdʲɲi, AS: fsχodʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wschód m., Wschód m., wschodzenie n.

czas. wschodzić ndk.

przysł. wschodnio

Wiktionary

# wschodniak

dawniej, potocznie: mieszkaniec Niemieckiej Republiki Demokratycznej

SJP.pl

# wschodnioafrykański

związany ze wschodnią Afryką, pochodzący ze wschodniej Afryki, charakterystyczny dla wschodniej Afryki itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Afryki Wschodniej, związany z Afryką Wschodnią

Wiktionary

# wschodnioaustralijski

związany ze wschodnią Australią, pochodzący ze wschodniej Australii, charakterystyczny dla wschodniej Australii itp.

SJP.pl

# wschodnioazjatycki

1. związany ze wschodnią Azją, pochodzący ze wschodniej Azji, charakterystyczny dla wschodniej Azji itp.;
2. związany z Azją Wschodnią (regionem fizycznogeograficznym)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Azją wschodnią

(1.2) zamieszkujący, występujący w Azji wschodniej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Znacznie później, bo dopiero w XVI wieku herbata, jako gotowy produkt, została sprowadzona do Europy. W 1517 roku ze wschodnioazjatyckich kolonii przywieźli ją Portugalczycy.

(1.1) Dobra passa minęła, gdy pojawiła się wschodnioazjatycka konkurencja.

Wiktionary

# wschodniobałtycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do wschodniego Bałtyku, związany ze wschodnim Bałtykiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pojezierze Mazurskie stanowi część polskich Pojezierzy Wschodniobałtyckich.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. bałtycki

Wiktionary

# wschodniobiałoruski

związany ze wschodnią Białorusią, pochodzący ze wschodniej Białorusi, charakterystyczny dla wschodniej Białorusi itp.

SJP.pl

# wschodniochiński

związany ze wschodnimi Chinami, pochodzący ze wschodnich Chin, charakterystyczny dla wschodnich Chin itp.

SJP.pl

# wschodnioczeski

przymiotnik

(1.1) związany z wschodnią częścią Czech; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary

# wschodnioeuropejczyk

mieszkaniec Europy Wschodniej

SJP.pl

# wschodnioeuropejka

mieszkanka Europy Wschodniej

SJP.pl

# wschodnioeuropejski

związany ze wschodnią Europą, pochodzący ze wschodniej Europy, charakterystyczny dla wschodniej Europy itp.

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Europy Wschodniej, wywodzący się z Europy Wschodniej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wschodnioeuropejscy politycy są często oskarżani o homofobię, odrzucają jednak tę krytykę jako nieuzasadnioną.

(1.1) Oskarżył on związek zawodowy o stosowanie „stalinowskich metod” w walce ze wschodnioeuropejską siłą roboczą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Europa Wschodnia ż.

Wiktionary

# wschodnioeuropejskość

→ wschodnioeuropejski

SJP.pl

#### Patrz:

wschodnioeuropejski

# wschodniofryzyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Fryzją Wschodnią, dotyczący Fryzji Wschodniej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język wschodniofryzyjski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Fryzja Wschodnia ż.

Wiktionary

# wschodniogermański

związany ze wschodnią Germanią, pochodzący ze wschodniej Germanii, charakterystyczny dla wschodniej Germanii itp.

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Germanami wschodnimi (np. Gotami, Wandalami)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W połowie III wieku z południowej Szwecji wtargnęli na południowe wybrzeże Bałtyku Herulowie, którzy, tak jak poprzednie plemięemiona wschodniogermańskie, wylądowali u ujścia Wisły.

Wiktionary

# wschodniogrenlandzki

związany ze wschodnią Grenlandią, pochodzący ze wschodniej Grenlandii, charakterystyczny dla wschodniej Grenlandii itp.

SJP.pl

# wschodniokaraibski

przymiotnik

(1.1) geogr. dotyczący wschodniej części Karaibów

Wiktionary

# wschodniokarpacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze wschodnią częścią Karpat, dotyczący wschodniej części Karpat

Wiktionary

# wschodniokaukaski

przymiotnik

(1.1) wywodzący się z Wschodniego Kaukazu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfsxɔdʲɲɔkawˈkasʲci, AS: fsχodʹńokau̯kasʹḱi

Wiktionary

# wschodniokazachstański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wschodnim Kazachstanem, dotyczący wschodniego Kazachstanu

Wiktionary

# wschodniokoreański

przymiotnik

(1.1) związany z wschodnią częścią Korei, pochodzący lub mieszkający tam; leżący na wschodzie Korei

Wiktionary

# wschodniomałopolski

związany ze wschodnią Małopolską, pochodzący ze wschodniej Małopolski, charakterystyczny dla wschodniej Małopolski itp.

SJP.pl

# wschodnioniemiecki

związany ze wschodnimi Niemcami, pochodzący ze wschodnich Niemiec, charakterystyczny dla wschodnich Niemiec itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech

(1.2) dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W roku tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym czwartym tysiące młodych berlińczyków wzięło udział w nielegalnej demonstracji przeciwko wschodnioniemieckiemu rządowi.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) enerdowski

Wiktionary

# wschodniopolski

związany ze wschodnią Polską, pochodzący ze wschodniej Polski, charakterystyczny dla wschodniej Polski itp.

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze wschodnią Polską, dotyczący wschodniej Polski

Wiktionary

# wschodniopomorski

dotyczący Pomorza Wschodniego, pochodzący z Pomorza Wschodniego, charakterystyczny dla Pomorza Wschodniego itp.

SJP.pl

# wschodniorosyjski

związany ze wschodnią Rosją, pochodzący ze wschodniej Rosji, charakterystyczny dla wschodniej Rosji itp.

SJP.pl

# wschodniosachaliński

przymiotnik

(1.1) związany z wschodnią częścią Sachalinu; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary

# wschodnioserbski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Serbii wschodniej, związany z Serbią wschodnią lub jej mieszkańcami

Wiktionary

# wschodniośródziemnomorski

leżący, występujący na wschód od Morza Śródziemnomorskiego, charakterystyczny dla obszarów leżących na wschód od Morza Śródziemnomorskiego itp.

SJP.pl

# wschodniosyberyjski

związany ze wschodnią Syberią, pochodzący ze wschodniej Syberii, charakterystyczny dla wschodniej Syberii itp.

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wschodnią częścią Syberii

Wiktionary

# wschodniosłowacki

przymiotnik

(1.1) związany z wschodnią częścią Słowacji; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary

# wschodniosłowiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: fsχodʹńosu̯ovʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. pansłowiański

Wiktionary

# wschodniotimorski

→ Timor Wschodni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Timoru Wschodniego

Wiktionary

#### Patrz:

Timor Wschodni

#### Wymowa:

IPA: ˌfsxɔdʲɲɔtʲĩˈmɔrsʲci, AS: fsχodʹńotʹĩmorsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Timor Wschodni m.

Wiktionary

# wschodoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o językach i kulturze krajów wschodnich; orientalista

SJP.pl

# wschodoznawczy

związany z nauką o językach i kulturze krajów wschodnich; orientalistyczny

SJP.pl

# wschodoznawczyni

specjalistka w dziedzinie nauki o językach i kulturze krajów wschodnich; orientalistka

SJP.pl

# wschodoznawstwo

nauka o językach i kulturze krajów wschodnich; orientalistyka

SJP.pl

Wschodoznawstwo – interdyscyplinarny kierunek naukowy traktujący o terytorium państw byłego ZSRR.

Wschodoznawstwo łączy elementy nauki o stosunkach międzynarodowych, politologii, historii, ekonomii, kulturoznawstwa i filologii.

Dawniej (do 1939) pod pojęciem wschodoznawstwa rozumiano orientalistykę.

Jest kierunkiem studiów na uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na Wydziale Historii (daw. Wydziale Historycznym w Instytucie Wschodnim).

Wikipedia

# wschody

1. wschodzenie, kiełkowanie roślin;
2. to, co wzeszło, wykiełkowało

SJP.pl

# wschodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wschodzić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fsxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: fsχoʒẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wschód m., wzejście n.

czas. wschodzić ndk., wzejść dk.

przym. wschodni

Wiktionary

# wschodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wzejść)

(1.1) wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)

(1.2) o roślinach: kiełkować, wychodzić z ziemi

(1.3) przest. rozpoczynać się, nadchodzić, brać początek

(1.4) przest. przen. uśmiechać się komuś (gdy dopisuje mu szczęście)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W lecie Słońce wschodzi wcześniej niż w zimie.

(1.1) Księżyc na nowiu wschodzi zza gór grzbietów…

(1.1) Jeno gdzieś na krańcach zaczynały wschodzić łuny dalekich pożarów.

(1.2) U nas w ogródku zaczyna wschodzić zieloniutka trawa.

(1.3) Wschodzi nowy rok, więc życzmy sobie, by był lepszy od poprzedniego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfsxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: fsχoʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wschód m., Wschód m., wschodzenie n.

czas. przest. wschadzać ndk., przest. wzniść

przym. wschodni

temsłow. wschodnio-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) świtać (jedynie o Słońcu)

(1.2) kiełkować

(1.3) rozpoczynać się, zaczynać się, nadchodzić, brać początek

(1.4) pot. uśmiechać się, pot. dopisywać

Wiktionary

# wschowa

miasto powiatowe w województwie lubuskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim;

Wiktionary

Wschowa (niem. Fraustadt) – miasto w województwie lubuskim, siedziba powiatu wschowskiego i gminy miejsko-wiejskiej Wschowa. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa leszczyńskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Wschowa liczyła 13 851 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Będąc we Wschowie, odwiedziliśmy wuja Alojzego.

(1.1) Za króla Jana II Kazimierza bito w mennicy we Wschowie miedziane szelągi, szóstaki oraz orty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfsxɔva, AS: fsχova

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wschowianin mos., wschowianka ż.

przym. wschowski

Wiktionary

# wschowianin

mieszkaniec Wschowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wschowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj wschowianom nie udało się pokonać szlichtyngowian.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wschowa ż.

:: fż. wschowianka ż.

przym. wschowski

Wiktionary

# wschowianka

mieszkanka Wschowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wschowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wieniec dożynkowy przygotowany przez wschowianki został doceniony podczas dożynek diecezjalnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wschowa ż.

:: fm. wschowianin m.

przym. wschowski

Wiktionary

# wschowski

przymiotnik od: Wschowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Wschowy, związany ze Wschową

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Siedzibą władz powiatu wschowskiego jest miasto Wschowa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wschowa ż., wschowianin mos., wschowianka ż.

Wiktionary

# wścibiać

wściubiać, wściubiać się; potocznie:
1. wtykać coś gdzieś z trudem, zwłaszcza część ciała, np. nogę głowę, w przenośni: nos; wciskać, wpychać;
2. wściubiać się:
a) wkradać się, wciskać się, wtryniać się gdzieś;
b) wtrącać się w czyjeś sprawy, mieszać się do czegoś nieproszonym

SJP.pl

# wścibić

wściubić, wściubić się; potocznie:
1. wetknąć coś gdzieś z trudem, zwłaszcza część ciała, np. nogę głowę, w przenośni: nos; wcisnąć, wepchnąć;
2. wściubić się:
a) wkraść się, wcisnąć się, wtrynić się gdzieś;
b) wtrącić się w czyjeś sprawy, wmieszać się do czegoś nieproszonym

SJP.pl

# wścibska

kobieta interesująca się cudzymi sprawami; ciekawska

SJP.pl

# wścibski

ciekawski; interesujący się sprawami, które nie powinny go obchodzić; natrętny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) natrętnie wtrącający się w cudze sprawy; ciekawski

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wylądował w Zakopanem mając za sobą ucieczkę z domu i ze szkoły średniej. Żywy, wesoły, wścibski, miejsca nigdzie nie zagrzał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲɕt͡ɕipsʲci, AS: fʹśćipsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wścibstwo n.

Wiktionary

# wścibskość

skłonność do interesowania się cudzymi sprawami, wtrącania się

SJP.pl

# wścibstwo

nadmierne, irytujace zainteresowanie

SJP.pl

# wściec

1. potocznie: wywołać lub wpaść w gniew, złość;
2. wściec się - zachorować na wściekliznę

SJP.pl

# wściekać

1. potocznie: wywoływać u kogoś gniew, złość;
2. wściekać się:
a) potocznie: wpadać w złość, gniewać się;
b) chorować na wściekliznę

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. wściec)

(1.1) doprowadzać kogoś do wściekłości

czasownik zwrotny niedokonany wściekać się (dk. wściec się)

(2.1) odczuwać i często okazywać niepohamowaną złość

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wściec dk., wściec się dk.

rzecz. wścieklizna ż., wściekanie n., wściekłość

Wiktionary

# wściekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wściekać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wściekłość ż., wścieklizna ż.

czas. wściekać ndk.

przym. wściekły

przysł. wściekle

Wiktionary

# wściekle

przysłówek

(1.1) w sposób wściekły, w sposób wyrażający gniew, złość, wzburzenie

(1.2) z wielką siłą, energią, gwałtownie

(1.3) bardzo intensywnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲɕt͡ɕɛklɛ, AS: fʹśćekle

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wściekły

rzecz. wściekłość ż., wścieklizna ż., wściekanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) zaciekle

(1.3) strasznie

Wiktionary

# wścieklej

stopień wyższy od przysłówka: wściekle

SJP.pl

# wścieklejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wściekły; bardziej wściekły

SJP.pl

# wścieklica

gatunek mrówki, np. wścieklica podobna, wścieklica zwyczajna

SJP.pl

Kapuza (od łac. cappa – nakrycie głowy, caput – głowa) – rodzaj męskiej czapki. Miała ona opuszczane klapy służące do osłonięcia uszu lub również karku. Używana była w Europie i Azji od czasów średniowiecza, lub nawet wcześniej. Wykonana była najczęściej z futra i wówczas określana była również nazwą pochodną od rodzaju futra, np. lisiurka – od lisa. Czasem kapuzy wykonywane były także z tkaniny, np. z sukna lub jedwabiu (znane z XVIII-wiecznej Polski).

Wikipedia

# wścieklizna

odzwierzęca wirusowa choroba zakaźna; wodowstręt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

(1.2) przen. wściekłość, gniew, furia

Wiktionary

Wścieklizna (łac. rabies) – niebezpieczna wirusowa choroba zakaźna zwierząt (niektórych ssaków), mogąca przenieść się na człowieka (antropozoonoza). Główną przyczyną śmierci jest niewydolność oddechowa.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: fʲɕt͡ɕɛkˈlʲizna, AS: fʹśćeklʹizna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wściekłość ż., wściekanie n.

czas. wściekać ndk., wściec dk.

przym. wściekły, wściekliznowy

przysł. wściekle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wodowstręt

Wiktionary

# wściekliznowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wścieklizną, dotyczący wścieklizny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wścieklizna ż.

Wiktionary

# wścieknąć

rzadko: wściec

SJP.pl

# wściekłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo silna negatywna emocja, intensywna złość

Wiktionary

- wściekłość – emocjonalny stan skrajnego wzburzenia
- Wściekłość (oryg. La Rabbia) – film z 1963 roku w reżyserii Pasoliniego
- Wściekłość (oryg. Rabid) − film grozy z 1977 roku w reżyserii Davida Cronenberga
- Wściekłość – film fabularny w reżyserii Michała Węgrzyna
- Wściekłość (oryg. Rabid) – film grozy w reżyserii Jen i Sylvi Soska

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jej niegrzeczne zachowanie doprowadziło mnie do wściekłości.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲɕt͡ɕɛkwɔɕt͡ɕ, AS: fʹśćeku̯ość

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wściekanie n., wścieklizna

przym. wściekły

przysł. wściekle

czas. rozwścieczać, wściekać

Wiktionary

# wściekły

1. potocznie: wywołać lub wpaść w gniew, złość;
2. wściec się - zachorować na wściekliznę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony

(1.2) o zwierzęciu: chory na wściekliznę

(1.3) pot. taki, który jest zaciekły, gwałtowny, intensywny

(1.4) o kolorze: rzucający się w oczy, intensywny

Wiktionary

Wściekły – polski film kryminalny z 1979 roku w reżyserii Romana Załuskiego, opowiadający historię seryjnego mordercy grasującego na terenie Polski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wściekli kibice zaczęli wygrażać sędziemu, który podjął kontrowersyjną decyzję.

(1.2) Zastrzelony przez myśliwego lis był wściekły.

(1.3) Wściekłe ataki gości przyniosły efekt w postaci wyrównującej bramki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲɕt͡ɕɛkwɨ, AS: fʹśćeku̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wściekłość ż., wścieklizna ż.

czas. wściekać (się)

przysł. wściekle

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) intensywny, mocny

Wiktionary

# wścielać

ścieląc, wkładać do środka, wciskać między pościel, pod narzutę; wściełać

SJP.pl

# wścielić

ścieląc, włożyć do środka, wcisnąć między pościel, pod narzutę; wesłać

SJP.pl

# wściełać

ścieląc, wkładać do środka, wciskać między pościel, pod narzutę; wścielać

SJP.pl

# wściubiać

wścibiać; potocznie:
1. wtykać coś gdzieś z trudem, zwłaszcza część ciała, np. nogę głowę, w przenośni: nos; wciskać, wpychać;
2. wściubiać się:
a) wkradać się, wciskać się, wtryniać się gdzieś; wścibiać się;
b) wtrącać się w czyjeś sprawy, mieszać się do czegoś nieproszonym; wścibiać się

SJP.pl

# wściubić

wścibić, wścibić się; potocznie:
1. wetknąć coś gdzieś z trudem, zwłaszcza część ciała, np. nogę głowę, w przenośni: nos; wcisnąć, wepchnąć;
2. wściubić się:
a) wkraść się, wcisnąć się, wtrynić się gdzieś;
b) wtrącić się w czyjeś sprawy, wmieszać się do czegoś nieproszonym

SJP.pl

# wsd

skrót od: Wyższe Seminarium Duchowne, Wyższa Szkoła Dziennikarstwa

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = eduk. Wyższe Seminarium Duchowne

(1.2) = eduk. Wyższa Szkoła Dziennikarstwa

Wiktionary

# wse

[czytaj: wu-es-E] skrót od: Wyższa Szkoła Ekonomiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = żegl. wyłączna strefa ekonomiczna;

(1.2) = eduk. nauk. wyższa szkoła ekonomiczna

(1.3) = eduk. nauk. Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera w Krakowie

Wiktionary

# wsf

skrót od: Wyższa Szkoła Filmowa

SJP.pl

# wsh

skrót od: Wyższa Szkoła Handlowa, Wyższe Studium Handlowe

SJP.pl

# wsi

1. osada rolnicza;
2. mieszkańcy wsi; chłopi;
3. tereny pozamiejskie;
4. potocznie: coś niestosownego, nieciekawego lub prymitywnego

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Wojskowe Służby Informacyjne;

(1.2) = Wyższa Szkoła Inżynierska;

Wiktionary

# wsiać

wrzucić nasiona roślin w odpowiednio przygotowaną glebę; też: zasiać coś w plon główny

SJP.pl

# wsiadać

zajmować miejsce w środku lokomocji

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wsiąść)

(1.1) wchodzić do środka lokomocji

(1.2) pot. przen. usilnie kogoś krytykować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co rano wsiadam do zatłoczonego trolejbusa.

(1.2) Dlaczego znów na niego tak wsiadasz? Odpuść mu dziś.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲɕadat͡ɕ, AS: fʹśadać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsiadanie n., wsiadany m., siad m., siadanie n., wysiadanie n., wysiadka ż., siedzenie n., przesiadanie n., przesiadka ż.

czas. siadać ndk., siedzieć ndk., usiedzieć dk., przesiesieć dk., wsiąść dk., wysiadać ndk., wysiąść dk., siąść dk., usiąść dk., przesiadaść ndk., przesiąść dk.

przym. przesiadkowy, wysiadkowy

wykrz. siad

Wiktionary

# wsiadający

zajmować miejsce w środku lokomocji

SJP.pl

# wsiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wsiadać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʲɕaˈdãɲɛ, AS: fʹśadãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wsiadać, siadać, wsiąść

rzecz. siad mrz.

wykrz. siad

Wiktionary

# wsiadany

dawniej: sygnał dawany trąbką, nakazujący wsiadanie na konie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wojsk. daw. sygnał grany na trąbce, nakazujący wsiadanie na konie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grunt, że w Polsce na wieść o jego działaniach zagrano wsiadanego i 23 marca - zapewne na polecenie ministra Józefa Becka - ogłoszono częściową mobilizację.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wsiadać, wsiąść

Wiktionary

# wsiąk

minerał wypełniający szczeliny i najmniejsze pory w skale

SJP.pl

# wsiąkać

1. wsączać się, przenikać w głąb czegoś;
2. potocznie: ginąć, przepadać

SJP.pl

# wsiąkliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wsiąkliwe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wsiąkliwy

Wiktionary

# wsiąkliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wsiąkliwy

SJP.pl

# wsiąknąć

1. o płynach: przeniknąć w głąb czegoś;
2. wejść gdzieś, stając się niezauważalnym;
3. przyzwyczaić się do czegoś nowego;
4. potocznie: zaginąć;
5. potocznie: przepaść bez wieści;

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wsiąkać)

(1.1) dokonany od|wsiąkać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲɕɔ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fʹśõŋknõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsiąknięcie n., wsiąkanie n.

czas. wsiąkać ndk.

Wiktionary

# wsiąknięty

taki, który wsiąknął

SJP.pl

# wsiąkły

1. o płynach: przeniknąć w głąb czegoś;
2. wejść gdzieś, stając się niezauważalnym;
3. przyzwyczaić się do czegoś nowego;
4. potocznie: zaginąć;
5. potocznie: przepaść bez wieści;

SJP.pl

# wsiąść

zająć miejsce w środku lokomocji

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wsiadać)

(1.1) dokonany od|wsiadać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czemu kolega nie wsiadł do autobusu, tylko w ostatniej chwili cofnął się na przystanek?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʲɕɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: fʹśõũ̯ść

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsiadany m., wsiadanie n., wsiądnięcie n., siad mrz.

czas. siadać, wsiadać ndk.

wykrz. siad

Wiktionary

# wsiec

rzadko: posiekawszy, dodać coś do czegoś; wsiekać

SJP.pl

# wsiekać

rzadko: posiekawszy, dodać coś do czegoś; wsiec

SJP.pl

# wsierdzie

błona wyścielająca wszystkie struktury wewnątrz serca oraz tworząca zastawki serca; endocardium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. wewnętrzna warstwa ściany serca;

Wiktionary

Wsierdzie (łac. endocardium) – w anatomii człowieka najbardziej wewnętrzna warstwa ściany serca, błona łącznotkankowa pokryta nabłonkiem jednowarstwowym płaskim, wyścielająca wewnętrzne powierzchnie jego jam (przedsionków i komór). Wsierdzie składa się z trzech warstw – tkanki podwsierdziowej (w której znajduje się sieć nerwów, naczyń krwionośnych i układu przewodzącego serca), blaszki właściwej wsierdzia i śródbłonka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈfʲɕɛrʲd͡ʑɛ, AS: fʹśerʹʒ́e

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wsierdziowy

Wiktionary

# wsierdziowy

przymiotnik

(1.1) przym. od wsierdzie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʲɕɛrʲˈd͡ʑɔvɨ, AS: fʹśerʹʒ́ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsierdzie n.

Wiktionary

# wsiewka

roślina wsiewana w pole zajęte przez uprawę stanowiącą plon główny

SJP.pl

Wikipedia

# wsio

[czytaj: wsjo albo wsio] potocznie: wszystko

SJP.pl

zaimek rzeczowny nieokreślony

(1.1) pot. wszystko

Wiktionary

# wsioch

człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi; wsiok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. mieszkaniec wsi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wieś ż., wsiok mos., wsiowość ż., wsiowskość ż., wsiowy mos., wsiowa ż.

przym. wsiowski, wsiowy

przysł. wsiowsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wsiok

Wiktionary

# wsiok

wsiór, wsiur, wiochman, wiochmen, wieśniak, czereśniak; pogardliwie:
1. człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi;
2. człowiek prymitywny, nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. mieszkaniec wsi lub osoba wywodząca się ze wsi

(1.2) pot. pogard. człowiek nieobyty, prymitywny, niepotrafiący się zachować

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsiowa ż., wieś ż., wioska ż., wioseczka ż., wiocha ż., wsioch m., wsiowy m., wieśniak m., wieśniaczka ż., wiejskość ż.

przym. wiejski, wioskowy, wsiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. wsioch, wsiowy, wieśniak

(1.2) pot. bamber, gbur, prostak, prymityw

Wiktionary

# wsiór

wsiur, wiochman, wiochmen, wsiok, wieśniak, czereśniak; pogardliwie:
1. człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi;
2. człowiek prymitywny, nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie

SJP.pl

# wsiowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. mieszkanka wsi

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: wsiowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Myślisz, że wsiowe chodzą rzadziej do fryzjera?

(2.1) Na ławce siedziały dwie wsiowe baby, czekając na autobus.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wieś ż., wsiok mos., wsiowość ż., wsiowskość ż., wsiowy mos.

:: fm. wsiowy mos.

przym. wsiowski, wsiowy

przysł. wsiowsko

Wiktionary

# wsiowość

zespół cech charakterystycznych dla wsi lub mieszkańców wsi; ludowość, wiejskość, wieśniactwo

SJP.pl

# wsiowy

wieśniaczy, wieśniacki; pogardliwie:
1. pogardliwie: pochodzący ze wsi, charakterystyczny dla wsi; wiejski, rustykalny, kmiecy;
2. potocznie: nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie; niekulturalny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze wsią, dotyczący wsi

przymiotnik jakościowy

(2.1) pogard. niemodny, zacofany, mający cechy przypisywane wsi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pogard. o mieszkańcu wsi lub osobie pochodzącej ze wsi

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Jeszcze nosisz te wsiowe sztruksy?

(3.1) W tamtym przedziale wsiowe buty pozdejmowały, udusić się można.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsiowa ż., wsioch mos., wieś ż., wioska ż., wioseczka ż., wieśniak mos., wieśniaczka ż., wieśniactwo n., wsiok mos., wiejskość ż., wieśniaczość ż., wsiowość ż.

przym. wiejski, wioskowy, wieśniaczy

przysł. wiejsko, wsiowo, wieśniaczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wiejski, wioskowy

Wiktionary

# wsip

skrótowiec

(1.1) = Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvu‿ɛs‿i‿ˈpɛ, AS: vu‿es‿i‿pe

Wiktionary

# wsiur

wsiór, wiochman, wiochmen, wsiok, wieśniak, czereśniak; pogardliwie:
1. człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi;
2. człowiek prymitywny, nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mieszkaniec wsi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wsiok

Wiktionary

# wsiurka

pogardliwie:
1. kobieta pochodząca ze wsi lub mieszkająca na wsi;
2. kobieta prymitywna, nieumiejąca się odpowiednio zachować w towarzystwie

SJP.pl

# wsjp

skrótowiec

(1.1) = Wielki słownik języka polskiego Polskiej Akademii Nauk;

(1.2) = Wielki słownik języka polskiego PWN

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. WSJP PAN

(1.2) ofic. WSJP PWN

Wiktionary

# wsk

1. skrót od: Wytwórnie Sprzętu Komunikacyjnego;
2. marka polskich motocykli

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego

(1.2) motocykl produkowany przez WSK (1.1) w Świdniku;

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿ɛs‿ˈka, AS: vu‿es‿ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wueska ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wueska, fuma; żart. motór

Wiktionary

# wskakiwać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wskoczyć)

(1.1) niedokonany od|wskoczyć.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kot wskakuje do samochodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fskaˈcivat͡ɕ, AS: fskaḱivać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wskakiwanie n.

Wiktionary

# wskakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wskakiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wskakiwać ndk.

Wiktionary

# wskaz

kreska, wrąb, punkt albo inny ruchomy lub nieruchomy znak na narzędziu pomiarowym, odpowiadający mierze na nim wywzorcowanej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) znak na urządzeniu pomiarowym, który odpowiada pewnej wartości;

(1.2) wektorowe przedstawienie sygnału sinusoidalnego stosowane w elektrotechnice

Wiktionary

- wskaz – wektorowe przedstawienie sygnału sinusoidalnego stosowane w elektrotechnice
- wskaz (metrologia) – znak na narzędziu pomiarowym odpowiadający mierze na nim wywzorcowanej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: fskas, AS: fskas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wskaźnik m., wskazówka ż.

czas. wskazywać, wskazać

przym. wskaźnikowy, wskazówkowy, wskazowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wykres wskazowy, fazor, strzałka fazowa, wykres wektorowy

Wiktionary

# wskazać

1. pokazać, gdzie się ktoś lub coś znajduje;
2. zwrócić uwagę na coś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wskazywać)

(1.1) zwrócić czyjąś uwagę na coś

(1.2) pokazać, gdzie ktoś albo coś się znajduje

(1.3) o przyrządach, urządzeniach: podać zmierzoną wartość

(1.4) poinformować o czymś, udzielić wskazówek

(1.5) wyznaczyć, polecić kogoś

czasownik zwrotny dokonany wskazać się (ndk. wskazywać się)

(2.1) zwrócić uwagę na siebie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas tamtejszej konferencji wskazano listę gorących problemów dotyczących zagrożeń dla środowiska.

(1.2) Wskaż mi, Bożydarze, w którym miejscu odnajdę tę dawną świątynię.

(1.3) Prędkościomierz wskazał prędkość 220 km/h.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wskazanie n., wskaz mrz., wskazówka ż.

przym. wskazany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) napomknąć

Wiktionary

# wskazanie

1. pokazać, gdzie się ktoś lub coś znajduje;
2. zwrócić uwagę na coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wskazać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fskaˈzãɲɛ, AS: fskazãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wskazać, wskazywać

rzecz. wskazówka ż., wskazywanie

przym. wskazany

Wiktionary

# wskazany

przymiotnik

(1.1) uważany za potrzebny, polecany jako korzystny

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: wskazać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wskazanie n.

czas. wskazać dk., wskazywać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zalecany

Wiktionary

# wskaźnica

wskaźnica modrzewianeczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych

SJP.pl

# wskaźnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) długi i cienki przedmiot do wskazywania

(1.2) techn. element miernika umożliwiający odczyt wielkości

(1.3) stat. liczbowe przedstawienie pewnej wielkości

(1.4) chem. związek chemiczny, który przez zmianę zabarwienia umożliwia ocenę odczynu

(1.5) inform. adres w pamięci

(1.6) mat. indeks dolny lub czasem górny w zapisie matematycznym, wprowadzany dla odróżnienia obiektów od siebie (np. wyrazów ciągu)

Wiktionary

- w analizach: liczbowe przedstawienie rozpatrywanej wielkości
  – na przyjętej umownie skali
  – procentowo do przyjętej wartości odniesienia
  – w inny sposób pozwalający na interpretację stanu lub tendencji
  - analiza wskaźnikowa
- w automatyce: urządzenie stacjonarne do wizualizacji wartości parametrów procesów technologicznych
  - wskaźnik panelowy

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Nauczyciel pokazał wskaźnikiem Chiny na mapie.

  (1.2) Poziom oleju odczytujemy na wskaźniku C.

  (1.3) Dla odtworzenia populacji wskaźnik dzietności powinien wynosić nieco powyżej 2,2.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: ˈfskaʑɲik, AS: fskaźńik

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  czas. wskazywać

  rzecz. wskazówka ż., wskaz mrz.

  przym. wskaźnikowy

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.3) stopa

  Wiktionary

# wskaźnikowy

przymiotnik od: wskaźnik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze wskaźnikiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ostateczne rozpoznanie zawału ustala lekarz po wykonaniu badania EKG i badań poziomu tzw. enzymów wskaźnikowych we krwi.

(1.1) Początkowo informacje o składzie badanych gazów gromadzono metodami spektrofotometrycznymi oraz z użyciem wskaźnikowych rurek Drägera (H2S, tiole, disulfidy, disiarczek węgla, SO2, HF).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfskaʑɲiˈkɔvɨ, AS: fskaźńikovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wskaz mrz., wskaźnik mrz.

Wiktionary

# wskazóweczka

zdrobnienie od: wskazówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: wskazówka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfskazuˈvɛt͡ʃka, AS: fskazuvečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wskazówka ż.

Wiktionary

# wskazówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

(1.2) skierowana do kogoś porada, pouczenie dotyczące postępowania, podpowiedź, punkt wytyczny, informacja o czymś

(1.3) oznaka czegoś

Wiktionary

Wskazówka – element przyrządu pomiarowego analogowego (wskazówkowego), przesuwający się nad (lub obok) narysowanej skali.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zegar stał. Znieruchomiałe wskazówki zasunięte jedna na drugą znaczyły godzinę dwunastą (…)

(1.2) Dawała mu przezorne rady i wskazówki dobrotliwe. Uczyła go niejednej mądrości życia (…)

(1.3) Umysł mój rozjaśnił się niespodzianie; była to dla mnie wskazówka do dojścia prawdy (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fskaˈzufka, AS: fskazufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wskaźnik m., wskaz m., wskazywanie n., wskazanie n.

:: zdrobn. wskazóweczka ż.

czas. wskazywać ndk., wskazać dk.

przym. wskazówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) rada, porada, instrukcja, pouczenie, sugestia

Wiktionary

# wskazówkowicz

osoba udzielająca wskazówek

SJP.pl

# wskazówkowy

przymiotnik od: wskazówka

SJP.pl

# wskazujący

→ wskazywać

SJP.pl

#### Patrz:

wskazywać

# wskazywać

czasownik

(1.1) pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje

(1.2) o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej

(1.3) przen. być znakiem czegoś, świadczyć o czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy może mi pan wskazać drogę do muzeum?

(1.2) Licznik wskazywał ponad 100 km/h.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fskaˈzɨvat͡ɕ, AS: fskazyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wskaz mrz., wskazywanie n., wskazówka, wskazanie, wskaźnik

przym. wskazany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pokazywać, podawać

(1.3) świadczyć, znaczyć

Wiktionary

# wskazywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, co wskazuje

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wskaziciel

Wiktionary

# wskazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wskazywać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfskazɨˈvãɲɛ, AS: fskazyvãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wskazywać

rzecz. wskazanie n., wskazówka ż.

Wiktionary

# wskoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wskoczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wskoczyć

Wiktionary

# wskoczyć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wskakiwać)

(1.1) skacząc, dostać się na wierzch lub do środka czegoś

(1.2) posp. dostać się gdzieś szybko lub w ostatniej chwili

(1.3) o elementach mechanicznych: trafić we właściwy otwór

(1.4) pot. wstąpić do kogoś lub gdzieś na krótko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żeby popisać się przed koleżankami z klasy, wziął deskorolkę i wskoczył na bardzo wysoki murek.

(1.2) Autobus już odjeżdżał z zatoczki, więc jął biec, krzyczeć, po czym wskoczył energicznie do środka.

(1.3) Męczyłem się z tymi zębatkami kilka godzin; dopiero teraz wskoczyły jedna w drugą.

(1.4) Miałam jeszcze chwilę wolnego czasu, więc wskoczyłam do sąsiadki, pogawędzić o dzisiejszej pogodzie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfskɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: fskočyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. skoczek mrz./mos./mzw., wyskok n., podskok mrz., skok, skakanie, skoczenie, skakanka

czas. skoczyć dk., podskoczyć dk., uskoczyć dk., przeskakiwać ndk., wyskakiwać ndk.

przym. skoczny

przysł. skocznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naskoczyć

(1.2) wtargnąć, bryknąć

(1.3) wejść, zaskoczyć, zakleszczyć

(1.4) zajrzeć, odwiedzić; przen. posp. wpaść, podskoczyć

Wiktionary

# wskok

w gwarze myśliwskiej: urządzenie w ogrodzeniu łowiska, pozwalające zwierzynie dostać się do wnętrza, a uniemożliwiające jej wyjście z ogrodzenia; skakanka

SJP.pl

# wskórać

dokonać czegoś, coś zrobić

SJP.pl

# wskroś

1. na wylot; na przestrzał;
2. do głębi; całkowicie;
3. przez całą długość czegoś; dookoła; wszędzie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) książk. na wylot, na przestrzał, przez

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Była na wskroś nowoczesna tą sztuczną nowoczesnością dziewcząt ładnych i zarozumiałych, ale absolutnie powierzchownych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fskrɔɕ, AS: fskroś

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przez

Wiktionary

# wskrzesić

1. w wierzeniach: przywrócić życie umarłemu;
2. sprawić, że coś zaczyna ponownie istnieć, np. wskrzesić dawny zwyczaj

SJP.pl

# wskrzesiciel

1. osoba, która na nowo wprowadza coś w życie; odnowiciel;
2. osoba potrafiąca wskrzesić umarłego

SJP.pl

# wskrzesicielka

kobieta, która kogoś lub coś wskrzesiła

SJP.pl

# wskrzeszać

1. w wierzeniach: przywracać życie umarłemu;
2. sprawiać, że coś zaczyna ponownie istnieć, np. wskrzeszać dawne zwyczaje

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. wskrzesić)

(1.1) przywracać kogoś lub coś do życia lub istnienia

Wiktionary

# wskrzeszenie

1. w wierzeniach: przywrócić życie umarłemu;
2. sprawić, że coś zaczyna ponownie istnieć, np. wskrzesić dawny zwyczaj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wskrzesić.

Wiktionary

# wsksim

skrót od: Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej (w Toruniu)

SJP.pl

# wskutek

z powodu czego, na skutek

SJP.pl

przyimek

(1.1) książk. zob. na skutek.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wskutek czołowego zderzenia samochodu ciężarowego z autem osobowym na trasie drogi krajowej nr 7 koło Olsztynka zginęły trzy osoby. Wśród ofiar śmiertelnych znalazł się kierowca samochodu osobowego i dwóch jego pasażerów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfskutɛk, AS: fskutek

Wiktionary

# wślepiać

wślepiać się - wpatrywać się w kogoś lub w coś bardzo uważnie

SJP.pl

# wślepić

wślepić się - wpatrzyć się w kogoś lub w coś bardzo uważnie

SJP.pl

# wślepiony

taki, który się wślepił

SJP.pl

# wślizg

zagranie piłkarskie polegające na rzuceniu się na murawę i sunięciu po niej z jedną nogą wyprostowaną do przodu, drugą podkurczoną, wykonywane np. w celu odebrania piłki rywalowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʲɕlʲisk, AS: fʹślʹisk

Wiktionary

# wślizgać

wsunąć do wnętrza, w głąb czegoś; wślizgnąć, wśliznąć

SJP.pl

# wślizgnąć

wsunąć do wnętrza, w głąb czegoś; wślizgać, wśliznąć

SJP.pl

# wślizgowy

przymiotnik od: wślizg

SJP.pl

# wśliznąć

wsunąć do wnętrza, w głąb czegoś; wślizgnąć, wślizgać

SJP.pl

# wsm

skrót od: Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa, Wyższa Szkoła Morska

SJP.pl

# wsm-owiec

członek lub mieszkaniec WSM-u (Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej); wuesemowiec

SJP.pl

# wsnuć

snując wpleść jakąś nitkę, ozdobne pasmo w tkaninę

SJP.pl

# wso

skrótowiec

(1.1) = Wielki słownik ortograficzny

Wiktionary

# wsobność

→ wsobny

SJP.pl

#### Patrz:

wsobny

# wsobny

chów wsobny - w hodowli roślin lub zwierząt: łączenie osobników bardziej spokrewnionych niż przeciętna danej populacji

SJP.pl

# wsolić

zaprawić solą, włożyć sól w celu zakonserwowania; nasolić

SJP.pl

# wsp

skrót od: Wyższa Szkoła Pedagogiczna

SJP.pl

# wsp.

skrót od:
1. współczesny;
2. współpracownik

SJP.pl

# wspak

na wspak;
1. w przeciwnym niż normalnie kierunku; od tyłu, w tył;
2. odwrotnie niżby należało; na opak

SJP.pl

Wspak – czynność wykonywana w odwrotnej kolejności niż zazwyczaj. W językoznawstwie wyrażenie czytane na wspak to palindrom.

Wikipedia

# wspakultura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) neol. przeciwieństwo kultury w filozofii Jana Stachniuka;

Wiktionary

Wspakultura – pojęcie występujące w filozofii kulturalizmu Jana Stachniuka, oznaczające przeciwieństwo kultury ujętej jako kolejna po ładzie naturalnym płaszczyzna rozwoju Wszechświata. Wspakultura jest równoznaczna z ustaniem bądź cofnięciem się w rozwoju procesu kulturowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wspakultura łączy się z pełnym odwróceniem wszystkich podstawowych wartości kultury.

Wiktionary

# wspaniale

przysłówek

(1.1) w sposób wspaniały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta sofa wspaniale wkomponowała się w nasze mieszkanie.

(1.1) To wspaniale, że się nie poddajesz!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspãˈɲalɛ, AS: fspãńale

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspaniałość ż.

przym. wspaniały

przysł. wspaniało

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cudownie, fantastycznie, niezwykle

Wiktionary

# wspanialej

stopień wyższy od przysłówka: wspaniale

SJP.pl

# wspanialszy

stopień wyższy od przymiotnika: wspaniały

SJP.pl

# wspaniało

przysłówek

(1.1) daw. wspaniale, szlachetnie, wielkodusznie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspaniałość ż.

przym. wspaniały

przysł. wspaniale

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wspaniale

Wiktionary

# wspaniałomyślniej

stopień wyższy od przysłówka: wspaniałomyślnie

SJP.pl

# wspaniałomyślniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wspaniałomyślny; bardziej wspaniałomyślny

SJP.pl

# wspaniałomyślność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha, tego kto jest wspaniałomyślny; cecha tego, co jest wspaniałomyślne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: fspãńau̯õmyśl̦ność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wspaniałomyślny

przysł. wspaniałomyślnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielkoduszność, łaskawość

Wiktionary

# wspaniałomyślny

przymiotnik

(1.1) szlachetny, potrafiący wybaczać; serdeczny, wyrozumiały

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ, AS: fspãńau̯õmyśl̦ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspaniałomyślność ż.

przysł. wspaniałomyślnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wielkoduszny, łaskawy; daw. wielkomyślny

Wiktionary

# wspaniałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wspaniałe

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspãˈɲawɔɕt͡ɕ, AS: fspãńau̯ość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wspaniały

przysł. wspaniale, wspaniało

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cudowność, świetność, pot. genialność

Wiktionary

# wspaniałości

1. to, co wspaniałe, piękne, bogate;
2. przysmaki, smakowite potrawy

SJP.pl

# wspaniały

przymiotnik jakościowy

(1.1) o czymś wyjątkowo dobrym, pięknym lub lubianym

Wiktionary

Wspaniały (chin. trad. 玻璃樽, kant. Bor lei jun, pinyin Bo li zun; ang. Gorgeous, High Risk, Under Control) – hongkońsko-chiński film akcji z 1999 roku w reżyserii Vincenta Koka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jej pies jest wspaniały, ale wolę jej kota.

(1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspãˈɲawɨ, AS: fspãńau̯y

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspaniałość ż.

przysł. wspaniale, wspaniało

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cudowny, doskonały, idealny, świetny

Wiktionary

# wsparcie

1. oprzeć o coś, podtrzymać czymś, dać podporę;
2. udzielić pomocy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielenie pomocy

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czas na realne wsparcie ofiar hejtu i edukację tych, którzy hejtują.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfsparʲt͡ɕɛ, AS: fsparʹće

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspieranie n.

czas. wspierać ndk., wesprzeć dk.

przym. wsparciowy

Wiktionary

# wsparciowy

związany z pomocą udzielaną komuś, np. grupa wsparciowa

SJP.pl

# wsparty

1. oprzeć o coś, podtrzymać czymś, dać podporę;
2. udzielić pomocy

SJP.pl

# wspawać

umieścić w czymś przez spawanie

SJP.pl

# wspawywać

umieszczać w czymś przez spawanie

SJP.pl

# wspiąć

1. przemieścić się wyżej;
2. wyprężyć ciało ku górze (np. unosząc się na palcach lub stając na tylnych łapach);
3. rosnąć, czepiając się podpory;
4. awansować

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wspinać)

(1.1) jeźdz. ścisnąć konia ostrogami i ściągnąć uzdę, ażeby stanął na tylnych kończynach

czasownik zwrotny dokonany wspiąć się (ndk. wspinać się)

(2.1) przemieścić się w górę po czymś wysokim z pewnym trudem

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) wejść, wleźć, wgramolić się

Wiktionary

# wspięga

roślina zielna z rodziny bobowatych; wspięga chińska to wigna, wspięga pospolita - lobia

SJP.pl

Wspięga (Lablab) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. W zależności od ujęcia takson jest traktowany jako monotypowy lub obejmujący dwa gatunki. Gatunek wspięga pospolita pochodzi z Afryki, ale rozprzestrzeniony został na całym świecie. Drugi gatunek – L. prostrata – rośnie w zachodniej Australii.

Wikipedia

# wspieniać

powodować powstawanie piany

SJP.pl

# wspierać

1. pomagać, pocieszać, popierać, dodawać otuchy, wspomagać;
2. podtrzymywać, podpierać, opierać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wesprzeć)

(1.1) dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

(1.2) opierać o coś/na czymś

czasownik zwrotny niedokonany wspierać się (dk. wesprzeć się)

(2.1) opierać się o coś, trzymać się czegoś

(2.2) udzielać sobie wzajemnie pomocy, wspomagać się nawzajem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wtedy, pamiętając / Przeszłość młodocianą, / Będę wspierał biednych, / Tak jak mnie wspierano.

(2.1) Na myśl o tem radość rozpierała mu tak piersi, że chwilami słabł i wspierał się na ramieniu Ursusa, nie mogąc iść o własnej mocy.

(2.2) Przyjaciele powinni się wspierać w trudnych chwilach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspʲjɛrat͡ɕ, AS: fspʹi ̯erać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsparcie n., wspieranie n.

czas. wesprzeć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomagać, wspomagać

(1.2) opierać

(2.1) opierać się

Wiktionary

# wspieracz

1. osoba, która udziela komuś pomocy;
2. w rugby: zawodnik wspomagający kolegów z drużyny walczących w pierwszej linii

SJP.pl

Bumsztak (wspieracz) – długi, ok. pięciometrowy drąg o grubości ok. 18 cm, z jednej strony zakończony rączką, służący do tzw. „bumsztakowania”, czyli manewrowania statkiem na płytkich wodach poprzez odpychanie się od dna. Wykorzystuje się go również podczas postoju statku, jeździe w górę rzeki przy płytkiej wodzie i odpychania się od brzegu.

Wikipedia

# wspierająco

→ wspierający

SJP.pl

#### Patrz:

wspierający

# wspieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wspierać.

Wiktionary

Wspieranie – skonstruowana czynność ramion, tułowia z głową i nóg w celu przeniesienia ciężaru ciała ze zwisu do podporu dążąc głową ponad oś chwytu dłoni.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: fspʲjɛˈrãɲɛ, AS: fspʹi ̯erãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wspierać

rzecz. wsparcie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomaganie

Wiktionary

# wśpiewać

zarejestrować śpiew na płycie gramofonowej lub taśmie

SJP.pl

# wśpiewywać

rejestrować śpiew na płycie gramofonowej lub taśmie

SJP.pl

# wspinać

czasownik niedokonany (dk. wspiąć)

(1.1) ściskać konia ostrogami i ściągać uzdę tak by stanął dęba

czasownik zwrotny niedokonany wspinać się (dk. wspiąć się)

(2.1) wznosić siebie samego na coś wysokiego

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspʲĩnat͡ɕ, AS: fspʹĩnać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspinanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) wdrapywać się

Wiktionary

# wspinacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto się wspina

(1.2) sport. turyst. osoba uprawiająca wspinaczkę

Wiktionary

Wspinaczka – przemieszczanie się w terenie na tyle stromym oraz trudnym, że wymaga on użycia rąk co najmniej do utrzymania równowagi.

W powyższej definicji mieszczą się tak różne działalności, jak wspinanie na kilkumetrowe kamienie (bouldering) i wchodzenie na ponad ośmiokilometrowe góry.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) O sprawie trojga wspinaczy słyszał każdy, a kilka tygodni temu poszukiwaniami zdawała się żyć cała Polska.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspʲĩnat͡ʃ, AS: fspʹĩnač

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspinanie n., wspięcie n., wspinaczka ż., wspinek mos.

czas. wspinać się ndk., wspiąć się dk.

przym. wspinaczkowy

Wiktionary

# wspinaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyprawa w strome, wysokie góry

(1.2) sport. dyscyplina sportowa polegająca na pokonywaniu stromych ścian

(1.3) pot. dążenie do osiągnięcia wysokich pozycji

(1.4) kobieta, która się wspina

Wiktionary

Wspinaczka – przemieszczanie się w terenie na tyle stromym oraz trudnym, że wymaga on użycia rąk co najmniej do utrzymania równowagi.

W powyższej definicji mieszczą się tak różne działalności, jak wspinanie na kilkumetrowe kamienie (bouldering) i wchodzenie na ponad ośmiokilometrowe góry.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wspinaczka na Mount Everest to moje największe marzenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspʲĩˈnat͡ʃka, AS: fspʹĩnačka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspinacz m., wspinanie n., wspinek mos.

czas. wspinać się, wspiąć się

przym. wspinaczkowy

Wiktionary

# wspinaczkowy

przymiotnik od: wspinaczka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sport. związany ze wspinaczką, przeznaczony do wspinania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed maturą, za namową jednego z profesorów, zapisał się na obóz wspinaczkowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. wspinacz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) alpinistyczny, taterniczy, taternicki

Wiktionary

# wspinalnia

urządzenie do zabaw dla dzieci w postaci kilku drabinek ustawionych w czworobok, po których można się wspinać

SJP.pl

# wspinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wspinać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspinek m., wspinacz mos., wspinaczka ż.

czas. wspinać ndk.

Wiktionary

# wspinek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. ktoś, kto się wspina

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspʲĩnɛk, AS: fspʹĩnek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspinacz, wspinaczka, wspinanie

czas. wspinać się

Wiktionary

# wspólnictwo

współuczestnictwo; współudział w czymś

SJP.pl

# wspólniczka

→ wspólnik

SJP.pl

#### Patrz:

wspólnik

# wspólniczy

→ wspólnik

SJP.pl

#### Patrz:

wspólnik

# wspólnie

przysłówek

(1.1) wraz z kimś lub czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dokładnie pamiętam: był rok 1938, poszliśmy wspólnie z ojcem na wystawę obrazów Adama Chmielowskiego.

(1.1) Najpierw przyjechali Jan Józef Lipski i Jacek Kuroń, którzy chcieli się wspólnie zastanowić, jak zorganizować pomoc.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspulʲɲɛ, AS: fspulʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspólnota ż., wspólnik m., wspólniczka ż., wspólnictwo n., wspólność ż., wspólnotowiec m., wspólnotowość ż.

przym. wspólny, wspólnotowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wespół, razem, wraz, łącznie

Wiktionary

# wspólnik

1. właściciel części spółki;
2. osoba biorąca udział w czymś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba mająca wspólny udział w czymś

(1.2) osoba wspólnie uczestnicząca w występku czy przestępstwie

Wiktionary

Wspólnik – osoba, która wniosła wkład kapitałowy do spółki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bardzo się zapalał do każdego nowego pomysłu wspólnika.

(1.2) Szuler dostrzegł umówiony ruch ręką swojego wspólnika i podbił stawkę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspólnota ż., wspólnotowość ż., wspólnictwo n.

:: fż. wspólniczka ż., wspólnica ż.

przym. wspólny, wspólnotowy

przysł. wspólnie, wspólnotowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) towarzysz, partner, współpracownik, udziałowiec, akcjonariusz

(1.2) współsprawca, współwinny

Wiktionary

# wspólnorodzajowy

przymiotnik

(1.1) jęz. o rzeczowniku mogący być używany w dwóch rodzajach gramatycznych i odmieniany tak samo w każdym z nich

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rzeczownikami wspólnorodzajowymi są np. beksa, gaduła, oferma czy niedołęga – każdy z nich można poprzedzić zarówno słowem ten, jak i ta, a przy tym zawsze odmienia się tak samo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspulnɔrɔd͡zaˈjɔvɨ, AS: fspulnoroʒai ̯ovy

Wiktionary

# wspólność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wspólne

Wiktionary

Wspólność – polska grupa literacka działająca w Gdańsku w latach 1976–1979.

Grupa, skupiająca głównie studentów, działała przy Kole Młodych ZLP w Gdańsku. Wywodziła się z wcześniejszej grupy Poetariat. Z grupą związani byli m.in. Anna Czekanowicz, Grzegorz Musiał, Zbigniew Joachimiak, Władysław Zawistowski, Waldemar Ziemnicki, Selim Chazbijewicz, Andrzej Grzyb, Waldemar Chyliński, Bronisław Tusk.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wspólnota ż.

przym. wspólny

przysł. wspólnie

Wiktionary

# wspólnota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

(1.2) posiadanie wspólnych cech; wspólne posiadanie / przeżywanie czegoś

Wiktionary

Wspólnota – typ zbiorowości oparty na silnych, emocjonalnych więziach, nieformalnej strukturze, dominujący przede wszystkim w społeczeństwach pierwotnych.

W ujęciu Ferdinanda Tönniesa wspólnota (Gemeinschaft) jest przeciwstawnym typem zbiorowości wobec zrzeszenia (Gesellschaft) i charakteryzuje się tym, że więzi wytwarzane są w oparciu o pokrewieństwo lub braterstwo, kontrola społeczna sprawowana jest dzięki tradycji, natomiast podstawą gospodarki we wspólnotach jest własność zbiorowa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak wspólnota międzynarodowa może pomagać ubogim krajom?

(1.2) Arabowie to wspólnota religijno-językowo-kulturowa, która skupia ludność uznającą język arabski za ojczysty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspulˈnɔta, AS: fspulnota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspólność ż., wspólnotowość ż., wspólnictwo n., wspólnik m., wspólniczka ż.

przym. wspólnotowy, wspólny

przysł. wspólnie

Wiktionary

# wspólnotowiec

potocznie: członek wspólnoty mieszkaniowej

SJP.pl

# wspólnotowy

przymiotnik od: wspólnota

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wspólnoty, właściwy wspólnocie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspólnota ż., wspólnik mos.

przysł. wspólnie

przym. wewnątrzwspólnotowy

Wiktionary

# wspólny

1. przeżywany, tworzony razem z innymi;
2. należący do wielu osób;
3. jednakowy dla wielu osób

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) należący lub używany przez kilka osób

(1.2) charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy

(1.3) wykonywany razem przez kilka osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jadwiga mieszka z siostrą we wspólnym pokoju.

(1.2) Gościnność to cecha wspólna wszystkim mieszkańcom tej okolicy.

(1.2) Jedyną wspólną rzeczą, jaka łączy ten film z moją piosenką, jest tytuł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspulnɨ, AS: fspulny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. spółka ż., spóła ż., pospółka ż., wspólnota ż., wspólnik m., wspólniczka ż., wspólność ż., wspólnictwo n.

przysł. wspólnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|spólny.

Wiktionary

# wspomagać

1. udzielać komuś wsparcia, pomocy materialnej lub moralnej;
2. wzmacniać, ułatwiać działanie czegoś;
3. wspomagać się:
a) wspomagać samego siebie;
b) wspomagać się nawzajem
c) gwarowo, dawniej: dorabiać się, bogacić;
d) wzmacniać się fizycznie, pokrzepiać

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) pomagać, wspierać materialnie; udzielać pomocy materialnej osobie, instytucji

(1.2) wspierać urządzenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wspomóżcie, dobrzy ludzie - mamrotał żebrak.

(1.2) Układ ten ma wspomagać główny procesor.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspɔ̃ˈmaɡat͡ɕ, AS: fspõmagać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. pomagać, pomóc

rzecz. wspomożenie n., pomoc ż., wspomaganie n., pomocnictwo n.

przym. pomocny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pomagać

Wiktionary

# wspomagaczka

→ wspomagacz; wspomożycielka, filantropka

SJP.pl

# wspomaganie

1. udzielać komuś wsparcia, pomocy materialnej lub moralnej;
2. wzmacniać, ułatwiać działanie czegoś;
3. wspomagać się:
a) wspomagać samego siebie;
b) wspomagać się nawzajem
c) gwarowo, dawniej: dorabiać się, bogacić;
d) wzmacniać się fizycznie, pokrzepiać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wspomagać.

Wiktionary

Świat Wspomaganych (ang. Uplift Universe) – cykl utworów amerykańskiego pisarza science fiction Davida Brina.

Przewodnim motywem książek jest pomysł ogromnej galaktycznej cywilizacji odpowiedzialnej za "wspomaganie" wszelkich znanych inteligentnych form życia oddychających tlenem. Ludzkość w tej historii jest anomalią, ponieważ nie ma żadnego znanego "patrona", który wspomagałby jej cywilizacyjny rozwój. Z tego powodu większość innych galaktycznych ras uważa, że ludziom brak podstawowego zrozumienia i szacunku dla subtelnej, pielęgnowanej od miliardów lat galaktycznej kultury.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌfspɔ̃maˈɡãɲɛ, AS: fspõmagãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wspomagać, pomóc

Wiktionary

# wspominać

sięgać pamięcią do wydarzenia lub osoby znanej w przeszłości

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wspomnieć)

(1.1) sięgać pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

(1.2) mówić mimochodem, wzmiankować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chętnie wspominam czasy, gdy służyłem w wojsku.

(1.2) Nauczyciel wspominał na lekcji o możliwej dacie egzaminu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspɔ̃ˈmʲĩnat͡ɕ, AS: fspõmʹĩnać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspomnienie n., wspominanie n.

czas. wspomnieć dk.

Wiktionary

# wspominanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wspominać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspɔ̃mʲĩˈnãɲɛ, AS: fspõmʹĩnãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wspominać

Wiktionary

# wspominek

wspominek;
1. wspominanie osób lub zdarzeń z przeszłości;
2. coś przypominającego o jakichś zdarzeniach z przeszłości;
3. wzmianka, napomknięcie

SJP.pl

# wspominka

wspominek;
1. wspominanie osób lub zdarzeń z przeszłości;
2. coś przypominającego o jakichś zdarzeniach z przeszłości;
3. wzmianka, napomknięcie

SJP.pl

# wspominkarski

przymiotnik od: wspominkarz

SJP.pl

# wspominki

potocznie: modlitwy odmawiane w kościele za dusze zmarłych; wypominki

SJP.pl

# wspominkowo

→ wspominkowy

SJP.pl

#### Patrz:

wspominkowy

# wspominkowy

przymiotnik od: wspominki

SJP.pl

# wspomniany

sięgnąć pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

SJP.pl

# wspomnieć

sięgnąć pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wspominać)

(1.1) dokonany od|wspominać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspɔ̃mʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: fspõmʹńėć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wspominać

rzecz. wspomnienie

Wiktionary

# wspomnienie

sięgnąć pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obraz przeszłości w pamięci

(1.2) przedmiot przypominający przeszłość

(1.3) utwór literacki dotyczący minionych przeżyć autora

(1.4) wzmianka, napomknięcie

Wiktionary

- wspomnienie liturgiczne
- wspomnienie tajemnicy dnia – element modlitwy eucharystycznej
- Wspomnienie (film)
- Wspomnienie – wiersz Juliana Tuwima
- Wspomnienie – płyta Romana Wojciechowskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To przykre wspomnienie już od dawna nie daje mi spokoju.

(1.4) Pobieżne wspomnienie o tym obrazie zawarto dopiero w najnowszej biografii artysty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: fspõmʹńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wspominać ndk., wspomnieć dk.

przym. wspomnieniowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reminiscencja, echo, retrospekcja, deja-vu, paramnezja

(1.2) pamiątka, souvenir

(1.3) memoar

Wiktionary

# wspomnieniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze wspomnieniami, dotyczący wspomnień

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspomnienie n.

Wiktionary

# wspomóc

1. udzielić komuś wsparcia, pomocy materialnej lub moralnej;
2. wzmocnić, ułatwić działanie czegoś; 2. wspomóc się:
a) wspomóc samego siebie;
b) wspomóc się nawzajem
c) gwarowo, dawniej: dorobić się, wzbogacić;
d) wzmocnić się fizycznie, pokrzepić

SJP.pl

# wspomożenie

wsparcie, zwykle w postaci pieniężnej; datek, jałmużna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielenie pomocy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I opiąć powiedział Pan Bog: Nie jest dobrze być człowieku samemu, uczyńmy jemu wspomożenie podobne k niemu.

(1.1) A gdy powstanie olbrzym Goliath, / by złamać młodość mą – / Błagają ciebie Syjon, Moria: / ku wspomożeniu zstąp!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wspomoga ż., wspomożyciel mos., wspomożycielka ż.

czas. wspomagać ndk., wspomóc dk.

Wiktionary

# wspomożyciel

dawniej: osoba, która kogoś ratuje, pomaga, zwłaszcza materialnie

SJP.pl

# wspomożycielka

1. dawniej: kobieta, która kogoś ratuje, pomaga, zwłaszcza materialnie;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Wspomożycielek Dusz Czyśćcowych

SJP.pl

# wspór

dawniej: spiętrzenie, zator

SJP.pl

# wspora

1. element konstrukcyjny podtrzymujący coś; wspornica, wspornik, podpora;
2. kamień sklepienia znajdujący się tuż nad wezgłowiem

SJP.pl

# wsporczy

służący jako wspora lub podpora; wspornikowy

SJP.pl

# wspórka

wieszadło pojedyncze lub wielokrotne służące do podwieszania przewodów, kabli, rurociągów itp.

SJP.pl

# wspornica

1. element konstrukcyjny podtrzymujący coś; wspora, wspornik, podpora;
2. narzędzie do strugania drewna

SJP.pl

# wspornik

1. wspierający element konstrukcyjny w różnych maszynach i urządzeniach;
2. architektoniczna podpora sklepienia, balkonu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. podtrzymujący element architektoniczny osadzony w ścianie

(1.2) bud. część konstrukcji wystająca poza skrajną podporę

Wiktionary

Wspornik – element architektoniczny lub konstrukcyjny pełniący funkcję podpierającą. W architekturze jego zadaniem jest podtrzymanie elementu wystającego przed lico ściany wewnątrz (np. żebra sklepienia, posąg, parapet itp.) lub na zewnątrz (balkon, wykusz, pomost) budynku.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) podpora

Wiktionary

# wspornikowy

stanowiący wspornik; wsporczy

SJP.pl

# wsporny

dawniej: taki, na którym coś się opiera, np. filary, łęki, wrota wsporne

SJP.pl

# współ-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na wspólną z kimś cechę, na wspólne działanie itp.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. spół-

Wiktionary

# współaktor

1. osoba grająca w tym samym filmie lub teatrze, co ktoś inny;
2. przenośnie: osoba, która razem z inną coś udaje;
3. przenośnie: współuczestnik jakichś wydarzeń

SJP.pl

# współalkoholizm

syndrom negatywnych zjawisk obejmujący alkoholika i jego rodzinę

SJP.pl

# współautor

osoba będąca wspólnie z kimś autorem czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jeden z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła

Wiktionary

Współautorstwo (w zależności od kontekstu także współtwórczość czy pisanie zespołowe, w pracach angielskojęzycznych spotykany jest termin Collaborative Writing, w skrócie CW) – sytuacja, w której utwór powstaje dzięki twórczej pracy więcej niż jednej osoby.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie jest zaś tak, jak Pan pisze, aby współautorka stłumiła w tym współautora. (E. Orzeszkowa: Listy do Tadeusza Garbowskiego)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspuwˈawtɔr, AS: fspuu̯au̯tor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współautorstwo n.

:: fż. współautorka ż.

przym. współautorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współtwórca

Wiktionary

# współautorka

1. jedna z twórców dzieła literackiego, naukowego lub dzieła sztuki;
2. jedna z wynalazców, projektodawców wspólnego dzieła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta będąca jednym z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie jest zaś tak, jak Pan pisze, aby współautorka stłumiła w tym współautora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwawˈtɔrka, AS: fspuu̯au̯torka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współautorstwo n.

:: fm. współautor

Wiktionary

# współautorski

→ współautor

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pracą, dziełem współautorów

Wiktionary

#### Patrz:

współautor

#### Powiązane:

rzecz. współautor mrz.

Wiktionary

# współautorstwo

Współautorstwo (w zależności od kontekstu także współtwórczość czy pisanie zespołowe, w pracach angielskojęzycznych spotykany jest termin Collaborative Writing, w skrócie CW) – sytuacja, w której utwór powstaje dzięki twórczej pracy więcej niż jednej osoby.

Wikipedia

# współbadaczka

→ współbadacz

SJP.pl

#### Patrz:

współbadacz

# współbandyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. osoba, która wraz z kimś innym dopuszcza się kradzieży i morderstw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Śniło mi się, że uzbrojony w rewolwer, schwyciłem Olejarka i dwunastu jego współbandytów.

(1.1) Do tego w tamtych krajach przychodzi, że najgłówniejsi rozbójnicy w Kurdystanie otrzymują urzędy kajmakanów i innych zwierzchników, byle się tylko trochę ustatkowali; a ci znowu swoim współbandytom mniejsze rozdają posady administracyjne i policyjne.

Wiktionary

# współbiesiada

wspólne ucztowanie

SJP.pl

# współbiesiadnictwo

forma symbiozy zwierząt, polegająca na wykorzystywaniu przez jedno (komensal) np. odchodów lub resztek pożywienia zdobywanego przez drugie (gospodarz); komensalizm

SJP.pl

# współbiesiadniczka

→ współbiesiadnik

SJP.pl

#### Patrz:

współbiesiadnik

# współbiesiadnik

jeden z uczestników biesiady

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) współuczestnik biesiady

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Królewski łowczy zachęcił współbiesiadników do wzniesienia kielichów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. biesiadnik m., biesiada ż.

czas. biesiadować ndk.

Wiktionary

# współbieżność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest współbieżne; cecha tych, którzy są współbieżni

Wiktionary

Przetwarzanie współbieżne (ang. concurrent computing) – przetwarzanie oparte na współistnieniu wielu wątków lub procesów, operujących na współdzielonych danych. Wątki uruchomione na tym samym procesorze są przełączane w krótkich przedziałach czasu, co sprawia wrażenie, że wykonują się równolegle. W przypadku procesorów wielordzeniowych lub wielowątkowych, możliwe jest faktycznie współbieżne przetwarzanie. Tego rodzaju przetwarzanie jest też możliwe w architekturach wieloprocesorowych. W takiej sytuacji wydajność poszczególnych wątków zasadniczo nie jest degradowana przez inne wątki, z wyjątkiem sytuacji, kiedy wątki muszą rywalizować o wspólne zasoby, np. przepustowość magistral i urządzeń lub czas procesora, lub muszą synchronizować swoją pracę.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. współbieżny

przysł. współbieżnie

Wiktionary

# współbieżny

(program) współbieżny:
a) wykonywany w systemie wieloprogramowym;
b) tworzący własne podprocesy i koordynujący ich współpracę;
c) wykonywany jednocześnie z innymi programami w systemie wieloprocesorowym lub rozproszonym; program równoległy

SJP.pl

# współbliźni

każdy człowiek w stosunku do drugiego człowieka; bliźni

SJP.pl

# współbojowniczka

→ współbojownik

SJP.pl

#### Patrz:

współbojownik

# współbojownik

osoba walcząca wspólnie z kimś

SJP.pl

# współbrat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z tej samej wspólnoty zakonnej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Postanowił odwdzięczyć się współbraciom za okazaną podczas choroby życzliwość.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brat mos.

wykrz. bracie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. konfrater

Wiktionary

# współbrzmieć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać harmonijny dźwięk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współbrzmienie n.

czas. brzmieć ndk.

Wiktionary

# współbrzmienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. jednoczesne brzmienie dźwięków

(1.2) liter. poet. zgodność głosek w dwóch szeregach fonicznych utworu lirycznego

(1.3) wywoływanie harmonijnego wrażenia w sposobie postępowania lub istnieniu dwóch podmiotów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. brzmienie n.

czas. współbrzmieć ndk.

Wiktionary

# współbudownicza

kobieta, która wspólnie z kimś buduje coś

SJP.pl

# współćwiczący

osoba, która ćwiczy wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współcześni

ludzie żyjący w tym samym czasie, co ten, o kim mowa

SJP.pl

# współcześnie

przysłówek

(1.1) w obecnej epoce

(1.2) w sposób typowy dla dzisiejszej epoki

(1.3) w tej samej epoce z kimś lub czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie mogę wyobrazić siebie współcześnie w takich rajtuzach jak w średniowieczu chadzali paziowie czy giermkowie.

(1.2) Współcześnie filozofia korzysta z wiedzy ścisłej i analitycznej.

(1.3) Musicie uzmysłowić sobie, koledzy, że współcześnie do powstającego literackiego języka polskiego istotnie rosło poczucie tożsamości narodowej wśród elit polskich grup etnicznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspuwˈt͡ʃɛɕɲɛ, AS: fspuu̯čeśńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. współczesny

rzecz. współczesność

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obecnie, dzisiaj, dziś, w dzisiejszych czasach, teraz

Wiktionary

# współcześniej

stopień wyższy od przysłówka: współcześnie

SJP.pl

# współcześniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: współczesny

SJP.pl

# współcześnik

przestarzale: człowiek żyjący w tym samym czasie, co ten, o którym jest mowa

SJP.pl

# współczesność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co współczesne

Wiktionary

Współczesność – czasopismo literacko-artystyczne, wydawane w latach 1956 (październik) – 1971 w Warszawie, przez „grupę literacką »Współczesność«” (oznaczenie podawane do kwietnia 1957), początkowo w składzie: Leszek Szymański (redaktor naczelny), Roman Śliwonik (zastępca), Jerzy Kwiryn Siewierski, Andrzej Chąciński, jako organ literacki młodego pokolenia, najpierw miesięcznik, od nru 10 (luty 1958) jako dwutygodnik, do końca utrzymujący z nim więź.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. współczesny

przysł. współcześnie

Wiktionary

# współczesny

przymiotnik

(1.1) istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy

(1.2) taki, który istnieje lub ma miejsce w tym samym czasie z innym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie podobają się mi współczesne samochody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspuwˈt͡ʃɛsnɨ, AS: fspuu̯česny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współczesność ż.

przysł. współcześnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) teraźniejszy, aktualny, obecny; daw. tegoczesny

(1.2) równoczesny

Wiktionary

# współczuć

1. odczuwać żal i smutek z powodu złego powodzenia innych ludzi, ubolewać nad kimś; litować się;
2. dawniej: czuć to samo co inni

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dickens potrafi nadać swoim postaciom głębię i złożoność oraz sprawić, że czytelnik współczuje Scrooge'owi, pomimo że początkowo jest on postacią antypatyczną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspuwt͡ʃut͡ɕ, AS: fspuu̯čuć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współczucie

przysł. współczująco

Wiktionary

# współczucie

1. litość okazywana osobie cierpiącej, nieszczęśliwej; uczuciowa solidarność z osobą nieszczęśliwą;
2. dawniej: wspólne odczuwanie czegoś; wspólnota uczuć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

Wiktionary

Współczucie – stan emocjonalny, w którym jeden człowiek solidaryzuje się z inną osobą, współodczuwa. Może mieć to związek z przeżywanym przez nią cierpieniem czy wyrażaniem głębokiego ubolewania, okazywanego komuś nieszczęśliwemu. Współczucie w tym kontekście jest rodzajem niesienia pomocy emocjonalnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Żadne słowa współczucia z pewnością nie pomogą ci pogodzić się z tą ciężką stratą.

(1.1) Ale mówi płynnie w jidysz i ma naturalny talent do wywoływania współczucia u słuchaczy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspuwˈt͡ʃut͡ɕɛ, AS: fspuu̯čuće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. współczuć ndk.

Wiktionary

# współczujący

1. odczuwać żal i smutek z powodu złego powodzenia innych ludzi, ubolewać nad kimś; litować się;
2. dawniej: czuć to samo co inni

SJP.pl

# współczulny

Układ współczulny (łac. pars sympathica divisionis autonomici systematis nervosi) – jedna z dwóch głównych części autonomicznego układu nerwowego (obok układu przywspółczulnego), odpowiedzialna przede wszystkim za mobilizację organizmu. Zachowuje stałą aktywność, umożliwiającą utrzymanie homeostazy.

Wikipedia

# współczynnik

1. liczba lub funkcja będąca mnożnikiem jakiegoś wyrażenia;
2. wielkość fizyczna określająca jakąś właściwość;
3. jeden z czynników mających wpływ na coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden z czynników oddziałujących

(1.2) fiz. wielkość liczbowa określająca pewne właściwości ciał

(1.3) mat. wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego

Wiktionary

- temperaturowy współczynnik rezystancji
- współczynnik aktywności
- współczynnik asymetrii (także: współczynnik asymetryczności)
- współczynnik bezpieczeństwa
- współczynnik dwumienny Newtona
- współczynnik dyskontowy
- współczynnik dzietności
- współczynnik encefalizacji
- współczynnik fali stojącej
- współczynnik feminizacji
- współczynnik Giniego
- współczynnik humanistyczny
- współczynnik kierunkowy prostej
- współczynnik korelacji Pearsona
- współczynnik kształtu przebiegu czasowego
- współczynnik kwasowości
- współczynnik maskulinizacji
- współczynnik mocy
- współczynnik nadmiaru powietrza
- współczynnik oddawania barw
- współczynnik oddechowy
- współczynnik odpadnięcia
- współczynnik Peltiera
- współczynnik płodności kobiet
- współczynnik Poissona
- współczynnik przenikania ciepła
- współczynnik przewodzenia ciepła
- współczynnik przyrostu naturalnego
- współczynnik przyswajania ciepła
- współczynnik refrakcji
- współczynnik rozszerzenia (także: współczynnik pokrycia lub współczynnik objęcia)
- współczynnik (gry fabularne)
- współczynnik Seebecka
- współczynnik skośności
- współczynnik sprężystości (moduł sprężystości objętościowej)
- współczynnik sprężystości poprzecznej (moduł Kirchhoffa)
- współczynnik sprężystości wzdłużnej (moduł Younga)
- współczynnik ściśliwości
- współczynnik Thomsona
- współczynnik tarcia
- współczynnik transpiracji
- współczynnik umieralności
- współczynnik umieralności niemowląt
- współczynnik urbanizacji
- współczynnik urodzeń
- współczynnik wielomianu
- współczynnik wyrównania temperatur
- współczynnik załamania światła
- współczynnik zgonów
- współczynnik zmienności

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Współczynnik mocy jest charakterystyczną wielkością odbiornika elektrycznego.

(1.2) Grecką literą ni bywa oznaczany kinematyczny współczynnik lepkości.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. współczynnikowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wskaźnik

(1.3) dzielnik, iloraz

Wiktionary

# współczłonkini

→ współczłonek

SJP.pl

#### Patrz:

współczłonek

# współdziałać

czasownik niedokonany

(1.1) działać razem, współpracować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Cały zastęp współdziałał w zdobywaniu tego trofeum.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współdziałanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) spółdziałać

Wiktionary

# współdziałanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współdziałać.

Wiktionary

Współdziałanie – uzgodnione ześrodkowanie wysiłków i działań różnych rodzajów wojsk i sił zbrojnych co do zadań, czasu, miejsca, przestrzeni i ich taktyczno-operacyjnych możliwości w myśl ogólnego zamiaru osiągnięcia celu operacji czy walki.

Celem współdziałania jest takie wykorzystanie materialnych i moralnych możliwości poszczególnych rodzajów wojsk i sił zbrojnych do zorganizowanego działania, aby w najkorzystniejszych warunkach, przy jak najmniejszych stratach własnych, załamać wolę walki nieprzyjaciela i narzucić swoją wolę.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. współdziałać ndk.

Wiktionary

# współdzielić

1. wspólnie korzystać z czegoś;
2. w informatyce: dzielić zasoby (np. pliki, urządzenia zewnętrzne, miejsce w pamięci)

SJP.pl

# współdłużniczka

→ współdłużnik

SJP.pl

#### Patrz:

współdłużnik

# współdłużny

będący czyimś dłużnikiem wspólnie z inną osobą

SJP.pl

# współegzystować

egzystować jednocześnie z kimś lub czymś; współistnieć, współżyć, współwystępować

SJP.pl

# współegzystowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) egzystowanie jednocześnie z kimś lub czymś innym

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. współegzystować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koegzystencja, współistnienie, współżycie, współwystępowanie

Wiktionary

# współformant

w słowotwórstwie: formant występujący równocześnie z innym

SJP.pl

# współfundator

osoba, która ufundowała coś wspólnie z kimś innym; jeden z fundatorów

SJP.pl

# współfundatorka

kobieta, która ufundowała coś wspólnie z kimś innym; jedna z fundatorów

SJP.pl

# współgospodyni

kobieta zajmująca się gospodarstwem wspólnie z kimś

SJP.pl

# współgra

1. wzajemne oddziaływanie, dopełnianie się;
2. zharmonizowana gra aktorów

SJP.pl

# współgrać

wzajemnie się dopełniać w czasie jakiegoś działania

SJP.pl

czasownik

(1.1) wzajemnie się dopełniać, działać wspólnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Te dwa światy - precyzyjnie skomponowanego utworu wokalnego i jazzowej improwizacji - których połączenie wydawało się pomysłem karkołomnym, teraz doskonale współgrają.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspuwɡrat͡ɕ, AS: fspuu̯grać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współgra ż., współgracz m., współgraczka ż., współgranie n., przygrywka ż.

czas. grać

Wiktionary

# współgracz

osoba grająca wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współgraczka

→ współgracz

SJP.pl

#### Patrz:

współgracz

# współgrający

wzajemnie się dopełniać w czasie jakiegoś działania

SJP.pl

# współgranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współgrać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. współgrać ndk.

Wiktionary

# współgrupowicz

członek grupy; grupowicz

SJP.pl

# współgrupowiczka

członkini grupy; grupowiczka

SJP.pl

# współideowiec

wyznawca idei wspólnej z kimś innym

SJP.pl

# współimienniczka

→ współimiennik

SJP.pl

#### Patrz:

współimiennik

# współinicjator

osoba występująca z inicjatywą wspólnie z kimś; jeden z projektodawców

SJP.pl

# współinicjatorka

kobieta występująca z inicjatywą wspólnie z kimś

SJP.pl

# współinwestor

osoba lub przedsiębiorstwo dokonująca inwestycji wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współinwestorka

kobieta dokonująca inwestycji wspólnie z kimś

SJP.pl

# współistnieć

istnieć jednocześnie z kimś lub czymś; współegzystować, współżyć, współwystępować

SJP.pl

# współistnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współistnieć.

(1.2) istnienie jednocześnie z czymś innym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Eli, pisarz uprawiający swój zawód po francusku i po malgasku, od lat bada warunki współistnienia dwóch języków.

(1.2) Temat współistnienia muzycznych tradycji kościelnych i świeckich jest dobrze widoczny w badaniach kulturoznawczych i muzykologicznych od ostatniej dekady XX w. w krajach europejskich postkomunistycznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. współistnieć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) koegzystencja

Wiktionary

# współistnieniowy

dotyczący wspólnego, jednoczesnego istnienia z kimś lub z czymś

SJP.pl

# współistotność

w chrześcijaństwie: pojęcie określające relację między osobami Trójcy Świętej, polegającą na współistnieniu, współdziałaniu i współtworzeniu siebie nawzajem; homouzja

SJP.pl

Współistotność – wspólność natury. W teologii chrześcijańskiej termin określający relację między osobami Trójcy Świętej. W szczególności precyzował istnienie Ojca i Syna na tym samym poziomie czasowym i natury, gdzie Syn nie miał początku oraz nigdy nie było czasu, w którym nie było Syna. W tym znaczeniu Syn znalazł się na tej samej pozycji co sam Ojciec.

Wikipedia

# współistotny

o Trójcy Świętej: taki, który współistnieje, współdziała i współtworzy siebie nawzajem

SJP.pl

# współkatedra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. druga katedra ordynariusza diecezji

Wiktionary

Konkatedra, współkatedra, kościół konkatedralny – drugi kościół archidiecezji lub diecezji, druga siedziba biskupa diecezjalnego, ewentualnie miejsce rezydencji wikariusza biskupiego dla danego miasta (np. biskup Zbigniew Kraszewski, który krótko po powstaniu diecezji warszawsko-praskiej był proboszczem parafii konkatedralnej).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasz kościół nie jest katedrą tylko współkatedrą.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konkatedra, kościół konkatedralny

Wiktionary

# współkierownictwo

kierownictwo sprawowane razem z kimś innym

SJP.pl

# współkierowniczka

→ współkierownik

SJP.pl

#### Patrz:

współkierownik

# współkierownik

osoba zarządzająca czymś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współkomentator

osoba komentująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współkońcowość

w matematyce: najmniejsza moc zbioru współkońcowego

SJP.pl

W matematyce, zwłaszcza w teorii mnogości, współkońcowość \operatorname {cf} (\kappa ). zbioru częściowo uporządkowanego \kappa to najmniejsza moc zbioru współkońcowego w \kappa .

Wikipedia

# współkońcowy

zbiór współkońcowy - rodzaj zbioru matematycznego w teorii mnogości

SJP.pl

# współkonstruktor

osoba konstruująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współkonstruktorka

kobieta konstruująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współkreator

osoba tworząca coś razem z kimś innym; współtwórca

SJP.pl

# współkredytobiorca

osoba będąca kredytobiorcą wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współkształtny

zgodny co do kształtu; homolograficzny

SJP.pl

# współlas

rzeczownik

(1.1) gwara więzienna wspólnik

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspuwlas, AS: fspuu̯las

Wiktionary

# współlaureatka

→ współlaureat

SJP.pl

#### Patrz:

współlaureat

# współlennik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. osoba, która wspólnie z kimś innym złożyła hołd seniorowi i została współposiadaczem lenna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Traktat lenny wykluczał bowiem linię margrabiów brandenburskich z praw do lenna, a rozporządzenie Zygmunta Augusta z roku 1563 o dołączeniu tej gałęzi rodziny Hohenzollernów do grona współlenników z Prus Książęcych było jedynie prywatnym aktem monarchy.

Wiktionary

# współliniowość

zależność między wzajemnym położeniem punktów, które leżą na tej samej prostej

SJP.pl

- geometria: współliniowość punktów, współliniowość wektorów
- statystyka: współliniowość (analiza regresji)

Wikipedia

# współliniowy

leżący na tej samej prostej (linii)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mat. o wektorach leżący na prostej równoległej (w szczególnym przypadku tej samej)

(1.2) leżący na jednej linii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jeśli trzy punkty na płaszczyźnie nie są współliniowe, tworzą one wierzchołki trójkąta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współliniowość ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kolinearny

(1.2) kolinearny, współosiowy

Wiktionary

# współlokator

jeden z lokatorów mieszkających razem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, z kim się wspólnie mieszka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwlɔˈkatɔr, AS: fspuu̯lokator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. współlokatorka ż.

przym. współlokatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współmieszkaniec

Wiktionary

# współlokatorka

jedna z lokatorów mieszkających razem

SJP.pl

Współlokatorka (ang. The Roommate) – amerykański thriller z 2011 roku w reżyserii Christiana E. Christiansena. Wyprodukowany przez Screen Gems.

Wikipedia

# współmat

w problemistyce: rodzaj zadania szachowego, w którym grę zaczynają czarne i pomagają białym w zamatowaniu czarnego króla; mat pomocniczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szach. współdziałanie białych pionków z czarnymi w celu dania mata czarnemu królowi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspuwmat, AS: fspuu̯mat

Wiktionary

# współmałżonek

urzędowo: mąż lub żona (w stosunku do drugiej osoby); małżonek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jedno z małżonków w stosunku do drugiego

Wiktionary

Małżonkowie – osoby, które zawarły małżeństwo: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). W legislacjach wielu państw małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (różnopłciowi małżonkowie monogamiczni). W niektórych państwach zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci (małżeństwo jednopłciowe, małżeństwo homoseksualne). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne i wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami (wielożeństwo, poligynia) lub rzadziej jedna żona z wieloma mężami (wielomęstwo, poliandria).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tutaj należy wpisać zawód współmałżonka i miejsce pracy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. małżonek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lepsza połowa

Wiktionary

# współmałżonka

urzędowo: żona; małżonka

SJP.pl

# współmierność

książkowo: odpowiedniość w porównaniu z czymś; współmierność, proporcjonalność, porównywalność, ekwiwalencja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest współmierne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. współmierny

przysł. współmiernie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) proporcjonalność

Wiktionary

# współmierny

książkowo: odpowiedni w porównaniu z czymś; adekwatny, proporcjonalny, porównywalny, ekwiwalentny

SJP.pl

# współmieszkać

mieszkać wspólnie z kimś innym

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rzad. mieszkać z kimś wspólnie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współmieszkanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. współzamieszkiwać; daw. kohabitować

Wiktionary

# współmieszkanka

kobieta mieszkająca w tej samej miejscowości lub mieszkaniu co ktoś inny

SJP.pl

# współnegocjator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która wspólnie z innymi bierze udział w negocjacjach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwnɛɡɔˈt͡sʲjatɔr, AS: fspuu̯negocʹi ̯ator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współnegocjatorka ż.

Wiktionary

# współnegocjatorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wspólnie z innymi bierze udział w negocjacjach

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwnɛɡɔt͡sʲjaˈtɔrka, AS: fspuu̯negocʹi ̯atorka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współnegocjator

Wiktionary

# współobecny

obecny gdzieś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współobwiniony

obwiniony wespół z innymi; współwinny

SJP.pl

# współobywatel

każdy z wielu obywateli tego samego państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba będąca obywatelem tego samego państwa lub innego terenu, co ktoś inny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ich niezasłużona zamożność razi wielu współobywateli, na których frustracji grają cymbaliści polityki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. współobywatelka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. spółobywatel

Wiktionary

# współobywatelka

→ współobywatel

SJP.pl

#### Patrz:

współobywatel

# współodczuć

odczuć coś razem z kimś innym

SJP.pl

# współodczuwać

odczuwać coś razem z kimś innym

SJP.pl

# współodczuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współodczuwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. niewspółodczuwanie n.

czas. współodczuwać ndk.

Wiktionary

# współoddziaływać

wywierać wpływ wspólnie, łącznie z innymi osobami, czynnikami; współdziałać

SJP.pl

# współodkryć

odkryć coś razem z kimś innym

SJP.pl

# współodkrywczyni

kobieta, która dokonała wspólnie z kimś odkrycia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która razem z kimś ma udział w odkryciu czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współodkrycie n., współodkrywanie n.

:: fm. współodkrywca m.

czas. współodkrywać ndk., współodkryć dk.

Wiktionary

# współodpowiedzialnie

→ współodpowiedzialny

SJP.pl

#### Patrz:

współodpowiedzialny

# współodpowiedzialność

bycie odpowiedzialnym za coś razem z inną osobą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest współodpowiedzialne; cecha tych, którzy są współodpowiedzialni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. współodpowiedzialny

przysł. współodpowiedzialnie, odpowiedzialnie

rzecz. odpowiedzialność ż.

Wiktionary

# współodpowiedzialny

odpowiedzialny razem z inną osobą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ponosi odpowiedzialność wspólnie z inną osobą (innymi osobami)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wolą toczyć boje wymyślając argumenty za dobroczynnym wpływem mięsa, niż przestać być współodpowiedzialni za mordowanie bezbronnych dzieci innych gatunków ([http://neurokultura.pl/vege/120-micha-j-bdkowski-dopoki-istniej-wegetarianie-bd-istniay-rownie-rzenie-wegaski-punkt-widzenia.html źródło]).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwɔtpɔvʲjɛ̇ˈd͡ʑalnɨ, AS: fspuu̯otpovʹi ̯ėʒ́alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współodpowiedzialność ż.

Wiktionary

# współogniskowy

przymiotnik

(1.1) mat. opt. mający wspólne ognisko

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwɔɟɲiˈskɔvɨ, AS: fspuu̯oǵńiskovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konfokalny

Wiktionary

# współorganizator

osoba, która wspólnie z kimś planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie

SJP.pl

# współorganizatorka

kobieta, która wspólnie z kimś planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie

SJP.pl

# współosiowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest współosiowe; cecha tych

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. współosiowy

przysł. współosiowo

Wiktionary

# współoskarżona

oskarżona razem z kimś innym o udział w przestępstwie

SJP.pl

# współoskarżony

człowiek, przeciwko któremu wszczęto postępowanie sądowe, postawiony w stan oskarżenia jednocześnie z kimś innym

SJP.pl

# współoskarżyciel

osoba, która wspólnie z kimś innym oskarża kogoś, wnosi skargę na kogoś

SJP.pl

# współoznaczać

oznaczając dany element, oznaczać jednocześnie inne elementy; konotować

SJP.pl

# współoznaczyć

oznaczając dany element, oznaczyć jednocześnie inne elementy

SJP.pl

# współpanowanie

wspólne rządy dwóch lub kilku państw nad jakimś krajem; kondominium, condominium

SJP.pl

# współpartner

współuczestnik gier, zabaw itp.; współtowarzysz, wspólnik

SJP.pl

# współpartnerka

współuczestniczka gier, zabaw itp.; współtowarzyszka; wspólniczka

SJP.pl

# współpasażer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba podróżująca tym samym środkiem transportu, co ktoś inny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasza rozmówczyni opowiada, jak wraz ze współpasażerami autobusu przez cztery godziny stała w korku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. pasażer m., pasażerka ż.

:: fż. współpasażerka

przym. pasażerski, współpasażerski

Wiktionary

# współpasażerka

kobieta odbywająca podróż razem z kimś; towarzyszka podróży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta podróżująca tym samym środkiem transportu, co ktoś inny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potwierdziła to współpasażerka z pociągu, której Łatyszenko pokazał ów wielki rewolwer, mówiąc w zaufaniu, że jedzie do Warszawy „załatwić porachunki”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. współpasażer

Wiktionary

# współplemieniec

członek plemienia w stosunku do innych jego członków; plemieniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. członek jakiegoś plemięemienia w stosunku do innych członków tego plemięemienia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prawdopodobnie już nasz jaskiniowy praprzodek potrafił za pomocą ognia zaalarmować współplemieńców.

(1.1) Grupy rządzące musiały sprostać tej sytuacji, tworząc struktury zdolne do sprawowania władzy nie tylko nad współplemieńcami króla, ale i nad rzymskim społeczeństwem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współplemienność ż., współplemiennik m.

:: fż. współplemiennica ż.

przym. współplemienny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednoplemieniec, rzad. współplemiennik

Wiktionary

# współpodpisać

podpisywać coś jednocześnie z kimś innym

SJP.pl

# współpodróżna

kobieta, która podróżuje wraz z innymi

SJP.pl

# współpodróżny

osoba, która podróżuje razem z kimś innym; towarzysz podróży

SJP.pl

# współposiadać

być współwłaścicielem czegoś

SJP.pl

# współposiadacz

osoba posiadająca coś wspólnie z inną osobą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto posiada coś wspólnie z kimś innym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W przypadku małżeństwa oraz innych współwłaścicieli gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny osobie, na którą współmałżonek lub współposiadacz wyrazili zgodę.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. współposiadać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współwłaściciel

Wiktionary

# współposiadaczka

→ współposiadacz

SJP.pl

#### Patrz:

współposiadacz

# współposiadanie

posiadanie pewnej rzeczy przez dwie lub więcej osób

SJP.pl

# współposiąść

posiąść razem z inną osobą

SJP.pl

# współpraca

1. wspólne działanie kilku osób, firm lub państw;
2. działalność na czyjeś zlecenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wspólne działanie kilku podmiotów

(1.2) naganna moralnie działalność na czyjeś zlecenie

Wiktionary

Współpraca – zdolność tworzenia więzi i współdziałania z innymi, umiejętność pracy w grupie na rzecz osiągania wspólnych celów, umiejętność zespołowego wykonywania zadań i wspólnego rozwiązywania problemów.

Zdolność tę zalicza się do kompetencji emocjonalnych; umiejętność ta stanowi jeden z wyróżników kompetencji społecznych, które warunkują jakość relacji z innymi ludźmi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ostatnim czasie nawiązaliśmy współpracę z kilkoma instytutami we Francji.

(1.2) Przez lata ukrywał swoją współpracę z SB.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspuwˈprat͡sa, AS: fspuu̯praca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współpracownik mos., współpracowniczka ż., współpracowanie n.

czas. współpracować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kooperacja, współdziałanie; przest. kolaboracja

(1.2) kolaboracja

Wiktionary

# współpracować

czasownik

(1.1) pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu

(1.2) dodatkowo lub w niepełnym wymiarze pracować na rzecz jakiejś organizacji lub firmy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwpraˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: fspuu̯pracovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współpraca ż., współpracowanie n., współpracownik m., współpracowniczka ż.

przym. współpracowniczy

Wiktionary

# współpracowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współpracować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwprat͡sɔˈvãɲɛ, AS: fspuu̯pracovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współpraca ż., współpracownik mos.

czas. współpracować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. kolaborowanie

Wiktionary

# współpracowniczka

→ współpracownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta współpracująca

Wiktionary

#### Patrz:

współpracownik

#### Powiązane:

rzecz. współpraca ż., współpracownik mos.

czas. współpracować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współpracownica

Wiktionary

# współpracownik

osoba lub firma pracująca wspólnie z inną osobą lub firmą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwpraˈt͡sɔvʲɲik, AS: fspuu̯pracovʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współpraca ż., współpracowanie n.

:: fż. współpracowniczka ż.

czas. współpracować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) partner, wspólnik

Wiktionary

# współprądowy

→ współprąd

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. dotyczący rodzaju układu przepływu płynów w urządzeniach przepływowych, m.in. wymiennikach ciepła, w którym płyny poruszają się równolegle do siebie w tym samym kierunku

Wiktionary

#### Patrz:

współprąd

#### Przykłady

(1.1) Współprądowe wymienniki ciepła cechują się mniejszą wydajnością od przeciwprądowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współprąd

Wiktionary

# współpretendentka

→ współpretendent

SJP.pl

#### Patrz:

współpretendent

# współprocesor

dodatkowy, wyspecjalizowany procesor wspomagający główny procesor komputera; koprocesor

SJP.pl

# współproducentka

→ współproducent

SJP.pl

#### Patrz:

współproducent

# współprodukcja

koprodukcja;
1. współpraca kilku osób lub przedsiębiorstw przy produkcji czegoś;
2. produkt powstały w wyniku takiej współpracy

SJP.pl

# współprodukować

produkować wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współprojektantka

→ współprojektant

SJP.pl

#### Patrz:

współprojektant

# współprowadzić

prowadzić wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współprzewodnicząca

kobieta pełniąca funkcję przewodniczącego jednocześnie z kimś innym

SJP.pl

# współprzewodniczący

człowiek pełniący funkcję przewodniczącego jednocześnie z kimś innym

SJP.pl

# współprzewodniczyć

przewodniczyć wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współprzeżyć

przeżyć coś jednocześnie z kimś innym

SJP.pl

# współprzyczyna

przyczyna działająca jednocześnie z inną przyczyną

SJP.pl

# współprzygotowywać

przygotowywać wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współrealizator

osoba realizująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współrealizatorka

kobieta realizująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współredakcja

1. redagowanie pisma wspólnie z kimś innym;
2. kierowanie redakcją wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współredaktor

osoba redagująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współredaktorka

kobieta redagująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współregent

regent sprawujący rządy wspólnie z kimś innym; członek regencji

SJP.pl

# współregentka

→ współregent

SJP.pl

#### Patrz:

współregent

# współrodaczka

→ współrodak

SJP.pl

#### Patrz:

współrodak

# współrodak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba z tego samego narodu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszyscy moi bracia i współrodacy jedli tam potrawy pogan.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rodak mos.

:: fż. współrodaczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rodak, pobratymiec, krajan, współziomek, ziomek; daw. kompatriota

Wiktionary

# współrówny

1. równający się czemuś, nie różniący się od czegoś; równy;
2. dorównujący komuś, równający się z kimś, nie gorszy (i nie lepszy) od kogoś pod jakimś względem; równy;
3. rzadko: o przekładzie, tłumaczeniu: taki, który dorównuje oryginałowi; kongenialny;
4. przestarzałe: taki, który dorównuje komuś, czemuś pod względem talentu; kongenialny

SJP.pl

# współrozmówczyni

kobieta rozmawiająca z kimś; rozmówczyni; interlokutorka

SJP.pl

# współrządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współrządzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. współrządzić

Wiktionary

# współrządzić

czasownik niedokonany

(1.1) rządzić wspólnie z kimś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspuwˈʒɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: fspuu̯žõńʒ́ić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współrządzenie n.

Wiktionary

# współrzędna

wielkość określająca położenie obiektu na linii, na płaszczyźnie, w przestrzeni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. liczba z zestawu określającego położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni;

Wiktionary

Układ współrzędnych – odwzorowanie wzajemnie jednoznaczne przypisujące każdemu punktowi przestrzeni R^{n} skończony ciąg (n-krotkę) liczb rzeczywistych zwanych współrzędnymi punktu \mathbf {x} \in R^{n}.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. współrzędny

przysł. współrzędnie

Wiktionary

# współrzędność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co współrzędne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. współrzędny

Wiktionary

# współsąsiadka

→ współsąsiad

SJP.pl

#### Patrz:

współsąsiad

# współscenarzysta

człowiek pełniący funkcję scenarzysty jednocześnie z kimś innym

SJP.pl

# współscenarzystka

→ współscenarzysta

SJP.pl

#### Patrz:

współscenarzysta

# współsiostra

siostra zakonna w stosunku do sióstr z tego samego zakonu

SJP.pl

# współskładnik

element lub składnik występujący razem z innymi w danym kontekście, tworząc jakąś całość

SJP.pl

# współspacz

potocznie: współlokator

SJP.pl

# współspadkobierczyni

kobieta, która odziedziczyła spadek wspólnie z kimś

SJP.pl

# współspiskowiec

człowiek należący do spisku wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współsprawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. jeden ze sprawców tego samego przestępstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niemczyk to legenda polskiej mafii: złodziej samochodów, sprawca napadu na konwój z pieniędzmi, porywacz ludzi dla okupu, współsprawca zabójstwa innego legendarnego bossa gangsterskiego Andrzeja K. ps. Pershing.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współsprawstwo n.

:: fż. współsprawczyni

przym. współsprawczy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wspólnik, współwinny

Wiktionary

# współsprawczyni

kobieta będąca wspólnie z kimś sprawcą tego samego przestępstwa

SJP.pl

# współsprawować

pełnić jakąś funkcję wraz z kimś innym

SJP.pl

# współsprawstwo

popełnienie przestępstwa razem z kimś innym

SJP.pl

Współsprawstwo – jedna z postaci sprawstwa. Polega na zrealizowaniu ustawowych znamion czynu zabronionego wspólnie i w porozumieniu z inną osobą (lub osobami). Konstrukcja ta pozwala na przypisanie odpowiedzialności każdemu ze współsprawców za to, co uczynili pozostali, jeżeli pozostawało to w ramach porozumienia.

Wikipedia

# współśrodkowość

→ współśrodkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co współśrodkowe

Wiktionary

#### Patrz:

współśrodkowy

#### Powiązane:

przym. współśrodkowy

Wiktionary

# współśrodkowy

mający wspólny środek; homocentryczny

SJP.pl

# współstrącanie

Współstrącanie, koprecypitacja – proces polegający na wytrącaniu wraz z osadem oznaczanego makroskładnika związków, które w danych warunkach są rozpuszczalne w roztworze. Współstrącają się te związki, których iloczyny rozpuszczalności nie są przekroczone wskutek ich małego stężenia lub dużej rozpuszczalności.

Wikipedia

# współsukcesor

osoba obejmująca sukcesję wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współsukcesorka

kobieta obejmująca sukcesję wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rzad. dźwięk złożony z chociaż jednej pary harmonicznych tonów

(1.2) przen. rzad. coś, co daje wzajemne zrozumienie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród wielotonów na wyróżnienie zasługują wielotony harmoniczne zwane również współtonami.

Wiktionary

# współtowarzyszka

→ współtowarzysz

SJP.pl

#### Patrz:

współtowarzysz

# współtrwać

trwać jednocześnie z kimś lub z czymś; współistnieć

SJP.pl

# współtwórca

osoba tworząca coś razem z kimś innym; współkreator

SJP.pl

Współautorstwo (w zależności od kontekstu także współtwórczość czy pisanie zespołowe, w pracach angielskojęzycznych spotykany jest termin Collaborative Writing, w skrócie CW) – sytuacja, w której utwór powstaje dzięki twórczej pracy więcej niż jednej osoby.

Wikipedia

# współtwórczy

→ współtwórca

SJP.pl

#### Patrz:

współtwórca

# współtwórczyni

kobieta, która stworzyła coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współtworzyć

1. tworzyć coś wspólnie z kimś innym;
2. przenośnie: mieć wpływ na system organizowania czegoś wraz z czymś innym, np. współtworzyć klimat przedstawienia

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) tworzyć coś wspólnie, razem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współtwórca m., współtwórczyni ż., współtworzenie n.

Wiktionary

# współubolewać

ubolewać jednocześnie z kimś innym

SJP.pl

# współuczestnictwo

uczestniczenie w czymś wspólnie z kimś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczestnictwo w czymś razem z kimś innym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwut͡ʃɛˈstʲɲit͡stfɔ, AS: fspuu̯učestʹńictfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współuczestnik m., współuczestniczka ż.

czas. współuczestniczyć

Wiktionary

# współuczestniczka

→ współuczestnik

SJP.pl

#### Patrz:

współuczestnik

# współuczestniczyć

czasownik niedokonany

(1.1) uczestniczyć w czymś wspólnie z kimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Delegacja Flamandów współuczestniczy w wodowaniu nowej korwety.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współuczestniczenie n., współuczestnictwo n., współuczestnik mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) partycypować, występować

Wiktionary

# współuczestnik

osoba uczestnicząca w jakiejś akcji razem z kimś innym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik tego samego wydarzenia lub działania razem z kimś innym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współuczestnictwo n., współuczestniczenie n.

:: fż. współuczestniczka ż.

czas. współuczestniczyć ndk.

Wiktionary

# współudział

Współudział (ang. Complicity) – brytyjski thriller z gatunku dramat z 2000 roku w reżyserii Gavina Millara, powstały na podstawie powieści Iaina Banksa. Wyprodukowana przez wytwórnię Carlton Films, J&M Entertainment i Talisman Films Limited.

Wikipedia

# współudziałowiec

człowiek mający udziały w czymś wspólnie z kimś innym; jeden z udziałowców

SJP.pl

# współuwodornienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. chem. proces polegający na jednoczesnej hydrorafinacji frakcji pochodzących z przerobu ropy naftowej i biomasy, w wyniku którego powstają biowęglowodory ciekłe oraz biopropan w mieszaninie z węglowodorami z przerobu ropy naftowej; stosowane przy dodawaniu biopaliw do paliw naftopochodnych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Współuwodornienie wpisuje się w realizację w Unii Europejskiej wzrostu udziału energii odnawialnej w miksie energetycznym, który Polska w dużym stopniu realizuje przez dodawanie biokomponentów do paliw.

Wiktionary

# współuzależniający

współuzależniający się - wzajemnie się uzależniający

SJP.pl

# współuzależnienie

zespół psychicznych zmian zachodzących u osób mieszkających z osobą uzależnioną od używek

SJP.pl

Współuzależnienie – utrwalona forma funkcjonowania w długotrwałej, trudnej i niszczącej sytuacji związanej z patologicznymi zachowaniami uzależnionej bliskiej emocjonalnie osoby (np. partnera lub członka rodziny), ograniczająca w sposób istotny swobodę wyboru postępowania, prowadząca do pogorszenia własnego stanu i utrudniająca zmianę własnego położenia na lepsze. Współuzależnienie może wystąpić również w relacjach między członkami rodziny, przyjaciółmi czy współpracownikami.

Wikipedia

# współuzależniony

człowiek będący uzależniony od czegoś jednocześnie z kimś innym

SJP.pl

# współużytkować

użytkować wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współużytkowanie

użytkować wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współużytkowniczka

→ współużytkownik

SJP.pl

#### Patrz:

współużytkownik

# współużytkownik

osoba użytkująca coś wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współwędrowiec

osoba odbywająca podróż wspólnie z kimś innym; towarzysz podróży

SJP.pl

# współwierzyciel

jedna z osób uprawnionych wspólnie do żądania określonego świadczenia od dłużnika

SJP.pl

# współwierzycielka

kobieta, będąca jedną z osób uprawnionych wspólnie do żądania określonego świadczenia od dłużnika

SJP.pl

# współwięzień

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, z kim się jest wspólnie uwięzionym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oddał współwięźniowi kromkę chleba.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. więzień mos.

Wiktionary

# współwięźniarka

→ współwięzień

SJP.pl

#### Patrz:

współwięzień

# współwina

wina obciążająca kogoś razem z kimś innym

SJP.pl

# współwinny

osoba, która wspólnie z innymi jest odpowiedzialna za coś

SJP.pl

# współwinowajczyni

kobieta, która zawiniła wspólnie z kimś innym

SJP.pl

# współwychowanek

kobieta wychowywana razem z kimś innym

SJP.pl

# współwychowanka

kobieta wychowywana razem z kimś innym

SJP.pl

# współwychowawczyni

kobieta zajmująca się wychowaniem i nauczaniem dzieci oraz opieką nad nimi wspólnie z kimś

SJP.pl

# współwydawczyni

→ współwydawca

SJP.pl

#### Patrz:

współwydawca

# współwygnanka

→ współwygnaniec

SJP.pl

#### Patrz:

współwygnaniec

# współwykonawca

osoba będąca wspólnie z kimś wykonawcą czegoś

SJP.pl

# współwykonawczyni

kobieta będąca wspólnie z kimś wykonawczynią czegoś

SJP.pl

# współwystąpić

zaistnieć jednocześnie z kimś lub czymś

SJP.pl

# współwystępować

istnieć jednocześnie z kimś lub czymś; współegzystować, współżyć, współistnieć

SJP.pl

czasownik

(1.1) pojawiać się jednocześnie z czymś innym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współwystępowanie n.

Wiktionary

# współwyznawca

1. osoba wyznająca tę samą wiarę, co ktoś inny;
2. zwolennik tych samych poglądów, idei, teorii itp., co ktoś inny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik tych samych poglądów

(1.2) wyznawca tej samej religii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwvɨˈznaft͡sa, AS: fspuu̯vyznafca

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. współwyznawczyni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zwolennik, stronnik

Wiktionary

# współwyznawczyni

1. kobieta wyznająca tę samą wiarę, co ktoś inny;
2. zwolenniczka tych samych poglądów, idei, teorii itp., co ktoś inny

SJP.pl

# współwładca

Koregent (inaczej współkról, współwładca) – monarcha, który rządzi danym państwem razem z innym (lub kilkoma innymi), równym mu formalnie rangą i pozycją, monarchą. Pozycja koregentów w rzeczywistości nie zawsze jest równorzędna. W tych wypadkach, gdy jeden z władców posiada silniejszą pozycję, koregentem często nazywa się drugiego z monarchów, jak np. w przypadku młodszych synów monarchów, koronowanych za ich życia. Okres współrządów nazywany jest koregencją.

Wikipedia

# współwładczyni

kobieta, która sprawuje władzę wspólnie z kimś

SJP.pl

# współwłaściciel

osoba posiadająca prawo do własności wraz z inną osobą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ktoś, kto posiada coś wspólnie z kimś innym

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współwłaścicielstwo n., współwłaścicielka ż., współwłasność n.

przym. współwłaścicielski

Wiktionary

# współwłaścicielka

kobieta posiadająca prawo do własności wraz z inną osobą

SJP.pl

# współwłaścicielski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z współwłaścicielami, dotyczący współwłaścicieli, zachodzący między współwłaścicielami

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współwłaściciel mos., współwłaścicielka ż., współwłaścicielstwo n.

Wiktionary

# współwłasność

Współwłasność (łac. condominium) – znana polskiemu prawu cywilnemu odmiana własności.

Wikipedia

# współzależność

wzajemny związek zachodzący między rzeczami, zjawiskami itp. polegający na tym, że rzeczy nawzajem się określają; współzmienność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wzajemna zależność obiektów, faktów, osób

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwzaˈlɛʒnɔɕt͡ɕ, AS: fspuu̯zaležność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zależność ż.

przym. współzależny

Wiktionary

# współzalotnik

zalotnik ubiegający się o względy tej samej kobiety co inni zalotnicy; rywal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rywal w zalotach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłumiąc w sobie nienawiść, powstałą na gruncie zazdrości, starał się poniżać współzalotnika tonem obojętnym, aby nie nadać mu zbyt wielkiej ceny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zalotnica ż., zalotnik mos., zaloty lm nm.

czas. zalecać się ndk.

przym. zalotny

przysł. zalotnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konkurent, rywal

Wiktionary

# współzamieszkać

zamieszkać gdzieś wraz z kimś innym

SJP.pl

# współzamieszkiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. współzamieszkać)

(1.1) mieszkać razem z kimś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W przypadku śmierci członka spółdzielni-najemcy o prawa członkowskie musi wystąpić któraś z osób mu bliskich, współzamieszkujących.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwzãmʲjɛˈʃʲcivat͡ɕ, AS: fspuu̯zãmʹi ̯ešʹḱivać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współzamieszkiwanie n.

czas. współzamieszkać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. rzad. współmieszkać; daw. kohabitować

Wiktionary

# współzamieszkiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|współzamieszkiwać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwzãmʲjɛʃʲciˈvãɲɛ, AS: fspuu̯zãmʹi ̯ešʹḱivãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. współzamieszkiwać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kohabitacja

Wiktionary

# współzarządzić

wydać polecenie wraz z kimś innym

SJP.pl

# współzawodnictwo

ubieganie się o pierwszeństwo; rywalizacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rywalizacja grupy osób o pierwszeństwo w jakiejś dyscyplinie

Wiktionary

Konkurencja (łac. concurrentia ‘współzawodnictwo’) – jedna z antagonistycznych interakcji międzypopulacyjnych, w której dwie populacje tego samego lub różnych gatunków, zazwyczaj o podobnych wymaganiach środowiskowych, rywalizują o ten sam czynnik środowiskowy (np. pokarm, partnera, przestrzeń, światło, wodę, sole mineralne). Jest to jeden z zasadniczych czynników doboru naturalnego. Im bliżej dwa konkurujące gatunki są ze sobą spokrewnione i im bardziej podobne są ich wymagania życiowe, tym silniejsza będzie konkurencja między nimi (np. wypieranie szczura śniadego przez szczura wędrownego, konkurowanie chwastów z roślinami uprawnymi o światło i składniki mineralne czy rywalizacja hien z sępami o padlinę). Konkurencja jest ostrzejsza i bardziej zacięta także w przypadku wysokiego zagęszczenia populacji oraz znacznego deficytu zasobu, o który populacje ze sobą konkurują.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jutro będą ogłoszone wyniki współzawodnictwa sportowego w naszej szkole.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfspuwzavɔdʲˈɲit͡stfɔ, AS: fspuu̯zavodʹńictfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współzawodnik m., współzawodniczka ż.

czas. współzawodniczyć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rywalizacja, konkurowanie

Wiktionary

# współzawodniczka

→ współzawodnik

SJP.pl

#### Patrz:

współzawodnik

# współzawodniczy

→ współzawodnik

SJP.pl

#### Patrz:

współzawodnik

# współzawodnik

osoba ubiegająca się wraz z innymi osobami o pierwszeństwo w czymś lub o zdobycie czegoś

SJP.pl

# współzałożyciel

osoba, która wspólnie z kimś dała początek czemuś, stworzyła coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba mająca współudział w założeniu czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W Kościele katolickim na 29 czerwca przypada święto ku czci św. św. Piotra i Pawła, współzałożycieli gminy chrześcijańskiej w Rzymie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. założyciel mos.

:: fż. współzałożycielka ż.

Wiktionary

# współzałożycielka

kobieta, która wspólnie z kimś dała początek czemuś, stworzyła coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca współudział w założeniu czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odwiedziłyśmy grób współzałożycielki instytutu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. współzałożyciel mos.

Wiktionary

# współziomek

osoba pochodząca z tej samej okolicy, miejscowości, regionu co ktoś inny; rodak

SJP.pl

# współzmienniczy

w matematyce: pozostający w stałej relacji z czymś; kowariantny

SJP.pl

# współzmienność

wzajemny związek zachodzący między rzeczami, zjawiskami itp. polegający na tym, że rzeczy nawzajem się określają; współzależność

SJP.pl

# współżyć

1. utrzymywać z kimś stały kontakt, wieść z kimś wspólne życie, obcować;
2. mieć z kimś stosunki seksualne, obcować;
3. dawniej: żyć współcześnie, w tym samym czasie, co kto inny;
4. o dwóch różnych organizmach żywych: żyć wspólnie, dostarczając sobie wzajemnie potrzebnych do życia substancji lub pasożytując

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) o człowieku: odbywać stosunek seksualny, kopulować

(1.2) mieszkać, żyć z kimś w jakiś sposób

(1.3) biol. żyć w symbiozie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Matka zdenerwowała się, gdy się dowiedziała, że jej córka współżyła przed ślubem.

(1.2) Staram się dobrze współżyć ze swoimi sąsiadami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfspuwʒɨt͡ɕ, AS: fspuu̯žyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. współżycie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kochać się, uprawiać miłość, uprawiać seks, slang. seksić się, kopulować, wulg. pieprzyć się, pierdolić się

(1.2) żyć (zob. uwagi)

Wiktionary

# współżycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obcowanie z kimś, utrzymywanie z kimś kontaktu

(1.2) seks. utrzymywanie z kimś stosunków płciowych

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fspuwˈʒɨt͡ɕɛ, AS: fspuu̯žyće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. współżyć ndk.

Wiktionary

# wspłonąć

bardzo rzadko: zająć się płomieniami, buchnąć ogniem; zapłonąć, zapalić się

SJP.pl

# wspływ

w górnictwie: zjawisko podnoszenia się okruchów skalnych ku powierzchni cieczy, w której są one zanurzone

SJP.pl

# wśród

książkowo: pośród, śród, wpośród;
1. przyimek komunikujący, że ktoś lub coś jest otoczone jakimiś osobami, przedmiotami (np. Wśród drzew stał on.); pomiędzy;
2. spójnik komunikujący, że ktoś lub coś, o czym mowa, należy do określonego zbioru (np. Wśród tłumu była Ewa.); pomiędzy;
3. spójnik komunikujący, że to, o czym mowa, dotyczy danej grupy czy całości (np. Wśród nas cieszy się zaufaniem.);
4. przyimek komunikujący o zjawiskach towarzyszących danemu zdarzeniu (np. Wśród strzałów usłyszał jęk.); podczas

SJP.pl

przyimek

(1.1) w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród nocnej ciszy głos się rozchodzi: • Wstańcie, pasterze – Bóg się wam rodzi!

(1.1) Wśród wszystkich liczb pierwszych, tylko 2 jest liczbą parzystą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʲɕrut, AS: fʹśrut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. środek m., środeczek m., środa ż., środkowanie n., wyśrodkowanie n., środkowy mos.

czas. środkować ndk., wyśrodkować dk.

przym. środkowy

przyim. śród, środkowo

temsłow. śród-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pośród, pomiędzy, między

Wiktionary

# wstać

1. zmienić pozycję na stojącą;
2. opuścić posłanie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wstawać)

(1.1) dokonany od|wstawać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tymczasem Alfa wstał, przyniósł butelkę piwa z baru i szklankę, nalewa, pije.

(1.1) - Pójdę zobaczyć, czy lekarz przyszedł. - Ela nagle wstała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fstat͡ɕ, AS: fstać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstawać, postawić

rzecz. wstanie n.

Wiktionary

# wstanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstać.

forma czasownika.

(2.1) 3. os. przysz. prostego od: wstać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postawić, wstawać, wstać dk.

Wiktionary

# wstąpić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wstępować)

(1.1) przyjść z krótką wizytą w pewnym celu

(1.2) wejść w szeregi jakiejś organizacji lub grupy

(1.3) zrobić krok na miejsce wyżej położone

(1.4) dostać się do wnętrza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy możemy na chwilę wstąpić do galerii, żeby sprawdzić, czy są jakieś wyprzedaże?

(1.2) Ile osób w tym roku wstąpiło do sekt?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfstɔ̃mpʲit͡ɕ, AS: fstõmpʹić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstępowanie n., wstąpienie n., wstęp m., wstępniak m.

czas. wstępować ndk.

przym. wstępny

przysł. wstępnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wejść, wpaść, zajść, wkroczyć, odwiedzić, złożyć wizytę, wniknąć, wprowadzić się, zajrzeć

(1.2) przystąpić, wpisać się, zapisać się, dołączyć się, przyłączyć się, zarejestrować się

(1.3) wejść, wznieść się, wdrapać się, wtrabanić się

Wiktionary

# wstąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstąpić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: fstõmpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstąpić, wstępować

rzecz. wstępowanie n., wstęp mrz.

Wiktionary

# wstawać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wstać)

(1.1) zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej

(1.2) wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku

(1.3) zaprzestawać wykonywania czynności, wykonywanej w pozycji siedzącej

(1.4) stać się zdolnym po chorobie do opuszczania łóżka

(1.5) przen. o słońcu: wschodzić

(1.6) przen. o dniu, nocy: rozpoczynać się

(1.7) przen. wzniecać powstanie

(1.8) przen. o wietrze: zaczynać wiać

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wstał z krzesła.

(1.2) Musiałem zacząć wcześniej wstawać, żeby na czas docierać do pracy.

(1.3) Wstał w końcu od książek.

(1.4) Pacjent już wstaje.

(1.5) Słyszał, jak pieją pierwsze koguty; nie otwierając oczu, przy zamkniętych okiennicach, wiedział, kiedy słońce wstaje.

(1.6) Słońce zagasło, ciemna noc wstaje

(1.7) Już Słowacja wstaje i okowy zwala

(1.7) W dwa lata później zerwała się znów cała Kozaczyzna do boju z Rzecząpospolitą. Wstał Chmielnicki silniejszy niż kiedykolwiek.

(1.8) Wstał z morza lekki wiatr.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfstavat͡ɕ, AS: fstavać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postawić, dk. wstać

rzecz. wstawanie, wstanie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podnosić się, powstawać, prostować się, dźwigać się, zrywać się, unosić się

(1.2) budzić się, zrywać się, zwlekać się

(1.5) wschodzić, budzić się

(1.6) zaczynać się, rozpoczynać się, budzić się

(1.7) powstawać, budzić się

Wiktionary

# wstawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstawać.

(1.2) zmienianie pozycji ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstawać, postawić

Wiktionary

# wstawiać

1. stawiać coś wewnątrz czegoś;
2. zakładać brakującą lub dodatkową część czegoś;
3. umieszczać coś w istniejącym tekście;
4. umieszczać tekst lub grafikę na stronie internetowej;
5. stawiać coś na kuchence, ogniu do ugotowania lub podgrzania;
6. dawniej:
a) pić napój alkoholowy;
b) nastawiać zwichniętą kość;
7. wstawiać się:
a) popierać kogoś, brać w obronę;
b) potocznie: upijać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstawić)

(1.1) umieszczać coś w czym, na ogół w pozycji pionowej

(1.2) osadzać w czymś brakujące lub dodatkowe części

(1.3) dopisywać do tekstu

(1.4) pot. zaczynać gotowanie

czasownik zwrotny niedokonany wstawiać się (dk. wstawić się)

(2.1) brać w obronę

(2.2) pot. ulegać upojeniu alkoholowemu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstawiennictwo n., wstawka ż., wstawianie n., wstawienie n.

przym. wstawiony

czas. stawiać, wstawić, postawić

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) umieszczać, wkładać

(1.2) osadzać, umieszczać, usadawiać

(1.3) wpisywać

(2.1) orędować, ujmować się

(2.2) upijać się

Wiktionary

# wstawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstawiać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. postawić, wstawić, wstawiać ndk.

rzecz. wstawiennictwo n., wstawienie n., wstawka ż.

Wiktionary

# wstawić

1. postawić coś wewnątrz czegoś
2. założyć brakującą lub dodatkową część czegoś;
3. umieścić coś w istniejącym tekście;
4. umieścić tekst lub grafikę na stronie internetowej;
5. postawić coś na kuchence, ogniu do ugotowania lub podgrzania;
6. dawniej:
a) wypić napój alkoholowy;
b) nastawić zwichniętą kość;
7. wstawiać się:
a) poprzeć kogoś, wziąć w obronę;
b) potocznie: upić się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstawiać)

(1.1) dokonany od|wstawiać.

czasownik zwrotny dokonany wstawić się (ndk. wstawiać się)

(2.1) dokonany od|wstawiać się.

(2.2) pot. upić się alkoholem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najpierw należy zagnieść ciasto, następnie przelać je do formy, a potem wstawić do piekarnika.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstawiennictwo n., wstawianie n., wstawienie n., wstawka ż.

czas. stawiać ndk., stawić dk., postawić ndk., wstawiać ndk.

Wiktionary

# wstawiennictwo

ujmowanie się za kimś, wstawianie się za kimś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bronienie kogoś, ujmowanie się za kimś, zwykle w kontekście religijnym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Modlił się gorąco o wstawiennictwo świętego patrona.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstawienniczość ż., wstawka ż., wstawianie n., wstawienie n., wstawiennik m., wstawienniczka ż.

czas. wstawiać ndk., wstawić dk.

przym. wstawienniczy

przysł. wstawienniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) orędownictwo, przyczyna, intercesja

Wiktionary

# wstawienniczy

mający na celu ubłaganie kogoś o coś, zwykle w czyimś imieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. ujmujący się za kimś

Wiktionary

# wstawiony

1. postawić coś wewnątrz czegoś
2. założyć brakującą lub dodatkową część czegoś;
3. umieścić coś w istniejącym tekście;
4. umieścić tekst lub grafikę na stronie internetowej;
5. postawić coś na kuchence, ogniu do ugotowania lub podgrzania;
6. dawniej:
a) wypić napój alkoholowy;
b) nastawić zwichniętą kość;
7. wstawiać się:
a) poprzeć kogoś, wziąć w obronę;
b) potocznie: upić się

SJP.pl

# wstawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element, część konstrukcji wstawione do całości

(1.2) motyw, element uzupełniający kompozycję architektoniczną, plastycznyastyczną

(1.4) element dodany do programu telewizyjnego lub radiowego o odmiennej funkcji i stylu

(1.5) to, co zostało wstawione do tekstu

(1.6) koronka o jednakowych, zwykle prostych brzegach wzdłużnych wstawiana miejscami do bielizny, a także do bluzek, sukien damskich

(1.7) bot. zwykle w lm.: wielokomórkowe utwory nitkowate znajdujące się między organami płciowymi mchów liściastych oraz niektórych grzybów

(1.8) daw. stawka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Plemniki ssaków zbudowane są z główki, wstawki i wici.

(1.1) Sporo instalacji gazowych posiada już w budynkach izolacyjne wstawki na przyłączach.

(1.2) Drewniane wstawki na elewacji pełnią funkcję dekoracyjną oraz urozmaicają prostą bryłę budynku.

(1.3) Dłuższe wypowiedzi malowniczo trącą folklorem i zawierają ludowe wstawki gwarowe.

(1.3) Otwarty organowym wstępem (…) przynosi porcję całkiem przyjemnego, chwytliwego gitarowego riffowania, zgrabnie uzupełnionego instrumentalną wstawką z użyciem syntezatora gitarowego.

(1.4) (…) programy telewizyjne są jak nigdy dotąd gęsto posiekane reklamami rozmaitych firm, co dodatkowo świadczy o zubożeniu właścicieli mediów, którzy bez litości faszerują każdy nadawany materiał możliwie zyskownymi wstawkami reklamowymi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstawianie n., wstawienie n., wstawiennictwo n.

czas. wstawiać ndk., wstawić dk.

przym. wstawienniczy, wstawiony

Wiktionary

# wstawny

przeznaczony do wstawiania

SJP.pl

# wstawowy

merystem wstawowy - partia tkanki umiejscowiona w łodydze niektórych roślin, np. traw, umożliwiająca im wzrost na długość

SJP.pl

# wstążczyna

licha, marna wstążka

SJP.pl

# wstążeczka

zdrobnienie od: wstążka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: wstążka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fstɔ̃w̃ˈʒɛt͡ʃka, AS: fstõũ̯žečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstężnica ż., wstążka

Wiktionary

# wstążka

1. wąski i długi pasek tkaniny;
2. kształt wąskiego, długiego, wijącego się pasma;
3. potocznie: makaron w kształcie długiego, wąskiego paska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdobny, wąski pasek tkaniny

(1.2) sport. przyrząd używany w gimnastyce artystycznej;

(1.3) inform. element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi;

(1.4) przen. coś wyglądającego na długie i wijące się

Wiktionary

- wstążka – ozdobny, wąski pasek tkaniny
- wstążka – jeden z przyrządów, używanych w gimnastyce artystycznej
- wstążka – element interfejsu użytkownika komputera
- wstęga orderowa – wstążka barwy przewidzianej dla danego orderu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziewczynka miała błękitną wstążkę we włosach.

(1.2) Wstążka nie może dotknąć ciała zawodniczki.

(1.4) Podczas lotu samolotem widziałam wstążki dróg i rzek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfstɔ̃w̃ʃka, AS: fstõũ̯ška

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zgrub. wstęga ż.

:: zdrobn. wstążeczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szlajfka.

Wiktionary

# wstążkowaty

przypominający wstążkę

SJP.pl

# wstążkowy

przymiotnik od: wstążka

SJP.pl

# wstecz

w kierunku przeciwnym do dotychczasowego

SJP.pl

przysłówek

(1.1) do tyłu (w czasie lub przestrzeni)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Patrząc wstecz myślę, że to był dobry pomysł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fstɛt͡ʃ, AS: fsteč

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsteczny m.

przym. wsteczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wspak

Wiktionary

# wsteczniak

osoba zacofana pod względem kulturalnym, przeciwna zmianom, nowym ideom i postępowi; obskurant, obskurantysta, wstecznik, zacofaniec, konserwatysta

SJP.pl

# wstecznictwo

1. pogardliwie, zwłaszcza w ideologii marksistowskiej: wyznawanie, głoszenie, lub działanie na rzecz poglądów sprzecznych z "postępowymi"; kierowanie się "wstecznymi" poglądami w działaniu;
2. w łowiectwie: zanikanie u niektórych samców odnóg w porożu (w wieku pełnego rozwoju zwierzęcia)

SJP.pl

# wstecznik

osoba zacofana pod względem kulturalnym, przeciwna zmianom, nowym ideom i postępowi; obskurant, obskurantysta, wsteczniak, zacofaniec, konserwatysta

SJP.pl

# wsteczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wsteczne; cecha tych, którzy są wsteczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wsteczny

przysł. wstecznie

Wiktionary

# wsteczny

1. skierowany w tył, poruszający się do tyłu;
2. przestarzały, przeciwstawiający się postępowi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z kierunkiem wstecz, do tyłu

(1.2) taki który hołduje temu, co nienowoczesne, przestarzałe i przeciwstawia się postępowi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfstɛt͡ʃnɨ, AS: fstečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsteczność ż., uwstecznianie n., uwstecznienie n., wstecznik m., wstecznictwo n., wsteczniak m.

czas. uwsteczniać ndk., uwstecznić dk.

przysł. wstecznie, wstecz

Wiktionary

# wstęga

1. szeroka wstążka;
2. wijące się pasmo czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża (w szczególności szeroka) wstążka

(1.2) przen. długi obiekt, który wije się, meandruje

Wiktionary

- wstęga – element orderu bądź innego odznaczenia
- wstęga – element godła tarczy herbowej
- wstęga boczna – pasmo włókien nerwowych przebiegające w pniu mózgu
- wstęga boczna – widmo sygnału modulowanego amplitudowo
- wstęga Bollingera
- wstęga Möbiusa
- Wstęga Warty
- Błękitna Wstęga Atlantyku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rodzina złożyła na grobie wieniec udekorowany wstęgami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfstɛ̃ŋɡa, AS: fstẽŋga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. wstążka ż.

przym. wstęgowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taśma; gw-pl|Górny Śląsk|szlajfa.

Wiktionary

# wstęgor

wstęgor królewski - gatunek ryby głębinowej z rzędu strojnikokształtnych

SJP.pl

# wstęgoszyi

elfik wstęgoszyi - gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych

SJP.pl

# wstęgowanie

w geologii o skałach i kamieniach: naprzemienne ułożenie warstewek o różnym natężeniu barwy

SJP.pl

# wstęgowany

w geologii: iły wstęgowane - drobnoziarniste skały osadowe, składające się głównie z minerałów ilastych i pyłu kwarcowego, występujące w różniących się barwą warstwach; iły wstęgowe

SJP.pl

# wstęgowaty

przypominający wstęgę, podobny do wstęgi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający wstęgę, posiadający kształt wstęgi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jedna wić jest poprzeczna, wstęgowata, a druga podłużna, gładka, skierowana ku tyłowi komórki.

Wiktionary

# wstęgowy

1. dawniej: odnoszący się do wstęgi, mający kształt wstęgi;
2. ceramika wstęgowa - naczynia gliniane o ornamentyce w kształcie wstęg, charakterystycznej dla kultury europejskiej plemion przedhistorycznych;
3. piła wstęgowa - piła w postaci taśmy stalowej z ostrzami (zębami) na brzegach, osadzona na dwóch obracających się tarczach, służąca do przecinania drewna;
4. w geologii: iły wstęgowe - drobnoziarniste skały osadowe, składające się głównie z minerałów ilastych i pyłu kwarcowego, występujące w różniących się barwą warstwach; iły wstęgowane

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wstęgą, dotyczący wstęgi

przymiotnik jakościowy

(2.1) przypominający kształtem wstęgę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstężnica ż., wstęga ż.

Wiktionary

# wstęp

wyodrębniona graficznie początkowa część dzieła wprowadzająca w jego treść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wejście dokądś

(1.2) prawo wejścia dokądś

(1.3) początek jakiejś czynności

(1.4) w tytułach książek i nazwach wykładów: podstawowe zagadnienia

(1.5) początkowa część utworu literackiego lub muzycznego

(1.6) początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść

Wiktionary

Wstęp (stgr. προοίμιον, łac. exordium) – początkowa część wypowiedzi. Zadaniem wstępu jest pozyskanie przez autora przychylności i uwagi odbiorcy oraz wyjaśnienie celu wypowiedzi. Teorią wstępu zajmuje się retoryka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wstęp tylko za okazaniem zaproszenia.

(1.2) Od czasu, gdy rozbiłem lampę, nie mam wstępu do tego klubu.

(1.3) Na wstępie podam zarys problemu.

(1.4) W końcu zaliczyłem wstęp do teorii obwodów!

(1.5) We wstępie Iliady znajduje się inwokacja do Muzy.

(1.5) We wstępie słychać delikatny fortepian i towarzyszącą mu gitarę.

(1.6) We wstępie tłumacz opisał trudności, jakich nastręczało oddanie w tłumaczeniu gier słownych oryginału.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fstɛ̃mp, AS: fstẽmp

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstępniak m., wstępny m., wstępowanie n., wstąpienie n.

czas. wstępować ndk., wstąpić dk.

przym. wstępny

przysł. wstępnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wejście

(1.2) prawo wejścia

(1.3) początek

(1.4) wprowadzenie, prolegomena, propedeutyka, podstawy

(1.5) preludium, przygrywka, uwertura, prolog, preambuła, introdukcja

(1.6) przedmowa, wprowadzenie, zapowiedź, przedsłowie, prolegomena

Wiktionary

# wstępniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wstępniak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstępniak m.

Wiktionary

# wstępniak

artykuł wstępny; edytorial

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) artykuł wstępny

Wiktionary

- artykuł wstępny – w czasopiśmie
- przedkuwka – w metalurgii

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wstęp m.

:: zdrobn. wstępniaczek m.

czas. wstąpić, wstępować

Wiktionary

# wstępnica

część okrężnicy od zastawki krętniczo-kątniczej do prawego zgięcia wątrobowego; okrężnica wstępująca

SJP.pl

Okrężnica wstępująca, wstępnica (łac. colon ascendens) – w anatomii człowieka część okrężnicy, która obejmuje obszar od zastawki krętniczo-kątniczej (będąc przedłużeniem jelita ślepego) do zgięcia prawego (wątrobowego), gdzie przechodzi w okrężnicę poprzeczną. Okrężnica wstępująca ma około 15–20 cm długości i leży przy tylnej ścianie brzucha. Od przodu i z boków otacza ją otrzewna.

Wikipedia

# wstępnie

przysłówek

(1.1) na wstępie, początkowo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstęp m., wstępny mos.

czas. wstąpić, wstępować

przym. wstępny

Wiktionary

# wstępny

będący początkiem, odbywający się na początku; początkowy, przygotowawczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) robiony na początku (wstępie)

(1.2) dający prawo wstępu lub przejścia pewnego etapu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) praw. przodek danej osoby;

Wiktionary

Wstępny lub antenat (l.mn. antenaci), ascendent (l.mn. ascendenci) – pojęcie używane w prawie i genealogii, oznaczające każdego przodka danej osoby: rodziców (ojca, matkę), dziadków (dziadka, babcię), pradziadków (pradziadka, prababcię), prapradziadków itd. Stosunek faktyczny pomiędzy daną osobą a jej wstępnym polega na tym, że ta pierwsza pochodzi od tego drugiego. Osoby te są spokrewnione ze sobą w linii prostej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wstępną czynnością jest umycie rąk, dopiero później możesz robić obiad.

(1.1) To są tylko wstępne ustalenia, wiele może się zmienić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfstɛ̃mpnɨ, AS: fstẽmpny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. wstępnie

zob. wstęp.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) propedeutyczny

(1.2) eliminacyjny, selekcyjny

(2.1) antenat, ascendent

Wiktionary

# wstępować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wstąpić)

(1.1) wejść gdzieś na krótko

(1.2) wchodzić gdzieś wyżej

(1.3) książk. wchodzić do wnętrza

(1.4) zostawać członkiem jakiejś organizacji, ugrupowania

(1.5) urz. stawać się elementem określonej relacji

(1.6) o uczuciu: ogarniać kogoś

(1.7) stawać się opanowanym przez coś lub kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) We wtorki po szkole wstępuję do babci.

(1.1) Celina musi zawsze wstępować do tej samej drogerii?

(1.2) Ten Jezus, wzięty od was do nieba, przyjdzie tak samo, jak widzieliście Go wstępującego do nieba.

(1.3) Hobbity bały się wstępować w mroczną gęstwinę.

(1.4) Poetka wstępowała do partii dwukrotnie.

(1.4) Dziewczęta zazwyczaj wstępowały do karmelitanek po maturze.

(1.5) Jej synowie wstępowali w związki małżeńskie rok po roku.

(1.6) Wstępowała w nich nadzieja, gdy tylko było z oddali słychać dźwięk dzwonów.

(1.7) Ile razy z nim rozmawiała, jakby diabeł w nią wstępował.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fstɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: fstẽmpovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstęp mrz., wstępny mos., wstępniak mrz., wstępowanie n., wstąpienie n.

czas. stąpać, wstąpić dk.

przym. wstępny

przysł. wstępnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wpadać

Wiktionary

# wstępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstępować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: fstẽmpovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstępować, wstąpić

rzecz. wstąpienie n., wstęp mrz.

Wiktionary

# wstężniak

rozdzielnopłciowy robak o wydłużonym ciele, żyjący a wodach morskich lub słodkich

SJP.pl

# wstężniaki

rozdzielnopłciowy robak o wydłużonym ciele, żyjący a wodach morskich lub słodkich

SJP.pl

Wstężnice (Nemertea), wstężniaki (Nemertini lub Nemertina) – typ zwierząt bezkręgowych o bardzo długim, robakokształtnym, obłym lub płaskim, nieczłonowanym ciele, w większości wodnych, przeważnie morskich. Charakterystyczną cechą (synapomorficzną) wstężnic jest obecność długiego, wysuwanego, chwytnego ryjka (proboscis), oddzielonego od jelita, uzbrojonego lub nie, osadzonego luźno w pochwie zwanej rynchocelem. Typ obejmuje co najmniej 900 szeroko rozprzestrzenionych gatunków.

Wikipedia

# wstężnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zwierzę należące do typu nazwa systematyczna|Nemertea|ref=tak.;

(1.2) bot. rodzaj glonów z grupy zielenic

Wiktionary

Wstężnice (Nemertea), wstężniaki (Nemertini lub Nemertina) – typ zwierząt bezkręgowych o bardzo długim, robakokształtnym, obłym lub płaskim, nieczłonowanym ciele, w większości wodnych, przeważnie morskich. Charakterystyczną cechą (synapomorficzną) wstężnic jest obecność długiego, wysuwanego, chwytnego ryjka (proboscis), oddzielonego od jelita, uzbrojonego lub nie, osadzonego luźno w pochwie zwanej rynchocelem. Typ obejmuje co najmniej 900 szeroko rozprzestrzenionych gatunków.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wstęga ż., wstążka ż., wstążeczka ż.

przym. wstęgowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wstężniak

Wiktionary

# wstężnicowate

rodzina glonów z gromady zielenic

SJP.pl

# wstężnicowaty

o cechach wstężnicowatych (rodzina glonów)

SJP.pl

# wstężnicowce

rząd glonów z gromady zielenic

SJP.pl

# wstężnicowiec

przedstawiciel rzędu glonów z gromady zielenic

SJP.pl

# wstężyk

rodzaj lądowych ślimaków z rzędu trzonkoocznych

SJP.pl

# wstręcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wstręt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstręt m.

Wiktionary

# wstręciuch

potocznie o człowieku niemiłym, złośliwym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pejor. lub niekiedy żart. osoba niemiła, wywołująca niechęć

Wiktionary

#### Patrz:

wstręciuch

#### Przykłady

(1.1) Stało się to zaraz po tym, jak po raz kolejny usłyszałem w telewizji, że głównym zadaniem policji jest od jakiegoś czasu łapanie tych wstręciuchów, którzy jeżdżą samochodami bez zapiętych pasów bezpieczeństwa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstręt m., wstrętność ż.

:: zdrobn. wstręciuszek m.

:: fż. wstręciucha ż.

przym. wstrętny

przysł. wstrętnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obrzydliwiec

Wiktionary

# wstręciucha

→ wstręciuch

SJP.pl

#### Patrz:

wstręciuch

# wstręciuszek

zdrobnienie od: wstręciucha

SJP.pl

# wstręciuszka

zdrobnienie od: wstręciucha

SJP.pl

# wstręt

niechęć, obrzydzenie, odraza do kogoś, czegoś lub jakiejś okoliczności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) intensywne uczucie niechęci, odraza;

(1.2) daw. przeszkoda lub trudność

Wiktionary

- wstręt – silna emocja
- Wstręt – film Romana Polańskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Postępowanie polityków wywołuje we mnie wstręt.

(1.1) Rozejrzał się po pomieszczeniu i ze wstrętem wzdrygnął się, gdy dostrzegł biegnącego wzdłuż ściany karalucha.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fstrɛ̃nt, AS: fstrẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstręciuch m., wstręciucha ż.

:: zdrobn. wstręcik m.

:: zgrub. wstręcizna ż.

przym. wstrętny

przysł. wstrętnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obrzydzenie, awersja

Wiktionary

# wstrętnie

przysłówek

(1.1) w sposób wstrętny; paskudnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfstrɛ̃ntʲɲɛ, AS: fstrẽntʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wstrętny

rzecz. wstręt m., wstręciuch mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) strasznie, obrzydliwie, okropnie

Wiktionary

# wstrętniej

stopień wyższy od przysłówka: wstrętnie

SJP.pl

# wstrętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wstrętny

SJP.pl

# wstrętny

przymiotnik

(1.1) wywołujący obrzydzenie

(1.2) pot. powodujący rozczarowanie (czasem w tonie żartobliwym)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co za wstrętne robale!

(1.2) Jesteś wstrętny, że nawet nie zadzwoniłeś!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfstrɛ̃ntnɨ, AS: fstrẽntny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstręt mrz., wstręciuch mos., wstręciucha ż.

przysł. wstrętnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obrzydliwy, ohydny, straszny, odrażający, paskudny, obleśny, obmierzły, obskurny, parszywy, przebrzydły, świński, uświniony, brudny, nieapetyczny, szkaradny, szpetny, koszmarny, odpychający

Wiktionary

# wstrząs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) silne, gwałtowne drgnięcie

(1.2) bardzo silna emocja

(1.3) zaburzenie dotychczasowego stanu rzeczy

(1.4) med. zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.;

Wiktionary

Wstrząs (łac. commotus, ang. shock) – nagły kliniczny stan zagrożenia życia, w którym na skutek dysproporcji między zapotrzebowaniem a dostarczeniem odpowiedniej ilości tlenu i substancji odżywczych do komórek organizmu dochodzi do upośledzenia funkcji i niewydolności wielu narządów. Może mieć różne przyczyny, jednak przebieg w większości przypadków jest podobny i ma podobne skutki – może prowadzić do utraty przytomności, niewydolności wielonarządowej, a nawet zgonu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nastąpiły wstrząsy sejsmiczne w dolinie rzeki. Wstrząsy miały siłę czterech stopni w skali Richtera.

(1.2) Rozwód jej rodziców spowodował u niej wielki wstrząs emocjonalny.

(1.4) Jeżeli nieleczony pies przeżyje fazę ostrą zatrucia i nie wystąpi u niego wstrząs, wówczas rokowanie jest pomyślne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fsṭʃɔ̃w̃s, AS: fsṭšõũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstrząsanie n., wstrząśnięcie n., wstrząsik mrz., otrzęsiny nmos.

czas. wstrząsać ndk., wstrząsnąć dk., trząść ndk., trząsać ndk.

przym. wstrząsowy

przysł. wstrząsowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wstrząśnięcie

(1.2) szok, trauma, uraz

(1.3) szok

(1.4) szok, porażenie, uraz

Wiktionary

# wstrząsać

czasownik

(1.1) szybko czymś ruszać w te i we wte

(1.2) przen. przerażać, wzbudzać silne emocje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Jego żona napisała wstrząsającą książkę

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃sat͡ɕ, AS: fsṭšõũ̯sać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstrząs m., wstrząsanie n., wstrząśnięcie n.

czas. wstrząsnąć, trząść, trząsać

przym. wstrząsowy

przysł. wstrząsowo, wstrząsająco

Wiktionary

# wstrząsacz

w budownictwie: maszyna do mechanicznego wstrząsania czymś, ułatwiająca mieszanie, rozdzielanie, ściślejsze wypełnianie, a także zagęszczanie i ubijanie mas o konsystencji plastycznej, np. betonu; wstrząsak, wstrząsarka, wibrator

SJP.pl

# wstrząsająco

przysłówek

(1.1) prowokując mocne wrażenie, powodując wstrząs

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiecka Lidki okazała się być wstrząsająco niestosowna.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstrząsać ndk., wstrząsnąć dk.

rzecz. wstrząsanie n., wstrząsacz mos./mrz., wstrząsak mrz., wstrząsarka ż.

Wiktionary

# wstrząsający

przerażający, wywołujący bardzo silne, gwałtowne emocje

SJP.pl

# wstrząsak

1. w budownictwie: maszyna do mechanicznego wstrząsania czymś, ułatwiająca mieszanie, rozdzielanie, ściślejsze wypełnianie, a także zagęszczanie i ubijanie mas o konsystencji plastycznej, np. betonu; wstrząsacz, wstrząsarka, wibrator;
2. w technice: część maszyny do wyrobu zapałek

SJP.pl

# wstrząsanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstrząsać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstrząsać ndk.

rzecz. wstrząs mrz.

przysł. wstrząsająco

Wiktionary

# wstrząsarka

w budownictwie: maszyna do mechanicznego wstrząsania czymś, ułatwiająca mieszanie, rozdzielanie, ściślejsze wypełnianie, a także zagęszczanie i ubijanie mas o konsystencji plastycznej, np. betonu; wstrząsacz, wstrząsak, wibrator

SJP.pl

Wstrząsarka, wytrząsarka – urządzenie laboratoryjne służące do szybkiego i efektywnego mieszania małych objętości cieczy lub tworzenia zawiesin.

Jednym z kilku typów wstrząsarek jest, zwane żargonowo worteksem lub vortexem (od ang. vortex mixer), urządzenie mające silnik elektryczny z pionowo osadzonym wałkiem, na którego wystającym końcu osadzona jest gumowa nakładka wyprofilowana odpowiednio do kształtu dna próbówek i podobnych naczyń. Nakładka ta jest osadzona mimośrodowo w taki sposób, że gdy silnik pracuje, oscyluje ona po okręgu. Gdy do nakładki jest dociśnięte dno naczynia, jej drgania wprawiają w ruch ciecz w nim zawartą, która także zaczyna wirować, tworząc wir. Zapewnia to bardzo efektywne i szybkie mieszanie zawartości naczynia, a także dyspergowanie w cieczy osadów lub innych cząstek stałych. Wstrząsarki przeważnie są wyposażone w regulator szybkości obrotowej oraz we włącznik pracy ciągłej lub tymczasowej. Niektóre modele można włączać „automatycznie” dociśnięciem naczynia do nakładki lub przez czujnik podczerwieni wykrywający naczynie na niej obecne.

Wikipedia

# wstrząść

wstrząsnąć;
1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; poruszyć;
3. wstrząść się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom

SJP.pl

# wstrząsik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wstrząs

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie wstrząs, lecz tylko mały wstrząsik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstrząs m.

Wiktionary

# wstrząsnąć

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstrząsać)

(1.1) dokonany od|wstrząsać.

czasownik zwrotny dokonany wstrząsnąć się (ndk. wstrząsać się)

(2.1) dokonany od|wstrząsać się.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃snɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fsṭšõũ̯snõńć

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstrząsać

rzecz. wstrząs mrz., wstrząśnięcie n., niewstrząśnięcie n., wstrząśnienie n., niewstrząśnienie n.

przysł. wstrząsająco

Wiktionary

# wstrząśnięcie

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom

SJP.pl

# wstrząśnienie

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wstrząs

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstrząsnąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wstrząśnięcie n.

Wiktionary

# wstrząśnięty

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom

SJP.pl

# wstrząsoodporność

→ wstrząsoodporny

SJP.pl

#### Patrz:

wstrząsoodporny

# wstrząsoodporny

odporny na wstrząsy; udaroodporny

SJP.pl

# wstrząsowo

→ wstrząsowy

SJP.pl

#### Patrz:

wstrząsowy

# wstrząsowy

przymiotnik od: wstrząs

SJP.pl

# wstrząsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) środ. dyskoteka

Wiktionary

Wstrząsy lub Wężoidy (ang. Tremors) – amerykański film z gatunku: horror, czarna komedia, Sci-Fi wyreżyserowany w 1990 roku przez Rona Underwooda.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃sɨ, AS: fsṭšõũ̯sy

Wiktionary

# wstrzał

1. strzelenie z broni palnej w określony punkt;
2. w łowiectwie: miejsce, którędy pocisk dostał się do ciała dużego zwierzęcia łownego;
3. w piłce nożnej: posłanie piłki w określone miejsce po wielokrotnych próbach właściwego wycelowania

SJP.pl

# wstrzeliwanie

próba uzyskania lepszej celności strzałów poprzez korektę błędów popełnionych przy poprzednich strzałach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstrzeliwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstrzeliwać ndk.

rzecz. strzelec mos., strzelanina ż.

Wiktionary

# wstrzemięźliwie

przysłówek sposobu

(1.1) z umiarem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstrzemięźliwość ż.

przym. wstrzemięźliwy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powściągliwie, umiarkowanie

Wiktionary

# wstrzemięźliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wstrzemięźliwie

SJP.pl

# wstrzemięźliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) powstrzymywanie się od czego

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wstrzemięźliwy

przysł. wstrzemięźliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) abstynencja, powściągliwość, umiar

Wiktionary

# wstrzemięźliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wstrzemięźliwy

SJP.pl

# wstrzemięźliwy

umiejący powstrzymać się od pokus; powściągliwy, opanowany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego

(1.2) świadczący o zachowywaniu umiaru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstrzemięźliwość ż.

przysł. wstrzemięźliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powściągliwy

Wiktionary

# wstrzykiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstrzyknąć)

(1.1) med. wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki

(1.2) techn. wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstrzykiwanie n., wstrzyknięcie n., strzykawka ż., zastrzyk mrz.

czas. wstrzyknąć dk.

przym. zastrzykowy

Wiktionary

# wstrzykiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstrzykiwać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstrzyknąć, wstrzykiwać ndk.

rzecz. strzykawka ż.

Wiktionary

# wstrzyknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstrzykiwać)

(1.1) dokonany od|wstrzykiwać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Co pan mi wstrzyknął!?

(1.1) Pani Basiu, proszę założyć Karemu dutkę, bo inaczej nie damy rady wstrzyknąć mu leku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstrzykiwanie n., strzykawka ż., wstrzyknięcie n.

czas. wstrzykiwać ndk.

przym. zastrzykowy

Wiktionary

# wstrzymać

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstrzymywać)

(1.1) dokonany od|wstrzymywać.

czasownik zwrotny dokonany wstrzymać się (ndk. wstrzymywać się)

(2.1) dokonany od|wstrzymywać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstrzymywanie n., wstrzymanie n., trzymanie n.

czas. wstrzymywać ndk., trzymać ndk.

Wiktionary

# wstrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstrzymać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. trzymać, wstrzymywać ndk., wstrzymać dk.

rzecz. wstrzymywanie n.

Wiktionary

# wstrzymywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstrzymać)

(1.1) powodować zatrzymanie czegoś, co ma się poruszać

(1.2) odkładać na później

czasownik zwrotny niedokonany wstrzymywać się (dk. wstrzymać się)

(2.1) nie pozwalać sobie na co

(2.2) nie wykonywać czegoś przez pewien czas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstrzymywanie n., wstrzymanie n.

czas. trzymać, wstrzymać dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zatrzymywać

(1.2) zawieszać

(2.1) powstrzymywać się, powściągać się

(2.2) odczekiwać, zaprzestawać

Wiktionary

# wstrzymywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstrzymywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. trzymać, wstrzymywać ndk., wstrzymać dk.

rzecz. wstrzymanie n.

Wiktionary

# wstukać

potocznie:
1. wprowadzić tekst, posługując się klawiaturą;
2. nauczyć się czegoś mechanicznie, bez zrozumienia; wklepać

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstukiwać)

(1.1) dokonany od|wstukiwać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfstukat͡ɕ, AS: fstukać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstukiwać

rzecz. wstukanie n.

Wiktionary

# wstukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstukać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fstuˈkãɲɛ, AS: fstukãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstukać, wstukiwać

Wiktionary

# wstukiwać

potocznie:
1. wprowadzać tekst, posługując się klawiaturą;
2. uczyć się czegoś mechanicznie, bez zrozumienia

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstukać)

(1.1) uderzając w klawisze, wprowadzać cyfry lub znaki do urządzenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Każdy w inny sposób składa podpis, pisze na klawiaturze, a nawet wstukuje kod PIN podczas korzystania z bankomatu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fstuˈcivat͡ɕ, AS: fstuḱivać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstukanie n. dk., wstukiwanie n. ndk.

czas. wstukać dk.

Wiktionary

# wstukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wstukiwać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfstuciˈvãɲɛ, AS: fstuḱivãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wstukiwać

Wiktionary

# wstyd

przykre uczucie doznawane przy ujawnieniu złego postępku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;

(1.2) uczucie onieśmielenia, zażenowania

(1.3) stpol. stygnięcie, ostyganie

Wiktionary

- wstyd − emocja

Literatura

- Wstyd − powieść Salmana Rushdie

Film

Wstyd - Strona internetowa Tymona Maliszewskiego i Adama Zaba

- Wstyd (Shame) − brytyjski film dramatyczny z 2011 roku, w reżyserii Steve'a McQueena
- Wstyd (La vergüenza) − hiszpański dramat obyczajowy z 2009 roku, w reżyserii Davida Planella
- Wstyd − polski dramat obyczajowy z 2006 roku, w reżyserii Piotra Matwiejczyka
- Wstyd (Hong yan) − chiński film dramatyczny z 2005 roku, w reżyserii Yu Li
- Wstyd (Schande) − niemiecki film dramatyczny z 1999 roku, w reżyserii Claudii Prietzel
- Wstyd (Shame) − amerykański film dramatyczny z 1992 roku, w reżyserii Dana Lernera
- Wstyd (Shame) − amerykański niemy film dramatyczny z 1921 roku, w reżyserii Emmetta J. Flynna

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Agnieszka zaczerwieniła się ze wstydu.

(1.2) Bójka między kibicami obu drużyn była widowiskiem przynoszącym wstyd.

(1.2) Dzisiaj jest tylu magistrów, że aż wstyd mieć tylko średnie wykształcenie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fstɨt, AS: fstyt

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

rzecz. wstydliwość ż., wstydzenie n., zawstydzenie n.

czas. wstydzić się ndk., zawstydzać ndk.

przym. wstydliwy

przysł. wstydliwie

ims. zawstydzony

(1.3)

czas. stydnąć, stygnąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kompromitacja, upokorzenie, hańba, daw. gańba, pot. poruta, pot. obciach, pot. wiocha, książk. blamaż

(1.2) skrępowanie, zażenowanie, żenada

Wiktionary

# wstydlin

roślina z rodziny liliowatych; knifofia

SJP.pl

Trytoma, knifofia, wstydlin (Kniphofia) – rodzaj roślin z rodziny złotogłowowatych. Obejmuje 70 gatunków. Większość gatunków (48) występuje w południowej części Afryki, zwłaszcza w Górach Smoczych. W górach Afryki środkowej rosną 22 gatunki (na północy sięgają do Kamerunu i Erytrei). Dwa opisano także z Madagaskaru, a jeden z Jemenu.

Wikipedia

# wstydliwie

przysłówek

(1.1) w sposób wstydliwy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstyd m., wstydliwość ż.

przym. wstydliwy

Wiktionary

# wstydliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wstydliwie

SJP.pl

# wstydliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wstydliwe; cecha tych, którzy są wstydliwi

Wiktionary

Wstydliwość (łac. Pudor, ang. modesty) – cnota naturalna, która chroni intymność osoby. Również cecha osoby, polegająca na częstym odczuwania emocji wstydu lub określana też jako skromność w ubiorze.

Wstydliwość jest ceniona w wielu religiach. m.in. w judaizmie, chrześcijaństwie, islamie (por. hidżab) i buddyzmie.

Rzymskim uosobieniem (personifikacją) tej cnoty jest Pudicitia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wstyd m., zawstydzenie n.

przym. wstydliwy

przysł. wstydliwie

Wiktionary

# wstydliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wstydliwy

SJP.pl

# wstydliwy

przymiotnik

(1.1) łatwo odczuwający wstyd

(1.2) świadczący o wstydliwości

(1.3) powodujący odczucie wstydu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie wydawał się ani nieśmiały, ani wstydliwy.

(1.3) Ta wstydliwa choroba nie musi koniecznie wiązać się z bólem i często może przebiegać bezobjawowo.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wstyd mrz., wstydliwość ż.

czas. wstydzić się

przysł. wstydliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bojaźliwy, nieśmiały, płochliwy, skrępowany, skromny

(1.3) krępujący, nieprzyzwoity, niezręczny, żenujący

Wiktionary

# wstydzioch

potocznie: kobieta wstydliwa; wstydzioszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. wstydliwa osoba

Wiktionary

# wstydziocha

potocznie: kobieta wstydliwa; wstydzioszka

SJP.pl

# wstydzioszek

potocznie: kobieta wstydliwa; wstydziocha

SJP.pl

# wstydzioszka

potocznie: kobieta wstydliwa; wstydziocha

SJP.pl

# wsunąć

1. sunąc, umieścić coś na czymś lub wewnątrz czegoś; włożyć, nałożyć, wsadzić;
2. dać coś komuś niepostrzeżenie lub wbrew czyjejś woli; wetknąć, wepchnąć;
3. potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wszamać, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, opędzlować;
4. wsunąć się:
a) wejść gdzieś ukradkiem;
b) czołgając się, dostać się gdzieś; wpełznąć, wślizgnać się;
c) zostać wsuniętym, włożonym gdzieś, często mimowolnie, w miejsce niewłaściwe

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wsuwać)

(1.1) dokonany od|wsuwać.

czasownik zwrotny dokonany wsunąć się (ndk. wsuwać się)

(2.1) dokonany od|wsuwać się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsunięcie n., wsuwka ż., suw mrz.

czas. zasuwać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|styrczyć.

Wiktionary

# wsuw

w technice: wsuwanie, wsunięcie

SJP.pl

# wsuwać

1. sunąc, umieszczać coś na czymś lub wewnątrz czegoś; wkładać, nasuwać
2. dawać coś komuś niepostrzeżenie
3. potocznie: jeść ze smakiem
4. wsuwać się:
a) wchodzić ukradkiem
b) czołgając się, dostawać się gdzieś; wpełzać
c) być wsuwanym

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wsunąć)

(1.1) sunąć czymś, umieszczać to gdzieś

(1.2) dawać komu co w sposób skryty

(1.3) pot. jeść dużo i szybko

czasownik zwrotny niedokonany wsuwać się (dk. wsunąć się)

(2.1) sunąc się, dostawać się gdzieś

(2.2) wchodzić ukradkiem

(2.3) być wsuwanym gdzieś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsuwanie n., wsuwka ż., suw mrz.

czas. zasuwać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) umieszczać, wkładać

(1.2) dać ukradkiem, przekazywać

(1.3) jeść, pochłaniać, wcinać, zajadać, zjadać

Wiktionary

# wsuwalność

stopień łatwości wsunięcia czegoś

SJP.pl

# wsuwalny

dający się wsuwać

SJP.pl

# wsuwanka

w budownictwie drewnianym: krótkie deski, wsunięte między belki stropowe, uszczelniające pokrycie

SJP.pl

# wsuwka

spinka przytrzymująca włosy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fryzj. spinka do włosów w postaci zagiętej, cienkiej i wąskiej metalowej blaszki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfsufka, AS: fsufka

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zasuwać ndk., wsuwać ndk., wsunąć dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań|szpanga.

Wiktionary

# wsw

skrót od:
1. Wydział Spraw Wewnętrznych;
2. Wojskowa Służba Wewnętrzna

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = hist. wojsk. Wojskowa Służba Wewnętrzna;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Idzie żołnierz z długimi włosami • WSW go goni alejami.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. ŻW

Wiktionary

# wświecać

dawniej: świecąc, wnikać w coś

SJP.pl

# wsyp

otwór służący do wsypywania materiałów sypkich lub w kawałkach do silosów, pionów zsypowych itp.

SJP.pl

# wsypa

1. worek z gęstej tkaniny, który po wypełnieniu pierzem stanowi poduszkę lub pierzynę;
2. potocznie: wpadnięcie, skompromitowanie się

SJP.pl

# wsypać

1. umieścić coś wewnątrz czegoś poprzez sypanie; nasypać
2. pot. zdradzić, wydać; wkopać, sypnąć
3. wsypać się:
a) wpaść gdzieś poprzez sypanie się
b) pot. zdradzić się, skompromitować się; wkopać się, wpaść
c) pot. zdradzić się wzajemnie

SJP.pl

czasownik

(1.1) umieścić coś gdzieś dzięki sypaniu

(1.2) pot. zdradzić kogoś

czasownik zwrotny

(2.1) dostać się gdzieś poprzez sypanie

(2.2) pot. zdradzić się

(2.3) pot. zdradzić się wzajemnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wsyp do czajnika herbatę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfsɨpat͡ɕ, AS: fsypać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wsypywać, wysypywać

rzecz. wsypanie n.

Wiktionary

# wsypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wsypać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wsypywać, wsypać dk.

Wiktionary

# wsypka

zdrobnienie od: wsypa

SJP.pl

# wsypowy

przymiotnik od: wsyp

SJP.pl

# wsypywać

1. umieszczać coś wewnątrz czegoś poprzez sypanie
2. pot. zdradzać, wydawać; wkopywać, sypać
3. wsypywać się:
a) wpadać gdzieś poprzez sypanie się
b) pot. zdradzać się, kompromitować się; wkopywać się, wpadać
c) pot. zdradzać się wzajemnie

SJP.pl

czasownik

(1.1) umieszczać coś sypkiego w czymś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - I nawet jesteś inteligentny - odparłam, wsypując chipsy do trzech wielkich mis.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fsɨˈpɨvat͡ɕ, AS: fsypyvać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wsypanie n., wsypywanie n., wsyp m., wsypa ż.

czas. wsypać, sypać, odsypywać, odsypać, zsypywać, zsypać, przesypywać, przesypać, wysypywać

przym. wsypowy

Wiktionary

# wsypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wsypywać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wysypywać, wsypywać ndk.

Wiktionary

# wsysać

wciągać pod wpływem różnicy ciśnień

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) ssąc, wciągać coś

Wiktionary

# wsysacz

urządzenie służące do wsysania

SJP.pl

# wsysalny

rzadko:
1. taki, który łatwo ulega wsysaniu;
2. taki, który łatwo wsysa

SJP.pl

# wsz

skrót od: Wyższa Szkoła Zarządzania

SJP.pl

# wsza

potocznie albo pogardliwie człowiek nikczemny

SJP.pl

# wszak

inaczej: przecież, toż

SJP.pl

partykuła

(1.1) …mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podkreślać jej prawdziwość, słuszność

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biblioteka szkolna tradycyjnie, chyba można już tak napisać, wszak to już po raz piąty, zaprasza do wzięcia udziału w konkursie tematycznie związanym z motywem miłości w literaturze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃak, AS: fšak

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przecież, przecie, wszakże; gw-pl|Śląsk Cieszyński|szak.

Wiktionary

# wszakby

partykuła "wszak" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

# wszakeś

partykuła "wszak" połączona z końcówką czasownikową drugiej osoby "-eś" (np. "Wszakeś im winien rewanż.")

SJP.pl

# wszakożby

"wszakoż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

# wszakże

partykuła

(1.1) … podkreślająca prawdziwość i oczywistość wypowiedzi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lepiej wszakże, jeśli pomiędzy skałą a skamieniałością jest istotna różnica w składzie chemicznym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃaɡʒɛ, AS: fšagže

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przecież, przest. przecie, wszak; stpol. wżdy

Wiktionary

# wszakżeby

partykuła "wszakże" z dołączoną końcówką "by"; wzmocnione "wszakby"

SJP.pl

# wszakżeż

1. partykuła "wszakże" wzmocniona partykułą "-ż";
2. spójnik "wszakże" wzmocniony partykułą "-ż"

SJP.pl

# wszamać

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; zszamać, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, opędzlować

SJP.pl

# wszarz

1. potocznie: człowiek mający wszy;
2. pospolicie: człowiek nikczemny, bez godności;
3. obraźliwie: człowiek niedbający o swój wygląd fizyczny, zaniedbany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. obraź. ktoś, kto ma wszy

(1.2) przest. reg., nędzarz, brudas, niechluj

(1.3) pot. posp. obraź. o kimś nikczemnym, podłym

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃaʃ, AS: fšaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wesz ż., wszawica ż., wsza ż., wszoła ż., zawszawienie n., zawszenie n., odwszawianie n., odwszawienie n.

:: zdrobn. weszka ż.

czas. zawszawić dk., zawszyć dk., odwszawiać ndk., odwszyć dk.

przym. wszawy, zawszony

przysł. wszawo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) śmieć, gnój

Wiktionary

# wszawica

chorobowe zmiany skórne wywołane przez wszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;

Wiktionary

Wszawica (łac. pediculosis) – choroba zwierząt (w tym człowieka), powodująca zmiany skórne wywołane przez stawonogi – wszy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wesz ż., wszarz mos.

Wiktionary

# wszawość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wszawe; cecha tych, którzy są wszawi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wszawy

przysł. wszawo

Wiktionary

# wszawy

dawniej: mający wszy, zawszony

SJP.pl

# wszcząć

zacząć jakąś działalność; dać czemuś początek; zapoczątkować

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wszczynać)

(1.1) książk. zacząć jakąś działalność, akcję, dać początek czemuś

czasownik zwrotny dokonany wszcząć się (ndk. wszczynać się)

(2.1) książk. zacząć się, dać początek czemuś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Urząd wszczął dziś postępowanie w tej sprawie.

(2.1) Podczas spotkania wszczął się spór polityczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszczęcie n., wszczynanie n.

czas. ndk. wszczynać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozpocząć

Wiktionary

# wszczęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wszcząć.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszczynanie

czas. wszcząć ndk., wszczynać ndk.

Wiktionary

# wszczep

tkanka, narząd bądź proteza wszczepiane do organizmu w celu zastąpienia usuniętych, uszkodzonych lub nieczynnych tkanek lub narządów; implant

SJP.pl

Implant (z łac. im 'w' i plantare 'sadzić'), wszczep – ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu. Najczęściej stosowane są implanty zastępujące tkanki twarde.

Wikipedia

# wszczepialny

dający się wszczepić; nadający się do wszczepiania

SJP.pl

# wszczepić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wszczepiać)

(1.1) nauczyć czegoś kogoś

(1.2) med. wprowadzić lek lub szczepionkę do organizmu przez nakłucie lub nadcięcie naskórka

(1.3) med. wprowadzić z zewnątrz do organizmu tkankę lub protezę, zastępując nią usuniętą część

(1.4) med. implementować do organizmu urządzenie pobudzające pracę uszkodzonego narządu

(1.5) bot. ogrod. umieścić w tkance rośliny szczepkę rośliny szlachetnej

czasownik zwrotny dokonany wszczepić się (ndk. wszczepiać się)

(2.1) wrosnąć w coś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.3) Miała wszczepioną endoprotezę i do wczoraj musiała czekać na kontrolę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszczepienie n., szczepienie n., wszczep m.

czas. szczepić

przym. szczepionkowy

Wiktionary

# wszczynać

zaczynać; rozpoczynać; podejmować jakieś działanie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wszcząć)

(1.1) niedokonany od|wszcząć.

czasownik zwrotny niedokonany wszczynać się (dk. wszcząć się)

(2.1) niedokonany od|wszcząć się.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy przestaniesz wszczynać awantury na rodzinnych imprezach?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszczynanie n., wszczęcie n.

czas. wszcząć

Wiktionary

# wszczynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wszczynać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszczęcie

czas. wszczynać ndk., wszcząć ndk.

Wiktionary

# wszebąd

dawne imię męskie

SJP.pl

Wszebąd, Świebąd, Siebąd – staropolskie imię męskie, złożone z członu Wsze- („wszystek, każdy, zawsze”) w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -bąd („być, istnieć, żyć”).

Wszebąd imieniny obchodzi 9 lipca.

Wikipedia

# wszebor

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Wszebor, Wszabor, Wświebor, Świebor, Śwsiebor, Siebor, Siabor, Szabor, Szebor, Wszeborz, Świeborz, Śwsieborz – staropolskie imię męskie, złożone z członu Wsze- ("wszystek, każdy, zawsze") w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -bor ("walczyć, zmagać się"). Mogło oznaczać "ten, który zawsze podejmuje walkę". Pisownia z końcowym -rz prawdopodobnie jest zapisem imienia zdrobniałego, uformowanego przy użyciu przyrostka -jь, pod wpływem którego wygłosowe -r przeszło w -rz.

Wikipedia

# wszebora

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Wszebora, Świebora, Siabora, Szabora – staropolskie imię żeńskie, złożone z członu Wsze- ("wszystek, każdy, zawsze") w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -bora ("walczyć, zmagać się"). Mogło oznaczać "ta, która zawsze podejmuje walkę".

Wikipedia

# wszeborowski

nazwisko

SJP.pl

# wszech-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na powszechność czegoś

(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na największe nasilenie czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) wszech- + obecność = wszechobecność

(1.2) wszech- + mocny = wszechmocny

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. wszego

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pan-

Wiktionary

# wszechdoskonały

w metafizyce: w najwyższym stopniu zupełny, absolutny, idealny; najdoskonalszy

SJP.pl

# wszechkobiecość

rzadko: kobiecość powszechna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobiecość powszechna, idea kobiecości

Wiktionary

# wszechlas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. cała roślinność w lesie

Wiktionary

# wszechlek

Wszechlek, panaks (Panax L.) – rodzaj roślin należący do rodziny araliowatych (Araliaceae). Obejmuje 13 gatunków. Występują one we wschodniej Azji (od Indochin po Japonię i Rosyjski Daleki Wschód oraz we wschodniej części Ameryki Północnej. Należą do niego dwa cenione gatunki roślin leczniczych wszechlek żeń-szeń i wszechlek pięciolistkowy.

Wikipedia

# wszechludzki

odnoszący się do wszystkich ludzi; ogólnoludzki

SJP.pl

# wszechmiłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miłość powszechna

Wiktionary

# wszechmiłujący

miłujący w najwyższym stopniu

SJP.pl

# wszechmoc

moc nieograniczona, absolutna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przymiot tego, kto posiada nieograniczoną moc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bóg potrafi uczynić wszystko, chyba że sam nałożył sobie granice działania, np. w odniesieniu do wolnych stworzeń, których nie chce zmuszać swoją wszechmocą do dobrego działania.

(1.1) Polski myśliciel traktował scjentyzm jako zabobon o wszechmocy poznawczej nauki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wszechmogący mos., wszechmocność ż.

przym. wszechmocny, wszechmogący

przysł. wszechmocnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) omnipotencja, wszechpotęga, wszechwładza

Wiktionary

# wszechmocnie

przysłówek

(1.1) używając wszechmocy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechmoc ż., wszechmocność ż.

przym. wszechmocny

Wiktionary

# wszechmocniej

stopień wyższy od przysłówka: wszechmocnie

SJP.pl

# wszechmocność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. nieograniczona moc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ulec bożej wszechmocności zaszczytem było dla niego nie ciężarem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechmoc ż.

przym. wszechmocny

przysł. wszechmocnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wszechmoc

Wiktionary

# wszechmocny

mający nieograniczoną, absolutną moc; wszechmogący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɛxˈmɔt͡snɨ, AS: fšeχmocny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechmocność ż., wszechmoc ż.

przysł. wszechmocnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) omnipotentny, wszechpotężny, wszechmogący, wszechwładny

Wiktionary

# wszechmogący

mający nieograniczoną, absolutną moc; wszechmocny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. Bóg

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O Wszechmogący, przyjdź nam z pomocą!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechmoc ż.

przym. wszechmogący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Bóg

Wiktionary

# wszechmorze

rzadko: ocean

SJP.pl

# wszechmuzułmański

dotyczący wszystkich wyznawców islamu

SJP.pl

# wszechnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. wszechnica.

Wiktionary

# wszechnica

1. wyższa uczelnia;
2. seria wykładów popularnonaukowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. uczelnia, szkoła wyższa

(1.2) eduk. cykl otwartych wykładów o charakterze popularnonaukowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszechnica Mazurska ma siedzibę w Olecku.

(1.2) Uczestniczyłem w trzech wykładach w ramach wszechnicy polonistycznej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɛxʲˈɲit͡sa, AS: fšeχʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wszechnicowy

Wiktionary

# wszechnicowy

przymiotnik od: wszechnica

SJP.pl

# wszechniszczący

rzadko: niszczący wszystko, wszystkich

SJP.pl

# wszechobecność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obecność, występowanie wszędzie; cecha tego co wszechobecne

Wiktionary

Omniprezencja (wszechobecność) − atrybut boskości, polegający na znajdowaniu się wszędzie i w każdej rzeczy.

Według tej koncepcji, gdziekolwiek by człowiek nie był, słowa „bóg jest tutaj obecny” będą zawsze prawdziwe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌfʃɛxɔˈbɛt͡snɔɕt͡ɕ, AS: fšeχobecność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wszechobecny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) omniprezencja

Wiktionary

# wszechobecny

przymiotnik

(1.1) obecny wszędzie, występujący wszędzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obsesję zachowania tajemnicy wyrażały wszechobecne ostrzeżenia „zakaz fotografowania”, umieszczane najczęściej na stacjach kolejowych, także tych najmniejszych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechobecność ż.

Wiktionary

# wszechobejmujący

obejmujący swym zasięgiem wszystko i wszystkich; wszechogarniający

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wszystko obejmujący

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) powszechny, totalny

Wiktionary

# wszechocean

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. hydrol. kompleks wszystkich oceanów ziemskiego globu;

Wiktionary

Wszechocean (Ocean światowy) – ogólne określenie całości wód morskich na powierzchni Ziemi, tj. oceanów i wchodzących w ich skład mórz; główna część hydrosfery.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wszechocean zawiera 97 % wody, która występuje na Ziemi.

Wiktionary

# wszechogarniający

ogarniający swym zasięgiem wszystko i wszystkich; wszechobejmujący

SJP.pl

# wszechojciec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. mit. przydomek głównego bóstwa w panteonie lub boga-stwórcy, np. w mitologii skandynawskiej – Odyna, w słowiańskiej – Swaroga itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie szukałem wojen, nie składałem wielu przysiąg i łatwo ich nie łamałem, kiedy zaś duch mój opuści ciało, nie będę musiał odpowiadać przed Wszechojcem za zabójstwo krewnych czy niesprawiedliwe sądy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Bóg Ojciec

Wiktionary

# wszechpartyjny

przymiotnik

(1.1) dotyczący wszystkich partii

Wiktionary

# wszechpolaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od wszechpolak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechpolak m.

Wiktionary

# wszechpolak

członek lub zwolennik Młodzieży Wszechpolskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek lub sympatyk Młodzieży Wszechpolskiej

Wiktionary

Wszechpolak – pismo Młodzieży Wszechpolskiej założone w 1937 roku i wydawane w latach 1937–1939, a następnie konspiracyjnie w czasie okupacji niemieckiej 1944 i w początkach Polski Ludowej 1945–1946. Po reaktywacji ukazywał się (z 2 przerwami) w latach 1992–2007. Po raz kolejny wznowiony w lipcu 2016 roku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wszechpolak Bolesław (…), student historii w Słupsku, dwukrotnie był już dyscyplinarnie usuwany z miejscowych akademików za pobicie, awantury i groźby.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. wszechpolaczek m.

:: fż. wszechpolka ż.

przym. wszechpolski

Wiktionary

# wszechpolka

członkini lub zwolenniczka Młodzieży Wszechpolskiej

SJP.pl

# wszechpolski

odnoszący się do całej Polski; ogólnopolski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. odnoszący się do całej Polski, do wszystkich Polaków

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechpolak mos., wszechpolka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ogólnopolski

Wiktionary

# wszechpolskość

→ wszechpolski

SJP.pl

#### Patrz:

wszechpolski

# wszechpotęga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. nieograniczona potęga

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wszechpotężny

Wiktionary

# wszechpotężny

odznaczający się wielką, nieograniczoną potęgą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. taki, który odznacza się nieograniczoną potęgą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechpotęga ż.

Wiktionary

# wszechpożerający

rzadko: pożerający wszystko, wszystkich

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dosł. lub przen. konsumujący wszystko

Wiktionary

# wszechprzepustowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) elektr. przepuszczający wszystkie częstotliwości sygnału, ale zmieniający ich fazę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Filtry wszechprzepustowe są zazwyczaj dołączane w sposób kaskadowy, następując za standardowym filtrem NOI o funkcji transmitancji H_1(z), […]

Wiktionary

# wszechrosyjski

odnoszący się do całej Rosji; ogólnorosyjski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Wszechrosją, dotyczący Wszechrosji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfʃɛxrɔˈsɨjsʲci, AS: fšeχrosyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rosyjski mrz., Wszechrosja ż., Wszechruś ż.

przym. wszechruski, rosyjski

Wiktionary

# wszechruś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podn. Rosja, Imperium Rosyjskie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. rosyjski mrz., Rosja ż., Ruś ż., Wszechrosja ż.

przym. rosyjski, wszechruski, wszechrosyjski

Wiktionary

# wszechrzecz

wszystko, co istnieje, cały istniejący świat, wszechświat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wszystko, co istnieje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Władca wszechrzeczy nie ulęknie się osoby / ani nie będzie zważał na wielkość.

Wiktionary

# wszechstronnie

przysłówek

(1.1) w sposób wszechstronny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Leonardo da Vinci był człowiekiem wszechstronnie wykształconym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechstronność ż.

przym. wszechstronny

przysł. ze wszech stron

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) całościowo, kompleksowo, wielostronnie, różnokierunkowo

Wiktionary

# wszechstronniej

stopień wyższy od przysłówka: wszechstronnie

SJP.pl

# wszechstronniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wszechstronny

SJP.pl

# wszechstronność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wszechstronne

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wszechstronny

przysł. wszechstronnie

Wiktionary

# wszechstronny

1. mający rozległe zainteresowania i wiele umiejętności, rozwijający działalność w wielu dziedzinach;
2. obejmujący rozległy zakres, uwzględniający wszystkie aspekty czegoś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający rozległy zakres zainteresowań, rozwijający działalność w wielu dziedzinach, w równym stopniu dotyczący wszystkich dziedzin, aspektów czegoś

(1.2) obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechstronność ż.

przysł. wszechstronnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) uniwersalny, renesansowy

(1.2) całościowy, kompleksowy, wielostronny, różnokierunkowy

Wiktionary

# wszechświadomość

poziom rozwoju psychicznego charakterystycznego dla Boga, bytu absolutnego, zdolność poznania wszystkiego

SJP.pl

# wszechświat

nieskończony w czasie i w przestrzeni zbiór ciał niebieskich; uniwersum, kosmos, Wszechświat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

Wiktionary

Wszechświat (łac. universum) – wszystko, co istnieje fizycznie: cała czasoprzestrzeń oraz wszystkie wypełniające ją formy energii jak materia i pola fizyczne; synonim słów „natura” i „przyroda”. Bywa utożsamiany ze światem i rzeczywistością – niektóre doktryny filozoficzne twierdzą, że nie istnieje nic innego; przykłady takich stanowisk to fizykalizm, materializm i niektóre inne formy empiryzmu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Istnienie wielu, może nawet nieskończenie wielu wszechświatów przyprawia o zawrót głowy niejednego fizyka, nie mówiąc już o tym, że jest to działanie wbrew słynnej brzytwie Ockhama.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃɛxʲɕfʲjat, AS: fšeχʹśfʹi ̯at

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kosmos

Wiktionary

# wszechświatowy

przymiotnik od: wszechświat

SJP.pl

# wszechsłowiański

odnoszący się do wszystkich Słowian

SJP.pl

# wszechwidzący

taki, który widzi wszystko, np. wszechwidzący wzrok Jezusa; wszystkowidzący

SJP.pl

# wszechwiedny

przymiotnik

(1.1) przest. wszechwiedzący, wiedzący wszystko

Wiktionary

# wszechwiedza

książkowo: wiedza o wszystkim; wszystkowiedza

SJP.pl

Omniscjencja, wszechwiedza – pełna wiedza o wszystkich realnych i potencjalnych faktach i relacjach między faktami, czyli znajomość wszechrzeczy. Określenie, że ktoś jest wszechwiedzący oznacza, że wie o wszystkim: o wszystkich prawach natury oraz o wszystkim, co było, jest, będzie i mogłoby się wydarzyć we wszechświecie od początku do końca czasu. Dla przypadku istnienia czegoś takiego, jak wieloświat pierwszego rzędu czy wieloświaty dowolnie wyższych rzędów, wówczas o nich również wie wszystko.

Wikipedia

# wszechwiedzący

książkowo: taki, który wie wszystko, np. wszechwiedzący mędrzec; wszystkowiedzący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. wiedzący wszystko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. wszechwiedny

Wiktionary

# wszechwładca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osoba sprawująca nieograniczoną władzę

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wszechwładczy

rzecz. wszechwładza ż.

Wiktionary

# wszechwładczy

przymiotnik

(1.1) mający władzę nad wszystkim

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechwładca mos., wszechwładczość ż., wszechwładza ż.

Wiktionary

# wszechwładczyni

→ wszechwładca

SJP.pl

#### Patrz:

wszechwładca

# wszechwładniej

stopień wyższy od przysłówka: wszechwładnie

SJP.pl

# wszechwładność

omnipotencja, wszechmoc; wszechwładza

SJP.pl

# wszechwładny

mający nieograniczoną władzę nad wszystkim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający nieograniczoną władzę nad wszystkim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nadżarte próchnicą same padały na ziemię jakby w bałwochwalczym pokłonie przed wszechwładnym czasem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɛɣˈvwadnɨ, AS: fšeγvu̯adny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechwładność ż.

przysł. wszechwładnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wszechmogący, wszechmocny

Wiktionary

# wszechwładza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przymiot tego, kto posiada nieograniczoną władzę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podstawą Twojej sprawiedliwości jest Twoja potęga, wszechwładza Twa sprawia, że wszystko oszczędzasz.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszechwładca mos., wszechwładztwo n.

przym. wszechwładczy

Wiktionary

# wszechzagłada

powszechna zagłada

SJP.pl

# wszeciech

imię męskie

SJP.pl

Wszeciech – alternatywna forma imienia Sieciech. Znaczenie imienia: "ten, któremu wszystko sprawia radość".

Wszeciech imieniny obchodzi 28 października

Wikipedia

# wszeciechostwo

Wszeciech z małżonką; Wszeciechowie

SJP.pl

# wszeciechowie

Wszeciech z małżonką; Wszeciechostwo

SJP.pl

# wszeciechowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wszeciecha lub z nim związany

SJP.pl

# wszędobylska

kobieta, dziewczyna, która się do wszystkiego wtrąca, wszędzie zajrzy, jest wszędzie obecna; wścibska, ciekawska

SJP.pl

# wszędobylski

1. taki, który wszędzie się zjawia, do wszystkiego się wtrąca;
2. taki, który jest obecny, który jest zdolny wszędzie się dostać

SJP.pl

# wszędobylskość

→ wszędobylski; wszędobylstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wszędobylskie; cecha tych, którzy są wszędobylscy

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wszędobylski

przysł. wszędobylsko

rzecz. Wszędybył mos./ż.

Wiktionary

# wszędołaz

Wszędołaz – prototypowy, lekki pojazd terenowy wykonany w Zakładzie Transportu Energetyki w Radomiu. Pojazd nie wszedł do produkcji seryjnej.

Wikipedia

# wszędy

przestarzałe: w każdym miejscu, w każdej sytuacji, w każdych okolicznościach; wszędzie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) przest. wszędzie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Odchodzę do swego kraju, by wszędy głosić, że wielki jest faraon.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃɛ̃ndɨ, AS: fšẽndy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. wszędzie.

Wiktionary

# wszędzie

przysłówek

(1.1) w każdym miejscu

(1.2) do każdego miejsca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Posprzątałbyś w swoim pokoju! Wszędzie leżą śmieci.

(1.2) Śpiewałaś mi „Pójdę wszędzie z tobą” i „zrobię dla ciebie wszystko”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃɛ̃ɲd͡ʑɛ, AS: fšẽńʒ́e

Wiktionary

#### Synonimy:

(1) wzdłuż i wszerz

(1.2) gdziekolwiek

Wiktionary

# wszedzień

2 miejscowości w Polsce:

- Wszedzień – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
- Wszedzień – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino

Wikipedia

# wszędzieobecny

dawniej: wszechobecny

SJP.pl

# wszegniew

imię męskie

SJP.pl

Wszegniew, Świegniew, Śwsiegniew, Sięgniew – staropolskie imię męskie, złożone z członu Wsze- ("wszystek, każdy, zawsze") w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -gniew ("gniew").

Wariant Sięgniew mógł powstać również wskutek skrócenia imienia Nasięgniew.

Wszegniew imieniny obchodzi 15 kwietnia.

Wikipedia

# wszego

przestarzałe: każdego z wielu, każdego bez wyjątku

SJP.pl

zaimek upowszechniający ułomny

(1.1) daw. wszystkiego

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] pałacu kosztownego żadnego nie miał zbudowanego Pan wszego stworzenia.

Wiktionary

#### Powiązane:

temsłow. wszech-

Wiktionary

# wszelaki

wszelkiego rodzaju, gatunku

SJP.pl

zaimek przymiotny

(1.1) książk. wszelki

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Wszelaki – polski ekonomista, dyplomata, działacz polonijny
- Marian Wszelaki – polski architekt
- Stanisław Wszelaki – polski lekarz

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Co pociągało za sobą wszelakie raporty, zapotrzebowania i różnorodne kartelusze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɛˈlaci, AS: fšelaḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszelakość ż.

zaim. wszelki

partyk. wszelako

przysł. wszelako

Wiktionary

# wszelako

partykuła

(1.1) książk. …uwydatniająca kontrast, treść przeciwną do wynikającej ze zdania poprzedniego

spójnik

(2.1) książk. …przyłączający zdanie lub wyrażenie niezgodne ze wcześniejszym kontekstem

przysłówek

(3.1) daw. w różny sposób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To pozornie trywialne zagadnienie zasługuje wszelako na baczną uwagę.

(2.1) Na przedstawienie przyszły setki ludzi, wszelako po antrakcie sala opustoszała z lekka.

(3.1) Między nami wszelako bywa: jednym gody, drugim głody…

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszelakość ż.

przym. wszelaki

zaim. wszelki, wszelaki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednak, jednakże; daw. jednakowoż

(2.1) jednak, jednakże, wszakże, mimo to, pomimo to, mimo wszystko, niemniej jednak; daw. aliści, atoli, jednakowoż

(3.1) współcz. różnie, rozmaicie

Wiktionary

# wszelakoby

spójnik "wszelako" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

# wszelakoż

"wszelako" wzmocnione partykułą "-ż"; wszakoż, wszakże

SJP.pl

# wszelki

każdy, bez względu na różnice, wszystko jedno jaki

SJP.pl

zaimek przymiotny

(1.1) dotyczący wszystkich aspektów; każdy; wszystek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Musimy pokonać ich opór za wszelką cenę.

(1.1) A dla wszelkiego zwierzęcia polnego i dla wszelkiego ptactwa w powietrzu, i dla wszystkiego, co się porusza po ziemi i ma w sobie pierwiastek życia, będzie pokarmem wszelka trawa zielona.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃɛlʲci, AS: fšelʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. wszelaki

sp. wszelako

partyk. wszelako

przysł. wszelako

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) każdy, wszystek, jakikolwiek, którykolwiek, wszelaki

Wiktionary

# wszemir

imię męskie

SJP.pl

Wszemir, Wszemiar, Świemir, Siemir, Siemar – staropolskie imię męskie, złożone z członu Wsze- („wszystek, każdy, zawsze”) w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -mir („pokój, spokój, dobro”).

W XXI wieku jest to imię rzadkie. W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 2 mężczyzn o imieniu Wszemir nadanym jako imię drugie.

Wszemir imieniny obchodzi 21 maja i 18 grudnia.

Wikipedia

# wszemił

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Wszemił, Świemił – staropolskie imię męskie, złożone z członu Wsze- ("wszystek, każdy, zawsze") w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -mił ("miły"). Znaczenie imienia: "wszystkim miły", "lubiany przez wszystkich".

Wszemił imieniny obchodzi 12 maja i 22 listopada.

Wikipedia

# wszemiła

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Wszemiła – staropolskie imię żeńskie, złożone z członu Wsze- ("wszystek, każdy, zawsze") w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -miła ("miła"). Znaczenie imienia: "wszystkim miła", "lubiana przez wszystkich".

Wszemiła imieniny obchodzi 22 listopada.

Wikipedia

# wszemiłowice

Wszemiłowice – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie. Do 31 grudnia 2024 integralną część miejscowości stanowił przysiółek Jurczyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

# wszerad

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wszerad, Świerad, Świrad – staropolskie imię męskie, złożone z członu Wsze- („wszystek, każdy, zawsze”) w różnych wersjach nagłosowych, oraz członu -rad („radosny, zadowolony”). Znaczenie imienia: „rad każdemu”.

Wszerad imieniny obchodzi 14 listopada, Świerad – 13 lipca.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Wszerad i pochodzę z Lądka-Zdroju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃɛrat, AS: fšerat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Świerad m., Wszeradów m., wszeradowianin m., wszeradowianka ż.

:: zdrobn. Wszeradek m.

przym. Wszeradowy, wszeradowski

Wiktionary

# wszeradek

zdrobnienie od: Wszerad (imię męskie)

SJP.pl

# wszeradkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wszeradka lub z nim związany

SJP.pl

# wszeradostwo

Wszerad z małżonką; Wszeradowie

SJP.pl

# wszeradowie

Wszerad z małżonką; Wszeradostwo

SJP.pl

# wszeradowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wszerada lub z nim związany

SJP.pl

# wszerz

w kierunku prostopadłym do długości; w poprzek; na szerokość

SJP.pl

przysłówek

(1.1) zgodnie z kierunkiem szerokości czegoś

Wiktionary

# wszeteczeństwo

zachowanie lub postępowanie nieprzyzwoite i gorszące

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. rozpusta, bezwstydność

(1.2) przest. bezwstydny, rozpustny postępek, słowo lub rzecz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfʃɛtɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ, AS: fšetečẽĩ ̯stfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszetecznik mos., wszetecznica ż., wszeteczność ż.

przym. wszeteczny

przysł. wszetecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wszeteczność

(1.2) wszeteczność

Wiktionary

# wszetecznica

przestarzałe: kobieta lekkich obyczajów, prowadząca życie rozpustne; nierządnica, rozpustnica, ladacznica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta rozwiązła i gorsząca swoim zachowaniem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfʃɛtɛt͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: fšetečʹńica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszeteczeństwo n., wszeteczność ż.

:: fm. wszetecznik m.

przym. wszeteczny

przysł. wszetecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezwstydnica, rozpustnica

Wiktionary

# wszetecznie

przysłówek

(1.1) przest. rozpustnie, bezwstydnie

(1.2) przest. plugawo, gorsząco, nieprzyzwoicie, sprośnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛt͡ʃʲɲɛ, AS: fšetečʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszetecznik, wszetecznica, wszeteczeństwo, wszeteczność

przym. wszeteczny

Wiktionary

# wszeteczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wszeteczny

SJP.pl

# wszetecznik

mężczyzna prowadzący swobodny, hulaszczy tryb życia, swoim zachowaniem gorszący innych; grzesznik, bezwstydnik, rozpustnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba rozwiązła i gorsząca swoim zachowaniem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛt͡ʃʲɲik, AS: fšetečʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszeteczeństwo n., wszeteczność ż.

:: fż. wszetecznica ż.

przym. wszeteczny

przysł. wszetecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezwstydnik, rozpustnik

Wiktionary

# wszeteczność

przestarzałe: sprośność, nieprzyzwoitość;
1. bycie sprośnym, nieprzyzwoitym, gorszącym; frywolność, obsceniczność;
2. czyn, postępek sprośny, nieprzyzwoity lub rzecz sprośna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. rozpusta, bezwstydność

(1.2) przest. bezwstydny, rozpustny postępek, słowo lub rzecz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: fšetečność

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wszeteczny

rzecz. wszetecznik, wszetecznica, wszeteczeństwo

przysł. wszetecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) wszeteczeństwo

Wiktionary

# wszeteczny

nieprzyzwoity, gorszący, oddający się rozpuście; sprośny, frywolny, obsceniczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. bezwstydny, rozpustny

(1.2) przest. plugawy, gorszący, nieprzyzwoity, sprośny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie unikał bowiem grzechu wszetecznego, zwłaszcza gwałcenia dziewic, więc był dotknięty chorobą raka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɛˈtɛt͡ʃnɨ, AS: fšetečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszetecznik mos., wszetecznica ż., wszeteczeństwo n., wszeteczność ż.

przysł. wszetecznie

Wiktionary

# wszewłoga

Wszewłoga (Meum) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego jeden (Meum athamanticum) lub trzy gatunki. Rośliny te rosną w północnej Afryce i Europie. W Polsce występuje jeden gatunek – wszewłoga górska (Meum athamanticum). Rośliny z tego rodzaju rosną na górskich łąkach.

Wszewłoga górska ma jadalne korzenie i w przeszłości była uprawiana jako warzywo.

Wikipedia

# wszim

skrót od: Wyższa Szkoła Zarządzania i Marketingu

SJP.pl

# wszlifowywać

szlifując, robić wgłębienie

SJP.pl

# wszolinka

wszolinka pszczela - owad z rodziny wszolinkowatych pasożytujący w gniazdach pszczelich; jego larwy żywią się miodem i pierzgą, a dorosłe owady przebywają na ciele pszczół

SJP.pl

# wszolinkowate

rodzina muchówek z podrzędu krótkoczułkich

SJP.pl

# wszolinkowaty

o cechach wszolinkowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

# wszoł

owad przystosowany do pasożytniczego trybu życia, przypominający pokrojem wesz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Mallophaga., owad pasożytniczy żyjący na skórze zwierząt; wesz zwierzęca;

(1.2) zool. daw. reg. nazwa systematyczna|Haematopinus eurysternus., wesz bydlęca

(1.3) zool. daw. reg. weszka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɔw, AS: fšou̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wszołowaty

rzecz. wszołowica ż.

Wiktionary

# wszoła

owad przystosowany do pasożytniczego trybu życia, przypominający pokrojem wesz

SJP.pl

# wszołek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Wszołek – polski działacz partyjny, państwowy i sportowy, inżynier górnictwa, przedsiębiorca
- Paweł Wszołek – polski piłkarz
- Stanisław Wszołek – katolicki duchowny, teolog, wykładowca

Wikipedia

# wszoły

owad przystosowany do pasożytniczego trybu życia, przypominający pokrojem wesz

SJP.pl

Wszoły (Mallophaga, l. poj. wszoł) – owady wtórnie bezskrzydłe, przystosowane do pasożytniczego trybu życia. Grupa parafiletyczna, obecnie nie stanowi taksonu. Tradycyjnie klasyfikowana była w randze rzędu lub podrzędu.

Wikipedia

# wsztukować

w rzemieślnictwie: wstawić część czegoś, np. materiału, w środek lub brakujący fragment czegoś

SJP.pl

# wsztukowywać

w rzemieślnictwie: wstawiać część czegoś, np. materiału, w środek lub brakujący fragment czegoś

SJP.pl

# wszw

Wojewódzki Sztab Wojskowy

SJP.pl

# wszyć

wstawić coś podczas szycia

SJP.pl

# wszycko

zaimek rzeczowny nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wszystko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Taki latopiyrz to gibko wszycko pozałatwio.

Wiktionary

# wszyściuchny

zdrobnienie od: wszystek; wszyściuśki, wszyściutki, wszyściuteńki, wszyściusieńki

SJP.pl

# wszyściusieńki

zdrobnienie od: wszystek; wszyściuchny, wszyściutki, wszyściuśki, wszyściuteńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wszystek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) – Wszystkie – wszyściusieńkie detale spływają do mnie, o każdej porze dnia i nocy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfʃɨɕt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: fšyśćüśė̃ńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

przym. wszyściuchny, wszyściuteńki, wszyściutki, wszyściuśki

Wiktionary

# wszyściuśki

zdrobnienie od: wszystek; wszyściuchny, wszyściutki, wszyściuteńki, wszyściusieńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wszystek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɨɕˈt͡ɕüɕci, AS: fšyśćüśḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściuteńki, wszyściutki

Wiktionary

# wszyściuteńki

zdrobnienie od: wszystek; wszyściuchny, wszyściutki, wszyściuśki, wszyściusieńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: wszystek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfʃɨɕt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: fšyśćutẽńḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściutki, wszyściuśki

Wiktionary

# wszyściutki

zdrobnienie od: wszystek; wszyściuchny, wszyściuśki, wszyściuteńki, wszyściusieńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: wszystek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: fʃɨɕˈt͡ɕutʲci, AS: fšyśćutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. wszystek, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściuteńki, wszyściuśki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wszyściuśki

Wiktionary

# wszyscy

1. przestarzałe: każdy bez wyjątku, każdy z wielu; wszelki;
2. dawne, rzadkie: cały, od początku do końca, w przestrzeni, czasie, ilości itd.

SJP.pl

zaimek nieokreślony, odpowiadający rodzajowi męskoosobowemu

(1.1) ogół ludzi z danego zbioru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zosia ma autografy wszystkich członków tego zespołu muzycznego.

(1.1) Ankieter pytał wszystkich o opinię.

(1.1) A wszyscy piszczą, a narzekają, jak przyjdzie dziadowi co dać abo i drugiemu, ale na gorzałę mają.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃɨst͡sɨ, AS: fšyscy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszystkoizm m.

zaim. wszystko, wszystek, wszystkie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) każdy z …

Wiktionary

# wszystek

1. przestarzałe: każdy bez wyjątku, każdy z wielu; wszelki;
2. dawne, rzadkie: cały, od początku do końca, w przestrzeni, czasie, ilości itd.

SJP.pl

zaimek

(1.1) taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wypiłem wszystko piwo, a tobie nic nie zostawiłem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃɨstɛk, AS: fšystek

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. wszyscy, wszyściuchno, wszyściusieńko, wszyściuteńko, wszyściutko, wszyściuśko

przym. wszyściuchny, wszyściusieńki, wszyściuteńki, wszyściutki, wszyściuśki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wszelki, każdy, cały

Wiktionary

# wszystkie

zaimek nieokreślony

(1.1) forma niemęskoosobowa od wszyscy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) O tej porze już wszystkie dzieci dawno śpią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃɨstʲcɛ, AS: fšystʹḱe

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) zob. wszyscy.

Wiktionary

# wszystko

ogół rzeczy; pełność jakiegoś zbioru

SJP.pl

zaimek rzeczowny nieokreślony

(1.1) ogół rzeczy i spraw

(1.2) całe

Wiktionary

Wszystko – polski krótkometrażowy film fabularny z 2011 roku. Pierwszy polski film finansowany przez internautów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To wszystko trzeba poprawić.

(1.1) Kupiłem wszystko, a wciąż nie mam nic.

(1.1) Ty ich nie widzisz, ale oni widzą wszystko.

(1.2) Kot wypił wszystko mleko z miski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈfʃɨstkɔ, AS: fšystko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszystkoizm m.

zaim. wszyscy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) całość, ogół, komplet, całokształt; gw-pl|Śląsk Cieszyński|wszycko.

(1.2) zob. wszystek.

Wiktionary

# wszystkoista

ironiczne: osoba dążąca do zdobycia wiedzy o wszystkim, do opanowania wiedzy z zakresu wielu dziedzin

SJP.pl

# wszystkoistyczny

→ wszystkoista

SJP.pl

#### Patrz:

wszystkoista

# wszystkoizm

ironicznie, potocznie: dążenie do zdobycia wiedzy o wszystkim, do ogarnięcia wielu dziedzin, problemów itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. iron. dążenie do zajmowania się wszystkim po trochu

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. wszystko, wszyscy

Wiktionary

# wszystkokupny

przymiotnik

(1.1) stpol. taki, za który można wszystko kupić

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfʃɨstkɔˈkupnɨ, AS: fšystkokupny

Wiktionary

# wszystkorobiący

taki, który wszystko robi

SJP.pl

# wszystkoruchy

przymiotnik

(1.1) daw. wszystko poruszający, wprawiający wszystko w ruch

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfʃɨstkɔˈruxɨ, AS: fšystkoruχy

Wiktionary

# wszystkość

1. książkowo: całość, pełnia;
2. rzadko: ogół rzeczy, sprawa otaczający kogoś, wszystko, co istnieje

SJP.pl

# wszystkowidzący

taki, który widzi wszystko, np. wszystkowidzący wzrok Jezusa; wszechwidzący

SJP.pl

# wszystkowiedza

książkowo: wiedza o wszystkim; wszechwiedza

SJP.pl

# wszystkowiedzący

książkowo: taki, który wie wszystko, np. wszystkowiedzący mędrzec; wszechwiedzący

SJP.pl

Wszystkowiedzący – nowela autorstwa Stephena Kinga, opublikowana po raz pierwszy w zbiorze Im mroczniej, tym lepiej z 2024 roku.

Wikipedia

# wszystkożer

gatunek drapieżnego ssaka lądowego z rodziny łasicowatych; rosomak

SJP.pl

# wszystkożerca

w zoologii: zwierzę odżywiające się różnymi rodzajami pokarmu, np. sójka, dzik; polifag, zwierzę wielożerne, zwierzę polifagiczne

SJP.pl

Wszystkożerność – sposób odżywiania się (pobierania pokarmu) polegający na braku specjalizacji pokarmowej i – w konsekwencji – odżywianiu się różnorodnym pokarmem, zarówno mięsnym, jak i roślinnym – żywym lub martwym.

Zwierzęta wszystkożerne – nazywane też pantofagami (łac. pantophaga), omniwora (omnivora) lub wszystkożercami – stanowią w ekosystemie drugi i trzeci (lub dalszy) poziom konsumentów.

Wikipedia

# wszystkożerność

1. w zoologii: żywienie się kilkoma rodzajami pokarmów, np. mięsnym i roślinnym; wielożerność, polifagia, polifagizm;
2. potocznie: jedzenie wszystkiego, niewybrzydzanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. sposób odżywiania się zwierząt polegający na braku specjalizacji pokarmowej;

Wiktionary

Wszystkożerność – sposób odżywiania się (pobierania pokarmu) polegający na braku specjalizacji pokarmowej i – w konsekwencji – odżywianiu się różnorodnym pokarmem, zarówno mięsnym, jak i roślinnym – żywym lub martwym.

Zwierzęta wszystkożerne – nazywane też pantofagami (łac. pantophaga), omniwora (omnivora) lub wszystkożercami – stanowią w ekosystemie drugi i trzeci (lub dalszy) poziom konsumentów.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) …zachodnie i północne populacje pozostały w lesie. Zmodyfikowały jedynie uzębienie w kierunku wszystkożerności, kosztem pierwotnych przystosowań do miękkiego pokarmu roślinnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mięsożerca m.

przym. wszystkożerny

Wiktionary

# wszystkożerny

1. w zoologii: odżywiający się różnymi rodzajami pokarmu; polifagiczny, wielożerny;
2. potocznie: taki, który zje wszystko, nie wybrzydza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żywiący się różnorodnym pokarmem, zarówno mięsem, jak i roślinami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszystkożerne karaczany wschodnie są jednymi z niewielu zwierząt zdolnymi do strawienia keratyny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wszystkożerca m., wszystkożerność ż.

Wiktionary

# wszytek

zaimek

(1.1) stpol. wszystko, wszystek

Wiktionary

# wszytka

zaszewka

SJP.pl

# wszytko

zaimek rzeczowny nieokreślony

(1.1) przest. wszystko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potym wszędy rozlicżne kwiecia rozsadzono, • Wszytko równiucżko rostąc pięknie przystroiono. • Nuż ony Rozmaryny, ony Maierany, • Drugie ieszcze wonnyejsze co ich tu nie znamy. sic.

Wiktionary

# wszytkokrotny

przymiotnik

(1.1) stpol. taki, który kładzie kres wszystkiemu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌfʃɨtkɔˈkrɔtnɨ, AS: fšytkokrotny

Wiktionary

# wszywka

kawałek materiały wszywany dla ozdoby w ubranie; wstawka

SJP.pl

Disulfiram – organiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu alkoholizmu, którego działanie polega na wpływie na metabolizm alkoholu etylowego.

Wikipedia

# wsłuchany

taki, który się wsłuchał; słuchający z uwagą, zasłuchany

SJP.pl

# wt.

skrót od: wtorek

SJP.pl

skrót

(1.1) = wtorek

Wiktionary

# wtachiwać

potocznie: wnosić z trudem; wtaszczać, wtaskiwać, wtargiwać

SJP.pl

# wtajemniczać

czasownik niedokonany

(1.1) sprawiać, że ktoś się o czymś dowiaduje

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wreszcie ktoś mnie wtajemniczył w sprawy firmy – do tej pory nic nie wiedziałem o działalności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌftajɛ̃mʲˈɲit͡ʃat͡ɕ, AS: ftai ̯ẽmʹńičać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tajemnica ż., wtajemniczanie, wtajemniczenie

czas. dk. wtajemniczyć

przym. tajemniczy, tajemny

przysł. tajemniczo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wprowadzać

Wiktionary

# wtajemniczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtajemniczać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌftajɛ̃mʲɲiˈt͡ʃãɲɛ, AS: ftai ̯ẽmʹńičãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wtajemniczać, wtajemniczyć

rzecz. wtajemniczenie n.

Wiktionary

# wtajemniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtajemniczyć.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najświętsza Eucharystia dopełnia wtajemniczenie chrześcijańskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtajemniczanie n., tajemnica ż.

czas. wtajemniczyć dk., wtajemniczać ndk.

przysł. tajemniczo

przym. tajemniczy

Wiktionary

# wtajemniczona

kobieta mająca wiedzę nieznaną ogółowi

SJP.pl

# wtajemniczony

ktoś mający wiedzę nieznaną ogółowi

SJP.pl

# wtajemniczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wtajemniczać)

(1.1) dokonany od|wtajemniczać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtajemniczanie n., wtajemniczenie n., tajemnica ż.

czas. wtajemniczać ndk.

przysł. tajemniczo

przym. tajemniczy, tajemny

Wiktionary

# wtapiać

1. umieszczać coś w jakiejś stopionej substancji, zanim stwardnieje;
2. potocznie: przegrywać, robić coś źle;
3. wtapiać się:
a) być wtapianym;
b) przenośnie: stawać się częścią czegoś

SJP.pl

# wtargać

potocznie: wnieść coś z trudem; wtaskać, wtaszczyć, wtachać

SJP.pl

# wtarganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtargać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wtargać dk.

rzecz. starganie n., wytarganie n.

Wiktionary

# wtargiwać

potocznie:
1. wnosić z trudem; wtaszczać, wtachiwać, wtaskiwać;
2. pojawiać się gdzieś nagle i gwałtownie;
3. wchodzić dokądś przy użyciu siły

SJP.pl

# wtargnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) nagle przedostać się gdzieś niezgodnie z oczekiwaniami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Grupa nietrzeźwych osób wtargnęła na teren ogrodu zoologicznego przez dziurę w płocie, a potem dźgała kijem tygrysy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtargnięcie n.

Wiktionary

# wtargnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwałtowne pojawienie się, wejście gdzieś

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wtargnąć dk.

Wiktionary

# wtaskiwać

potocznie: wnosić z trudem; wtaszczać, wtachiwać, wtargiwać

SJP.pl

# wtasować

wtasować kartę - umieścić kartę w talii przez tasowanie

SJP.pl

# wtasowywać

wtasowywać karty - umieszczać karty w talii przez tasowanie

SJP.pl

# wtaszczać

potocznie:
1. wnosić z trudem; wtaskiwać, wtachiwać, wtargiwać;
2. wtaszczać się - wejść gdzieś z trudem

SJP.pl

# wtc

skrót od: World Trade Center (Światowe Centrum Handlu) - kompleks budynków na Manhattanie w Nowym Jorku

SJP.pl

# wtedy

zaimek przysłowny wskazujący, odsyłający do pewnego czasu w przeszłości lub przyszłości; w tym czasie, wtenczas, wtenczas

SJP.pl

zaimek przysłowny

(1.1) w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pamiętam do tej pory, jak kupiłem pierwszy samochód. Miałem wtedy 28 lat.

(1.1) On mnie zaczepił, czy mam papierosa, ja powiedziałem, że nie. Wtedy on wyciągnął nóż i kazał mi oddawać portfel.

(1.1) Marek się prawdopodobnie zwolni w przyszłym miesiącu i wtedy poproszę o podwyżkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈftɛdɨ, AS: ftedy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) w tym czasie, w owym czasie, wówczas; przest. tedy, naówczas, natenczas, podówczas, wtenczas, wonczas; daw. natedy

Wiktionary

# wtelno

Wtelno – (niem. Wittelskirch) wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo, 16 km na północny zachód od centrum Bydgoszczy.

Wikipedia

# wtem

nagle, nieoczekiwanie

SJP.pl

przysłówek

(1.1) w sposób nieoczekiwany

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wtem ktoś zakołatał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ftɛ̃m, AS: ftẽm

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nagle; naraz; pot. ni stąd, ni zowąd; nieoczekiwanie; niespodziewanie; znienacka

Wiktionary

# wtenczas

książkowo: zaimek przysłowny wskazujący, odsyłający do pewnego czasu w przeszłości lub przyszłości; w tym czasie, wtedy, wówczas

SJP.pl

zaimek przysłowny

(1.1) przest. wówczas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gestapo aresztowało wtenczas kilkanaście tysięcy mieszkańców, których zawieziono do obozu w Płaszowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈftɛ̃n͇t͡ʃas, AS: ftẽṇčas

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. naówczas, natenczas, podówczas, wonczas; wtedy, wówczas, w tym czasie, w owym czasie; gw-pl|Górny Śląsk|wtynczos.

Wiktionary

# wtentegować

żartobliwie: wykonać jakąś czynność wyrażaną czasownikiem z prefiksem w-, np. wkruszyć, wgnieść

SJP.pl

# wtf

skrót od: What The Fuck - co do cholery; wtf

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = mat. wielkie twierdzenie Fermata;

(1.2) = z ang. wulg. what the fuck? → co jest, do kurwy?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿tɛ‿ˈːf, AS: vu‿t•‿ef

Wiktionary

# wto

skrót od: World Trade Organization - Światowa Organizacja Handlu

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = etymn|ang. World Trade Organization → ŚOH, Światowa Organizacja Handlu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ŚOH

Wiktionary

# wtok

1. część koszuli; podpasze
2. wgłębienie w łusce naboju kulowego

SJP.pl

# wtopa

potocznie: wpadka, nieudane przedsięwzięcie, porażka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kompromitacja w następstwie niepowodzenia lub błędu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Raz po raz Balbina zaliczała kolejne wtopy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. topienie n., wtopienie n., wtapianie n.

czas. wtapiać ndk., wtopić dk., wtopić się dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) blama, blamaż, gafa, kaszana, klops, kompromitacja, niepowodzenie, obciach, porażka, wpadka, wsypa

Wiktionary

# wtopić

1. umieścić coś w jakiejś stopionej substancji, zanim stwardnieje;
2. potocznie: przegrać, zrobić coś źle;
3. wtopić się:
a) zostać wtopionym;
b) przenośnie: stać się częścią czegoś

SJP.pl

# wtór

akompaniament towarzyszący głównej melodii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. akompaniament towarzyszący głównej melodii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ftur, AS: ftur

Wiktionary

# wtorek

drugi dzień tygodnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drugi dzień tygodnia

Wiktionary

Wtorek (wtorek, (skrót wt.) – dzień tygodnia między poniedziałkiem a środą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Spotkajmy się we wtorek po południu.

(1.1) Mamusia nie mogła doczekać się wtorków, bardzo lubiła spotkania w klubie seniora.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈftɔrɛk, AS: ftorek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wtorkowy, wtóry

licz. wtóry

rzecz. wtórnik mrz.

Wiktionary

# wtorkowy

związany z wtorkiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy wtorkowi; dziejący się we wtorek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Muszę się pouczyć przed wtorkowym egzaminem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ftɔrˈkɔvɨ, AS: ftorkovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtorek m.

Wiktionary

# wtórnik

drugi egzemplarz dokumentu, pisma; kopia, odpis, duplikat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. metoda artystycznej obróbki zdjęć retuszem i metodami fotograficznymi

(1.2) fiz. elektron. regenerator sygnału;

(1.3) drugi egzemplarz dokumentu

(1.4) urz. kopia dokumentu posiadająca taką samą moc urzędową jak oryginał

(1.5) pot. przedmiot mający na celu dokładne odtworzenie jakiegoś przedmiotu

Wiktionary

Regenerator sygnału, wzmacniak, wtórnik, powtarzacz, repeater – urządzenie stosowane w telekomunikacji do regeneracji sygnału.

Zasięg transmisji sygnałów jest ograniczony na skutek zniekształceń, zakłóceń i pochłaniania energii w mediach transmisyjnych. Regeneracja przesyłanych sygnałów w torze transmisyjnym pozwala ten zasięg zwiększyć. Regeneratory działają w warstwie fizycznej sygnałów (pierwsza warstwa modelu OSI) i nie próbują interpretować transmitowanych przezeń danych pod kątem ich poprawności (spójności).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Najlepiej, jeśli wtórnik umowy weźmiesz do domu i uważnie zapoznasz się z jej treścią.

(1.4) Młody kierowca po przekroczeniu 20 punktów kierowany jest na kurs na prawo jazdy. Kierowcy doświadczeni muszą natomiast zaliczyć egzaminy państwowe (…). Natomiast o wtórnik prawa jazdy można wystąpić jedynie w przypadku zniszczenia, zagubienia lub kradzieży właściwego dokumentu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtórność ż., wtórowanie n., zawtórowanie n., Wtórek m., wtorek mrz., wtóropis mrz.

czas. wtórować ndk., zawtórować dk.

przym. wtóry, wtórny, powtórny

przysł. wtórnie, powtórnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) wzmacniacz, powtarzacz

(1.3) duplikat, kopia, odpis

(1.5) duplikat, kopia, replika

Wiktionary

# wtórnogębowce

zwierzę wielokomórkowe, u którego pierwotny otwór gębowy (pragęba) powstający w czasie rozwoju zarodkowego przekształca się w odbyt, natomiast właściwy otwór gębowy tworzy się na nowo po przeciwnej stronie ciała

SJP.pl

Wtórouste, wtórnogębowce (Deuterostomia) – klad zwierząt dwubocznie symetrycznych, u których w rozwoju embrionalnym z pragęby powstaje otwór odbytowy. Wtórouste są przeciwstawiane pierwoustym (Protostomia). Podział zwierząt zaliczanych do Bilateria na pierwouste i wtórouste wprowadził Karl Grobben w 1908 roku.

Wikipedia

# wtórnogębowiec

zwierzę wielokomórkowe, u którego pierwotny otwór gębowy (pragęba) powstający w czasie rozwoju zarodkowego przekształca się w odbyt, natomiast właściwy otwór gębowy tworzy się na nowo po przeciwnej stronie ciała

SJP.pl

# wtórność

→ wtórny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wtórne; cecha tych, którzy są wtórni

Wiktionary

#### Patrz:

wtórny

#### Powiązane:

przym. wtórny, wtóry

przysł. wtórnie, powtórnie

rzecz. wtórnik mrz.

Wiktionary

# wtórnouste

nadtyp zwierząt dwubocznie symetrycznych; wtórouste, wtórnogębowce

SJP.pl

# wtórnousty

o cechach wtórnoustych (nadtyp zwierząt)

SJP.pl

# wtórny

1. powstały po raz drugi; ponowny;
2. mniej ważny; drugorzędny;
3. powstały w późniejszym okresie; pochodny; niepierwotny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który powstał w wyniku przekształcenia, przetworzenia albo jako następstwo czegoś

(1.2) powstały, otrzymany po raz drugi

(1.3) mniej ważny od czegoś

(1.4) naśladowczy, nieoryginalny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtórność ż., wtórnik m., wtórowanie n., wtórność ż.

czas. wtórować ndk.

przysł. wtórnie, po wtóre, powtórnie

licz. wtóry

przym. wtóry

Wiktionary

# wtórokanoniczny

księgi wtórokanoniczne - księgi Starego Testamentu, które chrześcijaństwo włączyło do kanonu Biblii później niż pozostałe; odrzucone wcześniej przez protestantyzm i judaizm; księgi deuterokanoniczne

SJP.pl

# wtórouste

o cechach wtóroustych (nadtyp zwierząt)

SJP.pl

Wtórouste, wtórnogębowce (Deuterostomia) – klad zwierząt dwubocznie symetrycznych, u których w rozwoju embrionalnym z pragęby powstaje otwór odbytowy. Wtórouste są przeciwstawiane pierwoustym (Protostomia). Podział zwierząt zaliczanych do Bilateria na pierwouste i wtórouste wprowadził Karl Grobben w 1908 roku.

Wikipedia

# wtórousty

o cechach wtóroustych (nadtyp zwierząt)

SJP.pl

# wtórować

grać na instrumencie akompaniując komuś; śpiewać lub grać razem z kimś

SJP.pl

# wtóry

dawniej drugi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. drugi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Elfryda przychodzi na kirkut po raz wtóry po zmroku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtórność ż., wtórnik mrz., wtórowanie n., zawtórowanie n., Wtórek m., wtorek mrz.

czas. wtórować ndk., zawtórować dk.

przym. wtórny, powtórny

przysł. wtórnie, powtórnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drugi; 2.

Wiktionary

# wtp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) Warszawski Transport Publiczny

Wiktionary

# wtrąbiać

potocznie: szybko, łapczywie jeść lub pić

SJP.pl

# wtrąbić

potocznie:
1. szybko, łapczywie zjeść lub wypić;
2. wtrąbić się -
a) wypić zbyt dużo alkoholu; nachlać się, naprać się, narąbać się, strąbić się;
b) mocno w coś uderzyć; wrąbać (się)

SJP.pl

# wtrąbiony

potocznie: odurzony alkoholem; naprany, nachlany, narąbany, upity

SJP.pl

# wtrącać

czasownik

(1.1) dodawać słowo, uzupełniać wypowiedź, przerywając jednocześnie jej tok

(1.2) pozbawić kogoś wolności

(1.3) przen. sprawiać, że coś znajduje się w trudnym położeniu

czasownik zwrotny wtrącać się

(2.1) nadmiernie ingerować w cudze sprawy; zajmować się czymś, nie będąc o to proszonym

(2.2) włączać się do czyjejś rozmowy mimo niechęci rozmówców

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W rozmowach wtrącał niekiedy, od niechcenia, bardzo swobodnie, rozmaite zwroty, matowe od patyny dawności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈftrɔ̃nt͡sat͡ɕ, AS: ftrõncać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wtrącić (się)

rzecz. wtrącenie n., wtrącanie n.

ims. wtrącony

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) ingerować, mieszać się, wulg. wpieprzać się, wulg. wpierdalać się

Wiktionary

# wtrącanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtrącać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ftrɔ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: ftrõncãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wtrącać (się) ndk., wtrącić (się) dk.

rzecz. wtrącenie

Wiktionary

# wtrącenie

książkowo:
1. uwaga wtrącona do wypowiedzi, do tekstu;
2. w geologii: obcy twór odmienny od otaczającego go minerału lub skały

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtrącić.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ftrɔ̃nˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ftrõncẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wtrącić

Wiktionary

# wtrącić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|wtrącać.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Nie sądzę - wtrącił grzecznie Kloss - bym naprawdę mógł być użyteczny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈftrɔ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: ftrõńćić

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtrącenie n., wtrącanie

czas. wtrącać

Wiktionary

# wtrajać

potocznie: jeść dużo i łapczywie; wsuwać, wtranżalać, pałaszować, opędzlowywać, szamać

SJP.pl

czasownik

(1.1) warsz., lwow. jeść

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jeść, wtranżalać, wciągać, wpieprzać

Wiktionary

# wtranżalać

potocznie:
1. potocznie: jeść dużo i łapczywie; wsuwać, wtrajać, pałaszować, opędzlowywać, szamać;
2. wtranżalać się - wchodzić gdzieś bez pozwolenia; wpychać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wtranżolić)

(1.1) niedokonany od|wtranżolić.

czasownik zwrotny niedokonany wtranżalać się (dk. wtranżolić się)

(2.1) niedokonany od|wtranżolić się.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtranżolenie n., wtranżalanie n., nawtranżalanie n.

czas. wtranżolić dk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary

# wtranżalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. jedzenie czegoś dużo w sposób łapczywy

(1.2) pot. wchodzenie gdzieś bez pozwolenia, bez zaproszenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtranżolenie n., nawtranżalanie n.

czas. wtranżolić dk., wtranżalać ndk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary

# wtranżolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zjedzenie czegoś dużo w sposób łapczywy

(1.2) pot. wejście gdzieś bez pozwolenia, bez zaproszenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtranżalanie n., nawtranżalanie n.

czas. wtranżolić dk., wtranżalać ndk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary

# wtranżolić

potocznie:
1. zjeść, zwłaszcza zjeść łapczywie, z apetytem; wsunąć, wszamać, spałaszować, wpałaszować, opędzlować;
2. wtranżolić się - wejść gdzieś bez pozwolenia; wepchnąć się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wtranżalać)

(1.1) pot. zjeść czegoś dużo w sposób łapczywy

czasownik zwrotny dokonany wtranżolić się (ndk. wtranżalać się)

(2.1) pot. wchodzić gdzieś bez pozwolenia, bez zaproszenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtranżolenie n., wtranżalanie n., nawtranżalanie n.

czas. wtranżalać ndk., nawtranżalać się dk.

Wiktionary

# wtręt

książkowo:
1. dodany, wstawiony fragment niezharmonizowany z całością, wyodrębniający się z jednolitej całości; dygresja, wtrącenie;
2. wyraz, tekst, scena filmowa itp. włączone w daną całość; wstawka

SJP.pl

# wtrętowy

→ wtręt

SJP.pl

#### Patrz:

wtręt

# wtroić

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, spałaszować, wszamać, opędzlować

SJP.pl

# wtryniać

potocznie:
1. wtykać coś nie wiadomo gdzie; zapodziewać;
2. dawać lub sprzedawać coś komuś siłą;
3. wtryniać się - wchodzić, wciskać się gdzieś, zwłaszcza siłą, bezczelnie; wpakowywać się

SJP.pl

# wtrynić

potocznie:
1. wetknąć coś nie wiadomo gdzie; zapodziać;
2. dać lub sprzedać coś komuś siłą;
3. wtrynić się - wejść, wcisnąć się gdzieś, zwłaszcza siłą, bezczelnie; wpakować się

SJP.pl

# wtrysk

wtłoczenie pewnej ilości tryskającej lub płynnej substancji; wtryśnięcie

SJP.pl

# wtryskać

wlać (rzadziej: wlewać) pod określonym ciśnieniem ciecz albo płynną masę do czegoś, np. do zbiornika; wtrysnąć (rzadziej: wtryskiwać), wtłoczyć (rzadziej: wtłaczać)

SJP.pl

# wtryskarka

urządzenie do wtryskiwania masy plastycznej do odpowiedniej formy

SJP.pl

Wtryskarka – obrabiarka do formowania wtryskowego tworzyw sztucznych. Składa się z zasobnika na surowiec w postaci granulatu oraz ogrzewanego cylindra, w którym tworzywo ulega uplastycznieniu. Tłok lub ślimak przetłacza stopione tworzywo do formy, w której zastyga ono (zestala się) w kształtkę zwaną również wypraską.

Wikipedia

# wtryskiwacz

robotnik obsługujący wtryskarkę

SJP.pl

Wtryskiwacz – integralna część starszych rozwiązań hydraulicznego systemu wtrysku paliwa, którego zadaniem jest:

- podanie dawki paliwa pod odpowiednim ciśnieniem do komory spalania,
- zapewnienie odpowiedniego rozpylenia paliwa.

Wikipedia

# wtryskowy

przymiotnik od: wtrysk

SJP.pl

# wtrząchiwać

potocznie: zjadać coś szybko, z apetytem; wtrząchać

SJP.pl

# wtrząchnąć

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, spałaszować, wszamać, opędzlować

SJP.pl

# wtulać

1. przyciskać, chować;
2. wtulać się - przyciskać się, przytulać się

SJP.pl

# wtulić

1. przycisnąć, schować;
2. wtulić się - przycisnąć się, przytulić się

SJP.pl

# wtulony

przymiotnik

(1.1) taki, który się w kogoś lub coś wtulił, przylgnął do kogoś lub czegoś

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: wtulić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Obudzimy się wtuleni w południe lata • Na końcu świata, • na wielkiej łące • Ciepłej i drżącej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ftuˈlɔ̃nɨ, AS: ftulõny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtulenie n.

czas. wtulać ndk., wtulić dk.

Wiktionary

# wturliwać

1. wtaczać, wprawiając w ruch obrotowy;
2. wturliwać się - wtaczać się, obracając się wokół własnej osi

SJP.pl

# wtyczka

1. przyrząd na końcu przewodu, który wraz z gniazdkiem umożliwia zamknięcie obwodu elektrycznego;
2. osoba skierowana do jakiejś organizacji w celu szpiegowania;
3. w informatyce: dodatek rozszerzający funkcjonalność aplikacji; plug-in, plugin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;

(1.2) przen. pot. osoba, która dzięki infiltracji w określonym środowisku zdobywa niedostępne dla ogółu informacje

(1.3) inform. dodatek do programu komputerowego zwiększający jego funkcjonalność

Wiktionary

Wtyczka (ang. plug-in, add-on), rozszerzenie (ang. extension) – dodatkowy moduł do programu komputerowego, który rozszerza możliwości produktu wyjściowego.

Stosowanie wtyczek jest coraz częstszym zabiegiem wśród twórców programów, a zwłaszcza tych tworzących otwarte oprogramowanie. Zaletą takiego rozwiązania jest możliwość wyboru funkcjonalności, które użytkownik chce wykorzystywać w programie, a których nie potrzebuje. Poza tym odciąża to autora programu od pisania kodu nawet dla funkcji niszowych, a przerzuca to zadanie na zewnętrznych programistów. Jednak, aby możliwe było tworzenie wtyczek, programista musi od razu dla swojej aplikacji udostępnić i udokumentować API, czyli interfejs programistyczny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ta wtyczka nie pasuje do wszystkich gniazdek.

(1.3) Najpierw musisz pobrać i zainstalować wtyczkę blokującą niechciane reklamy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈftɨt͡ʃka, AS: ftyčka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtyk mrz., wtykanie n., wetknięcie n.

:: zgrub. wtyka ż.

czas. wtykać ndk., wetknąć dk.

przym. wtyczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szteker.

(1.2) szpieg

Wiktionary

# wtyczkowy

przymiotnik od: wtyczka

SJP.pl

# wtyk

część elektrycznej płytki grzejnej doprowadzająca napięcie do uzwojenia grzejnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wtyczka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ten wtyk tutaj nie pasuje.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ftɨk, AS: ftyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtyczka ż., wtyka ż., wtykanie n., wetknięcie n.

czas. wtykać ndk., wetknąć dk.

przym. wtykowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wtyczka

Wiktionary

# wtyka

potocznie: kapuś, donosiciel

SJP.pl

# wtykać

wkładać, wstawiać, wciskać coś między inne rzeczy

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wetknąć)

(1.1) wkładać, wstawiać, wciskać coś między inne rzeczy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈftɨkat͡ɕ, AS: ftykać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wtyczka ż., nawtykanie n., wetknięcie n., wtykanie n., wtyk mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wkładać, wpychać

Wiktionary

# wtykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wtykać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ftɨˈkãɲɛ, AS: ftykãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wtykać ndk., wetknąć dk., nawtykać dk.

rzecz. wetknięcie, wtyk, wtyczka, nawtykanie

Wiktionary

# wtykowate

rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych

SJP.pl

Wtykowate (Coreidae) – rodzina owadów z rzędu pluskwiaków i podrzędu różnoskrzydłych. Kosmopolityczna, ale najliczniej reprezentowana w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Obejmuje ponad 2570 opisanych gatunków, sklasyfikowanych w ponad 500 rodzajach. Wszystkie są fitofagami ssącymi. W zapisie kopalnym znana od karniku w triasie.

Wikipedia

# wtykowaty

o cechach wtykowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# wtykowy

→ wtyk, np. gniazdo wtykowe

SJP.pl

# wtynczos

zaimek przysłowny

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wtenczas

Wiktionary

# wtz

skrótowiec

(1.1) = Warsztaty Terapii Zajęciowej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vu‿tɛ‿ˈzɛt, AS: vu‿te‿zet

Wiktionary

# wtłuc

potocznie: zbić kogoś mocno; wlać, wkropić, wpierniczyć

SJP.pl

# wtłukiwać

1. tłuc jajko i wlewać jego zawartość do naczynia;
2. zagłębiać jakiś przedmiot;
3. potocznie: pisać coś, posługując się klawiaturą; wstukiwać, wklepywać;
4. potocznie: zdobywać gola;
5. potocznie: bić; lać, tłuc

SJP.pl

# wu

1. nazwa litery W;
2. jeden z głównych języków chińskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery w / W

Wiktionary

- Wu – starożytne państwo chińskie z Okresu Wiosen i Jesieni
- Wu – państwo chińskie z Epoki Trzech Królestw
- Wu – państwo chińskie istniejące w X wieku, w okresie Pięciu Dynastii i Dziesięciu Królestw

- wu – jeden z języków chińskich

Wikipedia

# wu-wei

[czytaj: wu wej] taoistyczna zasada postępowania w zgodzie z naturą i powszechnie obowiązującymi normami; wu-wej, wuwej

SJP.pl

# wu-wej

taoistyczna zasada postępowania w zgodzie z naturą i powszechnie obowiązującymi normami; wuwej, wu-wei

SJP.pl

# wubp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = hist. Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dodatkowym utrudnieniem był rozkaz szefa WUBP, aby wszystkich aresztowanych członków podziemia natychmiast przekazywać do Białegostoku.

Wiktionary

# wuce

potocznie: toaleta, ubikacja; wucet, WC, klo, klop, klozet, kibel

SJP.pl

# wucecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wucet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wucet m.

Wiktionary

# wucet

potocznie: toaleta, ubikacja; wuce, WC, klo, klop, klozet, kibel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ubikacja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvut͡sɛt, AS: vucet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wucecik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ubikacja, kibel, toaleta, klop, sracz

Wiktionary

# wuchta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. wielka ilość, masa, mnóstwo

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gratów tam była wuchta, ale wywalił tę całą gemelę w cholerę, bo do niczego niezdatne klunkry.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. kupa, co niemiara, od groma

Wiktionary

# wucziaping

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy, starszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 260,4 – 253,8 milionów lat temu;

Wiktionary

Wucziaping (chiń. 吴家坪; pinyin Wújiāpíng)

- w sensie geochronologicznym – pierwszy wiek lopingu (perm), trwający około 6,5 miliona lat (od 260,4 ± 0,7 do 253,8 ± 0,7 mln lat temu). Wucziaping jest młodszy od kapitanu a starszy od czangsingu.

Wikipedia

# wudarczyk

nazwisko

SJP.pl

# wudet

potocznie: Wiejski Dom Towarowy

SJP.pl

# wudetowski

przymiotnik od: wudet, WDT (Wiejski Dom Towarowy)

SJP.pl

# wudsbp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = hist. wojewódzki urząd do spraw bezpieczeństwa publicznego

Wiktionary

# wudu

rodzaj magii pochodzenia afrykańskiego, opartej na kulcie przodków; voodoo; voudou

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. religia synkretyczna łącząca rdzenne wierzenia ludów Afryki z elementami katolicyzmu, popularna zwłaszcza na Haiti;

(1.2) rel. rytualne, islamskie obmycie ciała poprzedzające modlitwę;

Wiktionary

- wudu – ablucja w islamie
- wudu (voodoo) – synkretyczna religia afroamerykańska.
- WuDoo – audycja hip-hopowa w Polskiego Radia Szczecin

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) war. voodoo

Wiktionary

# wuef

potocznie o lekcji wychowania fizycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. przedmiot i lekcja wychowania fizycznego w szkołach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nasz profesor od wuefu jest mistrzem w rzucie oszczepem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvuwɛf, AS: vuu̯ef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wuefista m., wuefistka ż., wuefmen m., wf

przym. wuefowy

skr. wf, WF

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wychowanie fizyczne, wf, WF

Wiktionary

# wuefemka

motocykl marki WFM; WFM-ka

SJP.pl

# wuefemowski

przymiotnik od: WFM (Warszawska Fabryka Motocykli); WFM-owski

SJP.pl

# wuefista

nauczyciel wuefu; wuefmen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. eduk. nauczyciel uczący wuefu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dziś wuefista dał nam wycisk, kazał nam zrobić dwadzieścia okrążeń dookoła boiska.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvuwɛˈfʲista, AS: vuu̯efʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wuef, wf

:: forma żeńska wuefistka

skr. wf, WF

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wuefmen

Wiktionary

# wuefistka

nauczycielka wychowania fizycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. eduk. nauczycielka wuefu, gimnastyki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wuef m., wuefmen m., WF m.

:: fm. wuefista m.

przym. wuefowy

skr. WF, wf

Wiktionary

# wuefmen

potocznie: nauczyciel wychowania fizycznego; wuefista, WF-men

SJP.pl

# wuefmenka

potocznie: nauczycielka wychowania fizycznego; wuefistka, WF-menka

SJP.pl

# wuerhozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny stegozaurów

SJP.pl

Wikipedia

# wuesemowiec

członek lub mieszkaniec WSM-u (Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej); WSM-owiec

SJP.pl

# wuesemowski

przymiotnik od: WSM (Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa); WSM-owski

SJP.pl

# wueska

potocznie: motocykl marki WSK

SJP.pl

WSK – marka polskich motocykli popularnych i produkowanych w latach 1955–1985 przez Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego PZL w Świdniku.

Wikipedia

# wuhan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowych Chinach, położone nad rzeką Jangcy, stolica prowincji Hubei;

Wiktionary

Wuhan ([wùhân]; chiń. upr. 武汉市; chiń. trad. 武漢市; pinyin Wǔhàn Shì) – miasto w środkowych Chinach, stolica prowincji Hubei.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po kilku godzinach do Wuhanu wkroczyli Japończycy. Tym razem japońscy dowódcy nie dopuścili do masakry ludności cywilnej.

(1.1) W lipcu wyruszyłam w podróż z Jinmingiem, który studiował w Wuhanie, wielkim mieście nad Jangcy.

(1.1) W gazecie „Changjian Ribao" w Wuhanie zostało umieszczone żądanie sił prawicowych oddania Chińczykom Władywostoku, który stanowi jakoby «terytorium chińskie».

(1.1) W krótkim czasie czerwona flaga wzniosła się nad Nankinem, Wuhanem, Szanghajem, Si-anem i Cingtao, w październiku nad Kantonem. Niedobitki oddziałów kuomintangowskich zaczęły szukać schronienia na wyspie Tajwan.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈwuxãn, AS: u̯uχãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. wuhański

Wiktionary

# wuhańczyk

mieszkaniec Wuhanu - miasta w Chinach

SJP.pl

# wuhanka

1. mieszkanka Wuhanu (miasta w Chinach);
2. potocznie: COVID-19 - ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana koronawirusem SARS-CoV-2; covidek, covidzik, covid, kowid, koronainfekcja

SJP.pl

# wuhański

→ Wuhan (miasto w Chinach)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wuhanem, dotyczący Wuhanu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Wuhan mrz.

Wiktionary

# wuhłedar

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Ukrainie w obwodzie donieckim;

Wiktionary

Wuhłedar (ukr. Вугледар) – miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim.

Miasto przemysłowe założone w 1964 r. Prawa miejskie uzyskało w 1989 r.

Miasto zostało ostrzelane już pierwszego dnia inwazji Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 roku: pocisk balistyczny z wyrzutni 9K79 Toczka uderzając obok szpitala zabił cztery osoby raniąc kolejne sześć. Od marca 2022 roku toczyły się walki o miasto, obrońcy odparli dwie zmasowane próby szturmu: w listopadzie 2022 i w styczniu-lutym 2023.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. wuhłedarski

Wiktionary

# wuj

brat matki lub ojca; mąż siostry matki lub siostry ojca; kuzyn matki lub mąż kuzynki matki; dalszy krewny; wujek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. wujek.

(1.2) zob. stary wuj.

Wiktionary

Wujek, wuj – współcześnie nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do krewnego, który jest bratem matki lub ojca albo powinowatego będącego mężem siostry matki lub ojca. Czasami wujkiem nazywa się również każdego dalszego krewnego lub powinowatego wyższego pokolenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rodzony brat matki jest wujem, żona jego wujenką czyli wujną, syn bratem, córka siostrą rodzono-wujeczną.

(1.1) Dziwny człek jest pan Zagłoba, bo on mu wcale wujem ni krewnym nie był, a przecie inny by po synu tak nie desperował….

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuj, AS: vui ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujek m., wujko m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujcio m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujek, reg. wujo, gw-pl|Śląsk Cieszyński|ujec., gw-pl|Górny Śląsk|uja, ujek.

(1.2) przedwieć, wujeczny dziadek

Wiktionary

# wujanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dziś gwara. zob. wujenka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujenka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujek m., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujenka, wujna, gwara. wujka, ciocia, ciotka

Wiktionary

# wujas

nazwisko

SJP.pl

# wujaszek

zdrobnienie od: wujek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pieszcz. wuj

Wiktionary

- wujaszek – zdrobnienie od wujek, wuj (nazwa relacji rodzinnej)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wujaszek zawsze przynosił cukierki i opowiadał ciekawe historie.

(1.1) Poczciwy wujaszek, tak o wszystkim pamięta, tak się wszystkim zajmuje! (M. Bałucki: Dom otwarty)

(1.1) Kochany wujaszek miał serduszko gorące… (A. Abrahamowicz: Jego zasady)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈjaʃɛk, AS: vui ̯ašek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujek m., wujcio m., wujko m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujcio, wujek

Wiktionary

# wujaszkować

rzadko: występować w roli wujaszka, opiekować się kimś jako (jak) wujaszek

SJP.pl

# wujaszkowy

przymiotnik

(1.1) rzad. należący do wujaszka, właściwy wujaszkowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z daleka słychać było wujaszkowy śmiech.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvujaˈʃkɔvɨ, AS: vui ̯aškovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujaszek m., wujcio m., wujek m., wujko m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujeczny

Wiktionary

# wujcio

poufale o wujku; wujaszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pieszcz. wuj

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wujcio zawsze przynosił cukierki i opowiadał ciekawe historie.

(1.1) Wezmę, wujciu… ale wujcio zaczeka na mnie… sam nie odejdzie… – szlochała dziewczynka całując jego ręce.

(1.1) Przyjdź do mnie jutro o wpół do dziewiątej, ale – wujciowi nie mów nic…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvujt͡ɕɔ, AS: vui ̯ćo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujko m., wuj m., wujo m., wujek m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujaszek, wujek

Wiktionary

# wujciu

regionalnie: wujcio

SJP.pl

# wujczony

przymiotnik

(1.1) stpol. wujeczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujeczny mos., wuj m., wujcio m., wujek m., wujenka ż., wujostwo m.

przym. wujeczny

Wiktionary

# wujec

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. wuj

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Wujec – polski fizyk, polityk i działacz społeczny
- Ludwika Wujec – polska fizyczka, nauczycielka, działaczka samorządowa i polityczna
- Monika Wujec – polska farmaceutka

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) wuj, wujek, stpol. synowiec

Wiktionary

# wujeczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od wujek

Wiktionary

# wujeczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. wujeczna siostra

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: wujeczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈjɛt͡ʃna, AS: vui ̯ečna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujowie mos., wujeczny m., wujko m., wuj m., wujo m., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż.

przym. wujeczny, wujkowy, wujowski, wujaszkowy, wujowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kuzynka

Wiktionary

# wujeczny

spokrewniony ze strony wujka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) spokrewniony przez wuja

(1.2) dotyczący wuja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. wujeczny (1.1) brat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈjɛt͡ʃnɨ, AS: vui ̯ečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujowie mos., wujeczna ż., wujko m., wuj m., wujo m., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż.

przym. wujowy, wujkowy, wujowski, wujaszkowy, wujczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) starop|wujenny.

(2.1) kuzyn

Wiktionary

# wujek

brat matki lub ojca; mąż siostry matki lub siostry ojca; kuzyn matki lub mąż kuzynki matki; dalszy krewny; wuj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) brat matki

(1.2) dziś także brat ojca (= stryj)

(1.3) mąż cioci

(1.4) dalszy krewny ze strony matki

(1.5) zool. nazwa systematyczna|Empis|ref=tak., dwuskrzydły, krótkonogi owad z rodziny wujkowatych

Wiktionary

Wujek, wuj – współcześnie nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do krewnego, który jest bratem matki lub ojca albo powinowatego będącego mężem siostry matki lub ojca. Czasami wujkiem nazywa się również każdego dalszego krewnego lub powinowatego wyższego pokolenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wujek Łukasza jest strażakiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvujɛk, AS: vui ̯ek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujko m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wuj; gw-pl|Śląsk Cieszyński|ujec., gw-pl|Górny Śląsk|uja, ujek.

(1.3) daw. pociot, daw. gw-pl|Elbląg|swak.

Wiktionary

# wujeneczka

zdrobnienie od: wujenka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. wujenka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konie wujeneczka sprzedała, powóz to samo, bo jej trzeba było pieniędzy na przepłacanie, żeby wuja uwolnić. (S. Żeromski: Wierna rzeka)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌvujɛ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: vui ̯ẽnečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujek m., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujowy

Wiktionary

# wujenka

żona wuja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żona wuja (brata matki)

Wiktionary

Wujek, wuj – współcześnie nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do krewnego, który jest bratem matki lub ojca albo powinowatego będącego mężem siostry matki lub ojca. Czasami wujkiem nazywa się również każdego dalszego krewnego lub powinowatego wyższego pokolenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To byli stryjostwo mojego tatki, a pani Rudecka jest moją wujenką, wprawdzie nie rodzoną, zawsze jednak pokrewieństwo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈjɛ̃nka, AS: vui ̯ẽnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujowie mos., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujna ż., wujaszek m., wujanka ż., wuj m., wujka ż., wujko m., wujo m., wujeczny m., wujeczna ż.

:: zdrobn. wujeneczka ż.

przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujowy, wujczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujna, gwara. wujanka, gwara. wujka, ciocia, ciotka

Wiktionary

# wujka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. zob. wujna.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) D. B. lp. zob. wujek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈvujka, AS: vui ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujowie m./mos., wujek m., wujcio m., wujostwo mos., wujna ż., wujaszek m., wujanka ż., wuj m., zdrobn. wujeneczka

rzecz. wujenka, wujanka, wujna, wujek, wujko, wuj, wujo, wujostwo, wujaszek, wujeczny, wujeczna

przym. wujkowy, wujeczny, wujowski, wujaszkowy, wujeczna

Wiktionary

# wujko

przestarzale: wujek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg. zob. wujek.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To wujko mój jest; rodzony brat mojej nieboszczki matki.

(1.1) Krzysia trochę niezdrowa i nie przyjdzie, ale prosi, aby wujko choć pode drzwi podszedł, żeby go mogła powitać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujek m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujek, wuj, reg. wujo

Wiktionary

# wujkowate

o cechach wujkowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

Wikipedia

# wujkowaty

o cechach wujkowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

# wujkowie

brat matki lub ojca; mąż siostry matki lub siostry ojca; kuzyn matki lub mąż kuzynki matki; dalszy krewny; wuj

SJP.pl

# wujkowy

przymiotnik od: wujek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od: wujek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vujˈkɔvɨ, AS: vui ̯kovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wuj m., wujo m., wujenka ż., wujanka ż., wujaszek m., wujcio m., wujko m., wujna ż., wujka ż., wujostwo m., wujeneczka ż., wujek m., wujowie mos., wujeczna ż., wujeczny mos.

przym. wujaszkowy, wujeczny, wujowski, wujowy

Wiktionary

# wujna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dziś gwara. żona wuja (brata matki)

Wiktionary

Wujek, wuj – współcześnie nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do krewnego, który jest bratem matki lub ojca albo powinowatego będącego mężem siostry matki lub ojca. Czasami wujkiem nazywa się również każdego dalszego krewnego lub powinowatego wyższego pokolenia.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. wujenka ż., wujanka ż., wujeneczka ż., wujka ż., wujek m., wujcio m., wujko m., wuj m., wujo m., wujaszek m., wujostwo m., wujowie mos., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujenka, wujanka

Wiktionary

# wujo

regionalnie: wuj, wujek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg. zob. wuj.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujko m., wuj m., wujek m., wujcio m., wujostwo m., wujowie mos., wujaszek m., wujenka ż., wujka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wuj, wujek

Wiktionary

# wujostwo

wuj z żoną; wujkowie, wujowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wuj z żoną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wujostwo przychodzą do nas co niedzielę.

(1.1) Idziemy dziś na obiad do wujostwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈjɔstfɔ, AS: vui ̯ostfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujkowie m., wujowie m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujko m., wujek m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny, wujczony

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujkowie; przest. wujowie

Wiktionary

# wujowie

przestarzałe: wuj z żoną; wujostwo, wujkowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. wuj z żoną

forma rzeczownika.

(2.1) M., W. lm. od: wuj

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Idziemy dziś na obiad do wujów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈjɔvʲjɛ, AS: vui ̯ovʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujostwo m., wuj m., wujo m., wujcio m., wujko m., wujek m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujostwo

Wiktionary

# wujowski

przymiotnik

(1.1) należący do wuja, właściwy wujowi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈjɔfsʲci, AS: vui ̯ofsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujowie mos., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujek m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujka ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowy, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujowy

Wiktionary

# wujowy

→ wuj (rzadko); wujowski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. zob. wujowski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈjɔvɨ, AS: vui ̯ovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wujowie mos., wujko m., wujcio m., wuj m., wujo m., wujek m., wujostwo m., wujaszek m., wujenka ż., wujanka ż., wujna ż., wujeneczka ż., wujeczny m., wujeczna ż.

przym. wujkowy, wujowski, wujaszkowy, wujeczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wujowski

Wiktionary

# wuju

regionalnie: wuj, wujek

SJP.pl

# wukadka

potocznie: kolej WKD

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kolej miejsko-podmiejska funkcjonująca w Warszawie i okolicach

(1.2) pot. pociąg tej kolei

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wciąż jednak nie była znana dokładna trasa, którą miałaby kursować wukadka. (z Internetu)

(1.2) Teraz rozkład jazdy wieczornych wukadek nie będzie już tak łatwy do zapamiętania. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: vuˈkatka, AS: vukatka

Wiktionary

# wukaem

wielkokalibrowy karabin maszynowy; wkm

SJP.pl

# wuko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pojazd asenizacyjny do wywozu nieczystości płynnych

Wiktionary

# wuksnicki

przymiotnik od: Wuksniki, jezioro rynnowe na Pojezierzu Iławskim

SJP.pl

# wuksniki

1. jezioro w Polsce;
2. dawna wieś nad jeziorem Wuksniki

SJP.pl

Wuksniki (niem. Wuchsnig) – dawna wieś położona nad jeziorem Wuksniki (na wschód od północnego krańca jeziora, na południe od wsi Mysłaki, poniżej drogi Mysłaki Małe – Bieniasze), wymieniana w dokumentach z 1305 jako wieś pruska na 6 włókach, pierwotna nazwa – Wuxtenyken.

Wikipedia

# wulc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mieszkaniec hotelu robotniczego

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaserniok

Wiktionary

# wulchaus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hotel. hotel robotniczy

Wiktionary

# wulfenit

minerał, molibdenian ołowiu

SJP.pl

Wulfenit – minerał z gromady molibdenianów. Jest wtórną rudą molibdenu. Należy do grupy minerałów rzadkich.

W 2017 roku został uznany za oficjalny klejnot Arizony.

Wikipedia