# hyblejski

przymiotnik

(1.1) związany z górą Hybla na Sycylii, dotyczący góry Hybla

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Hybla ż.

Wiktionary

# hybris

nieposkromiona pycha, zuchwałość i arogancja

SJP.pl

Hybris (gr. ἡ ὕβρις [he hýbris] – ’pycha’) – duma, buta, pycha rodowa lub majestat władcy, które uniemożliwiają prawidłowe rozpoznanie sytuacji, w której znalazł się bohater. Pojęcie to było używane w kulturze starożytnej Grecji. Pycha stanowi przekroczenie miary, którą bogowie wyznaczyli człowiekowi (zob. Dike), stanowi więc wyzwanie wobec bogów i ściąga na człowieka ich karę. Termin hybris występuje zwłaszcza w odniesieniu do tragedii greckiej, ponieważ często jest on głównym czynnikiem prowadzącym do katastrofy bohatera (np. Edypa, Kreona, Agamemnona czy Klitajmestry).

Wikipedia

# hybristofilia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) seks. pociąg seksualny ukierunkowany na przestępców;

Wiktionary

Hybristofilia – parafilia, w której jedynym lub preferowanym obiektem pożądania seksualnego mogą być osoby, które popełniły przestępstwo. Często nakierowana na osoby, które w społecznym odczuciu popełniły szczególnie brutalne zbrodnie, np. morderstwo czy gwałt.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. hybristofiliczny

Wiktionary

# hybristofiliczny

przymiotnik

(1.1) związany z hybristofilią, dotyczący hybristofilii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hybristofilia ż.

Wiktionary

# hybryd

osobnik powstały w wyniku krzyżowania na drodze płciowej 2 różnych genetycznych form rodzicielskich, np. odmian, ras; mieszaniec, hybryda

SJP.pl

Mieszaniec, krzyżówka, hybryda (hybryd), bastard – osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian, podgatunków, gatunków lub rodzajów. Mieszańce uzyskiwane są na drodze rozmnażania płciowego.

Wikipedia

# hybryda

1. coś złożonego z różnych, często niepasujących do siebie części;
2. w biologii: krzyżówka odmian, ras lub gatunków roślin; mieszaniec, hybryd;
3. fantastyczne zwierzę będące połączeniem istniejących zwierząt, np. gryf;
4. wyraz złożony z elementów należących do różnych języków, np. antypowieść;
5. rodzaj aparatu kompaktowego; bezlusterkowiec;
6. potocznie:
a) samochód hybrydowy;
b) lakier hybrydowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie

(1.2) biol. roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków;

(1.3) jęz. wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków;

(1.4) w heraldyce fantastyczne zwierzę, będące połączeniem cech zwierząt realnie istniejących;

(1.5) fot. aparat kompaktowy z wymienną optyką, dawniej także kompakt z dużym zoomem i bardziej zaawansowanymi funkcjami

(1.6) pot. mot. samochód hybrydowy

(1.7) pot. kosmet. lakier hybrydowy, hybrydowy lakier do paznokci

(1.8) pot. kosmet. zwykle w lm. paznokcie pomalowane lakierem hybrydowym

Wiktionary

- hybryda – w kosmetologii, potocznie lakier hybrydowy
- hybryda – w biologii mieszaniec, krzyżówka, hybryd lub bastard
- hybryda – figura heraldyczna
- hybryda – rodzaj neologizmu
- hybryda – połączenie przeciwstawnych myśli politycznych
- hybryda – mechaniczny układ współdziałający
  - układ hybrydowy
  - napęd hybrydowy
  - łódź hybrydowa

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Dziś chiński system to dziwna hybryda, połączenie leninizmu z ultraliberalną gospodarką.

  (1.1) Campagna T-Rex to dwumiejscowa, trójkołowa hybryda motocykla i samochodu.

  (1.6) Kultowa Honda powraca jako hybryda.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: xɨ.ˈbrɨ.da, AS: χy.bry.da

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. hybrydyczność ż., hybryd mzw., hybrydalność ż., hybrydogeneza ż., hybrydyzacja ż.

  czas. hybrydyzować ndk.

  przym. hybrydowy, hybrydalny, hybrydyczny, hybrydoidalny

  przysł. hybrydowo

  Wiktionary

  #### Synonimy:

  (1.2) krzyżówka, mieszaniec, hybryd, bastard

  (1.5) bezlusterkowiec, evil

  Wiktionary

# hybrydalność

→ hybrydalny

SJP.pl

#### Patrz:

hybrydalny

# hybrydalny

stanowiący połączenie dwóch ras, form, pojęć itp.; hybrydowy, hybrydyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. stanowiący wynik działania dwóch lub więcej czynników

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hybryda ż., hybrydalność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. hybrydowy

Wiktionary

# hybrydogeneza

w embriologii: sposób rozmnażania się mieszańców (hybryd)

SJP.pl

Hybrydogeneza – termin z dziedziny embriologii rozumiany zwykle jako sposób rozmnażania się mieszańców (hybryd), w którym mieszaniec podczas wytwarzania gamet (gametogenezy) usuwa jeden z genomów gatunków rodzicielskich. Inaczej mówiąc, wytwarza takie gamety, jakby należał do jednego z gatunków rodzicielskich, a nie zawierające mieszaninę ich genomów. Usunięty genom jest następnie odtwarzany zwykle w wyniku krzyżówki wstecznej z odpowiednim gatunkiem rodzicielskim.

Wikipedia

# hybrydoholiczka

żartobliwie: kobieta lubiąca malować paznokcie lakierem hybrydowym

SJP.pl

# hybrydoholizm

zamiłowanie do malowania paznokci lakierem hybrydowym

SJP.pl

# hybrydowo

przysłówek

(1.1) na sposób hybrydowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jest tam dystrybuowany hybrydowo, zarówno w kinach i w serwisie HBO Max.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hybryda ż.

przym. hybrydowy, hybrydyczny

Wiktionary

# hybrydowy

stanowiący połączenie dwóch ras, form, pojęć itp.; hybrydalny, hybrydyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) stanowiący wynik działania dwóch lub więcej czynników

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W rezultacie pierwszy brytyjski okręt podwodny z napędem atomowym był jednostką hybrydową, z brytyjskim dziobem okrętu i amerykańską rufą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hybryda ż.

przysł. hybrydowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hybrydyczny; war. hybrydalny

Wiktionary

# hybrydyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co hybrydyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hybryda ż.

przym. hybrydyczny

Wiktionary

# hybrydyczny

stanowiący połączenie dwóch ras, form, pojęć itp.; hybrydalny, hybrydowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) stanowiący wynik działania dwóch lub więcej czynników

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hybryda ż., hybrydyczność ż.

przysł. hybrydowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. hybrydowy, hybrydalny

Wiktionary

# hybrydyzacja

1. mieszanie, krzyżowanie gatunków; hybrydyzm
2. mieszanie orbitali atomowych elektronów walencyjnych o różnych wartościach orbitalnej liczby kwantowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. łączenie cech różnych odmian ras i gatunków

Wiktionary

- hybrydyzacja jako krzyżowanie roślin lub zwierząt
- hybrydyzacja w chemii
- hybrydyzacja kwasów nukleinowych

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. hybryda ż.

czas. hybrydyzować

Wiktionary

# hybrydyzacyjny

→ hybrydyzacja

SJP.pl

#### Patrz:

hybrydyzacja

# hybrydyzm

1. zespół cech właściwych hybrydom
2. mieszanie, krzyżowanie gatunków; hybrydyzacja

SJP.pl

# hybrydyzować

1. w biologii: mieszać, krzyżować osobniki odmiennych ras, gatunków lub rodzajów;
2. w biologii: krzyżować się;
3. w biochemii: łączyć się ze związkiem chemicznym z innej nici DNA lub RNA

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) biol. krzyżować (gatunki)

(1.2) biol. chem. łączyć ze związkiem chemicznym pochodzącym z innej nici DNA lub RNA

(1.3) książk. tworzyć coś nowego poprzez połączenie istniejących już zjawisk czy elementów różnych rzeczy

(1.4) mot. wymieniać silniki zasilane benzyną na silniki hybrydowe

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) W metodzie tej, DNA pocięte restryktazą, rozdzielane jest elekroforetycznie, następnie przenoszone na membranę i hybrydyzowane z sondą DNA.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hybryda ż., hybrydyzacja

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) krzyżować

Wiktionary

# hyc

wyraz oznaczający podskok

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) odgłos szybkiego uskoczenia, ucieczki drobnego stworzenia itp.

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

(2.1) skoczyć, podskoczyć itp.

rzeczownik, rodzaj męski

(3.1) gw-pl|Górny Śląsk, Warszawa. upał

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szyszki masz tu i tam, / wejdź na sosnę, urwij sam. / Fik-myk! Hyc-hyc! / Były szyszki, nie ma nic!

(2.1) Wziął parasol, wielki taki parasol, rozpiął go, w dół, ot tak, obrócił, i razem z parasolem, ot tak, hyc przez okno…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: xɨt͡s, AS: χyc

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hycanie

czas. ndk. hycać, pohycać, dk. hycnąć, reg. pozn. chycać, whycnąć, wyhycnąć.

Wiktionary

#### Synonimy:

(3.1) gw-pl|Górny Śląsk|hica.

Wiktionary

# hyca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. upał

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hica, chyc, hyc

Wiktionary

# hycać

podskakiwać

SJP.pl

# hycel

rakarz;
1. osoba zawodowo łapiąca bezpańskie psy;
2. potocznie: hultaj, łobuz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba zajmująca się wyłapywaniem bezpańskich psów;

(1.2) daw. kat lub pomocnik kata

(1.3) przen. osoba niegodziwa, bezwartościowa

(1.4) gw-pl|Bukowina. urwis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. gw-pl|Warszawa. tania kaszanka

Wiktionary

- hycel (właśc. rakarz) – osoba zawodowo zajmująca się wyłapywaniem bezpańskich psów
- Hycel – amerykański film sensacyjny z 1993 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzięki hyclom po mieście nie włóczą się bezpańskie psy.

(1.2) Haniebnie na wózku katowskim przez hycla z Warszawy wywieziony z nakazem surowym, aby się więcej w kraju nie ważył pokazać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈxɨt͡sɛl, AS: χycel

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) przym. hyclowski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rakarz

(1.2) kat, oprawca

(1.3) łajdak, gałgan, nicpoń

Wiktionary

# hyćka

1. bez czarny (dziki);
2. sok z kwiatów (owoców) czarnego bzu

SJP.pl

# hyclować

łapać psa; łapać w taki sposób, jak hycel łapie psa

SJP.pl

# hyclowski

→ hycel; rakarski

SJP.pl

# hycnąć

skoczyć, podskoczyć

SJP.pl

# hydatoda

szparka wodna, za pomocą której roślina wydziela rozcieńczone roztwory wodne; wypotnik

SJP.pl

Hydatody – nieduże struktury występujące u roślin, mające za zadanie usuwanie nadmiaru wody w przypadku obniżonej transpiracji. Wraz z wodą usuwane są niewielkie ilości soli mineralnych i substancji organicznych. Zjawisko to nazywa się gutacją (łac. gutta – kropla). Hydatody zdolne są również do pobierania wody. Mogą występować jako:

- wypotniki – o charakterze gruczołowatym i składają się z komórek wydzielniczych. Komórkami wypotnikowymi są albo specjalne cienkościenne (nierównomiernie zgrubiała ściana komórkowa) komórki skórki pozwalające przenikać wodzie (h. epidermalne) albo wydzielające wodę włoski gruczołowe.
- szparki wodne (h. epitemalne) – przestwór między dwiema komórkami skórki, pod którym znajduje się komora wodna, w której zbiera się woda dostająca się tam przez epitem (specjalna tkanka miękiszowa) z wiązek doprowadzających wodę. Następnie woda jest wydzielana na zewnątrz.

Wikipedia

# hydergin

złożony preparat farmaceutyczny, zawierający uwodornione alkaloidy sporyszu; rozszerza naczynia krwionośne; stosowany głównie w chorobie nadciśnieniowej i w migrenie

SJP.pl

# hydra

1. symbol odradzającego się nieszczęścia, zła;
2. jamochłon słodkowodny, zamieszkujący najczęściej wody stojące; stułbia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę;

(1.2) astr. największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie;

(1.3) astr. naturalny satelita Plutona;

(1.4) geogr. wyspa należąca do archipelagu Wysp Sarońskich;

(1.5) geogr. główne miasto na wyspie Hydra (1.4)

Wiktionary

mitologia

- Hydra (Hydra lernejska) – w mitologii greckiej potwór, córka Tyfona

zoologia

- Hydra (stułbia, hydra) – rodzaj stułbiopławów z rodziny Hydridae
- Hydra convallaria – wirczyk konwaliowaty, gatunek pierwotniaka

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈxɨdra, AS: χydra

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrant mrz.

temsłow. hydro-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Hydra lernejska

(1.2) skr. Hya

Wiktionary

# hydracja

wyrażony w procentach stosunek wody w cieście lub zakwasie do użytej ilości mąki

SJP.pl

Hydratacja, uwodnienie – ogół procesów chemicznych lub fizycznych, w których związkiem chemicznym przyłączanym do innej substancji jest woda, przy czym woda ta jest przyłączana w całości (nie powstają dodatkowo produkty uboczne). Procesy hydratacji są szczególną postacią procesów solwatacji.

Wikipedia

# hydraemia

zwiększenie objętości wody we krwi

SJP.pl

# hydrancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od hydrant

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie hydrant, lecz tylko mały hydrancik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrant m.

temsłow. hydro-

Wiktionary

# hydrant

1. kran sieci wodociągowej umieszczony w publicznym miejscu, służący do czerpania wody w celach gospodarczych i przeciwpożarowych;
2. wąż podłączony do takiego kranu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;

Wiktionary

Hydrant – urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór wody z głównych przewodów sieci wodociągowej. Hydrant jest wyposażony w zawór i złącze do węża, ma zastosowanie w celach gospodarczych oraz przeciwpożarowych.

Rozróżnia się hydranty:

- uliczne (na sieciach zewnętrznych):
  - nadziemne
  - podziemne
- wewnętrzne (natynkowe lub wnękowe – na wewnętrznych instalacjach przeciwpożarowych budynku) – zaliczane do stałych urządzeń gaśniczych uruchamianych ręcznie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najbliższy hydrant jest pięćdziesiąt metrów stąd.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈxɨdrãnt, AS: χydrãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. hydrancik m.

przym. hydrantowy

temsłow. hydr-, hydra-, hydro-

Wiktionary

# hydrantowy

→ hydrant

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrantem, dotyczący hydrantu

Wiktionary

#### Patrz:

hydrant

#### Powiązane:

rzecz. hydrant mos.

temsłow. hydro-

Wiktionary

# hydrargilit

minerał, wodorotlenek glinu; gibbsyt

SJP.pl

Gibbsyt (hydrargilit) Al(OH)3 – minerał, odmiana polimorficzna wodorotlenku glinu o zawartości 65,4% Al2O3, może zawierać domieszki SiO2, Fe2O3, MgO i inne. Występuje w skupieniach zbitych, blaszkowatych lub o budowie promienistej; czasem w postaci naskorupień i form naciekowych. Nazwa pochodzi o nazwiska amerykańskiego mineraloga George Gibbs (1776–1833).

Wikipedia

# hydrargiryt

minerał, wodorotlenek glinu; gibbsyt, hydrargilit

SJP.pl

# hydrargyrum

łacińska nazwa rtęci (pierwiastka chemicznego)

SJP.pl

Rtęć (Hg, łac. hydrargyrum, z gr. ὑδράργυρος hydrargyros ‘wodne srebro’) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych. Uznana za pierwiastek przez Lavoisiera. Rtęć jest jedynym metalem występującym w warunkach normalnych w stanie ciekłym.

Wikipedia

# hydrastyna

substancja chemiczna występująca w kłączach gorzknika, stosowana w lecznictwie

SJP.pl

# hydrat

połączenie chemiczne zawierające wodę w postaci oddzielnych cząsteczek; wodzian

SJP.pl

Wikipedia

# hydratacja

przyłączanie cząsteczek wody do cząsteczek innych substancji lub jonów, mogące zachodzić wskutek elektrostatycznego przyciągania dipolowych cząsteczek wody przez jony w wodnych roztworach elektrolitów; uwodnienie

SJP.pl

Hydratacja, uwodnienie – ogół procesów chemicznych lub fizycznych, w których związkiem chemicznym przyłączanym do innej substancji jest woda, przy czym woda ta jest przyłączana w całości (nie powstają dodatkowo produkty uboczne). Procesy hydratacji są szczególną postacią procesów solwatacji.

Wikipedia

# hydratacyjny

→ hydratacja

SJP.pl

#### Patrz:

hydratacja

# hydratyzacja

proces polegający na nasycaniu wodą; nawilżanie

SJP.pl

# hydratyzować

nasycać wodą; nawilżać

SJP.pl

# hydrauliczka

→ hydraulik

SJP.pl

#### Patrz:

hydraulik

# hydrauliczny

dotyczący hydrauliki; poruszany wodą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą

(1.2) dotyczący ciśnienia płynów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bezpośrednią przyczyną eksplozji było zagięcie przewodów hydraulicznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrawˈlʲit͡ʃnɨ, AS: χydrau̯lʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydraulika ż., hydraulik m.

przysł. hydraulicznie

Wiktionary

# hydraulik

osoba zawodowo zajmująca się hydrauliką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

(1.2) gwara. muz. puzonista

(1.3) gwara. przestępcza: homoseksualista

(1.4) gwara. przestępcza: złodziej, który kradnie z piwnic i pomieszczeń gospodarczych

Wiktionary

Hydraulik – zawód związany z montażem, instalacją i naprawą instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i centralnego ogrzewania.

Pochodzenie angielskiego wyrazu określającego przedstawiciela tego zawodu - "plumber" - ma swoje korzenie w czasach antycznych i jest związane z łacińskim terminem "plumbum", określającym ołów. Rzymianie używali ołowiu do budowy rynien i rur spustowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kaloryfer znów eksplodował i musiałam wzywać hydraulika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: xɨˈdrawlʲik, AS: χydrau̯lʹik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. perhydrol mrz., hydraulika ż.

przym. hydrauliczny

przysł. hydraulicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|guliktraler, guliktrałer, guliktałcher.

Wiktionary

# hydraulika

osoba zawodowo zajmująca się hydrauliką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. fiz. nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;

(1.2) techn. pot. układ hydrauliczny

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: hydraulik

Wiktionary

Hydraulika (od gr. ὑδραυλικός (hydraulikos), które jest połączeniem słów ὕδωρ (woda) i αὐλός (rura)) – nauka o praktycznych zastosowaniach cieczy a w szczególności wykorzystywaniu ich ruchu (przepływu). Jest powiązana z mechaniką płynów, która stanowi jej teoretyczną podbudowę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Hydraulika stosowana jest typowo przy ruchach posuwisto-zwrotnych tłoków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydraulik m., perhydrol mrz.

przym. hydrauliczny

przysł. hydraulicznie

Wiktionary

# hydraulos

instrument muzyczny skonstruowany w III wielu p.n.e. przez Ktesibiosa z Aleksandrii; organy wodne, organum

SJP.pl

# hydrazyd

związek powstający z kwasów karboksylowych i hydrazyny

SJP.pl

Hydrazydy – grupa organicznych związków chemicznych, o ogólnym wzorze: R-CO-NH-NH2.

Związki te można otrzymać w reakcji kwasów karboksylowych i ich pochodnych z hydrazyną. Reakcja ta polega na addycji nukleofilowej z eliminacją cząsteczki wody lub alkoholu, czy chlorowodoru w zależności od substratu.

Wikipedia

# hydrazydy

związek powstający z kwasów karboksylowych i hydrazyny

SJP.pl

Hydrazydy – grupa organicznych związków chemicznych, o ogólnym wzorze: R-CO-NH-NH2.

Związki te można otrzymać w reakcji kwasów karboksylowych i ich pochodnych z hydrazyną. Reakcja ta polega na addycji nukleofilowej z eliminacją cząsteczki wody lub alkoholu, czy chlorowodoru w zależności od substratu.

Wikipedia

# hydrazyna

trujący związek chemiczny azotu z wodorem, stosowany głównie jako składnik materiałów pędnych w rakietach i łodziach podwodnych

SJP.pl

Hydrazyna, diazan, N
2H
4 – nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch połączonych ze sobą wiązaniem N−N grup aminowych. Jest to silnie trująca, bezbarwna, łatwopalna, żrąca, higroskopijna ciecz, dymiąca na powietrzu.

Wikipedia

# hydrazynowy

przymiotnik od: hydrazyna

SJP.pl

# hydremia

w medycynie: rozwodnienie krwi

SJP.pl

# hydria

rodzaj naczynia na wodę używany w starożytnej Grecji

SJP.pl

Hydria (stgr. ὑδρία, od ὕδωρ hydōr – woda, lm. hydriai) – w starożytnej Grecji naczynie służące do pobierania, przenoszenia i przechowywania wody, w użyciu od VII do III wieku p.n.e.

Wikipedia

# hydrilla

gatunek azjatyckich wodorostów, sprowadzany do Stanów Zjednoczonych w latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku jako roślina akwariowa, będący jednak potem zmorą rozrastającą się po całym płd.-wsch. wybrzeżu tego kraju

SJP.pl

Wikipedia

# hydro-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wodą

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) hydro- + biologia = hydrobiologia

(1.1) hydro- + izolacja = hydroizolacja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydra ż., Hydra ż., hydrant m., hydrancik m.

przym. hydrantowy

temsłow. hydr-, hydra-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hydr-, hydra-, wodo-, wodno-

Wiktionary

# hydroakustyczny

→ hydroakustyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydroakustyką, dotyczący hydroakustyki

Wiktionary

#### Patrz:

hydroakustyka

#### Przykłady

(1.1) Taka błystka obrotowa (…) generuje niezwykle silną falę hydroakustyczną, która drażni linię boczną drapieżnika, pozwalając się zlokalizować oraz prowokując rybę do ataku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydroakustyka ż.

Wiktionary

# hydroakustyk

dział akustyki zajmujący się rozchodzeniem się fal akustycznych w wodzie

SJP.pl

# hydroakustyka

dział akustyki zajmujący się rozchodzeniem się fal akustycznych w wodzie

SJP.pl

# hydrobiolog

specjalista w dziedzinie hydrobiologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) specjalista w dziedzinie hydrobiologii

Wiktionary

Hydrobiologia – nauka o życiu organizmów w środowisku wodnym, biologia środowiska wodnego, w węższym rozumieniu ekologia organizmów wodnych.

Hydrobiologia może dotyczyć ekologii wód śródlądowych i morskich. Ta pierwsza bywa nazywana limnologią, przy czym termin limnologia bywa również definiowany nie jako synonim hydrobiologii słodkowodnej, ale jako dział hydrologii dotyczący jezior, także w oderwaniu od ich biologicznego wymiaru, i jako taki odróżniany od potamologii, czyli nauki o rzekach, i krenobiologii, czyli nauki o ekologii źródeł. Stąd terminy hydrobiologia i limnologia mogą być używane jako pojęcia bliskoznaczne lub jako oznaczające odrębne dziedziny nauki. Jednym z terminów określających tę dziedzinę nauki jest limnoekologia, jednak nie jest w praktyce używany. W przypadku ekologii wód morskich hydrobiologia jest traktowana jako dział oceanologii.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. hydrobiologia ż.

przym. hydrobiologiczny

Wiktionary

# hydrobiologia

dział biologii, nauka o organizmach żyjących w wodzie i zasiedlanych przez nie środowiskach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dział biologii zajmujący się organizmami wodnymi;

Wiktionary

Hydrobiologia – nauka o życiu organizmów w środowisku wodnym, biologia środowiska wodnego, w węższym rozumieniu ekologia organizmów wodnych.

Hydrobiologia może dotyczyć ekologii wód śródlądowych i morskich. Ta pierwsza bywa nazywana limnologią, przy czym termin limnologia bywa również definiowany nie jako synonim hydrobiologii słodkowodnej, ale jako dział hydrologii dotyczący jezior, także w oderwaniu od ich biologicznego wymiaru, i jako taki odróżniany od potamologii, czyli nauki o rzekach, i krenobiologii, czyli nauki o ekologii źródeł. Stąd terminy hydrobiologia i limnologia mogą być używane jako pojęcia bliskoznaczne lub jako oznaczające odrębne dziedziny nauki. Jednym z terminów określających tę dziedzinę nauki jest limnoekologia, jednak nie jest w praktyce używany. W przypadku ekologii wód morskich hydrobiologia jest traktowana jako dział oceanologii.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔbʲjɔˈlɔɟja, AS: χydrobʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrobiolog m.

przym. hydrobiologiczny

Wiktionary

# hydrobiologiczny

odnoszący się do hydrobiologii (np. badania hydrobiologiczne, stacje hydrobiologiczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z hydrobiologią, dotyczący hydrobiologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrobiologia ż., hydrobiolog mos.

Wiktionary

# hydrobiolożka

→ hydrobiolog

SJP.pl

#### Patrz:

hydrobiolog

# hydrobiont

zwierzę lub roślina żyjące w wodzie, zwykle w koloniach

SJP.pl

Wikipedia

# hydroborowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja chemiczna przyłączenia borowodoru do wiązania wielokrotnego, w wyniku której powstaje związek boroorganiczny;

Wiktionary

Hydroborowanie, borowodorowanie, reakcja Browna – reakcja chemiczna, w której borowodór (często diboran, B
2H
6) reaguje z alkenem tworząc związek boroorganiczny (alkiloboran). Alkiloborany są uniwersalnymi reagentami do syntez organicznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Reakcja hydroborowania może być pierwszym etapem otrzymywania alkoholi z alkenów.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) borowodorowanie

Wiktionary

# hydrobotaniczny

przymiotnik od: hydrobotanika

SJP.pl

# hydrobotanika

Hydrobotanika – dział botaniki i hydrobiologii zajmujący się badaniem roślin wodnych oraz ich zbiorowisk. Tradycyjnie działem hydrobotaniki jest nauka o glonach, czyli fykologia.

Wikipedia

# hydrobudowa

Hydrobudowa – krajowa korporacja przedsiębiorstw budowlanych, powstała w okresie PRL w Polsce.

Wikipedia

# hydrobus

mały statek pasażerski służący do celów komunikacyjnych i turystycznych

SJP.pl

# hydrocefalia

wodogłowie; nadmierne gromadzenie się płynu mózgowo-rdzeniowego w rozszerzonych komorach mózgowych i przestrzeni podpajęczynówkowej

SJP.pl

# hydroceluloza

celuloza poddana działaniu kwasów; służy do wyrobu papieru

SJP.pl

# hydrochemia

Hydrochemia, chemia wód naturalnych – nauka z dziedziny hydrologii. Interesuje się składem chemicznym wód naturalnych, bada procesy chemiczne, które dzieją się w hydrosferze.

Wikipedia

# hydrochemiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrochemią, dotyczący hydrochemii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrochemia ż.

Wiktionary

# hydrochinon

substancja krystalizacyjna, rozpuszczalna w wodzie, alkoholu etylowym; temperatura topnienia wynosi 170°C; silny reduktor; otrzymywany z aniliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, łagodny środek redukujący;

Wiktionary

Hydrochinon – organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, zawierający dwie grupy hydroksylowe przyłączone do pierścienia benzenu. Tradycyjna nazwa tego związku wynika z faktu, że hydrochinon jest najczęściej produkowany poprzez redukcję chinonu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Maści odbarwiające zazwyczaj zawierają hydrochinon (rozjaśnia plamaamy), kwas azelainowy lub kojowy (blokuje syntezę melaniny) oraz retinoidy, czyli pochodne witaminy A.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|hydro-|chinon.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) hydroquinone

* arabski: (1.1) هيدروكينون m.

* baskijski: (1.1) hidrokinona

* białoruski: (1.1) гідрахінон m.

* czeski: (1.1) hydrochinon m.

* fiński: (1.1) hydrokinoni

* francuski: (1.1) hydroquinone ż.

* hindi: (1.1) क्विनोलीन m. (kvinōlīna)

* hiszpański: (1.1) hidroquinona ż.

* ido: (1.1) hidroquinono

* japoński: (1.1) ヒドロキノン (hidorokinon)

* kataloński: (1.1) hidroquinona ż.

* łotewski: (1.1) hidrohinons m.

* niemiecki: (1.1) Hydrochinon

* ormiański: (1.1) հիդրոքինոն (hidro'k'ino'n)

* perski: (1.1) هیدروکینون

* portugalski: (1.1) hidroquinona ż.

* rosyjski: (1.1) гидрохинон m.

* rumuński: (1.1) hidrochinonă ż.

* słowacki: (1.1) hydrochinón m.

* szwedzki: (1.1) hydrokinon

* ukraiński: (1.1) гідрохінон m.

* węgierski: (1.1) hidrokinon

* włoski: (1.1) idrochinone m.

źródła.

== hydrochinon (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) biochem. hydrochinon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# hydrochinonowy

przymiotnik od: hydrochinon

SJP.pl

# hydrochlorokauczuk

tworzywo termoplastyczne, produkt przyłączania chlorowodoru do kauczuku naturalnego; chlorowodorokauczuk

SJP.pl

# hydrochlorotiazyd

syntetyczny preparat farmaceutyczny o właściwościach moczopędnych, stosowany głównie w obrzękach pochodzenia sercowego i nerkowego; esidrex

SJP.pl

Hydrochlorotiazyd (łac. hydrochlorothiazidum) – organiczny związek chemiczny z grupy tiazydów, lek stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego.

Wikipedia

# hydrochoria

rozprzestrzenianie się drogą wodną nasion, zarodników i rozmnóżek; wodosiewność

SJP.pl

Hydrochoria (wodosiewność) – jeden ze sposobów rozprzestrzeniania się nasion roślin i zarodników. Występuje często u roślin wodnych i błotnych (glony, kosaciec, olsza, grążel żółty i inne). Rzadziej u roślin rosnących na mniej wilgotnych stanowiskach np. u mchów, rozchodnika, wiesiołka. Wtedy zarodniki lub nasiona rozsiewane są dzięki deszczowi (deszczosiewność) lub wody ze zbiorników wodnych. Wśród roślin wybitnie lądowych hydrochoria występuje np. u palm, umożliwiając rozsiewanie się nasion palmy kokosowej i palmy seszelskiej na nawet bardzo odległe stanowiska (np. wyspy).

Wikipedia

# hydrochłonny

chłonący wodę; wodochłonny

SJP.pl

# hydrocortison

lek w postaci maści lub aerozolu, zawierający hormon z grupy kortokosterydów; hydrokortyzon

SJP.pl

# hydrocyklon

urządzenie służące do oddzielania cząstek ciała stałego od cieczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie stosowane do separacji cząstek stałych z cieczy. wykorzystując siłę odśrodkową

Wiktionary

Wikipedia

# hydrocynkit

minerał, zasadowy węglan cynku

SJP.pl

Hydrocynkit (kwiat cynkowy) – minerał z gromady węglanów. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału.

Wikipedia

# hydrodynamiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrodynamiką, dotyczący hydrodynamiki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Strumień cieczy wypływającej ze zbiornika przez otwór w jego ścianie bocznej oddziałuje na nieruchomą płytę z siłą F, nazywaną naporem hydrodynamicznym (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrodynamika ż., hydrodynamiczność ż.

przysł. hydrodynamicznie

Wiktionary

# hydrodynamika

Dynamika płynów – dział mechaniki płynów zajmujący się ruchem płynu (czyli cieczy lub gazu), a w szczególności siłami powodującymi ten ruch.

Podstawową zależnością opisującą wpływ sił na ruch płynu newtonowskiego (przy zaniedbaniu tzw. drugiej lepkości) jest równanie Naviera-Stokesa. Jest to układ cząstkowych, nieliniowych równań różniczkowych postaci:

Wikipedia

# hydroelektrometalurgia

Hydroelektrometalurgia – dział metalurgii łączący elektrometalurgię i hydrometalurgię. Głównym zadaniem hydroelektrometalurgii jest wydzielanie metali z rud oraz oczyszczanie ich poprzez elektrolizę wodnego roztworu ich soli. W skali przemysłowej metoda ta jest stosowana do otrzymywania miedzi oraz cynku.

Wikipedia

# hydroelektrownia

elektrownia wytwarzająca energię elektryczną z energii wody; hydrosiłownia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. hydrol. zob. elektrownia wodna.

Wiktionary

Elektrownia wodna (fachowo hydroelektrownia przepływowa) – zakład przemysłowy zamieniający energię potencjalną wody na elektryczną.

Elektrownie wodne są najintensywniej wykorzystywanym źródłem odnawialnej energii. W 2022 roku dostarczyły łącznie 4334,2 TWh energii elektrycznej, co stanowiło 14,9% całkowitej produkcji energii elektrycznej na świecie. Największe elektrownie wodne mają moc, która przekracza 10 GW. Brazylia i Kanada uzyskują około 60% swojej energii elektrycznej z elektrowni wodnych, Wenezuela około 80%, a Norwegia blisko 87%. W Polsce w 2022 roku energetyka wodna odpowiadała za 1,1% produkcji energii elektrycznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hydroelektrownia we wsi Porogi w Obwodzie Czelabińskim jest najstarszym działającym obiektem tego typu w Rosji.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. hydroelektryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) elektrownia wodna

Wiktionary

# hydroelektryczny

przymiotnik

(1.1) techn. elektr. dotyczący elektryczności powstałej z energii ze spadku wody

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydroelektryczność ż., hydroelektrownia ż.

Wiktionary

# hydroelewator

zwężkowy przenośnik cieczy do podnoszenia zwykle wody na wyższy poziom

SJP.pl

# hydroenergetyczny

→ hydroenergetyka

SJP.pl

#### Patrz:

hydroenergetyka

# hydroenergetyk

człowiek zajmujący się hydroenergetyką

SJP.pl

# hydroenergetyka

dział energetyki zajmujący się przetwarzaniem energii płynącej wody na energię mechaniczną ruchu obrotowego; energetyka wodna

SJP.pl

Elektrownia wodna (fachowo hydroelektrownia przepływowa) – zakład przemysłowy zamieniający energię potencjalną wody na elektryczną.

Elektrownie wodne są najintensywniej wykorzystywanym źródłem odnawialnej energii. W 2022 roku dostarczyły łącznie 4334,2 TWh energii elektrycznej, co stanowiło 14,9% całkowitej produkcji energii elektrycznej na świecie. Największe elektrownie wodne mają moc, która przekracza 10 GW. Brazylia i Kanada uzyskują około 60% swojej energii elektrycznej z elektrowni wodnych, Wenezuela około 80%, a Norwegia blisko 87%. W Polsce w 2022 roku energetyka wodna odpowiadała za 1,1% produkcji energii elektrycznej.

Wikipedia

# hydroenergia

energia wody

SJP.pl

# hydrofan

półprzezroczysty, biały minerał, szlachetna odmiana opalu

SJP.pl

# hydrofil

organizm roślinny lub zwierzęcy żyjący w wodzie lub silnie nawodnionym podłożu; organizm wodolubny

SJP.pl

Hydrofil (gr. hýder - woda + gr. phileín - lubić) – termin stosowany w ekologii i zoocenologii na określenie gatunków żyjących w środowisku wodnym. Na przykład w odniesieniu do larw Tabanidae, których larwy odbywają cały rozwój w wodzie (zbiornikach wodnych).Termin używany również w chemii w odniesieniu do substancji mających łatwość w przywiązywaniu cząsteczek wody. Takie substancje (hydrofilne) ulegają łatwemu uwodnieniu.

Wikipedia

# hydrofilia

właściwość łatwego wiązania się z wodą

SJP.pl

# hydrofilność

→ hydrofilny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest hydrofilne

Wiktionary

Hydrofilowość (wodolubność) – skłonność cząsteczek chemicznych do łączenia się z wodą.

Hydrofilowe są zwykle cząsteczki, które mają duży moment dipolowy jako całość (są polarne) lub mają grupy funkcyjne o dużym momencie dipolowym.

Wikipedia

#### Patrz:

hydrofilny

#### Powiązane:

przym. hydrofilny

przysł. hydrofilnie

Wiktionary

# hydrofilny

tworzący łatwo wodne roztwory koloidowe; hydrofilowy

SJP.pl

# hydrofilowość

→ hydrofilowy

SJP.pl

Hydrofilowość (wodolubność) – skłonność cząsteczek chemicznych do łączenia się z wodą.

Hydrofilowe są zwykle cząsteczki, które mają duży moment dipolowy jako całość (są polarne) lub mają grupy funkcyjne o dużym momencie dipolowym.

Wikipedia

#### Patrz:

hydrofilowy

# hydrofilowy

przymiotnik od: hydrofil

SJP.pl

# hydrofit

roślina bytująca w środowisku wodnym; wodorost; roślina wodna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina wodolubna

Wiktionary

Hydrofity, rośliny wodne, rośliny wodnopączkowe (gr. ὕδωρ hýdōr „woda”, φυτόν phytón „roślina”) – rośliny wodne (oprócz planktonu), których pączki odnawiające zimują w wodzie. Według klasyfikacji Raunkiæra są jedną z grup kryptofitów, czyli roślin skrytopączkowych.

Wikipedia

# hydrofitografia

opis roślin wodnych

SJP.pl

# hydrofob

osoba przejawiająca chorobliwy lęk przed wodą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. osoba chora na hydrofobię

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) chem. cząstka nieulegająca łatwo uwodnieniu

(2.2) biol. zwierzę unikające środowiska wodnego

Wiktionary

#### Przykłady

(2.2) Tarcznikowate są skrajnymi hydrofobami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrofobia ż., hydrofobowość ż.

przym. hydrofobowy

Wiktionary

# hydrofobia

wstręt do wody, w szczególności do jej picia

SJP.pl

Hydrofobowość (gr. hydro – woda, phobos – strach) – skłonność cząsteczek chemicznych do odpychania od siebie cząsteczek wody. Jest to szczególny przypadek solwofobowości, gdy rozpuszczalnikiem jest woda. W ujęciu makroskopowym hydrofobowość to właściwość powierzchni materiału polegająca na niezwilżalności przez wodę.

Wikipedia

# hydrofobiczny

→ hydrofobia

SJP.pl

#### Patrz:

hydrofobia

# hydrofobizacja

Hydrofobizacja – proces nadawania powierzchniom lub całym przestrzeniom (strukturom wewnętrznym) materiałów hydrofilowych własności hydrofobowych, tj. odpychania wody. Hydrofobizację przeprowadza się w celu zapobiegania wnikaniu wody w głąb struktury materiałów.

Wikipedia

# hydrofobka

kobieta przejawiająca chorobliwy lęk przed wodą

SJP.pl

# hydrofobowość

→ hydrofobowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest hydrofobowe

Wiktionary

Hydrofobowość (gr. hydro – woda, phobos – strach) – skłonność cząsteczek chemicznych do odpychania od siebie cząsteczek wody. Jest to szczególny przypadek solwofobowości, gdy rozpuszczalnikiem jest woda. W ujęciu makroskopowym hydrofobowość to właściwość powierzchni materiału polegająca na niezwilżalności przez wodę.

Wikipedia

#### Patrz:

hydrofobowy

#### Powiązane:

przym. hydrofobowy

przysł. hydrofobowo

rzecz. hydrofob mos./mrz.

Wiktionary

# hydrofobowy

→ hydrofob

SJP.pl

#### Patrz:

hydrofob

# hydrofon

urządzenie do odbierania fal dźwiękowych rozchodzących się w wodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. mikrofon służący do odbierania dźwięków rozchodzących się w wodzie lub innych cieczach;

Wiktionary

Hydrofon – mikrofon wraz z urządzeniem wspomagającym służące do odbierania i nagrywania dźwięków rozchodzących się w wodzie lub innych cieczach.

Jest podstawowym elementem konstrukcyjny sonarów pasywnych. Został wynaleziony w celu wykrywania nieprzyjacielskich okrętów podwodnych. Jest też wykorzystywany do innych celów, np. rejestrowania dźwięków wydawanych przez wieloryby.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔfɔ̃n, AS: χydrofõn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. hydrofonowy

Wiktionary

# hydrofonowy

przymiotnik od: hydrofon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od: hydrofon

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Statek sejsmiczny to jednostka do badania dna morskiego w poszukiwaniach złóż roponośnych. Wyposażony jest w kable hydrofonowe, które odbierają fale dźwiękowe, odbite od dna i struktur skalnych pod dnem morza, emitowane przez tzw. pulsatory pneumatyczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔfɔ̃ˈnɔvɨ, AS: χydrofõnovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrofon

Wiktionary

# hydrofor

urządzenie do podwyższania niskiego ciśnienia wody w sieciach wodociągowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie lub zespół urządzeń mechanicznych mających zapewnić odpowiednie ciśnienie wody w sieci wodociągowej lub jej dopływ na wyższe kondygnacje, gdy ciśnienie jest niewystarczające;

Wiktionary

Instalacja hydroforowa, zestaw hydroforowy, układ hydroforowo-pompowy, małe instalacje nazywane są pot. hydroforami – (gr. hydor – woda, phoros – niosący), to zespół urządzeń, które zapewniają stałe ciśnienie wody w sieci wodociągowej.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. hydrofornia ż.

przym. hydroforowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) hydrophore

* słowacki: (1.1) hydrofor m.

* szwedzki: (1.1) hydrofor w.

źródła.

== hydrofor (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) techn. hydrofor

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔfɔr, AS: χydrofor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrofornia ż.

przym. hydroforowy

Wiktionary

# hydroforming

Reforming (reforming katalityczny, reformowanie benzyny) – proces stosowany wobec lekkich frakcji ropy naftowej lub produktów krakingu w celu otrzymania paliw o wysokiej liczbie oktanowej, w czasie którego zachodzą reakcje izomeryzacji, odwodornienia, cyklizacji, hydrokrakingu i aromatyzacji.

Wikipedia

# hydroformować

przyłączać wodór i tlenek węgla do alifatycznych węglowodorów nienasyconych

SJP.pl

# hydroformowanie

katalityczne przyłączanie wodoru i tlenku węgla do alifatycznych węglowodorów nienasyconych

SJP.pl

# hydrofornia

pomieszczenie z hydroforami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce, w którym pompy zwiększają ciśnienie wody w rurach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrofor mrz.

Wiktionary

# hydroforowy

przymiotnik od: hydrofor

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cechy hydroforu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrofor mrz.

Wiktionary

# hydrogamia

Hydrogamia, wodopylność – zapylenie kwiatów za pomocą wody. Występuje u niektórych roślin związanych ze środowiskiem wodnym, których kwiaty wykształcają się pod wodą, jak np. u zamętnicy (Zannichellia), rogatka (Ceratophyllum), jezierzy (Najas), zostery (Zostera) i in. Może być podwodne, lub nawodne.

Wikipedia

# hydrogenacja

przyłączenie wodoru do cząsteczek związków chemicznych; uwodornienie, hydrogenizacja

SJP.pl

Uwodornianie, uwodornienie, hydrogenizacja, hydrogenacja, wodorowanie, hydrogenoliza – reakcja redukcji polegająca na przyłączaniu wodoru do danego związku chemicznego.

W chemii organicznej uwodornienie zachodzi zazwyczaj z częściowym rozerwaniem wiązania wielokrotnego węgiel-węgiel lub węgiel-heteroatom. Reakcja uwodarniania wymaga często stosowania wysokich ciśnień i stosowania katalizatorów, takich nikiel Raneya, żelazo, pallad, chrom, miedź oraz ich mieszane tlenki.

Wikipedia

# hydrogenerator

prądnica elektryczna napędzana turbiną wodną

SJP.pl

# hydrogenium

łacińska nazwa wodoru (pierwiastka chemicznego)

SJP.pl

Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Wodór jest najczęściej występującym pierwiastkiem chemicznym we Wszechświecie i jednym z najczęściej spotykanych pierwiastków na Ziemi. Ma najmniejszą masę atomową, wynoszącą 1,00794 u. Najczęściej występującym izotopem wodoru jest prot (1
H), którego atom ma najprostszą możliwą budowę – składa się z jednego protonu i jednego elektronu.

Wikipedia

# hydrogenizacja

przyłączenie wodoru do cząsteczek związków chemicznych; uwodornienie, hydrogenacja

SJP.pl

Uwodornianie, uwodornienie, hydrogenizacja, hydrogenacja, wodorowanie, hydrogenoliza – reakcja redukcji polegająca na przyłączaniu wodoru do danego związku chemicznego.

W chemii organicznej uwodornienie zachodzi zazwyczaj z częściowym rozerwaniem wiązania wielokrotnego węgiel-węgiel lub węgiel-heteroatom. Reakcja uwodarniania wymaga często stosowania wysokich ciśnień i stosowania katalizatorów, takich nikiel Raneya, żelazo, pallad, chrom, miedź oraz ich mieszane tlenki.

Wikipedia

# hydrogeolog

specjalista w dziedzinie hydrogeologii

SJP.pl

Hydrogeologia (z greckiego: hydro – woda, ge – ziemia, logos – nauka) – nauka o wodach podziemnych i procesach wzajemnego oddziaływania podziemnej hydrosfery, atmosfery, biosfery, litosfery jak i samego człowieka.

Interesuje się ich pochodzeniem, rozmieszczeniem, dynamiką, ustrojem, bada ich zasoby i właściwości fizyczne i chemiczne.

Wikipedia

# hydrogeologia

dział geologii obejmujący badanie wód podziemnych: ich pochodzenia, właściwości fizyczne i chemiczne, sposobów występowania, rozprzestrzenienia, krążenia w skałach skorupy ziemskiej oraz przemian, którym ulegały w dziejach Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. geol. dział geologii zajmujący się wodami podziemnymi

Wiktionary

Hydrogeologia (z greckiego: hydro – woda, ge – ziemia, logos – nauka) – nauka o wodach podziemnych i procesach wzajemnego oddziaływania podziemnej hydrosfery, atmosfery, biosfery, litosfery jak i samego człowieka.

Interesuje się ich pochodzeniem, rozmieszczeniem, dynamiką, ustrojem, bada ich zasoby i właściwości fizyczne i chemiczne.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. hydrogeologiczny

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|hydro-|geologia. <

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) hydrogeology

* bułgarski: (1.1) хидрогеология ż.

* fiński: (1.1) hydrogeologia

* francuski: (1.1) hydrogéologie ż.

* litewski: (1.1) hidrogeologija ż.

* rosyjski: (1.1) гидрогеология ż.

* ukraiński: (1.1) гідрогеологія ż.

* węgierski: (1.1) hidrogeológia, vízföldtan

* włoski: (1.1) idrogeologia ż.

źródła.

== hydrogeologia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) nauk. geol. hydrogeologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. hydrogeologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. hydrogeologiczny

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|hydro-|geologia. <

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) hydrogeology

* bułgarski: (1.1) хидрогеология ż.

* fiński: (1.1) hydrogeologia

* francuski: (1.1) hydrogéologie ż.

* litewski: (1.1) hidrogeologija ż.

* rosyjski: (1.1) гидрогеология ż.

* ukraiński: (1.1) гідрогеологія ż.

* węgierski: (1.1) hidrogeológia, vízföldtan

* włoski: (1.1) idrogeologia ż.

źródła.

== hydrogeologia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) nauk. geol. hydrogeologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# hydrogeologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. związany z hydrogeologią, dotyczący hydrogeologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrogeologia ż., hydrogeolog mos.

Wiktionary

# hydrogeolożka

→ hydrogeolog

SJP.pl

#### Patrz:

hydrogeolog

# hydrograf

specjalista w dziedzinie hydrografii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista zajmujący się hydrografią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) urządzenie rejestrujące poziom wody w rzece, jeziorze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Marszałek z zawodu jest hydrografem.

(2.1) Hydrograf zarejestrował niski poziom wody w rzece.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔɡraf, AS: χydrograf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrografia ż.

Wiktionary

# hydrografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. nauka o wodach jako elemencie środowiska geograficznego

Wiktionary

Hydrografia – początkowo dział geografii fizycznej, zajmujący się badaniem stosunków wodnych na Ziemi w ujęciu dynamicznym i w powiązaniu ze środowiskiem geograficznym; w miarę rozwoju nauk geograficznych wykształcony w osobną naukę – hydrologię. Obecnie przedmiotem badań hydrografii jest kartowanie wód występujących na Ziemi (mapy hydrograficzne, locje).Hydrografia to także opis stosunków wodnych danego obszaru (np. hydrografia Europy, hydrografia Polski).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasie pierwszego okresu szkolenia należy również przeprowadzać zajęcia z zakresu anatomii i fizjologii ciała, hydrografii itp.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈɡrafʲja, AS: χydrografʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrograf m.

przym. hydrograficzny

przysł. hydrograficznie

Wiktionary

# hydrograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrografią, dotyczący hydrografii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: χydrografʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrografia ż.

Wiktionary

# hydrografik

hydrograf; specjalista w dziedzinie hydrografii

SJP.pl

# hydroid

martwa komórka wodonośna będąca składnikiem wiązki przewodzącej u mchów

SJP.pl

Hydroidy – komórki przystosowane do przewodzenia wody w rdzeniu gametoforów mchów. Wraz z leptoidami tworzą tkankę przewodzącą, niezbyt wydajną w swej funkcji (mchy korzystają nie tylko z wody pobieranej z podłoża, ale także absorbowaną z otoczenia całą powierzchnią). Hydroidy w dojrzałym stadium funkcjonalnym są komórkami martwymi, o dość dużym świetle, o zgrubiałych ścianach bocznych i skośnych, cienkich ścianach poprzecznych (oddzielających komórki położone nad sobą w gametoforze).

Wikipedia

# hydroizobata

linia na mapie hydrogeologicznej łącząca punkty odpowiadające tej samej głębokości zwierciadła wód gruntowych względem powierzchni terenu

SJP.pl

Hydroizobaty – izolinie łączące na mapie punkty zwierciadła wody podziemnej występujące na jednakowych głębokościach względem powierzchni terenu, inaczej zwane liniami równych głębokości występowania zwierciadła wody.

Wikipedia

# hydroizohipsa

linia na mapie hydrogeologicznej łącząca punkty odpowiadające jednakowej wysokości zwierciadła wód gruntowych względem przyjętego poziomu odniesienia

SJP.pl

Hydroizohipsa – izolinia łącząca na mapie punkty jednakowej wysokości położenia zwierciadła wody podziemnej, leżące na tej samej wysokości względem przyjętego poziomu odniesienia, z reguły morza, tworząc tym samym mapę morfologii zwierciadła wody podziemnej. Wraz z liniami prądu tworzą siatkę ortogonalną.

Wikipedia

# hydroizolacja

1. warstwa substancji chroniąca przed przenikaniem wody;
2. proces kładzenia takiej warstwy

SJP.pl

Izolacja wodochronna, hydroizolacja – zabezpieczenie elementów budynku lub budowli przed wpływem wilgoci związanej przede wszystkim z wodą gruntową.

Izolacje wodochronne dzielą się na:

- izolacje przeciwwilgociowe – chronią obiekty przed działaniem wody niewywierającej ciśnienia na dany element. Stosowane w przypadku budynków posadowionych na gruntach przepuszczalnych takich jak: żwiry i piaski powyżej poziomu wody gruntowej.
- izolacje przeciwwodne – chronią przed działaniem wody wywierającej ciśnienie hydrostatyczne (element znajduje się poniżej poziomu wody gruntowej) i wtedy, gdy woda zalega w pobliżu konstrukcji. Niezbędne również w przypadku gdy istnieje możliwość okresowego podnoszenia poziomu wód gruntowych ponad poziom podłogi piwnic.
- izolacje parochronne – zabezpieczają przed przenikaniem pary wodnej, wykonywane najczęściej jako jednowarstwowe przekładki z folii polietylenowej lub papy ułożone "na sucho", czyli bez przyklejania do podłoża.
- izolacje bezspoinowe – zabezpieczają przez przenikaniem wody, które chronią głównie dachy, wykonane są na bazie mas dyspersyjnych Suprabit i Dysperbit zbrojone włókninami i wykończone posypkami mineralnymi lub ALU masą.

Wikipedia

# hydroizolacyjny

→ hydroizolacja

SJP.pl

#### Patrz:

hydroizolacja

# hydrokinetyczny

→ hydrokinetyka

SJP.pl

#### Patrz:

hydrokinetyka

# hydrokoloid

układ koloidalny, w którym solwatacji ulegają cząsteczki wody

SJP.pl

# hydrokolonoterapia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. eufem. lewatywa

Wiktionary

Płukanie jelita grubego (hydrokolonoterapia) – głębokie płukanie jelita grubego za pomocą wody bez użycia leków. Jest to kontrowersyjna metoda medycyny alternatywnej, niemająca podstaw naukowych i nieuznawana za metodę leczniczą przez medycynę akademicką.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) lewatywa, enema, klizma

Wiktionary

# hydrokopalnia

kopalnia eksploatująca złoże i wydobywająca urobek sposobem hydraulicznym, czyli za pomocą wody

SJP.pl

# hydrokortyzon

hormon steroidowy wytwarzany przez korę nadnerczy; kortyzol

SJP.pl

Kortyzol, hydrokortyzon (łac. cortex = „kora”, „łupina”, „skórka”) – organiczny związek chemiczny, naturalny hormon steroidowy wytwarzany przez warstwę pasmowatą kory nadnerczy, główny przedstawiciel glikokortykosteroidów. Wywiera szeroki wpływ na metabolizm, bywa nazywany hormonem stresu na równi z adrenaliną. Powstaje z 11-β-deoksykortyzolu przy udziale 11β-hydroksylazy w warstwie pasmowatej kory.

Wikipedia

# hydrokraking

odmiana krakingu; proces prowadzony w obecności wodoru i katalizatorów, którymi najczęściej są: siarczki molibdenu, niklu, kobaltu, wolframu oraz platyna i pallad osadzone na glinokrzemianach

SJP.pl

Hydrokraking (hydrokrakowanie) – proces krakingu prowadzony z udziałem wodoru w celu zmniejszenia masy cząsteczkowej składników surowca oraz zmiany proporcji w jakich te składniki występują.

Pierwszy komercyjny proces hydrokrakingu został wdrożony przez I.G. Farben Industrie w 1927 roku w celu wytwarzania benzyny z węgla brunatnego, natomiast pierwszy nowoczesny węzeł hydrokrakingu destylacyjnego w przemyśle rafineryjnym zastosowano w koncernie Chevron w roku 1958. Obecnie przeprowadza się go w temperaturze 250–450 °C (290–400 °C) pod ciśnieniem wodoru 7–15 MPa (6,9–13,8 MPa, 5–30 MPa). W charakterze katalizatorów stosuje się kobalt, molibden, nikiel i wolfram oraz platynę i pallad wbudowane w struktury krystaliczne tlenku glinu i krzemionki.

Wikipedia

# hydrokrakować

przeprowadzać kraking z udziałem wodoru

SJP.pl

# hydrokrakowanie

przeprowadzać kraking z udziałem wodoru

SJP.pl

# hydroksosól

sól zawierająca w swej budowie grupę hydroksylową; hydroksysól

SJP.pl

# hydroksy-

temat słowotwórczy

(1.1) chem. część nazwy związku organicznego w nomenklaturze chemicznej wskazująca na obecność grupy hydroksylowej;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kwas 3-hydroksy-3-metylomasłowy jest przykładem hydroksykwasu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔksɨ, AS: χydroksy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydroksyl m., hydrox m., hydroksylowanie n.

czas. hydroksylować

przym. hydroksylowy

Wiktionary

# hydroksyaldehyd

związek organiczny zawierający w cząsteczce grupy hydroksylową i karbonylową

SJP.pl

# hydroksyamina

amin zawierający grupy hydroksylowe, pochodne alkoholi i fenoli

SJP.pl

Aminoalkohole, hydroksyaminy, alkoholoaminy, alkaminy – związki chemiczne zawierające grupę hydroksylową (-OH) oraz grupę aminową (-NH2, -NHR lub -NR2, gdzie R jest grupą alkilową lub arylową).

Najprostszym aminoalkoholem jest hydroksyloamina, HO-NH2.

Do ważniejszych aminoalkoholi należą cholina, etanoloamina i adrenalina. Inne to propanoloamina (aminopropanol), metyloaminoetanol, dimetyloaminoetanol.

Wikipedia

# hydroksyaminy

amin zawierający grupy hydroksylowe, pochodne alkoholi i fenoli

SJP.pl

Aminoalkohole, hydroksyaminy, alkoholoaminy, alkaminy – związki chemiczne zawierające grupę hydroksylową (-OH) oraz grupę aminową (-NH2, -NHR lub -NR2, gdzie R jest grupą alkilową lub arylową).

Najprostszym aminoalkoholem jest hydroksyloamina, HO-NH2.

Do ważniejszych aminoalkoholi należą cholina, etanoloamina i adrenalina. Inne to propanoloamina (aminopropanol), metyloaminoetanol, dimetyloaminoetanol.

Wikipedia

# hydroksybenzen

związek organiczny, wodorotlenowa pochodna benzenu, krystaliczna, bezbarwna substancja o swoistym zapachu, działająca bakteriobójczo; benzenol, kwas karbolowy, fenol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. fenol.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fenol

Wiktionary

# hydroksyketon

keton zawierający grupy hydroksylowe

SJP.pl

# hydroksyketony

keton zawierający grupy hydroksylowe

SJP.pl

# hydroksykompleks

związek kompleksowy, w którym ligandem jest jon wodorotlenkowy

SJP.pl

# hydroksykwas

kwas karboksylowy, zawierający grupy hydroksylowe w swej cząsteczce

SJP.pl

Hydroksykwasy – grupa organicznych związków chemicznych zawierających w cząsteczce co najmniej jedną grupę karboksylową (–COOH) i co najmniej jedną grupę hydroksylową (–OH). Ich wzór ogólny to: (HO)m–R–(COOH)n.

Hydroksykwasy otrzymuje się z odpowiednich halogenokwasów w reakcji z, między innymi, NaOH:

Wikipedia

# hydroksykwasy

kwas karboksylowy, zawierający grupy hydroksylowe w swej cząsteczce

SJP.pl

Hydroksykwasy – grupa organicznych związków chemicznych zawierających w cząsteczce co najmniej jedną grupę karboksylową (–COOH) i co najmniej jedną grupę hydroksylową (–OH). Ich wzór ogólny to: (HO)m–R–(COOH)n.

Hydroksykwasy otrzymuje się z odpowiednich halogenokwasów w reakcji z, między innymi, NaOH:

Wikipedia

# hydroksyl

grupa atomowa, składająca się z atomu tlenu i atomu wodoru; grupa funkcyjna -OH

SJP.pl

Grupa hydroksylowa, grupa wodorotlenowa (-OH) – jednowartościowa grupa funkcyjna zbudowana z atomu tlenu i wodoru.

W związkach nieorganicznych grupa hydroksylowa związana z atomem metalu tworzy wodorotlenki i hydroksosole. W wodorotlenkach metali o małej elektroujemności grupa hydroksylowa związana jest z metalem wiązaniem jonowym-.

Wikipedia

# hydroksylizyna

zasadowy, polarny aminokwas endogenny, składnik niektórych białek tkanki łącznej

SJP.pl

Hydroksylizyna (Hyl) – organiczny związek chemiczny, jeden z aminokwasów, hydroksylowa pochodna lizyny, występująca jedynie w białkach tworzących tkankę łączną.

Wikipedia

# hydroksyloamina

Hydroksyloamina – nieorganiczny związek chemiczny, pochodna amoniaku, w której jeden atom wodoru został zastąpiony grupą hydroksylową. Najprostsza hydroksyamina.

Jest to bezbarwne higroskopijne, krystaliczne ciało stałe o temperaturze topnienia wynoszącej 33,1 °C. Jest silnie trująca, podczas ogrzewania rozkłada się z wydzieleniem ciepła.

Wikipedia

# hydroksylować

wprowadzać grupy hydroksylowe do cząsteczek związku organicznego

SJP.pl

# hydroksylowy

przymiotnik od: hydroksyl

SJP.pl

# hydroksymasłowy

kwas hydroksymasłowy - pochodna kwasu masłowego zawierająca grupę hydroksylową

SJP.pl

# hydroksyprolina

aminokwas występujący w dużych ilościach w białkach tkanki łącznej: kolagenie i elastynie

SJP.pl

Hydroksyprolina (Hyp) – organiczny związek chemiczny, jeden z aminokwasów niebiałkowych, występujący w dużych ilościach w żelatynie. Hydroksyprolina różni się od proliny obecnością dodatkowej grupy hydroksylowej przy atomie węgla gamma.

Wikipedia

# hydroksysól

Wikipedia

# hydroksytoluen

hydroksylowa pochodna toluenu występująca w smole węglowej, stosowana w syntezie organicznej i jako środek odkażający; krezol

SJP.pl

# hydroksyzyna

środek o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy, stosowany w stanach napięcia nerwowego, stanach lękowych i nerwicach; hydroxizin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. lek anksjolityczny o działaniu uspokajającym i przeciwlękowym;

Wiktionary

Hydroksyzyna (łac. Hydroxyzinum) – organiczny związek chemiczny, wielofunkcyjna pochodna piperazyny, lek uspokajający i przeciwuczuleniowy z grupy antyhistaminików I generacji, zsyntetyzowany i wprowadzony do lecznictwa pod nazwą handlową Atarax przez belgijską firmę UCB w roku 1956. Stosowany najczęściej w psychiatrii jako lek uspokajający i silnie hamujący aktywność układu nerwowego.Ze względu na jej właściwości psychotropowe hydroksyzyna w wielu krajach (w tym w Polsce) jest wydawana z apteki tylko na receptę, jednak w innych krajach (głównie rozwijających się) można ją nabyć bez recepty.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) hydroxizin

Wiktionary

# hydrolat

woda kwiatowa lub roślinna, powstająca w procesie destylacji świeżych roślin parą wodną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roztwór wodny powstały podczas procesu destylacji parą wodną olejków eterycznych z roślin

Wiktionary

# hydrolatowy

→ hydrolat

SJP.pl

#### Patrz:

hydrolat

# hydrolaza

enzym występujący w komórkach i płynach ustrojowych, powodujący hydrolityczny rozkład substratu

SJP.pl

Hydrolazy (EC 3) – klasa enzymów katalizujących rozcięcie wiązań chemicznych w procesie hydrolizy. Do grupy tej należy wiele enzymów trawiennych. Cechą charakterystyczną hydrolaz jest fakt, że nie posiadają one koenzymów. Ich działanie można przedstawić ogólnie jako: AB + H2O → A-H + B-OH

Wikipedia

# hydrolimfa

płyn ustrojowy jamochłonów mający kontakt ze środowiskiem zewnętrznym

SJP.pl

Hydrolimfa – płyn ustrojowy krążący w układzie gastrowaskularnym jamochłonów (Coelenterata). Pełni zarówno funkcję odżywczą, jak i wydalniczą.

Wikipedia

# hydrolipid

substancja stosowana w kosmetyce, wzbogacająca warstwę hydrolipidową

SJP.pl

# hydrolit

techniczny wodorek wapniowy

SJP.pl

# hydrolityczny

→ hydroliza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z hydrolizą, dotyczący hydrolizy

Wiktionary

#### Patrz:

hydroliza

#### Powiązane:

rzecz. hydrolizat mrz., hydroliza ż.

Wiktionary

# hydroliza

rozkład związku chemicznego na skutek reakcji z wodą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. rozkład substancji chemicznych pod wpływem wody;

Wiktionary

Hydroliza – reakcja podwójnej wymiany (często odwracalna), która przebiega między wodą i rozpuszczoną w niej substancją. W jej wyniku powstają nowe związki chemiczne. Jest szczególnym przypadkiem liolizy (solwolizy). Często przebiega w obecności katalizatorów (kwasów lub zasad). Hydrolizę wykorzystuje się w przemyśle chemicznym (np. hydroliza wielocukrów na cukry proste lub hydroliza chlorobenzenu do fenolu).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) β-D-galaktozydaza jest enzymem katalizującym reakcje hydrolizy wiązań O-glikozydowych w β-D-galaktozydach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈlʲiza, AS: χydrolʹiza

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. hydrolityczny

rzecz. hydrolizat mrz.

Wiktionary

# hydrolizat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. produkt powstały w wyniku hydrolizy, wytwór hydrolizy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Hydrolizat kolagenu jest to białko kolagenu, które zostało poddane procesowi zwanemu hydrolizą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydroliza ż.

czas. hydrolizować ndk., zhydrolizować dk.

przym. hydrolityczny, hydrolizowany

Wiktionary

# hydrolizer

obiekt, w którym bakterie hydrolityczne przeprowadzają proces hydrolizy części organicznych z wytworzeniem aminokwasów, kwasów tłuszczowych i cukrów prostych

SJP.pl

# hydrolog

specjalista w dziedzinie hydrologii

SJP.pl

# hydrologia

nauka o wodach występujących w przyrodzie, zajmująca się procesami zachodzącymi w hydrosferze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. geogr. hydrol. nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

Wiktionary

Hydrologia (ze stgr. ὕδωρ – „woda”) – dział geografii fizycznej, zajmujący się badaniem wody (pod każdą postacią), występującej w środowisku przyrodniczym.

Podstawowe działy powiązane z hydrologią:

- glacjologia – zajmuje się lodowcami i lądolodami,
- kriologia – zajmuje się wodą pod postacią lodu,
- krenologia – zajmuje się źródłami wody,
- potamologia – bada linijne wody powierzchniowe – rzeki i potoki,
- paludologia – zajmuje się bagnami,
- limnologia – bada jeziora i inne zbiorniki wodne,
- oceanografia – zajmuje się wodami morskimi i oceanicznymi,
- hydrogeologia – zajmuje się wodami podziemnymi,
- ekohydrologia – bada oddziaływania między organizmami żywymi a cyklem hydrologicznym.
- hydrometeorologia – interesuje się procesami dotyczącymi obecności wody w atmosferze i opadami.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) geografia

meronimy.

(1.1) glacjologia, krenologia, kriologia, limnologia, paludologia, potamologia

pokrewne.

rzecz. hydrolog m., hydronim mrz.

przym. hydrologiczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|hydro-|-logia. < etym|gr|ὕδωρ|λόγος. → woda + słowo, przemowa

uwagi.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) hidrologjia ż.

* angielski: (1.1) hydrology

* arabski: (1.1) علم المياه

* asturyjski: (1.1) hhidroloxía ż.

* azerski: (1.1) hidrologiya

* baskijski: (1.1) hidrologia

* białoruski: (1.1) гідралогія ż.

* bośniacki: (1.1) hidrologija ż.

* bułgarski: (1.1) хидрология ż.

* chorwacki: (1.1) hidrologija ż.

* czeski: (1.1) hydrologie ż.

* duński: (1.1) hydrologi w.

* esperanto: (1.1) akvoscienco, hidrologio

* estoński: (1.1) hüdroloogia

* fiński: (1.1) hydrologia

* francuski: (1.1) hydrologie ż.

* galicyjski: (1.1) hidroloxía ż.

* górnołużycki: (1.1) hydrologija ż.

* gruziński: (1.1) ჰიდროლოგია

* hiszpański: (1.1) hidrología ż.

* ido: (1.1) hidrologio

* indonezyjski: (1.1) hidrologi

* islandzki: (1.1) vatnafræði

* kataloński: (1.1) hidrologia ż.

* kazachski: (1.1) гидрология

* litewski: (1.1) hidrologija ż.

* luksemburski: (1.1) hydrologie

* łotewski: (1.1) hidroloģija ż.

* malajski: (1.1) hidrologi

* niderlandzki: (1.1) hydrologie

* niemiecki: (1.1) Hydrologie ż.

* normandzki: (1.1) hydrologie

* norweski (bokmål): (1.1) hydrologi

* norweski (nynorsk): (1.1) hydrologi

* nowogrecki: (1.1) υδρολογία ż.

* perski: (1.1) هیدرولوژی

* portugalski: (1.1) hidrologia ż.

* prowansalski: (1.1) idrologia

* rosyjski: (1.1) гидрология ż.

* rumuński: (1.1) hidrologie ż.

* serbski: (1.1) хидрологија ż.

* serbsko-chorwacki: (1.1) hidrologija ż.

* słowacki: (1.1) hydrológia ż.

* słoweński: (1.1) hidrologija, vodoslóvje

* sundajski: (1.1) hidrologi

* szwedzki: (1.1) hydrologi w.

* tadżycki: (1.1) гидрология

* tatarski: (1.1) гидрология

* turecki: (1.1) hidroloji, su bilimi

* ukraiński: (1.1) гідрологія ż.

* walijski: (1.1) hydroleg

* warajski: (1.1) hidrolohiya

* wenecki: (1.1) idrołogía

* węgierski: (1.1) hidrológia, víztan

* wietnamski: (1.1) thủy văn học

* włoski: (1.1) idrologia ż.

źródła.

== hydrologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hydrologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈlɔɟja, AS: χydroloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrolog m., hydronim mrz.

przym. hydrologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) geografia

meronimy.

(1.1) glacjologia, krenologia, kriologia, limnologia, paludologia, potamologia

pokrewne.

rzecz. hydrolog m., hydronim mrz.

przym. hydrologiczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|hydro-|-logia. < etym|gr|ὕδωρ|λόγος. → woda + słowo, przemowa

uwagi.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) hidrologjia ż.

* angielski: (1.1) hydrology

* arabski: (1.1) علم المياه

* asturyjski: (1.1) hhidroloxía ż.

* azerski: (1.1) hidrologiya

* baskijski: (1.1) hidrologia

* białoruski: (1.1) гідралогія ż.

* bośniacki: (1.1) hidrologija ż.

* bułgarski: (1.1) хидрология ż.

* chorwacki: (1.1) hidrologija ż.

* czeski: (1.1) hydrologie ż.

* duński: (1.1) hydrologi w.

* esperanto: (1.1) akvoscienco, hidrologio

* estoński: (1.1) hüdroloogia

* fiński: (1.1) hydrologia

* francuski: (1.1) hydrologie ż.

* galicyjski: (1.1) hidroloxía ż.

* górnołużycki: (1.1) hydrologija ż.

* gruziński: (1.1) ჰიდროლოგია

* hiszpański: (1.1) hidrología ż.

* ido: (1.1) hidrologio

* indonezyjski: (1.1) hidrologi

* islandzki: (1.1) vatnafræði

* kataloński: (1.1) hidrologia ż.

* kazachski: (1.1) гидрология

* litewski: (1.1) hidrologija ż.

* luksemburski: (1.1) hydrologie

* łotewski: (1.1) hidroloģija ż.

* malajski: (1.1) hidrologi

* niderlandzki: (1.1) hydrologie

* niemiecki: (1.1) Hydrologie ż.

* normandzki: (1.1) hydrologie

* norweski (bokmål): (1.1) hydrologi

* norweski (nynorsk): (1.1) hydrologi

* nowogrecki: (1.1) υδρολογία ż.

* perski: (1.1) هیدرولوژی

* portugalski: (1.1) hidrologia ż.

* prowansalski: (1.1) idrologia

* rosyjski: (1.1) гидрология ż.

* rumuński: (1.1) hidrologie ż.

* serbski: (1.1) хидрологија ż.

* serbsko-chorwacki: (1.1) hidrologija ż.

* słowacki: (1.1) hydrológia ż.

* słoweński: (1.1) hidrologija, vodoslóvje

* sundajski: (1.1) hidrologi

* szwedzki: (1.1) hydrologi w.

* tadżycki: (1.1) гидрология

* tatarski: (1.1) гидрология

* turecki: (1.1) hidroloji, su bilimi

* ukraiński: (1.1) гідрологія ż.

* walijski: (1.1) hydroleg

* warajski: (1.1) hidrolohiya

* wenecki: (1.1) idrołogía

* węgierski: (1.1) hidrológia, víztan

* wietnamski: (1.1) thủy văn học

* włoski: (1.1) idrologia ż.

źródła.

== hydrologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hydrologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# hydrologiczny

przymiotnik

(1.1) związany z hydrologią, dotyczący hydrologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrologia ż., hydrolog m.

Wiktionary

# hydrolokacja

wykrywanie i lokalizowanie obiektów, zanurzonych częściowo lub całkowicie w wodzie, przy użyciu fal akustycznych za pomocą hydrolokatora

SJP.pl

Hydrolokacja – dziedzina techniki zajmująca się sposobami wykrywania i określania pozycji obiektów podwodnych za pomocą fal akustycznych.

Wikipedia

# hydrolokacyjny

dotyczący hydrolokacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrolokacją, dotyczący hydrolokacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrolokacja ż.

Wiktionary

# hydrolokator

urządzenie do hydrolokacji, działające na zasadzie obserwacji echa

SJP.pl

Wikipedia

# hydrolot

statek wodny z płatami nośnymi pod kadłubem; wodolot

SJP.pl

# hydrolożka

→ hydrolog

SJP.pl

#### Patrz:

hydrolog

# hydromagnetyczny

przymiotnik od: hydromagnetyka

SJP.pl

# hydromagnetyka

nauka badająca zjawiska związane z ruchem przewodzących cieczy i gazów w polu elektromagnetycznym; magnetohydrodynamika

SJP.pl

# hydromasaż

1. urządzenie do masażu wodnego, działające pod ciśnieniem;
2. masaż wykonywany za pomocą strumienia wody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie wykorzystujące wodę do masowania ciała

(1.2) kosmet. zabieg wykonywany za pomocą hydromasażu (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Korzystałaś już z tej nowej wanny z hydromasażem?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔ̃ˈmasaʃ, AS: χydrõmasaš

Wiktionary

# hydromechaniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydromechaniką, dotyczący hydromechaniki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydromechanika ż., hydromechanik mos.

Wiktionary

# hydromechanik

człowiek zajmujący się hydromechaniką

SJP.pl

# hydromechanika

dział mechaniki zajmujący się cieczami

SJP.pl

Mechanika płynów (ang. fluid mechanics) – dział mechaniki ośrodków ciągłych analizujący równowagę i ruch płynów. Rozwiązaniem zagadnień mechaniki płynów zwykle jest określenie własności płynu (takich jak gęstość, temperatura) i własności danego przepływu (podanie pola prędkości, ciśnienia), w zależności od współrzędnych przestrzennych i czasu.

Wikipedia

# hydromechanizacja

Hydromechanizacja – zespół technicznych przedsięwzięć związanych z wykorzystaniem energii wody do urabiania gruntu, transportu urobku i formowania budowli ziemnych oraz przeróbki urobku na materiały budowlane.

Hydromechanizację stosuje się do:

- pionowego i poziomego pogrążania w grunt prętów, rur, ścianek stalowych, pali
- opuszczania studzien żelbetowych i kesonów
- układania kabli i rur w dnie rzek i zbiorników wodnych
- wiercenia otworów w gruncie płuczką
- wykonywania przejść pod przeszkodami
- usuwania osadów z osadników, rzek i zbiorników wodnych
- podwodnego i nawodnego pogłębiania wykopów, kanałów
- urabiania i transportu urobku do formowania budowli ziemnych
- wykonywania odkrywek oraz urabiania, transportu i segregacji urobku w przemyśle materiałów budowlanych

Wikipedia

# hydromechanizacyjny

przymiotnik od: hydromechanizacja

SJP.pl

# hydromeduza

1. meduza stułbiopławów;
2. hydromeduza argentyńska - gatunek żółwia wężoszyjnego

SJP.pl

- hydromeduza – meduza stułbiopławów (Hydrozoa),
- hydromeduza argentyńska (Hydromedusa tectifera) – gatunek żółwia wężoszyjnego.

Wikipedia

# hydromelioracja

Melioracja wodna – oznacza ogół zabiegów technicznych i rolniczych zmierzających do regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. Melioracja wodna zwana też hydromelioracją obejmuje wszelkiego rodzaju zabiegi związane z odwadnianiem i nawadnianiem w celu zapewnienia optymalnej wilgotności gleby.

Wikipedia

# hydromelioracyjny

przymiotnik od: hydromelioracja

SJP.pl

# hydrometalurgia

Hydrometalurgia − dział metalurgii zajmujący się otrzymywaniem metali z roztworów uzyskiwanych przez ługowanie rud, z reguły polimetalicznych. Zajmuje się również elektrochemiczną rafinacją metali.

Procesy hydrometalurgiczne bywają sprzężone z pirometalurgicznymi (np. elektrochemiczna rafinacja metali otrzymywanych w procesach pirometalurgicznych lub prażenie i wysokotemperaturowa redukcja wodorotlenków wytrącanych z roztworów pozyskiwanych przez ługowanie rud).

Wikipedia

# hydrometalurgiczny

przymiotnik

(1.1) związany z hydrometalurgią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrometalurgia ż.

Wiktionary

# hydrometeor

ciekły lub stały produkt kondensacji pary wodnej w atmosferze (np. deszcz)

SJP.pl

Hydrometeory – opady, zbiór cząsteczek wody w stanie ciekłym lub w formie lodu, które opadają na powierzchnię ziemi, unoszą się w powietrzu, są wywiewane przez wiatr lub osadzają się na powierzchni ziemi, bądź w atmosferze. Hydrometeory to najbardziej obszerna grupa zjawisk meteorologicznych.

Wikipedia

# hydrometeorolog

specjalista w zakresie hydrometeorologii

SJP.pl

# hydrometeorologia

dział hydrologii obejmujący zagadnienia dotyczące wody w atmosferze, parowania, kondensacji pary wodnej w atmosferze, opadów atmosferycznych

SJP.pl

Hydrometeorologia – nauka geograficzna wchodząca w skład hydrologii. Interesuje się procesami dotyczącymi obecności wody w atmosferze, jak i zmianami, które jej dotyczą. Zajmuje się więc atmosferycznym transportem wilgoci, opadami atmosferycznymi, kondensacją w rozumieniu meteorologicznym, przemianami z udziałem fazy stałej.

Wikipedia

# hydrometeorologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrometeorologią, dotyczący hydrometeorologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrometeorolog m., hydrometeorologia ż.

Wiktionary

# hydrometr

manometr wodny

SJP.pl

# hydrometria

dział hydrologii obejmujący pomiary wód (np. głębokości, szybkości)

SJP.pl

# hydrometryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) hydrol. związany z hydrometrią, dotyczący hydrometrii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrometria ż.

Wiktionary

# hydromika

grupa minerałów należących do łyszczyków; łyszczyk uwodniony

SJP.pl

# hydromiki

grupa minerałów należących do łyszczyków; łyszczyk uwodniony

SJP.pl

# hydromonitor

urządzenie do wypłukiwania ziemi, piasku itp. za pomocą silnego strumienia wody; wodomiot; wodomiotacz

SJP.pl

# hydromotor

silnik hydrauliczny

SJP.pl

# hydromuskowit

minerał z grupy łyszczyków uwodnionych

SJP.pl

# hydronal

stop aluminium z magnezem

SJP.pl

# hydronalium

stop aluminium z magnezem, manganem i krzemem; odporny na działanie wody morskiej

SJP.pl

Hydronalium – stop aluminium zawierający 2–5% magnezu i 0,1–0,4% manganu do obróbki plastycznej. Charakteryzuje się dobrą odpornością na korozję powodowaną wodą morską, stąd jego zastosowanie w przemyśle okrętowym i chemicznym.

Wikipedia

# hydronetka

Hydronetka – podręczny, przenośny sprzęt gaśniczy przystosowany do podawania strumienia wody poprzez pompowanie ręczną pompką dwustronnego działania (wbudowaną w hydronetkę); najskuteczniej gasi małe pożary ciał stałych (klasa A).

Ładunek gaśniczy mieści się w zbiorniku na środek gaśniczy i jest wyrzucany na źródło ognia poprzez około 5-metrowy wąż zakończony prądownicą. Zbiornik zawiera około 15 litrów środka. Podczas gaszenia hydronetką jedna osoba obsługuje wąż, druga pompuje wodę i uzupełnia wodę w pojemniku, dzięki czemu urządzenie pracuje w sposób ciągły.

Wikipedia

# hydroniczny

→ hydronika

SJP.pl

#### Patrz:

hydronika

# hydronika

dział automatyki strumieniowej dotyczący elementów oraz układów strumieniowych i hydraulicznych

SJP.pl

# hydronim

nazwa własna jeziora, morza, rzeki lub innych wód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa własna zbiornika wodnego, rzeki, jeziora itp.;

Wiktionary

Hydronim (z greckiego hydor (ὕδωρ), „woda” oraz onoma (ὄνομα), „nazwa, imię”) – nazwa rzeki, jeziora, bądź też innego zbiornika wodnego. Hydronimami zajmuje się dział językoznawstwa zwany hydronimią.

Tak jak inne toponimy, hydronimy są bardzo konserwatywne lingwistycznie. Na przykład, nazwa Mississippi przeszła z języków Pierwszych Narodów amerykańskich do języków europejskich (podobnie jak niezliczone inne nazwy geograficzne).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔ̃ɲĩm, AS: χydrõńĩm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrologia ż., hydronimia ż., hydronimik m.

przym. hydronimiczny

Wiktionary

# hydronimia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. dział onomastyki obejmujący badanie nazw obiektów wodnych;

Wiktionary

Hydronimia – dział toponimii zajmujący się badaniem nazw własnych wód (stałych lub płynących), czyli hydronimów, np. nazw jezior, studni; mórz, rzek, strumieni, wodospadów itd.

Hydronimy zawierają istotne informacje służące geolokalizacji, które w przeszłości służyły m.in. do orientacji w terenie, wyznaczania szlaków handlowych czy linii granicznych. W historycznych dokumentach pisanych zostały zachowane nazwy niektórych wód – głównie o dużym zasięgu, a więc i znaczeniu, np. Marek Agrypa zapisał nazwę Wisły jako Vistla (ok. 44 r.), niemieckie kroniki z 814 roku Odrę utrwaliły jako Odera. Wraz z rozwojem piśmiennictwa polskiego (powstanie polskich kancelarii, kroniki kościelne, akty sądowe, inwentarze, zapisy spadkowe itp.) zaczęły pojawiać się wyrazy zlatynizowane nazywające wody na terenie kraju. Należy zaznaczyć, że rekonstrukcja form jest problematyczna, biorąc pod uwagę różnice w ówczesnej grafii.

- Do najstarszych hydronimów w Polsce należą największe rzeki: Wisła, Odra, Bug, Warta, Nysa. Pochodzenie ich nazw, jak i motywacji, nie jest jasne, ponieważ dotyczy czasów przedsłowiańskich (rodzina indoeuropejska).
- Młodsze nazwy odnoszą się do leksyki słowiańskiej (zasób słów – m.in. – woda, strumień, jezioro; a także: Warta, Soła).
- Najmłodsze hydronimy powstały w oparciu o zasób leksykalny języka polskiego (np. Rudawa, Kamienna), często nazwa danej formy wodnej odnosi się do nazwy pobliskiej miejscowości, np. Wrześnianka od Września.
- Ponadto wyróżnia się nazwy obce nabyte (przeważnie z języka niemieckiego, czeskiego i słowackiego, a także grupy bałtyckiej) w procesie kontaktów językowych w czasach dawnych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔ̃ˈɲĩmʲja, AS: χydrõńĩmʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydronim m., hydronimik m.

przym. hydronimiczny

Wiktionary

# hydropata

osoba lecząca innych z wykorzystywaniem fizycznych właściwości zwykłej wody o różnej temperaturze; lekarz stosujący wodolecznictwo

SJP.pl

# hydropatia

leczenie wodą (np. kąpiele, natryski, nacierania); wodolecznictwo, hydroterapia, aquaterapia, akwaterapia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. terapia wodą, zwłaszcza natryskami i okładami

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wodolecznictwo, hydroterapia

Wiktionary

# hydropatka

→ hydropata

SJP.pl

#### Patrz:

hydropata

# hydropatyczny

→ hydropatia; wodoleczniczy

SJP.pl

# hydroplan

samolot przystosowany do lądowania na wodzie i startu z powierzchni wody; wodnopłatowiec, wodnopłat, wodnosamolot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot, który może lądować na wodzie i startować z niej;

Wiktionary

Wodnosamolot (albo: hydroplan) – samolot przystosowany konstrukcyjnie do startu i lądowania (wodowania) z powierzchni wody.

Podstawowe rodzaje wodnosamolotów to:

- wodnosamolot pływakowy – w zasadzie nieróżniący się konstrukcyjnie od zwykłego samolotu z podwoziem kołowym, lecz wyposażony zamiast niego w pływaki. Stosowane są częściej dwa duże pływaki pod skrzydłami lub rzadziej jeden duży pływak centralny i dwa mniejsze podpierające pod skrzydłami. Często konstrukcje takich wodnosamolotów powstawały przez prostą przeróbkę samolotu z podwoziem kołowym, czasami nawet można montować zamiennie pływaki lub koła.
- łódź latająca – samolot, w którym częścią stykającą się z wodą jest odpowiednio ukształtowany spód kadłuba. Układ ten wymaga stosowania szczelnych kadłubów, spełniających zarówno wymagania aerodynamiki, jak i hydrodynamiki. Stateczność na wodzie zapewniają zwykle dodatkowe małe pływaki pod skrzydłami. Samoloty takie muszą mieć silniki umieszczone wysoko nad powierzchnią wody.
- samolot-amfibia – wodnosamolot wyposażony także w składane podwozie lądowe (koła). Zazwyczaj amfibie są budowane w układzie łodzi latającej, rzadziej wodnosamolotu pływakowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pewnego dnia wywabił ją z domu potężny, dźwięczny huk hydroplanów, które, przeleciawszy nad zatoką, krążyły teraz nad półwyspem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: xɨˈdrɔplãn, AS: χydroplãn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wodnosamolot, wodnopłat, wodnopłatowiec

Wiktionary

# hydroplankton

plankton unoszący się w wodzie

SJP.pl

# hydroplanowy

→ hydroplan; wodnopłatowcowy, wodnopłatowy

SJP.pl

# hydropolip

polip stułbiopławów

SJP.pl

Polip (gr. polýpous wielonogi) – forma morfologiczna parzydełkowców (Cnidaria), pierwotnie osiadła, zasadniczo rozmnażająca się bezpłciowo. Powstaje z planuli, z polipa macierzystego lub w wyniku pączkowania (jedynie u meduzy Stygiomedusa fabulosa). Jest to zasadniczy typ budowy parzydełkowców i jedna z dwóch występujących u nich form życiowych – drugą jest meduza.

Wikipedia

# hydropompa

podzespół samochodu wchodzący w skład układu chłodzenia samochodu; pompa wody

SJP.pl

# hydroponiczny

→ hydroponika

SJP.pl

#### Patrz:

hydroponika

# hydroponik

urządzenie do uprawy hydroponicznej, składające się z wodoszczelnego zbiornika, w którym znajduje się roztwór wodny pożywki oraz urządzenie podtrzymujące dla roślin i ściółki

SJP.pl

# hydroponika

uprawa roślin w basenach z roztworami soli mineralnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;

Wiktionary

Hydroponika, uprawa hydroponiczna, kultura wodna – bezglebowa uprawa roślin na pożywkach wodnych roztworów soli mineralnych, umożliwiająca produkcję roślinną w sztucznych warunkach domowych, jak i na skalę przemysłową, głównie w szklarniach i namiotach. Szczególnie przydatna do uprawy warzyw, kwiatów oraz ziół.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika, AS: χydropõńika

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. hydroponiczny

Wiktionary

# hydropulper

urządzenie służące do wirowego rozwłókniania masy celulozowej, makulatury itp., w wodzie

SJP.pl

Hydropulper – maszyna wykorzystywana między innymi w produkcji papieru toaletowego, służąca do rozdrabniania i rozwłókniania w dużej ilości wody masy celulozowej, makulatury, szmat oraz opakowań do żywności płynnej (tzw. TetraPak) itp.

Hydropulper zalicza się do tzw mokrej części maszyny papierniczej, służy do wirowego rozwłókniania celulozy, makulatury i nadaje się doskonale na niszczenie dokumentów. Nowe modele hydropulperów zaczynają się od symbolu HF a starsze HC

Wikipedia

# hydropulsacyjny

dotyczący hydropulsacji

SJP.pl

# hydropult

sprzęt używany do gaszenia małych pożarów oraz do wypompowywania wody, np. ze studzienek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. mała tłokowa pompa wodna napędzana ręcznie

Wiktionary

# hydropłat

płat nośny wodolotu

SJP.pl

# hydropłatowy

przymiotnik od: hydropłat

SJP.pl

# hydrorafinacja

Hydrorafinacja, hydroodsiarczanie – katalityczny proces chemiczny stosowany w przemyśle rafineryjnym, w trakcie którego następuje stabilizacja surowca poprzez obniżenie w nim zawartości siarki, azotu, fluorowców, tlenu i śladów metali oraz wysycenie wiązań podwójnych.

Wikipedia

# hydrosfera

wodna powłoka Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. hydrol. geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;

Wiktionary

Hydrosfera (z gr. ὕδωρ hydōr „woda”, σφαῖρα sphaîra „kula”) – jedna z geosfer, ogół wód na Ziemi obejmujący wody podziemne i powierzchniowe: rzeki, jeziora, morza, oceany, lodowce i lądolody oraz bagna, a także woda zawarta w atmosferze i biosferze.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Również człowiek wpływa na zmiany ilości wody w hydrosferze, m.in. w procesach chemicznych i technologicznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. hydrosferyczny

rzecz. sfera ż.

Wiktionary

# hydrosferyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrosferą, dotyczący hydrosfery

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrosfera ż.

Wiktionary

# hydrosiarczek

związek chemiczny, sól siarkowodoru powstała przez zastąpienie jednego wodoru metalem; wodorosiarczek

SJP.pl

# hydrosiew

wysiew materiału siewnego razem z wodą; hydrowysiew

SJP.pl

Hydrosiew (nazywany też hydroobsiewem) – biologiczny sposób rekultywacji gruntów, stromych hałd polegający na hydromechanicznym pokrywaniu powierzchni preparatem będącym mieszaniną złożoną z wody, nasion roślin, hydromulczu celulozowego (włókien celulozowych), nawozów oraz substancji zabezpieczających przed erozją wodną, wietrzną i nadmiernym wysychaniem.

Wikipedia

# hydrosiłownia

zakład wytwarzający energię elektryczną z energii wody; hydroelektrownia

SJP.pl

# hydroskopowy

przymiotnik od: hydroskop

SJP.pl

# hydroskrzydło

rodzaj deski surfingowej pozwalającej na pływanie pod różnymi kątami nawet na niewielkim wietrze

SJP.pl

# hydrospeed

[czytaj: hydrospid] sport ekstremalny, spływ na desce dziką górską rzeką

SJP.pl

Hydrospeed to rodzaj sportu ekstremalnego polegającego na spływie rwącą górską rzeką na plastikowej desce.

Płynący, ubrany w piankowy kostium, kask, kamizelkę asekuracyjną, trzyma się uchwytów deski. Deska nie zasłania całego ciała, aby nie ulec obrażeniom w zderzeniu z podwodnymi głazami trzeba manewrować przy pomocy płetw na nogach.

Początkującym pomagają towarzyszący w łodzi instruktorzy, wskazując bezpieczną drogę i ratując z opresji (szczególnie po utracie płetw).

Wikipedia

# hydrostatyczny

→ hydrostatyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z hydrostatyką, dotyczący hydrostatyki

Wiktionary

#### Patrz:

hydrostatyka

#### Powiązane:

rzecz. hydrostatyka ż.

Wiktionary

# hydrostatyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Takimi przypadkami zajmuje się hydrostatyka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌxɨdrɔˈstatɨka, AS: χydrostatyka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. hydrostatyczny

Wiktionary

# hydrosulfit

nieorganiczny związek chemiczny używany m.in. przy produkcji papieru oraz jako wybielacz włókna drzewnego; ditionin sodu, podsiarczyn sodu

SJP.pl

Wikipedia

# hydrotechniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hydrotechniką, dotyczący hydrotechniki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hydrotechnika ż., hydrotechnik mos.

Wiktionary

# hydrotechnika

Hydrotechnika – dział nauki i techniki obejmujący metody i sposoby wykorzystania zasobów wodnych (np. mórz, rzek, wód gruntowych) do celów gospodarki wodnej (np. transport, energetyka), ochrony przed powodziami itp. Środkami hydrotechniki są budowle hydrotechniczne, np. zapory i elektrownie wodne.

Wikipedia

# hydroterapeuta

specjalista w zakresie leczniczego stosowania wody

SJP.pl

# hydroterapeutka

→ hydroterapeuta

SJP.pl

#### Patrz:

hydroterapeuta

# hydroterapeutyczny

→ hydroterapia

SJP.pl

#### Patrz:

hydroterapia

# hydroterapia

leczenie wodą (np. kąpiele, natryski, nacierania); wodolecznictwo, hydropatia, aquaterapia, akwaterapia

SJP.pl

Hydroterapia, dział fizjoterapii, inaczej wodolecznictwo, akwaterapia (łac. aqua = woda) – metoda leczenia bodźcowego polegająca na zewnętrznym stosowaniu wody o różnych stanach skupienia: ciekłej, stałej lub gazowej. Podstawę leczniczego działania stanowi odpowiednia temperatura lub ciśnienie wody użytej odpowiednio do danej terapii.

Wikipedia

# hydrotorf

torf wydobywany za pomocą silnego strumienia wody

SJP.pl

# hydrotransport

transport substancji stałych za pomocą cieczy

SJP.pl

# hydrotropizm

ruch organów roślin spowodowany lokalną różnicą wilgotności środowiska; higrotropizm

SJP.pl

Hydrotropizm – tropizm wywołany działaniem wody na rośliny. Rodzaj chemotropizmu. Polega na wygięciu i kierunkowym wzroście części roślin wrażliwych na nasycenie wodą (parą wodną) – korzeni, ryzoidów itp. Hydrotropizm dodatni skutkuje przesuwaniem i dalszym wzrostem narządu w kierunku źródła wody. Podstawowym miejscem odbierania bodźca jest wierzchołek korzenia.

Wikipedia

# hydrowęzeł

zespół budowli wodnych umożliwiających pełne wykorzystanie spiętrzenia wody do celów energetycznych, irygacyjnych lub transportowych (np. jaz, śluza, elektrownia wodna, ujęcie wody dla wodociągów)

SJP.pl

Hydrowęzeł – wyodrębniony układ i związany z nim zespół powiązań, odnoszący się do przepływu wody; układ ten jest ukształtowany w celu gospodarczego wykorzystania i kontrolowania zasobów wodnych. W języku potocznym może dotyczyć różnych obiektów i elementów instalacji wodnej. Bywa utożsamiany z pojęciem węzła wodnego w hydrotechnice, ale tylko w jednym ze znaczeń tego pojęcia rozumianego jako zespół śródlądowych budowli hydrotechnicznych lub jako stopień wodny.

Wikipedia

# hydrowysiew

wysiew materiału siewnego razem z wodą; hydrosiew

SJP.pl

# hydrox

urządzenie do bezpiecznego półogniowego urabiania węgla w obecności metanu i pyłu węglowego

SJP.pl

Hydrox to mieszanina gazów używana do oddychania w czasie nurkowania, stanowiąca alternatywę dla powietrza.

Hydrox składa się z dwóch gazów, wodoru oraz tlenu w różnych proporcjach, które dobierane są do konkretnego nurkowania. Mieszaninę tą, podobnie jak heliox, trimix i neox, stosuje się w nurkowaniach głębokich. Dzięki wyeliminowaniu azotu nie występuje narkoza azotowa.

Wikipedia

# hydroxizin

[czytaj: hydroks-iz-in] środek o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy, stosowany w stanach napięcia nerwowego, stanach lękowych i nerwicach; hydroksyzyna

SJP.pl

# hydrożel

1. żel na bazie wody;
2. kosmetyk lub lek nawilżający w postaci żelu;
3. preparat dodawany do ziemi, zapewniający roślinom wilgoć

SJP.pl

Hydrożel – żel, w którym fazą rozproszoną jest woda. Jako fazę formującą (substancję żelującą) stosuje się rozmaite polimery – zarówno naturalne, jak i modyfikowane oraz sztuczne. Przykładem hydrożelu jest galaretka z żelatyny.

Wikipedia

# hydrożelowy

przymiotnik od: hydrożel

SJP.pl

# hydrozespół

zespół złożony z turbiny wodnej i napędzanej przez nią maszyny

SJP.pl

Hydrozespół – zespół złożony z turbiny wodnej i napędzanej nią maszyny, np. prądnicy (hydrogenerator), pompy.

Wikipedia

# hydrozolowy

przymiotnik od: hydrozol

SJP.pl

# hydzik

nazwisko

SJP.pl

- Bolesław Hydzik (1924-2020), nauczyciel akademicki
- Michał Hydzik (1944-2017), duchowny zielonoświątkowy

Wikipedia

# hygenhund

norweska rasa psów gończych

SJP.pl

Hygenhund – rasa psa, należąca do grupy psów gończych i posokowców, sekcji psów gończych. Podlega próbom pracy.

Wikipedia

# hygge

[czytaj: hyge] wygoda, komfort, błogostan, szczęście

SJP.pl

Hygge (wym. /ˈhuːɡə/) – duńskie słowo oznaczające komfort, wygodę, przytulność, używane jako określenie osiągnięcia wewnętrznej równowagi, bezpieczeństwa i szczęścia, zwłaszcza przez społeczeństwa skandynawskie. Koncept narodził się w Danii w XIX wieku. Jest uważany za odpowiednik francuskiego joie de vivre.

Wikipedia

# hygieia

Higieja (Hygieja, Hygea, Hygia) (stgr. Ὑγίεια Hygíeia – zdrowie, łac. Hygea, Salus – zdrowie) – w mitologii greckiej bóstwo i uosobienie zdrowia.

Wikipedia

# hygin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hygin – imię męskie pochodzenia greckiego. Imię wywodzi się od słowa hygieinos oznaczającego "zdrowy".

Hygin imieniny obchodzi 11 stycznia.

Znane osoby noszące to imię:

- Hygin (Gajusz Juliusz Hygin), pisarz
- Papież Hygin

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czasy papieża Hygina opisał Euzebiusz z Cezarei.

Wiktionary

# hygroma

nagromadzenie się płynu surowiczego w jamach lub przestrzeniach ciała w wyniku urazu lub zapalenia; wodniak

SJP.pl

# hyjbama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. położna

Wiktionary

# hyjdla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jadwiga

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Hyjdla zaś polazła rzykać do kościoła.

Wiktionary

# hyjek

nazwisko

SJP.pl

# hyl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg. przeciąg; wzniesienie, na którym wieje silny wiatr

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie stój na hylu! Stałem na hylu i przez to jestem chory.

Wiktionary

# hyla

nazwisko

SJP.pl

Hyla – rodzaj płazów bezogonowych z podrodziny Hylinae w rodzinie rzekotkowatych (Hylidae).

Wikipedia

# hyle

1. w filozofii starożytnej: materia lub świat materialny
2. u Edmunda Husserla: dane zmysłowe nieobjęte intencjonalną aktywnością umysłu, który nadaje im sens

SJP.pl

# hylemorfizm

pogląd filozoficzny zapoczątkowany przez Arystotelesa, zgodnie z którym istnienie i funkcjonowanie obiektów przyrodniczych opiera się na zasadzie połączenia ze sobą dwóch prapierwiastków (praprzyczyn): materii (gr. hyle) i formy (gr. morphe); hilemorfizm

SJP.pl

Hilemorfizm (gr. ὕλη hylē – materia, μορφή morphē – kształt), hylemorfizm – stanowisko w teorii bytu (metafizyka) i filozofii przyrody dotyczące ontycznej budowy i działania ciał naturalnych. Według tej teorii każdy byt jest ukonstytuowany przez materię pierwszą i formę substancjalną. Za pomocą tego założenia można wyjaśnić m.in. fakt zmian substancjalnych – przechodzenia jednej substancji w inne substancje, tzn. ginięcia jednej substancji przy jednoczesnym powstawaniu innych.

Wikipedia

# hyleozaur

rodzaj czworonożnego, roślinożernego dinozaura z rodziny ankylozaurów; hileozaur, polakantoid

SJP.pl

Hileozaur (Hylaeosaurus) – czworonożny, roślinożerny dinozaur z grupy Ankylosauria. Rodzaj ten obejmuje jeden gatunek – Hylaeosaurus armatus. Hylaeosaurus oznacza „leśny jaszczur”, armatus oznacza uzbrojony. Nadana została przez angielskiego paleontologa, Gideona Mantella.

Wikipedia

# hyletyczny

→ hyletyka

SJP.pl

#### Patrz:

hyletyka

# hyletyka

u Edmunda Husserla: dziedzina doznań zmysłowych

SJP.pl

# hylobiologia

dział biologii zajmujący się systematyką, strukturą i właściwościami ekologicznymi leśnych zespołów biologicznych; hilobiologia

SJP.pl

# hylobiont

organizm żyjący wyłącznie w środowisku leśnym; hilobiont

SJP.pl

Hylobiont, hilobiont – organizm, zwierzęcy lub roślinny, zdolny do życia wyłącznie w środowisku leśnym lub wymagający go do przejścia cyklu rozwojowego. Należą tu zarówno zamieszkujące skraje lasów, przesieki i poręby hemiumbrofile, występujące w cienistej głębi lasu umbrofile, jak i gatunki przemieszczające się między stanowiskami leśnymi o różnym zacienieniu. Termin odnosi się także do gatunków owadów wodnych, zasiedlających zacienione, śródleśne zbiorniki wodne.

Wikipedia

# hylofil

organizm najlepiej rozwijający się w środowisku leśnym; hilofil

SJP.pl

Hylofil, hilofil – organizm zwierzęcy lub roślinny preferujący środowisko leśne i najlepiej w nim się rozwijający, ale występujący także poza nim. W odniesieniu do owadów wodnych - gatunki preferujące zacienione, śródleśne zbiorniki wodne.

Wikipedia

# hylopatolog

specjalista w dziedzinie hylopatologii

SJP.pl

# hylozoizm

według filozofów przedsokratycznych: pogląd przypisujący życie całej materii; hilozoizm

SJP.pl

Hylozoizm (gr. ὕλη hyle „materia” i ζωή zoē „życie”) – koncepcja filozoficzna ożywionej materii; pogląd, według którego zasada ruchu jest jej immanentna.

Powstał na tle przekonań przedfilozoficznych typowych dla animizmu. Został sformułowany przez Talesa z Miletu w twierdzeniu: „wszystko jest ożywione, jak to widać w bursztynie i magnesie”. Do hylozoistów należeli m.in. także pozostali (prócz Talesa z Miletu) tzw. filozofowie jońscy, czyli Anaksymenes i Anaksymander, ponadto Heraklit, Leukippos czy Demokryt.

Wikipedia

# hymen

1. w anatomii: fałd błony śluzowej u ujścia pochwy dziewiczych kobiet i samic niektórych zwierząt; błona dziewicza;
2. grecka pieśń weselna

SJP.pl

- Hymen – w mitologii greckiej bóg małżeństwa, obrządku zaślubin; uosobienie pieśni weselnej
- hymen (błona dziewicza) – fałd błony śluzowej u wejścia do pochwy

Wikipedia

# hymenajos

w mitologii greckiej: bóstwo uroczystości weselnych, patron małżeństwa; Hymen

SJP.pl

# hymenialny

→ hymenium

SJP.pl

#### Patrz:

hymenium

# hymenium

warstwa zarodnikująca grzybów wyższych, znajdująca się na powierzchni niektórych owocników; obłócznia

SJP.pl

Hymenium, obłocznia (obłócznia), warstwa hymenialna, warstwa rodzajna – warstwa grzybni u grzybów, w której wytwarzane są zarodniki. Występuje ona w owocnikach u podstawczaków i workowców. Nazwę obłocznia (obłócznia) stosuje się zwykle dla określenia warstwy rodzajnej u podstawczaków

Wikipedia

# hymenofor

część owocnika grzybów wyższych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mikol. część owocnika grzybów z obłocznią wytwarzającą zarodniki;

Wiktionary

Hymenofor – część owocnika grzybów, na której występuje warstwa hymenialna (obłocznia) wytwarzająca zarodniki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przeciwieństwem grzybów blaszkowych są grzyby afylloforoidalne o różnego rodzaju hymenoforze, z wyjątkiem blaszkowatego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hymenium n.

przym. hymenialny

Wiktionary

# hymenoplastyka

operacyjne odtworzenie błony dziewiczej

SJP.pl

Hymenoplastyka (ang. hymenoplasty lub hymenorrhaphy) – zabieg odtworzenia błony dziewiczej mający na celu stworzenie wrażenia jej obecności u partnera poddającej się temu zabiegowi kobiety (tzn. opór przy immisji, „krwawienie” przy stosunku). Hymenoplastyka w ścisłym znaczeniu obejmowałaby również hymenotomię.

Wikipedia

# hymenopterologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. dział entomologii, nauka o błonkówkach;

Wiktionary

Hymenopterologia (z gr. Ὑμήν – błona, gr. πτερόν – skrzydło, gr. λόγος – rozprawa) – dział entomologii, zajmujący się badaniem owadów z rzędu błonkówek (Insecta: Hymenoptera). Częścią hymenopterologii jest myrmekologia, nauka zajmująca się mrówkami oraz apiologia, nauka zajmująca się pszczołami.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: xɨ̃ˈmɛ̃nɔˌptɛrɔˈlɔɟja, AS: χỹmẽnopteroloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hymenopterolog m., hymenopterolożka ż.

przym. hymenopterologiczny

Wiktionary

# hymenowy

przymiotnik od: hymen

SJP.pl

# hymn

pieśń pochwalna, patriotyczny lub religijny utwór liryczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. liter. urz. uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

Wiktionary

Hymn (gr. hýmnos – pieśń pochwalna) – uroczysta i podniosła pieśń pochwalna, zwykle o apostroficznym charakterze, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wydaje mi się, że włoski hymn narodowy jest bardzo długi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: xɨ̃mn, AS: χỹmn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. hymniczny

Wiktionary

# hymniczny

mający charakter hymnu; uroczysty, patetyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o charakterze hymnu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielki temat, wzniosły tekst, hymniczna, łatwo wpadająca w ucho melodia – oto przepis na sukces.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hymn m.

Wiktionary

# hymnodalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. rzad. odnoszący się do hymnu

Wiktionary

# hymnodia

1. zbiór hymnów;
2. śpiewanie hymnu

SJP.pl

# hymnolog

specjalista w zakresie hymnologii

SJP.pl

# hymnologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o hymnach, zwłaszcza kościelnych

Wiktionary

# hymnowy

→ hymn

SJP.pl

#### Patrz:

hymn

# hynek

nazwisko

SJP.pl

- (1842) Hynek – planetoida
- Hynek – imię męskie
- Hynek – nazwisko

Osoby o nazwisku Hynek:

- Emilia Hynek (1930–2019) – Sprawiedliwa wśród Narodów Świata
- Franciszek Hynek (1897–1958) – podpułkownik i pilot balonowy Wojska Polskiego
- Jan Hynek (1899–1973) – hutnik, działacz komunistyczny
- Josef Allen Hynek (1910–1986) – amerykański profesor astronomii, ufolog
- Kristián Hynek (ur. 1980) – czeski kolarz górski

Wikipedia

# hyniek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Heniek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ujek Hyniek zrobioł srogie larmo w doma. → Wujek Heniek zrobił w domu wielką awanturę.

Wiktionary

# hynix

SK hynix – południowokoreańskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją układów elektronicznych. Wcześniej znana jako Hyundai Electronic Industrial Co., Ltd., przed oddzieleniem się od konglomeratu Hyundai Group w 2001 roku. W 2012 roku, kiedy SK Telecom stało się jej głównym akcjonariuszem, Hynix połączył się z SK Group. Produkuje głównie pamięci DRAM i flash. Jest jednym z największych producentów pamięci na świecie.

Wikipedia

# hypallage

rodzaj metafory, w której nastąpiła celowa rozbieżność między powiązaniami gramatycznymi a odniesieniami znaczeniowymi w tekście

SJP.pl

Hypallage, hypallaga (z gr. ὑπαλλαγή hypallage – "odmiana, zmiana"), enallage (z gr. ἐναλλαγή enallagḗ) – zaburzenie zgody składniowo-logicznej – określenie przenosi się z jednego składnika wypowiedzi na inny, przydawka zostaje dodana do innego słowa niż wymagałaby tego logika; stosowane jako figura retoryczna.

Wikipedia

# hypatia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. aleksandryjska filozofka neoplatońska i matematyczka działająca w IV w.;

(1.2) astr. planeta krążąca wokół gwiazdy jota gwiazdozbioru Smoka;

(1.3) astr. planetoida o numerze 238 z pasa głównego asteroid;

Wiktionary

- Hypatia z Aleksandrii – uczona z V w n.e.
- Hypatia (planeta) – planeta krążąca wokół gwiazdy jota Draconis
- (238) Hypatia – planetoida
- Rimae Hypatia – grupa rowów na powierzchni Księżyca

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. hypatyjski

Wiktionary

# hype

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. moda na coś, szum wokół czegoś; zainteresowanie czymś w danym okresie

Wiktionary

- Hype: The Time Quest – gra komputerowa
- Hype! – film dokumentalny
- Hype – singel Dizzee'go Rascala i Calvina Harrisa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Śmiało mogę stwierdzić, że hype na tą grę był zjawiskiem jak najbardziej pozytywnym, bo ta nie dość, że nie starała się pokazywać jak bardzo żeruje na marce, to wnosiła powiew świeżości jednocześnie ponawiając stare i sprawdzone metody. sic.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hajp

Wiktionary

# hypeman

[czytaj: hajpmen] środowiskowo: osoba podpowiadająca tekst raperowi w czasie występu na żywo

SJP.pl

Hypeman – w muzyce hip-hopowej jest to osoba towarzysząca raperowi w trakcie występów na żywo. Podczas grania utworów hypeman pomaga raperowi, dokańczając jego zdania, „podbijając” rymy lub powtarzając niektóre wersy, by piosenka była bardziej urozmaicona i brzmiała podobnie jak jej oryginalna wersja.

Wikipedia

# hypemanka

→ hypeman [czytaj: hajpmenka]

SJP.pl

# hyperbaton

zabieg retoryczny polegający na odstąpieniu od naturalnego szyku wyrazów w zdaniu; inwersja, przekładnia, przestawnia, szyk przestawny, metateza

SJP.pl

Hiperbaton (gr. ὑπέρβατον hypérbaton, łac. transgressio), przekładnia/przestawnia – zabieg retoryczny (zaliczany do tropów, a niekiedy do figur), polegający na niezwykłym przestawieniu szyku wyrazów w zdaniu, odbiegającym od normy językowej, np. Pospolita Rzecz zamiast Rzeczpospolita.

Wikipedia

# hypericum

Wikipedia

# hyperion

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. jeden z tytanów;

(1.2) mitgr. patronimikum Heliosa

(1.3) mitgr. jeden z synów Priama

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. jeden z księżyców Saturna;

Wiktionary

## Astronomia i astronautyka

- Hyperion – księżyc Saturna
- Hyperion – pojazd kosmiczny

## Biologia

- Hyperion – najwyższe drzewo świata

## Mitologia

- Hyperion – w mitologii greckiej jeden z tytanów, syn Uranosa
- Hyperion – w mitologii greckiej syn Priama
- Hyperion (Helios) – patronimikum Heliosa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hyperion uchodził za syna Uranosa i Gai oraz męża Tei, z którą miał dzieci: Heliosa (Słońce), Selene (Księżyc) i Eos (Jutrzenka), trzy bóstwa światła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: xɨˈpɛrʲjɔ̃n, AS: χyperʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. Hyperionowy

Wiktionary

# hyperlapse

[czytaj: HIperlaps lub HAJperlaps] film poklatkowy, w którym zmienia się pozycja aparatu fotograficznego w dłuższym czasie; hiperlaps

SJP.pl

# hypernova

sieć hipermarketów

SJP.pl

Hypernova – sieć sklepów wielkopowierzchniowych (hipermarketów), które należały do holenderskiego koncernu Ahold; w szczycie działalności w Polsce sieć obejmowała 27 sklepów.

Wikipedia

# hypertekst

inaczej: hipertekst

SJP.pl

Hipertekst – organizacja danych w postaci niezależnych leksji połączonych hiperłączami. Hipertekst cechuje nielinearność i niestrukturalność układu leksji. Oznacza to, że nie ma z góry zdefiniowanej kolejności czytania leksji, a nawigacja między nimi zależy wyłącznie od użytkownika.

Wikipedia

# hypnobirthing

[czytaj: hipnoberting] stosowanie technik hipnotycznej relaksacji podczas narodzin dziecka; hipnorodzenie, hipnoporód

SJP.pl

# hypnos

w mitologii greckiej: bóg snu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg i uosobienie snu utożsamiany z rzymskim Somnusem;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 14827;

Wiktionary

- Hypnos – w mitologii greckiej bóg i uosobienie snu
- Hypnos – planetoida o numerze katalogowym 14827
- Hypnos – hiszpański film z 2004 w reż. Davida Carrerasa
- Hypnos Duméril, 1852 – monotypowy rodzaj ryb z rodziny Hypnidae

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hypnos uchodził za syna Nyks i bliźniaczego brata Tanatosa oraz ojca Morfeusza, Fantasosa i Fobetora.

(1.1) W sztukach plastycznych Hypnos bywa przedstawiany jako uskrzydlony młodzieniec w wieńcu z kwiatów maku i z rogiem w ręce, z którego sypie usypiające nasiona maku.

(1.1) Atrybutami skrzydlatego Hypnosa były rośliny o działaniu nasennym i narkotycznym (m.in. makówki i maki) oraz róg.

(2.1) Hypnos porusza się po orbicie, która ma peryhelium położone bliżej Słońca niż Ziemia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈxɨpnɔs, AS: χypnos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hipnoza ż., hipnotyk mos., hipnotyzm mrz., hipnotyzer mos., hipnotyzerka ż., hipnotyzowanie n., hipnotyczność ż., hipnotyzacja ż., hipnotyzerskość ż., hipnotyzerstwo n.

czas. hipnotyzować ndk.

przym. Hypnosowy, hipnotyczny, hipnotyzerski, hipnotyzujący

przysł. hipnotycznie, hipnotyzersko, hipnotyzująco

temsłow. hipno-

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Somnus; rzad. Sen

Wiktionary

# hypoalergiczny

o kosmetykach, środkach higieny: niewywołujący alergii; hipoalergiczny

SJP.pl

# hypobazydium

komórka nasadowa podstawki właściwej złożonopodstawkowych

SJP.pl

# hypocaustum

Hypocaustum (łac. hypocaustum z gr. ὑποκαυστός) – rzymski system centralnego ogrzewania / ogrzewania podłogowego. Stosowany od IV w. p.n.e. w starożytnej Grecji i od I w. p.n.e. w starożytnym Rzymie, a w średniowieczu między innymi w zamku w Malborku i prawdopodobnie w zamku w Szydłowie.

Wikipedia

# hypogeum

Hypogeum, hipogeum (łac. z gr. ὑπόγαιον hypógaion – „podziemny” od hypo – pod i gaia – ziemia) – podziemne pomieszczenie na planie koła, czasem z niewielką nadbudówką nadziemną, zwykle przeznaczone na grób albo miejsce kultu.

Hypogea powstawały od epoki kamienia (głównie neolit) do czasów rzymskich. Na ogół drążone w skałach, w kulturach przedhistorycznych służyły za miejsca zbiorowych pochówków. Na północnym wschodzie Francji spełniały pod koniec neolitu tę samą rolę co gdzie indziej dolmeny: np. swych zmarłych chowała w nich ludność kultury Seine-Oise-Marne. W przypadku miejsc sakralnych ich istnienie łączyło się z kultem bóstw chtonicznych lub wodnych. Równoczesną funkcję nekropolii oraz podziemnego sanktuarium pełniło znajdujące się na Malcie hypogeum Ħal Saflieni pochodzące z ok. 3000 p.n.e.

Wikipedia

# hypokauston

system grzewczy stosowany w starożytności np. w termach; hypokaustum; hipokaustum

SJP.pl

# hypokaustum

system grzewczy stosowany w starożytności np. w termach; hipokaustum; hypokauston

SJP.pl

Hypocaustum (łac. hypocaustum z gr. ὑποκαυστός) – rzymski system centralnego ogrzewania / ogrzewania podłogowego. Stosowany od IV w. p.n.e. w starożytnej Grecji i od I w. p.n.e. w starożytnym Rzymie, a w średniowieczu między innymi w zamku w Malborku i prawdopodobnie w zamku w Szydłowie.

Wikipedia

# hypokotyl

najniższa część łodygi znajdująca się między korzeniem i liścieniami; hipokotyl

SJP.pl

# hypoksja

niedobór tlenu w tkankach, mogący powstawać na skutek hipoksemii lub działania toksyn porażających oddychanie komórkowe; hipoksja

SJP.pl

Wikipedia

# hypolimnion

hipolimnion; dolna warstwa wód w jeziorze, słabo oświetlona, najzimniejsza, różnorodnie natleniona

SJP.pl

Hypolimnion – dolna warstwa w jeziorach.

Warstwa o ustalonej niskiej temperaturze wody. W zależności od głębokości jeziora, waha się w granicach 4 - 7 °C. Wody tam zalegające odznaczają się wysoką żyznością oraz występowaniem deficytów tlenowych. Ze względu na stagnację, woda przez większą część roku nie ma kontaktu z powietrzem atmosferycznym. Następuje tu wzrost koncentracji soli pokarmowych i wydzielają się substancje powstające w procesach gnilnych czyli nie rozłożona w pełni materia organiczna, metan, kwasy organiczne, siarkowodór itp.

Wikipedia

# hypostyl

sala kolumnowa; hipostyl

SJP.pl

Wikipedia

# hypothecium

[czytaj: hajpotiszijum] warstwa strzępek, na których powstaje hymenium, występująca u grzybów z owocnikiem w postaci miseczki

SJP.pl

# hypotypoza

hipotypoza;
1. zabieg niespodziewanie objaśniający omawianą sprawę, np. przez przejście z czasu przeszłego na teraźniejszy;
2. figura retoryczna polegająca na obrazowym, żywym przedstawieniu czegoś

SJP.pl

# hypś

nazwisko

SJP.pl

# hyr

gwarowo lub żartobliwie: pogłoska, opinia, fama

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. lub żart. pogłoska, fama, powszechnie znana opinia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Potem doniesiono mi, że między filozofami poszedł hyr o tym spotkaniu, nie wiem dlaczego i jaką drogą.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pogłoska, fama, opinia

Wiktionary

# hyrakoterium

kopalny i najstarszy przedstawiciel koniowatych

SJP.pl

# hyrkański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Hyrkanią, dotyczący Hyrkanii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Hyrkania ż., Hyrkańczyk mos.

Wiktionary

# hyrny

regionalnie: pyszny, wyniosły, sławny

SJP.pl

# hyrycz

nazwisko

SJP.pl

# hyś

potocznie: lekki obłęd, mania; zwykle w wyrażeniach "mieć hysia" albo "dostać hysia" - być niespełna rozumu; bzik, hyź, fiś, fiź

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pot. utracony rozum

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak jej pragnę, że dostanę hysia, jeśli da mi kosza.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: xɨɕ, AS: χyś

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzik, fiks, fioł, fiś, hopel, jobel, obłęd, świr, zajob

Wiktionary

# hyslina

lina do podciągania rogów żagla ku środkowi rei; hislina

SJP.pl

# hysować

stawiać żagle za pomocą liny i krążka stałego; hisować

SJP.pl

# hysterektomia

operacyjne usunięcie macicy; histerektomia

SJP.pl

# hysteron-proteron

figura retoryczna polegająca na przedstawieniu następstwa zdarzeń w sposób naruszający ich naturalną i logiczną kolejność; histerologia

SJP.pl

# hyundai

[czytaj: hjundaj] produkt marki Hyundai

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu

Wiktionary

Hyundai Group – południowokoreański czebol założony przez Chung Ju-yung w 1947 roku jako przedsiębiorstwo budowlane.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Samochody marki Hyundai okazały się zawodne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hyundai mzw.

Wiktionary

# hyz

wiatr wiejący z tyłu żagla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. utracony rozum

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tak Wandę pożądam, że dostanę hyzia, jeśli ona mnie odrzuci.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bzik, fiks, fioł, fiś, hopel, jobel, kuku na muniu, obłęd, świr, zajob

Wiktionary

# hyżeński

Hyżne (wieś w Polsce); hyżneński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Hyżnego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Hyżne n., hyżnianin m., hyżnianka ż.

Wiktionary

# hyżne

wieś w Polsce

SJP.pl

Hyżne – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Hyżne, na Pogórzu Dynowskim. Przy drodze wojewódzkiej 878. Wieś jest siedzibą gminy Hyżne oraz rzymskokatolickiej parafii Narodzenia Maryi Panny. Od 1997 roku Hyżne współpracuje z samorządem Ajaku (Szabolcs-Szatmár-Bereg).

Wikipedia

# hyżneński

Hyżne (wieś w Polsce); hyżeński

SJP.pl

# hyżnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hyżnego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Hyżne n.

:: fż. hyżnianka ż.

przym. hyżeński

Wiktionary

# hyżnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hyżnego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Hyżne n.

:: fm. hyżnianin m.

przym. hyżeński

Wiktionary

# hyzop

półkrzew będący rośliną przyprawową, leczniczą oraz ozdobną; również uzyskiwany z niego olejek; hizop

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Hyssopus|L.|ref=Hyssopus (ICBN)., rodzaj rośliny zielnej lub półkrzewu z rodziny jasnotowatych

Wiktionary

- hyzop (Hyssopus) – rodzaj roślin
- hyzop – hyzop biblijny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Hyzop zawiera olejek eteryczny bogaty w pinokamfon, cyneol, borneol, tujon, garbniki czy flawonoidy.

Wiktionary

# hyzopowy

→ hyzop; hizopowy

SJP.pl

# hyży

nazwisko

SJP.pl

# hz

symbol herca, jednostki częstotliwości w układzie SI

SJP.pl

Herc (Hz) (niem. Hertz) – jednostka miary częstotliwości w układzie SI (jednostka pochodna układu SI) i w wielu innych, np. CGS, MKS i MKSA. Definiuje się ją jako liczbę cykli na sekundę:

  \mathrm {1\ Hz={\frac {1}{1\ s}}=1\ s^{-1}} .

Nazwa jednostki pochodzi od nazwiska niemieckiego fizyka Heinricha Hertza, zajmującego się m.in. badaniem fal elektromagnetycznych.

Wikipedia

# hzds

skrót od: Hnutie za demokratické Slovensko - Ruch na rzecz Demokratycznej Słowacji, słowacka partia polityczna

SJP.pl

# hłasko

nazwisko polskie, m.in. Marek Hłasko (1934-69), prozaik

SJP.pl

- Beata Hłasko (1908–1975) – polska tłumaczka literatury skandynawskiej
- Jan Hłasko (1855–1881) – student Akademii Medyko-Chirurgicznej w Petersburgu, działacz socjalistyczny.
- Józef Hłasko (1856–1934) – polski działacz polityczny
- Józef Hłasko (1899–1944) – polski wojskowy, kapitan, uczestnik powstania warszawskiego
- Maciej Hłasko (1906–1939) – polski prawnik
- Marek Hłasko (1934–1969) – polski pisarz

Wikipedia

# hłudnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hłudna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Hłudno n.

:: fż. hłudnianka ż.

przym. hłudzieński

Wiktionary

# hłudnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hłudna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Hłudno n.

:: fm. hłudnianin m.

przym. hłudzieński

Wiktionary

# hłudno

wieś w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim

SJP.pl

Hłudno (w latach 1977–1981 Chłodnik) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Nozdrzec.

W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej w Hłudnie Dolnym i Górnym był Ludwik Skrzyński.

Wikipedia

# hłudzieński

→ Hłudno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Hłudna

Wiktionary

#### Patrz:

Hłudno

#### Powiązane:

rzecz. Hłudno n., hłudnianin m., hłudnianka ż.

Wiktionary

# i

1. litera;
2. spójnik pełniący wiele funkcji w zdaniu;
3. wykrzyknik oznaczający m.in. zniecierpliwienie, rozczarowanie, lekceważenie; ii; iii;
4. symbol natężenia prądu zmiennego;
5. symbol jednostki urojonej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła dwunastej litery alfabetu polskiego;

Wiktionary

I (minuskuła: i) – dziewiąta litera alfabetu łacińskiego, dwunasta litera alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku samogłoskę przednią wysoką, np. [i] lub [ɪ].

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|I.}}

źródła.

== I (język afar.) ==

wymowa.

IPA|i.

znaczenia.

litera

(1.1) I, majuskuła dziewiątej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: i, AS: i

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|I.}}

źródła.

== I (język afar.) ==

wymowa.

IPA|i.

znaczenia.

litera

(1.1) I, majuskuła dziewiątej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: i

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|I.}}

źródła.

== I (język afar.) ==

wymowa.

IPA|i.

znaczenia.

litera

(1.1) I, majuskuła dziewiątej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: i

Wiktionary

# i-cing

[czytaj: icing] chińska księga wróżb, klasyczne dzieło literatury chińskiej; I Ching, Yijing

SJP.pl

# i-ja

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca końskie rżenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koń stanął dęba, wydając z siebie głośne: – I-ja!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ihaha, ichacha, ihahaha, ihahaa, iaa, i-jja

Wiktionary

# i-jja

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca końskie rżenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koń stanął dęba, wydając z siebie głośne: – I-jja!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ihaha, ichacha, ihahaha, ihahaa, iaa, i-ja

Wiktionary

# i.

skrót od: imię

SJP.pl

# i.a.

skrót od: inter alia (z łaciny: między innymi)

SJP.pl

# i.e.

skrót od: id est (z łaciny: to jest, to znaczy)

SJP.pl

# i.h.s.

w starożytnym chrześcijaństwie: symbol i monogram Jezusa; IHS

SJP.pl

# i.m.

skrót od: in margine (z łaciny: z brzegu, na marginesie)

SJP.pl

Zastrzyk domięśniowy, in. iniekcja domięśniowa (łac. iniectio intramuscularis, i.m.) – wprowadzenie igły do mięśnia, w celu wprowadzenia roztworu (najczęściej leku). Podawane objętości nie powinny przekraczać 5 ml. Płyny do wstrzyknięć domięśniowych powinny mieć pH 7,0, być izoosmotyczne lub słabo hiperosmotyczne, aby zwiększyć przenikanie leku do otaczających tkanek. Wchłaniają się w czasie 10–15 min.

Wikipedia

# i.n.c.

skrót od: in nomine Christi (z łaciny: w imię Chrystusa); INC

SJP.pl

# i.n.d.

skrót od łacińskiego: in nomine Dei - w imię Boże; IND

SJP.pl

# i.n.r.i.

skrót od: Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum - Jezus Nazarejczyk Król Żydowski, napis umieszczany na krucyfiksach; INRI

SJP.pl

# i/lub

spójnik

(1.1) łącznik pomiędzy warunkami, które muszą zajść jednocześnie lub alternatywnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stocznia to przedsiębiorstwo produkujące i/lub konserwujące statki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: i‿ˈlup, AS: i‿lup

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lub

Wiktionary

# i/o

symbol

(1.1) elektron. inform. wejście / wyjście

Wiktionary

Urządzenie wejścia-wyjścia, urządzenie we-wy, urządzenie we/wy, urządzenie I/O – urządzenie do komunikacji systemu komputerowego z jego użytkownikiem lub innym systemem przetwarzania danych. Często służy ono do zamiany wielkości fizycznych na dane przetwarzane przez system lub odwrotnie. Na przykład mysz komputerowa przetwarza kierunek i prędkość ruchu po powierzchni, odbiornik GPS aktualne położenie geograficzne, a monitor komputera przetwarza dane komputerowe na obraz przedstawiany na wyświetlaczu.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) pierwsze litery etym|ang. input / output

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== I/O (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = elektron. inform. input / output → wejście / wyjście

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) pierwsze litery etym|ang. input / output

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== I/O (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = elektron. inform. input / output → wejście / wyjście

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# iaa

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca końskie rżenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koń stanął dęba, wydając z siebie głośne: – Iaa!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ihaha, ichacha, ihahaha, ihahaa, i-ja, i-jja

Wiktionary

# iaaf

skrótowiec

(1.1) = sport. International Association of Athletics Federations → Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych

(1.2) = sport. przest. International Amateur Athletics Federation → Międzynarodowa Amatorska Federacja Lekkiej Atletyki

Wiktionary

# iab

ang. Interactive Advertising Bureau

SJP.pl

# iaea

skrót od: International Atomic Energy Agency - Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej

SJP.pl

# iaido

japońska sztuka walki, forma szermierki prowadzonej przy użyciu miecza

SJP.pl

Iaidō (jap. 居合道 iaidō) – sztuka dobywania miecza (katana), japońska odmiana szermierki. Jest to zarazem jedna z japońskich sztuk walki określanych wspólnym mianem budō.

Słowo iaidō składa się z trzech znaków oznaczających w uproszczeniu: i – być; ai – pasować, nadawać się, być właściwym; dō – droga, sposób, metoda.

Wikipedia

# ian

anglosaskie imię męskie pochodzenia szkockiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) anglosaskie imię męskie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sieci pojawił się kolejny już zwiastun świetnie zapowiadającego się dramatu z Helen Mirren i Ianem McKellenem.

Wiktionary

# iapetus

satelita Saturna

SJP.pl

- Japet – księżyc Saturna
- Japet – w mitologii greckiej jeden z tytanów
- Japet – w mitologii greckiej ojciec Bufagosa
- Japet (Japetus) – paleozoiczny ocean

Wikipedia

# iata

skrót od: ang. International Air Transport Association (Zrzeszenie Międzynarodowego Transportu Lotniczego), organizacja międzynarodowa zajmująca się rozwojem, bezpieczeństwem transportu powietrznego; Iata

SJP.pl

# ib.

skrót od: ibidem - łac. tamże; ibid.

SJP.pl

# ibadan

miasto w Nigerii

SJP.pl

Ibadan – miasto w południowo-zachodniej Nigerii, ośrodek administracyjny stanu Oyo. Około 5,1 mln mieszkańców (2011), w 1991 1,3 mln. Drugie pod względem wielkości miasto kraju.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, włókienniczy, drzewny, metalowy, środków transportu, rzemieślniczy oraz chemiczny.

Wikipedia

# ibadański

→ Ibadan (miasto w Nigerii)

SJP.pl

# ibadyci

członek umiarkowanego odłamu muzułmańskiego ugrupowania religijnego charydżytów; odłam ten wyodrębnił się w VII wieku w Iraku

SJP.pl

Wikipedia

# ibadycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z ibadytami lub ibadytyzmem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ibadyta mos., ibadytka ż., ibadyzm mrz., ibadytyzm mrz.

Wiktionary

# ibadyta

członek umiarkowanego odłamu muzułmańskiego ugrupowania religijnego charydżytów; odłam ten wyodrębnił się w VII wieku w Iraku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca ibadytyzmu, umiarkowanego odłamu charydżytów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ibadytyzm mrz.

przym. ibadycki

Wiktionary

# ibadytka

→ ibadyta

SJP.pl

#### Patrz:

ibadyta

# ibadytyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. odłam islamu, umiarkowane odgałęzienie charydżytów;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ibadyta mos.

przym. ibadycki

Wiktionary

# ibeelowiec

pracownik IBL-u (Instytutu Badań Literackich); iblowiec, IBL-owiec

SJP.pl

# ibeelowski

dotyczący IBL-u (Instytutu Badań Literackich); iblowski, IBL-owski

SJP.pl

# iber

1. członek ludu nieindoeuropejskiego, zamieszkującego starożytną Iberię;
2. członek ludu nieznanego pochodzenia, zasiedlającego w starożytności wschodnie wybrzeże Półwyspu Iberyjskiego

SJP.pl

# iberia

1. starożytna nazwa Hiszpanii;
2. hiszpańskie linie lotnicze;
3. górzysta kraina w Azji, dziś Gruzja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. starożytna nazwa Hiszpanii

(1.2) hist. staroż. starożytna kraina we wschodniej Gruzji

Wiktionary

- Półwysep Iberyjski – półwysep w południowo-zachodniej Europie
- Królestwo Iberii – starożytna kraina we wschodniej Gruzji
- Iberia – starożytna nazwa Hiszpanii
- Iberia – hiszpańskie linie lotnicze

Miejscowości w USA:

- Iberia – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Miller
- Iberia – jednostka osadnicza w stanie Ohio, w hrabstwie Morrow

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: iˈbɛrʲja, AS: iberʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. iberystyka ż., Iber m., Iberyjka ż.

przym. iberyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) współcz. Kartlia

Wiktionary

# iberoamerykański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do krajów Ameryki, w których językiem oficjalnym jest hiszpański lub portugalski

(1.2) odnoszący się do kultury krajów Ameryki opartej na języku hiszpańskim lub portugalskim

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Boom iberoamerykański dotyczył literatury hiszpańskojęzycznej: argentyńskiej, meksykańskiej, kubańskiej, kolumbijskiej, peruwiańskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌibɛrɔãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: iberoãmerykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hispanoamerykański, latynoski

Wiktionary

# iberowie

1. członek ludu nieindoeuropejskiego, zamieszkującego starożytną Iberię;
2. członek ludu nieznanego pochodzenia, zasiedlającego w starożytności wschodnie wybrzeże Półwyspu Iberyjskiego

SJP.pl

Iberowie (łac. Hibērī, stgr. Ἴβηρες) − lud nieznanego pochodzenia, prawdopodobnie berberskiego i w starożytności zasiedlający wschodnie wybrzeże Półwyspu Iberyjskiego. W połowie V wieku p.n.e. zmieszali się z Celtami, przybyłymi z terenów dzisiejszej Francji przez przełęcze w Pirenejach. W wyniku tego powstał lud Celtyberów.

Wikipedia

# iberyjka

1. członkini ludu nieindoeuropejskiego, zamieszkującego starożytną Iberię;
2. członkini ludu nieznanego pochodzenia, zasiedlającego w starożytności wschodnie wybrzeże Półwyspu Iberyjskiego

SJP.pl

# iberyjski

przymiotnik od: Iberia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii

(1.2) geogr. hist. związany z Iberią na Kaukazie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Iberia ż., Iber mos., Iberka ż., Iberyjczyk mos., Iberyjka ż., iberystyka ż., iberysta mos., iberystka ż.

przym. iberystyczny

Wiktionary

# iberyjskość

→ iberyjski

SJP.pl

#### Patrz:

iberyjski

# iberysta

znawca języka, literatury, kultury Hiszpanii i Portugalii

SJP.pl

# iberystka

→ iberysta

SJP.pl

#### Patrz:

iberysta

# iberystyczny

→ iberystyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z iberystyką, dotyczący iberystyki

Wiktionary

#### Patrz:

iberystyka

#### Powiązane:

rzecz. iberystyka ż., iberysta mos., iberystka ż.

przym. iberyjski

Wiktionary

# iberystyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o języku, historii i kulturze hiszpańskiej i portugalskiej

(1.2) kierunek studiów poświęcony iberystyce (1.1)

(1.3) wydział wyższej uczelni obejmujący studia w zakresie iberystyki (1.1)

Wiktionary

Iberystyka – dział nauki zajmujący się literaturą, kulturą, historią Hiszpanii i Portugalii oraz językami: hiszpańskim i portugalskim. Iberystyka jako nauka na uniwersytecie podzielona jest na dwie sekcje:

- hispanistykę – obejmującą naukę języka hiszpańskiego oraz obejmującą wiedzę na temat Hiszpanii i krajów hiszpańskojęzycznych.
- portugalistykę – obejmującą naukę języka portugalskiego oraz wiedzę na temat kultury i historii Portugalii i krajów portugalskojęzycznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Na uniwersytetach iberystyka jest w tej chwili jednym z najbardziej obleganych kierunków – podobnie jak filologia rosyjska, która także wraca do łask.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Iberia ż., iberysta m., iberystka ż.

przym. iberyjski, iberystyczny

Wiktionary

# iberyzm

1. w językoznawstwie: zapożyczenie z języka iberyjskiego, zwłaszcza z iberoamerykańskiego;
2. koncepcja wspólnego rozwoju całego Półwyspu Iberyjskiego bez podziału na regiony i państwa; paniberyzm

SJP.pl

# ibid.

skrót od: ibidem - łac. tamże; ib.

SJP.pl

# ibidem

określenie używane w przypisach: tamże

SJP.pl

Ibidem (łac. ibidem „tamże”, „w tym samym miejscu”; skracane do ibid., w pracach anglojęzycznych także ibid) – skrót używany w przypisach, cytatach lub tekstach źródłowych dla wskazania na ostatnio cytowaną pozycję. Inne znaczenie: „To pojęcie/zwrot jest również określone we wskazanym dokumencie”.

Wikipedia

# ibis

duży ptak błotno-moczarowy z rodziny o tej samej nazwie; ibis kasztanowaty i ibis czczony (otaczany kultem w starożytnym Egipcie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak brodzący z podrodziny ibisów, nazwa systematyczna|Threskiornithinae|ref=tak.;

Wiktionary

- ibisowate (Threskiornithidae) – rodzina ptaków
- Ibis – sieć hoteli
- IBIS – prętowe działo plazmowe, skonstruowane w Instytucie Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana w Świerku
- IBIS - (ang. I/O Buffer Information Specification) – standard opisu elektrycznych (analogowych) właściwości portów wejściowych oraz wyjściowych cyfrowych układów scalonych
- IBIS - robot przeznaczony do działań pirotechnicznych oraz rozpoznania, produkowany przez Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów
- Ibis (czasopismo) – czasopismo ornitologiczne

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do Polski ibisy zalatują sporadycznie.

(1.1) Warugi poznawaliśmy po czepku z piór na głowie, a gdy przeleciało nad nami stado ibisów z groteskowo zagiętymi ku dołowi dziobami, nie było już wątpliwości, że zbliżaliśmy się do wielkiej wody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈibʲis, AS: ibʹis

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ibisowate lm nm.

Wiktionary

# ibiski

popstrucha ibiska - gatunek muchówki z rodziny popstruchowatych

SJP.pl

# ibisodziób

gatunek ptaka z rodziny ostrygojadów

SJP.pl

Ibisodziób (Ibidorhyncha struthersii) – gatunek średniej wielkości ptaka będący jedynym przedstawicielem podrodziny ibisodziobów (Ibidorhynchinae) w rodzinie ostrygojadów (Haematopodidae).

Wikipedia

# ibisowate

rodzina ptaków z rzędu brodzących, o zróżnicowanych rozmiarach ciała, długich nogach i długim, charakterystycznie zakrzywionym dziobie, zamieszkujących środowiska wodno-błotne strefy międzyzwrotnikowej, a także w kilku obszarach umiarkowanej

SJP.pl

Ibisy, ibisowate (Threskiornithidae) – rodzina ptaków z rzędu pelikanowych (Pelecaniformes). Obejmuje gatunki brodzące, zamieszkujące strefy klimatów równikowych, zwrotnikowych i podzwrotnikowych całego świata, nieliczne gatunki pojawiają się w strefie klimatów umiarkowanych.

Wikipedia

# ibisowaty

o cechach ibisowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# ibisy

rodzina dużych ptaków błotno-moczarowych występujących w Afryce, Ameryce, Azji, rzadko w południowo-wschodniej Europie

SJP.pl

Ibisy, ibisowate (Threskiornithidae) – rodzina ptaków z rzędu pelikanowych (Pelecaniformes). Obejmuje gatunki brodzące, zamieszkujące strefy klimatów równikowych, zwrotnikowych i podzwrotnikowych całego świata, nieliczne gatunki pojawiają się w strefie klimatów umiarkowanych.

Wikipedia

# ibisz

nazwisko

SJP.pl

Krzysztof Ibisz (ur. 25 lutego 1965 w Warszawie) – polski aktor, prezenter telewizyjny, dziennikarz, producent i przedsiębiorca, poseł na Sejm I kadencji.

Wikipedia

# ibiszek

roślina zielna lub drzewo z rodziny ślazowatych, rosnące w około 200 gatunkach w strefie zwrotnikowej i podzwrotnikowej; ketmia, hibiskus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. pot. hibiskus, ketmia

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hibiskus, ketmia

Wiktionary

# ibiza

1. hiszpańska wyspa na Morzu Śródziemnym;
2. model samochodu marki Seat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów;

(1.2) geogr. urb. miasto, stolica wyspy Ibiza (1.1)

(1.3) mot. model samochodu osobowego hiszpańskiej marki SEAT;

Wiktionary

Ibiza (kat. Eivissa) – trzecia co do wielkości i druga co do liczby ludności wyspa hiszpańskiego archipelagu Baleary, położona w zachodniej jego części. Powierzchnia 571 km², największa w grupie Pitiuz.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) 25-latek zginął skacząc z siódmego piętra hotelu do basenu na hiszpańskiej Ibizie (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈbʲiza, AS: ibʹiza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ibizyjczyk mos., Ibizyjka ż., ibizyjski mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. Iwika

Wiktionary

# ibj

Instytut Badań Jądrowych, centrum rozwoju badań naukowych

SJP.pl

# ibl

[czytaj: ibl albo ibeEL]
1. Instytut Badań Literackich;
2. Instytut Badawczy Leśnictwa

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = nauk. liter. Instytut Badań Literackich;

(1.2) = nauk. leśn. Instytut Badawczy Leśnictwa;

Wiktionary

# ibl-owiec

[czytaj: iblowiec albo ibeelowiec] pracownik IBL-u (Instytutu Badań Literackich); iblowiec, ibeelowiec

SJP.pl

# ibl-owski

→ IBL; iblowski; ibeelowski

SJP.pl

# iblis

w wierzeniach muzułmańskich: diabeł, szatan; eblis

SJP.pl

Iblis, arab. إِبْلِيسْ – imię własne diabła w tradycji muzułmańskiej.

Prawdopodobnie jest to skrótowa forma greckiego διάβολος, która pojawiła się w wyniku kontaktu z tradycją chrześcijańską. Arabscy filologowie wywodzą ten termin od arabskiego rdzenia bls, gdyż Iblis „nie ma po co oczekiwać (ublisa) Boskiego miłosierdzia”. Iblis jest również znany jako aduww Allah (wróg Boga) lub po prostu aduww.

Wikipedia

# iblowiec

pracownik IBL-u (Instytutu Badań Literackich); ibeelowiec, IBL-owiec

SJP.pl

# iblowski

dotyczący IBL-u (Instytutu Badań Literackich); IBL-owski, ibeelowski

SJP.pl

# ibm

[czytaj: aj-bi-em, możliwe też: i-be-em] skrót od: International Business Machines - jedna z najstarszych amerykańskich firm informatycznych na świecie

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) inform. ekon. nazwa koncernu informatycznego i marki produktów;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W roku 1981 został skonstruowany przez firmę IBM pierwszy komputer osobisty z procesorem 8088.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: aj‿bʲi‿ˈɛ̃m, AS: ai ̯‿bʹi‿ẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. IBM-owski

Wiktionary

# ibm-owski

[czytaj: aj-bi-emowski, możliwe też: i-be-emowski] przymiotnik od: IBM (firma komputerowa)

SJP.pl

# ibn

syn (w imionach arabskich); ben, bin

SJP.pl

# ibo

jeden z głównych języków w Nigerii (obok języków hausa i joruba); igbo

SJP.pl

Ibo, także: Ibowie, Igbo, Igbowie – grupa etniczna zamieszkująca głównie Nigerię, licząca ponad 32 miliony osób. W czasach przedkolonialnych Ibo stworzyli ośrodek cywilizacyjny u zbiegu rzek Niger i Benue. Odkryte tu ruiny Ibo-Ukuwu z VIII wieku n.e. pozwalają stwierdzić, że lud ten zamieszkuje te tereny przynajmniej od kilkunastu wieków. Niektórzy archeologowie oceniają, że nawet od 6000 lat. Według niektórych źródeł pochodzą od Hebrajczyków lub Egipcjan. Mają regularne rysy i pociągłe twarze.

Wikipedia

# ibogaina

jeden z najsilniejszych alkaloidów psychoaktywnych, stosowany w leczeniu uzależnień

SJP.pl

Ibogaina – organiczny związek chemiczny, indolowy psychoaktywny alkaloid wyekstrahowany z kory afrykańskiej rośliny Tabernanthe iboga. Ibogaina należy do rodziny tryptamin.

Ibogainę stosuje się eksperymentalnie do leczenia uzależnień oraz przy usuwaniu symptomów reakcji abstynencyjnej organizmu po odstawieniu narkotyków uzależniających fizycznie. Stwierdzono, że ibogaina jest skuteczna przy leczeniu uzależnień od kokainy, heroiny, etanolu i nikotyny. Ibogaina jest też czasem stosowana jako lek pomocniczy przy psychoterapii. Jak dotąd nie stwierdzono, aby ibogaina wykazywała właściwości uzależniające.

Wikipedia

# ibp

skrót od: Instytut Badań Pedagogicznych

SJP.pl

# ibrahim

arabskie imię męskie, m.in.: Ibrahim, syn proroka Mahometa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ibrahim (arab. إبراهيم, Ibrāhīm) – imię arabskie, pochodzące od starotestamentowego Abrahama.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ojciec nadał mu imię Ibrahim ze względu na czczonego również w islamie patriarchę Abrahama.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈbraxʲĩm, AS: ibraχʹĩm

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|tur|İbrahim., etymn|arab|إبراهيم. < etym|hebr|אברהם. < akad.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ibrahim

* bułgarski: (1.1) Ибрахим m.

* francuski: (1.1) Ibrahim m.

* rosyjski: (1.1) Ибрахим m.

* włoski: (1.1) Ibrahim m.

źródła.

== Ibrahim (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Ibrahim

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ibrahimostwo

Ibrahim z małżonką; Ibrahimowie

SJP.pl

# ibrahimowie

arabskie imię męskie, m.in.: Ibrahim, syn proroka Mahometa

SJP.pl

# ibrahimowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ibrahima lub z nim związany

SJP.pl

# ibramowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ibramowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ibramowice nmos., ibramowiczanin m., ibramowiczanka ż.

Wiktionary

# ibramowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ibramowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ibramowice nmos.

:: fż. ibramowiczanka ż.

przym. ibramowicki

Wiktionary

# ibramowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ibramowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ibramowice nmos.

:: fm. ibramowiczanin m.

przym. ibramowicki

Wiktionary

# ibrd

ang. International Bank for Reconstruction and Development, Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, wyspecjalizowana organizacja ONZ

SJP.pl

# ibsen

nazwisko, np. Henrik Ibsen (1828 - 1906), dramaturg norweski

SJP.pl

# ibsenistyczny

→ ibsenizm

SJP.pl

#### Patrz:

ibsenizm

# ibsenizm

nurt w twórczości literackiej oparty na dramatach Henryka Ibsena, przedstawiający walkę jednostki z zakłamaniem społeczeństwa

SJP.pl

# ibsenowski

charakterystyczny dla twórczości Ibsena; taki, jak w dramatach Ibsena

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liter. dotyczący życia i twórczości Ibsena, charakterystyczny, typowy dla Ibsena lub jego twórczości, taki jak u Ibsena

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ibsen mos.

Wiktionary

# ibuk

rzadko: e-book;
1. książka w wersji elektronicznej; e-książka (rzadko);
2. urządzenie do odczytania takiej książki

SJP.pl

# ibuprofen

niesteroidowy lek o silnym działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwgorączkowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego

Wiktionary

Wikipedia

# ibuprom

lek przeciwgorączkowy, przeciwzapalny i przeciwbólowy

SJP.pl

Wikipedia

# ibutton

[czytaj: ajbaton] układ scalony w małej obudowie, używany jako klucz elektroniczny; pastylka Dallas

SJP.pl

# ic

skrótowiec

(1.1) = InterCity (rodzaj pociągów);

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z Wrocławia do Kołobrzegu kursuje pociąg IC „Fregata”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: i‿ˈt͡sɛ, AS: i‿ce

Wiktionary

# ica

Ica – miasto w południowo-zachodnim Peru, w Andach Środkowych, przy Drodze Panamerykańskiej.

Dominującą gałęzią przemysłu jest włókiennictwo (uprawa bawełny), cukrownictwo i winiarstwo. Każdego roku w pierwszej połowie marca w mieście organizowane jest wielkie święto wina z tańcami i śpiewami. Liczba ludności wynosi około 259 tys. mieszkańców (2013). W mieście znajduje się również uniwersytet.

Wikipedia

# icc

skrót od:
1. International Chamber of Commerce - Międzynarodowa Izba Handlowa;
2. International Criminal Court - Międzynarodowy Trybunał Karny;
3. International Color Consortium - Międzynarodowe Konsorcjum Kolorystyczne;
4. International Cricket Council - Międzynarodowa Rada Krykieta

SJP.pl

# icchak

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Izaak (Icchak, Jic`chak, Icaak) – imię męskie pochodzenia hebrajskiego. Wywodzi się od słowa יצחק oznaczającego „śmiech”, jishak („Bóg uśmiechnął się”). Imię teoforyczne ze składnikiem isha. Imię Izaak nosił starotestamentowy syn Abrahama, brat Ismaela, patriarcha Izaak.

Wikipedia

# ice

skrót od: Intercity-Express - kategoria pociągów dużych prędkości

SJP.pl

symbol

(1.1) …umieszczany na specjalnych kartach i w osobistych telefonach, który informuje ratowników medycznych kogo powiadomić w nagłych wypadkach;

Wiktionary

# iceberg

[czytaj: ajsberg] pływająca po morzu góra lodowa oderwana od lodowca

SJP.pl

# iceboard

[czytaj: ajsbord]
1. specjalna deska do jeżdżenia po lodzie; deska iceboardowa;
2. jazda na takiej desce; iceboarding

SJP.pl

# iceboardzista

[czytaj: ajsbordzista] osoba uprawiająca iceboard

SJP.pl

# icek

1. potocznie, lekceważąco o Żydzie; Icek;
2. nitka przymocowywana do wanty pokazująca kierunek wiatru pozornego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobniała forma hebrajskiego imienia Izaak

(1.2) zdrobniała forma hebrajskiego imienia Icchak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) lekcew. Żyd

Wiktionary

- icek – prosty przyrząd stosowany w żeglarstwie oraz lotnictwie
- polskie zdrobnienie imienia Izaak, używane jako obraźliwe, pogardliwe określenie Żydów – te „icki", podobnie jak zdrobnienie od imienia Mojżesz – ten „mosiek"/te „mośki"

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ickowi smakują szabatowe łakocie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈit͡sɛk, AS: icek

Wiktionary

# icemaster

[czytaj: ajsmaster] środowiskowo: osoba przygotowująca do użytku taflę lodowiska; ice master, lodomistrz

SJP.pl

# icesurfing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) windsurfing lodowy

Wiktionary

# icftu

ang. International Confederation of Free Trade Unions, Międzynarodowa Konfederacja Wolnych Związków Zawodowych (MKWZZ), międzynarodowa centrala związków zawodowych

SJP.pl

# ich

zaimek osobowy

SJP.pl

zaimek dzierżawczy

(1.1) 3. os. lm.

forma zaimka.

(2.1) D. i B. od: oni

(2.2) D. od: one

Wiktionary

- Ich – album rapera Sido
- Das Ich – niemiecki projekt muzyczny
- intracerebral hemorrhage – krwotok śródmózgowy
- Międzynarodowa Konferencja ds. Harmonizacji (ICH)
- ICH – skrót od United States Interagency Council on Homelessness
- ICH – skrót od I/O Controller Hub

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ich dzieci strasznie hałasują.

(2.1) Kowalscy mieli być, ale jeszcze ich nie ma.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ix, AS: iχ

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ichni

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. ichni

Wiktionary

# ichabod

okrzyk wyrażający żal za utraconą chwałą

SJP.pl

# ichacha

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca końskie rżenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koń stanął dęba i zarżał głośno: – Ichacha!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ihahaha, ihahaa, iaa, i-ja, i-jja

Wiktionary

# ichmość

dawniej: liczba mnoga od jegomość lub jejmość; tytuł grzecznościowy stosowany w odniesieniu do osób szlacheckiego pochodzenia; ich miłość

SJP.pl

# ichmoście

dawniej: liczba mnoga od jegomość lub jejmość; tytuł grzecznościowy stosowany w odniesieniu do osób szlacheckiego pochodzenia; ich miłość

SJP.pl

# ichmościowie

dawniej: liczba mnoga od jegomość lub jejmość; tytuł grzecznościowy stosowany w odniesieniu do osób szlacheckiego pochodzenia; ich miłość

SJP.pl

# ichneumon

zwierzę drapieżne z rodziny łasz; mangusta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. zob. mangusta.

Wiktionary

Gąsienicznik (Ichneumon) – rodzaj błonkoskrzydłych z rodziny gąsienicznikowatych i podrodziny Ichneumoninae.

Przedstawiciele rodzaju są parazytoidami, których larwy rozwijają się w ciele żywicieli. Większość gatunków to endopasożyty porażające poczwarki motyli z grupy Macrolepidoptera. W rodzaju tym przeważają idiobionty, ale znaleźć tu można również koinobionty, które porażają larwę zanim ta przeobrazi się w poczwarkę. Istnieją zarówno gatunki wysoko polifagiczne, jak i ograniczone do jednego gatunku żywiciela.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) […] to łatwo pojmie nie tylko tak przenikliwy umysł jak twój, panie, albo jak umysł krokodyla, kota lub ichneumona, ale nawet zwykły, miałki rozum człowieczy […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ixˈnɛwmɔ̃n, AS: iχneu̯mõn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mangusta, szczur faraona

Wiktionary

# ichneumony

zwierzę drapieżne z rodziny łasz; mangusta

SJP.pl

Mangustowate, ichneumony (Herpestidae) – rodzina ssaków łożyskowych z podrzędu kotokształtnych (Feliformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora).

Wikipedia

# ichni

potocznie: obcy, należący do nich; ich, ichniejszy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. nie nasz, należący do jakiejś grupy, charakterystyczny dla grupy, o której mowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powiedziano mi wtedy, że każdy może zatelefonować do ichniego urzędu skarbowego i dowiedzieć się, ile zarabia i ile podatku płaci dowolnie wskazany obywatel.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈixʲɲi, AS: iχʹńi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ichniejszy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ichniejszy

Wiktionary

# ichniejszy

potocznie: obcy, należący do nich; ich, ichni

SJP.pl

# ichnolog

specjalista w dziedzinie ichnologii

SJP.pl

# ichnologia

nauka badająca skamieniałe ślady prehistorycznych zwierząt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) paleont. nauka badająca skamieniałe ślady zwierząt kopalnych

Wiktionary

Ichnologia (gr. íchnos – trop, ślad stopy + lógos – nauka) – dział paleozoologii, nauka zajmująca się badaniem skamieniałych śladów zwierząt kopalnych. Na podstawie analizy tych śladów czyniono próby ich rekonstrukcji.Podobną dziedziną badającą nowoczesne ślady jest neoichnologia

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ichnologiczny

Wiktionary

# ichor

(mitologia grecka) krew bogów w postaci eterycznej cieczy

SJP.pl

Ichor (gr. ἰχώρ) – słowem tym Homer określił w Iliadzie krew bogów (por. Iliada 5. 340). W późniejszych traktatach medycznych słowem tym określa się wysięk w opozycji do krwi i ropy, natomiast w pismach Platona i Arystotelesa termin ten odnosi się do limfy lub surowicy krwi. Jest koloru złotego.

Wikipedia

# icht.

skrót od: ichtiologia, ichtiologiczny

SJP.pl

# ichthys

ichtys;
1. słowo, którego 6 liter stanowi skrót chrześcijańskiego wyznania wiary (Iesous Christos Theou Yios Soter - Jezus Chrystus Syn Boga Zbawiciel);
2. ryba - symbol w sztuce wczesnochrześcijańskiej, znak rozpoznawczy pierwszych chrześcijan

SJP.pl

Wikipedia

# ichtio-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rybami

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈixtʲjɔ, AS: iχtʹi ̯o

Wiktionary

# ichtiobiolog

specjalista w dziedzinie ichtiobiologii

SJP.pl

# ichtiodont

olbrzymi rybokształtny gad i mięczak z okresu węgla kamiennego

SJP.pl

# ichtiofag

człowiek żywiący się głównie rybami

SJP.pl

# ichtiofauna

ogół gatunków ryb, występujących w danym czasie na określonym obszarze wodnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. gatunki ryb żyjące w zbiorniku wodnym

Wiktionary

Ichtiofauna – gatunki ryb zamieszkujące określony ciek, akwen lub obszar w jednym okresie. Do ichtiofauny zaliczane są gatunki ryb chrzęstnoszkieletowych i kostnoszkieletowych (tradycyjnie Pisces) oraz minogi.

Skład i liczebność ichtiofauny w zbiorniku wodnym zmienia się przez odłów, zarybianie, wypieranie przez gatunki obce, zwłaszcza gatunki inwazyjne oraz przez zmiany warunków panujących w zbiornikach wodnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jego prace badawcze dotyczą ichtiofauny polskich jezior tatrzańskich.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ryby

Wiktionary

# ichtiol

związek organiczny, gęsta ciecz o zapachu asfaltu; sulfobituminian amonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. gęsty, ciemnobrunatny płyn o nieprzyjemnym zapachu, mający działanie antyseptyczne i przeciwzapalne;

Wiktionary

Ichtiol i ichtamol (sulfobituminian amonu), łac. Ammonii bituminosulfonas, Ichthammolum) − bardzo lepkie ciecze o charakterystycznym zapachu przypominającym woń asfaltu. Wykazują właściwości bakteriostatyczne i przeciwzapalne. Składniki leków używanych w lecznictwie dermatologicznym. Stosowane miejscowo głównie w postaci maści, past, emulsji, zawiesin i roztworów do leczenia stanów zapalnych skóry, błon śluzowych i trudno gojących się ran. Zastosowanie ichtiolu w leczeniu schorzeń dermatologicznych opisał w 1882 r. Paul Unna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głównym składnikiem maści jest ichtiol, który zawiera związki siarki i ma dosyć nieprzyjemny, duszący zapach przypominający topiący się asfalt.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ichtiolowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sulfobituminian amonowy, ichtamol

Wiktionary

# ichtiolit

skamielina zawierająca szczątki ryby kopalnej

SJP.pl

# ichtiolog

specjalista w dziedzinie nauki o rybach; ryboznawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zool. uczony – specjalista badający ryby

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) zool. specjalistka z dziedziny ichtiologii

Wiktionary

Ichtiologia (gr. ιχθυς ikhthus „ryba”; λογος logos „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się rybami, ich systematyką, biologią, morfologią, embriologią, fizjologią, ekologią, rozsiedleniem geograficznym i paleontologią.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Irena jest ichtiologiem na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ichtiologia ż.

przym. ichtiologiczny

Wiktionary

# ichtiologia

dział zoologii poświęcony rybom; ryboznawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o rybach;

Wiktionary

Ichtiologia (gr. ιχθυς ikhthus „ryba”; λογος logos „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się rybami, ich systematyką, biologią, morfologią, embriologią, fizjologią, ekologią, rozsiedleniem geograficznym i paleontologią.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ichtiologia jest działem zoologii, ta zaś – biologii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌixtʲjɔˈlɔɟja, AS: iχtʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ichtiolog m.

przym. ichtiologiczny

Wiktionary

# ichtiologiczny

związany z nauką, wiedzą o rybach, hodowli ryb; ryboznawczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. związany z ichtiologią, dotyczący ichtiologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Zbiornik został zarybiony, zgodnie ze sztuką ichtiologiczną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌixtʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: iχtʹi ̯oloǵičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ichtiologia ż., ichtiolog m.

Wiktionary

# ichtiolokacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. poszukiwanie ryb w zbiornikach wodnych przy użyciu specjalistycznej aparatury

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ichtiolokacyjny

Wiktionary

# ichtiolowy

związany z ichtiolem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. składający się z ichtiolu, wykonany z ichtiolu, mający w składzie ichtiol

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie zapomnij kupić w aptece maści ichtiolowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ichtiol mrz.

Wiktionary

# ichtiolożka

→ ichtiolog

SJP.pl

#### Patrz:

ichtiolog

# ichtioparazytolog

specjalista w zakresie ichtioparazytologii

SJP.pl

# ichtioparazytologia

dział zoologii, nauka o pasożytach ryb

SJP.pl

# ichtiopatolog

specjalista badający przyczyny powstawania i przebieg chorób ryb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba będąca specjalistą w zakresie ichtiopatologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dalsze decyzje co do martwych węgorzy powinny zapaść po tym, gdy PZW otrzyma wyniki badań ichtiopatologa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ichtiopatologia ż.

przym. ichtiopatologiczny

Wiktionary

# ichtiopatologia

nauka badająca przyczyny powstawania i przebieg chorób ryb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wet. dziedzina nauki zajmująca się badaniem chorób ryb

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczorajsza analiza wody w kanale i śniętych ryb wykonana przez specjalistę z zakresu ichtiopatologii wykluczyła skażenie wody.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ichtiopatolog m.

przym. ichtiopatologiczny

Wiktionary

# ichtiopatologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) wet. związany z badaniem chorób ryb

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W nocy z 10 na 11 czerwca na zbiorniku w Kozłowej Górze przeprowadzono odłowy kontrolne do badań ichtiopatologicznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ichtiopatolog m., ichtiopatologia ż.

Wiktionary

# ichtiopsydalny

o mózgu: taki, w którym dominują jego tylne części

SJP.pl

# ichtiornis

rodzaj wymarłych ptaków z okresu późnej kredy

SJP.pl

Ichtiornis – rodzaj wymarłych ptaków z rodziny ichtiornisów (Ichthyornithidae).

Żył w epoce późnej kredy (ok. 93-71 mln lat temu) na terenach obu Ameryk i centralnej Azji. Długość ciała ok. 20 cm, wysokość ok. 15 cm, masa ok. 300 g. Jego szczątki znaleziono w Kanadzie, USA, Argentynie i w Uzbekistanie.

Wikipedia

# ichtiornisy

rodzaj wymarłych ptaków z okresu późnej kredy

SJP.pl

Ichtiornis – rodzaj wymarłych ptaków z rodziny ichtiornisów (Ichthyornithidae).

Żył w epoce późnej kredy (ok. 93-71 mln lat temu) na terenach obu Ameryk i centralnej Azji. Długość ciała ok. 20 cm, wysokość ok. 15 cm, masa ok. 300 g. Jego szczątki znaleziono w Kanadzie, USA, Argentynie i w Uzbekistanie.

Wikipedia

# ichtioskop

elektroniczne urządzenie slużące do wykrywania ławic ryb

SJP.pl

# ichtioskopowy

związany z ichtioskopem

SJP.pl

# ichtiostega

najstarszy płaz kopalny, forma przejściowa pomiędzy rybami i płazami posiadająca cechy obu gromad; rybopłaz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) paleont. zool. nazwa systematyczna|Ichthyostega|ref=tak., rodzaj jednego z najstarszych płazów, uznawanego za formę przejściową pomiędzy rybami a płazami

Wiktionary

Ichtiostega (Ichthyostega; rybopłaz) – jeden z pierwszych przedstawicieli czworonogów, forma przejściowa między rybami a płazami. Zaliczany do wymarłego rzędu Ichthyostegalia. Szczątki tego wymarłego pierwotnego płaza znalazła w roku 1932 – w dewońskich skałach osadowych liczących ok. 365 mln lat, we wschodniej Grenlandii – ekipa pod kierownictwem szwedzkiego paleontologa, Gunnara Säve-Söderbergha. Następne znaleziska w tym rejonie poczyniono w latach następnych, aż do 1955. Wraz z inną podobną, choć jeszcze prymitywniejszą formą (Acanthostega), u której zachowały się skrzela, ichtiostega jest prawdopodobnie jednym z pierwszych lądowych kręgowców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ichtiostega raczej nie przebywała zbyt długo na lądzie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rybopłaz, pot. czworonożna ryba

Wiktionary

# ichtiostegowce

rząd płazów z podgromady labiryntodontów

SJP.pl

# ichtiotoksyna

jad znajdujący się we krwi niektórych gatunków ryb, np. węgorzy, mogący wywołać zatrucie w przypadku dostania się do krwi człowieka

SJP.pl

Ichtiotoksyna – biotoksyna o działaniu podobnym do działania jadu węży, znajdująca się w surowicy krwi węgorza europejskiego. U ssaków, w tym człowieka, wywołuje drżenie mięśni, hemolizę krwinek, porażenie ośrodka oddechowego i serca. Podgrzana do temperatury 58 °C traci toksyczne właściwości i ulega rozkładowi.

W szerszym znaczeniu termin ichtiotoksyna jest stosowany w odniesieniu do wszelkich toksyn wytwarzanych przez ryby.

Wikipedia

# ichtiotyczny

→ ichtioza

SJP.pl

#### Patrz:

ichtioza

# ichtiowegetarianizm

forma wegetarianizmu dopuszczająca spożywanie ryb; ichtiwegetarianizm

SJP.pl

# ichtioza

wrodzona choroba skórna polegająca na nadmiernym łuszczeniu i wysuszaniu się naskórka

SJP.pl

Rybia łuska (stgr. ιχθύωσις, tworzący rybę, łac. ichthyosis) – grupa genetycznie uwarunkowanych chorób skóry (genodermatozy związane z nadmiernym rogowaceniem) charakteryzująca się uogólnionym nadmiernym rogowaceniem z tworzeniem się hiperkeratotycznych nawarstwień i dachówkowato ułożonych łusek (stąd nazwa rybiej łuski).

Wikipedia

# ichtiozaur

morski gad kopalny z okresu mezozoicznego, charakteryzujący się długim, uzębionym pyskiem; ichtiozaurus, rybojaszczur

SJP.pl

Ichtiozaur (Ichthyosaurus) – rodzaj ichtiozaura z rodziny Ichthyosauridae; jego nazwa znaczy „rybi jaszczur”.

Żył w okresie wczesnej jury (około 200–176 mln lat temu) na terenach współczesnych Ameryki Północnej, Azji i Europy. Jego szczątki znaleziono na Grenlandii, w Niemczech, Chinach, Kanadzie i USA.

Wikipedia

# ichtiozaurus

morski gad kopalny z okresu mezozoicznego, charakteryzujący się długim, uzębionym pyskiem; rybojaszczur, ichtiozaur

SJP.pl

# ichtiozaury

morski gad kopalny z okresu mezozoicznego, charakteryzujący się długim, uzębionym pyskiem; ichtiozaurus, rybojaszczur

SJP.pl

Ichtiozaury (Ichthyosauria, od gr. ichtio – ryba + sauros – jaszczur) – rząd gadów morskich, które pojawiły się we wczesnym triasie, a największe zróżnicowanie osiągnęły od środkowego triasu do środkowej jury. We wczesnej kredzie zaczęły ustępować miejsca plezjozaurom, a od cenomanu także i mozazaurom, by ostatecznie wymrzeć na początku późnej kredy, pod koniec cenomanu, ok. 27 mln lat przed wielkim wymieraniem kredowym. Były jednymi z najpowszechniejszych wśród wyższych kręgowców morskich. W erze mezozoicznej wiele z nich zajmowało niszę ekologiczną, którą obecnie zajmują delfiny. Miały podobny do nich pociskowaty kształt, przednie kończyny przekształcone w płetwy i ogon zakończony dużą pionową płetwą napędową w kształcie półksiężyca, podobnie jak tuńczyki.

Wikipedia

# ichtiwegetarianizm

forma wegetarianizmu dopuszczająca spożywanie ryb; ichtiowegetarianizm

SJP.pl

Peskatarianizm (rzadziej pescatarianizm, pesketarianizm lub pescetarianizm; z hiszp. pescado = „złowiona ryba” / z wł. pesce = „ryba”) – dieta będąca odmianą semiwegetarianizmu. Polega na wyłączeniu z diety mięsa czerwonego i białego, a pozostawieniu ryb.

Nazywana również pescowegetarianizmem, ichtiwegetarianizmem lub ichtiowegetarianizmem.

Wikipedia

# ichtys

ichthys;
1. słowo, którego 6 liter stanowi skrót chrześcijańskiego wyznania wiary (Iesous Christos Theou Yios Soter - Jezus Chrystus Syn Boga Zbawiciel);
2. ryba - symbol w sztuce wczesnochrześcijańskiej, znak rozpoznawczy pierwszych chrześcijan

SJP.pl

Wikipedia

# ici

skrót od: Imperial Chemical Industries - brytyjska korporacja, jeden z największych chemicznych producentów na świecie

SJP.pl

# icj

[czytaj: iceJOT] skrót od: International Court of Justice - Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości

SJP.pl

# icmp

ang. Internet Control Message Protocol, internetowy protokół komunikatów kontrolnych, wykorzystywany przy diagnostyce oraz routingu

SJP.pl

# icq

skrót będący grą słowną, pochodzący od angielskiego zdania: I seek you (szukam Cię); pierwszy darmowy komunikator internetowy

SJP.pl

# ictus

[czytaj: iktus] akcent metryczny padający na arsę; iktus; ikt

SJP.pl

# icza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w zachodniej części Kamczatki w Rosji, uchodzi do Morza Ochockiego

(1.2) geogr. rzeka w obwodzie nowosybirskim Rosji, prawy dopływ Omu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. iczyński

Wiktionary

# iczkeria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. nieuznawana republika na Kaukazie

Wiktionary

Czeczeńska Republika Iczkerii (czecz. Noxçiyn Paçẋalq Noxçiyçö / Нохчийн Пачхьалкх Нохчийчоь) – proklamowane w 1991 państwo w północnym Kaukazie, nieuznawane przez społeczność międzynarodową. Nazwa Iczkeria używana jest w odniesieniu do środkowej części Czeczenii i oznacza w językach tureckich „miejsce wewnętrzne” (içki yer).

Wikipedia

# iczyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Iczą, dotyczący Iczy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Icza ż.

Wiktionary

# id

w psychoanalizie: poziom podświadomości skupiający utajone popędy, żądze, kompleksy itp. będące poza kontrolą, lecz wpływające na zachowanie jednostki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) psych. w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)

Wiktionary

Id (pol. to, niem. Es, inaczej ono) – pierwotny system organizacji psychicznej, źródło kształtowania się ego i superego.

Id jest zbiornikiem psychicznej energii, które zawiera w sobie dziedziczne i wrodzone wyposażenie psychiczne z popędami włącznie. Działa na zasadzie impulsów i natychmiastowej gratyfikacji zaspokojenia potrzeb. Energia id funkcjonuje według zasady przyjemności. Napięcie wprowadzane do świadomości przez id, usiłuje rozładować tzw. czynność odruchowa (natychmiastowa redukcja napięcia) i proces pierwotny (redukuje złożone reakcje psychiczne).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|id.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) id

* arabski: (1.1) الهو

* niemiecki: (1.1) Id n., Es n.

źródła.

== id (język angielski.) ==

wymowa.

audioUS|En-us-id.ogg.

homofony|it'd.

audio|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-id.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) psych. id

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: it, AS: it

Wiktionary

# id.

skrót od: idem (z łaciny: ten sam, tenże)

SJP.pl

# ida

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida średniej wielkości, o numerze 243, z głównego pasa asteroid;

(1.3) mitgr. nimfa kreteńska, która wychowywała małego Zeusa

Wiktionary

- Ida – imię

- (243) Ida – planetoida
- Ida – rzeka
- Ida – góry
- Ida – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych
- Ida – polski film z 2013 roku, w reżyserii Pawła Pawlikowskiego
- IDA – Międzynarodowy Sojusz Projektantów (International Design Alliance) – organizacja międzynarodowa, partner Icograda
- IDA – Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju (International Development Association) – organizacja międzynarodowa
- „Ida” – przezwisko nadane szkieletowi ssaka z rodzaju Darwinius

Osoby

- Ida (1161-1216) – hrabina Boulogne od 1174
- Ida – król Bernicji
- Ida (ok. 1050-1101) – żona margrabiego austriackiego Leopolda II
- Ida (XI w.-1060) – opatka kolońskiego opactwa Panny Marii na Kapitolu

Miejscowości w USA

- Ida – wieś w stanie Luizjana, w parafii Caddo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Ida i mieszkam w Stroniu Śląskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈida, AS: ida

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Idka ż., Idźka ż., Hidka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. Idka ż., Idźka ż., Hidka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Ida.

uwagi.

Należy rozróżniać formy C. i Ms. lp.: Idze (M. lp. Iga) oraz Idzie (M. lp. Ida).

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ida

* czeski: (1.1) Ida ż.

* duński: (1.1) Ida

* fiński: (1.1) Iida

* francuski: (1.1) Ida ż.; (1.2) Ida ż.

* kaszubski: (1.1) Jida ż.

* łaciński: (1.1) Ida ż.

* niemiecki: (1.1) Ida ż.

* rosyjski: (1.1) Ида ż.; (1.2) Ида ż.; (1.3) Ида ż.

* słowacki: (1.1) Ida ż.

* szwedzki: (1.1) Ida w.

* węgierski: (1.1) Ida

* włoski: (1.1) Ida ż.

źródła.

== Ida (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Ida

(1.2) zdrobn. od: Adelaida

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# idący

1. kroczyć, stąpać, chodzić
2. wstępować gdzieś, udawać się, kierować się
3. dziać się, odbywać się
4. funkcjonować, działać
5. powodzić się, wieść się

SJP.pl

# idaho

stan w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stan w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Idaho (wymowa:/ˈaɪdəhoʊ/) – stan na północnym zachodzie Stanów Zjednoczonych. Na zachodzie graniczy z Waszyngtonem i Oregonem, na południu z Nevadą i Utah, na wschodzie z Wyoming i Montaną, a na północy z Kanadą. Obszar północnej i środkowej części stanu jest górzysty (Góry Skaliste). Na południu występują równiny (dolina rzeki Snake).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dążymy do Idaho, gdzie odkryto nowe kopalnie kruszcu.

(1.1) Znaczna część stanu Idaho jest górzysta.

Wiktionary

# idalia

imię żeńskie

SJP.pl

Idalia – imię żeńskie wywodzące się z języka greckiego. Afrodytę, boginię miłości, nazywano przydomkiem „Idalia” od gór Idalion (Idalium) na Cyprze, gdzie znajdowała się jej świątynia.

W Polsce imię to pojawia się w XVIII wieku, i niedługo później staje się modne. Imieniny przypadają 15 listopada.

Wikipedia

# idalka

zdrobnienie od: Idalia (imię żeńskie)

SJP.pl

# idared

1. odmiana jabłoni o dobrze przechowujących się owocach pokrytych błyszczącą żółtą skórką z czerwonym rumieńcem, wyhodowana w Ameryce, popularna na całym świecie;
2. owoc tej odmiany jabłoni

SJP.pl

Wikipedia

# idaredy

1. odmiana jabłoni o dobrze przechowujących się owocach pokrytych błyszczącą żółtą skórką z czerwonym rumieńcem, wyhodowana w Ameryce, popularna na całym świecie;
2. owoc tej odmiany jabłoni

SJP.pl

# idarubicyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. med. związek organiczny, syntetyczny lek stosowany w leczeniu białaczki;

Wiktionary

Idarubicyna (łac. idarubicinum) – organiczny związek chemiczny, syntetyczny antybiotyk o działaniu antymitotycznym i cytostatycznym należący do grupy antracyklin.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Idarubicyny nie należy stosować w czasie ciąży.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidarubʲiˈt͡sɨ̃na, AS: idarubʹicỹna

Wiktionary

# idas

Idas (gr. Ίδας Idas, łac. Idas) – w mitologii greckiej jeden z Argonautów i uczestników łowów kalidońskich.

Uchodził za syna Afareusa i, jego żony, Arene. Był mężem Marpessy, porwanej przez niego, kochanki Apollona, bratem Linkeusa oraz kuzynem Dioskurów. Zginął podczas walki z Dioskurami.

Wikipedia

# idczak

nazwisko

SJP.pl

# ide

skrót od:
1. Integrated Development Environment, zintegrowane środowisko programistyczne;
2. Integrated Drive Electronics, standard komunikacji pamięci masowych;
3. Instytut Doradztwa Europejskiego

SJP.pl

Ide – wieś i civil parish w Anglii, w Devon, w dystrykcie Teignbridge. W 2011 civil parish liczyła 526 mieszkańców. Ide jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Ide/Ida.

Wikipedia

# idea

1. postawa, wzór lub pogląd typowe dla jakiejś kultury, epoki lub grupy ludzi;
2. myśl przewodnia wyznaczająca kierunek i cel działania;
3. w platonizmie: samoistny byt idealny;
4. wrażenie, impresja umysłu ludzkiego;
5. samochód typu Fiat Idea

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) myśl przewodnia;

(1.2) pomysł

Wiktionary

Idea (gr. ιδέα) – jedno z głównych pojęć filozoficznych.

W filozofii idealistycznej jest to tzw. istota rzeczy, byt samoistny. W filozofii materialistycznej – jedna z form odbicia obiektywnie istniejącej rzeczywistości, stanowiąca treść świadomości ludzkiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Myślę, że to świetna idea!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈdɛa, AS: idea

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idealizm mrz., ideowość ż., idealista m., ideowiec m., ideolog mos., idealność ż.

przym. ideowy, idealny

przysł. ideowo, idealnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ideologia, myśl

(1.2) koncepcja, myśl, pomysł

Wiktionary

# ideacja

w filozofii: tworzenie pojęć, wyobrażeń

SJP.pl

# ideacyjny

→ ideacja

SJP.pl

#### Patrz:

ideacja

# idealik

zdrobnienie od: ideał

SJP.pl

# idealista

1. człowiek kierujący się w życiu i postępowaniu ideami, wzniosłymi celami;
2. przedstawiciel, zwolennik idealizmu (kierunku filozoficznego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. zwolennik idealizmu

(1.2) osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami

(1.3) przen. lub iron. marzyciel

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) idealiści, przyjmując za źródło wiedzy prawdy a priori, zarzucali indukcji brak pewności i utrzymywali, że sama tylko dedukcja jest naturalnym kierunkiem myślenia, doprowadzającym nas do wniosków koniecznych i bezwzględnie prawdziwych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidɛaˈlʲista, AS: idealʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idealizm m., idealizacja ż., idea ż.

:: fż. idealistka ż.

czas. idealizować ndk.

przym. idealistyczny, idealny

przysł. idealistycznie, idealnie

Wiktionary

# idealistka

kobieta kierująca się ideami szlachetnymi, często niedającymi się urzeczywistnić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. zwolenniczka idealizmu

(1.2) kobieta kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami

(1.3) kobieta mająca skłonność do idealizowania rzeczywistości

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.3) marzycielka

antonimy.

(1.1) materialistka

(1.2) materialistka

(1.3) realistka

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

zob. idealista.

frazeologia.

etymologia.

fż. od etymn|pol|idealista.

uwagi.

tłumaczenia.

zobtłum rodz|idealista.

* arabski: (1.2) مثالية ż. (miṯālīya)

* białoruski: (1.1) ідэалістка ż.; (1.2) ідэалістка ż.

* bułgarski: (1.1) идеалистка ż.; (1.2) идеалистка ż.; (1.3) идеалистка ż.

* esperanto: (1.2) idealistino

* francuski: (1.1) idéaliste ż.; (1.2) idéaliste ż.

* hiszpański: (1.1) idealista ż.; (1.2) idealista ż.

* niemiecki: (1.1) Idealistin ż.; (1.2) Idealistin ż.; (1.3) Schwärmerin ż., Fantastin ż.

* nowogrecki: (1.1) ιδεαλίστρια ż. (idealístria)

* rosyjski: (1.1) идеалистка ż.; (1.2) идеалистка ż.; (1.3) идеалистка ż.

* słowacki: (1.1) idealistka ż.

* słoweński: (1.1) idealistka ż.

* ukraiński: (1.1) ідеалістка ż.; (1.2) ідеалістка ż.; (1.3) ідеалістка ż.

* włoski: (1.1) idealista ż.; (1.2) idealista ż.

źródła.

== idealistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) idealistka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidɛaˈlʲistka, AS: idealʹistka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. idealista.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) marzycielka

Wiktionary

# idealistyczny

→ idealizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. związany z idealizmem

(1.2) gorliwie służący wzniosłej idei

Wiktionary

#### Patrz:

idealizm

#### Przykłady

(1.1) Można na przykład mieć pragmatyczne podejście do niektórych kwestii, a do innych idealistyczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idealista mos., ideowiec mos., idealizm mrz.

przysł. idealnie

Wiktionary

# idealizacja

nadawanie komuś przesadnych, idealnych cech; gloryfikacja

SJP.pl

- idealizacja (mechanizm obronny)
  - prymitywna idealizacja
- idealizacja (psychologia poznawcza)

Wikipedia

# idealizacyjny

→ idealizacja

SJP.pl

#### Patrz:

idealizacja

# idealizm

1. wyznawanie szczytnych, lecz nierealnych, niepraktycznych idei;
2. przenośnie: niedostrzeganie negatywnych stron życia, brak krytycyzmu; marzycielstwo;
3. kierunek filozoficzny zakładający wyższość idei, świadomości nad światem materialnym, przeciwieństwo materializmu; filozofia idealistyczna;
4. w estetyce: pogląd, według którego warunkiem piękna dzieła jest idealizacja rzeczywistości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dążenie do realizacji wysokich wartości, ideałów i zasad, nawet jeśli są trudne do osiągnięcia

(1.2) przekonanie, że świat można ulepszyć przez szlachetne cele i działania

(1.3) filoz. kierunek myślowy, który przyjmuje, że idea (duch, świadomość lub umysł) to podstawa rzeczywistości, natomiast świat materialny istnieje tylko jako odbicie idei lub w zależności od świadomości

(1.4) szt. kierunek estetyki propagujący przedstawienie rzeczywistości w sposób wyidealizowany

Wiktionary

- idealizm (poznawczy) – każdy system filozoficzny, który głosi całkowitą niemożność bezpośredniego poznania rzeczywistości i twierdzący, że jedyne, co jest nam bezpośrednio dane, to nasze własne myśli i uczucia
- idealizm ontologiczny – system filozoficzny głoszący realność świata idei i nierealność bądź wtórność świata materialnego w stosunku do idei. W skrajnych postaciach (spirytualizm) odrzuca w ogóle istnienie świata materialnego, uważając go za złudzenie
- idealizm – nurt badania stosunków międzynarodowych
- idealizm prawniczy

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jej idealizm sprawił, że poświęciła życie na pomoc innym.

(1.3) Filozofowie idealizmu starali się odpowiedzieć na pytanie, czym jest rzeczywistość.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idea ż., idealista mos., idealistka ż., idealizowanie n., ideowość ż.

czas. idealizować ndk., wyidealizować dk.

przym. idealistyczny, idealny

przysł. idealistycznie, idealnie, ideowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ideowość

Wiktionary

# idealizować

przypisywać komuś lub czemuś cechy doskonalsze niż w rzeczywistości

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) postrzegać kogoś (coś) jako doskonalszego niż w rzeczywistości

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. wyidealizować dk.

rzecz. idealizm mrz., idealista mos., idealizowanie n., ideolog mos., idealność ż., ideowość ż.

przysł. idealnie

przym. idealny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeceniać

Wiktionary

# idealizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|idealizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. idealizować ndk.

przysł. idealnie

rzecz. idealizm mrz., idealność ż., ideowość ż.

Wiktionary

# idealnie

przysłówek

(1.1) w sposób bliski ideałowi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zachodzili do kościoła, idealnie okrągłego kamiennego budynku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ideał m., idealizm m., idealista m., idealistka ż., idealność ż., idealizowanie n., idea ż., ideowość ż.

czas. idealizować ndk.

przym. idealny, idealistyczny

Wiktionary

# idealniej

stopień wyższy od przysłówka: idealnie

SJP.pl

# idealniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: idealny

SJP.pl

# idealność

cecha kogoś lub czegoś idealnego (doskonałego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest idealne; cecha tych, którzy są idealni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idea ż., ideowiec m., idealizowanie n., zidealizowanie n., ideowość ż., ideał m.

czas. idealizować ndk., zidealizować dk.

przym. idealny, ideowy

przysł. idealnie, ideowo

Wiktionary

# idealny

1. taki, jak ideał, odpowiadający wymyślonemu wzorcowi; doskonały, wzorowy;
2. wzniosły, szczytny, szlachetny, uduchowiony;
3. istniejący w postaci idei; niematerialny, duchowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny

(1.2) taki jak trzeba, odpowiedni, całkowicie właściwy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nikt nie jest idealny.

(1.2) To idealny kandydat na to stanowisko, ponieważ jest doświadczony i mądry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidɛˈalnɨ, AS: idealny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idealizm mrz., ideowiec mos., ideał m., idealista mos., idea ż., idealność ż., ideowość ż.

czas. idealizować

przysł. idealnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) doskonały

Wiktionary

# ideat

w filozofii: przedmiot wyrażający jakąś ideę

SJP.pl

# ideał

coś doskonałego, pozbawionego wad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień

(1.2) stan rzeczy uznawany za najdoskonalszy

(1.3) mat. podzbiór pierścienia o własnościach pozwalających na konstrukcję pierścienia ilorazowego;

(1.4) mat. taki podzbiór półgrupy, że jeśli pomnożymy jego dowolny element przez dowolny element półgrupy, to wynik pozostanie w tym podzbiorze;

(1.5) mat. pojęcie dualne do pojęcia filtru;

(1.6) ideały: idealistyczne koncepcje

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) człowiek idealny

Wiktionary

- ideał – szczyt doskonałości, cel dążeń

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ideał sięgnął bruku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idealność ż., ideowość ż.

przym. idealny

przysł. idealnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) najdoskonalszy okaz, probierz, wzorzec, ucieleśnienie cnót, nieskazitelność

Wiktionary

# ideały

coś doskonałego, pozbawionego wad

SJP.pl

# idec

nazwisko

SJP.pl

# ideina

czerwony barwnik roślinny (np. kapusta czerwona), antycyjan

SJP.pl

# idejka

zdrobnienie od: idea

SJP.pl

# idem

określenie używane zwykle w przypisach oznaczające tę samą pozycje biograficzną lub tego samego autora; tamże, ten sam, to samo

SJP.pl

Idem (łac. „to samo”, „ten sam”, „tenże”, skracane do Id.) – określenie używane głównie w przypisach i cytatach (zawartych w tekstach naukowych lub prawniczych), odnoszące się do poprzedniej pozycji lub autora. Po polsku to określenie stosuje się w formie „tenże”.

Wikipedia

# idempotent

w matematyce: operator lub działanie o takiej własności, że wykonane wielokrotnie daje taki sam efekt, jak wykonane jeden raz, np. liczba 1 w mnożeniu, branie wartości bezwzględnej z liczby itp.

SJP.pl

Idempotentność –właściwość pewnych operacji, która pozwala na ich wielokrotne stosowanie bez zmiany wyniku.

Pojęcie idempotentności pojawia się wielokrotnie w algebrze (w szczególności w teorii rzutów i operatorów domknięcia) oraz programowaniu funkcyjnym (w którym ma ono związek z przejrzystością referencyjną).

Wikipedia

# idempotentność

w matematyce: właściwość pewnych operacji, która pozwala na ich wielokrotne stosowanie bez zmiany wyniku

SJP.pl

Idempotentność –właściwość pewnych operacji, która pozwala na ich wielokrotne stosowanie bez zmiany wyniku.

Pojęcie idempotentności pojawia się wielokrotnie w algebrze (w szczególności w teorii rzutów i operatorów domknięcia) oraz programowaniu funkcyjnym (w którym ma ono związek z przejrzystością referencyjną).

Wikipedia

# idempotentny

w matematyce, informatyce: taki, którego wielokrotne użycie (działanie) daje taki sam efekt, jak użycie jednorazowe

SJP.pl

# ident.

skrót od: identyczny, identycznie

SJP.pl

# identycznie

przysłówek

(1.1) w sposób identyczny, tak samo, kropka w kropkę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. identyczność ż.

przym. identyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednakowo, kubek w kubek

Wiktionary

# identyczność

→ identyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co identyczne

Wiktionary

- identyczność – element neutralny danego działania
- identyczność – rodzaj funkcji
- identyczność – pojęcie filozoficzne i logiczne

Wikipedia

#### Patrz:

identyczny

#### Powiązane:

przym. identyczny

przysł. identycznie

Wiktionary

# identyczny

taki sam, jednakowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dokładnie taki sam

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dwie aktorki pojawiły się na bankiecie w identycznych sukienkach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ, AS: idẽntyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. identyczność ż.

przysł. identycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tożsamy, kubek w kubek, jednakowy, jednaki

Wiktionary

# identyfikacja

1. rozpoznawanie czegoś lub kogoś, ustalenie tożsamości poprzez pewne specyficzne cechy;
2. utożsamianie się z inną osobą lub grupą albo z jej poglądami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś

(1.2) psych. utożsamianie się z kimś, współodczuwanie; przeżywanie przez kogoś czegoś bezpośrednio jego niedotyczącego tak, jak ktoś inny, kogo to dotyczy naprawdę

(1.3) psych. socjol. utożsamianie się osoby bądź grupy z wartościami i stylem innej osoby lub grupy

Wiktionary

- identyfikacja w psychologii
  - identyfikacja z agresorem
  - identyfikacja projekcyjna
- identyfikacja w socjologii
- identyfikacja w automatyce
- identyfikacja w informatyce

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: idẽntyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. identyfikator mrz., identyfikowanie n., zidentyfikowanie n.

czas. zidentyfikować dk., identyfikować ndk.

przym. identyfikatorowy, identyfikacyjny, identyfikowalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozpoznanie, rozpoznawanie, utożsamienie, ustalenie

Wiktionary

# identyfikacyjny

dotyczący identyfikacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z identyfikacją, służący do identyfikacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Postanowiliśmy zweryfikować znaki identyfikacyjne na walizkach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidɛ̃ntɨfʲikaˈt͡sɨjnɨ, AS: idẽntyfʹikacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. identyfikacja ż., identyfikator m., identyfikowanie n., zidentyfikowanie n.

czas. zidentyfikować dk., identyfikować ndk.

przym. identyfikatorowy, identyfikowalny

Wiktionary

# identyfikator

1. plakietka, urządzenie lbu tatuaż z danymi jakiegoś człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu;
2. ciąg cyfr, liter lub symboli, przypisywany jakiemuś obiektowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) plakietka z imieniem i nazwiskiem, często ze zdjęciem, służąca do określenia tożsamości danej osoby

Wiktionary

Identyfikator – oznacza niezależną językowo sekwencję znaków umożliwiającą identyfikowanie w sposób jednoznaczny i trwały tego, z czym jest powiązana.

Identyfikator (ID) może być to:

- identyfikator użytkownika lub login
- sygnatura
- identyfikator obszarów geograficznych ISO 3166 (ISO 3166-1, ISO 3166-2)
- identyfikator procesu
- identyfikator w programowaniu

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkatɔr, AS: idẽntyfʹikator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. identyfikacja ż., identyfikowanie n., zidentyfikowanie n.

czas. zidentyfikować dk., identyfikować ndk.

przym. identyfikatorowy, identyfikacyjny, identyfikowalny

Wiktionary

# identyfikatorek

zdrobnienie od: identyfikator

SJP.pl

# identyfikatorka

zdrobnienie od: identyfikator

SJP.pl

# identyfikować

rozpoznawać coś lub kogoś po czymś

SJP.pl

czasownik

(1.1) ustalać kim lub czym coś lub ktoś jest

(1.2) uznawać dwie rzeczy, osoby, sytuacje i tym podobne za takie same

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po wypadku zwłoki są identyfikowane.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. identyfikacja ż., identyfikator mrz., identyfikowanie n., zidentyfikowanie n.

czas. zidentyfikować dk.

przym. identyfikacyjny, identyfikatorowy, identyfikowalny

Wiktionary

# identyfikowalność

cecha czegoś możliwego do zidentyfikowania

SJP.pl

# identyfikowalny

możliwy do zidentyfikowania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dający się zidentyfikować

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Firmy "ambitne" cechują się tym, iż mają wyraźnie identyfikowalny cykl życia: od wczesnego etapu z powolnym wzrostem, poprzez fazę szybkiego wzrostu, do fazy słabego wzrostu i stagnacji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. identyfikacja ż., identyfikator mrz., identyfikowanie n., zidentyfikowanie n., identyfikowalność ż.

czas. zidentyfikować dk., identyfikować ndk.

przym. identyfikatorowy, identyfikacyjny

Wiktionary

# identyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|identyfikować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zidentyfikowanie n., identyfikacja ż., identyfikator m.

czas. identyfikować ndk., zidentyfikować dk.

przym. identyfikacyjny, identyfikatorowy, identyfikowalny

Wiktionary

# identyko

młodzieżowo: identycznie

SJP.pl

# identytarysta

zwolennik nurtu związanego z ruchem Europejskiej Nowej Prawicy, opowiadającego się za zachowaniem etnicznej i kulturowej tożsamości i krytykującego stan współczesnego Zachodu

SJP.pl

# identytarystyczny

→ identytaryzm

SJP.pl

#### Patrz:

identytaryzm

# identytaryzm

nurt związany z ruchem Europejskiej Nowej Prawicy, opowiadający się za zachowaniem etnicznej i kulturowej tożsamości i krytykujący stan współczesnego Zachodu

SJP.pl

Identytaryzm (z fr. identitaire, dotyczący tożsamości osoby lub grupy) – skrajnie prawicowy nurt związany z ruchem Europejskiej Nowej Prawicy i jego sympatykami. Opowiada się za zachowaniem i rozwojem etnicznej i kulturowej tożsamości jako centralnej ideologicznej zasady i krytykuje stan współczesnego Zachodu. Istnieje wiele powiązań tego ruchu z organizacjami o profilu neofaszystowskim.

Wikipedia

# ideogenia

w psychologii: badanie pochodzenia pomysłów

SJP.pl

# ideograf

umowny znak pisemny wyrażający określone pojęcie; ideogram

SJP.pl

# ideografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. przedstawianie informacji za pomocą ideogramów

(1.2) jęz. pismo ideograficzne

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. ideograficzny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἰδέα|γράφω . (idéa + gráphō) → pojęcie + pisać

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ideography

* bułgarski: (1.2) идеография ż.

* francuski: (1.1) idéographie ż.

* niemiecki: (1.1) Ideographie ż.

* rosyjski: (1.1) идеогра́фия ż.

* słowacki: (1.1) ideografia ż.; (1.2) ideografia ż.

* ukraiński: (1.1) ідеографія ż.

* włoski: (1.1) ideografia ż.

źródła.

== ideografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. ideografia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ideograficzny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. ideograficzny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἰδέα|γράφω . (idéa + gráphō) → pojęcie + pisać

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ideography

* bułgarski: (1.2) идеография ż.

* francuski: (1.1) idéographie ż.

* niemiecki: (1.1) Ideographie ż.

* rosyjski: (1.1) идеогра́фия ż.

* słowacki: (1.1) ideografia ż.; (1.2) ideografia ż.

* ukraiński: (1.1) ідеографія ż.

* włoski: (1.1) ideografia ż.

źródła.

== ideografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. ideografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ideograficzny

przymiotnik

(1.1) związany z ideografią lub ideogramem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ideografia ż.

Wiktionary

# ideografika

1. zbiór zasad pisowni ideogramów danego języka;
2. rysunek ukazujący coś w sposób symboliczny i uproszczony

SJP.pl

# ideogram

1. umowny znak pisemny wyrażający określone pojęcie; ideograf;
2. utwór poetycki zapisany w kształcie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;

Wiktionary

Ideogram (łac. idea – „prawzór” < gr. ἰδέα idéa – „kształt, wyobrażenie”; gr. γράμμα grámma – „litera, pismo”) – umowny znak graficzny, wyrażający określone pojęcie bez użycia liter. Ideogramami posługuje się współcześnie pismo chińskie, pismo japońskie i dawne pismo w Korei Południowej, a w starożytności także hieroglify egipskie i pismo klinowe. Nie informuje on o wymowie, stąd np. ten sam znak chiński może być w różnych dialektach języka chińskiego wymawiany odmiennie, zachowując swoje znaczenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przykładami ideogramów są starożytne hieroglify, a współcześnie – pismo chińskie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidɛˈɔɡrãm, AS: ideogrãm

Wiktionary

# ideogramowy

związany z ideogramem

SJP.pl

# ideokracja

ustrój polityczny państwa, w którym życie społeczne podporządkowane jest konkretnej ideologii

SJP.pl

# ideokratyczny

→ ideokracja

SJP.pl

#### Patrz:

ideokracja

# ideolo

żartobliwie:
1. ideologia;
2. ideologiczny

SJP.pl

# ideolog

osoba tworząca lub popularyzująca określony system poglądów, idei i przekonań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lenin był przywódcą i ideologiem rewolucji proletariackiej w Rosji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ideologia ż., ideologiczność ż., ideologizowanie n.

:: fż. ideolożka ż.

czas. idealizować, ideologizować ndk.

przym. ideologiczny, ideowy

przysł. ideologicznie, ideowo

Wiktionary

# ideologia

zbiór idei, poglądów i przekonań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Islamizm ma trzy główne cechy wyróżniające: wierność wobec świętego prawa (Szariatu), odrzucenie wpływów Zachodu oraz przeistoczenie wiary w ideologię.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidɛɔˈlɔɟja, AS: ideoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ideolog m., ideolożka ż.

przym. ideologiczny

przysł. ideologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. ideolog m., ideolożka ż.

przym. ideologiczny

przysł. ideologicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ideology

* arabski: (1.1) إيديولوجيا ż., مذهب, مبدأ

* aragoński: (1.1) ideyolochía ż.

* asturyjski: (1.1) ideoloxía ż.

* baskijski: (1.1) ideologia

* białoruski: (1.1) ідэалогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) ідэалёгія ż.

* bułgarski: (1.1) идеология ż.

* chorwacki: (1.1) ideologija ż.

* duński: (1.1) ideologi w.

* esperanto: (1.1) ideologio

* francuski: (1.1) idéologie ż.

* hiszpański: (1.1) ideología ż.

* ido: (1.1) ideologio

* indonezyjski: (1.1) ideologi

* interlingua: (1.1) ideologia

* japoński: (1.1) イデオロギー

* kataloński: (1.1) ideologia ż.

* kirgiski: (1.1) идеология

* kurmandżi: (1.1) îdeolojî

* łaciński: (1.1) ideologia

* niemiecki: (1.1) Ideologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) ideologi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) ideologi m.

* portugalski: (1.1) ideologia ż.

* rosyjski: (1.1) идеология ż.

* słowacki: (1.1) ideológia ż.

* słoweński: (1.1) ideologija ż.

* szwedzki: (1.1) ideologi

* turecki: (1.1) ideoloji

* turkmeński: (1.1) ideologiýa

* ujgurski: (1.1) ئىدېئولوگىيە (idéologiye, идеологийә)

* ukraiński: (1.1) ідеологія ż.

* węgierski: (1.1) ideológia

* wietnamski: (1.1) tư tưởng

* włoski: (1.1) ideologia ż.

źródła.

== ideologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ideologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ideologicznie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący ideologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ideolożka ż., ideologia ż., ideolog m.

przym. ideologiczny

Wiktionary

# ideologiczność

→ ideologiczny

SJP.pl

#### Patrz:

ideologiczny

# ideologiczny

przymiotnik

(1.1) związany z ideologią, mający cechy ideologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Panarabizm jest politycznym, kulturalnym i zdecydowanie świeckim ruchem ideologicznym dążącym do zjednoczenia i scalenia ludów arabskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: ideoloǵičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ideolożka ż., ideologia ż., ideolog n.

przysł. ideologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ideowy

Wiktionary

# ideologizacja

podporządkowywanie wpływom jakiejś ideologii

SJP.pl

# ideologizacyjny

dotyczący ideologizacji

SJP.pl

# ideologizować

podporządkowywać wpływom jakiejś ideologii

SJP.pl

# ideolożka

→ ideolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta ideolog

Wiktionary

#### Patrz:

ideolog

#### Powiązane:

rzecz. ideologia ż., ideolog m., ideologizowanie n.

przym. ideologiczny

przysł. ideologicznie

Wiktionary

# ideonim

w językoznawstwie: nazwa własna wytworu kultury artystycznej, np. tytuł obrazu, dzieła literackiego, utworu muzycznego itp.

SJP.pl

# ideoplastyczny

1. w sztuce: kształtowany według wyobraźni;
2. w psychologii: polegający na wpływie wyobraźni, sugestii

SJP.pl

# ideotwórczy

wpływający na powstawanie idei

SJP.pl

# ideowiec

człowiek oddany pewnej idei, dążący do jej urzeczywistnienia bez własnych korzyści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek działający z pobudek czysto ideowych, nie dla pieniędzy czy innych korzyści

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idea ż., idealność ż., ideowość ż.

przym. ideowy, idealny, idealistyczny

Wiktionary

# ideowo

przysłówek

(1.1) pod względem idei

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) […] był to oficer, który choć służył w Polskim Korpusie Posiłkowym, to jednak ideowo był oddany Piłsudskiemu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ideowość ż., idealność ż., idea ż., ideolog m., idealizm m.

przym. ideowy

Wiktionary

# ideowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ideowe; cecha tych, którzy są ideowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idealizm mrz., idea ż., ideowiec m., idealność ż., ideał m., idealizowanie n., zidealizowanie n.

czas. idealizować ndk., zidealizować dk.

przym. ideowy, idealny

przysł. ideowo, idealnie

Wiktionary

# ideowy

1. oddany, wierny jakiejś idei, walczący bezinteresownie o jej realizację;
2. dotyczący ideologii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z pewną ideą, ideologią

(1.2) oddany określonej idei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ideolog mos., idealność ż., idea ż., ideowiec mos., ideowość ż.

przysł. ideowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ideologiczny, światopoglądowy

(1.2) idealistyczny

Wiktionary

# idioadaptacja

niewielka zmiana ewolucyjna organu lub narządu, dzięki której organizm są lepiej przystosowany do życia w określonym środowisku

SJP.pl

Idioadaptacja – przystosowanie pewnych organów do życia w ściśle określonym środowisku opanowanym wcześniej podczas aromorfozy. Związana jest ze specjalizacją cech, a nie podnoszeniem specjalizacji całego organizmu.

Np. obecne płazy (żaby i traszki) nie różnią się w budowie od swoich przodków, jednakże idealnie przystosowały się do życia w środowisku wodnym.

Wikipedia

# idioblast

komórka znajdująca się w tkance, ale niebędąca jej normalnym składnikiem

SJP.pl

Idioblasty – pojedyncze komórki występujące w różnych tkankach, niebędące normalnym składnikiem tej tkanki. Np. pojedyncze komórki kamienne w tkance miękiszowej. Jako idioblasty mogą występować także pojedyncze komórki wydzielnicze (idioblasty wydzielnicze).

Wikipedia

# idiochromatyczny

→ idiochromatyzm

SJP.pl

#### Patrz:

idiochromatyzm

# idiocić

potocznie: czynić wyjątkowo głupim

SJP.pl

# idiocieć

potocznie: stawać się ograniczonym umysłowo, tracić bystrość, inteligencję; głupieć, tępieć, durnieć

SJP.pl

# idioctwo

potocznie: idiotyzm;
1. głupota, bezmyślność czegoś; tępota, bezmyślność;
2. wypowiedź, zdanie lub czyn uznane za głupie, pozbawione sensu

SJP.pl

# idioelektryczny

w fizyce: ciało idioelektryczne - ciało elektryzujące się przez tarcie

SJP.pl

# idiofon

instrument muzyczny perkusyjny (np. gong, talerze, kastaniety), w których dźwięk powstaje przez drganie całego instrumentu wywołane uderzeniem

SJP.pl

Idiofony (gr. idios = własny, gr. phone = dźwięk) – w klasyfikacji naukowej grupa instrumentów muzycznych, w których źródłem dźwięku (wibratorem) jest wykonany z drewna, metalu, kamienia lub szkła przedmiot, który cechuje się naturalną sprężystością – nie wymaga wstępnego napięcia jak struna czy membrana. Taki przedmiot, żeby wydawać dźwięki o zastosowaniu muzycznym, nie wymaga również urządzenia zwiększającego natężenie dźwięku (rezonatora). W niektórych publikacjach muzykologicznych idiofony nazywane są instrumentami samobrzmiącymi oraz samodźwięcznymi. W klasyfikacji praktycznej, idiofony razem z membranofonami tworzą grupę instrumentów perkusyjnych (perkusji).

Wikipedia

# idiofony

instrument muzyczny perkusyjny (np. gong, talerze, kastaniety), w których dźwięk powstaje przez drganie całego instrumentu wywołane uderzeniem

SJP.pl

Idiofony (gr. idios = własny, gr. phone = dźwięk) – w klasyfikacji naukowej grupa instrumentów muzycznych, w których źródłem dźwięku (wibratorem) jest wykonany z drewna, metalu, kamienia lub szkła przedmiot, który cechuje się naturalną sprężystością – nie wymaga wstępnego napięcia jak struna czy membrana. Taki przedmiot, żeby wydawać dźwięki o zastosowaniu muzycznym, nie wymaga również urządzenia zwiększającego natężenie dźwięku (rezonatora). W niektórych publikacjach muzykologicznych idiofony nazywane są instrumentami samobrzmiącymi oraz samodźwięcznymi. W klasyfikacji praktycznej, idiofony razem z membranofonami tworzą grupę instrumentów perkusyjnych (perkusji).

Wikipedia

# idiograficzny

1. opisujący coś jednorazowego, jedynego w swoim rodzaju;
2. nauki idiograficzne - nauki zajmujące się ustalaniem jednostkowych faktów, opisem i przyporządkowywaniem konkretnych zdarzeń

SJP.pl

# idiografizm

teoria metodologii humanistycznej popularna na przełomie XIX i XX wieku

SJP.pl

Idiografizm (gr. ídios własny, prywatny, swoisty, gráphō piszę) – pogląd w metodologii humanistyki XX w., według którego historia jako nauka ma wyłącznie idiograficzny charakter.

Przedstawiciele tego poglądu: Wilhelm Windelband, Heinrich Rickert, nauki idiograficzne zajmują się opisem i wyjaśnianiem faktów jednostkowych, a nie formułowaniem ogólnych praw naukowych.

Wikipedia

# idiolatria

czczenie samego siebie; samouwielbienie, samoubóstwienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. czczenie samego siebie, samouwielbienie

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) samouwielbienie, samoubóstwienie, narcyzm

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|grecki|ídios|latreía.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) idiolatry

* niemiecki: (1.1) Idiolatrie ż.

* rosyjski: (1.1) идиола́трия ż.

* słowacki: (1.1) idiolatria ż.

źródła.

== idiolatria (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. idiolatria

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) samouwielbienie, samoubóstwienie, narcyzm

Wiktionary

# idiolekt

ogół jednostkowych właściwości znamionujących mowę danej osoby, wiążących się z jej przynależnością do grupy społecznej, wykształceniem, tradycjami rodzinnymi, środowiskowymi itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zbiór indywidualnych cech mowy danego rozmówcy;

(1.2) liter. zbiór indywidualnych cech języka danego dzieła literackiego

Wiktionary

Idiolekt (gr. ἴδιος, idios – „własny, swoisty” + λέξις, leksis – „mowa”), język osobniczy – odmiana mowy właściwa dla danego użytkownika języka w danym okresie jego rozwoju, tzw. indywidualny dialekt. Różnice idiolektalne dotyczą w mniejszym stopniu gramatyki, w większym cech leksykalnych i fonetycznych. Na idiolekt mogą się składać zarówno środki znane biernie, jak i używane aktywnie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Możemy powiedzieć, że idiolekt jest językiem (lektem) konkretnej (pojedynczej) osoby.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈdʲjɔlɛkt, AS: idʹi ̯olekt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. idiolektalny, idiomatyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) język osobniczy, język indywidualny, mowa jednostkowa

(1.2) idiostyl

Wiktionary

# idiolektalny

w językoznawstwie: taki, który odnosi się do osobniczego posługiwania się językiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. dotyczący idiolektu, związany z idiolektem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiolekt mrz.

Wiktionary

# idiologiczny

odnoszący się do faktów historycznych; zdarzeniowy

SJP.pl

# idiom

wyraz, zwrot, wyrażenie właściwe danemu językowi, nie dające się dosłownie przetłumaczyć na inny język; idiomatyzm; idiomat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;

(1.2) przest. rzad. mowa, narzecze

(1.3) szt. zespół cech charakterystycznych dla danej dziedziny sztuki, okresu artystycznego lub artysty;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Idiomów nie tłumaczy się dosłownie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈidʲjɔ̃m, AS: idʹi ̯õm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiomatyka ż., idiomat m., idiomatyzm m., idiomatyzacja ż.

przym. idiomatyczny, idiomowy

przysł. idiomatycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) idiomat, idiomatyzm

Wiktionary

# idiomat

wyraz, zwrot właściwe danemu językowi, nie dające się dosłownie przetłumaczyć na inny język; idiom; idiomatyzm

SJP.pl

Wikipedia

# idiomatyczność

→ idiomatyczny

SJP.pl

#### Patrz:

idiomatyczny

# idiomatyczny

w językoznawstwie: właściwy tylko jednemu językowi

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) jęz. swoisty dla konkretnego języka, będący idiomem

(1.2) szt. przen. swoisty dla określonego twórcy, dla jego „języka sztuki”

(1.3) jęz. charakteryzujący się mnogością idiomów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pośredniość idiomatyczna wysłowienia nakazu jest tu jednocześnie związana z pośredniością idiomatyczną wysłowienia pozostałych elementów. Cały przepis jest więc jednym z najbardziej skomplikowanych wyrażeń kodu idiomatycznego.

(1.3) Język polski uchodzi za bardziej idiomatyczny od języka angielskiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiom m., idiomatyka ż., idiomatyk m., idiomat m., idiomatyzm m., idiomatyczność ż., idiomowość ż., idiomatyzacja ż., idiomatyzowanie n., idiolekt m.

czas. idiomatyzować ndk.

przym. idiomowy

przysł. idiomatycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) swoisty, osobliwy, specyficzny, charakterystyczny

Wiktionary

# idiomatyka

1. nauka o idiomach, wyrazach, zwrotach, wyrażeniach właściwych danemu językowi, nieprzetłumaczalnymi dosłownie na inny język;
2. zbiór idiomów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nauka o idiomach

(1.2) jęz. zbiór idiomów np. w określonym języku, dialekcie lub dziele

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: idiomatyk

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W tym rozdziale pragnę przedstawić propozycję metodologiczną naukowca od lat zajmującego się badaniem idiomatyki porównawczej z perspektywy kognitywnej (…).

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiom m., idiomatyk m., idiomat m., idiomatyzm m., idiomatyczność ż., idiomowość ż., idiomatyzacja ż., idiomatyzowanie n.

czas. idiomatyzować ndk.

przym. idiomatyczny, idiomowy

przysł. idiomatycznie

Wiktionary

# idiomatyzm

wyraz, zwrot, wyrażenie właściwe danemu językowi, nie dające się dosłownie przetłumaczyć na inny język; idiom; idiomat

SJP.pl

Wikipedia

# idiomek

ekspresywnie: idiom, idiomat

SJP.pl

# idiomorfizm

Idiomorfizm = automorfizm – występowanie minerałów w skałach w postaci kryształów o symetrii odpowiadającej ich budowie wewnętrznej, ograniczonej płaskimi ścianami.

Kryształy, które wykrystalizowały wcześniej niż kryształy innego składnika magmy są lepiej wykształcone i zbudowane prawidłowo.

Wikipedia

# idiomowy

związany z idiomem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany idiomem, dotyczący idiomu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiom mrz., idiomatyka ż.

przym. idiomatyczny

Wiktionary

# idiopatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan, w którym choroba ma niejasne lub nieznane podłoże

Wiktionary

Idiopatyczny jest przymiotnikiem używanym przede wszystkim w medycynie, oznaczającym powstający spontanicznie albo mający niejasne lub nieznane podłoże (przyczynę). Pochodzi z greckiego ἴδιος (idios) – własny + παθος (pathos) – cierpienie, czyli w wolnym tłumaczeniu "chorobę samą z siebie". Jest to określenie techniczne, wywodzące się z nozologii, tj. klasyfikacji schorzeń.

Wikipedia

# idiopatyczny

w medycynie, o chorobie lub dolegliwości: o niemożliwej do ustalenia przyczynie, o nieznanym pochodzeniu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże;

Wiktionary

Idiopatyczny jest przymiotnikiem używanym przede wszystkim w medycynie, oznaczającym powstający spontanicznie albo mający niejasne lub nieznane podłoże (przyczynę). Pochodzi z greckiego ἴδιος (idios) – własny + παθος (pathos) – cierpienie, czyli w wolnym tłumaczeniu "chorobę samą z siebie". Jest to określenie techniczne, wywodzące się z nozologii, tj. klasyfikacji schorzeń.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. idiopatyczność ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) samoistny

Wiktionary

# idioplazma

w weismanizmie: hipotetyczna substancja przekazywana z pokolenia na pokolenie, odpowiedzialna za dziedziczenie cech; plazma zarodkowa

SJP.pl

# idiosynkratyczność

1. cecha kogoś wyróżniającego się spośród innych ludzi;
2. cecha czegoś wyróżniającego się spośród innych rzeczy lub zjawisk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest idiosynkratyczne; cecha tych, którzy są idiosynkratyczni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiosynkrazja ż.

przym. idiosynkratyczny

przysł. idiosynkratycznie

Wiktionary

# idiosynkratyczny

→ idiosynkrazja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z idiosynkrazją

Wiktionary

#### Patrz:

idiosynkrazja

#### Powiązane:

rzecz. idiosynkrazja ż., idiosynkratyczność ż.

Wiktionary

# idiosynkrazja

1. wstręt, antypatia, niechęć
2. wrodzona nadwrażliwość organizmu na pewne substancje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wstręt, niechęć do kogoś lub czegoś;

(1.2) med. farm. osobnicza, wrodzona nadwrażliwość organizmu na określone związki chemiczne

(1.3) cecha, która wyróżnia kogoś lub coś spośród innych ludzi bądź obiektów

(1.4) jęz. element w systemie językowym, którego opisu nie da się uogólnić w formie jakiejkolwiek reguły; wyjątek

Wiktionary

Idiosynkrazja (gr. ιδιοσυνκρασία, idiosinkrasia, idios „jego własny” i syn-krasis „mieszanina”) – nadwrażliwość organizmu (uczulenie, alergia) na pewne substancje. Przenośnie – "alergia", niechęć, antypatia, wrogość, odraza do kogoś lub czegoś.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mogę cię zapewnić, że położenie pięknej kobiety, mającej starego męża, nie należy do najgorszych. (…) Nie masz lat szesnastu i na życie musisz patrzeć serio. Nie można przecie dla jakiejś idiosynkrazji poświęcić bytu ojca.

(1.2) Główne przeciwwskazania do stosowania leku to nadwrażliwość lub idiosynkrazja na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.

(1.3) W organach elektrycznych dźwięk nuty jest trochę „zanieczyszczony” sygnałami audio od generatorów niezwiązanych z tym dźwiękiem. Dawniej był to problem, ale obecnie ta idiosynkrazja jest traktowana jako ważny element, charakterystyczny dla brzmienia instrumentu tradycyjnego.

(1.4) Nierzadko w tekstach średniowiecznych autorów latyniści diagnozują idiosynkrazję, a nawet błąd tam, gdzie mamy do czynienia z użyciem doskonale klasycznym.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiosynkratyczność ż.

przym. idiosynkratyczny

przysł. idiosynkratycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wstręt

(1.2) uczulenie

(1.3) dziwactwo, ekscentryczność

Wiktionary

# idiota

1. mężczyzna dotknięty idiotyzmem, chorobą umysłową;
2. potocznie: mężczyzna ograniczony, nieodpowiedzialny, naiwny; głupiec, bałwan, dureń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. pejor. człowiek głupi, tępak

(1.2) przest. med. człowiek upośledzony umysłowo w stopniu znacznym

Wiktionary

- Idiota – osoba upośledzona umysłowo według dawnych klasyfikacji. Idiotyzm to termin obecnie nieużywany w medycynie ze względu na pejoratywne znaczenie potoczne
- Idiota – powieść Fiodora Dostojewskiego
- Idiota – rosyjski krótkometrażowy film z 1910 roku, ekranizacja powieści Fiodora Dostojewskiego, reż. Piotr Czardynin
- Idiota – opera Mieczysława Weinberga, na podstawie powieści Dostojewskiego
- Idiota – japoński film z 1951 roku, reż. Akira Kurosawa
- Idiota (także jako: Zabójca z nędzy) – film z 1911 roku, reż. Abraham Izaak Kamiński
- Idiota – serial rosyjski z 2003, ekranizacja powieści Dostojewskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten idiota myśli, że skoro są jego urodziny, to może jeździć po pijanemu po mieście!

(1.2) Jako idiotę dawniej klasyfikowano człowieka z IQ w przedziale: 20-34.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈdʲjɔta, AS: idʹi ̯ota

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiotyczność ż., idiotyzm m., idioctwo n., idiocenie n., zidiocenie n.

:: fż. idiotka ż.

czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

przym. idiotyczny, zidiociały

przysł. idiotycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) baran, bałwan, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, dureń, imbecyl, jełop, kretyn, matoł, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przygłup, psychol, porąbaniec, półgłówek, barania / kapuściana głowa, zakuta pała

(1.2) mente captus

Wiktionary

# idiotka

1. med. kobieta dotknięta idiotyzmem, chorobą umysłową;
2. pot. kobieta ograniczona, nieodpowiedzialna, naiwna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta głupia

(1.2) przest. med. kobieta lub dziewczyna upośledzona umysłowo w stopniu znacznym

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kretynka, debilka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. idiotyzm m., idioctwo n., idiotyczność ż., idiocenie n.

:: fm. idiota m.

czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

przym. idiotyczny, zidiociały

przysł. idiotycznie

frazeologia.

słodka idiotka

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|idiota.

* albański: (1.1) budallaçkë ż.

* arabski: (1.1) حمقاء ż.

* białoruski: (1.1) ідыётка ż.; (1.2) ідыётка ż.

* bułgarski: (1.1) идиотка ż.; (1.2) идиотка ż.

* rosyjski: (1.1) идиотка ż.; (1.2) идиотка ż.

* słowacki: (1.1) idiotka ż.; (1.2) idiotka ż.

* ukraiński: (1.1) ідіотка ż.; (1.2) ідіотка ż.

źródła.

== idiotka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. idiotka

(1.2) pot. idiotka, kretynka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈdʲjɔtka, AS: idʹi ̯otka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiotyzm m., idioctwo n., idiotyczność ż., idiocenie n.

:: fm. idiota m.

czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

przym. idiotyczny, zidiociały

przysł. idiotycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kretynka, debilka

Wiktionary

# idiotoodporność

żartobliwie: odporność urządzenia na nieumiejętne korzystanie z niego

SJP.pl

# idiotoodporny

żartobliwie: odporny na nieumiejętne korzystanie; głupoodporny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. żart. niezawodny, odporny, stworzony tak by nawet najgłupszy albo najbardziej nieodpowiedzialny użytkownik nie mógł go popsuć

Wiktionary

# idiotowaty

idiotyczny, debilowaty, debilny;
1. w medycynie: taki, który ma cechy idioty, czyli osoby niedorozwiniętej umysłowo; chory psychicznie, chory umysłowo;
2. potocznie: głupi, bezmyślny, bezsensowny; kretyński, imbecylny, durny

SJP.pl

# idiotycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób idiotyczny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidʲjɔˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: idʹi ̯otyčʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. idiotyczny, zidiociały

rzecz. idiota m., idiotka ż., idiotyzm m., idioctwo n., idiotyczność ż., idiocenie n., zidiocenie n.

czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

Wiktionary

# idiotyczniej

stopień wyższy od przysłówka: idiotycznie

SJP.pl

# idiotyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: idiotyczny

SJP.pl

# idiotyczność

cecha tego, co jest idiotyczne; głupota, niedorzeczność, bzdurność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest idiotyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiota m., idiotka ż., idiotyzm m., idioctwo n., idiocenie n., zidiocenie n.

czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

przym. idiotyczny, zidiociały

przysł. idiotycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedorzeczność

Wiktionary

# idiotyczny

idiotowaty, debilowaty, debilny;
1. w medycynie: taki, który ma cechy idioty, czyli osoby niedorozwiniętej umysłowo; chory psychicznie, chory umysłowo;
2. potocznie: głupi, bezmyślny, bezsensowny; kretyński, imbecylny, durny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posp. nieprzemyślany, bezmyślny, głupi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pomysł z fałszywym alarmem był idiotyczny – policja nas złapała.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: idʹi ̯otyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idiota m., idiotka ż., idiotyzm m., idiotyczność ż.

przysł. idiotycznie

przym. zidiociały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kretyński, bezmyślny, głupawy, głupi

Wiktionary

# idiotyzm

1. ciężkie upośledzenie umysłu;
2. głupota, bezmyślność czegoś; tępota, bezmyślność, idioctwo;
3. wypowiedź, zdanie lub czyn uznane za głupie, pozbawione sensu; idioctwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. przest. upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym;

(1.2) grub. coś głupiego, nieroztropnego

Wiktionary

Niepełnosprawność intelektualna w stopniu znacznym (upośledzenie umysłowe znaczne, dawniej idiotyzm – nazwa niestosowana z uwagi na negatywne znaczenie w języku potocznym) – rozwój psychiczny osoby dorosłej na poziomie 6. roku życia. Około 4–5 roku życia zauważalne spóźnienie rozwoju psychofizycznego. Osoby te mogą opanować samoobsługę, przy stałej opiece mogą wyuczyć się czynności domowych, ale nie są zdolne do wyuczenia zawodu.

IQ w skali Wechslera: 20–34.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. idiota m., idiotka ż., idiotyczność ż., idioctwo n., idiocenie n., zidiocenie n.

czas. idiocieć ndk., zidiocieć dk.

przym. idiotyczny, zidiociały

przysł. idiotycznie

Wiktionary

# idisa

disa; w mitologii germańskiej:
1. żeńskie bóstwo opiekuńcze pokrewne nornom;
2. demon śmierci, zniszczenia i wojny, wegetacji i płodności

SJP.pl

# idk

akronim od: I don't know - nie wiem; IDK

SJP.pl

# ido

język międzynarodowy opracowany we Francji, odmiana esperanta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język sztuczny, opracowany na bazie esperanto;

Wiktionary

Ido (-ides – grecki przyrostek patronimiczny = odojcowski) – sztuczny język opracowany w 1908 na bazie esperanto, stąd jego druga nazwa: esperanto reformita = 'esperanto reformowane'. Jego autorami byli Louis Couturat i Leopold Leau. Celem reformy było usunięcie niektórych krytykowanych cech esperanta, jak końcówka biernika czy tabela korelatywów, a także poprawienie brzmienia języka. Ido jest zasadniczo językiem schematycznym z pewnymi cechami języka naturalistycznego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uczę się ido.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈidɔ, AS: ido

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ido

* baskijski: (1.1) ido

* esperanto: (1.1) Ido

* niemiecki: (1.1) Ido n.

* rosyjski: (1.1) идо n.

* słowacki: (1.1) ido n.

* ukraiński: (1.1) ідо n.

* węgierski: (1.1) ido

źródła.

== ido (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-ido.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. ido

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# idokraz

minerał, zasadowy krzemian wapnia, magnezu, żelaza i glinu; wezuwian

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. wezuwian; minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Wezuwian (idokraz) – minerał z gromady krzemianów wyspowych, należy do minerałów szeroko rozpowszechnionych, występuje w bardzo wielu regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od Wezuwiusza, minerał odkryto bowiem w produktach erupcyjnych tego włoskiego wulkanu (A.G. Werner, 1795 r.).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: iˈdɔkras, AS: idokras

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wezuwian

Wiktionary

# idol

1. osoba szczególnie popularna, uwielbiana; bożyszcze,
2. wizerunek bóstwa stanowiący przedmiot kultu; bożek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, którą się podziwia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rel. figura bóstwa

Wiktionary

- idol – wyobrażenie bóstwa
- idol – kategoria japońskich artystów
- idol – kategoria koreańskich artystów
- Idol – format telewizyjny
- Idol – polski film z 1984 roku
- Idol – amerykański film z 1998 roku
- Idol – amerykański film z 2015 roku
- Idol – polski program telewizyjny
- Idol – inny tytuł polskiego filmu Bożyszcze. W sidłach uwodziciela z 1923 roku
- Idol – singel południowokoreańskiego zespołu BTS
- Idol – amerykański serial telewizyjny
- Idol – indyjski dramat filmowy z 1966 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moim idolem jest Krzysztof Krawczyk.

(2.1) Ten idol pochodzi z epoki brązu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈidɔl, AS: idol

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idolatria ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) autorytet, bożyszcze

(2.1) bałwan

Wiktionary

# idola

w teorii indukcji Franciszka Bacona: złudzenia poznawcze umysłu; idole

SJP.pl

# idolatria

oddawanie czci boskiej idolom, czyli wyobrażeniom bóstw; idololatria; bałwochwalstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. bałwochwalstwo

Wiktionary

Bałwochwalstwo, idolatria (gr. eidolon „obraz, posąg”, latreia „kult”) – grzech w religiach abrahamowych, polegający w podstawowym znaczeniu na oddawaniu czci wizerunkom bogów czy bóstw – bałwanom, idolom.W szerszym znaczeniu bałwochwalstwem może być także np. przywiązywanie nadmiernej wagi do spraw doczesnych kosztem Boga.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dawniej na tych terenach panowała idolatria.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidɔˈlatrʲja, AS: idolatrʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

zobacz. idol

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) idololatria, bałwochwalstwo

Wiktionary

# idolatryczny

→ idolatria

SJP.pl

#### Patrz:

idolatria

# idole

cząsteczki wysyłane przez przedmioty (według epikurejczyków)

SJP.pl

# idolek

kobieta ciesząca się szczególną popularnością, bezkrytycznie uwielbiana i naśladowana

SJP.pl

Idolek mauretański, idolek (Zanclus cornutus) – gatunek morskiej, drapieżnej ryby okoniokształtnej z rodziny idolkowatych (Zanclidae), której jest jedynym przedstawicielem.

Wikipedia

# idolizacja

wprowadzanie lub występowanie kultu idoli

SJP.pl

# idolka

kobieta ciesząca się szczególną popularnością, bezkrytycznie uwielbiana i naśladowana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: idol

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈdɔlka, AS: idolka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. idol.

Wiktionary

# idololatria

oddawanie czci boskiej idolom, czyli wyobrażeniom bóstw; idolatria; bałwochwalstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. bałwochwalstwo, kult bożków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biblia jednoznacznie potępia idololatrię.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bałwochwalstwo

Wiktionary

# idoneizm

nazwa wprowadzona przez F. Gonsetha na określenie jego własnego stanowiska filoz., łączącego pewne elementy kantyzmu i pozytywizmu, uznającego konieczność przyjmowania w poznaniu założeń, które jednak są historycznie uwarunkowane i zmienne

SJP.pl

# idrialin

miękki, zielonkawo-żółty minerał w kształcie rombu, odkryty w kopalni Idria w Słowenii; idrialit

SJP.pl

# idrialit

miękki, zielonkawo-żółty minerał w kształcie rombu, odkryty w kopalni Idria w Słowenii; idrialin

SJP.pl

# idrijca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na terenie Słowenii;

Wiktionary

Idrijca – rzeka w Słowenii, na terenie Regional Park Zgornja Idrijca. Źródło rzeki znajduje się w Idrijsko hribovje, w pobliżu wsi Idrijska Bela, na wysokości 960 m n.p.m. Rzeka rozciąga się na 60 km i uchodzi do rzeki Socza we wsi Most na Soči.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dzisiaj wybrałem się nad Idrijcę łowić ryby, gdzie złowiłem dorodny okaz lipienia pospolitego.

Wiktionary

# idumea

Idumea (łac. Idumaea, hebr. Edom – czerwony) – kraina historyczna na południu Izraela, pierwotnie ciągnąca się aż do Morza Czerwonego. Od VI wieku p.n.e. ograniczona do okolic Hebronu i wzgórz między Morzem Martwym, a Morzem Śródziemnym. Zamieszkana przez Idumejczyków (Edomitów), będących plemieniem o semickim rodowodzie.

Wikipedia

# idumejczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Idumei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Idumea ż.

:: fż. Idumejka ż.

przym. idumejski

Wiktionary

# idumejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Idumei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Idumea ż.

:: fm. Idumejczyk mos.

przym. idumejski

Wiktionary

# idumejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Idumeą, dotyczący Idumei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Idumea ż., Idumejczyk mos., Idumejka ż.

Wiktionary

# idy

piętnasty (w marcu, maju, lipcu i październiku) lub trzynasty dzień miesiąca w kalendarzu rzymskim

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) hist. w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca;

Wiktionary

Idy (łac. Idus) – w kalendarzu rzymskim dzień przypadający w środku miesiąca.

W słonecznym kalendarzu juliańskim termin ten nie ma astronomicznego znaczenia. Natomiast w pierwotnym kalendarzu księżycowym mianem Idus określano dzień, po którym następuje pełnia Księżyca. Idy były w relacji do kalend i non.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈidɨ, AS: idy

Wiktionary

# idylla

1. gatunek literacki obejmujący głównie utwory poetyckie o tematyce pasterskiej, wiejskiej itp.; sielanka; bukolika; ekloga;
2. spokojne, sielankowe życie; bezkonfliktowa miłość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. sielankowe życie

(1.2) liter. pogodny liryk opiewający uroki życia na wsi

Wiktionary

- idylla (sielanka, bukolika) – gatunek literacki
- idylla – grafika dołączana do systemu Microsoft Windows XP

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Idylla maleńka taka: / Wróbel połyka robaka, / Wróbla kot dusi niecnota, / Pies chętnie rozdziera kota…

(1.2) Autorstwo tych idyll przypisywano Konopnickiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idylliczność ż., idyllizm m., idyllista m., idyllik m.

przym. idylliczny

przysł. idyllicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) sielanka, ekloga, bukolika, skotopaska

Wiktionary

# idyllicznie

przysłówek

(1.1) w sposób idylliczny, sielankowo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idylla ż.

przym. idylliczny

Wiktionary

# idylliczność

książkowo: stan, w którym nie występują żadne problemy ani negatywne rzeczy; sielankowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co idylliczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idylla ż.

przym. idylliczny

Wiktionary

# idylliczny

sielankowy, nastrojowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pogodny, beztroski, sielankowy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Robert wydał szereg wierszy o idyllicznych bornholmskich krajobrazach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌidɨlˈlʲit͡ʃnɨ, AS: idyllʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. idylla ż., idylliczność ż., idyllizm m., idyllista m. idyllik m.

przysł. idyllicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sielankowy

Wiktionary

# idyllik

autor sielanek; idyllista

SJP.pl

# idyllista

autor bukolik; idyllik

SJP.pl

# idyllistka

→ idyllista

SJP.pl

#### Patrz:

idyllista

# idzi

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Idzi – imię męskie pochodzenia greckiego. Jest spolszczeniem łacińskiego imienia Aegidius, „Egidiusz”, o źródłosłowie greckim. Aigidios był jednym z przydomków Zeusa i nawiązywał do noszenia przez niego tarczy Egidy.

Imię w Polsce jest imieniem nadawanym rzadko. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 408 mężczyzn o imieniu Idzi nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈid͡ʑi, AS: iʒ́i

Wiktionary

# idziak

nazwisko

SJP.pl

# idzik

nazwisko

SJP.pl

# idzikowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Idzikowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Idzików m.

:: fż. idzikowianka ż.

przym. idzikowski

Wiktionary

# idzikowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Idzikowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Idzików m.

:: fm. idzikowianin m.

przym. idzikowski

Wiktionary

# idzikowice

W Polsce

- Idzikowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Drzewica
- Idzikowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Dalików
- Idzikowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Sochocin
- Idzikowice – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
- Idzikowice – kolejowa stacja węzłowa

Wikipedia

# idzikowski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Idzikowa

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Idzikowski – polski inżynier kolejnictwa
- Bogdan Idzikowski – polski pedagog
- Bronisław Idzikowski – polski żużlowiec
- Edward Idzikowski – polski polityk
- Jan Idzikowski – polski architekt, konserwator zabytków
- Leon Idzikowski – polski księgarz, wydawca i przedsiębiorca
- Ludwik Idzikowski – polski pilot wojskowy
- Stanislas Idzikowski – polski tancerz baletowy i pedagog
- Władysław Idzikowski – polski księgarz i wydawca
- Zygmunt Zenon Idzikowski – polski poeta

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Idzików m., idzikowianin m., idzikowianka ż.

Wiktionary

# idziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Idy lub z nią związany

SJP.pl

# idziowie

Idzi z małżonką

SJP.pl

# idziowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Idziego lub z nim związany

SJP.pl

# idzisław

imię męskie

SJP.pl

Idzisław – imię męskie, neologizm utworzony na wzór imion słowiańskich. Spolszczone imię Idzi uzupełnione zostało przyrostkiem imienniczym -sław.

W źródłach polskich poświadczone w 1212 roku. W XXI wieku nie zostało wykazane w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, ani jako imię pierwsze, ani jako imię drugie.

Idzisław imieniny obchodzi 23 kwietnia i 1 września.

Wikipedia

# idzisława

imię żeńskie

SJP.pl

# idzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Idzisławy lub z nią związany

SJP.pl

# idzisławostwo

Idzisław z małżonką; Idzisławowie

SJP.pl

# idzisławowie

imię męskie

SJP.pl

# idzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Idzisława lub z nim związany

SJP.pl

# idźkowiak

nazwisko

SJP.pl

# idźkowski

nazwisko

SJP.pl

# idżtihad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozwijanie prawa, możliwość uczonego islamskiego (mudżtahida) do samodzielnego formułowania opinii, twórcza, racjonalna interpretacja szariatu;

Wiktionary

Idżtihad (arab. ‏اجتهاد‎, iğtihād) – rozwijanie prawa, „wysiłek twórczy”; „możliwość uczonego (mudżtahida) do samodzielnego formułowania opinii, posługiwania się indywidualnym rozumowaniem”, twórcza, racjonalna interpretacja szariatu, zdyscyplinowane posługiwanie się rozumem pomagające w dostosowywaniu prawa islamu do nowych warunków. Wyróżnia się trzy stopnie:

1. najniższy: zdolność do wydawania sądów w konkretnych przypadkach;
2. średni: wydawanie sądów w systemie prawnym;
3. najwyższy: wydawanie sądów ustawodawczych – ten poziom osiągnęli jedynie założyciele 4 szkół prawa muzułmańskiego – Malik Ibn Anas, Ahmad ibn Hanbal, Abu Hanifa i Asz-Szafi’i.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. dżihad mrz.

Wiktionary

# idźżeż

czasownik "idź" wzmocniony partykułą "-żeż"

SJP.pl

# ie

skrót od: Internet Explorer (przeglądarka internetowa)

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Internet Explorer (przeglądarka internetowa)

Wiktionary

Ie – dwuznak występujący w języku angielskim, niemieckim i języku niderlandzkim. Oznacza on i czytane bez występującego po nim e. Przykład: holenderskie „iedereen” (iderejn) – „wszyscy”

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) FF, IE, Opera, Chrome i Safari to pięć najpopularniejszych obecnie przeglądarek internetowych w Polsce.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) MSIE

Wiktionary

# ie.

skrót od: indoeuropejski

SJP.pl

skrót w funkcji przymiotnika

(1.1) = jęz. indoeuropejski

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ie. (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = id est → tj., to jest

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: ĩndoeu̯ropei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ie. (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = id est → tj., to jest

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ieee

skrót od: Institute of Electrical and Electronics Engineers - Instytut Inżynierii Elektrycznej i Elektronicznej

SJP.pl

# ieper

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Belgii, w Zachodniej Flandrii;

Wiktionary

Ieper (wym. [ˈipər]; fr. Ypres, wym. [ipʁ]) – miasto w północno-zachodniej Belgii, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Zachodnia, siedziba administracyjna okręgu Ieper. Zajmuje powierzchnię 131,451 km². 1 stycznia 2024 r. liczyło 35 550 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Generał Maczek wyzwolił Ieper 6 września 1944 roku.

Wiktionary

# ifc

skrót od: International Finance Corporation - Międzynarodowa Korporacja Finansowa

SJP.pl

# ifigenia

postać z mitologii greckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 112;

Wiktionary

Ifigenia – w mitologii greckiej, córka Agamemnona i Klitajmestry, siostra Elektry, Chrysotemis i Orestesa. U Homera występuje jako Ifianassa.

Ojciec miał złożyć ją w ofierze Artemidzie w Aulidzie w Beocji, w celu przebłagania bogini. Zanim jednak wróżbita Kalias wbił nóż ofiarny w serce dziewczyny, z Niebios zstąpiła Artemida, przynosząc ze sobą łanię. Nakazała zwierzę złożyć w ofierze, a córkę Agamemnona uczyniła swoją kapłanką w Taurydzie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po wstąpieniu do miejscowego klasztoru sióstr sakramentek przyjęła imię Ifigenia od św. Mateusza.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.2) planetoida

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Iphigenia. < etym|gr|Ἰφιγένεια. (Iphigeneia) < etym|gr|ἶφι|γίγνομαι|-εια.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

(1.2) zoblistę| Indeks:Polski - Astronomia | Indeks:Polski - Indeks terminów astronomicznych.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) Ifigjenia ż.

* angielski: (1.1) Iphigenia, Iphigeneia

* arabski: (1.1) إيفيجينيا ż.

* baskijski: (1.1) Ifigenia

* białoruski: (1.1) Іфігенія ż.

* bretoński: (1.1) Ifigeneia ż.

* bułgarski: (1.1) Ифигения ż.

* chiński standardowy: (1.1) 伊菲革涅亚

* chorwacki: (1.1) Ifigenija ż.

* czeski: (1.1) Ífigeneia ż.

* esperanto: (1.1) Ifigenia

* estoński: (1.1) Iphigeneia

* fiński: (1.1) Ifigeneia

* francuski: (1.1) Iphigénie ż.

* galicyjski: (1.1) Ifixenia ż.

* gruziński: (1.1) იფიგენია

* hebrajski: (1.1) איפיגניה ż.

* hiszpański: (1.1) Ifigenia ż.

* indonezyjski: (1.1) Ifigeneia

* islandzki: (1.1) Ifigeneia ż.

* japoński: (1.1) イーピゲネイア, イピゲネイア

* kataloński: (1.1) Ifigenia ż.

* łaciński: (1.1) Iphigenia ż.

* niderlandzki: (1.1) Iphigenia ż.

* norweski (nynorsk): (1.1) Ifigeneia ż.

* portugalski: (1.1) Ifigénia ż., Ifigênia ż., Ifigenia ż.

* rosyjski: (1.1) Ифигения ż.

* serbski: (1.1) Ифигенија ż.

* serbsko-chorwacki: (1.1) Ifigenija ż.

* słowacki: (1.1) Ifigeneia ż., Ífigeneia ż., Ifigénia ż.

* starogrecki: (1.1) Ἰφιγένεια (Iphigéneia) ż., Ἰφιγενεία (Īphigeneíā) ż.

* szwedzki: (1.1) Ifigenia w.

* tagalski: (1.1) Iphigenia

* turecki: (1.1) İphigenia

* ukraiński: (1.1) Іфігенія ż.

* węgierski: (1.1) Iphigeneia, Iphigénia, Ifigénia

* wietnamski: (1.1) Iphigénie

* włoski: (1.1) Ifigenia ż.

źródła.

== Ifigenia (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|włoski|ż. Ifigenia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ifip

skrót od: International Federation of Information Processing - Międzynarodowa Federacja Przetwarzania Informacji

SJP.pl

# ifj

skrót od: Instytut Fizyki Jądrowej

SJP.pl

# ifn

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = biochem. interferon

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) IFN-α • IFN-β • IFN-κ • IFN-λ • IFN-ω

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) IFN

źródła.

== IFN (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = biochem. interferon → interferon

odmiana.

(1.1) lp. IFN; lm. IFNs

przykłady.

Wiktionary

# ifor

skrót od: Implementation Force - międzynarodowe wojsko pod przywództwem NATO powołane w celu nadzorowania realizacji postanowień porozumienia pokojowego w sprawie Bośni i Hercegowiny

SJP.pl

# ifp

[czytaj: i-ef-PE]
1. skrót od: Instytut Filologii Polskiej;
2. skrót od: Internetowe Forum Policyjne

SJP.pl

# ifryt

w arabskich wierzeniach ludowych: zły duch ognia, upiór; afryt; efryt

SJP.pl

Wikipedia

# iftar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. w islamie: pierwszy posiłek, który spożywa muzułmanin po zachodzie słońca w okresie postu ramadan; posiłek przerywający post dzienny;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈiftar, AS: iftar

Wiktionary

# ig

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = med. indeks glikemiczny

(1.2) = fizj. immunoglobulina

Wiktionary

Ig – wieś w Słowenii, siedziba gminy Ig. W 2018 roku liczyła 2318 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== IG (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) inform. socjol. Instagram

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: i‿ˈɟɛ, AS: i‿ǵe

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== IG (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) inform. socjol. Instagram

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# iga

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Iga – imię żeńskie. Usamodzielnione w czasach współczesnych zdrobnienie imienia Jadwiga. Może być również zdrobnieniem imienia Ignacja.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Iga wzięła udział w sympozjum szopenologicznym w Pile.

(1.1) Przypomnieliśmy Idze o jej obietnicy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈiɡa, AS: iga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Jadwiga ż.

Wiktionary

# iganie

dawna wieś w Polsce, obecnie Nowe Iganie

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Nowe Iganie
- Stare Iganie

Inne:

- Bitwa pod Iganiami

Wikipedia

# igbo

jeden z głównych języków w Nigerii (obok języków hausa i joruba); ibo

SJP.pl

Ibo, także: Ibowie, Igbo, Igbowie – grupa etniczna zamieszkująca głównie Nigerię, licząca ponad 32 miliony osób. W czasach przedkolonialnych Ibo stworzyli ośrodek cywilizacyjny u zbiegu rzek Niger i Benue. Odkryte tu ruiny Ibo-Ukuwu z VIII wieku n.e. pozwalają stwierdzić, że lud ten zamieszkuje te tereny przynajmniej od kilkunastu wieków. Niektórzy archeologowie oceniają, że nawet od 6000 lat. Według niektórych źródeł pochodzą od Hebrajczyków lub Egipcjan. Mają regularne rysy i pociągłe twarze.

Wikipedia

# igdrasil

w mitologii północnogermańskiej: "wielkie drzewo świata"; Yggdrasill

SJP.pl

Yggdrasil – w mitologii nordyckiej Drzewo Strasznego, czyli Odyna (patrz axis mundi). Utożsamiane z jesionem.

Gigantyczne drzewo (we współczesnych wyobrażeniach skandynawskich często uważane za jesion), na którym znajdować się miały różne światy, w tym: Asgard, Midgard, Utgard i Helheim. Nazwa Yggdrasil dosłownie oznacza koń Yggra, czyli koń Odyna, którego jednym z imion jest Yggr (Straszliwy).

Wikipedia

# igelit

[czytaj: igelit albo igielit] trudnopalne tworzywo sztuczne; igielit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tworzywo sztuczne uzyskiwane w procesie polimeryzacji chlorku winylu i estrów kwasu akrylowego

Wiktionary

Igelit – tworzywo sztuczne uzyskiwane w procesie polimeryzacji chlorku winylu (ok. 80%) i estrów kwasu akrylowego (ok. 20%).

Prawa do nazwy Igelit należały do niemieckiego koncernu chemicznego IG Farben. Znalazł zastosowanie w elektrotechnice jako materiał izolacyjny w postaci osłon przewodów elektrycznych i kabli elektrycznych, a także w budownictwie do pokrywania nawierzchni skoczni narciarskich, stoków zjazdowych, peronów kolei linowych i wyciągów narciarskich.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) igelit m.

źródła.

== igelit (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) igelit

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) igelit m.

źródła.

== igelit (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) igelit

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# igelitowy

związany z igelitem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z igelitu

Wiktionary

# igielit

trudnopalne tworzywo sztuczne; igelit

SJP.pl

Igelit – tworzywo sztuczne uzyskiwane w procesie polimeryzacji chlorku winylu (ok. 80%) i estrów kwasu akrylowego (ok. 20%).

Prawa do nazwy Igelit należały do niemieckiego koncernu chemicznego IG Farben. Znalazł zastosowanie w elektrotechnice jako materiał izolacyjny w postaci osłon przewodów elektrycznych i kabli elektrycznych, a także w budownictwie do pokrywania nawierzchni skoczni narciarskich, stoków zjazdowych, peronów kolei linowych i wyciągów narciarskich.

Wikipedia

# igielitowy

→ igielit; igelitowy

SJP.pl

# igielnica

1. część składowa maszyny do szycia, w której umocowana jest igła;
2. część składowa maszyny tkackiej, przez którą przechodzą igły;
3. podłużne narzędzie do szycia o ostrym czubku, zwykle wykonane z kości zwierzęcych

SJP.pl

# igielnicowy

→ igielnica

SJP.pl

#### Patrz:

igielnica

# igielniczek

zdrobnienie od: igielnik

SJP.pl

# igielnik

pojemnik służący do przechowywania igieł (szpilek) lub ozdobna poduszeczka do wbijania igieł celem uchowania ich w porządku i jednym miejscu

SJP.pl

# igielnikowy

→ igielnik

SJP.pl

#### Patrz:

igielnik

# igielny

→ igła (pręcik do szycia); igłowy

SJP.pl

# igielski

nazwisko

SJP.pl

# igiełeczka

zdrobnienie od: igiełka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: igła

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiɟɛˈwɛt͡ʃka, AS: iǵeu̯ečka

Wiktionary

# igiełka

1. zdrobnienie od: igła;
2. jakieś doznanie zmysłowe lub psychiczne, np. igiełka strachu

SJP.pl

# igiełkowaty

podobny kształtem do igiełki

SJP.pl

# igiełkowo

→ igiełkowy

SJP.pl

#### Patrz:

igiełkowy

# igiełkowy

→ igiełka

SJP.pl

#### Patrz:

igiełka

# iglak

1. regionalnie: drzewo iglaste;
2. pilnik iglicowy

SJP.pl

# iglakowy

→ iglak

SJP.pl

#### Patrz:

iglak

# iglany

dawniej: przymiotnik od: igła (w znaczeniu narzędzia do szycia); igielny

SJP.pl

# iglarski

dotyczący wyrobu igieł

SJP.pl

# iglarz

w dawnej Polsce: rzemieślnik wyrabiający igły, szpilki i haftki; szpilkarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący igły

(1.2) pracownik czesalni

(1.3) pracownik przy produkcji igieł w fabryce

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. iglarstwo n., iglarnia ż., igła ż.

przym. iglarski

Wiktionary

# iglaste

klasa drzew lub krzewów należących do gromady nagonasiennych, obejmująca około 600 gatunków; szpilkowe

SJP.pl

Iglaste, szpilkowe (Pinopsida Burnett) – klasa drzew i krzewów należących do gromady nagonasiennych. W zależności od systemu klasyfikacyjnego obejmuje tylko rząd sosnowców Pinales z rodziną sosnowatych Pinaceae (231 gatunków) lub różnie łączone w rzędy także rodziny: araukariowatych, zastrzalinowatych, sośnicowatych, cyprysowatych i cisowatych, w sumie z ok. 600 gatunkami. Za wąskim ujęciem klasy przemawia problematyczna pozycja gniotowych Gnetopsida w wielu analizach filogenetycznych wskazywana jako zagnieżdżona w obrębie szeroko ujmowanych iglastych i tym samym czyniąca z nich takson parafiletyczny.

Wikipedia

# iglasty

1. pokryty igłami, złożony z igieł;
2. ostro zakończony, wysmukły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który jest zakończony ostrym szpicem, którego zakończenie przypomina igłę

(1.2) bot. dendr. związany z roślinami, których liście mają formę igieł

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Krogulec zakłada gniazdo na drzewach iglastych w pobliżu pnia, na wysokości 5-6 m.

(1.1) Siedzieliśmy pod rozłożystymi, iglastymi drzewami, przy pniu, gdzie było zacisznie i sucho.

(1.2) Złotoborowik wysmukły rośnie w lasach iglastych, przede wszystkim wśród sosen (jego grzybnia tworzy związek, tzw. mikoryzę z korzeniami właśnie tych drzew).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iɡˈlastɨ, AS: iglasty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. igła ż., igliwie n., iglak mrz.

przym. igielny, igłowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) szpilkowy

Wiktionary

# iglesias

Miejscowości i miejsca:

- Iglesias – miejscowość we Włoszech
- Iglesias – stacja kolejowa w ww. miejscowości
- Prowincja Carbonia-Iglesias we Włoszech

- Iglesias – gmina w Hiszpanii, w prowincji Burgos, w Kastylii i León

Wikipedia

# iglewski

nazwisko

SJP.pl

# iglica

1. ostre zwieńczenie wieży lub dachu w postaci smukłego stożka;
2. część składowa różnego rodzaju narzędzi lub urządzeń kształtem przypominająca igłę;
3. szpiczasta skała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. długi, wąski stożek zwieńczający wieżę

(1.2) techn. część urządzenia w kształcie igły

(1.3) ruchomy element broni palnej uderzający w spłonkę

(1.4) geol. spiczasta skała

(1.5) bot. nazwa systematyczna|Erodium cicutarium|ref=tak., roślina owłosiona o liliowych kwiatach

(1.6) ryb. narzędzie do dziania ręcznego siatek rybackich

Wiktionary

- iglica – element architektoniczny
- iglica – część składowa broni palnej
- iglica – część zwrotnicy
- iglica – przyrząd do szycia sieci rybackich
- Iglica – rodzaj roślin z rodziny bodziszkowatych
- Iglica – pomnik znajdujący się we Wrocławiu na placu Solnym
- Iglica – konstrukcja stalowa we Wrocławiu

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: iɡˈlʲit͡sa, AS: iglʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. iglicowy

rzecz. igłówka ż., igła ż., zdrobn. igliczka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) igła ż.

(1.2) igła ż.

(1.6) kleszczka ż., igła ż.

Wiktionary

# iglicówka

karabin odtylcowy

SJP.pl

# iglicowy

związany z iglicą

SJP.pl

# igliczek

regionalnie, zwykle w liczbie mnogiej: druty do robienia dzianiny lub siatek

SJP.pl

# igliczka

regionalnie, zwykle w liczbie mnogiej: druty do robienia dzianiny lub siatek

SJP.pl

Leptorhaphis Körb. (igliczka) – rodzaj grzybów z rodziny Naetrocymbaceae.

Wikipedia

# igliczkowate

rodzina ślimaków z podgromady przodoskrzelnych

SJP.pl

# igliczkowy

związany z igliczką

SJP.pl

# iglicznia

1. drzewo z rodziny bobowatych rosnące w Ameryce, Azji i tropikalnej Afryce; glediczia, glediczja;
2. ryba z rodziny igliczniowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;

(1.2) dendr. cierniste drzewo o owocach zebranych w strąki;

Wiktionary

Iglicznia – nazwa stosowana dla kilku gatunków ryb i drzew:

- iglicznia (Syngnathus typhle)
- iglicznie – ryby zaliczane do rodziny Syngnathidae

- iglicznia (syn. glediczja) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: iɡˈlʲit͡ʃʲɲa, AS: iglʹičʹńa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) glediczja

Wiktionary

# igliczniokształtne

rząd ryb promieniopłetwych

SJP.pl

Igliczniokształtne (Syngnathiformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), czasami klasyfikowany jako Syngnathoidei – podrząd ciernikokształtnych (Gasterosteiformes). Obejmuje ponad 260 gatunków opisanych naukowo (2006), między innymi iglicznie i koniki morskie. W Polsce występują dwa gatunki igliczniowatych – iglicznia (Syngnathus typhle) oraz wężynka (Nerophis ophidion).

Wikipedia

# igliczniokształtny

o cechach igliczniokształtnych (rząd ryb)

SJP.pl

# igliczniowate

rodzina ryb morskich, o wydłużonym, wężykowatym ciele, żyjących w zaroślach z trawy morskiej, upodabniających się do niej barwą i kształtem

SJP.pl

Igliczniowate (Syngnathidae) – rodzina ryb igliczniokształtnych (Syngnathiformes), obejmująca pławikoniki oraz iglicznie.

Wikipedia

# igliczniowaty

o cechach igliczniowatych (ryb morskich żyjących w zaroślach z trawy morskiej, upodabniających się do niej barwą)

SJP.pl

# igliczny

przymiotnik od: iglica

SJP.pl

# iglio-diglio

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca śpiew samca wilgi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z ogrodu wzywał samiec wilgi: – Iglio-diglio, iglio-diglio.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iglio-dyglio

Wiktionary

# iglio-dyglio

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca śpiew samca wilgi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z ogrodu wzywał samiec wilgi: – Iglio-dyglio, iglio-dyglio.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iglio-diglio

Wiktionary

# igliwie

igły drzew iglastych zaściełające ziemię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) igły drzew iglastych

(1.2) opadłe igły drzew iglastych

Wiktionary

Igliwie – opadłe na dno lasu liście (igły) drzew iglastych, stanowiące składnik ściółki leśnej. Igliwie stanowi także surowiec użytkowany do wyrobu m.in. pasz, olejków eterycznych, sztucznego włosia, stroiszu, wosków, papieru, płyt izolacyjnych. Do przerobu pozyskiwane jest jednak zwykle w formie cetyny, tj. pozyskiwane jest z gałęzi drzew iglastych po ich obaleniu w lasach użytkowanych rębnie. Igliwie sosen długoigielnych stanowi także surowiec dla plecionkarstwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zesmreczyły się chmury igliwiem / Bure świerki o góry wsparte.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iɡˈlʲivʲjɛ, AS: iglʹivʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. igłówka ż., igła ż.

przym. iglasty

Wiktionary

# igliwiowy

→ igliwie; igliwowy

SJP.pl

# igliwowy

przymiotnik od: igliwie; igliwiowy

SJP.pl

# iglo

kopulasty domek z bloków lodu lub brył ubitego śniegu; igloo, iglu

SJP.pl

Wikipedia

# igloo

[czytaj: iglo lub iglu] kopulasty domek z bloków lodu lub brył ubitego śniegu; iglo, iglu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Eskimosi budują swoje igloo z lodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈiɡlɔ|ˈiɡlu, AS: iglo|iglu

Wiktionary

# iglu

kopulasty domek z bloków lodu lub brył ubitego śniegu; igloo, iglo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. igloo.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Eskimosi budują swoje iglu z lodu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈiɡlu, AS: iglu

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|igloo. < etym|inuk|ᐃᒡᓗ.

uwagi. inna pisownia igloo

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|igloo.

źródła.

== iglu (język baskijski.) ==

thumb|iglu (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) igloo, iglu

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ign.

skrót od: ignotus (z łaciny: nieznany)

SJP.pl

# ignacek

zdrobnienie od: Ignacy (imię męskie)

SJP.pl

# ignacewo

nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Ignacewo – część miasta Kostrzyn
- Ignacewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Złotniki Kujawskie
- Ignacewo – część wsi Oszczywilk w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Bytoń
- Ignacewo – część wsi Śmielnik w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
- Ignacewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
- Ignacewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Stawiski
- Ignacewo – część wsi Wojciechowo w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Chodów
- Ignacewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
- Ignacewo – przysiółek w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Kościan
- Ignacewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki

Wikipedia

# ignaciuk

nazwisko

SJP.pl

# ignacja

imię żeńskie

SJP.pl

Ignacja – żeński odpowiednik imienia Ignacy, które posiada nieustaloną do końca etymologię. Według najbardziej rozpowszechnionej teorii wywodzi się je od łacińskiego wyrazu ignis, oznaczającego „ogień”. Zachodzi jednak również podobieństwo między tym imieniem a nazwą łacińskiego rodu Egnacjuszów (Egnatii). Istnieją też hipotezy o etruskim pochodzeniu Ignacego.

Wikipedia

# ignacjański

1. taki jak u św. Ignacego Loyoli, charakterystyczny dla św. Ignacego Loyoli;
2. w religii katolickiej: medytacja ignacjańska - metoda modlitwy według św. Ignacego Loyoli, jedno z ćwiczeń duchownych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. odnoszący się do duchowości świętego Ignacego Loyoli, związany z duchowością świętego Ignacego Loyoli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiktor pojechał na rekolekcje ignacjańskie do Zakopanego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ignacy mos.

Wiktionary

# ignackowie

zdrobnienie od: Ignacy (imię męskie)

SJP.pl

# ignacostwo

Ignac z małżonką; Ignacowie

SJP.pl

# ignaców

Ignac z małżonką; Ignacostwo

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 18, w tym 13 podstawowych

- Ignaców – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wojciechów
- Ignaców – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wyryki
- Ignaców – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów
- Ignaców – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
- Ignaców – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
- Ignaców – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Rozprza
- Ignaców – kolonia wsi Pierzaki w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
- Ignaców – część kolonii Antonin w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Górzno
- Ignaców – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
- Ignaców – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec
- Ignaców – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki
- Ignaców – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Kazanów
- Ignaców – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
- Ignaców – przysiółek wsi Cielętniki w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Dąbrowa Zielona
- Ignaców – część wsi Kopalnia w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Konopiska
- Ignaców – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
- Ignaców – kolonia wsi Nowa Wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Nagłowice
- Ignaców – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra

Wikipedia

# ignacowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ignacowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ignaców m.

:: fż. ignacowianka ż.

przym. ignacowski

Wiktionary

# ignacowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ignacowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ignaców m.

:: fm. ignacowianin m.

przym. ignacowski

Wiktionary

# ignacowie

Ignac z małżonką; Ignacostwo

SJP.pl

# ignacowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ignacowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ignaców m., ignacowianin m., ignacowianka ż.

Wiktionary

# ignacowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ignaca lub z nim związany

SJP.pl

# ignacy

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ignacy – imię męskie o niepewnej do końca etymologii. Według najbardziej rozpowszechnionej teorii wywodzi się je od łacińskiego wyrazu ignis, oznaczającego „ogień”. Zachodzi jednak również podobieństwo między tym imieniem, a nazwą łacińskiego rodu Egnacjuszów (Egnatii). Istnieją też hipotezy o etruskim pochodzeniu Ignacego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brat Ignacy maluje piękne ikony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iɡˈnat͡sɨ, AS: ignacy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Ignaś mos.

przym. ignacjański

Wiktionary

# ignaczak

nazwisko

SJP.pl

- Ignaczak – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku nazwisko to nosi 3978 polskich obywateli.

Osoby noszące nazwisko Ignaczak:

- Ewa Ignaczak – reżyserka teatralna
- Grażyna Ignaczak-Bandych – polska urzędniczka państwowa
- Krzysztof Ignaczak – polski siatkarz
- Marceli Ignaczak – działacz niepodległościowy
- Marcin Ignaczak – polski archeolog
- Patryk Ignaczak – polski piosenkarz i muzyk
- Stanisław Ignaczak – polski koszykarz

Wikipedia

# ignaczewski

nazwisko

SJP.pl

# ignalinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ignalina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ignalin m.

:: fż. ignalinianka ż.

przym. ignaliński

Wiktionary

# ignalinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ignalina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ignalin m.

:: fm. ignalinianin m.

przym. ignaliński

Wiktionary

# ignaliński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ignalina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ignalin m., ignalinianin m., ignalinianka ż.

Wiktionary

# ignam

pnąca roślina zielna z rodziny pochrzynowatych; jams; pochrzyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. pochrzyn.

Wiktionary

Pochrzyn, jam, ignam (Dioscorea L.) – rodzaj wieloletnich pnączy z bulwiastymi kłączami. Należy do niego ponad 600 gatunków pochodzących głównie z obszarów tropikalnych. Najwięcej pochrzynów rośnie w naturze i uprawia się w Afryce Zachodniej, szczególnie w Ghanie, Nigerii oraz w Azji Południowo-Wschodniej, w Ameryce Południowej i na Karaibach.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) pochrzyn, jams

Wiktionary

# ignaś

zdrobnienie od: Ignacy (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od Ignacy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zwiedziliśmy z Ignasiem muzeum w Katowicach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ignacy mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Ignacy

Wiktionary

# ignasiak

nazwisko

SJP.pl

# ignasiowie

zdrobnienie od: Ignacy (imię męskie)

SJP.pl

# ignasiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ignasia lub z nim związany

SJP.pl

# ignaszak

nazwisko

SJP.pl

# ignaszewski

nazwisko

SJP.pl

# ignatiuk

nazwisko

SJP.pl

# ignatki

3 miejscowości w Polsce:

- Ignatki – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny
  - Ignatki-Kolonia część wsi Ignatki (powiat białostocki)
- Ignatki-Osiedle – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny
- Ignatki – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Wyszki

Wikipedia

# ignatowicz

nazwisko

SJP.pl

Ignatowicz – polskie nazwisko typowe patronimiczne, z końcówką -icz co oznacza „potomek Ignacego”. Rosyjskim odpowiednikiem jest Игнатович . Według bazy PESEL z dnia 27 stycznia 2022 roku nazwisko to nosiło 1157 Polek i 1070 Polaków.

Wikipedia

# ignatowski

nazwisko

SJP.pl

# ignerski

nazwisko

SJP.pl

# ignimbryt

skała piroklastyczna, silnie spieczony tuf

SJP.pl

Ignimbryt lub tuf spieczony – skała piroklastyczna będąca skałą osadową pochodzenia wulkanicznego, silnie porowata, należąca do grupy skał kwaśnych, o składzie chemicznym zbliżonym do ryolitu lub dacytu. Powstała podczas wybuchu wulkanu w wyniku wypadania materiałów piroklastycznych z chmur erupcyjnych i spojenia tego materiału upłynnionym, rozgrzanym popiołem wulkanicznym, przy udziale gorących par i gazów wulkanicznych.

Wikipedia

# ignipunktura

leczenie drobnych zmian na skórze lub błonach śluzowych elektrokauterem

SJP.pl

# ignis

samochód typu Suzuki Ignis

SJP.pl

- Towarzystwo Wydawnicze „Ignis”
- Suzuki Ignis
- Misja „Ignis” – pierwsza polska misja technologiczno-naukowa na Międzynarodową Stację Kosmiczną, realizowana w ramach Axiom Mission 4

Wikipedia

# igniter

w elektryce: nieruchoma elektroda zapłonowa w kształcie stożka wykonanego z półprzewodnika, zanurzona ostrzem w ciekłej katodzie, umożliwiająca wybór chwili zapłonu w głównym obszarze wyładowczym ignitronu; zapalnik

SJP.pl

# ignitron

trójelektrodowa lampa elektronowa gazowana

SJP.pl

Prostownik – element lub zestaw elementów elektronicznych służący do zamiany napięcia przemiennego na napięcie jednego znaku, które po dalszym odfiltrowaniu może być zmienione na napięcie stałe.

Wikipedia

# ignitronowy

związany z ignitronem

SJP.pl

# ignor

potocznie: automatyczne blokowanie (ignorowanie) czyichś wiadomości

SJP.pl

# ignorancja

brak podstawowej wiedzy lub nieznajomość czegoś; nieuctwo, ciemnota, niewiedza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak wiedzy na jakiś ważny temat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiɡnɔˈrãnt͡sʲja, AS: ignorãncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ignorowanie n., ignorant m., ignorantka ż.

czas. ignorować

przym. ignorancki, ignorowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niewiedza, nieobeznanie, nieznajomość, nieuctwo, nieświadomość, niekompetencja, dyletantyzm

Wiktionary

# ignorancki

1. przejawiający brak podstawowej wiedzy; niekompetentny;
2. świadczący o czyjejś nieznajomości czegoś, np. ignorancka opinia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nacechowany lekceważeniem faktów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jego ignoranckie podejście do problemów ekologii jest niebezpieczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ignorowanie n., ignorant mos., ignorancja ż.

czas. ignorować

Wiktionary

# ignorant

człowiek odznaczający się brakiem podstawowej wiedzy; nieuk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek wykazujący ignorancję, odznaczający się brakiem elementarnej wiedzy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iɡˈnɔrãnt, AS: ignorãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ignorancja ż., ignorowanie n., zignorowanie n.

:: fż. ignorantka ż.

czas. ignorować ndk., zignorować dk.

przym. ignorancki, ignorowany

Wiktionary

# ignorantka

kobieta odznaczająca się brakiem podstawowej wiedzy; dyletantka

SJP.pl

# ignorować

1. celowo czegoś nie zauważać bądź nie zwracać na coś uwagi;
2. ignorować się - ignorować jeden drugiego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zignorować)

(1.1) pomijać, nie zwracać uwagi

czasownik zwrotny niedokonany ignorować się (dk. zignorować się)

(2.1) nie zwracać uwagi na siebie nawzajem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ignorujemy tych, którzy sobie na to zasłużyli.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiɡnɔˈrɔvat͡ɕ, AS: ignorovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ignorowanie n., ignorancja ż., ignorant m., ignorantka ż.

przym. ignorancki

przysł. ignorancko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lekceważyć, bagatelizować, traktować jak powietrze, wulg. olewać

Wiktionary

# ignorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pomijanie, niezwracanie uwagi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiɡnɔrɔˈvãɲɛ, AS: ignorovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ignorancja ż., ignorant m., ignorantka ż., zignorowanie n.

czas. ignorować ndk., zignorować ndk.

przym. ignorancki

przysł. ignorancko

Wiktionary

# ignorująco

świadomie nie reagując na coś; ignorancko

SJP.pl

# ignotus

z łaciny: nieznany (w skrócie zapisywane: ign.)

SJP.pl

Adolf Peretz niekiedy też Perec, ps. Ignotus (ur. 2 marca 1855 w Kaliszu, zm. 16 września 1933 w Warszawie) – polski ekonomista, finansista, kupiec i publicysta żydowskiego pochodzenia.

Wikipedia

# igo

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = biol. inwazyjny gatunek obcy;

Wiktionary

- Go – starochińska gra planszowa
- Igo (piosenkarz) – polski piosenkarz i kompozytor
- Igo Sym – polski, austriacki i niemiecki aktor
- IGO - ujednoznacznienie

Wikipedia

# igor

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Igor – zaimportowane z Rosji imię męskie pochodzenia skandynawskiego, wywodzące się z pierwotnego Ingwar (Ingvarr). Imię to jest złożone z członów: Ing-, prawdopodobnie pochodzącego od imienia jednego z bogów germańskich, oraz -war, pochodzącego najprawdopodobniej od staro-wysoko-niemieckiego słowa wart – stróż, pasterz. Imię to nosił wielki książę kijowski i czernihowski z XII wieku św. Igor, którego wspomina się 5 czerwca. Na Rusi Kijowskiej stanowi ślad obecności wikińskiej. W Polsce odbierane jako typowo „wschodnie”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W czasie wakacji w Bostonie Igor zaczął mężnieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈiɡɔr, AS: igor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Igorek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Igorek

Wiktionary

# igorek

zdrobnienie od: Igor (imię męskie); Iguś

SJP.pl

# igorkowie

zdrobnienie od: Igor (imię męskie); Iguś

SJP.pl

# igorostwo

Igor z małżonką; Igorowie

SJP.pl

# igorowie

imię męskie

SJP.pl

# igorowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Igora lub z nim związany

SJP.pl

# igołomia

wieś w Polsce

SJP.pl

Igołomia – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce.

Miejscowość leży przy drodze krajowej nr 79.

W latach 1918–1939 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Do 1954 siedziba gminy Igołomia. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Igołomia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

# igołomianin

mieszkaniec Igołomi (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Igołomi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Igołomia ż.

:: fż. igołomianka ż.

przym. igołomski

Wiktionary

# igołomianka

mieszkanka Igołomi (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Igołomi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Igołomia ż.

:: fm. igołomianin m.

przym. igołomski

Wiktionary

# igołomski

→ Igołomia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Igołomi

Wiktionary

#### Patrz:

Igołomia

#### Powiązane:

rzecz. Igołomia ż., igołomianin m., igołomianka ż.

Wiktionary

# igra

dawniej:
1. zabawa, gra, igrzysko;
2. miłosna igraszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. gra

Wiktionary

Igra (ros. Игра) – osiedle w Rosji, w Udmurcji, ośrodek administracyjny rejonu igrińskiego. W 2010 liczyło 20 737 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. igrać ndk., grać dk.

rzecz. gra ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|gra.

źródła.

== igra (język bośniacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gra

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈiɡra, AS: igra

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. igrać ndk., grać dk.

rzecz. gra ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. igrać ndk., grać dk.

rzecz. gra ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|gra.

źródła.

== igra (język bośniacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# igrać

1. bawić się czymś, traktować coś jak zabawę, niepoważnie (np. Nie igraj ze śmiercią.);
2. poetycko: migać, drgać (np. o świetle)

SJP.pl

# igraszka

1. fraszka, coś prostego;
2. coś do zabawy;
3. bawienie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) beztroska zabawa

Wiktionary

# igraszki

1. fraszka, coś prostego;
2. coś do zabawy;
3. bawienie się

SJP.pl

# igrce

dawniej: zabawy, gry, igraszki, igrzyska; igry

SJP.pl

Igrce – widowiska średniowieczne.

Miały charakter ludyczny, czyli zabawny, daleki od spraw religii, bliski życia codziennego i spraw doczesnych. Prezentowane pod gołym niebem, zwykle podczas jarmarku przez wędrownych artystów o rozmaitych umiejętnościach: akrobatów, grajków, śpiewaków, mimów i żartownisiów. O tego typie teatru wiemy tylko ze źródeł przekazu ustnego, literacką wizję takich występów dał Wacław Berent w powieści historycznej Żywe kamienie z 1918 roku.

Wikipedia

# igrek

1. nazwa litery Y;
2. potocznie: coś, o czymś nie chce się lub nie można mówić dokładnie; iks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa litery y / Y

(1.2) mat. oznaczenie niewiadomej lub zmiennej zależnej (funkcji)

(1.3) coś bliżej niesprecyzowanego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś, o kim dokładniej nie można lub nie chce się mówić

Wiktionary

- Y – dwudziesta piąta litera alfabetu łacińskiego
- Igrek – blok mieszkalny w Warszawie
- Igrek — linia kolei dużych prędkości łącząca Łódź, Warszawę, Poznań i Wrocław

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Igrek n.

przym. igrekowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) y / Y

(1.3) Igrek

Wiktionary

# igrekowski

potocznie: bliżej nieokreślona osoba; jakiś człowiek, pewna osoba; Iksiński, iksiński, Igrekowski

SJP.pl

# igrekowy

związany z igrekiem

SJP.pl

# igrzec

w średniowieczu: wędrowny muzyk, śpiewak, sztukmistrz, aktor zabawiający publiczność; wagant, truwer, goliard

SJP.pl

Wikipedia

# igrzyska

zawody sportowe składające się z wielu dyscyplin, oglądane przez liczną widownię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) publiczna impreza

Wiktionary

- igrzyska olimpijskie (współczesne Igrzyska)
- starożytne igrzyska olimpijskie (starożytna Grecja)
- world games (współczesne igrzyska sportów nieolimpijskich)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Podczas igrzysk zdarzyło się kilka istotnych wpadek.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. igrzysko n.

przym. igrzyskowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zawody

Wiktionary

# igrzysko

dawniej: impreza o charakterze innym niż sportowy, np. teatralna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. impreza o charakterze niesportowym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A motłoch wył z rosnącą wściekłością, igrzysk i chleba....

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. igrzyska nmos.

Wiktionary

# igrzyskowy

przymiotnik od: igrzysko

SJP.pl

# iguana

duża jaszczurka, ceniona ze względu na jadalne jaja i mięso; legwan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. jaszczurka należąca do legwanów;

(1.2) kulin. mięso z iguany (1.1)

(1.3) kulin. potrawa z iguana (1.1)

Wiktionary

Iguana – rodzaj jaszczurek z rodziny legwanowatych (Iguanidae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na ścianie wisi makatka z iguaną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiɡuˈwãna, AS: iguu̯ãna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) legwan

(1.2) legwan

(1.3) legwan

Wiktionary

# iguanodon

roślinożerny gad kopalny z grupy dinozaurów, osiągający dziesięć metrów długości

SJP.pl

Iguanodon („ząb iguany”) – rodzaj dinozaura z grupy ornitopodów, zajmujący pozycję pośrodku pomiędzy pierwszymi z szybkich, dwunożnych hipsylofodontów z jury środkowej, a hadrozaurami stanowiącymi najbardziej zaawansowane formy z kredy późnej. Do rodzaju zaliczano wiele gatunków datowanych w czasie od jury późnej do kredy późnej, zamieszkujących Europę, Azję i Amerykę Północną. Taksonomia rodzaju pozostaje przedmiotem badań, opisywane są nowe gatunki, a stare przenosi się do odrębnych rodzajów. Na początku XXI wieku badacze zasugerowali pozostawienie w nim tylko jednego dobrze uzasadnionego gatunku I. bernissartensis, żyjącego od późnego barremu do najwcześniejszego aptu (kreda wczesna) na terenie dzisiejszej Belgii i prawdopodobnie na innych terenach Europy. Dokładniej okres ten przypada na 126-125 milionów lat temu. Były to masywne, duże zwierzęta roślinożerne wyróżniające się dużym kolcem na kciuku służącym prawdopodobnie do obrony przed drapieżnikami, podczas gdy cztery kolejne chwytne palce używane były podczas żerowania.

Wikipedia

# iguanodony

roślinożerny gad kopalny z grupy dinozaurów, osiągający dziesięć metrów długości

SJP.pl

Wikipedia

# iguany

rodzina jaszczurek; legwany

SJP.pl

# igumen

ihumen, przełożony klasztoru prawosławnego

SJP.pl

Igumen, ihumen (gr. ἡγούμενος, 'hēgoúmenos' - "idący na przedzie, wiodący"; mac. i bułg. игумен, 'igumen'; ros. игумен, 'igumien'; ukr. ігумен, 'ihumen'; biał. ігумен, 'ihumien') – w prawosławiu oraz w katolickich Kościołach wschodnich przełożony samodzielnego monasteru lub domu zakonnego, odpowiednik katolickiego przeora.

Wikipedia

# igumenia

przełożona żeńskiego monasteru; ihumenia

SJP.pl

# igumeństwo

ihumeństwo; dawniej:
1. godność, stanowisko igumena;
2. klasztor kierowany przez igumena

SJP.pl

# iguś

zdrobnienie od: Igor (imię męskie); Igorek

SJP.pl

# igła

1. narzędzie do szycia, ostry pręcik z uszkiem do nawlekania nici;
2. element urządzenia technicznego kształtem przypominający igłę; iglica;
3. wąski, ostro zakończony liść drzew i krzewów iglastych;
4. rodzaj zwieńczenia wieży; iglica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;

(1.2) bot. dendr. liść roślin iglastych

(1.3) biol. mineralny element strukturalny szkieletu gąbek

(1.4) med. podłużny metalowy pręcik pusty w środku wbijany w ciało w czasie wykonywania zastrzyku;

(1.5) techn. element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej

Wiktionary

- igła (krawiecka) – narzędzie służące do szycia
- igła (w medycynie) – służy głównie do wykonywania zastrzyków lub do pobierania materiałów do badań
- Igła – thriller szpiegowski z 1978 dotyczący okresu II wojny światowej, brytyjskiego autora Kena Folletta
- Igła – brytyjski film z 1981 roku
- Igła – radziecki film fabularny w reżyserii Rashida Nugamonova z 1988 roku
- Igła – lesista kopka w Dolinie Białego w polskich Tatrach
- „Igła” – pseudonim Tadeusza Zielińskiego, żołnierza AK i WiN-u
- Igła – radiowy system zbliżania używany przez ZSRR w pierwszych pojazdach kosmicznych
- Igła – ręczny, rosyjski, naprowadzany na podczerwień system pocisków ziemia-powietrze
- Igła – turnia w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Moja babcia używa igły do szycia.

(1.2) Trzeba pozamiatać igły spod choinki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈiɡwa, AS: igu̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. igliwie n., iglak m., igłówka ż.

:: zdrobn. igiełka ż.

:: zgrub. iglica ż., igliszcza lm.

przym. igielny, igłowy, iglasty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szpilka, reg. śl. jegła.

(1.2) szpilka

(1.3) skleryt

Wiktionary

# igława

wiecznie zielone drzewo iglaste; araukaria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach;

(1.2) geogr. rzeka w Czechach;

Wiktionary

- Igława – miasto w południowej części Czech, stolica kraju Wysoczyna
- Igława – rzeka w Czechach (na Morawach), dopływ Dyi
- inna nazwa araukarii – rodzaju drzew iglastych z rodziny araukariowatych

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: iɡˈwava, AS: igu̯ava

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. igławski

Wiktionary

# igławowate

rodzina roślin nagonasiennych; araukariowate

SJP.pl

Wikipedia

# igławowaty

o cechach igławowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# igławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Igławą, dotyczący Igławy (miasta lub rzeki)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Igława ż.

Wiktionary

# igłofiltr

w budownictwie: długa, cienka rura ze stali zakończona ostrzem, zaopatrzona w filtr i połączona z pompą ssącą; urządzenie służące do obniżania poziomu wód gruntowych i odprowadzania ich poza miejsce budowy; filtr igłowy

SJP.pl

Igłofiltr, filtr igłowy – Przewód rurowy (PE, PCW, metalowy itp.) na którego końcu znajduje się część robocza – tzw. filtr z perforacją/szczelinami za pośrednictwem którego odprowadzana jest woda z gruntu. Podstawowym celem zastosowania igłofiltrów jest tymczasowe obniżenie poziomu wód gruntowych, najczęściej w trakcie prowadzenia prac ziemnych, budowlanych i inżynieryjnych.

Wikipedia

# igłosternik

rodzaj ptaków z podrodziny jerzyków

SJP.pl

# igłoterapia

dalekowschodnia metoda leczenia, polegająca na wbijaniu igieł w określone punkty ciała pacjenta; nakłuwanie, akupunktura

SJP.pl

# igłować

nakłuwać igłami

SJP.pl

# igłowaty

podobny kształtem do igły

SJP.pl

# igłowiec

materiał wytworzony techniką igłowania

SJP.pl

# igłówka

1. potocznie: drukarka igłowa;
2. igłówka sosnowa - muchówka z rodziny pryszczarkowatych, szkodnik upraw sosnowych; pryszczarek sosnowy;
3. igłówka Baera - muchówka z rodziny pryszczarkowatych, szkodnik upraw sosnowych; pryszczarek Baera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. drukarka igłowa

Wiktionary

- igłówka – rodzaj grzybów (Heyderia)
- Igłówka – miasteczko na Litwie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wydrukujesz mi coś na swojej igłówce?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. igła ż., iglica ż., igliwie n.

:: zdrobn. igiełka

przym. igielny, igłowy

Wiktionary

# igłowy

→ igła

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z igłą, dotyczący igły

Wiktionary

#### Patrz:

igła

#### Powiązane:

rzecz. igła ż., igłówka ż.

przym. iglasty

Wiktionary

# igłozwierz

rodzaj gryzoni z rodziny ursonowatych; koendu, kuandu, jeżownica

SJP.pl

Koendu, igłozwierz, jeżownica (Coendou) – rodzaj ssaków z podrodziny ursonów (Erethizontinae) w obrębie rodziny ursonowatych (Erethizontidae).

Wikipedia

# ihaha

wykrzyknik naśladujący końskie rżenie

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca końskie rżenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koń stanął dęba i zarżał głośno: – Ihaha!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ihahaha, ihahaa, iaa, i-ja, i-jja

Wiktionary

# ihahaa

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca końskie rżenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koń stanął dęba, wydając z siebie głośne: – Ihahaa!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ihaha, ichacha, ihahaha, iaa, i-ja, i-jja

Wiktionary

# ihahaha

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca końskie rżenie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Koń stanął dęba, wydając z siebie głośne: – Ihahaha!

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ihaha, ichacha, ihahaa, iaa, i-ja, i-jja

Wiktionary

# ihnatowicz

nazwisko

SJP.pl

# ihram

1. stan uświęcenia, w jakim znajduje się muzułmanin w czasie pielgrzymki do Mekki
2. biały, bawełniany ubiór pielgrzyma

SJP.pl

Ihram (arab. إحرام) to w islamie stan uświęcony, który muzułmanin musi przyjąć przed wejściem na teren „haram” Mekki i Medyny, w punkcie zwanym mikat, w celu odprawienia obrzędów hadżdżu lub umry, zwanych niekiedy – niezbyt szczęśliwie – „wielką” i „mniejszą pielgrzymką”.

Wikipedia

# ihrowica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Ihrowica (ukr. Ігровиця, lokowana jako Irowice, inne nazwy Ihrowice) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie tarnopolskim. W 2001 liczyła 1704 mieszkańców.

Leży na Wyżynie Podolskiej między rzekami Seret i Zbrucz, 16 km na północ od Tarnopola, na trasie Tarnopol-Załoźce.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ihrowicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) hist. war. Ihrowice

Wiktionary

# ihs

w starożytnym chrześcijaństwie: symbol i monogram Jezusa; I.H.S.

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) rel. monogram będący symbolem Jezusa;

Wiktionary

Chrystogram – monogram będący symbolem Jezusa Chrystusa w formie akronimu lub ligatury. Najbardziej znane chrystogramy to Chi Rho (znak ⳩) i monogram IHS. Rolę chrystogramu pełnił również staurogram i inne ligatury.

IHS (właśc. IHΣ) jest greckim skrótem imienia IHΣΟΥΣ (Jezus).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zakonnice wyhaftowały na humerałach ozdobny chrystogram IHS.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) IHC, chrystogram

Wiktionary

# ihumen

igumen, przełożony klasztoru prawosławnego

SJP.pl

Igumen, ihumen (gr. ἡγούμενος, 'hēgoúmenos' - "idący na przedzie, wiodący"; mac. i bułg. игумен, 'igumen'; ros. игумен, 'igumien'; ukr. ігумен, 'ihumen'; biał. ігумен, 'ihumien') – w prawosławiu oraz w katolickich Kościołach wschodnich przełożony samodzielnego monasteru lub domu zakonnego, odpowiednik katolickiego przeora.

Wikipedia

# ihumenia

przełożona żeńskiego monasteru; igumenia

SJP.pl

# ihumeństwo

igumeństwo; dawniej:
1. godność, stanowisko ihumena;
2. klasztor kierowany przez ihumena

SJP.pl

# ii

wykrzyknik oznaczający m.in. zniecierpliwienie, rozczarowanie, lekceważenie; i; iii

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …wyrażający niezadowolenie, lekceważenie, zniecierpliwienie, rozczarowanie itp.

Wiktionary

## ii

- ii – dwuznak występujący w języku niderlandzkim, fińskim i estońskim

## Ii

- Ii – gmina położona w Finlandii

## II

- II – cyfra rzymska oznaczająca liczbę 2
- II wiek

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) i, iii

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ii (język jaćwieski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przyimek

(1.1) w, do

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ii (język jaćwieski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przyimek

(1.1) w, do

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) i, iii

Wiktionary

# iii

wykrzyknik oznaczający m.in. zniecierpliwienie, rozczarowanie, lekceważenie; i; ii

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …wyrażający niezadowolenie, lekceważenie, zniecierpliwienie, rozczarowanie itp.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) i, ii

Wiktionary

# iiss

skrót od: International Institute for Strategic Studies - Międzynarodowy Instytut Studiów Strategicznych

SJP.pl

# ija

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie irkuckim Rosji, uchodzi do Zbiornika Brackiego

Wiktionary

# ijekawizm

właściwość fonetyczna niektórych chorwackich dialektów, w których historyczną samogłoskę "ĕ" wymawia się jak "ije"

SJP.pl

# ik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i Tatarstanie, lewy dopływ Kamy w dorzeczu Wołgi;

Wiktionary

- Ik – rzeka w Rosji, dopływ Kamy
- Ik – rzeka w Rosji, dopływ Oszy
- Ik – grupa etniczna w Ugandzie
- Instytut Kolejnictwa (IK) – instytut badawczy

Wikipedia

# ikacki

przymiotnik

(1.1) związany z Ikatem (rzeką na Syberii w Rosji)

Wiktionary

# ikacyna

1. krzew z rodziny ikacynowatych;
2. alkaloid ekstrahowany z tego krzewu

SJP.pl

# ikacynowate

rodzina roślin z rzędu ostrokrzewowców

SJP.pl

# ikacynowaty

o cechach ikacynowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# ikar

modraszek ikar - motyl dzienny z rodziny modraszkowatych; mnogooczak lazurek

SJP.pl

Ikar (gr. Ἴκαρος Íkaros, łac. Icarus) – w mitologii greckiej syn Dedala i Naukrate, niewolnicy władcy Krety – Minosa.

Dedal, ojciec Ikara, był ateńskim kowalem. Mimo że należał do najwybitniejszych rzemieślników i wynalazców, jego uczeń Talos prześcignął go w sztuce – zazdrosny Dedal zabił go więc, po czym uciekł z Aten na rządzoną przez Minosa Kretę. Tam na życzenie króla wybudował Labirynt, budowlę mającą być siedzibą Minotaura, potwora o kształcie pół człowieka, pół byka, spłodzonego przez żonę Minosa Pazyfae i byka – była to kara zesłana na władcę przez Posejdona.

Wikipedia

# ikaria

grecka wyspa na Morzu Egejskim

SJP.pl

Ikaria (gr. Ικαρία) – grecka wyspa na Morzu Egejskim, w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Północne, w jednostce regionalnej Ikaria, w gminie Ikaria.

W 2011 roku liczyła 8423 mieszkańców, mając powierzchnię 255 km². Główna miejscowość to Ajos Kirikos.

Wikipedia

# ikariański

→ Ikaria; ikaryjski

SJP.pl

# ikarowy

→ Ikar; ikaryjski

SJP.pl

# ikarus

autobus marki Ikarus

SJP.pl

Ikarus – przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji autobusów. Jego główna siedziba mieści się w Budapeszcie na Węgrzech. Autobusy produkowane są w Székesfehérvárze. Ikarus należał do 2006 roku do koncernu Irisbus.

Wikipedia

# ikaryjczyk

mieszkaniec Ikarii

SJP.pl

# ikaryjka

mieszkanka Ikarii

SJP.pl

# ikaryjski

1. → Ikar; ikarowy;
2. → Ikaria; ikariański;
3. → Ikaryjczyk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Morza Ikaryjskiego

Wiktionary

#### Patrz:

Ikar; ikarowy;
2. → Ikaria; ikariański;
3. → Ikaryjczyk

# ikawizm

właściwość fonetyczna niektórych chorwackich dialektów, w których historyczną samogłoskę "ĕ" wymawia się jak "i"

SJP.pl

Wikipedia

# ike

skrót od: Indywidualne Konto Emerytalne

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = ekon. indywidualne konto emerytalne;

Wiktionary

Indywidualne konto emerytalne (IKE) – dobrowolna forma ubezpieczenia społecznego w Polsce, stanowiąca element tzw. III filaru emerytalnego.

Wikipedia

# ikea

szwedzki koncern meblarski; Ikea

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego, nazwa własna

(1.1) szwedzka firma produkująca meble i artykuły dekoracyjne;

(1.2) marka produktów sprzedawanych przez firmę IKEA (1.1)

(1.3) sklep należący do firmy IKEA (1.1)

Wiktionary

IKEA (albo Ikea) – przedsiębiorstwo z siedzibą w Holandii, zajmujące się produkcją oraz sprzedażą mebli, a także artykułów dekoracyjnych, założone przez Ingvara Kamprada w 1943 roku w Szwecji. Nazwa jest akronimem od wyrazów: Ingvar, Kamprad, Elmataryd, Agunnaryd.

Do 1967 roku firma używała zapisu Ikéa. Od 2008 roku jest jednym z największych sprzedawców mebli na świecie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 2010 r. IKEA posiadała 316 sklepów w 44 krajach.

(1.3) W niedzielę jedziemy do Ikei na zakupy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ikeowski

Wiktionary

# ikebana

1. sztuka układania kompozycji kwiatowych, pochodząca z Japonii;
2. kompozycja ułożona według tej sztuki;
3. naczynie do układania kwiatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tradycyjna japońska sztuka układania kompozycji z kwiatów i innych części roślin;

(1.2) kompozycja ułożona według zasad sztuki ikebana (1.1)

(1.3) naczynie do układania kompozycji ikebana (1.2)

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌikɛˈbãna, AS: ikebãna

Wiktionary

# ikebanka

zdrobnienie od: ikebana

SJP.pl

# ikebanowy

→ ikebana, np. kompozycja ikebanowa

SJP.pl

# ikiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Mołdawii, prawy dopływ Dniestru

Wiktionary

Ikiel (rum. Ichel) – rzeka w Mołdawii, prawy dopływ Dniestru. Ma 101 kilometry długości, co czyni ją 8 najdłuższą rzeką w Mołdawii.

Roczny przepływ wody wynosi 20,5 mln m³, a średni wynosi 0,7 m³/s

Woda w rzece jest silnie zanieczyszczona, a brzegi są w wielu miejscach zaśmiecone odpadami z gospodarstw domowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sieć rzeczna jest dobrze rozwinięta, a główne rzeki to Dniestr z dopływami: Reut, Ikiel, Botna i Byk oraz Prut, należące do zlewiska Morza Czarnego.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ikielski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Ikuł

Wiktionary

# ikon

w semiotyce: znak nazywający przedmioty, rzeczy, stan rzeczy

SJP.pl

- Ikon – powieść autorstwa Grahama Mastertona
- Ikon – potoczna nazwa serii amerykańskich satelitów wywiadowczych
- Ikon – australijski zespół muzyczny
- iKon – południowokoreański zespół muzyczny

Wikipedia

# ikon.

skrót od: ikonografia

SJP.pl

# ikona

1. obraz o tematyce religijnej w sztuce wschodniochrześcijańskiej i bizantyjskiej
2. niewielki znak graficzny symbolizujący folder, plik, program lub polecenie, stosowany w informatyce w aplikacjach z graficznym interfejsem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. rel. obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;

(1.2) przen. osoba lub rzecz symbolizująca jakieś zjawisko, podziwiana w danej branży

(1.3) inform. niewielki obrazek widoczny na ekranie, symbolizujący określony plik, folder, aplikację lub program i stanowiący odsyłacz uruchamiający je;

Wiktionary

Ikona (gr. εἰκών eikón „obraz”) – obraz sakralny powstały w kręgu kultury bizantyńskiej, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne, charakterystyczny dla chrześcijańskich Kościołów wschodnich, w tym prawosławnego i greckokatolickiego. Pierwowzorem ikon były (prawdopodobnie, ponieważ nie ma pewności wśród historyków sztuki) portrety grobowe z Fajum lub wczesnochrześcijańskie malarstwo katakumbowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Według tradycji autorem pierwszych ikon był Łukasz Ewangelista.

(1.2) Zmarła ikona polskiego rocka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈkɔ̃na, AS: ikõna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ikonostas m.

:: zdrobn. ikonka ż.

przym. ikonowy

przedr. ikono-

skr. ikon.

Wiktionary

# ikoniczność

1. cecha czegoś przedstawiającego święte postacie w otoczeniu symboli religijnych, charakterystycznego dla stylu sztuki bizantyjskiej lub wczesnochrześcijańskiej; ikonograficzność, ikonowość;
2. cecha kogoś lub czegoś postrzeganego za symbol czegoś; ikonowość;
3. cecha czegoś przypominającego swym kształtem to, co przedstawia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ikoniczne; cecha tych, którzy są ikoniczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ikoniczny

przysł. ikonicznie

rzecz. ikonka ż.

Wiktionary

# ikoniczny

ikonowy;
1. związany z ikoną - obrazem w cerkwi;
2. związany z ikoną - obrazkiem na ekranie; ikonkowy;
3. związany z ikoną - symbolem; emblematyczny;
4. związany z ikoną - przedstawieniem

SJP.pl

# ikonium

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. dawna nazwa miasta Konya w Turcji

Wiktionary

Konya (gr. Ἰκόνιον Ikónion, łac. Iconium, dawniej także osm. قونیه Koniah, Konieh, Qunia) – miasto w południowej Turcji, na Wyżynie Anatolijskiej, u północnego podnóża Taurusu, stolica prowincji Konya. Według danych z 31 grudnia 2013 r. liczy ponad dwa miliony mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W teologii prawosławnej Kefas wymieniany jest jako biskup Ikonium.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Konya

Wiktionary

# ikonka

1. mała ikona;
2. graficzny znak na monitorze komputera otwierający program, plik, folder itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała ikona

(1.2) ekspresywnie o kimś lub czymś będącym ikoną, symbolem czegoś

(1.3) inform. schematyczna ilustracja jakiejś rzeczy, oprogramowania albo czynności, wyświetlana na ekranie monitora, spotykana często w informatyce, grach komputerowych i Internecie, po kliknięciu której przeprowadzana jest określona operacja w systemie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Straszny z niego bufon: JA wypędziłem, JA bym zrobił etc. A przecież cała jego rola sprowadzała się do bycia taką najbardziej czytelną ikonką opozycji (…)

(1.3) Na liście zadań w prawym dolnym rogu ekranu powinna znajdować się ikonka przedstawiająca głośnik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ikona ż., ikonografia ż., ikonograf mos., ikonopisarz mos., ikonopisarka ż., ikonopis mos., ikonizacja ż., ikoniczność n.

czas. ndk. ikonizować, dk. zikonizować

przym. ikonkowy, ikoniczny, ikonowy, ikonograficzny

przysł. ikonicznie, ikonograficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) symbol

(1.3) ikona

Wiktionary

# ikonkowy

→ ikonka

SJP.pl

#### Patrz:

ikonka

# ikonnik

osoba tworząca ikony - obrazy o tematyce religijnej; ikonopis, ikonopisarz, ikonografik, ikonograf

SJP.pl

# ikono-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z obrazem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈkɔ̃nɔ, AS: ikõno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ikona ż.

Wiktionary

# ikonoburca

członek ikonoklazmu - ruchu religijnego, który przeciwstawiał się czci figur i obrazów religijnych; ikonoklasta, obrazoburca

SJP.pl

# ikonodul

człowiek broniący czci obrazów świętych; obrazochwalca

SJP.pl

# ikonodulia

oddawanie czci ikonom i symbolom rzeczy świętych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. oddawanie czci ikonom

Wiktionary

Ikonodulia (gr. douleía „służba niewolnicza, niewola”) – oddawanie czci ikonom, obrazom, wizerunkom bóstwa i symbolom rzeczy świętych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌikɔ̃nɔˈdulʲja, AS: ikõnodulʹi ̯a

Wiktionary

# ikonograf

1. osoba tworząca ikony - obrazy o tematyce religijnej; ikonografik, ikonopis, ikonopisarz, ikonnik;
2. specjalista interpretujący dzieła wizualne; ikonografik, ikonolog;
3. osoba tworząca dzieła wizualne przedstawiające określony temat

SJP.pl

Ikonograf (ikonopisarz, ikonopis, malarz ikon) – to teolog, który wyraża wiarę Kościoła poprzez sztukę kościelną, która może być dopuszczona do udziału w liturgii (np. ikony, obrazy, rzeźby, odlewy, freski, hafty, mozaiki, itp.).

Wikipedia

# ikonografia

1. dziedzina historii sztuki zajmująca się opisem i interpretacją dzieł plastycznych i występujących na nich motywów;
2. ogół związanych ze sobą dzieł plastycznych;
3. nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem dzieł plastycznych jako źródeł informacji historycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. pisanie ikon

(1.2) nauk. szt. naukowe interpretowanie obrazów;

(1.3) książk. ogół przedstawień wizualnych połączonych ze sobą osobą twórcy lub tematyką

(1.4) książk. przedstawienie wizualne

(1.5) książk. elementy uważane za charakterystyczne dla przedstawianego podmiotu

Wiktionary

Ikonografia (gr. eikonograhpia - 'przedstawienie, wyobrażenie' od eikon - 'obraz', grahpia - 'opis') – dziedzina badań historii sztuki, której zadaniem jest opis i interpretacja elementów treściowych i symbolicznych w dziełach sztuki. Termin użyty w piśmiennictwie greckim jako eikonographia ma oznaczenie przedstawienia obrazowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Iwan zainteresował się sztuką ikonografii po powrocie z Krety.

(1.2) Na zajęciach z ikonografii uczymy studentów rozpoznawania świętych na freskach i obrazach.

(1.3) W ikonografii chrześcijańskiej Biedaczyna z Asyżu posiada brodę.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ikonograficzny

rzecz. ikonka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ikonopisarstwo

(1.2) ikonologia

(1.3) ikonografika

(1.5) ikonologia

Wiktionary

# ikonograficzność

1. cecha czegoś przedstawiającego święte postacie w otoczeniu symboli religijnych, charakterystycznego dla stylu sztuki bizantyjskiej lub wczesnochrześcijańskiej; ikoniczność, ikonowość;
2. cecha czegoś będącego przedstawieniem wizualnym

SJP.pl

# ikonograficzny

→ ikonografia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) nauk. związany z ikonografią (nauką)

(1.2) szt. będący przykładem ikonografii

Wiktionary

#### Patrz:

ikonografia

#### Powiązane:

rzecz. ikonka ż., ikonografika ż., ikonografia ż., ikonograf m., ikonografka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ikonologiczny

Wiktionary

# ikonografik

ikonograf;
1. osoba tworząca ikony - obrazy o tematyce religijnej; ikonopis, ikonopisarz, ikonnik;
2. specjalista interpretujący dzieła wizualne; ikonolog

SJP.pl

# ikonografika

ikonograf;
1. osoba tworząca ikony - obrazy o tematyce religijnej; ikonopis, ikonopisarz, ikonnik;
2. specjalista interpretujący dzieła wizualne; ikonolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. ogół przedstawień wizualnych połączonych ze sobą osobą twórcy lub tematyką

(1.2) szt. graficzna wizualizacja informacji

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ikonograficzny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ikonografia

(1.2) grafikon, infografika

Wiktionary

# ikonografka

1. kobieta tworząca ikony - obrazy o tematyce religijnej; ikonopisarka, ikonopiska;
2. kobieta tworząca dzieła wizualne przedstawiające określony temat;
3. mała ikonografika

SJP.pl

# ikonoklasta

członek ikonoklazmu - ruchu religijnego, który przeciwstawiał się czci figur i obrazów religijnych; ikonoburca, obrazoburca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. przeciwnik kultu obrazów, wizerunków i figur religijnych

Wiktionary

Ikonoklazm, obrazoburstwo (od gr. eikōn – obraz; klásis – złamanie) – ruch religijny szerzący się w łonie chrześcijaństwa w VIII–IX wieku w Bizancjum i państwie Franków oraz w Niderlandach w XVI w., sprzeciwiający się kultowi obrazów i wizerunków.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) ikonoburca, obrazoburca

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) iconoclast

* duński: (1.1) ikonoklast w.

źródła.

== ikonoklasta (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. ikonoklasta, obrazoburca

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ikonoburca, obrazoburca

Wiktionary

# ikonoklastka

→ ikonoklasta

SJP.pl

#### Patrz:

ikonoklasta

# ikonoklastyczny

→ ikonoklazm; obrazoburczy

SJP.pl

# ikonoklazm

ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum; obrazoburstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;

Wiktionary

Ikonoklazm, obrazoburstwo (od gr. eikōn – obraz; klásis – złamanie) – ruch religijny szerzący się w łonie chrześcijaństwa w VIII–IX wieku w Bizancjum i państwie Franków oraz w Niderlandach w XVI w., sprzeciwiający się kultowi obrazów i wizerunków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wkrótce ikonoklazm stał się doktryną Kościoła bizantyjskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌikɔ̃ˈnɔklasm̥, AS: ikõnoklasm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ikonoklasta m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obrazoburstwo

Wiktionary

# ikonolatria

oddawanie czci obrazom i figurom religijnym

SJP.pl

Kult obrazów, kult wizerunków, ikonolatria – element kultu religijnego większości religii przejawiający się wykorzystaniem materialnych wytworów kultury – sztuk plastycznych – w różnorakich przejawach indywidualnego i grupowego życia religijnego. W węższym, ale powszechniejszym rozumieniu, termin odnosi się do elementu doktryny chrześcijańskiej.

Wikipedia

# ikonolog

specjalista w zakresie ikonologii

SJP.pl

# ikonologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. szt. naukowe interpretowanie obrazów;

(1.2) szt. elementy uważane za charakterystyczne dla przedstawianego podmiotu

Wiktionary

Ikonologia (gr. kl., εικών „malarstwo” i λόγος „nauka”) – nauka o symbolice obrazów i ich treści. Jest też traktowana jako metoda odczytywania treści dzieła sztuki przez rozszyfrowywanie znaczeń przedstawionych i zestawionych w tym dziele symboli.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ikonolog mos.

przym. ikonologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ikonografia

(1.2) ikonografia

Wiktionary

# ikonometr

przyrząd do wyznaczania zasięgu zdjęcia naziemnego

SJP.pl

# ikonopis

osoba tworząca ikony - obrazy o tematyce religijnej; ikonnik, ikonopisarz, ikonografik, ikonograf

SJP.pl

# ikonopisarka

kobieta tworząca ikony - obrazy o tematyce religijnej; ikonopiska, ikonografka

SJP.pl

# ikonopisarski

→ ikonopisarstwo, np. szkoły ikonopisarskie

SJP.pl

# ikonopisarstwo

1. tworzenie ikon - obrazów w cerkwi; ikonografia;
2. ogół ikon - obrazów w cerkwi;
3. kierunek studiów zajmujący się tworzeniem ikon - obrazów w cerkwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. sztuka tworzenia ikon

(1.2) szt. zbiór posiadanych ikon

(1.3) szt. nauk. kierunek studiów zajmujących się pisaniem ikon

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielu mnichów prawosławnych trudni się ikonopisarstwem.

(1.2) Zbióry ikonopisarstwa muzeum diecezjalnego są niezwykle bogate.

(1.3) W latach 1942–1943 podczas nowicjatu studiował ikonopisarstwo w unickiej Ławrze Uniowskiej św. Jana Chrzciciela w Uniowie pod Lwowem.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ikonografia

Wiktionary

# ikonopisarz

osoba tworząca ikony - obrazy o tematyce religijnej; ikonopis, ikonografik, ikonograf, ikonnik

SJP.pl

Ikonograf (ikonopisarz, ikonopis, malarz ikon) – to teolog, który wyraża wiarę Kościoła poprzez sztukę kościelną, która może być dopuszczona do udziału w liturgii (np. ikony, obrazy, rzeźby, odlewy, freski, hafty, mozaiki, itp.).

Wikipedia

# ikonopiska

kobieta tworząca ikony - obrazy o tematyce religijnej; ikonopisarka, ikonografka

SJP.pl

# ikonosfera

1. ogół obrazów, widoków, doznań wzrokowych charakterystycznych dla jakiegoś miejsca, okresu lub jakiejś kultury

SJP.pl

# ikonoskop

telewizyjna lampa elektronowa najstarszego typu

SJP.pl

Wikipedia

# ikonostas

cerkiewna przegroda oddzielająca ołtarz od reszty świątyni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. rel. w cerkwiach: ozdobna, pokryta rzędami ikon przegroda oddzielająca ołtarz od reszty świątyni, zawierająca troje drzwi;

Wiktionary

Ikonostas (gr. eikonostasion, eikonostasis (od: eikón „obraz”, stásis „postawienie” ew. histemi „miejsce”); cs. ikonostaw lub obrazostav) – we wschodnich Kościołach chrześcijańskich tradycji bizantyńskiej ozdobna, wykonana z kamienia, drewna lub metalu, pokryta ikonami przegroda we wnętrzu cerkwi, która znajduje się między miejscem ołtarzowym (swiatłyszcze, sanktuarium, prezbiterium), a nawą (naos) przeznaczoną dla wiernych. Innym greckim określeniem jest templo.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. ikona ż.

Wiktionary

# ikonowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Ikonowicz:

- Magda Gessler, z domu Ikonowicz (ur. 1953) – polska restauratorka, osobowość telewizyjna
- Mirosław Ikonowicz (ur. 1931) – polski reporter, korespondent PAP
- Piotr Ikonowicz (ur. 1956) – polski polityk, dziennikarz i prawnik, działacz społeczny
- Zuzanna Dąbrowska, dawniej Dąbrowska-Ikonowicz (ur. 1966) – polska dziennikarka prasowa, radiowa i telewizyjna

Wikipedia

# ikonowość

ikoniczność;
1. cecha czegoś przedstawiającego święte postacie w otoczeniu symboli religijnych, charakterystycznego dla stylu sztuki bizantyjskiej lub wczesnochrześcijańskiej; ikonograficzność;
2. cecha kogoś lub czegoś postrzeganego za symbol czegoś

SJP.pl

# ikonowy

ikoniczny;
1. związany z ikoną - obrazem w cerkwi;
2. związany z ikoną - obrazkiem na ekranie; ikonkowy;
3. związany z ikoną - symbolem; emblematyczny;
4. związany z ikoną - przedstawieniem

SJP.pl

# ikos

strofa w dawnych hymnach i pieśniach bizantyjskich o nieokreślonej liczbie wersów i sylab w wersie, regulowanej przez konsekwentne stosowanie w danym utworze

SJP.pl

- Ikos – miejscowość na Cyprze
- ikos – rodzaj hymnu liturgicznego

Wikipedia

# ikosaedr

jedna z pięciu brył platońskich; dwudziestościan foremny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. dwudziestościan foremny

Wiktionary

Dwudziestościan foremny a. ikosaedr lub ikozaedr (z gr.) – najbardziej złożony wielościan foremny o 20 ścianach w kształcie przystających trójkątów równobocznych. Ma 30 krawędzi i 12 wierzchołków oraz 15 płaszczyzn symetrii. Ścinając wierzchołki dwudziestościanu, otrzymujemy wielościan półforemny o nazwie dwudziestościan ścięty. Symetria bryły jest opisana niekrystalograficzną klasą m3 5.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ikosaedr posiada aż 15 płaszczyzn symetrii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌikɔˈsaɛtr̥, AS: ikosaetr̦

Wiktionary

# ikosaedralny

→ ikosaedr

SJP.pl

#### Patrz:

ikosaedr

# ikra

1. popularna nazwa jaj ryb;
2. temperament, wigor

SJP.pl

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(1.1) icht. jaja ryb

(1.2) przen. pot. energia życiowa

Wiktionary

Ikra – komórki jajowe ryb. W budowie i funkcji zasadniczo nie odbiega od jaj innych zwierząt – najważniejsza różnica to znacznie większa ilość żółtka w ikrze, porównując z typowymi przedstawicielami innych grup. Pojęcie to bywa także używane do określania jaj części wodnych stawonogów, mięczaków i szkarłupni.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Słyszałem, że ikra niektórych gatunków ryb jest niejadalna, a nawet trująca.

(1.2) Bacha to dziewczyna swojska i z ikrą, więc zaprośmy ją na parapetówę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈikra, AS: ikra

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kulin. kawior

(1.2) animusz, temperament, werwa, wigor

Wiktionary

# ikrorodny

mogący rodzić, wytwarzać ikrę

SJP.pl

# ikrowiec

skała osadowa składająca się z ooidów (kulistych ziaren mineralnych o średnicy poniżej 2 mm); oolit

SJP.pl

# ikrowy

→ ikra

SJP.pl

#### Patrz:

ikra

# ikrzak

samica ryb z dojrzałymi jajami (ikrą), gotowa do tarła; ikrzyca

SJP.pl

Ikrzak (ikrzyca) – nazwa hodowlana określająca dojrzałą samicę ryby gotową do rozrodu, wypełnioną jajami zwanymi ikrą.

Wikipedia

# ikrzyć

ikrzyć się - o rybach: składać ikrę; trzeć się

SJP.pl

# ikrzyca

samica ryb z dojrzałymi jajami (ikrą), gotowa do tarła; ikrzak

SJP.pl

Ikrzak (ikrzyca) – nazwa hodowlana określająca dojrzałą samicę ryby gotową do rozrodu, wypełnioną jajami zwanymi ikrą.

Wikipedia

# ikrzysko

miejsce składania przez ryby ikry

SJP.pl

# iks

1. nazwa litery X;
2. niewiadoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa litery x / X

(1.2) mat. określenie niewiadomej

liczebnik nieokreślony

(2.1) pot. nieokreślona ilość lub liczba

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Mówiłam ci już iks razy. Nie bierz moich rzeczy bez pytania!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Iks m./ż., Iksiński m., Iksińska ż.

przym. iksowy, iksowaty, iksty

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) n, x

Wiktionary

# iksde

wykrzyknik

(1.1) slang. zob. XD.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) xD, xd

Wiktionary

# ikselka

potocznie: odzież, bielizna o rozmiarze XL

SJP.pl

# ikseska

potocznie o rozmiarze XS

SJP.pl

# iksikselka

potocznie: odzież, bielizna o rozmiarze XXL

SJP.pl

# iksińska

o bliżej nieokreślonej kobiecie; pani Iks, Iksińska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bliżej nieokreślona lub nieznana kobieta

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mass media też nie dają nam odpocząć opowiadając, jak to pani Iksińska zrzuciła dziesięć kilo w dwa tygodnie, a sławna pani Pipścińska je tylko trzy banany dziennie, zapija sokiem z papai i czuje się świetnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. iks m., Iks m./ż.

:: fm. Iksiński m.

przym. iksowy, iksowaty, iksty

Wiktionary

# iksiński

potocznie: bliżej nieokreślona osoba; jakiś człowiek, pewna osoba; Iksiński, igrekowski, Igrekowski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. bliżej nieokreślony lub nieznany mężczyzna

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skoro Iksiński, którego zgodnie uważamy za prawdomównego znawcę zagadnienia, twierdzi, że jest tak a tak, to widocznie są poważne argumenty za tym, iż rzeczywiście jest tak a tak, bo Iksiński nie rzuca słów na wiatr. Jeśli jednak przeciwnik nie uznaje autorytetu Iksińskiego w danej dziedzinie,to odwoływanie się do tego autorytetu w dyskusji jest niecelowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. iks m., Iks m./ż.

:: forma żeńska Iksińska ż.

przym. iksowy, iksowaty, iksty

Wiktionary

# iksja

rodzaj wieloletnich roślin z rodziny kosaćcowatych; lepniczka

SJP.pl

Iksja, lepniczka (Ixia L.) – rodzaj wieloletnich roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae). Należy do niego ok. 50 gatunków roślin występujących w południowej Afryce, w regionie przylądkowym. Nazwa łacińska pochodzi z greckiego słowa ixios, oznaczającego klej używany przy łapaniu ptaków, ze względu na lepkość soku tej rośliny. Gatunkiem typowym jest Ixia polystachya ('polystachia') L..

Wikipedia

# iksjon

1. mit. gr. król Lapitów w Tesalii, strącony do Tartaru i wpleciony w ciągle obracające się koło ogniste, ukarany w ten sposób za targnięcie się na cześć Hery;
2. koło Iksjona - męczarnie, katusze bez kresu

SJP.pl

Wikipedia

# iksora

rodzaj roślin z rodziny marzanowatych, obejmujący około 400 gatunków, np. iksora szkarłatna

SJP.pl

Iksora (Ixora) – rodzaj roślin należących do rodziny marzanowatych. Należy do niego około 400 gatunków. Gatunkiem typowym jest Ixora coccinea L.

Wikipedia

# iksowaty

podobny kształtem do litery X

SJP.pl

# iksowy

związany z iksem

SJP.pl

# iksty

potocznie: któryś z kolei (np. Po raz iksty widzę to ogłoszenie!); x-ty

SJP.pl

# ikt

akcent metryczny padający na arsę; iktus; ictus

SJP.pl

# iktus

akcent metryczny padający na arsę; ictus; ikt

SJP.pl

# ikwa

rzeka na Ukrainie, dopływ Styru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Wołyniu na Ukrainie, prawy dopływ Styru;

Wiktionary

Ikwa (ukr. Іква Ikwa) – rzeka na Wołyniu, prawy dopływ Styru.

Długość rzeki wynosi 155 km. Swoje źródło ma w okolicach Czernicy k. Brodów. Jeden z większych dopływów górnego Styru. Tworzy dość szeroką dolinę. Przepływa koło Krzemieńca i Dubna. Na południe od tego ostatniego jej dolina oddziela Pasmo Pełczańskie od Pasma Mizockiego. Koło Targowicy wpada do Styru (na jego 283 kilometrze).

Opisywana w utworach literackich Juliusza Słowackiego.

Wikipedia

# il

jednostka administracyjna w Turcji

SJP.pl

- IL - kod IATA dla Istanbul Airlines
- IL – kod przypisany Izraelowi według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  - .il – domena internetowa Izraela
- il - jednostka podziału administracyjnego Turcji
- Il – władca sumeryjskiego miasta Umma

Wikipedia

# il.

ilustr.; skrót od:
1. ilustracja;
2. ilustrowany;
3. ilustrował (używany tylko w zapisach bibliograficznych)

SJP.pl

# ilam

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. tamilska nazwa Sri Lanki

(1.2) polit. hist. państwo, o którego utworzenie walczyła organizacja Tamilskie Tygrysy;

Wiktionary

- Ilam – państwo
- Ilam – ostan w Iranie
- Ilam – miasto w Iranie
- Ilam – miasto w Nepalu
- Ilam – dystrykt w Nepalu

W Wielkiej Brytanii:

- Ilam – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

Wikipedia

# ilang

gatunek tropikalnego drzewa z rodziny flaszowcowatych, z którego wytwarza się olejki eteryczne; jagodlin wonny, ylang-ylang

SJP.pl

# ilangowy

olejek ilangowy - stosowany w kosmetyce olejek eteryczny z kwiatów jagodlinu wonnego (tropikalnego drzewa ylang-ylang); olejek ylangowy

SJP.pl

# ilasty

zawierający ił, złożony z iłu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający ił, zbliżony składem i właściwościami do iłu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zbudowane są z ilastych łupków, piaskowców i gdzieniegdzie z wapieni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈlastɨ, AS: ilasty

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ił mrz., iłołupek mrz., iłowanie n., iłowiec mrz.

czas. iłować ndk.

przym. iłowaty, iłowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iłowaty

Wiktionary

# ilczuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Anna Ilczuk – polska aktorka
- Dorota Ilczuk – polska ekonomistka kultury
- Tadeusz Ilczuk – polski wojskowy, ekonomista, działacz ruchu ludowego, spółdzielca, poseł na Sejm
- Zdzisław Ilczuk – polski mikrobiolog

Wikipedia

# ildefons

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ildefons – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów hild "walka, potyczka" i funs "gotowy", co mogło oznaczać "gotowego do walki". Patronem tego imienia jest św. Ildefons z Toledo, zakonnik, biskup (VII wiek).

Ildefons imieniny obchodzi 23 stycznia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Panu Ildefonsowi spodobał się właśnie ten stolik przy oknie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ilˈdɛfɔ̃w̃s, AS: ildefõũ̯s

Wiktionary

# ildefonsik

zdrobnienie od: Ildefons (imię męskie)

SJP.pl

# ildefonsostwo

Ildefons z małżonką; Ildefonsowie

SJP.pl

# ildefonsowie

imię męskie

SJP.pl

# ildefonsowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ildefonsa lub z nim związany

SJP.pl

# ildefrans

owca mięsna

SJP.pl

# ildefransy

owca mięsna

SJP.pl

# ile

1. zaimek liczebny
2. składnik spójników złożonych

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) używany do pytania o liczność elementów w zbiorze

(1.2) używany do pytania o wielkość

zaimek względny

(2.1) rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze

(2.2) rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś

Wiktionary

Izoleucyna (łac. Isoleucinum; skróty: Ile, I) – organiczny związek chemiczny, izomer leucyny, aminokwas alifatyczny występujący w praktycznie każdym białku, obojętny elektrycznie. Należy do aminokwasów egzogennych, czyli nie może być syntetyzowany w organizmie człowieka i musi być dostarczany z pożywieniem. Duże jego ilości znajdują się w kazeinie, hemoglobinie, białkach osocza krwi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ile dzieci przyszło dziś do szkoły?

(1.1) Ilu ludzi widzisz?

(1.2) Ile chcesz wody?

(2.1) Nie wiem, o ilu miastach jest ta książka.

(2.2) To jest urządzenie, które mierzy, ile zużyli państwo energii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈilɛ, AS: ile

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ilość; iloczyn, iloraz

zaim. ileś

Wiktionary

#### Synonimy:

(1-2) jak dużo, jak wiele

(1.1-2) reg. śl. wiela.

Wiktionary

# ilek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Uralu;

Wiktionary

- Ilek (rzeka) – rzeka w Kazachstanie i Rosji
- Ilek (wieś) – wieś w Rosji

Wikipedia

# ilekolwiek

zaimek zastępujący bliżej nie określoną lub dowolną ilość, liczbę; ileś

SJP.pl

# ilekroć

spójnik wskazujący na zależność między regularnie powtarzającymi się zdarzeniami, zjawiskami, np. w zdaniu: "Ilekroć chcę pójść na spacer, zaczyna padać deszcz"

SJP.pl

spójnik

(1.1) wskazujący na zależność między regularnie powtarzającymi się zdarzeniami, zjawiskami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ilekroć zbliżają się wybory, kandydaci dają kiełbasę wyborczą.

Wiktionary

# ilekrotny

dawniej: ilokrotny - ile razy powtórzony

SJP.pl

# ileostomia

stomia wytworzona na jelicie cienkim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie cienkim;

Wiktionary

Ileostomia – stomia wytworzona na jelicie cienkim, czyli operacyjne wyprowadzenie światła jelita cienkiego na powierzchnię brzucha, umożliwiające wydalanie płynnej treści jelitowej. Po przecięciu jelita jego koniec zostaje wynicowany tak, że na zewnątrz jest śluzówka, i przyszyty do skóry. Zazwyczaj umieszczana jest po prawej stronie brzucha, nieco poniżej pępka.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. ileostomijny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ileostomy

* bułgarski: (1.1) илеостомия ż.

* francuski: (1.1) iléostomie ż.

* hiszpański: (1.1) ileostomía ż.

* kataloński: (1.1) ileostomia ż.

* perski: (1.1) ایلئوستومی

* portugalski: (1.1) ileostomia ż.

* szwedzki: (1.1) ileostomi w.

* włoski: (1.1) ileostomia ż.

źródła.

== ileostomia (język kataloński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ileostomia

odmiana.

(1.1) lp. ileostomia; lm. ileostomies

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ileostomijny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. ileostomijny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ileostomy

* bułgarski: (1.1) илеостомия ż.

* francuski: (1.1) iléostomie ż.

* hiszpański: (1.1) ileostomía ż.

* kataloński: (1.1) ileostomia ż.

* perski: (1.1) ایلئوستومی

* portugalski: (1.1) ileostomia ż.

* szwedzki: (1.1) ileostomi w.

* włoski: (1.1) ileostomia ż.

źródła.

== ileostomia (język kataloński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ileostomia

odmiana.

(1.1) lp. ileostomia; lm. ileostomies

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ileostomijny

przymiotnik

(1.1) med. dotyczący ileostomii, związany z ileostomią

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ileostomia ż.

Wiktionary

# ileś

zaimek zastępujący bliżej nie określoną liczbę, ilość; ilekolwiek

SJP.pl

zaimek

(1.1) …w wyrażeniu zastępujący liczbę, ilość dokładnie nie znaną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To było już ileś lat temu. Teraz jest zupełnie inaczej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈilɛɕ, AS: ileś

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. ile, ilekolwiek

Wiktionary

# ileśdziesiąt

zaimek oznaczający w sposób przybliżony liczbę w przedziale od 20 do 99; parędziesiąt, kilkadziesiąt

SJP.pl

# ileśset

zaimek oznaczający w sposób przybliżony liczbę w przedziale od 200 do 999; paręset, kilkaset

SJP.pl

# ileus

niedrożność jelit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. stan niedrożności jelita

Wiktionary

Niedrożność jelit (łac., ang. ileus) – stan, w którym dochodzi do zatrzymania fizjologicznego pasażu treści pokarmowej. Niedrożność prowadzi do rozwoju obrazu ostrego brzucha, który jest stanem zagrożenia życia chorego. Jest spowodowana przez przeszkody mechaniczne lub zaburzenia czynnościowe, w tym niedokrwienie jelit.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Powodem ileusa u człowieka może być też bezoar.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedrożność jelit

Wiktionary

# ileż

'ile' wzmocnione partykułą

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) używany do pytania o liczbę lub ilość

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ileż radości sprawia nam Wigilia, Boże Narodzenie, Nowy Rok.

Wiktionary

# ili

rzeka w Chinach i Kazachstanie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stpol. jak duży, jak mały

Wiktionary

Ili (kaz. Іле, Yle; ros. Или, Ili; chiń. 伊犁河, Yīlí Hé) – rzeka na obszarze bezodpływowym w Azji Środkowej, na terytorium Chin oraz Kazachstanu. Długość – 1439 km (624 km w Chinach, 815 km w Kazachstanie), powierzchnia zlewni – około 140 tys. km².

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) stpol. ilki

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

por. ile

rodzaj żeński ila, rodzaj nijaki ile

odpowiedniki wskazujące: tyli, tylki

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== ili (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

spójnik

(1.1) lub, albo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈilʲi, AS: ilʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

por. ile

rodzaj żeński ila, rodzaj nijaki ile

odpowiedniki wskazujące: tyli, tylki

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== ili (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

spójnik

(1.1) lub, albo

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) stpol. ilki

Wiktionary

# ilia

rzadko: słowiańska (ruska) wersja imienia Eliasz; Illa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka na Białorusi, lewy dopływ Wilii w dorzeczu Niemna;

Wiktionary

- Ilia - jedna z transliteracji wschodniosłowiańskiego odpowiednika imienia Eliasz
- Ilia - inne imię Rei Sylwii
- Ilia Jarosławicz – kniaź nowogrodzki w latach 1018–1020
- Elida – górzysta kraina w starożytnej Grecji, obecnie prefektura (nomos) Ilia

Wikipedia

# iliada

grecki epos, którego autorstwo przypisywane jest Homerowi

SJP.pl

Wikipedia

# ilicz

nazwisko odojcowskie; Iljicz

SJP.pl

# ilijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ili, dotyczący Ili (rzeki w Chinach i Kazachstanie)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Ili ż.

Wiktionary

# iliki

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro w Beocji, w centralnej Grecji

(1.2) geogr. miejscowość w Grecji, w regionie Beocja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈlʲici, AS: ilʹiḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Helike

Wiktionary

# ilim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w obwodzie irkuckim Rosji, prawy dopływ Angary

Wiktionary

# ilimpieja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na wschodniej Syberii, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Dolnej Tunguzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. Ilimpeja

Wiktionary

# ilion

starożytne miasto położone na zachodnim wybrzeżu dzisiejszej Turcji; Troja

SJP.pl

- Ilion – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Herkimer
- Ilion – powieść Dana Simmonsa
- Ilion – starożytne miasto, inaczej: Troja

Wikipedia

# ilir

członek starożytnego ludu indoeuropejskiego

SJP.pl

# iliria

starożytna kraina nad Adriatykiem, obejmująca tereny dawnej Jugosławii i Albanii; Illiria

SJP.pl

Iliria (łac. Illyria, Illyricum) – starożytna kraina nad Morzem Adriatyckim, obejmująca mniej więcej tereny obecnej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Serbii, Albanii i Macedonii Północnej.

Appian umiejscawia ludy Ilirii powyżej Macedonii i Tracji, aż po Dunaj, Morze Jońskie i podnóże Alp. Kraj swoją nazwę wziął od Iliriusza, syna Polifema.

Wikipedia

# ilirowie

starożytny lud indoeuropejski

SJP.pl

Ilirowie – starożytny lud indoeuropejski zamieszkujący u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza (głównie w okresie halsztackim) tereny między wschodnim wybrzeżem Morza Adriatyckiego a środkowym Dunajem oraz obszary wschodnich Alp oraz Apulię na Półwyspie Apeninskim.

Wikipedia

# iliryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. mieszkaniec Ilirii

(1.2) daw. Słowianin południowy (szczególnie Chorwat)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Germanie, Iliryjczycy, Trakowie i przedstawiciele innych ludów Wschodu mieli natomiast maszerować na wschód, w swe strony rodzinne.

(1.2) [Legia Polska] złożona pierwotnie z jakich stu oficerów i żołnierzy, liczyła po kilku miesiącach dwa tysiące walczących i nadal bez przerwy napływali do niej Polacy, porzucający szeregi austriackie, tudzież Iliryjczycy i Czesi.

(1.2) Niech każdy Słowianin będzie, czem być powinien: Polak, dobrym Polakiem, Czech, dobrym Czechem, Iliryjczyk czy Serb, dobrym Iliryjczykiem, czy Serbem, ale nie powiemy: dobrym Rosyaninem, bo dobrym Rosyaninem, wedle panującego w Rosyi pojęcia, jest ten tylko, kto wolę cara ślepo wypełnia sic..

(1.2) Z wyjątkiem Rosji, ludność monarchii austriackiej była najbardziej różnorodna ze wszystkich państw europejskich, gdyż cesarskiemu berłu podlegali: Niemcy, Słowianie, Węgrzy, Wołosi, Polacy, Iliryjczycy, Żydzi, Grecy, Turcy, Włosi, Holendrzy i inne narodowości uwsp..

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Iliria ż., iliryjski mrz.

:: fż. Iliryjka ż.

przym. iliryjski

Wiktionary

# iliryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mieszkanka Ilirii

(1.2) daw. Słowianka południowa (zwłaszcza Chorwatka)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Iliria ż., iliryjski mrz., Ilirowie lm m.

:: fm. Iliryjczyk mos.

przym. iliryjski

Wiktionary

# iliryjski

dotyczący Ilirii (starożytna kraina), Ilirów (starożytny lud indoeuropejski)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Ilirią, dotyczący Ilirii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język (języki) iliryjski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Iliria ż., Iliryjczyk mos.. Iliryjka ż., Ilir mos., Ilirka ż.

Wiktionary

# iliryzm

ruch społeczno-polityczny i kulturalny w 1 połowie XIX wieku głównie w Chorwacji, dążący do zjednoczenia ziem południowosłowiańskich w autonomiczne państwo - Ilirię

SJP.pl

Iliryzm (chorw. Ilirski pokret) – ruch kulturowy i polityczny w latach 30. i 40. XIX w., mający na celu dążenie do zjednoczenia południowych Słowian bez względu na granice państwowe i administracyjne, skupiający głównie działaczy chorwackich, ale także słoweńskich i serbskich.

Wikipedia

# ilja

słowiańska (ruska) wersja imienia Eliasz; Ilia

SJP.pl

- Ilja – jedna z transkrypcji wschodniosłowiańskiego odpowiednika imienia Eliasz
- Ilia – rzeka na Białorusi, według oficjalnej pisowni przedwojennej Ilja
- Ilia – wieś na Białorusi, według oficjalnej pisowni przedwojennej Ilja

Zobacz też Ilia

Wikipedia

# iljicz

nazwisko odojcowskie; Ilicz

SJP.pl

Atakent, kaz. Атакент, dawniej Iljicz - osiedle typu miejskiego w południowym Kazachstanie, w obwodzie południowokazachstańskim. Liczy 13 200 mieszkańców (2006). Ośrodek przemysłu spożywczego. Posiada stację kolejową.

Wikipedia

# iljuszyn

radziecki samolot bojowy typu Iljuszyn

SJP.pl

Iljuszyn (ros. Ильюшин), oficjalnie Kompleks lotnictwa im. S. W. Iljuszyna (ros. Авиационный комплекс имени С. В. Ильюшина) – rosyjski (dawniej radziecki) producent samolotów założony w 1933 roku. Jest również lotniczym biurem konstrukcyjnym i jednym z wiodących przedsiębiorstw przemysłu lotniczego. Nazwa pochodzi od nazwiska założyciela, czyli Siergieja Iljuszyna. W przedsiębiorstwie opracowano całą gamę samolotów o bardzo różnych zastosowaniach. Siedziba firmy znajduje się w Moskwie nieopodal lotniska Chodynka. Natomiast produkcja samolotów obecnie prowadzona jest w Woroneskim Zjednoczeniu Przemysłu Lotniczego oraz w zakładach lotniczych w Taszkencie.

Wikipedia

# illacja

dawniej: ustny wniosek do sądu; żądanie jednostronne

SJP.pl

# illegalny

dawniej: nielegalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. sprzeczny, niezgodny z prawem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ale jest to niepotrzebne, gdyż jeśliby nawet te klasyczne metody kreacji okazały się raz na zawsze niedostępne, pozostają pewne metody illegalne, cały bezmiar metod heretyckich i występnych.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. nielegalny

Wiktionary

# illinois

[czytaj: iliNOJZ labo iliNOJ]
1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w USA położony na środkowym zachodzie kraju, ze stolicą w Springfield;

(1.2) geogr. rzeka w USA w Illinois (1.1), dopływ Missisipi;

(1.3) geogr. toponim, nazwa kilku gmin w USA

Wiktionary

Illinois (wymowa:/ˌɪlɪˈnɔɪ/ IL-i-noy) – stan w Stanach Zjednoczonych, w regionie Midwest, w Krainie Wielkich Jezior. Graniczy od północnego wschodu z jeziorem Michigan. Sąsiednie stany to Wisconsin na północy, Iowa i Missouri na zachodzie, Kentucky na południu i Indiana na wschodzie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jako senator Illinois prezydent Obama napisał, że "Stany Zjednoczone nie powinny tolerować" szkaradnej rzezi fok w Kanadzie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Illinojczyk mos., Illinojka ż.

przym. illinojski

Wiktionary

# illinojczyk

[czytaj: ilinojczyk] mieszkaniec Illinois

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Illinois

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Illinois n.

:: fż. Illinojka ż.

przym. illinojski

Wiktionary

# illinojka

[czytaj: ilinojka] mieszkanka Illinois

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Illinois

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Illinois n.

:: fm. Illinojczyk mos.

przym. illinojski

Wiktionary

# illinojski

→ Illinois [czytaj: ilinojski]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Illinois (stanem lub rzeką)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Illinois mrz., Illinojczyk mos., Illinojka ż.

Wiktionary

# illiria

starożytna kraina nad Adriatykiem, obejmująca tereny dawnej Jugosławii i Albanii; Iliria

SJP.pl

Iliria (łac. Illyria, Illyricum) – starożytna kraina nad Morzem Adriatyckim, obejmująca mniej więcej tereny obecnej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Serbii, Albanii i Macedonii Północnej.

Appian umiejscawia ludy Ilirii powyżej Macedonii i Tracji, aż po Dunaj, Morze Jońskie i podnóże Alp. Kraj swoją nazwę wziął od Iliriusza, syna Polifema.

Wikipedia

# illit

minerał używany jako surowiec ceramiczny, glinokrzemian potasu i glinu

SJP.pl

Illit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych. Jest minerałem bardzo pospolitym i wyjątkowo szeroko rozpowszechnionym na całym świecie. Szczególnie duże nagromadzenia występują na dnach oceanów. Nazwa pochodzi od stanu Illinois w Stanach Zjednoczonych, gdzie minerał ten stanowi jeden z głównych składników gleb.

Wikipedia

# illitowy

związany z illitem

SJP.pl

# illokucja

w językoznawstwie: intencja wypowiedzi, np. obietnica, zastraszenie, ostrzeżenie, rozkaz itp.

SJP.pl

# illokucyjny

przymiotnik od: illokucja

SJP.pl

# illuminati

osoby światłe, uczone

SJP.pl

Zakon Iluminatów (z łacińskiego illuminatus – „oświecony”, l. mn. illuminati) – to nazwa nadana kilku grupom, zarówno prawdziwym, jak i fikcyjnym. Historycznie nazwa ta zwykle odnosi się do Bawarskiego illuminati, tajnego stowarzyszenia z epoki Oświecenia, założonego 1 maja 1776 r. w Bawarii, dziś części Niemiec. Celem społeczeństwa było przeciwstawienie się przesądom, obskurantyzmowi, wpływom religijnym na życie publiczne i nadużyciom władzy państwowej. „Porządkiem dnia – pisali w swoich statutach ogólnych – jest położenie kresu machinacjom dostawców niesprawiedliwości, kontrolowanie ich bez zdominowania ich”. Iluminaci – wraz z masonerią i innymi tajnymi stowarzyszeniami – zostali wyjęci spod prawa przez edykt Karola IV Teodora Wittelsbacha, elektora Bawarii, przy zachęcie Kościoła katolickiego, w 1784, 1785, 1787 i 1790 r. W ciągu następnych kilku lat grupa została oczerniana przez konserwatywnych i religijnych krytyków, którzy twierdzili, że kontynuowali działalność pod ziemią i byli odpowiedzialni za rewolucję francuską.

Wikipedia

# ilmen

jezioro w północno-zachodniej Rosji; Ilmień

SJP.pl

Ilmen (Ilmień, ros. Озеро Ильмень, fin. Ilmajärvi) – jezioro w północno-zachodniej Rosji (obwód nowogrodzki).

Jest zasilane w wodę przez 52 rzeki, a wypływa z niego jedynie rzeka Wołchow, która odprowadza wody do jeziora Ładoga. Jego powierzchnia jest zmienna, w zależności od poziomu wód – średnio 982 km² (w granicach 733–2090 km²).

Wikipedia

# ilmenit

minerał, tlenek żelaza i tytanu; ważna ruda tytanu

SJP.pl

Ilmenit (żelaziak tytanowy) – minerał zaliczany do gromady tlenków. Nazwa minerału pochodzi od Gór Ilmeńskich na Uralu Południowym w Rosji, gdzie występuje.

Wikipedia

# ilmenitowy

związany z ilmenitem

SJP.pl

# ilmeński

→ Ilmen (jezioro w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Ilmeniem (jeziorem w Rosji)

Wiktionary

# ilmień

jezioro w północno-zachodniej Rosji; Ilmen

SJP.pl

Ilmen (Ilmień, ros. Озеро Ильмень, fin. Ilmajärvi) – jezioro w północno-zachodniej Rosji (obwód nowogrodzki).

Jest zasilane w wodę przez 52 rzeki, a wypływa z niego jedynie rzeka Wołchow, która odprowadza wody do jeziora Ładoga. Jego powierzchnia jest zmienna, w zależności od poziomu wód – średnio 982 km² (w granicach 733–2090 km²).

Wikipedia

# ilnicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jake Ilnicki – kanadyjski rugbysta
- Jurij Ilnicki – radziecki działacz partyjny
- Kazimierz Ilnicki – radziecki wojskowy
- Tomasz Ilnicki – polski prawnik
- Witalij Ilnicki – rosyjski zapaśnik
- Włodzimierz Ilnicki – polski brydżysta, sędzia i instruktor

Wikipedia

# ilnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie turczańskim obwodu lwowskiego nad Stryjem;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. ilnicki

Wiktionary

# ilo

International Labour Organization, Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP), organizacja wyspecjalizowana ONZ

SJP.pl

- Ilo - miasto w Peru
- Ilo - prowincja w Peru

Wikipedia

# iloarkuszowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile arkuszy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔarkuˈʃɔvɨ, AS: iloarkušovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluarkuszowy

Wiktionary

# iloarowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile arów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔaˈrɔvɨ, AS: iloarovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluarowy

Wiktionary

# ilobajtowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile bajtów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔbajˈtɔvɨ, AS: ilobai ̯tovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilubajtowy

Wiktionary

# ilocalowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile cali

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔt͡saˈlɔvɨ, AS: ilocalovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilucalowy

Wiktionary

# ilocentymetrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile centymetrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔt͡sɛ̃ntɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: ilocẽntỹmetrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilucentymetrowy

Wiktionary

# ilocyfrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile cyfr

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔt͡sɨfˈrɔvɨ, AS: ilocyfrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilucyfrowy

Wiktionary

# iloczas

czas, w ciągu którego trwa wymowa głoski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czas wymawiania samogłosek, pozwalający wyróżnić samogłoski długie i krótkie;

Wiktionary

Iloczas – zjawisko prozodyjne, charakteryzujące się różnicowaniem długości trwania sylab lub głosek. W niektórych językach iloczas różnicuje znaczenie wyrazów. W metryce antycznej iloczas był podstawą organizacji metrum wierszowego.

W języku polskim iloczas zanikł w początkach XVI wieku (zob. zanik iloczasu). Zachował się natomiast w języku czeskim. We współczesnym języku polskim zastosowanie wydłużenia czasu artykulacji głoski budować może ekspresję wypowiedzi (coooo?, ratuuunku!), nie jest znaczącym elementem systemu językowego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zanikło występujące w języku prasłowiańskim zjawisko iloczasu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈlɔt͡ʃas, AS: iločas

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. iloczasowy

przysł. iloczasowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) muz. rytm

Wiktionary

# iloczasowy

przymiotnik od: iloczas

SJP.pl

# iloczęściowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile części

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔt͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: iločẽũ̯śćovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluczęściowy

Wiktionary

# iloczyn

w matematyce: wynik mnożenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. wynik mnożenia arytmetycznego

Wiktionary

Matematyka

- iloczyn – wynik mnożenia
  - Iloczyn skończony
  - iloczyn nieskończony
- iloczyn logiczny
- iloczyn zbiorów (iloczyn mnogościowy)
- iloczyn kartezjański
- iloczyny grup
- iloczyn skalarny
- iloczyn tensorowy
  - iloczyn tensorowy modułów (i przestrzeni liniowych)
  - iloczyn tensorowy przestrzeni Hilberta
  - iloczyny tensorowe przestrzeni Banacha
  - iloczyn tensorowy operatorów
  - iloczyn tensorowy operatorów ograniczonych na przestrzeni Hilberta
  - iloczyn tensorowy operatorów nieograniczonych
  - iloczyn tensorowy reprezentacji
  - iloczyny tensorowe C*-algebr

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Iloczynem liczb 5 i 2 jest 10.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: iˈlɔt͡ʃɨ̃n, AS: iločỹn

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  przym. iloczynowy

  zaim. ile

  Wiktionary

# iloczynowy

→ iloczyn

SJP.pl

#### Patrz:

iloczyn

# iloczłonowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile członów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: iloču̯õnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluczłonowy

Wiktionary

# ilodaniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile dań

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔdãˈɲɔvɨ, AS: ilodãńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iludaniowy

Wiktionary

# ilodecymetrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile decymetrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔdɛt͡sɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: ilodecỹmetrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iludecymetrowy

Wiktionary

# ilodekagramowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile dekagramów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔdɛkaɡrãˈmɔvɨ, AS: ilodekagrãmovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iludekagramowy

Wiktionary

# ilodniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile dni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔˈdʲɲɔvɨ, AS: ilodʹńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iludniowy

Wiktionary

# ilodolarowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile dolarów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔdɔlaˈrɔvɨ, AS: ilodolarovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iludolarowy

Wiktionary

# ilodrzwiowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile drzwi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: iloḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iludrzwiowy

Wiktionary

# iloekranowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile ekranów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔɛkrãˈnɔvɨ, AS: iloekrãnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluekranowy

Wiktionary

# iloelementowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile elementów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔɛlɛ̃mɛ̃nˈtɔvɨ, AS: iloelẽmẽntovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluelementowy

Wiktionary

# iloetapowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile etapów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔɛtaˈpɔvɨ, AS: iloetapovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluetapowy

Wiktionary

# ilofalowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile fal

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔfaˈlɔvɨ, AS: ilofalovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilufalowy

Wiktionary

# ilofazowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile faz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔfaˈzɔvɨ, AS: ilofazovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilufazowy

Wiktionary

# ilofrankowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile franków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔfrãŋˈkɔvɨ, AS: ilofrãŋkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilufrankowy

Wiktionary

# ilofuntowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile funtów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔfũnˈtɔvɨ, AS: ilofũntovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilufuntowy

Wiktionary

# ilogalonowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile galonów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔɡalɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilogalõnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilugalonowy

Wiktionary

# ilogigabajtowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile gigabajtów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔɟiɡabajˈtɔvɨ, AS: iloǵigabai ̯tovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilugigabajtowy

Wiktionary

# ilogodzinny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile godzin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ilogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilugodzinny

Wiktionary

# ilogramowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile gramów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔɡrãˈmɔvɨ, AS: ilogrãmovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilugramowy

Wiktionary

# ilogroszowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile groszy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔɡrɔˈʃɔvɨ, AS: ilogrošovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilugroszowy

Wiktionary

# ilogwiazdkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile gwiazdek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔɡvʲjaˈstkɔvɨ, AS: ilogvʹi ̯astkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilugwiazdkowy

Wiktionary

# ilogłowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile głów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔˈɡwɔvɨ, AS: ilogu̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilugłowy

Wiktionary

# ilohektarowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile hektarów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔxɛktaˈrɔvɨ, AS: iloχektarovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluhektarowy

Wiktionary

# ilohektolitrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile hektolitrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔxɛktɔlʲiˈtrɔvɨ, AS: iloχektolʹitrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluhektolitrowy

Wiktionary

# iloinstancyjny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile instancji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔjĩw̃stãnˈt͡sɨjnɨ, AS: iloi ̯ĩũ̯stãncyi ̯ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluinstancyjny

Wiktionary

# iloizbowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile izb

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔjizˈbɔvɨ, AS: iloi ̯izbovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluizbowy

Wiktionary

# ilojardowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile jardów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔjarˈdɔvɨ, AS: iloi ̯ardovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilujardowy

Wiktionary

# ilojenowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile jenów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔjɛ̃ˈnɔvɨ, AS: iloi ̯ẽnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilujenowy

Wiktionary

# ilojęzyczny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile języków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: iloi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilujęzyczny

Wiktionary

# ilokanałowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kanałów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔkãnaˈwɔvɨ, AS: ilokãnau̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukanałowy

Wiktionary

# ilokartkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kartek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔkartˈkɔvɨ, AS: ilokartkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukartkowy

Wiktionary

# ilokątny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kątów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔˈkɔ̃ntnɨ, AS: ilokõntny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukątny

Wiktionary

# ilokilobajtowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kilobajtów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔcilɔbajˈtɔvɨ, AS: iloḱilobai ̯tovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukilobajtowy

Wiktionary

# ilokilogramowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kilogramów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔcilɔɡrãˈmɔvɨ, AS: iloḱilogrãmovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukilogramowy

Wiktionary

# ilokilometrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kilometrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: iloḱilõmetrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukilometrowy

Wiktionary

# ilokolorowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kolorów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔkɔlɔˈrɔvɨ, AS: ilokolorovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukolorowy

Wiktionary

# ilokolumnowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kolumn

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔkɔlũmˈnɔvɨ, AS: ilokolũmnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukolumnowy

Wiktionary

# ilokondygnacyjny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kondygnacji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔkɔ̃ndɨɡnaˈt͡sɨjnɨ, AS: ilokõndygnacyi ̯ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukondygnacyjny

Wiktionary

# ilokonny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile koni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔˈkɔ̃nːɨ, AS: ilokõ•ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukonny

Wiktionary

# ilokoronowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile koron

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilokorõnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukoronowy

Wiktionary

# ilokołowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kół

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔkɔˈwɔvɨ, AS: ilokou̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilukołowy

Wiktionary

# ilokrotność

→ ilokrotny

SJP.pl

#### Patrz:

ilokrotny

# ilokrotny

rzadko: ile razy powtórzony

SJP.pl

# iloletni

w pytaniach: ile lat mający; iluletni

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) mający/trwający ile lat

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔˈlɛtʲɲi, AS: iloletʹńi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluletni

Wiktionary

# ilolinijkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile linijek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔlʲĩɲijˈkɔvɨ, AS: ilolʹĩńii ̯kovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilulinijkowy

Wiktionary

# ilolistny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile liści

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔˈlʲistnɨ, AS: ilolʹistny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilulistny

Wiktionary

# iloliterowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile liter

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: ilolʹiterovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluliterowy

Wiktionary

# ilolitrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile litrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔlʲiˈtrɔvɨ, AS: ilolʹitrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilulitrowy

Wiktionary

# ilomandatowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile mandatów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mãndaˈtɔvɨ, AS: ilõmãndatovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilumandatowy

Wiktionary

# ilomegabajtowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile megabajtów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mɛɡabajˈtɔvɨ, AS: ilõmegabai ̯tovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilumegabajtowy

Wiktionary

# ilometrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile metrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: ilõmetrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilumetrowy

Wiktionary

# ilomiejscowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile miejsc

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲjɛ̇jˈst͡sɔvɨ, AS: ilõmʹi ̯ėi ̯scovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilumiejscowy

Wiktionary

# ilomiesięczny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile miesięcy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ilõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilumiesięczny

Wiktionary

# ilomieszkaniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile mieszkań

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲjɛʃkãˈɲɔvɨ, AS: ilõmʹi ̯eškãńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilumieszkaniowy

Wiktionary

# ilomiligramowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile miligramów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲilʲiɡrãˈmɔvɨ, AS: ilõmʹilʹigrãmovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilumiligramowy

Wiktionary

# ilomililitrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile mililitrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲilʲilʲiˈtrɔvɨ, AS: ilõmʹilʹilʹitrovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mililitr mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilumililitrowy

Wiktionary

# ilomilimetrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile milimetrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲilʲĩmɛˈtrɔvɨ, AS: ilõmʹilʹĩmetrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilumilimetrowy

Wiktionary

# ilomilowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile mil

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲiˈlɔvɨ, AS: ilõmʹilovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilumilowy

Wiktionary

# ilominutowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile minut

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃mʲĩnuˈtɔvɨ, AS: ilõmʹĩnutovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluminutowy

Wiktionary

# ilona

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Ilona – imię żeńskie, węgierska forma imienia Helena.

W styczniu 2024 w publicznych danych rejestru PESEL wykazano 55 045 kobiet o imieniu Ilona nadanym jako imię pierwsze oraz 12 920 noszących imię Ilona jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane żeńskie imię pierwsze – Anna – nosi 1 072 616 Polek.

Ilona imieniny obchodzi razem z Heleną, m.in. 23 kwietnia i 18 sierpnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przez przypadek usiadłam na odtwarzaczu Ilony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈlɔ̃na, AS: ilõna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Ilonka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. Ilonka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|węg.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* łotewski: (1.1) Ilona ż.

* rosyjski: (1.1) Илона ż.

źródła.

== Ilona (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Ilona

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# iloniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ilony lub z nią związany

SJP.pl

# ilonka

zdrobnienie od: Ilona (imię żeńskie)

SJP.pl

# ilonożny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile nóg

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔ̃ˈnɔʒnɨ, AS: ilõnožny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilunożny

Wiktionary

# ilooki

zaimek pytajny

(1.1) mający ile oczu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔˈːci, AS: il•oḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluoki

Wiktionary

# ilookrążeniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile okrążeń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔːkrɔ̃w̃ʒɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: il•okrõũ̯žẽńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluokrążeniowy

Wiktionary

# iloosiowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile osi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔːˈɕɔvɨ, AS: il•ośovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluosiowy

Wiktionary

# iloosobowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile osób

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔːsɔˈbɔvɨ, AS: il•osobovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluosobowy

Wiktionary

# ilopasowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile pasów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔpaˈsɔvɨ, AS: ilopasovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilupasowy

Wiktionary

# ilopiętrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile pięter

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: ilopʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilupiętrowy

Wiktionary

# ilopokojowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile pokoi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: ilopokoi ̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilupokojowy

Wiktionary

# ilopokoleniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile pokoleń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: ilopokolẽńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilupokoleniowy

Wiktionary

# iloporcjowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile porcji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔpɔrˈt͡sʲjɔvɨ, AS: iloporcʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluporcjowy

Wiktionary

# iloprocentowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile procent

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔprɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: iloprocẽntovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluprocentowy

Wiktionary

# iloprzewodowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile przewodów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔpʃɛvɔˈdɔvɨ, AS: ilopševodovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluprzewodowy

Wiktionary

# iloprzyciskowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile przycisków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔpʃɨt͡ɕiˈskɔvɨ, AS: ilopšyćiskovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluprzyciskowy

Wiktionary

# ilopłatkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile płatków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔpwatˈkɔvɨ, AS: ilopu̯atkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilupłatkowy

Wiktionary

# iloraz

1. wynik dzielenia;
2. iloraz inteligencji - wskaźnik poziomu rozwoju umysłowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. wynik dzielenia

Wiktionary

Dzielenie – operacja matematyczna zdefiniowana w dowolnym ciele jako:

  {\frac {a}{b}}={a}\cdot {b^{-1}}, dla b\neq 0,

gdzie b^{-1} jest elementem odwrotnym do b.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Każdy ułamek jest ilorazem licznika i mianownika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: iˈlɔras, AS: iloras

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. ile

Wiktionary

# iloręki

zaimek pytajny

(1.1) mający ile rąk

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔˈrɛ̃ŋʲci, AS: ilorẽŋʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluręki

Wiktionary

# ilorodzinny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile rodzin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔrɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: iloroʒ́ĩ•ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilurodzinny

Wiktionary

# ilorzędowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile rzędów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: iložẽndovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilurzędowy

Wiktionary

# ilość

miara czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba określająca objętość lub masę;

(1.2) pot. liczba sztuk

Wiktionary

Ilość – wielkość czegoś co może być mierzone i/lub ważone; czego może być mniej lub więcej. W mowie potocznej bywa zastępowane przez słowo „wielkość”, a często też błędnie słowem „liczba” (niepoprawne sformułowania to np. „liczba wody” zamiast ilość wody czy „ilość osób” zamiast „liczba osób”; rzeczownik „liczba” łączy się z nazwami rzeczy policzalnych, „ilość” zaś – niepoliczalnych.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ilość wody w zbiorniku to 200 litrów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈilɔɕt͡ɕ, AS: ilość

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. ilościowy

przysł. ilościowo

zaim. ile

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) objętość, waga, masa itp.

Wiktionary

# iloschodkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile schodków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔsxɔtˈkɔvɨ, AS: ilosχotkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluschodkowy

Wiktionary

# ilości

miara czegoś

SJP.pl

# ilościowy

dotyczący ilości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ilości

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ilość ż.

przysł. ilościowo

Wiktionary

# ilosekundowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile sekund

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔsɛkũnˈdɔvɨ, AS: ilosekũndovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilusekundowy

Wiktionary

# iloskładnikowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile składników

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔskwadʲɲiˈkɔvɨ, AS: ilosku̯adʹńikovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluskładnikowy

Wiktionary

# ilostan

urzędowo: stan liczebny (liczbowy)

SJP.pl

# ilostopniowy

w pytaniach: ile stopni mający; ilustopniowy

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) mający ile stopni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: ilostopʹńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilustopniowy

Wiktionary

# ilostronicowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile stronic

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔstrɔ̃ɲiˈt͡sɔvɨ, AS: ilostrõńicovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilustronicowy

Wiktionary

# ilostronny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile stron

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔˈstrɔ̃nːɨ, AS: ilostrõ•ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilustronny

Wiktionary

# ilosylabowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile sylab

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: ilosylabovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilusylabowy

Wiktionary

# iloszczeblowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile szczebli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔʃt͡ʃɛˈblɔvɨ, AS: iloščeblovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluszczeblowy

Wiktionary

# ilota

spartański niewolnik; helota

SJP.pl

# ilotomowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile tomów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ilotõmovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilutomowy

Wiktionary

# ilotonowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile ton

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔtɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilotõnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilutonowy

Wiktionary

# ilotygodniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile tygodni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ilotygodʹńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilutygodniowy

Wiktionary

# ilouncjowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile uncji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔũnˈt͡sʲjɔvɨ, AS: iloũncʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluuncjowy

Wiktionary

# ilowarstwowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile warstw

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔvarˈstfɔvɨ, AS: ilovarstfovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluwarstwowy

Wiktionary

# ilowatowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile watów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔvaˈtɔvɨ, AS: ilovatovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluwatowy

Wiktionary

# ilowierszowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile wierszy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔvʲjɛrˈʃɔvɨ, AS: ilovʹi ̯eršovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluwierszowy

Wiktionary

# ilowyrazowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile wyrazów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔvɨraˈzɔvɨ, AS: ilovyrazovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluwyrazowy

Wiktionary

# ilozdaniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile zdań

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔzdãˈɲɔvɨ, AS: ilozdãńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluzdaniowy

Wiktionary

# iloznakowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile znaków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔznaˈkɔvɨ, AS: iloznakovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluznakowy

Wiktionary

# ilozwrotkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile zwrotek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔzvrɔtˈkɔvɨ, AS: ilozvrotkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluzwrotkowy

Wiktionary

# ilożyłowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile żył

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔʒɨˈwɔvɨ, AS: iložyu̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilużyłowy

Wiktionary

# ilozłotowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile złotych

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilɔzwɔˈtɔvɨ, AS: ilozu̯otovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iluzłotowy

Wiktionary

# ilski

nazwisko

SJP.pl

- Franciszek Ilski
- Kazimierz Ilski
- Konrad Ilski
- Zbigniew Ilski

Wikipedia

# iluarkuszowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile arkuszy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluarkuˈʃɔvɨ, AS: iluarkušovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloarkuszowy

Wiktionary

# iluarowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile arów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluaˈrɔvɨ, AS: iluarovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloarowy

Wiktionary

# ilubajtowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile bajtów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilubajˈtɔvɨ, AS: ilubai ̯tovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilobajtowy

Wiktionary

# ilucalowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile cali

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilut͡saˈlɔvɨ, AS: ilucalovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilocalowy

Wiktionary

# ilucentymetrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile centymetrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilut͡sɛ̃ntɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: ilucẽntỹmetrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilocentymetrowy

Wiktionary

# ilucyfrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile cyfr

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilut͡sɨfˈrɔvɨ, AS: ilucyfrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilocyfrowy

Wiktionary

# iluczęściowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile części

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilut͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: ilučẽũ̯śćovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloczęściowy

Wiktionary

# iluczłonowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile członów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilut͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: iluču̯õnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloczłonowy

Wiktionary

# iludaniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile dań

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiludãˈɲɔvɨ, AS: iludãńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilodaniowy

Wiktionary

# iludecymetrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile decymetrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiludɛt͡sɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: iludecỹmetrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilodecymetrowy

Wiktionary

# iludekagramowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile dekagramów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiludɛkaɡrãˈmɔvɨ, AS: iludekagrãmovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilodekagramowy

Wiktionary

# iludniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile dni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈdʲɲɔvɨ, AS: iludʹńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilodniowy

Wiktionary

# iludolarowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile dolarów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiludɔlaˈrɔvɨ, AS: iludolarovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilodolarowy

Wiktionary

# iludrzwiowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile drzwi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: iluḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilodrzwiowy

Wiktionary

# iluekranowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile ekranów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɛkrãˈnɔvɨ, AS: iluekrãnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloekranowy

Wiktionary

# iluelementowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile elementów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɛlɛ̃mɛ̃nˈtɔvɨ, AS: iluelẽmẽntovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloelementowy

Wiktionary

# iluetapowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile etapów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɛtaˈpɔvɨ, AS: iluetapovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloetapowy

Wiktionary

# ilufalowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile fal

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilufaˈlɔvɨ, AS: ilufalovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilofalowy

Wiktionary

# ilufazowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile faz

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilufaˈzɔvɨ, AS: ilufazovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilofazowy

Wiktionary

# ilufrankowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile franków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilufrãŋˈkɔvɨ, AS: ilufrãŋkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilofrankowy

Wiktionary

# ilufuntowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile funtów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilufũnˈtɔvɨ, AS: ilufũntovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilofuntowy

Wiktionary

# ilugalonowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile galonów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɡalɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilugalõnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilogalonowy

Wiktionary

# ilugigabajtowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile gigabajtów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɟiɡabajˈtɔvɨ, AS: iluǵigabai ̯tovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilogigabajtowy

Wiktionary

# ilugodzinny

w pytaniach: ile godzin liczący

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) mający ile godzin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ilugoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilogodzinny

Wiktionary

# ilugramowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile gramów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɡrãˈmɔvɨ, AS: ilugrãmovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilogramowy

Wiktionary

# ilugroszowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile groszy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɡrɔˈʃɔvɨ, AS: ilugrošovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilogroszowy

Wiktionary

# ilugwiazdkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile gwiazdek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɡvʲjaˈstkɔvɨ, AS: ilugvʹi ̯astkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilogwiazdkowy

Wiktionary

# ilugłowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile głów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈɡwɔvɨ, AS: ilugu̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilogłowy

Wiktionary

# iluhektarowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile hektarów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluxɛktaˈrɔvɨ, AS: iluχektarovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilohektarowy

Wiktionary

# iluhektolitrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile hektolitrów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Iluhektolitrowy zbiornik jest potrzebny?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluxɛktɔlʲiˈtrɔvɨ, AS: iluχektolʹitrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilohektolitrowy

Wiktionary

# iluinstancyjny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile instancji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilujĩw̃stãnˈt͡sɨjnɨ, AS: ilui ̯ĩũ̯stãncyi ̯ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloinstancyjny

Wiktionary

# iluizbowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile izb

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilujizˈbɔvɨ, AS: ilui ̯izbovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloizbowy

Wiktionary

# ilujardowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile jardów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilujarˈdɔvɨ, AS: ilui ̯ardovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilojardowy

Wiktionary

# ilujenowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile jenów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilujɛ̃ˈnɔvɨ, AS: ilui ̯ẽnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilojenowy

Wiktionary

# ilujęzyczny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile języków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilujɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ilui ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilojęzyczny

Wiktionary

# ilukanałowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kanałów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilukãnaˈwɔvɨ, AS: ilukãnau̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokanałowy

Wiktionary

# ilukartkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kartek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilukartˈkɔvɨ, AS: ilukartkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokartkowy

Wiktionary

# ilukątny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kątów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈkɔ̃ntnɨ, AS: ilukõntny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokątny

Wiktionary

# ilukilobajtowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kilobajtów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilucilɔbajˈtɔvɨ, AS: iluḱilobai ̯tovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokilobajtowy

Wiktionary

# ilukilogramowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kilogramów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilucilɔɡrãˈmɔvɨ, AS: iluḱilogrãmovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokilogramowy

Wiktionary

# ilukilometrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kilometrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilucilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: iluḱilõmetrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokilometrowy

Wiktionary

# ilukolorowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kolorów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilukɔlɔˈrɔvɨ, AS: ilukolorovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokolorowy

Wiktionary

# ilukolumnowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kolumn

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilukɔlũmˈnɔvɨ, AS: ilukolũmnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokolumnowy

Wiktionary

# ilukondygnacyjny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kondygnacji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilukɔ̃ndɨɡnaˈt͡sɨjnɨ, AS: ilukõndygnacyi ̯ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokondygnacyjny

Wiktionary

# ilukonny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile koni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈkɔ̃nːɨ, AS: ilukõ•ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokonny

Wiktionary

# ilukoronowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile koron

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilukɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilukorõnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokoronowy

Wiktionary

# ilukołowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile kół

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilukɔˈwɔvɨ, AS: ilukou̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilokołowy

Wiktionary

# iluletni

w pytaniach: ile lat mający; iloletni

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) mający ile lat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) A jakie (iluletnie) w naszym wymiarze sprawiedliwości trzeba mieć doświadczenie, żeby łapownika wsadzić do paki?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈlɛtʲɲi, AS: iluletʹńi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloletni

Wiktionary

# ilulinijkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile linijek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilulʲĩɲijˈkɔvɨ, AS: ilulʹĩńii ̯kovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilolinijkowy

Wiktionary

# ilulistny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile liści

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈlʲistnɨ, AS: ilulʹistny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilolistny

Wiktionary

# iluliterowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile liter

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilulʲitɛˈrɔvɨ, AS: ilulʹiterovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloliterowy

Wiktionary

# ilulitrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile litrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilulʲiˈtrɔvɨ, AS: ilulʹitrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilolitrowy

Wiktionary

# ilumandatowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile mandatów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmãndaˈtɔvɨ, AS: ilũmãndatovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilomandatowy

Wiktionary

# ilumegabajtowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile megabajtów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmɛɡabajˈtɔvɨ, AS: ilũmegabai ̯tovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilomegabajtowy

Wiktionary

# ilumetrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile metrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmɛˈtrɔvɨ, AS: ilũmetrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilometrowy

Wiktionary

# ilumiejscowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile miejsc

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmʲjɛ̇jˈst͡sɔvɨ, AS: ilũmʹi ̯ėi ̯scovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilomiejscowy

Wiktionary

# ilumiesięczny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile miesięcy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: ilũmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilomiesięczny

Wiktionary

# ilumieszkaniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile mieszkań

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmʲjɛʃkãˈɲɔvɨ, AS: ilũmʹi ̯eškãńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilomieszkaniowy

Wiktionary

# ilumiligramowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile miligramów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmʲilʲiɡrãˈmɔvɨ, AS: ilũmʹilʹigrãmovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilomiligramowy

Wiktionary

# ilumililitrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile mililitrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmʲilʲilʲiˈtrɔvɨ, AS: ilũmʹilʹilʹitrovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. mililitr mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilomililitrowy

Wiktionary

# ilumilimetrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile milimetrów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmʲilʲĩmɛˈtrɔvɨ, AS: ilũmʹilʹĩmetrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilomilimetrowy

Wiktionary

# ilumilowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile mil

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmʲiˈlɔvɨ, AS: ilũmʹilovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilomilowy

Wiktionary

# iluminaci

członek jednego z bractw iluminatów; iluminat

SJP.pl

Zakon Iluminatów (z łacińskiego illuminatus – „oświecony”, l. mn. illuminati) – to nazwa nadana kilku grupom, zarówno prawdziwym, jak i fikcyjnym. Historycznie nazwa ta zwykle odnosi się do Bawarskiego illuminati, tajnego stowarzyszenia z epoki Oświecenia, założonego 1 maja 1776 r. w Bawarii, dziś części Niemiec. Celem społeczeństwa było przeciwstawienie się przesądom, obskurantyzmowi, wpływom religijnym na życie publiczne i nadużyciom władzy państwowej. „Porządkiem dnia – pisali w swoich statutach ogólnych – jest położenie kresu machinacjom dostawców niesprawiedliwości, kontrolowanie ich bez zdominowania ich”. Iluminaci – wraz z masonerią i innymi tajnymi stowarzyszeniami – zostali wyjęci spod prawa przez edykt Karola IV Teodora Wittelsbacha, elektora Bawarii, przy zachęcie Kościoła katolickiego, w 1784, 1785, 1787 i 1790 r. W ciągu następnych kilku lat grupa została oczerniana przez konserwatywnych i religijnych krytyków, którzy twierdzili, że kontynuowali działalność pod ziemią i byli odpowiedzialni za rewolucję francuską.

Wikipedia

# iluminacja

1. oświetlenie;
2. ozdoba rysunkowa książki niezwiązana tematycznie z treścią utworu;
3. wykonana ręcznie artystyczna ilustracja tekstu rękopiśmiennego;
4. uświadomienie sobie czegoś ; olśnienie;
5. w filozofii, religii: oświecenie umysłu przez Boga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) intensywne oświetlenie sztucznym światłem; zwykle nocne, ozdobne podświetlenie budynku lub innego obiektu

(1.2) nagłe olśnienie, uświadomienie sobie

(1.3) filoz. rel. oświecenie umysłu przez Boga

(1.4) poligr. rysunkowa ozdoba książki

(1.5) szt. ręcznie wykonana ilustracja tekstu, zwłaszcza charakterystyczna dla średniowiecza

Wiktionary

- iluminacja (oświetlenie)
- iluminacja (filozofia)
- iluminacja (psychologia)
- iluminacja książki
- Iluminacja – film fabularny z 1972 roku, reż. Krzysztof Zanussi
- Iluminacja (serial telewizyjny)
- Iluminacja (album)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmʲĩˈnat͡sʲja, AS: ilũmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. iluminator m., iluminizm m., iluminowanie n.

czas. iluminować ndk.

przym. iluminacyjny, iluminatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) winieta

(1.5) miniatura

Wiktionary

# iluminacki

→ iluminat

SJP.pl

#### Patrz:

iluminat

# iluminacyjny

dotyczący iluminacji

SJP.pl

# iluminat

członek jednego z bractw iluminatów; iluminata

SJP.pl

# iluminata

członek jednego z bractw iluminatów; iluminat

SJP.pl

# iluminatka

→ iluminata

SJP.pl

#### Patrz:

iluminata

# iluminator

osoba ozdabiająca dawniej rękopiśmienne książki malowanymi ilustracjami lub ozdobnymi inicjałami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. okienko w samolocie

(1.2) żegl. wodoszczelne okienko w na statku;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) średniowieczny artysta-rzemieślnik, który zdobił księgi;

Wiktionary

- iluminator – (w średniowieczu) artysta-rzemieślnik zdobiący księgi, które przepisywał; kopista.
- iluminator – okno w burcie, pokładówce lub nadbudówce jednostki pływającej

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. iluminacja ż., iluminowanie n., iluminant m., iluminizm m., iluminatorstwo n., lumen m.

czas. iluminować ndk.

Wiktionary

# iluminatorka

kobieta ozdabiająca dawniej rękopiśmienne książki malowanymi ilustracjami lub ozdobnymi inicjałami

SJP.pl

# iluminatorski

→ iluminator

SJP.pl

#### Patrz:

iluminator

# iluminatorstwo

zdobienie ksiąg ilustracjami

SJP.pl

Iluminacja (łac. illuminare „oświetlać, rozjaśniać; ozdabiać”) – średniowieczne zdobnictwo książkowe, pierwotnie w postaci ozdobnych linii i inicjałów oraz coraz bardziej skomplikowanych wzorów. Iluminatorstwo – proces zdobienia książki rękopiśmiennej, dokumentów rękopiśmiennych, a czasem także inkunabułów. Pierwotnie oznaczało zdobienie złotem karty książki (pisanie złotem tekstu). Wraz z rozwojem iluminatorstwa pojawiają się złocenia, które mogły przejawiać się nawet w formie złotych liter (codex aureus) pisanych na barwionym purpurą pergaminie. Iluminacja, zwłaszcza w sztuce dojrzałego średniowiecza mogła przyjąć formę dekoracyjnych rysunków wykonywanych technikami malarskimi lub też mogła wykorzystywać malowane (często ilustracyjne) miniatury figuralne, umieszczane na kartach manuskryptów, a później także pierwszych druków. Iluminacje zasadniczo dotyczyły dwóch obszarów na karcie: rozbudowanych kompozycji inicjałowych, oraz wypełnienia marginesów (bordiur). Tworzono jednak również bogate, rozbudowane kompozycje tekstowo-graficzne, na których tekst i obraz funkcjonowały, co rzadkie dla sztuki średniowiecznej, wspólnie – zajmując całość karty, czego przykładem może być słynny ewangeliarz z Kells.

Wikipedia

# iluminista

zwolennik iluminizmu, poglądu głoszącego, że prawdę poznaje się intuicyjnie, dzięki oświeceniu umysłu przez Boga

SJP.pl

# iluministyczny

związany z iluminizmem, przekonaniem o zasadniczej roli oświecenia przez Boga jako metody poznania

SJP.pl

# iluminizm

pogląd w teorii poznania, zgodnie z którym prawdę poznaje się intuicyjnie, dzięki oświeceniu umysłu przez Boga

SJP.pl

# iluminować

1. oświetlać;
2. zdobić książki iluminacjami, czyli barwnymi ilustracjami

SJP.pl

# iluminowanie

1. oświetlać;
2. zdobić książki iluminacjami, czyli barwnymi ilustracjami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|iluminować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. iluminować ndk.

rzecz. iluminacja ż., iluminator mos./mrz.

Wiktionary

# iluminutowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile minut

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũmʲĩnuˈtɔvɨ, AS: ilũmʹĩnutovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilominutowy

Wiktionary

# ilunożny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile nóg

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilũˈnɔʒnɨ, AS: ilũnožny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilonożny

Wiktionary

# iluoki

zaimek pytajny

(1.1) mający ile oczu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈɔci, AS: iluoḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilooki

Wiktionary

# iluokrążeniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile okrążeń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɔkrɔ̃w̃ʒɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: iluokrõũ̯žẽńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilookrążeniowy

Wiktionary

# iluosiowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile osi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɔˈɕɔvɨ, AS: iluośovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloosiowy

Wiktionary

# iluosobowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile osób

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W umowie z biurem należy ustalić, iluosobowy będzie pokój, czy ma balkon i klimatyzację, czy jest łazienka, TV, lodówka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluɔsɔˈbɔvɨ, AS: iluosobovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloosobowy

Wiktionary

# ilupasowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile pasów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilupaˈsɔvɨ, AS: ilupasovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilopasowy

Wiktionary

# ilupiętrowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile pięter

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilupʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: ilupʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilopiętrowy

Wiktionary

# ilupokojowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile pokoi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilupɔkɔˈjɔvɨ, AS: ilupokoi ̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilopokojowy

Wiktionary

# ilupokoleniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile pokoleń

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilupɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: ilupokolẽńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilopokoleniowy

Wiktionary

# iluporcjowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile porcji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilupɔrˈt͡sʲjɔvɨ, AS: iluporcʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloporcjowy

Wiktionary

# iluprocentowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile procent

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluprɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: iluprocẽntovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloprocentowy

Wiktionary

# iluprzewodowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile przewodów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilupʃɛvɔˈdɔvɨ, AS: ilupševodovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloprzewodowy

Wiktionary

# iluprzyciskowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile przycisków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilupʃɨt͡ɕiˈskɔvɨ, AS: ilupšyćiskovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloprzyciskowy

Wiktionary

# ilupłatkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile płatków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilupwatˈkɔvɨ, AS: ilupu̯atkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilopłatkowy

Wiktionary

# iluręki

zaimek pytajny

(1.1) mający ile rąk

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈrɛ̃ŋʲci, AS: ilurẽŋʹḱi

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloręki

Wiktionary

# ilurodzinny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile rodzin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilurɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: iluroʒ́ĩ•ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilorodzinny

Wiktionary

# ilurzędowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile rzędów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: ilužẽndovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilorzędowy

Wiktionary

# iluschodkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile schodków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilusxɔtˈkɔvɨ, AS: ilusχotkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloschodkowy

Wiktionary

# ilusekundowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile sekund

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilusɛkũnˈdɔvɨ, AS: ilusekũndovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilosekundowy

Wiktionary

# iluskładnikowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile składników

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluskwadʲɲiˈkɔvɨ, AS: ilusku̯adʹńikovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloskładnikowy

Wiktionary

# ilustopniowy

w pytaniach: ile stopni mający; ilostopniowy

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) mający ile stopni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilustɔpʲˈɲɔvɨ, AS: ilustopʹńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilostopniowy

Wiktionary

# ilustr.

il.; skrót od:
1. ilustracja;
2. ilustrowany;
3. ilustrował (używany tylko w zapisach bibliograficznych)

SJP.pl

skrót

(1.1) = ilustrował

(1.2) = ilustrowany

(1.3) = ilustracje

(1.4) = ilustrator

(1.5) = ilustratorka

Wiktionary

# ilustracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;

(1.2) książk. przykład, który wyjaśnia, komentuje lub interpretuje coś, np. wykład, tezę

Wiktionary

Ilustracja (łac. illustratio rozjaśnienie, unaocznienie) – obraz, fotografia, rysunek, rycina lub inny element graficzny dodany do napisanego lub wydrukowanego tekstu (książka, artykuł prasowy, hasło encyklopedyczne), mający za zadanie go uzupełniać, objaśniać albo zdobić. Ilustracja nawiązuje do myśli, historii, tekstu literackiego lub do codziennego życia, jej rolą jest wyjaśnienie i dookreślenie tematu, a także dokumentacja i analiza danego problemu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie powinien dziwić fakt, że pierwszy udokumentowany dowód pojawienia się ilustracji w tekście pochodzi z Chin. (z Internetu)

(1.2) A cała sprawa z tym felietonem to świetna ilustracja tezy, że jak trzeba psa uderzyć, to kij się znajdzie. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈstrat͡sʲja, AS: ilustracʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. ilustrować, zilustrować

rzecz. zilustrowanie n., ilustrator mos., ilustratorka ż., ilustratorstwo n.

przym. ilustracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rycina

(1.2) egzemplifikacja

Wiktionary

# ilustracyjka

1. rzadko: mała ilustracja;
2. lekceważąco o ilustracji

SJP.pl

# ilustracyjność

→ ilustracyjny

SJP.pl

#### Patrz:

ilustracyjny

# ilustracyjny

dotyczący ilustracji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z ilustracją

(1.2) wyjaśniający coś, stanowiący ilustrację

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ilustracja ż., ilustrator m., ilustratorka ż., ilustrowanie n.

czas. ilustrować ndk., zilustrować dk.

Wiktionary

# ilustrator

osoba wykonująca ilustracje do czasopisma lub tekstu książki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba tworząca ilustracje, osoba zajmująca się ilustrowaniem – opatrywaniem tekstów ilustracjami

Wiktionary

Ilustrator – artysta specjalizujący się we wspomaganiu napisanego tekstu lub wyjaśnianiu pojęć, zapewniający wizualną reprezentację treści związanej z tekstem lub pomysłem. Ilustracja może być przeznaczona do wyjaśnienia skomplikowanych pojęć lub zobrazowania przedmiotów, które są trudne do opisania tekstowo, co jest powodem, że ilustracje są często spotykane w książkach dla dzieci.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. ilustratorstwo m., ilustracja ż., ilustrowanie n., zilustrowanie n.

:: fż. ilustratorka ż.

czas. ilustrować ndk.; zilustrować dk.

przym. ilustratorski, ilustracyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) illustrator

* arabski: (1.1) مصور m.

* baskijski: (1.1) irudigile

* białoruski: (1.1) ілюстратар m.

* bułgarski: (1.1) илюстратор m.

* czeski: (1.1) ilustrátor m.

* francuski: (1.1) illustrateur m.

* hindi: (1.1) चित्रकार m.

* hiszpański: (1.1) ilustrador m.

* japoński: (1.1) イラストレーター (irasutorētā)

* niemiecki: (1.1) Zeichner m., Illustrator m.

* portugalski: (1.1) ilustrador m., desenhador m.

* rosyjski: (1.1) иллюстратор m.

* słoweński: (1.1) ilustrator m.

* szwedzki: (1.1) illustratör w.

* węgierski: (1.1) illusztrátor

źródła.

== ilustrator (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) ilustrator

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈstratɔr, AS: ilustrator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ilustratorstwo m., ilustracja ż., ilustrowanie n., zilustrowanie n.

:: fż. ilustratorka ż.

czas. ilustrować ndk.; zilustrować dk.

przym. ilustratorski, ilustracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. ilustratorstwo m., ilustracja ż., ilustrowanie n., zilustrowanie n.

:: fż. ilustratorka ż.

czas. ilustrować ndk.; zilustrować dk.

przym. ilustratorski, ilustracyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) illustrator

* arabski: (1.1) مصور m.

* baskijski: (1.1) irudigile

* białoruski: (1.1) ілюстратар m.

* bułgarski: (1.1) илюстратор m.

* czeski: (1.1) ilustrátor m.

* francuski: (1.1) illustrateur m.

* hindi: (1.1) चित्रकार m.

* hiszpański: (1.1) ilustrador m.

* japoński: (1.1) イラストレーター (irasutorētā)

* niemiecki: (1.1) Zeichner m., Illustrator m.

* portugalski: (1.1) ilustrador m., desenhador m.

* rosyjski: (1.1) иллюстратор m.

* słoweński: (1.1) ilustrator m.

* szwedzki: (1.1) illustratör w.

* węgierski: (1.1) illusztrátor

źródła.

== ilustrator (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) ilustrator

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ilustratorka

kobieta wykonująca ilustracje do czasopisma lub tekstu książki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta ilustrator

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. ilustracja ż., ilustrowanie n.

:: fm. ilustrator mos.

przym. ilustratorski, ilustracyjny

czas. ilustrować

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|ilustrator|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ilustratorka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ilustratorka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ilustracja ż., ilustrowanie n.

:: fm. ilustrator mos.

przym. ilustratorski, ilustracyjny

czas. ilustrować

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. ilustracja ż., ilustrowanie n.

:: fm. ilustrator mos.

przym. ilustratorski, ilustracyjny

czas. ilustrować

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|ilustrator|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ilustratorka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ilustratorka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# ilustratorski

→ ilustrować

SJP.pl

#### Patrz:

ilustrować

# ilustratywność

→ ilustratywny

SJP.pl

#### Patrz:

ilustratywny

# ilustronicowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile stronic

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilustrɔ̃ɲiˈt͡sɔvɨ, AS: ilustrõńicovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilostronicowy

Wiktionary

# ilustronny

zaimek pytajny

(1.1) mający ile stron

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluˈstrɔ̃nːɨ, AS: ilustrõ•ny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilostronny

Wiktionary

# ilustrować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zilustrować)

(1.1) opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem

(1.2) przen. uzupełniać, unaoczniać coś przykładem, dodatkowym komentarzem lub dokumentacją

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Ten przykład ilustruje jakie problemy musieli rozwiązać naukowcy realizujący projekt Manhattan.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ilustracja ż., ilustracyjka ż., ilustrator m., ilustratorka ż., ilustratorstwo n., ilustrowanie n., zilustrowanie n.

czas. zilustrować dk.

przym. ilustratorski, ilustracyjny

Wiktionary

# ilustrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ilustrować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. ilustrator m., ilustratorka ż.

czas. ilustrować ndk., zilustrować dk.

przym. ilustracyjny

Wiktionary

# ilusylabowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile sylab

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilusɨlaˈbɔvɨ, AS: ilusylabovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilosylabowy

Wiktionary

# iluszczeblowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile szczebli

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluʃt͡ʃɛˈblɔvɨ, AS: iluščeblovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloszczeblowy

Wiktionary

# ilutomowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile tomów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilutɔ̃ˈmɔvɨ, AS: ilutõmovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilotomowy

Wiktionary

# ilutonowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile ton

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilutɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ilutõnovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilotonowy

Wiktionary

# ilutygodniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile tygodni

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌilutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ilutygodʹńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilotygodniowy

Wiktionary

# iluuncjowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile uncji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluũnˈt͡sʲjɔvɨ, AS: iluũncʹi ̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilouncjowy

Wiktionary

# iluwarstwowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile warstw

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluvarˈstfɔvɨ, AS: iluvarstfovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilowarstwowy

Wiktionary

# iluwatowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile watów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluvaˈtɔvɨ, AS: iluvatovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilowatowy

Wiktionary

# iluwialny

dotyczący iluwium

SJP.pl

# iluwierszowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile wierszy

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluvʲjɛrˈʃɔvɨ, AS: iluvʹi ̯eršovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilowierszowy

Wiktionary

# iluwium

materiał wpłukany do luźnych warstw powierzchni skorupy ziemskiej

SJP.pl

# iluwyrazowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile wyrazów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluvɨraˈzɔvɨ, AS: iluvyrazovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilowyrazowy

Wiktionary

# iluzdaniowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile zdań

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluzdãˈɲɔvɨ, AS: iluzdãńovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilozdaniowy

Wiktionary

# iluzja

1. złudzenie; wrażenie, że się widzi coś, czego w istocie nie ma;
2. wywoływanie omamów wzrokowych lub odbieranie błędnych bodźców wzrokowych, niewłaściwa interpretacja widzianego zjawiska;
3. wiara lub przekonanie niemające pokrycia w rzeczywistości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

(1.2) błędna interpretacja

(1.3) sztuka iluzjonisty

(1.4) daw. przezroczysta tkanina jedwabna

Wiktionary

- iluzja – w psychologii
- efekt iluzjonistyczny
- Iluzja (film 2004)
- Iluzja (film 2013)
- Złudzenie optyczne
- Iluzja – amerykański serial telewizyjny
- Iluzja - utwór zespołu pochodzący z debiutanckiej płyty IRA

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. iluzjon m., iluzjonista m., iluzjonistka ż., iluzjonizm m.

przym. iluzjonistyczny, iluzyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) złudzenie, miraż, przywidzenie, złuda

(1.2) wrażenie

Wiktionary

# iluzjon

dawniej, w dobie filmu niemego: kino

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. kino

Wiktionary

- iluzjon – dawne określenie kina
- Iluzjon – warszawskie kino
- Studio Filmowe Iluzjon (dawniej Zespół Filmowy Iluzjon)

Muzyka:

- Iluzjon – polski zespół rockowy
- Iluzjon cz. I – płyta Reni Jusis

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: iˈluzʲjɔ̃n, AS: iluzʹi ̯õn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. iluzja ż., iluzjonista m., iluzjonizm m.

przym. iluzjonistyczny, iluzyjny, iluzjowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. bioskop

Wiktionary

# iluzjonista

1. artysta pokazujący sztuczki oparte na niezwykłej zręczności; sztukmistrz, prestidigitator;
2. artysta dążący do oddania wiernego złudzenia rzeczywistości w sztukach plastycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. człowiek wykorzystujący efekt złudzenia w czasie swoich występów

Wiktionary

Iluzjonista – główne określenie dla wszystkich osób zajmujących się sztuką iluzji.

Klasyczny strój iluzjonisty stanowi garnitur, cylinder, „magiczna” pałeczka i mniejsze rekwizyty, jednak współczesny wygląd iluzjonisty znacznie różni się od tego klasycznego i jest o wiele nowocześniejszy.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. iluzja ż., iluzjon m., iluzjonizm m.

:: fż. iluzjonistka ż.

przym. iluzoryczny, iluzyjny, iluzjonistyczny

przysł. iluzorycznie, iluzyjnie, iluzjonistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prestidigitator, magik, kuglarz

Wiktionary

# iluzjonistka

1. artystka pokazująca sztuczki oparte na niezwykłej zręczności; sztukmistrzyni, prestidigitatorka;
2. przedstawicielka iluzjonizmu w sztuce

SJP.pl

# iluzjonistyczny

1. odnoszący się do iluzjonistów; magiczny, prestidigitatorski;
2. odnoszący się do iluzjonizmu w sztuce lub filozofii;
3. odnoszący się do rozpowszechniania iluzji niemających związku z rzeczywistością

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z iluzjonistą, dotyczący iluzjonisty; właściwy iluzjoniście; polegający na iluzjach

(1.2) filoz. związany z iluzjonizmem, dotyczący iluzjonizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. iluzjonista mos., iluzja ż., iluzjon m., iluzjonizm mrz.

:: fż. iluzjonistka ż.

przym. iluzoryczny, iluzyjny

przysł. iluzorycznie, iluzyjnie, iluzjonistycznie

Wiktionary

# iluzjonizm

1. w filozofii: pogląd, według którego świat poznawalny za pomocą zmysłów jest iluzją;
2. w sztuce:
a) technika, dzięki której obraz daje złudzenie oglądania rzeczywistości;
b) teoria zakładająca, że obcowanie ze sztuką jest dobrowolnym poddaniem się złudzeniom, jakie ona wywołuje;
3. rozpowszechnianie twierdzeń niemających pokrycia w rzeczywistości

SJP.pl

Iluzjonizm (łac. illusio –złudzenie) – technika malarska przedstawiania rzeczywistości takimi środkami, które akcentują relacje przestrzenne między ukazywanymi przedmiotami i podkreślają ich trójwymiarowość, stwarzając złudzenie rzeczywistości.

Wikipedia

# iluznakowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile znaków

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluznaˈkɔvɨ, AS: iluznakovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) iloznakowy

Wiktionary

# iluzoryczność

cecha czegoś sprawiającego wrażenie prawdziwego; złudność, ułudność, pozorność

SJP.pl

# iluzoryczny

sprawiający wrażenie prawdziwego; złudny, pozorny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) złudny, pozorny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To jest człowiek, którego przykład jasno pokazuje, że konflikt między wiarą i nauką jest czysto iluzoryczny. ([http://bendyk.blog.polityka.pl/?p=455 z Internetu])

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluzɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: iluzoryčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. iluzoryczność ż., iluzjonista mos.

przysł. iluzorycznie

przym. iluzjonistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zwodniczy, zakłamany, udawany, oszukańczy, fałszywy

Wiktionary

# iluzwrotkowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile zwrotek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluzvrɔtˈkɔvɨ, AS: iluzvrotkovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilozwrotkowy

Wiktionary

# iluzyjność

→ iluzyjny

SJP.pl

#### Patrz:

iluzyjny

# iluzyjny

będący rezultatem iluzji; nierealny; fikcyjny

SJP.pl

# ilużyłowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile żył

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluʒɨˈwɔvɨ, AS: ilužyu̯ovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilożyłowy

Wiktionary

# iluzłotowy

zaimek pytajny

(1.1) mający ile złotych

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌiluzwɔˈtɔvɨ, AS: iluzu̯otovy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ilozłotowy

Wiktionary

# ilza

imię żeńskie

SJP.pl

Ilza – imię żeńskie. Pochodzi ze zdrobniałej formy niemieckiej odmiany imienia Elżbieta - Elizabeth - Ilse.

Ilza imieniny obchodzi 8 maja.

Wikipedia

# im

wyraz występujący jedynie w wyrażeniu "im... tym..." (najczęściej w połączeniu ze stopniem wyższym lub najwyższym przymiotnika), np. "im jest większy, tym jest cięższy"; "w jakim stopniu... w takim..."; "o ile... tym..."

SJP.pl

spójnik

(1.1) im… tym – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej

forma zaimka.

(2.1) C. od oni lub one

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Im lepsza jakość towarów, tym wyższa ich cena.

(1.1) Im dłużej będziesz pracować, tym wyższą będziesz mieć emeryturę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩm, AS: ĩm

Wiktionary

# im.

1. skrót od: imienia;
2. skrót od: imiesłów; imiesł.

SJP.pl

skrót

(1.1) = imienia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Publiczne Gimnazjum nr 1 (= jeden) im. Ignacego Potockiego w Kurowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩˈmʲjɛ̇̃ɲa, AS: ĩmʹi ̯ė̃ńa

Wiktionary

# imac

seria komputerów firmy Apple

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. pojmać)

(1.1) daw. chwytać

czasownik zwrotny niedokonany imać się

(2.1) książk. chwytać się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prawo nakazywało starostom, regimentarzom i hetmanom ludzi tych imać i karać na gardle.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmat͡ɕ, AS: ĩmać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imanie, imadło

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chwytać, łapać

Wiktionary

# imacz

uchwyt tarczy rycerskiej, wykonany najczęściej ze skóry lub powrozów (rzadziej z materiału)

SJP.pl

# imadełko

zdrobnienie od: imadło

SJP.pl

# imadło

1. przyrząd do przytrzymywania przedmiotów podczas obróbki;
2. kleszcze chirurgiczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

(1.2) część przedmiotu służąca do chwytania jej dłonią w celu przenoszenia tego przedmiotu

(1.3) med. kleszcze chirurgiczne

Wiktionary

Imadło – przyrząd służący do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce ręcznej lub mechanicznej.

Imadło (rys. A) zbudowane jest z dwóch szczęk (3) zaciskanych przy pomocy śruby (2) napędzanej pokrętłem (1). Większe imadła oraz imadła maszynowe i specjalistyczne posiadają bardziej złożoną budowę: korpus (4), elementy mocujące do stołu warsztatowego lub obrabiarki (5), obrotnice lub przeguby, które mogą być wyposażone w podziałkę kątową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Brygadzista umocował walec w imadle.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩˈmadwɔ, AS: ĩmadu̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imak mrz., imanie n.

czas. imać ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. śrubsztak; stpol. szrobsztok, białystok|śrubstag.; gw-pl|Górny Śląsk|szraubsztok, szróbsztok.

(1.2) ucho, uchwyt

(1.3) szczypce, kleszcze

Wiktionary

# imadłowy

→ imadło

SJP.pl

#### Patrz:

imadło

# image

[czytaj: imidż albo imAŻ] oblicze, wizerunek jakiejś osoby, np. aktora, stworzony w oparciu o jego dokonania, cechy charakteru; imaż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykreowany wizerunek, którym jakaś osoba, organizacja itp. jest postrzegana

Wiktionary

- image (wym. imaż, imidż) – wizerunek, sposób postrzegania danej osoby lub organizacji
- Image – amerykańskie czasopismo

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. imaginarium n.

Wiktionary

# imaginacja

1. zdolność wyobrażania rzeczy nieistniejących lub niewidzianych; wyobraźnia, fantazja;
2. wytwór wyobraźni, rzecz wymyślona; urojenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwór wyobraźni, przedstawienie sobie czegoś

(1.2) zdolność do tworzenia obrazów za pomocą wyobraźni; fantazjowanie

Wiktionary

Wyobraźnia – zdolność do przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń.

Źródłem przechowywanych w pamięci wyobrażeń są zmysły. Część odpowiadająca za wyobraźnię jest umiejscowiona w prawej półkuli mózgu. Często odróżnienie tych wrażeń od wyobrażeń jest trudne, gdyż w ciągłym strumieniu świadomości, z jakim mamy do czynienia w praktyce, występują one jednocześnie obok siebie. Dobrym dowodem na to są marzenia senne, podczas których powstają wyobrażenia odizolowane od wrażeń zmysłowych. Działaniu wyobraźni, w porównaniu do efektów pracy zmysłów, przypisuje się większą aktywność i mniejszą złożoność oraz intensywność (np. E. Husserl).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmaɟĩˈnat͡sʲja, AS: ĩmaǵĩnacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imaginarium n., imago n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wyobrażenie, fantazja, urojenie

Wiktionary

# imaginacyjny

dotyczący imaginacji

SJP.pl

# imaginarium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nierzeczywisty, wyimaginowany świat – czyjejś wyobraźni lub pewnego ogólnego zbioru poglądów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmaɟĩˈnarʲjũm, AS: ĩmaǵĩnarʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imaginacja ż., imago n., image m., imagizm m.

czas. imaginować, wyimaginować

przym. imaginacyjny, wyimaginowany, imaginatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzeczywistość wirtualna, model, imaginatorium

Wiktionary

# imaginatywny

rzadko: odnoszący się do wyobraźni; imaginacyjny

SJP.pl

# imagineskopia

Imagineskopia – fikcyjna nauka o poszerzaniu wyobraźni, wymyślona przez autora wydanej w 1977 roku nakładem Wydawnictwa Literackiego książki Stanisława Moskala Wstęp do imagineskopii. Autor, ukrywający się pod pseudonimem Śledź Otrembus-Podgrobelski, przedstawił naukowym językiem, wspieranym licznymi przypisami i bibliografią, wprowadzenie do fikcyjnej nauki o poszerzaniu wyobraźni, której twórcą miał być Jeremiasz Apollon Hytz. Podany jest rys historyczny nauki, jej rozwój, cele, metody badawcze, instrumenty. Najważniejszy przyrząd do badania i poszerzania wyobraźni autor nazwał imagineskopem, a opis, budowę i działania wsparł rysunkami technicznymi. Książka opatrzona jest, jak przystało na naukową publikację, obszerną bibliografią i streszczeniami w kilku językach.

Wikipedia

# imaginista

reprezentant, zwolennik imagizmu; imagista

SJP.pl

# imaginistka

→ imaginista; imagistka

SJP.pl

# imaginistyczny

związany z imaginizmem w literaturze; obrazowy, imagistyczny

SJP.pl

# imaginizm

kierunek w poezji angielskiego obszaru językowego, który postulował swobodę języka i dowolność w wyborze tematu; imagizm

SJP.pl

Imagizm (imaginizm od łac. imago „obraz”) – ruch poetycki w poezji angielskiej i amerykańskiej w latach 1910–1918. Kierunek ten przeciwstawiał się romantyzmowi oraz idealizmowi jak również kierunkom współczesnym. Najważniejszy dla imagistów był obraz poetycki – charakteryzujący się jasnością i dokładnością detali – opierający się na metaforze. Wielu twórców wzorowało się na dalekowschodniej poezji (japońskiej i chińskiej).

Wikipedia

# imaginować

książkowo: wymyślać, wyobrażać sobie coś zgodnie z własną wolą, z własnym pragnieniem; fantazjować, roić

SJP.pl

# imagista

reprezentant, zwolennik imagizmu; imaginista

SJP.pl

# imagistka

→ imagista; imaginistka

SJP.pl

# imagistyczny

związany z imagizmem w literaturze; obrazowy, imaginistyczny

SJP.pl

# imagizm

kierunek w poezji angielskiego obszaru językowego, który postulował swobodę języka i dowolność w wyborze tematu; imaginizm

SJP.pl

Imagizm (imaginizm od łac. imago „obraz”) – ruch poetycki w poezji angielskiej i amerykańskiej w latach 1910–1918. Kierunek ten przeciwstawiał się romantyzmowi oraz idealizmowi jak również kierunkom współczesnym. Najważniejszy dla imagistów był obraz poetycki – charakteryzujący się jasnością i dokładnością detali – opierający się na metaforze. Wielu twórców wzorowało się na dalekowschodniej poezji (japońskiej i chińskiej).

Wikipedia

# imago

1. dojrzałe stadium owada; owad w tym stadium;
2. w psychologii: wyobrażenie jakiejś osoby powstałe w dzieciństwie, przekładające się na późniejsze postrzeganie innych osób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ent. owad dorosły, ostateczna postać owada;

(1.2) psych. idealny obraz określonej osoby wytworzony we wczesnym dzieciństwie, projektowany później na inne osoby z otoczenia

Wiktionary

Imago (łac. imago – obraz; l.mn. – imagines lub imaga), owad dorosły, owad doskonały – ostateczne stadium w rozwoju osobniczym owadów przechodzących proces przeobrażenia. Imago nie przechodzi już linień. U większości gatunków jest osobnikiem zdolnym do rozrodu, często niepobierającym pokarmu lub pobierającym go jedynie w minimalnych ilościach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ĩˈmaɡɔ, AS: ĩmago

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imaginacja ż., imaginarium n.

Wiktionary

# imak

uchwyt do zamocowania narzędzi skrawających, np. w obrabiarce

SJP.pl

- Imak (zegarmistrzostwo) – przyrząd zegarmistrzowski do przytrzymywania elementów walcowych.
- Imak – element obrabiarki no mocowania narzędzi skrawających.

Wikipedia

# imam

1. przełożony w meczecie;
2. szyicki następca Alego;
3. teolog sunnicki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny;

forma czasownika.

(2.1) 1. os. lp. ter. od: imać

Wiktionary

Imam (arab. إمام, dosł. „przywódca”) – muzułmański przywódca religijny; w tradycyjnym znaczeniu – przewodniczący rytualnej modlitwy muzułmańskiej, czyli salatu. W ogólności może to być osoba świecka bądź przełożony meczetu. Władca kraju również może być nazywany imamem.

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Odkąd straciłem etat, imam się każdej drobnej roboty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmãm, AS: ĩmãm

Wiktionary

# imamici

wyznawca imamizmu, odłamu szyizmu uznającego pierwszych 12 imamów; dwunastowiec

SJP.pl

Imamizm – główny nurt szyizmu, uznający dwunastu imamów.

Wikipedia

# imamita

wyznawca imamizmu, odłamu szyizmu uznającego pierwszych 12 imamów; dwunastowiec

SJP.pl

# imamitka

→ imamita

SJP.pl

#### Patrz:

imamita

# imamizm

muzułmańska doktryna szyitów

SJP.pl

Imamizm – główny nurt szyizmu, uznający dwunastu imamów.

Wikipedia

# imamka

rzadko: muzułmańska przywódczyni religijna

SJP.pl

# imanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|imać.

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. imadło n.

czas. imać

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== imanie (slovio.) ==

ortografie. имание

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) własność

odmiana.

(1.1) lm. imanies

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩˈmãɲɛ, AS: ĩmãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imadło n.

czas. imać

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. imadło n.

czas. imać

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== imanie (slovio.) ==

ortografie. имание

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) własność

odmiana.

(1.1) lm. imanies

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# imax

[czytaj: ajmaks] system kinowy z zastosowaniem największego kadru w kinematografii; IMAX

SJP.pl

IMAX – jeden z alternatywnych systemów kinowych używanych w przemyśle filmowym. Taśma filmowa IMAX znacznie różni się od tradycyjnej – powierzchnia użytkowa ma szerokość 48,5 mm i wysokość 70 mm, stąd obraz ma proporcje 1,44:1. Kadr jest ustawiony poziomo, a nie pionowo, jak na taśmie filmowej 35 mm.

Wikipedia

# imaż

oblicze, wizerunek jakiejś osoby, np. aktora, stworzony w oparciu o jego dokonania, cechy charakteru; image

SJP.pl

# imazalil

organiczny związek chemiczny, substancja aktywna środków ochrony roślin oraz środków wykorzystywanych do zabezpieczania owoców po zbiorze

SJP.pl

Enilkonazol, imazalil – organiczny związek chemiczny, substancja aktywna środków ochrony roślin (fungicydów) oraz środków wykorzystywanych do pozbiorczego zabezpieczania owoców. Stosowany także w weterynarii jako środek przeciwgrzybiczy do stosowania miejscowego.

Wikipedia

# imażinizm

kierunek w poezji rosyjskiej uformowany pod wpływem imagizmu; imażynizm

SJP.pl

# imażynista

zwolennik, reprezentant imażynizmu

SJP.pl

# imażynistka

→ imażynista

SJP.pl

#### Patrz:

imażynista

# imażynistyczny

dotyczący imażynizmu

SJP.pl

# imażynizm

kierunek w poezji rosyjskiej uformowany pod wpływem imagizmu; imażinizm

SJP.pl

Imażynizm - kierunek w poezji rosyjskiej w latach 20. XX wieku, wywodzący się z futuryzmu i nawiązujący do angielskiego i amerykańskiego imagizmu. Imażynizm głosił postulaty obrazowości i intuicyjności w sztuce, za podstawę poezji uznawał tzw. czysty obraz.

Najwybitniejsi imażyniści to Siergiej Jesienin i Anatolij Marienhof.

Wśród autorów polskich wpływy imażynizmu można zauważyć m.in. w twórczości Grzegorza Timofiejewa.

Wikipedia

# imbecyl

1. pogardliwie o głupim człowieku;
2. osoba niedorozwinięta umysłowo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. ktoś z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym

(1.2) pot. obraź. głupek

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Ten tępy imbecyl patrzy na to ze złej perspektywy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈbɛt͡sɨl, AS: ĩmbecyl

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imbecylizm mrz., imbecylność ż., imbecylowatość ż.

przym. imbecylny, imbecylowaty

przysł. imbecylnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) głuptak

(1.2) debil, bałwan, idiota, dureń, kretyn

Wiktionary

# imbecylek

zdrobnienie od: imbecyl

SJP.pl

#### Patrz:

imbecyl

# imbecylizm

nieporadność umysłowa;oligofrenia

SJP.pl

Wikipedia

# imbecylka

zdrobnienie od: imbecyl

SJP.pl

#### Patrz:

imbecyl

# imbecylowaty

podobny do imbecyla, właściwy imbecylowi

SJP.pl

# imbibicja

1. zjawisko przepajania i przeobrażania skał przez roztwory pochodzenia magmowego;
2. proces pęcznienia koloidów występujący np. w nasionach

SJP.pl

Imbibicja (od łac. imbibo "wypijać, nasiąkać") – proces pęcznienia koloidów. Polega on na przyłączaniu coraz większej ilości cząsteczek wody wiązaniami wodorowymi do cząsteczek płaszcza wodnego otaczającego cząsteczkę koloidu hydrofilnego, a tym samym na zwiększaniu odległości między kolejnymi micellami koloidowymi. Występuje m.in. w początkowej fazie kiełkowania nasion – pęcznieniu, w której zwiększają swoją objętość i masę po zanurzeniu w wodzie lub otoczeniu wilgotnego środowiska.

Wikipedia

# imbierczak

nazwisko

SJP.pl

# imbir

1. jadalna bylina o silnie rozwiniętych kłączach i krótkich łodygach naziemnych;
2. przyprawa korzenna uzyskiwana z kłączy rośliny o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Zingiber|Boehm.|ref=tak., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii;

(1.2) kulin. przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

(1.3) kulin. jarzyna z kłącza imbiru japońskiego, Zingiber mioga (Thunb.) Roscoe

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Imbir uprawiany jest na Jamajce.

(1.2) Często dodaję imbiru do ciasta.

(1.3) Lubię marynowany imbir do sushi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmbʲir, AS: ĩmbʹir

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imbirowce nmos., imbirowiec m., imbirowate nmos., ambirz m., imbirówka ż.

przym. imbirowy, imbirowaty

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ambirz

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|ingwer, zozwor.

Wiktionary

# imbirowate

rodzina roślin jednoliściennych, występujących w okolicach podzwrotnikowych, obejmujących takie gatunki jak imbir i kardamon

SJP.pl

Wikipedia

# imbirowaty

o cechach imbirowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# imbirowce

rząd roślin zielnych z kladu jednoliściennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Zingiberales|Griseb.|ref=tak., rząd roślin zielnych należący do jednoliściennych;

Wiktionary

Imbirowce (Zingiberales Griseb.) – rząd roślin zielnych należący do jednoliściennych. Rośliny tu zaliczane wyewoluowały ok. 80 milionów lat temu. W obrębie rzędu wyróżnia się 8 rodzin, 92 rodzaje i blisko 2,2 tys. gatunków. Należy tu wiele popularnych roślin użytkowych (np. banan, imbir, kardamon) i ozdobnych (paciorecznik, strelicja, maranta).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Liście imbirowców są zwykle pochwiaste.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imbir mrz., imbirowate nmos., imbirowe nmos., imbirówka ż.

przym. imbirowy

Wiktionary

# imbirowiec

przedstawiciel rzędu roślin zielnych z kladu jednoliściennych

SJP.pl

# imbirówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na imbirze

(1.2) pot. butelka imbirówki (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mogę prosić kieliszeczek tej imbirówki.

(1.2) W barku znajdziesz koniak, stoi za imbirówkami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imbir m., imbirowce nmos.

przym. imbirowy

Wiktionary

# imbirowy

związany z imbirem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z imbiru lub dotyczący imbiru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powstawały w ten sposób pierniki miodowe i pieprzne, cynamonowe i imbirowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imbirowce nmos., imbir m., imbirówka ż.

Wiktionary

# imbramowice

W Polsce

- Imbramowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Żarów
- Imbramowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Trzyciąż

- Imbramowice – gromada
- Imbramowice – dawna gmina
- Imbramowice – stacja kolejowa w Imbramowicach, w województwie dolnośląskim

Wikipedia

# imbramowicki

przymiotnik od: Imbramowice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Imbramowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Imbramowice nmos., imbramowiczanin m., imbramowiczanka ż.

Wiktionary

# imbramowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Imbramowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Imbramowice nmos.

:: fż. imbramowiczanka ż.

przym. imbramowicki

Wiktionary

# imbramowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Imbramowic

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Imbramowice nmos.

:: fm. imbramowiczanin m.

przym. imbramowicki

Wiktionary

# imbroglio

[czytaj: imbrolio] scena operowa wyrażająca środkami muzycznymi wielorakość równocześnie przebiegających wątków akcji

SJP.pl

# imbryczek

zdrobnienie od: imbryk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) imbryk małych rozmiarów służący zazwyczaj do zaparzania herbaty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Możemy teraz użyć nasz nowo zakupiony imbryczek!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imbryk mrz.

przym. imbrykowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czajniczek

Wiktionary

# imbryk

naczynie kuchenne służące do gotowania wody; czajnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. przest. naczynie z pokrywką i z dodatkową rurką zakończoną dzióbkiem służące do gotowania wody

Wiktionary

Czajnik, imbryk – naczynie kuchenne służące zazwyczaj do gotowania wody.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. imbryczek m.

przym. imbrykowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czajnik

Wiktionary

# imbrykowy

przymiotnik

(1.1) związany z imbrykiem, dotyczący imbryka, właściwy imbrykowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imbryk mrz., imbryczek mrz.

Wiktionary

# imbus

rodzaj klucza o przekroju sześciokąta foremnego; klucz ampulowy, klucz imbusowy, klucz inbusowy, inbus

SJP.pl

Klucz imbusowy, imbus (pierwotnie: klucz inbusowy, inbus; rzadziej: klucz ampulowy) – klucz trzpieniowy o przekroju sześciokąta foremnego. Ma on postać pręta wygiętego w kształt litery L (rzadziej Z) lub stanowi wymienną końcówkę (tzw. bit) do wkrętaków ręcznych i automatycznych.

Wikipedia

# imbusowy

klucz imbusowy - rodzaj wkrętaka o przekroju sześciokąta foremnego; klucz ampulowy, klucz inbusowy, imbus, inbus

SJP.pl

# imć

dawne wyrażenie grzecznościowe przeważnie przed nazwiskiem lub tytułem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(1.1) przest. zwrot grzecznościowy zwykle używany przed nazwiskiem, tytułem lub innym określeniem osoby (mężczyzny lub kobiety), rzadko samodzielnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) I Imć Lerchenfeldt zaczął perswadować, aby się Imć sądowa dobrowolnie wynosiła. Ktora odpowiedziała: Ja tu gwałtem ani bez racji nie weszła, nie mam racji ustępować. Odpowiedział Imć Lerchenfeldt: a kiedy Imć nie chcesz, to zostanie mnóstwo chłopstwa, ci nie będą spokojnie siedzieli

(1.1) Imć panowie Guzelfowie nie chcą procentem kontentować się… ale chcą, gdyby suma oddaną była i folwark dla siebie.

Wiktionary

# imćpan

staropolski tytuł grzecznościowy dodawany do nazwiska lub tytułu; skrót zwrotu: jego miłość pan, jegomość pan

SJP.pl

# imelman

figura akrobacji lotniczej, półpętla z przewrotem; immelman

SJP.pl

# iment

tylko w wyrażeniu: do imentu - całkowicie, zupełnie, do cna

SJP.pl

(1.1) tylko w wyrażeniu do imentu

Wiktionary

# imerecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Imeretią, dotyczący Imeretii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Imeretia ż., Imeretyjczyk mos., Imeretyjka ż.

przym. imeretyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imeretyński

Wiktionary

# imeretia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w zachodniej Gruzji

(1.2) geogr. adm. jeden z regionów administracyjnych w zachodniej Gruzji;

Wiktionary

Imeretia (gruz. იმერეთის მხარე Imereti Mchare) – region w zachodniej Gruzji, leżący w górnym dorzeczu rzeki Rioni. 800 tys. Imeretian posługuje się dialektem języka gruzińskiego, stanowiąc jednocześnie grupę etniczną o silnej tożsamości kulturowej.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. imerecki, imeretyński

Wiktionary

# imeretyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Imeretią, dotyczący Imeretii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Imeretia ż.

przym. imerecki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imerecki

Wiktionary

# imersja

wypełnienie przezroczystą cieczą przestrzeni między oglądanym przedmiotem a pierwszą soczewką obiektywu mikroskopu, w celu zwiększenia jasności obrazu i zdolności rozdzielczej mikroskopu; immersja

SJP.pl

- Imersja w fizyce
- Immersyjność
- Immersja (matematyka)
- Immersja językowa

Wikipedia

# imersyjny

→ imersja; immersyjny

SJP.pl

# imf

skrót od: International Monetary Fund, Międzynarodowy Fundusz Walutowy; międzynarodowa instytucja finansowa powołana jako agenda ONZ w 1946 roku, stawiająca sobie za cele stabilizację międzynarodowego systemu monetarnego, kontrolowanie parytetu wymiany państw członkowskich oraz pomoc w sytuacji okresowych kłopotów finansowych

SJP.pl

# imgw

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = meteorol. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nadzór nad IMGW od 9 stycznia 2018 r. sprawuje Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) IMiGW

Wiktionary

# imho

imho; slangowo:
1. akronim od: in my humble opinion - moim skromnym zdaniem;
2. akronim od: in my honest opinion - w mojej szczerej opinii

SJP.pl

# imhof

dawny rodzaj szamba; studnia Imhoffa

SJP.pl

- Daniel Imhof
- Eduard Imhof

Zobacz też:

- Imhoff

Wikipedia

# imhotep

wysoki dostojnik egipski, żyjący w czasach III dynastii

SJP.pl

Imhotep (czasami wymawiane jako A.mhotep lub Ii-em-Hotep, egip. ii-m-ḥtp) – pierwszy architekt i lekarz znany z imienia z pisanych źródeł historycznych, wezyr faraona Dżesera, który panował w latach 2690–2670 p.n.e. lub 2720–2700 p.n.e.

Wikipedia

# imid

organiczny związek chemiczny, pochodna aminy

SJP.pl

Imidy – grupa organicznych związków chemicznych, pochodnych amin, w których do atomu azotu przyłączone są bezpośrednio dwie grupy acylowe (natomiast amidy zawierają jedną grupę acylową).

Imidy można otrzymywać w wyniku reakcji bezwodników kwasów karboksylowych z amoniakiem. Użycie w tej reakcji kwasów dikarboksylowych prowadzi do otrzymania imidów cyklicznych. Imidy otrzymuje się też w reakcji kwasów karboksylowych z aminami pierwszorzędowymi i amoniakiem.

Wikipedia

# imidazol

słaba zasada o własnościach aromatycznych, stosowana do syntez organicznych; glioksalina

SJP.pl

Wikipedia

# imidazolowy

→ imidazol

SJP.pl

#### Patrz:

imidazol

# imidowy

→ imid

SJP.pl

#### Patrz:

imid

# imidy

grupa związków organicznych o cząsteczkach pierścieniowych, otrzymywanych np. w wyniku reakcji bezwodników kwasów karboksylowych z amoniakiem

SJP.pl

Imidy – grupa organicznych związków chemicznych, pochodnych amin, w których do atomu azotu przyłączone są bezpośrednio dwie grupy acylowe (natomiast amidy zawierają jedną grupę acylową).

Imidy można otrzymywać w wyniku reakcji bezwodników kwasów karboksylowych z amoniakiem. Użycie w tej reakcji kwasów dikarboksylowych prowadzi do otrzymania imidów cyklicznych. Imidy otrzymuje się też w reakcji kwasów karboksylowych z aminami pierwszorzędowymi i amoniakiem.

Wikipedia

# imię

1. osobiste, nierodowe miano człowieka używane obok nazwiska;
2. nazwa; nazwisko;
3. przenośnie: sława, rozgłos, honor, reputacja;
4. w językoznawstwie: każdy wyraz odmieniający się przez przypadki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.;

(1.2) imię (1.1) i nazwisko

(1.3) przest. rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne), liczebnik (imię liczbowe), zaimek lub imiesłów;

(1.4) wartość przypisana człowiekowi; szacunek

Wiktionary

Imię (łac. nomen) – osobista nazwa nadawana osobie przez grupę, do której należy. Wraz z ewentualnym drugim i następnymi imionami oraz z nazwiskiem, czasem imieniem odojcowskim, a rzadziej przydomkiem, stanowi u większości ludów podstawowe określenie danej osoby.

Prawo do posiadania imienia zapewnia Konwencja o prawach dziecka w art. 7.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jak masz na imię?

(1.1) Pierwsze i drugie imię Ani ma trzy pierwsze litery takie same.

(1.2) …a imię jego czterdzieści i cztery.

(1.4) Po tym wszystkim nie odzyska już dobrego imienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmʲjɛ, AS: ĩmʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1-2) przym. imienny; rzecz. imiennik

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przezwisko, przydomek

(1.2) nazwisko

Wiktionary

# imieć

czasownik

(1.1) stpol. począć

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: ĩmʹi ̯ėć

Wiktionary

# imiela

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Emanuel Konstanty Imiela – śląski pisarz, działacz oświatowy i plebiscytowy
- Jacek Imiela – polski nefrolog i internista
- Konrad Imiela – polski aktor teatralny, telewizyjny i filmowy, kompozytor, autor tekstów piosenek i reżyser teatralny

Wikipedia

# imieleński

przymiotnik od: Imielno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Imielna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Imielno n., imielnianin m., imielnianka ż.

Wiktionary

# imielin

1. miasto w Polsce;
2. część Ursynowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Imielin – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim.

Według danych z 31 grudnia 2023 miasto miało 9 097 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ĩˈmʲjɛlʲĩn, AS: ĩmʹi ̯elʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. imieliński

rzecz. imielinianin mos., imielinianka ż.

Wiktionary

# imielinianin

mieszkaniec Imielina (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Imielina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Imielin m.

:: fż. imielinianka ż.

przym. imieliński

Wiktionary

# imielinianka

mieszkanka Imielina (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Imielina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Imielin m.

:: fm. imielinianin m.

przym. imieliński

Wiktionary

# imieliński

przymiotnik od: Imielin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Imielina

Wiktionary

- Kazimierz Imieliński – polski seksuolog
- Tomasz Imieliński – polski informatyk

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Imielin m., imielinianin m., imielinianka ż.

Wiktionary

# imielnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Imielna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Imielno n.

:: fż. imielnianka ż.

przym. imieleński

Wiktionary

# imielnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Imielna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Imielno n.

:: fm. imielnianin m.

przym. imieleński

Wiktionary

# imielno

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Imielno – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Nowe Ostrowy
- Imielno – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno
- Imielno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Łubowo
- Imielno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Zagórów

- Imielno – gmina
- Imielno – gromada

- Imielno – jezioro na Pojezierzu Lubuskim, w gminie Górzyca

Wikipedia

# imielski

nazwisko

SJP.pl

# imieninki

zdrobnienie od: imieniny

SJP.pl

# imieninować

potocznie:
1. obchodzić imieniny;
2. bawić się na przyjęciu z okazji imienin

SJP.pl

# imieninowy

związany z imieninami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący imienin

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imieniny n.

Wiktionary

# imieniny

1. doroczne święto z okazji dnia patrona danego imienia;
2. przyjęcie z okazji tego święta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu;

(1.2) przyjęcie z okazji czyjegoś święta imieninowego

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po twoich imieninach skoczymy do Zakopca.

(1.2) Nie chce mi się iść na te imieniny, same antyki tam będą siedzieć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ, AS: ĩmʹi ̯ė̃ńĩny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imię n., imiennik mos., imienniczka ż.

przym. imieninowy, imienny

przysł. imiennie

Wiktionary

# imiennictwo

1. dział językoznawstwa zajmujący się imionami osób;
2. zbiór imion osobowych

SJP.pl

# imienniczka

kobieta nosząca to samo imię, co ktoś inny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna mająca takie samo imię lub nazwisko, jak inna osoba

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moja imienniczka w pracy powiedziała, że nie obchodzi imienin.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲjɛ̇̃ɲˈːit͡ʃka, AS: ĩmʹi ̯ė̃•ńička

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imię n., imieniny nmos.

:: fm. imiennik m.

przym. imienny

przysł. imiennie

Wiktionary

# imiennie

przysłówek sposobu

(1.1) określając kogoś z imienia (i nazwiska)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żeby nie było wątpliwości kto zdecydował o emisji obligacji, grudziądzcy radni głosowali imiennie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːɛ, AS: ĩmʹi ̯ė̃•ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. imienny

rzecz. imieniny n., imienniczka ż., imię, imiennik

Wiktionary

# imiennik

mężczyzna, chłopiec noszący to samo imię bądź nazwisko, co ktoś inny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

(1.2) ktoś niespokrewniony, kto nosi takie samo nazwisko, jak dana osoba

Wiktionary

- imiennik – osoba nosząca to samo imię
- Imiennik – powieść Jhumpy Lahiri
- Imiennik – indyjsko-amerykański film z 2016 w reżyserii Miry Nair, ekranizacja

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1-2) Jestem imiennikiem prezydenta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik, AS: ĩmʹi ̯ė̃•ńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imię n., imieniny nmos., imiennictwo n.

:: fż. imienniczka ż.

przym. imienny, imienniczy

przysł. imiennie

Wiktionary

# imienny

1. określający z imienia i nazwiska;
2. zawierający spis nazwisk;
3. w językoznawstwie: dotyczący imienia jako części mowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z imieniem i nazwiskiem; wskazujący kogoś z imienia i nazwiska; zawierający nazwisko

(1.2) jęz. dotyczący części mowy odmieniającej się przez przypadki

(1.3) liter. publ. opatrzony nazwiskiem autora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imiennik mos., imienniczka ż., imieniny nmos., imienność ż.

przysł. imiennie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tytularny

Wiktionary

# imiesł.

skrót od: imiesłów (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# imiesłów

forma czasownika, która ma cechy przymiotnika (i. przymiotnikowy, np. chodzący) bądź przysłówka (i. przysłówkowy, np. wszedłszy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

Wiktionary

Imiesłów (łac. participium) – nieosobowa forma czasownika mająca cechy składniowe i fleksyjne przymiotnika. W języku polskim istnieją również imiesłowy o funkcji zbliżonej do przysłówka (imiesłowy przysłówkowe). Imiesłów jest przykładem kategorii gramatycznej, która znajduje się na granicy fleksji i derywacji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Imiesłów jest formą czasownika.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩˈmʲjɛswuf, AS: ĩmʹi ̯esu̯uf

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. imiesłowowy

Wiktionary

# imiesłowowy

związany z imiesłowem

SJP.pl

# imigracja

1. przybywanie osobników z innej populacji tego samego gatunku;
2. przybywanie obywateli innego państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

(1.2) ogół cudzoziemców przybyłych do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

Wiktionary

Imigracja (łac. immigrare – wprowadzić się) – przyjazd z zagranicy na pobyt czasowy lub w celu zamieszkania na stałe.

Imigracja jest przeciwieństwem emigracji. Jej przyczyny mogą być polityczne, religijne, gospodarcze lub prywatne.

W ramach imigracji występuje też reemigracja (migracja powrotna) oraz repatriacja, czyli migracja powrotna organizowana i wspierana przez instytucje państwowe.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈɡrat͡sʲja, AS: ĩmʹigracʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imigrant m., imigrantka ż., imigrowanie n.

czas. imigrować

przym. imigracyjny, imigrancki

Wiktionary

# imigracyjny

dotyczący imigracji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z imigracją, należący do niej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podczas oficjalnej konsultacji w Bundestagu eksperci nalegali na kompromis w sprawie ustawy imigracyjnej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiɡraˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩmʹigracyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imigracja ż., imigrant m., imigrantka ż., imigrowanie n.

czas. imigrować ndk.

przym. imigrancki

Wiktionary

# imigrancki

odnoszący się do imigranta lub imigracji, właściwy imigrantom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z imigrantami, dotyczący imigrantów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niektórzy z nich (wojujący demokraci) tak bardzo kochają ludzką godność, że są gotowi zalegalizować użycie tortur (które są ostateczną degradacją ludzkiej godności), żeby jej bronić… I czy to samo nie dotyczy także rosnących ostatnio w siłę obrońców Europy przeciwko imigranckiemu zagrożeniu? W swoim zapale do ochrony tradycji judeochrześcijańskiej, ci zeloci są gotowi poświęcić prawdziwe sedno chrześcijaństwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈɡrãnt͡sʲci, AS: ĩmʹigrãncʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imigrant m., imigrantka ż., imigrowanie n., imigracja ż.

czas. imigrować ndk.

przym. imigracyjny

Wiktionary

# imigrant

osoba, która przybyła zza granicy do innego kraju w celu osiedlenia się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

Wiktionary

Imigracja (łac. immigrare – wprowadzić się) – przyjazd z zagranicy na pobyt czasowy lub w celu zamieszkania na stałe.

Imigracja jest przeciwieństwem emigracji. Jej przyczyny mogą być polityczne, religijne, gospodarcze lub prywatne.

W ramach imigracji występuje też reemigracja (migracja powrotna) oraz repatriacja, czyli migracja powrotna organizowana i wspierana przez instytucje państwowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Imigranci najmocniej doświadczają społecznego mechanizmu kozła ofiarnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩˈmʲiɡrãnt, AS: ĩmʹigrãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imigracja ż., imigrowanie n.

:: fż. imigrantka ż.

czas. imigrować ndk.

przym. imigrancki, imigracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1) emigrant

hiperonimy.

(1.1) migrant, przyjezdny, nowak, przybysz

hiponimy.

(1.1) uchodźca, przesiedleniec

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. imigracja ż., imigrowanie n.

:: fż. imigrantka ż.

czas. imigrować ndk.

przym. imigrancki, imigracyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) por|emigrant.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) immigrant

* arabski: (1.1) مهاجر m., مغترب m.

* baskijski: (1.1) immigrante, etorkin

* białoruski: (1.1) імігрант m.

* bułgarski: (1.1) имигрант m.

* chorwacki: (1.1) imigrant m., doseljenik m.

* czeski: (1.1) imigrant m., přistěhovalec m.

* duński: (1.1) immigrant w.

* fiński: (1.1) immigrantti, maahanmuuttaja, siirtolainen

* francuski: (1.1) immigrant m., immigré m.

* hiszpański: (1.1) inmigrante m./ż.

* interlingua: (1.1) immigrante

* islandzki: (1.1) innflytjandi m.

* jidysz: (1.1) אימיגראַנט m.

* karpatorusiński: (1.1) іміґрант m.

* kataloński: (1.1) immigrant m./ż.

* litewski: (1.1) imigrantas m.

* macedoński: (1.1) имигрант m., доселеник m.

* niderlandzki: (1.1) immigrant m.

* niemiecki: (1.1) Immigrant m., Einwanderer m., Zuwanderer m.

* nowogrecki: (1.1) μετανάστης m.

* ormiański: (1.1) ներգաղթյալ

* portugalski: (1.1) imigrante m./ż.

* rosyjski: (1.1) иммигрант m.

* rumuński: (1.1) imigrant m.

* słowacki: (1.1) imigrant m., prisťahovalec m.

* szwedzki: (1.1) immigrant w., invandrare w.

* tajski: (1.1) ผู้ลี้ภัย

* turecki: (1.1) muhacir

* ukraiński: (1.1) іммігрант m.

* wenecki: (1.1) imigrato m.

* węgierski: (1.1) bevándorló

* włoski: (1.1) immigrante m./ż.

źródła.

== imigrant (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|imǐɡrant.

dzielenie|i|mi|grant.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) imigrant

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# imigrantka

→ imigrant

SJP.pl

#### Patrz:

imigrant

# imigrować

urzędowo: przybyć, przybywać do obcego kraju, aby się w nim osiedlić

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (brak dk.)

(1.1) przybywać do obcego kraju w celu osiedlenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imigrant mos., imigrowanie n.

:: fż. imigrantka ż.

przym. imigracyjny, imigrancki

Wiktionary

# imigw

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = meteorol. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) IMiGW przewiduje na piątek wystąpienie opadów marznącego deszczu lub mżawki powodujących gołoledź.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌi‿ɛ̃m‿i‿ɟɛ‿ˈvu, AS: i‿ẽm‿i‿ǵe‿vu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) IMGW

Wiktionary

# imikwimod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. med. związek organiczny, lek przeciwnowotworowy, przeciwwirusowy i immunomodulujący;

Wiktionary

Imikwimod – organiczny związek chemiczny z grupy aminochinolin, modulator odpowiedzi immunologicznej, lek stosowany w leczeniu niektórych chorób skóry. Wprowadzony na rynek przez firmę 3M w 1997 roku i zaakceptowany przez FDA. Wykazuje działanie przeciwnowotworowe i skuteczność w leczeniu wirusowych chorób skóry.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przeciwwskazaniami do stosowania imikwimodu są otwarte rany i owrzodzenia skóry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈkfʲĩmɔt, AS: ĩmʹikfʹĩmot

Wiktionary

# imina

organiczny związek chemiczny zawierający ugrupowanie C=N

SJP.pl

Iminy – organiczne związki chemiczne zawierające ugrupowanie iminowe –C=N–. Powstają w wyniku kondensacji cząsteczki związku karbonylowego (aldehydu lub ketonu) z cząsteczką aminy pierwszorzędowej (RNH2) lub amoniaku.

Trwałe iminy z aromatycznymi lub sterycznie rozbudowanymi podstawnikami alkilowymi nazywa się zasadami Schiffa.

Wikipedia

# iminowy

→ imina, np. grupa iminowa

SJP.pl

# imiona

1. osobiste, nierodowe miano człowieka używane obok nazwiska;
2. nazwa; nazwisko;
3. przenośnie: sława, rozgłos, honor, reputacja;
4. w językoznawstwie: każdy wyraz odmieniający się przez przypadki

SJP.pl

Imię (łac. nomen) – osobista nazwa nadawana osobie przez grupę, do której należy. Wraz z ewentualnym drugim i następnymi imionami oraz z nazwiskiem, czasem imieniem odojcowskim, a rzadziej przydomkiem, stanowi u większości ludów podstawowe określenie danej osoby.

Prawo do posiadania imienia zapewnia Konwencja o prawach dziecka w art. 7.

Wikipedia

# imionko

zdrobnienie od: imię

SJP.pl

# imionnik

dawniej: rodzaj pamiętnika, oprawny zeszyt, do którego wpisywano teksty okolicznościowe, wierszyki, aforyzmy itp.; album, imiennik, sztambuch

SJP.pl

# imiołczyk

nazwisko

SJP.pl

# imiołek

nazwisko

SJP.pl

# imipenem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. med. związek organiczny z grupy karbapenemów, antybiotyk beta-laktamowy o działaniu bakteriobójczym;

Wiktionary

Imipenem (łac. Imipenemum) – organiczny związek chemiczny, antybiotyk beta-laktamowy o działaniu bakteriobójczym, należący do grupy karbapenemów.

Antybiotyk ten podlega intensywnej hydrolizie w nerkach przez enzym dehydropeptydazę I, co powoduje jego inaktywację. Z tego względu konieczne jest podawanie go łączne z cylastatyną (selektywnym i odwracalnym inhibitorem tego enzymu).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Konieczne jest podawanie imipenemu łącznie z cylastatyną.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈpɛ̃nɛ̃m, AS: ĩmʹipẽnẽm

Wiktionary

# imisja

ilość zanieczyszczeń (pyłów lub gazów) w jednostce objętości powietrza

SJP.pl

# imisyjny

→ imisja

SJP.pl

#### Patrz:

imisja

# imisław

imię męskie

SJP.pl

Imisław, Jimisław, Himisław – staropolskie imię męskie, po raz pierwszy odnotowane w 1212 roku. Składa się z członów: Imi-, pochodzącego od prasł. *jęti, w trybie rozkazującym *jьmi („jąć”, „rozpocząć”) i -sław („sława”). Nie ma odpowiedników w innych językach słowiańskich. Mogło oznaczać „ten, który zapoczątkowuje sławę”. Jako Himisław (z H-protetycznym) wystąpiło w XV wieku (1409)

Wikipedia

# imisława

imię żeńskie

SJP.pl

Imisława – staropolskie imię żeńskie. Składa się z członu Imi- („jąć”, „rozpocząć”) i -sława („sława”). Mogło oznaczać „ta, która zapoczątkowuje sławę”. W źródłach polskich poświadczone w XIV wieku (1398 rok).

Imisława imieniny obchodzi 25 maja i 12 lipca.

Męskie odpowiedniki: Imisław, Jimisław, Himisław.

Wikipedia

# imisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Imisławy lub z nią związany

SJP.pl

# imisławka

zdrobnienie od: Imisława (imię żeńskie)

SJP.pl

# imisławostwo

Imisław z małżonką; Imisławowie

SJP.pl

# imisławowie

imię męskie

SJP.pl

# imisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Imisława lub z nim związany

SJP.pl

# imitacja

1. przedmiot nieoryginalny, powtarzający cechy wzorca, wykonany na ogół z materiału tańszego lub gorszej jakości; duplikat, falsyfikat, kopia, podróbka;
2. odtwórcze działanie mające na celu dokładne powtórzenie cech wzorca; imitowanie, imitatorstwo, naśladownictwo;
3. w muzyce: środek techniki polifonicznej, polegający na powtórzeniu odcinka melodii wprowadzonego przez jeden głos przez drugi lub kolejne głosy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzecz udająca, naśladująca inną rzecz

(1.2) czynność polegająca na udawaniu, naśladowaniu czegoś; naśladowanie

(1.3) muz. technika polifoniczna polegająca na powtórzeniu melodii z jednego głosu przez inny;

Wiktionary

Imitacja (z łac. oznacza naśladowanie) – najstarsza technika polifoniczna polegająca na powtórzeniu melodii z jednego głosu w innym.

Rodzaje imitacji:

- ze względu na liczbę głosów i struktur (teoretycznie liczba głosów jest nieograniczona, najczęściej występują imitacje 2-5 głosowe, imitowane mogą być jednocześnie 2, 3 lub 4 struktury (imitacje podwójne, potrójne, poczwórne)
- ze względu na stosunek interwałowy głosów (w praktyce od unisono do oktawy)
- ze względu na stosunek rytmiczny
- kierunek interwałów
- ruch melodii

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten wykonał dla niego w ojczyźnie imitacje arabskich meczetów w glinie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imitatywność ż., imitowanie n.

przym. imitatywny, imitacyjny

czas. imitować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) atrapa, erzac, ersatz, namiastka, substytut, surogat, pot. podróbka

(1.2) naśladowanie, imitatorstwo, imitacjonizm, naśladownictwo, mimesis, fałszerstwo

Wiktionary

# imitacyjny

dotyczący imitacji

SJP.pl

# imitatio

uznanie naśladownictwa za podstawową właściwość i cel sztuki; łaciński odpowiednik greckiej mimesis

SJP.pl

Mimesis (stgr. μίμησις – przedstawienie, imitacja, podobieństwo, reprezentacja, łac. imitatio) – termin wywodzący się z filozofii starożytnej, oznaczający rodzaj relacji podobieństwa czy działania opartego na naśladownictwie.

Wikipedia

# imitator

osoba naśladująca coś; naśladowca

SJP.pl

# imitatorka

kobieta naśladująca kogoś lub coś; naśladowczyni

SJP.pl

# imitatorski

→ imitator

SJP.pl

#### Patrz:

imitator

# imitatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest imitatywne

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲitaˈtɨvnɔɕt͡ɕ, AS: ĩmʹitatyvność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imitacja ż., imitowanie n.

przym. imitatywny

czas. imitować

Wiktionary

# imitatywny

przymiotnik

(1.1) naśladowczy, naśladujący

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲitaˈtɨvnɨ, AS: ĩmʹitatyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imitatywność, imitacja, imitowanie, imitator, imitatorstwo

przym. imitatorski

czas. imitować

Wiktionary

# imitować

1. naśladować, brać wzór z kogoś lub czegoś, np. imitować ruch, głos, zachowanie;
2. zastępować jakąś rzecz inną, bardzo podobną, np. imitować złoto, obraz

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) naśladować coś lub kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Aby przekształcić tekst z ciągu bajtów reprezentujących znaki ASCII w dźwięk imitujący głos człowieka, konieczne jest odpowiednie zinterpretowanie tekstu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈtɔvat͡ɕ, AS: ĩmʹitovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imitowanie n., imitatywność ż., imitator m., imitatorka ż., imitacja ż., imitowanie n.

przym. imitatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naśladować, kopiować, udawać, markować

Wiktionary

# imitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wierne naśladowanie kogoś lub czegoś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmʲitɔˈvãɲɛ, AS: ĩmʹitovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imitacja ż., imitator m., imitatorka ż., imitatywność ż.

czas. imitować

przym. imitacyjny, imitatywny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) naśladowanie, kopiowanie; pot. małpowanie, papugowanie

Wiktionary

# immanencja

pozostawanie wewnątrz czegoś lub niezależność bytowa od czynnika zewnętrznego, istnienie przedmiotu poznania w podmiocie poznającym lub bytu absolutnego wewnątrz świata, przeciwieństwo transcendencji

SJP.pl

Immanencja (z łac. immanens – pozostający w czymś, od immanere – pozostawać wewnątrz) – przeciwieństwo transcendencji, (nieodłączne) zawieranie się czegoś w czymś. W szczególności immanentne są treści życia wewnętrznego poznającego podmiotu wobec niego samego.

Zarazem immanentne i transcendentne wobec rzeczywistości są idee platońskie. Na ich podobieństwo w filozofii chrześcijańskiej mówi się o immanencji i transcendencji Boga.

Wikipedia

# immanentność

cecha tego, co jest wewnętrzne w stosunku do innych bytów, właściwe czemuś z natury niezależnie od czynników zewnętrznych; wewnętrzność

SJP.pl

# immanentny

właściwy czemuś z natury, nieodłącznie z czymś związany, niewynikający z działania czynnika zewnętrznego, np. immanentna cecha, immanentne prawo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. immanencja ż., immanentność ż., immanentyzm mrz.

przysł. immanentnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przynależny, inherentny, integralny, nieusuwalny, niezbywalny

Wiktionary

# immanentyzm

Immanentyzm (z łac. immanens dpn. immanentis imiesłów od immanēre 'pozostawać na miejscu; zamieszkiwać') – filoz. przeświadczenie, że wszelkie doświadczenia to tylko przeżycia wewnętrzne, a nie zmysłowe (realne). Pogląd ten odrzuca i neguje doznania rzeczywiste.

Wikipedia

# immanuel

imię męskie

SJP.pl

Wikipedia

# immanuelostwo

Immanuel z małżonką; Immanuelowie

SJP.pl

# immanuelowie

imię męskie

SJP.pl

# immanuelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Immanuela lub z nim związany

SJP.pl

# immaterializm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. teoria, według której materia nie istnieje, a wszystko, co odbieramy zmysłowo, odbieramy w wyniku działań Boga, a nie cząsteczek materii;

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmːatɛrʲˈjalʲism̥, AS: ĩ•materʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. immaterialny

Wiktionary

# immatrykulacja

1. zaliczenie kogoś w poczet studentów wyższej uczelni;
2. uroczystość przyjęcia nowych studentów na pierwszy rok studiów;
3. dawniej: umieszczenie na oficjalnej liście, np. rejestrze sądowym, spisie szlachty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. stud. wpisanie kogoś w poczet studentów uczelni wyższej

(1.2) uroczystość przyjęcia studentów na pierwszy rok studiów

Wiktionary

Immatrykulacja (łac. immatriculatio „wpisanie, zaliczenie”, od łac. immatriculare „wciągnąć do spisu”) – akt przyjęcia w poczet studentów uczelni; także uroczystość przyjęcia nowych studentów na I rok studiów.

Termin ten oznacza także wniesienie do spisu szlachty w danym kraju lub prowincji.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmːatrɨkuˈlat͡sʲja, AS: ĩ•matrykulacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. immatrykulacyjny

Wiktionary

# immatrykulacyjny

→ immatrykulacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z immatrykulacją, dotyczący immatrykulacji

Wiktionary

#### Patrz:

immatrykulacja

#### Powiązane:

rzecz. immatrykulacja ż.

Wiktionary

# immatrykulować

zapisać lub zapisywać w poczet studentów szkoły wyższej

SJP.pl

# immediowany

przymiotnik

(1.1) bezpośrednio podległy jakiemuś zwierzchnictwu, bez pośredników

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zamek był immediowany cesarzowi, bez pośrednictwa książąt.

(1.1) Parafia św. Jana Chrzciciela jest immediowana biskupowi diecezjalnemu, więc dziekan nie miał nic do powiedzenia.

Wiktionary

# immelman

figura akrobacji lotniczej, półpętla z przewrotem; imelman

SJP.pl

# immelmann

[czytaj: imelman] nazwisko

SJP.pl

- Max Immelmann (1890-1916) – niemiecki lotnik, as myśliwski
- immelmann – figura w akrobacji lotniczej
- immelmann – rodzaj inwersji w kolejkach górskich

Wikipedia

# immersja

wypełnienie przezroczystą cieczą przestrzeni między oglądanym przedmiotem a pierwszą soczewką obiektywu mikroskopu, w celu zwiększenia jasności obrazu i zdolności rozdzielczej mikroskopu; imersja

SJP.pl

- Imersja w fizyce
- Immersyjność
- Immersja (matematyka)
- Immersja językowa

Wikipedia

# immersyjnie

→ immersyjny

SJP.pl

#### Patrz:

immersyjny

# immersyjny

→ immersja; imersyjny

SJP.pl

# immisja

działanie właściciela nieruchomości na własnym gruncie, którego skutki odczuwalne są na gruncie sąsiedzkim

SJP.pl

Immisja – działanie właściciela nieruchomości na własnym gruncie, którego skutki odczuwalne są na gruncie sąsiedzkim. Wyróżnia się:

- immisję pośrednią (dźwięk, cień), materialną (zapach, dźwięk) i niematerialną (wpływają na odczucia sąsiada, np. gromadzenie materiałów wybuchowych)
- immisję bezpośrednią (np. porzucenie nieczystości).

Wikipedia

# immitancja

wspólne określenie dla impedancji i admitancji dwójnika elektrycznego

SJP.pl

# immobiliser

[czytaj: immobilajzer lub immobilizer] urządzenie w samochodzie uniemożliwiające uruchomienie silnika przez niepowołane osoby (rozłączające pewne elementy w układzie elektrycznym), np. w przypadku próby kradzieży; immobilizer

SJP.pl

Wikipedia

# immobilizacja

1. metoda leczenia urazów przez unieruchomienie kończyny;
2. w ekonomii: zmiana majątku ruchomego na nieruchomy

SJP.pl

# immobilizer

[czytaj: immobilajzer lub immobilizer] urządzenie w samochodzie uniemożliwiające uruchomienie silnika przez niepowołane osoby (rozłączające pewne elementy w układzie elektrycznym), np. w przypadku próby kradzieży; immobiliser

SJP.pl

Wikipedia

# immobilizm

Immobilizm (łac. immobilis -e – nieruchomy, niewzruszony, niezmienny) – pojęcie politologiczne oznaczające paraliż polityczny jako efekt słabej władzy wykonawczej oraz podziałów parlamentarnych i społecznych.

Wikipedia

# immobilizować

w ekonomii: zmienić, zmieniać majątek ruchomy na nieruchomy

SJP.pl

# immobilny

1. mało ruchliwy lub nieruchomy;
2. mało aktywny, bierny

SJP.pl

# immoralista

1. osoba niemoralna, odrzucająca ogólnie akceptowane zasady etyczne;
2. w filozofii: zwolennik immoralizmu, stanowiska odrzucającego moralność jako kryterium oceny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna nie uznający norm moralnych

(1.2) filoz. zwolennik immoralizmu

Wiktionary

Immoralista (L'Immoraliste) – opowiadanie André Gide'a z 1902 roku. Polski przekład Izabelli Rogozińskiej ukazał się w 1984 roku. Utwór jest uzupełnieniem opowiadania Ciasna brama.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) (…) Nietzsche pisze o filozofach, zwłaszcza niemieckich, iż „chcą także, swoim sposobem «poprawiać ludzkość» na własne podobieństwo (…) wierzą wszyscy jeszcze w «ideał»… Ja jestem pierwszym immoralistą” (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmːɔraˈlʲista, AS: ĩ•moralʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. immoralizm m.

:: fż. immoralistka ż.

przym. immoralistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) amoralista, libertyn, farmazon

Wiktionary

# immoralistka

→ immoralista

SJP.pl

#### Patrz:

immoralista

# immoralistyczny

→ immoralizm

SJP.pl

#### Patrz:

immoralizm

# immoralizm

1. nieuznawanie jakichkolwiek norm moralnych, kwestionowanie wszelkich zasad etycznych;
2. w filozofii: stanowisko etyczne, zgodnie z którym oceny moralne powinny być zastąpione przez inne kryteria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieuznawanie norm moralnych

(1.2) filoz. pogląd filozoficzny dopuszczający jedynie kryteria pozamoralne jako podstawę wszelkich ocen, kwestionujący istniejące systemy etyczne i wzorce moralne

Wiktionary

Immoralizm – stanowisko filozoficzne uważające za podstawę wszelkich ocen jedynie kryteria pozamoralne. Pogląd kwestionujący istniejące systemy etyczne i wzorce moralne, czasami wiążący się z zadaniem unieważnienia wszelkich wartości i postulatem stworzenia nowej etyki w miejsce starej. W wersji skrajnej (jako amoralizm) immoralizm domaga się w ogóle zniesienia wszelakiej etyki i moralnych ograniczeń jednostki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmːɔˈralʲism̥, AS: ĩ•moralʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. immoralista m., immoralistka ż.

przym. immoralny, immoralistyczny

przysł. immoralnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) amoralizm, libertynizm

Wiktionary

# immoralny

sprzeczny z normami moralnymi; niemoralny, nieuczciwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niepowiązany z jakimikolwiek normami moralnymi lub niezgodny z nimi

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmːɔˈralnɨ, AS: ĩ•moralny

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. immoralnie

rzecz. immoralizm m.

Wiktionary

# immortalizm

pogląd, według którego egzystencja człowieka nie kończy się wraz z jego śmiercią

SJP.pl

Nieśmiertelność (łac. immortalitas) – życie, które nigdy się nie kończy, nieuleganie śmierci. W innych znaczeniach nieśmiertelność może oznaczać też posiadanie nieprzemijalnej wartości lub wieczną obecność i nieuleganie zmianom.

Wikipedia

# immortelia

rzadko: zdania wyrażające myśli, idee o nieprzemijającej wartości, np. porzekadła, aforyzmy, maksymy

SJP.pl

# immunitecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od immunitet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. immunitet m.

Wiktionary

# immunitet

zwolnienie od odpowiedzialności; przywilej nietykalności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom

(1.2) hist. przekazanie władzy sądowniczej nad ludnością obszaru w ręce posiadacza tych dóbr

(1.3) hist. zwolnienie dóbr feudała ze świadczeń na rzecz panującego.

Wiktionary

Immunitet (łac. immunitas „uwolnienie od obciążeń”) – instytucja prawna, mocą której osoba z niej korzystająca nie podlega określonym przepisom, do przestrzegania których inne osoby są zobowiązane. Immunitet może też oznaczać ograniczenie odpowiedzialności prawnej danej osoby z tytułu pełnienia przez nią określonej funkcji. Istotą immunitetu jest więc wyłączenie spod określonego obowiązku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Parlament macedoński uchylił immunitet byłemu premierowi, Vlado Bučkovskiemu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmːũˈɲitɛt, AS: ĩ•mũńitet

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. immunitecik mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. immunitecik mrz.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Immunität. < etym2|łac|immunitas|immūnitās.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) immunity

* baskijski: (1.1) immunitate

* białoruski: (1.1) імунітэт m.

* bułgarski: (1.1) имунитет m.

* czeski: (1.1) imunita ż.

* hiszpański: (1.1) inmunidad ż.

* interlingua: (1.1) immunitate

* kataloński: (1.1) immunitat ż.

* niderlandzki: (1.1) immuniteit ż.

* niemiecki: (1.1) Immunität ż.

* rosyjski: (1.1) иммунитет m.

* szwedzki: (1.1) immunitet w.

* ukraiński: (1.1) імунітет m.

* włoski: (1.1) immunità ż.

źródła.

== immunitet (język norweski (bokmål).) ==

wymowa.

audio|LL-Q9043 (nor)-Telaneo-immunitet.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) odporność

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# immunitetowy

→ immunitet

SJP.pl

#### Patrz:

immunitet

# immunizacja

uodpornienie, zwiększenie odporności immunologicznej organizmu na działanie czynników chorobotwórczych, uzyskane sztucznie w wyniku szczepień lub wstrzyknięcia surowicy odpornościowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. uzyskiwanie odporności na chorobotwórczy patogen poprzez pobudzanie mechanizmów odpornościowych organizmu;

Wiktionary

Immunizacja, uodpornienie – pobudzanie mechanizmów odpornościowych organizmu do wywołania odpowiedzi immunologicznej, w wyniku działania danego antygenu, prowadząc do powstania odporności immunologicznej na ten antygen. Istnieją dwa typu immunizacji:

- bierna – uzyskiwana poprzez podanie surowicy odpornościowej,
- czynna – uzyskiwana poprzez podanie szczepionki.

Wikipedia

# immunizacyjny

dotyczący immunizacji, uodpornienia organizmu na działanie czynników chorobotwórczych (np. bariera immunizacyjna); uodporniający, odpornościowy

SJP.pl

# immunizator

substancja chemiczna (np. środek grzybobójczy) powodująca większą odporność roślin na określone czynniki chorobotwórcze

SJP.pl

# immunizować

uodporniać, zwiększać odporność immunologiczną organizmu na działanie czynników chorobotwórczych

SJP.pl

# immuno-

temat słowotwórczy

(1.1) biol. med. pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z odpornością

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) immunobiologia • immunochemia • immunochemiczny • immunochemik • immunodepresja • immunofluorescencja • immunogenetyka • immunogenny • immunoglobina • immunoglobulina • immunohematologia • immunolog • immunologia • immunologiczny • immunopatologia • immunosupresja • immunoterapia

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|immunis. < etym|łac|in-|munus|-is.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) immuno-

* francuski: (1.1) immuno-

* ukraiński: (1.1) імуно-

* włoski: (1.1) immuno-

źródła.

== immuno- (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) biol. med. immuno-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# immunobiolog

specjalista w dziedzinie immunobiologii, zajmujący się sposobami uodpornienia organizmów na zarazki

SJP.pl

# immunochemia

1. dział biochemii i immunologii zajmujący się chemicznym aspektem odporności
2. potoczna nazwa działu badań laboratoryjnych zajmującego się oznaczaniem antygenów i przeciwciał

SJP.pl

Immunochemia – gałąź immunologii, która zajmuje się przede wszystkim chemiczną strukturą antygenów, przeciwciał i innych elementów zjawisk immunologicznych (np. dopełniacza, interferonów itp.), a także fizykochemiczną stroną reakcji immunologicznych.

Wikipedia

# immunodepresja

hamowanie procesu wytwarzania przeciwciał i komórek chorobotwórczych w celu osłabienia naturalnej odporności organizmu, stosowane m.in. w terapii stanów alergicznych i transplantologii; immunosupresja

SJP.pl

# immunodepresyjny

hamujący odpowiedź immunologiczną organizmu (np. lek immunodepresyjny); immunosupresyjny

SJP.pl

# immunoelektroforeza

metoda rozdziału i identyfikacji białek na podstawie ich właściwości immunologicznych i elektroforetycznych

SJP.pl

# immunofluorescencja

metoda badania reakcji antygen-przeciwciało, stosowana w immunopatologii

SJP.pl

# immunogenetyczny

dotyczący immunogenetyki, działu genetyki zajmującej się badaniem genetycznych mechanizmów odpornościowych organizmu (np. badania immunogenetyczne)

SJP.pl

# immunogenetyka

dział genetyki zajmujący się badaniem genetycznych mechanizmów odpornościowych organizmu

SJP.pl

Immunogenetyka – gałąź immunologii zajmująca się genetycznymi zagadnieniami odporności na choroby zakaźne (np. malarię), choroby autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów) oraz rolą genetyki w przeszczepianiu tkanek (np. zdolnością do przeszczepu narządów). Termin został po raz pierwszy zastosowany w 1936 r. w pracy naukowej Irwina i Cole'a.

Wikipedia

# immunogenność

zdolność antygenu do wywoływania reakcji odpornościowej

SJP.pl

Immunogenność – zdolność substancji do wywołania przeciwko sobie swoistej odpowiedzi odpornościowej.

Jeśli dany antygen silnie aktywuje układ odpornościowy, mówimy, że jest silnie immunogenny, w przypadku słabego działania określamy go jako słabo immunogenny. Niektóre antygeny w ogóle mogą nie wywoływać odpowiedzi odpornościowej - określamy je jako nieimmunogenne.

Wikipedia

# immunogenny

posiadający zdolność do wywoływania reakcji odpornościowej organizmu, np. wirus immunogenny

SJP.pl

# immunoglobina

białko osocza wytwarzane przez limfocyty, broniące organizm przed atakującymi drobnoustrojami chorobotwórczymi; przeciwciało, immunoglobulina

SJP.pl

Przeciwciało, antyciało (określenie bliskoznaczne: immunoglobulina) – rodzaj białka wydzielanego przez komórki plazmatyczne (czyli pobudzone limfocyty B) w przebiegu odpowiedzi odpornościowej typu humoralnego. Charakteryzuje się ono zdolnością do swoistego wiązania antygenów.

Wikipedia

# immunoglobulina

białko osocza wytwarzane przez limfocyty, broniące organizm przed atakującymi drobnoustrojami chorobotwórczymi; przeciwciało

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białkoi produkowane przez komórki układu odpornościowego w kontakcie z różnymi związkami chemicznymi

Wiktionary

Przeciwciało, antyciało (określenie bliskoznaczne: immunoglobulina) – rodzaj białka wydzielanego przez komórki plazmatyczne (czyli pobudzone limfocyty B) w przebiegu odpowiedzi odpornościowej typu humoralnego. Charakteryzuje się ono zdolnością do swoistego wiązania antygenów.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== immunoglobulina (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) immunoglobulina

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== immunoglobulina (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) immunoglobulina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# immunogram

wykres graficzny odporności organizmu żywego

SJP.pl

# immunohematologia

dział hematologii zajmujący się immunologią

SJP.pl

# immunolog

specjalista w zakresie nauki zajmującej się odpornością organizmu oraz jego reakcjami na działanie czynników chorobotwórczych

SJP.pl

Immunologia – dziedzina nauki z pogranicza biologii i medycyny zajmująca się biologicznymi i biochemicznymi podstawami reakcji odpornościowo-obronnej ustroju na patogen lub inne obce organizmowi substancje i ciała jak np. toksyny lub transplantaty. Ponadto bada ona prawidłowość tejże reakcji i ewentualne jej zaburzenia.

Wikipedia

# immunologia

nauka zajmująca się odpornością organizmu oraz jego reakcjami na działanie czynników chorobotwórczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. biol. nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

Wiktionary

Immunologia – dziedzina nauki z pogranicza biologii i medycyny zajmująca się biologicznymi i biochemicznymi podstawami reakcji odpornościowo-obronnej ustroju na patogen lub inne obce organizmowi substancje i ciała jak np. toksyny lub transplantaty. Ponadto bada ona prawidłowość tejże reakcji i ewentualne jej zaburzenia.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. immunologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) immunology

* baskijski: (1.1) immunologia

* bośniacki: (1.1) imunologija ż.

* bułgarski: (1.1) имунология ż.

* czeski: (1.1) imunologie ż.

* duński: (1.1) immunologi w.

* esperanto: (1.1) imunologio

* estoński: (1.1) immunoloogia

* fiński: (1.1) immunologia

* francuski: (1.1) immunologie ż.

* hiszpański: (1.1) inmunología ż.

* kataloński: (1.1) immunologia ż.

* niemiecki: (1.1) Immunologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) immunologi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) immunologi m.

* nowogrecki: (1.1) ανοσολογία ż.

* portugalski: (1.1) imunologia ż.

* rosyjski: (1.1) иммунология ż.

* rumuński: (1.1) imunologie ż.

* serbski: (1.1) имунологија ż.

* szwedzki: (1.1) immunologi w.

* ukraiński: (1.1) імунологія ż.

* węgierski: (1.1) immunológia

* włoski: (1.1) immunologia ż.

źródła.

== immunologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. immunologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmːũnɔˈlɔɟja, AS: ĩ•mũnoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. immunologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. immunologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) immunology

* baskijski: (1.1) immunologia

* bośniacki: (1.1) imunologija ż.

* bułgarski: (1.1) имунология ż.

* czeski: (1.1) imunologie ż.

* duński: (1.1) immunologi w.

* esperanto: (1.1) imunologio

* estoński: (1.1) immunoloogia

* fiński: (1.1) immunologia

* francuski: (1.1) immunologie ż.

* hiszpański: (1.1) inmunología ż.

* kataloński: (1.1) immunologia ż.

* niemiecki: (1.1) Immunologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) immunologi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) immunologi m.

* nowogrecki: (1.1) ανοσολογία ż.

* portugalski: (1.1) imunologia ż.

* rosyjski: (1.1) иммунология ż.

* rumuński: (1.1) imunologie ż.

* serbski: (1.1) имунологија ż.

* szwedzki: (1.1) immunologi w.

* ukraiński: (1.1) імунологія ż.

* węgierski: (1.1) immunológia

* włoski: (1.1) immunologia ż.

źródła.

== immunologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. immunologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# immunologiczny

1. związany z immunologią, nauką o reakcjach organizmu na czynniki chorobotwórcze;
2. związany z taką reakcją organizmu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z immunologią, dotyczący immunologii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Imbir wzmacnia system immunologiczny i pomaga na mdłości, niezależnie od ich przyczyn.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. immunologia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odpornościowy

Wiktionary

# immunolożka

→ immunolog

SJP.pl

#### Patrz:

immunolog

# immunomodulacyjny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który reguluje pracę układu odpornościowego (immunologicznego)

Wiktionary

# immunomodulator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. środek stosowany w procesie immunomodulacji, który aktywizuje mechanizmy odporności nieswoistej i prowadzi do regulacji odpowiedzi zapalnej organizmu, a w konsekwencji do spadku liczby infekcji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W ogólnym leczeniu chorób skóry stosuje się bardzo wiele immunomodulatorów: azatioprynę, hydroksykarbamid (hydroksymocznik), cyklosporynę, cyklofosfamid, mykofenolan mofetilu.

Wiktionary

# immunopatolog

lekarz zajmujący się chorobami układu odpornościowego

SJP.pl

# immunopatologia

dział immunologii zajmujący się nieprawidłowościami w funkcjonowaniu układu odpornościowego organizmu

SJP.pl

Immunopatologia – dział nauk biomedycznych zajmujący się nieprawidłowościami w zakresie odporności organizmów na działanie czynników chorobotwórczych oraz substancji obcych (np. alergia, odrzucanie przeszczepu).

Wikipedia

# immunoreaktywność

zdolność do wywoływania reakcji immunologicznej organizmu

SJP.pl

# immunoregulacyjny

regulujący immunologiczną odpowiedź organizmu i oddziaływanie między limfocytami i makrofagami

SJP.pl

# immunostymulacja

pobudzanie procesu wytwarzania przeciwciał i komórek odpornościowych w celu wzmocnienia układu odpornościowego organizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. med. pobudzanie układu odpornościowego do walki z patogenami;

Wiktionary

Immunostymulacja – działanie substancji czynnej leku polegające na pobudzaniu układu odpornościowego organizmu.

Przykładem substancji o takim działaniu są: czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów i makrofagów, interferony, albo lizaty bakterii, w tym autoszczepionki.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. immunostymulator mrz., immunostymulowanie n.

przym. immunostymulacyjny, immunostymulujący

przysł. immunostymulująco

Wiktionary

# immunostymulacyjny

przymiotnik od: immunostymulacja; wzmacniający naturalną odporność organizmu (np. lek immunostymulacyjny, czynniki immunostymulacyjne)

SJP.pl

# immunostymulator

preparat naturalny, głównie pochodzenia roślinnego, pobudzający system odpornościowy organizmu

SJP.pl

Immunostymulacja – działanie substancji czynnej leku polegające na pobudzaniu układu odpornościowego organizmu.

Przykładem substancji o takim działaniu są: czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów i makrofagów, interferony, albo lizaty bakterii, w tym autoszczepionki.

Wikipedia

# immunostymulująco

przysłówek sposobu

(1.1) farm. med. pobudzając układ odpornościowy do walki z patogenami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szczepionki działające immunostymulująco podawano w ekstremalnych przypadkach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. immunostymulacja ż., immunostymulator mrz., immunostymulowanie n.

przym. immunostymulacyjny, immunostymulujący

Wiktionary

# immunostymulujący

→ immunostymulacja

SJP.pl

#### Patrz:

immunostymulacja

# immunosupresja

hamowanie procesu wytwarzania przeciwciał i komórek chorobotwórczych w celu osłabienia naturalnej odporności organizmu, stosowane m.in. w terapii stanów alergicznych i transplantologii; immunodepresja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. spowalnianie procesu, podczas którego wytwarzane są przeciwciała i komórki odpornościowe, najczęściej farmakologicznie, za pomocą leków immunosupresyjnych;

Wiktionary

Immunosupresja – hamowanie procesu wytwarzania przeciwciał i komórek odpornościowych przez różne czynniki zwane immunosupresorami, najczęściej farmakologicznie przez leki immunosupresyjne (w przeszłości przez promieniowanie rentgenowskie).

Nieswoista immunosupresja ma na celu zmniejszenie reaktywności immunologicznej w stanach, w których reakcje immunologiczne organizmu są dla niego samego szkodliwe (np. odrzucanie przeszczepu, autoimmunizacja). Okres działania i głębokość immunosupresji zależna jest od wielu czynników, m.in. wrażliwości gatunkowej i osobniczej, a także dojrzałości immunologicznej, rodzaju i ilości antygenu, dawki środka immunosupresyjnego i okresu, kiedy go zastosowano oraz rodzaju odpowiedzi immunologicznej, tzn. typu humoralnego zależnego od obecności przeciwciał, lub komórkowego warunkowanego obecnością limfocytów T.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ostatnich latach zanotowano podwojenie liczby zarażeń grzybami u hospitalizowanych pacjentów, zwłaszcza onkologicznych, po przeszczepach i będących w stanie immunosupresji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. immunosupresor m.

przym. immunosupresyjny

przysł. immunosupresyjnie

Wiktionary

# immunosupresyjny

hamujący odpowiedź immunologiczną organizmu (np. lek immunosupresyjny); immunodepresyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z immunosupresją

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. immunosupresja ż., immunosupresor m.

Wiktionary

# immunosympatyktomia

obumarcie neuronów współczulnych

SJP.pl

# immunoterapeutyczny

→ immunoterapia, np. leki immunoterapeutyczne

SJP.pl

# immunoterapia

metoda leczenia polegająca na pobudzaniu lub hamowaniu czynności układu odpornościowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;

Wiktionary

Immunoterapia – zbiór metod polegających na modyfikacji czynności układu odpornościowego. Obejmuje:

- immunosupresję
- immunorekonstrukcję
- immunostymulację

Stosuje się je między innymi w leczeniu nowotworów, chorób autoimmunologicznych i transplantologii.

Wikipedia

# imnsho

skrót od: In My Not So Humble Opinion - moim nie tak skromnym zdaniem; imnsho

SJP.pl

# imo

akronim od: in my opinion - moim zdaniem, według mnie; imo

SJP.pl

- Międzynarodowa Organizacja Morska (ang. International Maritime Organisation)
- Międzynarodowa Organizacja Meteorologiczna (ang. International Meteorological Organization)
- Międzynarodowa Olimpiada Matematyczna (ang. International Mathematical Olympiad)
- International Meteor Organization (pol. Międzynarodowa Organizacja Meteorowa)
- Imo – stan w Nigerii
- Irish Medical Organisation (pol. Irlandzka Organizacja Medyczna)
- IMO (in my opinion) – w slangu internetowym oznacza „moim zdaniem”
- Numer IMO – unikalny numer identyfikacyjny statku

Wikipedia

# imogena

Imogena (oryg. ang. Imogen) – postać fikcyjna, występująca w komedii Williama Shakespeare’a pt. Cymbelin. Imogena jest uznawana za kobietę idealną, praktycznie pozbawioną wad; jest córką Cunobelinusa.

Według badaczy z Uniwersytetu w Oksfordzie prawidłowa pisownia jej imienia to Innogen, zaś zamiana dwóch liter n na m nastąpiła na skutek błędu edytorskiego w jednym ze wczesnych wydań tego utworu.

Wikipedia

# imp

[czytaj: aj-empi lub imp] akronim od angielskiego: international match point, międzynarodowy punkt meczowy; rodzaj punktacji w brydżu sportowym, stosowanej zwłaszcza w meczach między drużynami

SJP.pl

- Imp (folkor)
- Imp (serial telewizyjny)

Wikipedia

# imp.

skrót od:
1. imperatiwus (imperativus, imperatyw);
2. imprimatur; impr.

SJP.pl

# impakcja

1. zderzenie dwóch ciał niebieskich; impakt;
2. zderzanie się cząstek materiału skalnego powodujące ich pękanie;
3. zderzenie nasion z gładką powierzchnią powodujące pęknięcie okryw nasiennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. astr. upadek meteorytu lub innego ciała niebieskiego na Ziemię lub inne ciało niebieskie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈpakt͡sʲja, AS: ĩmpakcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impaktyt

przym. impaktytowy

Wiktionary

# impakcyjny

powstały w wyniku zderzenia dwóch ciał niebieskich; impaktowy

SJP.pl

# impakt

zderzenie dwóch ciał niebieskich; impakcja; w znaczeniu: wpływ, efekt (z angielskiego: impact), np. impakt słów, krytyki, uważane za niepoprawne

SJP.pl

# impaktor

przyrząd służący do rozkładu aerozolowych składników stałych na frakcje wielkościowe

SJP.pl

# impaktowy

powstały w wyniku zderzenia dwóch ciał niebieskich; impakcyjny

SJP.pl

# impaktoza

środowiskowo: nadmierne przywiązywanie wagi do wpływu, jaki mają na naukę czasopisma o wysokim wskaźniku impact factor, dążenie do publikowania w tych czasopismach

SJP.pl

# impaktyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. skała, która powstała lub została poważnie zmieniona pod wpływem uderzenia meteorytu, w wyniku czego stopieniu ze sobą uległy fragmenty meteorytu i skały, w którą uderzył;

Wiktionary

Impaktyt (od ang. impact 'uderzenie, wstrząs' z łac. impactus) – nieformalna nazwa określająca typ skały, która powstała lub została poważnie zmieniona pod wpływem uderzenia meteorytu. Nazwa ta opisuje zarówno skały, które zostały zmienione bezpośrednio od uderzenia meteorytu, pod wpływem temperatury czy siły uderzenia, jak i skały osadowe zawierające domieszki materiałów pochodzenia pozaziemskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Islamski Czarny Kamień jest najprawdopodobniej impaktytem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈpaktɨt, AS: ĩmpaktyt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impakcja

przym. impaktytowy

Wiktionary

# impaktytowy

związany z impaktytem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od impaktyt

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpaktɨˈtɔvɨ, AS: ĩmpaktytovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impaktyt, impakcja

Wiktionary

# impala

1. gatunek antylopy zamieszkujący sawanny i busz w południowo-wschodniej Afryce;
2. samochód typu Chevrolet Impala

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Aepyceros melampus|ref=tak., gatunek afrykańskiej antylopy;

(1.2) zool. antylopa z gatunku impali (1.1)

(1.3) mot. samochód marki Chevrolet;

Wiktionary

Impala zwyczajna (Aepyceros melampus) – gatunek ssaka z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae), licznie występujący w południowej Afryce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Samice impali nie mają rogów.

(1.2) Widziałem szamana, któremu impale jadły z ręki.

(1.3) Jedziesz po babcię, to weź impalę, kluczyki leżą w przedpokoju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈpala, AS: ĩmpala

Wiktionary

# impanacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. hist. teoria o obecności Ciała Chrystusa w chlebie i winie po konsekracji;

Wiktionary

Impanacja (łac. impanatio 'wchlebienie' od im- 'w-' i panis 'chleb') – pogląd dotyczący związku pomiędzy ciałem Chrystusa a chlebem w Eucharystii. Stanowisko to oparte jest na analogii do teorii unii hipostatycznej: na tej samej zasadzie, jak Bóg stał się ciałem w osobie Jezusa Chrystusa, tak staje się on chlebem w Eucharystii. Kościół katolicki uznał impanację za herezję, zaś Kościoły luterańskie odrzuciły ją w ramach przyjęcia Formuły Zgody.

Wikipedia

# imparcjalność

dawniej: bezstronność

SJP.pl

# imparcjalny

przestarzałe: bezstronny

SJP.pl

# impas

1. sytuacja bez wyjścia; zastój;
2. bicie młodszą z posiadanych kart w przewidywaniu, że przeciwnik nie ma czym jej przebić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zastój, matnia

(1.2) karc. wymuszenie na przeciwniku zagrania niższą kartą, by ją następnie przebić wyższą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impasowość ż., passus mrz., impasik mrz.

czas. impasować ndk.

przym. impasowy

Wiktionary

# impasik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od impas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie impas, lecz tylko mały impasik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impas m.

Wiktionary

# impasowy

związany z impasem

SJP.pl

# impast

wypukłe nałożenie farby na płótno

SJP.pl

Impast (wł. impasto – ugniatam) – technika stosowana w malarstwie olejnym lub akrylowym (rzadziej temperowym), polegająca na nakładaniu farby grubą, wypukłą warstwą przy pomocy pędzla lub szpachli.

W XVI i XVII wieku w malarstwie holenderskim, flamandzkim i włoskim, a w XVIII wieku także angielskim, technika impastu służyła do zaakcentowania efektów światła. Początki stosowania tej techniki można zaobserwować w twórczości renesansowych malarzy weneckich – Tycjana i Tintoretta, potem także w malarstwie barokowym, np. u Rubensa. W drugiej połowie XIX wieku impresjoniści pokrywali impastem większe partie obrazu dla uzyskania bardziej urozmaiconej faktury. Nakładając impast na całej powierzchni obrazu lub też w dużych jego partiach, uzyskuje się szorstką, niby rzeźbioną fakturę zwaną „pastoso”.

Wikipedia

# impastowy

związany z impastem

SJP.pl

# impeachment

rzeczownik

(1.1) polit. praw. procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;

(1.2) polit. praw. usunięcie takiej osoby z zajmowanego stanowiska

Wiktionary

Impeachment (/ɪmˈpitʃ mənt/, dosł. ang. „postawienie w stan oskarżenia”) – procedura pochodząca z anglosaskiej tradycji parlamentarnej, służąca realizacji odpowiedzialności konstytucyjnej prezydenta, wiceprezydenta i funkcjonariuszy cywilnych m.in. w USA. Procedura wszczynana jest przez parlament lub inne ciała legislacyjne państwa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Impeachment ma swoje źródło w brytyjskiej tradycji prawnej.

Wiktionary

# impedancja

opór pozorny układów elektrycznych, akustycznych i mechanicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. fiz. wielkość charakteryzująca przeciwstawianie się przepływowi prądu zmiennego w obwodzie elektrycznym;

Wiktionary

Impedancja, impedancja zespolona, Z (od łac. impedimentum, przeszkoda) – wielkość fizyczna charakteryzująca zależność między natężeniem prądu i napięciem w obwodach prądu przemiennego (sinusoidalnie zmiennego).

Impedancja jest uogólnieniem oporu elektrycznego, charakteryzującego tę zależność w obwodach prądu stałego. Impedancja jest wielkością zespoloną. Część rzeczywista impedancji opisuje opór związany z prądem płynącym w fazie zgodnej z przyłożonym napięciem, część urojona – z prądem przesuniętym w fazie, który wyprzedza przyłożone napięcie lub jest opóźniony względem niego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zauważmy, że w zakresie małych częstotliwości moduły impedancji pojemności pasożytniczych tranzystora są na tyle duże, że można je traktować jako rozwarcia.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. impedancyjny

Wiktionary

# impedancyjny

→ impedancja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z impedancją, dotyczący impedancji

Wiktionary

#### Patrz:

impedancja

#### Powiązane:

rzecz. impedancja ż.

Wiktionary

# impedimenta

w prawie: przeszkody niepozwalające na zawarcie związku małżeńskiego lub unieważniające małżeństwo; impedymenta

SJP.pl

Przeszkody małżeńskie (łac. impedimenta matrimonii) – w Kościele katolickim pewne określone cechy osobiste i okoliczności rzeczowe, które nie pozwalają osobom nimi obarczonym na ważne zawarcie sakramentu małżeństwa. Czasem mniej ściśle używa się tego określenia również opisując okoliczności, które powodują, że dane małżeństwo zostało zawarte niegodziwie. Przeszkody dzieli się na:

- przeszkody z prawa Bożego (np. impotencja, pokrewieństwo w pierwszym stopniu linii prostej (rodzic-dziecko) i drugim stopniu linii bocznej (brat-siostra), istniejący węzeł małżeński) i z prawa kościelnego (pozostałe przeszkody wymienione w kodeksie prawa kanonicznego);
- przeszkody absolutne (nie pozwalają na zawarcie małżeństwa z kimkolwiek, np. w wypadku święceń) i względne (nie pozwalają na zawarcie małżeństwa z określonymi osobami).

Wikipedia

# impedyment

dawniej: przeszkoda, zawada

SJP.pl

# impedymenta

w prawie: przeszkody niepozwalające na zawarcie związku małżeńskiego lub unieważniające małżeństwo; impedimenta

SJP.pl

# imperata

imperata cylindryczna - azjatycki gatunek ozdobnej trawy

SJP.pl

# imperativus

imperatiwus, imperatyw; w językoznawstwie:
1. tryb rozkazujący czasownika;
2. czasownik w trybie rozkazującym

SJP.pl

# imperatiwus

imperativus, imperatyw; w językoznawstwie:
1. tryb rozkazujący czasownika;
2. czasownik w trybie rozkazującym

SJP.pl

# imperator

1. tytuł nadawany zwycięskiemu wodzowi w starożytnym Rzymie w okresie republiki;
2. tytuł cesarza rzymskiego w starożytnym Rzymie od czasów Augusta;
3. dziedziczny tytuł panującego w niektórych monarchiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy

(1.2) hist. w starożytnym Rzymie w okresie republiki: zwycięski wódz, tytuł cesarza

(1.3) hist. polit. tytuł władcy w niektórych monarchiach

Wiktionary

Imperator (łac. 'rozkazodawca' od imperium od czasownika imperare 'rozkazywać; rządzić' i końcówki -tor oznaczającej sprawcę czynności) – tytuł, który w czasach republiki żołnierze przyznawali w Rzymie zwycięskim wodzom, którzy samodzielnie prowadzili (suis auspiicis) i zwycięsko zakończyli wojnę, w której zabito minimum 5000 wrogów. Przyznanie tytułu oznaczało, że wódz wykazał w boju, iż jest godnym władzy pochodzącej od bogów, jaką powierzył mu lud, oraz że bogowie mu sprzyjają. Senat przyznawał nabożeństwa dziękczynne na cześć wodza (supplicationes). Najwyższym uznaniem ze strony senatu było przyznanie triumfu, którego ważność obowiązywała wtedy, gdy wódz złożył przed senatem sprawozdanie z wojny przed wejściem do miasta. Gdyby przedtem wszedł do miasta, utraciłby prawo do tego zaszczytu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Imperator nie zamierzał ulec Umbrom w tej sprawie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛˈratɔr, AS: ĩmperator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imperium n., imperializm m., imperialista m., imperialistka ż.

:: fż. rzad. imperatryca ż.

przym. imperialny, imperialistyczny, imperatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. imperium n., imperializm m., imperialista m., imperialistka ż.

:: fż. rzad. imperatryca ż.

przym. imperialny, imperialistyczny, imperatorski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) perandor

* angielski: (1.1) emperor, imperator

* arabski: (1.1) إمبراطور

* białoruski: (1.3) імператар m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.3) імпэратар m.

* bośniacki: (1.2) car

* bułgarski: (1.1) император m.; (1.2) император m.; (1.3) император m.

* czeski: (1.1) imperátor, císař

* duński: (1.1) imperator w.; (1.2) imperator w.; (1.3) imperator w., kejser w.

* esperanto: (1.1) imperiestro

* francuski: (1.1) empereur

* interlingua: (1.1) imperator

* irlandzki: (1.1) impire

* japoński: (1.1) 天皇

* kalabryjski: (1.1) 'mperature m.

* kataloński: (1.1) emperador m.

* portugalski: (1.1) imperator

* szwedzki: (1.2) imperator w.; (1.3) imperator w.

* włoski: (1.1) imperatore m.

źródła.

== imperator (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. imperator

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# imperatorka

władczyni wielkiego państwa obejmującego wiele krajów i ludów; imperatorowa

SJP.pl

# imperatorowa

1. tytuł cesarzowej rosyjskiej; caryca, carowa;
2. władczyni wielkiego państwa obejmującego wiele krajów i ludów; imperatorka

SJP.pl

Imperatorowa (The Scarlet Empress) – amerykański melodramat historyczny z 1934 roku, wyreżyserowany przez Josefa von Sternberga.

Wikipedia

# imperatorowy

→ imperator (dawniej); imperatorski

SJP.pl

# imperatorski

właściwy wielkiemu władcy, imperatorowi, cesarzowi lub należący do niego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z imperatorem, dotyczący imperatora (np. imperatora Rosji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imperator mos., imperialność ż.

przym. imperialny

Wiktionary

# imperatyw

1. w etyce: naczelna norma moralna, obowiązująca w sposób powszechny, bezwarunkowy i bezwzględny;
2. reguła, nakaz dotyczący dziedzin życia duchowego i społecznego;
3. imperativus, imperatiwus; w językoznawstwie:
a) tryb rozkazujący czasownika;
b) czasownik w trybie rozkazującym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nakaz, zwłaszcza moralny

Wiktionary

Imperatyw (łac. imperativus – rozkazujący) – nakaz, reguła, zasada, która nie podlega dyskusji i którą można bezpośrednio wywieść z założeń teoretycznych. Imperatyw może mieć charakter zasady moralnej, artystycznej lub ideowej.

Wikipedia

# imperatywność

siła nakazu, nieodparta konieczność

SJP.pl

# imperatywny

1. stanowiący konieczność;
2. nakazujący

SJP.pl

# imperf.

skrót od: imperfektum (w językoznawstwie: czas przeszły niedokonany)

SJP.pl

# imperfecta

w językoznawstwie: czas przeszły niedokonany; imperfektum

SJP.pl

# imperfectum

w językoznawstwie: czas przeszły niedokonany; imperfektum

SJP.pl

Imperfekt – czas przeszły prosty (niedokonany). Mówi o sytuacjach z przeszłości, które nie zostały jeszcze zakończone, lecz w przeciwieństwie do czasu Perfect nie odnosi się do teraźniejszości.

Wikipedia

# imperfektum

w językoznawstwie: czas przeszły niedokonany; imperfectum

SJP.pl

# imperial

miękki ser podpuszczkowy z krowiego mleka

SJP.pl

Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Imperial – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Imperial
- Imperial – jednostka osadnicza w stanie Missouri, w hrabstwie Jefferson
- Imperial – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Chase
- Imperial – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Pecos

Wikipedia

# imperialista

zwolennik imperializmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik imperializmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Występni podżegacze wojenni, imperialiści robią swoją brudną robotę i jak dawniej łączy się front antykomunistyczny z antyżydowskim.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrʲjaˈlʲista, AS: ĩmperʹi ̯alʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imperator m., imperializm m., imperialistka ż., imperium n., imperialność ż.

przym. imperialistyczny, imperialny

przysł. imperialistycznie

Wiktionary

# imperialistka

zwolenniczka imperializmu

SJP.pl

# imperialistyczny

dotyczący imperializmu, związany z imperializmem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie należy imputować globalnemu mocarstwu ani demonicznych, ani imperialistycznych zamiarów pozaplanetarnej ekspansji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imperium n., imperator m., imperializm m., imperialista m., imperialistka ż., imperatryca ż., imperialność ż.

przym. imperialny

Wiktionary

# imperializm

1. polityka zagraniczna państwa polegająca na podbojach kolonialnych lub dążeniu do podporządkowania sobie innych krajów;
2. w teorii marksistowskiej: ostatnia faza formacji kapitalistycznej, charakteryzująca się koncentracją kapitału, eskalacją konfliktów o strefy wpływów i zaostrzeniem antagonizmów klasowych, co nieuchronnie prowadzi do rewolucji komunistycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. polityka zagraniczna oparta na militaryzmie, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

(1.2) polit. w marksizmie: ostatnie stadium kapitalizmu, cechujące się koncentracją produkcji i kapitału, a także nieobecnością wolnej konkurencji, a zamiast niej panowaniem monopoli

Wiktionary

Imperializm (od łac. imperium) – polityka państw mocarstwowych, polegająca na podbojach kolonialnych lub dążeniu do podporządkowania sobie innych krajów; mianem imperializmu jest również nazywany okres historyczny zapoczątkowany w ostatniej ćwierci XIX wieku, odznaczający się światową dominacją kilku wielkich mocarstw.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Było to spowodowane, jak się wyraził, „amerykańskim imperializmem”.

(1.2) Po pewnym czasie sekretarz propagandy Komitetu Wojewódzkiego wezwał mnie do siebie na dywanik i dał mi ostrą reprymendę, że po pierwsze – rozpowszechniam nielegalną literaturę, po drugie – zatruwam młode umysły początkujących literatów miazmatami wrogiego imperializmu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imperialista mos., imperialistka ż., imperator mos., imperium n., imperialność ż.

przym. imperialistyczny, imperialny

przym. imperialistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) kapitalizm monopolistyczny

Wiktionary

# imperialnie

przysłówek

(1.1) na sposób imperialny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imperium n., imperialność ż.

przym. imperialny

Wiktionary

# imperialność

→ imperialny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest imperialne; cecha tych, którzy są imperialni

Wiktionary

#### Patrz:

imperialny

#### Powiązane:

rzecz. imperium n., imperialista m., imperializm m., imperator m., imperatorka ż., imperialistka ż.

przym. imperialny, imperatorski, wewnątrzimperialny, imperialistyczny

przysł. imperialnie, imperialistycznie

Wiktionary

# imperialny

przymiotnik od: imperium

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący imperium, charakterystyczny dla imperium

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pewne formy komunikowania są lepiej dostosowane do rozwoju i realizacji celów imperialnych (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imperium n., imperialista m., imperializm m., imperator m., imperatorka ż., imperialistka ż., imperialność ż.

przym. imperatorski, wewnątrzimperialny, imperialistyczny, międzyimperialny

przysł. imperialnie, imperialistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mocarstwowy, wielkomocarstwowy, hegemonistyczny, rzeszowy

Wiktionary

# imperiał

1. złota moneta bita w latach 1755-1897 w carskiej Rosji, o wartości 15 lub 10 rubli (na ziemiach polskich także pięciorublowa);
2. bity talar niemiecki z czasów Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego;
3. format papieru 63 x 95 cm;
4. górna część pojazdu konnego z miejscami do siedzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. numizm. złota moneta w Rosji carskiej, wartości 10-15 rubli srebrnych, będąca w obiegu w latach 1755–1917;

(1.2) daw. wierzch dyliżansu pocztowego lub omnibusu konnego z miejscami pasażerskimi

Wiktionary

Imperiał (ros. империал) – wielorublowa złota moneta rosyjska wprowadzona do obiegu w 1755 i emitowana do 1917 r. Nazwa będąca pochodną od łac. imperialis (cesarski).

Wprowadzony za panowania cesarzowej Elżbiety imperiał był monetą 10-rublową zawierającą 11,61 g złota o próbie 916 (za Pawła I i Aleksandra I wynosiła ona 987). W obiegu znajdował się także 5-rublowy półimperiał o wadze 5,85 g. Po reformie walutowej Kankrina (1838) wartość imperiała ustalono na 10 rubli 30 kopiejek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Niosła ze sobą złote i srebrne przedmioty, złote imperiały i srebrne ruble.

(1.1) Staranny egzamin portmonetki nie wykazał więcej nad jednego rubla, jednego imperiała i kilku sztuk drobnej monety.

(1.2) Nie znajdując dla siebie dogodniejszego miejsca, zmuszony był podróżować na imperiale.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. półimperiał mrz.

Wiktionary

# imperium

wielkie, potężne państwo podporządkowujące sobie inne kraje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje

(1.2) przen. wielkie przedsiębiorstwo lub organizacja mająca placówkaacówki w wielu miejscach na dużym obszarze

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie najwyższa władza państwowa (zarówno cywilna jak i wojskowa), należąca do konsulów, a później cesarzy

(1.4) praw. określony prawem zakres władzy decyzyjnej organów państwowych

Wiktionary

Imperium (od łac. imperium) – struktura polityczna, władająca na wielkim obszarze terytorialnym. Pochodzi od łac. słowa imperium oznaczającego zakres władzy rzymskich najwyższych urzędników.

Imperium zorganizowane jest najczęściej wokół państwa, które jest mocarstwem, a jego władza polityczna, gospodarcza i kulturowa wykracza poza własne granice i rozciąga się na inne, podporządkowane jednostki polityczne. Imperium ma charakter ekspansjonistyczny. Powstaje na skutek podbojów i stanowią one ważną część jego potęgi (imperializm). Wewnątrz imperium wytwarza się natomiast pewien porządek społeczny, w ramach którego pokojowo funkcjonuje wiele różnych ludów i bytów politycznych poddanych jednej władzy zwierzchniej. Przykładem takiego porządku może być Pax Romana. Wewnętrzny porządek imperium ma charakter hierarchiczny i opiera się na przeciwstawieniu centrum (mocarstwo) i peryferii (państwa czy terytoria zależne, kolonie, ludy).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rzymianie zmuszeni byli - szczególnie od pierwszego wieku cesarstwa - otaczać swe imperium ze wszystkich niemal stron słynnymi limesami.

(1.2) Imperium ekonomiczne wpływowego przedsiębiorcy rozciąga się na m.in. radio, telewizję, szkołę wyższą, a ostatnio także telefonię komórkową.

(1.4) (…) Państwo jako szczególny podmiot prawa podejmuje działania w sferze władczej (imperium) i w sferze stosunków cywilnoprawnych (dominium).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈpɛrʲjũm, AS: ĩmperʹi ̯ũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imperializm m., imperialista m., imperialistka ż., imperator m., imperialność ż.

przym. imperialny, wewnątrzimperialny, imperialistyczny, międzyimperialny

przysł. imperialnie, imperialistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mocarstwo

Wiktionary

# impersonalny

książkowo: nieosobowy, bezosobowy

SJP.pl

# impertynencja

niestosowne, bezczelne, obraźliwe zachowanie się wobec kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obraźliwe, aroganckie lub niekulturalne słowa czy zachowanie skierowane wobec kogoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam dość słuchania twoich impertynencji!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩmpertỹnẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impertynent m., impertynentka ż.

przym. impertynencki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bezczelność, arogancja, zuchwalstwo, zniewaga, obelga, obraza

Wiktionary

# impertynencje

niestosowne, bezczelne, obraźliwe zachowanie się wobec kogoś

SJP.pl

# impertynencki

taki, który odznacza się obraźliwym, bezczelnym zachowaniem; arogancki, bezczelny, butny, zuchwały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) arogancki, bezczelny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲci, AS: ĩmpertỹnẽncʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impertynentka ż., impertynencja ż., impertynent

przysł. impertynencko

Wiktionary

# impertynencko

przysłówek sposobu

(1.1) arogancko, bezczelnie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nt͡skɔ, AS: ĩmpertỹnẽncko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impertynentka ż., impertynent

przym. impertynencki

Wiktionary

# impertynent

osoba zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie lub bezczelnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie powinni wpuszczać takich impertynentów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrˈtɨ̃nɛ̃nt, AS: ĩmpertỹnẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impertynencja ż.

:: fż. impertynentka ż.

przym. impertynencki

przysł. impertynencko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arogant, hucpiarz, tupeciarz, zuchwalec

Wiktionary

# impertynentka

kobieta arogancka, zuchwała, znieważająca innych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie lub bezczelnie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oswalda nie znosi tej impertynentki z trzeciego piętra.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impertynencja ż.

:: fm. impertynent m.

przym. impertynencki

przysł. impertynencko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) arogantka, tupeciara, grubianka, chamka

Wiktionary

# impet

siła rozpędu, rozmachu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) siła rozpędu

(1.2) szybki ruch

(1.3) stpol. atak, uderzenie

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. impetuoso

rzecz. impetyczka ż., impetycja ż., impetyk m.

Wiktionary

# impetuoso

określenie wykonawcze: gwałtownie, porywczo

SJP.pl

„Impetuoso” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez okręty Regia Marina i Marina Militare:

- „Impetuoso” – niszczyciel typu Indomito z czasów I wojny światowej i okresu międzywojennego
- „Impetuoso” – torpedowiec typu Ciclone z okresu II wojny światowej
- „Impetuoso” (D558) – niszczyciel typu Impetuoso z lat 50. XX wieku

Wikipedia

# impetycja

dawniej: dochodzenie swoich praw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. praw. dochodzenie własnych praw

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impet, impetyk

Wiktionary

# impetyczka

→ impetyk; raptuska, choleryczka, gwałtownica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta porywcza, gwałtowna, wybuchowa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impet mrz.

:: fm. impetyk mos.

Wiktionary

# impetyczność

przestarzale: porywczość, gwałtowność, wybuchowość

SJP.pl

# impetyczny

przestarzale: silnie i gwałtownie reagujący; popędliwy, wybuchowy

SJP.pl

# impetyk

osoba wybuchowa, gwałtowna; raptus, pasjonat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek porywczy, gwałtowny, wybuchowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impetyczka ż., impet m., impetycja ż.

Wiktionary

# impexmetal

Impexmetal Spółka Akcyjna – polskie przedsiębiorstwo przemysłu metalowego, działające głównie na rynku metali kolorowych oraz stali, w sektorze półfabrykatów metalowych oraz łożysk.

Wikipedia

# implant

tkanka, narząd bądź proteza wszczepiane do organizmu w celu zastąpienia usuniętych, uszkodzonych lub nieczynnych tkanek lub narządów; wszczep

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;

Wiktionary

Implant (z łac. im 'w' i plantare 'sadzić'), wszczep – ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu. Najczęściej stosowane są implanty zastępujące tkanki twarde.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmplãnt, AS: ĩmplãnt

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wszczep

Wiktionary

# implantacja

1. zabieg chirurgiczny polegający na wprowadzeniu na stałe do organizmu jakiegoś ciała obcego;
2. przesadzanie roślin z jednego miejsca w drugie;
3. zagnieżdżenie się zapłodnionego jaja ssaka w nabłonku macicy

SJP.pl

- implantacja (zagnieżdżenie, nidacja) – pierwszy etap rozwijającej się ciąży u ssaków
- implantacja (wszczepienie) – chirurgiczne wprowadzenie do organizmu obcych tkanek lub przedmiotów (implantów)
- implantacja jonów – wprowadzenie obcych jonów do kryształu

Wikipedia

# implantacyjny

→ implantacja

SJP.pl

#### Patrz:

implantacja

# implantolog

lekarz specjalizujący się we wszczepianiu implantów

SJP.pl

# implantologia

dział medycyny zajmujący się wszczepianiem implantów

SJP.pl

Wikipedia

# implantologiczny

→ implantologia

SJP.pl

#### Patrz:

implantologia

# implantoprotetyka

dziedzina stomatologii zajmująca się odbudową protetyczną na implantach

SJP.pl

Wikipedia

# implantować

1. osadzać coś, wszczepiać, np. obce ciało lub obce komórki w organizmie;
2. przesadzać rośliny z jednego miejsca na drugie;
3. implantować się - zagnieżdżać się gdzieś, wszczepiać się w coś

SJP.pl

# implantowy

→ implant

SJP.pl

#### Patrz:

implant

# implementacja

1. wersja programu, języka programowania lub systemu operacyjnego przystosowana do pracy na danym typie komputera
2. adaptacja programu, języka programowania lub systemu operacyjnego do pracy na danym typie komputera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. urz. wdrożenie czegoś w życie;

Wiktionary

Implementacja (ang. implementation) – inaczej wdrożenie, przystosowanie, np.:

- implementacja (informatyka) – pojęcie związane z procesem informatycznym,
- implementacja (teoria decyzji) – pojęcie z zakresu teorii decyzji (matematyka, psychologia, zarządzanie, politologia),
- implementacja (prawo) – mechanizm kontrolny stosowany głównie w prawie międzynarodowym,
- implementacja, wdrożenie systemu,
- wdrażanie technologii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Implementacja algorytmu sortowania była bardzo prosta.

(1.1) Dyrektywa UE może wywierać bezpośredni skutek w przypadku, gdy w odpowiednim czasie nie nastąpi jej implementacja bądź będzie ona niepełna lub nieprawidłowa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: ĩmplẽmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. implementowanie n.

czas. implementować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wdrożenie

Wiktionary

# implementacyjny

→ implementacja

SJP.pl

#### Patrz:

implementacja

# implementować

opracować lub opracowywać implementację

SJP.pl

# implementowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|implementować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. implementować ndk.

rzecz. implementacja ż.

Wiktionary

# implicite

[czytaj: imPLIc-ite] z łaciny:
1. do wywnioskowania z kontekstu, domyślnie (w przeciwieństwie do explicite);
2. włącznie, włączając

SJP.pl

# implicytny

taki, którego trzeba się domyślić, wnioskowany z kontekstu; domyślny

SJP.pl

# implikacja

1. konsekwencja, następstwo;
2. zdanie złożone zbudowane według schematu: jeżeli..., to...; zdanie warunkowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) następstwo, konsekwencja

(1.2) log. stosunek wynikania zachodzący między dwoma zdaniami

Wiktionary

- implikacja materialna
- implikacja logiczna
- implikacja ścisła

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmplʲiˈkat͡sʲja, AS: ĩmplʹikacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. implikować

Wiktionary

# implikacje

1. konsekwencja, następstwo;
2. zdanie złożone zbudowane według schematu: jeżeli..., to...; zdanie warunkowe

SJP.pl

# implikacyjny

dotyczący implikacji

SJP.pl

# implikant

w matematyce: taki iloczyn literałów, że dla wszystkich wektorów binarnych, dla których jest on równy jedności, funkcja f jest równa jedności

SJP.pl

# implikatura

figura retoryczna lub manipulacja językowa sugerująca jakąś treść, ale nie wyrażająca jej wprost

SJP.pl

Implikatura konwersacyjna („znaczenie implikowane”) – termin Paula Grice'a oznaczający sens niedosłowny i niekonwencjonalny pewnych wypowiedzi. Implikatury różnią się zarówno od takich znaczeń wypowiedzi, które są generowane i rozumiane w ramach kodu językowego, jak i takich, które są jedynie presuponowane. Sygnałem pojawienia się implikatury jest m.in. ostentacyjne naruszenie przez jednego z uczestników komunikacji reguły konwersacyjnej. Wypowiedź wyłamująca się z reguł konwersacji, jeśli jest taka intencjonalnie (a nie jest wynikiem pomyłki bądź nieporozumienia), niesie ze sobą szczególne, aluzyjne znaczenie (właśnie implikaturę), które odbiorca powinien potrafić rozszyfrować. Na przykład w wymianie zdań: – Chciałbym wyjechać na Teneryfę. – A ja chciałbym dostać Nagrodę Nobla., drugie zdanie zawiera implikowane znaczenie 'twój wyjazd na Teneryfę jest marzeniem, którego nie da się zrealizować'.

Wikipedia

# implikować

1. przypisywać coś komuś; imputować;
2. przekazywać coś nie wprost; sugerować;
3. stawać się podstawą do sformułowania określonego wniosku; wskazywać;
4. prowadzić do jakiegoś skutku;
5. implikować się:
a) być wnioskiem czegoś;
b) być skutkiem czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pociągać za sobą

(1.2) przypisywać coś komuś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. implikowanie n., implikacja ż.

przym. implikacyjny

Wiktionary

# implodować

w fizyce: wybuchnąć, wybuchać do wewnątrz

SJP.pl

# implozja

1. gwałtowne zapadnięcie się, skoncentrowanie się materii, np. spowodowane zewnętrznym ciśnieniem;
2. początkowy moment artykulacji spółgłosek zwartych (w języku polskim: p, k, t)

SJP.pl

- implozja (fizyka)
- implozja (językoznawstwo)

Wikipedia

# implozyjny

→ implozja

SJP.pl

#### Patrz:

implozja

# impluvium

czworokątny basen w posadzce atrium w domach etruskich i rzymskich; impluwium

SJP.pl

Impluvium – w domu rzymskim prostokątny basen w posadzce atrium, zbierający wodę deszczową spływającą z dachu przez otwór compluvium.

Zajmował centralne miejsce i był najważniejszym elementem architektonicznym tego pomieszczenia. Wykładano go mozaiką, marmurem. W późniejszych czasach wyposażano go w fontannę. Wodę z impluvium często odprowadzano rurami do cysterny w podziemiach domu i wykorzystywano np. do celów higienicznych.

Wikipedia

# impluwium

czworokątny basen w posadzce atrium w domach etruskich i rzymskich; impluvium

SJP.pl

Impluvium – w domu rzymskim prostokątny basen w posadzce atrium, zbierający wodę deszczową spływającą z dachu przez otwór compluvium.

Zajmował centralne miejsce i był najważniejszym elementem architektonicznym tego pomieszczenia. Wykładano go mozaiką, marmurem. W późniejszych czasach wyposażano go w fontannę. Wodę z impluvium często odprowadzano rurami do cysterny w podziemiach domu i wykorzystywano np. do celów higienicznych.

Wikipedia

# imponderabilia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak bowiem idzie nie o technologię, a o imponderabilia, to niepewność jest podstawowym sekretem i zasadą piłki nożnej.

(1.1) Była to bitwa nie tylko o Warszawę, ale o Polskę, honor i imponderabilia narodowe.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔ̃ndɛraˈbʲilʲja, AS: ĩmpõnderabʹilʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1) ponderabilia

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym2|łac|imponderabilis|imponderabilia.

uwagi.

(1.1) Stosowana niekiedy forma lp. imponderabilium jest niepoprawna – [http://so.pwn.pl/lista.php?co=imponderabilium Wielki Słownik Ortograficzny PWN] nie notuje jej, a tylko [http://so.pwn.pl/lista.php?co=imponderabilia liczbę mnogą]. Łacińską liczbą pojedynczą od tego słowa jest "imponderabile".

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) imponderabilia

* duński: (1.1) imponderabilier lm.

* hiszpański: (1.1) imponderable m.

* nowogrecki: (1.1) αστάθμητος παράγοντας m.

* rosyjski: (1.1) неуловимые (трудноучитываемые) факторы lm.

* szwedzki: (1.1) imponderabilia

źródła.

== imponderabilia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) filoz. imponderabilia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# imponderabilium

rzecz nieuchwytna, niematerialna i niemierzalna, jednak o realnym wpływie

SJP.pl

# imponować

wzbudzać podziw, uznanie; podobać się komuś, olśniewać

SJP.pl

czasownik

(1.1) wzbudzać w kimś uznanie, podziw

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie jest to jeszcze stolica imponująca wielkimi rozwiązaniami urbanistycznymi, ani nadmiarem pięknej architektury.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: ĩmpõnovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imponowanie n.

czas. zaimponować dk.

przym. imponujący

przysł. imponująco

ims. imponujący

Wiktionary

# imponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|imponować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ĩmpõnovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. imponować ndk., zaimponować dk.

przym. imponujący

przysł. imponująco

Wiktionary

# imponująco

przysłówek

(1.1) w sposób, który komuś imponuje

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. imponować ndk., zaimponować dk.

rzecz. imponowanie n.

przym. imponujący

Wiktionary

# imponujący

budzący podziw, zachwycający, olśniewający, wspaniały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wzbudzający uznanie i zachwyt

(1.2) godny podziwu z powodu rozmiarów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Dodatkowe atrakcje to imponująca kolekcja drzew w przyzamkowym arboretum, zbiory Biblioteki Kórnickiej, tereny rekreacyjne, bogactwo lasów.

(1.1) Umiejętności kulinarne twojej mamy są imponujące.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imponowanie n., zaimponowanie n.

czas. imponować, zaimponować

przysł. imponująco

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cudowny, efektowny, fascynujący, frapujący, niespotykany, niezwykły, olśniewający, przecudny, przecudowny, przejmujący, przepiękny, prześwietny, przewspaniały, spektakularny, wspaniały, wstrząsający

(1.2) gigantyczny, majestatyczny, niebosiężny, ogromny, okazały, pokaźny, wielki

Wiktionary

# imporcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od import

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie import, lecz tylko mały imporcik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. import m., importer mos.

Wiktionary

# import

1. towary przywiezione z zagranicy;
2. odpłatny przywóz towarów z zagranicy lub odpłatne świadczenie usług przez kontrahenta zagranicznego;
3. umieszczenie w danej aplikacji tekstu, rysunku itp., stworzonego przy pomocy innej aplikacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. ekon. przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym;

(1.2) zaimportowane towary

Wiktionary

Import (z łac. in „do” + portare „nieść”) – zakup towarów lub usług za granicą w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym (krajowym).

Zgodnie z przepisami prawa podatkowego w Polsce importem można określić zakup towarów lub usług w krajach spoza Unii Europejskiej (np. Stany Zjednoczone, Chiny) oraz przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju. W przypadku zakupu towarów lub usług w krajach Unii Europejskiej należy mówić o zakupie wewnątrzwspólnotowym. Mianem importu kapitału określa się również napływ kapitału do kraju z zagranicy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pieszy ruch graniczny jest źródłem sporego importu towarów na ścianie wschodniej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmpɔrt, AS: ĩmport

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. importer m., importerka ż., importowanie n., imporcik mrz.

czas. importować ndk., zaimportować dk.

przym. importowy, importerski

Wiktionary

# importacja

1. w logice: włączenie do poprzednika implikacji jednego z członów następnika;
2. książkowo: sprowadzenie, import

SJP.pl

# importer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. osoba lub podmiot gospodarczy, który sprowadza towary z zagranicy

Wiktionary

Import (z łac. in „do” + portare „nieść”) – zakup towarów lub usług za granicą w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym (krajowym).

Zgodnie z przepisami prawa podatkowego w Polsce importem można określić zakup towarów lub usług w krajach spoza Unii Europejskiej (np. Stany Zjednoczone, Chiny) oraz przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju. W przypadku zakupu towarów lub usług w krajach Unii Europejskiej należy mówić o zakupie wewnątrzwspólnotowym. Mianem importu kapitału określa się również napływ kapitału do kraju z zagranicy.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) eksporter

hiperonimy.

(1.1) handlowiec

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. import m., imporcik m., importówka ż.

:: fż. importerka ż.

przym. importowy, importerski

czas. importować

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) importer

* bułgarski: (1.1) импортьор m.

* chorwacki: (1.1) uvoznik m.

* czeski: (1.1) dovozce

* hiszpański: (1.1) importador m.

* niemiecki: (1.1) Importeur

* nowogrecki: (1.1) εισαγωγέας m.

* słoweński: (1.1) uvoznik m.

* ukraiński: (1.1) імпортер m.

* węgierski: (1.1) importőr

źródła.

== importer (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-importer.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-importer.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hand. importer

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔrtɛr, AS: ĩmporter

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. import m., imporcik m., importówka ż.

:: fż. importerka ż.

przym. importowy, importerski

czas. importować

Wiktionary

# importerka

→ importer

SJP.pl

#### Patrz:

importer

# importerski

→ import

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z importerem lub importerami, dotyczący importerów

Wiktionary

#### Patrz:

import

#### Powiązane:

rzecz. importer mos., import mrz., importowanie n.

czas. importować ndk., zaimportować dk.

przym. importowany, importowy

Wiktionary

# importochłonność

→ importochłonny

SJP.pl

#### Patrz:

importochłonny

# importochłonny

przymiotnik jakościowy

(1.1) ekon. zużywający dużo importowanych środków

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wskutek gierkowskiej polityki inwestycji licencyjnych gospodarka polska zrobiła się bardziej importochłonna i po to aby aparat produkcyjny, zbudowany za pożyczone miliardy, miał z czego i czym produkować, trzeba więcej importować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. importochłonność ż.

Wiktionary

# importować

1. w ekonomii: sprowadzić, sprowadzać towary z zagranicy, aby wykorzystywać je (sprzedawać) na rynku własnego kraju;
2. wczytać, wczytywać dokument do programu komputerowego po jego uprzedniej konwersji

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaimportować)

(1.1) hand. sprowadzać towary z innych krajów

(1.2) inform. umieszczać w danym programie coś utworzonego w innym programie

(1.3) daw. wnosić opłatę

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Włochy muszą importować ropę naftową i surowce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. import mrz., importer mos., importowanie n.

przym. importerski, importowany, importowy

Wiktionary

# importowy

związany z importem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z importem, dotyczący importu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. importer mos., import mrz., importowanie n.

czas. importować ndk., zaimportować dk.

przym. importowany, importerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przywozowy

Wiktionary

# importun

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) śrpol. natręt, ktoś naprzykrzający się

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. importunia ż.

czas. importunować ndk.

przym. importunny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym2|łac|importunus|importūnus.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|natręt.

źródła.

== importun (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) natrętny, natarczywy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔrtũn, AS: ĩmportũn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. importunia ż.

czas. importunować ndk.

przym. importunny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. importunia ż.

czas. importunować ndk.

przym. importunny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym2|łac|importunus|importūnus.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|natręt.

źródła.

== importun (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) natrętny, natarczywy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# impost

kamienny blok między głowicą kolumny a sklepieniem lub arkadą, typowe dla architektury bizantyjskiej; nasadnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. kamienna płyta lub blok stanowiące podporę dla łuku, arkady lub żebra sklepienia

Wiktionary

Impost, nasadnik – w architekturze, element w formie płyty lub bloku, stanowiący przejście między głowicą podpory a dźwiganym przez nią elementem (np. łukiem arkady). Impost mógł przybrać formę głowicy i podpora w efekcie otrzymywała podwójną głowicę (tzn. na jedną głowicę nasadzona była druga, zwana nasadnikową).

Impost znany był od starożytnego Rzymu, popularny w architekturze bizantyjskiej, rozpowszechniony w czasach renesansu, baroku i klasycyzmu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmpɔst, AS: ĩmpost

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impostacja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nasadnik

Wiktionary

# impostacja

impostacja głosu:
a) prawidłowe postawienie głosu
b) w nauce śpiewu: usprawnianie funkcji narządów uczestniczących w emisji głosu

SJP.pl

# imposter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. człowiek podszywający się pod czyjś tytuł lub godność

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔstɛr, AS: ĩmposter

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. impostor

Wiktionary

# impostor

dawniej: osoba przywłaszczająca sobie cudze nazwisko, godność itp.; szalbierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. człowiek podszywający się pod czyjś tytuł lub godność

Wiktionary

- Impostor: Test na człowieczeństwo – film z 2002 roku
- Impostor – film z 2019 roku

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔstɔr, AS: ĩmpostor

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. imposter

Wiktionary

# imposybilizm

niemożność, niezdolność do zrobienia czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niemożność zrobienia, dokonania czegoś, mimo że jest to konieczne

Wiktionary

# impotencja

1. niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego; niemoc płciowa;
2. przestarzałe: niezdolność do działania; niemoc, bezsilność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego;

(1.2) przen. niezdolność do działania

Wiktionary

Impotencja, niemoc płciowa, zaburzenia erekcji – dysfunkcja seksualna występująca u mężczyzn, objawiająca się brakiem erekcji lub ejakulacji mimo podniecenia i satysfakcjonującej gry wstępnej. Występuje najczęściej u mężczyzn powyżej 50. roku życia, ale zdarza się też wcześniej. Impotencję można podzielić na pierwotną i wtórną (występującą po okresie prawidłowego funkcjonowania seksualnego).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kilkadziesiąt lat temu uważano, że impotencja jest zależna od czynników psychicznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩmpotẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impotent m.

przym. impotentny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niemoc płciowa, ED

(1.2) bezsilność, niemoc, niemożność

Wiktionary

# impotencki

→ impotent

SJP.pl

#### Patrz:

impotent

# impotent

1. mężczyzna cierpiący na impotencję;
2. przenośnie: człowiek bezsilny, niezdolny do działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś cierpiący na impotencję

(1.2) ktoś niezdolny do działania

Wiktionary

Impotencja, niemoc płciowa, zaburzenia erekcji – dysfunkcja seksualna występująca u mężczyzn, objawiająca się brakiem erekcji lub ejakulacji mimo podniecenia i satysfakcjonującej gry wstępnej. Występuje najczęściej u mężczyzn powyżej 50. roku życia, ale zdarza się też wcześniej. Impotencję można podzielić na pierwotną i wtórną (występującą po okresie prawidłowego funkcjonowania seksualnego).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔtɛ̃nt, AS: ĩmpotẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impotencja ż.

przym. impotentny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) oferma

Wiktionary

# impotentka

→ impotent

SJP.pl

#### Patrz:

impotent

# impotentny

niezdolny do działania, pozbawiony mocy; gnuśny, inercyjny

SJP.pl

# impozycja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. rozkład stron publikacji na arkuszu drukarskim;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Do impozycji powinno się użyć jedynie plików PDF lub postscriptowych. (z Internetu)

(1.1) Impozycję wykorzystuje się między innymi przy naświetlaniu klisz czy przy wykonywaniu druków cyfrowych. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔˈzɨt͡sʲja, AS: ĩmpozycʹi ̯a

Wiktionary

# impozycyjny

→ impozycja

SJP.pl

#### Patrz:

impozycja

# impr.

skrót od: imprimatur; imp.

SJP.pl

# impra

potocznie: zabawa, spotkanie towarzyskie; inba, impreza, jubel, balanga, party

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. impreza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

czas. imprezować ndk.

przym. imprezowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. impreza

Wiktionary

# impregnacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od impregnat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impregnat m.

Wiktionary

# impregnacja

1. nasycenie materiału odpowiednimi substancjami w celu konserwacji lub nadania określonych właściwości
2. przenikanie jakiejś substancji do porów i kanalików innej substancji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. nasycanie materiału innym środkiem, by zmienić jego właściwości fizyczne lub chemiczne, np. w celu zabezpieczenia

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Impregnacja butów skórzanych przed zimą zabezpiecza je przed przemakaniem.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. impregnować ndk., zaimpregnować dk.

rzecz. impregnat mrz., impregnowanie n.

Wiktionary

# impregnacyjny

służący do impregnacji; impregnujący

SJP.pl

# impregnarka

urządzenie do nasycania nasiąkliwych materiałów cieczami impregnującymi; nasycarka

SJP.pl

# impregnat

substancja zabezpieczająca materiał przed szkodliwymi czynnikami; impregnator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja impregnująca

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈprɛɡnat, AS: ĩmpregnat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impregnacja ż., impregnator m., impregnarka ż., impregnowanie n., zaimpregnowanie n., impregnacik mrz.

czas. impregnować ndk., zaimpregnować dk.

przym. impregnacyjny

Wiktionary

# impregnator

substancja zabezpieczająca materiał przed szkodliwymi czynnikami; impregnat

SJP.pl

# impregnować

1. nasycać materiał impregnatem w celu konserwacji albo nadania określonych właściwości
2. o substancji: przenikać do innej substancji, wypełniać jej pory, kanaliki

SJP.pl

# impregnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. bud. nasączanie jakiegoś materiału płynem, najczęściej w celu konserwacji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zaimpregnowanie n., impregnacja ż., impregnat m., impregnator m., impregnarka ż.

czas. impregnować ndk., zaimpregnować dk.

przym. impregnacyjny

Wiktionary

# imprekacja

przestarzale:
a) zaklęcie, zaklinanie
b) przekleństwo, złorzeczenie

SJP.pl

# impres

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. sztuka drukarska, druk

(1.2) daw. wpływ

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. impresor

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|drukarstwo.

źródła.

== impres (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) odczucie, wrażenie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmprɛs, AS: ĩmpres

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impresor

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. impresor

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|drukarstwo.

źródła.

== impres (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) odczucie, wrażenie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# impresa

1. dewiza na godle;
2. motto, sentencja, maksyma

SJP.pl

# impresariat

1. organizowanie imprez artystycznych lub podróży, występów, spotkań artysty albo sportowca;
2. instytucja zajmująca się takim organizowaniem

SJP.pl

# impresario

osoba organizująca imprezy (np. koncerty, przedstawienia, widowiska) o charakterze niestałym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba, która organizuje imprezy artystyczne, odpowiada za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy;

Wiktionary

Impresario (z wł. impresa „przedsiębiorca”) – osoba organizująca, a często również finansująca, koncerty, spektakle teatralne i operowe; analogicznie do producenta filmowego w przemyśle filmowym i telewizyjnym oraz aniołów biznesu w biznesie. Impresario odpowiada również za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) menedżer, agent

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. impresariat m.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|impresario.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) impresario

* białoruski: (1.1) імпрэсарыё m.

* bułgarski: (1.1) импресарио m.

* rosyjski: (1.1) импресарио m.

* słowacki: (1.1) impresário m.

* węgierski: (1.1) impresszárió

źródła.

== impresario (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-impresario.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) impresario

odmiana.

(1.1) lp. impresario; lm. impresarios / impresari

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmprɛˈsarʲjɔ, AS: ĩmpresarʹi ̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impresariat m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) menedżer, agent

Wiktionary

# impresaryjny

1. zajmujący się organizowaniem imprez artystycznych lub artysty albo sportowca;
2. teatr impresaryjny - teatr bez własnego stałego zespołu aktorskiego, wystawiający spektakle przygotowane gdzie indziej; scena impresaryjna

SJP.pl

# impresja

1. wrażenie, doznanie, subiektywne odczucie;
2. nastrojowy obraz, opis literacki lub utwór muzyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ulotne wrażenie

(1.2) szt. liter. muz. film. utwór, obraz lub film o charakterze subiektywnym i nastrojowym

(1.3) przest. wywieranie wrażenia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impresjonizm m., impresjonista mos., impresjonistka ż.

przysł. impresjonistycznie

Wiktionary

# impresjonista

malarz malujący w nurcie impresjonizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. liter. muz. film. przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Polscy impresjoniści związani byli przede wszystkim z Krakowem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impresja ż., impresjonizm m., impresyjność ż.

:: fż. impresjonistka ż.

przym. impresjonistyczny

przysł. impresjonistycznie

Wiktionary

# impresjonistka

→ impresjonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. liter. muz. film. przedstawicielka impresjonizmu, kobieta tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

Wiktionary

#### Patrz:

impresjonista

#### Powiązane:

rzecz. impresja ż., impresjonizm m., impresyjność ż.

:: fm. impresjonista m.

przym. impresjonistyczny

przysł. impresjonistycznie

Wiktionary

# impresjonistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy dla impresjonizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impresja ż., impresjonizm m., impresyjność ż., impresjonista m., impresjonistka ż., impresjonistyczność ż.

przym. impresjonistyczny

Wiktionary

# impresjonistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest impresjonistyczne; cecha tych, którzy są impresjonistyczni

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. impresjonistyczny

przysł. impresjonistycznie

Wiktionary

# impresjonistyczny

→ impresjonizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. liter. muz. film. związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) szt. liter. muz. film. charakterystyczny dla impresjonizmu

Wiktionary

#### Patrz:

impresjonizm

#### Przykłady

(1.1) Malarze impresjonistyczni stronili od czerni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impresjonizm m., impresjonista m., impresjonistka ż., impresjonistyczność ż.

przysł. impresjonistycznie

Wiktionary

# impresjonizm

nurt w sztuce powstały w XIX wieku, w którym artyści starali się oddać swoje subiektywne, ulotne wrażenia i odczucia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. szt. nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

Wiktionary

Impresjonizm (fr. impressionisme, łac. impressio „odbicie, wrażenie”) – kierunek w kulturze europejskiej, później także w amerykańskiej, zapoczątkowany przez paryskich malarzy i trwający kilka dekad na przełomie XIX i XX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W poezji nurt impresjonizmu był szczególnie istotny w okresie młodopolskim, stając się wtedy obowiązującą manierą stylistyczną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impresja ż., impresjonista m., impresjonistka ż.

przym. impresjonistyczny

przysł. impresjonistycznie

Wiktionary

# impresor

dawniej: drukarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. drukarz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój dziad był impresorem, mój ojciec takoż, więc i ja impresowi poświęcić się zamierzam.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈprɛsɔr, AS: ĩmpresor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impres m.

Wiktionary

# impresyjność

→ impresyjny

SJP.pl

#### Patrz:

impresyjny

# impresyjny

odnoszący się do wrażeń, impresywny

SJP.pl

# impresywność

1. cecha czegoś opartego na subiektywnych myślach lub odczuciach; impresyjność;
2. cecha czegoś nakłaniającego do jakiegoś przekonania lub jakiejś czynności

SJP.pl

# impresywny

1. impresyjny, wrażeniowy;
2. w odniesieniu do funkcji mowy ludzkiej: polegający na oddziaływaniu na rozmówcę za pomocą znaków językowych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. impresyjny, wrażeniowy

(1.2) jęz. w odniesieniu do funkcji mowy ludzkiej: polegający na oddziaływaniu na rozmówcę za pomocą znaków językowych

Wiktionary

# impreza

1. widowisko (np. koncert, zawody sportowe) organizowane w celach rozrywkowych, propagandowych;
2. potocznie:
a) zamiar podjęcia jakichś działań;
b) zabawa, przyjęcie;
3. samochód typu Subaru Impreza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zabawa, przyjęcie

(1.2) wydarzenie kulturalne lub sportowe

(1.3) daw. przedsięwzięcie

(1.4) stpol. zamysł, chęć

Wiktionary

Impreza – wydarzenie kulturalne o różnorodnej treści i formie, przeznaczone dla publiczności.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tuż przed imprezą Paulinka przeżyła ogromny kryzys odzieżowy – dosłownie nie miała co na siebie włożyć!

(1.2) Plener jest spotkaniem organizowanym przez origamistów dla origamistów, imprezą non-profit.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈprɛza, AS: ĩmpreza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impra ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

:: zdrobn. imprezka ż.

czas. imprezować ndk.

przym. imprezowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zabawa, przyjęcie; przest. prywatka; reg. pozn. labija.

Wiktionary

# imprezka

zdrobnienie od: impreza (zabawa, przyjęcie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: impreza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impra ż., impreza ż. imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

czas. imprezować ndk.

przym. imprezowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. impreza

Wiktionary

# imprezować

potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; balangować, baletować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. spędzać czas na imprezach, spotkaniach towarzyskich, zwykle z alkoholem i tańcami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Imprezowaliśmy z przyjaciółmi do białego rana.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

przym. imprezowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. balangować, baletować, balować, hulać

Wiktionary

# imprezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. uczestniczenie w zabawach towarzyskich, potańcówkach, zakrapianych spotkaniach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

czas. imprezować ndk.

przym. imprezowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) balowanie, baletowanie

Wiktionary

# imprezowicz

żartobliwie: uczestnik imprez

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba często uczestnicząca w imprezach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n.

:: fż. imprezowiczka ż.

czas. imprezować ndk.

przym. imprezowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. balangowicz

Wiktionary

# imprezowiczka

potocznie: kobieta, która często uczestniczy w imprezach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta często uczestnicząca w imprezach

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n.

:: fm. imprezowicz m.

czas. imprezować ndk.

przym. imprezowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. balangowiczka

Wiktionary

# imprezownia

potocznie: lokal przeznaczony do imprez

SJP.pl

# imprezowy

związany z imprezą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeznaczony na imprezy; związany z imprezą, dotyczący imprezy

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla imprez

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Imprezowy autobus jest bardzo głośny i o ile nie przeszkadza to w dzień, to w nocy może być uciążliwe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

czas. imprezować ndk.

Wiktionary

# imprimatur

zezwolenie autora lub redakcji na druk dzieła po wprowadzeniu ostatecznych korekt; w publikacjach religijnych oznacza zgodę władz Kościoła katolickiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kośc. adm. kościelne pozwolenie na druk;

Wiktionary

Imprimatur (łac. „niech będzie odbite”) – w publikacjach kościelnych pozwolenie na druk książki, oficjalna aprobata władz kościelnych, wydawana zazwyczaj przez miejscowego biskupa (ordynariusza) lub generała/prowincjała zakonu.

Dawniej formuła ta była umieszczana i na innych dziełach, których poprawność merytoryczna i typograficzna była sprawą wielkiej wagi, np. na farmakopeach.

Imprimatur umieszcza się na odwrocie strony tytułowej dzieła lub za przedmową.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Metropolita krakowski, kard. Stanisław Dziwisz, po przeprowadzeniu cenzury kościelnej, nadał 12 kwietnia imprimatur litanii do bł. Jana Pawła II.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmprʲĩˈmatur, AS: ĩmprʹĩmatur

Wiktionary

# imprimis

nade wszystko, przede wszystkim

SJP.pl

# imprint

marka wydawnicza tworzona w celu publikacji wydawnictw określonego rodzaju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bibliot. specjalna marka wydawnicza, pod którą wydawca publikuje określony rodzaj książek;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. ptak uwarunkowany od człowieka, poddany imprintingowi podczas hodowli

Wiktionary

Imprint – marka wydawnicza, pod którą wydawca publikuje określony rodzaj wydawnictw. Podmiot wydawniczy jako przedsiębiorca ma tylko jedną firmę (czyli nazwę, pod którą prowadzi działalność gospodarczą), jednak w celu rozróżnienia charakteru różnych publikacji może posługiwać się więcej niż jedną marką wydawniczą.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmprʲĩnt, AS: ĩmprʹĩnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impinting m.

czas. imprintingować

przym. imprintingowy

Wiktionary

# imprinter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. mechaniczne urządzenie służące do ręcznej akceptacji transakcji dokonywanych za pomocą wypukłych kart płatniczych;

Wiktionary

Imprinter – urządzenie służące do ręcznej akceptacji tłoczonych (embosowanych) kart bankowych. Zwane są również żelazkami bądź ręcznymi powielaczami. Obecnie prawie całkiem zastąpione przez nowocześniejsze urządzenia elektroniczne, wykorzystywane w sytuacjach awaryjnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wcześniej transakcje z użyciem kart wypukłych w przypadku braku łączności z bankiem były realizowane za pomocą tzw. imprintera (potocznie zwanego „żelazkiem”). Tworzył on odbicie karty, i na podstawie zdobytych w ten sposób danych sprzedawca otrzymywał później swoją należność. Dziś jednak imprintery zostały niemalże wycofane z użycia.

(1.1) Imprinter to maszynka zwana też potocznie żelazkiem, umożliwiająca odbicie wizerunku karty na specjalnym papierze.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. żelazko, pot. powielacz ręczny

Wiktionary

# imprinting

- imprinting (psychologia)
- imprinting (genetyka)

Wikipedia

# impro

potocznie: zabawa, spotkanie towarzyskie; inba, impreza, jubel, balanga, party

SJP.pl

Teatr improwizowany (znany także jako impro) – forma teatru, w którym aktorzy grają spontanicznie, bez scenariusza. Współczesny teatr improwizacyjny miał swój początek na zajęciach prowadzonych przez Violę Spolin (szkoła amerykańska) i Keitha Johnstone’a (szkoła angielska) w latach 50. XX wieku. Viola Spolin – autorka książki „Improvisation for the theatre” – stworzyła reżyserskie techniki pracy z aktorami, które pomagają rozwijać spontaniczność i bardziej koncentrować się na chwili obecnej. Tworząc ćwiczenia i gry improwizacyjne, chciała pomóc aktorom odblokować potencjał twórczej ekspresji i rozwinąć kreatywność. Techniki improwizacji stworzone przez Violę Spolin używane są obecnie przez reżyserów, aktorów teatralnych i filmowych, komików oraz pisarzy.

Wikipedia

# improduktywizm

poczucie niemocy twórczej

SJP.pl

# impromptu

[czytaj: ęprąpti]
1. utwór dramatyczny o charakterze rewii, komedio-balet wystawiany z muzyką na scenie dworskiej;
2. utwór improwizowany, powstały bez przygotowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. utwór muzyczny składający się z trzech części o nastroju lirycznym i improwizacyjnym

Wiktionary

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ĩmˈprɔ̃mptu, AS: ĩmprõmptu

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. improwizować, zaimprowizować

Wiktionary

# improperia

Improperia (łac. skargi, wyrzuty, narzekania) – antyfony śpiewane podczas liturgii Wielkiego Piątku we wszystkich historycznych kościołach chrześcijańskich, m.in. katolickim i luterańskim. W Kościele katolickim wykonywane są podczas Adoracji Krzyża w Wielki Piątek.

Wikipedia

# improwizacja

1. spontaniczne działanie bez przygotowanego z góry planu;
2. efekt takiego działania;
3. tworzenie utworu muzycznego, wiersza lub przemowy ad hoc, bez przygotowania;
4. utwór powstały w ten sposób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) komponowanie muzyki, pisanie utworów, wygłaszanie przemówień pod wpływem chwili i bez przygotowania

(1.2) wynik działania będącego improwizacją (1.1)

(1.3) działanie pod wpływem chwili, nieprzygotowane zawczasu

Wiktionary

- improwizacja (literatura)
- improwizacja (muzyka)
- improwizacja (taniec)
- improwizacja (teatr)
- Wielka improwizacja

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. improwizować ndk., zaimprowizować dk.

Wiktionary

# improwizacyjność

→ improwizacyjny

SJP.pl

#### Patrz:

improwizacyjny

# improwizacyjny

dotyczący improwizacji

SJP.pl

# improwizator

autor improwizacji, wykonujący coś (np. utwór muzyczny) bez przygotowania

SJP.pl

# improwizatorka

autorka improwizacji, wykonująca coś (np. utwór muzyczny) bez przygotowania

SJP.pl

# improwizatorski

→ improwizacja

SJP.pl

#### Patrz:

improwizacja

# improwizować

wykonywać coś, działać bez przygotowania

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaimprowizować)

(1.1) prezentować, wykonywać coś bez przygotowania

(1.2) przen. wykonywać z jakichkolwiek dostępnych materiałów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Świetnie improwizujesz, uczyłeś się tego w szkole muzycznej?

(1.2) Franek poszedł do kuchni i z resztek improwizuje nam jakieś jedzenie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. improwizacja ż., improwizator mos., improwizatorka ż., improwizowanie n., zaimprowizowanie n., impromptu n.

przym. improwizacyjny, improwizatorski

czas. zaimprowizować

przysł. improwizacyjnie, impromptu

Wiktionary

#### Synonimy:

(1) robić / działać ad hoc / doraźnie / naprędce

Wiktionary

# improwizowany

wykonywać coś, działać bez przygotowania

SJP.pl

# imprymować

czasownik

(1.1) stpol. drukować

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmprɨ̃ˈmɔvat͡ɕ, AS: ĩmprỹmovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imprymowanie n.

Wiktionary

# imprymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|imprymować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. imprymować ndk.

Wiktionary

# impuls

1. coś, co pobudza, zachęca do działania; bodziec;
2. krótkotrwały stan czynny przewodzony wzdłuż włókna mięśniowego lub nerwowego;
3. przebieg zmian wielkości fizycznej (np. napięcia elektrycznego) różniącej się od zera (lub wartości stałej) w ciągu bardzo krótkiego czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. krótki stan przewodzony poprzez włókno mięśniowe albo nerwowe

(1.2) fiz. zmiana wielkości trwająca w bardzo krótkim czasie

(1.3) przen. podnieta, pobudka do działania

(1.4) telekom. jednostka naliczania połączenia głosowego

Wiktionary

- Impuls – w teorii sygnałów
- Impuls nerwowy – przekazywanie informacji od receptora przez układ nerwowy do efektora
- Impuls telefoniczny – potoczna nazwa jednostki taryfikacyjnej
- Newag Impuls – pociąg produkowany przez polską firmę Newag
- Impuls 5 – informatyczny system wspomagający zarządzanie
- Impuls falowy – krótkotrwała fala biegnąca
- Impuls elektromagnetyczny – powstawanie i rozprzestrzenianie się promieniowania elektromagnetycznego
- Piorunowy impuls elektromagnetyczny – elektromagnetyczne skutki prądu piorunowego
- Impuls świetlny wybuchu jądrowego
- Impuls właściwy – parametr silnika rakietowego w napędzie statków kosmicznych
- Impuls – w jeździectwie
- Oficyna Wydawnicza Impuls – wydawnictwo książkowe
- Impuls – zespół grający muzykę disco polo
- Radio Impuls (ujednoznacznienie)
- Impuls Arena – stadion piłkarski w Augsburgu, w Niemczech
- Impuls Kamieniec Podolski – ukraiński klub piłkarski z siedzibą w Kamieńcu Podolskim, w obwodzie chmielnickim
- Impuls Diliżan – ormiański klub piłkarski z siedzibą w mieście Diliżan
- Impulsowy tryb wybierania numeru telefonicznego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nimfomania połączona z poszukiwaniem nowych partnerów i podejmowaniem współżycia w każdej, nawet nie sprzyjającej temu okoliczności, bywa wyrazem zakłócenia kontroli impulsów.

(1.2) Szybkość może być sterowana poprzez modulację szerokości impulsów (MSI).

(1.3) Husytyzm dał impuls późniejszej Reformacji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩmpuls, AS: ĩmpuls

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impulsywność ż., impulsowanie n.

czas. impulsować

przym. impulsowy, impulsywny

przysł. impulsywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) bodziec, zachęta

Wiktionary

# impulsacja

w fizjologii: wysyłanie impulsów nerwowych

SJP.pl

# impulsograf

urządzenie zapisujące przebieg impulsów elektrycznych

SJP.pl

# impulsowy

1. → impuls;
2. lody impulsowe - lody kupowane pod wpływem impulsu (nagłej i spontanicznej chęci zrobienia czegoś) i najczęściej zjadane od razu, np. rożki, wafle, lody na patyku

SJP.pl

# impulsywnie

przysłówek

(1.1) w sposób impulsywny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie reaguj impulsywnie, użyj zdrowego rozsądku!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impuls m., impulsywność ż.

przym. impulsywny

Wiktionary

# impulsywniej

stopień wyższy od przysłówka: impulsywnie

SJP.pl

# impulsywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: impulsywny

SJP.pl

# impulsywność

popędliwość, emocjonalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest impulsywne; cecha tych, którzy są impulsywni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impuls mrz.

przym. impulsywny

przysł. impulsywnie

Wiktionary

# impulsywny

1.
a) działający pod wpływem bodźca, bez większego namysłu, reagujący natychmiast; popędliwy, porywczy, gwałtowny;
b) świadczący o takich cechach, np. impulsywna odpowiedź; popędliwy, porywczy, gwałtowny;
2. zachodzący pod wpływem chwili, impulsu; odruchowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który szybko i wyraziście reaguje na bodźce; taki, który jest porywczy

(1.2) taki, który jest wynikiem działania impulsu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mężczyźni urodzeni pod znakiem Barana są uparci i impulsywni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpulˈsɨvnɨ, AS: ĩmpulsyvny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. impuls m., impulsywność ż.

przysł. impulsywnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pobudliwy, nieopanowany, spontaniczny, porywczy

Wiktionary

# imputacja

przypisanie komuś złych intencji; posądzenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posądzenie, przypisanie komuś złych intencji

(1.2) mat. uzupełnienie brakujących danych przez wartości sztucznie skonstruowane, np. przez średnią danej zmiennej, w celu zastosowania metod statystycznych wymagających pełnych danych;

Wiktionary

Imputacja – sztuczne wstawienie pewnych wartości do tabeli danych. Na ogół imputacja jest wykonywana w celu usunięcia tzw. braków danych, czyli wartości nieznanych. Wiele metod statystycznych nie akceptuje bowiem obserwacji z brakami danych.

Istnieje wiele różnych metod uzupełniania braków danych (ang. missing data imputation), najprostszą jest zastąpienie braków danych średnią ze wszystkich wartości danej zmiennej w próbce.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpuˈtat͡sʲja, AS: ĩmputacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. imputować ndk.

rzecz. imputowanie n.

Wiktionary

# imputować

przypisywać komuś złe intencje; obmawiać

SJP.pl

czasownik

(1.1) przypisywać komuś coś (zwykle coś ujemnego), dopatrywać się w czyimś postępowaniu złych intencji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szef imputował mu niesumienność.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmpuˈtɔvat͡ɕ, AS: ĩmputovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. imputowanie n., imputacja

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) posądzać

Wiktionary

# imputowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|imputować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩmputɔˈvãɲɛ, AS: ĩmputovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. imputować ndk.

rzecz. imputacja

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) imputacja

Wiktionary

# imre

węgierskie imię męskie

SJP.pl

Emeryk, Amalaryk, Amalryk – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się ze starogermańskiego imienia Amalaryk, oznaczającego „władca Amalów” (Amalowie według gockiej legendy to ród królewski pochodzenia boskiego). Człon amal może także oznaczać „gorliwy” lub „dzielny, aktywny”. Emeryk może wywodzić się również z saksońskiego Emmerich, oznaczającego „zawsze bogaty”.

Wikipedia

# in

jin, yin;
1. w chińskiej filozofii klasycznej: żeński, negatywny pierwiastek w przyrodzie, przeciwieństwo jang (yang);
2. zawierający ten pierwiastek (np. produkty in)

SJP.pl

- in – symbol jednostki długości cal (ang. inch)
- In – symbol chemiczny pierwiastka ind
- IN – oznaczenie odnoszące się do Indii , zgodnie z następującymi standardami:
  - 2-literowy kod państwa, zgodny ze standardem ISO 3166-1 alpha-2
  - 2-literowy kod państwa, zgodny ze standardem GOST 7.67
  - kod państwa, zgodny z oznaczeniami używanymi przez Światową Organizację Meteorologiczną (ang. WMO - World Meteorological Organization)
  - kod państwa, zgodny z FIPS (ang. Federal Information Processing Standard)

  Wikipedia

# in-jang

1. w filozofii konfucjańskiej i taoizmie: idea uzupełniania się, harmonii przeciwstawnych pierwiastków: męskiego i żeńskiego, pozytywnego i negatywnego;
2. graficzny symbol tej harmonii, dwie figury w kontrastowych kolorach (zwykle czarnym i białym) uzupełniające się do kształtu pełnego koła

SJP.pl

# in.

skrót od: inaczej, inny

SJP.pl

# ina

rzeka w Polsce, prawy dopływ Odry

SJP.pl

Ina (niem. Ihna) – rzeka, prawy dopływ Odry o długości 126 km w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim. Powierzchnia dorzecza obejmuje obszar 2151 km². Ina płynie przez Pobrzeże Szczecińskie, Pojezierze Zachodniopomorskie i na krótkim odcinku źródłowym Pojezierze Południowopomorskie.

Miasta nad Iną: Goleniów, Recz, Stargard.

Wikipedia

# inacyć

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przekręcać

Wiktionary

# inaczej

1. w inny sposób, innymi słowy;
2. w przeciwny sposób

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) w inny sposób, nie tak jak jest; odwrotnie, odmiennie

(1.2) w innym przypadku

Wiktionary

- Inaczej – grupa literacka działająca w Krakowie w latach 1945–1946
- Inaczej – wychodzący w latach 1990–2002 miesięcznik środowisk LGBT

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Koniom i zakochanym inaczej pachnie siano.

(1.2) Weź się wreszcie do roboty, bo inaczej nigdy tego nie skończysz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩˈnat͡ʃɛj, AS: ĩnačei ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. inność ż., przeinaczanie n., przeinaczenie n.

czas. przeinaczać ndk., przeinaczyć dk.

przym. inny

zaim. inny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przeciwnie, odwrotnie, odmiennie, przest. inak

Wiktionary

# inadaptabilność

brak zdolności przystosowania się organizmów do zmiany warunków otoczenia

SJP.pl

# inadekwatny

przymiotnik

(1.1) książk. nieadekwatny

Wiktionary

# inakszy

przymiotnik

(1.1) stpol. współcz. także gw-pl|Bukowina. inny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩˈnakʃɨ, AS: ĩnakšy

Wiktionary

# inaktywacja

w odniesieniu do fermentów, surowic, antybiotyków itp. substancji: utrata aktywności, określonych właściwości czynnych (np. bakteriobójczych), zanik lub zahamowanie zdolności do reakcji chemicznych; neutralizacja, inaktywowanie

SJP.pl

Inaktywator (łac. inactivus - "nieczynny") – dowolny czynnik chemiczny zmniejszający lub całkowicie wstrzymujący aktywność substancji chemicznej do określonej reakcji.

Wikipedia

# inaktywator

czynnik powodujący osłabienie działania czegoś, spowalniający lub powstrzymujący aktywność

SJP.pl

Inaktywator (łac. inactivus - "nieczynny") – dowolny czynnik chemiczny zmniejszający lub całkowicie wstrzymujący aktywność substancji chemicznej do określonej reakcji.

Wikipedia

# inana

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitsumer. bogini miłości, płodności, walki i planetaanety Wenus

Wiktionary

Isztar (sum. Inana, asyr. Issar) – w mitologii mezopotamskiej bogini wojny i miłości, z czasem główna i jedyna licząca się bogini panteonu mezopotamskiego; jej kult rozpowszechnił się szeroko na całym obszarze starożytnego Bliskiego Wschodu – w Syrii i Fenicji (Asztarte) oraz Anatolii (Szauszka); w Babilonii czczona głównie w Uruk w świątyni E-ana („Dom nieba”).

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) Inanna, Isztar

Wiktionary

# inari

1. jezioro w Finlandii;
2. bóstwo japońskiej religii shinto, bogini dobrobytu, urodzaju i pożywienia

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro na północy Finlandii

(1.2) geogr. miejscowość w fińskiej części Laponii

Wiktionary

- Inari – bóstwo shintō
- Inari – miejscowość w Finlandii
- Inari – gmina w Finlandii
- Inari – jezioro w Finlandii
- język inari – jeden z języków lapońskich
- Inari – rodzaj sushi
- Inari – fikcyjna postać z mangi i anime Naruto

Wikipedia

# inauguracja

1. uroczyste rozpoczęcie, otwarcie czegoś;
2. dawniej uroczyste wprowadzenie osoby na wysoki urząd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podn. uroczyste rozpoczęcie lub otwarcie czegoś (np. działalności, przedsięwzięcia)

(1.2) zwł. daw. uroczystość mianowania kogoś na wysokie stanowisko (np. koronacja)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wróciłem z inauguracji roku szkolnego pierwszoklasistów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩnawɡuˈrat͡sʲja, AS: ĩnau̯guracʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. inaugurować, zainaugurować

przym. inauguracyjny, inauguralny

Wiktionary

# inauguracyjny

dotyczący inauguracji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z inauguracją, dotyczący inauguracji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Parlament odbył swoją sesję inauguracyjną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. inauguracja ż., inaugurowanie n.

czas. inaugurować ndk., zainaugurować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wstępny

Wiktionary

# inaugurować

dokonywać lub dokonać inauguracji

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zainaugurować)

(1.1) dokonywać inauguracji; rozpoczynać uroczyście

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. inauguracja ż., inauguracyjność ż., inauguralność ż., inaugurowanie n.

przym. inauguracyjny, inauguralny

czas. zainaugurować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rozpoczynać, wprowadzać, zaczynać

Wiktionary

# inba

potocznie:
1. zabawa, spotkanie towarzyskie; impra, impreza, jubel, balanga, party;
2. negatywne wydarzenie, np. kłótnia, afera, zamieszki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. impreza

(1.2) slang. zdarzenie wywołujące zazwyczaj negatywne emocje; kłótnia, awantura

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szesnastolatka bez słowa pojechała na kilkudniową inbę w Stargardzie, pewnie jeszcze w ten sposób umalowana i podobnie ubrana.

(1.2) W internecie, szczególnie w mediach społecznościowych, inba jest odpowiednikiem ogniska zarazy.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) gównoburza, meksyk, sajgon

Wiktionary

# inbred

inbredowanie, chów wsobny, chów krewniaczy;
1. w hodowli roślin obcopylnych (np. kukurydzy): kilkuletnie zapylanie roślin ich własnym pyłkiem;
2. w hodowli zwierząt: kojarzenie do rozrodu zwierząt spokrewnionych; incest

SJP.pl

Kojarzenie krewniacze, chów wsobny, inbredowanie – kojarzenie zwierząt spokrewnionych przez wspólnych przodków. Jest to jedna z metod hodowlanych, powodująca wzrost homozygotyczności potomstwa oraz wyodrębnienie się genetycznie zróżnicowanych linii hodowlanych. Zmniejsza się zmienność genetyczna, może nastąpić uzewnętrznienie się cennych kombinacji genowych w populacji i ich utrwalenie wśród potomstwa. Do negatywnych następstw należy częste ujawnianie się recesywnych genów letalnych.

Wikipedia

# inbredowanie

inbred, chów wsobny, chów krewniaczy;
1. w hodowli roślin obcopylnych (np. kukurydzy): kilkuletnie zapylanie roślin ich własnym pyłkiem;
2. w hodowli zwierząt: kojarzenie do rozrodu zwierząt spokrewnionych; incest

SJP.pl

Kojarzenie krewniacze, chów wsobny, inbredowanie – kojarzenie zwierząt spokrewnionych przez wspólnych przodków. Jest to jedna z metod hodowlanych, powodująca wzrost homozygotyczności potomstwa oraz wyodrębnienie się genetycznie zróżnicowanych linii hodowlanych. Zmniejsza się zmienność genetyczna, może nastąpić uzewnętrznienie się cennych kombinacji genowych w populacji i ich utrwalenie wśród potomstwa. Do negatywnych następstw należy częste ujawnianie się recesywnych genów letalnych.

Wikipedia

# inbredowy

→ inbred

SJP.pl

#### Patrz:

inbred

# inbus

rodzaj wkrętaka o przekroju sześciokąta foremnego; klucz ampulowy, klucz imbusowy, klucz inbusowy, imbus

SJP.pl

Klucz imbusowy, imbus (pierwotnie: klucz inbusowy, inbus; rzadziej: klucz ampulowy) – klucz trzpieniowy o przekroju sześciokąta foremnego. Ma on postać pręta wygiętego w kształt litery L (rzadziej Z) lub stanowi wymienną końcówkę (tzw. bit) do wkrętaków ręcznych i automatycznych.

Wikipedia

# inbusowy

klucz inbusowy - rodzaj wkrętaka o przekroju sześciokąta foremnego; klucz ampulowy, klucz imbusowy, imbus, inbus

SJP.pl

# inc

skrót od: in nomine Christi (z łaciny: w imię Chrystusa); I.N.C.

SJP.pl

# inc.

skrót od: incorporated - spółka akcyjna; SA

SJP.pl

skrót

(1.1) = incipit

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biblioteka PAN w Karakowie (…) przechowuje rękopis (…) wiersza Teofila Lenartowicza do Marii Bolewskiej (inc.: „A witajże mi Ty, Marya Kochana…”).

Wiktionary

# inca

[czytaj: inka] samochód typu Seat Inca

SJP.pl

Inca – gmina w Hiszpanii, w prowincji Baleary, we wspólnocie autonomicznej Balearów, o powierzchni 58,34 km². W 2011 roku gmina liczyła 30 066 mieszkańców.

Wikipedia

# incalcando

określenie wykonawcze: przyspieszając; incalzando

SJP.pl

# incalzando

określenie wykonawcze: przyspieszając; incalcando

SJP.pl

# incel

osoba uważająca, że nie może znaleźć partnera, wejść w związek lub uprawiać seksu ze względu na czynniki zewnętrzne, które jej to uniemożliwiają

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. mężczyzna, który pomimo chęci nie jest w stanie nawiązywać relacji seksualnych z kobietami;

Wiktionary

Incel (od zbitki angielskich wyrazów involuntary celibacy, mimowolny celibat, lub involuntarily celibate, żyjący w mimowolnym celibacie) – członek internetowej subkultury ludzi, którzy definiują samych siebie jako osoby niezdolne do znalezienia romantycznego lub seksualnego partnera pomimo chęci.Nikt bedacy incelem nie chce nim być i naprawdę cierpią z powodu incelizmu Dyskusje na incelskich forach często charakteryzują się żalem i nienawiścią, mizoginią i często dotyczą ideologii blackpillu, mizantropią, niską samooceną i obrzydzeniem samym sobą, rasizmem. Amerykańskie Southern Poverty Law Center SPLC opisuje subkulturę jako część internetowego ekosystemu męskiej supremacji i zalicza ją na swoją listę grup nienawiści. Szacunki odnośnie do liczby inceli są różne i najczęściej szacuje się, że osób utożsamiających się z tą subkulturą jest od tysięcy do około setek tysięcy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Incel nie potrafi zbliżyć się do kobiety, więc zaczyna jej nienawidzić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. incelizm

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1) Chad / chad

hiperonimy.

(1.1) przegryw

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. incelizm

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|incel. < etym|ang|involuntary|celibate. → niechciany celibat

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) incel

* włoski: (1.1) incel m.

źródła.

== incel (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-incel.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) incel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# incelski

→ incel

SJP.pl

#### Patrz:

incel

# incentive

[czytaj: inSENtiw] wycieczka będąca nagrodą dla dobrych pracowników danej firmy lub dla osób z nią współpracujących; wyjazd motywacyjny, incentive tour

SJP.pl

# incest

1. obcowanie płciowe z osobą blisko spokrewnioną; kazirodztwo;
2. w hodowli zwierząt: kojarzenie do rozrodu zwierząt spokrewnionych; inbred, inbredowanie, chów wsobny, chów krewniaczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. obcowanie płciowe z kimś blisko spokrewnionym

(1.2) zootechn. rozród zwierząt hodowlanych pochodzących z tej samej grupy

Wiktionary

Kazirodztwo – zachowanie seksualne w stosunku do osoby blisko spokrewnionej, ale także osób spowinowaconych, np. poprzez adopcję czy małżeństwo krewnego. W wielu kulturach kazirodztwo pozostaje tematem tabu i postrzegane jako jednoznacznie złe – co uzasadnia się zwiększonym ryzykiem wystąpienia u potomstwa wad wrodzonych, niepełnosprawności fizycznej i intelektualnej oraz przedwczesnej śmierci. Jest ono tym większe, im wyższy jest stopień pokrewieństwa genetycznego rodziców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈĩnt͡sɛst, AS: ĩncest

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kazirodztwo

(1.2) chów wsobny, inbred, kojarzenie krewniacze

Wiktionary

# inchoativum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gram. zob. inchoatiwum.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Z postaci zauważył inchoativa np. siwieję, chudnę oraz frequentativa np. siadam.

Wiktionary

# inchoatiwum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gram. czasownik oznaczający początek pewnego procesu lub czynności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prefiks ten jest najczęściej wykorzystywany we współczesnym języku ogólnym do tworzenia inchoatiwów, choć także informuje o osiągnięciu kresu realizacyjnego akcji w innych formacjach słowotwórczych […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. inchoatywność ż.

przym. inchoatywny

Wiktionary

# inchoatywny

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. oznaczający początek pewnego procesu lub czynności

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prefiks za- wyspecjalizował się w funkcji inchoatywnej, choć w staropolszczyźnie i we współczesnym języku ogólnym jest także wykorzystywany do tworzenia formacji słowotwórczych, w których informuje o osiągnięciu kresu realizacyjnego akcji.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. inchoatiwum n., inchoatywność ż.

Wiktionary

# incipit

początkowe słowa tekstu, pełniące niekiedy rolę jego tytułu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) słowa rozpoczynające coś, np. piosenkę, wiersz itp., stosowane zwykle wtedy, gdy brak tytułu utworu

Wiktionary

Incipit (łac. zaczyna się, od incipere – zaczynać) – określenie na formułkę umieszczaną często na początku średniowiecznych rękopisów, która zawierała imię autora i tytuł dzieła. Często formułka ta zaczynała się właśnie od samego słowa incipit (skąd jej nazwa). Podobne formułki umieszczano także na początkach poszczególnych części dzieła, takich jak księga czy rozdział. Formułki te mogły też wyróżniać się z tekstu barwą lub formą graficzną.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) skrót inc.

Wiktionary

# incitatus

Incitatus (łac. szybki, galopujący) − ulubiony koń wyścigowy cesarza Kaliguli.

O życiu Incitatusa na dworze Kaliguli pisze Swetoniusz w swoich Żywotach Cezarów. Według niego Incitatus jako koń wyścigowy miał prawo do spokoju i odpoczynku. Nad tym, by w noc przed wyścigami nikt mu nie przeszkadzał, czuwali pretorianie uciszając nocne hałasy. Poza tym rumak miał mieszkać w marmurowej stajni, chodzić okryty purpurą i w uprzęży ozdobionej drogimi kamieniami, jadać ze żłobu z kości słoniowej. W końcu koń dostał umeblowany dom i służbę, żeby zaproszeni w jego imieniu goście mogli wygodniej ucztować.

Wikipedia

# inclusive

[czytaj: inKLUs-iwe] z łaciny: włącznie

SJP.pl

# incognito

[czytaj: inKOgnito]
1. ukrywając swoje nazwisko; skrycie, tajnie, nieoficjalnie;
2. zatajenie swojej tożsamości, nieujawnianie się

SJP.pl

Incognito (z łac. incognitus – nieznany) – określenie wyrażające sytuację, kiedy osoba, grupa osób lub jakikolwiek inny podmiot występuje, nie ujawniając swojej tożsamości, bądź z tożsamością zatajoną, nie dając się przy tym rozpoznać.

Wikipedia

# incominciando

określenie wykonawcze: rozpoczynając, zaczynając

SJP.pl

# incommunicado

[czytaj: inkomunikado] bez możliwości porozumienia się z kimkolwiek, w izolatce, w odosobnieniu; incomunicado

SJP.pl

# incompatibilia

[czytaj: inkompatibilia] incompatibilitas, inkompatibilia; z łaciny:
1. rzeczy nieprzystające do siebie, nie dające się połączyć, pogodzić;
2. w dawnej Polsce: zakaz łącznego sprawowania niektórych urzędów;
3. zakaz łączenia mandatu poselskiego z niektórymi funkcjami publicznymi lub zawodowymi

SJP.pl

Incompatibilitas (łac. niepołączalność) – zasada niełączenia określonych funkcji publicznych. Zasada ta odnosi się zarówno do funkcji pełnionych w administracji rządowej, jak i samorządowej.

Wikipedia

# incompatibilitas

[czytaj: inkopatiBIlitas] incompatibilia, inkompatibilia; z łaciny:
1. rzeczy nieprzystające do siebie, nie dające się połączyć, pogodzić;
2. w dawnej Polsce: zakaz łącznego sprawowania niektórych urzędów;
3. zakaz łączenia mandatu poselskiego z niektórymi funkcjami publicznymi lub zawodowymi

SJP.pl

Incompatibilitas (łac. niepołączalność) – zasada niełączenia określonych funkcji publicznych. Zasada ta odnosi się zarówno do funkcji pełnionych w administracji rządowej, jak i samorządowej.

Wikipedia

# incomunicado

[czytaj: inkomunikado] bez możliwości porozumienia się z kimkolwiek, w izolatce, w odosobnieniu; incommunicado

SJP.pl

# inconel

stop niklu, chromu i żelaza, o zawartości niklu 45-65%

SJP.pl

# incoterms

[czytaj: inkoterms] skrót od: International Commercial Terms - Międzynarodowe Reguły Handlu

SJP.pl

Incoterms (ang. International Commercial Terms – międzynarodowe formuły handlowe) – zbiór formuł handlowych, określających warunki sprzedaży, których stosowanie jest szeroko przyjęte na całym świecie. Reguły te dzielą koszty i odpowiedzialność pomiędzy nabywcę i sprzedawcę oraz odzwierciedlają rodzaj uzgodnionego transportu. Incoterms odnoszą się do Konwencji ONZ dotyczącej Kontraktów dla Międzynarodowej Sprzedaży Dóbr. Zostały opublikowane w 1936 roku i wielokrotnie je nowelizowano. Ostatnią wydaną wersją jest Incoterms 2020.

Wikipedia

# incrementum

[czytaj: inkrementum] podniesienie znaczenia tematu poprzez zastosowanie odpowiednich środków stylistycznych

SJP.pl

# incroyable

[czytaj: ękrłaJABL] niesłychane, niemożliwe, niewiarygodne (jako wykrzyknik)

SJP.pl

# incubus

[czytaj: inkubus] zły demon objawiający się pod postacią przystojnego, uwodzicielskiego mężczyzny, zniewalający kobiety podczas snu; inkub, inkubus

SJP.pl

Incubus – amerykański zespół rockowy. Powstał w 1991 roku w Calabasas w stanie Kalifornia.

Wikipedia

# incydencik

zdrobnienie od: incydent

SJP.pl

# incydencja

w geometrii: właściwość określonych wzajemnych relacji między odpowiednimi figurami

SJP.pl

Incydencja – własność wzajemnych relacji między pewnymi obiektami.

Wikipedia

# incydent

1. niespodziewane, nieprzyjemne w skutkach wydarzenie;
2. mało ważne zdarzenie; epizod

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nagłe, krótkotrwałe, nieoczekiwane, zwykle nieprzyjemne w skutkach wydarzenie

Wiktionary

- Incydent (oryg. tytuł The Incident) – film amerykański z 1967 roku
- Incydent (oryg. tytuł Breakdown) – film amerykański z 1997 roku
- Incydent (oryg. tytuł San suk si gin) – film hongkoński z 2009 roku
- Incydent – film polski z 2009 roku
- Incydent – polska gra przygodowa z 1993 roku
- Incydent (oryg. tytuł The Slap) – amerykański serial telewizyjny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Incydent graniczny był przyczyną zerwania stosunków dyplomatycznych między tymi dwoma krajami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈt͡sɨdɛ̃nt, AS: ĩncydẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. incydentalność ż.

przym. incydentalny

przysł. incydentalnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) epizod, zajście

Wiktionary

# incydentalność

→ incydentalny

SJP.pl

#### Patrz:

incydentalny

# incydentalny

1. o małym znaczeniu lub zdarzający się bardzo rzadko; marginalny, sporadyczny;
2. mający znaczenie uboczne w sporze sądowym; wypadkowy (dawniej)

SJP.pl

# incydentny

w teorii grafów: będący w relacji z danym obiektem

SJP.pl

# incystacja

zdolność większości pierwotniaków do tworzenia cyst przetrwalnikowych

SJP.pl

# incytacja

pobudzenie, wzbudzenie; pobudzanie, wzbudzanie

SJP.pl

# incytator

Incytator – w instrumencie muzycznym siła pobudzająca wibrator do drgań. Może być nią specjalny przyrząd, ruch powietrza lub część ciała człowieka, np. smyczek skrzypiec, pałki perkusyjne, usta muzyka.

Instrumenty dzielą się na podgrupy ze względu na rodzaj incytatora.

Wikipedia

# incyzja

w medycynie: przecięcie ciała

SJP.pl

# inczchon

miasto w Korei Południowej

SJP.pl

# inczchoński

→ Inczchon

SJP.pl

#### Patrz:

Inczchon

# inczoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Inczonem, dotyczący Inczonu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Inczon mrz.

Wiktionary

# inczuan

miasto w Chinach; Yinczuan

SJP.pl

Yinchuan (chiń. 银川; pinyin Yínchuān) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północnych Chinach, ośrodek administracyjny regionu autonomicznego Ningxia, w dolinie rzeki Huang He. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 492 741. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 953 832 mieszkańców. Ośrodek przemysłu maszynowego, elektrotechnicznego, petrochemicznego, hutniczego, gumowego, cukrowniczego i włókienniczego.

Wikipedia

# ind

pierwiastek chemiczny o symbolu In

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

(1.2) geol. pierwszy, starszy wiek wczesnego triasu, trwający 251 – 249,7 milionów lat temu;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma ind?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnt, AS: ĩnt

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. indowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. In

Wiktionary

# ind.

skrót od: indyjski, indikatiwus, indicativus (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# indagacja

wypytywanie, dopytywanie się; badanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wypytywanie kogoś o coś, dopytywanie się, badanie (zwykle w liczbie mnogiej)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na indagacje eks-oficera odpowiadał półgębkiem, niechętnie i, co było najdziwniejsze, zgryźliwie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndaˈɡat͡sʲja, AS: ĩndagacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indagowanie, indagator, indagatorka

przym. indagacyjny

czas. indagować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) indagowanie

Wiktionary

# indagacyjny

dotyczący indagacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. od indagacja

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndaɡaˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩndagacyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indagacja, indagowanie, indagator, indagatorka

czas. indagować

Wiktionary

# indagator

przestarzałe: osoba prowadząca śledztwo, indagująca kogoś o coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba prowadząca indagację, wypytująca kogoś o coś

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndaˈɡatɔr, AS: ĩndagator

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indagacja, indagowanie

:: fż. indagatorka

przym. indagacyjny

czas. indagować

Wiktionary

# indagatorka

przestarzałe: kobieta prowadząca śledztwo, indagująca kogoś o coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od rzeczownika indagator

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndaɡaˈtɔrka, AS: ĩndagatorka

Wiktionary

#### Powiązane:

forma męska indagator

rzecz. indagacja, indagowanie

przym. indagacyjny

czas. indagować

Wiktionary

# indagować

wypytywać kogoś, dopytywać się, badać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przy magistratach i zamkach bywały oddzielne izby lub wieże nazywane przez lud „męczarnią”, gdzie indagowano obwinionych przy pomocy tortur.

(1.1) Indagowany policjant, obrzucony gradem pytań przez otaczającą go grupkę dziennikarzy, próbował powoli odpowiedzieć na nie wszystkie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndaˈɡɔvat͡ɕ, AS: ĩndagovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indagacja, indagowanie, indagator, indagatorka

przym. indagacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pytać, wypytywać, dopytywać się

Wiktionary

# indagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|indagować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndaɡɔˈvãɲɛ, AS: ĩndagovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indagacja, indagator, indagatorka

przym. indagacyjny

czas. indagować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) indagacja

Wiktionary

# indagowany

wypytywać kogoś, dopytywać się, badać

SJP.pl

# indakaterol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek do stosowania wziewnie przy leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, będący agonistą receptora β2-adrenergicznego

Wiktionary

Indakaterol (łac. indacaterolum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny z grupy pirydyn podstawionych grupą karbonylową mający w swojej strukturze pierścień benzenowy. Lek o działaniu sympatykomimetycznym, o długim czasie działania, działający selektywnie na receptory adrenergiczne β2.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie znasz przeciwwskazania do stosowania indakaterolu?

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nazwa handlowa: Onbrez; wzór sumaryczny: C24H28N2O3

Wiktionary

# indantren

błękitny barwnik kadziowy, stosowany do barwienia bawełny, papieru oraz jako pigment do lakierów

SJP.pl

# indantron

błękitny barwnik stosowany do barwienia bawełny

SJP.pl

# indapamid

organiczny związek chemiczny, lek moczopędny z grupy sulfonamidów

SJP.pl

Indapamid (łac. Indapamidum) – organiczny związek chemiczny, lek moczopędny z grupy sulfonamidów hamujący resorpcję zwrotną elektrolitów.

Wikipedia

# indaur

miasto w Indiach

SJP.pl

# indaurski

→ Indaur

SJP.pl

#### Patrz:

Indaur

# indeciso

określenie wykonawcze: niezdecydowanie, z wahaniem

SJP.pl

# indeks

1. skorowidz
2. książeczka studenta
3. znak pomocniczy umieszczany przy jakiejś wielkości matematycznej itp.
4. w statystyce: liczba wyrażająca zmiany dotyczące danego zjawiska w określonym czasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uporządkowany spis, np. pojęć, terminów, nazwisk, przytoczonych lub omówionych w danej książce;

(1.2) urzędowa lista czegoś

(1.3) eduk. stud. książeczka studenta, w której pracownicy uczelni wyższej odnotowują wyniki egzaminów, zaliczenia, zaliczenie semestru itp.;

(1.4) stat. liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie

(1.5) ekon. bank. miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji

(1.6) druk. litera, liczba lub inny znak za pomocą którego rozróżnia się wyrażenia symboliczne, np. a1, a2, a3

(1.7) med. w stomatologii protetycznej: matryca do odtworzenia układu uzębienia

(1.8) inform. dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru

Wiktionary

- indeks – w składaniu tekstu pomocniczy spis terminów
- indeks dolny i górny – w typografii
- indeks – w tekście prawnym
- indeks podgrupy w grupie – w teorii grup
- indeks – w informatyce przesunięcie wskaźnika tablicy w celu pokazania na konkretny jej element
- indeks – w bazach danych struktura danych zwiększająca szybkość wykonywania niektórych operacji na tabeli
- indeks – w statystyce
- indeks – w teorii liczb
- indeks giełdowy – wartość obliczona na podstawie wyceny akcji wybranych spółek giełdowych
- indeks – dokument potwierdzający bycie studentem
- indeks – przestarzałe określenie drugiego palca ręki
- Indeks – film z 1977 w reżyserii Janusza Kijowskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.7) Matryca (indeks silikonowy) odwzorowuje całkowity kształt powierzchni językowej do linii kąta pomiędzy powierzchnią wargową a brzegiem siecznym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩndɛks, AS: ĩndeks

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indeksacja ż., indeksowanie n.

:: zdrobn. indeksik mrz.

czas. indeksować ndk., zaindeksować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. indeksacja ż., indeksowanie n.

:: zdrobn. indeksik mrz.

czas. indeksować ndk., zaindeksować dk.

frazeologia.

być na indeksie / znaleźć się na indeksie • umieścić na indeksie

etymologia. etym|łac|index. → spis, lista

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) list; (1.2) list; (1.4) index; (1.5) index; (1.8) index

* bułgarski: (1.1) индекс m. (indeks)

* duński: (1.1) indeks n./w.; (1.4) indeks n./w.; (1.5) indeks n./w.; (1.6) indeks n./w.

* niemiecki: (1.1) Verzeihnis n.; (1.3) Studienbuch n.; (1.4) Index m.; (1.5) Index m.; (1.8) Index m.

* rosyjski: (1.3) зачётная книжка ż. (začёtnaâ knižka), зачётка ż. (začёtka)

* słowacki: (1.1) index m.; (1.3) index m.

* włoski: (1.1) indice m.; (1.2) indice m., elenco m.; (1.3) libretto universitario m.; (1.4) indice m.

źródła.

== indeks (język sundajski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) indeks

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# indeksacja

podnoszenie płac, świadczeń socjalnych, stóp procentowych lub cen według wskaźnika inflacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. zmienianie ceny lub wysokości zobowiązania finansowego w zależności od wzrostu kosztów;

(1.2) inform. wprowadzanie opisów do bazy danych ułatwiających przeglądanie i uporządkowanie zbioru

Wiktionary

Indeksacja – system powiązania płac, cen lub stóp procentowych z określonym wskaźnikiem ekonomicznym (najczęściej inflacji bazowej). Zmiana wartości tego wskaźnika powoduje proporcjonalną zmianę płacy, ceny czy stopy procentowej.

Indeksację można również opisać jako przeliczenie wartości określonego parametru (np. płacy) w oparciu o wskaźnik pokazujący zmianę czynnika wpływającego na wartość tegoż parametru (np. inflacji).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W wyniku porozumień Okrągłego Stołu w lipcu 1989 wprowadzono ustawową indeksację płac równoważącą inflację.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indeks mrz., indeksowanie n.

Wiktionary

# indeksacyjny

dotyczący indeksacji

SJP.pl

# indeksik

zdrobnienie od: indeks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki indeks

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indeks mrz., indeksowanie n.

czas. indeksować ndk., zaindeksować dk.

Wiktionary

# indeksować

1. zmieniać wysokość ceny lub zobowiązań finansowych w powiązaniu ze wzrostem wysokości cen czegoś; wprowadzać indeksację;
2. dodawać opisy do bazy danych, ułatwiając przeszukiwanie i segregację zbioru; oznaczać, nadawać indeks

SJP.pl

# indeksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. zmienianie ceny lub wysokości zobowiązania finansowego w zależności od wzrostu kosztów

(1.2) inform. wprowadzanie opisów do bazy danych ułatwiających przeglądanie i uporządkowanie zbioru

Wiktionary

Indeksowanie (ang. indexing) – proces tworzenia i utrzymywania indeksu umożliwiającego skrócenie czasu dostępu do danych.

Stosowane jest np. w bazach danych (patrz indeks) i wyszukiwarkach internetowych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Pozwala na sprawdzenie statusu indeksowania witryny przez wyszukiwarkę Google oraz zoptymalizowanie widoczności strony.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indeks mrz., indeksacja ż., indeksik mrz.

czas. indeksować ndk., zaindeksować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) indeksacja

(1.2) indeksacja

Wiktionary

# indeksowy

związany z indeksem

SJP.pl

# indemnizacja

odszkodowanie, wynagrodzenie strat i szkód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. odszkodowanie

Wiktionary

# indemnizacyjny

przymiotnik od: indemnizacja

SJP.pl

# indemnizować

przestarzale: wypłacać odszkodowanie, rekompensować straty i szkody

SJP.pl

# inden

nienasycony węglowodór używany do wyrobu żywic lakierniczych

SJP.pl

Niemcy:

- Inden – gmina w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w powiecie Düren

Szwajcaria:

- Inden – gmina w kantonie Valais, w okręgu Leuk

Osoby:

- Ernst Inden – niemiecki malarz
- Rudolf Inden – niemiecki malarz

Inne:

- inden – chemiczny związek organiczny
- Inden – kopalnia odkrywkowa

Zobacz też:

- Inden/Altdorf

Wikipedia

# indenowy

związany z indenem

SJP.pl

# independenci

członek protestanckiej grupy religijnej stanowiącej odłam angielskiego kalwinizmu; kongregacjonalista, kongregacjonista

SJP.pl

# independencja

dawniej: niepodległość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. niepodległość, niezależność

Wiktionary

# independent

członek protestanckiej grupy religijnej stanowiącej odłam angielskiego kalwinizmu; kongregacjonalista, kongregacjonista

SJP.pl

Gminy w USA

- Independent (ang. Independent Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Barton
- Independent (ang. Independent Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Valley

Inne

- Independent – album amerykańskiej grupy thrashmetalowej Sacred Reich
- Vickers A1E1 Independent – brytyjski czołg wielowieżowy z okresu międzywojennego

Wikipedia

# independentyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. idea polityczna lub kierunek w ruchu społecznym, który dąży do uzyskania niepodległości przez dany region

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. independysta m., independystka ż.

Wiktionary

# indesit

produkt marki Indesit

SJP.pl

Indesit Company S.p. A. – włoskie przedsiębiorstwo, z siedzibą w Fabriano (AN), należące do głównych producentów elektrycznego sprzętu AGD w Europie.

Wikipedia

# indeterminacja

w statystyce: współczynnik indeterminacji - współczynnik określający jak bardzo prognozowane wartości odbiegają od wartości rzeczywistych; współczynnik rozbieżności

SJP.pl

# indeterministka

→ indeterminista

SJP.pl

#### Patrz:

indeterminista

# indeterministyczny

→ indeterminizm

SJP.pl

#### Patrz:

indeterminizm

# indeterminizm

w filozofii: pogląd, według którego przyczyna nie determinuje jednoznacznie skutku, dopuszczający działanie przypadku i wolnej woli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;

Wiktionary

Indeterminizm (łac. in – nie + determinare – określać) – zaprzeczenie determinizmu; koncepcja filozoficzna na gruncie przyrodniczym zakładająca, że związek między przyczyną a skutkiem w przyrodzie nie jest ścisły – dopuszcza istnienie przypadku i neguje możliwość przewidywania zjawisk późniejszych na podstawie wcześniejszych, ponieważ te same przyczyny niekoniecznie mają prowadzić do tych samych skutków.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) determinizm

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. determinacja ż., determinizm m., determinista ż., deterministka ż., deterministyczność ż., zdeterminowanie n., indeterminista m., indeterministka ż., indeterministyczność ż., determinowanie n.

czas. determinować ndk., zdeterminować dk.

przym. deterministyczny, indeterministyczny, zdeterminowany

przysł. derministycznie

frazeologia.

etymologia.

etym2|łac|in-|in-|determino|determinare. → nie- + określać

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) indeterminism

* białoruski: (1.1) індэтэрмінізм m.

* duński: (1.1) indeterminisme w.

* fiński: (1.1) indeterminismi

* francuski: (1.1) indéterminisme m.

* hiszpański: (1.1) indeterminismo m.

* kataloński: (1.1) indeterminisme m.

* koreański: (1.1) 비결정론 (pigyŏlchŏngnon)

* łaciński: (1.1) indeterminismus m.

* łotewski: (1.1) indeterminisms m.

* niderlandzki: (1.1) indeterminisme

* niemiecki: (1.1) Indeterminismus m.

* nowogrecki: (1.1) ιντετερμινισμός m.

* ormiański: (1.1) ինդետերմինիզմ (indeterminizm)

* portugalski: (1.1) indeterminismo m.

* rosyjski: (1.1) индетерминизм m.

* słowacki: (1.1) indeterminizmus m.

* szwedzki: (1.1) indeterminism w.

* ukraiński: (1.1) індетермінізм m.

* uzbecki: (1.1) indeterminizm

* węgierski: (1.1) indeterminizmus

* włoski: (1.1) indeterminismo m.

źródła.

== indeterminizm (język uzbecki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) filoz. indeterminizm

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. determinacja ż., determinizm m., determinista ż., deterministka ż., deterministyczność ż., zdeterminowanie n., indeterminista m., indeterministka ż., indeterministyczność ż., determinowanie n.

czas. determinować ndk., zdeterminować dk.

przym. deterministyczny, indeterministyczny, zdeterminowany

przysł. derministycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

(1.1) determinizm

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. determinacja ż., determinizm m., determinista ż., deterministka ż., deterministyczność ż., zdeterminowanie n., indeterminista m., indeterministka ż., indeterministyczność ż., determinowanie n.

czas. determinować ndk., zdeterminować dk.

przym. deterministyczny, indeterministyczny, zdeterminowany

przysł. derministycznie

frazeologia.

etymologia.

etym2|łac|in-|in-|determino|determinare. → nie- + określać

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) indeterminism

* białoruski: (1.1) індэтэрмінізм m.

* duński: (1.1) indeterminisme w.

* fiński: (1.1) indeterminismi

* francuski: (1.1) indéterminisme m.

* hiszpański: (1.1) indeterminismo m.

* kataloński: (1.1) indeterminisme m.

* koreański: (1.1) 비결정론 (pigyŏlchŏngnon)

* łaciński: (1.1) indeterminismus m.

* łotewski: (1.1) indeterminisms m.

* niderlandzki: (1.1) indeterminisme

* niemiecki: (1.1) Indeterminismus m.

* nowogrecki: (1.1) ιντετερμινισμός m.

* ormiański: (1.1) ինդետերմինիզմ (indeterminizm)

* portugalski: (1.1) indeterminismo m.

* rosyjski: (1.1) индетерминизм m.

* słowacki: (1.1) indeterminizmus m.

* szwedzki: (1.1) indeterminism w.

* ukraiński: (1.1) індетермінізм m.

* uzbecki: (1.1) indeterminizm

* węgierski: (1.1) indeterminizmus

* włoski: (1.1) indeterminismo m.

źródła.

== indeterminizm (język uzbecki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) filoz. indeterminizm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# india

przestarzałe: Indie

SJP.pl

India – imię żeńskie, wywodzące się od nazwy kraju (Indie) i pośrednio od nazwy rzeki Indus. Ma negatywną opinię Rady Języka Polskiego.

Wikipedia

# indian

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. jedna z ras hodowlanych gołębi ozdobnych;

(1.2) mot. motocykl amerykański marki produkowanej przez Indian Motorcycle Manufacturing Company;

Wiktionary

Indian – amerykańska marka motocykli.

The Indian Motorcycle Manufacturing Company był najstarszym amerykańskim producentem motocykli i pierwszym ich seryjnym producentem, założonym jako Hendee Manufacturing Company. Założycielami byli: kolarz George M. Hendee i mechanik Carl Oscar Hedstrom.Przedsiębiorstwo powstało w 1901 w Springfield w stanie Massachusetts, dwa lata przed bardziej znaną wytwórnią Harley Davidson Motor Company. Indian jest jedną z legendarnych i kultowych amerykańskich marek dzięki innowacyjnym rozwiązaniom technicznym i wieloletniej dominacji w wyścigach.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== indian (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) hinduski, indyjski

(1.2) indiański

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩndʲjãn, AS: ĩndʹi ̯ãn

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== indian (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) hinduski, indyjski

(1.2) indiański

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# indiań.

skrót od: indiański

SJP.pl

# indiana

stan w USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis;

Wiktionary

Indiana (wymowa:/ɪndiˈænə/) – stan w Stanach Zjednoczonych, w regionie Midwest, w Krainie Wielkich Jezior.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Indiana Dunes NL walczy się z nią ścinając i paląc pędy, zanim zdążą przekwitnąć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjãna, AS: ĩndʹi ̯ãna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Hindustan mrz., Hindus mos., Indianin m., Indianka ż.

Wiktionary

# indianapolis

miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Indianapolis – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica i największe miasto stanu Indiana, siedziba hrabstwa Marion, nad rzeką White.

Wikipedia

# indianiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. Indianin

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indianistyka ż., indianista m., Indianin m., Indianiec m., Indianka ż.

przym. indiański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. Indianin; książk. czerwonoskóry

Wiktionary

# indianin

rdzenny mieszkaniec Ameryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) czerwonoskóry, rdzenny mieszkaniec obu Ameryk, zaliczany do rasy żółtej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Stwierdzenie to ma szczególne znaczenie w Brazylii, gdzie żyją duże skupiska Indian zaangażowanych w obronę puszczy amazońskiej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjä̃ɲĩn, AS: ĩndʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indie nmos., indianiec m.

:: fż. Indianka ż.

przym. indiański

przysł. indiańsko

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) książk. czerwonoskóry; pogard. indianiec; gw-pl|Górny Śląsk|Indianer.

(2.1) skr. Ind

Wiktionary

# indianista

- indianista – miłośnik lub badacz Indian
- indianista – badacz Indii

Zob. też:

- indianistyka
- indologia

Wikipedia

# indianistka

→ indianista

SJP.pl

#### Patrz:

indianista

# indianistyczny

→ indianistyka

SJP.pl

#### Patrz:

indianistyka

# indianistyka

- Indianistyka lub indologia – nauka o języku, historii, literaturze, sztuce i kulturze Indii, stanowiąca część orientalistyki. Specjalista w tej dziedzinie nauki to indianista lub indolog.
- Indianistyka – nauka o tubylczych ludach Ameryki (gł. Indianach), traktowana zwykle jako dział etnografii lub amerykanistyki, ale obejmująca również badania antropologiczne, lingwistyczne, archeologiczne, a zwłaszcza historyczne. Specjalista tej dziedziny to indianista.
- Indianistyka – ogół zainteresowań i zamiłowań związanych z Indianami, w tym zainteresowania nieprofesjonalne, hobbystyczne, w Polsce realizowane głównie w ramach Polskiego Ruchu Przyjaciół Indian. Miłośnik Indian to indianista.

Wikipedia

# indianka

rdzenna mieszkanka Ameryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: Indianin

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjãŋka, AS: ĩndʹi ̯ãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. Indianin.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czerwonoskóra; gw-pl|Górny Śląsk|Indianerka.

Wiktionary

# indiański

dotyczący Indian, właściwy Indianom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Indianami, dotyczący Indian

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Klęska grunwaldzka z perspektywy śląskiego poety to szok taki, jak gdyby indiański wódz, powiedzmy jakiś Winnetou, pokonał całą armię amerykańską i ciągnął na Waszyngton.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci, AS: ĩndʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indianin m., Indianka ż., indianiec mos.

Wiktionary

# indicativus

jęz. tryb oznajmujący; indikatiwus

SJP.pl

# indicato

określenie wykonawcze: pewnie, z pewnością siebie

SJP.pl

# indie

[czytaj: indi]
1. muzyka indie - muzyka alternatywna lub niezależna;
2. niezwiązany z dużymi wydawcami, np. gra indie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Indie (niezaakceptowana społecznie propozycja PAN z 1959: India, hindi भारत, trl. Bhārat, trb. Bharat, wymowa; ang. India, wymowa /ˈɪndiə/), Republika Indii (hindi: भारत गणराज्य, trl. Bhārat Gaṇarājya, trb. Bharat Ganaradźja; ang. Republic of India) – państwo położone w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego. Jest największym państwem świata pod względem liczby ludności oraz siódmym pod względem powierzchni; jest także najludniejszą demokracją świata. Stolicą jest Nowe Delhi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Indie są azjatyckim krajem.

(1.1) Indie — jak podała wczorajsza prasa delhijska — dały Pakistanowi dwa miesiące czasu na „likwidację transgranicznego terroryzmu”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩndʲjɛ, AS: ĩndʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. hinduski mrz., Indus mos./mrz., Induska ż., Hindus mos., Hinduska ż., Indyjczyk mos., Hindustan mrz.

przym. hinduski, indyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. urz. Republika Indii

Wiktionary

# indiepopowy

→ indie pop [czytaj: indi popowy]

SJP.pl

# indierockowy

→ indie rock [czytaj: indi rokowy]

SJP.pl

# indigitamenta

w starożytnej religii rzymskiej: listy imion bóstw i ich właściwości, utworzone przez kapłanów i stanowiące rytualne formuły

SJP.pl

# indikatiwus

w językoznawstwie: tryb oznajmujący; indicativus

SJP.pl

# indiota

postać z opowiadania Stanisława Lema "Podróż dwudziesta czwarta"

SJP.pl

# indira

obce imię żeńskie

SJP.pl

Indira – przylądek na Andamanach, będący najbardziej wysuniętą na południe częścią Indii. Stoi na nim wybudowana w 1974 latarnia morska. Tsunami z 2004 zalało sporą część przylądka, jednak obecnie powoli wynurza się on spod morza.

Wikipedia

# indo-pacyfik

Indo-Pacyfik – region biogeograficzny wód morskich obejmujący tropikalne wody Oceanu Indyjskiego i zachodnio-środkową część Pacyfiku. Obszar ten swym zasięgiem nie obejmuje strefy wód umiarkowanych oraz zimnych polarnych. Rozciąga się od wschodnich wybrzeży Afryki po Oceanię.

Wikipedia

# indoaryjski

odnoszący się do Ariów, mieszkańców starożytnych Indii i do ich kultury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Ariów (mieszkańców starożytnych Indii)

(1.2) o języku: stosowany na subkontynencie indyjskim, wywodzący się z indoirańskiej grupy języków indoeuropejskich

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Trzy najważniejsze grupy językowe: indoaryjska, semicka i mongolska zakładają istnienie jakiegoś wspólnego prajęzyka, bo niektóre podstawowe źródłosłowy są w nich wspólne.

Wiktionary

# indochiński

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Indochin

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przybysz pokazał nam indochiński paszport.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indochiny nmos.

Wiktionary

# indochiny

dawna nazwa regionu w południowo-wschodniej Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. dawna kolonia francuska w południowo-wschodniej Azji;

(1.2) geogr. wschodnia część Półwyspu Indochińskiego

Wiktionary

Indochiny – nazwa regionu w Azji Południowo-Wschodniej, obejmującego obszar dawnych Indochin Francuskich, a współcześnie państwa Laos, Kambodża i Wietnam na Półwyspie Indochińskim. W szerszym znaczeniu terminem tym określa się czasem cały obszar kontynentalny na wschód od Indii i na południe od Chin, czyli dodatkowo obejmujący również Mjanmę, Tajlandię i część Malezji położoną na Półwyspie Malajskim. Nazwa ta została nadana przez Europejczyków, którzy zwrócili uwagę na wpływ kultury chińskiej i hinduskiej na kulturę rodzimą tego obszaru.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W którym roku Francuzi opuścili Indochiny?

(1.1) „Kolonizacja nie była nigdy aktem cywilizacyjnym, nie wyrosła z woli cywilizowania kogokolwiek — mówi Albert Sarraut, w swoim czasie gubernator Indochin. — Jest ona aktem przemocy, i to przemocy kierowanej interesem własnym”.

(1.2) W zeszłym roku na wakacjach byliśmy w Indochinach.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. indochiński

Wiktionary

# indocid

niesterydowy lek przeciwzapalny i przeciwbólowy; indometacyna; metindol

SJP.pl

# indoeur.

skrót od: indoeuropejski

SJP.pl

# indoeuropeista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jęz. językoznawca zajmujący się badaniem języków indoeuropejskich

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) językoznawca, lingwista

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Indoeuropejka ż., indoeuropeistyka ż., Indoeuropejczyk m.

:: fż. indoeuropeistka ż.

przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) індаеўрапеіст m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) індаэўрапеіст m.

* rosyjski: (1.1) индоевропеист m.

* słowacki: (1.1) indoeuropeista m.

źródła.

== indoeuropeista (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) jęz. indoeuropeista

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indoeuropejka ż., indoeuropeistyka ż., Indoeuropejczyk m.

:: fż. indoeuropeistka ż.

przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) językoznawca, lingwista

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Indoeuropejka ż., indoeuropeistyka ż., Indoeuropejczyk m.

:: fż. indoeuropeistka ż.

przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) індаеўрапеіст m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) індаэўрапеіст m.

* rosyjski: (1.1) индоевропеист m.

* słowacki: (1.1) indoeuropeista m.

źródła.

== indoeuropeista (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) jęz. indoeuropeista

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# indoeuropeistka

→ indoeuropeista

SJP.pl

#### Patrz:

indoeuropeista

# indoeuropeistyczny

→ indoeuropeistyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z indoeuropeistyką, dotyczący indoeuropeistyki

Wiktionary

#### Patrz:

indoeuropeistyka

#### Powiązane:

rzecz. indoeuropeistyka ż., indoeuropeista mos., Indoeuropejczyk mos., Indoeuropejka ż.

przym. indoeuropejski

Wiktionary

# indoeuropeistyka

nauka badająca języki indoeuropejskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nauka zajmująca się badaniem języków indoeuropejskich;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. indoeuropeista m., Indoeuropejczyk m., Indoeuropejka ż.

przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary

# indoeuropejczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jęz. członek grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Indoeuropejczycy to umowna nazwa grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjt͡ʃɨk, AS: ĩndoeu̯ropei ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indoeuropeistyka ż., indoeuropeista mos.

:: fż. Indoeuropejka ż.

przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary

# indoeuropejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. członkini grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indoeuropeistyka ż., indoeuropeista mos.

:: fm. Indoeuropejczyk mos.

przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary

# indoeuropejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Indoeuropejczycy to umowna nazwa grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: ĩndoeu̯ropei ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indoeuropejka ż., Indoeuropejczyk m., indoeuropeista mos., indoeuropeistyka ż.

przym. indoeuropeistyczny

Wiktionary

# indoeuropejskość

→ indoeuropejski

SJP.pl

#### Patrz:

indoeuropejski

# indogermański

języki indogermańskie - nazwa nadawana przez Niemców językom indoeuropejskim

SJP.pl

# indoiranistka

→ indoiranista

SJP.pl

#### Patrz:

indoiranista

# indoksyl

substancja chemiczna powstająca w wątrobie na skutek utleniania indolu lub otrzymywana syntetycznie jako półprodukt w procesie syntezy indyga

SJP.pl

# indoktrynacja

systematyczne, natarczywe wpajanie jakichś idei, doktryn, zwłaszcza politycznych lub społecznych; pranie mózgu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei;

Wiktionary

Indoktrynacja (łac. doctrina ‘nauka’) – świadomy i systematyczny proces, którego celem jest wpojenie człowiekowi określonych ideologii i doktryn, zwłaszcza politycznych, religijnych lub społecznych, korzystający z propagandy, stosowanej przez środki masowego przekazu, system oświaty szkolnej i pozaszkolnej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɔktrɨ̃ˈnat͡sʲja, AS: ĩndoktrỹnacʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indoktrynowanie n.

czas. indoktrynować ndk.

przym. indoktrynacyjny

przysł. indoktrynacyjnie

Wiktionary

# indoktrynacyjny

dotyczący indoktrynacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się natarczywym, regularnym wpajaniem komuś jakichś doktryn, idei

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indoktrynacja ż., indoktrynowanie n.

czas. indoktrynować ndk., zindoktrynować dk.

Wiktionary

# indoktrynować

natarczywie wpajać jakieś idee lub doktryny

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) książk. wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indoktrynacja ż., indoktrynowanie n.

przym. indoktrynacyjny

Wiktionary

# indoktrynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|indoktrynować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nieindoktrynowanie n., indoktrynacja ż.

czas. indoktrynować ndk.

przym. indoktrynacyjny

Wiktionary

# indol

dwupierścieniowy związek heterocykliczny; benzopirol

SJP.pl

Wikipedia

# indolencja

1. zobojętnienie, bierność;
2. nieudolność, niezaradność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. bezradność, bezczynność, brak reakcji na sytuację

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Twoja indolencja intelektualna mnie przeraża.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɔˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩndolẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. indolentny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezaradność, niedołęstwo, niemrawość, bezradność, bezczynność, bierność, niedowład, pasywność, opieszałość, nieporadność, niemoc, inercja, impotencja

Wiktionary

# indolent

osoba cechująca się indolencją, niezaradna, niedołężna, bierna

SJP.pl

# indolentka

kobieta niezaradna, opieszała, bierna

SJP.pl

# indolentny

1. zobojętniały, bierny;
2. nieudolny, niezaradny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. zobojętniały, bierny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indolencja ż.

Wiktionary

# indolog

specjalista w zakresie indologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista zajmujący się się indologią

Wiktionary

Indologia, indianistyka – nauka zajmująca się badaniem języków, literatury, historii, sztuki, kultury i religii Indii.Specjalista w tej dziedzinie to indolog/indolożka lub indianista/ indianistka.

Pierwszym Europejczykiem badającym dawną literaturę Indii (literatura sanskrycka) był Anglik Charles Wilkins, który w 1785 roku przetłumaczył Bhagawadgitę (Pieśń Pana) na język angielski. W Anglii wybitnymi indologami w XIX wieku byli William Jones i Henry Thomas Colebrooke.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) indianista

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. indologia ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Indologist

* duński: (1.1) hinduist w.

* francuski: (1.1) indologue m. ż.

* hiszpański: (1.1) indólogo m.

* nowogrecki: (1.1) ινδολόγος m.

* słoweński: (1.1) indolog m.

* włoski: (1.1) indianista m. ż.

źródła.

== indolog (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) indolog

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indologia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) indianista

Wiktionary

# indologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. nauka o językach i kulturze Indii

Wiktionary

Indologia, indianistyka – nauka zajmująca się badaniem języków, literatury, historii, sztuki, kultury i religii Indii.Specjalista w tej dziedzinie to indolog/indolożka lub indianista/ indianistka.

Pierwszym Europejczykiem badającym dawną literaturę Indii (literatura sanskrycka) był Anglik Charles Wilkins, który w 1785 roku przetłumaczył Bhagawadgitę (Pieśń Pana) na język angielski. W Anglii wybitnymi indologami w XIX wieku byli William Jones i Henry Thomas Colebrooke.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tadzik interesuje się indologią od dziecka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indolog m.

Wiktionary

# indologiczny

→ indologia

SJP.pl

#### Patrz:

indologia

# indolowy

→ indol

SJP.pl

#### Patrz:

indol

# indolożka

→ indolog

SJP.pl

#### Patrz:

indolog

# indomalajski

1. kraina indomalajska - kraina zoogeograficzna obejmująca południową część Azji i Archipelag Malajski;
2. bambusowiec indomalajski - gatunek gryzonia z rodziny ślepcowatych

SJP.pl

# indometacyna

Indometacyna – organiczny związek chemiczny, pochodna kwasu indoilooctowego (zawiera układ indolu). Stosowana jako lek z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Wykorzystywana do leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów, jest nieselektywnym inhibitorem cyklooksygenazy (COX1 i COX2), która fizjologicznie występuje w komórkach organizmu. Stosowana także w zamykaniu drożnego przewodu tętniczego.

Wikipedia

# indonezja

państwo w Azji ze stolicą w Dżakarcie; Republika Indonezji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Wiktionary

Indonezja, oficjalnie Republika Indonezji (indonez. Republik Indonesia) – wyspiarskie państwo unitarne położone w Azji Południowo-Wschodniej oraz w Oceanii, którego stolicą jest Dżakarta (nową, budowaną stolicą ma być Nusantara). Położona na równiku, między Oceanem Spokojnym a Indyjskim, jest największym krajem wyspiarskim na świecie z ok. 17 tys. wysp. Jest 14. pod względem powierzchni krajem i 7. wliczając tereny morskie. Jest 4. krajem na świecie pod względem liczby ludności, z ponad 275-milionową populacją oraz największą liczbą wyznawców islamu na świecie. Najbardziej zaludnioną wyspę na świecie, Jawę, zamieszkuje ponad połowa ludności kraju.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ludność Indonezji jest bardzo zróżnicowana pod względem etnicznym, językowym i religijnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja, AS: ĩndõnezʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indonezyjczyk m., Indonezyjka ż., indonezyjski m.

przym. indonezyjski, antyindonezyjski, proindonezyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) urz. Republika Indonezji

Wiktionary

# indonezyjczyk

obywatel Indonezji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Indonezji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjt͡ʃɨk, AS: ĩndõnezyi ̯čyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indonezja ż., indonezyjski m.

:: fż. Indonezyjka ż.

przym. indonezyjski

Wiktionary

# indonezyjka

obywatelka Indonezji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Indonezji

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjka, AS: ĩndõnezyi ̯ka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indonezja ż., indonezyjski mrz.

:: fm. Indonezyjczyk mos.

przym. indonezyjski

Wiktionary

# indonezyjski

związany z Indonezją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Indonezja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Indonezji

Wiktionary

Język indonezyjski (indonez. bahasa Indonesia) – język z rodziny austronezyjskiej, od 1949 roku objęty statusem języka urzędowego w Indonezji. Według danych spisu ludności z 2020 roku posługuje się nim 249 mln mieszkańców tego kraju. W Indonezji język indonezyjski spełnia wszelkie funkcje języka państwowego – jest językiem komunikacji urzędowej, edukacji i środków masowego przekazu; powstaje w nim literatura oraz większość tekstów oficjalnych. Jest używany jako lingua franca wśród różnych grup etnolingwistycznych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci, AS: ĩndõnezyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indonezja ż., Indonezyjczyk m., Indonezyjka ż.

Wiktionary

# indonezyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem indonezyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem indonezyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku indonezyjskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ĩndõnezyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# indor

samiec indyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) samiec indyka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩndɔr, AS: ĩndor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indyczę n., indyk m., Indyk mrz.

Wiktionary

# indorek

zdrobnienie od: indor

SJP.pl

# indos

1. przeniesienie praw z weksla lub czeku;
2. notatka z podpisem lub tylko podpis wyrażający wolę takiego przeniesienia

SJP.pl

Indos, żyro, indosament (z wł. indosso 'na grzbiecie' ze śrdw. łac. indorsare 'potwierdzać (uwagą, podpisem) na odwrocie’ od łac. in 'na' i dorsum 'grzbiet') – oświadczenie woli zbywającego o przeniesieniu własności weksla, czeku (lub innego zbywalnego papieru wartościowego, o ile ustawy przewidują taką możliwość, np. konosamentu na zlecenie).

Wikipedia

# indosacja

przenoszenie na inną osobę prawa z tytułu weksla

SJP.pl

# indosant

posiadacz weksla przekazujący go innej osobie przez umieszczenie na nim indosu

SJP.pl

Indos, żyro, indosament (z wł. indosso 'na grzbiecie' ze śrdw. łac. indorsare 'potwierdzać (uwagą, podpisem) na odwrocie’ od łac. in 'na' i dorsum 'grzbiet') – oświadczenie woli zbywającego o przeniesieniu własności weksla, czeku (lub innego zbywalnego papieru wartościowego, o ile ustawy przewidują taką możliwość, np. konosamentu na zlecenie).

Wikipedia

# indosantka

→ indosant

SJP.pl

#### Patrz:

indosant

# indosariusz

osoba, na rzecz której następuje przeniesienie praw z tytułu weksla

SJP.pl

# indosat

osoba, na rzecz której odstąpiono weksel lub czek; indosatariusz, żyrat

SJP.pl

PT Indosat Tbk – indonezyjski operator telekomunikacyjny. Należy do największych dostawców usług i sieci telekomunikacyjnych w Indonezji.

W 2015 roku firma posiadała ok. 21 procent udziału w rynku telefonii komórkowej. W tym samym roku operator miał 69 mln abonentów.

Operator rozpoczął działalność w 1967 roku.

Wikipedia

# indosatariusz

osoba, na rzecz której odstąpiono weksel lub czek; indosat, żyrat

SJP.pl

Indos, żyro, indosament (z wł. indosso 'na grzbiecie' ze śrdw. łac. indorsare 'potwierdzać (uwagą, podpisem) na odwrocie’ od łac. in 'na' i dorsum 'grzbiet') – oświadczenie woli zbywającego o przeniesieniu własności weksla, czeku (lub innego zbywalnego papieru wartościowego, o ile ustawy przewidują taką możliwość, np. konosamentu na zlecenie).

Wikipedia

# indosować

w prawie, bankowości: odstąpić, odstępować prawo do własności, dokonując indosu - przelania tego prawa na inną osobę

SJP.pl

# indować

osadzać powłokę indową

SJP.pl

# indowy

→ ind

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący indu

Wiktionary

#### Patrz:

ind

#### Powiązane:

rzecz. ind m.

Wiktionary

# indra

w mitologii indyjskiej: bóg nieba, burzy i wojny

SJP.pl

Indra (sanskr. इन्द्र) – w mitologii indyjskiej jeden z najważniejszych bogów panteonu wedyjskiego, najczęściej wymieniane w Rygwedzie bóstwo, król bogów.

Wikipedia

# indris

przedstawiciel rodziny największych małpiatek z podrzędu lemurowatych, występujący w czterech gatunkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. owocożerna małpiatka madagaskarska;

Wiktionary

Indris krótkoogonowy, indrys, babakoto (Indri indri) – gatunek owocożernego ssaka naczelnego z rodziny indrisowatych (Indridae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈĩndrʲis, AS: ĩndrʹis

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) babakoto

Wiktionary

# indrisowate

o cechach indrisowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

Indrisowate (Indridae) – rodzina ssaków z podrzędu lemurowych (Strepsirrhini) w rzędzie naczelnych (Primates).

Wikipedia

# indrisowaty

o cechach indrisowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# indrisy

przedstawiciel rodziny największych małpiatek z podrzędu lemurowatych, występujący w czterech gatunkach

SJP.pl

Indrisowate (Indridae) – rodzina ssaków z podrzędu lemurowych (Strepsirrhini) w rzędzie naczelnych (Primates).

Wikipedia

# indukcja

1. w logice: uogólnianie na podstawie znajomości przypadków; od szczegółu do ogółu
2. w naukach empirycznych: tworzenie teorii w oparciu o fakty nagromadzone przez doświadczenia i obserwacje;
3. w fizyce:
a) wzbudzenie prądu elektrycznego pod wpływem zmian pola elektromagnetycznego;
b) elektryzowanie ciała pod wpływem pola elektrycznego; influencja;
4. w psychologii: przenoszenie emocji lub innych stanów z jednej osoby na drugą w efekcie ich komunikacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etap wprowadzający w danym procesie

(1.2) log. wyciąganie wniosków ogólnych z poszczególnych przypadków składających się na te wnioski

(1.3) nauki empiryczne metoda tworzenia uogólnień naukowych z obserwacji faktów i wyników poszczególnych eksperymentów

(1.4) mat. metoda dowodzenia praw matematycznych przy pomocy zasady indukcji matematycznej

(1.5) fiz. wzbudzenie prądu albo ładunku elektrycznego pod wpływem czynników elektrycznych lub magnetycznych

Wiktionary

Indukcja (łac. inductio) – wprowadzenie w jakiś stan, wzbudzenie jakiegoś zjawiska.

Logika i matematyka

- indukcja logiczna – (rozumowanie indukcyjne) metoda tworzenia uogólnień (teorii) na podstawie doświadczeń i obserwacji zdarzeń. Nie zawsze daje poprawne rozwiązanie zagadnienia.
- indukcja matematyczna – pojęcie w matematyce określające metodę dowodzenia twierdzeń i konstrukcji pewnych obiektów.
- indukcja pozaskończona – uogólnienie indukcji matematycznej używane głównie w teorii mnogości.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. indukcyjność ż.

czas. indukować ndk.

przym. indukcyjny

przysł. indukcyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wprowadzanie / wprowadzenie, wzbudzanie / wzbudzenie

Wiktionary

# indukcjonizm

pogląd, według którego właściwą metodą uzasadniania twierdzeń jest indukcja, tj. wywodzenie ogólnych praw z jednostkowych spostrzeżeń; uogólnianie

SJP.pl

Indukcjonizm – w nauce, prąd myślowy podkreślający znaczenie indukcji logicznej, czyli wywodzenia ogólnych praw natury z jednostkowych spostrzeżeń, obserwacji i eksperymentów. Przeciwieństwem indukcjonizmu jest dedukcjonizm.

Indukcjonizm – w metodologii stanowisko, zgodnie z którym rzeczywistą wartość poznawczą mają tylko twierdzenia ogólne sformułowane drogą indukcji, na podstawie obserwacji jednostkowych faktów, opisywanych przez tzw. zdania spostrzeżeniowe.

Wikipedia

# indukcyjność

współczynnik indukcji, wielkość charakteryzująca oddziaływanie indukcyjne obwodów elektrycznych

SJP.pl

Indukcyjność określa zdolność elementu obwodu do wytwarzania strumienia pola magnetycznego \Phi powstającego w wyniku przepływu przez obwód prądu elektrycznego I. Oznaczana jest symbolem L. Ze strumieniem indukcji magnetycznej \Phi i natężeniem prądu I związana jest wzorem:

  \Phi _{m}=L\cdot I\qquad (1).

Wikipedia

# indukcyjny

dotyczący indukcji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. dotyczący zjawiska indukcji

(1.2) filoz. oparty na metodzie indukcji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przemiennik ten przekształca trójfazowe, stałoczęstotliwościowe wejście 400 V na trójfazowe, zmiennoczęstotliwościowe wyjście 400 V, aby kontrolować prędkość standardowego silnika indukcyjnego prądu zmiennego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indukcja ż., indukcyjność ż.

czas. indukować ndk.

przysł. indukcyjnie

Wiktionary

# indukować

1. wzbudzać prąd w obwodzie elektrycznym w wyniku indukcji elektromagnetycznej;
2. wnioskować w oparciu o metodę indukcyjną

SJP.pl

# indukowalny

przymiotnik

(1.1) podatny na indukcję

Wiktionary

# induktancja

opór bierny cewki elektrycznej w obwodzie RLC

SJP.pl

Induktancja – reaktancja indukcyjna (opór bierny indukcyjny) cewki elektrycznej.

Cewka o indukcyjności równej L, dla prądu elektrycznego o przebiegu sinusoidalnym i częstotliwości równej f, ma induktancję (oznaczaną najczęściej symbolem X_{L}) wyrażającą się wzorem:

  X_{L}=2\pi fL=\omega L,

Wikipedia

# induktofoniczny

→ induktofonia

SJP.pl

#### Patrz:

induktofonia

# induktor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. prądnica magnetoelektryczna prądu przemiennego, małej mocy, napędzana ręcznie za pomocą korbki;

(1.2) elektr. pot. przyrząd do mierzenia skuteczności izolacji

(1.3) elektr. pot. cewka indukcyjna

Wiktionary

- cewka indukcyjna;
- induktor – typ prądnicy;
  - induktor transformatorowy;
- induktor – dawna nazwa inicjatora reakcji;
- induktor – organizator zarodka.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈduktɔr, AS: ĩnduktor

Wiktionary

# induktosyn

Induktosyn - przetwornik przystosowany do bezpośredniego pomiaru przesunięć linowych.Jest to przetwornik mechaniczno-elektryczny o drukowanych uzwojeniach na stojanie i wirniku.Induktosyn odbiorczy- wielkościami wejściowymi są napięcia doprowadzone do stojana, wielkością wyjściową jest położenie kątowe wirnika, lub napięcie wirnika.

Wikipedia

# indulgencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. odpuszczenie winy, przebaczenie, darowanie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndulˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩndulgẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odpust

Wiktionary

# indult

odstąpienie od przepisu kościelnego

SJP.pl

Indult – zezwolenie wydawane przez przedstawiciela władzy duchownej (np. papieża, biskupa) na odstąpienie od obowiązujących w prawie kanonicznym przepisów. Może dotyczyć m.in. sposobu odprawiania mszy (np. w pozycji siedzącej) lub zawierania związku małżeńskiego (np. w przypadku pokrewieństwa) czy innych sakramentów.

Wikipedia

# induna

przywódca lub radca Zulusów

SJP.pl

# indurain

[czytaj: induRAJN] nazwisko

SJP.pl

# indus

rzeka w Chinach, Indiach i Pakistanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w Azji przepływająca przez Chiny, Indie i Pakistan;

(1.2) geogr. wieś w Kanadzie na wschód od Calgary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) obywatel Indii

Wiktionary

Indus (dewanagari सिन्धु नदी, trl. sindhu nadī) – rzeka w Chinach, Indiach i Pakistanie.

Wypływa spod góry Kajlas w Transhimalajach na północ od jeziora Mapam Yumco. Ma długość 3180 kilometrów. Powierzchnia dorzecza 960 tys. km². W górnym biegu płynie głęboką doliną, pomiędzy Himalajami a Hindukuszem. W środkowym i dolnym biegu tworzy szeroką dolinę, rozpościerającą się w zachodniej części Niziny Hindustańskiej (na krawędzi pustyni Thar). Uchodzi do Morza Arabskiego, tworząc deltę o powierzchni około 8 tys. km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rzeka Indus to najdłuższa i najważniejsza rzeka w Pakistanie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩndus, AS: ĩndus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Hindus mos., Hinduska ż., hindus m., hinduista m., hinduska ż., hinduistka ż., Hindustan mrz., Indie nmos. lm., hinduizm m., hinduizacja ż., hinduizowanie n.

:: fż. Induska ż.

czas. hinduizować ndk.

przym. indusowy, indyjski, hinduski, prohinduski, antyhinduski, proindyjski, antyindyjski, hinduistyczny

przysł. hindusko

Wiktionary

# induska

przestarzale: obywatelka Indii; Hinduska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Indii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indie nmos.

:: fm. Indus mos., Hindus mos.

przym. indyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Hinduska

Wiktionary

# indusowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Indusem, dotyczący Indusu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indus mrz.

przym. induski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) induski

Wiktionary

# industria

przestarzałe:
1. przemysł, uprzemysłowienie;
2. produkcja, wykonanie;
3. pomysłowość, przemyślność

SJP.pl

# industrial

[czytaj: indastrial]
1. styl w muzyce elektronicznej, którego utwory opierają się na odgłosach cywilizacji;
2. obiekty architektury przemysłowej i poprzemysłowej;
3. nurt w sztuce szukający inspiracji w formach związanych z cywilizacją przemysłową

SJP.pl

Wikipedia

# industrializacja

zwiększenie udziału przemysłu w gospodarce narodowej; uprzemysłowienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uprzemysłowienie

Wiktionary

Uprzemysłowienie, in. industrializacja (ang. industrialisation) – proces przekształcania się społeczeństwa tradycyjnego w społeczeństwo przemysłowe dzięki wprowadzeniu gospodarki opartej na mechanizacji produkcji, kierowanej planowo przy użyciu określonych metod zarządzania, charakteryzujący się zwiększaniem odsetka osób zatrudnionych w przemyśle, standaryzacją czasu pracy, wyraźnym podziałem pracy i wzrostem heterogeniczności społeczeństwa. Procesowi temu towarzyszą: przyspieszona urbanizacja, zwiększanie się liczby grup wtórnych w stosunku do grup pierwotnych, zmniejszanie się roli grup wspólnotowych.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. industrialny

rzecz. industrialność ż., reindustrializacja ż., dezindustrializacja ż.

Wiktionary

# industrializacyjny

związany ze zwiększeniem udziału przemysłu w gospodarce narodowej

SJP.pl

# industrializm

przewaga przemysłu nad innymi gałęziami gospodarki

SJP.pl

Uprzemysłowienie, in. industrializacja (ang. industrialisation) – proces przekształcania się społeczeństwa tradycyjnego w społeczeństwo przemysłowe dzięki wprowadzeniu gospodarki opartej na mechanizacji produkcji, kierowanej planowo przy użyciu określonych metod zarządzania, charakteryzujący się zwiększaniem odsetka osób zatrudnionych w przemyśle, standaryzacją czasu pracy, wyraźnym podziałem pracy i wzrostem heterogeniczności społeczeństwa. Procesowi temu towarzyszą: przyspieszona urbanizacja, zwiększanie się liczby grup wtórnych w stosunku do grup pierwotnych, zmniejszanie się roli grup wspólnotowych.

Wikipedia

# industrializować

rozwijać przemysł na jakimś obszarze; uprzemysławiać, uprzemysłowiać

SJP.pl

# industrialność

1. cecha czegoś powiązanego z cywilizacją przemysłową;
2. cecha czegoś związanego z muzyką industrialną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest industrialne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. industrializm m., industrializacja ż., industrializowanie n.

czas. industrializować ndk.

przym. industrialny, industrializacyjny

przysł. industrialnie

Wiktionary

# industrialny

związany z przemysłem, dotyczący uprzemysłowienia; przemysłowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z industrializacją, dotyczący industrializacji

(1.2) związany z industrializmem, dotyczący industrializmu

(1.3) muz. szt. czerpiący inspirację z cywilizacji przemysłowej

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. industrializm m., postindustrializm m., industrializacja ż., industrial m., industrializowanie n., zindustrializowanie n., industrialność ż., postindustrialność ż.

czas. industrializować ndk., zindustrializować dk.

przym. postindustrialny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przemysłowy

(1.2) industrialistyczny

Wiktionary

# industrialowy

→ industrial [czytaj: indastrialowy]

SJP.pl

# industrioziemny

gleby industrioziemne - gleby wytworzone w rezultacie gospodarczej działalności człowieka

SJP.pl

# induzjum

zwisający, podobny do koronki wytwór owocnika niektórych grzybów kapeluszowych

SJP.pl

Zawijka, induzjum (łac. indusium) – wyrostek skórki spodniej strony liścia paproci, przykrywający kupki zarodni (skupienie zarodni). Zawijka może mieć kształt łuski przytwierdzonej bocznie lub promienistej, przymocowanej środkiem do liścia. Zawijka może być dwuwargowa – kiedy dwustronnie osłania kupkę, lub mieć postać wypukłej klapki.Istnieje także szereg postaci pośrednich oraz paprocie niewykształcające zawijki (np. rodzina długoszowatych (Osmundaceae). W miarę dojrzewania zarodników zawijka usycha.

Wikipedia

# indycht

roślina z rodziny bobowatych (motylkowatych), występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej obu półkul; indygo; indygowiec

SJP.pl

# indyczątko

pisklę indyka; indyczę

SJP.pl

# indyczę

pisklę indyka; indyczątko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. pisklę indyka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨt͡ʃɛ, AS: ĩndyče

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indyk m., indyczka ż., indor m., indyczek m., Indyk mrz.

przym. indyczy

czas. indyczyć się ndk., naindyczyć się

Wiktionary

# indyczka

samica indyka, dużego nielotnego ptaka udomowionego o czerwonych naroślach na głowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. samica indyka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨt͡ʃka, AS: ĩndyčka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indyk m., indyczę n., Indyk mrz.

przym. indyczy

czas. rozindyczyć się

Wiktionary

# indycznik

pomieszczenie dla indyków

SJP.pl

# indyczy

→ indyk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla indyka; dotyczący, odnoszący się do indyka

Wiktionary

#### Patrz:

indyk

#### Przykłady

(1.1) Jeżeli lubimy mięso, możemy ukroić cieniutki plasterek boczku, karczku, piersi indyczej, lub dowolnie wybranego mięsa i obsmażyć go w warzywach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨt͡ʃɨ, AS: ĩndyčy

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. indyk.

Wiktionary

# indyczyć

indyczyć się - gniewać się o nic, wściekać się o błahostki

SJP.pl

# indyferencja

obojętność, bierność; indyferentność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. obojętność

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɨfɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩndyferẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indyferentyzm m., indyferentność ż.

przym. indyferentny

przysł. indyferentnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) indyferentyzm, indyferentność, bierność, pasywność, neutralność, niezaangażowanie; pot. tumiwisizm

Wiktionary

# indyferentność

obojętność, bierność; indyferencja

SJP.pl

# indyferentny

biernie ustosunkowany do czegoś; obojętny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. obojętny; taki, który ma bierny stosunek

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konsekwencje są oczywiste: poezja jest czysta, indyferentna moralnie, a więc niepotrzebna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntnɨ, AS: ĩndyferẽntny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indyferencja ż., indyferentyzm ż.

przysł. indyferentnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezaangażowany

Wiktionary

# indyferentyzm

postawa obojętności, bierności wobec spraw społecznych, kulturalnych, politycznych, itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) postawa intelektualna charakteryzująca się obojętnością wobec kwestii religijnych, społecznych, moralnych itp.

Wiktionary

Indyferentyzm (łac. indifferens dpn. indifferentis „obojętny” od in – przeczenie i differentia „różnica”) – postawa zobojętnienia i braku zainteresowania wobec istotnych spraw społecznych (indyferentyzm społeczny), politycznych (indyferentyzm polityczny), moralnych (indyferentyzm moralny), religijnych (indyferentyzm religijny, czyli apateizm, oraz jego inna odmiana, która głosi, że żaden pogląd, postawa czy wiara nie są lepsze od innych), językowych (indyferentyzm językowy) oraz identyfikacji (tożsamości) z danym terytorium (indyferentyzm terytorialny).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntɨsm̥, AS: ĩndyferẽntysm̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indyferencja ż.

przym. indyferentny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niezaangażowanie, apateizm

Wiktionary

# indygena

dawniej: cudzoziemiec, który otrzymał prawa i przywileje szlachcica polskiego

SJP.pl

# indygenat

uznanie obcego szlachectwa

SJP.pl

Indygenat (z łac. indigenatio) – uznanie obcego szlachectwa, nadanie zagranicznemu rodowi szlacheckiemu lub mieszczańskiemu obywatelstwa i związanych z nim przywilejów w państwie uznającym . Historyczny odpowiednik naturalizacji.

Wikipedia

# indygenizacja

dopasowywanie czegoś do lokalnej kultury

SJP.pl

# indygenizować

dopasowywać coś do lokalnej kultury

SJP.pl

# indygirka

rzeka w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Wiktionary

Indygirka (ros. Индиги́рка, Indigirka) – rzeka w Jakucji w Federacji Rosyjskiej. Ma 1726 km długości i dorzecze o powierzchni ponad 360 000 km². Uchodzi do Morza Wschodniosyberyjskiego. Średni roczny przepływ u ujścia 1810 m³/s (min. 3 m³/s; max. 11500 m³/s).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɨˈɟirka, AS: ĩndyǵirka

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. indygirski

Wiktionary

# indygirski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Indygirką, dotyczący Indygirki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 1945 roku na OŁP „Pobieda” (Indygirski Zarząd Obozów) kilku własowców również napadło na strażników. Zabrali im karabiny i uciekli – ale nie wiadomo jak daleko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indygirka ż.

Wiktionary

# indygo

1. niebieski barwnik otrzymywany dawniej z liści indygowca farbierskiego; indygotyna, błękit indygowy;
2. roślina z rodziny bobowatych (motylkowatych), występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej obu półkul; indygowiec, indycht

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. ciemnoniebieski barwnik kadziowy

(1.2) kolor ciemnobłękitny

(1.3) bot. roślina, z której otrzymywano barwnik o tej samej nazwie

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. ciemnobłękitny

Wiktionary

Błękit indygowy (indygo) – organiczny związek chemiczny, ciemnobłękitny barwnik występujący naturalnie, jak i syntetyzowany chemicznie (od roku 1897). Występuje w liściach indygowców z rodziny bobowatych. Dawniej otrzymywany z liści tropikalnej rośliny indygowca barwierskiego, występującej m.in. w Indiach (także rdestu ptasiego i urzetu barwierskiego).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. indygowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) indygotyna

(1.3) indygowiec

(2.1) ciemnoniebieski, indygowy, niebieskofioletowy

Wiktionary

# indygoid

barwnik kadziowy

SJP.pl

# indygoidowy

o barwnikach: takie, które są pochodnymi indygo i tioindyga

SJP.pl

# indygokarmin

niebieski barwnik syntetyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;

Wiktionary

Indygokarmin, indygotyna – organiczny związek chemiczny, disulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, wskaźnik pH i wskaźnik redoks. Stosowany jest w medycynie, przemyśle barwników (między innymi jako barwnik spożywczy o numerze E132) i jako odczynnik chemiczny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Indygokarmin występuje jako ciemno niebieski lub fioletowy proszek.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn, AS: ĩndygokarmʹĩn

Wiktionary

# indygolit

minerał, niebieska odmiana turmalinu

SJP.pl

Indygolit – minerał z grupy turmalinów, odmiana elbaitu o kolorze intensywnie niebieskim, nieraz z zielonkawym odcieniem. Ciemnoniebieskie odmiany należą do najrzadszych. Jasnoniebieski indygolit z domieszką żelaza jest nazywany turmalinem paraíba.

Wikipedia

# indygosol

kwaśny ester kwasu siarkowego

SJP.pl

# indygotyna

niebieski barwnik otrzymywany dawniej z liści indygowca farbierskiego; indygo; błękit indygowy

SJP.pl

Indygokarmin, indygotyna – organiczny związek chemiczny, disulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, wskaźnik pH i wskaźnik redoks. Stosowany jest w medycynie, przemyśle barwników (między innymi jako barwnik spożywczy o numerze E132) i jako odczynnik chemiczny.

Wikipedia

# indygowiec

roślina z rodziny bobowatych (motylkowatych), występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej obu półkul; indygo; indycht

SJP.pl

Indygowiec (Indigofera L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Należy do niego 713 gatunków występujących w całej strefie międzyzwrotnikowej. Pantropikalny zasięg ma jednak tylko 6 gatunków, podczas gdy większość – ok. 490 jest endemitami Madagaskaru. Kilkanaście gatunków jest rozpowszechnionych w tropikach Starego Świata, ok. 150 rośnie w Azji, Australii i Oceanii, a ok. 45 na kontynentach amerykańskich. Rośliny te rosną w tropikalnych i subtropikalnych lasach okresowo suchych, na sawannach, w formacjach suchorośli, na skrajach lasów i na terenach przekształconych.

Wikipedia

# indygowy

przymiotnik od: indygo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor ciemnobłękitny, taki jak kolor indyga (barwnik)

Wiktionary

Indygo – barwa o odcieniu pomiędzy niebieskim i fioletowym. Zakres światła indygo ma długość fali od ok. 420 do ok. 450 nm.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɨˈɡɔvɨ, AS: ĩndygovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indygo n., indygotyna ż., indygowiec mrz.

przym. indygo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) indygo

Wiktionary

# indyjski

związany z Indiami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Indiami, dotyczący Indii

Wiktionary

Indie (niezaakceptowana społecznie propozycja PAN z 1959: India, hindi भारत, trl. Bhārat, trb. Bharat, wymowa; ang. India, wymowa /ˈɪndiə/), Republika Indii (hindi: भारत गणराज्य, trl. Bhārat Gaṇarājya, trb. Bharat Ganaradźja; ang. Republic of India) – państwo położone w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego. Jest największym państwem świata pod względem liczby ludności oraz siódmym pod względem powierzchni; jest także najludniejszą demokracją świata. Stolicą jest Nowe Delhi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zresztą sięganie do filozofii indyjskiej, w okresie dwudziestolecia międzywojennego, wybiegało znacznie poza epokę Młodej Polski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨjsʲci, AS: ĩndyi ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Indie nmos., Indyk m., Hindus m., Hinduska ż., Hindustan m., Indus mos./mrz.

przym. antyindyjski, proindyjski

Wiktionary

# indyjsko-pakistański

dotycząc Indii i Pakistanu

SJP.pl

# indyjskość

→ indyjski

SJP.pl

#### Patrz:

indyjski

# indyk

ptak hodowany dla mięsa i piór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rzad. geogr. Ocean Indyjski

Wiktionary

- Indyk – gatunek ptaka
- Indyk – sztuka Sławomira Mrożka

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. hinduski ż., Hindustan mrz., Hindus mos., indyk m., indor m., indyczka ż., indyczę n., indyczenie n., rozindyczenie n.

czas. indyczyć ndk., rozindyczyć ndk.

przym. indyczy, hinduski, hinduistyczny, indyjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Ocean Indyjski

Wiktionary

# indyka

ptak hodowany dla mięsa i piór

SJP.pl

# indykacja

wstępne głosowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wstępne głosowanie

Wiktionary

# indykacyjny

dotyczący indykacji

SJP.pl

# indykan

związek chemiczny

SJP.pl

- Indykan – siarczan 3-indoksylu (CAS 487-94-5, PubChem 10258)
- Indykan – glikozyd 3-indoksylu (CAS 1328-73-0, PubChem 441564)

Wikipedia

# indykator

1. przyrząd do pomiaru i zapisu zmian ciśnienia panującego w jakimś urządzeniu;
2. związek chemiczny, który przez zmianę zabarwienia umożliwia ocenę odczynu roztworu; wskaźnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. war. zob. wskaźnik.

(1.2) techn. przyrząd pomiarowy

(1.3) rzad. oznaka czego

(1.4) mat. funkcja

Wiktionary

- indykator (chemia) – chemiczna nazwa wskaźnika
- indykator (matematyka) – inna nazwa funkcji charakterystycznej zbioru
- indykator (urządzenie) – urządzenie mierzące i zapisujące przebieg zmian ciśnienia w czasie

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ciała chemiczne, za pomocą których stwierdzamy oddziaływanie kwaśne lub zasadowe, nazywamy wskaźnikami, czyli indykatorami.

(1.2) Do otrzymania rzeczywistego wykresu obiegu pary służy przyrząd, zwany indykatorem.

(1.2) ​ROGUSKI[,] S[tefan]. M[arian].. Indykator i jego zastosowanie w przemyśle (Odbitka z Przeglądu technicznego). Warszawa, Gebethner i Wolff, druk. Al. Ginsa, 1879. w Sce, str. 31 i 3 tablice. 40 kop.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) wskaźnik

Wiktionary

# indykatrysa

Indykatrysa (fr. indicatrice) – (wskaźnik) krzywa dla wykresu dwuwymiarowego, a powierzchnia dla trójwymiarowego, obrazująca rozkład jakiejś własności badanego obiektu w zależności od kierunku. Indykatrysa jest powierzchnią izomorficzną ze sferą (okręgiem) w przestrzeni wykresu.

Wikipedia

# indykatywny

wskazujący na coś, określający, orientacyjny

SJP.pl

# indykcja

indykt, podatek rolny w cesarstwie rzymskim

SJP.pl

Indykcja (gr. Ινδικτιών z łac. indictio 'ogłoszenie' od in 'w, na' i dictio od dico, dicere 'mówić') – pierwotnie podatek w naturze, od IV wieku piętnastoletni okres podatkowy, stosowany w średniowiecznej Europie do datowania dokumentów.

Wikipedia

# indykcyjny

dotyczący indykcji

SJP.pl

# indyki

ptak hodowany dla mięsa i piór

SJP.pl

Indyki, indykowate (Meleagrididae) – wyróżniana dawniej rodzina ptaków z rzędu grzebiących; w niektórych ujęciach systematycznych traktowana jako podrodzina (Meleagridinae) w rodzinie kurowatych (Phasianidae). Obecnie indyki zaliczane są do podrodziny bażantów w rodzinie kurowatych. Indyki to gatunki grzebiące, zamieszkujące środkową i południową część Ameryki Północnej. Udomowiona forma indyka (M. gallopavo gallopavo var. domesticus) jako ptak hodowlany występuje kosmopolitycznie. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

- masa 3–11 kg
- głowa i góra szyi naga, pokryta brodawkowatą skórą w kolorze niebieskim i czerwonym
- samce wyraźnie większe, o nieco jaskrawszym ubarwieniu, posiadają na nogach ostrogi, na szyi dobrze rozwinięte korale oraz dobrze widoczny pędzel
- dobrzy biegacze
- latają dobrze, lecz niechętnie
- większość dnia spędzają na ziemi, ale nocują na drzewach
- zamieszkują lasy i ich obrzeża
- oba gatunki są poligamiczne
- tokujący samiec przybiera charakterystyczną pozę, rozkładając wachlarzowaty ogon; jednocześnie brodawki i korale na głowie i szyi nabrzmiewają
- głos stanowi charakterystyczne gulgotanie
- gniazdo na ziemi; często budują je, składają w nim jaja i wspólnie je wysiadują dwie samice
- wyprowadza jeden lęg w roku
- w zniesieniu 4 do 17 jaj
- w okresie lęgowym osiadłe, poza nim koczują
- pożywienie stanowią rośliny uzupełniane drobnymi zwierzętami.

Wikipedia

# indykować

1. wykonywać wykres pracy silnika za pomocą indykatora;
2. dawniej: wskazywać, pokazywać

SJP.pl

# indykt

podatek rolny w cesarstwie rzymskim; indykcja

SJP.pl

# indymedia

Indymedia (Ośrodki Niezależnych Mediów, ang. Independent Media Center) – sieć grup medialnych i dziennikarzy. Indymedia zostały zainicjowane pod koniec 1999 roku, aby informować o protestach antyglobalistów przeciwko konferencji Światowej Organizacji Handlu w Seattle. Do 2002 roku powstało 89 lokalnych autonomicznych ośrodków w 31 krajach na 6 kontynentach.

Wikipedia

# indyt

siarczek żelaza i indu, bardzo rzadki minerał

SJP.pl

# indywiduacja

proces, w którego rezultacie coś staje się indywiduum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. proces, w którym jednostka staje się świadoma swojej niepowtarzalnej osobowości

Wiktionary

Proces indywiduacji (łac. individuum - jednostka, coś niepodzielnego) – rozwój psychiczny, stawanie się całością, a szczególnie proces ku temu prowadzący. Ostateczny cel procesu indywiduacji to jaźń.

W analizie psychologicznej C.G.Junga proces indywiduacji pojawił się jako konsekwencja analizy snów, której główna teza brzmiała, iż podczas snu dusza 'pracuje' nad uzyskaniem owej integralności.

Wikipedia

# indywidualista

osoba działająca samodzielnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie

(1.2) filoz. socjol. zwolennik indywidualizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualizm m., indywiduum n.

:: fż. indywidualistka ż.

czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

przym. indywidualistyczny, indywidualny

przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary

# indywidualistka

kobieta działająca samodzielnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta niezależna i przekorna, mająca poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowująca się, działająca samodzielnie

(1.2) filoz. socjol. zwolenniczka indywidualizmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualizm m., indywiduum n.

:: fm. indywidualista m.

czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

przym. indywidualistyczny, indywidualny

przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary

# indywidualistyczny

odnoszący się do indywidualizmu, oparty na indywidualizmie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z indywidualizmem, charakteryzujący się indywidualizmem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żyjemy w kapitalistycznym przedłużeniu wieków ciemnych, gdzie akumulacja i indywidualistyczny kult wzbogacenia się zastąpiły wszelkie inne miary postępu i rozwoju.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indywiduum n., indywidualność ż., indywidualizowanie n., indywidualizacja ż., indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualizm m.

przym. indywidualny

przysł. indywidualnie

czas. indywidualizować, odindywidualizować, odindywidualizowywać

Wiktionary

# indywidualizacja

1. kształtowania się osobniczych cech indywidualnych osoby lub grupy społecznej;
2. dostosowywanie czegoś do potrzeb jednostek lub konkretnych grup; personalizacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces kształtowania się cech indywidualnych jednostki lub zbiorowości

(1.2) dostosowywanie norm, zasad itp. do potrzeb jednostek lub konkretnych grup

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n., indywidualizowanie n., indywidualność ż.

czas. indywidualizować ndk., odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

przym. indywidualny, indywidualistyczny

przysł. indywidualnie

Wiktionary

# indywidualizm

1. poczucie niezależności i odrębności osobistej, wyrażające się często w postępowaniu odbiegającym od ogólnych wzorców lub nietypowymi poglądami;
2. w filozofii, polityce: zasada, zgodnie z którą jednostka ludzka uznawana jest za najwyższe dobro;
3. wyraz lub sformułowanie będące czyimś indywidualnym tworem, właściwe autorowi wypowiedzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów

(1.2) filoz. zasada zgodnie z którą jednostka ludzka uznawana jest za najwyższe dobro;

Wiktionary

Indywidualizm (łac. indywiduum 'całość niepodzielna' i gr. ismos 'wiedza') – zasada filozofii politycznej i etyki, zgodnie z którą jednostka ludzka uznawana jest za najwyższe dobro. Przeciwieństwem indywidualizmu jest kolektywizm.

Odmiennym pojęciem jest indywidualizm metodologiczny, który jest stanowiskiem w epistemologii i metodologii nauk, zgodnie z którym istnieją tylko byty jednostkowe (np. jednostki ludzkie). Jego przeciwieństwem jest holizm.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualność ż., indywidualizowanie n., indywiduum n., indywidualizacja ż.

czas. indywidualizować ndk., odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

przym. indywidualny, indywidualistyczny

przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary

# indywidualizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) dokonywać indywidualizacji

czasownik zwrotny niedokonany indywidualizować się (dk. brak)

(2.1) dokonywać indywidualizacji wobec własnej osoby

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wymienne obudowy, przednia oraz tylna, pozwalają Ci w pełni indywidualizować swój telefon.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualność ż.

czas. odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

przym. indywidualny, indywidualistyczny

przysł. indywidualnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) odgraniczać, odróżniać, przeciwstawiać

(2.1) odgraniczać się, odróżniać się, przeciwstawiać się

Wiktionary

# indywidualizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|indywidualizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n.

czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

przym. indywidualistyczny, indywidualny

przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary

# indywidualnie

przysłówek

(1.1) występując osobno

(1.2) dotycząc jednej osoby, konkretnej jednostki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Król pogratulował indywidualnie każdemu z graczy reprezentacji narodowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. indywidualizować, indywidualizować się, zindywidualizować, zindywidualizować się, odindywidualizować, odindywidualizowywać

rzecz. indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualizacja ż., indywidualizm m., indywidualność ż., indywiduum n., indywidualizowanie n.

przym. indywidualistyczny, indywidualny

przysł. indywidualistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednostkowo, pojedynczo, odrębnie, oddzielnie, osobno

(1.2) charakterystycznie, osobiście, oryginalnie, specyficznie, subiektywnie, swoiście, wyjątkowo

Wiktionary

# indywidualność

1. zespół cech psychicznych tworzących osobowość człowieka; swoistość, oryginalność;
2. osoba wybitna, wyróżniająca się, o wyrazistych i wyjątkowych cechach; osobowość;
3. w filozofii: odrębność właściwa każdemu indywidualnemu bytowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór cech stanowiących osobowość danego człowieka; specyfika każdej osoby, jej odrębność

(1.2) człowiek o specyficznych lub szczególnych cechach wyróżniających go na tle otoczenia

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On jest człowiekiem bez indywidualności.

(1.2) W założeniu każdy z nas, ludzi, jest genetycznie prawie identyczny, jednak ta drobna różnica sprawia, że wszyscy jesteśmy w jakimś sensie indywidualnościami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɨvʲiduˈwalnɔɕt͡ɕ, AS: ĩndyvʹiduu̯alność

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n.

czas. indywidualizować ndk.

przym. indywidualny, indywidualistyczny

przysł. indywidualnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osobowość, odrębność, oryginalność

(1.2) oryginał, ekscentryk

Wiktionary

# indywidualny

właściwy jednostce; osobisty; cechujący jednostkę; swoisty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

(1.2) osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jej autor nazwał ją koncepcją trzeciego świata, trzeciego w stosunku do światów rzeczywistości i indywidualnego ludzkiego poznania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩndɨvʲiduˈwalnɨ, AS: ĩndyvʹiduu̯alny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n.

czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

przym. indywidualistyczny

przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) osobisty, swoisty, charakterystyczny, jednostkowy, niecodzienny, nienormalny, odrębny, osobniczy, rozpoznawalny, specjalny, specyficzny, swoisty, szczególny, wyjątkowy

Wiktionary

# indywiduowy

1. stałe i zmienne indywiduowe - w logice predykatów: nazwy rzeczy lub ich klas;
2. modelowanie indywiduowe - formalna metoda modelowania w zagadnieniach sztucznej inteligencji

SJP.pl

# indywiduum

człowiek niesympatyczny, arogancki, zadufany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poszczególny, pojedynczy człowiek

(1.2) osoba bliżej nieznana, zwykle podejrzana lub niepewna

(1.3) chem. określony pierwiastek, związek chemiczny lub cząstka chemiczna;

Wiktionary

Przedmiot jednostkowy, indywiduum – każdy przedmiot, który nie jest zbiorem przedmiotów w sensie logicznym (choć może i musi być zbiorem przedmiotów w sensie mereologicznym).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualność ż.

czas. indywidualizować ndk., odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

przym. indywidualny, indywidualistyczny

przysł. indywidualnie

Wiktionary

# indziej

dawniej: na inne miejsce, w inne miejsce

SJP.pl

składnik kilku przysłówków złożonych miejsca i czasu

(1.1) por|kiedy indziej|gdzie indziej|nigdy indziej|nigdzie indziej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈĩɲd͡ʑɛ̇j, AS: ĩńʒ́ėi ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. inny

przym. inny

Wiktionary

# inedia

rzekoma zdolność człowieka do życia bez pożywienia dzięki energii pobieranej z powietrza; bretarianizm, breatharianizm

SJP.pl

Wikipedia

# inedita

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) utwory, które nie zostały opublikowane za życia ich autora

Wiktionary

Inedita (łac. niewydane) – teksty dzieł literackich niewydanych za życia autora, które pozostają w rękopisach. Inedita są niekiedy publikowane po śmierci autora, nierzadko w postaci dzieł zebranych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ale jak pisze tłumaczka i autorka posłowia do „Księgi niepokoju” Janina Z. Klawe, w lutym 1994 ukazał się w Lizbonie nowy tom ineditów poety!

Wiktionary

# ineditum

utwór nieopublikowany za życia jego autora

SJP.pl

# ineksprymable

żartobliwie o kalesonach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. dolna bielizna męska, żart. gacie, kalesony

Wiktionary

Kalesony (fr. caleçon „majtki, spodenki, gacie”, wł. calzoni „spodnie”) – rodzaj ciepłej bielizny męskiej, długie spodnie zakładane pod ubrania wierzchnie (najczęściej spodnie) wykonane z przyjaznego dla ciała trykotu w celu ochrony nóg przed wyziębieniem, przeznaczone głównie do noszenia w chłodne dni. Poza ochroną wewnętrznych warstw ubrania przed zabrudzeniem, kalesony są noszone również dla komfortu lub higieny. Kalesony, jako określenie bielizny wojskowej, wyparły wcześniej obowiązującą nomenklaturę: wewnętrzne burki (Ispodnije briuki) obowiązującą w latach 1907–1920, a następnie spodnie wewnętrzne – od 1921 roku do połowy lat 70. XX wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaskoczony najściem we własnej sypialni, w pośpiechu wciągał porzucone ineksprymable.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niewymowne

Wiktionary

# inercja

1. bierność;
2. w fizyce: zdolność ciała do zachowania swego stanu ruchu podczas równoważenia się sił działających na to ciało; bezwładność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bierne poddawanie się, niechęć do czynu, brak woli podjęcia własnej inicjatywy

(1.2) fiz. zob. bezwładność.

Wiktionary

- inercja: Bezwładność
  - Inercja statku
  - Człon inercyjny (automatyka)
- inercja: Bierność, Bezwład
  - Inercja myślenia zobacz: Myślenie
- Inercja gospodarki

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pogrążył się w inercji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩˈnɛrt͡sʲja, AS: ĩnercʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. inercyjność ż.

przym. inercyjny, inercjalny

przysł. inercyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bierność, bezwładność, niezdarność, niezgrabność, próżniactwo, obojętność, lenistwo, opieszałość

(1.2) bezwładność

Wiktionary

# inercjalny

przymiotnik od: inercja; inercyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. charakteryzujący się biernością i niechęcią do aktywności

(1.2) fiz. charakteryzujący się bezwładnością

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Układ kopernikański jest na pewno bardziej inercjalny aniżeli układ ptolemeuszowski.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. inercja ż., inercyjność ż.

przym. inercyjny

przysł. inercyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inercyjny

(1.2) inercyjny

Wiktionary

# inercyjność

bezwładność

SJP.pl

# inercyjny

przymiotnik od: inercja

SJP.pl

# inert

jednostka masy w układzie MkGS

SJP.pl

Inert (z łac. inertia = „bezwładność”), zwany też techniczną jednostką masy (w skrócie: tjm), jednostka masy w układzie MkGS, obecnie wyszła z użycia.

W układzie tym jednostka masy jest jednostką pochodną, natomiast jednostka siły podstawową.

Wikipedia

# inertny

1. bezwładny, bierny, niechętny do wysiłku czy zmian;
2. potocznie: niezdarny, próżny, leniwy;
3. gaz inertny - gaz obojętny, nieuczestniczący w przebiegu reakcji

SJP.pl

# inerwacja

stopniowe wydłużanie się wypustek komórek nerwowych

SJP.pl

# inez

imię żeńskie

SJP.pl

- wariant Ines, hiszpańskiego odpowiednika imienia Agnieszka

Miejscowości w USA:

- Inez – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Martin
- Inez – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Victoria

Wikipedia

# inf.

1. skrót od: infimum (w matematyce: kres dolny zbioru);
2. skrót od: infinitiwus (bezokolicznik);
3. skrót od: informatyka, informatyczny; inform., infor.

SJP.pl

skrót

(1.1) = kośc. infułat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 2000 roku ks. inf. Ireneusz Skubiś został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== inf. (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = infinitív → bezokolicznik

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# infa

w gwarze uczniowskiej: informatyka

SJP.pl

# infamia

1. w dawnym prawodawstwie polskim: kara pozbawienia praw obywatelskich; niesława;
2. hańba, haniebny postępek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. praw. w dawnym prawie polskim: kara polegająca na sądowym pozbawieniu czci i praw obywatelskich

(1.2) przest. pozbawienie kogoś dobrego imienia, czyn niegodny, haniebny narażający na utratę dobrego imienia

Wiktionary

Infamia (łac. niesława, hańba) – utrata czci i dobrego imienia.

Prawo rzymskie znało różne przyczyny zaistnienia, infamia mogła dotykać automatycznie (łac. infamia immediata bezpośrednia) z powodu wykonywanego zajęcia (np. jeśli wolny człowiek został gladiatorem lub aktorem) czy za złe prowadzenie (np. zawarcie nowego małżeństwa bez rozwiązania poprzedniego). Mogła być też wynikiem skazania w procesie pozwanego z tytułu powództwa zniesławiającego (infamia mediata pośrednia).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) niesława, hańba, sromota

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. infamis m.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|infamia. → niesława

uwagi.

tłumaczenia.

* łaciński: (1.2) infamia ż.

* włoski: (1.2) infamia ż.

źródła.

== infamia (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|ĩɱ.'fa.mja.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hańba

(1.2) podłość, nikczemność

odmiana.

(1) lp. infamia; lm. infamias

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈfãmʲja, AS: ĩnfãmʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infamis m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) niesława, hańba, sromota

Wiktionary

# infamis

dawniej: osoba skazana na infamię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś niegodziwy, bez czci, wykluczony ze społeczeństwa

(1.2) daw. praw. ktoś skazany na infamię

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. infamia ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

(1.2) haniebny, obelżywy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infamia ż.

Wiktionary

# infant

tytuł przyznawany dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;

(1.2) żart. syn pierworodny

Wiktionary

Infant (tytuł męski); infantka, infanta (tytuł kobiecy) (hiszp. i port. infante, z łac. infans „dziecko”) – w Hiszpanii i Portugalii tytuł przysługujący dzieciom królewskim. Król mógł nadawać ten tytuł także dalszym członkom rodziny.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈĩnfãnt, AS: ĩnfãnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infantylizm mrz., infantylność ż., infantylizowanie n., zinfantylizowanie n.

:: fż. infantka ż., infanta ż.

czas. infantylizować ndk., zinfantylizować dk.

przym. infantylny

przysł. infantylnie

Wiktionary

# infanteria

dawniej: piechota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. daw. piechota

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zatrzymano się pod wysoką skałą wapiennego szczytu na zakręcie drogi. Książę wysiadał właśnie z powozu dla uniknięcia kurzu, kiedy zza tej skały wynurzyły się pierwsze rzędy infanterii.

(1.1) Kowal Klein myśli i mówi po niemiecku, inaczej jego córka nie byłaby na pewno taką prymuską, a kowal Kasperczyk, mimo służby w infanterii w Breslau, trzyma się z tymi, którzy gadają po śląsku.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infanterzysta m.

przym. infanteryjny, infanteryjski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) piechota

Wiktionary

# infanteryjny

→ infanteria (dawniej: piechota)

SJP.pl

# infanterzysta

dawniej: żołnierz piechoty

SJP.pl

# infantka

tytuł książęcy nadawany córce króla Hiszpanii

SJP.pl

Infant (tytuł męski); infantka, infanta (tytuł kobiecy) (hiszp. i port. infante, z łac. infans „dziecko”) – w Hiszpanii i Portugalii tytuł przysługujący dzieciom królewskim. Król mógł nadawać ten tytuł także dalszym członkom rodziny.

Wikipedia

# infantylizacja

czynienie lub uczynienie czegoś infantylnym

SJP.pl

# infantylizm

1. brak dojrzałości psychicznej, intelektualnej, emocjonalnej itp.; niedojrzałość, naiwność, infantylność;
2. patologiczne zahamowanie rozwoju emocjonalnego (psychicznego, często i fizycznego) człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naiwność, niedojrzałość w zachowaniu kogoś dorosłego

(1.2) psych. patologiczne zahamowanie rozwoju psychicznego człowieka;

(1.3) cecha tego, co infantylne

Wiktionary

Infantylizm (łac. infantilis „dziecinny”) – zaburzenie rozwojowe w medycynie.

Na poziomie somatycznym przyczyną infantylizmu jest wywołana np. chorobą genetyczną niedoczynność przysadki w okresie dzieciństwa i idące za tym niedobór hormonu wzrostu oraz wtórna niedoczynność gruczołów płciowych. Zarówno u osobników dorosłych jak i młodocianych infantylizm objawia się dziecięcymi proporcjami ciała, niskim wzrostem, brakiem oznak dojrzewania płciowego.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌĩnfãnˈtɨlʲism̥, AS: ĩnfãntylʹism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infant m., infantka ż., infantylność ż., infantylizacja ż., infantylnienie n., infantylizowanie n.

czas. infantylnieć, infantylizować

przym. infantylny

przysł. infantylnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dziecinada, zdziecinnienie

Wiktionary

# infantylizować

czynić dziecinnym

SJP.pl

# infantylnie

przysłówek

(1.1) w sposób infantylny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infant mos., infantylność ż., infantylizm m.

przym. infantylny

Wiktionary

# infantylnieć

wracać do poziomu umysłowego dziecka, stawać się dziecinnym, naiwnym; dziecinnieć

SJP.pl

# infantylniej

stopień wyższy od przysłówka: infantylnie

SJP.pl

# infantylniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: infantylny

SJP.pl

# infantylność

brak dojrzałości psychicznej, intelektualnej, emocjonalnej itp.; niedojrzałość, naiwność, infantylizm

SJP.pl

Infantylizm (łac. infantilis „dziecinny”) – zaburzenie rozwojowe w medycynie.

Na poziomie somatycznym przyczyną infantylizmu jest wywołana np. chorobą genetyczną niedoczynność przysadki w okresie dzieciństwa i idące za tym niedobór hormonu wzrostu oraz wtórna niedoczynność gruczołów płciowych. Zarówno u osobników dorosłych jak i młodocianych infantylizm objawia się dziecięcymi proporcjami ciała, niskim wzrostem, brakiem oznak dojrzewania płciowego.

Wikipedia

# infantylny

1. o osobie dorosłej: zachowująca się jak dziecko, np. infantylna młodzież; dziecinny;
2. świadczący o czyjejś niedojrzałości, np. infantylna odpowiedź; naiwny, niepoważny;
3. w medycynie: wykazujący cechy patologicznego zahamowania rozwoju psychicznego i fizycznego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o kimś dorosłym: zachowujący się niedojrzale, jak dziecko

(1.2) wykazujący objawy infantylizmu

(1.3) o rzeczach: wyglądający jak dla dzieci

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Niektórzy uważają, że zakolanówki są urocze i bardzo kobiece, zaś według innych to infantylny i wyzywający element damskiej garderoby.

(1.2) Był czas, kiedy nadęci krytycy postrzegali filmy Mela Brooksa jako wulgarne, seksistowskie i infantylne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩnfãnˈtɨlnɨ, AS: ĩnfãntylny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infantylizm m., infantylność ż., infant m., infantka ż., infantylizowanie n., infantylnienie

czas. infantylizować, infantylnieć

przysł. infantylnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dziecinny, zdziecinniały

Wiktionary

# infekcja

zakażenie;
1. wniknięcie drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu;
2. proces chorobowy wywołany w ten sposób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

Wiktionary

Zakażenie, infekcja (z łac. infectio) – wtargnięcie do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych i ich następujące namnażanie się. W celu wywołania choroby muszą one pokonać odporność organizmu. Jeżeli wrota zakażenia znajdują się w pobliżu miejsca występowania infekcji, mówi się o zakażeniu miejscowym. Gdy zakażeniu towarzyszą objawy ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, taki stan nazywa się sepsą. W następstwie zakażenia organizm wytwarza swoiste przeciwciała.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jan nabawił się nieprzyjemnej infekcji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈfɛkt͡sʲja, AS: ĩnfekcʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infekowanie n., zainfekowanie n.

czas. infekować ndk., zainfekować dk.

przym. infekcyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zakażenie, zarażenie, inwazja

Wiktionary

# infekcyjność

→ infekcyjny

SJP.pl

#### Patrz:

infekcyjny

# infekcyjny

dotyczący infekcji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z infekcją, dotyczący infekcji; powodowany przez infekcję

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zakaźne zapalenie krtani i tchawicy (ILT) to infekcyjna choroba występująca głównie u kur, dla której nie istnieje określone postępowanie terapeutyczne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infekcja ż.

czas. infekować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zaraźliwy, zakaźny

Wiktionary

# infekować

powodować przedostanie się do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych; zarażać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zainfekować)

(1.1) med. wywoływać infekcję

czasownik zwrotny niedokonany infekować się (dk. zainfekować się)

(2.1) med. ulegać infekcji

(2.2) med. przenosić infekcję między sobą

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zainfekowanie n., infekcja ż., infekowanie n.

przym. infekcyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zakażać, zarażać

(2.1) zakażać się, zarażać się

(2.2) zakażać się, zarażać się

Wiktionary

# infekowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|infekować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. infekować ndk., zainfekować dk.

rzecz. infekcja ż., zainfekowanie n.

Wiktionary

# infeld

- Emily Infeld (ur. 1990) – amerykańska lekkoatletka specjalizująca się w biegach długodystansowych oraz średniodystansowych,
- Eryk Infeld (1940–2019) – polski fizyk, profesor nauk fizycznych,
- Leopold Infeld (1898–1968) – polski fizyk teoretyk, autor prac z ogólnej teorii względności, teorii pola i elektrodynamiki
- Felicja Stendigowa de domo Infeld (1895–1945) – polska dziennikarka, eseistka, feministka i socjolożka

Wikipedia

# inferencja

związek miedzy dwoma twierdzeniami jakiejś teorii polegający na tym, że jedno twierdzenie daje się wyprowadzić z drugiego; wynikanie inferencyjne; wnioskowanie

SJP.pl

# inferencyjny

dotyczący inferencji

SJP.pl

# infernalny

1. związany z piekłem; piekielny;
2. przerażający, wstrząsający, budzący grozę

SJP.pl

# inferno

inaczej piekło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. piekło

Wiktionary

- Inferno – pierwsza część Boskiej komedii autorstwa Dantego Alighieriego
- Inferno – pseudonim artystyczny Zbigniewa Promińskiego, perkusisty zespołu Behemoth
- Inferno – album zespołu Motörhead
- Inferno – album zespołu Lacrimosa
- Inferno – album Petry Marklund
- Inferno – system operacyjny
- Inferno – film Daria Argento z 1980
- Inferno – film Wiktora Grodeckiego z 2000
- Inferno – film Rona Howarda z 2016
- Inferno – film telewizyjny Macieja Pieprzycy z 2001
- Inferno – film telewizyjny w reżyserii Ellen von Unwerth
- Inferno – czasopismo poświęcone kolekcjonerskim grom karcianym
- Inferno – bohater kreskówki Ben 10
- Inferno – bohater kreskówki Transformerzy: Wojna o Energon
- Inferno – powieść Dana Browna, część serii o Robercie Langdonie
- Inferno – powieść Larry’ego Nivena i Jerry’ego Pournelle’a, nominowana do Hugo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Paradoksalność sytuacji polega na tym, że żeby się wyrwać z hałaśliwego i smrodliwego inferna „cywilizacji mechanicznej”, muszę się posługiwać hałaśliwym, wydzielającym trujące spaliny mechanizmem. Nie jestem więc bynajmniej entuzjastą automobilizmu.

(1.1) […] zdarzały się co prawda chwile, kiedy i ja stawałem się współuczestnikiem ich nudnego cierpienia […]. Ale to były momenty tylko, wyzwalałem się z nich szybko. A one tkwiły w swoim nieszczęściu, w swoim infernie, i nie umiały się z niego wydostać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ĩnˈfɛrnɔ, AS: ĩnferno

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. infernalny

Wiktionary

# infeudacja

w średniowieczu: nadanie lenna, prawa do ziemi

SJP.pl

# infibulacja

zabiegi mechaniczne na genitaliach mające na celu uniemożliwienie spółkowania; stosowane do dziś w niektórych krajach afrykańskich

SJP.pl

Infibulacja (z łac. in „w” i fibula) – rytualne usunięcie zewnętrznych żeńskich narządów płciowych oraz zaszycie sromu, które jest praktykowane głównie w północno-wschodniej Afryce, w szczególności w Dżibuti, Erytrei, Etiopii, Somalii i Sudanie. Zazwyczaj wykonywane bez zasad zachowania aseptyki, bez znieczulenia i na osobie przed osiągnięciem okresu dojrzewania. Celem jest odebranie kobiecie możliwości doznawania przyjemności seksualnych i zapewnienie jej wierności wobec męża.

Wikipedia

# infiks

element fonetyczny w rdzeniu wyrazu, będący wykładnikiem określonej formy gramatycznej; wrostek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. cząstka słowotwórcza występująca w rdzeniu, wrostek;

Wiktionary

Wrostek, śródrostek (rzad.), infiks (łac. infixus od in „w” i fixus „umocowany”) – każdy morfem umiejscowiony wewnątrz rdzenia wyrazu (podstawy słowotwórczej).

Wrostki (infiksy) wraz z przedrostkami (prefiksami) i przyrostkami (sufiksami) są zrostkami (afiksami), czyli morfemami słowotwórczymi odpowiadającymi za tworzenie wyrazów pochodnych.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈĩnfʲiks, AS: ĩnfʹiks

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. fiksum n., fiksat mos., fiks mrz., fiksacja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wrostek

Wiktionary

# infiksacja

tworzenie wyrazów pochodnych lub form fleksyjnych przez dodawanie infiksów do wnętrza rdzenia wyrazów podstawowych

SJP.pl

# infiksowy

→ infiks

SJP.pl

#### Patrz:

infiks

# infiltracja

1. przenikanie substancji płynnej lub gazowej przez pory i kanaliki substancji stałej; wnikanie, wsiąkanie, przesiąkanie, przesączanie się;
2. przenikanie obcych ludzi, wpływów lub ideologii do jakiegoś środowiska;
3. w medycynie: przesączanie się płynów organicznych (krwi, osocza itp.) do tkanek ciała; naciekanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przesączanie się, przenikanie cieczy lub gazu przez kanaliki i pory jakiegoś ciała stałego

(1.2) trudno zauważalne przedostawanie się, przenikanie do środowiska obcych wpływów, oddziaływań

Wiktionary

- infiltracja (geologia) – grawitacyjne przemieszczanie wód powierzchniowych oraz opadowych w głąb skorupy ziemskiej,
- infiltracja – naciek, pojęcie medyczne,
- infiltracja (wywiad),

Filmy

- Infiltracja (ang. The Departed) – film produkcji amerykańskiej w reżyserii Martina Scorsese z roku 2006,
- Infiltracja (hebr. Hitganvut Yehidim) – film produkcji izraelskiej w reżyserii Dovera Koshashvilia z roku 2010.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Operacja pod kryptonimem „Neutron” miała na celu infiltrację środowisk faszystowskich w Czechach i zaostrzenie nastrojów antycygańskich w tym kraju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩnfʲilˈtrat͡sʲja, AS: ĩnfʹiltracʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infiltrator m., infiltrowanie n., zinfiltrowanie n.

czas. infiltrować ndk., zinfiltrować dk.

przym. infiltracyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) przenikanie

Wiktionary

# infiltracyjny

dotyczący infiltracji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z infiltracją, dotyczący infiltracji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infiltracja ż.

Wiktionary

# infiltrator

agent, osoba wnikająca w szeregi przeciwnika w celach zwiadowczych lub sabotażowych

SJP.pl

# infiltratorka

→ infiltrator

SJP.pl

#### Patrz:

infiltrator

# infiltrować

1. o substancjach płynnych lub gazowych: przenikać, przesiąkać; wsiąkać, wnikać;
2. zwykle w odniesieniu do wpływów zewnętrznych, obcej ideologii: niepostrzeżenie przenikać, przedostawać się gdzieś, oddziaływać na coś lub na kogoś, wywołując często negatywne zmiany;
3. o wodzie: przenosić rozpuszczone w niej substancje mineralne

SJP.pl

# infima

najniższa klasa w dawnych szkołach w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. najniższa, początkowa klasa w szkole

Wiktionary

Infima – najniższa klasa w szkołach dawnych polskich, dzielona zwykle na dwie: infimę minorum (niższą) i infimę maiorum (wyższą), w obydwu uczono głównie gramatyki łacińskiej, a mianowicie zgodności przymiotników z rzeczownikami i przypadkowania imion z trybami i czasami słów. Utarte było wyrażenie „żaczek z infimy", czyli początkujący uczeń, gregorianek.

Wikipedia

# infimum

w matematyce: dolny kres zbioru liczb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. największa liczba taka, że wszystkie elementy danego zbioru są od niej większe lub równe

Wiktionary

Kres (kraniec) dolny, infimum (łac. infimus „najniższy”) oraz kres (kraniec) górny, supremum (łac. supremus „najwyższy”) – pojęcia oznaczające odpowiednio: największe z ograniczeń dolnych oraz najmniejsze z ograniczeń górnych danego zbioru, o ile takie istnieją. Pojęcia te można określić w dowolnych zbiorach częściowo uporządkowanych, najczęściej jednak oba te terminy są używane w odniesieniu do zbiorów liczbowych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kres dolny

antonimy.

(1.1) supremum, kres górny

hiperonimy.

(1.1) ograniczenie dolne, minoranta

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|infimus. → najniższy

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) infimum

źródła.

== infimum (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mat. infimum, kres dolny

odmiana.

(1.1) lp. infimum; lm. infima

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kres dolny

Wiktionary

# infinitacja

w logice, semantyce: przekształcenie zdania przeczącego na równoważne zdanie nieskończone lub na odwrót;

SJP.pl

# infinitezymalny

przymiotnik

(1.1) nieskończenie mały

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Punkt jest infinitezymalny w porównaniu do prostej

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌĩnfʲĩɲitɛzɨ̃ˈmalnɨ, AS: ĩnfʹĩńitezỹmalny

Wiktionary

# infiniti

[czytaj: inFIniti] samochód marki Infiniti

SJP.pl

Infiniti (jap. インフィニティ) – marka luksusowych samochodów osobowych należąca do koncernu Nissan Motor Co. Ltd. założona w 1989 roku.

Wikipedia

# infinitivus

w językoznawstwie: bezokolicznik; infinitiwus, infinityw, infinitiw

SJP.pl

# infinitiw

w językoznawstwie: bezokolicznik; infinitivus, infinitiwus, infinityw

SJP.pl

# infinitiwus

w językoznawstwie: bezokolicznik; infinitivus, infinityw, infinitiw

SJP.pl

# infinityw

w językoznawstwie: bezokolicznik; infinitivus, infinitiwus, infinitiw

SJP.pl

# infinityzm

pogląd, który przyjmuje nieskończoność przyrody i świata, podzielność przestrzeni i czasu

SJP.pl

# infirmaria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. infirmeria.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Leki zaniesiono do infirmarii na trzecim piętrze konwentu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. infirmarium n., infirmeria ż., infirmer mos., infirmiarz mos., infirmerka ż., infirmierka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) infirmeria; daw. infirmarium

Wiktionary