# takcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od takt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. takt m.

Wiktionary

# takeda

Takeda (jap. 武田氏 Takeda shi) – jedna z rodzin daimyō (władców feudalnych i arystokracji wojskowej) w Japonii w okresie Sengoku. Jej znaczenie pochodzi prawie całkowicie od potęgi i sławy Shingena Takedy.

Wikipedia

# takelunek

przestarzale: takielunek (omasztowanie, ożaglowanie i olinowanie statku)

SJP.pl

# taker

zszywacz tapicerski

SJP.pl

# taki

1. zaimek wskazujący pewną cechę; tego rodzaju, podobny
2. zaimek występujący przed pierwszym członem porównania (taki jak)
3. zaimek nawiązujący do zdania poprzedniego
4. zaimek wskazujący na wysoki stopień nasilenia czegoś; tak bardzo

SJP.pl

zaimek określony, używany…

(1.1) …do wzmocnienia przymiotnika

(1.2) …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu

(1.3) …do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym

(1.4) …podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności

spójnik

(2.1) reg-pl|Kresy. jednak

Wiktionary

Taki (jap. 多気町 Taki-chō) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Mie. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 14 021 mieszkańców , a gęstość zaludnienia wyniosła 136 os./km².

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Andrzej jest taki przystojny!

(1.2) Ale jesteś skąpy! Nie wiedziałam, że taki jesteś!

(1.3) Wczoraj widziałam takiego przystojniaka, że ciągle o nim myślę.

(1.4) Nigdy nie miałem takiej dziewczyny, jak ty (= jaką ty jesteś).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaci, AS: taḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. tak

wykrz. takiego

partyk. tak

zaim. takowy

rzecz. przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

czas. przytaknąć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.4) identyczny, jednakowy

(2.1) takoj

Wiktionary

# takiego

potocznie: dopowiedzenie wyrażające odmowę

SJP.pl

# takiel

lina służąca do podnoszenia, mocowania i napinania żagli na jachtach i okrętach żaglowych

SJP.pl

# takielarnia

Takielunek (od niem. Takelung / Taklung) – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.

Wikipedia

# takielarz

ktoś naprawiający takielunek (olinowanie) na jednostkach pływających; pracownik takielarni

SJP.pl

Takielunek (od niem. Takelung / Taklung) – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.

Wikipedia

# takielaż

omasztowanie statku

SJP.pl

# takielować

zaopatrywać statek w takielunek (maszty, liny, żagle); taklować

SJP.pl

# takielunek

omasztowanie, ożaglowanie i olinowanie statku; takelunek (dawniej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. system lin na żaglowcu oraz ruchomy osprzęt służący do ich obsługi

(1.2) żegl. wszystkie ruchome lub łatwo demontowalne przyrządy związane z napędem żaglowym

(1.3) żegl. wszystko powyżej linii pokładu łącznie z masztami; określa typ jednostki

Wiktionary

Takielunek (od niem. Takelung / Taklung) – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nawet śladu nie zostało, jarlu. Ot, kawałeczki takielunku, szmatki jakieś… Więcej nic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. otaklowanie n., takielarz m., takielarnia ż.

przym. otaklowany

czas. otaklować, taklować, roztaklować

Wiktionary

# takieta

poprzeczka stanowiąca część przeszkody na torze jeździeckim

SJP.pl

# takifugu

tropikalna ryba oceaniczna o ciele pokrytym kolcami, nadymająca się w sytuacji zagrożenia, podawana jako przysmak w kuchni japońskiej pomimo swej toksyczności; rozdymka, fugu

SJP.pl

Takifugu – rodzaj głównie morskich ryb z rodziny rozdymkowatych.

Wikipedia

# takin

zwierzę z rodziny krętorogich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Budorcas taxicolor|ref=tak., himalajski ssak z rodziny krętorogich;

Wiktionary

Takin (Budorcas) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtacĩn, AS: taḱĩn

Wiktionary

# takir

kotlina ilasta w obrębie pustyń piaszczystych w Azji Środkowej; takyr

SJP.pl

# takiż

wzmocnione "taki"

SJP.pl

# takka

bylina z rodziny krąpielowatych (Taccaceae), występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej; świńska rzepa, krąpiel

SJP.pl

# takla

linka rybacka z haczykami do połowu ryb

SJP.pl

Nazwisko

- Jussef Takla
- Philippe Takla
- Selim Takla

Inne

- Takla Makan – pustynia w Chinach
- takla – linka z hakami, używana do połowu ryb

Wikipedia

# taklować

zaopatrywać statek w takielunek (maszty, liny, żagle); takielować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. otaklować)

(1.1) żegl. przygotowanie statku do żeglugi poprzez zamocowanie całego niezbędnego wyposażenia (takielunku)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) „Ważnym jest, by wiedzieć, jak swój jacht otaklować, a reszta to tylko kwestia praktyki.”

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. otaklowanie, takielunek

czas. otaklować, roztaklować

Wiktionary

# taklowiec

rodzaj statku rybackiego do połowu za pomocą takli - długich sznurów z haczykami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj statku rybackiego, z którego połowy prowadzi się za pomocą takli

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W starej stoczni zwodowano taklowiec.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. takla ż.

Wiktionary

# tako

jednostka monetarna Bangladeszu (1 taka = 100 pajs)

SJP.pl

Tako (jap. 多古町 Tako-machi) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Chiba. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 13 735 mieszkańców , a gęstość zaludnienia wyniosła 188,7 os./km².

Wikipedia

# takomski

→ Tacoma [czytaj: takomski]

SJP.pl

# takowy

przestarzale: (właśnie) taki, ten, o którym mowa

SJP.pl

zaimek określony

(1.1) daw. książk. taki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) James Cook opłynął Antarktykę i ostatecznie rozwiązał problem istnienia poszukiwanego kontynentu południowego, stwierdzając, że w szerokościach umiarkowanych takowy nie istnieje.

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. tak, taki

rzecz. taka ż., przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

czas. przytaknąć

przysł. tak

partyk. tak

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) neutr. taki

Wiktionary

# takowyż

wzmocnione "takowy"

SJP.pl

# takoż

także (forma staropolska)

SJP.pl

zaimek przysłowny

(1.1) daw. tak samo, też, również, także

Wiktionary

# taks

rasa psa; jamnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. kynol. łow. typ niskiego psa wykorzystywanego podczas polowania do norowania

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od taksa

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) norowiec

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pies

hiponimy.

(1.1) jamnik

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1)

:: rzecz. taksik mzw.

frazeologia.

etymologia. etym|niemiecki|Dachshund. → jamnik

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Rasy psów

tłumaczenia.

źródła.

== taks (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) szacować, taksować

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taks, AS: taks

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. taksik mzw.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) norowiec

Wiktionary

# taksa

stała opłata pobierana za jakieś usługi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stawka opłaty za jakąś usługę

(1.2) pot. taksówka

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) D. i B. lp. od taks

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) taksa notarialna / ubezpieczeniowa • ustalać taksę

synonimy.

(1.1) taryfa

(1.2) taryfa

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. taksacja ż., taksiarz mos., taksiarka ż., taksówka ż., taksator mos., taksowanie n.

czas. taksować ndk.

przym. taksówkowy, taksiarski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|taksówka.

* rosyjski: (1.1) такса ż.

* wilamowski: (1.1) taks ż.

źródła.

== taksa (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) opłata

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaksa, AS: taksa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taksacja ż., taksiarz mos., taksiarka ż., taksówka ż., taksator mos., taksowanie n.

czas. taksować ndk.

przym. taksówkowy, taksiarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taryfa

(1.2) taryfa

Wiktionary

# taksacja

1. ocena wartości czegoś; oszacowanie, wycena;
2. ustalenie taksy - opłaty pobieranej za pewne usługi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. oszacowanie wartości czegoś, ustalenie taksy

Wiktionary

- taksacja leśna
- taksacja nieruchomości - wycena nieruchomości do celów podatkowych
  - powszechna taksacja nieruchomości

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Problematykę powszechnej taksacji nieruchomości uregulowano w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taksiarz mos., taksa ż.

czas. taksować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wycena

Wiktionary

# taksacyjny

→ taksacja, np. opis taksacyjny

SJP.pl

# taksator

osoba zajmująca się wycenianiem czegoś, ustalaniem taksy; rzeczoznawca

SJP.pl

Taksator – rzeczoznawca taksujący (szacujący) przedmioty, oceniający ich wartość w celu ustalenia opłaty (taksy). Taksator leśny dokonuje szacunkowej wyceny (taksacji) drzewostanu, sporządza opisy taksacyjne. Podczas taksacji określa się strukturę, budowę, wiek, skład gatunkowy, runo, zasobność oraz przyrost drzewostanu.

Wikipedia

# taksatywny

w prawie: tworzący zamkniętą listę, niepozwalający na dowolne poszerzanie i interpretację, jednoznacznie wyszczególniony

SJP.pl

# taksflacja

zjawisko przesuwania dochodów w wyższe przedziały progresywnego podatku dochodowego, zachodzące w warunkach inflacji; pełzanie międzyprzedziałowe

SJP.pl

Taksflacja, także pełzanie przedziałowe – wzrost obciążenia dochodów podatników w warunkach inflacji i progresji podatkowej.

Wikipedia

# taksi

samochód, zwykle osobowy, przeznaczony do przewożenia ludzi lub towarów za opłatą zgodną z ustaloną taryfą; taxi; taksówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. taksówka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wsiadł do taksi i odjechał.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaksʲi, AS: taksʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taksiarz mos., taksówka ż., taksówkarka ż., taksówkarz mos., taxi n.

przym. taksówkowy, taksiarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taksówka, pot. taryfa; war. taxi

Wiktionary

# taksiarski

przymiotnik

(1.1) taksówkarski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taxi n., taksówkarka ż., taksiarz mos., taksi n., taksa ż.

Wiktionary

# taksiarz

potocznie: taksówkarz; taryfiarz, złotówa, złotówkarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. kierowca taksówki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taxi n., taksi n., taksa ż., taksacja ż., taksator m., taksówka ż., taksóweczka ż., taksówkarz m., taksówkarka ż., taksowanie n.

czas. taksować ndk.

przym. taksiarski, taksacyjny, taksatorski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. taryfiarz, złotówa, reg. pozn. dryndziorz., warszawa|cierpiarz.; neutralnie taksówkarz

Wiktionary

# taksik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od taks

(1.2) mały taks

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Zwykle zabierał swojego taksika na polowanie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taks mzw.

Wiktionary

# taksja

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów lub komórek (np. amebocytów, plemników) na kierunkowe bodźce docierające ze środowiska zewnętrznego (np. na światło, temperaturę), dodatnia w stronę źródła bodźca lub ujemna w stronę przeciwną; taktyzm

SJP.pl

Taksja, taktyzm – ukierunkowany ruch całego organizmu (np. bakterii, nicienia, glonu, pierwotniaka) lub komórki (np. plemnika) będący reakcją na kierunkowy bodziec. Ruch w kierunku bodźca to taksja dodatnia, w kierunku przeciwnym – taksja ujemna. Służy poszukiwaniu optymalnych warunków środowiskowych, np. źródła pokarmu, partnera seksualnego, unikaniu zagrożenia itp. Ruchy taktyczne zbliżone są do tropizmów (które jednak dotyczą tylko narządów, a nie całych organizmów) oraz do kinez (które są ruchami bezładnymi, modulowanymi przez natężenie bodźca, dającymi złudzenie ruchów kierunkowych).

Wikipedia

# taksofon

rzadkie: aparat telefoniczny na żetony, monety lub karty telefoniczne

SJP.pl

# taksol

związek chemiczny działający przeciwnowotworowo, występujący w korze cisa amerykańskiego

SJP.pl

Wikipedia

# taksometr

w taksówce: licznik wskazujący wielkość opłaty za przejazd według danej taryfy; taksomierz

SJP.pl

Taksometr – w przeszłości mechaniczny, a obecnie elektroniczny przyrząd pomiarowy instalowany w pojazdach służących do usługowego prowadzenia działalności w zakresie przewozu osób i ładunków (taksówkach). Taksometry służą do obliczania (według ustalonych taryf) należności za długość drogi przebytej przez taksówkę lub za czas wynajęcia tej taksówki. Wyróżnia się dwa systemy naliczania opłaty za kurs: system S i system D.

Wikipedia

# taksomierz

w taksówce: licznik wskazujący wielkość opłaty za przejazd według danej taryfy; taksometr

SJP.pl

# takson

jednostka systematyczna żywych organizmów, np. gatunek, rodzaj, rodzina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi

Wiktionary

Takson (z gr. τάξις táksis – „układ, porządek”) – grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych.

Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów. W taksonomiach ludowych kryteria wyróżniania mogą być inne. W naukowej taksonomii za podstawową kategorię uznaje się gatunek, podczas gdy w taksonomii ludowej uważa się, że jako najbardziej fundamentalna jest postrzegana różnica na poziomie rodzaju (nie zawsze ściśle odpowiadającego rodzajowi w naukowej taksonomii).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtaksɔ̃n, AS: taksõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taksonomia ż.

przym. taksonomiczny

Wiktionary

# taksonom

jednostka systematyczna żywych organizmów, np. gatunek, rodzaj, rodzina

SJP.pl

Taksonomia (gr. τάξις táksis „układ, porządek” + νόμος nómos „prawo”) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych

Wikipedia

# taksonomia

nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych: taksonów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

Wiktionary

Taksonomia (gr. τάξις táksis „układ, porządek” + νόμος nómos „prawo”) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. takson m.

przym. taksonomiczny

przysł. taksonomicznie

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|τάξις. (táksis) → układ, porządek, szyk wojska

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) taxonomy

* azerski: (1.1) taksonomiya

* baskijski: (1.1) taxonomia

* białoruski: (1.1) таксаномія ż.

* bośniacki: (1.1) taksonomija ż.

* bułgarski: (1.1) таксономия ż.

* chorwacki: (1.1) taksonomija ż.

* czeski: (1.1) taxonomie ż.

* duński: (1.1) taksonomi

* estoński: (1.1) taksonoomia

* fiński: (1.1) taksonomia

* francuski: (1.1) taxinomie ż., taxonomie ż.

* hebrajski: (1.1) טקסונומיה

* hindi: (1.1) वर्गिकी ż. (vargikī)

* hiszpański: (1.1) taxonomía ż.

* indonezyjski: (1.1) taksonomi

* interlingua: (1.1) taxinomia

* japoński: (1.1) 分類体系 (bunrui taikei)

* kataloński: (1.1) taxonomia ż.

* niderlandzki: (1.1) taxonomie ż.

* niemiecki: (1.1) Taxonomie ż.

* nowogrecki: (1.1) ταξινομία ż.

* ormiański: (1.1) տաքսոնոմիա (tak'so'no'mia)

* portugalski: (1.1) taxinomia ż.

* rosyjski: (1.1) таксономия ż.

* słoweński: (1.1) taksonomija ż.

* tajski: (1.1) อนุกรมวิธาน (a.nùk.rom wí.taan)

* tamilski: (1.1) வகைபிரித்தல் (vakaipirittal)

* turecki: (1.1) taksonomi

* ukraiński: (1.1) таксономія ż.

* wenecki: (1.1) tasonomìa

* węgierski: (1.1) rendszertan

* włoski: (1.1) tassonomia ż.

źródła.

== taksonomia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) taksonomia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. takson m.

przym. taksonomiczny

przysł. taksonomicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. takson m.

przym. taksonomiczny

przysł. taksonomicznie

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|τάξις. (táksis) → układ, porządek, szyk wojska

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) taxonomy

* azerski: (1.1) taksonomiya

* baskijski: (1.1) taxonomia

* białoruski: (1.1) таксаномія ż.

* bośniacki: (1.1) taksonomija ż.

* bułgarski: (1.1) таксономия ż.

* chorwacki: (1.1) taksonomija ż.

* czeski: (1.1) taxonomie ż.

* duński: (1.1) taksonomi

* estoński: (1.1) taksonoomia

* fiński: (1.1) taksonomia

* francuski: (1.1) taxinomie ż., taxonomie ż.

* hebrajski: (1.1) טקסונומיה

* hindi: (1.1) वर्गिकी ż. (vargikī)

* hiszpański: (1.1) taxonomía ż.

* indonezyjski: (1.1) taksonomi

* interlingua: (1.1) taxinomia

* japoński: (1.1) 分類体系 (bunrui taikei)

* kataloński: (1.1) taxonomia ż.

* niderlandzki: (1.1) taxonomie ż.

* niemiecki: (1.1) Taxonomie ż.

* nowogrecki: (1.1) ταξινομία ż.

* ormiański: (1.1) տաքսոնոմիա (tak'so'no'mia)

* portugalski: (1.1) taxinomia ż.

* rosyjski: (1.1) таксономия ż.

* słoweński: (1.1) taksonomija ż.

* tajski: (1.1) อนุกรมวิธาน (a.nùk.rom wí.taan)

* tamilski: (1.1) வகைபிரித்தல் (vakaipirittal)

* turecki: (1.1) taksonomi

* ukraiński: (1.1) таксономія ż.

* wenecki: (1.1) tasonomìa

* węgierski: (1.1) rendszertan

* włoski: (1.1) tassonomia ż.

źródła.

== taksonomia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) taksonomia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# taksować

1. określać cenę; szacować
2. oceniać kogoś

SJP.pl

# taksowaty

podobny do taksa (jamnika); jamnikowaty

SJP.pl

# taksóweczka

zdrobnienie od: taksówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: taksówka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtaksuˈvɛt͡ʃka, AS: taksuvečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taksiarz mos.

Wiktionary

# taksówka

samochód, zwykle osobowy, przeznaczony do przewożenia ludzi lub towarów za opłatą zgodną z ustaloną taryfą; taxi, taksi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

Wiktionary

Taksówka – środek transportu miejskiego, licencjonowany samochód osobowy do wynajęcia wraz z kierowcą, niemający z góry określonych tras przejazdu.

Według polskiego prawa o ruchu drogowym jest to pojazd samochodowy, odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu osób w liczbie nie większej niż 9 (łącznie z kierowcą) oraz ich bagażu podręcznego za opłatą ustaloną na podstawie taksometru (lub zalegalizowanej aplikacji).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przez roztargnienie zostawiłam w taksówce komórkę, na szczęście taksówkarz potem mi ją przywiózł.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈksufka, AS: taksufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taxi n., taksi n., taksówkarz m., taksówkarka ż., taksowanie n., taksiarz m., taksa ż.

czas. taksować ndk.

przym. taksówkarski, taksówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. taxi, posp. taryfa, daw. taksometr

Wiktionary

# taksówkarka

kobieta prowadząca taksówkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta kierująca taksówką lub właścicielka taksówki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtaksufˈkarka, AS: taksufkarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taksówka ż., taksi n., taxi n.

:: fm. taksówkarz m., pot. taksiarz m.

przym. taksówkowy, taksiarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. taksiarka

Wiktionary

# taksówkarski

→ taksówkarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub zawodem taksówkarza

Wiktionary

#### Patrz:

taksówkarz

#### Powiązane:

rzecz. taksówkarz mos., taksówka ż.

Wiktionary

# taksówkarstwo

zawód taksówkarza

SJP.pl

# taksówkarz

właściciel, kierowca taksówki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kierowca taksówki

Wiktionary

Taksówkarz – osoba kierująca pojazdem samochodowym przeznaczonym do wykonania usługi przewozu osób lub mienia, nazywanej powszechnie taksówką.

Określenie to, a także „taksa”, pochodzi od nazwiska Franza von Taxisa, który w 1490 roku był organizatorem przewozu cesarskiej poczty dla Maksymiliana II.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Był jeszcze jeden powód zdenerwowania Mocka: nie miał dziś w ustach nawet kropli alkoholu. Nic dziwnego, że w takim stanie ducha nie dał ani feniga napiwku małomównemu taksówkarzowi, który zatrzymał się przy Gartenstrasse […]

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈksufkaʃ, AS: taksufkaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taksówka ż., taksowanie n.

:: fż. taksówkarka ż.

czas. taksować ndk.

przym. taksówkarski, taksówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kierowca taksówki, reg. pozn. dryndziorz., warszawa|cierpiarz., pot. złotówa, taryfiarz, taksiarz

Wiktionary

# taksówkowy

przymiotnik

(1.1) związany z taksówką, wykorzystujący taksówki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taxi n., taksi n., taksa ż., taksówka ż., taksówkarka ż., taksówkarz mos.

Wiktionary

# taksydermia

preparowanie i wypychanie zwierzęcych zwłok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

Wiktionary

Taksydermia (z gr.: taxis przygotowywanie, układanie + derma skóra lub z łac.: taxi ruch + derm skóra) – sztuka montażu skóry i części kostnych zwierząt w sposób trwały i możliwie bliski ich naturalnej budowie. Wykorzystywana jest do celów edukacyjnych, wystawowych, w tym do ekspozycji np. trofeów myśliwskich.

Do preparowania eksponatów taksydermicznych niezbędna jest znajomość anatomii, autopsji, rzeźbienia, malarstwa oraz garbowania.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. taksydermista m.

przym. taksydermiczny

Wiktionary

# taksydermik

osoba zajmująca się preparowaniem i wypychaniem zwierzęcych zwłok; taksydermista

SJP.pl

# taksydermista

osoba zajmująca się preparowaniem i wypychaniem zwierzęcych zwłok; taksydermik

SJP.pl

# taksydermistka

kobieta zajmująca się preparowaniem i wypychaniem zwierzęcych zwłok

SJP.pl

# takt

1. umiejętność zachowania się,
2. jednostka podziału metrycznego w utworze muzycznym,
3. część pracy silnika; suw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyczucie jak należy się zachowywać w danej sytuacji wymagającej opanowania i delikatności;

(1.2) muz. najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;

Wiktionary

- takt (muzyka)
- takt (obyczaje)
- takt (transport)

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W miarę picia gospodyni traciła poczucie taktu.

(1.2) Młodemu kompozytorowi natchnienia starczyło ledwie na klucz wiolinowy i trzy pierwsze takty na pięciolinii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: takt, AS: takt

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. taktowność ż.; przym. taktowny; przysł. taktownie

(1.2) przym. taktowy

Wiktionary

# taktometr

urządzenie wykorzystywane w muzyce do wybijania taktów z zadaną częstotliwością; metronom

SJP.pl

# taktomierz

metronom, miaromierz;
1. urządzenie zegarowe do odmierzania tempa utworu muzycznego;
2. program komputerowy imitujący działanie takiego urządzenia

SJP.pl

# taktownie

przysłówek

(1.1) w sposób taktowny, z taktem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. takt m.

przym. taktowny

Wiktionary

# taktowniej

stopień wyższy od przysłówka: taktownie

SJP.pl

# taktowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: taktowny

SJP.pl

# taktowność

takt, sposób zachowania się osoby taktownej

SJP.pl

# taktowny

kulturalny, delikatny, subtelny;
1. o człowieku: odznaczający się umiejętnością zachowania się w kontaktach z ludźmi;
2. świadczący o czyimś takcie, np. taktowna uwaga, odmowa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odznaczający się taktem, uprzejmy, kulturalny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: takˈtɔvnɨ, AS: taktovny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. takt m.

przysł. taktownie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) grzeczny, przest. polityczny, książk. stateczny, układny, uprzejmy

Wiktionary

# taktowy

→ takt

SJP.pl

#### Patrz:

takt

# taktyczka

→ taktyk

SJP.pl

#### Patrz:

taktyk

# taktycznie

przysłówek

(1.1) w sposób taktyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taktyk m., taktyka ż.

przym. taktyczny

Wiktionary

# taktyczniej

stopień wyższy od przysłówka: taktycznie

SJP.pl

# taktyczny

zgodny z taktyką, przemyślany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wojsk. sport. związany z taktyką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Najczęstszym manewrem taktycznym jest rotacja jednostek tak w natarciu, jak i w obronie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: takˈtɨt͡ʃnɨ, AS: taktyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taktyka ż., taktyk m.

przysł. taktycznie

Wiktionary

# taktyk

1. teoretyk sztuki dowodzenia mniejszymi oddziałami wojska;
2. człowiek przebiegły, planujący z wyprzedzeniem swoje działania, postępujący zgodnie z obmyślonym wcześniej planem

SJP.pl

# taktyka

1. sposób działania według przemyślanego planu
2. część sztuki wojennej dotycząca teoretycznych i praktycznych aspektów prowadzenia walki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;

(1.2) sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: taktyk

Wiktionary

Taktyka (gr. taktiká) – teoria i praktyka posługiwania się oddziałami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu. Taktyka jest najniższym poziomem sztuki wojennej; to specjalność obejmująca teorię i praktykę przygotowania i prowadzenia walki przez pododdziały, oddziały i związki taktyczne jednego lub kilku rodzajów wojsk, ze składu różnych rodzajów sił zbrojnych. Wyższymi szczeblami sztuki wojennej są: sztuka operacyjna i strategia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Taktyka dotyczy reguł użycia stosunkowo niewielkich jednostek wojskowych zwanych związkami taktycznymi.

(1.1) Wyższymi poziomami sztuki wojennej od taktyki są: operacja i strategia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaktɨka, AS: taktyka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taktyk m.

przym. taktyczny

przysł. taktycznie

Wiktionary

# taktylny

przymiotnik

(1.1) dotykowy, dotyczący wrażeń dotykowych

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: takˈtɨlnɨ, AS: taktylny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taktyzm, taksja

Wiktionary

# taktyzm

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów lub komórek (np. amebocytów, plemników) na kierunkowe bodźce docierające ze środowiska zewnętrznego (np. na światło, temperaturę), dodatnia w stronę źródła bodźca lub ujemna w stronę przeciwną; taksja

SJP.pl

Taksja, taktyzm – ukierunkowany ruch całego organizmu (np. bakterii, nicienia, glonu, pierwotniaka) lub komórki (np. plemnika) będący reakcją na kierunkowy bodziec. Ruch w kierunku bodźca to taksja dodatnia, w kierunku przeciwnym – taksja ujemna. Służy poszukiwaniu optymalnych warunków środowiskowych, np. źródła pokarmu, partnera seksualnego, unikaniu zagrożenia itp. Ruchy taktyczne zbliżone są do tropizmów (które jednak dotyczą tylko narządów, a nie całych organizmów) oraz do kinez (które są ruchami bezładnymi, modulowanymi przez natężenie bodźca, dającymi złudzenie ruchów kierunkowych).

Wikipedia

# takusieńki

zdrobnienie od: taki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: taki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtakuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: takuśė̃ńḱi

Wiktionary

# takuśki

zdrobnienie od: taki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: taki

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈkuɕci, AS: takuśḱi

Wiktionary

# takuteńki

zdrobnienie od: taki

SJP.pl

# takyr

kotlina ilasta w obrębie pustyń piaszczystych w Azji Środkowej; takir

SJP.pl

Playa (plaja), takyr, kewir – odsłonięte dno bezodpływowego okresowego jeziora w klimacie gorącym i suchym, którego powierzchnię pokrywa stwardniały, spękany ił lub muł, silnie zasolony, z wykwitami węglanu wapnia, gipsu i soli kamiennej.

Tylko wyjątkowo po incydentalnych deszczach zamienia się on w grząskie błoto lub dno chwilowego jeziora wypełnionego wodą.

Wikipedia

# także

wyraz podkreślający, że dany stan rzeczy jest pod pewnymi względami podobny do innego stanu rzeczy, zwłaszcza do tego, o którym była mowa już wcześniej

SJP.pl

partykuła

(1.1) …używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tego lata byłam w Rosji, Białorusi, a także na Ukrainie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaɡʒɛ, AS: tagže

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) również, też

Wiktionary

# tal

pierwiastek chemiczny o symbolu Tl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

Wiktionary

Tal (Tl, łac. thallium) – pierwiastek chemiczny, metal występujący w bloku p układu okresowego. Nazwa pochodzi od greckiego słowa thallos, oznaczającego zieloną gałązkę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma tal?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tal, AS: tal

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. talowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Tl

Wiktionary

# tala

waluta Samoa

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) monet. waluta Samoa;

(1.2) muz. miara rytmiczna w muzyce indyjskiej;

(1.3) muz. w średniowieczu schemat rytmiczny głosu tenorowego

(1.4) włók. zob. talka.

Wiktionary

- Tala – imię żeńskie pochodzenia greckiego
- tala – jednostka monetarna Samoa
- tala – motyw rytmiczny w klasycznej muzyce indyjskiej
- tala (talea) – średniowieczny schemat rytmiczny głosu tenorowego

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.3) talea

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) tala

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtala, AS: tala

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) talea

Wiktionary

# talaczyński

nazwisko

SJP.pl

# talaga

nazwisko

SJP.pl

# talak

termin muzułmańskiego prawa małżeńskiego oznaczający odtrącenie żony przez męża, forma rozwodu

SJP.pl

Talak (arab. ‏talaq‎ „opuszczenie, rozwód”) – formuła rozwodu w religii muzułmańskiej i opartym na niej prawie islamu. Mężczyzna przeprowadza rozwód wypowiadając trzykrotnie wobec żony słowa talak, talak, talak, tj. „rozwodzę się z tobą”.

Wikipedia

# talapoin

rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów

SJP.pl

Talapoin (Miopithecus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia

# talar

duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata, bita od XV w. w różnych krajach europejskich; w Polsce przetrwała w obiegu do drugiej połowy XIX w.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

Wiktionary

Talar – gruba moneta srebrna (początkowo równowartość w srebrze złotego dukata), bita w Europie od końca XV wieku, będąca podstawową monetą w handlu międzynarodowym.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) półtalar • dwutalar

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tolar m.

:: zdrobn. talarek m.

przym. talarowy

frazeologia.

etymologia.

od etym|niem|Taler. < etym|niem|Joachimstaler.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) taler, thaler

* czeski: (1.1) tolar m.

* duński: (1.1) daler w.

* esperanto: (1.1) talero

* fiński: (1.1) taaleri

* łotewski: (1.1) dālderis

* niderlandzki: (1.1) daalder m.

* niemiecki: (1.1) Taler m.

* portugalski: (1.1) táler m.

* rosyjski: (1.1) талер m.

* słowacki: (1.1) toliar m.

* szwedzki: (1.1) daler w.

* węgierski: (1.1) tallér

* wilamowski: (1.1) tołer m., tōłer m.

* włoski: (1.1) tallero m.

źródła.

== talar (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) toga (sędziowska, profesorska itp.)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtalar, AS: talar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tolar m.

:: zdrobn. talarek m.

przym. talarowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tolar m.

:: zdrobn. talarek m.

przym. talarowy

frazeologia.

etymologia.

od etym|niem|Taler. < etym|niem|Joachimstaler.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) taler, thaler

* czeski: (1.1) tolar m.

* duński: (1.1) daler w.

* esperanto: (1.1) talero

* fiński: (1.1) taaleri

* łotewski: (1.1) dālderis

* niderlandzki: (1.1) daalder m.

* niemiecki: (1.1) Taler m.

* portugalski: (1.1) táler m.

* rosyjski: (1.1) талер m.

* słowacki: (1.1) toliar m.

* szwedzki: (1.1) daler w.

* węgierski: (1.1) tallér

* wilamowski: (1.1) tołer m., tōłer m.

* włoski: (1.1) tallero m.

źródła.

== talar (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) toga (sędziowska, profesorska itp.)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# talarczyk

nazwisko

SJP.pl

# talarek

1. plasterek, krążek;
2. zdrobnienie od: talar (moneta używana dawniej w różnych krajach europejskich)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: talar

(1.2) okrągły plasterek jarzyny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈlarɛk, AS: talarek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talar m.

Wiktionary

# talarkowo

Talarkowo – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Racięcin.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

Wikipedia

# talarowski

nazwisko

SJP.pl

# talarowy

przymiotnik od: talar

SJP.pl

# talasemia

choroba dziedziczna, w której zaburzona synteza łańcuchów globiny w hemoglobinie prowadzi do niedokrwistości, uszkodzenia śledziony, a w ostrej postaci - do dziesiątego roku życia człowieka - do śmierci; thalasemia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny;

Wiktionary

Talasemia (niedokrwistość tarczowatokrwinkowa, łac. thalassaemia, ang. thalassemia) – ilościowe zaburzenia syntezy hemoglobiny, spowodowane wrodzonym defektem biosyntezy łańcuchów globiny. Najczęściej zaburzenia dotyczą ekspresji alfa-globiny (alfa-talasemia) lub beta-globiny (beta-talasemia), choć istnieją także talasemie związane z obniżoną syntezą innych globin np. delta-globiny, gamma-globiny. Zaburzenia w biosyntezie globin spowodowane są mutacjami w kodujących je genach lub ich elementach regulatorowych.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) niedokrwistość tarczowatokrwinkowa

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) talassemie

* angielski: (1.1) thalassemia, Mediterranean anemia

* arabski: (1.1) ثلاسيميا

* baskijski: (1.1) talasemia

* fiński: (1.1) talassemia

* francuski: (1.1) thalassémie

* hiszpański: (1.1) talasemia ż.

* japoński: (1.1) サラセミア

* łaciński: (1.1) thalassaemia

* niderlandzki: (1.1) thalassemie

* nowogrecki: (1.1) θαλασσαιμία ż.

* rosyjski: (1.1) талассемия ż.

* turecki: (1.1) akdeniz anemisi, akdeniz kansızlığı, talasemi

* włoski: (1.1) talassemia ż.

źródła.

== talasemia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. talasemia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtalaˈsɛ̃mʲja, AS: talasẽmʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedokrwistość tarczowatokrwinkowa

Wiktionary

# talaśka

nazwisko

SJP.pl

# talasoida

kolista depresja na powierzchni Księżyca

SJP.pl

# talasokracja

Talassokracja (gr. Θαλασσα – morze; κρατία – władza) – państwo, które zdobywa i utrzymuje dominację za pomocą silnej floty. Cała potęga i polityczne znaczenie danej talassokracji dobiega końca w przypadku anihilacji sił morskich.

Wikipedia

# talasoterapia

leczenie klimatyczne w miejscowościach nadmorskich; thalassoterapia

SJP.pl

Talasoterapia (gr. thalassa – morze) – forma terapii, wykorzystująca morski klimat, morską wodę, muł, glony, piasek, wodorosty, błoto, a także inne substancje pochodzące z morza jako czynnik terapeutyczny.

Ciepła woda morska oraz wyciąg z glonów morskich umożliwiają wnikanie do skóry ciała minerałów oraz witamin, co sprzyja odnowie komórek, zwiększa przepływ krwi oraz metabolizm. Sól morska jest lekiem na choroby skórne oraz zranienia, stosowana jest do leczenia chorób skóry, takich jak trądzik, egzema i łuszczyca. Wodorosty są bogate w sód i potas, wspomagają regulację poziomu wody w organizmie oraz zwalczające zatrzymywanie płynów. Talasoterapia zbawiennie wpływa na takie choroby jak: schorzenia dróg oddechowych, reumatyzm, grzybica, niedoczynność tarczycy, osteoporoza, bezsenność, niska odporność, bóle kręgosłupa, neurodermia i łuszczyca.

Wikipedia

# talassa

Talassa (gr. Θαλασσα, łac. Thalassa) – w mitologii greckiej pierwotna bogini morza, jedna z Protogenoi. Była jedynie uosobieniem (personifikacją), a nie ciałem fizycznym morza. Talassa jest żeńskim odpowiednikiem Pontosa.

Uchodziła za córkę Etera (Światło) oraz Hemery (Dzień). Z Pontosem zrodziła dziewięciu Telchinów oraz Halię. Według Hezjoda Talassa zrodziła Afrodytę, kiedy odcięte genitalia Uranosa spadły do morza. Hygin pisze też, że potomstwem Talassy i Pontosa były ryby.

Wikipedia

# talassokracja

dominacja państwa oparta na morskiej potędze

SJP.pl

Talassokracja (gr. Θαλασσα – morze; κρατία – władza) – państwo, które zdobywa i utrzymuje dominację za pomocą silnej floty. Cała potęga i polityczne znaczenie danej talassokracji dobiega końca w przypadku anihilacji sił morskich.

Wikipedia

# talassokratyczny

→ talassokracja

SJP.pl

#### Patrz:

talassokracja

# talaudzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wyspami Talaud, dotyczący wysp Talaud

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Talaud

Wiktionary

# talbot

automatycznie wyładowujący się wagon do przewożenia węgla

SJP.pl

- Talbot – dawny producent samochodów
- Talbot – miasto w Australii

Gminy w USA:

- Talbot (ang. Talbot Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Bowman

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Talbot (ang. Talbot County) – w stanie Georgia
- hrabstwo Talbot (ang. Talbot County) – w stanie Maryland

Wikipedia

# talbotypia

pierwsza negatywowo-pozytywowa metoda otrzymywania obrazów fotograficznych; kalotypia

SJP.pl

Kalotypia (z gr. καλός "piękny" i τύπος "odcisk", znana również jako talbotypia) – pierwsza fotograficzna technika negatywowa, opatentowana przez jej wynalazcę, Williama Foxa Talbota, w 1841 roku. Stosowana była w latach 40. i 50. XIX wieku. Papier pokryty światłoczułymi halogenkami srebra zostaje naświetlony w aparacie, a następnie wywoływany, dzięki czemu obraz utajony staje się widoczny. Z tak przygotowanego negatywu (kalotypu) wykonywane są odbitki – w XIX wieku w zasadzie wyłącznie były to odbitki na papierze solnym. Idea kalotypii – wykonywanie negatywu pozwalającego na otrzymanie wielu pozytywów (odbitek) – stała się podstawą dalszego rozwoju fotografii.

Wikipedia

# talbotypiczny

→ talbotypia; kalotypowy, talbotypowy

SJP.pl

# talbotypowy

→ talbotypia; kalotypowy, talbotypiczny

SJP.pl

# talcyt

skupienie muskowitu o wyglądzie talku, odmiana talku

SJP.pl

# talczyn

Talczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Kock. Przez miejscowość przepływa rzeka Czarna, dopływ Tyśmienicy.

Wieś stanowi sołectwo gminy Kock. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 617 mieszkańców.

Wikipedia

# talea

rzeczownik

(1.1) muz. w średniowieczu schemat rytmiczny głosu tenorowego;

Wiktionary

Talea (tala), l.mn. taleae – w średniowieczu schemat rytmiczny głosu tenorowego (cantus firmus) powtarzany w motecie izorytmicznym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: taˈlɛa, AS: talea

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tala

Wiktionary

# talencik

zdrobnienie od: talent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od talent

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie talent, lecz tylko mały talencik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talent m.

przym. talentowy

Wiktionary

# talent

1. uzdolnienie w jakimś kierunku, predyspozycje, zdolności;
2. człowiek utalentowany;
3. używana w starożytności (w Babilonii i Asyrii) jednostka wagowo-pieniężna;
4. w średniowieczu: pieniężna jednostka obrachunkowa równa 240 denarom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

## Geografia

### Stany Zjednoczone

- Talent – miasto w stanie Oregon

### Szwajcaria

- Talent – rzeka, dopływ Thielle

## Muzyka

- Billy Talent – kanadyjska grupa muzyczna
- Billy Talent – pierwszy album rockowego zespołu Billy Talent
- Billy Talent II – drugi album rockowego zespołu Billy Talent
- Billy Talent III – czwarty album rockowego zespołu Billy Talent
- Talent Zero – siódma płyta zespołu The Analogs

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) Mimo talentu piosenkarka nie zdobyła popularności.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtalɛ̃nt, AS: talẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. talencik m.

przym. talentowy, utalentowany

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) dar, genialność, geniusz, nerw, uzdolnienie, żyłka; iskra boża, lwi pazur; gw-pl|Górny Śląsk|grajfka.

Wiktionary

# talentowy

→ talent

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z talentem

(1.2) daw. ważący talent

Wiktionary

#### Patrz:

talent

#### Powiązane:

rzecz. talent mrz., talencik mrz.

przym. utalentowany

Wiktionary

# talerz

1. naczynie stołowe; także zawartość tego naczynia;
2. biała plama na pośladkach jeleniowatych;
3. jedna z dwóch płyt czyneli (żeli), na której można grać; żel, czynel;
4. okrągłe ostrze narzędzi rolniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

(1.2) zawartość talerza (1.1)

(1.3) muz. przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;

(1.4) muz. przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;

(1.5) pot. zwierciadło anteny satelitarnej

(1.6) inform. element dysku twardego komputera

(1.7) łow. środkowa część zadu jeleniowatych wyróżniająca się jasną sierścią

Wiktionary

Talerz – okrągłe naczynie, na ogół mniej (talerze płytkie) lub bardziej (talerze głębokie) wgłębione, służące do podawania potraw. Talerze są wykonywane z różnych materiałów, najczęściej z ceramiki (porcelana, fajans), metalu, szkła, współcześnie także z tworzyw sztucznych.

Talerze bywają bogato zdobione i są niekiedy wykorzystywane jako dekoracja wnętrz.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Możesz pomóc mi rozkładać talerze na stole?

(1.2) Jacek zjadł dwa talerze grochówki i jeszcze poprawił chlebem.

(1.7) W chwili gdy miał paść strzał, byk raptem odwrócił się ukazując mu swój talerz.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtalɛʃ, AS: taleš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talerzówka ż., talerzowanie n.

:: zdrobn. talerzyk m.

czas. talerzować ndk.

przym. talerzowy, talerzowaty, talerzykowaty

przysł. talerzykowato

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|talyrz.

(1.3-4) czynele, żele

(1.7) lustro, serweta

Wiktionary

# talerze

1. naczynie stołowe; także zawartość tego naczynia;
2. biała plama na pośladkach jeleniowatych;
3. jedna z dwóch płyt czyneli (żeli), na której można grać; żel, czynel;
4. okrągłe ostrze narzędzi rolniczych

SJP.pl

- talerz – naczynie do podawania potraw
- talerze perkusyjne – instrument
- talerze orkiestrowe – instrument
- talerze amputacyjne – narzędzia chirurgiczne
- latające talerze – niezidentyfikowane obiekty latające
- talerz antenowy – antena satelitarna

Wikipedia

# talerzować

spulchniać wierzchnią warstwę gleby broną talerzową

SJP.pl

# talerzowaty

przypominający talerz

SJP.pl

# talerzówka

narzędzie rolnicze, zaliczane do bron, spulchniające płytko glebę; brona talerzowa

SJP.pl

# talerzowy

przymiotnik od: talerz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z talerzem, dotyczący talerza

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talerz m., talerzyk mrz.

Wiktionary

# talerzyk

zdrobnienie od: talerz; mały talerz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: talerz

(1.2) mały talerz

Wiktionary

Cytidia Quél. (talerzyk) – rodzaj grzybów z rzędu powłocznikowców (Corticiales).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Rozłóż jeszcze talerzyki i filiżanki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talerz mrz., talerzówka ż., talerzowanie n.

czas. talerzować ndk.

przym. talerzowy, talerzowaty, talerzykowaty

przysł. talerzykowato

Wiktionary

# talerzykowato

przysłówek

(1.1) w kształcie talerzyka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stare owocniki czarki austriackiej mogą być talerzykowato rozpostarte.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talerz mrz., talerzyk mrz.

przym. talerzykowaty

Wiktionary

# talerzykowaty

przypominający kształtem mały talerz

SJP.pl

# tales

Tales z Miletu, starożytny filozof grecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. filozof i uczony starożytnej Grecji z przełomu VII i VI w. p.n.e.;

Wiktionary

Tales z Miletu (gr. Θαλῆς ὁ Μιλήσιος Thales ho Milesios; VII/VI w. p.n.e.) – grecki uczony: filozof, matematyk i astronom okresu przedsokratejskiego, przedstawiciel jońskiej filozofii przyrody. Uznawany jest przez niektórych za pierwszego filozofa i matematyka cywilizacji zachodniej oraz za inicjatora badań nad przyrodą jako nauki. Należy do kanonu siedmiu mędrców. Talesa postrzega się jako pierwszego filozofa głównie dlatego, że zainicjował wyjaśnianie rzeczywistości przez odwoływanie się do natury i rozumu bardziej niż do mitologii i tradycji – Grecy widzieli w nim jednak raczej mędrca niż filozofa.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwszym z wielkich filozofów szkoły milezyjskiej był Tales.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtalɛs, AS: tales

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Tales z Miletu

Wiktionary

# tali

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) drewn. egzotyczne drewno pozyskiwane w Afryce z drzew z gatunku nazwa systematyczna|Erythrophleum ivorense|ref=tak.

Wiktionary

Erythrophleum ivorense – gatunek drzewa z rodziny bobowatych występujący w lasach tropikalnej Afryki zachodniej.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) drewno

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== tali (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) talia

(1.2) chem. tal

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtalʲi, AS: talʹi

Wiktionary

# talia

1. komplet kart do gry
2. u kobiety: zwężająca się część tułowia między żebrami i biodrami; pas, stan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. muza komedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Wiktionary

## Imię

- Talia – w mitologii greckiej muza komedii
- Talia – w mitologii greckiej jedna z Charyt
- Talia – w mitologii greckiej jedna z Nereid
- Talia Shire – amerykańska aktorka filmowa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Talia i jej siostry uświetniały śpiewem biesiady bosko-ludzkie oraz uczty olimpijskie bogów.

(1.1) Atrybutami Talii były: maska komiczna, wieniec z bluszczu i kij pasterski.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtalʲja, AS: talʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Taleja

Wiktionary

# talib

1. przedstawiciel afgańskiego, radykalnego odłamu islamu;
2. dosłownie: uczeń (religijny uczeń lub zwolennik, szczególnie w islamie);
3. lekceważąco: osoba rygorystycznie trzymająca się zasad religii; ortodoks, fundamentalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. rel. członek fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego, które powstało w 1994 w Afganistanie;

(1.2) przen. fundamentalista, radykał, fanatyk, osoba zagorzała i nieuznająca żadnych ustępstw w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Talib – uczeń, najczęściej medresy lub szkoły koranicznej, zdobywający za pomocą nauki pamięciowej ogólną wiedzę na temat Koranu.

Edukacja zaczyna się już w wieku dziecięcym i trwa około 10 lat. Obecnie wzrost liczby uczniów kończących medresy jest spowodowany: bezpłatną nauką, zagwarantowanym wyżywieniem oraz mieszkaniem na czas nauki, co w biednych społeczeństwach islamskich jest propozycją bardzo kuszącą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Talibowie poinformowali, że zniszczyli już ponad połowę wszystkich figur Buddy w Afganistanie. Ich zdaniem, są one aktem bluźnierstwa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtalʲip, AS: talʹip

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. talibski

Wiktionary

# taliban

- Taliban – fundamentalistyczne ugrupowanie islamskie
- Tehrik-i-Taliban Pakistan – talibańska organizacja zbrojna działająca w Pakistanie

Wikipedia

# talibański

dotyczący talibów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. talibski

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. talibski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) talibski

Wiktionary

# talibizacja

wprowadzanie religii, pojęć i obyczajów talibskich

SJP.pl

# talibka

→ talib

SJP.pl

#### Patrz:

talib

# talibski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z talibami, dotyczący talibów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talib mos.

przym. talibański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) talibański

Wiktionary

# talidomid

lek przeciwbólowy i uspokajający, zażywany przez kobiety ciężarne w latach sześćdziesiątych XX w., o skutkach ubocznych powodujących deformacje płodu; thalidomid

SJP.pl

Talidomid – organiczny związek chemiczny zbudowany z reszty ftalimidowej i glutarimidowej, stosowany jako lek o działaniu przeciwwymiotnym, przeciwbólowym, usypiającym i hipnotycznym. Talidomid został uzyskany przez chemików z Chemie Grünenthal z Republiki Federalnej Niemiec w 1953 roku.

Wikipedia

# talidomidowy

→ talidomid

SJP.pl

#### Patrz:

talidomid

# talijan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. Włoch

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|Italok.

Wiktionary

# talijka

zdrobnienie od: talia

SJP.pl

# talik

nazwisko

SJP.pl

Talik – warstwa gruntu, położona między warstwą wiecznej zmarzliny a gruntem świeżo zamarzającym, typowa dla strefy okołobiegunowej. Woda pozostająca w taliku przedostaje się przez spękania lodu i czasem tworzy naledź. Taliki są ważne dla miejscowej ludności, ze względu na możliwość pozyskiwania z nich wody.

Wikipedia

# talion

1. kara równoznaczna szkodzie, jaką wyrządził winny, zgodna z zasadą "oko za oko, ząb za ząb" (np. śmierć za zabójstwo); prawo talionu, kara talionu - prawo oparte na stosowaniu tego typu kar;
2. w renonsie (grze w karty): karty odłożone i nakryte, zdobywane przez osobę, która wylicytuje najwyżej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. praw. prawo karania według zasady „oko za oko, ząb za ząb”; kara równa wyrządzonej krzywdzie;

(1.2) karc. w niektórych grach: karty odłożone, które zdobywa osoba, która licytowała najwyżej

Wiktionary

Prawo talionu, kara talionu, talion, lex talionis (łac. talio „odwet”, od talis „taki sam”) – zasada prawa, wyrażająca jego sprawiedliwość, według której sankcja była identyczna ze skutkiem przestępstwa. Znana z obrazowej, starożytnej sentencji oko za oko, ząb za ząb.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. talionowy, retaliacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) prawo talionu, kara talionu, lex talionis

Wiktionary

# taliować

1. zwężać ubranie w talii;
2. robić zwężenie w narcie lub desce snowboardowej

SJP.pl

# taliowanie

1. zwężać ubranie w talii;
2. robić zwężenie w narcie lub desce snowboardowej

SJP.pl

# talit

prostokątna chusta noszona przez żydów w czasie modliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. żydowska chusta modlitewna z frędzlami;

Wiktionary

Talit (hebr. ‏טַלִּית‎, talit) lub tałes (jid. ‏טלית‎, tales) – prostokątna chusta (szal modlitewny) nakładana przez żydów na głowę bądź ramiona podczas modlitwy.

Tałes wykonany jest zwykle z białego materiału (wełny, bawełny lub jedwabiu), ozdabiany jest poprzecznymi pasami w kolorze niebieskim lub czarnym. Pasy te tworzone są na pamiątkę barwienia w czasach biblijnych cycit (cyces) na kolor niebiesko-fioletowy. Cicit są najważniejszym elementem tałesu. Wiązanie frędzli na końcu szat nakazuje żydom Tora w Księdze Liczb (Bemidbar) 15,37–41. Na górną krawędź tałesu naszywa się także atarę (koronę).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kiedy Talit jest zakładany na głowę i całkowicie rozpostarty na plecyecach, osoba jest zanurzona w tym okryciu, z dwoma rogami z przodu i z tyłu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tałes

Wiktionary

# talizman

magiczny przedmiot mający przynosić szczęście i chronić od złego; amulet, fetysz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ezot. przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

Wiktionary

Talizman (fr. talisman, hiszp. talismán; z arab. tilsam lub tilasm = „obraz magiczny z mistycznymi znakami przeciw czarom”; z gr. télesma = „konsekracja”) – przedmiot z przypisywanym mu działaniem magicznym (często drobny), mający przynosić jego posiadaczowi szczęście lub chronić przed nieszczęściami.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) amulet, fetysz

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) maskotka, mezuza

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) amulet - bliskoznacznik talizmanu oznacza rzecz, której przypisuje się wyłącznie właściwości ochronne, natomiast talizman ma rzekomo także przynosić szczęście i inne dobra swojemu nosicielowi

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) talisman

* arabski: (1.1) طلسم

* białoruski: (1.1) талісман m.

* bułgarski: (1.1) талисман m.

* czeski: (1.1) talisman m.

* esperanto: (1.1) talismano

* francuski: (1.1) talisman m.

* hiszpański: (1.1) talismán m.

* interlingua: (1.1) talisman

* niderlandzki: (1.1) talisman m.

* nowogrecki: (1.1) φυλαχτό n., φυλακτό n., posp. χαϊμαλί n.

* rosyjski: (1.1) талисман m.

* ukraiński: (1.1) талісман m.

* włoski: (1.1) talismano m.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈlʲizmãn, AS: talʹizmãn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) amulet, fetysz

Wiktionary

# talizmanowy

→ talizman

SJP.pl

#### Patrz:

talizman

# talk

1. minerał, uwodniony krzemian magnezu; łojek;
2. biały puder do pielęgnacji skóry, wytwarzany z talku - minerału;
3. [czytaj: tok] potocznie: talk show

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. miękki minerał z gromady krzemianów;

(1.2) kosmet. med. biały puder mineralny używany jako kosmetyk do pielęgnacji skóry

Wiktionary

Talk – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów pospolitych.

Nazwa pochodzi od arabskiego słowa talk oznaczającego mikę i nawiązuje do podobieństwa tych minerałów. Z kolei po łacinie talcus to tłuszcz, stąd w dawnej polszczyźnie czasem używano nazwy łojek.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kryształy talku są tak miękkie, że można zarysować je paznokciem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: talk, AS: talk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talkowanie n., potalkowanie n.

czas. talkować ndk., potalkować dk.

przym. talkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. łojek

Wiktionary

# talk-show

[czytaj: tok-szoł] program telewizyjny lub radiowy, gdzie prowadzi się rozmowy z zaproszonymi gośćmi, często przy udziale publiczności; talk show, tok szoł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telew. gatunek programu publicystycznego;

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== talk-show (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) telew. talk-show

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== talk-show (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) telew. talk-show

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) talk show

Wiktionary

# talka

1. przyrząd do odmierzania i zwijania w motki nici, przędzy; motowidło;
2. motek nici przędzy zdjęty z motowidła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. motowidło do motania przędzy

(1.2) włók. motek nici zdjęty z motowidła

Wiktionary

Talka – wieś w Estonii, w prowincji Võru, w gminie Meremäe.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) tala, motowidło

Wiktionary

# talkować

posypywać coś białym pudrem (talkiem)

SJP.pl

# talkowski

nazwisko

SJP.pl

# talkowszczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

Talkowszczyzna – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Szudziałowo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 676 i przepływa Słoja.

Wikipedia

# talkowy

1. → talk;
2. [czytaj: tokowy] potocznie: związany z talk show

SJP.pl

# tall

pagórek kryjący w sobie ruiny dawnych pojedynczych budowli lub całych zespołów architektonicznych; tell

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archeol. typ stanowiska archeologicznego w formie ściętego wzgórza utworzonego z nawarstwiających się, wskutek długotrwałego osadnictwa, pozostałości osad ludzkich;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy profesor przyglądał się tallowi z wysoka zauważył dziwną fałdę na stoku.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. tell

Wiktionary

# tallboy

[czytaj: tolboj]
1. wysoka komoda składająca się z dwóch mniejszych kilkuszufladowych komód, ustawionych jedna na drugiej, lub komora na podwyższeniu z szufladami i wygiętymi nóżkami, charakterystyczna dla meblarstwa amerykańskiego i angielskiego w XVIII-XIX wieku; highboy;
2. w żeglarstwie: wysoki, wąski żagiel przedni, stosowany na jachtach regatowych, stawiany podczas żeglowania bajdewindem

SJP.pl

Tallboy (ang. wysoki chłopiec) – bomba lotnicza o masie 5340 kg używana w czasie II wojny światowej, mniejsza wersja najcięższej bomby lotniczej Grand Slam.

Wikipedia

# talleyrand

[czytaj: talejRĄ, w odmianie: Talleyranda - czytaj: talejRANda itd.] nazwisko, m.in. Charles Talleyrand (1754-1838) - francuski mąż stanu

SJP.pl

Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord, znany jako Talleyrand (ur. 2 lutego 1754 w Paryżu, zm. 17 maja 1838 tamże) – francuski mąż stanu, polityk i dyplomata, minister spraw zagranicznych Francji, biskup diecezjalny Autun, książę Benewentu, zwolennik rewolucji francuskiej i sekularyzacji dóbr kościelnych, w 1791 ekskomunikowany.

Wikipedia

# tallin

stolica Estonii; Tallinn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Estonii;

Wiktionary

Tallinn (od 1219 do 1918 Rewel, niem. hist. Reval) – stolica i największe miasto Estonii, zlokalizowane na północy kraju, na brzegu Zatoki Tallińskiej. Tallinn zajmuje 7. miejsce na liście najbardziej inteligentnych miast świata. Wraz z fińskim Turku było Europejską Stolicą Kultury w 2011 roku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtallʲĩn, AS: tallʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tallińczyk m., tallinka ż.

przym. talliński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) urz. Tallinn, hist. Rewel

Wiktionary

# tallińczyk

mieszkaniec Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; tallinnianin, tallinianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tallinnu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: talˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: tallʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tallin mrz., Tallinn mrz., tallinianin mos., tallinianka ż., tallinka ż.

przym. talliński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tallinianin

Wiktionary

# tallinianin

mieszkaniec Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; tallinnianin, tallińczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tallinnu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtallʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: tallʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tallinn mrz., tallińczyk mos., tallinianka ż., tallinka ż.

przym. talliński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tallińczyk

Wiktionary

# tallinianka

mieszkanka Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; tallinnianka, tallinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tallinna

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtallʲĩˈɲãnka, AS: tallʹĩńãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tallinn mrz., tallinka ż.

:: fm. tallińczyk mos., tallinianin mos.

przym. talliński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tallinka

Wiktionary

# tallinka

mieszkanka Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; tallinianka, tallinnianka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tallinna

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: talˈlʲĩnka, AS: tallʹĩnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tallinn mrz., tallinianka ż.

:: fm. tallińczyk mos., tallinianin mos.

przym. talliński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tallinianka

Wiktionary

# tallinn

stolica Estonii; Tallin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Estonii;

Wiktionary

Tallinn (od 1219 do 1918 Rewel, niem. hist. Reval) – stolica i największe miasto Estonii, zlokalizowane na północy kraju, na brzegu Zatoki Tallińskiej. Tallinn zajmuje 7. miejsce na liście najbardziej inteligentnych miast świata. Wraz z fińskim Turku było Europejską Stolicą Kultury w 2011 roku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtallʲĩn, AS: tallʹĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tallinianin mos., tallinianka ż., tallińczyk mos., tallinka ż.

przym. talliński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Tallin, hist. Rewel

Wiktionary

# tallinnianin

mieszkaniec Tallinna (Tallina), stolicy Estonii; tallinianin, tallińczyk

SJP.pl

# tallinnianka

mieszkanka Tallinna (Tallina), stolicy Estonii; tallinianka, tallinka

SJP.pl

# talliński

przymiotnik od: Tallin, stolica Estonii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Tallinn

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na przykład akademik tallińskiej politechniki jest w centrum miasta, około 500 m od Starówki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: talˈlʲĩj̃sʲci, AS: tallʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tallin mrz., Tallinn m., tallińczyk m., tallinka ż., tallinianin m., tallinianka ż.

Wiktionary

# talmi

dawniej: stop miedzi, cynku, cyny i żelaza, platerowany złotem, używany do wyrobu taniej biżuterii; talmigold; talmi-złoto

SJP.pl

Talmi (inaczej talmizłoto lub talmigold) – naśladujący złoto stop metali nieszlachetnych, wykorzystywany dawniej w jubilerstwie.

Był to aliaż miedzi, cynku i cyny z minimalną domieszką żelaza, platerowany złotem i efektownie imitujący autentyczną biżuterię. Ogólnie w jego skład wchodziło 90% miedzi i 10% cynku, lecz w produkcji zarówno proporcje, jak i skład wykazywały różnice (np. 86,4% miedzi, 12,2% cynku, 1,1% cyny i 0,3% żelaza). Zawartość złota rzadko przekraczała 1%, a przy tym platerowanie stwarzało większe korzyści niż zwykłe pozłacanie.

Wikipedia

# talmi-złoto

dawniej: stop miedzi, cynku, cyny i żelaza, platerowany złotem, używany do wyrobu taniej biżuterii; talmigold; talmi

SJP.pl

# talmigold

dawniej: stop miedzi, cynku, cyny i żelaza, platerowany złotem, używany do wyrobu taniej biżuterii; talmi; talmi-złoto

SJP.pl

# talmud

egzemplarz Talmudu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rel. zbiór przepisów judaistycznych;

(1.2) przepisany lub wydrukowany egzemplarz Talmudu (1.1)

Wiktionary

Talmud (hebr. ‏תלמוד‎ talmud „nauka”) – jedna z podstawowych (choć nie jest uznawana za świętą) ksiąg judaizmu. Został napisany językiem judeo-aramejskim. Talmud jest komentarzem do biblijnej Tory, w którym wyjaśniono, jak przestrzegać prawa zawartego w Torze w warunkach, jakie zapanowały wśród Żydów wypędzonych z Palestyny w II wieku. Dla wyznawców tradycyjnego judaizmu Talmud stanowi rodzaj odpowiednika chrześcijańskiego katechizmu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dla wyznawców tradycyjnego judaizmu Talmud stanowi rodzaj odpowiednika chrześcijańskiego katechizmu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talmudyczność ż., talmudyzm mrz., talmudysta mos., talmudzista mos.

przym. talmudowy, talmudyczny

przysł. talmudycznie

Wiktionary

# talmudyczny

1. odnoszący się do Talmudu (zbioru tradycyjnych, dopełniających Stary Testament praw judaizmu), związany z Talmudem;
2. ściśle przestrzegający praw, przepisów określonych w danej dziedzinie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z Talmudem, zawarty w Talmudzie

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. pejor. trzymający się ściśle przepisów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Talmud mrz., talmudysta m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) formalistyczny

Wiktionary

# talmudysta

znawca Talmudu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) znawca Talmudu

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. talmudyczny

rzecz. Talmud mrz.

Wiktionary

# talmudystka

→ talmudysta

SJP.pl

#### Patrz:

talmudysta

# talmudystyczny

→ talmudysta

SJP.pl

#### Patrz:

talmudysta

# talmudyzm

1. ogół prawd i twierdzeń, opartych na Talmudzie;
2. rygorystyczne przestrzeganie praw zawartych w Talmudzie

SJP.pl

# talo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. placek z mąki kukurydzianej pieczony na ogniu, specjalność baskijska

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtalɔ, AS: talo

Wiktionary

# talon

dokument uprawniający do otrzymania towarów, pieniędzy lub usługi; bon; kupon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument uprawniający do nabycia reglamentowanego towaru lub zniżki cenowej

Wiktionary

- Talon – pieniądz bezwalutowy,
- Talon – miejscowość we Francji,
- Talon – sposób smyczkowania w instrumencie smyczkowym,
- Talon – przejściowa jednostka walutowa wprowadzona do obiegu przez Bank Litewski.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

(1.1) talon na + D.

kolokacje.

(1.1) talon na samochód / pralkę / węgiel / telewizor / …

synonimy.

(1.1) bon; pot. kartka, kwit

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) dokument

hiponimy.

(1.1) voucher, kupon

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. talonik mrz.

przym. talonowy

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|talon.

uwagi.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) talono

* hiszpański: (1.1) vale m.

* kaszubski: (1.1) talón m.

* rosyjski: (1.1) талон m.

* ukraiński: (1.1) талон m.

źródła.

== talon (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˈtælən.

audioUS|En-us-talon.ogg.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) szpon, pazur

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtalɔ̃n, AS: talõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talonik mrz.

przym. talonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bon; pot. kartka, kwit

Wiktionary

# talonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od talon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talon m.

Wiktionary

# talonowicz

osoba kupująca coś na podstawie talonu

SJP.pl

# talonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący talonów

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. talon mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bonowy

Wiktionary

# talos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. postać mitologiczna, olbrzym z brązu, strzegący Krety przed piratami i obcymi;

(1.2) mitgr. postać mitologiczna, niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu;

Wiktionary

- Talos – planetoida o numerze katalogowym 5786
- Talos – w mitologii greckiej olbrzym z brązu, strażnik Krety
- Talos (Talus, Kalos, Perdiks) – w mitologii greckiej uczeń i siostrzeniec Dedala
- Talos – rodzaj teropoda z rodziny Troodontidae
- TALOS – Transportable Autonomous patrol for Land bOrder Surveillance

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtalɔs, AS: talos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Talus m.

przym. Talusowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Talus

(1.2) Talus, Perdiks, Kalos

Wiktionary

# talowy

przymiotnik od: tal

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący talu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tal m.

Wiktionary

# talrep

rodzaj ściągacza linowego służącego do zamocowania i naciągnięcia want

SJP.pl

Talrep – lina roślinna stosowana w ściągaczu talrepowym na dawnym żaglowcu. Potocznie nazywano talrepem również sam ściągacz. Dziś tego typu osprzęt występuje w replikach, lub żaglowcach stylizowanych na te z minionych epok.

Wikipedia

# taltybios

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. herold i przyjaciel Agamemnona

Wiktionary

Taltybios (gr. Ταλθύβιος) – postać z mitologii greckiej, herold Agamemnona podczas wojny trojańskiej.

Miał towarzysza imieniem Eurybates, w późniejszych przekazach schodzącego na dalszy plan. Wzmiankowany jest kilkukrotnie w Iliadzie. To właśnie on miał odebrać Achillesowi Bryzejdę i posłować do Machaona oraz Kinyrasa. Miał też towarzyszyć Ifigenii w drodze do Aulidy, gdzie została złożona w ofierze. Eurypides uczynił Taltybiosa bohaterem swojej tragedii Trojanki.

Wikipedia

# talus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

(1.2) mitgr. olbrzym z brązu strzegący Krety przed piratami i obcymi;

(1.3) mitgr. niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu;

Wiktionary

- Talus – imię męskie
- Talus – rodzaj stawonogów z wymarłej gromady trylobitów
- Talus (Talos) – w mitologii greckiej olbrzym z brązu, strażnik Krety
- Talus (Talos, Kalos, Perdiks) – w mitologii greckiej uczeń i siostrzeniec Dedala

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtalus, AS: talus

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Talos m.

:: fż. Tala ż.

przym. Talosowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Talos

(1.3) Talos, Perdiks, Kalos

Wiktionary

# talweg

linia najgłębszego koryta będąca podstawą do wytyczenia linii granicznej na rzekach żeglownych

SJP.pl

# talyrz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. talerz

Wiktionary

# tam

1. zaimek wskazujący bliżej nieokreślone miejsce lub odnoszący się w kontekście do wcześniej określonego miejsca;
2. partykuła ekspresywna

SJP.pl

zaimek

(1.1) …wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

(1.2) …wskazujący miejsce, do którego nawiązano już wcześniej

partykuła

(2.1) …o charakterze wzmacniającym wypowiedź, deprecjonująca

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: tama

Wiktionary

Tam (zapis stylizowany: TAM) – dziewiąty album studyjny polskiej piosenkarki Natalii Przybysz. Wydawnictwo ukazało się 13 października 2023 nakładem wytwórni muzycznej Kayax w dystrybucji e-Muzyka.

Album jest utrzymany w stylu muzyki alternatywnej. Składa się z wersji standardowej (1 CD) i płyty analogowej (1 LP).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) „Jadalnia znajduje się tam.”

(1.2) Byłam na drugiej półkuli, tam ludzie chodzą do góry nogami!

(2.1) „Taka tam nauka, to w sumie nic nie daje…”

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãm, AS: tãm

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. stamtąd, tamtędy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. tamdotąd, gwara. tamój; gw-pl|Górny Śląsk|haj, hanej, hań.

Wiktionary

# tam-tam

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrument perkusyjny z grupy idiofonów;

(1.2) muz. azjatycki instrument perkusyjny o cienkiej, metalowej tarczy

Wiktionary

- tam-tam – afrykański bęben szczelinowy używany do komunikacji
- tam-tam – odmiana gongu
- Tam-Tam – album piosenek Amandy Lear
- #Tam tam – singel Moniki Lewczuk
- Tam Tam Project, Tam Tam Music, Tam Tam Academy – zespół muzyczny i autorska szkoła perkusyjna Piotra Wolskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Zagrała orkiestra, złożona z dziwacznych instrumentów wschodnich: dutar, kobz, czibizgów, tam-tamów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tam-tamista mos.

Wiktionary

# tam-tamista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. muz. muzyk grający na tam-tamie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mieszkając obok tam-tamisty, często słyszę, gdy próbuje.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tam-tam mrz.

Wiktionary

# tam-tamistka

→ tam-tamista

SJP.pl

#### Patrz:

tam-tamista

# tama

1. wał wznoszony w celu regulacji rzeki;
2. zapora, przeszkoda, zawada;
3. budowla odgradzająca w kopalni dwie części wyrobiska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. budowla zatrzymująca i spiętrzająca wodę;

(1.2) górn. konstrukcja odgradzająca w kopalni dwie przestrzenie;

(1.3) przen. zablokowanie czegoś

Wiktionary

- tama – rodzaj budowli stosowanej w hydrotechnice
- zapora wodna

- tama - w górnictwie podziemnym budowla odgradzająca w kopalni jedną część wyrobiska od drugiej
- TAMA – producent instrumentów muzycznych
- (1089) Tama – mała planetoida z pasa głównego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Bobry budują tamy jeszcze z innych powodów: ażeby woda była dostatecznie głęboka.

(1.3) Powinniśmy położyć tamę takim zachowaniom!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãma, AS: tãma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamowanie n., zatamowanie n.

:: zdrobn. tamka ż.

czas. tamować ndk., zatamować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zapora

Wiktionary

# tamada

gospodarz przyjęcia w Gruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty

Wiktionary

Tamada – stolica historycznej diecezji w starożytnej prowincji rzymskiej Mauretania Caesariensis, znajdującej się w północno-zachodniej Afryce, jedno z katolickich biskupstw tytularnych, ustanowione w 1933.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przede mną siedział tamada, który według surowych reguł ceremoniału krajowego kierował uroczystością.

Wiktionary

# tamagotchi

[czytaj: tamagoczi] elektroniczna zabawka w postaci małego urządzenia z ekranikiem, na którym pojawia się zwierzątko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) japońska zabawka elektroniczna, substytut zwierzęcia domowego, w postaci małego urządzenia z wyświetlaczem ciekłokrystalicznym, na którym ukazuje się postać zwierzątka, którym trzeba „opiekować się;”

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tamagotchi było popularne w połowie lat 90.

Wiktionary

# tamagoyaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. japoński omlet, który powstaje poprzez zwijanie kilku warstw ubitych jajek smażonych na prostokątnej patelni, porcjowany przed podaniem

Wiktionary

Tamagoyaki (jap. 卵焼き lub 玉子焼き, „smażone jajko”) – rodzaj japońskiego omletu przygotowywanego poprzez zawinięcie kilku warstw smażonych ubitych jajek. Często przygotowuje się go na prostokątnej patelni do omletów zwanej makiyakinabe lub tamagoyaki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dodatkowo, kucharze zaserwują japońskie kiszonki, tempurę, omlet tamagoyaki i inne rzeczy, obok których nie można przejść z pustym brzuchem.

Wiktionary

# tamajajo

potocznie, żartobliwie o tamagotchi; tamakurczak

SJP.pl

# tamakurczak

potocznie, żartobliwie o tamagotchi; tamajajo

SJP.pl

# tamal

danie meksykańskie z nadziewanego ciasta z mąki kukurydzianej owiniętego liściem z kolby kukurydzy

SJP.pl

Wikipedia

# tamandua

zwierzę nadrzewne; żywi się termitami

SJP.pl

Tamandua (Tamandua) – rodzaj ssaków z rodziny mrówkojadowatych (Myrmecophagidae).

Wikipedia

# tamanu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Calophyllum inophyllum|ref=tak., rosnące powoli, najczęściej w dolinach, wiecznie zielone drzewo występujące w tropikalnych lasach Azji, Afryki i Oceanii o ciężkim i trwałym drewnie

(1.2) kosmet. olej pozyskiwany poprzez wytłoczenie na zimno pestek owoców drzewa tamanu (1.1)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród przygotowanych darów można było podziwiać drewniane naczynia z drzewa tou (Cordia subcordata) i z tamanu (Callophyllum inophyllum) (…).

(1.2) Olej tamanu zawiera także nienasycone kwasy tłuszczone – kwas linolowy i oleinowy.

Wiktionary

# tamara

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) środ. kolej. lokomotywa spalinowa TEM2 (SM48)

Wiktionary

Tamara – współczesna forma żeńskiego imienia semickiego Tamar (aram. ‏ܬܡܪ‎ – palma daktylowa).

Tamara imieniny obchodzi: 25 marca, 1 maja i 3 czerwca.

W styczniu 2024 w upublicznionych danych rejestru PESEL widniało 12 931 kobiet o imieniu Tamara i 698 o imieniu Tamar nadanym jako imię pierwsze, a także 2636 kobiet noszących imię Tamara oraz 22 kobiety o imieniu Tamar jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane imię żeńskie – Anna – nosi 1 072 616 osób.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Miała na imię Tamara i świetnie tańczyła.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãˈmara, AS: tãmara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tamar ż.

Wiktionary

# tamarillo

1. roślina z rodziny psiankowatych, o owocach podobnych do pomidorów;
2. owoc tej rośliny

SJP.pl

Wikipedia

# tamaryna

nadrzewna małpka z Ameryki Południowej

SJP.pl

Tamaryna (Saguinus) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny pazurkowcowatych (Callitrichidae).

Wikipedia

# tamarynd

tropikalne drzewo ze wschodniej Afryki; tamarynda, tamaryndus, tamaryndowiec

SJP.pl

Tamaryndowiec indyjski, tamarynd indyjski, powidlnik indyjski (Tamarindus indica L.) – gatunek tropikalnego drzewa, pochodzący ze wschodniej Afryki. Jedyny gatunek z rodzaju Tamarindus z podrodziny Detarioideae rodziny bobowatych.

Wikipedia

# tamarynda

owoc tamaryndowca - tropikalnego drzewa afrykańskiego; tamarynd

SJP.pl

# tamaryndowcowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tamaryndowcem, dotyczący tamaryndowcu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamaryndowiec m.

Wiktionary

# tamaryndowiec

tropikalne drzewo ze wschodniej Afryki; tamaryndus, tamarynd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Tamarindus|ref=taj., monotypowy rodzaj drzew z rodziny bobowatych

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju tamaryndowców (1.1)

(1.3) spoż. jadalny owoc tamaryndowca (1.2)

Wiktionary

Tamaryndowiec indyjski, tamarynd indyjski, powidlnik indyjski (Tamarindus indica L.) – gatunek tropikalnego drzewa, pochodzący ze wschodniej Afryki. Jedyny gatunek z rodzaju Tamarindus z podrodziny Detarioideae rodziny bobowatych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. tamarynd m.

przym. tamaryndowcowy, tamaryndowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) tamarynd, powidlnik

Wiktionary

# tamaryndowy

→ tamarynd (tamaryndus, tamaryndowiec)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tamaryndem, dotyczący tamaryndu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamarynd m., tamaryndowiec mrz.

Wiktionary

# tamaryndus

tropikalne drzewo ze wschodniej Afryki; tamaryndowiec, tamarynd

SJP.pl

# tamaryszek

krzew lub drzewko z rodziny tamaryszkowatych

SJP.pl

Tamaryszek (Tamarix L.) – rodzaj krzewów lub małych drzew z rodziny tamaryszkowatych. Liczy około 60–90 gatunków, trudnych do delimitacji (baza taksonomiczna Plants of the World online wymienia 73 gatunki zweryfikowane). Rośliny te występują naturalnie w Eurazji i północnej Afryce na obszarze od Wysp Kanaryjskich poprzez basen Morza Śródziemnego i Azję, po Chiny na wschodzie. Jeden gatunek rośnie także w południowo-zachodniej Afryce. Tamaryszki zostały szeroko rozprzestrzenione jako rośliny ozdobne i wiatrochronne, mało wymagające i znoszące warunki pustynne. W wyniku introdukcji stały się inwazyjne w Australii i Nowej Zelandii, na Hawajach, w Ameryce Północnej i Południowej.

Wikipedia

# tamaryszka

krzew lub drzewko z rodziny tamaryszkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Acrocephalus melanopogon|ref=tak., ptak z rodziny trzciniaków;

Wiktionary

Wikipedia

# tamaryszkowate

rodzina roślin z rzędu tamaryszkowców obejmująca drzewa i krzewy występujące głównie na obszarach podzwrotnikowych, o drobnych liściach zredukowanych w formie igieł lub łusek

SJP.pl

Tamaryszkowate (Tamaricaceae Link) – rodzina roślin okrytonasiennych. Zaliczanych jest tu 5 rodzajów roślin z 90 gatunkami o pędach drewniejących, z drobnymi liśćmi i kwiatami. Są one halofitami, kserofitami lub reofitami. Największe ich zróżnicowanie występuje na obszarze śródziemnomorskim i dalej na wschodzie, po Azję Środkową. Przedstawiciele występują na znacznej części Europy, Azji i północnej Afryki, gatunki zawleczone do Ameryki Północnej, Południowej i Australii zadomowiły się tam i stały się inwazyjne. W Europie środkowej występuje tylko września pobrzeżna (Myricaria germanica), uprawiane są rośliny z rodzaju tamaryszek (Tamarix).

Wikipedia

# tamaryszkowaty

o cechach tamaryszkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

# tamaryszkowce

rząd roślin okrytonasiennych z podklasy ukęślowych; Tamaricales

SJP.pl

# tamaryszkowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z podklasy ukęślowych

SJP.pl

# tamaryszkowy

1. → tamaryszek;
2. suwak tamaryszkowy - gatunek ssaka z podrodziny myszoskoczków

SJP.pl

# tamarzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tamary lub z nią związany

SJP.pl

# tamaszek

język z południowej gałęzi języków berberskich, używany w Afryce Północnej; język tuareski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jęz. język berberyjski, używany w Afryce (na rozległych obszarach Mali, Nigru, Algierii, Libii i Burkina Faso), rozdzielający się na cztery dialekty;

Wiktionary

Język tamaszek (tamaszeq, także tuareg, tuareski) – język z południowej gałęzi języków berberskich, używany w Afryce na rozległych obszarach Mali, Nigru, Algierii, Libii i Burkina Faso. Rozpada się na cztery dialekty, przez SIL International uznawanych za osobne języki (mówi się wtedy o grupie języków tamaszek/tuareskich): tamahaq (Algieria, tamajaq (Niger), tamajeq (Niger) i tamasheq (Mali). Wywarł silny wpływ na nilo-saharyjskie języki songhaj. Obok języka tamazight jest jednym z dwóch najważniejszych języków Berberów, używanych jako wspólny, ponadregionalny środek komunikacji.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tãˈmaʃɛk, AS: tãmašek

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tamaszeq, tuareg, język tuareski

Wiktionary

# tambala

1/100 kwachy, malawijskiej jednostki pieniężnej

SJP.pl

Wikipedia

# tambor

1. osłona górnej części bocznych kół łopatkowych na statkach z napędem bocznokołowym;
2. urządzenie w formie wałka o średnicy zależnej od długości papiernicy, służącego do nawijania gotowego papieru schodzącego z maszyny;
3. dawniej: przyrząd służący do rozpinania na nim materiału w celu ułatwienia jego haftowania; tamborek

SJP.pl

Tambor – (hiszp. tambor - bęben) osłona górnej części (wystającej ponad powierzchnię wody) bocznych kół łopatkowych na statkach z napędem bocznokołowym. Tambory miały na celu głównie ochronę kół łopatkowych przed uszkodzeniem, kiedy statek stykał się z burtą innego statku lub innym obiektem.

Wikipedia

# tamborek

przyrząd służący do rozpinania na nim materiału w celu ułatwienia jego haftowania; tambor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ułatwiający wyszywanie przyrząd w formie dwóch obręczy służących do napinania materiału lub kanwy do haftowania;

Wiktionary

Tamborek – przedmiot ułatwiający haftowanie, składający się z dwóch obręczy, które zaciska się na siebie napinając jednocześnie naciągnięty między nimi materiał.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tãmˈbɔrɛk, AS: tãmborek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamburyn m., tamburyno n.

Wiktionary

# tambormajor

tamburmajor;
1. dyrygent orkiestry w marszu
2. dowódca doboszów lub orkiestry wojskowej

SJP.pl

# tambormajorski

→ tambormajor

SJP.pl

#### Patrz:

tambormajor

# tamborski

nazwisko

SJP.pl

# tambow

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) daw. lub rzad. geogr. Tambow (zapis spolszczony)

Wiktionary

Tambow (ros. Тамбов) – miasto obwodowe w środkowej części Rosji, na Nizinie Ocko-Dońskiej, nad Cną (dorzecze Wołgi), w latach 1796–1928 stolica guberni tambowskiej.

W latach 1944–1960 w Tambowie mieściła się Tambowska Suworowska Szkoła Wojskowa. W mieście znajduje się Teatr Dramatyczny .

Wikipedia

# tambowski

→ Tambow

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Tambowem, dotyczący Tambowa

Wiktionary

#### Patrz:

Tambow

#### Powiązane:

rzecz. Tambow m.

Wiktionary

# tambur

1. wschodni instrument muzyczny, rodzaj bębna;
2. wieloboczna, eliptyczna lub cylindryczna podbudowa pod kopułą

SJP.pl

Bęben (tambur) – część budynku na rzucie koła, wieloboku lub elipsy, stanowiąca podbudowę pod kopułę lub hełm.

Często w ścianach bębna umieszczane były okna, będące głównym źródłem światła dziennego, które doświetlały przestrzeń pod kopułą. Bęben jest elementem architektonicznym charakterystycznym dla architektury wczesnochrześcijańskiej, bizantyjskiej (średniowiecznych budowli w Grecji i Armenii) oraz dla architektury renesansu, baroku i klasycyzmu.

Wikipedia

# tambura

rodzaj lutni azjatyckiej

SJP.pl

- Tambura (instrument) – instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych
- Tambura (Sudan Południowy) – południowosudańskie miasto w wilajecie Ekwatoria Zachodnia

Wikipedia

# tamburek

dawniej: przyrząd służący do rozpinania na nim materiału w celu ułatwienia jego haftowania; tamborek, tambor

SJP.pl

# tamburmajor

dawniej: tambormajor;
1. dyrygent orkiestry w marszu;
2. dowódca doboszów lub orkiestry wojskowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. dyrygent orkiestry marszowej

(1.2) przest. wojsk. dowódca orkiestry wojskowej lub oddziału złożonego z doboszów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Osobą scalającą cały zespół jest tamburmajor – dyrygent w marszu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtãmburˈmajɔr, AS: tãmburmai ̯or

Wiktionary

# tamburmajorka

→ tamburmajor

SJP.pl

Mażoretki – wyraz zapożyczony z jęz. francuskiego. Słowo majorette znaczy mniej więcej majorki. Oznacza dziewczyny ubrane w paradne stroje zawierające elementy umundurowania galowego różnych służb i formacji.

Mażoretki występują na pokazach estradowych i paradach ulicznych, prezentując choreograficzne układy taneczno-marszowe do muzyki orkiestr dętych, żonglując i podrzucając przy tym pałeczki mażoretkowe (tzw. batony). Mażoretki spełniają nie tylko funkcję widowiskowego dodatku, ale za pomocą wykonywanych gestów sygnalizują zbliżający się zakręt, zakończenie utworu, zmianę rytmu. Mażoretka maszerująca przed orkiestrą zwana jest tamburmajorką.

Wikipedia

#### Patrz:

tamburmajor

# tamburowy

przymiotnik od: tambur

SJP.pl

# tamburyn

instrument muzyczny, mały płaski bębenek na obręczy z brzęczącymi blaszkami; tamburyno

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;

Wiktionary

Bębenek baskijski, tamburyn (wł. tamburino, tamburello basco lub tamburo basco, skrót: tmbno., tmb. basco) – instrument perkusyjny z grupy membranofonów o nieokreślonej wysokości dźwięku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Orszak weselny już oczekiwał pana młodego, z orkiestrą złożoną z skrzypiec, flecika i tamburyna…

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãmˈburɨ̃n, AS: tãmburỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamburyno n., tamborek m., tamburynista m., tamburynistka ż.

przym. tamburynowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bębenek baskijski, tamburyno

Wiktionary

# tamburynista

muzyk grający na tamburynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na tamburynie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtãmburɨ̃ˈɲista, AS: tãmburỹńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamburyn m., tamburyno n., tamburynek m.

:: fż. tamburynistka ż.

Wiktionary

# tamburynistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na tamburynie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamburynista mos., tamburyn mrz.

Wiktionary

# tamburyno

instrument muzyczny, mały płaski bębenek na obręczy z brzęczącymi blaszkami; tamburyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. tamburyn

Wiktionary

Bębenek baskijski, tamburyn (wł. tamburino, tamburello basco lub tamburo basco, skrót: tmbno., tmb. basco) – instrument perkusyjny z grupy membranofonów o nieokreślonej wysokości dźwięku.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌtãmbuˈrɨ̃nɔ, AS: tãmburỹno

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamburynista mos., tamborek, tamburyn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bębenek baskijski, tamburyn

Wiktionary

# tambylec

potocznie: bywalec

SJP.pl

# tamdotąd

zaimek

(1.1) poznań. - tam

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozmiary piwnic miały być tak wielkie, że zaprząg czterokonny mógł tamdotąd zjechać. (K. Grzybowski)

Wiktionary

# tameczny

dawniej: tamtejszy

SJP.pl

# tamerlan

władca środkowoazjatycki; Timur, Timur Lenk, Timur Chromy

SJP.pl

Timur Chromy znany również jako Tamerlan i Timur Lenk (od Tīmūr-e Lang – Timur Kulawy) (ur. 9 kwietnia 1336 w Chodża Ilgar koło Keszu, zm. 18 lutego 1405 w Otrarze) – wódz mongolskiego plemienia Barłasów, założyciel dynastii Timurydów, panujący w latach 1370–1405, zdobywca większości Azji Środkowej, Iranu, Iraku i Zakaukazia.

Wikipedia

# tamga

1. znak rodowy i własnościowy u dawnych ludów tureckich
2. znak na monetach tureckich i tatarskich z imieniem i tytułem sułtana lub chana; moneta z tymże znakiem

SJP.pl

Tamga (mong. tamag, tur. damga, tat. tamga „znak, piętno, pieczęć”) – znak władzy chańskiej. Pierwotnie znak plemienny, rodowy i własnościowy u dawnych ludów Wielkiego Stepu (scytyjskich, sarmackich i potem mongolskich, tureckich, irańskich i ugrofińskich), używany m.in. do oznaczania koni, bydła, sprzętów i uzbrojenia.

Wikipedia

# tamiarz

1. robotnik w kopalni zatrudniony przy budowie i konserwacji różnego rodzaju tam
2. robotnik obsługujący tamy śluzowe na drogach przewozowych

SJP.pl

# tamil

język tamilski będący językiem urzędowym w Singapurze, Sri Lance i w części Indii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki

Wiktionary

Język tamilski (tamil), tamilski: தமிழ் (tamizh) – język z rodziny drawidyjskiej, jej grupy południowej. Drugi, obok języka telugu, pod względem liczby użytkowników język tej rodziny – posługuje się nim około 65 mln Tamilów. Zamieszkują oni głównie południowoindyjski stan Tamil Nadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln). Językiem tym posługuje się także ponad milion emigrantów tamilskich w Malezji i Singapurze. Język urzędowy Singapuru, Sri Lanki i stanu Tamil Nadu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtãmʲil, AS: tãmʹil

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamilski m.

:: fż. Tamilka ż.

przym. tamilski

Wiktionary

# tamil.

skrót od: tamilski

SJP.pl

# tamilka

członkini narodu zamieszkującego głównie południowe Indie i Sri Lankę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kobiety – Syngalezki i Tamilki – wyróżniały się błyszczącymi kolczykami i bransoletami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamilski m.

:: fm. Tamil mos.

przym. tamilski

Wiktionary

# tamilnad

stan w Indiach; Tamilnadu

SJP.pl

# tamilnadu

stan w Indiach; Tamilnad

SJP.pl

Tamilnadu (tamil. தமிழ்நாடு; ang. Tamil Nadu; hindi तमिल नाडु, trb.: Tamilnad, trl.: Tamiḻ Nāṭu) – jeden ze stanów Indii, położony w ich południowej części, zamieszkany głównie przez Tamilów, lud pochodzenia drawidyjskiego.

Stolicą stanu, a zarazem największym miastem jest Ćennaj.

Stan został utworzony 18 lipca 1967.

Wikipedia

# tamilnadzki

→ Tamilnadu

SJP.pl

#### Patrz:

Tamilnadu

# tamilowie

naród zamieszkujący głównie południowe Indie i Sri Lankę

SJP.pl

Tamilowie (tamil. தமிழர்கள், Tamiḻarkaḷ) – naród z grupy ludów drawidyjskich, posługujący się językiem tamilskim, 74 miliony osób według szacunków z 1997 roku. Zamieszkuje indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki, poza tym skupiska w Indonezji, Malezji, Singapurze i Mjanmie, a poza Azją w Południowej Afryce i Mauritiusie, emigracja do Europy, Stanach Zjednoczonych, Kanady i Australii.

Wikipedia

# tamilski

dotyczący Tamilów, charakterystyczny dla Tamilów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln);

przymiotnik

(2.1) dotyczący Tamilów

Wiktionary

Język tamilski (tamil), tamilski: தமிழ் (tamizh) – język z rodziny drawidyjskiej, jej grupy południowej. Drugi, obok języka telugu, pod względem liczby użytkowników język tej rodziny – posługuje się nim około 65 mln Tamilów. Zamieszkują oni głównie południowoindyjski stan Tamil Nadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln). Językiem tym posługuje się także ponad milion emigrantów tamilskich w Malezji i Singapurze. Język urzędowy Singapuru, Sri Lanki i stanu Tamil Nadu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. Tamil m., Tamilka ż.

Wiktionary

# tamilskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem tamilskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tamilskim

(1.3) spisany, stworzony w języku tamilskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãˈmʲilskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: tãmʹilskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# tamiza

rzeka w Wielkiej Brytanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Anglii;

Wiktionary

Tamiza (ang. Thames, wym. /tɛmz/; łac. Tamesis, Tamesa) – rzeka w południowej Anglii, nad którą położony jest Londyn. Jest drugą pod względem długości rzeką w Wielkiej Brytanii (po Severn), liczy 346 km.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mosty londyńskie położone są nad Tamizą.

(1.1) Obszar Esseksu jest nizinny i rozciąga się pomiędzy estuarium Tamizy na południu a ujściem rzeki Stour na północy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãˈmʲiza, AS: tãmʹiza

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tamizański, nadtamizański

Wiktionary

# tamizański

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Tamizą (rzeką w Anglii)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powoli mijają nas statki, przeciągnęły popielatym dymem leniwe, tamizańskie popołudnie. Brzeg oddala się w nieokreślonej mgle (…)

(1.1) Brutalski to był człowiek, tak jak wszyscy rybacy tamizańscy, a zwłaszcza ci, co w królestwie Kent mieszkają (…)

(1.1) Natomiast Viola wychodząc od Olivii, czyli kierując się w głąb sceny a nie ku widowni, cytuje okrzyk przewoźników tamizańskich: „Then westward — ho!".

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tamiza ż.

przym. nadtamizański

Wiktionary

# tamizdat

Samizdat (ros. самиздат, od samodiejatielnoje izdatielstwo – wydawnictwo samodzielne) – określenie zwalczanej przez władze tzw. literatury drugiego obiegu, powstającej poza zasięgiem cenzury w ZSRR od końca lat 50. XX w.

Wikipedia

# tamo

dawniej: tam

SJP.pl

Bodhidharma (skt बोधिधर्म; chiń Putidamo 菩提达摩; kor. Pori Dalma; jap. Bodai Daruma; wiet. Bồ-đề-đạt-ma) – na wpół legendarna postać buddyzmu mahajany. Był 28. patriarchą buddyzmu indyjskiego i pierwszym patriarchą buddyzmu chan. Za pierwszego patriarchę uważa go także buddyzm zen, będący kontynuacją chan. Tradycja mówi, że przybył z Indii do Chin, by przynieść przekaz Dharmy Buddy. Mimo że istnieją dokumenty chińskie, które wspominają mnicha buddyjskiego o takim imieniu, są też głosy negujące prawdziwość legendy.

Wikipedia

# tamój

zaimek wskazujący

(1.1) gwara. tam

Wiktionary

# tamoksifen

organiczny związek chemiczny, lek blokujący estrogen, stosowany głównie w terapii raka sutka; tamoksyfen

SJP.pl

Tamoksyfen (tamoxifen) – organiczny związek chemiczny, należący do selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (SERM), syntetyczny lek o działaniu antyestrogenowym, stosowany głównie w terapii raka sutka.

Wikipedia

# tamoksyfen

organiczny związek chemiczny, lek blokujący estrogen, stosowany głównie w terapii raka sutka; tamoksifen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek stosowany głównie w leczeniu i zapobieganiu rakowi piersi; selektywny modulator receptorów estrogenowych

Wiktionary

Tamoksyfen (tamoxifen) – organiczny związek chemiczny, należący do selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (SERM), syntetyczny lek o działaniu antyestrogenowym, stosowany głównie w terapii raka sutka.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Działania niepożądane tamoksyfenu mogą obejmować m.in. uderzenia gorąca, zmiany nastroju, bóle stawów, a także ryzyko zakrzepów.

Wiktionary

# tamować

hamować, wstrzymywać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatamować)

(1.1) utrudniać swobodny ruch (zwykle przemieszczanie) lub działanie

(1.2) powstrzymywać upływ krwi

(1.3) powstrzymywać okazywanie uczuć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamowanie n., tama ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) blokować, hamować, wstrzymywać, zatrzymywać

(1.2) hamować, wstrzymywać, zatrzymywać

(1.3) tłumić

Wiktionary

# tamowy

przymiotnik od: tama

SJP.pl

# tampa

miasto w USA

SJP.pl

Tampa – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, ośrodek administracyjny hrabstwa Hillsborough, położone na zachodnim wybrzeżu półwyspu Floryda, nad zatoką Tampa, nad ujściem rzeki Hillsborough. Jest to trzecie pod względem wielkości miasto na Florydzie, w 2020 roku liczyło 384 959 mieszkańców. Obszar metropolitalny Tampa–St. Petersburg–Clearwater, zamieszkany przez 3 175 275 osób (2020), jest drugą co do wielkości aglomeracją Florydy.

Wikipedia

# tampax

tampon dopochwowy z aplikatorem

SJP.pl

# tampere

miasto w Finlandii

SJP.pl

Wikipedia

# tampon

1. zwitek materiału do tamowania krwawień, oczyszczania ran lub wprowadzania leków;
2. opatrunek higieniczny używany przez kobiety w okresie menstruacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. med. rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;

(1.2) hig. specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;

(1.3) techn. kulka uformowana np. z waty, owinięta cienkim płótnem, flanelą itp., używana do nanoszenia substancji płynnych

Wiktionary

Tampon – zwitek (kłąb) chłonnego materiału (gąbki, waty), zwykle pochodzenia naturalnego (bawełna, wełna, celuloza), używany jako materiał opatrunkowy lub narzędzie do nanoszenia substancji płynnych (np. farb) na podłoże – tzw. tapowanie. Tampony wyposażone w sznureczki (tampony higieniczne) są również używane jako środki higieny osobistej podczas menstruacji.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtãmpɔ̃n, AS: tãmpõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. tamponik

czas. tamponować

Wiktionary

# tamponada

1. wypełnianie jam ciała lub ran tamponami uciskającymi w celu opanowania krwawienia; seton
2. tamponada serca - gromadzenie się w worku osierdziowym, otaczającym mięsień serca, krwi lub płynu w ilości powodującej pogorszenie jego funkcji

SJP.pl

- tamponada tylna nosa, tamponada przednia nosa – zatrzymanie krwawienia w wyniku ucisku zewnętrznej siły na naczynia krwionośne
- tamponada serca – stan przedostania się krwi do jamy osierdziowej

Wikipedia

# tampondruk

Tampondruk – technika druku pośredniego, zaliczana do pochodnych druku wklęsłego, polegająca na nakładaniu farby drukarskiej za pomocą miękkiego gładkiego stempla zwanego tamponem. Za pomocą tamponu o odpowiednim kształcie wykonywany jest nadruk na nierównych i nieregularnych powierzchniach. Przez dobranie odpowiedniej farby możliwe jest drukowanie na podłożach (zwanych kształtkami) takich jak tworzywa sztuczne, guma, szkło, metal itp.

Wikipedia

# tamponik

mały tampon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tampon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tampon m.

Wiktionary

# tamponować

1. oczyszczać ranę tamponem, tamować krew, wprowadzać leki za pomocą tamponu;
2. uszczelniać skały przez wypełnianie szczelin wodoszczelnym roztworem cementu

SJP.pl

# tamponowy

→ tampon

SJP.pl

#### Patrz:

tampon

# tamtędy

tamtą drogą, w tamtym kierunku

SJP.pl

zaimek

(1.1) tamtą drogą (daleką od osoby wskazującej)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak pójdziesz tamtędy, zaoszczędzisz pięć minut.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãmˈtɛ̃ndɨ, AS: tãmtẽndy

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. tam

partyk. tam

Wiktionary

# tamtejszy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się we wcześniej wspomnianym miejscu (w którym rozmówcy się nie znajdują)

(1.2) dotyczący wcześniej wspomnianego miejsca (w którym rozmówcy się nie znajdują)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy jesteś w Wiedniu, musisz odwiedzić tamtejsze muzeum sztuki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãmˈtɛjʃɨ, AS: tãmtei ̯šy

Wiktionary

# tamten

znajdujący się tam, a nie tu; bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

SJP.pl

zaimek przymiotny wskazujący

(1.1) obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podaj mi tamten widelec.

(1.1) Tamten egzamin był łatwiejszy od dzisiejszego.

(1.1) Tamtego pamiętnego dnia Krzysztof był bardzo przygnębiony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãmtɛ̃n, AS: tãmtẽn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tamta ż., tamto n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) inny, ten tam, nie ten, poprzedni

Wiktionary

# tamto

zaimek przymiotny wskazujący, forma pochodna

(1.1) odnosi się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako dalsze w sensie umiejscowienia lub wystąpienia w czasie; n. lp. od tamten

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Należałoby przywołać tamto skojarzenie pani Marioli o gonieniu króliczka.

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. tamten

Wiktionary

# tamtoczasowy

dawniej: ówczesny; tamtoczesny

SJP.pl

# tamtoczesny

dawniej: ówczesny; tamtoczasowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. dotyczący czasów, o których była mowa

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. ówczesny; daw. tegoczesny

Wiktionary

# tamtoroczny

przymiotnik

(1.1) taki, który odbył się/zdarzył się w tamtym (wskazanym wcześniej) roku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poznaliśmy się w tamtoroczne wakacje, jeździmy do siebie co miesiąc na zmianę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtãmtɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: tãmtoročny

Wiktionary

# tamure

taniec polinezyjski

SJP.pl

# tamwors

brytyjska rasa świń; tamworth

SJP.pl

# tamworth

[czytaj: tamłers] brytyjska rasa świń; tamwors

SJP.pl

Tamworth – miasto w środkowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie Staffordshire, w dystrykcie Tamworth, położone nad rzeką Tame, na północny wschód od Birmingham.

- Liczba mieszkańców miasto w 2001 r: 71 650.
- Rozwinięty przemysł maszynowy, włókienniczy, metalowy oraz spożywczy.
- Zabytek miasta to: zamek normański.

Wikipedia

# tamże

1. zaimek odnoszący się do miejsca, o którym była już mowa wcześniej;
2. w przypisach do tekstów naukowych: we wskazanym bezpośrednio wcześniej źródle; ibidem

SJP.pl

zaimek

(1.1) … odnoszący się do miejsca, o którym była mowa, zob. tam.

Wiktionary

# tan

przestarzałe: taniec; tany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. taniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. tytuł arystokratyczny w średniowiecznej Anglii, odpowiednik barona

Wiktionary

- Tangens - jedna z funkcji trygonometrycznych
- Tan – album zespołu Kult
- Tan (ang. thegn, thane) - tytuł arystokratyczny w średniowiecznej Anglii, odpowiednik barona

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1) rzecz. taniec mrz.

frazeologia. iść w tany • pójść w tany

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|taniec.

* angielski: (2.1) thegn, thane

* łaciński: (2.1) thainus m., thanus m.

źródła.

== tan (język angielski.) ==

kolor|#D2B48C|tan (2.1)|czcionka=black.

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-tan.wav.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) opalenizna

rzeczownik niepoliczalny

(2.1) kolor jasnobrązowy

czasownik

(3.1) opalać się

(3.2) garbować (surową skórę)

przymiotnik

(4.1) jasnobrązowy

odmiana.

(1) lp. tsn; lm. tans

(2) lp. tan; blm.

(3) tan, tanned, tanned, tans, tanning

(4) stopn|tanner|tannest.

przykłady.

(1.1) This girl could use some tan, she's so pale. → Ta dziewczyna mogłaby się trochę opalić, jest taka blada.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãn, AS: tãn

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1) rzecz. taniec mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1) rzecz. taniec mrz.

frazeologia. iść w tany • pójść w tany

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|taniec.

* angielski: (2.1) thegn, thane

* łaciński: (2.1) thainus m., thanus m.

źródła.

== tan (język angielski.) ==

kolor|#D2B48C|tan (2.1)|czcionka=black.

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-tan.wav.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) opalenizna

rzeczownik niepoliczalny

(2.1) kolor jasnobrązowy

czasownik

(3.1) opalać się

(3.2) garbować (surową skórę)

przymiotnik

(4.1) jasnobrązowy

odmiana.

(1) lp. tsn; lm. tans

(2) lp. tan; blm.

(3) tan, tanned, tanned, tans, tanning

(4) stopn|tanner|tannest.

przykłady.

(1.1) This girl could use some tan, she's so pale. → Ta dziewczyna mogłaby się trochę opalić, jest taka blada.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tana

dawny tytuł szlachecki nadawany właścicielom ziemskim; osoba nosząca ten tytuł

SJP.pl

## Rzeki i jeziora

- Tana – rzeka w Finlandii i w Norwegii
- Tana – rzeka w Kenii
- Tana – jezioro w Etiopii

## Lokalizacje

- Tana lub Tanais – starożytne miasto bosporańskie w delcie Donu
- Deatnu Tana – gmina w Norwegii
- Tana bru – główna miejscowość gminy Deatnu Tana w Norwegii
- (1641) Tana – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

# tanach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. żyd. biblia hebrajska składająca się z 24 ksiąg, święta księga judaizmu;

Wiktionary

Tanach (hebr. תנ״ך) – akronim określający Biblię hebrajską, utworzony od początkowych liter trzech części Pisma: Tora („Prawo”), Newiim („Prorocy”), Ketuwim („Pisma”). Tanach jest świętą księgą judaizmu, która powstała z tekstów hebrajskich oraz – w niewielkiej części – aramejskich, pochodzących według różnych ocen z okresu od 1400 [1200] do 400 roku p.n.e. lub według innej koncepcji datacji z okresu od 900/800 do 165 roku p.n.e.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Był to bardzo wartościowy młodzieniec. Istne cacko. Biegły w nauce, doskonały znawca Tanachu. Prawdziwy brylant.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Stary Testament

Wiktionary

# tanager

ptak z rzędu wróblowatych; tanagra, sierpotek

SJP.pl

# tanagra

1. polichromowana figurka terakotowa przedstawiająca zwykle młodą kobietę, wyrabiana niegdyś w Beocji; figurka tanagryjska, tanagryjka, myrina;
2. ptak z rzędu wróblowatych; tanager, sierpotek

SJP.pl

Tanagra (stgr. Τάναγρα, Τανάγρη; ngr. Τανάγρα) – starożytne miasto greckie w Beocji położone nad rzeką Asopos, niedaleko Platejów i Teb, w pobliżu granicy z Attyką.

W starożytności silne polis rywalizujące z sąsiednimi Tebami, leżące na żyznej równinie sprzyjającej uprawom rolniczym. W V wieku p.n.e. mogło przejściowo przewodzić Związkowi Beockiemu. Według Tukidydesa zniszczone w 457 p.n.e. przez Ateńczyków po bitwie pod Ojnofyta (Wojna peloponeska I 108,3), później przez Tebańczyków w IV w. p.n.e. Odbudowane, nadal zajmowało ważne miejsce w regionie; Strabon w Geografii (IX 2,5) wymienia je z Tespiami jako jedyne istniejące wówczas miasta beockie. Według świadectwa Pliniusza miało w czasach rzymskich status civitas libera (Historia naturalna 4,26).

Wikipedia

# tanagrowate

1. starzykowiec tanagrowaty - gatunek ptaka z rodziny kacykowatych;
2. o cechach tanagrowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Tanagrowate (Thraupidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), wcześniej klasyfikowana jako podrodzina trznadlowatych (Emberizidae). Do tanagrowatych zaliczanych jest obecnie około 380 gatunków ptaków występujących w strefie tropikalnej i subtropikalnej obu Ameryk – od Meksyku i skrajnego południa USA do Chile i Argentyny.

Wikipedia

# tanagrowaty

1. starzykowiec tanagrowaty - gatunek ptaka z rodziny kacykowatych;
2. o cechach tanagrowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# tanagry

rodzina ptaków z rzędu wróblowatych

SJP.pl

Tanagry (Thraupinae) – podrodzina ptaków z rodziny tanagrowatych (Thraupidae).

Wikipedia

# tanagryjski

przymiotnik od: Tanagra (miasto w Grecji)

SJP.pl

# tanalbina

doustny lek przeciwbiegunkowy; białczan taniny

SJP.pl

# tanana

1. miasto w USA, na Alasce;
2. rzeka w USA, lewy dopływ Jukonu

SJP.pl

Tanana (ang. Tanana River) – rzeka w Stanach Zjednoczonych, w środkowo-wschodniej części stanu Alaska, jeden z głównych dopływów Jukonu. Przepływa przez terytorium okręgów Yukon–Koyukuk, Fairbanks North Star oraz Southeast Fairbanks.

Wikipedia

# tanaś

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Maciej Tanaś – polski pedagog
- Ryszard Tanaś – polski fizyk

Wikipedia

# tanatocenoza

nagromadzenie różnych gatunków kopalnych i ich szczątków, bez żadnego porządku i związku, zwykle naniesione w jedno miejsce; nekrocenoza, cmentarzysko

SJP.pl

Tanatocenoza – kopalny zespół organizmów obumarłych w jednym miejscu i czasie. Aby powstała tanatocenoza, organizmy ją budujące muszą zginąć gwałtownie, na skutek katastrofy (takiej jak klęska żywiołowa, epidemia). Z tego powodu jej skład przypomina skład biocenozy organizmów żywych, gdyż śmierci uległy wszystkie osobniki lub ich losowa reprezentacja (a nie tylko osobniki stare lub słabe).

Wikipedia

# tanatofobia

chorobliwy lęk przed śmiercią

SJP.pl

# tanatokosmetolog

osoba wykonująca zawodowo zabiegi kosmetyczne poprawiające wygląd zmarłego przed pogrzebem

SJP.pl

# tanatokosmetyka

zabiegi kosmetyczne poprawiające wygląd zmarłego przed pogrzebem

SJP.pl

# tanatolog

specjalista w zakresie tanatologii

SJP.pl

# tanatologia

nauka badająca przyczyny śmierci, zmiany zachodzące w organizmie w procesie umierania i po śmierci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. interdyscyplinarna nauka o śmierci i umieraniu

Wiktionary

Tanatologia (gr. thánatos – śmierć oraz lógos – nauka, Tanatos – bóg śmierci) – nauka o śmierci człowieka, w szczególności zajmuje się jakościowym opisem przyczyn śmierci oraz żalem jej towarzyszącym. Badania opierają się na założeniu, że życie jest na tyle istotną wartością, że może okazać się korzystnym poznanie procesu umierania i, jeśli to możliwe, sposobów wpływania na niego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tanatologia zajmuje się nie tylko biologicznym aspektem śmierci, ale także emocjami towarzyszącymi żałobie.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tanatologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. tanatologiczny

frazeologia.

etymologia. etym|gr|θάνατος|λόγος.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) thanatology

* baskijski: (1.1) tanatologia

* francuski: (1.1) thanatologie ż.

* łaciński: (1.1) thanatologia ż.

* portugalski: (1.1) tanatologia ż.

* włoski: (1.1) tanatologia ż.

źródła.

== tanatologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) tanatologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tanatologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z tanatologią, dotyczący tanatologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanatos mos., tanatologia ż.

Wiktionary

# tanatolożka

→ tanatolog

SJP.pl

#### Patrz:

tanatolog

# tanatoplastyk

osoba zajmująca się zawodowo odtwarzaniem zniekształconego ciała zmarłego przed pogrzebem

SJP.pl

# tanatoplastyka

osoba zajmująca się zawodowo odtwarzaniem zniekształconego ciała zmarłego przed pogrzebem

SJP.pl

# tanatoprakser

osoba dokonująca tanatopraksji

SJP.pl

# tanatopraksja

zabezpieczanie ciała zmarłego przed rozkładem i przygotowanie go do pochówku; tanatopraktyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zabieg przygotowujący ciało do pochówku polegający na zabezpieczeniu go przed rozkładem lub na usunięciu zmian pośmiertnych;

Wiktionary

Tanatopraksja (balsamowanie) – zabieg polegający na zabezpieczeniu ciała zmarłego przed rozkładem lub na usunięciu zmian pośmiertnych. Operacja polega na wstrzykiwaniu do tętnic soli eliminujących bakterie odpowiedzialne za procesy gnilne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nowoczesne balsamowanie, zwane przez specjalistów tanatopraksją, polega na wpompowaniu w żyły zmarłego chemicznych płynów infuzyjnych i nasycenia ciała środkami chemicznymi. Cały zabieg tanatopraksji trwa 4–5 godzin.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tanatopraktor m., tanatopraktorka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) balsamowanie n., balsamacja ż.

Wiktionary

# tanatopraktor

osoba zabezpieczająca ciało zmarłego przed rozkładem i przygotowująca go do pochówku; tanatopraktyk

SJP.pl

# tanatopraktyk

osoba zabezpieczająca ciało zmarłego przed rozkładem i przygotowująca go do pochówku; tanatopraktor

SJP.pl

# tanatopraktyka

osoba zabezpieczająca ciało zmarłego przed rozkładem i przygotowująca go do pochówku; tanatopraktor

SJP.pl

# tanatos

w mitologii greckiej: bóg i uosobienie śmierci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors;

Wiktionary

- Tanatos (gr. Thanatos) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie śmierci
- Tanatos – popęd śmierci

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tanatos uchodził za syna Nyks i bliźniaczego brata Hypnosa.

(1.1) W sztukach plastycznych Tanatos bywa przedstawiany jako uskrzydlony młodzieniec ze zgaszoną i w dół skierowaną pochodnią w ręce.

(1.1) Atrybutem czarnoskrzydłego Tanatosa była zgaszona pochodnia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãˈnatɔs, AS: tãnatos

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tanatoza ż., tanatologia ż., tanatolog m., tanatolożka ż.

przym. Tanatosowy, tanatologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Mors; rzad. Śmierć

Wiktionary

# tanatoturysta

osoba zwiedzająca miejsca powiązane ze śmiercią, np. cmentarze, katastrofy itp.

SJP.pl

# tanatoturystyka

zwiedzanie miejsc powiązanych ze śmiercią, np. cmentarzy, katastrof itp.; dark tourism

SJP.pl

# tanatoza

reakcja obronna niektórych zwierząt, polegająca na przyjmowaniu w obliczu zagrożenia pozy charakterystycznej dla osobnika martwego, występująca głównie u owadów, np. pająków i niektórych chrząszczy; odruch zamierania

SJP.pl

Tanatoza (gr. thánatos = śmierć) – reakcja obronna organizmu przeciw drapieżnikom, w której potencjalna ofiara zastyga w bezruchu lub udaje śmierć. Drapieżnik, widząc „śmierć” ofiary, przeważnie zaprzestaje ataku. Przyczyna takiego zachowania nie jest pewna – prawdopodobnie występuje ono głównie u drapieżników polujących na żywą zdobycz. Jedyny znany przykład tanatozy występującej w doborze płciowym jest obecny u darowników przedziwnych: samce po przekazaniu samicy podarunku godowego udają martwe, by nie narazić się na atak z jej strony, a gdy samica rozpoczyna konsumpcję podarowanej jej zdobyczy, samiec przerywa tanatozę i kopuluje z samicą.

Wikipedia

# tanatyczny

związany ze śmiercią

SJP.pl

# tanbur

wschodni instrument muzyczny; tambur

SJP.pl

Tanbur – arabska nazwa bliskowschodnich instrumentów muzycznych z grupy lutni długoszyjkowych. Tanbury wykorzystywane są współcześnie w muzyce artystycznej i muzyce ludowej, a ich geneza sięga starożytności – na podobnych instrumentach grano w Babilonii i w Egipcie (patrz pandora).

Wikipedia

# tancbuda

podrzędny lokal rozrywkowy z miejscem do tańczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pośledni, niskiej kategorii lokal, w którym tańczy się

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Poznała go na zabawie w tancbudzie w Podgórzu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãnd͡zˈbuda, AS: tãnʒbuda

Wiktionary

# tańce

zespół ruchów skoordynowanych z muzyką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) impreza towarzyska z muzyką i tańcem

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: taniec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jutro idę z Zochą na tańce do remizy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãj̃nt͡sɛ, AS: tãĩ ̯nce

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) potańcówka

Wiktionary

# tancereczka

zdrobnienie od: tancerka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: tancerka

(1.2) tancerka-dziecko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tancerka ż.

Wiktionary

# tancerka

→ tancerz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. kobieta, której profesją jest taniec

(1.2) kobieta, która potrafi tańczyć

(1.3) sport. łyżwiarka, która uprawia jazdę figurową

Wiktionary

- Tancerka – kobieta uprawiająca taniec
- Tancerka – rzeźba w Poznaniu
- Tancerka – rzeźba w Warszawie

Wikipedia

#### Patrz:

tancerz

#### Wymowa:

IPA: tãnˈt͡sɛrka, AS: tãncerka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniec m., tańczenie n., tańcowanie n.

:: zdrobn. tancereczka ż.

:: fm. tancerz m.

czas. tańczyć, zatańczyć, tańcować, odtańczyć

przym. taneczny

przysł. tanecznie

Wiktionary

# tancerski

→ tancerz

SJP.pl

#### Patrz:

tancerz

# tancerz

1. mężczyzna tańczący zawodowo;
2. partner w tańcu; danser;
3. pierwszy tancerz - najlepszy tancerz w zespole baletowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) choreogr. osoba, której zawód polega na tańczeniu

(1.2) człowiek, który tańczy

(1.3) sport. zawodnik jazdy figurowej na lodzie

Wiktionary

Taniec – układ rytmicznych ruchów ciała, powstających spontanicznie pod wpływem bodźców emocjonalnych lub świadomie wyrażających pewne stany psychiczne, skoordynowanych zazwyczaj ze zrytmizowaną muzyką lub tylko elementem rytmicznym. Ruchy te mają wartość estetyczną i symboliczną, i są w danej kulturze uznawane za taniec przez wykonawców i odbiorców. Tańce mogą być podzielone i opisane ze względu na rodzaj choreografii, rodzaj ruchów lub historyczne pochodzenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zatrudniono go jako tancerza w teatrze muzycznym.

(1.2) Na parkiecie roiło się od tancerzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãnt͡sɛʃ, AS: tãnceš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniec

:: fż. tancerka

czas. tańczyć ndk., tańcować ndk., przetańczyć dk., zatańczyć dk., wytańczyć dk.

przym. taneczny

przysł. tanecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) danser

Wiktionary

# tancmistrz

przestarzale:
1. nauczyciel tańca;
2. osoba kierująca zespołem tanecznym

SJP.pl

# tancmistrzyni

przestarzale:
1. nauczycielka tańca;
2. kobieta kierująca zespołem tanecznym

SJP.pl

# tańcować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. także pot. wykonywać taniec

(1.2) książk. poruszać się szybko w jakimś rytmie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Weselnicy dzielnie tańcowali całą nockę.

(1.2) Jasne plamkaamki zaczęły tańcować jej przed oczami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tancerz mos., tancerka ż., taniec mrz., tańcownica ż., tańcowanie n., tańcownik mos.

przym. taneczny, tańcujący

przysł. tanecznie

czas. tańczyć

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tańczyć

(1.2) tańczyć

Wiktionary

# tańcowadło

gwarowo, żartobliwie o osobie tańczącej

SJP.pl

# tańcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tańcować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. tańcować ndk.

rzecz. tańcownik mos., tańcownica ż., tancerka ż.

Wiktionary

# tańcówka

przestarzale: potańcówka - zabawa taneczna; potańc

SJP.pl

# tańcownica

dawniej: tancerka; tanecznica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. także gwara. tańcząca kobieta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniec mrz., tańcowanie n.

:: fm. tańcownik mos.

czas. tańcować ndk.

przym. taneczny

przysł. tanecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tancerka; przest. tanecznica

Wiktionary

# tańcownik

dawniej: tancerz; tanecznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba, która potrafi tańczyć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W miarę też jak tańcownicy rozgrzewali się i podniecali, ruchy ich stawały się coraz zapamiętalsze, a nakoniec zaczęli uderzać się wzajemnie głowami z siłą, od której czaszki europejskie pękłyby jak łupiny orzechów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniec mrz., tańcowanie n.

:: fż. tańcownica ż.

czas. tańcować ndk.

przym. taneczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tancerz; przest. tanecznik

Wiktionary

# tańcowy

przestarzale: taneczny

SJP.pl

# tańcujący

dawniej w odniesieniu do zabaw: z tańcami, taki, na którym odbywają się tańce

SJP.pl

# tańczący

osoba, która tańczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. taki, na którym się tańczy

Wiktionary

#### Patrz:

tańczyć

#### Przykłady

(1.1) — Karnawał się już kończy, a Malwinia na jednym dopiero była baliku: że zaś w niedzielę dajemy u siebie tańczącą zabawę, a w ostatni wtorek całe sąsiedztwo do hrabiego w Chwałkowie z kuligiem się wybiera, — byłoby mi więc bardzo miło, gdyby mama na dni kilka Malwini ze mną jechać pozwoliła.

(1.1) Codziennie wieczory tańczące, nie z takim jak dawniej przepychem, wesołe jednak.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tańczący derwisz, tańczący derwisze

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taneczny

Wiktionary

# tańczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tańczyć.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãj̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: tãĩ ̯ṇčẽńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zatańczyć, tańczyć ndk.

rzecz. taniec mrz., tancerka ż.

przysł. tanecznie

Wiktionary

# tańczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatańczyć)

(1.1) choreogr. poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

(1.2) poruszać się szybko w jakimś rytmie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chadzam na dansingi, bo lubię tańczyć.

(1.1) Powiedziano mi, żebym tańczyła, żebym zachowywała się tak, jakby nikt na mnie nie patrzył.

(1.2) Przed oczami zaczęły tańczyć jej świetliste plamkaamki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãj̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: tãĩ ̯ṇčyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniec mrz., tancerka ż., tancerz mos., tańczenie n.

czas. tańcować ndk., obtańcować dk., przetańczyć dk., wytańczyć dk., zatańczyć dk.

przym. taneczny

przysł. tanecznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pląsać; przest. tańcować

(1.2) przest. tańcować

Wiktionary

# tańczyk

zdrobnienie od: taniec

SJP.pl

# tandeciara

→ tandeciarz; tandeciarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna uważana za tandetną, m.in. z powodu kiczowatego ubioru, noszenia przesadnego makijażu, źle dobranego koloru włosów itp.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdzie nie spojrzeć, dookoła same tandeciary spalone na solarium i w jakichś kolorowych szmatach z rynku. (z Internetu)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtãndɛˈt͡ɕara, AS: tãndećara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tandeta ż., tandeciarz m., tandetność ż.

przym. tandetny

przysł. tandetnie

Wiktionary

# tandeciarka

→ tandeciarz; tandeciara

SJP.pl

# tandeciarnia

przestarzałe: sklep z tandetą

SJP.pl

# tandeciarski

1. przestarzałe: dotyczący tandety, tandeciarza;
2. wykonany tandetnie

SJP.pl

# tandeciarstwo

1. dawniej: handel tandetą;
2. tandetne wykonanie

SJP.pl

# tandeciarz

1. pogardliwie: handlarz przemiotami złej jakości;
2. potocznie: osoba lubiąca tandetę;
3. dawniej: handlarz starzyzną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. ten, kto produkuje lub sprzedaje rzeczy złej jakości

(1.2) daw. handlarz starzyzną

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãnˈdɛt͡ɕaʃ, AS: tãndećaš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tandeta ż., tandeciara ż., tandetność ż.

przym. tandetny

przysł. tandetnie

Wiktionary

# tandecki

nazwisko

SJP.pl

# tandem

1. układ kilku współpracujących ze sobą elementów;
2. rower dwuosobowy;
3. zaprzęg koni lub psów;
4. para zawodników występujących w tych samych barwach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. rower dla dwóch osób

(1.2) dwuosobowy zespół zawodników, pracowników, artystów itp.

(1.3) układ w maszynach, pojazdach itp. złożony z dwóch pracujących jednocześnie elementów

Wiktionary

Tandem – rower przeznaczony dla dwóch lub więcej osób siedzących w układzie jedna za drugą. Typowy tandem ma, tak samo jak rower jednoosobowy, jedną ramę i dwa koła, za to każda z osób ma własne: kierownicę, siodełko i pedały.

Udział w napędzaniu roweru mają obie osoby, natomiast kieruje rowerem zazwyczaj osoba z przodu, aczkolwiek spotykane są rowery specjalistyczne, np. dla osoby dorosłej z dzieckiem lub dla osoby niepełnosprawnej z opiekunem, gdzie można przełączać kierowanie rowerem lub też tylko tylna osoba ma taką możliwość. W każdym z tych przypadków osoba niekierująca wykorzystuje wtedy swoją kierownicę tylko jako oparcie dla rąk. W podobny sposób mogą być również rozłączane lub przełączane układy napędu i hamowania.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rower

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. tandemowy

przysł. tandemowo

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tandem

* baskijski: (1.1) tandem; (1.2) tandem

* białoruski: (1.1) тандэм m.

* bułgarski: (1.1) тандем m.; (1.2) тандем m.

* duński: (1.1) tandem w.

* hiszpański: (1.1) tándem m.; (1.2) tándem m.; (1.3) tándem m.

* niemiecki: (1.1) Tandem n.

* nowogrecki: (1.1) τάντεμ n.; (1.2) δίδυμο n.

* rosyjski: (1.1) тандем m.; (1.2) тандем m.; (1.3) тандем m.

źródła.

== tandem (język angielski.) ==

thumb|tandem (1.1)

wymowa. audioUS|En-us-tandem.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) tandem

odmiana.

(1.1) lp. tandem; lm. tandems

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãndɛ̃m, AS: tãndẽm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tandemowy

przysł. tandemowo

Wiktionary

# tandemowy

→ tandem

SJP.pl

#### Patrz:

tandem

# tandeta

1. potocznie: coś lichego, nietrwałego, niedbale wykonanego
2. dawniej: miejsce handlu rzeczami używanymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzecz źle wykonana, słabej jakości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jesteśmy zalewani bublami i tandetą, będzie jeszcze gorzej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãnˈdɛta, AS: tãndeta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tandeciara ż., tandeciarz m., tandetność ż.

przym. tandetny

przysł. tandetnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) badziew, barachło, szmelc, szajs, chłam, dziadostwo, bubel

Wiktionary

# tandetnie

przysłówek

(1.1) w sposób tandetny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tandeta ż., tandetnik m., tandetność ż., tandeciara ż., tandeciarz mos.

przym. tandetny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) byle jak, niechlujnie, niedbale, podle

Wiktionary

# tandetniej

stopień wyższy od przysłówka: tandetnie

SJP.pl

# tandetniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tandetny

SJP.pl

# tandetnik

przestarzałe: handlarz starzyzną; tandeciarz

SJP.pl

# tandetny

kiczowaty, niskiej jakości lub wykonany z niskiej jakości materiałów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o przedmiocie: kiepski, o niskiej wartości, wykonany z materiałów o niskiej jakości

(1.2) pozbawiony wyższych wartości i dobrego smaku; kiczowaty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mam dosyć domokrążców zachwalających tandetne dywany.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãnˈdɛtnɨ, AS: tãndetny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tandeta ż., tandeciarz m., tandeciara ż., tandetność ż.

przysł. tandetnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-2) kiczowaty

Wiktionary

# tandil

miasto w Argentynie

SJP.pl

Tandil – miasto w Argentynie, w prowincji Buenos Aires.

Liczba mieszkańców w 2013 roku wynosiła ok. 111 tys.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy oraz samochodowy. W mieście znajduje się port lotniczy Tandil.

Wikipedia

# tandoor

[czytaj: tandur] gliniany piec azjatycki w kształcie dzbana, różnorodny pod względem budowy i przeznaczenia; tandyr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gliniany piec w kształcie beczki;

Wiktionary

Tandoor lub tandyr (hind. tandūr, tannūr; pers. tanūr, arab. tannūr, uzb. tandir, ros. тандыр) – gliniany piec w kształcie dzbana używany w Indiach oraz innych regionach południowej Azji i Azji Środkowej, opalany węglem drzewnym, drewnem lub nawozem, zaś konserwowany liśćmi szpinaku. Temperatura pieczenia przekracza 480 °C.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. atanor m.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|arab|تنور. (tannūr) → piec

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== tandoor (język angielski.) ==

wymowa.

audioAU|En-au-tandoor.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) tandoor

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. atanor m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. atanor m.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|arab|تنور. (tannūr) → piec

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== tandoor (język angielski.) ==

wymowa.

audioAU|En-au-tandoor.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) tandoor

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tandoori

[czytaj: tanduri] tradycyjna potrawa mięsna kuchni indyjskiej przygotowywana w specjalnym glinianym piecu po uprzednim zamarynowaniu mięsa w jogurcie i przyprawach, np. kurczak tandoori

SJP.pl

Tandoori – kolorowe i wonne potrawy kuchni indyjskiej przygotowywane w glinianym piecu typu tandoor. Przed włożeniem do pieca mięso marynuje się w jogurcie i przyprawach oraz barwi na czerwono kaszmirską chili lub na żółto szafranem. Ponieważ czas pieczenia jest krótki, kolor potrawy pozostaje bardzo intensywny, zaś mięso pieczone bezpośrednio nad gorącym paleniskiem nie wysycha i pozostaje miękkie.

Wikipedia

# tandyr

gliniany piec azjatycki w kształcie dzbana, różnorodny pod względem budowy i przeznaczenia; tandoor

SJP.pl

Tandoor lub tandyr (hind. tandūr, tannūr; pers. tanūr, arab. tannūr, uzb. tandir, ros. тандыр) – gliniany piec w kształcie dzbana używany w Indiach oraz innych regionach południowej Azji i Azji Środkowej, opalany węglem drzewnym, drewnem lub nawozem, zaś konserwowany liśćmi szpinaku. Temperatura pieczenia przekracza 480 °C.

Wikipedia

# tanecznia

w starożytnym teatrze greckim i rzymskim: miejsce między sceną a widownią, na którym występował chór; orchestra

SJP.pl

# tanecznica

dawniej: tancerka; tańcownica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. choreogr. kobieta, której profesją jest taniec

(1.2) przest. kobieta, która potrafi tańczyć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Rózia, ich wychowanica, jako najlepsza we włości śpiewaczka i tanecznica, będzie tańcom przewodzić.

(1.2) Jak mewy, białe morza tanecznice, / Na maszcie czasem zawisną znużone, / Tak okręt w porcie zarzucił kotwicę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniec mrz.

:: fm. tanecznik mos.

przym. taneczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tancerka, tańcownica

(1.2) tancerka, tańcownica

Wiktionary

# tanecznie

przysłówek

(1.1) na sposób taneczny, tańcząc

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wory pereł dźwięczą po brukach Bagdadu, rumaki tanecznie stąpają po różach, baseny zielonkawe chluszczą, dotknięte przez stopy smagłe, zmąca się młodość.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tańcownica ż., taniec mrz., tancerka ż., tancerz mos., tańczenie n.

czas. tańcować ndk., tańczyć ndk., obtańcować dk., przetańczyć dk., wytańczyć dk., zatańczyć dk.

przym. taneczny

Wiktionary

# tanecznik

dawniej: tancerz; tańcownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. choreogr. mężczyzna, którego profesją jest taniec

(1.2) przest. osoba, która potrafi tańczyć

Wiktionary

- Tanecznik – struga
- Tanecznik – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Na Pokuciu był taniec ludowy, zwany arkan. Trzymają się w nim za pas jedno za drugiem, tworząc długi łańcuch pląsaćąsających taneczników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniec mrz.

:: fż. tanecznica ż.

przym. taneczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tancerz, tańcownik

(1.2) tancerz, tańcownik

Wiktionary

# taneczny

dotyczący tańca

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z tańcem, dotyczący tańca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Taneczny beat, podlany sosem frywolnego i skocznego jazzu powoduje, iż wystukiwanie rytmu stopą staje się nieuniknione.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãˈnɛt͡ʃnɨ, AS: tãnečny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tańcownik mos., tańcownica ż., tanecznik mos., tanecznica ż., tancerka, tancerz, taneczność, taniec

czas. tańczyć, tańcować, zatańczyć

przysł. tanecznie

Wiktionary

# tanek

forma poetycka w literaturze japońskiej, utwór nierymowany; uta

SJP.pl

# tanew

rzeka w południowo-wschodniej Polsce (o długości 113 km), w dorzeczu Wisły

SJP.pl

Tanew – rzeka, prawostronny dopływ Sanu o długości 114,25 km i powierzchni zlewni 2.339 km².

Wikipedia

# tanga

nastrojowy taniec towarzyski o wolnym tempie, w takcie 2/4 lub 4/4, wywodzący się z Argentyny; utwór muzyczny w takim takcie, przeznaczony do tańca tanga

SJP.pl

Tanga – miasto we wschodniej części Tanzanii, nad Oceanem Indyjskim; stolica regionu Tanga; 246 tys. mieszkańców (2006); przemysł spożywczy, włókienniczy, drzewny; port morski obsługujący ok. 30% obrotów towarowych kraju; wywóz głównie produktów rolnych; port lotniczy Tanga; połączenie kolejowe z Dar es Salaam i Arusza.

Wikipedia

# tanganicki

przymiotnik od: Tanganika

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do jeziora Tanganika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanganijczyk mos., Tanganijka ż., Tanganika ż.

przym. tanganikański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tanganikański

Wiktionary

# tanganijczyk

mieszkaniec Tanganiki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec (hist. obywatel) Tanganiki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanganika ż.

:: fż. Tanganijka ż.

przym. tanganicki, tanganikański, tanganijski

Wiktionary

# tanganijka

mieszkanka Tanganiki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka (hist. obywatelka) Tanganiki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanganika ż.

:: fm. Tanganijczyk mos.

przym. tanganicki, tanganikański, tanganijski

Wiktionary

# tanganijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tanganiką, dotyczący Tanganiki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanganika ż., Tanganijczyk mos., Tanganijka ż.

Wiktionary

# tanganika

1. kontynentalna część Tanzanii;
2. jezioro w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;

(1.2) geogr. adm. planowaćanowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga;

(1.3) geogr. jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;

Wiktionary

- Tanganika – nazwa kontynentalnej części Tanzanii
- Tanganika – jezioro w Afryce
- Tanganika – prowincja w Demokratycznej Republice Konga

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Listę gubernatorów Tanganiki przygotowałem na podstawie dostępnych publikacji.

(1.3) Jezioro Tanganika należy do dorzecza Konga.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanganijczyk mos., Tanganijka ż.

przym. tanganicki, tanganikański, tanganijski

Wiktionary

# tanganikański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do jeziora Tanganika

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy tanganikańskie nabrzeże jest kamieniste, czy piaszczyste?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanganijczyk mos., Tanganika ż., Tanganijka ż.

przym. tanganicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tanganicki

Wiktionary

# tangarka

rodzaj ptaków z podrodziny tanagr

SJP.pl

# tangela

tangerynka;
1. zimozielone drzewo z rodziny rutowatych, powstałe ze skrzyżowania mandarynki z grejpfrutem;
2. owoc tego drzewa

SJP.pl

# tangens

jedna z funkcji trygonometrycznych; stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta ostrego do długości drugiej przyprostokątnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

Wiktionary

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tangens to iloraz sinusa i cosinusa.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãŋɡɛ̃w̃s, AS: tãŋgẽũ̯s

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. cotangens mrz., tangensoida ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. tg

Wiktionary

# tangensoida

linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji tangens

SJP.pl

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

# tangent

Tangent – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oregon, w hrabstwie Linn.

Wikipedia

# tanger

miasto w Maroku

SJP.pl

Tanger (arab. طنجة, Ṭanǧa; marok. arab. Ṭanža) – miasto w północnym Maroku, port nad Cieśniną Gibraltarską, siedziba administracyjna regionu Tanger-Tetuan-Al-Husajma. W 2024 roku liczyło ok. 1,3 mln mieszkańców.

Od 1971 roku w mieście działa uniwersytet.

Wikipedia

# tangerczyk

mieszkaniec Tangeru (miasta w Maroku)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tangeru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanger mrz.

:: fż. tangerka ż.

przym. tangerski

Wiktionary

# tangerka

mieszkanka Tangeru (miasta w Maroku)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tangeru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanger mrz.

:: fm. tangerczyk mos.

przym. tangerski

Wiktionary

# tangerski

przymiotnik od: Tanger (miasto w Maroku)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tangerem, dotyczący Tangeru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tangier mrz., Tanger mrz., tangerczyk mos., tangerka ż.

Wiktionary

# tangerynka

tangela;
1. zimozielone drzewo z rodziny rutowatych, powstałe ze skrzyżowania mandarynki z grejpfrutem;
2. owoc tego drzewa

SJP.pl

Tangelo, tangerynka (Citrus × tangelo J. Ingram & H. Moore) – mieszaniec mandarynki (Citrus reticulata) i grejpfruta (Citrus paradisi). Może być uprawiane tylko w rejonach o ciepłym klimacie (strefy 9-11).

Wikipedia

# tangier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;

Wiktionary

- Tangier – miasto w Stanach Zjednoczonych
- Tangier – amerykański zespół muzyczny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtãŋʲɟɛr, AS: tãŋʹǵer

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tangerski, tangierski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Tanger

Wiktionary

# tango

nastrojowy taniec towarzyski o wolnym tempie, w takcie 2/4 lub 4/4, wywodzący się z Argentyny; utwór muzyczny w takim takcie, przeznaczony do tańca tanga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) choreogr. taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;

(1.2) muz. forma muzyczna, na której opiera się taniec tango (1.1);

Wiktionary

- tango argentyńskie
- tango – taniec towarzyski
- tango – forma muzyczna
- Tango – dramat Sławomira Mrożka z 1963
- Tango – film animowany Zbigniewa Rybczyńskiego z 1980
- Tango – film fabularny Patrice’a Leconte’a z 1993
- Tango – film fabularny Carlosa Saury z 1998
- Tango – album Julio Iglesiasa
- Tango – album zespołu Rasmentalism
- ATC Tango – amerykańska barka desantowa
- Tango – piłka do gry w piłkę nożną wyprodukowana na mundial w 1978

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) tańczyć tango • tango argentyńskie • tango milonga

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) taniec

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) krzyżyk

pokrewne.

frazeologia.

do tanga trzeba dwojga • pójść w tango

etymologia.

etym|hiszp|tango.

uwagi.

wikicytaty|tango (taniec).

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) tango; (1.2) tango

* angielski: (1.1) tango

* arabski: (1.1) تانجو

* azerski: (1.1) tanqo

* baskijski: (1.1) tango; (1.2) tango

* białoruski: (1.1) танга n.; (1.2) танга n.

* bułgarski: (1.1) танго n. (tango)

* chiński standardowy: (1.1) 探戈舞 (tàngēwǔ)

* chorwacki: (1.1) tango m.

* czeski: (1.1) tango n.

* duński: (1.1) tango w.; (1.2) tango w.

* esperanto: (1.1) tango; (1.2) tango

* estoński: (1.1) tango

* fiński: (1.1) tango

* francuski: (1.1) tango m.

* gruziński: (1.1) ტანგო (t’ango)

* hiszpański: (1.1) tango m.; (1.2) tango m.

* indonezyjski: (1.1) tango

* japoński: (1.1) タンゴ, たんご; (1.2) タンゴ, たんご

* jidysz: (1.1) טאַנגאָ m. (tango); (1.2) טאַנגאָ m. (tango)

* kataloński: (1.1) tango m.

* koreański: (1.1) 탱고

* litewski: (1.1) tango m.

* łotewski: (1.1) tango m.

* niderlandzki: (1.1) tango m.

* niemiecki: (1.1) Tango m.

* norweski (bokmål): (1.1) tango m.

* nowogrecki: (1.1) τανγκό n.; (1.2) τανγκό n.

* portugalski: (1.1) tango m.

* rosyjski: (1.1) танго n.; (1.2) танго n.

* rumuński: (1.1) tango n.

* serbski: (1.1) танго (tango) m.

* słowacki: (1.1) tango n.

* słoweński: (1.1) tango m.

* szwedzki: (1.1) tango w.; (1.2) tango w.

* turecki: (1.1) tango

* ukraiński: (1.1) танго n.; (1.2) танго n.

* urdu: (1.1) ٹینگو

* węgierski: (1.1) tangó

* wietnamski: (1.1) tango

* włoski: (1.1) tango m.

źródła.

== tango (język afrykanerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) choreogr. tango

(1.2) muz. tango

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãŋɡɔ, AS: tãŋgo

Wiktionary

# tangram

rodzaj układanki mozaikowej pochodzenia chińskiego

SJP.pl

Tangram – chińska łamigłówka (układanka), znana od ok. 3000 lat. Składa się z siedmiu elementów w postaci figur geometrycznych (tan), powstałych przez rozcięcie kwadratu. Są nimi:

- 2 jednakowe duże trójkąty prostokątne,
- 1 średni trójkąt prostokątny,
- 2 jednakowe małe trójkąty prostokątne,
- 1 mały kwadrat,
- 1 mały równoległobok.

Na identycznej idei oparty jest też starogrecki stomachion, zawierający 14 elementów.

Wikipedia

# tangshan

[czytaj: TANKszan] miasto w Chinach; Tangszan

SJP.pl

Tangshan, Tangszan (chiń. 唐山; pinyin Tángshān) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, we wschodniej części prowincji Hebei, około 145 km na wschód od Pekinu. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 627 819. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 11 022 165 mieszkańców.

Wikipedia

# tangszan

miasto w Chinach; Tangshan

SJP.pl

Tangshan, Tangszan (chiń. 唐山; pinyin Tángshān) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, we wschodniej części prowincji Hebei, około 145 km na wschód od Pekinu. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 627 819. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 11 022 165 mieszkańców.

Wikipedia

# tanguci

koczowniczy lud tybetański

SJP.pl

Tanguci – koczowniczy lud pochodzenia tybetańskiego, który przed X wiekiem przeniósł się na zachodnie tereny dzisiejszej prowincji Syczuan. Tanguci posługiwali się własnym językiem, który prawdopodobnie wymarł razem z nimi. Na ziemiach chińskich ulegli sinizacji.

Wikipedia

# tangucki

1. → Tanguci (wymarły lud tybetański);
2. powojnik tangucki - gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych

SJP.pl

# tangut

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) etn. przedstawiciel koczowniczego plemięemienia pochodzenia tybetańskiego

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Tangut

* ujgurski: (1.1) تۆبۈت

źródła.

== Tangut (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) etn. Tangut

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãŋɡut, AS: tãŋgut

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Tangut

* ujgurski: (1.1) تۆبۈت

źródła.

== Tangut (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) etn. Tangut

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tani

niedrogi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych

(1.2) oferujący towary po niskich cenach

(1.3) niewiele wart

(1.4) daw. niegodny większego szacunku

(1.5) daw. taki, który spuścił z tonu, wycofał się; potulny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na promie między Danią a Szwecją zawsze można kupić tanie papierosy.

(1.2) Kupiłam podroby w tanim sklepie za rogiem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãɲi, AS: tãńi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniocha ż., tanizna ż., taniość ż., taniak mrz.

czas. tanieć ndk.

przym. taniutki, taniusieńki, taniuteńki

przysł. tanio

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|toni.

Wiktionary

# taniak

1. potocznie: produkt tani w porównaniu z innymi produktami tego rodzaju; budżetowiec, niskopółkowiec;
2. dawniej: tania jadłodajnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. rzad. tania jadłodajnia

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniość ż., taniocha ż., tanizna ż.

czas. tanieć ndk.

przym. tani

przysł. tanio

Wiktionary

# taniczny

garbnikowy, cierpki, ściągający usta ze względu na obecność tanin

SJP.pl

# taniec

zespół ruchów skoordynowanych z muzyką

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. potanieć lub stanieć)

(1.1) zmieniać swoją cenę na niższą

Wiktionary

Taniec – układ rytmicznych ruchów ciała, powstających spontanicznie pod wpływem bodźców emocjonalnych lub świadomie wyrażających pewne stany psychiczne, skoordynowanych zazwyczaj ze zrytmizowaną muzyką lub tylko elementem rytmicznym. Ruchy te mają wartość estetyczną i symboliczną, i są w danej kulturze uznawane za taniec przez wykonawców i odbiorców. Tańce mogą być podzielone i opisane ze względu na rodzaj choreografii, rodzaj ruchów lub historyczne pochodzenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W zeszłym roku jesienią zboże taniało, teraz drożeje, jak na przednówku.

(1.1) Komputery i inne cyfrowe urządzenia cały czas tanieją, a jednocześnie ich możliwości rosną.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniak mrz., taniocha ż., taniość ż., tanizna ż.

czas. potanieć dk., stanieć dk.

przym. tani

przysł. tanio

Wiktionary

# taniej

stopień wyższy od przysłówka: tanio

SJP.pl

# tanina

garbnik występujący w korze dębowej - garbnik z galasówek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. taninowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) E181

Wiktionary

# tanio

przysłówek

(1.1) w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãɲɔ, AS: tãńo

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. tanieć ndk., stanieć dk., potanieć dk.

przym. tani, taniutki, taniusieńki, taniuteńki

rzecz. taniocha ż., taniość ż., taniak mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) niedrogo

Wiktionary

# taniocha

potocznie: to, co jest tanie

SJP.pl

# taniość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tanie; cecha tych, którzy są tani

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tani, taniutki

przysł. tanio

rzecz. taniak mrz.

czas. tanieć

Wiktionary

# tanit

odmiana żelaza meteorycznego zawierająca nikiel; żelazo wstęgowe; tenit

SJP.pl

Tanit – fenicka bogini płodności, księżyca i wody, czczona przede wszystkim w Kartaginie jako opiekunka miasta.

Odpowiednik fenickiej Asztarte, której miejsce później przejęła w wierzeniach Fenicjan i Kartagińczyków. Mityczna małżonka Baal Hammona, boga nieba i wegetacji. Jej symbole – gołąb, owoc granatu, ryba, palma, podkreślające charakter bóstwa płodności, umieszczano na stelach i ołtarzach kamiennych. Do Tanit odnoszą się również wyobrażenia odwróconego w dół księżyca połączonego z dyskiem słonecznym, a także otwartej dłoni oraz tzw. „znak Tanit” – wizerunek betyla i przepołowionego dysku słonecznego (podobny do staroegipskiego znaku anch).

Wikipedia

# taniuchny

zdrobnienie od: tani; taniusi, taniuśki, taniutki

SJP.pl

# taniusi

zdrobnienie od: tani; taniutki, taniuśki, taniuchny

SJP.pl

# taniusieńki

zdrobnienie od: taniuśki; taniuteńki

SJP.pl

# taniuśki

zdrobnienie od: tani; taniusi, taniuśki, taniutki

SJP.pl

# taniuteńki

zdrobnienie od: taniutki; taniusieńki

SJP.pl

# taniutki

zdrobnienie od: tani; taniusi, taniuśki, taniuchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: tani

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãˈɲutʲci, AS: tãńutʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taniość

przym. tani, taniusieńki, taniuteńki

przysł. tanio

Wiktionary

# tanizna

taniość, tandeta

SJP.pl

# tanjug

[czytaj: TANjuk]
1. miasto w Indonezji;
2. dawna serbska agencja prasowa

SJP.pl

Wikipedia

# tank

przestarzale:
1. duży zbiornik na ciecz lub gaz;
2. czołg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wojsk. czołg

(1.2) przest. duży zbiornik na ciecz lub gaz

(1.3) grykomp. klasa postaci cechująca się dużą ilością punktów życia oraz odpornością na obrażenia

Wiktionary

Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą ognia płaskotorowego. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg jest zasadniczym środkiem prowadzenia walki lądowej, zwłaszcza natarcia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przejeżdżali grubi Niemcy w grubym tanku. • (Uciekaj, uciekaj Ryfka!) • „Mama pod gruzami, tata w Majdanku…”

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãŋk|tãnk, AS: tãŋk|tãnk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tankietka ż., tankowiec m., tankowóz m., tankofermentor m., tankista m., tankownia ż., tankowanie n., zatankowanie n.

przym. tankowy

czas. tankować ndk., zatankować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) czołg

(1.2) cysterna, zbiornik

Wiktionary

# tanka

forma poetycka w literaturze japońskiej, utwór nierymowany; uta

SJP.pl

Tanka (jap. 短歌 tanka; ‘krótka pieśń’, ‘krótki wiersz’) – jedna z najstarszych form poezji japońskiej (pierwotnie jedna z odmian waka) powstała około VI wieku. Każda tanka składa się z 31 sylab ułożonych w pierwszej części wiersza (kami no ku) w wersy według schematu 5 + 7 + 5 sylab, a w drugiej części (shimo no ku) według schematu 7 + 7 sylab. Używa się terminów górna strofa tanki i dolna strofa tanki. Jest jedną z najżywotniejszych form poezji japońskiej, uprawianą również obecnie.

Wikipedia

# tankietka

lekki pojazd pancerny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. mały, lekki czołg najczęściej bez wieży;

Wiktionary

Tankietka – mały, najczęściej bezwieżowy wóz bojowy z dwuosobową załogą. Czasami tankietkami nazywano także małe czołgi z wieżą obrotową.

Tankietki były uzbrojone w 1 lub 2 karabiny maszynowe, rzadziej stosowano działka kaliber 20 mm. Charakteryzowały się masą 1,5 - 3,5 t i niewielkimi wymiarami. Dzięki konstrukcji bezwieżowej wysokość mieściła się w granicach 1,4 m, długość - do 3 m. Prędkość wynosiła ok. 40-45 km/h.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Między Tygrysami, trochę z tyłu, za nimi, jeszcze zakryty dywanami, będzie ten mały czołg, ta mała tankietka – opancerzony wóz amunicyjny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tank mrz.

Wiktionary

# tankini

damski strój kąpielowy złożony z koszulki oraz majtek lub szortów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) damski strój plażowy, składający się z fig i topu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tankini nie zabiera nam wolności, jaką daje dwuczęściowy kostium – koszulkę można np. podwinąć w celu opalenia brzucha czy plecyeców

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãŋʲˈcĩɲi, AS: tãŋʹḱĩńi

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|tank top|bikini.

uwagi.

(1.1) zoblistę|bikini|burkini|camkini|mankini|monokini|tankini.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ubrania

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tankini

* kaszubski: (1.1) tankini

źródła.

== tankini (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-tankini.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) tankini

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tankofermentator

kadź do fermentacji piwa; tankofermentor, fermentator, fermentor, kadź fermentacyjna, tank fermentacyjny

SJP.pl

# tankofermentor

kadź do fermentacji piwa; tankofermentator, fermentator, fermentor, kadź fermentacyjna, tank fermentacyjny

SJP.pl

Wikipedia

# tankomat

automat do sprzedaży paliwa

SJP.pl

# tankować

1. napełniać zbiorniki materiałami pędnymi, wodą;
2. żartobliwie: pić alkohol

SJP.pl

czasownik

(1.1) mot. lotn. napełniać bak paliwem

(1.2) pot. pić alkohol

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãŋˈkɔvat͡ɕ, AS: tãŋkovać

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. zatankować

rzecz. tankowanie n., tank mrz., tankowiec mrz.

Wiktionary

# tankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tankować.

Wiktionary

Tankowanie – uzupełnianie zbiorników pojazdów mechanicznych paliwem i innymi materiałami pędnymi. Odbywa się to przy użyciu odpowiedniego sprzętu zależnego od rodzaju pojazdu, paliwa, czasu napełniania itp.

Wikipedia

#### Powiązane:

czas. tankować ndk.

rzecz. tank mrz.

Wiktionary

# tankowiec

statek wyposażony w zbiorniki, używany do przewozu ładunków płynnych; zbiornikowiec, cysternowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zbiornikowiec

Wiktionary

Zbiornikowiec (również tankowiec) – statek wodny, przeznaczony do transportowania produktów ciekłych luzem.

Zbiornikowce należą do największych statków handlowych. W przeciwieństwie do innych frachtowców nie posiadają ładowni, a zbiorniki ładunkowe – załadunek/wyładunek odbywa się za pośrednictwem systemu rurociągów i pomp. Mostek zbiornikowca najczęściej znajduje się w części rufowej jednostki.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. tank mrz.

czas. tankować, zatankować

Wiktionary

# tankownia

pomieszczenie, w którym znajdują się zbiorniki

SJP.pl

# tankowóz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd przewożący paliwo i umożliwiający tankowanie poza stacją paliw

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tank mrz.

Wiktionary

# tankred

Tankred z Hauteville, fr. Tancrède de Hauteville (ur. 1072, zm. 1112) – jeden z przywódców I krucjaty oraz regent Księstwa Antiochii, członek rodu Hauteville.

Był synem Odona „Dobrego Margrabiego” i Emmy, córki Roberta Guiscarda.

Siostrzeniec Boemunda, według źródeł zachodnich podczas przemarszu przez Bizancjum, jako jedyny z przywódców pierwszej krucjaty odmówił złożenia przysięgi cesarzowi Aleksemu I (według Anny Komneny miał ją złożyć jako ostatni). W 1097 dowodził oblężeniem Nicei (obecnie İznik w Turcji). Miasto zostało opanowane jednak przez Bizantyjczyków. Następnie również w 1097 zdobył Tars i kilka innych miast w Cylicji i uczestniczył w oblężeniu Antiochii w 1098, dowodząc warownią przy południowej bramie świętego Jerzego.

Wikipedia

# tanksztela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stacja benzynowa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Widza, że przi kożdym skrziżowaniu, abo rondzie, stoji jakoś tanksztela, abo jom stawiajom.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zob. stacja benzynowa.

Wiktionary

# tanna

imię żeńskie

SJP.pl

Niemcy:

- Tanna – dzielnica gminy Starkenberg, w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Altenburger Land
- Tanna – miasto w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Saale-Orla

Vanuatu:

- Tanna – wyspa

Wikipedia

# tannenberg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. daw. Stębark

Wiktionary

## Niemcy

- Tannenberg – dzielnica miasta Marburg
- Tannenberg – gmina w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Erzgebirgskreis

## Polska

Dawne nazwy miejscowości:

- Stębark
- Tymbark

Wikipedia

# tannenberski

→ Tannenberg

SJP.pl

#### Patrz:

Tannenberg

# tanner

Miejscowości w USA:

- Tanner – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie King

Gminy w USA:

- Tanner (ang. Tanner Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Kidder

Osoby o nazwisku Tanner:

- Antwon Tanner – amerykański aktor
- Joseph Tanner – amerykański astronauta
- Joy Tanner – amerykańska aktorka
- Jürg Tanner – szwajcarski curler
- Roscoe Tanner – amerykański tenisista

Wikipedia

# tanoreksja

chorobliwa potrzeba bycia opalonym, zwykle powiązana z uzależnieniem od solarium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. med. nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium;

Wiktionary

Tanoreksja (z ang. 'to tan' – 'opalać się', ang. tanning dependence) – uzależnienie polegające na ciągłej chęci opalania się, najczęściej występujące u młodych kobiet.

W kulturze środkowoeuropejskiej opalenizna jest symbolem wysportowania, zdrowia i radości życia. Usługi związane z opalaniem się są w samych Stanach Zjednoczonych warte 5 miliardów dolarów na rok, 30 milionów Amerykanów korzysta z solariów przynajmniej raz na rok, a milion robi to codziennie. Liczba solariów w dużych amerykańskich miastach przekracza liczbę sklepów Starbucks i barów McDonalds.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwszy raz termin „tanoreksja" pojawił się w prasie brytyjskiej w 1996 roku wraz z alarmującymi informacjami na temat wzrastającej liczby osób uzależnionych od opalenizny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tanorektyk m., tanorektyczka ż.

przym. tanorektyczny

Wiktionary

# tanorektyczka

kobieta z obsesyjną potrzebą bycia opalonym, zwykle uzależniona od solarium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. med. kobieta cierpiąca na tanoreksję

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Podobnie jak anorektyczka, która myśli, że jest za gruba, tanorektyczka uważa, że jest za blada. Tymczasem przesadne opalanie prowadzi do nieodwracalnego zniszczenia naskórka.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tanoreksja ż.

:: fm. tanorektyk

przym. tanorektyczny

Wiktionary

# tanorektyczny

→ tanoreksja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z tanoreksją

Wiktionary

#### Patrz:

tanoreksja

#### Powiązane:

rzecz. tanoreksja ż., tanorektyk m., tanorektyczka ż.

Wiktionary

# tanorektyk

osoba z obsesyjną potrzebą bycia opalonym, zwykle uzależniona od solarium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna cierpiący na tanoreksję

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tanoreksja ż.

:: fż. tanorektyczka

przym. tanorektyczny

Wiktionary

# tanowo

Tanowo (niem. Falkenwalde) – wieś w Polsce w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police. Jest położona na Równinie Polickiej w Puszczy Wkrzańskiej przy rozwidleniu dróg wojewódzkich nr 114 do Polic (8 km) i dalej przez Trzebież do Nowego Warpna oraz nr 115 do Dobieszczyna (13 km) i Szczecina.

Wikipedia

# tański

nazwisko

SJP.pl

## Osoby

- Adam Tański (ur. 1946) – polityk
- Czesław Tański (1862–1942) – malarz i wynalazca
- Ignacy Tański (1761–1805) – pisarz i poeta
- Janusz Tański (1864–1889) – polityk, socjalista
- Józef Tański (1805–1888) – oficer wojsk polskich, publicysta francuski
- Kazimierz Tański (1774–1853) – generał
- Klementyna z Tańskich Hoffmanowa (1798–1845) – pisarka i tłumaczka
- Paweł Tański (ur. 1974) – krytyk literacki
- Tadeusz Tański (1892–1941) – inżynier mechanik, wynalazca

Wikipedia

# tańszy

stopień wyższy od przymiotnika: tani

SJP.pl

# tantal

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 73 i symbolu Ta, kowalny, stalowoszary metal, odporny na działanie kwasów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. syn Zeusa i Pluto, ojciec Niobe i Pelopsa, władca góry Sipylos w Lidii;

Wiktionary

- tantal (łac. tantalum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych (symbol Ta)
- Tantal – w mitologii greckiej król góry Sipylos w Lidii, współbiesiadnik bogów, syn Zeusa
- Tantal – w mitologii greckiej królewicz tebański, syn Amfiona i Niobe
- Tantal – w mitologii greckiej król Amyklaj, syn Tiestesa

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tantal został ukarany przez bogów w taki sposób, że nie mógł korzystać ze znajdujących się w pobliżu dóbr.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtãntal, AS: tãntal

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tantal mrz.

przym. tantalowy, Tantalowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tantal mrz.

przym. tantalowy, Tantalowy

frazeologia.

męki Tantala

etymologia.

etym|gr|Τάνταλος. (Tantalos)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Tantalus

* chorwacki: (1.1) Tantal

* esperanto: (1.1) Tantalo

* francuski: (1.1) Tantale m.

* hiszpański: (1.1) Tántalo m.

* łaciński: (1.1) Tantalus

* nowogrecki: (1.1) Τάνταλος m.

* portugalski: (1.1) Tântalo

* słowacki: (1.1) Tantalus m., Tantalos m.

* włoski: (1.1) Tantalo

źródła.

== Tantal (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mit. Tantal

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tantalit

minerał, złożony tlenek żelaza, manganu, tantalu i niobu; kolumbit; niobit

SJP.pl

# tantalos

w mitologii greckiej: król frygijski, syn Zeusa zdradzający ludziom sekrety bogów; Tantal, Tantalus

SJP.pl

- Tantalos (Tantal) – w mitologii greckiej królewicz tebański, syn Amfiona i Niobe
- Tantalos (Tantal) – w mitologii greckiej król Amyklaj, syn Tiestesa
- Tantalos (Tantal) – w mitologii greckiej król góry Sipylos w Lidii, współbiesiadnik bogów, syn Zeusa

Wikipedia

# tantalować

pokrywać powłoką tantalową

SJP.pl

# tantalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tantalować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nietantalowanie n.

czas. tantalować ndk.

Wiktionary

# tantalowy

przymiotnik od: tantal

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący tantalu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tantal m., Tantal mos.

Wiktionary

# tantalus

w mitologii greckiej: król frygijski, syn Zeusa zdradzający ludziom sekrety bogów; Tantal, Tantalos

SJP.pl

- Tantalus – planetoida o numerze katalogowym 2102
- Tantalus (Tantal) – w mitologii greckiej król Amyklaj, syn Tiestesa
- Tantalus (Tantal) – w mitologii greckiej król góry Sipylos w Lidii, współbiesiadnik bogów, syn Zeusa
- Tantalus (Tantal) – w mitologii greckiej królewicz tebański, syn Amfiona i Niobe

Wikipedia

# tantiema

umowna opłata licencyjna za korzystanie z utworów muzycznych (i innych, np. audialnych lub wizualnych) płacona przez użytkownika na rzecz właściciela praw majątkowych do dzieła (twórcy, producenta, Organizacji Zbiorowego Zarządzania)

SJP.pl

- tantiema – wynagrodzenie autorskie, honorarium autorskie
- tantiema – dodatkowe wynagrodzenie pracowników

Wikipedia

# tantniś

tantniś krzyżowiaczek - motyl z rodziny tantnisiowatych (Plutella masculipennis) będący groźnym szkodnikiem roślin krzyżowych

SJP.pl

# tantnisiowate

rodzina owadów z rzędu motyli, niewielkich rozmiarów (do 18 mm długości), o charakterystycznej budowie skrzydeł, z których przednia para jest wąska i wydłużona, tylna szersza i przeważnie krótsza

SJP.pl

# tantnisiowaty

o cechach tantnisiowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# tanto

określenie wykonawcze (często używane w powiązaniu z innymi, np. non tanto = nie za wiele): tyle, tak wiele

SJP.pl

- Tanto wł. tyle, tak wiele – określenie muzyczne (np. non tanto – nie za wiele)
- Tantō – sztylet japoński
- tanto – typ głowni noża, popularnej w nożach taktycznych i bojowych – odpornej na naprężenia poprzeczne
- Tanto – jeden z liderów sesshin w buddyzmie zen, odpowiedzialny za naukę postawy medytacyjnej
- Tanto – album Pabla Alborána
- „Tanto” – singel Pabla Alborána

Wikipedia

# tantra

1. religijny tekst łączący w sobie sentencje filozoficzne, powstały w kręgu hinduizmu, buddyzmu, dźinizmu i w mniejszym stopniu innych religii wschodu;
2. nurt religijno-filozoficzny oparty na takich tekstach; tantryzm

SJP.pl

Tantra – rodzaj dzieła, właściwy dla tantryzmu śaktyjskiego, dźinijskiego i buddyjskiego. Tantra to tekst ezoteryczny, może zawierać zarówno opisy doktryny jak i praktyk tantryzmu.

Wikipedia

# tantrajana

kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w II wieku n.e. z tradycji mahajany i pielęgnował ideał bodhisattwy; wadżrajana; mantrajana; buddyzm tantryczny

SJP.pl

Wadżrajana – kierunek buddyzmu związany z praktyką tantr, który wyodrębnił się ok. II wieku n.e. w Indiach w ramach tradycji mahājāny. Praktycy uważają, że posiada metody bezpośredniego doświadczenia natury rzeczywistości, na temat której „wnioskuje się” według tzw. prawomocnego poznawania (sanskryt. pramana, ang. logic/valid cognition) w teoriach mahajany.

Wikipedia

# tantryczka

→ tantryk

SJP.pl

#### Patrz:

tantryk

# tantryczny

przymiotnik od: tantryzm, tantra; charakterystyczny, typowy dla tantryzmu, ogółu tekstów religijno-filozoficznych, powstałych głównie w kręgu hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu (np. pogląd tantryczny), związany z nurtem opartym na takich tekstach

SJP.pl

# tantryjski

→ tantra; tantryczny

SJP.pl

# tantryk

wyznawca tantryzmu, indyjskiego ruchu religijnego

SJP.pl

# tantryzm

nurt religijno-filozoficzny oparty na tekstach, powstałych w kręgu hinduizmu, buddyzmu, dźinizmu i w mniejszym stopniu innych religii wschodu; tantra

SJP.pl

Wikipedia

# tantung

miasto w Chinach; Dandong

SJP.pl

Dandong (chiń. upr. 丹东; pinyin Dāndōng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, port morski i śródlądowy nad rzeką Jalu, w pobliżu jej ujścia do Morza Żółtego, na granicy z Koreą Północną.

Wikipedia

# tantuński

→ Tantung

SJP.pl

#### Patrz:

Tantung

# tany

dawny tytuł szlachecki nadawany właścicielom ziemskim; osoba nosząca ten tytuł

SJP.pl

# tanzańczyk

obywatel Tanzanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Tanzanii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy ludzie w Tanzanii mówią po tanzańsku? Nie, Tanzańczycy komunikują się w suahili.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãw̃ˈzãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: tãũ̯zãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanzania ż.

:: fż. Tanzanka ż.

przym. tanzański

Wiktionary

# tanzania

Zjednoczona Republika Tanzanii; państwo w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. polit. państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jacek przyjął obywatelstwo Tanzanii kilka lat temu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãw̃ˈzãɲja, AS: tãũ̯zãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanzańczyk m., Tanzanka ż., tanzańskość ż.

przym. tanzański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ofic. Zjednoczona Republika Tanzanii

Wiktionary

# tanzanit

barwna odmiana zoizytu (minerału z szeregu epidotu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. odmiana zoisytu

Wiktionary

Tanzanit (Tanganit) – przezroczysta, niebieska w odcieniach do fioletowej gemmologiczna odmiana zoisytu. Nieprawidłowo nazywany „szafirem Meru” – pierwsi jego odkrywcy mylnie uznali go za szafir.

Nazwa pochodząca od Tanzanii, gdzie minerał ten został odkryty, została wprowadzona przez firmę jubilerską Tiffany z Nowego Jorku.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) tanganit

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) zoisyt (zoizyt)

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

Od nazwy państwa Tanzania.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tanzanite

* francuski: (1.1) tanzanite

* hiszpański: (1.1) tanzanita

* niemiecki: (1.1) Tansanit

* rosyjski: (1.1) танзанит

* słowacki: (1.1) tanzanit m.

* włoski: (1.1) tanzanite

źródła.

== tanzanit (język słowacki.) ==

thumb|tanzanit (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) miner. tanzanit

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãw̃ˈzãɲit, AS: tãũ̯zãńit

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tanganit

Wiktionary

# tanzanitowy

→ tanzanit

SJP.pl

#### Patrz:

tanzanit

# tanzanka

obywatelka Tanzanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Tanzanii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãw̃ˈzãŋka, AS: tãũ̯zãŋka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanzania ż.

:: fm. Tanzańczyk m.

przym. tanzański

Wiktionary

# tanzański

związany z Tanzanią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Tanzania

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) - Najbardziej obawiałem się obsługi strony tanzańskiej - mówi Sławomir Bieniek, kierownik wyprawy. - Wcześniej zdarzały się przypadki, że alpinistom brakowało jedzenia i wody.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tãw̃ˈzãj̃sʲci, AS: tãũ̯zãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tanzania ż., Tanzańczyk m., Tanzanka ż.

Wiktionary

# tanzimat

okres reform w Turcji w latach 1839-1870, zmierzających do utworzenia nowoczesnego państwa; tanzymat

SJP.pl

Tanzimat (osmańskotureckie تنظيمات) – okres reform w Imperium Osmańskim w latach 1839–1876. Termin ten w języku osmańskotureckim oznacza „reorganizację”.

Tanzimat rozpoczął się zarówno dzięki inicjatywie sułtanów Mahmuda II i Abdulmecida I, jak i za sprawą inicjatywy doświadczonych na europejskich placówkach dyplomatycznych doradców: Ali Paszy, Midhata Paszy, Fuada Paszy oraz Raszida Paszy. Doszli do wniosku, że stare religijne i wojskowe instytucje nie były w stanie sprostać potrzebom imperium we współczesnym świecie. Większość symbolicznych zmian, takich jak zmiana ubiorów, miała na celu zmianę mentalności i sposobu zarządzania imperium. Wiele reform zostało bezpośrednio zapożyczonych od europejskich mocarstw. Reformy przewidywały powszechny pobór do wojska, zmianę systemu nauczania oraz miały na celu ukrócenie korupcji.

Wikipedia

# tanzymat

okres reform w Turcji w latach 1839-1870, zmierzających do utworzenia nowoczesnego państwa; tanzimat

SJP.pl

# tao

wieloznaczne, różnie tłumaczone główne pojęcie taoizmu; dao

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) filoz. w taoizmie i ogólnie filozofii chińskiej: naturalna droga, którą podąża wszechświat

Wiktionary

- Dao (Tao) – jedno z podstawowych pojęć w filozofii chińskiej
- Tao (Yami) – jedna z grup Aborygenów tajwańskich, zamieszkująca wyspę Lan Yu
- Tao – gmina w Mali, w regionie Sikasso, w okręgu Koutiala

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tao, które może być wysłowione, nie jest wiecznym tao.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaɔ, AS: tao

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taoizm mrz., taoista mos., taoistka ż.

przym. taoistyczny

przysł. taoistycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dao, Tao, Dao

Wiktionary

# taoiseach

[czytaj: tiszech] w Irlandii: prezes rady ministrów, premier

SJP.pl

Taoiseach, An Taoiseach (wym. [ˈtˠ̪iːʃəx] lub [ˈtˠ̪iːʃəh], l.mn. Taoisigh, wym. [ˈtˠ̪iːʃiː] lub [ˈtˠ̪iːʃɪgʲ]; dosłownie z irl. – wódz, przywódca) – premier Irlandii.

Wikipedia

# taoista

zwolennik taoizmu (daoizmu); daoista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca taoizmu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtaɔˈjista, AS: taoi ̯ista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taoizm m., daoizm m.

:: fż. taoistka ż.

przym. taoistyczny, daoistyczny

przysł. taoistycznie

Wiktionary

# taoistka

wyznawczyni taoizmu (daoizmu); daoistka

SJP.pl

# taoistyczny

związany z taoizmem (daoizmem, chińskim kierunkiem filozoficzno-religijnym lub zbiorem praktyk magicznych), np. duchowni daoistyczni; daoistyczny (rzadziej)

SJP.pl

# taoizm

chiński kierunek filozoficzno-religijny; przekształcony później w zbiór praktyk magicznych mających zapewnić nieśmiertelność lub długowieczność; daoizm (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. rel. tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;

Wiktionary

Taoizm (czasem zapisywany jako daoizm) – tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny. Stworzenie filozofii taoistycznej przypisuje się mędrcowi zwanemu Laozi w VI wieku p.n.e., taoizm religijny powstał w II i III wieku n.e. Za najważniejsze księgi taoizmu uważa się Daodejing oraz Zhuangzi.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: taˈɔjism̥, AS: taoi ̯ism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tao n., taoista m., taoistka ż., daoizm m.

przym. taoistyczny, daoistyczny

przysł. taoistycznie

Wiktionary

# taon

cząstka elementarna należąca do grupy leptonów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, mająca ujemny ładunek elektryczny;

Wiktionary

Taon – cząstka elementarna z grupy leptonów obdarzona ładunkiem ujemnym, średnim czasem życia 3×10−13 sekundy i dużą masą wynoszącą 1777 MeV/c2 = 3,17×10−27 kg (dla porównania 939 MeV/c2 dla protonu i 0,511 MeV/c2 dla elektronu).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. taonowy

frazeologia.

etymologia.

etym2n|pol|tau|ta(u)|elektron|(elektr)on.

cząstka etymn|pol|tau. pochodzi od etym|gr|ταῦ. (taû) i jest pierwszą literą etym|gr|τρίτος. (trítos) → trzeci, jako że taon był trzecim leptonem, który odkryto

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tau, tauon

źródła.

== taon (język bislama.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) miasto, miasteczko

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. taonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. taonowy

frazeologia.

etymologia.

etym2n|pol|tau|ta(u)|elektron|(elektr)on.

cząstka etymn|pol|tau. pochodzi od etym|gr|ταῦ. (taû) i jest pierwszą literą etym|gr|τρίτος. (trítos) → trzeci, jako że taon był trzecim leptonem, który odkryto

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tau, tauon

źródła.

== taon (język bislama.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) miasto, miasteczko

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# taonowy

→ taon

SJP.pl

#### Patrz:

taon

# taormina

miejscowość i gmina we Włoszech

SJP.pl

Taormina (syc. Taurmina, grec. Tauromenion, łac. Tauromenium) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Mesyna.

Według danych na rok 2013 gminę zamieszkiwało 11 061 osób, 842,4 os./km².

Wikipedia

# taormiński

przymiotnik od: Taormina (miasto we Włoszech)

SJP.pl

# taotie

motyw zdobniczy w sztuce chińskiej, mający symbolizować demona odstraszającego złe duchy

SJP.pl

Tāotiè (chiń., 饕餮), Tōtetsu (jap. 饕餮) – nazwa mitologicznego potwora i motywu ornamentacyjnego, charakterystycznego dla chińskich naczyń z brązu z epok Shang i Zhou.

Ozdobne ornamenty (zwane maskami) naczyń ceremonialnych (ofiarnych) najczęściej przedstawiają pysk tego potwora, którego wizerunek miał odstraszać złodziei i tych, którzy zakłócają rytuały.

Wikipedia

# tap

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w obwodzie tiumeńskim Rosji, prawy dopływ Tobołu

Wiktionary

Tap

- Táp – wieś i gmina na Węgrzech
- Tap (Gaap) – demon

TAP

- Tajna Armia Polska – polska organizacja konspiracyjna
- TAP Air Portugal – portugalskie narodowe linie lotnicze
- TAP (gazociąg) – Trans Adriatic Pipe, z Azerbejdżanu, do krajów południowej Europy, konkurencyjny wobec niedoszłych projektów rosyjskich, aktualnie już realizowany.

Wikipedia

# tap-dance

[czytaj: tap dens] taniec, podczas którego rytmicznie uderza się o podłogę butami z podkutymi piętami i obcasami; stepowanie, przytup

SJP.pl

# tąpać

o skałach: pękać, np. na skutek eksploatacji złóż, wydając charakterystyczny odgłos

SJP.pl

# tapas

przekąski podawane głównie do napojów w barach Hiszpanii, np. oliwki, owoce morza, katalońska kiełbasa

SJP.pl

Tapas (z hiszp. tapa – przykrywka, wieczko) – niewielkie przekąski podawane zazwyczaj do napojów w barach Hiszpanii. Mogą być podawane na ciepło lub na zimno i przyjmować różne formy – od prostych przekąsek po bardziej skomplikowane dania. Przyrządza się je z rozmaitych składników: warzyw, mięs, owoców morza, jajek itp. W Kraju Basków tapas nazywane są pintxos (od wbitych w przekąski wykałaczek).

Wikipedia

# tapczan

mebel do spania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj łóżka w formie skrzyni, w którym część, na której się śpi (materac), stanowi jednocześnie wieko pojemnika na pościel;

Wiktionary

Tapczan – mebel przeznaczony do spania oraz odpoczynku w pozycji leżącej. Składa się z drewnianego pudła, w którym zazwyczaj trzyma się pościel, i materaca, który był położony początkowo na pasach lub sznurach, później na siatce lub sprężynach. Tapczan często był obity tkaniną dekoracyjną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na tapczanie siedzi leń, nic nie robi cały dzień.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtapt͡ʃãn, AS: tapčãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. zdrobn. tapczanik mrz.

przym. tapczanowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. tarczan

Wiktionary

# tapczanik

mały tapczan

SJP.pl

# tapczanisko

zgrubienie od: tapczan

SJP.pl

# tapczanopółka

mebel łączący w sobie cechy tapczanu i półki

SJP.pl

# tapczanowy

przymiotnik od: tapczan

SJP.pl

# tapeciak

potocznie: nożyk z łamanym ostrzem

SJP.pl

# tapeciara

pogardliwie: kobieta z dużą ilością makijażu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. obraź. o kobiecie przesadnie stosującej makijaż, szczególnie o nakładającej zbyt grubą warstwę fluidu lub pudru

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Większość "tapeciar" wiele by dała, by móc ładnie wyglądać bez makijażu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtapɛˈt͡ɕara, AS: tapećara

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tapeta ż.

Wiktionary

# tapeciarka

1. kobieta trudniąca się wyklejaniem tapetą ścian;
2. przyrząd ułatwiający kładzenie tapety

SJP.pl

# tapeciarski

związany z wyklejaniem ścian tapetą

SJP.pl

# tapeciarstwo

zajęcie tapeciarza

SJP.pl

# tapeciarz

osoba trudniąca się wyklejaniem tapetą ścian

SJP.pl

# tapenada

prowansalska pasta ziołowa do przyprawiania potraw; tapenade

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa;

Wiktionary

Tapenada – pasta, której głównymi składnikami są oliwki i kapary oraz oliwa. Obok nich, w zależności od wersji, w składzie mogą znaleźć się np. czosnek, bakłażan, anchois i różne przyprawy. Wywodzi się z Prowansji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lubię tapenadę z grzankami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtapɛ̃ˈnada, AS: tapẽnada

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tapenade n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tapenade

Wiktionary

# tapenade

prowansalska pasta ziołowa do przyprawiania potraw; tapenada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa

Wiktionary

Tapenada – pasta, której głównymi składnikami są oliwki i kapary oraz oliwa. Obok nich, w zależności od wersji, w składzie mogą znaleźć się np. czosnek, bakłażan, anchois i różne przyprawy. Wywodzi się z Prowansji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Lubię tapenade z grzankami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tapenada ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tapenada

Wiktionary

# taper

dawniej: pianista grający za zapłatą do tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) film. muz. pianista akompaniujący filmowi lub przygrywający w kawiarni

Wiktionary

Taper – w niemym kinie osoba grająca na pianinie lub organach teatralnych, improwizująca podkład muzyczny do wyświetlanych scen. Samo słowo wywodzi się z języka francuskiego taper i oznaczało między innymi: pisanie na maszynie, stukanie, stukanie w klawisze.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Właściciel restauracji dał znak taperowi i tango urwało się w połowie taktu.

(1.1) I nucąc polkę, od której spocił by się najostatniejszy taper, zaczyna biegać tam i z powrotem po pokoju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtapɛr, AS: taper

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. taperka ż.

Wiktionary

# taperka

zajęcie, zawód tapera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. muz. pianistka akompaniatorka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Szkoła baletowa zatrudni trzy taperki na pół etatu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. taper mos.

Wiktionary

# taperować

przygrywać na fortepianie

SJP.pl

# taperski

→ taper

SJP.pl

#### Patrz:

taper

# tapet

stół nakryty zielonym suknem, przy którym dawniej toczono obrady; dziś tylko w związkach frazeologicznych:
a) być, pojawić się, znaleźć się na tapecie - być omawianym, stać się tematem rozmów, dyskusji;
b) mieć coś na tapecie - właśnie coś omawiać, zajmować się czymś w danej chwili

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. stół, przy którym odbywają się obrady, przykryty suknem, zwykle w kolorze zielonym

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: tapeta

Wiktionary

Tapet – dawniej stół, przy którym odbywały się obrady, przykryty suknem, zwykle w kolorze zielonym.

Dziś głównie w powiedzeniu być/znaleźć się/mieć coś na tapecie pochodzącym od niemieckiego etwas aufs Tapet bringen, przy czym w języku niemieckim Tapet nie oznaczał stołu, lecz sukno do jego przykrywania. Czasem spotykana jest też zniekształcona wersja wziąć coś na tapetę (zamiast wziąć coś na tapet), powstała poprzez mylne skojarzenie ze słowem tapeta.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtapɛt, AS: tapet

Wiktionary

# tapeta

1. wzorzysty lub jednobarwny papier (rzadziej tkanina lub tworzywo sztuczne) służący do wyklejania ścian;
2. obraz na wyświetlaczu telefonu komórkowego, na pulpicie monitora komputerowego;
3. potocznie: przesadzony, mocny makijaż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;

(1.2) inform. grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera;

(1.3) slang. przen. nadmierny, zbyt grubo nałożony makijaż

Wiktionary

- tapeta – ozdobne wykończenie ściany wewnątrz budynku
- tapeta – grafika ozdabiająca tło pulpitu systemu operacyjnego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tapety w pomieszczeniu były brudne, zatłuszczone i częściowo pozdzierane.

(1.2) Jako tapetę na pulpicie mam zdjęcie Hani.

(1.3) Zmyj z twarzy tę tapetę!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈpɛta, AS: tapeta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tapeciara ż., tapetowanie n., wytapetować n., tapeciarz m., tapeciarstwo n., otapetowanie n., tapetówka ż., tapetownica ż.

:: zdrobn. tapetka ż.

czas. tapetować ndk., wytapetować dk., otapetować dk.

przym. tapetowy, tapeciarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) tło

(1.3) makijaż

Wiktionary

# tapetnik

gryziel tapetnik - gatunek pająka z rodziny gryzielowatych

SJP.pl

# tapetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tapetować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tapeta ż.

czas. tapetować ndk.

Wiktionary

# tapetum

tkanka wyściełająca ścianę woreczków pyłkowych u nasiennych oraz ścianę zarodni paprotników i mszaków

SJP.pl

Tapetum (łac.), tkanka wyściełająca – tkanka roślinna, tworząca warstwę komórek otaczających tkankę zarodnikotwórczą (archespor) w zarodniach wielu paprotników oraz w woreczku pyłkowym roślin nasiennych.

U paprotników pełni funkcję tkanki odżywczej wyścielającej zarodnie. Składa się z dwóch warstw komórek, które rozkładają się w czasie rozwoju zarodników.

Wikipedia

# tapety

1. wzorzysty lub jednobarwny papier (rzadziej tkanina lub tworzywo sztuczne) służący do wyklejania ścian;
2. obraz na wyświetlaczu telefonu komórkowego, na pulpicie monitora komputerowego;
3. potocznie: przesadzony, mocny makijaż

SJP.pl

# tapicer

rzemieślnik wyściełający materiałem meble lub elementy wyposażenia samochodów; tapisjer (dawniej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. rzem. rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem obić, pokrywaniem tkaninami mebli, kanap, foteli samochodowych itp.

Wiktionary

Tapicerstwo – rodzaj rzemiosła lub dział przemysłu zajmujący się wyścielaniem i obijaniem tkaniną, skórą lub innym materiałem: mebli, siedzeń, wnętrz pojazdów itp.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. tapicerka ż., tapicerstwo n.

przym. tapicerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. tapisjer

Wiktionary

# tapicerka

1. to, czym są wyściełane meble lub elementy wyposażenia samochodów;
2. potocznie: tapicerstwo - rzemiosło tapicera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, czym usłane są meble lub wyposażenie samochodu

(1.2) pot. tapicerstwo

Wiktionary

Tapicerstwo – rodzaj rzemiosła lub dział przemysłu zajmujący się wyścielaniem i obijaniem tkaniną, skórą lub innym materiałem: mebli, siedzeń, wnętrz pojazdów itp.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) A jeżeli macie dobre ręce, to do rzemiosła! Rzemiosło, taka tapicerka, stolarka. Rzemieślnik zawsze znajdzie robotę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tapicer mos., tapicerstwo n.

przym. tapicerski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) obicie, pokrycie

Wiktionary

# tapicernia

dział fabryki lub warsztat rzemieślniczy, w którym wykonuje się prace tapicerskie

SJP.pl

# tapicerować

wyściełać określonym materiałem meble, ściany, drzwi lub elementy wyposażenia samochodów

SJP.pl

# tapicerski

przymiotnik

(1.1) dotyczący tapicerstwa lub tapicera

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tapicerstwo n., tapicer m., tapicerka ż.

Wiktionary

# tapicerstwo

wyściełanie materiałem mebli lub elementów wyposażenia samochodów

SJP.pl

Tapicerstwo – rodzaj rzemiosła lub dział przemysłu zajmujący się wyścielaniem i obijaniem tkaniną, skórą lub innym materiałem: mebli, siedzeń, wnętrz pojazdów itp.

Wikipedia

# tapiewo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Gwardiejsk (obecnie także egzonim wariantowy);

Wiktionary

Gwardiejsk, Tapiewo (ros. Гвардейск; niem. Tapiau) – miasto w obwodzie królewieckim. Położone na prawym brzegu rzeki Pregoły, 38 km na wschód od Królewca.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. tapiewski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Gwardiejsk, hist. war. Tapiawa

Wiktionary

# tapiewski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tapiewem, dotyczący Tapiewa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tapiewo n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gwardiejski

Wiktionary

# tapin

- Tapin – wieś w Polsce, w województwie podkarpackim
- Tapin – kabupaten w Indonezji, w prowincji Borneo Południowe

Wikipedia

# taping

test umożliwiający ocenę sprawności i prawidłowości wykonywania czynności motorycznych, sprawdzający precyzję, czas reakcji i tempo ruchów

SJP.pl

Plastrowanie (inaczej taping, nalepianie plastra) – metoda uważana za sposób leczenia poprzez aplikację na ciele nierozciągliwego lub elastycznego plastra. Nalepiony plaster ma być źródłem bodźców wyłącznie mechanicznych (nie jest nasączony żadnym lekiem) i w zależności od rodzaju, sposobu i miejsca aplikacji, ma mieć różne oddziaływanie lecznicze. Jedną z metod plastrowania jest plastrowanie dynamiczne.

Wikipedia

# tapioka

kasza z bulw manioku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mąka, białe granulki lub płatki skrobiowe otrzymane z manioku;

Wiktionary

Tapioka, skrobia tapiokowa – produkt skrobiowy otrzymany z manioku. Proces izolacji tapioki jest zbliżony do pozyskiwania skrobi ziemniaczanej i obejmuje: mycie oraz obieranie korzeni, rozdrabnianie, wymywanie skrobi, oddzielenie wody sokowej, oczyszczanie, odwadnianie i suszenie. Występuje w postaci perłowych kulek, płatków i mąki.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tapioka jako produkt bezglutenowy zalecana jest osobom z celiakią i nietolerancją tego białka.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tapiokowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) skrobia tapiokowa

Wiktionary

# tapiokowy

przymiotnik

(1.1) zrobiony z tapioki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tapioka ż.

Wiktionary

# tapiolit

minerał o składzie tantalitu, należący jednak do układu tetragonalnego

SJP.pl

# tapir

roślinożerny ssak zamieszkujący dżungle Ameryki Południowej i Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Tapirus|Brisson|ref=tak., ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. utapirowane włosy

Wiktionary

Tapir (Tapirus) – rodzaj ssaków z rodziny tapirowatych (Tapiridae).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Winne były zwierzęta, i duże i małe, kojot, tapir, szlachar, zaskroniec i gągół.

(2.1) Do lokalu weszła dziewczyna z ogromnym tapirem na głowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtapʲir, AS: tapʹir

Wiktionary

#### Powiązane:

(1.1)

przym. tapirowy

(2.1)

rzecz. tapirowanie n., utapirowanie n.

czas. tapirować ndk., utapirować dk.

Wiktionary

# tapiranga

rodzaj ptaków z rodziny tanagrowatych

SJP.pl

# tapirek

zdrobnienie od: tapir

SJP.pl

# tapirować

stroszyć włosy, czesząc grzebieniem poszczególne pasma w kierunku do skóry, w celu stworzenia pewnego rodzaju podkładki pod wysoką fryzurę

SJP.pl

# tapirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tapirować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. tapirować ndk.

Wiktionary

# tapirowate

rodzina ssaków roślinożernych z rzędu nieparzystokopytnych, o wydłużonej głowie, mających nos i wargę przekształconą w ruchliwą trąbę, występujących w tropikach Ameryki, na Półwyspie Malajskim i na niektórych wyspach Indonezji; tapiry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Tapiridae|Gray|ref=tak., monotypowa rodzina ssaków kopytnych z rzędu nieparzystokopytnych;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Koniowate, tapirowate i nosorożcowate zaliczamy do nieparzystokopytnych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tapir mzw.

Wiktionary

# tapirowaty

o cechach tapirowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# tapirowy

→ tapir

SJP.pl

#### Patrz:

tapir

# tapiseria

wielobarwna, jednostronna tkanina artystyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. jednostronna tkanina o różnorodnej dekoracji, służącą do dekoracji ścian;

Wiktionary

Tapiseria (z franc. tapisserie) – ogólna nazwa określająca jednostronną tkaninę o różnorodnej dekoracji: figuralnej (np. ze scenami mitologicznymi, biblijnymi), heraldycznej bądź zwierzęco-roślinnej (tzw. werdiura), służącą do dekoracji ścian. Potocznie termin „tapiseria” stosowany jest wymiennie z nazwami: gobelin i arras.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tapiserie wykonywano już w starożytnym Egipcie.

Wiktionary

# tapiseriowy

→ tapiseria; tapiseryjny

SJP.pl

# tapiseryjny

→ tapiseria; tapiseriowy

SJP.pl

# tapisjer

dawniej: rzemieślnik wyściełający materiałem meble lub elementy wyposażenia samochodów; tapicer

SJP.pl

# tąpkowice

Tąpkowice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Ożarowice (w latach 1973–1996 gmina Tąpkowice z siedzibą w Ożarowicach). W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

W roku 2021 we wsi mieszkało 1088 osób, z czego 50,7% mieszkańców stanowiły kobiety, a 49,3% mężczyźni.

Wikipedia

# taplać

potocznie:
1. nurzać coś w wodzie, błocie;
2. taplać się - brnąć w wodzie lub błocie; pławić się

SJP.pl

# tąpnąć

o skałach: pęknąć, np. na skutek eksploatacji złóż, wydając charakterystyczny odgłos

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|tąpać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tąpnięcie n.

czas. tąpać ndk.

Wiktionary

# tąpnięcie

o skałach: pęknąć, np. na skutek eksploatacji złóż, wydając charakterystyczny odgłos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) górn. oberwanie się skał w kopalni, połączone z silnym wstrząsem;

Wiktionary

Tąpnięcie – wyrzucenie materiału skalnego do wyrobiska lub zniszczenie jego obudowy wywołane gwałtownym rozładowaniem energii potencjalnej sprężystości skał. Jest jednym z zagrożeń naturalnych występujących w górnictwie. Często błędnie utożsamiane z każdym wstrząsem sejsmicznym pochodzenia górniczego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Według oficjalnej definicji Wyższego Urzędu Górniczego tąpnięcie jest zjawiskiem spowodowanym wstrząsem górotworu, w wyniku którego wyrobisko lub jego odcinek ulega gwałtownemu zniszczeniu lub uszkodzeniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. tąpnąć dk., tąpać ndk.

Wiktionary

# tapsuj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w syberyjskiej części Rosji, prawy dopływ Sośwy Północnej

Wiktionary

# tar

żyjące w wysokich górach Azji zwierzę z rodziny krętorogich, z wyglądu podobne do kozy

SJP.pl

- tar – komputerowy program do archiwizacji
- tar – perski instrument muzyczny
- tar – zwierzę z rodzaju Hemitragus w rodzinie krętorogich
- Tar – miejscowość na Węgrzech
- Tar – rzeka w Stanach Zjednoczonych, w stanie Karolina Północna
- Tar – rzeka w Kirgistanie
- Tar – singel zespołu Visage z 1979 roku
- Tár – film Todda Fielda z 2022 r. z Cate Blanchett w roli głównej.

Wikipedia

# tara

1. przyrząd do prania ręcznego;
2. waga opakowania (brutto - netto)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;

Wiktionary

Postacie:

- Tara – imię żeńskie
- Tara – bogini w mitologii indyjskiej
- Tara – bogini w mitologii polinezyjskiej
- Tārā – żeński bodhisattwa w buddyzmie tybetańskim
- Tara Patrick – aktorka pornograficzna

Toponimy:

- Tara – wzgórze w Irlandii, siedziba arcykrólów
- Tara – rzeka w Czarnogórze
- Tara – rzeka w Rosji
- Tara – miasto w Rosji
- Tara – miasto w Australii
- Tara – gaun wikas samiti w Nepalu w strefie Dhawalagiri w dystrykcie Baglung

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje rzeka|D=Tary|N=Tarą.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rzeka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Тара

* czeski: (1.1) Tara

* francuski: (1.1) Tara

* litewski: (1.1) Tara

* niemiecki: (1.1) Tara

* rosyjski: (1.1) Тара ż.

* ukraiński: (1.1) Тара ż.

* włoski: (1.1) Tara

źródła.

== Tara (język islandzki.) ==

wymowa.

IPA|ˈtʰaːra.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|islandzki|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtara, AS: tara

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rzeka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Тара

* czeski: (1.1) Tara

* francuski: (1.1) Tara

* litewski: (1.1) Tara

* niemiecki: (1.1) Tara

* rosyjski: (1.1) Тара ż.

* ukraiński: (1.1) Тара ż.

* włoski: (1.1) Tara

źródła.

== Tara (język islandzki.) ==

wymowa.

IPA|ˈtʰaːra.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|islandzki|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# taraba

gatunek ptaka z rodziny chronkowatych

SJP.pl

- Taraba (rzeka)
- Taraba (stan)
- Taraba (ptak)

Wikipedia

# taraban

1. wielki bęben używany przez tureckie pułki janczarskie; baraban;
2. bęben o podłużnym kształcie używany w dawnym wojsku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. muz. wojsk. walcowaty bęben używany przez wojsko;

Wiktionary

Taraban lub tułumbas (tur. daraban) – duży, podłużny bęben kapeli janczarskich, używany także w dawnym wojsku polskim.

Tarabanów używano do nadawaniu taktu w marszu oraz w bitwach do przekazywania rozkazów. Takie zastosowanie miało miejsce m.in. w bitwie pod Carrhae. Taraban jest wspomniany w czwartej zwrotce polskiego hymnu:

> Wikipedia

> #### Przykłady

> (1.1) Zaś co pewien czas maszerowały przez Rynek bojowe kolumny wojsk, wychodzących w pole przy grzmiącej muzyce trąb, piszczałek, suchym warkocie tarabanów i wrzasku pauprów i pospólstwa, wieszającego się po bokach.

> (1.1) Już tam ociec do swej Basi mówi zapłakany: „słuchaj jeno, pono nasi biją w tarabany.

> Wiktionary

> #### Wymowa:

> IPA: taˈrabãn, AS: tarabãn

> Wiktionary

> #### Powiązane:

> rzecz. tarabanik mrz.

> Wiktionary

# tarabanić

1. bić w taraban, bębnić;
2. potocznie: uderzać w coś mocno, gwałtownie; walić, łomotać;
3. potocznie: dźwigać coś ciężkiego;
4. tarabanić się - potocznie:
a) poruszać się niezdarnie, z trudem;
b) wchodzić na coś niezgrabnie, z trudem; wtarabaniać się, gramolić się

SJP.pl

# tarabanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od taraban

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taraban m.

Wiktionary

# taracha

nazwisko

SJP.pl

# taradajka

bryczka, zwykle dwukołowa, bez resorów, używana w XVIII wieku; taradejka, taratajka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. niewielki, czterokołowy, odkryty pojazd konny o prostej konstrukcji, zwykle bez resorów, używany w Polsce w XVIII wieku;

(1.2) przest. żart. osoba gadatliwa

Wiktionary

Taradajka (taradejka, taratajka) (od ukr. тарадайка, ros. таратайка) – lekka, odkryta, nieresorowana bryczka, na ogół dwukołowa, powożona najczęściej w zaprzęgu jednokonnym, używana na ziemiach polskich w XVIII wieku.

Była niewielkim pojazdem o prostej konstrukcji, który Gloger uważa za rodzaj zwykłej małej bryczki lub kolaski, jaka pojawiła się w Polsce w XVIII wieku. Później używana często jako podręczny wózek czterokołowy, w zaprzęgu dwukonnym.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌtaraˈdajka, AS: taradai ̯ka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taradejka

(1.2) klekotka, trajkotka

Wiktionary

# taradejka

bryczka, zwykle dwukołowa, bez resorów, używana w XVIII wieku; taradajka, taratajka

SJP.pl

# tarahumara

lud zamieszkujący stan Chihuahua w Meksyku

SJP.pl

Tarahumara, Rarámuri – lud zamieszkujący stan Chihuahua w Meksyku, posługujący się językiem tarahumara z rodziny uto-azteckiej. Ich liczebność wynosi około 70 tysięcy osób. Słyną z niezwykłej wytrzymałości w biegu, którą wykorzystują w tzw. polowaniu uporczywym. Stąd pochodzi nazwa ludu – Rarámuri, która dosłownie znaczy „biegacze”. Biegi stanowią także element tradycyjnych zawodów sportowych.

Wikipedia

# taraj

gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych; kot cętkowany, kotek cętkowany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Prionailurus viverrinus|ref=tak., kotek cętkowany

Wiktionary

Kotek cętkowany, taraj, kot cętkowany (Prionailurus viverrinus) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae). Żyje wzdłuż brzegów rzek, w namorzynach, niedostępnych lasach tropikalnych i na trzęsawiskach Pakistanu, Indii, Sri Lanki, Indonezji. Gatunek ten jest chroniony przepisami konwencji waszyngtońskiej (CITES).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na terytorium taraja zawsze znajdują się jakieś cieki lub akweny.

(1.1) Taraje mają na ogonie czarne pierścienie.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kotek cętkowany

Wiktionary

# tarakan

reg.: karaluch

SJP.pl

Tarakan – miasto w Indonezji na wyspie Tarakan w prowincji Borneo Północne; powierzchnia 250,8 km²; ludność 147 030 (VI 2005); gęstość zaludnienia 586,2 osób/1 km².

Ośrodek wydobycia ropy naftowej; port wywozowy tego surowca; port lotniczy Juwata Airport.

Wikipedia

# taramasalata

zakąska w postaci kremowej pasty rybnej z ikry zmieszanej z namoczoną bułką lub gotowanymi ziemniakami, cebulą i koperkiem; taramosalata

SJP.pl

# taramosalata

zakąska w postaci kremowej pasty rybnej z ikry zmieszanej z namoczoną bułką lub gotowanymi ziemniakami, cebulą i koperkiem; taramasalata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pasta z ikry, tradycyjna grecka potrawa wielkopostna;

Wiktionary

Taramosalata (ngr. ταραμοσαλάτα) – popularna grecka pasta z ikry, często podawana jako przystawka.

Jest też daniem tradycyjnie postnym przygotowywanym na tzw. Czysty Poniedziałek, czyli pierwszy dzień Wielkiego Postu; podawana wtedy do lagany (wielkich placków chlebowych wypiekanych na ten dzień).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W pierwszy dzień Wielkiego Postu, Grecy spożywają taramosalatę i laganę.

(1.1) Kiedy jest okazja do świętowania, jak zdanie egzaminu czy ukończenie eseju, schodzą, żeby zjeść musakę, okrę, taramosalatę, łatę jagnięcą czy ośmiornicę przy drewnianych, lakierowanych stołach, które wyglądają, jakby przyniesiono je tu prosto ze starego żaglowca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtarãmɔsaˈlata, AS: tarãmosalata

Wiktionary

# taran

1. belka zakończona żelazną głowicą służąca dawniej do burzenia bram i murów;
2. zaostrzona belka wystająca z dziobu okrętu albo ostro zakończony, wydłużony dziób, służące dawniej np. do przebijania burt wrogich okrętów;
3. potocznie: rozpędzony duży przedmiot uderzający w coś i niszczący to

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. machina oblężnicza z ciężką kłodą do kruszenia murów i rozbijania bram;

(1.2) hist. żegl. element konstrukcji okrętu, służący do zatapiania okrętów wroga przez uderzenie dziobem;

Wiktionary

- taran (machina oblężnicza) – rodzaj machiny oblężniczej
- taran (dziób okrętu) – element konstrukcji dawnych okrętów
- taran (technika walki) – technika walki
- taran hydrauliczny – urządzenie do pompowania wody
- Taran – polski zespół blackmetalowy
- Taran i magiczny kocioł – amerykański film animowany

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. taranowanie n., staranowanie n., taranik mrz.

czas. taranować ndk., staranować dk.

Wiktionary

# taranek

nazwisko

SJP.pl

# taraniec

taraniec paskowany - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

SJP.pl

# taranik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od taran

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taran m.

Wiktionary

# taranować

czasownik przechodni niedokonany (dk. staranować)

(1.1) hist. wojsk. żegl. rozbijać, niszczyć lub wyważać coś przy użyciu taranu

(1.2) hist. wojsk. żegl. uderzyć własnym pojazdem, okrętem albo samolotem obiekt wroga w celu jego uszkodzenia albo zniszczenia;

(1.3) najeżdżać lub uderzać w przeszkodę

(1.4) pot. z impetem w coś lub kogoś wjechać popychając go

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Duże straty czołgów T-34 wynikały również z kompromitujących decyzji dowództwa ruskich tankistów, np. aby, w razie braku amunicji czołgowej, taranować ciężki sprzęt niemiecki.

(1.3) Uderzony z boku pojazd odwrócił się o 180 stopni i taranując znak drogowy oraz przydrożne metalowe słupki wylądował na poboczu, naprzeciwko pobliskiego sklepu spożywczego.

(1.4) Ten gwałtownie zjechał na lewy pas jezdni i ruszył w kierunku Zabrza, taranując policjanta.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taran mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) taran

(1.3) najeżdżać

(1.4) tratować

Wiktionary

# tarant

koń lub pies o maści białej w gniade, kare lub kasztanowate plamy

SJP.pl

# tarantas

dawny powóz o nadwoziu w kształcie pudła osadzonego na drążkach zamiast resorów

SJP.pl

Tarantas (ros. тарантас) – podróżny czterokołowy pojazd zaprzęgowy wywodzący się z Rosji, rodzaj bryczki. Tarantas zaprzęgany był w jednego lub dwa konie.

Wydłużone pudło tego pojazdu, w tylnej części kryte półokrągłą, brezentową budą, osadzone było na długich (kilkumetrowych), elastycznych drągach pełniących rolę resorów. Uważany był za wygodny pojazd podróżny, ponieważ mieścił miejsca leżące i siedzące.

Tarantasy używano w XIX wieku i pocz. XX wieku, także w Polsce.

Wikipedia

# tarantela

tarantella;
1. neapolitański taniec ludowy o bardzo szybkim tempie, w takcie 6/8 lub 3/8;
2. muzyka do tego tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. folk. tradycyjny taniec neapolitański

(1.2) muz. folk. muzyka towarzysząca taranteli (1.1)

Wiktionary

Tarantela (wł. tarantella) – włoski taniec ludowy, z Neapolu.

Charakteryzuje się ściśle ustaloną rytmiką, opartą na jednostajnym pochodzie drobnych wartości rytmicznych; tempo szybkie, najczęściej w metrum 6/8, jednak zdarzają się także wykonania w metrum 3/8.

Nazwa pochodzi prawdopodobnie od miasta Taranto lub nazwy pająka – tarantuli, według wierzeń ludowych taniec miał leczyć z jadowitego ukąszenia.

Od XIX wieku, w formie stylizowanej, pojawił się w muzyce poważnej.

Wikipedia

# tarantella

tarantela;
1. neapolitański taniec ludowy o bardzo szybkim tempie, w takcie 6/8 lub 3/8;
2. muzyka do tego tańca

SJP.pl

Tarantela (wł. tarantella) – włoski taniec ludowy, z Neapolu.

Charakteryzuje się ściśle ustaloną rytmiką, opartą na jednostajnym pochodzie drobnych wartości rytmicznych; tempo szybkie, najczęściej w metrum 6/8, jednak zdarzają się także wykonania w metrum 3/8.

Nazwa pochodzi prawdopodobnie od miasta Taranto lub nazwy pająka – tarantuli, według wierzeń ludowych taniec miał leczyć z jadowitego ukąszenia.

Od XIX wieku, w formie stylizowanej, pojawił się w muzyce poważnej.

Wikipedia

# tarantinowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z twórczością Quentina Tarantina

Wiktionary

# tarantowaty

o maści konia: biały z niewielkimi plamami

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) hipol. o koniu: biały w plamaamy gniade, kare lub kasztanowate

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarant m.

Wiktionary

# tarantula

1. duży pająk z rodziny pogońców, którego jad zagraża życiu owadów i małych ptaków, wywołuje u ludzi stany zapalne; występuje w kilku gatunkach, m.in. w południowych Włoszech i na obszarach stepowych wschodniej Azji i Europy; jej ukąszenie nie musi prowadzić do śmierci;
2. dawne narzędzie tortur służące do wyrywania kobietom piersi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Lycosa tarantula|ref=tak., drapieżny gatunek pająka;

Wiktionary

Tarantula – zwyczajowa nazwa nadawana kilku południowo- i środkowoeuropejskim rodzajom dużych pająków z rodziny pogońcowatych – Hogna, Lycosa i Geolycosa.

Zwyczajowo w kilku językach, m.in. w polskim, mianem „tarantuli” nazywa się niesłusznie wiele większych gatunków pająków, zwłaszcza ptaszników. Jednak w języku angielskim również oficjalnie nazwy wielu ptaszników zawierają słowo „tarantula”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Anastazy hoduje tarantule i skorpiony.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtarãnˈtula, AS: tarãntula

Wiktionary

# tarantyzm

zbytnie uwielbienie tańca

SJP.pl

Wikipedia

# tarapata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. tarapaty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarapaty nmos.

Wiktionary

# tarapaty

potocznie: trudne, przykre sytuacje, niemiłe przygody; kłopoty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. przykre lub niemiłe sytuacje

Wiktionary

Tarapaty – polski film familijno-przygodowy z 2017 roku w reżyserii Marty Karwowskiej, wyprodukowany przez Koi Studio.

Film został zakwalifikowany do konkursu Inne Spojrzenie na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Zdjęcia do filmu powstawały w Warszawie i okolicach.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zuza wpadła w niezłe tarapaty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarapata ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) opały

Wiktionary

# taras

powierzchnia umieszczona na wysokości parteru, piętra lub na dachu, czasami zadaszona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. otwarta przestrzeń użytkowa budynku;

(1.2) geol. podcięty i wyrównany teren na stoku góry lub wzniesienia

(1.3) daw. grobla

(1.4) stpol. gruz, żwir

Wiktionary

- Taras – imię męskie

- taras (architektura) – pozioma powierzchnia umieszczona na wysokości parteru, piętra lub na dachu
- taras (geomorfologia) – forma ukształtowania ściany skalnej lub zbocza doliny (we wspinaczce i tatrologii)
- taras (historia wojskowości) – drewniana ściana używana przez husytów do osłony dział
- taras (ogrodnictwo) – w ogrodnictwie (ogrody tarasowe)
- taras rolny
- Taras – fikcyjna góra z Silmarillionu

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtaras, AS: taras

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. tarasik m.

przym. tarasowy

przysł. tarasowo

Wiktionary

# tarasek

nazwisko

SJP.pl

# tarasewicz

nazwisko

SJP.pl

# tarasić

regionalnie: zgniatać coś, przechodząc lub przebiegając po czymś; deptać

SJP.pl

# tarasiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Iwan Tarasiewicz Gramotin − rosyjski polityk i dyplomata
- Henryk Tarasiewicz − polski działacz opozycyjny
- Janusz Tarasiewicz − polski żużlowiec
- Jerzy Tarasiewicz – polski żeglarz i pisarz marynista
- Konstanty Tarasiewicz − białoruski inżynier i działacz mniejszości polskiej
- Kordian Tarasiewicz − polski przedsiębiorca
- Małgorzata Tarasiewicz − polska działaczka społeczna i polityk
- Michał Tarasiewicz − polski aktor, reżyser, kolekcjoner teatraliów
- Paweł Tarasiewicz − polski filozof kultury i cywilizacji, prezbiter katolicki
- Ryszard Tarasiewicz − polski piłkarz i trener
- Stanisław Tarasiewicz − polski dziennikarz i działacz mniejszości polskiej

Wikipedia

# tarasik

zdrobnienie od: taras

SJP.pl

# tarasin

nazwisko

SJP.pl

# tarasiuk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Borys Tarasiuk – ukraiński politolog, dyplomata i polityk
- Georgina Tarasiuk – polska piosenkarka
- Stefan Tarasiuk – polski inżynier leśnik, profesor nauk leśnych
- Siergiej Tarasiuk – radziecki funkcjonariusz służb specjalnych

Wikipedia

# taraskowo

Taraskowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Piątnica. W latach 1973–1995 w gminie Wizna.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Łojewek, dopływ Narwi.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Olszynach.

Wikipedia

# taraśnica

rodzaj prymitywnej armaty, używanej w średniowieczu do obrony zamków

SJP.pl

Taraśnica (staropol. od czes. tarasnice) – rodzaj lekkiego długolufowego działa przeznaczonego do prowadzenia ognia bezpośredniego.

W XV w. stosowali je czescy husyci, znane było wówczas i w Polsce. Nazwa pochodzi od ruchomej drewnianej zasłony (taras) umieszczanej jako przegroda w lukach pomiędzy wozami szyku taborowego. W późniejszym czasie używano go (podobnie jak hakownic) w obronie murów i innych umocnień stałych.

Wikipedia

# tarasować

blokować przejście lub przejazd w danym miejscu; zatarasowywać

SJP.pl

czasownik

(1.1) blokować możliwość przejścia lub przejazdu stojąc lub stawiając coś na drodze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ciężarówka leży na boku jak upolowany mamut. Tarasuje całe dwa pasma.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtaraˈsɔvat͡ɕ, AS: tarasovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarasowanie n.

czas. zatarasować, zatarasowywać

Wiktionary

# tarasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zastawianie drogi, przejścia, przejazdu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nietarasowanie n., zatarasowanie n., taras m.

czas. tarasować ndk., zatarasować dk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) blokowanie, barykadowanie

Wiktionary

# tarasowaty

przypominający taras

SJP.pl

# tarasowy

→ taras

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który jest ułożony w formę tarasu

(1.2) związany z tarasem, dotyczący tarasu

Wiktionary

#### Patrz:

taras

#### Powiązane:

rzecz. taras m.

Wiktionary

# taraszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

# taratajka

bryczka, zwykle dwukołowa, bez resorów, używana w XVIII wieku; taradejka, taradajka

SJP.pl

# taratatka

dawniej: rodzaj krótkiej kapoty męskiej, ozdobionej naszywkami ze sznura (szamerunkiem), noszonej w dawnej Polsce na przełomie XVIII i XIX wieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rodzaj krótkiej męskiej kapoty sięgającej do kolan i obszytej szamerunkiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Miał na sobie krótko, z huzarska zrobioną taratatkę, spodnie obcisłe i buty gospodarsko-myśliwskie.

(1.1) I kazał sobie szyć bardzo bogato sznurami i pętlicami ozdobną taratatkę z jakimiś figlami.

Wiktionary

# tarator

bułgarska zupa jogurtowo-ogórkowa z dodatkiem oliwy, czosnku oraz orzechów włoskich

SJP.pl

Tarator ogórkowy (bułg. таратор [tara’tor] с краставици) – rodzaj zupy-chłodnika; danie charakterystyczne dla kuchni bułgarskiej.

Wikipedia

# tarawa

atol na Oceanie Spokojnym, w państwie Kiribati

SJP.pl

Tarawa – główny atol wyspiarskiego państwa Kiribati, położony w środkowej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Wysp Gilberta. Znajduje się tu stolica kraju Bairiki. Atol jest zamieszkany przez 70 090 osób (2020), posługujących się na co dzień językiem angielskim oraz językiem kiribati. Powierzchnia laguny wynosi około 500 km². Atol ten jest też siedzibą władz jednego z sześciu dystryktów Kiribati, a także lokalnej rady wyspiarskiej, jednej z 21 w tym państwie (zobacz podział administracyjny Kiribati). Na tym atolu znajdują się m.in. osady Buariki i Bonriki. W południowej części atolu znajduje się jednostka administracyjna South Tarawa.

Wikipedia

# tarbusz

czerwona czapka filcowa, noszona głównie przez muzułmanów zamieszkujących strefę śródziemnomorską

SJP.pl

# tarchalice

Tarchalice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

# tarchalin

Tarchalin (pol. hist. Tarchalino) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Bojanowo.

Wikipedia

# tarchomin

dzielnica w Warszawie

SJP.pl

Tarchomin – osiedle i obszar MSI znajdujący się w północnej części Warszawy, w dzielnicy Białołęka.

Wikipedia

# tarchomiński

związany z Tarchominem, dotyczący Tarchomina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tarchominem, dotyczący Tarchomina

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarchomin m.

Wiktionary

# tarcica

produkt drzewny powstały w tartaku w wyniku wstępnej obróbki drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) deski powstałe na skutek przecięcia gałęzi lub pnia piłą

Wiktionary

Tarcica – asortyment drzewny powstały w wyniku przetarcia drewna okrągłego w sposób indywidualny bądź grupowy (decyduje liczba równocześnie pracujących pił) na pilarkach: ramowych (trakach), taśmowych bądź tarczowych. Ze względu na stopień obróbki tarcice dzielą się na:

- tarcicę nieobrzynaną – o obrobionych dwóch powierzchniach równoległych, krawędzie boczne są obłe (bez obróbki); otrzymywana jest przez przetarcie jednokrotne na trakach (piłach tartacznych),
- tarcicę obrzynaną – o obrobionych czterech płaszczyznach i krawędziach czoła.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. natarcie n.

czas. trzeć

Wiktionary

# tarciczka

zdrobnienie od: tarcica

SJP.pl

# tarcie

1. fizyka: zjawiska fizyczne towarzyszące przemieszczaniu się względem siebie dwóch ciał fizycznych lub elementów tego samego ciała;
2. technologia obróbki drewna polegająca na przerabianiu drewna okrągłego na tarcicę przy użyciu traka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trzeć.

(1.2) fiz. rozpraszanie energii wskutek dotykania się dwóch ciał podczas ich względnego ruchu

(1.3) zwykle w liczbie mnogiej: sprzeczki, niesnaski, nieporozumienia

Wiktionary

- tarcie (fizyka)
- tarcie (technologia)

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtarʲt͡ɕɛ, AS: tarʹće

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. trzeć, potrzeć

rzecz. natarcie n., ucieranie n., zacierka ż.

Wiktionary

# tarciówka

obrabiarka do przepiłowywania drewna

SJP.pl

# tarcza

1. obronna część uzbrojenia, używana przez piechotę i jazdę od czasów starożytnych do czasu wprowadzenia broni palnej, o różnych kształtach i rozmiarach;
2. tablica z koncentrycznymi kręgami, służąca jako cel do strzelania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wiktionary

- tarcza – rodzaj uzbrojenia ochronnego
- tarcza – okrągły element urządzenia, zwykle z opisem na obwodzie, np. tarcza zegarowa, tarcza telefoniczna
- tarcza – ogólne określenie okrągłej, płaskiej (lub sprawiającej takie wrażenie) powierzchni, np. tarcza słoneczna
- tarcza konstrukcyjna – element konstrukcyjny
- tarcza kontynentalna – geologia
- tarcza hamulcowa – w hamulcach tarczowych
- tarcza herbowa
- Tarcza – zwany inaczej Tarczą Sobieskiego gwiazdozbiór nieba północnego.
- tarcza numerowa
- tarcza ochronna
- tarcza ostrzegawcza – urządzenie sygnalizacyjne
- tarcza szkolna
- tarcza strzelecka
- tarcza sterująca – element śmigłowca
- tarcza sprzęgła – część sprzęgła
- tarcza dociskowa – współpracuje ze sprzęgłem
- tarcza szlifierska
- tarcza – kolor w kartach wzoru szwajcarskiego

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtart͡ʃa, AS: tarča

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Tarcza Sobieskiego, skr. Sct

Wiktionary

# tarczenica

skorupiak wodny, pasożyt ryb i kijanek; splewka

SJP.pl

# tarczennice

rząd lub podgromada skorupiaków z gromady Maxillopoda, pasożytujących na rybach, rzadziej na płazach; tarcznice

SJP.pl

# tarczewski

nazwisko

SJP.pl

# tarczka

1. w botanice: część zarodka nasienia, która przylega do bielma i spełnia w czasie kiełkowania ziarna istotne funkcje fizjologiczne;
2. w ogrodnictwie: kawałek kory ścięty razem z pączkiem z drzewa szlachetnego w celu przeszczepienia go na pęd dziczki;
3. w zoologii: niewielkiej grubości płytka kostna rogowa albo szeregi nachodzących na siebie płytek, które pokrywają ciało niektórych zwierząt;
4. w zoologii: tarczka zarodkowa - skupienie na powierzchni żółtka jaj komórek bogatych w żółtko, z których rozwija się zarobek;
5. w medycynie: tarczka woszczynowa - suchy, żółty strup, występujący przy chorobie skóry zwanej strupniem woszczynowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od tarcza

(1.2) mała tarcza

(1.3) zool. element pancerzyka owadów, wchodzący w skład grzbietowej części tułowia;

(1.4) anat. spłaszczony twór stanowiący szkielet powieki i główny element osłony oka;

(1.5) spłaszczona osłona rękojeści szpady;

Wiktionary

- Tarczka (scutellum, mesoscutellum) – część tułowia owadów
- Tarczka (tarsus) – część powieki kręgowców
- Tarczka opachowa – element zbroi
- Tarczka – element broni białej

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. tarcza ż., tarcznik m., tarczówka ż., tarczyca ż., tarczowanie n.

czas. tarczować ndk.

przym. tarczowy, tarczkowy, tarczycowy

Wiktionary

# tarczkonogi

podgromada drobnych mięczaków morskich z gromady bezpłytkowców; tarczkonogie, ogonoskrzelce

SJP.pl

Tarczonogie, tarczkonogi, ogonoskrzelce (Caudofoveata) – drobne, robakowate mięczaki morskie, pierwotnie pozbawione muszli. Mają wapienne łuski na powierzchni ciała, tarkę, rurkowate serce z przedsionkiem i komorą. Są rozdzielnopłciowe. Długość ciała od 2 do 140 mm. Występują w mule morskim, pospolicie, czasami licznie.

Wraz z bruzdobrzuchami tworzą klad bezpłytkowców (Aplacophora).

Wikipedia

# tarczkonogie

podgromada drobnych mięczaków morskich z gromady bezpłytkowców; tarczkonogi, ogonoskrzelce

SJP.pl

# tarczkowaty

mający kształt małej tarczy

SJP.pl

# tarcznice

rząd lub podgromada skorupiaków z gromady Maxillopoda, pasożytujących na rybach, rzadziej na płazach; tarczennice

SJP.pl

# tarcznik

owad z grupy czerwców, szkodnik domowych roślin doniczkowych

SJP.pl

Pluskwiaki z rodziny tarcznikowatych:

- tarcznik gruszowiec
- tarcznik kaktusowiec
- tarcznik laurowiec
- tarcznik niszczyciel
- tarcznik oleandrowiec
- tarcznik ostrygowiec
- tarcznik przestrojnowiec
- tarcznik różowiec
- tarcznik wierzbinek, zaśnieżek wierzbinek

Wikipedia

# tarczniki

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków obejmująca około 2650 gatunków; tarcznikowate

SJP.pl

Tarcznikowate, tarczniki (Diaspididae) – rodzina owadów z rzędu pluskwiaków licząca około 2650 gatunków, w większości szkodników roślin uprawnych. Tarcznikowate pochodzą z Eurazji i Afryki Północnej, ale obecnie zostały zawleczone także na pozostałe kontynenty. Wiele z gatunków należących do rodziny ma duże znaczenie gospodarcze jako szkodniki roślin ozdobnych i szklarniowych.

Wikipedia

# tarcznikowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków obejmująca około 2650 gatunków; tarczniki

SJP.pl

Tarcznikowate, tarczniki (Diaspididae) – rodzina owadów z rzędu pluskwiaków licząca około 2650 gatunków, w większości szkodników roślin uprawnych. Tarcznikowate pochodzą z Eurazji i Afryki Północnej, ale obecnie zostały zawleczone także na pozostałe kontynenty. Wiele z gatunków należących do rodziny ma duże znaczenie gospodarcze jako szkodniki roślin ozdobnych i szklarniowych.

Wikipedia

# tarcznikowaty

o cechach tarcznikowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# tarczogłowe

jedna z podgromad płazów

SJP.pl

# tarczowaty

przypominający kształtem tarczę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem tarczę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarcza ż.

przym. tarczowy

przysł. tarczowato

Wiktionary

# tarczowce

wymarła gromada ryb, do której zalicza się zwierzęta żyjące w paleozoiku od syluru do dolnego karbonu; plakodermy, potocznie zwane rybami pancernymi

SJP.pl

Tarczowce może oznaczać:

- ryby pancerne (Placodermi) – gromada kopalnych ryb
- przekopnice (Notostraca) – rząd skorupiaków

Wikipedia

# tarczowe

→ tarcza

SJP.pl

#### Patrz:

tarcza

# tarczowiec

przedstawiciel gromady kręgowców należących do żuchwowców

SJP.pl

# tarczówka

1. owad z rzędu pluskwiaków żywiący się sokami drzew;
2. obrabiarka do drewna; pilarka tarczowa

SJP.pl

- tarczówka (Aleurodiscus) – rodzaj grzybów z rodziny skórnikowatych
- tarczówka (Pentatoma) – rodzaj owadów z rodziny tarczówkowatych

Wikipedia

# tarczówki

1. owad z rzędu pluskwiaków żywiący się sokami drzew;
2. obrabiarka do drewna; pilarka tarczowa

SJP.pl

Tarczówki (Pentatomoidea) – nadrodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych i infrarzędu Pentatomomorpha.

Wikipedia

# tarczówkowate

rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych cechujących się silnie rozwiniętą tarczką na śródtułowiu; żywią się sokami roślin, niektóre wszystkożerne lub drapieżne; tarczówki

SJP.pl

Tarczówkowate (Pentatomidae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych.

Wikipedia

# tarczówkowaty

o cechach tarczówkowatych (tarczówek; rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych)

SJP.pl

# tarczówkowy

1. paśnica tarczówkowa - gatunek muchówki z rodziny rączycowatych;
2. wytrzeszczka tarczówkowa - gatunek błonkówki

SJP.pl

# tarczownica

Tarczownica (Parmelia Ach.) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Należy do porostów. W Polsce występuje 5 gatunków.

Wikipedia

# tarczownicowate

rodzina porostów

SJP.pl

Tarczownicowate (Parmeliaceae Zenker) – rodzina grzybów z rzędu misecznicowatych (Lecanorales).

Wikipedia

# tarczownicowaty

o cechach tarczownicowatych (rodzina porostów)

SJP.pl

# tarczowniczka

→ tarczownik

SJP.pl

Wikipedia

#### Patrz:

tarczownik

# tarczownik

dawniej: żołnierz pieszy uzbrojony w tarczę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. hist. we wczesnej monarchii piastowskiej: podstawowy żołnierz piechoty, uzbrojony we włócznię, topór oraz tarczę

(1.2) wojsk. hist. piechur osłaniający swą tarczą innych żołnierzy

(1.3) daw. rzemieślnik, wyrabiający tarcze

Wiktionary

Tarczownik – średniowieczny żołnierz, którego głównym zadaniem było osłanianie innych żołnierzy (np. łuczników, kuszników) przed atakiem wroga za pomocą dużej tarczy.

We wczesnośredniowiecznej Polsce: podstawowa jednostka wojskowa, piechota słowiańska.

Słowiańscy tarczownicy wyposażeni byli we włócznie, topory oraz tarcze.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. tarcza ż.

przym. tarczowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) war. tarcznik

Wiktionary

# tarczowy

→ tarcza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tarczą, dotyczący tarczy

Wiktionary

#### Patrz:

tarcza

#### Przykłady

(1.1) Rak rdzeniasty ma dobre rokowanie jeśli ogranicza się do gruczołu tarczowego, a jeśli pojawią się przerzuty poza gruczołem tarczowym, to rokowanie jest gorsze.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarcza ż., tarczka ż., tarcznik mos., tarczownik mos.

przym. tarczowaty

Wiktionary

# tarczyca

gruczoł dokrewny znajdujący się w przedniej części szyi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

(1.2) bot. roślina z rodziny jasnotowatych;

Wiktionary

Tarczyca, gruczoł tarczowy (łac. glandula thyroidea) – nieparzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego występujący u kręgowców. Wytwarza hormony trójjodotyroninę (T3), tyroksynę (T4) i kalcytoninę, wpływając na metabolizm i gospodarkę wapniowo-fosforową organizmu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jod gromadzi się w tarczycy, gdzie jest wykorzystywany do produkcji hormonów regulujących przemiany metaboliczne w organizmie. Niedobór jodu w pożywieniu przyczynia się do niedoczynności tarczycy.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tarczycowy

rzecz. tarczka ż.

Wiktionary

# tarczycowy

→ tarczyca

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący tarczycy

(1.2) anat. wytwarzany przez tarczycę

Wiktionary

#### Patrz:

tarczyca

#### Powiązane:

rzecz. tarczka ż., tarczyca ż.

Wiktionary

# tarczyk

owad z rodziny czerwców, groźny szkodnik drzew owocowych; tarcznik

SJP.pl

- tarczyk (Cassida) – rodzaj chrząszczy z rodziny stonkowatych
- tarczyk (Clypeola) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych
- tarczyk (Ctenobrycon spilurus) – gatunek ryby kąsaczokształtnej
- tarczyk (Placopsis) – rodzaj porostów

Wikipedia

# tarczykowate

o cechach tarczykowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

# tarczykowaty

o cechach tarczykowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

# tarczyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Tarczyn – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tarczyn. Do 1954 siedziba wiejskiej gminy Komorniki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Był miastem duchownym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Otrzymaliśmy informację, że w przetwórni owocowej w Tarczynie wystąpiła przerwa w dostawie prądu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtart͡ʃɨ̃n, AS: tarčỹn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarczynianin m., tarczynianka ż.

przym. tarczyński

Wiktionary

# tarczynianin

mieszkaniec Tarczyna (miasta w Polsce)

SJP.pl

# tarczynianka

mieszkanka Tarczyna (miasta w Polsce)

SJP.pl

# tarczyński

przymiotnik od: Tarczyn

SJP.pl

Tarczyński, Tarczyńska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 2500 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Agata Tarczyńska (ur. 1988) – piłkarka
- Antoni Tarczyński (ur. 1953) – polityk, samorządowiec, poseł na Sejm II kadencji
- Dominik Tarczyński (ur. 1979) – działacz katolicki i publicysta, poseł na Sejm VIII kadencji
- Marek Tarczyński (ur. 1938) – wojskowy i historyk
- Piotr Tarczyński (ur. 1983) – pisarz, tłumacz z języka angielskiego, amerykanista, politolog
- Tadeusz Alf-Tarczyński (1889–1985) – generał brygady Wojska Polskiego
- Waldemar Tarczyński (ur. 1960) - ekonomista, profesor i wieloletni rektor Uniwersytetu Szczecińskiego

Wikipedia

# tardamento

określenie wykonawcze: powoli, opieszale, zwalniając; tardando; tardo

SJP.pl

# tardando

określenie wykonawcze: powoli, opieszale, zwalniając; tardamento; tardo

SJP.pl

# tardis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

(1.1) sf. film. żyjący statek kosmiczny w formie niebieskiej budki policyjnej, poruszający się w czasie i przestrzeni, występujący w uniwersum filmowym Doktora Who;

(1.2) astr. planetoida o numerze 3325 z pasa głównego asteroid;

Wiktionary

# tardo

określenie wykonawcze: powoli, opieszale, zwalniając; tardando; tardamento

SJP.pl

# tardżuman

tłumacz i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu; dragoman

SJP.pl

# tareczka

zdrobnienie od: tarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: tarka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈrɛt͡ʃka, AS: tarečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarka ż.

Wiktionary

# tarecznik

rodzaj roślin z rodziny rutowatych; Flindersia

SJP.pl

# tarencki

przymiotnik od: Tarent

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tarentem, dotyczący Tarentu, pochodzący z Tarentu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarentyńczyk mos., Tarent mrz., tarentczyk mos., tarentyjczyk mos., tarentyjka ż.

przym. tarentyński

Wiktionary

# tarent

miasto, gmina i prowincja we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona na południu kraju, w regionie Apulia;

Wiktionary

Tarent (wł. Taranto [ˈtaranto], łac. Tarentum, w dialekcie tarenckim Tarde lub Tarande) – miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent, w południowych Włoszech. Ważny handlowy i wojenny port morski na Morzu Śródziemnym, ośrodek przemysłu stalowego, chemicznego i spożywczego. W mieście znajdują się stocznie wojenne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nie ma chyba w Apulii miasta smutniejszego niż Tarent; w antyku miał trzysta tysięcy mieszkańców, teraz o sto tysięcy mniej. Jest też włoską stolicą dioksyn, a może nawet stolicą europejską (…).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtarɛ̃nt, AS: tarẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarentyjczyk mos., tarentyjka ż., tarentczyk mos., tarentyńczyk mos.

przym. tarencki, tarentyński

Wiktionary

# tarentczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarentu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarent m., tarentyjczyk mos., tarentyńczyk mos.

:: fż. tarentyjka ż.

przym. tarencki, tarentyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tarentyjczyk, tarentyńczyk

Wiktionary

# tarentyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarentu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarent m., tarentczyk mos., tarentyńczyk mos.

:: fż. tarentyjka ż.

przym. tarencki, tarentyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tarentczyk, tarentyńczyk

Wiktionary

# tarentyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tarentu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarent mrz.

:: fm. tarentyjczyk mos., tarentczyk mos., tarentyńczyk mos.

przym. tarencki, tarentyński

Wiktionary

# tarentyńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarentu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarent m., tarentyjczyk mos., tarentczyk mos.

:: fż. tarentyjka ż.

przym. tarencki, tarentyński

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tarentyjczyk, tarentczyk

Wiktionary

# tarentyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) tarencki, związany z Tarentem, dotyczący Tarentu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarent mrz., tarentyjczyk mos., tarentyjka ż., tarentczyk mos., tarentyńczyk mos.

przym. tarencki

Wiktionary

# tarflen

polska nazwa handlowa policzterofluoroetylenu - tworzywa sztucznego o dużej odporności termicznej i chemicznej, powstałego w wyniku polimeryzacji czterofluoroetylenu; teflon

SJP.pl

Wikipedia

# targ

1. spór o cenę towaru;
2. sprzedaż i kupno towarów w wydzielonym miejscu i ustalonym dniu tygodnia; miejsce, gdzie odbywa się sprzedaż i kupno towarów; bazar, jarmark

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kupno i sprzedaż towarów mająca miejsce w wydzielonym miejscu w określone dni tygodnia

(1.2) miejsce, gdzie dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży

(1.3) spór między sprzedającym, któremu zależy na jak największym zysku, a kupującym, który chce uzyskać jak najniższą cenę

(1.4) przen. spór, w którym obie strony przekonują się nawzajem do czegoś

(1.5) zob. targi. → hand. wystawa różnych produktów

Wiktionary

Targ – miejsce handlu, który odbywa się na wydzielonej przestrzeni, w określonym czasie. Często związany z pewną tradycją lub formalnymi zasadami handlowymi. Miejsce, gdzie odbywa się targ, nazywane jest targowiskiem, placem targowym lub targiem (Târg) albo bazarem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Poszedłem na targ po kartofle.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tark, AS: tark

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. targowe n., targowisko mrz., targi lm nm., targowanie n., wytargowanie n., utargowanie n., targowica ż., Targowica ż., targowiczanin mos., Targówek mrz.

czas. targować ndk., wytargować dk., utargować dk.

przym. targowy, targowiskowy, targowicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jarmark

(1.2) rynek, bazar, targowisko, bazar

Wiktionary

# targać

1. czochrać, wprowadzać nieład we włosach;
2. nieść coś lub wlec z wysiłkiem;
3. szarpać, pociągać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. targnąć)

(1.1) gwałtownie pociągać

(1.2) fryzj. burzyć ułożenie

czasownik przechodni niedokonany (dk. potargać)

(2.1) nieść z wysiłkiem

(2.2) powodować splątanie się czegoś; burzyć porządek czegoś

(2.3) drzeć na strzępy

(2.4) powodować gwałtowne przeżycia, udrękę

(2.5) włók. dokonywać początkowej obróbki bawełny (mieszanie, oczyszczanie, rozluźnianie beli)

czasownik zwrotny niedokonany targać się (dk. targnąć się)

(3.1) gwałtownie pociągać siebie samego za coś

(3.2) gwałtownie pociągać jeden drugiego za coś

(3.3) pot. energicznie poruszać się

(3.4) dokonywać zamachu; występować przeciwko

(3.5) próbować wykonać coś trudnego

czasownik zwrotny niedokonany targać się (dk. potargać się)

(4.1) ulegać potarganiu

(4.2) wichrzyć sobie samemu włosy

(4.3) wichrzyć jeden drugiemu włosy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. targanie n., starganie n., wytarganie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szarpać, tarmosić

(1.2) burzyć, czochrać, mierzwić, rozwichrzać, wichrzyć, zmierzwiać, zwichrzać

(2.1) dźwigać, taszczyć

(2.2) czochrać, mierzwić, wichrzyć, zmierzwiać, zwichrzać

(2.3) rozszarpywać, rwać

(2.4) dręczyć, miotać, szarpać, rozdzierać, rozszarpywać

(3.1) miotać się, szarpać się

(3.2) bić się, szarpać się

(3.5) odważać się

(4.1) burzyć się, wzburzać się

(4.2) mierzwić się

(4.3) mierzwić się

Wiktionary

# targalski

nazwisko

SJP.pl

# targan

zwykle w l. mn.:
1. krótkie włókna lniane oddzielane od łodyg przy ręcznej lub mechanicznej obróbce lnu
2. nasmołowane pakuły, które używane są na statku do zatykania szczelin między klepkami poszycia burt i pokładu
3. gwarowo: zgrabki

SJP.pl

# targanice

Targanice (do 1964 Targanica) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Andrychów.

Integralne części wsi Targanice: Bagna, Beskid, Chomlówka, Dział, Farówka, Francja, Gierkówka, Górka, Kamieniec, Koczurówka, Koło Gościńca, Lanckorona, Nowa Wieś, Pod Jawornicą, Pod Puszczą, Potok, Rysiówka, Targanice Dolne, Targanice Górne, Wawrzynówka.

Wikipedia

# targanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|targać.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nietarganie n., starganie n., wytarganie n.

czas. targać ndk.

Wiktionary

# targaniec

część mechanizmu kosiarki, która uruchamia elementy tnące

SJP.pl

# targanina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. ciągłe targanie, szarpanie; szarpanina

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Kiedy czeladź idzie po słomę dla bydła, to jak się jej na chlewie lub w sąsieku snopek rozwiąże, to go nie weźmie, tylko chwyta za całki; a gdy się całkie snopki wybiorą, zostanie niemało targaniny. (…) gdym zobaczył ten nieporządek, kazałem chłopakowi ową targaninę z porozwiązywanych snopków powiązać.

Wiktionary

# targanka

rodzaj pakuł uzyskiwanych wskutek szarpania podczas młocki słomy lnianej lub lnu trzepanego; słoma targana

SJP.pl

# target

docelowa grupa odbiorców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. hand. grupa docelowa, np. klientów, odbiorców

(1.2) techn. materiał odparowywany w trakcie fizycznego osadzania z fazy gazowej

(1.3) środ. pracownicza norma do wyrobienia w miesiącu

Wiktionary

- target – obiekt bombardowany w akceleratorze cząstek
- target – żargonowa (skrótowa) nazwa grupy docelowej (ang. target group)
- Target – miejscowość we Francji
- Target S.A. – przedsiębiorstwo działające w branży ogrodniczej
- Target Corporation – amerykańska sieć handlowa
- TARGET – Transeuropejski Zautomatyzowany System Ekspresowego Transferu Płatności
- target – materiał odparowywany w trakcie fizycznego osadzania z fazy gazowej
- Target – singel grupy T-ara
- Target – polska strzelanka pierwszoosobowa z 1998

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtarɡɛt, AS: target

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. targetowy

Wiktionary

# targeting

→ targetować

SJP.pl

Targeting – koncepcja, przejawiająca się w polityce przemysłowej, polegająca na typowaniu pewnych dziedzin lub przedsięwzięć, którym na zasadzie selektywnej i często dyskryminacyjnej dla pozostałych, przyznawane są rządowe priorytety. Priorytety stosowane polityce przemysłowej to: priorytet podmiotowy (przedsiębiorstwo), przedmiotowy (produkt, grupa produktów), regionalny, własnościowy (forma własności), technologiczny, rynkowy (rynek w sensie demograficznym i geograficznym) oraz priorytet kierunku produkcji (sprzedaż w kraju, eksport).

Wikipedia

#### Patrz:

targetować

# targetować

w marketingu: określać target (grupę docelową)

SJP.pl

# targetowy

→ target

SJP.pl

#### Patrz:

target

# targi

wystawa handlowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hand. rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: targ

Wiktionary

Targi – tradycyjnie rodzaj wystawy, ekspozycji towarów na arenie międzynarodowej lub krajowej, połączonej ze sprzedażą. Obecnie pojmowane jako wydarzenia targowe – narzędzie marketingu bezpośredniego (twarzą w twarz), służące budowaniu relacji z dotychczasowymi i potencjalnymi kontrahentami. Ekspozycja targowa jest tylko jednym z elementów tworzących targi. Inne elementy wydarzenia targowego to m.in. eventy, matchmaking, konferencje i seminaria. Obserwuje się wysoką specjalizację wydarzeń targowych, koncentrację na określonych sektorach rynku. Coraz wyraźniej następuje także podział na targi typu business-to-business oraz business-to-customer.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tegoroczna edycja targów branży pogrzebowej zgromadziła ponad stu wystawców.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtarʲɟi, AS: tarʹǵi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. targ m., targowisko n., targowanie n., utargowanie n., Targówek m.

czas. targować ndk., utargować dk.

przym. targowy, targowiskowy

Wiktionary

# targnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. targać)

(1.1) gwałtownie pociągnąć

(1.2) fryzj. zburzyć ułożenie

czasownik zwrotny dokonany targnąć się (ndk. targać się)

(2.1) gwałtownie pociągnąć siebie samego za coś

(2.2) gwałtownie pociągnąć jeden drugiego za coś

(2.3) pot. energicznie poruszyć się

(2.4) dokonać zamachu; wystąpić przeciwko

(2.5) spróbować wykonać coś trudnego

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. targnięcie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szarpnąć

(1.2) zburzyć, zwichrzyć

Wiktionary

# targocz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taczka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|kara, tragocz.

Wiktionary

# targoński

nazwisko

SJP.pl

# targosz

nazwisko

SJP.pl

# targoszyce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 1 podstawowa

- Targoszyce – kolonia wsi Jaroszówka w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
- Targoszyce – część wsi Mierzęcice w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Mierzęcice
- Targoszyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Kobylin

Wikipedia

# targoszyn

Targoszyn (niem. Bersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Mściwojów.

Wikipedia

# targować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytargować)

(1.1) hand. przeprowadzać pertraktacje handlowe; zawierać transakcje

(1.2) hand. mieć utarg; osiągać zysk

czasownik zwrotny niedokonany targować się (dk. wytargować się)

(2.1) hand. prowadzić pertraktacje handlowe w celu uzyskania najdogodniejszej ceny

(2.2) pot. prowadzić spór

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. targ mrz., targowanie n., targi nmos., targowe n., targowisko n.

przym. targowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) handlować

(2.2) spierać się, wykłócać się

Wiktionary

# targowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|targować.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. wytargowanie n., utargowanie n., targ m., targi nmos., targowe n., targowisko n., targowica ż., Targowica ż., targowiczanin m.

czas. targować ndk., wytargować dk., utargować dk.

przym. targowy, targowiskowy, targowicki

Wiktionary

# targówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Targówka

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wielu targówczan odwiedziło nową stację metra.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Targówek mrz.

:: fż. targówczanka ż.

Wiktionary

# targówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Targówka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Targówek mrz.

:: fm. targówczanin mos.

Wiktionary

# targowe

→ targ, → targi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hand. opłata targowa pobierana od handlujących

Wiktionary

#### Patrz:

targ, → targi

#### Przykłady

(1.1) Urzędnicy pobrali od handlarzy targowe.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. targ m., targowanie n.

czas. targować ndk.

przym. targowy

Wiktionary

# targówek

prawobrzeżna dzielnica Warszawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. prawobrzeżna dzielnica Warszawy;

Wiktionary

Targówek – dzielnica Warszawy położona w prawobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przykładem typowej zabudowy przedwojennego Targówka jest drewniana kamienica Paprockiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. targi lm nm., targ mrz., targówczanin mos., targówczanka ż.

przym. targowy

Wiktionary

# targowica

1. konfederacja zawiązana w Targowicy dla obalenia Konstytucji 3 maja; konfederacja targowicka;
2. dawniej: miejsce, gdzie odbywają się targi; targowisko;
3. przenośnie:
a) zdrada;
b) zdrajcy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. targowisko

(1.2) zdrada

Wiktionary

## Miejscowości

- Targowica – miejscowość w województwie dolnośląskim
- Targowica, Targowica Polna – wieś w obwodzie iwanofrankowskim, w rejonie kołomyjskim (hromada Horodenka)
- Targowica (Торговиця) – wieś w obwodzie iwanofrankowskim, w rejonie kołomyjskim (hromada Ottynia)
- Targowica – wieś w obwodzie kirowohradzkim, w rejonie nowoarchanhelskim Ukrainy, miejsce zawiązania konfederacji targowickiej
- Targowica – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie młynowskim, na Wołyniu

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. targ mrz., targowanie n., targowiczanin mos.

Wiktionary

# targowicki

przymiotnik od: Targowica

SJP.pl

# targowiczanin

1. mieszkaniec Targowicy;
2. uczestnik konfederacji targowickiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek konfederacji targowickiej, jej zwolennik

(1.2) pejor. osoba, o której mówiący sądzi, że w porozumieniu z wrogami Polski działa przeciwko państwu i narodowi

(1.3) mieszkaniec Targowicy lub Targowiska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłum już szturmował więzienia i wywlekał oskarżonych. Bez zbędnych ceremonii zawiśli znani targowiczanie…

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Targowica ż., targowica ż., targ mrz., targowanie n.

przym. targowicki

Wiktionary

# targowiczanka

1. mieszkanka Targowicy;
2. uczestniczka konfederacji targowickiej

SJP.pl

# targowisko

1. miejsce, gdzie odbywają się targi;
2. handel towarami, zwłaszcza produktami rolnymi; plac targowy; ogół sprzedających i kupujących; targ

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urb. hand. stałe miejsce targowe

(1.2) hand. kupno i sprzedaż towarów mająca miejsce w wydzielonym miejscu w określone dni tygodnia

(1.3) przen. stworzona okazja do nadużyć politycznych i korupcji

Wiktionary

Targowisko, inaczej: targ, bazar (pers. bāzār) – wydzielony teren przeznaczony do handlu, zazwyczaj na otwartej powierzchni (plac targowy).

Targowiska mogą mieć charakter spontaniczny lub zorganizowany. W tym drugim przypadku teren przeznaczony do handlu może mieć wyznaczone płatne stanowiska dla osób oferujących swoje towary. Targowiska umożliwiają swobodny, bezpośredni kontakt handlowca z klientem i bezpośrednie negocjowanie ceny. W pewnym sensie rozwinięciem idei targowiska są giełdy, które od targowisk różnią się w zasadzie tylko bardziej sformalizowanym stylem negocjowania cen.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Po lewej stronie alei miniecie targowisko.

(1.2) Zawsze w środy odbywa się tutaj targowisko.

(1.3) Wiedeń to targowisko urzędów, honorów, / Gniazdo ideologów, ojczyzna Doktorów… sic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. targ m., targi nmos., targowanie n.

czas. targować ndk.

przym. targowy

Wiktionary

# targowiskowy

dotyczący targowiska; odbywający się na targowisku

SJP.pl

# targówka

prawobrzeżna dzielnica Warszawy

SJP.pl

## Miejscowości w Polsce

WG TERYT jest ich 2

- Targówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki
- Targówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów

## Zobacz też

- Targówek, Targowo

Wikipedia

# targownica

Targownica – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Wikipedia

# targowo

Targowo (niem. Theerwisch) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

# targowski

nazwisko

SJP.pl

# targowy

→ targ, → targi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z targiem jako formą handlu, także miejscem, w którym istnieje lub bywa targ czy targowisko

(1.2) związany z targowaniem

Wiktionary

#### Patrz:

targ, → targi

#### Przykłady

(1.1) Z naszego balkonu widać dach hali targowej.

(1.1) Dzień był targowy i po ulicach kręciło się mnóstwo ludzi.

(1.1) Na straganie w dzień targowy takie słyszy się rozmowy (…)

(1.2) Helcia handluje od lat, jest biegła w sztuce targowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. targ m., targowisko n., targi nmos., targowe n., targowanie n., Targówek mrz.

czas. targować ndk.

Wiktionary

# targum

przekład Biblii hebrajskiej na język aramejski, będący często parafrazą tekstu oryginalnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bibl. przekład Starego Testamentu lub jego fragmentów na język aramejski;

Wiktionary

Targum, Targumy (aram./hebr. תרגום – „tłumaczenie”; od hetyckiego tarkummaj – „proklamacja”, „wyjaśnienie”, „tłumaczenie”) – to wypowiadane parafrazy, wyjaśnienia i rozwinięcia żydowskiej Biblii (Tanachu), przekazywane przez rabina we wspólnym języku słuchaczy, którym początkowo był często aramejski. Stało się to konieczne pod koniec I wieku p.n.e, ponieważ wśród Żydów następowała wówczas zmiana używanego w mowie języka i hebrajski był już stosowany głównie do nauczania i kultu . Rzeczownik targum pochodzi od wczesnego czteroliterowego rdzenia semickiego t-r-g-m, zaś akadyjski termin targummanu odnosi się do „tłumacza”.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ponadto targumy powstające w Palestynie były o wiele mniej dosłownymi tłumaczeniami, często stawały się faktycznie parafrazami oryginalnego tekstu.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. targumiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. targumiczny

frazeologia.

etymologia. etym|aramejski.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) targum

* niemiecki: (1.1) Targum m.

* portugalski: (1.1) targum m.

* włoski: (1.1) targum m.

źródła.

== targum (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) bibl. targum

odmiana.

(1.1) lp. targum; lm. targums / targumim

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# targumiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) bibl. związany z targumem, dotyczący targumu

przymiotnik jakościowy

(2.1) bibl. charakterystyczny dla targumu, mający cechy targumu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wymownym przykładem związku tradycji targumicznej z Nowym Testamentem jest tekst z 2 Tm 3,8, gdzie w kontekście zapowiedzi wielkiego odstępstwa są wymienione dwa imiona czarowników egipskich, którzy wystąpili przeciw Mojżeszowi.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. targum mrz.

Wiktionary

# targus

Targus – przedsiębiorstwo założone w 1983 roku w Wielkiej Brytanii, zajmujące się produkcją akcesoriów do sprzętu mobilnego. Typowym przykładem produktów przedsiębiorstwa są torby do laptopów.

Wikipedia

# tarik

Tarik ibn Zijad (ar. طارق بن زياد, Tāriq ibn Ziyād; zm. 720) – wódz berberski, który poczynając od 711 roku (bitwa nad rzeką Guadalete zwana też bitwą pod Jerez de la Frontera) podbił tereny dzisiejszej Hiszpanii i rozpoczął kilkusetletnie panowanie arabskie w tym kraju.

Od jego imienia pochodzi nazwa Gibraltar (arab. Dżabal Tarik — Góra Tarika).

Wikipedia

# tarka

1. blaszana lub plastikowa płytka z ostrymi dziurkami służąca do tarcia owoców i warzyw;
2. owoc tarniny; tarnka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dawny przyrząd służący do prania ręcznego w formie pofałdowanej płyty

(1.2) kulin. przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie

(1.3) zool. chitynowy fałd na dnie gardzieli mięczaków pokryty rzędami ząbków służący do ścierania pokarmu;

(1.4) muz. instrument perkusyjny zbudowany na wzór tarki (1.1)

Wiktionary

Sprzęt AGD:

- tarka – przyrząd kuchenny
- tarka – przyrząd do prania

Astronomia:

- (1360) Tarka – planetoida z pasa głównego

Biologia:

- tarka (radula) – w malakologii, chitynowy fałd na dnie gardzieli mięczaków
- tarka (śliwa tarnina) – gatunek roślin z rodziny różowatych

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) tara

(1.3) radula

(1.4) tara

antonimy.

hiperonimy.

(1.2) tarka elektryczna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tara ż., tarkowanie n.

:: zdrobn. tareczka ż.

czas. starkować, tarkować ndk.

przym. tarkowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) washboard; (1.2) grater; (1.3) radula; (1.4) washboard

* arabski: (1.2) مبشرة ż.

* baskijski: (1.2) birringailu

* bułgarski: (1.2) ренде n.

* czeski: (1.1) valcha ż.

* duński: (1.1) vaskebræt n.; (1.2) rivejern n.; (1.4) vaskebræt n.

* fiński: (1.2) raastin

* hiszpański: (1.1) tabla ż. de lavar; (1.2) rallador m.

* jidysz: (1.2) ריב אייזן ż.

* kaszubski: (1.2) riwka ż.

* niemiecki: (1.1) Waschbrett n.; (1.2) Raspel, Reibe, Raffel

* nowogrecki: (1.1) σκαφίδι n. πλυσίματος

* rosyjski: (1.1) стиральная доска ż.; (1.2) тёрка ż.

* ukraiński: (1.1) тертка ż., терка ż.

* włoski: (1.1) asse m. per lavare

źródła.

== tarka (język maltański.) ==

thumb|tarka (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tarcza

(1.2) cel

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtarka, AS: tarka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tara ż., tarkowanie n.

:: zdrobn. tareczka ż.

czas. starkować, tarkować ndk.

przym. tarkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tara

(1.3) radula

(1.4) tara

Wiktionary

# tarkawica

Tarkawica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Ostrówek.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia

# tarkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tarkować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. starkować, tarkować ndk.

rzecz. tarka ż.

Wiktionary

# tarkówek

Tarkówek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Przesmyki. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

# tarkowski

nazwisko

SJP.pl

- Andriej Arseniewicz Tarkowski – radziecki reżyser, scenarzysta i aktor filmowy
- Andrzej Krzysztof Tarkowski – polski embriolog
- Arsienij Tarkowski – radziecki poeta i tłumacz, ojciec Andrieja Tarkowskiego
- Czesław Tarkowski - agronom
- Michał Tarkowski – polski aktor, scenarzysta i reżyser
- Roman Tarkowski – polski artysta rzeźbiarz, nauczyciel
- Stanisław Tarkowski – postać fikcyjna, bohater powieści W pustyni i w puszczy, autorstwa Henryka Sienkiewicza
- Szymon Tarkowski – polski kompozytor, muzyk, wokalista oraz basista

Wikipedia

# tarkwinia

Tarquinia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Viterbo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 14 859 osób, 53,3 os./km².

W starożytności miasto etruskie, którego nekropola Monterozzi została umieszczona na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Tarquinia.

Wikipedia

# tarkwiniusz

- Tarkwiniusz Stary – według tradycji piąty król Rzymu, panujący w latach 617-579 p.n.e
- Tarkwiniusz Pyszny – według tradycji siódmy i ostatni król Rzymu, panujący w latach 535-509 p.n.e
- Lucjusz Tarkwiniusz Kollatyn – krewny Tarkwiniusza Pysznego i jeden z przywódców buntu przeciw niemu, mąż Lukrecji; wraz z Brutusem powołany w 509 p.n.e. na pierwszego konsula
- Sekstus Tarkwiniusz – syn Tarkwiniusza Pysznego; zgwałcił Lukrecję

Wikipedia

# tarlak

ryba dojrzała płciowo; samica - ikrzak, samiec - mleczak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. ryba zdolna do rozmnażania się

Wiktionary

Tarlak – ryba w fazie pełnej dojrzałości płciowej, zdolna do rozrodu (zob. tarło). Samica określana jest jako ikrzak (ikrzyca), samiec zaś jako mleczak. W gospodarce rybnej, w hodowli, na tarlaki wybiera się największe ryby z danego miotu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tarło przebiega bardzo hałaśliwie, w jego trakcie tarlaki bardzo często wyskakują ponad powierzchnię wody.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarlisko n., tarło n.

przym. tarłowy

Wiktionary

# tarlatan

sztywna tkanina bawełniana lub z włókien sztucznych

SJP.pl

# tarlatanowy

przymiotnik od: tarlatan

SJP.pl

# tarlecki

nazwisko

SJP.pl

# tarlica

drewniany przyrząd z nożycowo skrzyżowanymi mieczami służący do łamania i zgniatania łodyg lnu lub konopi; cierlica

SJP.pl

# tarlisko

miejsce odbywania tarła przez ryby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) icht. miejsce tarła

(1.2) zootechn. staw przygotowany na tarło i do wylęgu ryb

Wiktionary

Tarlisko – miejsce naturalnego tarła ryb. Odpowiednim tarliskiem np. dla ryb łososiowatych są rwące strumienie o żwirowatym dnie, dla ryb karpiowatych i szczupaka zarośnięte wody przybrzeżne rzek i jezior oraz zalane łąki, dla węgorza – toń wodna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Toń wodna jest doskonałym tarliskiem dla węgorzy.

(1.2) W obrębie tarliska obowiązuje zawsze całkowity zakaz połowu ryb.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarlak mzw., tarło n.

przym. tarliskowy

Wiktionary

# tarliskowy

przymiotnik od: tarlisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) icht. związany z tarliskiem, dotyczący tarliska

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Rozmnażanie przeprowadza się w akwarium tarliskowym z dużą ilością roślin i miękką wodą, w temperaturze ok. 26 °C.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarlisko n.

Wiktionary

# tarlon

nazwa handlowa polikaprolaktamu

SJP.pl

# tarmosić

potocznie:
1. szarpać, targać;
2. tarmosić się:
a) tarmosić samego siebie za część ciała lub odzieży;
b) tarmosić siebie nawzajem

SJP.pl

# tarmoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tarmosić.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. nietarmoszenie n.

czas. tarmosić ndk.

Wiktionary

# tarn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Francji;

(1.2) geogr. adm. departament położony w regionie Oksytania;

Wiktionary

- Tarn – departament w regionie Midi-Pirenejów
- Tarn – rzeka w południowej Francji

Wikipedia

# tarnacki

nazwisko

SJP.pl

# tarnawa

wieś w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Tarnawa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Żarów
- Tarnawa – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Zabór
- Tarnawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Tarnawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Trzyciąż
- Tarnawa – część wsi Przybynów w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Żarki
- Tarnawa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sędziszów

Wikipedia

# tarnawatecki

przymiotnik od: Tarnawatka

SJP.pl

# tarnawatka

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce

SJP.pl

Tarnawatka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tarnawatka. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 17.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy Tarnawatka. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 941 mieszkańców.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła.

Wikipedia

# tarnawiec

Tarnawiec (do roku 1939 Dornbach) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Kuryłówka. Powstał w 1786 obok Tarnawca. Nazwy wsi Tarnawiec i Dornbach, sąsiadujących ze sobą, były bardzo często używane zamiennie w dokumentach urzędowych z tamtego czasu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

# tarnawski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Tarnawski – polski inżynier chemik, żołnierz, cichociemny
- Aleksander Tarnawski – redaktor Polskiego Radia, twórca m.in. audycji Sygnały dnia i Lato z radiem
- Anna i Jerzy Tarnawscy – polskie małżeństwo architektów
- Antoni Tarnawski – polski nauczyciel i oficer
- Apolinary Tarnawski – polski lekarz, pionier przyrodolecznictwa w Polsce
- Eustachy Tarnawski – polski matematyk
- Iłarion Tarnawski – ukraiński działacz społeczny i polityczny, poseł na Sejm
- Józef Tarnawski – polski żołnierz podziemia
- Julian Tarnawski (ujednoznacznienie)
- Jurij Tarnawski – ukraińsko-angielski poeta, pisarz, tłumacz
- Kazimierz Tarnawski – polski oficer
- Krzysztof Tarnawski – polski oficer
- Leonard Tarnawski – polski adwokat, działacz społeczny, polityk
- Marian Tarnawski – polski oficer
- Mieczysław Tarnawski – polski aktor
- Mieczysław Tarnawski – rzymskokatolicki ksiądz, historyk Kościoła
- Rafał Tarnawski – polski lekarz
- Roman Tarnawski – polski biochemik
- Roman Tarnawski – polski basista rockowy, producent designerskiej biżuterii
- Rudolf Tarnawski – polski oficer
- Stanisław Tarnawski – polski szlachcic i wojskowy
- Stanisław Tarnawski – rzymskokatolicki ksiądz
- Stefan Tarnawski – polski lekarz wojskowy, żołnierz podziemia
- Tadeusz Tarnawski – polski inżynier, wykładowca akademicki i żołnierz podziemia
- Tadeusz Tarnawski – polski pisarz, poeta, żołnierz podziemia i więzień polityczny
- Vladimir Tarnawsky (ew. Wołodymyr Tarnawski) – argentyńsko-amerykański piłkarz pochodzenia ukraińskiego
- Wit Tarnawski – polski pisarz, krytyk literacki
- Władysław Tarnawski – polski profesor, filolog anglista

Wikipedia

# tarnica

najwyższy szczyt górski w polskich Bieszczadach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. najwyższy szczyt polskich Bieszczadów oraz województwa podkarpackiego;

Wiktionary

Tarnica (1346 m) – najwyższy szczyt polskich Bieszczadów i województwa podkarpackiego, wznoszący się na krańcu pasma połonin, w grupie tzw. gniazda Tarnicy i Halicza. Należy do Korony Gór Polski.

Szczyt Tarnicy wznosi się ponad 500 m nad dolinę Wołosatki i wyróżnia się osobliwą sylwetką. Od sąsiedniego masywu Krzemienia grzbiet (faktycznie zwornikiem jest Tarniczka) oddzielony jest głęboką Przełęczą Goprowską, natomiast z Szerokim Wierchem łączy się charakterystyczną, ostro wciętą w grzbiet przełęczą o wysokości 1286 m, od której pochodzi nazwa góry (w języku rumuńskim słowo „tarnița” oznacza siodło, przełęcz). Wąski, ostry, nieco wydłużony grzbiet góry, z dwoma wyraźnymi wierzchołkami (1346 i 1339 m), wyścielają złomiska skał i zdobią bruzdy naturalnych zagłębień, a także resztki wojennych okopów. Z południowej strony opada w dół wysoka skalna ściana, a niżej rozścielają się wielkie pola kamiennego rumoszu. Na głównej kulminacji znajduje się punkt geodezyjny. W 1987 na szczycie ustawiono 7-metrowy krzyż, upamiętniający – wraz z wmurowaną tablicą – pobyt ks. Karola Wojtyły 5 sierpnia 1953. Po złamaniu się krzyża na wiosnę 2000, w dniu 2 września tego roku postawiono nowy stalowy krzyż (liczący ok. 8,5 metra, ważący ok. 500 kg; wyniesiony przez pielgrzymów na Tarnicę w częściach), który 16 września 2000 poświęcił bp Adam Dyczkowski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tarnica jest przez wielu uważana za najbardziej malowniczą górę polskich Bieszczad.

Wiktionary

# tarnik

w technice: pilnik ślusarski o grubych nacięciach, używany do obróbki miękkich metali, drewna, mas plastycznych itp.; zdzierak, raszpla, raszpel

SJP.pl

Tarnik (pot. raszpel, raszpla od niem. Raspel) - narzędzie stolarskie, rodzaj pilnika z trójkątnymi zębami do obróbki drewna, rogów zwierzęcych i innych miękkich materiałów.

Tarnik usuwa większą ilość zbędnej materii kształtowanego przedmiotu niż inne pilniki z racji większych nacięć, jakie posiada.

Wikipedia

# tarnikować

obrabiać tarnikiem

SJP.pl

# tarnikowy

→ tarnik

SJP.pl

#### Patrz:

tarnik

# tarnina

ciernisty krzew z rodziny różowatych; owoce tego krzewu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Prunus spinosa|L.|ref=tak., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;

(1.2) kulin. owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory

Wiktionary

- tarnina – gatunek śliwy
- Tarnina – miejscowość w województwie zachodniopomorskim
- Tarnina – powieść Jerzego Szczygła

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pagórek za naszym domem porastają krzaki tarniny i głogu.

(1.1) Stała w polu tarnina, szronem liście okryła, / tam Najświętsza Panienka Jezusa położyła.

(1.2) Przemarznięta tarnina nadaje się świetnie do wyrobu wina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tarʲˈɲĩna, AS: tarʹńĩna

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarninówka ż., tarniówka ż.

przym. tarninowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tarka, tarń, śliwa tarnina; reg. śl. torka., reg. śl. czercio śliwka.

(1.2) tarka; stpol. tarnka

Wiktionary

# tarninaczek

licinek tarninaczek - motyl z rodziny namiotnikowców

SJP.pl

# tarninowiec

ogończyk tarninowiec - motyl z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

# tarninówka

nalewka z tarniny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka z tarniny

Wiktionary

Tarninówka – wódka owocowa, wytwarzana ze spirytusu rektyfikowanego, alkoholowego wyciągu (nalewu) z owoców tarniny i śliwy domowej oraz domieszek aromatyczno-smakowych, cukru i wody. Płyn jest klarowny o barwie brązowej, owocowym zapachu i cierpkim smaku. Wódka w ofercie handlowej zawierała ok. 40% alkoholu.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. tarnina ż.

Wiktionary

# tarniowy

→ tarń

SJP.pl

#### Patrz:

tarń

# tarnka

owoc tarniny; tarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kulin. tarnina

Wiktionary

# tarnobrzeg

miasto w Polsce, w województwie podkarpackim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Tarnobrzeg – miasto w Polsce, na prawach powiatu, położone w województwie podkarpackim. Siedziba władz powiatu tarnobrzeskiego w latach 1867–1975 oraz od 1999. Siedziba władz województwa tarnobrzeskiego w latach 1975–1998. W latach 1973–1976 miasto było siedzibą gminy wiejskiej Tarnobrzeg. Do początku lat 90. XX wieku największy w Polsce ośrodek wydobycia i przetwórstwa siarki.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tarˈnɔbʒɛk, AS: tarnobžek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarnobrzeżanin mos., tarnobrzeżanka ż.

przym. tarnobrzeski

Wiktionary

# tarnobrzeski

przymiotnik od: Tarnobrzeg

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Tarnobrzega, związany z Tarnobrzegiem, pochodzący z Tarnobrzega

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtarnɔˈbʒɛsʲci, AS: tarnobžesʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnobrzeg m., tarnobrzeżanin m., tarnobrzeżanka ż.

Wiktionary

# tarnobrzeskie

przymiotnik od: Tarnobrzeg

SJP.pl

# tarnobrzeżanin

mieszkaniec Tarnobrzega

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarnobrzega

(1.2) osoba pochodząca z Tarnobrzega, urodzona w Tarnobrzegu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtarnɔbʒɛˈʒãɲĩn, AS: tarnobžežãńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnobrzeg m., Tarnobrzeskie n.

:: fż. tarnobrzeżanka ż.

przym. tarnobrzeski

Wiktionary

# tarnobrzeżanka

mieszkanka Tarnobrzega

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tarnobrzega

(1.2) kobieta pochodząca z Tarnobrzega, urodzona w Tarnobrzegu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtarnɔbʒɛˈʒãnka, AS: tarnobžežãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnobrzeg m., Tarnobrzeskie n.

:: fm. tarnobrzeżanin m.

przym. tarnobrzeski

Wiktionary

# tarnogóra

- Tarnogóra – wieś w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Izbica
- Tarnogóra – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Nowa Sarzyna

Wikipedia

# tarnogórski

przymiotnik od: Tarnowskie Góry

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Tarnowskich Gór, związany z Tarnowskimi Górami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 2017 tarnogórska Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnowskie Góry lm nm., tarnogórzanin mos., tarnogórzanka ż.

Wiktionary

# tarnogórzanin

mieszkaniec Tarnowskich Gór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarnowskich Gór

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tarnogórzanom udało się pokonać gliwiczan.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnowskie Góry lm nm.

:: fż. tarnogórzanka ż.

przym. tarnogórski

Wiktionary

# tarnogórzanka

mieszkanka Tarnowskich Gór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tarnowskich Gór

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Bytomiankom nie udało się wygrać z tarnogórzankami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnowskie Góry lm nm.

:: fm. tarnogórzanin mos.

przym. tarnogórski

Wiktionary

# tarnogród

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Tarnogród (ukr. Терногород, jid. ‏טאַרנעגראָד‎, ros. Тарногродъ) – miasto w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tarnogród. Leży na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad Nitką i Złotą Nitką. Według danych GUS z 2021 Tarnogród liczył 3304 mieszkańców.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tarˈnɔɡrut, AS: tarnogrut

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarnogrodzianin m., tarnogrodzianka ż.

przym. tarnogrodzki

Wiktionary

# tarnogrodzianin

mieszkaniec Tarnogrodu (miasta w Polsce)

SJP.pl

# tarnogrodzianka

mieszkanka Tarnogrodu (miasta w Polsce)

SJP.pl

# tarnogrodzki

przymiotnik od: Tarnogród

SJP.pl

# tarnopol

1. miasto na Ukrainie;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie;

(1.2) geogr. wieś we wschodniej Polsce;

Wiktionary

Tarnopol (ukr. Тернопіль, Ternopil; ros. Тернополь, Ternopol; niem. Tarnopol; jid. טערנאָפּיל, Ternopil) – miasto na Ukrainie, nad Seretem, siedziba administracyjna obwodu tarnopolskiego, rejonu tarnopolskiego i hromadzie Tarnopol. W 2022 roku liczyło 225 004 mieszkańców.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W 1994 roku reaktywowano w Tarnopolu Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”.

(1.2) Nazwę polskiego Tarnopola akcentujemy na ostatnią sylabę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarnopolanin mos., tarnopolanka ż., Tarnopolszczyzna ż.

przym. tarnopolski

Wiktionary

# tarnopolanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarnopola

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Żaden tarnopolanin nie wziął udziału w zawodach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnopol mrz.

:: fż. tarnopolanka ż.

przym. tarnopolski

Wiktionary

# tarnopolanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tarnopola

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tylko jedna tarnopolanka wzięła udział w zawodach.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnopol mrz.

:: fm. tarnopolanin m.

przym. tarnopolski

Wiktionary

# tarnopolski

1. → Tarnopol;
2. obwód tarnopolski - jeden z 24 obwodów Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Tarnopola, związany z Tarnopolem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnopol mrz., tarnopolanin mos., tarnopolanka ż.

Wiktionary

# tarnów

nazwa dwóch miast i kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce;

Wiktionary

Tarnów (wymowa) – miasto na prawach powiatu w Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu tarnowskiego i gminy wiejskiej Tarnów. Leży przy ujściu Białej do Dunajca. Jest miastem centralnym aglomeracji tarnowskiej. Miasto lokowane przez Spycimira herbu Leliwa, na podstawie dokumentu wystawionego przez kancelarię króla Władysława Łokietka z 7 marca 1330 roku. Zachował się historyczny zespół architektoniczno-urbanistyczny miasta. Tarnów zajmuje powierzchnię 72,37 km², którą zamieszkuje 103 129 mieszkańców (1 stycznia 2024 r.).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mistrz gitary klasycznej, lutniowej i barokowej Józef Haluza wystąpi w niedzielę w Tarnowie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtarnuf, AS: tarnuf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarnowianin mos., tarnowianka ż.

przym. tarnowski, podtarnowski

Wiktionary

# tarnówczyn

Tarnówczyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Krajenka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Przez miejscowość przepływa Pankawa, rzeka dorzecza Warty.

Wikipedia

# tarnówecki

przymiotnik od: Tarnówka

SJP.pl

# tarnowianin

mieszkaniec Tarnowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarnowa

(1.2) osoba pochodząca z Tarnowa, urodzona w Tarnowie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtarnɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: tarnovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnów m.

:: fż. tarnowianka ż.

przym. tarnowski

Wiktionary

# tarnowianka

mieszkanka Tarnowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Tarnów

(1.2) kobieta pochodząca z miejscowości Tarnów, urodzona w Tarnowie

(1.3) mieszkanka miejscowości Tarnowo

(1.4) kobieta pochodząca z miejscowości Tarnowo, urodzona w Tarnowie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtarnɔˈvʲjãnka, AS: tarnovʹi ̯ãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarnów m., Tarnowo n.

:: fm. tarnowianin m.

przym. tarnowski

Wiktionary

# tarnowicyt

minerał, odmiana aragonitu zawierającego domieszki węglanu ołowiu; występuje w Tarnowicach na Górnym Śląsku

SJP.pl

Tarnowicyt (Tarnowitzyt, Tarnowskit, Aragonit ołowiowy) – odmiana aragonitu, minerał z gromady węglanów.

Jest to odmiana aragonitu zawierająca izoformiczną domieszkę węglanu ołowiu, cerusytu PbCO3. Zawartość PbCO3 w minerale dochodzi od 9 do 15%.

Wikipedia

# tarnowiec

nazwa kilku miejscowości i ich części w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 11, w tym 8 podstawowych

- Tarnowiec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
- Tarnowiec – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tarnów
- Tarnowiec – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
- Tarnowiec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
- Tarnowiec – część wsi Podleszany w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Mielec
- Tarnowiec – część wsi Skowierzyn w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaleszany
- Tarnowiec – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Połajewo
- Tarnowiec – część wsi Kościelec w woj. wielkopolskim, pow. kolskim, w gminie Kościelec
- Tarnowiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek
- Tarnowiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Tarnówka
- Tarnowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

Wikipedia

# tarnowiecki

przymiotnik od: Tarnowiec

SJP.pl

# tarnówka

nazwa kilku miejscowości i ich części w Polsce

SJP.pl

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 15, w tym 8 podstawowych

- Tarnówka – część miasta Myślenice
- Tarnówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
- Tarnówka – kolonia w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta
- Tarnówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
- Tarnówka – część wsi Jawornik w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Tarnówka – część wsi Bydlin w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Klucze
- Tarnówka – część wsi Trąbki w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Biskupice
- Tarnówka – część wsi Wola Batorska w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Niepołomice
- Tarnówka – część wsi Dusznica w woj. podlaskiem, w pow. sejneńskim, w gminie Sejny
- Tarnówka – część wsi Piaseczno w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
- Tarnówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
- Tarnówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Grzegorzew
- Tarnówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kłodawa
- Tarnówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Tarnówka
- Tarnówka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Tarnówka

Wikipedia

# tarnowo

nazwa kilku wsi i osad w Polsce

SJP.pl

Miejscowości w Polsce
1. Miejscowości podstawowe

- Tarnowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Tarnowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Miastkowo
- Tarnowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Rogoźno
- Tarnowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo
- Tarnowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kostrzyn
- Tarnowo – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo
- Tarnowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Łobez
- Tarnowo – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Myślibórz
- Tarnowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Suchań

Wikipedia

# tarnowski

przymiotnik od: Tarnów, Tarnów Opolski, Tarnowo Podgórne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Tarnowa, związany z Tarnowem, pochodzący z Tarnowa

Wiktionary

Tarnowski (forma żeńska: Tarnowska; liczba mnoga: Tarnowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 8508 osób.

- znane osoby noszące nazwisko Tarnowski:
  - Adam Tarnowski (1816–1890) – kompozytor
  - Adam Tarnowski (1866-1946) – dyplomata austro-węgierski (poseł w Bułgarii, ambasador w USA)
  - Adam Tarnowski (1892–1956) – dyplomata polski (ambasador, minister spraw zagranicznych)
  - Aleksander Tarnowski (1812-1867) – skrzypek i kompozytor
  - Aleksander Tarnowski (1822-1882) – tancerz
  - Alfred Tarnowski (1917–2003) – szachista
  - Andrew Tarnowski (ur. 1940) – brytyjski pisarz
  - Antoni Tarnowski (1822-1887) – tancerz
  - Artur Tarnowski (1903–1984) – polityk
  - Fryderyk Wilhelm Władysław Tarnowski (1811–1847) – pisarz i dziennikarz
  - Hieronim Tarnowski (1884–1945) – polityk, publicysta
  - Jacek Tarnowski (ur. 1964) – ekonomista, biznesmen i polityk
  - Jan Amor Tarnowski (1488–1561) – hetman wielki koronny
  - Jan Dzierżysław Tarnowski – marszałek Sejmu Krajowego
  - Jan Feliks Tarnowski (1417–1484?) – wojewoda lubelski
  - Jan Feliks Szram Tarnowski (1471–1507) – stolnik królewski wojewoda lubelski, sandomierski, krakowski
  - Jan Feliks Tarnowski (1777–1842) – historyk
  - Jan Tarnowski (zm. 1432/1433) – wojewoda krakowski
  - Jan Ciężki Tarnowski (zm. 1527) – kasztelan biecki
  - Jan Tarnowski (zm. 1409) – marszałek wielki koronny
  - Jan Tarnowski (1550–1605) – prymas Polski w latach 1604–1605
  - Jan Tarnowski (zm. 1669) – biskup lwowski w latach 1654–1669
  - Jan Tarnowski – podpułkownik AK ps. „Waligóra”
  - Jan Józef Tarnowski (1826-1898) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji
  - Jan Stanisław Amor Tarnowski (1860–1928) – polityk, dyplomata
  - Juliusz Tarnowski (1840–1863) – powstaniec styczniowy
  - Juliusz Tarnowski (1864–1917) – działacz społeczny i gospodarczy, konserwatysta
  - Kazimierz Tarnowski (1915–1986) – hodowca psów
  - Karol Tarnowski – filozof
  - Leon Tarnowski (1775–1830) – żołnierz napoleoński, pułkownik, generalny audytor armii Królestwa Polskiego
  - Marceli Tarnowski (1899–ok. 1944) – polski literat, tłumacz, dziennikarz i księgarz
  - Marcin Amor Tarnowski (1778–1862) – powstaniec, żołnierz napoleoński
  - Marek Tarnowski – wokalista
  - Mieczysław Tarnowski (1945–1991) – polityk
  - Paweł Tarnowski (zm. 1640)- łowczy
  - Paweł Tarnowski (ur. 1994) – żeglarz
  - Paweł Tarnowski (ur. 1990) – piłkarz
  - Piotr Tarnowski (ur, 1968) – pedagog i urzędnik państwowy
  - Rafał Tarnowski (1741–1803) – generał
  - Sebastian Tarnowski (zm. 1603) – koniuszy nadworny królewski
  - Stanisław Tarnowski (zm. 1528/1530) – kasztelan sądecki i chełmski
  - Stanisław Tarnowski (1837–1917) – polski historyk literatury
  - Stanisław Tarnowski (1838-1909, zw. „Biały”) – poseł i malarz
  - Stanisław (Stanisław Spytek) Tarnowski (1514–1568) – podskarbi wielki koronny, wojewoda sandomierski
  - Władysław Tarnowski (1836–1878) – pianista,kompozytor i poeta
  - Zdzisław Tarnowski (1862–1937) – ziemianin, przemysłowiec, działacz gospodarczy, społeczny i kulturalny, polityk

  Wikipedia

  #### Przykłady

  (1.1) Na trzy miesiące trafił do aresztu czterdziestokilkuletni mężczyzna, mieszkaniec Dąbrowy Tarnowskiej.

  Wiktionary

  #### Wymowa:

  IPA: tarˈnɔfsʲci, AS: tarnofsʹḱi

  Wiktionary

  #### Powiązane:

  rzecz. Tarnów m., tarnowianin m., tarnowianka ż.

  Wiktionary

# tarnowskie

przymiotnik od: Tarnów, Tarnów Opolski, Tarnowo Podgórne

SJP.pl

# taro

jadalne bulwy kolokazji; po ugotowaniu są pożywieniem skrobiowym wielu ludów strefy tropikalnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. bot. kulin. zob. kolokazja jadalna.;

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od tara

Wiktionary

- Gerda Taro lub Gerta Pohorylle (1910–1937) − niemiecka fotografka;
- kolokazja jadalna (taro) – roślina;
- Taro – rzeka we Włoszech, dopływ Padu;
- Taro – wyspa w archipelagu Wysp Salomona;
- taro - moneta.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|kolokazja jadalna.

* tuvalu: (1.1) pulaka

źródła.

== taro (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˈtærəʊ.

homofony|tarot.

audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-taro.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. kolokazja jadalna, taro, nazwa systematyczna|Colocasia esculenta|ref=tak.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtarɔ, AS: taro

Wiktionary

# tarocista

- tarocista – osoba zajmująca się tarotem
- „Tarocista” – polskie czasopismo, kwartalnik poświęcony kartomancji, ISSN 2080-6892

Wikipedia

# tarocistka

→ tarocista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: tarocista

Wiktionary

#### Patrz:

tarocista

#### Wymowa:

IPA: ˌtarɔˈt͡ɕistka, AS: taroćistka

Wiktionary

#### Powiązane:

zob. tarocista.

Wiktionary

# tarok

tarot;
1. rodzaj wróżby opartej na talii specjalnych 78 kart;
2. dawna gra w karty

SJP.pl

Tarok lub tarot – gra karciana, do której używa się talii tarota złożonej zwykle z 54 lub 78 kart, w której główną rolę odgrywa 21 tzw. taroków, czyli atutów. Polega na braniu lew i zbieraniu punktów za karty. Różne jej odmiany popularne są w wielu krajach europejskich. W rozmaitych wariantach gra od trzech do sześciu osób.

Wikipedia

# tarot

tarok;
1. rodzaj wróżby opartej na talii specjalnych 78 kart;
2. dawna gra w karty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. hist. popularna dawniej gra karciana, polegająca na braniu lew i zbieraniu punktów za karty;

(1.2) talia do gry w tarota (1.1)

(1.3) ezot. wróżenie z tarota (1.2), opierające się na wierzeniu, że symbole na kartach posiadają mistyczne znaczenia

Wiktionary

Talia tarota, tarot - specjalna talia kart do gry licząca 78 kart składająca się z:

  1) Czterech kolorów złożonych z króla, damy, rycerza, waleta i blotek od 1 do 10.
  2) Dodatkowego, permanentnego koloru atutowego złożonego z kart ponumerowanych od 1 do 21.
  3) Specjalnej karty głupca lub excuse przedstawiającej często postać podobną do jokera.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.3) Weźmy taki przypadek: przychodzi zadbana pani zapytać o powodzenie w interesach. Tarot milczy na temat interesów, ale wskazuje na śmiertelne niebezpieczeństwo, zagrożenie życia.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1-3) tarok

Wiktionary

# tarotowy

→ tarot

SJP.pl

#### Patrz:

tarot

# tarować

1. obciążać wagową szalę, by zrównoważyć wagę opakowania towaru;
2. regulować pracę wagi

SJP.pl

# tarowy

→ tara

SJP.pl

#### Patrz:

tara

# tarpan

1. mały dziki koń o burej sierści, jeden z przodków konia domowego, zamieszkujący stepy południowo-wschodniej Europy, wytępiony w XIX w.;
2. samochód marki Tarpan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Equus ferus ferus|ref=tak., wymarły gatunek dzikiego konia o szarym ubarwieniu z ciemną pręgą na grzbiecie oraz czarną, stojącą grzywą i czarnym ogonem, wytępiony w XIX wieku;

(1.2) zool. koń z gatunku tarpan (1.1)

(1.3) mot. samochód marki Tarpan

Wiktionary

Pojazdy

- FSR Tarpan
- PZL M4 Tarpan
- Tarpan Honker − samochód terenowy
- EKr1 Tarpan (ЕКр1 Тарпан) – ukraiński elektryczny zespół trakcyjny

Inne

- tarpan (koń)
- Tarpany – polski film z 1961 w reżyserii Kazimierza Kutza
- Tarpany − zespół muzyczny Edwarda Hulewicza z lat 60. XX-wieku.
- Tarpan Mrocza − Miejsko-Gminny Ludowy Klub Sportowy w Mroczy.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Dzikimi przodkami koników polskich były tarpany.

(1.3) Nie mam zamiaru jechać tarpanem do Cieszyna.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtarpãn, AS: tarpãn

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tarpanowaty

Wiktionary

# tarpanowaty

o koniu: mający czarną, stojącą grzywę, czarny ogon oraz ciemną pręgę na grzbiecie

SJP.pl

# tarpolina

nieprzemakalne płótno smołowane, używane do wyrobu worków i do ochrony otworów (np. luków) na statkach

SJP.pl

# tarpon

ryba wód tropikalnych

SJP.pl

- tarpon – gatunek ryby z rodziny tarponowatych:
  - tarpon atlantycki albo tarpon
  - tarpon indyjski
- Tarpon – synonim rodzaju Megalops

Wikipedia

# tarquinia

[czytaj: tarKŁInia] miasto we Włoszech

SJP.pl

Tarquinia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Viterbo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 14 859 osób, 53,3 os./km².

W starożytności miasto etruskie, którego nekropola Monterozzi została umieszczona na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Tarquinia.

Wikipedia

# tarragona

miasto w Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Hiszpanii nad Morzem Śródziemnym, w południowej Katalonii;

Wiktionary

Tarragona (wym. katal. [tərəˈɣonə], wym. hiszp. [taraˈɣona]; łac. Tarraco) – miasto we wschodniej Hiszpanii nad Morzem Śródziemnym, w południowej Katalonii; stolica prowincji o tej samej nazwie i comarki Tarragonès. Miasto w 2022 liczyło 134 883 mieszkańców. Związek miejski Tarragony jest dwudziesty pod względem wielkości w Hiszpanii i liczy 348 921 mieszkańców. W Tarragonie znajduje się duży port morski. Miasto jest siedzibą uniwersytetu (Universitat Rovira i Virgili).

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. tarragoński

Wiktionary

# tarragoński

→ Tarragona

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tarragoną, dotyczący Tarragony, pochodzący z Tarragony (miasta w Hiszpanii)

Wiktionary

#### Patrz:

Tarragona

#### Przykłady

(1.1) Z wiadomości, jaką znalazłam w Madrycie, wynikało, że Rożański po wyjeździe z Eskurialu został kanonikiem w katedrze tarragońskiej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarragona ż.

Wiktionary

# tars

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w południowej Azji Mniejszej, obecnie tureckie Tarsus;

Wiktionary

Tarsus (gr. Tarsos, łac. Tarsus ar. طرسوس trl. Ṭarsūs, trl. Tarsus), Tars – miasto w południowej Turcji, w Cylicji, nad rzeką Kydnos, w prowincji (il) Içel, 245 671 mieszkańców (2012).

Założony między X a IX w. p.n.e. Obok niego przebiegał ważny trakt handlowy zwany „Wrotami Cylickimi”. W VIII wieku p.n.e. podbity przez Asyrię, później pod panowaniem Persji. W 333 p.n.e. zdobyty przez Aleksandra III Wielkiego. Po jego śmierci pod panowaniem dynastii Seleucydów. Od 64 p.n.e. stolica rzymskiej prowincji Cylicji (Cilicia). Od VII w. pod panowaniem arabskim. W czasie wojen krzyżowych miasto weszło w skład Królestwa Małej Armenii. Od 1359 roku znalazło się pod zwierzchnictwem sułtanatu mameluckiego, będąc w tym czasie częścią emiratu Ramazan. Zdobyte ostatecznie przez Turków w roku 1516.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Z miasta pochodzili: święty Paweł z Tarsu apostoł, Teodor z Tarsu i Diodor z Tarsu.

Wiktionary

# tarsjusz

małpiatka nadrzewna z rodziny o tej samej nazwie (Tarsiidae); wyrak

SJP.pl

Wyrakowate, wyraki, tarsjusze (Tarsiidae) – rodzina drapieżnych ssaków naczelnych z infrarzędu wyrakokształtnych (Tarsiiformes) w podrzędzie wyższymi naczelnymi (Haplorrhini). Stanowią jedyną wśród ssaków naczelnych rodzinę o wyłącznie drapieżnym trybie życia.

Wikipedia

# tarsjusze

małpiatka nadrzewna z rodziny o tej samej nazwie (Tarsiidae); wyrak

SJP.pl

Wyrakowate, wyraki, tarsjusze (Tarsiidae) – rodzina drapieżnych ssaków naczelnych z infrarzędu wyrakokształtnych (Tarsiiformes) w podrzędzie wyższymi naczelnymi (Haplorrhini). Stanowią jedyną wśród ssaków naczelnych rodzinę o wyłącznie drapieżnym trybie życia.

Wikipedia

# tarski

nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

# tarsycjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Tarsycjusz, Tarzycjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od greckiego słowa Tarsisi, nazwy starożytnego greckiego miasta Tarsos. Nazwa ta była zhellenizowaną formą Tarsu. Możliwe jest także etruskie pochodzenie tego imienia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zaprosiliśmy Tarsycjusza i jego siostrę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Tarsycjuszek mos.

przym. Tarsycjuszowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Tarsycjuszek

Wiktionary

# tarsycjuszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. Tarsycjusz

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wózek Tarsycjuszka zostawiłam w sieni.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarsycjusz mos.

przym. Tarsycjuszowy

Wiktionary

# tarsycjuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Tarsycjusza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czy to nie Tarsycjuszowe mitsubishi stało wczoraj przy magistracie?

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarsycjusz mos., Tarsycjuszek mos.

Wiktionary

# tarta

kruche, cienkie ciasto pieczone w niskich formach, przekładane nadzieniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. cuk. niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

forma przymiotnika.

(2.1) forma przymiotnika. od: tarty; M. i W. lp., rodzaj żeński

forma czasownika.

(3.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: trzeć; fż.

Wiktionary

Tarta (fr. tarte) – rodzaj wypieku, składającego się z ciasta kruchego, drożdżowego lub francuskiego oraz nadzienia, które może być zarówno słodkie (np. z owocami, kremami), jak i wytrawne (np. z warzywami, grzybami, twarogiem). Tarta jest jedną z najpopularniejszych potraw kuchni francuskiej, lecz obecne jest także w kuchni amerykańskiej w formie m.in. apple pie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Najczęściej piekę słodką tartę jabłkową z cynamonem.

(2.1) Tarta marchewka smakuje mi najbardziej z rodzynkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtarta, AS: tarta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tartaletka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wypiek

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tartaletka ż.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|tarte.

uwagi.

(1.1) por|quiche.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tart

* francuski: (1.1) tarte ż.

* hiszpański: (1.1) tarta ż.

* niemiecki: (1.1) Tarte ż.

* portugalski: (1.1) tarte ż.

* ukraiński: (1.1) тарт m.

* włoski: (1.1) crostata ż., (słodka) torta ż.

źródła.

== tarta (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ciasto

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tartaczek

zdrobnienie od: tartak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tartak

Wiktionary

Tartaczek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Belsk Duży.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. tartak m.

Wiktionary

# tartacznictwo

dział przemysłu drzewnego zajmujący się obróbką wstępną drewna

SJP.pl

# tartacznik

pracownik tartaku

SJP.pl

# tartaczny

→ tartak; tartakowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tartakiem, dotyczący tartaku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak zaznacza, rentowność netto przemysłu tartacznego po trzech kwartałach 2008 r. osiągnęła zaledwie 0,4%.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tartak mrz.

Wiktionary

# tartaglia

[czytaj: tartalja] charakterystyczna dla neapolitańskiej komedii ludowej postać jąkały, okularnika, często notariusza; Tartaglia

SJP.pl

Osoby o nazwisku Tartaglia:

- Niccolò Tartaglia (1499/1500-1557) – włoski matematyk
- Antonio Tartaglia (1968-) – włoski bobsleista
- Philip Tartaglia (1951-2021) – brytyjski duchowny katolicki
- Angelo Tartaglia (1370?-1421) – włoski kondotier

Wikipedia

# tartak

przedsiębiorstwo produkujące deski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

Wiktionary

Tartak (reg. troc) – zakład, w którym dokonuje się przerobu drewna okrągłego na tarcicę w procesie technologicznym tarcia (inaczej: przecierania), czyli rozpiłowywania za pomocą urządzenia zwanego trakiem. Tarcicę przerabia się na elementy drewniane określonego przeznaczenia (łaty giętarskie, części meblarskie, stolarkę budowlaną, a także fryzy posadzkowe).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tartaku można łatwo zdobyć pracę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtartak, AS: tartak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. tartaczek mrz.

przym. tartaczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|zegewerk., gw-pl|Śląsk Cieszyński|piła.

Wiktionary

# tartakowy

→ tartak; tartaczny

SJP.pl

# tartaletka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. miniaturowa tarta wielkości kilku centymetrów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój krem do tartaletek jest aksamitny, gładki i gęsty.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarta ż.

Wiktionary

# tartan

1. sztuczne tworzywo stosowane do wykładania nawierzchni stadionów sportowych;
2. potocznie: bieżnia pokryta tym tworzywem;
3. szkocka tkanina w różnokolorową kratę; także odzież z tej tkaniny;
4. wzór w kratę z pasów różnych kolorów i różnej szerokości, będący dawniej oznaką określonego klanu szkockiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tradycyjny szkocki deseń w kratę;

(1.2) tworzywo poliuretanowe na nawierzchnie sportowe;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. tytuł dostojnika asyryjskiego, naczelnego dowódcy wojsk

Wiktionary

- tartan klanowy – szkocki deseń w kratę
- tartan – tworzywo sztuczne na nawierzchnie
- tartan, turtanu – historyczny tytuł dostojników asyryjskich

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtartãn, AS: tartãn

Wiktionary

# tartana

przybrzeżny statek śródziemnomorski o jednym maszcie

SJP.pl

Tartana (fr. tartane) - mały statek żaglowy używany do połowu ryb oraz przewozu towarów na Morzu Śródziemnym przez kilka stuleci do połowy XX wieku. Tartana posiadała jeden maszt i liczyła od 14 do 25 metrów długości oraz do 5 metrów szerokości. Obecnie używana jest tylko jedna tartana - La Flâneuse, która cumuje w porcie Prado w Marsylii.

Wikipedia

# tartanowy

przymiotnik od: tartan

SJP.pl

# tartar

1. mit. gr. przepaść pod Hadesem, miejsce strącenia Kronosa i Tytanów przez Zeusa;
2. w Nowym Testamencie: piekło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. najniższa część krainy podziemia;

(1.2) bibl. piekło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mit. bóstwo personifikujące otchłanie podziemi, syn Gai i Etera;

Wiktionary

Tartar (gr. Τάρταρος Tártaros, łac. Tartarus) – w mitologii greckiej najmroczniejsza i najniższa część krainy podziemia, w której przebywały dusze skazanych na wieczne cierpienie.

Odległość Tartaru od Hadesu była równa odległości między niebem a ziemią. Hezjod pisze, że kowadło z brązu zrzucone z nieba osiągnie ziemię po dziewięciu nocach i dniach. Na męki w Tartarze skazani byli m.in.: Syzyf, Tantal, Iksjon, Tytios, Danaidy i Side.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na męki w Tartarze skazani byli m.in.: Syzyf, Tantal, Iksjon, Tytios i Danaidy.

(2.1) Hades obalił potężnego Tartara.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Ereb

Wiktionary

# tartaria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. wielka azjatycka kraina lub imperium o niejasnej historii, oznaczane głównie na średniowiecznych i renesansowych mapach, które współcześnie stało się przedmiotem licznych nieoficjalnych lub spiskowych teorii

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jechaliśmy przez rozległe stepy Tartarii aż do rzeki Dniepru, który oddziela Tartarią od Rusi i który w tém miejscu ma kilka mil szerokości. sic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tatar mos., tatar mzw./mrz., Tatarzątko n., Tatarstan mrz., tatarskość ż., tatarszczyzna ż., tatarski mrz.

przym. tatarski, protatarski, antytatarski

Wiktionary

# tartarin

tytułowa postać powieści fr. pisarza A. Daudet "Przygody Tartarena z Taraskonu"; typ sympatycznego pyszałka opowiadającego o swych niesamowitych czynach

SJP.pl

# tartaruga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. herp. masa rogowa ze skorupy żółwiej

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tu, w szerszych miejscach, rozkładają przekupnie swoje stragany, napełnione „tartarugą“, wyrobami z małżowin i z oliwnego drzewa, koralami i delikatnymi filigranami ze srebra.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtartaˈruɡa, AS: tartaruga

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szylkret

Wiktionary

# tartas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie nowosybirskim Rosji, prawy dopływ Omu;

Wiktionary

Tartas – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Landy.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2769 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 91 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Tartas plasuje się na 158 miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 278).

Wikipedia

# tarteletka

mała tarta; niewielkie, kruche ciastko z nadzieniem

SJP.pl

# tartinka

niewielkich rozmiarów kanapka z cienkiego kawałka bułki lub chleba posmarowanego masłem, z dodatkiem np. wędliny, sera i warzyw; tartynka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pojedyncza kanapka, na jednej kromce lub krakersie;

Wiktionary

Tartinka – rodzaj kanapki na jednej warstwie pieczywa (np. chleb, bułka, pieczywo chrupkie lub krakers), na której układa się dodatki, np. ser, wędlinę, jajka, warzywa, pastę rybną, jajeczną, majonez, ketchup. Tartinki z ozdobnie ułożonymi dodatkami podaje się na przyjęciach i bankietach, mniej skomplikowane zaś stanowią część codziennego jadłospisu, zwłaszcza w Polsce. Kanapki tego rodzaju jada się zwyczajowo także w Skandynawii.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. tartinkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tartynka

Wiktionary

# tartka

regionalnie: tarka

SJP.pl

# tartrazyna

cytrynowożółty barwnik produkowany głównie do celów spożywczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. spoż. cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;

Wiktionary

Tartrazyna (żółcień spożywcza 5, E102) – organiczny związek chemiczny, cytrynowożółty barwnik azowy produkowany głównie do celów spożywczych. Należy do syntetycznych barwników kwasowych z grupy barwników pirazolowych (pirazolonowych). Jako pierwsi otrzymali ją J.H. Ziegler i M. Locher w 1884 roku i był to pierwszy uzyskany pigment pirazolonowy. Jest dopuszczona do użytku przez amerykańską agencję FDA (mimo tego jest zakazana w niektórych krajach), która wymaga umieszczenia na opakowaniach produktów zawierających ten związek adnotacji FD&C No. 5 (Stany Zjednoczone nie stosują symboli E).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Liczne zastrzeżenia budzą również niektóre syntetyczne barwniki, szczególnie azowe i nieazowe, w tym głównie tartrazyna, która jest szkodliwa dla astmatyków i alergików, a zwłaszcza dla uczulonych na aspirynę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtartraˈzɨ̃na, AS: tartrazỹna

Wiktionary

# tartu

drugie pod względem wielkości miasto Estonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Estonii;

(1.2) geogr. adm. nazwa jednej z piętnastu prowincji w Estonii;

(1.3) geogr. adm. nazwa gminy wiejskiej w Estonii;

Wiktionary

Tartu (hist. pol., niem. i szw. Dorpat, ros. Дерпт, Dierpt, dawn. ros. Юрьев, Jur´jew) – drugie co do wielkości miasto Estonii, uznawane za intelektualną i kulturalną stolicę kraju. Słynie z uniwersytetu, założonego w 1632 przez króla Szwecji Gustawa II Adolfa. Przez miasto przepływa rzeka Emajõgi, łącząca dwa największe jeziora Estonii (Võrtsjärv i Pejpus). Transport lotniczy obsługuje Port lotniczy Tartu. Tartu jest miastem, w którym znajduje się siedziba sądu najwyższego Estonii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na mocy układu z Tartu w skład Estonii wchodzą ziemie dzisiejszego rejonu peczorskiego (obwód pskowski) i Iwangorod (obwód leningradzki).

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tartuski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. hist. Tarpatu, Jurjew, Dorpat

Wiktionary

# tartucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. mały kotlet z ziemniaków

(1.2) gw-pl|Poznań. kulin. ciemna kluska z mąki tatarczanej

Wiktionary

# tartufe

[czytaj: tartuf] rzadko: świętoszek, obłudnik, hipokryta; tartuffe (częściej)

SJP.pl

# tartuffe

[czytaj: tartuf] świętoszek, obłudnik, hipokryta; tartufe (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. teatr. tytułowa postać komedii Moliera „Świętoszek”

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. świętoszek, obłudnik i hipokryta

Wiktionary

Świętoszek (fr. Le Tartuffe ou l’Imposteur) – komedia Moliera powstała w 1661 roku, zaś wystawiona po raz pierwszy w 1664 roku. Swój rozgłos zawdzięcza nie tylko walorom artystycznym, ale także skandalowi, jaki wywołało w XVII-wiecznej Francji wykpienie hipokryzji religijnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W „Świętoszku” Molier stworzył świetną ekspozycję, w zręczny sposób charakteryzując obie strony konfliktu: świętoszków, z Tartuffe'em na czele i sprzeciwiającej im się grupie, świadomej fałszywości Tartuffe'a.

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) tartuffe

Wiktionary

# tartus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Wiktionary

Tartus (arab. ‏طرطوس‎) – miasto portowe w zachodniej Syrii nad Morzem Śródziemnym, siedziba muhafazy Tartus.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Muhafaza Hims graniczy od zachodu z muhafazą Tartus.

Wiktionary

# tartuski

→ Tartu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z miastem Tartu

(1.2) eduk. jęz. związany ze szkołą tarturską

Wiktionary

#### Patrz:

Tartu

#### Powiązane:

rzecz. Tartu n.

Wiktionary

# tarty

taki, który został starty, rozdrobniony (np. tarta rzodkiew)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. starty za pomocą tarki

(1.2) kulin. cuk. wykonany za pomocą ucierania

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: trzeć

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: tarta

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. trzeć ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) ucierany

Wiktionary

# tartynka

niewielkich rozmiarów kanapka z cienkiego kawałka bułki lub chleba posmarowanego masłem, z dodatkiem np. wędliny, sera i warzyw; tartinka

SJP.pl

# taruka

gatunek parzystokopytnego ssaka z rodziny jeleniowatych; huemal peruwiański

SJP.pl

Huemal peruwiański, taruka (Hippocamelus antisensis) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych. Blisko spokrewniony z huemalem chilijskim.

Wikipedia

# taryfa

1. oficjalny, urzędowy wykaz stawek cen lub opłat za określone usługi;
2. potocznie: taksówka;
3. taryfa ulgowa - łagodniejsze niż zazwyczaj traktowanie kogoś lub czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów

(1.2) pot. taksówka

Wiktionary

Taryfa – w XVIII w. taryffa, od wł. tariffa, łac. tarif|a, -ae, etymologia od arab. تعاريف trans. taʕārif – opłata należna:

- taryfa celna – zasady obliczania należności celnych
- taryfa TCV – taryfa stosowana przy międzynarodowych przejazdach koleją
- taryfa malejąca – taryfa opłat telefonii komórkowej
- taryfa ubezpieczeniowa – wykaz stawek stosowanych przy ubezpieczeniach
- taryfa energii elektrycznej – sposób obliczania należności za używanie energii elektrycznej
- taryfa (ewidencja nieruchomości) – wprowadzony w 1784 spis stawek podatku od nieruchomości, później spis nieruchomości na terenie Warszawy

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. taryfikacja ż., taryfikator m., taryfiarz m., taryfikowanie n.

czas. taryfikować ndk.

przym. taryfikacyjny, taryfowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) cennik, taryfikator

(1.2) taxi, taksówka

Wiktionary

# taryfiarz

potocznie: taksówkarz; taksiarz, złotówa, złotówkarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. kierowca taksówki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez taryfiarzy nie ma miejsca do parkowania

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taryfa ż., taryfikator m., taryfikacja ż., taryfowanie n.

czas. taryfować ndk.

przym. taryfowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. taksiarz, złotówa, reg. pozn. dryndziorz., warszawa|cierpiarz.; neutralnie taksówkarz

Wiktionary

# taryfikacja

1. klasyfikacja czegoś według ustalonej taryfy;
2. porządkowanie czegoś zgodnie z odpowiednimi wykazami stawek cen lub opłat; sporządzanie taryfikatorów

SJP.pl

# taryfikacyjny

→ taryfikacja

SJP.pl

#### Patrz:

taryfikacja

# taryfikator

Taryfikator – licznik rozmów telefonicznych; programowalne urządzenie przeznaczone do określania opłaty za połączenie telefoniczne, montowane przy lub wbudowane w aparat telefoniczny (taryfikator abonencki) albo w centrali telefonicznej.

Taryfikator abonencki zlicza sygnały telezaliczania (teletaksy) – ciągi impulsów nadawane na częstotliwości 16 kHz (poza pasmem telefonicznym) lub innej, które są wysyłane z centrali telefonicznej synchronicznie z impulsami telefonicznymi podawanymi przez taryfikator zamontowany w centrali. Taka usługa jest oferowana przez wszystkie elektroniczne publiczne centrale. Stosowanie taryfikatorów ma sens wyłącznie w przypadku stosowania taryf opartych na jednostkach taryfikacyjnych.

Wikipedia

# tarym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;

Wiktionary

Tarym (chiń. upr. 塔里木河; pinyin Tǎlǐmù Hé, ujg. ‏تارىم دەرياسى‎, Tarim däryasi) – rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej. Długość (z Jarkend-darią) – 2030 km, powierzchnia zlewni – 951,5 tys. km².

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. tarymski

Wiktionary

# tarymski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tarymem, dotyczący Tarymu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tarym mrz.

Wiktionary

# tarzać

1. turlać;
2. toczyć po ziemi, w błocie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ciągnąć coś po czymś, co brudzi lub pyli

czasownik zwrotny tarzać się

(2.1) przewracać się z boku na bok w czymś, co brudzi lub pyli

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Spragnione szpaki nurkowały w deszcz kropel rozchyliwszy skrzydła z rozkoszy, tarzały się w mokrych trawach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaʒat͡ɕ, AS: tažać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarzanie n.

czas. wytarzać

Wiktionary

# tarzan

1. potocznie: człowiek o dużej sile i zręczności, przypominający Tarzana;
2. potocznie: niesforne dziecko; urwis, łobuz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) postać literacka, bohater książek, filmów i komiksów; człowiek wychowany przez małpy;

Wiktionary

Tarzan (ur. jako John Clayton II, wicehrabia Greystoke) – postać fikcyjna. Wychowany jako dziecko w afrykańskiej dżungli przez małpy człekokształtne, styka się później z cywilizacją, by ją w końcu odrzucić i powrócić do dzikości jako bohaterski poszukiwacz przygód.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wtedy zauważył Tarzana, gdy chłopiec wyszedł spod drapiącego, potrącającego się tłumu małp, z tym owłosionym przedramieniem, trzymanym mocno przy jego ciele.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarzan mos.

Wiktionary

# tarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tarzać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈʒãɲɛ, AS: tažãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. tarzać

Wiktionary

# tarzawisko

w łowiectwie: miejsce po bekowisku danieli

SJP.pl

# tarło

okres godowy u ryb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) icht. okres godowy u ryb;

(1.2) icht. akt płciowy u ryb: składanie ikry przez samice i zapładnianie ich mleczem przez samce

(1.3) daw. gw-pl|Kraków. tarka

forma czasownika.

(2.1) 3. os. n. przesz. od: trzeć

Wiktionary

Tarło – okres godowy u ryb jajorodnych, w czasie którego samica składa ikrę, a samiec uwalnia plemniki celem zapłodnienia jaj. Nazwa pochodzi od specyficznego zachowania się ryb w tym okresie. Ryby stają się niespokojne, ocierają się bokiem o dno, samce (tzw. mleczaki) ocierają się bokiem o samice (tzw. ikrzaki) polewając mleczem składaną ikrę. Ryby w tym okresie nazywa się tarlakami, a miejsce, gdzie tarło się odbywa – tarliskiem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Łososie płyną na tarło w górę rzek do miejsc, w których się wylęgły.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtarwɔ, AS: taru̯o

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarlisko n., tarlak m.

czas. trzeć ndk., wytrzeć dk., zetrzeć dk.

przym. tarłowy

Wiktionary

# tarłów

wieś w Polsce

SJP.pl

Tarłów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim. Siedziba gminy Tarłów.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy.

W latach 1550–1870 samodzielne miasto. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Tarłów. W latach 1975–1998 Tarłów położony był w województwie tarnobrzeskim.

Miejscowość leży na trasie zielonego szlaku rowerowego im. Witolda Gombrowicza oraz przy drodze krajowej nr 79.

Wikipedia

# tarłowianin

mieszkaniec Tarłowa (wsi w Polsce)

SJP.pl

# tarłowianka

mieszkanka Tarłowa (wsi w Polsce)

SJP.pl

# tarłowski

→ Tarłów

SJP.pl

- Józef Tarłowski (1931-2006), grafik
- Kazimierz Tarłowski, tenisista

Wikipedia

#### Patrz:

Tarłów

# tarłowy

dotyczący tarła, okresu godowego ryb

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) icht. związany z tarłem, dotyczący tarła

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W 1997 stwierdzono w Drawie obecność gniazd tarłowych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tarlak mzw., tarło n.

czas. trzeć

Wiktionary

# tas

tylko w wyrażeniu: karty w tas - o tasowaniu kart

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …naśladujący odgłos kaczek, używany w celu ich przywołania

Wiktionary

Tas, tasim (hebr. tarcza) – niewielkich rozmiarów metalowa, misternie zdobiona płytka, w kształcie tarczy, najczęściej platerowana złotem lub srebrem, którą zawiesza się na ubraną Torę.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) taś, taś

Wiktionary

# tasaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tasak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tasak m.

Wiktionary

# tasak

narzędzie kuchenne w kształcie szerokiej siekierki z krótką rączką, służące do siekania jarzyn, mięsa itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzędzie kuchenne w kształcie płaskiej, prostokątnej siekierki z krótkim uchwytem, służące do siekania i rąbania;

(1.2) hist. wojsk. dawna broń sieczna w kształcie krótkiego, szerokiego miecza lub szabli, używana od XVI do XIX wieku;

(1.3) łow. dawny szeroki nóż myśliwski do patroszenia i ćwiartowania grubej zwierzyny

Wiktionary

- tasak – narzędzie kuchenne: do siekania (rąbania) mięsa lub jarzyn
- tasak – rodzaj broni siecznej o masywnej głowni
- tasak – dawne określenie noża myśliwskiego o szerokiej głowni, przeznaczonego do oprawiania i patroszenia grubej zwierzyny

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) narzędzie

(1.2) broń

(1.3) nóż

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. tasaczek m.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-3) etym|czes|tesák.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) сатър m.

* kaszubski: (1.1) sekańc m.

* włoski: (1.1) mannaia ż.

źródła.

== tasak (język węgierski.) ==

wymowa. audio|Hu-tasak.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) torebka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. tasaczek m.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) narzędzie

(1.2) broń

(1.3) nóż

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. tasaczek m.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-3) etym|czes|tesák.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) сатър m.

* kaszubski: (1.1) sekańc m.

* włoski: (1.1) mannaia ż.

źródła.

== tasak (język węgierski.) ==

wymowa. audio|Hu-tasak.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) torebka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) zacskó

Wiktionary

# tasarz

nazwisko

SJP.pl

# taser

rodzaj paralizatora elektrycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj paralizatora o dużym zasięgu rażenia, wystrzeliwującego elektrody na odległość

wykrzyknik

(2.1) …ostrzegający napastnika o możliwości użycia tasera (1.1) w przypadku niedostosowania się do poleceń służb porządkowych

Wiktionary

Taser (pełna nazwa: Thomas A. Swift’s electric rifle) – paralizator elektryczny produkowany przez firmę Taser International. Posiada zasięg rażenia do 5 metrów dzięki wystrzeliwanym z rękojeści elektrodom, które łączą się z nią za pomocą odwijanych przewodów. Generowane wysokie napięcie elektryczne przy niskim natężeniu powoduje silny ból oraz zakłócenie działania układu nerwowego, a w rezultacie chwilowy całkowity paraliż.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Polska policja dostanie nowe tasery z kamerami.

(2.1) Stój, policja!, Odrzuć niebezpieczne narzędzie, bo użyję paralizatora! Taser! Taser! Taser!

Wiktionary

# tasergal

gatunek morskiej ryby okoniokształtnej; lufar, skrzelołusk

SJP.pl

Lufar, skrzelołusk, tasergal (Pomatomus saltatrix) – gatunek morskiej ryby okoniokształtnej, jedyny przedstawiciel rodzaju Pomatomus oraz rodziny lufarowatych (Pomatomidae).

Wikipedia

# tasia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. torba

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|tasza.

Wiktionary

# tasiejewa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary;

Wiktionary

Tasiejewa – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, dopływ Angary. Powstaje z połączenia Czuny i Biriusy. Liczy 116 długości (1319 km od źródeł Czuny), a powierzchnia dorzecza wynosi 128 tys. km². Rzeka przepływa przez południową część Wyżyny Środkowosyberyjskiej. Rzeka ta jest wykorzystywana do żeglugi.

Wikipedia

# tasiemce

cienka, wąska taśma

SJP.pl

Tasiemce (Cestoda) – gromada pasożytniczych płazińców (Platyhelminthes), obejmująca około 3000 gatunków. Dorosłe osobniki są pasożytami wewnętrznymi przewodu pokarmowego kręgowców (w tym człowieka), wywołują chorobę zwaną tasiemczycą (łac. tæniasis). Larwy pasożytują w jamie ciała lub tkankach zarówno kręgowców, jak i bezkręgowców (które są ich żywicielem pośrednim). Tasiemce są anaerobami (organizmami beztlenowymi) pobierającymi energię głównie z glikogenu, który (podobnie jak tłuszcze) pobierają bezpośrednio z treści pokarmowej znajdującej się w jelicie. Ich źródłem białka jest natomiast uszkadzana przez nie błona śluzowa jelita. Najdłużej żyjącymi tasiemcami (20–25 lat) są: bruzdogłowiec szeroki oraz tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony.

Wikipedia

# tasiemcowaty

przypominający tasiemca, podobny do tasiemca

SJP.pl

# tasiemcowo

→ tasiemcowy

SJP.pl

#### Patrz:

tasiemcowy

# tasiemczyca

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt wywoływana przez tasiemce; cestodoza

SJP.pl

Tasiemczyca, tenioza (łac. tæniasis, Taenia ‘tasiemiec’) – pasożytnicza choroba odzwierzęca przewodu pokarmowego wywoływana przez tasiemca nieuzbrojonego (Taenia saginata) lub tasiemca uzbrojonego (T. solium). W przypadku tego drugiego gatunku pasożyta żywicielem ostatecznym, poza człowiekiem, mogą być również gibbony oraz pawiany.

Wikipedia

# tasiemeczka

zdrobnienie od: tasiemka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: tasiemka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtaɕɛ̃ˈmɛt͡ʃka, AS: taśẽmečka

Wiktionary

# tasiemiec

płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. med. płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przen. o czymś bardzo długim, np. serialu telewizyjnym

Wiktionary

Tasiemce (Cestoda) – gromada pasożytniczych płazińców (Platyhelminthes), obejmująca około 3000 gatunków. Dorosłe osobniki są pasożytami wewnętrznymi przewodu pokarmowego kręgowców (w tym człowieka), wywołują chorobę zwaną tasiemczycą (łac. tæniasis). Larwy pasożytują w jamie ciała lub tkankach zarówno kręgowców, jak i bezkręgowców (które są ich żywicielem pośrednim). Tasiemce są anaerobami (organizmami beztlenowymi) pobierającymi energię głównie z glikogenu, który (podobnie jak tłuszcze) pobierają bezpośrednio z treści pokarmowej znajdującej się w jelicie. Ich źródłem białka jest natomiast uszkadzana przez nie błona śluzowa jelita. Najdłużej żyjącymi tasiemcami (20–25 lat) są: bruzdogłowiec szeroki oraz tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Wielkiej Brytanii młode dziewczęta używają tasiemca jako sposobu na szybkie schudnięcie.

(2.1) W telewizji znowu nadają jakiś tasiemiec.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈɕɛ̃mʲjɛt͡s, AS: taśẽmʹi ̯ec

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taśma ż., tasiemce nmos., tasiemczyca ż., tasiemka ż.

przym. tasiemcowy, taśmowy, tasiemkowy

przysł. taśmowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) soliter

Wiktionary

# tasiemka

cienka, wąska taśma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: taśma

(1.2) cienka taśma

Wiktionary

Taśma to ogólne określenie wyrobów wykonanych z dowolnego elastycznego bądź sprężystego materiału, które mają charakterystyczny kształt – są cienkie i wąskie ale długie. Taśmę przechowuje się najczęściej w postaci zwiniętej na szpuli lub bębnie.

- taśma nabojowa – w wojskowości – ruchomy pojemnik służący do przenoszenia naboi do donośnika broni
- taśma izolacyjna – rodzaj taśmy klejącej służącej do izolowania przewodów elektrycznych i innych obiektów przewodzących prąd elektryczny
- taśma magnetyczna – nośnik danych, najczęściej dźwięku, w postaci cienkiego paska taśmy
- taśma filmowa (światłoczuła) – taśma z tworzywa sztucznego pokryta warstwą emulsji światłoczułej, służąca jako nośnik obrazu filmowego i dźwięku
- taśma miernicza – przyrząd używany przez geodetów
- taśma montażowa – sposób organizacji produkcji
- taśma perforowana – nośnik danych, używany dawniej w komputerach i dalekopisach
- taśma (taśmociąg) – główny element przenośników taśmowych
- taśma (wyrób hutniczy) – rodzaj cienkiej blachy, na potrzeby transportu i magazynowania zwiniętej w cylindryczny krąg
- tasiemka to materiał pasmanteryjny – wąska taśma.
- taśma (glon) (Enteromorpha) – rodzaj glonów należących do klasy watkowych.
- taśma klejąca – rodzaj taśmy z elastycznego tworzywa sztucznego o grubości dziesiętnych części milimetra pokryta warstwą kleju po jednej lub obu stronach
- Taśma (wspinaczka) – odpowiednik liny lub repsznura o płaskim przekroju poprzecznym
- w elektronice i elektrotechnice – przewód wstążkowy
- w muzyce synonim muzyki na taśmę
- w sporcie – wstęga na mecie konkurencji biegowej

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. tasiemkowy

rzecz. tasiemiec mzw./mrz.

Wiktionary

# tasiemkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tasiemką, dotyczący tasiemki

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tasiemiec mzw./mrz., tasiemka ż.

Wiktionary

# tasiemnica

podwodna bylina z rodziny rdestowatych, o długich, wstęgowatych liściach używanych jako surowiec tapicerski i opakunkowy, występująca w przybrzeżnym pasie mórz strefy umiarkowanej (w tym Morza Bałtyckiego); trawa morska, zostera

SJP.pl

- tasiemnica (Zostera) – rodzaj roślin naczyniowych występujących w morzach
- tasiemnica (Taeniolella) – rodzaj grzybów

Wikipedia

# taśka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. torebka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|tasia, tasza.

Wiktionary

# taskać

taszczyć, tachać

SJP.pl

# taśma

1. pas z jakiegoś materiału o różnym zastosowaniu;
2. wstęga wisząca wzdłuż linii mety, przerywana przez zwycięzcę biegu;
3. ruchomy pas będący elementem przenośnika;
4. pas z nabojami umożliwiający strzelanie seriami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

(1.2) zespół przenośników przemysłowych

(1.3) daw. środ. polit. szubienica

Wiktionary

Taśma to ogólne określenie wyrobów wykonanych z dowolnego elastycznego bądź sprężystego materiału, które mają charakterystyczny kształt – są cienkie i wąskie ale długie. Taśmę przechowuje się najczęściej w postaci zwiniętej na szpuli lub bębnie.

- taśma nabojowa – w wojskowości – ruchomy pojemnik służący do przenoszenia naboi do donośnika broni
- taśma izolacyjna – rodzaj taśmy klejącej służącej do izolowania przewodów elektrycznych i innych obiektów przewodzących prąd elektryczny
- taśma magnetyczna – nośnik danych, najczęściej dźwięku, w postaci cienkiego paska taśmy
- taśma filmowa (światłoczuła) – taśma z tworzywa sztucznego pokryta warstwą emulsji światłoczułej, służąca jako nośnik obrazu filmowego i dźwięku
- taśma miernicza – przyrząd używany przez geodetów
- taśma montażowa – sposób organizacji produkcji
- taśma perforowana – nośnik danych, używany dawniej w komputerach i dalekopisach
- taśma (taśmociąg) – główny element przenośników taśmowych
- taśma (wyrób hutniczy) – rodzaj cienkiej blachy, na potrzeby transportu i magazynowania zwiniętej w cylindryczny krąg
- tasiemka to materiał pasmanteryjny – wąska taśma.
- taśma (glon) (Enteromorpha) – rodzaj glonów należących do klasy watkowych.
- taśma klejąca – rodzaj taśmy z elastycznego tworzywa sztucznego o grubości dziesiętnych części milimetra pokryta warstwą kleju po jednej lub obu stronach
- Taśma (wspinaczka) – odpowiednik liny lub repsznura o płaskim przekroju poprzecznym
- w elektronice i elektrotechnice – przewód wstążkowy
- w muzyce synonim muzyki na taśmę
- w sporcie – wstęga na mecie konkurencji biegowej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Natenczas Wojski chwycił na taśmie przypięty swój róg bawoli, długi cętkowany, kręty (…)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaɕma, AS: taśma

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tasiemiec m.

:: zdrobn. tasiemka ż.

przym. taśmowy

przysł. taśmowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) wstęga

Wiktionary

# tasmańczyk

mieszkaniec Tasmanii (wyspy i stanu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tasmanii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tasmania ż.

:: fż. Tasmanka ż.

przym. tasmański

Wiktionary

# tasmania

wyspa u wybrzeży kontynentu australijskiego, najmniejszy stan w Australii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa u wybrzeża Australii;

Wiktionary

Tasmania – wyspa u południowo-wschodnich wybrzeży kontynentu australijskiego, a zarazem najmniejszy stan Australii. W skład stanu Tasmania wchodzą też mniejsze wyspy w Cieśninie Bassa oraz wyspa Macquarie – pow. 128 km² (w południowej części Oceanu Spokojnego).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Występują w Australii, Tasmanii, Nowej Gwinei, Nowej Zelandii i okolicznych wyspach.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tasˈmãɲja, AS: tasmãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tasmański

rzecz. Tasmańczyk mos., Tasmanka ż.

Wiktionary

# tasmanit

odmiana żywicy kopalnej zbliżona do bursztynu

SJP.pl

# tasmanka

mieszkanka Tasmanii (wyspy i stanu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tasmanii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tasmania ż.

:: fm. Tasmańczyk mos.

przym. tasmański

Wiktionary

# tasmanowal

rodzaj walenia z rodziny zyfiowatych

SJP.pl

# tasmański

przymiotnik od: Tasmania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tasmanią, dotyczący Tasmanii, pochodzący z Tasmanii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tasmańczyk mos., Tasmanka ż., Tasmania ż.

Wiktionary

# taśmiak

ryba z rodziny ślizgowatych

SJP.pl

Taśmiak długi, taśmiak (Lumpenus lampretaeformis) – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny stychejkowatych (Stichaeidae). W Polsce objęty częściową ochroną gatunkową.

Wikipedia

# taśmociąg

maszyna przemysłowa służąca do przemieszczania surowców lub towarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. układ przenośników taśmowych;

Wiktionary

Taśmociąg – układ połączonych szeregowo przenośników taśmowych. Często błędnie utożsamiany z przenośnikiem taśmowym.

Pojedynczy przenośnik może mieć długość nawet 20 kilometrów, a cały taśmociąg - setki kilometrów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: taɕˈmɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: taśmoćõŋk

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. taśmociągowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) konwejer

Wiktionary

# taśmoteka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. muz. zbiór nagrań utrwalonych na taśmach magnetycznych

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtaɕmɔˈtɛka, AS: taśmoteka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) fonoteka

Wiktionary

# taśmować

1. umieszczać nasiona siewne w celulozowej taśmie;
2. dawniej: wkładać naboje do taśmy broni samoczynnej

SJP.pl

# taśmowaty

przypominający taśmę, długi i wąski

SJP.pl

# taśmownik

płaski, o grubości około pół centymetra, blok żelaza przeznaczony do dalszej obróbki

SJP.pl

# taśmowy

1. → taśma;
2. przenośnie: schematyczny, automatyczny, bez zaangażowania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z taśmą, dotyczący taśmy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba obsługująca pas z nabojami

(2.2) osoba pracująca przy taśmie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tasiemiec mzw./mrz., taśma ż.

Wiktionary

# tasować

czasownik

(1.1) karc. mieszać talię kart przed grą

(1.2) przen. zmieniać układ czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W każdej partii gracze kolejno tasują i rozdają karty.

(1.2) Partyjni bossowie wciąż arbitralnie tasują miejsca na listach wyborczych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈsɔvat͡ɕ, AS: tasovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tasowanie n., przetasowanie n., tas m.

czas. potasować, przetasować

ims. tasowany, potasowany

Wiktionary

# tasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tasować.

Wiktionary

Tasowanie – procedura polegająca na wymieszaniu kart w talii, aby zapewnić element losowości w rozgrywce. Po tasowaniu często następuje przełożenie, które ma upewnić grających, że tasujący nie manipulował kolejnością kart.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌtasɔˈvãɲɛ, AS: tasovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. tasować, przetasować

Wiktionary

# tass

agencja prasowa

SJP.pl

Tass – wieś i gmina w środkowej części Węgier, w pobliżu miasta Kunszentmiklós. Gmina liczy 2944 mieszkańców (styczeń 2011) i zajmuje obszar 74,72 km².

Wikipedia

# tassiana

rzadko: wszystko, co dotyczy życia i twórczości Torquato Tassa, np. prace naukowe o nim, wydania jego dzieł

SJP.pl

# tasso

- Tasso (Taso) – władca Friuli
- Tasso – miejscowość i gmina we Francji
- Tasso Island – wyspa w Sierra Leone
- Torquato Tasso – poeta włoski

Wikipedia

# taśtać

czasownik

(1.1) poznań. nieść

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) My mamy taśtać ze sobą te tornistry?! (z Internetu)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taśtanie n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dźwigać

Wiktionary

# taśtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|taśtać.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. taśtać ndk.

Wiktionary

# taster

aparat służący do dziurkowania taśmy papierowej; składarka

SJP.pl

Taster (tasten „macać”; „dotykać”) – maszyna drukarska do dziurkowania taśmy papierowej, która steruje odlewarką monotypu. Posiada klawiaturę zespoloną z igłami, nakłuwającymi otwory na papierowej taśmie. Otwory służą jako matryce do odlewu liter przez odlewarkę.

Wikipedia

# tastevin

dawne naczynie do degustacji wina

SJP.pl

# tasto

we włoskiej nomenklaturze muzycznej: klawisz

SJP.pl

# tastrować

dziurkować taśmę monotypową za pomocą tastra

SJP.pl

# tasza

1. gatunek ryby skorpenokształtnej z rzędu okoniokształtnych o krępym, silnie wygrzbiecionym ciele; zając morski;
2. regionalnie: torba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. ryba morska poławiana w celach spożywczych;

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. torba

Wiktionary

Tasza, zając morski (Cyclopterus lumpus) – gatunek ryby skorpenokształtnej z rodziny taszowatych (Cyclopteridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Cyclopterus. Poławiana jako ryba konsumpcyjna.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Roz w robocie jedyn osioł, • Kanś se swoja tasza posioł. (…) (M. Szołtysek: Osioł bez taszy)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaʃa, AS: taša

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taszka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zając morski

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|tasia, taśka.

Wiktionary

# taszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|taszczyć.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. taszczyć

Wiktionary

# taszczyć

nieść albo ciągnąć coś ciężkiego; dźwigać coś z trudem

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. nieść, ciągnąć z trudem coś (rzadziej kogoś), ciężkiego lub niewygodnego

czasownik zwrotny taszczyć się

(2.1) pot. iść, wchodzić gdzieś powoli, z trudem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaʃt͡ʃɨt͡ɕ, AS: taščyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taszczenie n., taskanie n.

czas. taskać, przytaszczyć, przytaskać, wytaszczyć, wytaskać, odtaszczyć, odtaskać

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dźwigać; reg. śl. ciorać.

Wiktionary

# taszczyn

taszczyn pszczeli - gatunek błonkówki z rodziny grzebaczowatych

SJP.pl

Taszczyn pszczeli, wilk pszczeli (Philanthus triangulum) – owad zaliczany do rodziny grzebaczowatych z rzędu błonkówek.

Wikipedia

# taszewko

Taszewko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Jeżewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 127 mieszkańców. Jest czternastą co do wielkości miejscowością gminy Jeżewo.

Wikipedia

# taszewo

Miejscowości w Polsce

- Taszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
- Taszewo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo

Wikipedia

# taszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. torebka damska

Wiktionary

- taszka – element broni białej chroniący wlot pochwy przed deszczem i zabrudzeniami
- taszka – element zbroi w postaci metalowych płyt ochraniających uda (doczepianych do fartucha)

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tasza ż.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|tasza|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|torebka.

źródła.

== taszka (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) torebka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tasza ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tasza ż.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|tasza|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|torebka.

źródła.

== taszka (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) torebka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# taszkencki

przymiotnik od: Taszkent; taszkiencki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od: Taszkent

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈʃkɛ̃nt͡sʲci, AS: taškẽncʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Taszkent mrz., Taszkient, taszkentczyk mos., taszkentka ż.

przym. taszkiencki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taszkiencki

Wiktionary

# taszkent

stolica Uzbekistanu; Taszkient

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Uzbekistanu;

Wiktionary

Taszkent (uzb. Toshkent; uzb. cyr. Тошкент; ros. Ташкент, Taszkient) – stolica i największe miasto Uzbekistanu. Położone jest nad rzeką Chirchiq na przedgórzu Tienszanu. Stanowi główny ośrodek przemysłowy i kulturalno-naukowy kraju oraz jedno z największych miast Azji Środkowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Taszkent jest jednym z największych miast Azji Środkowej.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaʃkɛ̃nt, AS: taškẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taszkentczyk m., taszkentka ż., taszkientczyk m., taszkientka ż.

przym. taszkencki, taszkiencki

Wiktionary

# taszkentczyk

mieszkaniec Taszkentu; taszkientczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Taszkentu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈʃkɛ̃nṭt͡ʃɨk, AS: taškẽnṭčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Taszkent mrz.

:: fż. taszkentka ż.

przym. taszkencki

Wiktionary

# taszkentka

mieszkanka Taszkentu; taszkientka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Taszkentu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈʃkɛ̃ntka, AS: taškẽntka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Taszkent mrz.

:: fm. taszkentczyk mos.

przym. taszkencki

Wiktionary

# taszkiencki

przymiotnik od: Taszkient (Taszkent) - stolica Uzbekistanu; taszkencki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od: Taszkient

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gdy pociąg wtoczył się na taszkiencki dworzec, okazało się, że nikt nie miał zamiaru ich witać. Ani orkiestry, ani szwadronu, ani nic.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Taszkient, Taszkent mrz.

przym. taszkencki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taszkencki

Wiktionary

# taszkient

stolica Uzbekistanu; Taszkent

SJP.pl

Taszkent (uzb. Toshkent; uzb. cyr. Тошкент; ros. Ташкент, Taszkient) – stolica i największe miasto Uzbekistanu. Położone jest nad rzeką Chirchiq na przedgórzu Tienszanu. Stanowi główny ośrodek przemysłowy i kulturalno-naukowy kraju oraz jedno z największych miast Azji Środkowej.

Wikipedia

# taszkientczyk

mieszkaniec Taszkentu; taszkentczyk

SJP.pl

# taszkientka

mieszkanka Taszkentu; taszkentka

SJP.pl

# taszlampa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. latarka

Wiktionary

# taszlich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) etn. rel. żydowski obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów polegający na wyrzuceniu w nurt drobin wytrząśniętych z kieszeni i modlitwie;

Wiktionary

Taszlich (hebr. ‏תשליך‎ = „wyrzucisz”; jid. ‏תּשליך‎ taszlech) – w judaizmie obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów, wywodzony z Księgi Micheasza 7, 19 („Wyrzucisz wszystkie ich grzechy w głąb morza”). Polega on na wyrzuceniu w nurt rzeki, strumienia lub do morza drobin wytrząśniętych z kieszeni. Czynności tej towarzyszą stosowne modlitwy. Taszlichu dokonuje się w pierwszy dzień Rosz ha-Szana (jeśli jest to szabat, to w drugi dzień). Gdy nie jest możliwe wykonanie obrzędu nad brzegiem rzeki lub morza, odbywa się on przy sztucznym zbiorniku wodnym – nawet przy studni. W takiej formie zwyczaj jest praktykowany np. w Jerozolimie. Ortodoksyjni Żydzi nowojorscy odprawiają rytuał, korzystając z licznych mostów Brooklynu i Manhattanu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tradycji chasydów bracławskich noworocznym zwyczajem jest taszlich.

Wiktionary

# tasznik

pospolity, trudny do wytępienia chwast, mający zastosowanie w zielarstwie

SJP.pl

Wikipedia

# taszniki

pospolity, trudny do wytępienia chwast, mający zastosowanie w zielarstwie

SJP.pl

# tasznikowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, niewielkich rozmiarów (do 12 mm długości), o smukłym kształcie i delikatnej budowie, występujących kosmopolitycznie na wszystkich kontynentach

SJP.pl

Tasznikowate (Miridae syn. Capsidae) – największa rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych licząca ponad 11 tys. gatunków zgrupowanych w około 1400 rodzajach. Każdego roku opisywane są nowe taksony głównie z terenów tropikalnych i subtropikalnych. Owady tej rodziny występują na większości kontynentów. W Polsce rodzina ta jest najliczniejsza w swoim podrzędzie, a liczbę wykazanych do tej pory gatunków szacuje się na ponad 260.

Wikipedia

# tasznikowaty

o cechach tasznikowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

# taszów

Taszów (niem. Tassau) – przygraniczna wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki.

Wikipedia

# taszowate

rodzina ryb z gromady promieniopłetwych, małej lub średniej wielkości, żyjących w wodach północnej części Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Spokojnego

SJP.pl

Taszowate (Cyclopteridae) – rodzina morskich ryb skorpenokształtnych, blisko spokrewnionych z dennikowwatymi, z którymi wcześniej zaliczane były do jednej rodziny.

Wikipedia

# taszowaty

o cechach taszowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

# taszycki

nazwisko

SJP.pl

# taszyntuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chusteczka do nosa

Wiktionary

# taszysta

zwolennik taszyzmu, malarz tworzący według zasad taszyzmu

SJP.pl

# taszystka

zwolenniczka taszyzmu, malarka tworząca według zasad taszyzmu

SJP.pl

# taszystowski

dotyczący taszyzmu, taszystów

SJP.pl

# taszystyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z taszyzmem, dotyczący taszyzmu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taszyzm m.

Wiktionary

# taszyzm

kierunek w malarstwie, polegający na tworzeniu spontanicznych kompozycji ze swobodnych plam barwnych, uzyskanych przez rozlewanie i rozpryskiwanie farb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. kierunek w abstrakcjonizmie, w którym kompozycja jest tworzona spontanicznie przez przypadkowy układ barwnych, niegeometrycznych plamaam;

Wiktionary

Taszyzm (od franc. tache – plama) – kierunek w malarstwie abstrakcyjnym powstały w Europie w pierwszych latach po II wojnie światowej. Należy do nurtu abstrakcjonizmu niegeometrycznego i jest europejskim odpowiednikiem abstrakcyjnego ekspresjonizmu, rozwijającego się w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. taszysta m., taszystka ż.

czas. taszyzować ndk.

przym. taszystyczny

Wiktionary

# tat.

skrót od: tatarski

SJP.pl

# tata

1. pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko;
2. pieszczotliwie: teść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miejscowość i prowincja w południowym Maroku, w regione Sus-Massa

(1.2) geogr. adm. miasto i powiat w północnych Węgrzech, w komitacie Komárom-Esztergom;

(1.3) astr. planetoida o numerze 1109 w zewnętrznej części pasa głównego asteroid;

Wiktionary

- tata – nazwa relacji rodzinnej
- Tata – miejscowość na Węgrzech
- Tata – powiat na Węgrzech
- Tata – miejscowość w Maroku
- Tata – prowincja w Maroku
- Tata – skała w Polsce
- (1109) Tata – planetoida okrążająca Słońce
- Tata Power – indyjskie przedsiębiorstwo
- Tata Motors – indyjskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
- Tata Nano – samochód
- Tata, a Marcin powiedział – serial telewizyjny
- Tata Kazika, Tata 2 – albumy zespołu Kult
- Super tata – film amerykański
- Sekwencja TATA – sekwencja w promotorze genu wiążąca białko TBP
- Tata – polski film

Wikipedia

# tatami

tradycyjna japońska mata używana dawniej powszechnie jako pokrycie podłóg w pokojach mieszkalnych, obecnie rzadziej, stosowana jednak do uprawiania judo, karate i innych sportów walki

SJP.pl

Tatami (jap. 畳) – tradycyjna mata japońska, używana do pokrywania podłogi.

Część zasadnicza, wewnętrzna (tatami-toko) jest wykonana ze słomy ryżowej, a warstwa wierzchnia (tatami-omote) z podwójnej warstwy plecionej słomy trawy igusa (sit rozpierzchły, Juncus effusus L., ang. igusa rush grass). Brzegi obszywane są pasem barwnej tkaniny (tatami-heri). Tatami mają standardowe wymiary 90 × 180 cm i jednocześnie służą jako jednostka miary powierzchni wnętrz. Spotyka się również pół-tatami o wymiarach 90 × 90 cm.

Wikipedia

# tatar

potocznie: befsztyk po tatarsku, befsztyk tatarski - surowe mięso wołowe, siekane albo mielone, odpowiednio przyprawione

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mężczyzna lub chłopiec narodowości tatarskiej;

Wiktionary

- Tatar – członek narodu tatarskiego
- tatar – potrawa
- Tatar – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Debar
- Tatar – część miasta Rawa Mazowiecka
- Tatar – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Szczerców

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W trzynastym wieku najazd Tatarów spustoszył Nowogródek.

(1.1) "Ludzie swawolni", jak ich określa dziejopis, chadzali i na Tatarów, i na Turków pod magnacką komendą, z Potockimi, Zbarskimi, Koreckimi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtatar, AS: tatar

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatar m., Tatarzątko n., Tatarstan m., tatarskość ż., tatarszczyzna ż., tatarski m.

:: fż. Tatarka ż.

przym. tatarski, protatarski, antytatarski

Wiktionary

# tatara

potocznie: befsztyk po tatarsku, befsztyk tatarski - surowe mięso wołowe, siekane albo mielone, odpowiednio przyprawione

SJP.pl

Tatara (jap. 鑪) – tradycyjny japoński piec do wytapiania żelaza i stali. (Uwaga: słowo tatara oznacza w języku japońskim "miechy". Przyjęło się jednak nazywać tak całe urządzenie)

W piecach tatara z węgla sosnowego, czarnego piasku żelazowego oraz mineralnych rud żelaza wytapiana jest tamahagane (jap. 玉鋼), rodzaj bardzo czystej japońskiej stali wykorzystywanej głównie do tworzenia samurajskich mieczy nihon-tō (jap. 日本刀), znanych powszechnie jako katana (jap. 刀).

Wikipedia

# tatarak

roślina z rodziny obrazkowatych, pospolita na brzegach wód; ajer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Acorus|ref=tak., roślina z rodziny obrazkowatych (nazwa systematyczna|Araceae|ref=tak.), o mieczowatych, zaostrzonych liściach i kłączach zawierających olejki eteryczne, używane w przemyśle perfumeryjnym, spożywczym i w lecznictwie; rośnie na brzegach stawów i potoków;

Wiktionary

Tatarakowce (Acorales Reveal) – monotypowy rząd roślin zielnych zawierający jedną rodzinę – tatarakowate (Acoraceae) i jeden rodzaj – tatarak (Acorus). W obrębie rodzaju Acorus wyróżnia się w zależności od ujęcia taksonomicznego od 2 do 6 gatunków. Zasięg geograficzny obejmuje półkulę północną z wyjątkiem obszarów arktycznych i suchych, w tropikalnej Azji tataraki rosną w wyższych położeniach górskich. W Polsce jedynym przedstawicielem jest tatarak zwyczajny (Acorus calamus), będący tu częstym kenofitem.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) reg. ajer, lepiech

Wiktionary

# tatarczany

1. zrobiony z tatarki, zwłaszcza z jej nasion; gryczany
2. przymiotnik od: tatarka

SJP.pl

# tatarczuch

gwarowo: chleb lub placek z mąki tatarczanej

SJP.pl

Tatarczuch, chleb tatarczuch, tatarczak, chleb z tatarki, chleb hreczany, łazanek z mąki tatarczanej – odmiana tradycyjnego, ciemnego, słodkiego chleba wypiekanego z mąki gryczanej (zwanej też „mąką tatarczaną”), wytwarzanego w regionie Częstochowy. Tatarczuch bywa także określany jako placek.

Wikipedia

# tatarczuk

nazwisko

SJP.pl

# tatarczyk

nazwisko

SJP.pl

# tatareczka

zdrobnienie od: tatarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: tatarka

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtataˈrɛt͡ʃka, AS: tatarečka

Wiktionary

# tatarek

roślina pastewna z rodziny rdestowatych, gatunek gryki, z jej nasion wyrabia się kaszę i mąkę

SJP.pl

# tataria

historyczny region w Azji

SJP.pl

# tatarka

roślina pastewna z rodziny rdestowatych, gatunek gryki, z jej nasion wyrabia się kaszę i mąkę

SJP.pl

- Tatarka – kobieta narodu tatarskiego
- Tatarka – rzeka, dopływ Sony
- Tatarka – gatunek gryki
- Tatarka – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Podhorodno
- Tatarka – osiedle typu miejskiego na Białorusi w obwodzie mohylewskim, w rejonie osipowickim
- Tatarka – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rudomino
- Tatarka – stacja kolejowa na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie osipowickim

Wikipedia

# tatarkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Anna Tatarkiewicz (1921–2019) – tłumaczka literatury francuskojęzycznej, redaktor
- Jakub Tatarkiewicz (1798-1854) – rzeźbiarz
- Krzysztof Tatarkiewicz (1923-2011) – matematyk, historyk nauki
- Ksawery Tatarkiewicz (1848-1903) – prawnik i publicysta
- Marian Tatarkiewicz (1875-1929) – aktor
- Władysław Tatarkiewicz (1886-1980) – historyk filozofii

Wikipedia

# tatarski

1. dotyczący Tatara, Tatarów;
2. dotyczący Tatarstanu; tatarstański;
3. befsztyk tatarski - surowe mięso wołowe, siekane albo mielone, odpowiednio przyprawione; befsztyk po tatarsku, tatar;
4. sos tatarski - ostry sos przyrządzany z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i ogórków kiszonych bądź korniszonów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Tatarami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. jęz. język tatarski;

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Książę uczył się tatarskiego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈtarsʲci, AS: tatarsʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tartaria ż., syberyjskotatarski mrz., krymskotatarski mrz., Tatar m., Tatarzyn m., Tatarka ż., tatar m., tatarka ż., Tatarstan m., Tatarzątko n.

przym. krymskotatarski, syberyjskotatarski

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Tartaria ż., syberyjskotatarski mrz., krymskotatarski mrz., Tatar m., Tatarzyn m., Tatarka ż., tatar m., tatarka ż., Tatarstan m., Tatarzątko n.

przym. krymskotatarski, syberyjskotatarski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Tartar, Tatar, befsztyk, sos: tartare; (2.1) Tatar, Tartar

* arabski: (1.1) تترية (2.1) ;تتري

* baskijski: (2.1) tatarera

* białoruski: (1.1) татарскі

* bułgarski: (1.1) татарски

* czeski: (1.1) tatarský; (2.1) tatarština

* duński: (1.1) tatarisk

* esperanto: (1.1) tatara

* hiszpański: (1.1) tártaro; (2.1) tártaro

* niemiecki: (1.1) tatarisch; (2.1) Tatarisch n.

* nowogrecki: (1.1) ταταρικός; (2.1) ταταρικά

* rosyjski: (1.1) татарский

* słowacki: (1.1) tatársky; (2.1) tatárčina ż.

* szwedzki: (1.1) tatarisk; (2.1) tatariska

* turecki: (2.1) Tatarca

* ukraiński: (1.1) татарський

źródła.

== tatarski (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa. IPA3|tâtarskiː.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) tatarski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tatarskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem tatarskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tatarskim

(1.3) spisany, stworzony w języku tatarskim

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈtarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: tatarskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

# tatarskość

zespół cech typowych dla Tatarów

SJP.pl

# tatarstan

autonomiczna republika w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. podmiot Federacji Rosyjskiej, republika autonomiczna ze stolicą w Kazaniu;

Wiktionary

Tatarstan, Republika Tatarstanu (ros. Респу́блика Татарста́н; tatar. Татарстан Республикасы) – podmiot (republika) Federacji Rosyjskiej wchodząca w skład Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W tym tygodniu przyjeżdżają do nas aktorzy z Tatarstanu i wystawiają w naszym teatrze pantomimę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tartaria ż., tatarski mrz., Tatar

przym. tatarski

Wiktionary

# tatarstański

→ Tatarstan; tatarski

SJP.pl

# tatarszczyzna

Tatarszczyzna – kolonia w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sokółka.

Miejscowość Tatarszczyzna wchodzi w skład obrębu ewidencyjnego WALENKOWO (0052), gmina Sokółka.

Wikipedia

# tatarynowicz

nazwisko

SJP.pl

# tatarzątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tatarskie dziecko

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Lulaj, lulaj Tatarzątko • A moje wnuczątko.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tartaria ż., Tatar m., Tatarka ż., Tatarzyn m., tatar m., tatarski mrz.

przym. tatarski

Wiktionary

# tatarzy

1. członek ludu tureckiego, wywodzącego się z dawnych plemion mongolskich, dziś żyjącego głównie na Powołżu, a także na Syberii, Krymie i Kaukazie;
2. dawniej: członek ludu zamieszkującego tereny imperium mongolskiego i Złotej Ordy, które w XIII wieku dokonywały podbojów w Azji i Europie

SJP.pl

Tatarzy (nazwa własna: tatarlar / татарлар) – ludy turkijskie w Europie wschodniej oraz północnej Azji używające nazwy „Tatarzy” do samookreślenia.

Nazwa „Tatarzy” po raz pierwszy pojawiła się wśród koczowniczych plemion turkijskojęzycznych z terenów północno-wschodniej Mongolii i rejonu Bajkału, prawdopodobnie spokrewnieni są z Połowcami i Kipczakami. Weszli w skład imperium Czyngis-chana i jako element wieloetnicznej armii mongolskiej brali udział w wyprawach na Europę, przez co Europejczycy zaczęli określać mongolskich najeźdźców „Tatarami”.

Wikipedia

# tatarzyn

dawniej: Tatar (członek jednego z ludów zamieszkujących tereny imperium mongolskiego i Złotej Ordy)

SJP.pl

Wikipedia

# tate

[czytaj: tejt] nazwisko obce

SJP.pl

- Tate – sieć galerii sztuki w Wielkiej Brytanii

Gminy w USA:

- Tate (ang. Tate Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Scott
- Tate (ang. Tate Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Saline
- Tate (ang. Tate Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Clermont

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Tate (ang. Tate County) – w stanie Missisipi

Wikipedia

# tatek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tata, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ekspr. tata

(1.2) pot. ekspr. teść

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Parobek szeptał mu w samo ucho: / — Tatku, wójt chce się z wami rozmówić.

(1.1) — Tatku! Tatku! proszę Tatki! / Stało się coś okropnego! / Staś otworzył do szufladki, / I zabrał moje okładki; / I powiada że to jego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tata mos., tato mos., tatulo mos., tatunio mos., tatuń mos., tatuńcio mos., tatuś mos.

przym. tatusiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tata, tateczek, tato, tatka, tatko, ojczulek

Wiktionary

# tateńko

pieszczotliwie: ojciec; ojczulek, tatka, tatko, tato, tatul, tatulek, tatulo, tatunio, tatuń, tatuńcio, tatusiek, tatuś, tatulinek, tatulka, tatulko, tatunia, tatuniek

SJP.pl

# taternicki

dotyczący taternictwa, taterników

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z taternictwem, dotyczący taternictwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wandzia należała do klubu taternickiego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taternik m., taterniczka ż., Tatry nmos., taternictwo n.

przym. taterniczy, tatrzański, tatrytowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taterniczy

Wiktionary

# taternictwo

zdobywanie trudno dostępnych miejsc w Tatrach z wykorzystaniem techniki wspinaczkowej i specjalistycznego sprzętu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odmiana turystyki wyczynowej polegającej na pokonywaniu trudno dostępnych miejsc w Tatrach

(1.2) zdobywanie trudnych partii w wysokich górach

Wiktionary

Taternictwo – wspinaczka uprawiana w Tatrach. Niegdyś termin ten oznaczał każdą działalność w Tatrach polegającą na wchodzeniu na ich szczyty. Obecnie obejmuje on wyłącznie wspinaczkę górską, prowadzoną poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi. Termin powstał w podobny sposób jak alpinizm (który dziś często jest równoznaczny ze wspinaczką górską), himalaizm czy andynizm.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌtatɛrʲˈɲit͡stfɔ, AS: taterʹńictfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tatry nmos., taternik m., taterniczka ż., tatrologia ż., tatroznawstwo n.

przym. taterniczy, taternicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) alpinizm, wspinaczka górska

Wiktionary

# taterniczka

→ taternik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta uprawiająca taternictwo;

Wiktionary

#### Patrz:

taternik

#### Przykłady

(1.1) Młodzież zobaczy film dokumentalny o polskiej taterniczce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tatry nmos., taternictwo n.

:: fm. taternik m.

przym. taternicki, taterniczy, tatrytowy

Wiktionary

# taterniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z taternictwem, dotyczący taternictwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wandzia należała do związku taterniczego.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taternictwo n., taternik m., taterniczka ż., Tatry nmos.

przym. taternicki, tatrzański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taternicki

Wiktionary

# taternik

człowiek uprawiający turystykę wysokogórską na trudno dostępnych szczytach Tatr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba uprawiająca taternictwo;

Wiktionary

- „Taternik” – magazyn informacyjny Polskiego Związku Alpinizmu, wydawany od 1907 roku
- taternik – osoba uprawiająca taternictwo

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Marzeniem każdego początkującego taternika jest wejście na Mnicha.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈtɛrʲɲik, AS: taterʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tatry nmos., taternictwo n.

:: fż. taterniczka ż.

przym. taternicki, taterniczy, tatrytowy

Wiktionary

# tatersal

przestarzale: ujeżdżalnia koni oraz miejsce sprzedaży koni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. targowisko koni w miejscu zamkniętym (budynku); wydzielone publiczne miejsce handlu końmi, także powozami;

(1.2) daw. miejska ujeżdżalnia koni

Wiktionary

Tatersal – dawniej zorganizowane targowisko koni w miejscu zamkniętym; także publiczna ujeżdżalnia lub szkoła jazdy konnej.

Określenie pochodzi od nazwy przedsiębiorstwa handlu końmi Tattersall’s, założonego w 1766 roku koło londyńskiego Hyde Park Corner przez Richarda Tattersalla (1724-1795), koniuszego księcia Kingston. Początkowo zajmowało się ono sprzedażą koni wyścigowych. Wnuk założyciela rozwinął je i w 1865 przeniósł na przestronniejszy teren Knightsbridge Green.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.2) Młody Tabaksbaum, zapragnąwszy zdobyć wiedzę hippiczną, udał się do tatersalu i wpłaciwszy 60 groszy wziął udział w pierwszej lekcji.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) targ koński

(1.2) maneż, szkoła hippiki

Wiktionary

# tateł

słodki przysmak ze Wschodu

SJP.pl

# tatiana

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Tacjana, Tacjanna – imię żeńskie pochodzenia rzymskiego; żeński odpowiednik męskiego imienia Tacjan utworzonego z rzymskiego przydomka Tatianus, który powstał z nazwy rzymskiego rodu Tatius (pol. Tacjusz) poprzez dodanie przyrostka -anus/ana oznaczającego przynależność, pochodzenie. Imię to było notowane w Polsce od średniowiecza na obszarze wschodniosłowiańskim, po raz pierwszy w 1411 roku, w formach Tacyjana, Tatyjana, Tetejana, Tetyjana, Tatyjanna, ze zdrobnieniami Tatja, Tac(z)a, Tańka = Tajka.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Tacjana

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Таццяна ż.

* rosyjski: (1.1) Татиана ż., Татьяна ż.

* słowacki: (1.1) Tatiana ż.

* węgierski: (1.1) Tatjána

źródła.

== Tatiana (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż., Tatiana

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈtʲjãna, AS: tatʹi ̯ãna

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Tacjana

Wiktionary

# tatianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tatiany lub z nią związany

SJP.pl

# tatka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tata, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tata, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: tata, tato

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój tatko jest kochany!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtatkɔ, AS: tatko

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tata m., tato m., tatka m., tatuś m., tusiek m., tatuńcio m., tatulek m., tatunio m., tatuń mos., tatulo mos.

czas. tatusiować

przym. statusiały, podtatusiały

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tatuś

Wiktionary

# tatkowy

→ tatek, → tatka, → tatko

SJP.pl

#### Patrz:

tatek, → tatka, → tatko

# tato

1. pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tata, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko;
2. pieszczotliwie: teść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ojciec

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: tata

Wiktionary

- tato – nazwa relacji rodzinnej
- Tato – powieść Williama Whartona
- Tato – film amerykański z 1989 roku na podstawie powieści Williama Whartona
- Tato – film polski z 1995 roku, w reżyserii Macieja Ślesickiego
- Tatomir – staropolskie imię

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Sanki są w zimie, rower jest w lato, mama to nie jest to samo co tato.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtatɔ, AS: tato

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatko mos., tata mos., tatulo mos., tatuś mos., tatunio mos., tatuń mos., tatuńcio mos., tatek mos., tacierzyński mrz.

przym. tatusiowy, tacierzyński, tatowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tata, ojciec, tatulek, tatuś, ojczulek, tatko

Wiktionary

# tatoń

nazwisko

SJP.pl

# tatowość

żartobliwie: bycie tatą i powiązane z tym uczucia, przywileje i obowiązki; tacierzyństwo

SJP.pl

# tatowy

→ tata, → tato

SJP.pl

#### Patrz:

tata, → tato

# tatra

1. samochód marki Tatra;
2. tramwaj elektryczny;
3. piwo marki Tatra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu;

Wiktionary

- Tatra – seria tramwajów elektrycznych produkowanych przez czechosłowackie przedsiębiorstwo ČKD
- Tatra – czeskie (uprzednio czechosłowackie) przedsiębiorstwo branży motoryzacyjnej, producent samochodów osobowych i ciężarowych pod tą samą marką
- Tatra – marka piwa
- Tatra – władca Hunów
- Tatra – rzeka w Estonii
- Tatra – wieś w Estonii, w prowincji Tartu, w gminie Kambja
- SMS Tátra – austro-węgierski niszczyciel
- Tátra – typ niszczycieli w Austro-Węgierskiej Marynarce Wojennej

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nasza kuzynka z Czechosłowacji kupiła samochód marki Tatra.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatra ż.

Wiktionary

# tatrologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) termin określający całokształt wiedzy o Tatrach;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znasz jakiegoś zasłużonego dla tatrologii popularyzatora turystyki górskiej?

(1.1) Tatrologią parał się od lat młodzieńczych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatrolog m., taternictwo n.

przym. tatrologiczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tatroznawstwo

Wiktionary

# tatroznawstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) termin określający całokształt wiedzy o Tatrach;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znacie jakąś zasłużoną dla tatroznawstwa popularyzatorkę turystyki górskiej?

(1.1) Termin tatroznawstwo pojawia się w wydawnictwach poświęconych Tatrom.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatroznawca m., taternictwo n.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tatrologia

Wiktionary

# tatry

pasmo gór w łańcuchu Karpat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. góry w Polsce i Słowacji;

Wiktionary

Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na szczytach Tatr, w dolinach Tatr – / Mrok szary i ulewa.

(1.1) Są oni jak halny wiatr w Tatrach, któremu dobrze jest na iglicach szczytów i dobrze w padołach niziny.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtatrɨ, AS: tatry

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatrzańskość ż., tatrzanka ż., taternictwo n., taternik m., taterniczka ż., tatryt mrz., tatra ż.

przym. tatrzański, taternicki, taterniczy, tatrytowy

przysł. tatrzańsko

Wiktionary

# tatryt

odmiana granitu, z którego zbudowane są Tatry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. tatrzańska odmiana granitu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tatryt różni się od typowego granitu jaśniejszą barwą.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tatry nmos.

przym. tatrytowy

Wiktionary

# tatrytowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący tatrytu, wykonany z tatrytu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Po lewej stronie potoku sterczał ogromny głaz tatrytowy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatryt m., Tatry nmos., taternik m., taterniczka ż.

przym. tatrzański, taternicki

Wiktionary

# tatrz.

skrót

(1.1) = tatrzański

Wiktionary

# tatrzanka

ciepły, zimowy but z cholewką, sznurowany lub zapinany na suwak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. tekstylny zimowy but z cholewką

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zdjęła tatrzanki i włożyła wełniane papucie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tatry lm nm.

przym. tatrzański

przysł. tatrzańsko

Wiktionary

# tatrzańska

przymiotnik od: Tatry

SJP.pl

# tatrzański

przymiotnik od: Tatry

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Tatr, związany z Tatrami, pochodzący z Tatr

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na tatrzańskim niebie pojawiło się jesienne słońce.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈṭʃãj̃sʲci, AS: taṭšãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tatry lm nm., tatrzańskość ż., tatrzanka ż.

przym. taternicki, taterniczy, tatrytowy, podtatrzański

przysł. tatrzańsko

Wiktionary

# tatrzańsko

przysłówek

(1.1) na sposób tatrzański

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatrzanka ż., Tatry lm nm.

przym. tatrzański

Wiktionary

# tatrzańskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego co tatrzańskie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tatrzańskości polskiej sztucznie przeciwstawiano tatrzańskość czechosłowacką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tatry lm nm.

przym. tatrzański

Wiktionary

# tatuator

rzadko: osoba zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuażysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kult. osoba wykonująca tatuaże

Wiktionary

Tatuażysta, tatuator – osoba wykonująca tatuaże, zazwyczaj w przeznaczonych do tego miejscach np. studiach tatuażu.

Tatuażyści pobierają naukę zwykle u doświadczonych, utytułowanych artystów. Do wykonywania zawodu nie są konieczne zaświadczenia oraz specjalistyczne kursy. Wyjątek stanowią jedynie Stany Zjednoczone, gdzie w stanach Hawaje oraz Oregon wymagany jest egzamin z zakresu zdrowia oraz bezpieczeństwa podczas tatuowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ciekawe, ile zarabia taki tatuator w stolicy?

(1.1) Julia chodzi z jednym tatuatorem z Załęża.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. tatuatorka ż.

czas. tatuować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tatuażysta

Wiktionary

# tatuatorka

rzadko: kobieta zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuażystka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. kobieta wykonująca tatuaże

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Widziałam, jak tatuatorce wypadł przyrząd do tatuowania.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. tatuator mos.

czas. tatuować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tatuażystka

Wiktionary

# tatuatorski

→ tatuator

SJP.pl

#### Patrz:

tatuator

# tatuaż

trwały znak graficzny wykonany na skórze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele poprzez wprowadzenie barwnika w skórę;

Wiktionary

Tatuaż – forma modyfikacji ciała polegająca na wprowadzeniu tuszu do skóry właściwej, aby zmienić pigment skóry. W krajach zachodnich ok. kilkanaście procent populacji ma tatuaż; częściej posiadają go mężczyźni i osoby młode.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zrobił sobie tatuaż na lewym ramieniu.

(1.1) Nie chcę mieć tatuażu.

(1.1) W tramwaju widziałem dziewczynę z tatuażem na plecyecach.

(1.1) W przypadku, kiedy policjant posiada widoczny tatuaż, przełożony może nie dopuścić go do pełnienia służby lub może odsunąć od jej pełnienia.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈtuwaʃ, AS: tatuu̯aš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatuażysta m., tatuażystka ż., tatuowanie n., wytatuowanie n.

:: zdrobn. tatuażyk m.

czas. tatuować ndk., wytatuować dk.

przym. tatuażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. dziara

Wiktionary

# tatuażyk

zdrobnienie od: tatuaż

SJP.pl

# tatuażysta

osoba zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kult. człowiek, który wykonuje tatuaże

Wiktionary

Tatuażysta, tatuator – osoba wykonująca tatuaże, zazwyczaj w przeznaczonych do tego miejscach np. studiach tatuażu.

Tatuażyści pobierają naukę zwykle u doświadczonych, utytułowanych artystów. Do wykonywania zawodu nie są konieczne zaświadczenia oraz specjalistyczne kursy. Wyjątek stanowią jedynie Stany Zjednoczone, gdzie w stanach Hawaje oraz Oregon wymagany jest egzamin z zakresu zdrowia oraz bezpieczeństwa podczas tatuowania.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Poznałam w Ustce tatuażystę z Trójmiasta.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtatuwaˈʒɨsta, AS: tatuu̯ažysta

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatuaż mrz., tatuowanie n., wytatuowanie n.

:: fż. tatuażystka ż.

:: zdrobn. tatuażyk mrz.

czas. tatuować ndk., wytatuować dk.

przym. tatuażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tatuator

Wiktionary

# tatuażystka

kobieta zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuatorka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. kobieta, która wykonuje tatuaże

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zapłacę tej tatuażystce, gdy dostanę wypłatę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatuażysta mos., tatuaż mrz., tatuowanie n., wytatuowanie n.

:: zdrobn. tatuażyk mrz.

czas. tatuować ndk., wytatuować dk.

przym. tatuażowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tatuatorka

Wiktionary

# tatul

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tata, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

Tatul – wieś w Armenii, w prowincji Aragacotn. W 2011 roku liczyła 822 mieszkańców.

Wikipedia

# tatula

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tata, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

Tatula (pol. hist. Totoła) – rzeka na Litwie, w okręgu poniewieskim, w rejonach kupiszeckim, birżańskim i poswolskim. Prawy dopływ Muszy. Długość rzeki wynosi 65 kilometrów, a powierzchnia dorzecza 453 km².

Źródło rzeki znajduje się w lesie Salamiestis, 9 km na północny wschód od Wobolnik. Rzeka wpływa do Muszy 45 kilometrów od jej ujścia do Niemna.

Wikipedia

# tatulek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tata, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatuleńko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tata, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatulinek

pieszczotliwie: ojciec; ojczulek, tatka, tatko, tato, tatul, tatulek, tatulo, tatunio, tatuń, tatuńcio, tatusiek, tatuś, tateńko, tatulka, tatulko, tatunia, tatuniek

SJP.pl

# tatulka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tata, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatulko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tata, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatulkowy

→ tatulek, → tatulka, → tatulko

SJP.pl

#### Patrz:

tatulek, → tatulka, → tatulko

# tatulo

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tata, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. pieszcz. ojciec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez długi czas Zbyszko słyszał tylko odgłos pocałunków i dwa wyrazy: „Tatulo! Jagula! Tatulo! Jagula!“ i jeszcze się obejmowali za szyję.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tata mos., tatko mos., tato mos., tatuś mos., tatunio mos., tatuń mos., tatek mos.

przym. tatulowy, tatusiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tato, tatuś

Wiktionary

# tatulowy

→ tatul, → tatula, → tatulo

SJP.pl

#### Patrz:

tatul, → tatula, → tatulo

# tatuń

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tata, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ekspr. ojciec

(1.2) pot. ekspr. teść

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Siwy tatuń! to darmo! bardzo godny człek, ale, bardzo siwy. / — Waćpanna tego nie wiesz, że są ludzie co w dwudziestu leciech siwieją — odparł podczaszy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tata mos., tatko mos., tato mos., tatulo mos., tatunio mos., tatuńcio mos., tatuś mos., tatek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tata, tatko, tato, tatulo, tatunio, tatuś, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek

Wiktionary

# tatuńcia

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tata, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatuńcio

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tata, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekspr. ojciec

(1.2) ekspr. teść

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie powiem, że jestem młody, ale mój tatuńcio na pewno by panią pamiętał.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tata mos., tatko mos., tato mos., tatunio mos., tatuś mos., tatuń mos., tatek mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tata, tatko, tato, tatunio, tatuś, tatuń, tatuńcia, tatuńka, tatuńko, tatusiek

Wiktionary

# tatuńciowy

→ tatuńcia, → tatuńcio

SJP.pl

#### Patrz:

tatuńcia, → tatuńcio

# tatunia

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tata, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatuniek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tata, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatunio

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tata, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pieszcz. ojciec

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) — Ale, tatunio zawsze żartuje. Proszę do stołu... wszystko jest.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tata mos., tatko mos., tato mos., tatuńcio mos., tatuś mos., tatek mos., tatuń mos., tatulo mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tata, tatko, tato, tatuńcio, tatuś

Wiktionary

# tatuniowy

→ tatuń, → tatunia, → tatunio

SJP.pl

#### Patrz:

tatuń, → tatunia, → tatunio

# tatuńka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tata, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatuńko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tata, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatuńkowy

→ tatuńka, → tatuńko

SJP.pl

#### Patrz:

tatuńka, → tatuńko

# tatuować

wykonywać tatuaż

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wykonywać tatuaż

czasownik zwrotny niedokonany tatuować się (dk. brak)

(2.1) wykonywać tatuaż samemu sobie

(2.2) dawać sobie wykonywać tatuaż

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtatuˈwɔvat͡ɕ, AS: tatuu̯ovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatuatorka ż., tatuator mos., tatuaż m., tatuażysta m., tatuażystka ż., tatuowanie n., wytatuowanie n.

czas. wytatuować dk.

przym. tatuażowy

Wiktionary

# tatuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie tatuażu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtatuwɔˈvãɲɛ, AS: tatuu̯ovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatuaż m., tatuażysta m., tatuażystka ż.

czas. tatuować ndk.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pot. dzierganie

Wiktionary

# tatuownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. urządzenie służące do znakowania zwierząt gospodarskich

Wiktionary

# tatuś

1. pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tata, tatuśka, tatuśko;
2. pieszczotliwie: teść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. tata

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Mój tatuś jest fizykiem

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtatuɕ, AS: tatuś

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatek mos., tatuńcio mos., tatulo mos., tatuń mos., tatunio mos., tata, tato, tatko

przym. tatusiny, tatusiowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ojczulek, staruszek

Wiktionary

# tatusieć

żartobliwie o mężczyźnie: stawać się mało atrakcyjnym, nabierać cech charakterystycznych dla dużo starszego człowieka

SJP.pl

# tatusiek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tata, tatuś, tatuśka, tatuśko

SJP.pl

# tatusiny

→ tatuś; tatusiowy

SJP.pl

# tatusiowaty

potocznie:
1. przypominający zachowaniem stereotypowego ojca;
2. o mężczyźnie w średnim wieku: wyglądający na więcej lat, niż ma; podtatusiały

SJP.pl

# tatusiowość

żartobliwie:
1. bycie czyimś tatusiem;
2. bycie podtatusiałym, wyglądanie na starszego niż w rzeczywistości

SJP.pl

# tatusiowy

→ tatuś; tatusiny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący tatusia

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do tatusia

przymiotnik jakościowy

(3.1) właściwy tatusiowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tatuś mos., tata mos., tato mos., tatulo mos., tatek mos.

Wiktionary

# tatuśka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tata, tatuśko

SJP.pl

# tatuśko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tata, tatuśko

SJP.pl

# tatuśkowy

→ tatuśka, → tatuśko

SJP.pl

#### Patrz:

tatuśka, → tatuśko

# tatynek

rzadkie zdrobnienie od: tata; tatul, tatulek, tatulo, tatunio, tatuń, tatuńcio, tatusiek, tatuś

SJP.pl

# tatła

słodki przysmak ze Wschodu

SJP.pl

# tau

1. litera alfabetu greckiego i hebrajskiego;
2. gatunek ryby z rodziny batrachowatych;
3. cząstka tau - cząstka elementarna należąca do grupy leptonów; taon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. starogrecka nazwa dziewiętnastej litery alfabetu greckiego, τ;

(1.2) icht. nazwa systematyczna|Opsanus tau|ref=tak., gatunek morskiej ryby batrachokształtnej

Wiktionary

Tau (taf, st.gr. ταῦ, nw.gr. ταυ, pisana Ττ) – dziewiętnasta litera alfabetu greckiego i dwudziesta druga, a zarazem ostatnia litera alfabetu hebrajskiego znana pod symbolem ת. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 300, a w hebrajskim liczbę 400.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: taw, AS: tau̯

Wiktionary

# tauj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, uchodząca do Morza Ochockiego

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. taujski

Wiktionary

# taujski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Taujem, dotyczący Tauja

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tauj mrz.

Wiktionary

# taumatrop

kartkowany obrazek dający wrażenie śmiejącej się postaci

SJP.pl

# taumaturg

osoba posiadająca dar czynienia cudów; cudotwórca

SJP.pl

# taumaturgia

Taumaturgia (gr. θαῦμα thaûma – cud i ἔργον érgon – czyn, działanie, moc) – zdolność czynienia cudów, cudotwórstwo. Osoba posiadająca te zdolności nazywana jest taumaturgiem.

W religii chrześcijańskiej moc taumaturgiczną posiadali niektórzy święci, np. święty Bernard z Clairvaux. W ikonografii takie zdolności oznacza gwiazda nad głową świętego, np. na obrazie Francisca Goi Święty Bernard z Clairvaux.

Wikipedia

# taumatyna

białko roślinne używane w przemyśle spożywczym

SJP.pl

Taumatyna – słodkie białko obecne jedynie w owocach rośliny Thaumatococcus daniellii, odkrytej przez brytyjskiego lekarza wojskowego W.F. Daniella w 1840 roku w Afryce Zachodniej. W 1972 roku zostało ono wyizolowane z owoców T. daniellii. Rośliny T. daniellii uprawiane poza strefą tropikalną zawiązują owoce partenokarpiczne, ale nie mają one smaku słodkiego.

Wikipedia

# taunus

góry w Niemczech

SJP.pl

Taunus – stosunkowo niskie pasmo górskie w środkowych Niemczech w kraju związkowym Hesja w sąsiedztwie doliny Menu. Część Reńskich Gór Łupkowych. Najwyższym szczytem jest Grosser Feldberg o wysokości 881,5 m n.p.m. Centralna część gór Taunus jest płaska, a stoki (szczególnie południowe) strome.

Wikipedia

# taurobolium

rytualne oczyszczenie w krwi byka ofiarnego; obrzęd związany z kultem Kybele i Attisa oraz irańskiej Mitry

SJP.pl

Taurobolium (ofiara z byka) – ofiara ekspiacyjna, inicjacyjna i oczyszczająca w starożytnym Rzymie, związana z kultem bóstw: Kybele, Attisa i Mitry.

W kulcie Kybele kapłan, zwany gallem, schodził do podziemnego pomieszczenia, nad którym zabijany był byk i w ten sposób krew zwierzęcia spływała w dół na kapłana w formie rytualnej kąpieli. Było to określane jako ofiara oczyszczająca lub jako inicjacja do kultu Attisa.

Wikipedia

# taurogi

miasto na Litwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej Litwie;

Wiktionary

Taurogi (lit. Tauragė wymowa, żmudz. Tauragie, niem. Tauroggen) – miasto na zachodniej Litwie. 31 tys. mieszkańców w 2001. Siedziba okręgu tauroskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) O Taurogach jest mowa w „Potopie” Sienkiewicza.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taurożanin m., taurożanka ż.

przym. tauroski, taurogieński, taurożański

Wiktionary

# tauromachia

walka byków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) walka byków

Wiktionary

- Tauromachia – minojski fresk z pałacu w Knossos
- Tauromachia – cykl rycin Francisca Goi
- La Tauromaquia – traktat o tauromachii z 1796 autorstwa José Delgado alias Pepe Hillo, zilustrowany przez Picassa w 1927

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) corrida

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) tauromachie ż.

* hiszpański: (1.1) tauromaquia ż.

* interlingua: (1.1) tauromachia

* nowogrecki: (1.1) ταυρομαχία ż.

źródła.

== tauromachia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) tauromachia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtawrɔ̃ˈmaxʲja, AS: tau̯rõmaχʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) corrida

Wiktionary

# tauroski

→ Taurogi (miasto na Litwie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Taurogów, związany z Taurogami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Konwencja tauroska sprawiła (…), że Rosja stała się de facto nowym protektorem Prus.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Taurogi nmos., taurożanin m., taurożanka ż.

przym. taurogieński, taurożański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taurogieński, taurożański

Wiktionary

# taurowy

kwas taurowy - przestarzale: tauryna (aminokwas endogenny wchodzący w skład kwasów żółciowych)

SJP.pl

# taurus

łańcuch górski w południowej Turcji

SJP.pl

  Taurus to po łacinie „byk”, może oznaczać:

- Taurus – gwiazdozbiór zodiakalny nieba północnego
- Taurus – zodiakalny Byk
- Taurus Poniatovii – nazwa konstelacji
- Bos taurus – gatunek zwierząt z rodziny Bovidae, rzędu parzystokopytnych

Wikipedia

# tauryda

starożytna nazwa Krymu, pochodząca od nazwy plemienia Taurów zamieszkujących kiedyś półwysep

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) książk. geogr. Krym

Wiktionary

Półwysep Krymski, Krym (ukr. Кримський півострів, Krymśkyj piwostriw; Крим; ros. Крымский полуостров, Krymskij połuostrow; Крым; krymskotat. Къырым ярымадасы, Qırım yarımadası; Къырым, Qırım) – półwysep pomiędzy częścią północną Morza Czarnego a częścią zachodnią Morza Azowskiego, zwany w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy morzami Czarnym i Azowskim, a na wschodzie oddzielony od lądu Cieśniną Kerczeńską. Powierzchnia ok. 27 tys. km².

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. taurydzki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Tauris, Krym

Wiktionary

# taurydy

starożytna nazwa Krymu, pochodząca od nazwy plemienia Taurów zamieszkujących kiedyś półwysep

SJP.pl

- Południowe Taurydy – rój meteorów oznaczony jako (STA)
- Północne Taurydy – rój meteorów oznaczony jako (NTA)
- Kompleks Taurydów – grupa 4 rojów pochodząca od Komety Enckego
- Taurydy – strefa alpidów w Azji Mniejszej

Wikipedia

# taurydzki

przymiotnik od: Tauryda

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. lub książk. związany z Taurydą (Krymem)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tauryda ż.

Wiktionary

# tauryjski

1. → Taurus (łańcuch górski w południowej Turcji);
2. suseł tauryjski - gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych

SJP.pl

# tauryna

aminokwas endogenny wchodzący w skład kwasów żółciowych

SJP.pl

Tauryna, kwas 2-aminoetanosulfonowy – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów biogennych. W przeciwieństwie do aminokwasów białkowych nie ma kwasowej grupy karboksylowej, lecz grupę sulfonową. Tauryna jest β-aminokwasem (grupa aminowa i sulfonowa są rozdzielone 2 atomami węgla). Nie zawiera atomów asymetrycznych, nie wykazuje więc aktywności optycznej.

Wikipedia

# taurynowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z tauryną, dotyczący tauryny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tauryna ż.

Wiktionary

# tautacyzm

niemiły dla ucha zbieg sylab lub podobnie brzmiących słów

SJP.pl

# tauto-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tożsamością, powtarzalnością elementów

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) tautogram • tautologia • tautonim

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ταὐτό. (tautó) → to samo

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.1) tauto-

źródła.

== tauto- (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|ˈtaw.to.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) tauto-

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtawtɔ, AS: tau̯to

Wiktionary

# tautochrona

krzywa obrazująca miejsca, po których czas staczania się masy punktowej do punktu A pod wpływem stałej siły ciężkości jest jednakowy

SJP.pl

- Tautochrona (fizyka)
- Tautochrona (meteorologia)

Wikipedia

# tautogram

utwór wierszowany, w którym każdy wers lub każdy wyraz zaczyna się od tej samej litery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) liter. utwór literacki, często wierszowany, zbudowany na zasadzie aliteracji

Wiktionary

Tautogram – utwór literacki, często wierszowany, zbudowany na zasadzie aliteracji, w którym każdy wers lub wyraz rozpoczyna się od tej samej litery. Przykładem łacińskiego tautogramu jest zwrot veni, vidi, vici.

Tautogram występuje:

- w połączeniach imienia (imion) i nazwiska (nazwisk): Anna Andriejewna Achmatowa, Grzegorz Gerwazy Gorczycki, Katarzyna Kuczyńska-Koschany, Kazimierz Krystian Kołodziej, Pier Paolo Pasolini, Zygmunt Zeydler-Zborowski, Abelardo Alvarado Alcántara, Arvid August Afzelius, Gian Gerolamo Grumelli, Jean Jules Jusserand, Margaret Manton Merrill, Monika Miazek-Męczyńska, Mamert Miż-Miszyn, Marta Malina Moraczewska, Manuel Martínez Murguía, Michał Marcin Mioduszewski, Gregorio Gutiérrez González, Rachel Renee Russell, Bogusława Bodzioch-Bryła, Margaret Munnerlyn Mitchell Marsh, Walery Wacław Wołodźko, Wolfgang Wilhelm Wittelsbach, Soraya Saenz de Santamaria, Frank Friday Fletcher, Václav Vilém Václavíček, David Douglas Duncan, Jacek Juliusz Jadacki
- w nazwach i programach o charakterze państwowym: Polskie Państwo Podziemne, Program Powszechnej Prywatyzacji
- w nazwach budowli: Golden Gate,
- w tytułach dzieł literackich i filmowych: Love’s labour’s lost (William Szekspir), Sen srebrny Salomei (Juliusz Słowacki), Lato leśnych ludzi (Maria Rodziewiczówna), Smila's sense of snow (film w reżyserii Billego Augusta), Zwierzęca zajadłość. Z zapisków zniechęconego zoologa (Stanisław Barańczak), Constitutio Criminalis Carolina
- w nazwach instytucji, firm i organizacji politycznych: Muzeum Morskie Malty (po maltańsku Mużew Marittimu ta' Malta), Zamojskie Zakłady Zbożowe, Polska Partia Przyjaciół Piwa, Polska Partia Pracy, Polska Partia Piratów, Polska Partia Postępowa
- w hasłach i powiedzeniach: Pracuj Polaku powoli, Zakuć. Zdać. Zapomnieć. (studenckie).

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|łac|tautogramma. < etym|gr|ταὐτό|γράμμα. (tauto + gramma)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tautogram

* esperanto: (1.1) taŭtogramo

* francuski: (1.1) tautogramme

* hiszpański: (1.1) tautograma

* niemiecki: (1.1) Tautogramm

* słowacki: (1.1) tautogram m.

* włoski: (1.1) tautogramma

źródła.

== tautogram (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) liter. tautogram

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|łac|tautogramma. < etym|gr|ταὐτό|γράμμα. (tauto + gramma)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tautogram

* esperanto: (1.1) taŭtogramo

* francuski: (1.1) tautogramme

* hiszpański: (1.1) tautograma

* niemiecki: (1.1) Tautogramm

* słowacki: (1.1) tautogram m.

* włoski: (1.1) tautogramma

źródła.

== tautogram (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) liter. tautogram

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tautologia

1. wyrażenie złożone z wyrazów o takim samym lub bardzo podobnym znaczeniu, zwykle oceniane jako błąd, np. cofać się w tył; pleonazm, tautologizm;
2. w logice: zdanie, którego prawdziwość wynika z jego struktury, np.: jutro będzie pogoda lub jutro nie będzie pogody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;

(1.2) log. zdanie, które jest zawsze prawdziwe;

Wiktionary

- tautologia w językoznawstwie
- tautologia w logice

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Przykłady tautologii: „cofnąć się do tyłu” i „poprawa i polepszenie zdrowia”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtawtɔˈlɔɟja, AS: tau̯toloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tautologiczny

przysł. tautologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) pleonazm, pot. żart. masło maślane

Wiktionary

# tautologiczny

przymiotnik od: tautologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. jęz. związany z tautologią, dotyczący tautologii

(1.2) herald. tożsamy z godłem heraldycznym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jako że powtórzenie słowa na końcu wersu to epifora, rymy tautologiczne określa się również mianem rymów epiforycznych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tautologia ż.

Wiktionary

# tautologizm

wyrażenie złożone z wyrazów o takim samym lub bardzo podobnym znaczeniu, zwykle oceniane jako błąd, np. cofać się w tył; tautologia, pleonazm

SJP.pl

# tautomer

Tautomeria (zwana też dawniej desmotropią) – rodzaj przemiany izomerycznej, w której dany związek chemiczny występuje w dwóch formach (zwanych tautomerami) zawierających tę samą liczbę tych samych atomów w cząsteczce, ale inaczej z sobą połączonych, zgodnie z ogólnym schematem:

  R–A–B=C ⇌ A=B–C–R

Wikipedia

# tautomeria

Tautomeria (zwana też dawniej desmotropią) – rodzaj przemiany izomerycznej, w której dany związek chemiczny występuje w dwóch formach (zwanych tautomerami) zawierających tę samą liczbę tych samych atomów w cząsteczce, ale inaczej z sobą połączonych, zgodnie z ogólnym schematem:

  R–A–B=C ⇌ A=B–C–R

Wikipedia

# tautonim

1. każdy z wyrazów brzmiących w różnych językach podobnie, lecz mających odmienne znaczenie, np. rosyjski wyraz "diwán" (tapczan) i polski "dywan";
2. w systematyce: nazwa gatunkowa, w której obydwa człony (rodzajowy i gatunkowy) są identyczne; stosowane w nomenklaturze zoologicznej, niedozwolone w nomenklaturze botanicznej

SJP.pl

Tautonim (stgr. ταὐτός „ten sam”, ὄνυμα „imię”) – wyrazy mające podobne lub identyczne brzmienie albo pisownię w różnych (zwykle w dwóch) językach, ale odmienne znaczenie. Czasem zjawisko rozpatrywane na gruncie różnych odmian języka lub różnych systemów terminologii.

Wikipedia

# tauzen

[czytaj: tałzen] potocznie: tysiąc złotych; tałzen

SJP.pl

# tavria

ZAZ 1102 Tavria (ukr. Таврія; ros. Таврия, pol. Tawria) – subkompaktowy samochód osobowy produkowany przez przedsiębiorstwo AwtoZAZ w Zaporożu na terenie Związku Radzieckiego (1988-1991), a następnie Ukrainy (1991-2007). Konstrukcja Tavrii stała się podstawą do opracowania modeli pochodnych: ZAZ 1105 Dana, ZAZ 11055 Tavria Pick-up i ZAZ 1103 Slavuta. Produkcja ostatnich odmian zakończona została w lutym 2011 roku.

Wikipedia

# tavrija

samochód marki Tavrija

SJP.pl

# tawda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł;

Wiktionary

- Tawda – miasto w Rosji
- Tawda – rzeka w Rosji

Wikipedia

# tawęcino

Tawęcino (kaszb. Tawãcëno lub też Tawùcëno, niem. Tauenzin) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska na trasie linii kolejowej Lębork-Choczewo-Wejherowo (obecnie zawieszonej). Wieś jest siedzibą sołectwa Tawęcino w którego skład wchodzi również miejscowość Bąsewice.

Wikipedia

# tawerenka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tawerna

Wiktionary

# tawerna

knajpka portowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. knajpa portowa

Wiktionary

Tawerna (wł. taverna, z łac. taberna) – słowo to w podanych językach oznacza ubogie mieszkanie, ubogą karczmę lub szopę.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na ulicach było tłoczno, różnojęzyczna i różnoplemienna tłuszcza zaległa wieś całą, goszcząc się w tawernach i hazardując w domach gry.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: taˈvɛrna, AS: taverna

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tawernowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bar, gospoda, przest. karczma, knajpa, lokal, przest. szynk

Wiktionary

# tawernowy

przymiotnik od: tawerna (knajpa portowa)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tawerną, odnoszący się do tawerny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tawerna ż.

Wiktionary

# tawgijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tawgami, dotyczący Tawgów (Nganasanów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język tawgijski

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tawg mos., Tawgijka ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) nganasański

(2.1) nganasański

Wiktionary

# tawlina

tawlina jarzębolistna - krzew ozdobny z rodziny różowatych (Sorbaria sorbifolia) uprawiany w ogrodach i parkach; tawulec

SJP.pl

Wikipedia

# tawrosz

rodzaj ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny tawroszowatych, rekin żywiący się głównie rybami, głowonogami i skorupiakami, występujący we wszystkich wodach ciepłych mórz

SJP.pl

Tawrosz piaskowy, tawrosz (Carcharias taurus) – gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny tawroszowatych (Carchariidae).

Wikipedia

# taws

skrótowiec

(1.1) lotn. techn. = ang. Terrain Awareness and Warning System → system ostrzegania przed zbyt niskim lotem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) TAWS nie mógł normalnie działać, bo nie miał dokładnych danych o ukształtowaniu terenu wokół lotniska.

Wiktionary

# tawulec

krzew ozdobny z rodziny różowatych (Sorbaria sorbifolia) uprawiany w ogrodach i parkach; tawlina jarzębolistna

SJP.pl

- zawisak tawulec (Sphinx ligustri) – gatunek motyla
- neilia, tawulec (Neillia, syn. Stephanandra) – rodzaj roślin różowatych

Wikipedia

# tawuła

krzew o małych, miododajnych kwiatach; spirea

SJP.pl

Tawuła (Spiraea L.) – rodzaj krzewów z rodziny różowatych. W jego skład wchodzi ok. 80–100 gatunków, według niektórych źródeł do ok. 120. Rośliny te występują na półkuli północnej w strefie chłodnej i umiarkowanej, na południe sięgając Meksyku, południowej Europy, Pakistanu, Mjanmy i Wietnamu. Najbardziej zróżnicowane są w Azji, gdzie tylko w samych Himalajach rośnie ok. 30 gatunków, a w Chinach – 70. W Ameryce Północnej rośnie 14 gatunków, w Europie – 8. W Polsce dwa gatunki występują jako rodzime – tawuła wierzbolistna S. salicifolia i tawuła średnia S. media. Bardzo liczne gatunki i mieszańce między nimi są szeroko rozpowszechnione w uprawie jako rośliny ozdobne. Wiele z nich dziczeje – w Polsce zadomowione są jako zdziczałe: tawuła biała S. alba, tawuła ożankolistna S. chamaedryfolia, tawuła nibywierzbolistna S. ×pseudosalicifolia, tawuła kutnerowata S. tomentosa.

Wikipedia

# tawułka

roślina wieloletnia z rodziny skalnicowatych, pochodząca z Chin, Japonii i Półwyspu Koreańskiego; astilbe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Astilbe|ref=tak., bylina z rodziny skalnicowatych, uprawiana w celach ozdobnych;

Wiktionary

Tawułka, astilbe, zatawułka (Astilbe) – rodzaj roślin należący do rodziny skalnicowatych. Obejmuje 21 gatunków występujących we wschodniej Azji (od Himalajów po Japonię) oraz jeden gatunek (A. biternata) rosnący we wschodniej Ameryce Północnej w Appalachach. Wiele gatunków i mieszańców między nimi w licznych odmianach uprawianych jest jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Rozległe kępy tawułek osiągają do półtora metra wysokości.

(1.1) Podlaliście tawułki, które wczoraj posadziłam?

Wiktionary

# tawułowe

podrodzina roślin dwuliściennych z rodziny różowatych; Spireoideae

SJP.pl

Różowate (Rosaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu różowców. Jest szeroko rozprzestrzeniona na kuli ziemskiej. Należy do niej 90 rodzajów liczących ponad 2,5 tys. gatunków, spośród których dziko w Polsce występuje ok. 150. Rodzina o dużym znaczeniu gospodarczym. Należy do niej wiele uprawnych drzew i krzewów owocowych oraz roślin ozdobnych i leczniczych.

Wikipedia

# tawułowiec

rodzaj roślin z rodziny różowatych

SJP.pl

Pęcherznica (Physocarpus) – rodzaj roślin należący do rodziny różowatych (Rosaceae). Obejmuje 7 gatunków, z których jeden (P. amurensis) występuje w północno-wschodniej Azji, a pozostałe w Ameryce Północnej (od północnego Meksyku po Alaskę i Quebec). Pęcherznica kalinolistna P. opulifolius jest popularnie uprawiana jako krzew ozdobny w Europie i Ameryce Północnej.

Wikipedia

# tawułowy

o cechach tawułowych (podrodzina roślin)

SJP.pl

# taxi

1. samochód przeznaczony do przewożenia ludzi lub towarów za opłatą zgodną z ustaloną taryfą; taksi; taksówka;
2. taxi girl: kobieta wynajmowana za opłatą jako partnerka do tańca w niektórych klubach rozrywkowych; fordanserka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. taksówka

Wiktionary

- taksówka, taxi – środek transportu miejskiego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Plac Paryski był w tej chwili opustoszały, nawet taxi uciekły przed wilgocią.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtaksʲi, AS: taksʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. taksi n., taksiarz mos., taksówka ż., taksówkarka ż., taksówkarz mos.

przym. taksówkowy, taksiarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) taksówka, pot. taryfa

Wiktionary

# taxus

Cis (Taxus) – rodzaj roślin z rodziny cisowatych (Taxaceae).

Pojawił się na Ziemi w środkowym lub późnym dewonie, ok. 400-350 mln lat temu. Na początku trzeciorzędu, około 65 mln lat temu, występowało już 5 gatunków cisa. Dziś w jego obrębie wyróżnia się 7–9 mało zróżnicowanych gatunków, na tyle do siebie podobnych, że przez niektórych systematyków opisywane są jako podgatunki w ramach jednego gatunku – cisa pospolitego. Rośliny te występują w Europie, północnej, wschodniej i południowo-wschodniej Azji, północno-zachodniej Afryce oraz Ameryce Północnej (na południu sięgając po Salwador). W Polsce rośnie w naturze tylko jeden gatunek – cis pospolity (Taxus baccata).

Wikipedia

# taylor

[czytaj: tajlor] nazwisko

SJP.pl

## Artyści

- Andy Taylor – brytyjski gitarzysta muzyki pop
- Andrew Taylor – brytyjski pisarz
- Barbara Taylor Bradford – angielska pisarka
- Bert Taylor – amerykański publicysta, satyryk i poeta
- Butch Taylor – kompozytor, pisarz i klawiszowiec
- Cecil Taylor – amerykański pianista i poeta, jeden z twórców free jazzu
- Chad Taylor – amerykański gitarzysta zespołu Live
- Christine Taylor – amerykańska aktorka
- Corey Taylor – amerykański pisarz, muzyk, wokalista, aktor oraz producent muzyczny
- Dallas Taylor – amerykański muzyk, perkusista folkrockowej grupy Crosby, Stills and Nash
- Dallas Taylor – amerykański muzyk, wokalista oraz założyciel metalcore’owej grupy Underoath
- Dick Taylor – brytyjski muzyk
- Don Taylor – amerykański reżyser i aktor filmowy
- Edward Taylor – amerykański purytanin, poeta
- Edward Taylor – brytyjski pisarz
- Eliza Taylor-Cotter – australijska aktorka
- Elizabeth Taylor – amerykańska aktorka
- Emma Taylor-Isherwood – aktorka kanadyjska
- Estelle Taylor − amerykańska aktorka filmowa i teatralna
- Jayceon Terrell Taylor – amerykański raper
- Hound Dog Taylor – amerykański wokalista i gitarzysta bluesowy
- James Taylor – amerykański piosenkarz i gitarzysta rockowy
- Jeannine Taylor – amerykańska aktorka filmowa, telewizyjna i estradowa
- John Taylor – basista Duran Duran
- June Taylor – amerykańska tancerka i choreograf
- Kathrine Kressmann Taylor – amerykańska pisarka, autorka „Adresata nieznanego”
- Kay Rebecca Taylor – angielska gwiazda filmów porno
- Katrina Laverne Taylor – amerykańska raperka znana jako Trina
- Koko Taylor – amerykańska piosenkarka bluesa
- Lauren-Marie Taylor – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna
- Laurette Taylor – amerykańska aktorka
- Lili Taylor – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna
- Mark Taylor – kanadyjski aktor
- Margaret Taylor Rutherford − angielska aktorka filmowa i teatralna
- Matthew G. Taylor – kanadyjski aktor filmowy i telewizyjny
- Mick Taylor – angielski muzyk
- Melvin Taylor – amerykański gitarzysta i wokalista bluesowy
- Phil Taylor – brytyjski perkusista
- Rachael Taylor − australijska aktorka filmowa i modelka
- Richard Taylor – nowozelandzki filmowiec
- Robert Taylor – amerykański aktor
- Roger Taylor – perkusista Queen
- Roger Taylor – perkusista Duran Duran
- Rod Taylor – amerykański aktor filmowy pochodzenia australijskiego
- Samuel Taylor Coleridge – angielski poeta
- Scout Taylor-Compton – amerykańska aktorka
- Tamara Taylor – kanadyjska aktorka telewizyjna
- Taylor Cole – amerykańska aktorka i była modelka
- Taylor Dayne – amerykańska piosenkarka
- Taylor Hackford – amerykański reżyser filmowy
- Taylor Handley – amerykański aktor
- Taylor Hanson – amerykański wokalista
- Taylor Hawkins – amerykański muzyk
- Taylor Hicks – amerykański wokalista muzyki soul
- Taylor Lautner – amerykański aktor i sportowiec
- Taylor Mitchell – kanadyjska piosenkarka folkowa
- Taylor Momsen – aktorka amerykańska i piosenkarka
- Taylor Rain – amerykańska aktorka pornograficzna
- Taylor Swift – amerykańska piosenkarka country i pop oraz autorka tekstów
- Taylor Ware – amerykańska piosenkarka śpiewająca w country
- Taylor York – amerykański muzyk
- Trevor Taylor – wokalista, były członek grupy Bad Boys Blue

Wikipedia

# tayloryzm

[czytaj: tejloryzm lub tajloryzm] system organizacji pracy stworzony na przełomie XIX i XX wieku przez Fredericka W. Taylora; tajloryzm

SJP.pl

Naukowe zarządzanie, tayloryzm – amerykańska metoda organizacji pracy stworzona przez Fredericka W. Taylora.

Wikipedia

# tayuc

[czytaj: tajuk] indyjski instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych, o korpusie w kształcie pawia z osadzonymi na nim piórami z pawiego ogona, wyposażony w 4 struny melodyczne i 15 rezonansowych

SJP.pl

# taz

skrót od: Die Tageszeitung [czytaj: di tagescajtung] - niemiecki dziennik wydawany od 1979 roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;

Wiktionary

## Geografia

- Taz – rzeka w Rosji

## Media

- Die Tageszeitung, w skrócie taz – niemiecka gazeta
- Taz – diabeł tasmański, postać z kreskówek (Zwariowane melodie)
- Taz-Mania – amerykański serial animowany

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. tazowski

Wiktionary

# tażin

tadżin, tajin;
1. arabskie naczynie gliniane do przygotowywania dań na wolnym ogniu;
2. potrawa przygotowana w takim naczyniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;

(1.2) kulin. tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mięso przygotowane w tażinie jest miękkie i rozpływa się w ustach.

(1.2) Będąc w Maroku, trzeba koniecznie spróbować tażinu.

Wiktionary

# tazobaktam

organiczny związek chemiczny, środek wspomagający antybiotykoterapię

SJP.pl

Tazobaktam – organiczny związek chemiczny, związek syntetyczny, sulfon pochodny kwasu penicylanowego, mający strukturę antybiotyku β-laktamowego. Należy do inhibitorów β-laktamaz, które mogą być podawane razem z antybiotykami β-laktamowymi, w celu uchronienia ich przed zniszczeniem przez bakteryjne β-Laktamazy.

Obecnie stosuje się połączenia tazobaktamu z piperacyliną (Tazocin).

Wikipedia

# tazowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tazem, dotyczący Tazu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Taz mrz.

Wiktionary

# tałaj

nazwisko

SJP.pl

- Alina Tałaj
- Marian Tałaj

Wikipedia

# tałaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tałasem, dotyczący Tałasu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tałas mrz.

Wiktionary

# tałatajstwo

tałałajstwo; pogardliwie:
1. gromada ludzi nieokrzesanych, hałaśliwych; hołota, hałastra, motłoch;
2. duża ilość bezwartościowych rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. pot. gromada nieokrzesanych, hałaśliwych ludzi

(1.2) przest. pot. duża liczba mało wartych przedmiotów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Uskarżał się na mgłę wokół Orly, która zmusiła go do podróżowania w towarzystwie różnego tałatajstwa i zuchwałej swołoczy.

(1.2) Co za straszne tałatajstwo!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtawaˈtajstfɔ, AS: tau̯atai ̯stfo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. tałałajstwo; bydło, dzicz, hołota, hałastra, hultajstwo, menelstwo, motłoch, swołocz

(1.2) war. tałałajstwo; tandeta, chłam, badziewie, barachło; wulg. syf, szajs

Wiktionary

# tałałajstwo

tałatajstwo; pogardliwie:
1. gromada ludzi nieokrzesanych, hałaśliwych; hołota, hałastra, motłoch;
2. duża ilość bezwartościowych rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. tałatajstwo.

Wiktionary

# tałes

uroczysta szata wierzchnia, używana przez Żydów w czasie porannej modlitwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. tradycyjny żydowski szal modlitewny, biały w czarne lub niebieskie pasy, z frędzlami;

(1.2) rel. część ubrania ortodoksyjnych Żydów, rodzaj kamizelki z dwóch kawałków białej tkaniny zakładanej przez głowę i wiązanej z boków, z czterema sznureczkami

Wiktionary

Talit (hebr. ‏טַלִּית‎, talit) lub tałes (jid. ‏טלית‎, tales) – prostokątna chusta (szal modlitewny) nakładana przez żydów na głowę bądź ramiona podczas modlitwy.

Tałes wykonany jest zwykle z białego materiału (wełny, bawełny lub jedwabiu), ozdabiany jest poprzecznymi pasami w kolorze niebieskim lub czarnym. Pasy te tworzone są na pamiątkę barwienia w czasach biblijnych cycit (cyces) na kolor niebiesko-fioletowy. Cicit są najważniejszym elementem tałesu. Wiązanie frędzli na końcu szat nakazuje żydom Tora w Księdze Liczb (Bemidbar) 15,37–41. Na górną krawędź tałesu naszywa się także atarę (koronę).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ojciec kołysał się w głośnej modlitwie z zarzuconą na czoło chustą. Chusta była szeroka, kaszmirowa, w pasy białe i czarne, to był ojca tałes, a czoło i lewe ramię skrępowane miał długim rzemieniem, i to się nazywało tefilin.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) talit

Wiktionary

# tałtański

przymiotnik od: Tałty; tałteński (rzadziej)

SJP.pl

# tałteński

przymiotnik od: Tałty; tałtański (częściej)

SJP.pl

# tałty

jezioro w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mikołajki;

(1.2) geogr. jezioro rynnowe w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, w dorzeczu Pisy;

Wiktionary

- Tałty – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim
- Tałty – mazurskie jezioro polodowcowe
- Talty – miasto w USA, w stanie Teksas

Wikipedia

# tałyski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tałyszami, dotyczący Tałyszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język tałyski;

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tałyszowie lm m.

Wiktionary

# tałzen

potocznie: tysiąc złotych; tauzen (częściej)

SJP.pl

# tb

1. symbol terbu, pierwiastka chemicznego;
2. skrót od: Księga Tobiasza - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu;
3. skrót od: terabit - jednostka równa 1 bln bitów

SJP.pl

symbol

(1.1) chem. terb (pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 65)

skrót

(2.1) = Księga Tobiasza

Wiktionary

Skrót Tb może oznaczać:

- Terb – pierwiastek chemiczny
- Terabit – jednostkę pojemności, używaną w informatyce
- Księgę Tobiasza – jedną z ksiąg Starego Testamentu

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Terb jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Tb i liczbie atomowej 65.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛ‿ˈbɛ, AS: te‿be

Wiktionary

#### Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) Tb, Tob

* esperanto: (2.1) Tob

* hiszpański: (2.1) Tob

* włoski: (2.1) Tb

źródła.

== Tb (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = bibl. Book of Tobit → Tb, Księga Tobiasza

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Book of Tobit, Book of Tobias; skr. Tob

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) Tb, Tob

* esperanto: (2.1) Tob

* hiszpański: (2.1) Tob

* włoski: (2.1) Tb

źródła.

== Tb (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = bibl. Book of Tobit → Tb, Księga Tobiasza

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Book of Tobit, Book of Tobias; skr. Tob

Wiktionary

# tbc

[czytaj: tebece lub tibis-i] ćwiczenia ruchowe mające na celu jednoczesne wzmocnienie wszystkich mięśni; tbc

SJP.pl

# tbg

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = pot. Tarnobrzeg

Wiktionary

# tbilisi

(w latach 1845-1936 Tyflis) stolica Gruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Gruzji;

Wiktionary

Tbilisi (gruz. თბილისი, w latach 1845–1936 Tyflis) – stolica i największe miasto Gruzji położone nad rzeką Kurą, zamieszkane przez 1,15 mln osób (aglomeracja 1,5 mln mieszkańców, 2010). Jest głównym kulturalnym, naukowym (Tbiliski Uniwersytet Państwowy, Gruziński Państwowy Uniwersytet Teatru i Kina, Biblioteka Narodowa i liczne uczelnie) i przemysłowym (m.in. produkcja lokomotyw) ośrodkiem Gruzji.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jestem w więzieniu w Tbilisi z przyczyny, której nie znam.

(1.1) Co najmniej trzy osoby zginęły w wyniku potężnego wybuchu na przedmieściach Tbilisi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtbʲiˈlʲisʲi, AS: tbʹilʹisʹi

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tbiliski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. Tyflis

Wiktionary

# tbiliski

przymiotnik od: Tbilisi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Tbilisi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przed tbiliskim ratuszem stoi pozłacana kolumna świętego Jerzego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtbʲiˈlʲisʲci, AS: tbʹilʹisʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tbilisi n.

Wiktionary

# tbs

skrót od: Towarzystwo Budownictwa Społecznego

SJP.pl

# tc

symbol technetu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = elektr. transformator Tesli

Wiktionary

- Tc – technet (pierwiastek chemiczny)
- TC – temperatura Curie (powyżej której ferromagnetyk staje się paramagnetykiem)
- TC – temperatura krytyczna (powyżej której niemożliwe jest skroplenie gazu)
- TC – temperatura krytyczna nadprzewodnika (powyżej której nadprzewodnik przechodzi w stan normalnego przewodnictwa)
- TC – Tri-Cities, aglomeracja miejska w USA
- TC – Transformator Tesli (z ang. Tesla Coil)
- Limfocyty Tc
- TC – terakulomb – jednostka miary układu SI
- TC – kod przypisany Turks i Caicos według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  - .tc – domena internetowa przypisana Turks i Caicos

  Wikipedia

# tchawica

środkowy odcinek dróg oddechowych, zaczynający się od krtani, a kończący się rozwidleniem na dwa oskrzela główne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

Wiktionary

Tchawica (łac. trachea) – narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc. Kształt tchawicy na przekroju poprzecznym jest gatunkowo zmienny – okrągły u świni i mięsożernych, spłaszczony grzbietowo-brzusznie u konia, podkowiasty u kozy i spłaszczony bocznie u bydła i owcy.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tchawka ż., tchnienie n.

czas. tchnąć

przym. tchawicowy, tchawiczny, tchawkowy

frazeologia.

etymologia.

Rzeczownik z przyrostkiem -awica od tematu czasownika tchnąć, kontynuującego etym|prasł|*dъchnǫti. → ‘wydawać tchnienie, dmuchać, wiać, chuchać; zionąć czymś, wydzielać woń’ i pozostającego w etymologicznym związku z czasownikiem dychać (< etym|prasł|*dychati. → ‘dąć, wiać, dmuchać (o wietrze); oddychać szybko, ciężko)’; dziś zwykle w formacjach przedrostkowych.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała

tłumaczenia.

* albański: (1.1) trake, gabzherr m.

* angielski: (1.1) trachea, windpipe

* arabski: (1.1) رغامى, قصبة

* baskijski: (1.1) trakea

* białoruski: (1.1) трахея ż. (trachieja)

* bośniacki: (1.1) dušnik m., traheja ż.

* bułgarski: (1.1) трахея ż., дихателна тръба ż.

* chiński standardowy: (1.1) ptrad. 氣管 / pupr. 气管 (qìguǎn)

* chorwacki: (1.1) dušnik m., traheja ż.

* czeski: (1.1) průdušnice ż., trachea ż.

* duński: (1.1) luftrør n.

* esperanto: (1.1) traĥeo, trakeo

* estoński: (1.1) hingetoru, trahhea

* fiński: (1.1) henkitorvi

* francuski: (1.1) trachée ż.

* galicyjski: (1.1) traquea ż.

* hebrajski: (1.1) קנה הנשימה

* hindi: (1.1) ट्रेकिआ (trekia)

* hiszpański: (1.1) tráquea ż.

* indonezyjski: (1.1) batang tenggorok, pembuluh kerongkongan

* irlandzki: (1.1) traicé ż.

* japoński: (1.1) furi|気管|きかん. kikan

* jidysz: (1.1) לופטרער

* kannada: (1.1) ಶ್ವಾಸನಾಳ

* kaszubski: (1.1) tchawica ż.

* kataloński: (1.1) tràquea ż.

* kazachski: (1.1) кеңірдек

* koreański: (1.1) 숨통 (sumtong)

* litewski: (1.1) trachėja ż.

* łaciński: (1.1) trachea ż.

* łotewski: (1.1) elpvads m., traheja ż.

* macedoński: (1.1) душник m. (dušnik)

* niderlandzki: (1.1) luchtpijp ż./m., trachea ż.

* niemiecki: (1.1) Luftröhre ż.

* norweski (bokmål): (1.1) luftrør n.

* norweski (nynorsk): (1.1) luftrøyr ż./n.

* nowogrecki: (1.1) τραχεία ż. (tracheía)

* ormiański: (1.1) շնչափող (šnčʿapʿoł)

* perski: (1.1) نای

* portugalski: (1.1) traqueia ż.

* rosyjski: (1.1) трахея ż.

* rumuński: (1.1) trahee ż.

* serbski: (1.1) душник m. (dušnik)

* słowacki: (1.1) priedušnica ż.

* słoweński: (1.1) sapnik m., traheja ż.

* sycylijski: (1.1) cannarozzu fàusu

* szkocki gaelicki: (1.1) sgòrnan m.

* szwedzki: (1.1) luftstrupe w.

* tajski: (1.1) หลอดลมคอ

* tamilski: (1.1) காற்றுக்குழல்

* turecki: (1.1) soluk borusu

* ukraiński: (1.1) трахея ż. (traheâ)

* volapük: (1.1) bron

* węgierski: (1.1) légcső

* wietnamski: (1.1) khí quản

* włoski: (1.1) trachea

źródła.

== tchawica (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. tchawica

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: txaˈvʲit͡sa, AS: tχavʹica

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tchawka ż., tchnienie n.

czas. tchnąć

przym. tchawicowy, tchawiczny, tchawkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tchawka ż., tchnienie n.

czas. tchnąć

przym. tchawicowy, tchawiczny, tchawkowy

frazeologia.

etymologia.

Rzeczownik z przyrostkiem -awica od tematu czasownika tchnąć, kontynuującego etym|prasł|*dъchnǫti. → ‘wydawać tchnienie, dmuchać, wiać, chuchać; zionąć czymś, wydzielać woń’ i pozostającego w etymologicznym związku z czasownikiem dychać (< etym|prasł|*dychati. → ‘dąć, wiać, dmuchać (o wietrze); oddychać szybko, ciężko)’; dziś zwykle w formacjach przedrostkowych.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała

tłumaczenia.

* albański: (1.1) trake, gabzherr m.

* angielski: (1.1) trachea, windpipe

* arabski: (1.1) رغامى, قصبة

* baskijski: (1.1) trakea

* białoruski: (1.1) трахея ż. (trachieja)

* bośniacki: (1.1) dušnik m., traheja ż.

* bułgarski: (1.1) трахея ż., дихателна тръба ż.

* chiński standardowy: (1.1) ptrad. 氣管 / pupr. 气管 (qìguǎn)

* chorwacki: (1.1) dušnik m., traheja ż.

* czeski: (1.1) průdušnice ż., trachea ż.

* duński: (1.1) luftrør n.

* esperanto: (1.1) traĥeo, trakeo

* estoński: (1.1) hingetoru, trahhea

* fiński: (1.1) henkitorvi

* francuski: (1.1) trachée ż.

* galicyjski: (1.1) traquea ż.

* hebrajski: (1.1) קנה הנשימה

* hindi: (1.1) ट्रेकिआ (trekia)

* hiszpański: (1.1) tráquea ż.

* indonezyjski: (1.1) batang tenggorok, pembuluh kerongkongan

* irlandzki: (1.1) traicé ż.

* japoński: (1.1) furi|気管|きかん. kikan

* jidysz: (1.1) לופטרער

* kannada: (1.1) ಶ್ವಾಸನಾಳ

* kaszubski: (1.1) tchawica ż.

* kataloński: (1.1) tràquea ż.

* kazachski: (1.1) кеңірдек

* koreański: (1.1) 숨통 (sumtong)

* litewski: (1.1) trachėja ż.

* łaciński: (1.1) trachea ż.

* łotewski: (1.1) elpvads m., traheja ż.

* macedoński: (1.1) душник m. (dušnik)

* niderlandzki: (1.1) luchtpijp ż./m., trachea ż.

* niemiecki: (1.1) Luftröhre ż.

* norweski (bokmål): (1.1) luftrør n.

* norweski (nynorsk): (1.1) luftrøyr ż./n.

* nowogrecki: (1.1) τραχεία ż. (tracheía)

* ormiański: (1.1) շնչափող (šnčʿapʿoł)

* perski: (1.1) نای

* portugalski: (1.1) traqueia ż.

* rosyjski: (1.1) трахея ż.

* rumuński: (1.1) trahee ż.

* serbski: (1.1) душник m. (dušnik)

* słowacki: (1.1) priedušnica ż.

* słoweński: (1.1) sapnik m., traheja ż.

* sycylijski: (1.1) cannarozzu fàusu

* szkocki gaelicki: (1.1) sgòrnan m.

* szwedzki: (1.1) luftstrupe w.

* tajski: (1.1) หลอดลมคอ

* tamilski: (1.1) காற்றுக்குழல்

* turecki: (1.1) soluk borusu

* ukraiński: (1.1) трахея ż. (traheâ)

* volapük: (1.1) bron

* węgierski: (1.1) légcső

* wietnamski: (1.1) khí quản

* włoski: (1.1) trachea

źródła.

== tchawica (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. tchawica

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tchawicowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tchawicą, dotyczący tchawicy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tchnienie n., tchawica ż.

Wiktionary

# tchawka

narząd, przez który oddycha stawonóg

SJP.pl

Tchawki – narząd oddechowy występujący u niektórych stawonogów (owady, pareczniki, dwuparce, niektóre roztocze i pająki).

Tchawki są wypukleniami ścian ciała. Cały system tworzy sieć rozgałęzionych rurek różnej grubości, od wewnątrz wzmocnionych chitynową spiralą umożliwiającą utrzymanie stałej drożności.

Wikipedia

# tchawki

narząd, przez który oddycha stawonóg

SJP.pl

Tchawki – narząd oddechowy występujący u niektórych stawonogów (owady, pareczniki, dwuparce, niektóre roztocze i pająki).

Tchawki są wypukleniami ścian ciała. Cały system tworzy sieć rozgałęzionych rurek różnej grubości, od wewnątrz wzmocnionych chitynową spiralą umożliwiającą utrzymanie stałej drożności.

Wikipedia

# tchawkodyszce

podtyp stawonogów; tchawkodyszne, tchawkowce

SJP.pl

# tchawkodyszec

przedstawiciel podtypu stawonogów; tchawkowiec

SJP.pl

# tchawkodyszne

podtyp stawonogów; tchawkodyszce, tchawkowce

SJP.pl

Tchawkowce, tchawkodyszne – największa grupa w typie stawonogów, jednostka systematyczna w różnych źródłach podnoszona do różnej rangi.

Podtyp tchawkowce (Tracheata) – jako synonimy funkcjonują nazwy i jednostki taksonomiczne: tchawkowce właściwe – Eutracheata, czułkowce – Antenata, wargowce – Labiata, jednogałęziowe – Uniramia. Różnice w poglądach systematycznych wynikają z nadawania poszczególnym cechom budowy różnego znaczenia w powiązaniu do cech innych stawonogów, na przykład akcentowania jednogałęzistych odnóży (Uniramia), występowania tchawek (Tracheata, Eutracheata), obecności czułków (Antenata). Różnice w ujęciach systematycznych wynikają także ze stanu wiedzy i poglądów na monofiletyczność lub polifiletyzm całego podtypu oraz poszczególnych gromad wśród tchawkowców.

Wikipedia

# tchawkodyszny

o cechach tchawkodysznych (podtyp stawonogów)

SJP.pl

# tchawkowce

podtyp stawonogów; tchawkodyszce, tchawkodyszne

SJP.pl

Tchawkowce, tchawkodyszne – największa grupa w typie stawonogów, jednostka systematyczna w różnych źródłach podnoszona do różnej rangi.

Podtyp tchawkowce (Tracheata) – jako synonimy funkcjonują nazwy i jednostki taksonomiczne: tchawkowce właściwe – Eutracheata, czułkowce – Antenata, wargowce – Labiata, jednogałęziowe – Uniramia. Różnice w poglądach systematycznych wynikają z nadawania poszczególnym cechom budowy różnego znaczenia w powiązaniu do cech innych stawonogów, na przykład akcentowania jednogałęzistych odnóży (Uniramia), występowania tchawek (Tracheata, Eutracheata), obecności czułków (Antenata). Różnice w ujęciach systematycznych wynikają także ze stanu wiedzy i poglądów na monofiletyczność lub polifiletyzm całego podtypu oraz poszczególnych gromad wśród tchawkowców.

Wikipedia

# tchawkowiec

przedstawiciel podtypu stawonogów; tchawkodyszec

SJP.pl

# tchibo

[czytaj: czibo] kawa marki Tchibo

SJP.pl

Tchibo GmbH – niemieckie przedsiębiorstwo oferujące zasadniczo produkty związane ze spożyciem kawy (samą kawę, sprzęt służący do jej przygotowywania itp.), ale także inne produkty powszechnego użytku (elektronikę, odzież, meble, akcesoria domowe itp.). Pod marką Tchibo prowadzone są także kawiarnie i sklepy.

Wikipedia

# tchlina

dawniej: stęchlizna

SJP.pl

# tchlinka

zdrobnienie od: tchlina (stęchlizna)

SJP.pl

# tchnąć

podniośle, przenośnie: wywołać korzystną zmianę w kimś lub w czymś (np. Ten gest tchnął we mnie nadzieję.)

SJP.pl

# tchnięcie

podniośle, przenośnie: wywołać korzystną zmianę w kimś lub w czymś (np. Ten gest tchnął we mnie nadzieję.)

SJP.pl

# tchnienie

oddech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. oddech

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtxʲɲɛ̇̃ɲɛ, AS: tχʹńė̃ńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tchawka ż., tchawica ż.

czas. tchnąć

przym. tchawicowy, tchawiczny, tchawkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dech, oddech

Wiktionary

# tchórz

1. ktoś strachliwy, łatwo ulegający uczuciu strachu; nieumiejący zapanować nad sobą gdy zachodzi potrzeba działania;
2. ssak drapieżny z rodziny kun, o pięknym kasztanowym futrze, gnieżdżący się w pobliżu zabudowań ludzkich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. przen. człowiek bojaźliwy, strachliwy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. niewielki europejski ssak drapieżny;

Wiktionary

w biologii

wspólna nazwa określająca kilka gatunków drapieżnych ssaków z rodziny łasicowatych:

- tchórz czarnołapy
- tchórz marmurkowy
- tchórz stepowy
- tchórz zwyczajny

w geografii

- Tchórz – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Będziesz się ukrywał, jak tchórz!?

(2.1) Można tu spotkać makaki, zagrożone wyginięciem lamparty, prowadzące nocne życie żenety oraz tchórze.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: txuʃ, AS: tχuš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tchórzostwo n., tchórzliwość ż., tchórzenie n., stchórzenie n.

czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

przym. tchórzliwy, tchórzy

przysł. tchórzliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bojaźliwiec, strachajło, cykor, panikarz, trusia, asekurant, ostrożniak, kapitulant, trzęsidupa, zajęcze serce, człowiek małego ducha; gw-pl|Mazowsze|ćchórz.

Wiktionary

# tchórzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odstępowanie od czegoś pod wpływem strachu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tchórz m., tchórzostwo n., tchórzliwość ż., stchórzenie n.

czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

przym. tchórzliwy, tchórzy

przysł. tchórzliwie

Wiktionary

# tchórzewski

nazwisko

SJP.pl

# tchórzliwie

przysłówek

(1.1) w sposób tchórzliwy, właściwy tchórzowi; bez odwagi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Czesi, Rumuni, Węgrzy zachowali się bardziej tchórzliwie, i wykładali Łysenkę.

(1.1) Niestety, nie mogłem namówić pana Macieja na energiczną akcję; było widoczne, że tchórzliwie chciał mieć już tę sprawę za sobą.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: txuʒˈlʲivʲjɛ, AS: tχužlʹivʹi ̯e

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tchórz m., tchórzostwo n., tchórzliwość ż., stchórzenie n., tchórzenie n.

czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

przym. tchórzliwy, tchórzowski, tchórzy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bojaźliwie, lękliwie, strachliwie, trwożliwie

Wiktionary

# tchórzliwiej

stopień wyższy od przysłówka: tchórzliwie

SJP.pl

# tchórzliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekcew. albo pogard. cecha tego, co tchórzliwe; cecha tych, którzy są tchórzliwi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tchórz m., tchórzostwo n., tchórzenie n., stchórzenie n.

czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

przym. tchórzliwy

przysł. tchórzliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bojaźliwość, lękliwość, strachliwość, trwożliwość

Wiktionary

# tchórzliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: tchórzliwy

SJP.pl

# tchórzliwy

zachowujący się jak tchórz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Naród biedny, tchórzliwy, leniwy, niekarny, nietrwały i nierozsądny - będzie przy każdym ustroju narodem słabym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: txuʒˈlʲivɨ, AS: tχužlʹivy

Wiktionary

#### Powiązane:

przysł. tchórzliwie

rzecz. tchórz m., tchórzostwo n., tchórzliwość ż., tchórzenie n., stchórzenie n.

czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

przym. tchórzowski, tchórzy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lękliwy, bojaźliwy, strachliwy, trwożliwy

Wiktionary

# tchórzofretka

1. skrzyżowanie tchórza z fretką;
2. wyprawiona skóra z tego zwierzęcia

SJP.pl

Tchórzofretka, tchórz hodowlany – mieszaniec z rodziny łasicowatych, hodowlana odmiana tchórza zwyczajnego (Mustela putorius) pochodząca ze skrzyżowania z jego udomowioną formą albinotyczną – fretką domową (Mustela putorius f. furo).

Wikipedia

# tchórzofretki

1. skrzyżowanie tchórza z fretką;
2. wyprawiona skóra z tego zwierzęcia

SJP.pl

# tchórzostwo

postępowanie właściwe tchórzowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) cecha właściwa tchórzowi; lękliwość, brak odwagi

(1.2) tchórzliwy postępek

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: txuˈʒɔstfɔ, AS: tχužostfo

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tchórz m., tchórzliwość ż., tchórzenie n., stchórzenie n.

czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

przym. tchórzliwy, tchórzowski, tchórzy

przysł. tchórzliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tchórzliwość, bojaźliwość, trwożliwość, strachliwość, lękliwość

Wiktionary

# tchórzowaty

rzadko: trochę tchórzliwy, bojaźliwy

SJP.pl

# tchórzowski

Tchórzowski (Tchórzewski) – polski herb szlachecki.

Wikipedia

# tchórzy

związany z tchórzem, dotyczący tchórza

SJP.pl

# tchórzyć

postępować jak tchórz

SJP.pl

czasownik

(1.1) nie wykazywać się odwagą, bać się wykonania czegoś

(1.2) stpol. puszczać smród, śmierdzieć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie kochał nigdy nikogo, ale nie dlatego, że nie było po temu sposobności, tylko dlatego, że tchórzył. (Jarosław Iwaszkiewicz Panny z Wilka)

(1.2) Piękny z pojźrzenia, ale sprośnie tchórzy. (Mateusz Cygański Myślistwo ptasze)

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtxuʒɨt͡ɕ, AS: tχužyć

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tchórzenie n., tchórz, tchórzofretka, tchórzostwo, tchórzliwość

czas. stchórzyć

przym. tchórzliwy

przysł. tchórzliwie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) być wiatrem podszytym, mieć pietra, bać się

(1.2) pierdzieć, popierdywać, puszczać bąki, puszczać wiatry, smrodzić

Wiktionary

# tcp

skrót od: Transmission (lub: Transport, Transfer) Control Protocol, strumieniowy protokół komunikacji i sterowania przesyłaniem danych między dwoma komputerami

SJP.pl

# tczew

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, siedziba powiatu tczewskiego;

Wiktionary

Tczew wymowa (koc. Derszewo, kaszub. Dërszewò, niem. Dirschau, łac. Trsovia) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, siedziba powiatu tczewskiego i gminy wiejskiej Tczew, należące do aglomeracji trójmiejskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oparciem polskości w Tczewie był Kościół katolicki.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ṭt͡ʃɛf, AS: ṭčef

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tczewianin mos., tczewianka ż.

przym. tczewski

Wiktionary

# tczewianin

mieszkaniec Tczewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tczewa

(1.2) osoba pochodząca z Tczewa, urodzona w Tczewie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W sobotę tczewianom znowu udało się pokonać łebian.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tczew mrz.

:: fż. tczewianka ż.

przym. tczewski

Wiktionary

# tczewianka

mieszkanka Tczewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tczewa

(1.2) kobieta pochodząca z Tczewa, urodzona w Tczewie

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tczew mrz.

:: fm. tczewianin mos.

przym. tczewski

Wiktionary

# tczewski

przymiotnik od: Tczew

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Tczewa, związany z Tczewem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W okresie dziesięciolecia istnienia tczewska „szkoła wilków morskich” wydała 140 absolwentom dyplomy oficerów nawigatorów i oficerów mechaników.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tczew mrz., tczewianin mos., tczewianka ż.

Wiktionary

# tczów

wieś w Polsce

SJP.pl

Tczów (dawniej też Tczów Średni) – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Tczów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

# tczowski

przymiotnik od: Tczów

SJP.pl

# tdp

Towarzystwo Demokratyczne Polskie

SJP.pl

# tdt

skrótowiec

(1.1) = Tranzytowy Dokument Towarzyszący

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛ‿dɛ‿ˈtɛ, AS: te‿de‿te

Wiktionary

# tdw

skrótowiec

(1.1) = wojsk. teatr działań wojennych

(1.2) = środ. tylko dla wtajemniczonych

Wiktionary

# te

fonetyczna nazwa litery T

SJP.pl

zaimek przymiotny

(1.1) nmos. lm. od: ta, to

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) nazwa litery t / T

(2.2) filoz. rel. taoistyczna wewnętrzna natura przedmiotu, istota tej rzeczy, jej przeznaczenie, zdatność;

Wiktionary

- Te – symbolem chemicznym pierwiastka Tellur
- De (Te) – pojęcie taoistyczne
- Trzecia Era – W dziełach J.R.R. Tolkiena, Trzecia Era – fikcyjny okres w dziejach Śródziemia.
- TE – Type Enforcement
- Te (łac. – ciebie) – zobacz: Te Deum
- Tydzień Ewangelizacyjny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) A kto te oczy widział – zapomnieć nie może!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛ, AS: te

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.2) de (transkrypcja pinyin)

Wiktionary

# teak

[czytaj: tik] tek, teczyna;
1. rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych; drzewo tekowe;
2. drewno tekowe

SJP.pl

Teczyna, drzewo tekowe (Tectona L.f.) – rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych. Należą do niego trzy gatunki występujące naturalnie w południowej i południowo-wschodniej Azji, gdzie tworzą rozległe lasy monsunowe. Ich siedliskiem są obszary położone na rzędnych do 900 m n.p.m.

Wikipedia

# teakowy

przymiotnik od: teak (tek, drzewo tekowe)

SJP.pl

# tealight

[czytaj: tilajt] mała okrągła świeczka w cienkiej osłonce

SJP.pl

# team

[czytaj: tim]
1. sprawnie działająca wspólnie, zgrana grupa ludzi;
2. drużyna sportowa; reprezentacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. zwykle drużyna sportowa, niekiedy inny zespół

Wiktionary

- Team – słowacki zespół rockowy założony w 1980 roku
- Team – debiutancki album zespołu Team, wydany w 1988 roku
- „Team” – trzeci singel nowozelandzkiej piosenkarki Lorde

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Szef działu wyścigowego Kawasaki Motors Europe zapowiedział, że team będzie chciał ponownie walczyć o tytuł mistrzowski.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. teamowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drużyna, zespół

Wiktionary

# teamowy

→ team [czytaj: timowy]

SJP.pl

# teamspeak

[czytaj: tim spik] komunikator internetowy

SJP.pl

# teandryczny

przymiotnik

(1.1) związany z Bogiem i człowiekiem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Biblia uważana jest za dzieło teandryczne.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) bosko-ludzki

Wiktionary

# teanina

aminokwas niebiałkowy, pochodna glutaminy

SJP.pl

Teanina – organiczny związek chemiczny z grupy α-aminokwasów niebiałkowych, pochodna glutaminy, zawierająca podstawnik etylowy przy amidowym atomie azotu. Występuje naturalnie jako enancjomer o konfiguracji L (konfiguracja absolutna S) w liściach herbaty (kamelii) i przygotowywanej z nich zielonej herbacie. Łatwo pokonuje barierę krew-mózg i jest związkiem psychoaktywnym. Substancji przypisuje się działanie uspokajające, zmniejszające stres i niepokój, stabilizujące nastrój. Ma ona też zwiększać intensywność fal alfa w mózgu, co poprawia wydajność pracy i skuteczność nauki. Jest zaliczana do grupy nootropów.

Wikipedia

# teaser

[czytaj: tizer]
1. fragmenty filmu, programu, gry komputerowej itp. emitowane jako zapowiedź; trailer, zwiastun;
2. krótka scenka poprzedzająca czołówkę filmu;
3. środowiskowo: reklama nieujawniająca firmy ani produktu, mająca zaciekawić odbiorcę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reklama mająca na celu jedynie wzbudzenie zainteresowania;

Wiktionary

Teaser – potoczne, wywodzące się z języka angielskiego, określenie zwiastuna np. filmu czy gry komputerowej itp., a nawet mającej nastąpić kampanii reklamowej marki konsumenckiej, które w danej chwili nie są jeszcze dostępne publicznie (często jeszcze trwają nad nimi prace). Teasery zawierają informacje o tym, co będzie zawierał w sobie produkt po jego udostępnieniu.

Wikipedia

# teaserowy

→ teaser [czytaj: tizerowy]

SJP.pl

# teatox

[czytaj: titoks] detoks poprzez picie herbat ziołowych

SJP.pl

# teatr

1. instytucja, organizacja zajmująca się wystawianiem utworów scenicznych; też: zespół ludzi pracujących w tej instytucji;
2. budynek, pomieszczenie przystosowane do wystawiania utworów scenicznych;
3. twórczość sceniczna danego autora, kraju, narodu, danej epoki;
4. wystawiane przedstawienie lub przedstawienia;
5. miejsce jakichś wydarzeń.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);

(1.2) teatr. instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji

(1.3) archit. budynek teatru (1.2);

(1.4) przen. sytuacja, w której ludzie zachowują się w dziwny, niespotykany, niecodzienny sposób

Wiktionary

Teatr – rodzaj sztuki widowiskowej, w której aktor lub grupa aktorów na żywo przedstawia sztukę dla zgromadzonej publiczności. Terminem teatr określa się też sam spektakl teatralny lub budynek, w którym odgrywane jest przedstawienie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Znany pisarz był miłośnikiem teatru i opery nie od wczoraj.

(1.2) Do miasteczka przyjechał nowoczesny teatr.

(1.3) Nad placem górowała klasycystyczna bryła teatru.

(1.4) Ale teatr – samochód potrącił kobietę na przejściu, a ona pobiegła do kierowcy i obrzuciła go jajkami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛatr̥, AS: teatr̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teatralność ż.

:: zdrobn. teatrzyk m.

przym. teatralny, przyteatralny

przysł. teatralnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dramat; gw-pl|Górny Śląsk|tyjater.

(1.2) scena; gw-pl|Górny Śląsk|tyjater.

(1.3) przest. kinoteatr; gw-pl|Górny Śląsk|tyjater.

(1.4) komedia, groteska

Wiktionary

# teatr.

skrót od: teatralny, teatralnie, teatralność, teatrologia, teatrologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# teatralia

informacje, publikacje związane z pracą teatru

SJP.pl

„Teatralia” – ogólnopolski Internetowy Magazyn Teatralny działający od 1 października 2008 pod adresem http://www.teatralia.com.pl. Został założony z inicjatywy Magdy Raczek, obecnie redaktor naczelnej magazynu. Wyłonił się z grupy recenzentów, działającego przy „Dzienniku Teatralnym” Forum Młodych Krytyków. Funkcjonuje jako medium internetowe w formie dziennika. Zarejestrowany jako czasopismo pod numerem ISSN 1689-6696.

Wikipedia

# teatralizować

1. przerabiać utwór niesceniczny na widowisko teatralne;
2. nadawać czemuś cechy teatralne

SJP.pl

# teatralizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|teatralizować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. teatralizować ndk.

Wiktionary

# teatralny

1. dotyczący teatru;
2. sztuczny, przesadny, patetyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z teatrem, odnoszący się do teatru

przymiotnik jakościowy

(2.1) obliczony na wywołanie efektu u obserwatora

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W każdą niedzielę dzieci będą mogły aktywnie spędzić czas ze swoimi najbliższymi oraz poznać różne ciekawe formy działalności teatralnej.

(2.1) Piłkarz, chociaż ledwie dotknięty przez obrońcę, w teatralny sposób przewrócił się w polu karnym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛaˈtralnɨ, AS: teatralny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teatr m., teatrzyk m., teatralność ż.

przysł. teatralnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) sceniczny

Wiktionary

# teatrofilia

zamiłowanie do teatru

SJP.pl

# teatrofilka

→ teatrofil

SJP.pl

#### Patrz:

teatrofil

# teatrolog

specjalista w zakresie wiedzy o teatrze; teatroznawca

SJP.pl

Teatrologia – nauka o teatrze, zapoczątkowana na początku XX wieku przez niemieckiego badacza Maxa Hermanna, jako osobna dziedzina studiów powstała pod wpływem zmian w teatrze, związanych z Wielką Reformą Teatru i haseł wzywających do „reteatralizacji” teatru. Działania te potrzebowały wsparcia teoretycznego w procesie odnawiania i ponownego definiowania sztuki teatralnej, wzmacniania autonomii teatru od innych dziedzin sztuki.

Wikipedia

# teatrologia

nauka o teatrze; teatroznawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kierunek studiów obejmujący wiedzę o teatrze

Wiktionary

Teatrologia – nauka o teatrze, zapoczątkowana na początku XX wieku przez niemieckiego badacza Maxa Hermanna, jako osobna dziedzina studiów powstała pod wpływem zmian w teatrze, związanych z Wielką Reformą Teatru i haseł wzywających do „reteatralizacji” teatru. Działania te potrzebowały wsparcia teoretycznego w procesie odnawiania i ponownego definiowania sztuki teatralnej, wzmacniania autonomii teatru od innych dziedzin sztuki.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. teatrologiczny

Wiktionary

# teatrologiczny

1. dotyczący nauki o teatrze; teatroznawczy;
2. dotyczący wydziału, kierunku teatrologii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z teatrologią, dotyczący teatrologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teatrologia ż., teatrolog mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) teatroznawczy

Wiktionary

# teatrolożka

→ teatrolog

SJP.pl

#### Patrz:

teatrolog

# teatroman

miłośnik teatru, zapalony bywalec teatralny; teatrofil

SJP.pl

# teatromania

fascynacja teatrem, skłonność do chodzenia na przedstawienia teatralne

SJP.pl

# teatromanka

kobieta o zamiłowaniu do teatru i przedstawień teatralnych

SJP.pl

# teatroterapia

terapia za pomocą sztuki teatralnej

SJP.pl

Teatroterapia – technika terapeutyczna i metoda interwencji kryzysowej realizowana w oparciu o zajęcia teatralne i sceniczne.

Wikipedia

# teatrować

teatrować się - potocznie:
1. oglądać przedstawienie teatralne;
2. brać udział w przedstawieniu teatralnym

SJP.pl

# teatroznawca

specjalista w zakresie wiedzy o teatrze; teatrolog

SJP.pl

# teatroznawczy

związany z nauką o teatrze; teatrologiczny

SJP.pl

# teatroznawczyni

specjalista w zakresie wiedzy o teatrze

SJP.pl

# teatroznawstwo

nauka o teatrze; teatrologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kierunek studiów obejmujący wiedzę o teatrze

Wiktionary

# teatrum

1. przestawienie teatralne lub sytuacja podobna do takiego przedstawienia; theatrum;
2. dawniej: teatr

SJP.pl

# teatrzyk

zdrobnienie od: teatr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: teatr

(1.2) przedstawienie lalkowe dla dzieci

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teatr m., teatralność ż.

przym. teatralny

przysł. teatralnie

Wiktionary

# teatyn

członek zakonu opartego na regule św. Augustyna; teatyni - nazwa tego zakonu (założonego w XVI w. we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z katolickiego zgromadzenia opartego na regule św. Augustyna, założonego w XVI w. we włoskim Chieti;

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wszyscy pamiętali ich z dzieciństwa i młodości jako chłopców nieco wyniosłych, bo kształconych u teatynów, noszących się prosto i dumnie.

Wiktionary

# teatynka

członkini Zgromadzenia Sióstr Teatynek Niepokalanego Poczęcia

SJP.pl

# tebaicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Teb, związany z Tebami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Legion tebaicki został stracony z rozkazu cesarskiego urzędnika.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teby nmos., tebańczyk m., tebanka ż.

przym. tebański

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tebański

Wiktionary

# tebaida

region w starożytnym Egipcie

SJP.pl

Tebaida (gr. Θηβαίς Thebais) – region w starożytnym Egipcie, do którego należało 13 najbardziej wysuniętych na południe nomów Górnego Egiptu – od Abydos do Asuanu. Nazwa pochodziła od starożytnej egipskiej stolicy – Teb.

Wikipedia

# tebaidzki

→ Tebaida

SJP.pl

#### Patrz:

Tebaida

# tebaina

związek organiczny, alkaloid występujący w opium

SJP.pl

Tebaina – organiczny związek chemiczny, eter dwumetylowy morfiny, alkaloid znajdujący się w opium w ilości około 1%.

W stanie czystym jest białą substancją stałą, nierozpuszczalną w wodzie, rozpuszczalną w eterze i alkoholu. Wykazuje słabe działanie narkotyczne, w przeciwieństwie do innych opiatów bardziej stymulujące niż depresyjne. Nie ma szerszego zastosowania w medycynie, lecz jest wykorzystywana do otrzymywania innych opioidów, m.in. kodeiny, buprenorfiny, etorfiny i naloksonu.

Wikipedia

# tebańczyk

mieszkaniec Teb (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Teb

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Legion dzielnych tebańczyków wyruszył o świtaniu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teby nmos.

:: fż. tebanka ż.

przym. tebański, tebaicki

Wiktionary

# tebanka

mieszkanka Teb (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Teb

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Gliniany czerpak wypadł z rąk starszej tebanki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teby nmos.

:: fm. tebańczyk m.

przym. tebański, tebaicki

Wiktionary

# tebański

przymiotnik od: Teby

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Teb, związany z Tebami (greckimi lub egipskimi)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Świątynie tebańskie zostały zamknięte, a wizerunki i imiona tebańskiego boga Amona skuwano ze ścian.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teby nmos., tebańczyk m., tebanka ż.

przym. tebaicki

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tebaicki

Wiktionary

# tebenka

klapa z półtwardej skóry, będąca częścią siodła, dająca oparcie dla kolan jeźdźca; tabenka, tybinka, tebinka

SJP.pl

# tebenki

dawniej: frędzle i ozdoby skórzane wiszące u siodła; tebinki, tabenki, tybinki

SJP.pl

# teberda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w północnej części Wielkiego Kaukazu, lewy dopływ Kubania;

Wiktionary

Teberda (ros. Теберда) – miasto w Rosji, na północnych stokach Wielkiego Kaukazu, nad rzeką Teberdą (dopływem Kubania) w Karaczajo-Czerkiesji. Uzdrowisko, miejscowość wypoczynkowa i ważne centrum turystki górskiej. Centrum miejscowości leży na wysokości 1280 m n.p.m. Liczy około 8,65 tys. mieszkańców (2019).

Siedziba zarządu Teberdyński Park Narodowy.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. teberdyński

Wiktionary

# teberdyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Teberdą, dotyczący Teberdy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teberda ż.

Wiktionary

# tebinka

klapa z półtwardej skóry, będąca częścią siodła, dająca oparcie dla kolan jeźdźca; tebenka, tybinka, tabenka

SJP.pl

# tebinki

1. dawniej: frędzle i ozdoby skórzane wiszące u siodła; tebenki, tabenki, tybinki;
2. dawniej, potocznie: pośladki

SJP.pl

# tebriski

przymiotnik od: Tebriz (miasto w Iranie); tebryski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tebrizem, dotyczący Tebrizu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tebriz mrz.

Wiktionary

# tebriz

miasto w Iranie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północno-zachodnim Iranie;

Wiktionary

Tebriz (pers. ‏تبریز‎, Tabriz) – miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Talche Rud (uchodzi do jeziora Urmia). Stolica ostanu Azerbejdżan Wschodni. Jest zamieszkane przez 1,4 mln ludzi.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, metalowy, włókienniczy, skórzany, chemiczny, drzewny, szklarski oraz spożywczy.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. tebriski

Wiktionary

# tebryski

przymiotnik od: Tebriz (miasto w Iranie); tebriski

SJP.pl

# teby

1. starożytne miasto-państwo w Górnym Egipcie;
2. miasto w Grecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem;

(1.2) geogr. miasto w Grecji, w Beocji;

Wiktionary

- Teby – starożytne miasto w Egipcie
- Teby – miasto w Grecji
- Teby – gmina w Grecji

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pawła z Teb czczą mnisi z zakonu paulinów.

(1.2) W 335 p.n.e. Teby próbowały odzyskać wolność.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tebańczyk mos., tebanka ż.

przym. tebański, tebaicki

Wiktionary

# tech.

skrót od: technik, technika, techniczny, technikum, technologia, technologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz); techn.

SJP.pl

# techn.

skrót od: technik, technika, techniczny, technikum, technologia, technologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz); tech.

SJP.pl

# technet

sztucznie otrzymany pierwiastek chemiczny o symbolu Tc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

Wiktionary

Technet (Tc, łac. technetium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest pierwszym otrzymanym sztucznie pierwiastkiem. Nazwa wywodzi się od greckiego słowa τεχνητoς technetos – sztuczny.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma technet?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛxnɛt, AS: teχnet

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. technetowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Tc

Wiktionary

# technetowy

→ technet

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z technetem, dotyczący technetu

Wiktionary

#### Patrz:

technet

#### Powiązane:

rzecz. technet m.

Wiktionary

# techniawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. muzyka techno

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Moim zdaniem najlepsza techniawa jest w klubie "Trendi" (z Internetu).

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛxʲˈɲava, AS: teχʹńava

Wiktionary

# technicolor

[czytaj: technikolor] system produkcji filmu kolorowego; technikolor

SJP.pl

Technicolor – wczesny proces obróbki materiału światłoczułego dający w efekcie naturalny obraz kolorowy, stosowany w hollywoodzkich filmach od 1922 roku przez około 30 lat. Technika ta zapoczątkowana została przez firmę Technicolor Motion Picture Corporation z Bostonu w roku 1914. Znany i doceniany za intensywność i nasycenie kolorów, wykorzystywany był głównie przy produkcji musicali (jak np. Deszczowa piosenka, Mężczyźni wolą blondynki czy Czarnoksiężnik z Oz), filmów kostiumowych (Przygody Robin Hooda) i animowanych (Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków).

Wikipedia

# technics

[czytaj: tekniks] produkt marki Technics

SJP.pl

Wikipedia

# technicystyczny

→ technicyzm

SJP.pl

#### Patrz:

technicyzm

# technicyzacja

1. wprowadzanie urządzeń, usprawnień technicznych;
2. szerzenie wiedzy tchnicznej

SJP.pl

# technicyzacyjny

dotyczący technicyzacji

SJP.pl

# techniczka

→ technik

SJP.pl

#### Patrz:

technik

# technicznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób odnoszący się do techniki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie są one trudne technicznie, wymagają jednak pewnej kondycji fizycznej ze względu na wyspowy charakter tych gór: spore wysokości względne pomiędzy dnami dolin a szczytami i głębokie przełęcze pomiędzy szczytami.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technikum n., technika ż., technik mos., techniczność ż.

przym. techniczny

Wiktionary

# techniczno-typograficzny

związany z techniką i typografią

SJP.pl

# technicznoprzemysłowy

dotyczący przemysłu technicznego

SJP.pl

# techniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest techniczne; cecha tych, którzy są techniczni

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technik m., technika ż.

przym. techniczny

przysł. technicznie

Wiktionary

# techniczny

dotyczący techniki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do techniki, związany z techniką

(1.2) dotyczący techniki wykonywania jakichś czynności lub sposobu realizacji czegoś

(1.3) taki, którego znaczenie mówiący chce pomniejszyć

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Nie lubię technicznych przedmiotów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛxʲˈɲit͡ʃnɨ, AS: teχʹńičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technika ż., technik m., techniczka ż., technikalia nmos., technikum n., techniczność ż.

przysł. technicznie

Wiktionary

# technik

specjalista w danej dziedzinie techniki; absolwent technikum; osoba o średnim wykształceniu technicznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym

(1.2) ten, kto osiągnął znaczną biegłość, sprawność w wykonywaniu czegoś

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: technika

Wiktionary

Technik (gr. technikos – „kunsztowny”) – tytuł zawodowy, specjalista w zakresie odpowiedniej dziedziny wiedzy technicznej, mający zwykle średnie zawodowe wykształcenie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jan jest technikiem z dużym stażem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛxʲɲik, AS: teχʹńik

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technika ż., technikum n., technikalia nmos., technicyzacja ż.

:: fż. techniczka ż.

przym. techniczny

przysł. technicznie

Wiktionary

# technika

1. sposób wykonywania prac w jakiejś dziedzinie; metoda;
2. całokształt środków i czynności wchodzących w zakres działalności ludzkiej związanej z wytwarzaniem dóbr materialnych, a także reguły posługiwania się nimi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób wytwarzania, produkcji

(1.2) sposób wykonania jakiejś czynności

(1.3) dziedzina działalności, obejmująca wytwarzanie zjawisk i przedmiotów nie występujących naturalnie w przyrodzie;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: technik

(2.2) M., B. i W. lm. od: technikum

Wiktionary

Technika (stgr. τέχνη, technē „sztuka, rzemiosło, kunszt, umiejętność”) – wytwarzanie zjawisk i przedmiotów niewystępujących naturalnie w przyrodzie. Pojęcie techniki bywa potocznie utożsamiane z technologią, czyli wiedzą o wytwarzaniu za pomocą środków technicznych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dopiero w 1543 w Anglii opanowano technikę odlewania dział z żelaza.

(1.2) Ronaldinho ma świetną technikę gry.

(1.3) Rząd znowu zmniejszył nakłady na naukę i technikę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛxʲɲika, AS: teχʹńika

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technik m., techniczka ż., technikum n., technikalia nmos., technicyzacja ż., techniczność ż.

przym. techniczny

przysł. technicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) maniera

Wiktionary

# technikalia

kwestie techniczne dotyczące jakiegoś zagadnienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kwestie techniczne związane z jakimś zagadnieniem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niestety, nie znam się na komputerowych technikaliach, zawsze wołam fachowca.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxʲɲiˈkalʲja, AS: teχʹńikalʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technika ż., technik m.

przym. techniczny

Wiktionary

# technikalny

→ technikum

SJP.pl

#### Patrz:

technikum

# technikolor

system produkcji filmu kolorowego; technicolor

SJP.pl

Technicolor – wczesny proces obróbki materiału światłoczułego dający w efekcie naturalny obraz kolorowy, stosowany w hollywoodzkich filmach od 1922 roku przez około 30 lat. Technika ta zapoczątkowana została przez firmę Technicolor Motion Picture Corporation z Bostonu w roku 1914. Znany i doceniany za intensywność i nasycenie kolorów, wykorzystywany był głównie przy produkcji musicali (jak np. Deszczowa piosenka, Mężczyźni wolą blondynki czy Czarnoksiężnik z Oz), filmów kostiumowych (Przygody Robin Hooda) i animowanych (Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków).

Wikipedia

# technikum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. średnia szkoła zawodowa

(1.2) eduk. przest. politechnika

Wiktionary

Technikum – szkoła średniego szczebla o profilu technicznym utworzona w 1948 roku jako alternatywa dla liceum, a obecnie typ szkoły ponadpodstawowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Maciej chodzi do technikum samochodowego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛxʲˈɲikũm, AS: teχʹńikũm

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technik m., technika ż.

przym. techniczny

przysł. technicznie

Wiktionary

# technizacyjny

dotyczący technizacji

SJP.pl

# techno

1. styl we współczesnej muzyce rozrywkowej, charakteryzujący się silnym, jednostajnym rytmem i wykorzystaniem utworzonych elektronicznie dźwięków;
2. subkultura fanów tej muzyki;
3. mający cechy tego stylu muzycznego, np. utwór techno;
4. grający taką muzykę, np. zespół techno;
5. mający cechy subkultury techno, np. impreza techno

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. gatunek tanecznej muzyki elektronicznej;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|techno.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) techno

* arabski: (1.1) تكنو m.

* baskijski: (1.1) tekno

* bułgarski: (1.1) техно

* chiński standardowy: (1.1) 铁克诺音乐 (tiěkènuòyīnlè)

* fiński: (1.1) tekno

* gruziński: (1.1) ტექნო (t'ekno)

* japoński: (1.1) テクノ (tekuno)

* koreański: (1.1) 테크노 (t’ek’ŭno)

* perski: (1.1) تکنو

* rosyjski: (1.1) техно m.

* tajski: (1.1) เทคโน

* ukraiński: (1.1) техно

źródła.

== techno (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-techno.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. techno

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛxnɔ, AS: teχno

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|techno.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) techno

* arabski: (1.1) تكنو m.

* baskijski: (1.1) tekno

* bułgarski: (1.1) техно

* chiński standardowy: (1.1) 铁克诺音乐 (tiěkènuòyīnlè)

* fiński: (1.1) tekno

* gruziński: (1.1) ტექნო (t'ekno)

* japoński: (1.1) テクノ (tekuno)

* koreański: (1.1) 테크노 (t’ek’ŭno)

* perski: (1.1) تکنو

* rosyjski: (1.1) техно m.

* tajski: (1.1) เทคโน

* ukraiński: (1.1) техно

źródła.

== techno (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-techno.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. techno

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# techno-

temat słowotwórczy

(1.1) techn. pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z techniką

(1.2) muz. pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z muzyką techno

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛxnɔ, AS: teχno

Wiktionary

# technobełkot

potocznie: tekst trudny do zrozumienia z powodu zbyt wielu specjalistycznych słów

SJP.pl

# technofob

osoba odczuwająca lęk przed nowoczesnymi technologiami, niechęć do nowinek technicznych

SJP.pl

# technofobia

lęk przed nowoczesnymi technologiami, niechęć do nowinek technicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) strach przed złożonymi urządzeniami

Wiktionary

# technofobiczny

→ technofob, → technofobia

SJP.pl

#### Patrz:

technofob, → technofobia

# technofobka

kobieta odczuwająca lęk przed nowoczesnymi technologiami, niechęć do nowinek technicznych

SJP.pl

# technogadżet

nowoczesne urządzenie elektroniczne niewielkich rozmiarów; elektrogadżet

SJP.pl

# technoglobalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. proces globalizacji technologii

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔɡlɔˈbalʲism̥, AS: teχnoglobalʹism̦

Wiktionary

# technoklimatolog

specjalista w dziedzinie technoklimatologii

SJP.pl

# technoklimatologia

dziedzina nauki zajmująca się wpływem klimatu na urządzenia techniczne

SJP.pl

# technoklub

lokal rozrywkowy, w którym tańczy się przy muzyce techno; techno klub, techno club

SJP.pl

# technokracja

forma ustroju państwowego oparta na przekonaniu, iż postęp techniczny rozwiąże wszelkie konflikty i problemy społeczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy;

(1.2) polit. państwo, w którym panuje ustrój technokratyczny

Wiktionary

Technokracja („techno” od greckiego tekhne – umiejętność, „kracja” od greckiego kratos – „władza”) może odnosić się do:

- Technokracja (polityka) – ustrój państwowy oparty na rządach specjalistów
- Ruch Technokratyczny – ruch społeczny zapoczątkowany w USA w latach 20.
- Technokracja (Mag: Wstąpienie) – organizacja w grze fabularnej Mag: Wstąpienie

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈkrat͡sʲja, AS: teχnokracʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technokrata m., technokratka ż., technokratyzm m.

przym. technokratyczny

Wiktionary

# technokrata

zwolennik technokracji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik technokracji

Wiktionary

Technokracja („techno” od greckiego tekhne – umiejętność, „kracja” od greckiego kratos – „władza”) może odnosić się do:

- Technokracja (polityka) – ustrój państwowy oparty na rządach specjalistów
- Ruch Technokratyczny – ruch społeczny zapoczątkowany w USA w latach 20.
- Technokracja (Mag: Wstąpienie) – organizacja w grze fabularnej Mag: Wstąpienie

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈkrata, AS: teχnokrata

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technokracja ż., technokratyzm n.

:: fż. technokratka ż.

przym. technokratyczny

Wiktionary

# technokratka

→ technokrata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zwolenniczka technokracji

Wiktionary

#### Patrz:

technokrata

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈkratka, AS: teχnokratka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technokracja ż., technokrata mos.

przym. technokratyczny

Wiktionary

# technokratycznie

→ technokratyczny

SJP.pl

#### Patrz:

technokratyczny

# technokratyczny

→ technokratyzm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. związany z technokracją lub technokratą

Wiktionary

#### Patrz:

technokratyzm

#### Przykłady

(1.1) Myślenie technokratyczne wysuwało na pierwszy plan wzrost produkcji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔkraˈtɨt͡ʃnɨ, AS: teχnokratyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technokracja ż., technokrata m., technokratka ż., technokratyzm m.

Wiktionary

# technol.

skrót od: technologia, technologiczny

SJP.pl

# technolog

specjalista w zakresie technologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) specjalistka w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Michał jest dobrze wykształconym i doświadczonym technologiem produkcji szkła.

(2.1) Pracę naszego działu nadzoruje technolog, pani Irena.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛxˈnɔlɔk, AS: teχnolok

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technologia ż., technologiczność ż.

:: fż. rzad. technolożka ż.

przym. technologiczny

przysł. technologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) technolożka, pani technolog

Wiktionary

# technologia

1. metoda przygotowania i prowadzenia procesu produkcyjnego lub przetwórczego;
2. proces techniczny z zastosowaniem takiej metody;
3. dziedzina nauk technicznych zajmująca się badaniem metod produkcji lub przetwarzania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

(1.2) dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania

Wiktionary

Technologia – metoda przygotowania i prowadzenia procesu wytworzenia lub przetwarzania jakiegoś dobra lub informacji. Technologia może oznaczać konkretny proces (np. technologia klejenia, technologia malowania). Można rozpatrywać produkty pod względem technologiczności, czyli optymalizacji konstrukcji dla danego procesu, tak by dany projekt nie sprawiał trudności wykonania daną metodą.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) technika

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. technolog m./ż., technolożka ż.

przym. technologiczny

przysł. technologicznie

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|τεχνολογία. < etym|gr|τέχνη|-λογία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) technology; (1.2) engineering, technology

* arabski: (1.1) تكنولوجيا ż., تقنية ż.

* asturyjski: (1.1) teunoloxía

* azerski: (1.1) texnologiya

* baskijski: (1.?) teknologia

* białoruski: (1.1) тэхналогія ż.; (1.2) тэхналогія ż.

* bułgarski: (1.1) технология ż.; (1.2) технология ż.

* chorwacki: (1.?) tehnologija ż.

* czeski: (1.1) technologie ż.; (1.2) technologie ż.

* duński: (1.2) teknologi w.

* esperanto: (1.?) teĥnologio, teknologio

* estoński: (1.1) tehnoloogia; (1.2) tehnoloogia

* francuski: (1.2) technologie ż.

* galicyjski: (1.1) tecnoloxía ż.

* haitański: (1.?) teknoloji

* hiligaynon: (1.?) teknolohiya

* hindi: (1.?) विज्ञान

* hiszpański: (1.?) tecnología ż.

* japoński: (1.1) 科学技術

* jèrriais: (1.2) technologie ż.

* kataloński: (1.1) tecnologia ż.; (1.2) tecnologia ż.

* koreański: (1.?) 기술

* ladino: (1.?) טיקנולוג׳ײה

* macedoński: (1.?) технологија ż.

* maltański: (1.1) teknoloġija ż.

* minangkabau: (1.?) teknologi

* niderlandzki: (1.2) technologie ż.

* niemiecki: (1.1) Technologie ż.; (1.2) Technologie ż.

* portugalski: (1.?) tecnologia ż.

* rosyjski: (1.1) технология ż.; (1.2) технология ż.

* serbski: (1.?) технологија ż.

* słowacki: (1.?) technológia ż.

* słoweński: (1.?) tehnologija ż.

* sycylijski: (1.?) ticnoluggìa ż.

* szwedzki: (1.?) teknologi w.

* turecki: (1.2) teknoloji

* ukraiński: (1.1) технологія ż.; (1.2) технологія ż.

* węgierski: (1.1) technológia; (1.2) technológia

* wietnamski: (1.1) công nghệ

* wilamowski: (1.1) technologi ż.; (1.2) technologi ż.

* włoski: (1.?) tecnologia ż.

źródła.

== technologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) technologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈlɔɟja, AS: teχnoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technolog m./ż., technolożka ż.

przym. technologiczny

przysł. technologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) technika

Wiktionary

# technologicznie

przysłówek sposobu

(1.1) pod względem technologicznym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Powieść opowiada o wyprawie na biegun południowy przy pomocy technologicznie zaawansowanego balonu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technologia ż., technolog mos.

przym. technologiczny

Wiktionary

# technologiczność

Technologiczność konstrukcji – zespół cech konstrukcyjnych określonego przedmiotu umożliwiających łatwe wykonanie go w danych warunkach produkcyjnych.

O technologiczności konstrukcji decydują informacje przekazywane wytwórcy przez konstruktora, głównie za pomocą rysunku technicznego. Informacje te dotyczą materiałów wyjściowych, ich wymiarów, rodzaju zastosowanych półfabrykatów, kształtu i wymiarów gotowych przedmiotów oraz ich dokładności, jakości powierzchni, twardości itp. Konstruktor podając te informacje, powinien uwzględnić nie tylko wymagania wynikające z zadań, jakie ma spełnić konstruowany przedmiot (np. element maszyny, maszyna), ale również wymagania wynikające z warunku technologiczności konstrukcji. Dlatego więc należy przewidzieć optymalny w danym przypadku materiał i proces technologiczny, jaki będzie zastosowany przy wytwarzaniu konstruowanego przedmiotu.

Wikipedia

# technologiczny

→ technologia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z technologią, dotyczący technologii

Wiktionary

#### Patrz:

technologia

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: teχnoloǵičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. technologia ż., technolog m.

przysł. technologicznie

Wiktionary

# technologizm

Determinizm technologiczny lub inaczej determinizm techniczny – kierunek myśli socjologicznej, przypisujący technice i technologii oraz zachodzącym w nich zmianom zasadniczą rolę w kształtowaniu rzeczywistości społecznej. Głównymi przedstawicielami tego nurtu są Thorstein Veblen i Wesley Clair Mitchell, którzy również byli zwolennikami technokratyzmu (Veblen był nawet członkiem Ruchu Technokratycznego).

Wikipedia

# technolożka

→ technolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. specjalistka w zakresie technologii, specjalistka od procesu tworzenia czegoś lub obróbki jakiegoś surowca

Wiktionary

#### Patrz:

technolog

#### Powiązane:

rzecz. technologia ż., technologiczność ż.

:: fm. technolog m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) technolog

Wiktionary

# technoman

miłośnik muzyki techno; technowiec, technomaniak

SJP.pl

# technomania

fascynacja współczesną technologią

SJP.pl

# technomaniak

miłośnik muzyki techno; technowiec, technoman

SJP.pl

# technomanka

miłośniczka muzyki techno

SJP.pl

# technoparada

parada pojazdów wyposażonych w wielkie głośniki i wzmacniacze, grające muzykę techno

SJP.pl

# technoparty

impreza, w czasie której tańczy się przy muzyce techno; techno party

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) impreza przy muzyce techno

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) techno party

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) techno party

* czeski: (1.1) technoparty

* niemiecki: (1.1) Technoparty ż.

źródła.

== technoparty (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) technoparty

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) techno party

Wiktionary

# technopol

podporządkowanie kultury technice, władza technologii nad społeczeństwem

SJP.pl

Technopol – drugi pod względem wysokości budynek w Petržalce (jednej z dzielnic Bratysławy) i jeden z najwyższych budynków w Bratysławie.

Składa się z dwóch budynków o wysokości 90 m i znajduje się na ulicy Kutlíkovej 17, otaczając Chorvátske rameno przed placem Jana Pawła II (Rynkiem) i Kościołem św. Rodziny.

Technopol służy jako siedziba wielu firm, takich jak Technopol, a także jest siedzibą samorządu Petržalka.

Wikipedia

# technopolia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okręg, skupiający ośrodki działające w zakresie rozwoju najnowszej techniki, m.in. parki technologiczne i parki naukowe;

Wiktionary

Technopolia (również technopolis) – miasto, którego rozwój oparty jest na tworzeniu i sprzedaży zaawansowanych technologii.

Ich powstanie wiąże się z trzecią rewolucją przemysłową. Główna gałąź przemysłu to przemysł wysokich technologii – high-tech. Obejmuje dziedziny takie jak elektronika, lotnictwo (także przemysł pojazdów kosmicznych), przemysł chemiczny, farmaceutyczny, precyzyjny i optyczny. Czynniki lokalizacji high-tech to: wysoko wykwalifikowana kadra, dobra infrastruktura, sąsiedztwo placówek naukowo-badawczych oraz duże nakłady finansowe na badania innowacyjne. Najwięcej technopolii powstaje w Stanach Zjednoczonych. Sporo jest ich również w Europie, Azji Południowo-Wschodniej i Azji Wschodniej. W Afryce i Ameryce Południowej praktycznie nie występują.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Utworzenie technopolii pochłania znaczne środki finansowe, jednakże – jak wskazuje doświadczenie – w perspektywie opłaca się, bowiem niezwykle dynamizuje i przyśpiesza rozwój ośrodków miejskich.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈpɔlʲja, AS: teχnopolʹi ̯a

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) technopolis

Wiktionary

# technopolis

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okręg, skupiający ośrodki działające w zakresie rozwoju najnowszej techniki, m.in. parki technologiczne i parki naukowe;

Wiktionary

Technopolia (również technopolis) – miasto, którego rozwój oparty jest na tworzeniu i sprzedaży zaawansowanych technologii.

Ich powstanie wiąże się z trzecią rewolucją przemysłową. Główna gałąź przemysłu to przemysł wysokich technologii – high-tech. Obejmuje dziedziny takie jak elektronika, lotnictwo (także przemysł pojazdów kosmicznych), przemysł chemiczny, farmaceutyczny, precyzyjny i optyczny. Czynniki lokalizacji high-tech to: wysoko wykwalifikowana kadra, dobra infrastruktura, sąsiedztwo placówek naukowo-badawczych oraz duże nakłady finansowe na badania innowacyjne. Najwięcej technopolii powstaje w Stanach Zjednoczonych. Sporo jest ich również w Europie, Azji Południowo-Wschodniej i Azji Wschodniej. W Afryce i Ameryce Południowej praktycznie nie występują.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) technopolia

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) technopolis

źródła.

== technopolis (język angielski.) ==

wymowa. IPA|tɛkˈnɒ.pɒ.lɪs.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) technopolis, technopolia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈpɔlʲis, AS: teχnopolʹis

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) technopolia

Wiktionary

# technoratan

materiał syntetyczny imitujący ratan; technorattan

SJP.pl

# technoratanowy

→ technoratan; technorattanowy

SJP.pl

# technorati

Technorati – wyspecjalizowana wyszukiwarka internetowa do blogów. Od roku 2002 zaindeksowała ponad 133 miliony blogów. Jest uważana za jeden z typowych przykładów stron Web 2.0.

Technorati jest zablokowane w Chińskiej Republice Ludowej.

Wikipedia

# technorattan

materiał syntetyczny imitujący rattan; technoratan

SJP.pl

# technorattanowy

→ technorattan; technoratanowy

SJP.pl

# technosfera

1. sfera działalności człowieka polegająca na rozprzestrzenieniu w środowisku naturalnym środków technicznych;
2. obszar objęty taką działalnością

SJP.pl

- technosfera – ingerencja człowieka w przyrodę lub obszar dotknięty taką działalnością
- TechnoSphere – internetowe środowisko wirtualne

Wikipedia

# technostres

Technostres (także: stres cyfrowy) – negatywna reakcja psychologiczna wynikająca z interakcji między ludźmi a wprowadzaniem nowych technologii. Podczas gdy ergonomia bada fizyczne reakcje człowieka na maszyny oraz jego dostosowanie do nich, technostres wynika ze zmian w zachowaniach, które są wywołane użytkowaniem nowoczesnych technologii, zarówno w środowisku pracy, jak i domowym.

Wikipedia

# technostruktura

grupa społeczna składająca się ze skupiających całą władzę ekonomiczną najemnych dyrektorów wielkich korporacji i urzędników administracji państwowej wysokiego szczebla

SJP.pl

Technostruktura – struktura organizacyjna, w której pracownicy starają się tworzyć standardy pracy, przestrzegają ich wykonywania, zajmują się utrzymywaniem systemów informacyjnych na określonym poziomie itp., a także dążą do standaryzacji, jednoznacznego określenia norm pracy. Jeśli uda się ustandaryzować normy pracy w organizacji, powstaje wówczas biurokracja maszynowa.

Wikipedia

# technowiec

miłośnik muzyki techno; technoman, technomaniak

SJP.pl

# techwig

TECHWIG – indeks giełdowy obejmujący spółki giełdowe zakwalifikowane do Segmentu Innowacyjnych Technologii SiTECH (z wyłączeniem funduszy inwestycyjnych), notowane na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.

Najwyższa wartość TECHWIG-u wyniosła 2 559,90 pkt, 13 marca 2000, natomiast najniższa: 313,08 pkt, 1 października 2002.

23 czerwca 2008 roku GPW zaprzestała publikacji indeksu.

Wikipedia

# tecia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma żeńskiego imienia Tekla

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tekla ż.

Wiktionary

# tecumseh

Wikipedia

# tęcza

kolorowy łuk na niebie powstały wskutek załamania światła w kroplach deszczu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

(1.2) przen. poet. o czymś wielobarwnym, przypominającym kolory tęczy (1.1)

(1.3) archit. łuk zamykający otwór między nawą a prezbiterium

Wiktionary

Tęcza – zjawisko optyczne i meteorologiczne (fotometeor), charakterystyczny wielobarwny łuk o ciągłej zmianie kolorów od czerwonego na zewnątrz do fioletowego od wewnątrz, widziany naprzeciw słońca, występujący zazwyczaj tuż przed opadem deszczu lub po nim.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na niebie pojawiła się tęcza.

(1.1) W wyobraźni wielu ludów tęcza symbolizuje rozmaitego rodzaju więzi między niebem a ziemią, bogami a ludźmi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃n͇t͡ʃa, AS: tẽṇča

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tęcznik m., tęczówka ż., tęczowanie n., tęczak m., tęczowość ż., tęczanka ż.

czas. tęczować ndk.

przym. tęczowy, tęczówkowy

przysł. tęczowo; przest. tęczowie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) przest. gwara. pijawa

Wiktionary

# tęczak

1. ptak z rodziny tyrankowatych;
2. gatunek ryby z rodziny wargaczowatych; korys;
3. wargacz tęczak - gatunek ryby z rodziny wargaczowatych;
4. potocznie: pstrąg tęczowy

SJP.pl

- tęczak (ptak) (Tachuris rubrigastra) – ptak z rodziny tyrankowatych (Tyrannidae),
- tęczak, inaczej korys doncela (Coris julis) – gatunek ryby z rodziny wargaczowatych (Labridae),
- tęczak – potocznie pstrąg tęczowy,
- wargacz tęczak (Labrus mixtus) – gatunek ryby z rodziny wargaczowatych (Labridae).

Wikipedia

# tęczanka

rodzaj ryb z rodziny tęczankowatych

SJP.pl

# tęczankowate

rodzina ryb z rzędu aterynokształtnych

SJP.pl

Tęczankowate (Melanotaeniidae) – rodzina ryb aterynokształtnych (Atheriniformes). Liczne gatunki są popularnymi rybami akwariowymi o dużym znaczeniu w akwarystyce. Wiele gatunków jest zagrożonych wyginięciem w wyniku szybkiej degradacji ich środowiska. Rodzajem typowym rodziny, a zarazem najliczniejszym w gatunki jest rodzaj Melanotaenia.

Wikipedia

# teczka

1. rodzaj torby ze skóry lub innych tworzyw;
2. rodzaj okładki, zwykle tekturowej, do przechowywania dokumentów, rękopisów, nut, rysunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostokątna torba z uchwytem

(1.2) okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp.

(1.3) dokumenty przechowywane w teczce (1.2)

Wiktionary

- teczka – rodzaj torby
- teczka papierowa – papierowe opakowanie na dokumenty

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛt͡ʃka, AS: tečka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. teczuszka ż.

przym. teczkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) aktówka

Wiktionary

# tęcznik

tęcznik liszkojad - duży chrząszcz z rodziny biegaczowatych; liszkarz

SJP.pl

Calosoma – rodzaj chrząszczy z rodziny biegaczowatych i plemienia Carabini. Zwyczajowo określany jako liszkarz lub tęcznik. Wszystkie gatunki z tego rodzaju podlegają w Polsce ochronie gatunkowej.

Wikipedia

# tęczny

dawniej: dotyczący tęczy, taki jak tęcza, wielokolorowy; tęczowy

SJP.pl

# tęczobarwny

mający barwy tęczy

SJP.pl

# tęczodzioby

tukan tęczodzioby - gatunek ptaka z rodziny tukanowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma dziób w tęczowych barwach

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zrobiłam córce do przedszkola przebranie tęczodziobego ptaka.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃n͇t͡ʃɔˈd͡ʑɔbɨ, AS: tẽṇčoʒ́oby

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tęczowodzioby

Wiktionary

# tęczować

1. dawniej: mienić się kolorami tęczy, różnobarwnie; jaśnieć, iskrzyć;
2. przenośnie: przeżywać coś w całej gamie uczuć, w bogactwie wrażeń, nastrojów; zachwycać się, egzaltować się;
3. rzadko: tęczować się - forma wzmocniona od czasownika "tęczować"

SJP.pl

czasownik

(1.1) przest. mienić się różnobarwnie

czasownik zwrotny tęczować się

(2.1) rzad. intensywnie tęczować (1.1)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tęcza ż., tęczowanie n., tęczówka ż., tęczowość ż.

czas. roztęczować

przym. tęczowy

Wiktionary

# tęczowany

zwójka tęczowana - gatunek motyla z rodziny zawisakowatych

SJP.pl

# tęczowiec

barwny motyl z rodziny południc; mieniak

SJP.pl

Tęczowiec (Xenopeltis unicolor) – gatunek węża z rodziny tęczowcowatych (Xenopeltidae).

Występuje w południowych Chinach i Azji Południowo-Wschodniej (od Mjanmy oraz należących do Indii Andamanów i Nikobarów na wschód po Filipiny i Indonezję).

Wikipedia

# tęczówka

umięśniona przednia część błony naczyniowej w ścianie gałki ocznej otaczająca otwór zwany źrenicą, przez który do oka wpada światło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

Wiktionary

Tęczówka (łac. iris) – element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniowej. W centrum zawiera otwór zwany źrenicą (łac. pupilla). Na przedniej powierzchni widać regularnie ułożone wyniosłości (beleczki, trabeculae) oraz wgłębienia (zatoki, cryptae). Na jej tylnej powierzchni obecne są fałdy tęczówki (nieregularne zagłębienia i uwypuklenia).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tɛ̃n͇ˈt͡ʃufka, AS: tẽṇčufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tęcza ż., tęczowanie n., tęczowość ż.

czas. tęczować ndk.

przym. tęczowy, tęczówkowy

przysł. tęczowo

Wiktionary

# tęczówkowy

→ tęczówka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tęczówką, dotyczący tęczówki

Wiktionary

#### Patrz:

tęczówka

#### Powiązane:

rzecz. tęczowość ż., tęcza ż., tęczówka ż.

Wiktionary

# tęczowość

1. cecha czegoś związanego z tęczą;
2. różnokolorowość, wielobarwność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tęczowe; cecha tych, którzy są tęczowi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tęcza ż., tęcznik m., tęczówka ż., tęczowanie n., tęczak m.

czas. tęczować ndk.

przym. tęczowy, tęczówkowy

przysł. tęczowo

Wiktionary

# tęczowy

1. związany z tęczą (łukiem na niebie lub we wnętrzu kościelnym);
2. różnokolorowy, wielobarwny;
3. przenośnie: optymistyczny, pozytywny, zachęcający

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który ma kolory tęczy

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z tęczą, dotyczący tęczy

(2.2) przen. związany z LGBT

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Światło wpadało tu tęczową smużką przez trójkątną szybkę z gotycką cyfrą 17.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛ̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: tẽṇčovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tęczowość ż., tęcza ż., tęczowanie n., tęczówka ż.

czas. tęczować ndk.

przysł. tęczowo

Wiktionary

# teczuszka

zdrobnienie od: teczka

SJP.pl

# teczyna

tek, teak;
1. rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych; drzewo tekowe;
2. drewno tekowe

SJP.pl

Teczyna, drzewo tekowe (Tectona L.f.) – rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych. Należą do niego trzy gatunki występujące naturalnie w południowej i południowo-wschodniej Azji, gdzie tworzą rozległe lasy monsunowe. Ich siedliskiem są obszary położone na rzędnych do 900 m n.p.m.

Wikipedia

# tęczyński

nazwisko

SJP.pl

# ted

imię męskie

SJP.pl

- Ted (film)
- Ted (linia lotnicza)
- TED (konferencja)
- TED Notepad
- Ted (procesor tekstu)
- Ted (muzyk)
- MOS Technology TED

Wikipedia

# tede

Telewizja Dolnośląska, regionalna stacja telewizyjna w Polsce

SJP.pl

Tede, również TDF, Fiodor, Jaca oraz DJ Buhh, właśc. Jacek Maciej Szymon Graniecki (ur. 24 lipca 1976 w Warszawie) – polski raper, autor tekstów, producent muzyczny, freestyle’owiec, przedsiębiorca, osobowość medialna, prezenter telewizyjny, bloger i aktor niezawodowy, członek licznych projektów muzycznych, jak Trzyha/Warszafski Deszcz, czy Gib Gibon Skład, prowadzi również solową działalność artystyczną. Właściciel wytwórni Wielkie Joł oraz przedsiębiorstw odzieżowych PLNY Textylia i Trykot TDK Sp. z o.o. Jego albumy rozeszły się w ponad 300 tysięcy egzemplarzy, zaś sam artysta został pięć razy nominowany do Fryderyka. Na początku kariery uważany bywał za najlepszego rapera w Polsce. Jako raper ustanowił rekord i wraz z Peją stał się artystą z największą liczbą albumów w historii, które zadebiutowały na Polskiej liście przebojów – OLiS.

Wikipedia

# tedy

przestarzale: więc, przeto, zatem, wobec tego

SJP.pl

zaimek

(1.1) tą drogą (bliską od osoby wskazującej)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jak pójdziesz tędy, zaoszczędzisz pięć minut.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ndɨ, AS: tẽndy

Wiktionary

# tedyby

archaiczny spójnik poprzedzający wniosek z poprzedniego zdania, tedy

SJP.pl

# tedżen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim;

Wiktionary

Tedżen (turkm. Tejen) – miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim, na pustyni Kara-kum, nad rzeką Tejen, na wysokości 161 m n.p.m., siedziba etrapu. W 2022 roku liczyło ok. 67,5 tys. mieszkańców.

Miasto położone jest drodze samochodowej i linii kolejowej (kolej transkaspijska) z Mary do Aszchabadu. W latach 1990. otwarto połączenie kolejowe przez przejście kolejowe w Sarahsie do Meszhedu w Iranie.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. tedżeński

Wiktionary

# tedżeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tedżenem, dotyczący Tedżenu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tedżen mrz.

Wiktionary

# tedzon

miasto w Korei Południowej

SJP.pl

Daejeon (kor. 대전) – miasto na prawach metropolii (gwangyeoksi) w środkowej części Korei Południowej, w regionie Hoseo (dawna prowincja Chungcheong), u podnóża gór Noriong, w dolinie rzeki Kum, piąte co do wielkości miasto Republiki Korei. Położone 167 km od Seulu, 294 km od Pusanu oraz 169 km od Gwangju.

Wikipedia

# tedzoński

→ Tedzon

SJP.pl

#### Patrz:

Tedzon

# tee

[czytaj: ti] w golfie:
1. podstawka przypominająca literę T, na której ustawia się piłkę podczas startu;
2. miejsce startu na każdym kolejnym dołku

SJP.pl

tee – uniksowe polecenie, wypisujące dane wejściowe na standardowe wyjście i do dowolnej liczby plików.

Wikipedia

# teekanne

[czytaj: tikane lub tekane] herbata marki Teekanne

SJP.pl

# teelka

potocznie: pociąg marki TLK (Twoje Linie Kolejowe)

SJP.pl

# teenager

[czytaj: tinejdżer] nastolatek, kilkunastolatek

SJP.pl

# tef

roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; teff; trawa abisyńska; miłka abisyńska

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. rzad. onomatopeja imitująca warkot silnika motorówki

Wiktionary

Miłka abisyńska, tef, teff, trawa abisyńska (Eragrostis tef) – gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych, naturalnie rosnący w północno-wschodniej Afryce.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) — Tef, tef, tef, tef! — nagły warkot przerywa ciszę na jeziorze. Motorówka.

Wiktionary

# tefauenowiec

[czytaj: tefałenowiec] tefałenowiec, TVN-owiec; potocznie:
1. pracownik stacji TVN;
2. osoba oglądająca głównie programy stacji TVN

SJP.pl

# tefałen

tefałeny; potocznie:
1. TVN (stacja telewizyjna);
2. kanał tej stacji

SJP.pl

# tefałenowiec

TVN-owiec, tefauenowiec; potocznie:
1. pracownik stacji TVN;
2. osoba oglądająca głównie programy stacji TVN

SJP.pl

# tefałenowski

potocznie: dotyczący telewizji TVN

SJP.pl

# tefałeny

tefałen; potocznie:
1. TVN (stacja telewizyjna);
2. kanał tej stacji

SJP.pl

# teff

roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; tef; trawa abisyńska; miłka abisyńska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Eragrostis tef|ref=tak., miłka abisyńska

(1.2) spoż. mąka z ziaren teffu (1.1)

Wiktionary

Miłka abisyńska, tef, teff, trawa abisyńska (Eragrostis tef) – gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych, naturalnie rosnący w północno-wschodniej Afryce.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tɛf, AS: tef

Wiktionary

# tefila

przedmiot liturgiczny wyznawców judaizmu, składający się z dwóch skórzanych pudełeczek zawierających pergaminy z tekstami z Tory, przymocowywanych na czole i lewym ramieniu w czasie modlitwy; tefilim; tefilin

SJP.pl

# tefilim

przedmiot liturgiczny wyznawców judaizmu, składający się z dwóch skórzanych pudełeczek zawierających pergaminy z tekstami z Tory, przymocowywanych na czole i lewym ramieniu w czasie modlitwy; tefilin; tefila

SJP.pl

# tefilin

dwa pudełeczka z przymocowanymi rzemykami, zawierające zwitki pergaminowe z czterema cytatami z Biblii; filakterie, tefillin

SJP.pl

Tefilin, tfilin, filakterie (hebr. ‏תְּפִלִּין‎ lub ‏תפילין‎ – przedmioty modlitewne, z aramejskiego – ozdoby) – dwa czarne skórzane pudełeczka wykonane z jednego kawałka skóry koszernego zwierzęcia, w których znajdują się cztery ustępy Tory, ręcznie przepisane w języku hebrajskim przez sofera.

Wikipedia

# tefillin

dwa pudełeczka z przymocowanymi rzemykami, zawierające zwitki pergaminowe z czterema cytatami z Biblii; filakterie, tefilin

SJP.pl

# tefl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. nauczanie języka angielskiego jako języka obcego;

Wiktionary

# teflon

politetrafluoroetylen - tworzywo syntetyczne o niskiej przyczepności i bardzo wysokiej odporności termicznej, stosowane np. przy produkcji smarów i naczyń kuchennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rodzaj tworzywa sztucznego, syntetyczny fluoropolimer;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Właśnie maluję werandę farbą z dodatkiem teflonu.

(1.1) Słyszałem, że teflon może być rakotwórczy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. teflonik mrz.

przym. teflonowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) PTFE, politetrafluoroetylen, tarflen, fluon

Wiktionary

# teflonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od teflon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teflon m.

Wiktionary

# teflonowy

przymiotnik

(1.1) wykonany z teflonu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stała przy kuchence z teflonową szumówką w ręce.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teflon m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) z teflonu

Wiktionary

# tefra

ogół materiałów i skał piroklastycznych

SJP.pl

Tefra – utwór złożony z materiału piroklastycznego, będącego produktem erupcji wulkanicznej. Jest to zbiorcze określenie piroklastycznych utworów zlityfikowanych, czyli skał piroklastycznych, jak i niezlityfikowanych.

Tefra może składać się z samego popiołu wulkanicznego, jak też zawierać domieszki grubszych frakcji piroklastycznych: piasku wulkanicznego, lapilli, a nawet bomb wulkanicznych.

Wikipedia

# tefryt

wylewna skała magmowa

SJP.pl

Tefryt – wylewna skała magmowa o wyglądzie bazaltu, występująca wśród młodych i współczesnych law. Składa się głównie z plagioklazu, nefelinu, piroksenu i amfibolu.

Mieści się wraz z bazanitem w polu 14 diagramu QAPF skał wulkanicznych.

W klasyfikacji TAS tefryt wraz z bazanitem zajmuje pole U1 (bazanity i tefryty).

Występuje w Polsce i Czechach w obrębie środkowoeuropejskiej prowincji bazaltowej.

Wikipedia

# tęga

1. mający dużą tuszę, otyły, gruby,
2. wykonany z siłą, silnie odczuwany,
3. dobry w tym co robi, wartościowy, zdolny

SJP.pl

# tęgawy

dość tęgi; otyły; korpulentny

SJP.pl

# tegdy

zaimek przysłowny wskazujący

(1.1) stpol. wówczas

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tegdy wziął Pan Bog człowieka i postawił ji w raju rozkoszy, aby działał a ostrzegał jego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛɡdɨ, AS: tegdy

Wiktionary

# tegelen

dzielnica Venlo (miasta w Holandii)

SJP.pl

Tegelen – dzielnica Venlo w Holandii, do końca 2000 miasto i gmina. Do Tegelen należy wieś i klasztor Steyl. Od nazwy miejscowości pochodzi pojęcie "interglacjału tegeleńskiego".

Wikipedia

# tegeleński

→ Tegelen (dzielnica Venlo - miasta w Holandii)

SJP.pl

# teges

wyraz o bliżej nieokreślonym znaczeniu używany np. w potocznym powiedzeniu "teges majonez"

SJP.pl

# tęgi

1. mający dużą tuszę, otyły, gruby,
2. wykonany z siłą, silnie odczuwany,
3. dobry w tym co robi, wartościowy, zdolny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dobrze zbudowany, postawny, otyły

(1.2) biegły, zdolny w pewnej dziedzinie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jakkolwiek nie tęgie mieli konie nasi kawalerzyści, wyprzedzili jednak swą służbę i stanęli w Crèvecoeur.

(1.2) Tęgi z niego był fechmistrz.

(1.2) Od dziesięcioleci najtęższe mózgi z wywiadu głowią się jak uczynić działanie agentów niewidocznym dla obserwowanego obiektu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ŋʲɟi, AS: tẽŋʹǵi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tęgość

przysł. tęgo

Wiktionary

# tego

zaimek wskazujący

(1.1) D. od: ten

(1.2) B. od: ten (dla rzeczowników żywotnych)

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Od kiedy zostałem głową tego przedsięwzięcia, sprawy zaczęły iść lepiej.

(1.2) Gdybym spotkał tego, kto to wymyślił to dałbym mu porządny wpierdol.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛɡɔ, AS: tego

Wiktionary

# tęgobór

indywidualnie: gęsty bór

SJP.pl

# tegoczesny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. dziejący się w teraźniejszości

(1.2) daw. mający miejsce w minionych czasach, o których opowiada osoba mówiąca

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oda do chełpliwych tegoczesnych junaków

(1.2) Przytaczamy te szczegóły jedynie dla tego, aby okazać, że błędy tegoczesnych myślicieli, jako coś nowego podawane, są powtórzeniem tylko z pewnemi modyfikacyjami dawniejszych.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tegoczesność ż.

przysł. tegocześnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) współcz. współczesny, teraźniejszy, dzisiejszy, obecny

(1.2) współcz. ówczesny; daw. tamtoczesny

Wiktionary

# tęgomir

dawne imię męskie

SJP.pl

Tęgomir – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Tęgo- („mocny”) -mir („pokój, spokój, dobro”). Może zatem oznaczać „trwały, stabilny pokój”.

Tęgomir imieniny obchodzi 25 listopada. Imię to nosił książę Stodoran, Tęgomir.

Wikipedia

# tęgopokrywe

jeden z najliczniejszych rzędów owadów; chrząszcze, tęgoskrzydłe

SJP.pl

Wikipedia

# tegoroczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący bieżącego roku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wczoraj w Akademii Astronautyki – głos spikera telewizyjnego był wymodelowany i staranny – odbyła się promocja osiemdziesięciu tegorocznych absolwentów.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛɡɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: tegoročny

Wiktionary

# tęgoryjce

rodzaj nicieni pasożytujących na ludziach i zwierzętach

SJP.pl

# tęgoryjec

przedstawiciel pasożytniczego nicienia

SJP.pl

Ancylostoma – rodzaj nicieni z rodziny Ancylostomidae. Obejmuje następujące gatunki:

- Ancylostoma auratus
- Ancylostoma brasiliensis – tęgoryjec brazylijski (pasożyt kotów)
- Ancylostoma caninum – tęgoryjec psi (pasożyt psów)
- Ancylostoma ceylanicum (pasożyt człowieka)
- Ancylostoma duodenale – tęgoryjec dwunastnicy (pasożyt człowieka)
- Ancylostoma pluridentatum (pasożyt kotów)
- Ancylostoma tubaeforme (pasożyt kotów)

Wikipedia

# tęgość

odznaczanie się dużą tuszą; otyłość

SJP.pl

# tęgoskór

rodzaj grzybów z rzędu borowikowców

SJP.pl

Scleroderma Pers. (tęgoskór) – rodzaj grzybów z rodziny tęgoskórowatych (Sclerodermataceae).

Wikipedia

# tęgoskórowate

rodzina grzybów z podgromady podstawczaków, do której należą między innymi tęgoskór pospolity i tęgoskór wielozarodnikowy

SJP.pl

Tęgoskórowate (Sclerodermataceae Corda) – rodzina grzybów z rzędu borowikowców (Boletales).

Wikipedia

# tęgoskórowaty

o cechach tęgoskórowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

# tęgoskórowce

rząd grzybów z podgromady podstawczaków; Sclerodermatales

SJP.pl

# tęgoskórowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z podgromady podstawczaków

SJP.pl

# tęgoskórowy

borowikowiec tęgoskórowy - gatunek grzybów z rodziny borowikowatych

SJP.pl

# tęgoskrzydłe

jeden z najliczniejszych rzędów owadów; chrząszcze, tęgopokrywe

SJP.pl

# tęgoster

przedstawiciel jednego z gatunku ptaków występujących w obu Amerykach

SJP.pl

# tęgosterowate

o cechach tęgosterowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Tęgosterowate (Dendrocolaptidae) – rodzina ptaków z podrzędu tyrankowców (Tyranni) w rzędzie wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad pięćdziesiąt gatunków ptaków. Tęgosterowate występują wyłącznie w krainie neotropikalnej.

Wikipedia

# tęgosterowaty

o cechach tęgosterowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

# tęgostery

przedstawiciel jednego z gatunku ptaków występujących w obu Amerykach

SJP.pl

Tęgostery (Dendrocolaptinae) – podrodzina ptaków z rodziny tęgosterowatych (Dendrocolaptidae).

Wikipedia

# tęgosz

wieloletnia roślina zielna z rodziny liliowatych; len nowozelandzki

SJP.pl

Tęgosz (Phormium J.R. Forst. & G. Forst.) – rodzaj roślin z rodziny złotogłowowatych (Asphodelaceae), obejmujący dwa gatunki występujące naturalnie na Nowej Zelandii, Wyspach Antypodów, Wyspie Norfolk i Wyspie Chatham. Tęgosz mocny został introdukowany do Ameryki Środkowej i Europy, a tęgosz Cooka do Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

# tęgoszczecinowy

skrzydlik tęgoszczecinowy - gatunek mchu z rodziny skrzydlikowatych

SJP.pl

# tegu

miasto w Korei Południowej

SJP.pl

Daegu ((kor. 대구광역시, Metropolia Daegu), w zależności od latynizacji koreańskiej nazwy: Taegu, Tegu lub Daegu) – położone nad rzeką Geumho czwarte co do wielkości miasto w Korei Południowej należące do miast metropolii oraz stolica prowincji Gyeongsang Północny. Siedziba rzymskokatolickiej archidiecezji Daegu.

Wikipedia

# tegucigalpa

[czytaj: tegus-igalpa] stolica Hondurasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Hondurasu;

Wiktionary

Tegucigalpa (Tegusyjgalpa) – stolica i największe miasto Hondurasu, zamieszkuje je 1,13 mln osób (2012). Położone jest w południowej części kraju, u stóp góry Picacho, w dolinie rzeki Choluteca na wysokości ok. 975 m n.p.m. Tegucigalpa jest również ośrodkiem administracyjnym departamentu Francisco Morazán.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Oficjalnie Tegucigalpa to stolica jednego z najniebezpieczniejszych krajów na świecie.

Wiktionary

# teheran

1. stolica Iranu;
2. ostan w Iranie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Iranu;

Wiktionary

Teheran (pers. ‏تهران‎ Tehran) – stolica i największe miasto Iranu, będące również centrum administracyjnym prowincji o tej samej nazwie. Teheran leży u stóp masywu górskiego Elburs i rozciąga się na wysokości od około 1100 m n.p.m. do 1800 m n.p.m., zajmując obszar 658 kilometrów kwadratowych. Teheran jest największym miastem Bliskiego Wschodu i liczy 12,2 mln mieszkańców (2012), zaś aglomeracja – 16,1 mln mieszkańców (2012). Posiada też gęstą sieć dróg i autostrad, znaczący dla kraju węzeł kolejowy oraz dwa porty lotnicze. Na terenie miasta ulokowane są liczne muzea, centra sztuki, kompleksy pałacowe i centra kulturalne, a w promieniu kilkudziesięciu kilometrów – znane ośrodki narciarskie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ponad połowa irańskiego przemysłu znajduje się w Teheranie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈxɛrãn, AS: teχerãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teherańczyk mos., teheranka ż.

przym. teherański

Wiktionary

# teherańczyk

mieszkaniec Teheranu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Teheranu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxɛˈrãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: teχerãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teheran m.

:: fż. teheranka ż.

przym. teherański

Wiktionary

# teheranka

mieszkanka Teheranu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Teheranu

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxɛˈrãnka, AS: teχerãnka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teheran m.

:: fm. teherańczyk mos.

przym. teherański

Wiktionary

# teherański

przymiotnik od: Teheran (stolica Iranu)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Teheranu, miasta w Iranie

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛxɛˈrãj̃sʲci, AS: teχerãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teheran mrz., teherańczyk mos., teheranka ż.

Wiktionary

# tehinia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Bendery

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Tatarzy krymscy przekraczali Dniestr poniżej Tehinii i z Budziaku podążali pomiędzy Prutem i Dniestrem przez Mołdawię (…)

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tehiński

Wiktionary

# tehiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Tehinią, dotyczący Tehinii (dziś: Bendery)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tehinia ż.

Wiktionary

# teichoskopia

relacja o wypadkach rozgrywających się właśnie poza sceną, rozwijana przez postać dramatu obserwującą je bezpośrednio

SJP.pl

Teichoskopia – z gr. widzenie z murów (poprzez ścianę) – określenie sceny z III księgi Iliady Homera (w której Helena opisuje Priamowi widzianych przez nią z murów Troi bohaterów i wodzów achajskich) i podobnych przedstawień w późniejszych utworach dramatycznych.

Wikipedia

# teida

jaszczurka; waran amerykański

SJP.pl

# teilhard

[czytaj: teJAR] nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

# teina

alkaloid występujący w ziarnach kawy i liściach herbaty; kofeina

SJP.pl

Kofeina (łac. coffeinum) – organiczny związek chemiczny, alkaloid purynowy znajdujący się w ziarnach kawy i wielu innych surowcach roślinnych. Może również być otrzymywana syntetycznie. Została odkryta przez niemieckiego chemika Friedricha Ferdinanda Rungego w 1819 roku. W zależności od źródła nazywana jest także teiną (gdy źródłem jest herbata), guaraniną (gdy pochodzi z guarany) i mateiną (gdy pochodzi z yerba mate).

Wikipedia

# teinograf

urządzenie rejestrujące uderzenia pioruna w urządzenia elektryczne

SJP.pl

# teinowy

→ teina

SJP.pl

#### Patrz:

teina

# teista

wyznawca teizmu, osoba wierząca w istnienie Boga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba wyznająca teizm

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) ateista

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. teizm m.

:: fż. teistka ż.

przym. teistyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) theist

* bułgarski: (1.1) теист m.

* chorwacki: (1.1) teist

* fiński: (1.1) teisti

* hiszpański: (1.1) teísta m.

* kataloński: (1.1) teista m.

* niemiecki: (1.1) Theist m.

* nowogrecki: (1.1) θεϊστής m.

* słowacki: (1.1) teista m.

* szwedzki: (1.1) teist w.

* ukraiński: (1.1) теїст m., монотеїст m.

* włoski: (1.1) teista m.

źródła.

== teista (język kataloński.) ==

wymowa.

audio|LL-Q7026 (cat)-Marvives-teista.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski i żeński

(1.1) teista

odmiana.

(1.1) lp. teista; lm. teistes

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈjista, AS: tei ̯ista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teizm m.

:: fż. teistka ż.

przym. teistyczny

Wiktionary

# teistka

zwolenniczka teizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. filoz. kobieta wyznająca teizm

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. teizm m.

:: fm. teista m.

przym. teistyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|teista.

* bułgarski: (1.1) теистка ż.

* hiszpański: (1.1) teísta ż.

* słowacki: (1.1) teistka ż.

* słoweński: (1.1) teistka ż.

źródła.

== teistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teistka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teizm m.

:: fm. teista m.

przym. teistyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. teizm m.

:: fm. teista m.

przym. teistyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|teista.

* bułgarski: (1.1) теистка ż.

* hiszpański: (1.1) teísta ż.

* słowacki: (1.1) teistka ż.

* słoweński: (1.1) teistka ż.

źródła.

== teistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teistka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# teistyczny

przymiotnik od: teizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. rel. dotyczący teizmu, głoszący istnienie jedynego osobowego Boga

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teizm m., teista m., teistka ż.

Wiktionary

# teizm

wiara w istnienie Boga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

Wiktionary

Teizm (gr. θεoς „bóg”) – wiara w istnienie Boga, bogów lub bogiń, którzy są osobami ingerującymi w losy świata, lub jest on ich dziełem, czuwającymi nad biegiem wydarzeń lub podtrzymującymi świat w istnieniu; pogląd filozoficzno-religijny głoszący, że tacy bogowie istnieją; wiara w Boga lub bogów bez odrzucania objawienia, co jest charakterystyczne dla deizmu.

Antonimem pojęcia "teizm" jest "ateizm", czyli zaprzeczenie istnienia Boga lub bogów.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛjism̥, AS: tei ̯ism̦

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teista m., teistka ż.

przym. teistyczny

Wiktionary

# tej

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje

SJP.pl

zaimek osobowy

(1.1) poznań. W. ty (charakterystyczna forma zwrotu do znajomych)

(1.2) forma zaimka. → ta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. herbata

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wiara no tej, nie!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛj, AS: tei ̯

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk|harbata, tyj.

Wiktionary

# tejp

potocznie: sportowy plaster leczniczy

SJP.pl

# tejpować

potocznie: przyklejać sportowy plaster leczniczy na skórę

SJP.pl

# tejrezjasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitgr. wróżbita z rodu Spartów, syn nimfy Chariklo

Wiktionary

Tejrezjasz (Teiresias,Tyrezjasz, Terezjasz) – w mitologii greckiej wielki wróżbita tebański, żyjący przez siedem do dziewięciu pokoleń, od czasów Kadmosa do Eteoklesa i Polinejkesa. Potrafił przepowiadać przyszłość, rozumieć przeszłość oraz rozumiał język ptaków.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) war. Terezjasz, Tyrezjasz

Wiktionary

# teju

jaszczurka z Ameryki Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) herp. duża, południowoamerykańska jaszczurka z rodziny tejowatych (nazwa systematyczna|Teiidae|ref=tak.)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tejowate nmos.

przym. tejowaty

Wiktionary

# tek

teak, teczyna;
1. rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych; drzewo tekowe;
2. drewno tekowe

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) bot. tropikalne drzewo;

Wiktionary

Teczyna, drzewo tekowe (Tectona L.f.) – rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych. Należą do niego trzy gatunki występujące naturalnie w południowej i południowo-wschodniej Azji, gdzie tworzą rozległe lasy monsunowe. Ich siedliskiem są obszary położone na rzędnych do 900 m n.p.m.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Teku używano dawniej do budowy statków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛk, AS: tek

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tekowy, teakowy

rzecz. teczyna ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) drzewo tekowe, teczyna, teak

Wiktionary

# teka

1. duża teczka;
2. urząd ministra

SJP.pl

- teka (theca) – różne struktury anatomiczne przypominające puszkę, z greckiego θήκη – 'schowek', 'grób', 'skład', przy czym w literaturze biologicznej słowo theca uznaje się za nowołacińskie, znacznie odbiegające od źródłosłowu, a odnoszące się do różnych struktur anatomicznych w postaci sztywnej osłony ciała;
- teka – wydawnictwo o charakterze zbioru, np. Teka Melpomeny, Teka Stańczyka, czasem czasopismo naukowe, np. Teka Komisji Historycznej;
- Teka – Grupa Teka, międzynarodowe przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji i dystrybucji wyposażenia kuchennego;
- Teka – właściwie Tomasz Kucharski, polski muzyk;
- Teka – hiszpańska drużyna kolarska.

Wikipedia

# tekakaefowski

przymiotnik od: TKKF (Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej); TKKF-owski

SJP.pl

# tekameba

organizm z grupy pierwotniaków; ameba skorupkowa

SJP.pl

# tekameby

kategoria organizmów z grupy pierwotniaków; ameby skorupkowe

SJP.pl

# tekiela

nazwisko

SJP.pl

# tekielak

nazwisko

SJP.pl

# tekiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tekińcami, dotyczący Tekińców

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tekiniec mos.

Wiktionary

# tekke

w islamie budynek będący siedzibą muzułmańskiego bractwa religijnego; zawija

SJP.pl

Chanaka (pers. ‏خانقاه‎, ḵānaqāh, zawija, arab. ‏خانقاه‎ kąt, tur. tekke) – rodzaj klasztoru; budynek lub zespół budynków stanowiących siedzibę zakonu sufickiego. W skład zespołu wchodziły świątynia (meczet), szkoła (medresa), pomieszczenia dla członków bractwa oraz pielgrzymów; często pojawiało się tam także mauzoleum założyciela szkoły lub innego, wybitnego "świętego męża".

Wikipedia

# tekla

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Tekla – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „sławiąca Boga” (gr. Θεός „Bóg” i κλέος „sława”).

Tekla imieniny obchodzi: 30 sierpnia, 23 września, 7 października i 15 października.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czy byłaś mi wierną, najdroższa Teklo?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛkla, AS: tekla

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Tekleczka ż., Tela ż., Teklusia ż., Teklunia ż., Tecia ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) zdrobn. Tekleczka, Tela, Teklusia, Teklunia, Tecia

Wiktionary

# teklanowo

Teklanowo – kolonia krajeńska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

# teklinów

## Miejscowości i ich części w Polsce

Według TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Teklinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Wieruszów
- Teklinów – przysiółek wsi Głęboka Droga w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha
- Teklinów – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kruszyna

Wikipedia

# teknival

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. festiwal tekno, zwykle spontanicznie organizowany na otwartej przestrzeni

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) festiwal

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tekno n.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|teknival. < etym|ang|tekno|festival. → tekno + festiwal

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) teknival

* francuski: (1.1) teknival m.

źródła.

== teknival (język angielski.) ==

thumb|teknival (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. teknival

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tekno n.

Wiktionary

# tekno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. gatunek szybkiej, rytmicznej muzyki elektronicznej;

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) free tekno, hardtek

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. teknival m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tekno, free tekno, hardtek

źródła.

== tekno (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. techno

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teknival m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) free tekno, hardtek

Wiktionary

# tekodont

prymitywny gad przypominający krokodyla, wymarły w późnym triasie

SJP.pl

# tekodontozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Thecodontosaurus|Morris|ref=tak., rodzaj prozauropoda z rodziny tekodontozaurów;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju tekodontozaurów (1.1)

Wiktionary

Tekodontozaur (Thecodontosaurus) – rodzaj dinozaura będącego jednym z najbardziej bazalnych znanych przedstawicieli kladu Sauropodomorpha. Żył w późnym triasie (ok. 218–207 mln lat temu) na terenach Europy. Długość ciała ok. 2 m, masa ok. 40 kg. Jego szczątki znaleziono w Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W późnym triasie na terenach Europy występowały tekodontozaury.

Wiktionary

# tekodonty

prymitywny gad przypominający krokodyla, wymarły w późnym triasie

SJP.pl

Tekodonty (Thecodontia) – parafiletyczna grupa wczesnych archozaurów (gadów naczelnych) o budowie pokrojowo przypominającej krokodyle, ale z bardziej prostymi nogami niż inne gady. Poza najprymitywniejszymi formami większość posiadała uzębienie tekodontyczne – zęby osadzone w zębodołach szczęki i żuchwy. Czaszka diapsydalna, zęby zwykle ostre i zakrzywione ku tyłowi.

Wikipedia

# tekodontyzm

Tekodontyzm, tekodoncja, uzębienie tekodontyczne – rodzaj uzębienia polegający na osadzeniu zębów w zębodołach szczęki i żuchwy. Występuje u ssaków i krokodyli, a także u wielu wymarłych gatunków gadów.

Wikipedia

# tekowy

drzewo tekowe - rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych; tek, teak, teczyna

SJP.pl

# teks

jednostka miary w systemie międzynarodowej numeracji włókien; tex

SJP.pl

Teks – jednostka gęstości liniowej stosowana w włókiennictwie oznaczana symbolem tex, dawniej stosowano również oznaczenie Tt. Używana jest do określania gęstości liniowej nici. W międzynarodowym układzie jednostek miar SI teks jest jednostką pozaukładową, dopuszczoną do stosowania tylko w określonych dziedzinach.

Wikipedia

# teksańczyk

mieszkaniec Teksasu (stanu w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Teksasu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Policja federalna rozgromiła gang Teksańczyków.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teksas m.

:: fż. Teksanka ż.

przym. teksański, teksaski

przysł. po teksańsku

Wiktionary

# teksanka

mieszkanka Teksasu (stanu w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Teksasu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Prababka obecnego prezydenta Stanów Zjednoczonych była Teksanką.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teksas m.

:: fm. Teksańczyk m.

przym. teksański, teksaski

przysł. po teksańsku

Wiktionary

# teksański

→ Teksas; teksaski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Teksasu, związany z Teksasem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W teksańskiej Romie mieszka ponad 9000 mieszkańców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teksas m., Teksańczyk m., Teksanka ż., teksas mrz., teksasy nmos.

przym. teksaski

przysł. po teksańsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) teksaski

Wiktionary

# teksas

gruba, sztywna tkanina bawełniana wykorzystywana najczęściej do szycia odzieży o kroju sportowym; texas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Teksas (ang. Texas, wymowa:/ˈtɛksəs/) – stan w południowej części Stanów Zjednoczonych, drugi pod względem powierzchni (po Alasce) i pod względem ludności (po Kalifornii).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wysłała mi list z Teksasu.

(1.1) Miasto Houston w Teksasie słynie z kosmicznych technologii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛksas, AS: teksas

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teksańczyk m., Teksanka ż., teksas mrz.

przym. teksański, teksaski

przysł. po teksańsku

Wiktionary

# teksaski

→ Teksas; teksański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Teksasu, związany z Teksasem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W teksaskiej Romie mieszka ponad 9000 mieszkańców.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teksas m., Teksańczyk m., Teksanka ż., teksas mrz.

przym. teksański

przysł. po teksańsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) teksański

Wiktionary

# teksasowy

przymiotnik od: teksas

SJP.pl

# teksasy

spodnie z teksasu (gruba, sztywna tkanina)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odzież. spodnie z teksasu

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) plural|teksas.

Wiktionary

Teksasy – polski zespół muzyczny, wykonujący muzykę bluesową, pochodzący z Lublina. Powstał w lubelskim Klubie Graffiti pod koniec lat 90. XX w. Twórczość formacji przenikają elementy bluesa, rocka, country czy texas shuffle.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W Polsce dżinsy nazywało się teksasami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈksasɨ, AS: teksasy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teksas m.

przym. teksański

przysł. po teksańsku

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dżinsy, jeansy

Wiktionary

# tekściara

→ tekściarz

SJP.pl

#### Patrz:

tekściarz

# tekściarka

potocznie: kobieta zajmująca się zawodowo pisaniem tekstów, np. piosenek, skeczy, haseł reklamowych; autorka tekstów

SJP.pl

# tekściarski

1. związany z tekściarstwiem - zajmowaniem się zawodowo pisaniem tekstów piosenek, skeczy, haseł reklamowych itp.;
2. związany z tekściarzem - osobą piszącą zawodowo takie teksty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tekściarzem, tekściarzami; dotyczący pisania tekstów piosenek, utworów kabaretowych

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tekściarz mos., tekściarka ż., tekst mrz.

Wiktionary

# tekściarstwo

potocznie: zajmowanie się zawodowo pisaniem tekstów piosenek, skeczy, haseł reklamowych itp.

SJP.pl

Tekściarz – autor zajmujący się zawodowo pisaniem tekstów do muzyki (piosenek) lub utworów kabaretowych (skeczy, monologów).

Wikipedia

# tekściarz

potocznie: osoba zajmująca się zawodowo pisaniem tekstów, np. piosenek, skeczy, haseł reklamowych; autor tekstów

SJP.pl

Tekściarz – autor zajmujący się zawodowo pisaniem tekstów do muzyki (piosenek) lub utworów kabaretowych (skeczy, monologów).

Wikipedia

# tekścidło

pogardliwie: marny, bezwartościowy tekst; tekścina, kicz, szmira, ramota

SJP.pl

# tekścik

zdrobnienie od: tekst

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tekst

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie tekst, lecz tylko mały tekścik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tekst m.

przym. tekstowy

Wiktionary

# tekścina

pogardliwie: marny, bezwartościowy tekst; tekścidło, kicz, szmira, ramota

SJP.pl

# teksel

bezroga owca holenderska; texel

SJP.pl

Wikipedia

# teksle

holenderska rasa bezrogich owiec

SJP.pl

# tekst

ciąg zapisanych słów i zdań tworzących pewną całość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

(1.2) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota: stopień czcionki odpowiadający dwudziestu punktom (7,518 mm)

Wiktionary

- tekst w teorii literatury – wypowiedź stanowiąca zamkniętą całość z punktu widzenia treści, często utrwalona graficznie.
- tekst w tekstologii – utrwalony (najczęściej w postaci pisemnej) ciąg znaków językowych, przyjmowany jako niezmienny i niemogący podlegać przemianom w procesie komunikacji językowej.
- tekst w semiotyce – każdy wytwór kultury (tekst kultury) stanowiący całość uporządkowaną według określonych reguł, np. dzieło sztuki, ubiór, zachowanie realizujące jakiś utrwalony wzorzec kulturowy.
- tekst w językoznawstwie strukturalistycznym – przedmiot konkretny służący do przekazywania informacji na bazie rozumianego abstrakcyjnie języka; także fizyczny wytwór sytuacji komunikacyjnej.
- tekst w muzyce – słowa utworu muzycznego, np. piosenki lub arii.
- tekst spójny – koherentna (np. pod względem semantycznym lub formalnym) struktura języka naturalnego.
- Text - spółka akcyjna notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zajmuję się korektą tekstów publicystycznych.

(1.1) Żołnierz recytował tekst przysięgi.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛkst, AS: tekst

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tekściarz m.

:: zdrobn. tekścik m.

przym. tekstowy, tekstualny, tekściarski

przysł. tekstowo

czas. tekstować

Wiktionary

# tekster

osoba zajmująca się pisaniem sloganów i tekstów reklamowych; kopyrajter, copywriter

SJP.pl

# tekstofon

1. rodzaj telefonu wyposażonego w niewielki wyświetlacz i pełną klawiaturę, umożliwiający prowadzenie konwersacji w postaci tekstów;
2. urządzenie dla osób niesłyszących, mające postać przystawki do telefonu

SJP.pl

# tekstolit

laminatowa, kompozytowa masa plastyczna używana do wyrobu części maszyn, aparatów elektrotechnicznych i łożysk; rezotekst

SJP.pl

Tekstolit (laminat bawełniano-fenolowy TCF, rezoteks, turbax, nowotex, tufnol) – epoksydowy materiał kompozytowy zawierający 40% polimerów i 60% innych tworzyw sztucznych, wykorzystywany w przemyśle maszynowym i elektroenergetyce.

Tekstolit jest laminatem technicznym składającym się z nośnika – tkaniny bawełnianej i żywicy fenolowej (tworzywa duroplastyczne, chemo- lub termoutwardzalne). Tekstolit jest produkowany w postaci płyt, rur, prętów i wyprasek kształtowych. Może zawierać także inne nośniki, np. tkaninę szklaną, wówczas może być nazwany tekstolitem szklanym. Tekstolit ma zazwyczaj charakterystyczny brązowy kolor.

Wikipedia

# tekstolog

specjalista w zakresie tekstologii

SJP.pl

# tekstologia

1. dział nauki o literaturze, dążący do stwierdzenia pochodzenia danego tekstu, ustalenia autora oraz czasu powstania;
2. krytyczne opracowanie tekstu literackiego

SJP.pl

Tekstologia (łac. textus + gr. -logía – „nauka o tekście”) – pomocniczy dział nauki o literaturze zajmujący się zagadnieniami związanymi z badaniem i opisem tekstów konkretnych dzieł literackich pod kątem ustalania ich autentyczności, zmian wprowadzanych świadomie przez autora w procesie twórczym, zmian wprowadzanych bez jego wiedzy na skutek niezamierzonych błędów wydawniczych lub też świadomie przez użytkowników rękopisu lub maszynopisu.

Wikipedia

# tekstotwórczy

1. tworzący tekst;
2. czynnik tekstotwórczy - czynnik łączący składniki w spójną całość

SJP.pl

# tekstować

potocznie: pisać SMS-a; esemesować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) neol. pot. transmitować dane w postaci tekstu poprzez komputer

(1.2) muz. dodawać tekst do utworu instrumentalnego lub wykonywanego wcześniej jako wokaliza

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wolę tekstować niż rozmawiać przez telefon.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tekst mrz., tekstowanie n.

Wiktionary

# tekstowość

cecha czegoś, co ma postać tekstu

SJP.pl

# tekstowy

przymiotnik

(1.1) związany z tekstem, będący w postaci tekstu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tekst m., tekściarz m., tekścik m.

Wiktionary

# tekstra

zastrzeżona dla produktu polskiego nazwa handlowa włókien wiskozowych ciętych typu bawełnianego

SJP.pl

# tekstualny

zgodny z tekstem; dosłowny, literalny

SJP.pl

# tekstura

1. najstarsza odmiana drukarskiego pisma gotyckiego;
2. budowa wewnętrzna skały pod względem rozmieszczenia w niej składników mineralnych i stopnia wypełnienia przestrzeni skalnej przez te składniki;
3. siatka pęknięć na wyrobach z ceramiki;
4. w informatyce: powierzchnia ścian trójwymiarowych obiektów graficznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. techn. charakterystyczne ukształtowanie powierzchni przedmiotu;

(1.2) inform. powierzchnia ścian trójwymiarowych obiektów graficznych;

Wiktionary

- tekstura gotycka (pismo)
- tekstura krystaliczna (krystalografia)
- tekstura planarna (krystalografia)
- tekstura proceduralna (grafika komputerowa)
- tekstura skały
- tekstura żywności

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Ten stół ma ciekawą teksturę. To dębina?

(1.2) Tekstura nie została wyrenderowana poprawnie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teksturowanie n.

:: zdrobn. teksturka ż.

czas. teksturować ndk.

przym. teksturowy, teksturalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) faktura, układ, wzór

Wiktionary

# teksturat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. półprodukt spożywczy z surowców roślinnych (ziaren soi, grochu itp.) w procesie teksturacji, po której otrzymują fakturę podobną do mięsa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tekstura ż., teksturowanie n., teksturacja ż.

czas. teksturować ndk.

Wiktionary

# tekstylia

materiały włókiennicze

SJP.pl

Tekstylia (ang. textile) – we włókiennictwie ogół wyrobów (tkanin, dzianin itp.) otrzymywanych z przerobionych na przędzę surowców włókienniczych roślinnych, zwierzęcych lub chemicznych.

Wikipedia

# tekstylna

1. związany z materiałami włókienniczymi;
2. stożek tekstylny - gatunek ślimaka z rodziny stożków

SJP.pl

# tekstylność

→ tekstylny

SJP.pl

# tekstylny

1. związany z materiałami włókienniczymi;
2. stożek tekstylny - gatunek ślimaka z rodziny stożków

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tekstyliami, dotyczący tekstyliów

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Urodził się w rodzinie zamożnego kupca tekstylnego, przybyłego z Niemiec.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛkˈstɨlnɨ, AS: tekstylny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tekstylia nmos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) włókienniczy

Wiktionary

# tekszla

krzew, gatunek maliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rubus arcticus|ref=tak., skandynawski gatunek malin;

Wiktionary

Malina tekszla, tekszla, jeżyna arktyczna (Rubus arcticus L.) – gatunek krzewu z rodziny różowatych występujący na północnych obszarach Azji, Europy i Ameryki Północnej.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛkʃla, AS: tekšla

Wiktionary

# tektogen

megastruktura tektoniczna o cechach ukształtowanych w ciągu jednej, intensywnej tektogenezy

SJP.pl

# tektoniczny

przymiotnik

(1.1) geol. związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skorupa ziemska składa się z kilkunastu wielkich płyt tektonicznych.

(1.1) Trzęsienie ziemi może powstać wskutek zderzenia dwóch płyt tektonicznych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛktɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: tektõńičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tektonika ż.

Wiktionary

# tektonik

specjalista w dziedzinie tektoniki

SJP.pl

Tektonik (Graueria vittata) – gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae), zamieszkujący Afrykę.

Wikipedia

# tektonika

specjalista w dziedzinie tektoniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią,

Wiktionary

- tektonika − nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią
- tektonika − sposób spiętrzenia mas w architekturze

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Uwzględniając przedmiot i metody badań, tektonikę można podzielić na geotektonikę, mikrotektonikę, tektonofizykę, geodynamikę, geologię strukturalną.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tektoniczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) geologia

meronimy.

(1.1) geotektonika, mikrotektonika, geodynamika, geologia strukturalna

pokrewne.

przym. tektoniczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) tektonika

* białoruski: (1.1) тэктоніка ż.

* bułgarski: (1.1) тектоника ż.

* czeski: (1.1) tektonika ż.

* hiszpański: (1.1) tectónica ż.

* niemiecki: (1.1) Tektonik ż.

* rosyjski: (1.1) тектоника ż.

* ukraiński: (1.1) тектоніка ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tektonit

skała magmowa

SJP.pl

# tektura

gruby, jedno- lub wielowarstwowy produkt papierniczy otrzymywany najczęściej z makulatury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie;

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. tekturka ż.

przym. tekturowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) karton

Wiktionary

# tekturka

zdrobnienie od: tektura

SJP.pl

# tekturownia

dział fabryki papieru, w którym produkuje się tekturę

SJP.pl

# tekturowy

zrobiony z tektury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z tektury

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Stare zabawki włożyłem do tekturowego pudełka i wyniosłem na strych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛktuˈrɔvɨ, AS: tekturovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tektura ż., tekturka ż.

Wiktionary

# tektyt

minerał o niejasnym pochodzeniu, zawierający tlen, krzem, glin oraz żelazo

SJP.pl

Tektyty, empiryty – okruchy, bryłki, zasobnego w krzemionkę naturalnego szkliwa o niejasnym pochodzeniu, koloru zielonego, brązowego lub czarnego przyjmującego kształt kilkucentymetrowej kropli.

Nazwa pochodzi od gr. τηκτός, tektos = stopiony.

Wikipedia

# tel.

skrót od: telefon (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = telefon

Wiktionary

# tel.-rad.

skrót od: telewizyjno-radiowy

SJP.pl

# tela

zaimek liczebny wskazujący

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Lwów. tyle

Wiktionary

Tela – miasto w północnym Hondurasie, w departamencie Atlántida. W 2006 roku miasto zamieszkiwało 32 800 mieszkańców. Stanowi ośrodek przemysłu spożywczego i włókienniczego. W mieście znajduje się port lotniczy Tela.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Głupia baba jesteś i tela!

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. teliczka

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|tyla.

Wiktionary

# telamon

podpora architektoniczna będąca posągiem muskularnego mężczyzny dźwigającego na ramionach lub na głowie element architektoniczny, np. balkon; atlant; atlas

SJP.pl

- Telamon – w mitologii greckiej syn Ajakosa, ojciec Ajasa Wielkiego
- telamon (atlant) – podpora w formie posągu mężczyzny dźwigającego element architektoniczny (np. balkon, belkowanie, gzyms)
- telamon – tarcza macedońskiego falangisty
- Telamon – planetoida o numerze katalogowym 1749

Wikipedia

# telari

system obrotowy graniastosłupów, służący do szybkiej zmiany dekoracji, stosowany w teatrach antycznych, później zastąpiony przez kulisy; periaktoi, periakty

SJP.pl

# telatyn

wieś w Polsce

SJP.pl

Telatyn – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 852 .

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest siedzibą gminy Telatyn. Na terenie wsi utworzono trzy sołectwa: Telatyn , Telatyn-Kolonia Pierwsza i Telatyn-Kolonia Druga. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 953 mieszkańców.

Wikipedia

# telatyński

przymiotnik od: Telatyn

SJP.pl

# telawi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Kachetia;

Wiktionary

Telawi (gruz. თელავი) – miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Kachetia, ulokowane na zboczu wzgórza Ciw-Gombori na wysokości 490 m nad poziomem morza. W roku 2014 liczyło 19 629 mieszkańców. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz jedwabniczy.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. telawski

Wiktionary

# telawiwczyk

mieszkaniec Tel Awiwu-Jafy (miasta w Izraelu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tel Awiwu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Tłumy telawiwczyków wyległy na miejskie plażaaże.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tel Awiw mrz.

:: fż. telawiwka ż.

przym. telawiwski

Wiktionary

# telawiwka

mieszkanka Tel Awiwu-Jafy (miasta w Izraelu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tel Awiwu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tel Awiw mrz.

:: fm. telawiwczyk mos.

przym. telawiwski

Wiktionary

# telawiwski

1. przymiotnik od: Tel Awiw;
2. przymiotnik od: Tel Awiw-Jafa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Tel Awiwu, związany z Tel Awiwem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W telawiwskim herbie widnieje latarnia morska.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Tel Awiw m., Tel Awiw-Jafa m., telawiwczyk mos., telawiwka ż.

Wiktionary

# telawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Telawi, dotyczący Telawi (miasta w Gruzji)

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Telawi n.

Wiktionary

# telazjoza

pasożytnicza choroba zakaźna narządu wzroku u zwierząt domowych i dzikich

SJP.pl

Telazjoza – pasożytnicza choroba zakaźna narządu wzroku u zwierząt domowych i dzikich wywoływana przez nicienie z rodzaju Thelazia.

Choroba występuje u bydła, zebu, żubrów, bizonów, bawołów, koni, osłów, psów, lisów, jenotów, kotów i królików. U bydła telazjozę diagnozuje się poprzez badanie mikroskopowe popłuczyn z worka spojówkowego oraz przewodów łzowych pod kątem wykrywania larw lub dojrzałych nicieni. W przypadku zwierząt dzikich jedyną przyżyciową metodą diagnostyczną jest obserwacja objawów klinicznych.

Wikipedia

# telcz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach, w kraju Wysoczyna;

Wiktionary

Telcz (cz. Telč, niem. Teltsch) – XIV-wieczne, zabytkowe miasto w południowo-zachodnich Morawach w Republice Czeskiej, w kraju Wysoczyna, w powiecie Igława. W 2022 roku liczyło 5140 mieszkańców. Historyczne centrum Telczy jest cennym, zabytkowym zespołem architektonicznym i jest wpisane na listę światowego dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

Wikipedia

# tele-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z działaniem na odległość

(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z telewizją

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛlɛ, AS: tele

Wiktionary

# tele-beam

[czytaj: telebim] rzadko: duży ekran dla licznej widowni, wykorzystywany najczęściej do przekazu bezpośredniej relacji z koncertu, meczu itp.; telebim, telebeam

SJP.pl

# teleadresowy

zawierający numery telefonów i adresy osób lub organizacji

SJP.pl

# teleanalityczny

→ teleanaliza

SJP.pl

#### Patrz:

teleanaliza

# teleanaliza

określanie składu chemicznego obiektów niedostępnych bezpośredniej analizie

SJP.pl

Analiza zdalna zwana teleanalizą to analiza chemiczna badanych obiektów dokonywana na odległość - bez sprowadzania obiektów do laboratorium. Stosowana jest przede wszystkim do badania obiektów, których w normalnych warunkach laboratoryjnych nie można przebadać, m.in. do badania składu atmosfery, badania ciał niebieskich.

Do najczęściej stosowanych teleanaliz zaliczana jest analiza widmowa.

Wikipedia

# teleangiektazja

grupa trwale rozszerzonych włosowatych naczyń krwionośnych

SJP.pl

Teleangiektazje – objaw polegający na obecności poszerzonych drobnych naczyń krwionośnych. W języku potocznym oznacza „pajączki naczyniowe”.

Termin „teleangiektazje” odnosi się do każdego naczynia (tętniczki, żyłki czy naczynia włosowatego) leżącego bezpośrednio pod skórą i przez nią prześwitującego, przyjmującego barwę czerwonawą (w przypadku unaczynienia tętniczego) lub sinoniebieskawą (w przypadku unaczynienia żylnego).

Wikipedia

# teleankieter

pracownik przeprowadzający ankiety przez telefon; ankieter telefoniczny

SJP.pl

# teleankieterka

→ teleankieter

SJP.pl

#### Patrz:

teleankieter

# teleautograf

aparatura do odbioru i nadawania rysunków i pisma odręcznego składająca się z monitora wyposażonego w pióro świetlne; teleskryptor

SJP.pl

Teleautograf – analogowy prekursor współczesnego faksu, przekazuje obrazy i pisma przetwarzając je na impulsy elektryczne za pomocą potencjometru do stacji odbiorczej, w której mechanizm odbiorczy podłączony do pióra odtwarza oryginalny obraz lub zapis. Było to pierwsze urządzenie przekazujące obrazy i odwzorowujące je na kartce.

Wikipedia

# telebanking

Bankowość telefoniczna – jeden z kanałów bankowości elektronicznej. Polega na przeprowadzaniu komunikacji i transakcji bankowych z wykorzystaniem telefonu.

Bankowość telefoniczna może być realizowana na kilka sposobów: z użyciem telefonu stacjonarnego lub komórkowego, poprzez kontakt z operatorem (call center) lub automatyczny serwis telefoniczny IVR oraz przy użyciu telefonu komórkowego za pomocą SMS lub technologii WAP.

Wikipedia

# telebankingowy

→ telebanking

SJP.pl

#### Patrz:

telebanking

# telebeam

[czytaj: telebim] duży ekran dla licznej widowni, wykorzystywany najczęściej do przekazu bezpośredniej relacji z koncertu, meczu itp.; telebim, tele-beam

SJP.pl

# telebim

duży ekran dla licznej widowni, wykorzystywany najczęściej do przekazu bezpośredniej relacji z koncertu, meczu itp.; telebeam, tele-beam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duży ekran telewizyjny ustawiony w publicznym miejscu

Wiktionary

Telebim – ekran wizyjny, którego matryca składa się z diod LED. Jest to wyświetlacz diodowy, pełnokolorowy.

Telebim ma znaczącą przewagę nad projektorami lub wielkoformatowymi ekranami plazmowymi, gdyż nawet w dużym nasłonecznieniu prezentuje wyraźny i czytelny obraz. Wyrazistość tę uzyskuje się dzięki nawet kilkukrotnie większej jasności powierzchni telebimu w porównaniu do jasności ekranu plazmowego. Jasność wyrażana jest jednostkach nt (nit).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tɛˈlɛbʲĩm, AS: telebʹĩm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. telebimowy

Wiktionary

# telebimowy

→ telebim; telebeamowy

SJP.pl

# telebus

autobus, którego kurs można zamówić przez telefon

SJP.pl

# telecentryczny

dający takie samo powiększenie niezależnie od odległości od obiektu lub jego położenia w polu widzenia

SJP.pl

# teleceptor

receptor odbierający bodźce napływające z pewnej odległości, których źródło znajduje się w oddaleniu od narządu zmysłu, np. receptor wzroku, słuchu; telereceptor

SJP.pl

# teleczołg

Czołg zdalnie sterowany – rodzaj czołgu specjalnego.

Jest to czołg bezzałogowy, zdalnie kierowany za pomocą radia lub linii przewodowej, przeznaczony głównie do rozpoznania ognia przeciwpancernego, rozpoznania i trałowania pól minowych oraz wytwarzania zasłon dymnych.

Wikipedia

# teledacja

dział telekomunikacji obejmujący przekazywanie informacji pod postacią danych między urządzeniami służącymi do ich przetwarzania; transmisja danych

SJP.pl

Teledacja (również transmisja danych) – dział telekomunikacji zajmujący się przesyłaniem danych między urządzeniami je przetwarzającymi, np. komputerami pracującymi w sieci.

Wikipedia

# teledacyjny

dotyczący teledacji

SJP.pl

# teledamos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. jeden z synów - bliźniaków ze związku Kasandry i Agamemnona

Wiktionary

# teledetekcja

Wikipedia

# teledetekcyjny

→ teledetekcja

SJP.pl

#### Patrz:

teledetekcja

# teledurniej

lekceważąco: żenujący teleturniej

SJP.pl

# teledyktafonowy

→ teledyktafon

SJP.pl

#### Patrz:

teledyktafon

# teledysk

ilustracja filmowa piosenki; klip, wideoklip, clip

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. film. film ilustrujący pojedynczy utwór muzyczny

Wiktionary

Teledysk (również wideoklip) – forma sztuki filmowej w połączeniu z utworem muzycznym, inspirowana filmem reklamowym. Z reguły fabuła teledysku nawiązuje do tematu utworu. Rozpowszechniony od początku lat 80., m.in. za sprawą amerykańskiej telewizji muzycznej MTV.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kręceniem teledysków zajmują się nieraz znani reżyserzy wielkiego ekranu.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) klip, wideoklip

Wiktionary

# teledyskowy

→ teledysk

SJP.pl

#### Patrz:

teledysk

# teleecho

rzadko: reakcja odbiorców na programy stacji telewizyjnych

SJP.pl

# teleedukacja

sposób nauczania przy pomocy środków komunikacji elektronicznej

SJP.pl

Teleedukacja – metoda prowadzenia procesu dydaktycznego w warunkach, gdy nauczyciel i uczniowie oddaleni są od siebie w przestrzeni, a nierzadko i w czasie. Wykorzystując możliwości, jakie daje zastosowanie telematyki w szkolnictwie, nauczyciel i uczeń mają dostęp do dowolnych zasobów wiedzy znajdujących się praktycznie w dowolnym miejscu naszej planety. Nowoczesne techniki społeczeństwa informacyjnego umożliwiają gromadzenie, przetwarzanie i przesyłanie materiałów audiowizualnych, tekstowych, danych komputerowych, a także umożliwiają bezpośredni kontakt w czasie rzeczywistym pomiędzy nauczycielem i uczniem za pomocą systemów audio- i wideokonferencji. Usługa zdalnej edukacji jest ważnym elementem nowoczesnego systemu edukacji.

Wikipedia

# teleedukator

edukator kształcący na odległość, zwykle przez internet; teletutor

SJP.pl

# teleekran

Teleekran (ang. telescreen) – fikcyjne urządzenie służące do wyświetlania obrazu i emisji dźwięku oraz do śledzenia osób znajdujących się w jego zasięgu, opisane w dystopii Rok 1984 autorstwa George’a Orwella, jedno z najpowszechniejszych urządzeń w powieściowym supermocarstwie Oceanii.

Wikipedia

# teleelektryka

Wikipedia

# teleenergetyczny

przeznaczony do przesyłania energii na odległość

SJP.pl

# teleewangelista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) telew. rel. człowiek głoszący i komentujący ewangelię poprzez telewizję lub radio

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W telewizji leciało telekazanie wygłaszane przez znanego amerykańskiego teleewangelistę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teleewangelizacja ż., teleewangelizm m.

:: fż. teleewangelistka ż.

przym. teleewangelizacyjny, teleewangeliczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kaznodzieja telewizyjny

Wiktionary

# teleexpress

Teleexpress – polski program informacyjny nadawany codziennie na żywo o godzinie 17:00 na antenie TVP1, TVP Info oraz TVP Polonia (historycznie z odtworzenia o godzinie 17:30). Producentem programu jest Telewizyjna Agencja Informacyjna. Program można obejrzeć także w internecie.

W sierpniu 2024 roku Teleexpress był czwartym najchętniej oglądanym programem informacyjnym w Polsce (po trzech głównych dziennikach telewizyjnych) ze średnią widownią wynoszącą 1,14 mln osób.

Wikipedia

# telef.

skrót od: telefoniczny, telefonicznie

SJP.pl

# telefaks

faks, fax, telefax;
1. urządzenie przeznaczone do przekazywania i odbierania obrazów (głównie tekstów) za pomocą sieci telefonicznej;
2. obraz wysłany lub otrzymany za pośrednictwem urządzenia o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telekom. faks

Wiktionary

Telefaks, faks, fax – usługa symilograficzna dla abonentów, polegająca na przesyłaniu wiadomości w postaci obrazów nieruchomych pomiędzy aparatami symilograficznymi, nazywanymi telekopiarkami, telefaksami lub faksami, realizowana za pośrednictwem łączy telefonicznych z komutacją automatyczną. Początki rozwoju telefaksu przypadają na koniec lat 70. Istnieje kilka norm komunikacji pomiędzy telefaksami; najczęściej jest używana norma analogowa G3 (14400 bit/s), jest też norma cyfrowa G4 (64000 bit/s) dla łączy ISDN.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) war. telefax; faks, fax

Wiktionary

# telefaksować

przekazywać coś za pomocą telefaksu

SJP.pl

# telefaksowy

→ telefaks

SJP.pl

#### Patrz:

telefaks

# telefan

rzadko:
1. osoba lubiąca oglądać telewizję; teleman, telemaniak, teleamator;
2. znawca historii telewizji

SJP.pl

# telefax

faks, fax, telefaks;
1. urządzenie przeznaczone do przekazywania i odbierania obrazów (głównie tekstów) za pomocą sieci telefonicznej;
2. obraz wysłany lub otrzymany za pośrednictwem urządzenia o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. faks

Wiktionary

Telefaks, faks, fax – usługa symilograficzna dla abonentów, polegająca na przesyłaniu wiadomości w postaci obrazów nieruchomych pomiędzy aparatami symilograficznymi, nazywanymi telekopiarkami, telefaksami lub faksami, realizowana za pośrednictwem łączy telefonicznych z komutacją automatyczną. Początki rozwoju telefaksu przypadają na koniec lat 70. Istnieje kilka norm komunikacji pomiędzy telefaksami; najczęściej jest używana norma analogowa G3 (14400 bit/s), jest też norma cyfrowa G4 (64000 bit/s) dla łączy ISDN.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) faks, telefaks, fax

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) fax

źródła.

== telefax (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) telefaks, faks

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) faks, telefaks, fax

Wiktionary

# teleferie

Teleferie – telewizyjny blok programowy dla młodych widzów, emitowany w TVP1 w okresie ferii zimowych, Wielkanocy i wakacji letnich.

Programy te – emitowane w ciągu tygodnia, w godzinach porannych o ok. 9:00 oraz popołudniowych o ok. godz. 16:00 – były często „letnią wersją” stałych programów z okresu roku szkolnego, takich jak „Tik-Tak” czy „Latający Holender” lub „Teleranek”. Towarzyszył im serial lub film.

Wikipedia

# telefon

urządzenie, które służy do prowadzenia rozmów na odległość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telekom. techn. aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

(1.2) telekom. połączenie wykonane za pomocą telefonu (1.1)

(1.3) pot. numer abonenta

(1.4) daw. środ. med. żart. przyrząd do lewatywy

Wiktionary

Aparat telefoniczny (również telefon, z gr. τηλέ – „daleko” oraz φωνή – „dźwięk, głos”) – urządzenie końcowe dołączane do zakończenia łącza telefonicznego, służące do przesyłania na odległość i odbioru dźwięków.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kupiłem sobie nowy telefon. Jestem z niego bardzo zadowolony.

(1.1) Moja żona zadzwoniła z mojego telefonu do swojej przyjaciółki i rozmawiały ponad godzinę.

(1.2) Dostałem ważny telefon i muszę wyjść.

(1.2) Magda przestała odpowiadać na moje telefony.

(1.3) Możesz podać mi swój telefon kontaktowy?

(1.3) Zgubiłem notatnik z ważnymi adresami i telefonami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈlɛfɔ̃n, AS: telefõn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telefonia ż., telefonista m., telefonistka ż., telefonowanie n.

:: zdrobn. telefonik m.

czas. przetelefonować, telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefoniczny

przysł. telefonicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) aparat telefoniczny

(1.2) połączenie, rozmowa

(1.3) numer telefoniczny

Wiktionary

# telefonia

system odbioru i przesyłania na odległość dźwięków mowy za pomocą telefonów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) telekom. dział telekomunikacji, obejmujący zagadnienia dotyczące przekazywania dźwięków za pomocą telefonu

(1.2) telekom. system odbioru i przesyłania na odległość dźwięków mowy za pomocą telefonów

Wiktionary

Telefonia – dział telekomunikacji obejmujący zagadnienia wykorzystania środków do łączności głosowej na odległość, w szczególności przez zestawianie połączeń pomiędzy telefonami.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) telefonia komórkowa

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. telefon m., telefonista m., telefonistka ż., telefonowanie n.

czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefoniczny

przysł. telefonicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) telephony

* białoruski: (1.1) тэлефанія ż.

* esperanto: (1.1) telefonio; (1.2) telefonio

* hiszpański: (1.1) telefonía ż.; (1.2) telefonía ż.

* nowogrecki: (1.1) τηλεφωνία ż.; (1.2) τηλεφωνία ż.

źródła.

== telefonia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) telefonia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈfɔ̃ɲja, AS: telefõńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telefon m., telefonista m., telefonistka ż., telefonowanie n.

czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefoniczny

przysł. telefonicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. telefon m., telefonista m., telefonistka ż., telefonowanie n.

czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefoniczny

przysł. telefonicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) telephony

* białoruski: (1.1) тэлефанія ż.

* esperanto: (1.1) telefonio; (1.2) telefonio

* hiszpański: (1.1) telefonía ż.; (1.2) telefonía ż.

* nowogrecki: (1.1) τηλεφωνία ż.; (1.2) τηλεφωνία ż.

źródła.

== telefonia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) telefonia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) telefonia mugikor → telefonia komórkowa

synonimy.

Wiktionary

# telefoniarz

potocznie:
1. osoba prowadząca wiele jakichś działań przy użyciu telefonu;
2. pracownik instalujący linię telefoniczną;
3. notes z zapisanymi numerami telefonów

SJP.pl

# telefonicznie

przysłówek

(1.1) przez telefon

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jednak skoro pan młody sam sprawdził telefonicznie, czy posłaniec doręczył złotem drukowane zaproszenie, wypadało się pokazać.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲit͡ʃʲɲɛ, AS: telefõńičʹńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telefon m., telefonik m., telefonia ż., telefonista m., telefonistka ż., telefonowanie n., zatelefonowanie n.

czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefoniczny

Wiktionary

# telefoniczny

przymiotnik od: telefon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu

(1.2) charakterystyczny dla telefonu, związany tematycznie z telefonem, dotyczący telefonu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wieczorem Laura odbyła długą rozmowę telefoniczną.

(1.2) Kabel telefoniczny był zniszczony, kupiliśmy więc nowy.

(1.2) Gdzie jest książka telefoniczna?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: telefõńičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telefon m., telefonik m., telefonia ż., telefonista m., telefonistka ż., telefonowanie n.

czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefonowy

przysł. telefonicznie

Wiktionary

# telefonik

zdrobnienie od: telefon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od telefon

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telefon m., telefonizacja ż., telefonowanie n.

czas. telefonować

przysł. telefonicznie

przym. telefoniczny

Wiktionary

# telefonista

1. pracownik obsługujący centralę telefoniczną;
2. żołnierz zajmujący się obsługą wojskowej linii telefonicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urz. osoba obsługująca centralę telefoniczną

(1.2) wojsk. żołnierz obsługujący wojskową linię telefoniczną

Wiktionary

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. telefon m., telefonia ż.

:: fż. telefonistka ż.

czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefoniczny

przysł. telefonicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) telephone operator, telephonist

* baskijski: (1.1) telefonista, telefonozain

* białoruski: (1.1) тэлефаніст m.; (1.2) тэлефаніст m.

* bułgarski: (1.1) телефонист m.

* duński: (1.1) telefonist w.

* hiszpański: (1.1) telefonista m.

* litewski: (1.1) telefonistas m.

* rosyjski: (1.1) телефонист m.; (1.2) телефонист m.

* słowacki: (1.1) telefonista m.

* ukraiński: (1.1) телефоніст m.; (1.2) телефоніст m.

* włoski: (1.1) telefonista m., centralinista m.

źródła.

== telefonista (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) telefonista

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲista, AS: telefõńista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telefon m., telefonia ż.

:: fż. telefonistka ż.

czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefoniczny

przysł. telefonicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. telefon m., telefonia ż.

:: fż. telefonistka ż.

czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefoniczny

przysł. telefonicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) telephone operator, telephonist

* baskijski: (1.1) telefonista, telefonozain

* białoruski: (1.1) тэлефаніст m.; (1.2) тэлефаніст m.

* bułgarski: (1.1) телефонист m.

* duński: (1.1) telefonist w.

* hiszpański: (1.1) telefonista m.

* litewski: (1.1) telefonistas m.

* rosyjski: (1.1) телефонист m.; (1.2) телефонист m.

* słowacki: (1.1) telefonista m.

* ukraiński: (1.1) телефоніст m.; (1.2) телефоніст m.

* włoski: (1.1) telefonista m., centralinista m.

źródła.

== telefonista (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) telefonista

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) telefonozain

Wiktionary

# telefonistka

kobieta obsługująca centralę telefoniczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta obsługująca centralę telefoniczną

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲistka, AS: telefõńistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telefon m., telefonia ż., telefonowanie n.

:: fm. telefonista m.

czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefoniczny

przysł. telefonicznie

Wiktionary

# telefonizacyjny

dotyczący telefonizacji

SJP.pl

# telefonogram

rodzaj wiadomości tekstowej przesyłanej za pośrednictwem telefonu

SJP.pl

# telefonować

czasownik nieprzechodni

(1.1) rozmawiać z kimś przez telefon

(1.2) nawiązywać połączenie telefoniczne

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Już wczoraj telefonowałem do różnych firm w sprawie pracy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: telefõnovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telefon m., telefonia ż., telefonowanie n., zatelefonowanie n., telefonista m., telefonistka ż., telefonik mrz.

przym. telefoniczny

przysł. telefonicznie

czas. zatelefonować, przetelefonować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dzwonić

Wiktionary

# telefonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|telefonować.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: telefõnovãńe

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telefon m., telefonik m., telefonia ż., telefonista m., telefonistka ż.

czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

przym. telefoniczny

przysł. telefonicznie

Wiktionary

# telefonoza

zbyt częste korzystanie z telefonu

SJP.pl

# telefonozlecenie

zlecenie przekazane drogą telefoniczną

SJP.pl

# telefoto

telefotografia;
1. przekazywanie na odległość nieruchomych obrazów za pomocą fototelegrafu; fototelegrafia;
2. fotografia wykonana za pomocą teleobiektywu

SJP.pl

# telefotografia

telefoto;
1. przekazywanie na odległość nieruchomych obrazów za pomocą fototelegrafu; fototelegrafia;
2. fotografia wykonana za pomocą teleobiektywu

SJP.pl

# telega

nazwisko

SJP.pl

Telega – wieś w Rumunii, w okręgu Prahova, w gminie Telega. W 2011 roku liczyła 3903 mieszkańców.

Wikipedia

# telegazeta

tekst odbierany za pomocą telewizora, zawierający aktualizowane co pewien czas wiadomości, reklamy itp.; teletekst

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) telew. teletekst odbierany za pomocą telewizora;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Czytałem w telegazecie o zbiórce dla rodzin w Aleppo.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. telegazetowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) teletekst

Wiktionary

# telegazetowy

→ telegazeta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) telew. związany z telegazetą, dotyczący telegazety

Wiktionary

#### Patrz:

telegazeta

#### Powiązane:

rzecz. telegazeta ż.

Wiktionary

# telegeniczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) wyglądający korzystnie lub interesująco na ekranie telewizyjnym

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Michael Stich jest przekonany, że telewizja daje za dużo transmisji i telegeniczny tenis został „zagłaskany”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telegeniczność ż.

przym. telegenicznie

Wiktionary

# telegość

żartobliwie: osoba, która odwiedza znajomych wyłącznie w celu oglądania telewizji

SJP.pl

# telegr.

skrót od: telegrafia, telegraficzny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# telegra

urządzenie do gier współpracujące bezpośrednio z telewizorem, wyparte przez konsole i gry komputerowe; gra telewizyjna

SJP.pl

# telegraf

urządzenie do przekazywania informacji tekstowych na odległość za pomocą specjalnego kodu telegraficznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telekom. techn. urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość;

Wiktionary

Telegraf – urządzenie do przewodowego przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Zbyt wiele wydarzyło się niepokojących wypadków, o których telegraf rozniósł wieść po całym świecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈlɛɡraf, AS: telegraf

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telegrafia ż., telegrafista mos., telegrafistka ż., telegrafowanie n., zatelegrafowanie n.

czas. telegrafować ndk., zatelegrafować dk.

przym. telegraficzny

przysł. telegraficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. telegrafia ż., telegrafista mos., telegrafistka ż., telegrafowanie n., zatelegrafowanie n.

czas. telegrafować ndk., zatelegrafować dk.

przym. telegraficzny

przysł. telegraficznie

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|tele-|-graf. < etymn|pol|τῆλε|-γράφος. (têle, -gráphos); por. etymn|ang|telegraph., etymn|franc|télégraphe., etymn|niem|Telegraph.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) telegraf m.

* angielski: (1.1) telegraph

* białoruski: (1.1) тэлегра́ф m. (teljehráf)

* bułgarski: (1.1) телегра́ф m. (telegráf)

* chorwacki: (1.1) telegraf m.

* czeski: (1.1) telegraf m.

* duński: (1.1) telegraf

* esperanto: (1.1) telegrafo

* estoński: (1.1) telegraaf

* francuski: (1.1) télégraphe m.

* hiszpański: (1.1) telégrafo m.

* jidysz: (1.1) טעלעגראַף m. (telegraf)

* kataloński: (1.1) telègraf m.

* litewski: (1.1) telegrafas m.

* łaciński: (1.1) tēlegraphum n.

* łotewski: (1.1) telegrāfs m.

* niderlandzki: (1.1) telegraaf m.

* niemiecki: (1.1) Telegraf m.

* portugalski: (1.1) telégrafo m.

* rosyjski: (1.1) телегра́ф m (telegráf)

* rumuński: (1.1) telegraf n.

* słowacki: (1.1) telegraf m.

* słoweński: (1.1) telegraf m.

* szwedzki: (1.1) telegraf

* turecki: (1.1) telgraf

* ukraiński: (1.1) телегра́ф m. (telehráf)

* uzbecki: (1.1) telegraf

* węgierski: (1.1) távíró

* wilamowski: (1.1) telegraf m.

* włoski: (1.1) telegrafo m.

źródła.

== telegraf (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|telěɡraf.

dzielenie|te|le|graf.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) telegraf

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# telegrafia

dziedzina telekomunikacji zajmująca się odbiorem i przesyłaniem informacji tekstowych na odległość

SJP.pl

Telegrafia (gr. tḗle – daleko, gráphō – piszę) – dziedzina telekomunikacji zajmująca się przekazywaniem informacji w postaci znaków pisarskich przygotowanych do odbioru automatycznego albo bezpośrednio przez człowieka, za pomocą urządzenia zwanego telegrafem, zastąpionego następnie przez dalekopis.

W Polsce od 9 lutego 2007 r. usługi telegraficzne nie są już świadczone przez firmy telekomunikacyjne ze względu na erę internetową.

Wikipedia

# telegraficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący telegrafu, związany z telegrafem

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla skrótowego stylu wypowiedzi przekazywanych przez telegraf

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) 16 marca nastąpiła wymiana telegraficznych not między rządem Tiso a führerem; na „prośbę” Tiso Hitler zgodził się na „opiekę nad słowackim państwem”.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: telegrafʹičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telegraf mrz., telegrafia ż., telegrafista m., telegrafistka ż., telegrafowanie n.

czas. telegrafować ndk.

przysł. telegraficznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) skrótowy, lakoniczny, lapidarny

Wiktionary

# telegrafista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urz. osoba obsługująca aparat telegraficzny, wysyłający depesze

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na stacji Chandra Unyńska / Gdzieś w mordobijskim powiecie, / Telegrafista Piotr Płaksin / Nie umiał grać na klarnecie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛɡraˈfʲista, AS: telegrafʹista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telegraf m., telegrafia ż.

:: fż. telegrafistka ż.

przym. telegraficzny

przysł. telegraficznie

czas. telegrafować

Wiktionary

# telegrafistka

→ telegrafista

SJP.pl

#### Patrz:

telegrafista

# telegrafować

wysyłać telegram (depeszę); depeszować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) telekom. wysyłać wiadomość przez telegraf

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przyjeżdżam – telegrafował Wells do Gorkiego, którego uważał za swojego przyjaciela […]

(1.1) Na przełomie XIX i XX wieku Sienkiewicz podróżuje między Odessą a Ostendą, telegrafuje do Warszawy, do którego banku mają przysłać mu pieniądze […]

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telegraf m., telegrafia ż., telegrafista m., telegram m.

przym. telegraficzny

Wiktionary

# telegrafowy

→ telegraf

SJP.pl

#### Patrz:

telegraf

# telegram

1. czcionka komputerowa;
2. komunikator internetowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poczt. wiadomość przykazywana telegraficznie

Wiktionary

Telegram (gr. tele – „daleko” + grámma – „litera, pismo”) – tekst przesłany początkowo przez telegraf, później przez dalekopis, współcześnie przez telefon, faks, e-mail lub SMS. Usługę wysyłania telegramów świadczyły placówki pocztowe. Kiedyś telegram był przesyłany w postaci teleksu za pomocą dalekopisu. W placówkach pocztowych nieposiadających dalekopisu, telegram był przekazywany do urzędu nadrzędnego telefonicznie. Obecnie usługa jest świadczona głównie za pośrednictwem internetu, a jej dostępność jest różna w różnych państwach.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tɛˈlɛɡrãm, AS: telegrãm

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. telegramowy

czas. telegrafować

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) depesza

Wiktionary

# telehit

[czytaj: teleHIT] program, film albo serial telewizyjny mający bardzo dużą oglądalność, hit telewizyjny

SJP.pl

# teleholik

osoba uzależniona od oglądania telewizji; teleman, telemaniak

SJP.pl

# teleinformatyczny

dotyczący teleinformatyki

SJP.pl

# teleinformatyk

dział informatyki zajmujący się teorią i technologią przetwarzania informacji na odległość oraz przesyłania informacji

SJP.pl

# teleinformatyka

dział informatyki zajmujący się teorią i technologią przetwarzania informacji na odległość oraz przesyłania informacji

SJP.pl

Teleinformatyka – równoważna ściśle powiązanym: informatyce technicznej z telekomunikacją, jako specjalność w dyscyplinie nauk inżynieryjno-technicznych oraz kierunek studiów, obejmująca inżynierię komputerów i oprogramowania w projektowaniu i eksploatacji systemów teleinformatycznych funkcjonujących z wykorzystaniem sieci internetowej.

Wikipedia

# telejus

gatunek motyla; modraszek

SJP.pl

# telękać

o głuszcu: wydawać dźwięk w czasie toków

SJP.pl

# telekarta

Telekarta – karta "zdrapka" z zasłoniętym kodem. Użytkownik, po zdrapaniu zasłony, podaje go za pomocą tzw. krótkiego kodu lub dzwoni pod ustalony przez operatora numer i tam jest proszony o podanie (najczęściej tonowo za pomocą klawiatury telefonu) kodu z karty. Następnie jego konto jest zasilane kwotą, podaną na telekarcie.

Wikipedia

# telekazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) telew. rel. kazanie przekazywane za pomocą telewizji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) W telewizji leciało telekazanie wygłaszane przez znanego amerykańskiego telekaznodzieję.

Wiktionary

# telekinetyczka

→ telekinetyk

SJP.pl

#### Patrz:

telekinetyk

# telekinetyczny

→ telekineza

SJP.pl

#### Patrz:

telekineza

# telekinetyk

osoba mająca zdolność telekinezy

SJP.pl

# telekineza

przesuwanie przedmiotów za pomocą mocy psychicznych; daloporuszanie (dawniej)

SJP.pl

Anomalna perturbacja (ang. anomalous perturbation), psychokineza (ang. psychokinesis), telekineza (ang. telekinesis) – rzekomy wpływ na fizyczne otoczenie na odległość, mocą psychiczną, bez fizycznej ingerencji, która popularna jest w twórczości science-fiction i parapsychologii.

Wikipedia

# telekino

urządzenie do nadawania filmów ze studia telewizyjnego

SJP.pl

Telekino (Telecine) – proces konwersji obrazu z taśmy filmowej na sygnał telewizyjny analogowy (PAL HDTV lub NTSC) bądź cyfrowy. Jest to także nazwa maszyny, służącej temu zadaniu.

Wikipedia

# telekod

kod bezpieczeństwa stosowany w telefonicznych operacjach bankowych

SJP.pl

# telekom

firma działająca w branży telefonii stacjonarnej, komórkowej, zajmująca się przede wszystkim świadczeniem usług telekomunikacyjnych

SJP.pl

Telekom, telecom:

- pot. skrót od:
  - telekomunikacja
  - satelita telekomunikacyjny
- w nazwie operatora telekomunikacyjnego:
  - Deutsche Telekom
  - France Télécom
  - Magyar Telekom
  - Manx Telecom
  - Telekom Austria
  - Telecom Italia Mobile

  Wikipedia

# telekom.

skrót od: telekomunikacja, telekomunikacyjny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# telekomunikacja

przekaz dźwięku i obrazu na odległość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. przesyłanie sygnałów dźwiękowych i obrazu na odległość

(1.2) nauk. techn. nauka związana z przekazywaniem sygnałów na odległość

(1.3) dział gospodarki związany z przekazywaniem sygnałów na odległość

Wiktionary

Telekomunikacja – dziedzina techniki i nauki, zajmująca się transmisją informacji na odległość przy użyciu środków łączności. Legalna definicja zawarta w polskim prawie telekomunikacyjnym określa telekomunikację jako:

  „nadawanie, odbiór lub transmisję informacji, niezależnie od ich rodzaju, za pomocą przewodów, fal radiowych bądź optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną”.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. telekomunikacyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) łączność

Wiktionary

# telekomunikacyjny

dotyczący telekomunikacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z telekomunikacją, dotyczący telekomunikacji

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zewsząd otaczają nas maszty i przekaźniki telekomunikacyjne.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telekomunikacja ż.

Wiktionary

# telekomunikowanie

rzadko: przesyłanie dźwięku i obrazu na odległość; telekomunikacja

SJP.pl

# telekomutacja

1. dział telekomunikacji zajmujący się łączami telekomunikacyjnymi;
2. jedna z faz działania centrali telekomunikacyjnej; preselekcja

SJP.pl

# telekomutacyjny

dotyczący telekomutacji

SJP.pl

# telekonferencja

konferencja, w której osoby uczestniczące znajdują w oddalonych od siebie miejscach i kontaktują się za pomocą technik radiowych, telewizyjnych lub komputerowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj konferencji prowadzonej za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych, w której uczestniczą minimum trzy osoby, a przynajmniej jedna z nich uczestniczy zdalnie (na odległość)

Wiktionary

Telekonferencja – usługa, która daje możliwość prowadzenia konwersacji telefonicznej nawet przez kilkudziesięciu rozmówców w jednym czasie. Mają oni do dyspozycji kilka różnych narzędzi, takich jak: telefony analogowe, cyfrowe, komórkowe, jak i różnego rodzaju połączenia telekomunikacyjne, w tym: połączenia radiowe, wizyjne i poprzez sieci komputerowe.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Choć najwyższe organy państwa i firmy przechodzą, na ile mogą, na telekonferencje i zdalną obsługę klientów, a część szkół prowadzi zajęcia przez internet za pomocą bezpłatnych narzędzi, to kłopotów jest sporo.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. telekonferencyjny

Wiktionary

# telekonferencyjnie

→ telekonferencyjny

SJP.pl

#### Patrz:

telekonferencyjny

# telekonferencyjny

dotyczący telekonferencji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z telekonferencją, dotyczący telekonferencji

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telekonferencja ż.

Wiktionary

# telekonkursowy

→ telekonkurs

SJP.pl

#### Patrz:

telekonkurs

# telekonsultacja

zdalna konsultacja medyczna

SJP.pl

# telekonwerter

zespół soczewek umieszczany na obiektywnie lub między obiektywem a aparatem fotograficznym, powiększający centralną część obrazu; telekonwertor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. zespół soczewek montowany przed lub za obiektywem aparatu fotograficznego, w celu powiększenia centrum kadru;

Wiktionary

Telekonwerter – zespół soczewek mocowany pomiędzy aparatem fotograficznym a obiektywem lub na obiektywie, w celu powiększenia centralnej części obrazu podawanego przez obiektyw fotograficzny. Zestawienie telekonwertera i obiektywu podstawowego ma działanie podobne do obiektywu długoogniskowego, od którego często jest tańsze i lżejsze, ale wprowadza dodatkowe aberracje optyczne, a czasem także winietowanie.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dokładając telekonwerter ×2 otrzymywałem ogniskową ponad trzy tysiące – i to było już naprawdę coś!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telekonwersja ż.

Wiktionary

# telekonwertor

zespół soczewek umieszczany na obiektywnie lub między obiektywem a aparatem fotograficznym, powiększający centralną część obrazu; telekonwerter

SJP.pl

# teleks

telex;
1. sieć abonencka skupiająca komunikujących się za pomocą dalekopisów;
2. rodzaj aparatu telegraficznego, inaczej: dalekopis;
3. tekst wysłany przy użyciu urządzenia o tej samej nazwie; dalekopis

SJP.pl

Teleks (również telex; ang. Teleprinter Exchange Service) – usługa telegraficzna, polegająca na przesyłaniu wiadomości w postaci alfanumerycznej, z repertuarem znaków określonym alfabetem telegraficznym. Teleksami (TELegraph EXchange) były nazywane również urządzenia wykonujące najpierw wybieranie impulsowe, podobnie jak w telefonach tarczowych, w celu komutacji łączy, a następnie wysyłanie danych przy zastosowaniu kodowania ITA2.Usługi teleksowe są realizowane automatycznie w wyspecjalizowanej sieci telegraficznej o konfiguracji podobnej do sieci telefonicznej. Wyposażenie końcowe (terminal) abonentów tej usługi stanowi dalekopis. Numerem kierunkowym do Polski w tej sieci jest numer 63 (TDC=63, TNIC=PL).

Wikipedia

# telemach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. postać z mitologii greckiej, syn Odyseusza i Penelopy;

(1.2) imię męskie

Wiktionary

Telemach (gr. Τηλέμαχος Tēlémachos od τῆλε „daleko” i μαχος „walka”) – w mitologii greckiej syn Odyseusza i Penelopy.

Urodził się tuż przed rozpoczęciem wojny trojańskiej. Jeszcze jako dziecko wpadł do morza, uratowały go delfiny. Dlatego Odyseusz miał na tarczy delfina.Razem z matką czekał 20 lat na powrót ojca. W czasie nieobecności Odyseusza opiekował się nim zaufany przyjaciel ojca Mentor. Kiedy Telemach dorósł, postanowił wyruszyć w podróż, w poszukiwaniu informacji o ojcu. Zalotnicy jego matki wysłali okręt, który miał zniszczyć statek Telemacha. Telemach kazał popłynąć inną drogą, dzięki temu uratował siebie i całą załogę.
Odwiedził Menelaosa i Nestora.Podczas odwiedzin u Nestora przyjęła go Polykasta, córka Nestora. Istnieją przekazy, że miał z nią dwoje dzieci - Persepolisa i Homera.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. telemachia ż.

:: zdrobn. Telemaszek m.

przym. Telemachowy

Wiktionary

# teleman

osoba nałogowo oglądająca telewizję; telemaniak

SJP.pl

# telemania

nadmierne oglądanie telewizji

SJP.pl

# telemaniaczka

kobieta nałogowo oglądająca telewizję; telemanka

SJP.pl

# telemaniak

osoba nałogowo oglądająca telewizję; teleman

SJP.pl

Telemaniak (ang. The Cable Guy) – amerykańska czarna komedia z 1996 roku w reżyserii Bena Stillera.

Wikipedia

# telemanka

kobieta nałogowo oglądająca telewizję; telemaniaczka

SJP.pl

# telemann

Georg Philipp Telemann (ur. 14 marca?/24 marca 1681 w Magdeburgu, zm. 25 czerwca 1767 w Hamburgu) – niemiecki kompozytor okresu baroku.

Georg Philipp Telemann urodził się 14 marca 1681 według obowiązującego wówczas w Magdeburgu kalendarza juliańskiego (kalendarz gregoriański został tam przyjęty dopiero w roku 1700). W 1685 zmarł jego ojciec. Muzyką zaczął się interesować w wieku 10 lat, a w wieku 12 lat napisał pierwszą operę. Jednak jego talent nie był akceptowany przez rodzinę, która chciała, by zdobył bardziej lukratywny zawód. Jego matka skonfiskowała mu wszystkie instrumenty i w 1693 wysłała do szkoły w Zellerfeld, gdzie uczył się do 1698. Superintendent tej szkoły zaakceptował talent muzyczny swego ucznia i Telemann nadal komponował muzykę i na własną rękę rozszerzał swe umiejętności muzyczne. W czasie, gdy kontynuował naukę w Gymnasium Andreanum w Hildesheim, był już multiinstrumentalistą, który niemal wyłącznie sam nauczył się gry na flecie prostym i flecie poprzecznym, szałamai, oboju, puzonie, organach i klawesynie, skrzypcach, violi da gamba i kontrabasie.

Wikipedia

# telemark

styl lądowania w skokach narciarskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. sposób lądowania w skokach narciarskich, polegający na rozłożeniu rąk na boki i lekkim ugięciem kolan;

(1.2) sport. technika jazdy zjazdowej na nartach polegająca na prowadzeniu pięty na narcie zewnętrznej płasko, natomiast piety na narcie wewnętrznej uniesionej i znajdującej się pod ciałem narciarza z wygiętym kolanem;

Wiktionary

- Telemark – region administracyjny (fylke) w Norwegii
- Telemark – pasmo górskie w Norwegii
- telemark – styl lądowania w skokach narciarskich
- narciarstwo telemarkowe
- Batalion Telemark – norweska zmechanizowana jednostka szybkiego reagowania

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tɛˈlɛ̃mark, AS: telẽmark

Wiktionary

# telemarketer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. osoba oferująca sprzedaż czegoś poprzez środki telekomunikacji, najczęściej poprzez rozmowę telefoniczną

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niełatwo pracuje się jako telemarketer.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. market mrz.

Wiktionary

# telemarketerka

→ telemarketer

SJP.pl

#### Patrz:

telemarketer

# telemarketerski

→ telemarketer

SJP.pl

#### Patrz:

telemarketer

# telemarketing

działalność marketingowa prowadzona za pośrednictwem telefonu

SJP.pl

Telemarketing – jedno z narzędzi marketingu bezpośredniego, wykorzystujące komunikację telefoniczną z aktualnymi lub potencjalnymi klientami.

Dzieli się na telemarketing:

- wychodzący i przychodzący.
- aktywny (in-bound) / reaktywny (out-bound)
- wewnętrzny / zewnętrzny
- instytucjonalny / indywidualny.

Wikipedia

# telematyczny

→ telematyka

SJP.pl

#### Patrz:

telematyka

# telematyka

dziedzina techniki zajmująca się wykorzystaniem telekomunikacji w informatyce i informatyki w telekomunikacji; teleinformatyka

SJP.pl

Telematyka – rozwiązania telekomunikacyjne, informatyczne i informacyjne oraz rozwiązania automatycznego sterowania dostosowane do potrzeb obsługiwanych systemów fizycznych – wynikających z ich zadań, infrastruktury, organizacji, procesów utrzymania oraz zarządzania – i zintegrowane z tymi systemami.

Wikipedia

# telemechanik

specjalista w zakresie telemechaniki

SJP.pl

# telemechanika

specjalista w zakresie telemechaniki

SJP.pl

Telemechanika – dziedzina telekomunikacji zajmująca się przesyłaniem sygnałów sterujących na odległość. Telemechanika stanowi zespół urządzeń do zbierania niezbędnych informacji o stanie sieci, które jednocześnie umożliwiają zdalne sterowanie z centrum dyspozytorskiego określonego szczebla. Układy telemechaniki umożliwiają:

- telepomiary,
- telesygnalizację,
- telesterowanie,
- teleregulacja.

Wikipedia

# telemedycyna

Telemedycyna (medycyna na odległość) – forma świadczenia usług medycznych i opieki zdrowotnej łącząca w sobie elementy telekomunikacji, informatyki oraz medycyny.

Wikipedia

# telemedyczny

1. → telemedycyna;
2. kiosk telemedyczny - stacjonarne stanowisko umożliwiające samodzielne wykonywanie podstawowych badań lekarskich

SJP.pl

# telemetria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. technologia umożliwiająca zdalne zbieranie, przesyłanie i analizę danych pomiarowych pochodzących z różnych urządzeń lub systemów

Wiktionary

Telemetria (z gr. tēle 'daleko' i métron 'miara') – dziedzina telekomunikacji zajmująca się technikami przesyłu wartości pomiarowych na odległość. Polega ona zazwyczaj na umieszczaniu w terenie urządzeń, które dokonują pomiaru wybranej wielkości, oraz automatycznej transmisji zebranych danych, drogą przewodową lub bezprzewodową, do centrali. Do przesyłania wyników pomiarów używa się układów radiowych, modemów, Internetu oraz sieci telefonii komórkowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W ostatnich latach rozwój IoT (Internetu Rzeczy) znacznie poszerzył zakres telemetrii.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. telemetryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. telemetryczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) telemetry

* duński: (1.1) telemetri w.

* interlingua: (1.1) telemetria

* norweski (bokmål): (1.1) telemetri m.

* norweski (nynorsk): (1.1) telemetri m.

* słowacki: (1.1) telemetria

* szwedzki: (1.1) telemetri w.

źródła.

== telemetria (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) telemetria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# telemetryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z telemetrią, dotyczący telemetrii, pomiarów dokonywanych zdalnie

(1.2) związany z telemetrem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telemetria ż., telemetr mrz.

Wiktionary

# telemost

bezpośrednia łączność przez satelitę

SJP.pl

# telenaprawa

naprawa telewizorów i sprzętu telewizyjnego

SJP.pl

# telenowela

kilkudziesięcio-, a czasem i kilkusetodcinkowy serial telewizyjny o tematyce obyczajowej; opera mydlana, soap opera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wieloodcinkowy serial, którego akcja dzieje się wewnątrz jakiegoś środowiska;

Wiktionary

Telenowela (od hiszp. telenovela) – gatunek telewizyjny charakterystyczny dla Ameryki Południowej i Środkowej.

Pierwszą telenowelą wyświetlaną w Polsce była Niewolnica Isaura w 1985. Po wielkim sukcesie oglądalności zaczęto sprowadzać później wiele telenowel brazylijskich, argentyńskich, wenezuelskich czy meksykańskich.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛ̃nɔˈvɛla, AS: telẽnovela

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) serial, opera mydlana, tasiemiec, soap opera

Wiktionary

# teleobiektyw

wąskokątny obiektyw aparatu fotograficznego umożliwiający, dzięki specjalnej budowie (długa ogniskowa), fotografowanie z dużej odległości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. techn. wąskokątny obiektyw fotograficzny o długiej ogniskowej przeznaczony do robienia zdjęć ze znacznej odległości lub z bliska, ale w dużym powiększeniu;

Wiktionary

Teleobiektyw – rodzaj wąskokątnego obiektywu fotograficznego, który ze względu na specjalną budowę optyczną ma odległość ogniskową znacząco większą niż długość jego obudowy.

Najprostsze teleobiektywy składają się z dwóch grup soczewek: pierwszej, skupiającej, znajdującej się w przedniej części obiektywu oraz drugiej, rozpraszającej, znajdującej się w jego tylnej części. Działanie drugiej z tych grup podobne jest do działania telekonwertera.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛɔˈbʲjɛktɨf, AS: teleobʹi ̯ektyf

Wiktionary

# teleolog

specjalista w zakresie teleologii

SJP.pl

# teleologia

zmierzanie zjawisk w przyrodzie i społeczeństwie do jakiegoś celu

SJP.pl

Teleologia (gr. télos – cel i logos – badanie) – teoria porządku celowego i pogląd, że porządek celowy zachodzi aktualnie w danej dziedzinie, zwłaszcza w całej rzeczywistości lub w całej rzeczywistości historycznej; dla tego drugiego znaczenia stosuje się także termin finalizm.

Wikipedia

# teleologiczny

przymiotnik od: teleologia (np. koncepcja teleologiczna); książ. celowościowy, skierowany ku jakiemuś celowi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z teleologią, dotyczący teleologii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teleologia ż.

Wiktionary

# teleologizm

pogląd, według którego rozwój świata przyrody i rzeczywistości społecznej zmierza do jakiegoś ostatecznego celu

SJP.pl

# teleomorfa

u grzybów: płciowa postać rozwojowa (morfa)

SJP.pl

Teleomorfa – płciowa postać rozwojowa (morfa) u grzybów. U wielu grzybów należących do workowców występują dwie postacie rozwojowe; anamorfa rozmnażająca się bezpłciowo i teleomorfa rozmnażająca się płciowo. U podstawczaków zdarza się to bardzo rzadko.

Wikipedia

# teleoperacja

1. działania, których sterowanie odbywające się na odległość dzięki specjalnej technologii;
2. operacja przeprowadzana zdalnie przy zastosowaniu zaawansowanego technologicznie sprzętu

SJP.pl

Teleoperacja, telechirurgia, zdalna chirurgia – rodzaj operacji, przeprowadzanej przy pomocy robota chirurgicznego, sterowanego przez chirurga zdalnie. Dziedzina ta jest specjalistyczną formą telemedycyny. Łączy w sobie elementy chirurgii, telekomunikacji, informatyki oraz robotyki. W odróżnieniu od chirurgii zrobotyzowanej, telechirurgia pozwala na przeprowadzenie operacji, w której fizyczna odległość między pacjentem a lekarzem przestaje być istotna.Zadania chirurgiczne są wykonywane bezpośrednio przez robota medycznego, wyposażonego w odpowiednie narzędzia chirurgiczne. Robotem za pomocą konsoli sterowania zawierającej manipulatory kieruje lekarz, znajdujący się w innej lokalizacji. Ruchy manipulatorów przesyłane są za pomocą bezpiecznego połączenia telekomunikacyjnego do urządzenia na sali operacyjnej, które zamienia je na precyzyjne akcje narzędzi chirurgicznych. Chirurg przez cały czas trwania operacji otrzymuje sygnał audiowizualny wraz z pomiarami czujników, w które wyposażony jest robot.

Wikipedia

# teleoperator

firma świadcząca usługi telekomunikacyjne

SJP.pl

# teleopieka

Teleopieka – dodatkowa usługa opiekuńcza, wykorzystująca nowoczesne technologie. Jej celem jest zwiększenie bezpieczeństwa osób starszych, niesprawnych, chorych i innych, pozostających samotnie w swoich domach.

Według definicji Telecare Services Association teleopieka obejmuje wszelkie świadczone na odległość usługi korzystające z technologii informacyjno-komunikacyjnych, sprzyjające zachowaniu niezależności we własnym środowisku zamieszkania osobom niesamodzielnym, starszym i niepełnosprawnym. Zastosowanie systemów teleopiekuńczych sprawia, że osoby te mogą pozostać we własnych domach, dzięki dostarczaniu im niezbędnych do życia usług, przy minimalizacji ryzyk i zagrożeń dla ich zdrowia i życia. Niemiecka specjalistka pracy socjalnej, Franziska Köck wskazała na wieloaspektowość teleopieki, która nie koncentruje się na usługach czysto medycznych, ale również uwzględnia kontekst społeczny życia osób niesamodzielnych (do rozwiązań teleopiekuńczych zalicza się m.in. zdalne czujniki dymu, moduły przypomnień sms-owych o zjedzeniu posiłku lub zażyciu leków, a także lokalizatory osób).

Wikipedia

# telepajęczarka

→ telepajęczarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. przestępczyni używająca odbiornika telewizyjnego bez uiszczenia odpowiedniej opłaty

Wiktionary

#### Patrz:

telepajęczarz

#### Przykłady

(1.1) Powiedział naszej ciotce, że jest telepajęczarką i ma uiścić zaległą opłatę abonamentową.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telepajęczarstwo n.

:: fm. telepajęczarz mos.

przym. telepajęczarski

Wiktionary

# telepajęczarski

→ telepajęczarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z telepajęczarstwem, dotyczący telepajęczarstwa

Wiktionary

#### Patrz:

telepajęczarz

#### Przykłady

(1.1) O ich telepajęczarskim procederze głośno było w całej rodzinie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telepajęczarstwo n., telepajęczarz mos., telepajęczarka ż.

Wiktionary

# telepajęczarstwo

potocznie: korzystanie z aparatu telewizyjnego bez uiszczania opłat abonamentowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. używanie odbiornika telewizyjnego bez uiszczenia odpowiedniej opłaty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Oskarżyli dziadków o telepajęczarstwo i kazali zapłacić grzywnę.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telepajęczarz m., telepajęczarka ż.

przym. telepajęczarski

Wiktionary

# telepajęczarz

potocznie: osoba dopuszczająca się telepajęczarstwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. przestępca używający odbiornika telewizyjnego bez uiszczenia odpowiedniej opłaty

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Telepajęczarze przyczyniają się do upadku narodowych mediów.

(1.1) W naszej klatce wykryto aż czterech telepajęczarzów.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telepajęczarstwo n.

:: fż. telepajęczarka ż.

przym. telepajęczarski

Wiktionary

# telepata

osoba przewidująca przyszłość

SJP.pl

# telepatia

przekazywanie myśli na odległość, bez udziału zmysłów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. rzekoma zdolność do porozumiewania się, przekazując myśli na odległość;

Wiktionary

Telepatia – ogólnie pojęta możliwość komunikacji pomiędzy formami życia bez użycia żadnych znanych człowiekowi zmysłów. Nazwa pochodzi od greckich słów tele (daleki) i patheia (uczucie). Podobnie jak w przypadku innych zjawisk parapsychologicznych istnieją liczne relacje świadków twierdzących, że zetknęli się z tym zjawiskiem lub potrafią je wywoływać, ale mimo wielu studiów, zjawisko nigdy nie przeszło pozytywnie testów naukowych w warunkach uniemożliwiających dokonywanie oszustw. Istnieje wiele proponowanych teorii na temat mechanizmu działania tego zjawiska, jednak żadna nie została jak na razie jednoznacznie potwierdzona.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) komunikacja, zjawisko paranormalne

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. telepata m., telepatka ż.

przym. telepatyczny

przysł. telepatycznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) telepatia ż.

* angielski: (1.1) telepathy

* baskijski: (1.1) telepatia

* białoruski: (1.1) тэлепатыя ż.

* bułgarski: (1.1) телепатия ż.

* chorwacki: (1.1) telepatija ż.

* czeski: (1.1) telepatie ż.

* duński: (1.1) telepati w.

* esperanto: (1.1) telepatio

* estoński: (1.1) telepaatia

* fiński: (1.1) telepatia

* francuski: (1.1) télépathie ż.

* hebrajski: (1.1) טלפתיה ż.

* hindi: (1.1) परचित्‍तज्ञान

* hiszpański: (1.1) telepatía ż.

* ido: (1.1) telepatio

* indonezyjski: (1.1) telepati

* karpatorusiński: (1.1) телепатія ż.

* kataloński: (1.1) telepatia ż.

* łaciński: (1.1) telepathia ż.

* macedoński: (1.1) телепатија ż.

* niderlandzki: (1.1) telepathie ż.

* niemiecki: (1.1) Telepathie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) telepati

* nowogrecki: (1.1) τηλεπάθεια ż.

* ormiański: (1.1) տելեպաթիա

* portugalski: (1.1) telepatia ż.

* rosyjski: (1.1) телепатия ż.

* rumuński: (1.1) telepatie ż.

* serbski: (1.1) телепатија ż.

* słowacki: (1.1) telepatia ż.

* słoweński: (1.1) telepatija ż.

* suahili: (1.1) telepathia

* szwedzki: (1.1) telepati w.

* turecki: (1.1) telepati

* ukraiński: (1.1) телепатія ż.

* węgierski: (1.1) telepátia, gondolatátvitel, távolbalátás

* włoski: (1.1) telepatia ż.

źródła.

== telepatia (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. telepatia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈpatʲja, AS: telepatʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telepata m., telepatka ż.

przym. telepatyczny

przysł. telepatycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) komunikacja, zjawisko paranormalne

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. telepata m., telepatka ż.

przym. telepatyczny

przysł. telepatycznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) telepatia ż.

* angielski: (1.1) telepathy

* baskijski: (1.1) telepatia

* białoruski: (1.1) тэлепатыя ż.

* bułgarski: (1.1) телепатия ż.

* chorwacki: (1.1) telepatija ż.

* czeski: (1.1) telepatie ż.

* duński: (1.1) telepati w.

* esperanto: (1.1) telepatio

* estoński: (1.1) telepaatia

* fiński: (1.1) telepatia

* francuski: (1.1) télépathie ż.

* hebrajski: (1.1) טלפתיה ż.

* hindi: (1.1) परचित्‍तज्ञान

* hiszpański: (1.1) telepatía ż.

* ido: (1.1) telepatio

* indonezyjski: (1.1) telepati

* karpatorusiński: (1.1) телепатія ż.

* kataloński: (1.1) telepatia ż.

* łaciński: (1.1) telepathia ż.

* macedoński: (1.1) телепатија ż.

* niderlandzki: (1.1) telepathie ż.

* niemiecki: (1.1) Telepathie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) telepati

* nowogrecki: (1.1) τηλεπάθεια ż.

* ormiański: (1.1) տելեպաթիա

* portugalski: (1.1) telepatia ż.

* rosyjski: (1.1) телепатия ż.

* rumuński: (1.1) telepatie ż.

* serbski: (1.1) телепатија ż.

* słowacki: (1.1) telepatia ż.

* słoweński: (1.1) telepatija ż.

* suahili: (1.1) telepathia

* szwedzki: (1.1) telepati w.

* turecki: (1.1) telepati

* ukraiński: (1.1) телепатія ż.

* węgierski: (1.1) telepátia, gondolatátvitel, távolbalátás

* włoski: (1.1) telepatia ż.

źródła.

== telepatia (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. telepatia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# telepatka

→ telepata

SJP.pl

#### Patrz:

telepata

# telepatrzydło

potocznie o telewizorze; telepudło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żart. telewizor

Wiktionary

# telepatycznie

przysłówek

(1.1) w sposób telepatyczny, za pomocą telepatii

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telepatia ż.

przym. telepatyczny

Wiktionary

# telepatyczny

→ telepatia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z telepatią, dotyczący telepatii

Wiktionary

#### Patrz:

telepatia

#### Powiązane:

rzecz. telepatia ż., telepatka ż.

przysł. telepatycznie

Wiktionary

# telepnąć

potocznie: zatrząść, potrząsnąć

SJP.pl

# teleporada

środowiskowo: porada lekarska udzielona podczas rozmowy telefonicznej

SJP.pl

# teleport

w fantastyce: urządzenie do przenoszenia w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni; teleporter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sf. urządzenie służące do teleportacji

Wiktionary

- teleportacja
- Teleport – konwent fantastyczno-kulturalny

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tɛˈlɛpɔrt, AS: teleport

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teleportacja ż.

czas. teleportować ndk.

Wiktionary

# teleportacja

przenoszenie obiektów z jednego miejsca w inne, bez zachowania ciągłości istnienia obiektu w przestrzeni; teletransportacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sf. przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

Wiktionary

Teleportacja (z gr. τῆλε, tele "odległy" i łac. portare "nosić") – hipotetyczny w skali makroskopowej proces przenoszenia obiektów z jednego miejsca w inne, bez zachowania ciągłości istnienia obiektu w przestrzeni. Słowo teleportacja zostało po raz pierwszy użyte prawdopodobnie przez Charlesa Forta.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. teleportowanie n., teleportator m., teleport mrz.

czas. teleportować ndk., przeteleportować dk.

Wiktionary

# teleportacyjny

→ teleportacja

SJP.pl

#### Patrz:

teleportacja

# teleporter

w fantastyce: urządzenie do przenoszenia w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni; teleport

SJP.pl

Teleportacja (z gr. τῆλε, tele "odległy" i łac. portare "nosić") – hipotetyczny w skali makroskopowej proces przenoszenia obiektów z jednego miejsca w inne, bez zachowania ciągłości istnienia obiektu w przestrzeni. Słowo teleportacja zostało po raz pierwszy użyte prawdopodobnie przez Charlesa Forta.

Wikipedia

# teleportować

przenosić (przenieść) w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni

SJP.pl

# telepraca

praca wykonywana poza siedzibą firmy z wykorzystaniem urządzeń telekomunikacyjnych i komputerów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) neol. forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej;

Wiktionary

Praca zdalna lub telepraca – forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Telepraca jest wreszcie sposobem na tworzenie rozproszonych zespołów pracowników, którzy są zlokalizowani w różnych miejscach, ale faktycznie przebywają i pracują w tej samej przestrzeni wirtualnej […].

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) praca zdalna

Wiktionary

# telepracownica

pracownia wykonująca swoją pracę poza firmą, łącząca się z siedzibą firmy za pośrednictwem komputerów i urządzeń telekomunikacyjnych

SJP.pl

# telepracownik

pracownik wykonujący swoją pracę poza firmą, łączący się z siedzibą firmy za pośrednictwem komputerów i urządzeń telekomunikacyjnych

SJP.pl

Praca zdalna lub telepraca – forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Wikipedia

# teleprodukcja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) telew. program, film itp. powstały na zamówienie telewizji

Wiktionary

# teleprompter

urządzenie stosowane w telewizji, zwykle w kształcie obracającego się bębna albo rolek z nawiniętym papierem, na którym dużymi literami jest napisany tekst dla osoby mówiącej, stojącej przed kamerą; prompter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telew. urządzenie do pokazywania lektorowi w studio tekstu do czytania;

Wiktionary

Prompter (także teleprompter, autocue) – urządzenie służące do wyświetlania wcześniej zapisanego tekstu, który jest czytany przez osobę stojącą przed kamerą.

Ekran promptera jest montowany w pozycji poziomej przed obiektywem kamery, a wytwarzany przez niego obraz jest odbijany przez lustra weneckie umieszczone na osi optycznej kamery. Osoba czytająca tekst z promptera może patrzeć wprost w obiektyw, co daje złudzenie naturalnego mówienia z pamięci.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) prompter

Wiktionary

# telepudło

potocznie o telewizorze; telepatrzydło

SJP.pl

# telepyla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. mityczna kraina Lajstrygonów

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈpɨla, AS: telepyla

Wiktionary

# teleradiola

w gwarze środowiskowej: radioodbiornik i telewizor (czasem też i magnetofon) w jednej obudowie

SJP.pl

# teleradioterapia

leczenie nowotworów złośliwych poprzez napromienianie ich ze źródła zewnętrznego (z dużej odległości) za pomocą aparatów rentgenowskich lub urządzeń kobaltowych czy cezowych; teleterapia

SJP.pl

Teleradioterapia – technika leczenia za pomocą promieniowania jonizującego (radioterapia), w metodzie tej źródło promieniowania umieszczone jest w pewnej odległości od tkanek. Polega na napromienianiu wiązkami zewnętrznymi określonej objętości tkanek, obejmującej guz nowotworowy z adekwatnym marginesem tkanek oraz, w razie potrzeby, regionalne węzły chłonne.

Wikipedia

# teleran

system naziemnej radionawigacji lotniczej

SJP.pl

# teleranek

poranny program telewizyjny dla dzieci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) telew. program telewizyjny dla dzieci i młodzieży nadawany w niedzielne poranki

Wiktionary

Teleranek – telewizyjny program dla dzieci nadawany od września 1972 roku do grudnia 2009 roku i ponownie od 6 marca 2016 roku w TVP1, natomiast od 4 września 2016 w TVP ABC.

Od początku symbolem programu był kogut zaprojektowany przez Joannę Zacharzewską. Najpierw czarno-biały, a od roku 1974 w stworzonej przez Studio Miniatur Filmowych w Warszawie kolorowej czołówce. Animowana czołówka prezentowała biegnącego kogucika, który o godzinie 9:00 wskakiwał na płot i piał. Twórcami programu byli Maciej Zimiński oraz Joanna Koenig, a prowadzącym m.in. Tadeusz Broś. W programie występowały też dzieci, m.in. Joanna Jabłczyńska, Marcin Dobrowolski.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Program nosił nazwę „Teleranek”.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teleranek mrz.

Wiktionary

# telereceptor

receptor odbierający bodźce napływające z pewnej odległości, których źródło znajduje się w oddaleniu od narządu zmysłu, np. receptor wzroku, słuchu; teleceptor

SJP.pl

Telereceptor – rodzaj eksteroreceptora, odbierający bodźce nie w bezpośrednim kontakcie, tylko za pośrednictwem jakiegoś nośnika. Nośnikiem tym może być np. światło, dźwięk (lub inna fala mechaniczna).

Do telereceptorów zalicza się receptory:

- światła (fotoreceptory; u człowieka powiązane ze zmysłem wzroku – czopki i pręciki)
- dźwięku (powiązane ze słuchem)
- chemiczne (związane z węchem)

Wikipedia

# telerecording

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. dawna metoda zapisu obrazu telewizyjnego na taśmie filmowej, wykorzystywana przed wynalezieniem magnetowidu;

(1.2) techn. urządzenie do telerecordingu (1.1)

Wiktionary

Telerecording (znany w USA pod nazwą kinescoping) – metoda zapisu programów telewizyjnych na taśmie filmowej w celu ich zachowania, późniejszego wykorzystania bądź odsprzedaży. Mimo swojej niedoskonałości była to, do czasu wprowadzenia do użytku magnetowidów w roku 1956, jedyna metoda rejestracji programów telewizyjnych.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pierwsze polskie programy telewizyjne utrwalano telerecordingiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telerekording m.

przym. telerecordingowy, telerekordingowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) telerekording

Wiktionary

# telerekording

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zob. telerecording.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pierwsze polskie programy telewizyjne utrwalano telerekordingiem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telerecording m.

przym. telerecordingowy, telerekordingowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) telerecording

Wiktionary

# telesensacja

potocznie: sensacja telewizyjna

SJP.pl

# telesfor

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Telesfor – imię męskie pochodzenia greckiego, gr. Τελεσφορος (Telesphóros), oznaczające „doprowadzony do końca, doprowadzony do doskonałości”.

Telesfor imieniny obchodzi 2 stycznia.

Imię to nosili:

- papież Telesfor, święty
- Telesfor Badetko
- Telesfor Banaszkiewicz – polski piłkarz, lekkoatleta, ekonomista i ofiara zbrodni katyńskiej
- Telesfor Mickiewicz
- Telesfor Poźniak – slawista, historyk i badacz literatur wschodnio- i południowosłowiańskich
- Telesphore Toppo – indyjski duchowny katolicki, arcybiskup Ranchi, kardynał
- smok Telesfor, postać z programu telewizyjnego Pora na Telesfora

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pradziadkowi Telesforowi zaproponowano pracę w Sopocie.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈlɛsfɔr, AS: telesfor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Telesfora ż.

Wiktionary

# telesforostwo

Telesfor z małżonką; Telesforowie

SJP.pl

# telesforowie

imię męskie

SJP.pl

# telesforowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Telesfora lub z nim związany

SJP.pl

# teleshop

[czytaj: teleSZOP] instytucja oferująca swoje produkty poprzez reklamy telewizyjne, sprzedająca wysyłkowo, przyjmująca zamówienia drogą telefoniczną; telesklep (częściej)

SJP.pl

# telesklep

instytucja oferująca swoje produkty poprzez reklamy telewizyjne, sprzedająca wysyłkowo, przyjmująca zamówienia drogą telefoniczną; teleshop (rzadziej)

SJP.pl

Telesklep – gatunek programu telewizyjnego lub cały kanał telewizyjny poświęcony zakupom. Podczas programu produkty są szczegółowo omawiane i demonstrowane w użyciu. Prezenterzy wypowiadają na antenie charakterystyczny pitch sprzedażowy, po którym widzowie są instruowani, jak mogą zamówić produkt telefonicznie i otrzymać wysyłkę do swoich mieszkań. Telesklepy mogą skupiać się na mainstreamowym towarze, często produktach gospodarstwa domowego (mopy, roboty kuchenne), lub bardziej specjalistycznych kategoriach produktowych jak moda (futra), zestawy do ćwiczeń czy biżuteria. Termin telesklep może odnosić się także do kanałów, których ramówka składa się wyłącznie z reklam informacyjnych.

Wikipedia

# teleskop

1. przyrząd astronomiczny służący do obserwacji gwiazd, planet, ogólnie: kosmosu
2. amortyzator złożony z dwóch rur, szerszej i węższej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opt. astr. przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

(1.2) pot. techn. element konstrukcyjny, który składa się z rurek wsuwających się jedna w drugą

(1.3) pot. mot. amortyzator teleskopowy

(1.4) pot. fot. aparat fotograficzny z teleobiektywem

(1.5) icht. odmiana złotej rybki o dużych, mocno wypukłych oczach;

Wiktionary

Teleskop (gr. tēle-skópos – daleko widzący) – narzędzie, które służy do obserwacji odległych obiektów poprzez zbieranie promieniowania elektromagnetycznego (np. światła widzialnego).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Astronom obserwował niebo przez teleskop.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈlɛskɔp, AS: teleskop

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. teleskopowy

przysł. teleskopowo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) luneta; daw. dalowid, daw. dalowidz, daw. dalowidnia

Wiktionary

# teleskopowy

przymiotnik

(1.1) techn. dotyczący teleskopu, związany z teleskopem

(1.2) techn. zbudowany z zachodzących na siebie, rozsuwanych i wsuwanych rur lub walców

Wiktionary

#### Przykłady

(1.2) Wyciąganie pałki teleskopowej w sytuacji zagrożenia tylko po to, aby przestraszyć napastnika – bez zdecydowania i umiejętności, by jej użyć, najprawdopodobniej skończy się odebraniem nam pałki i użyciem jej przeciw nam.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teleskop mrz.

przysł. teleskopowo

Wiktionary

# telesprzedawca

osoba zajmująca się telesprzedażą

SJP.pl

# telesprzedawczyni

→ telesprzedawca

SJP.pl

#### Patrz:

telesprzedawca

# telesprzedaż

sprzedaż z wykorzystaniem telewizji lub telefonu

SJP.pl

Telesprzedaż – przekaz handlowy zawierający bezpośrednią ofertę sprzedaży towarów lub odpłatnego świadczenia usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.

Wikipedia

# telesprzedażowy

→ telesprzedaż

SJP.pl

#### Patrz:

telesprzedaż

# telestacja

rzadko: stacja nadawcza emitująca program telewizyjny

SJP.pl

# telesterować

rzadko: sterować pryz pomocy sygnałów elektrycznych przesyłach na duże odległości; sterować zdalnie

SJP.pl

# telesterowanie

rzadko: sterować pryz pomocy sygnałów elektrycznych przesyłach na duże odległości; sterować zdalnie

SJP.pl

Zdalne sterowanie, telesterowanie (RC, ang. Remote Control) – funkcja urządzenia pozwalająca na przekazywanie komend z jednostki sterującej (lub sterująco-kontrolnej) do jednostki wykonawczej, z miejsca odległego fizycznie. Najczęściej transmisja realizowana jest jednokierunkowo, z nadajnika obsługiwanego przez operatora do odbiornika zintegrowanego z urządzeniem lub podłączonego do niego przy użyciu interfejsu.

Wikipedia

# telestych

wiersz, w którym ostatnie litery poszczególnych wersów układają się w wyraz bądź układ wyrazów

SJP.pl

# teleszyński

nazwisko

SJP.pl

# telet

kosztowna tkanina jedwabna na suknie; telej; tylet

SJP.pl

# teletechnik

specjalista w dziedzinie teletechniki

SJP.pl

# teletechnika

specjalista w dziedzinie teletechniki

SJP.pl

Teletechnika – dziedzina techniki, zajmująca się praktycznym zastosowaniem telekomunikacji – dotyczy zagadnień związanych z produkcją, projektowaniem, wykonawstwem i utrzymaniem sieci, urządzeń i systemów teletechnicznych (telekomunikacyjnych).

Wikipedia

# teletekst

1. system przesyłu informacji w sygnale telewizyjnym, odtwarzanych na ekranie telewizora z dekoderem;
2. tekst odbierany za pomocą telewizora, zawierający aktualizowane co pewien czas wiadomości, reklamy itp.; telegazeta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telew. system opracowany przez BBC, przeznaczony do przesyłania informacji w formie tekstowej razem z sygnałem telewizyjnym, wymagający specjalnego dekodera w odbiorniku;

(1.2) telew. transmitowane razem z sygnałem telewizyjnym treści systemu teletekstu (1.1)

Wiktionary

Teletekst – cyfrowy system przesyłania dodatkowych informacji nadawanych jednocześnie z programem telewizyjnym. Dodatkowe informacje w postaci tekstu i znaków graficznych można oglądać na ekranie telewizora zamiast nadawanego programu lub na tle programu.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Telewizor wyposażony jest w dekoder teletekstu.

(1.2) Ten program telewizyjny nadawany jest z teletekstem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈlɛtɛkst, AS: teletekst

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. teletekstowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) telegazeta, telestrony

Wiktionary

# teleterapia

leczenie nowotworów złośliwych poprzez napromienianie ich ze źródła zewnętrznego (z dużej odległości) za pomocą aparatów rentgenowskich lub urządzeń kobaltowych czy cezowych; teleradioterapia

SJP.pl

# teletermometr

termometr mogący przekazywać dane o temperaturze na odległość

SJP.pl

# teletransmisja

Wikipedia

# teletransportacja

rzadko: przenoszenie obiektów z jednego miejsca w inne, bez zachowania ciągłości istnienia obiektu w przestrzeni; teleportacja

SJP.pl

# teletransportować

rzadko: przenosić w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni; teleportować

SJP.pl

# teletubiś

bajkowa postać z popularnego brytyjskiego programu dla najmłodszych dzieci

SJP.pl

Teletubisie (ang. Teletubbies) – serial animowany przeznaczony dla najmłodszych dzieci, produkowany w latach 1997–2001 i 2015–2018 przez Ragdoll Productions, DHX Media (Wildbrain) na zamówienie stacji BBC.

Postacie teletubisiów zostały stworzone przez Anne Wood, dyrektora produkcji Ragdoll Productions, oraz psychologa Andrew Davenporta, który napisał scenariusz każdego z 365 odcinków.

Wikipedia

# teletubisie

bajkowa postać z popularnego brytyjskiego programu dla najmłodszych dzieci

SJP.pl

Teletubisie (ang. Teletubbies) – serial animowany przeznaczony dla najmłodszych dzieci, produkowany w latach 1997–2001 i 2015–2018 przez Ragdoll Productions, DHX Media (Wildbrain) na zamówienie stacji BBC.

Postacie teletubisiów zostały stworzone przez Anne Wood, dyrektora produkcji Ragdoll Productions, oraz psychologa Andrew Davenporta, który napisał scenariusz każdego z 365 odcinków.

Wikipedia

# teleturniej

audycja telewizyjna w formie konkursu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konkurs odbywający się w studio telewizyjnym

Wiktionary

Teleturniej – specyficznie telewizyjny gatunek dziennikarski i typ telewizyjnego programu rozrywkowego. Polega na wykonywaniu przed kamerami przez uczestników (na ogół dobieranych na zasadzie otwartych eliminacji, choć czasem specjalnie zapraszanych do programu – wówczas są to z reguły osoby powszechnie znane) narzuconych im przez prowadzącego zadań, za co otrzymują – niekiedy bardzo wysokie – nagrody.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W teleturnieju wzięło udział pięciu zawodników.

(1.1) Wygrałem w teleturnieju dużo pieniędzy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈturʲɲɛ̇j, AS: teleturʹńėi ̯

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. teleturniejowy

Wiktionary

# teleturniejowicz

uczestnik teleturnieju

SJP.pl

# teletutor

edukator kształcący na odległość, zwykle przez internet; teleedukator

SJP.pl

# teletypistka

→ teletypista

SJP.pl

#### Patrz:

teletypista

# teleutospor

dwukomórkowy, dikariotyczny zarodnik zimowy wytwarzany przez grzybnię najczęściej pod koniec okresu wegetatywnego; z teleutosporu wyrastają podstawki z zarodnikami (basidiosporami)

SJP.pl

# televariétés

[czytaj: telewarieTE] z francuskiego: rodzaj rozrywkowego programu telewizyjnego

SJP.pl

# telew.

skrót od: telewizja, telewizyjny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

# telewidowisko

widowisko realizowane i nadawane przez telewizję

SJP.pl

# telewidz

ktoś, kto ogląda telewizję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) widz programu telewizyjnego; oglądający telewizję

Wiktionary

Telewidz – utwór zespołu IRA pochodzący z szóstej płyty Ogrody. Kompozycja została zamieszczona na czwartym miejscu na krążku, trwa 3 minuty i 21 sekund i jest drugim utworem co do najkrótszych. Krótsze jest tylko Nie tracę wiary (2:57).

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. telewidownia ż.

Wiktionary

# telewidzka

kobieta oglądająca telewizję

SJP.pl

# telewizja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

(1.2) instytucja będąca nadawcą sygnału telewizyjnego

Wiktionary

Telewizja (TV) – dziedzina telekomunikacji przekazująca ruchomy obraz oraz dźwięk na odległość. W jednym miejscu za pomocą kamery telewizyjnej i mikrofonu rejestruje się sygnał, który następnie jest transmitowany do dowolnego miejsca w zasięgu transmisji. Sygnał odbierany jest przez odbiornik telewizyjny i przetwarzany na obraz oraz dźwięk.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Wszyscy oglądali noworoczne przemówienie prezydenta w telewizji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈvʲizʲja, AS: televʹizʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telewizor m., telewizorek m., telewizornia ż.

przym. telewizyjny

przysł. telewizyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) mały ekran, szklany ekran, jedenasta muzal; żart. telepatrzydło

Wiktionary

# telewizjada

program telewizyjny poświęcony sportowi masowemu, masowym konkursom i turniejom

SJP.pl

# telewizjoner

1. żartobliwie: telewidz;
2. żartobliwie: osoba propagująca w telewizji jakieś wizje, głosząca jakieś prognozy

SJP.pl

# telewizjotyzm

bezmyślne, ogłupiające oglądanie telewizji

SJP.pl

# telewizor

urządzenie przeznaczone do zdalnego odbioru ruchomego obrazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

Wiktionary

Telewizor, również odbiornik telewizyjny (od gr. tele „daleko” oraz łac. vīsus „widzenie”, „widok”) – urządzenie elektroniczne pozwalające na odbiór sygnału nadawanego przez telewizyjne stacje nadawcze oraz do przetwarzania ich na obraz odtwarzany na ekranie telewizyjnym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mój mąż bez przerwy gapi się w telewizor.

(1.1) Jedyną rozrywką byli „Kiepscy” w telewizorze sprzed wieków.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈvʲizɔr, AS: televʹizor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telewizja ż.

:: zdrobn. telewizorek m.

przym. telewizyjny

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. telewizja ż.

:: zdrobn. telewizorek m.

przym. telewizyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) televizor

* angielski: (1.1) TV, TV set

* arabski: (1.1) جهاز تلفزيون, تلفاز

* azerski: (1.1) televizor

* baskijski: (1.1) telebista

* białoruski: (1.1) тэлевізар m.

* bułgarski: (1.1) телевизор m.

* chiński standardowy: (1.1) 电视机 (diànshìjī)

* czeski: (1.1) televizor m., televize ż.

* dolnołużycki: (1.1) telewizor m.

* duński: (1.1) fjernsyn n.

* esperanto: (1.1) televidilo, televido

* estoński: (1.1) televiisor

* francuski: (1.1) téléviseur m., poste m. de télévision, télévision ż., télé ż.

* górnołużycki: (1.1) telewizor m.

* hindi: (1.1) टीवी ṭīvī m.

* hiszpański: (1.1) televisor m., televisión ż., tele ż.

* japoński: (1.1) テレビ

* jidysz: (1.1) טעלעוויזאָר m. (telewizor)

* kaszubski: (1.1) zdrzélnik m., telewizór m.

* kataloński: (1.1) televisor m.

* niemiecki: (1.1) Fernseher m.

* nowogrecki: (1.1) τηλεόραση ż.

* rosyjski: (1.1) телевизор m.

* tagalski: (1.1) telebisyon

* tajski: (1.1) ทีวี

* ukraiński: (1.1) телевізор m.

* węgierski: (1.1) televízió

* wilamowski: (1.1) telewizor m., ośoünkosta m., ośoükosta m.

* włoski: (1.1) televisore m.

źródła.

== telewizor (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) telewizor

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# telewizorek

1. mały telewizor;
2. popularna nazwa koszyczka zanętowego używanego przez wędkarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: telewizor

(1.2) mały telewizor lub monitor

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛvʲiˈzɔrɛk, AS: televʹizorek

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telewizor mrz., telewizja ż., telewizornia ż.

przym. telewizyjny

przysł. telewizyjnie

Wiktionary

# telewizornia

potocznie:
1. telewizja (instytucja lub program);
2. telewizor;
3. sala telewizyjna;
4. świetlica szkolna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. telewizja

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Chłopaki były wczoraj na stadionie, tylko ja jeden oglądałem mecz w telewizorni.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛvʲiˈzɔrʲɲa, AS: televʹizorʹńa

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telewizja ż., telewizor mrz., telewizorek mrz.

przym. telewizyjny

przysł. telewizyjnie

Wiktionary

# telewizorowy

przymiotnik od: telewizor

SJP.pl

# telewizyjniak

środowiskowo: film telewizyjny, przedstawienie teatralne przygotowane dla telewizji

SJP.pl

# telewizyjny

mający związek z telewizją, nadawany w telewizji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z telewizją

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Sprawdzałeś w dzisiejszym programie telewizyjnym?

(1.1) Mówili o niej we wszystkich polskojęzycznych stacjach telewizyjnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛvʲiˈzɨjnɨ, AS: televʹizyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. telewizornia ż., telewizja ż., telewizor m., telewizorek m.

przysł. telewizyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. telewizornia ż., telewizja ż., telewizor m., telewizorek m.

przysł. telewizyjnie

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|telewizja|-ny.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) television

* arabski: (1.1) تلفزيوني

* białoruski: (1.1) тэлевізійны

* bułgarski: (1.1) телевизионен

* czeski: (1.1) televizní

* esperanto: (1.1) televida, televizia

* hiszpański: (1.1) televisivo

* kaszubski: (1.1) telewizyjny

* niemiecki: (1.1) Fernseh-

* rosyjski: (1.1) телевизионный

* słowacki: (1.1) televízny

* ukraiński: (1.1) телевізійний

* włoski: (1.1) televisivo

źródła.

== telewizyjny (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) telew. telewizyjny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) program telewizyjny → program telewizyjny

synonimy.

Wiktionary

# telex

teleks;
1. sieć abonencka skupiająca komunikujących się za pomocą dalekopisów;
2. rodzaj aparatu telegraficznego, inaczej: dalekopis;
3. tekst wysłany przy użyciu urządzenia o tej samej nazwie; dalekopis

SJP.pl

Telex – belgijska grupa muzyczna założona w 1978 roku przez Marca Moulina, Dana Lacksmana i Michela Moersa. Zespół powstał z zamiaru „tworzenia czegoś naprawdę europejskiego, innego niż rock i bez gitary – tym pomysłem była muzyka elektroniczna”. Ich muzyka polegała na łączeniu w utworach estetyki disco, punku i eksperymentalnej elektroniki. Debiutancki album Looking for Saint Tropez zawierał hitowy singiel Moskow Diskow, który przyniósł zespołowi międzynarodową sławę.

Wikipedia

# telezakupy

zakupy robione w telesklepie, telesklepach; pot. reklama telewizyjna prezentująca ofertę telesklepu

SJP.pl

# telezegarynka

automat telefonicznie podający informacje o programach telewizyjnych

SJP.pl

# teleżka

wózek dwukołowy z dyszlem

SJP.pl

# telichowski

nazwisko

SJP.pl

# teliczka

zaimek liczebny wskazujący

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. troszeczkę

Wiktionary

#### Powiązane:

zaim. tela

Wiktionary

# teliga

nazwisko

SJP.pl

# telimena

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Telimena – imię żeńskie
- Telimena – postać z poematu Pan Tadeusz Adama Mickiewicza
- Telimena – polski dom mody
- Telimena – willa w Zakopanem

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Choć Hrabia Telimenę już dawniej widywał • W domu Sędziego, w którym dosyć często bywał, • Lecz mało ją uważał; zadziwił się zrazu, • Rozeznając w niej model swojego obrazu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛlʲĩˈmɛ̃na, AS: telʹĩmẽna

Wiktionary

# telimeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Telimeny lub z nią związany

SJP.pl

# teliszewski

nazwisko

SJP.pl

# telko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. telekonferencja

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) telekonferencja

Wiktionary

# tell

pagórek kryjący w sobie ruiny dawnych pojedynczych budowli lub całych zespołów architektonicznych; tall

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archeol. typ stanowiska archeologicznego w formie ściętego wzgórza utworzonego z nawarstwiających się, wskutek długotrwałego osadnictwa, pozostałości osad ludzkich;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W szeregu telli archeolodzy znajdywali podobną ceramikę.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) war. tall

Wiktionary

# tellur

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52, srebrzystobiały półmetal, składnik wielu stopów (symbol Te)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;

Wiktionary

Tellur (Te, łac. tellurium) – pierwiastek chemiczny, tlenowiec z grupy półmetali w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy Ziemi – tellus.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma tellur?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛlːur, AS: te•lur

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tellurowy, telluryczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Te; daw. ziemian

Wiktionary

# telluran

sól kwasu tellurowego

SJP.pl

# tellurek

związek telluru

SJP.pl

# tellurium

model Słońca, Ziemi i Księżyca wykorzystywany do celów dydaktycznych

SJP.pl

Tellurium – przyrząd będący modelem ruchów Ziemi i Księżyca względem Słońca, służący do pokazywania:

- oświetlenia Ziemi w różnych porach dnia i roku,
- faz Księżyca,
- zaćmień Słońca i Księżyca.

Wikipedia

# tellurometr

urządzenie do pomiaru odległości, wykorzystujące promieniowanie elektromagnetyczne

SJP.pl

# tellurowy

przymiotnik od: tellur

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący telluru

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tellur m.

Wiktionary

# telluryczny

przymiotnik

(1.1) książk. związany z Ziemią

(1.2) chem. związany z tellurem

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tellur m., tellurium n.

Wiktionary

# telnet

standard protokołu komunikacyjnego używanego w sieciach komputerowych do obsługi odległego terminala w architekturze klient-serwer

SJP.pl

Telnet – standard protokołu komunikacyjnego używanego w sieciach komputerowych do obsługi odległego terminala w architekturze klient-serwer.

Protokół obsługuje tylko terminale alfanumeryczne, co oznacza, że nie obsługuje myszy ani innych urządzeń wskazujących. Nie obsługuje także graficznych interfejsów użytkownika. Wszystkie polecenia muszą być wprowadzane w trybie znakowym w wierszu poleceń. Polecenia wydawane za pomocą komputera-klienta przysłane są poprzez sieć do serwera, na którym zainstalowane jest oprogramowanie serwera telnetu. W odpowiedzi serwer odsyła komunikaty, które następnie wyświetlane są na ekranie komputera-klienta.

Wikipedia

# telofaza

ostatnia faza podziału jądra komórkowego

SJP.pl

Wikipedia

# telogen

faza rośnięcia włosa charakteryzująca się jego powolnym obumieraniem

SJP.pl

# telogenowy

→ telogen

SJP.pl

#### Patrz:

telogen

# telom

końcowa część widlastego rozgałęzienia bezlistnych pędów kopalnych paprotników - psylofitów

SJP.pl

Telom – jednostka morfologiczna w budowie roślin. Pojedyncze odgałęzienie sporofitu zawierające wiązkę przewodzącą. Pojęcie zostało stworzone przez niemieckiego morfologa roślin Waltera Zimmermanna w roku 1930 na potrzeby hipotezy telomowej. Według tej hipotezy wszystkie organy roślin powstały z przekształcenia pierwotnych telomów. Spłaszczenie telomów według hipotezy telomowej stały się liśćmi. Od telomu wzięły nazwę rośliny telomowe (Telomophyta).

Wikipedia

# telomer

sekwencja DNA znajdująca się na końcu chromosomu, niezbędna do utrzymania jego stabilności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. element strukturalny chromosomu;

(1.2) chem. polimer zdolny do dalszej polimeryzacji;

Wiktionary

- telomer – element strukturalny chromosomu zapewniający mu stabilność. Każdy chromosom ma dwa telomery umiejscowione na jego końcach
- telomer – w chemii polimerów to zazwyczaj krótki (ale czasami też dłuższy) polimer, posiadający na obu końcach aktywne grupy funkcyjne zdolne do dalszej polimeryzacji

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) telomere; (1.2) telomer

* kataloński: (1.1) telòmer m.

* słowacki: (1.1) teloméra ż.

* włoski: (1.1) telomero m.

źródła.

== telomer (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) chem. telomer

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) telomere; (1.2) telomer

* kataloński: (1.1) telòmer m.

* słowacki: (1.1) teloméra ż.

* włoski: (1.1) telomero m.

źródła.

== telomer (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) chem. telomer

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# telomeraza

enzym powodujący odtwarzanie się DNA telomeru

SJP.pl

Telomeraza – enzym rybonukleoproteinowy, którego zadaniem jest dobudowanie brakującego (w związku z tzw. problemem replikacji końca) 3'-końcowego odcinka nici DNA (tak zwanej nici opóźnionej). Telomeraza posługuje się w tym celu zintegrowaną z nią cząsteczką RNA. Cząsteczka ta ma odcinek bogaty w cytozynę, odgrywający rolę matrycy do wydłużenia końca 3′ DNA. Do nici tej dobudowywane są sekwencje telomerowe. Z kolei prymaza syntetyzuje RNA starterowy, którego obecność pobudza polimerazę do odtworzenia brakującego fragmentu nici opóźnionej DNA. Po replikacji starter jest usuwany. Powstaje nowy ubytek – tym razem jednak w obrębie telomeru, a nie obszaru kodującego.

Wikipedia

# telomowy

→ telom

SJP.pl

#### Patrz:

telom

# telos

z greckiego: cel

SJP.pl

Poniższa lista przedstawia fikcyjne ciała niebieskie ze świata Gwiezdnych wojen.

Wikipedia

# telson

końcowy segment odwłoka u stawonogów

SJP.pl

Telson – ostatni segment odwłoka, występujący u niektórych stawonogów, mający kształt:

- wydłużonej klinowatej płytki (np. niektóre skorupiaki, wije, pierwogonki);
- wyraźnego kolca (staroraki);
- wachlarzowaty, składający się z kilku płytek (niektóre pancerzowce)

Z telsonu wielu skorupiaków wyrastają widełkowate przydatki – furka. U innych (pancerzowców) zaś ostatnie odnóża odwłokowe (uropoda).

Wikipedia

# telstar

seria amerykańskich satelitów telekomunikacyjnych

SJP.pl

- Telstar – seria amerykańskich satelitów telekomunikacyjnych
  - Telstar 1
  - Telstar 2
  - Telstar 12
- Telstar – seria piłek do gry w piłkę nożną
  - Adidas Telstar
  - Adidas Telstar Durlast
  - Adidas Telstar 18

  Wikipedia

# telszański

→ Telsze (miasto na Litwie)

SJP.pl

# telsze

miasto na Litwie

SJP.pl

Telsze (lit. Telšiai, żmudz. Telšē) – miasto na Wysoczyźnie Żmudzkiej w północno-zachodniej Litwie położone na zachód od Szawli. Siedziba władz okręgu telszańskiego. Miejsce urodzin Gabriela Narutowicza i Rolandasa Paksasa. W mieście rozwinął się przemysł skórzany oraz dziewiarski.

Wikipedia

# telugu

1. język z grupy języków drawidyjskich, jeden z języków urzędowych Indii;
2. literatura indyjska tworzona w języku telugu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język z grupy południowowschodniej rodziny języków drawidyjskich;

Wiktionary

Język telugu (telugu తెలుగు) – język z grupy południowo-wschodniej (według Ethnologue grupy centralno-południowej) rodziny języków drawidyjskich. Ma największą liczbę użytkowników pośród języków drawidyjskich. Posługuje się nim ponad 90 mln osób, zwłaszcza mieszkańców indyjskiego stanu Andhra Pradesh, gdzie objęty jest statusem języka urzędowego. W języku tym powstają też filmy powiązane z Tollywood.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Telugu

źródła.

== telugu (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-telugu.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. język telugu

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

# teluk

nazwisko

SJP.pl

# teluran

dawniej: sól kwasu telurnego (tellurowego); telluran

SJP.pl

# tem

jednostka podziału administracyjnego w Cesarstwie Bizantyjskim

SJP.pl

- TEM – Transmission electron microscopy – Elektronowy mikroskop transmisyjny
- tem (historia) – bizantyński okręg militarny
- TEM – Transverse ElectroMagnetic jeden z rodzaju modów – rozkładów pola elektromagnetycznego.
- TEM – jeden z enzymów należących do beta-laktamaz
  - Klasyczne beta-laktamazy – TEM-1, TEM-2
  - ESBL – TEM-3 do TEM-11
- TEM – oznaczenie radzieckich lokomotyw spalinowych:
  - TEM1
  - TEM2

Wikipedia

# tema

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) daw. temat, wątek

Wiktionary

- tema – historyczna jednostka podziału administracyjnego w Cesarstwie Bizantyjskim
- Tema – miasto w Ghanie
- Tema – oaza na Półwyspie Arabskim, w której znajdowała się świątynia boga Księżyca Sina

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|θέμα.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|temat.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ma, AS: tẽma

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|θέμα.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|temat.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) seta

Wiktionary

# temacik

zdrobnienie od: temat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od temat

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) To nie jest poważny temat, lecz tylko błahy temacik.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. temat m.

przym. tematyczny

Wiktionary

# temaki

odmiana sushi, w której wodorosty nori zwinięte są w rożek nadziewany ryżem, grzybami, warzywami i owocami morza

SJP.pl

Wikipedia

# temat

zagadnienie lub zespół zagadnień stanowiących podstawową myśl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

(1.2) jęz. część wyrazu pozostająca po odrzuceniu końcówki

(1.3) muz. wiodący motyw utworu muzycznego

(1.4) szach. motyw, na którym jest oparte zadanie szachowe

Wiktionary

- temat wyrazu
- temat zdania
- temat muzyczny
- temat rytmiczny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Nic mi na ten temat nie wiadomo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mat, AS: tẽmat

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tematyka ż., temacik m., tematyczność ż.

przym. tematyczny, tematowy

przysł. tematycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) motyw

(1.2) rdzeń

(1.3) motyw

Wiktionary

# tematolog

specjalista w dziedzinie tematologii

SJP.pl

# tematologia

dziedzina nauki zajmująca się motywami i wątkami pisarskimi w różnych epokach

SJP.pl

# tematologiczny

związany z tematologią (nauką o motywach i wątkach spotykanych u różnych pisarzy w różnych epokach)

SJP.pl

# tematycznie

przysłówek

(1.1) zgodnie z tematem

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Książki miał na półkach tematycznie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. temat m., tematyka ż.

przym. tematyczny

Wiktionary

# tematyczny

→ temat; tematowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jaki zakres tematyczny obejmuje ten sprawdzian?

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: tẽmatyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. temat, temacik, tematyka, tematyczność

przym. tematowy

przysł. tematycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzeczowy, merytoryczny

Wiktionary

# tematyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół zagadnień

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na zakończenie podstawówki pan Bartek zorganizował wraz z jeszcze jedną, bardzo zaangażowaną panią z pokoju nauczycielskiego, pożegnalny bal o tematyce filmowej.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. temat, tematyczność

przym. tematyczny

przysł. tematycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ogół problemów, zakres tematyczny, przedmiot (uwagi), problematyka

Wiktionary

# tematyzacja

podporządkowanie czegoś (wypowiedzi, przestrzeni itp.) w całości głównemu tematowi

SJP.pl

# tematyzować

podporządkowywać coś (wypowiedź, przestrzeń itp.) w całości głównemu tematowi

SJP.pl

# temblaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od temblak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. temblak m.

Wiktionary

# temblak

1. opaska lub trójkątna chusta zawieszona na karku chorego
2. pasek z chwaścikiem zawieszony przy rękojeści broni siecznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. opaska unieruchamiająca chorą rękę;

(1.2) wojsk. opaska na przegubie zapobiegająca upuszczeniu broni siecznej;

Wiktionary

- temblak – w medycynie do podwieszania i unieruchomienia zgiętej w łokciu chorej ręki
- temblak – rzemień przy broni białej

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mblak, AS: tẽmblak

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. temblaczek m.

Wiktionary

# tembr

barwa dźwięku charakterystyczna dla głosu ludzkiego lub instrumentów muzycznych; timbr; timbre

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. jakość brzmienia dźwięku lub głosu

Wiktionary

Barwa dźwięku, tembr – cecha dźwięku, która pozwala odróżnić brzmienia różnych instrumentów lub głosu. Uzależniona jest od ilości, rodzaju i natężenia tonów składowych, ponieważ jest związana ze spektrum harmonicznym. Barwa danego instrumentu może zmieniać się nieznacznie w zależności od:

- sposobu wzbudzania drgań (pociągnięcie smyczkiem, szarpnięcie lub uderzenie),
- siły wzbudzenia (zatem i głośności dźwięku),
- częstotliwości (różne struny mogą wydawać dźwięki nieco różniące się barwą),
- zmian w czasie (obwiednia dźwięku).

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mogę śpiewać wieczorem. Nie wpłynie to na tembr głosu.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. timbre mrz.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) barwa, ton, zabarwienie; rzad. timbre

Wiktionary

# temelin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim; 2 km od Temelina znajduje się elektrownia jądrowa;

Wiktionary

Temelin (cz. Temelín) – wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim, powiat Czeskie Budziejowice, siedziba gminy Temelin. W 2004 roku zamieszkiwana przez 776 mieszkańców.

Wikipedia

# temenos

w starożytnej Grecji: obszar podarowany jakiejś osobie przez miasto w zamian za wyświadczone przysługi

SJP.pl

Temenos (gr. τέμενος) – w starożytnej Grecji wydzielony, nietykalny obszar poświęcony bóstwu albo przeznaczony do celów kultu (np. demonów, zmarłych przodków, muz, herosów). W okresie archaicznym Grecy zaczęli odchodzić od temenosów na rzecz stałych, budowanych początkowo z drewna, a potem z kamienia świątyń.

Wikipedia

# temeski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Temeszem, dotyczący Temeszu

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Temesz mrz.

Wiktionary

# temesz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowo-zachodniej Rumunii i w północno-wschodniej Serbii, lewy dopływ Dunaju;

(1.2) geogr. adm. okręg w zachodniej Rumunii;

Wiktionary

Temesz (łac. Tibiscus lub Tibisis, rum. Timiș, serb. Тамиш – Tamiš, niem. Temesch, węg. Temes) – rzeka w południowo-zachodniej Rumunii (Banat) i w północno-wschodniej Serbii (Wojwodina). Lewy dopływ Dunaju. Długość – 359 km (241 km w Rumunii, 118 km w Serbii), powierzchnia zlewni – 13 085 km² (8085 km² w Rumunii, 5000 km² w Serbii), średni przepływ u ujścia – 47 m³/s.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. temeski

Wiktionary

# temeszów

Temeszów – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Dydnia, na drodze pomiędzy wsiami Krzemienna i Witryłów, w dolinie rzeki San (jedne z najpiękniejszych przełomów tej rzeki).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

# temeszwar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. daw. Timișoara, miasto w zachodniej Rumunii

Wiktionary

Timișoara (daw. pol. Temeszwar, węg. Temesvár, niem. Temeswar, Temeschwar lub Temeschburg) – miasto w zachodniej Rumunii, ośrodek administracyjny okręgu Temesz, przemysł maszynowy, chemiczny, skórzany, włókienniczy, spożywczy. Ważny węzeł komunikacyjny, uniwersytet. Największe miasto i nieoficjalna stolica Banatu.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. temeszwarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Timiszoara

Wiktionary

# temida

przenośnie:
1. wymiar sprawiedliwości; sądownictwo;
2. sprawiedliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini prawa i praworządności;

(1.2) mitrzym. zob. Karmenta.

(1.3) książk. przen. prawo, sprawiedliwość, sądownictwo, wymiar sprawiedliwości

(1.4) rzad. imię|polski|ż.

Wiktionary

- Temida – w mitologii greckiej jedna z tytanid, bogini prawa, praworządności, sprawiedliwości
- Temida (Karmenta) – w mitologii rzymskiej nimfa arkadyjska, matka Ewandra
- Temida – błędne odkrycie księżyca Saturna, które ogłosił w 1905 William Henry Pickering
- Temida – polski serial telewizyjny

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Atrybutami Temidy były: opaska na oczach, waga i miecz.

(1.4) Miała na imię Temida i pochodziła z Krety.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛ̃ˈmʲida, AS: tẽmʹida

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) Karmentis, Nikostrate, Temis, Telpusa, Timandra, Postuersa, Prorsa

Wiktionary

# temistokles

ateński mąż stanu (ok. 525-ok. 460 p.n.e.), wybitny polityk i dyplomata, inicjator rozbudowy portu Pireusu, dowódca floty greckiej w bitwie pod Salaminą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. polityk i wódz ateński;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Temistokles (gr. Θεμιστοκλῆς, trl. Themistoklḗs; ur. ok. 524 p.n.e. w Atenach, zm. ok. 459 p.n.e. w Magnezji nad Meandrem) – polityk i wódz ateński, piastujący oficjalne stanowiska archonta i stratega, przywódca stronnictwa demokratycznego, twórca potęgi morskiej Aten w V wieku p.n.e.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na podstawie wątpliwych dowodów wrogowie Temistoklesa doprowadzili do zaocznego skazania go na śmierć.

(1.2) Mam na imię Temistokles i jestem zecerem z Cieszyna.

Wiktionary

# temnospondyle

Wikipedia

# temp.

skrót od: temperatura

SJP.pl

skrót

(1.1) = temperatura

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Przez pierwsze 30 minut gęś pieczemy w temp. 200 stopni, a następnie obniżamy temperaturę do 160 stopni.

Wiktionary

# tempalski

nazwisko

SJP.pl

# tempczyk

nazwisko

SJP.pl

# tempe

- Tempe – wąwóz w greckiej prowincji Tesalia
- Tempe – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona

Wikipedia

# tempeh

produkt z przefermentowanej soi, tradycyjny składnik kuchni indonezyjskiej

SJP.pl

Tempeh – tradycyjny składnik kuchni indonezyjskiej wytwarzany z ziaren soi poddawanych procesowi fermentacji. Ze względu na wysokie wartości odżywcze, a także charakterystyczną teksturę i smak, jest współcześnie szeroko stosowany w kuchni wegańskiej i wegetariańskiej jako zamiennik mięsa oraz nabiału.

Wikipedia

# tempelhof

dzielnica Berlina

SJP.pl

Tempelhof, Berlin-Tempelhof – dzielnica (Ortsteil) Berlina w okręgu administracyjnym Tempelhof-Schöneberg. Od 1 października 1920 w granicach miasta.

Wikipedia

# tempera

1. rodzaj farby emulsyjnej
2. technika malarska wykorzystująca tę farbę; również obraz namalowany tą techniką

SJP.pl

Malarstwo temperowe – technika malowania przy użyciu farb temperowych oraz dzieła malarskie powstałe w tej technice. Malarstwo to, znane od starożytności, było wiodącą techniką malowania w okresie średniowiecza.

Tempera, w której spoiwo barwników jest organiczne, to najczęstsza i najtrwalsza technika, obok woskowej.

Wikipedia

# temperacja

w muzyce:
1. system podziału oktawy na półtony; system temperacji;
2. temperacja równomierna - dominujący od XVIII wieku system podziału oktawy na 12 równych półtonów, z wniesieniem poprawek do nierównomiernej temperacji naturalnej i pitagorejskiej

SJP.pl

# temperamencik

zdrobnienie od: temperament

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od temperament

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ona to ma niezły temperamencik!

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. temperament m.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) charakterek

Wiktionary

# temperament

1. zespół stałych cech psychicznych człowieka charakteryzujących jego sposób reagowania na bodźce zewnętrzne, stopień pobudliwości, życie emocjonalne; usposobienie;
2. duża pobudliwość fizyczna i psychiczna, żywe usposobienie, natura pełna energii;
3. wrodzona skłonność, uzdolnienie, pociąg do czegoś; predyspozycja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. charakter człowieka, jego usposobienie, stopień pobudliwości, sposób reagowania itp.

(1.2) duża pobudliwość, żywotność, energiczność, werwa

(1.3) predyspozycja, zdolność do czegoś

Wiktionary

Temperament (łac. temperamentum – mieszanina; termin wprowadzony przez Galena) – zespół cech osobowości, zdeterminowanych genetycznie i ujawniających się już w pierwszym roku życia człowieka. Tak rozumiany temperament stanowi podstawę kształtowania się i rozwoju osobowości (Buss i Plomin).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃mpɛˈrãmɛ̃nt, AS: tẽmperãmẽnt

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. temperamencik

przym. temperamentowy, temperamentny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) charakter, przest. natura, osobowość, usposobienie

Wiktionary

# temperamentalny

→ temperament; temperamentowy

SJP.pl

# temperamentowy

→ temperament; temperamentalny

SJP.pl

# temperatura

1. wielkość fizyczna określająca stopień ogrzania czegoś;
2. potocznie: gorączka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. miara nagrzania ciał;

(1.2) wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali

(1.3) pot. gorączka

Wiktionary

Temperatura – jedna z podstawowych wielkości fizycznych (parametrów stanu) w termodynamice. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.

Temperaturę można ściśle zdefiniować tylko dla stanów równowagi termodynamicznej, bowiem z termodynamicznego punktu widzenia jest ona wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze ze sobą.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Równanie stanu gazu wiąże ze sobą jego temperaturę, ciśnienie i objętość.

(1.1) Nie należy mylić ciepła z temperaturą. Ciepło tak się ma do temperatury, jak przepływ rzeki do wysokości nad poziomem morza.

(1.2) Mieliśmy nieudany urlop: wiało, padało i była niska temperatura.

(1.3) Synku! Masz temperaturę! Nie możesz iść dziś do szkoły!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃mpɛraˈtura, AS: tẽmperatura

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. temperaturka ż.

przym. temperaturowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) gorączka

Wiktionary

# temperaturka

zdrobnienie od: temperatura

SJP.pl

# temperaturowy

→ temperatura

SJP.pl

#### Patrz:

temperatura

# temperować

1. ostrzyć ołówek lub kredkę;
2. studzić zapał, ograniczać

SJP.pl

# temperowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|temperować.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Temperowanie kredek zajęło ci pół godziny, a wykonanie rysunku pięć minut.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. temperówka

czas. temperować ndk.

Wiktionary

# temperówka

narzędzie do ostrzenia ołówków; ostrzałka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

Wiktionary

Temperówka – niewielki przyrząd służący do temperowania (ostrzenia) przyrządów kreślarskich, np. ołówków, kredek. Temperówki ręczne najczęściej mają niewielkie ostrze umieszczone w uchwycie ze stożkowym otworem. Włożenie ołówka do tego otworu i obracanie go w nim powoduje skrawanie cienkiego wióra z drewnianej oprawy ołówka z jednoczesnym kształtowaniem – ostrzeniem – jego grafitowego rdzenia. Istnieją także temperówki, w których ołówek obracany jest przy pomocy specjalnej przekładni napędzanej ręczną korbką lub niewielkim silniczkiem elektrycznym.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Temperówka jest jednym z podstawowych przyborów szkolnych.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃mpɛˈrufka, AS: tẽmperufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. temperowanie n., zatemperowanie n.

czas. temperować ndk., zatemperować dk.

przym. temperówkowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) podstrugaczka, ostrzytka, ostrzynka; kraków|strugaczka.; gwara sądecka zastrugaczka; poł.-wsch. strugawka; reg. pozn. ostrzytko.; częstochowa|zastrużka.; reg. pozn. ostrzałka.

Wiktionary

# tempestoso

określenie wykonawcze: burzliwie

SJP.pl

# tempietto

1. mała świątynia zbudowana na planie koła
2. barokowy lub klasycystyczny budynek ogrodowy powstały na planie koła

SJP.pl

Wikipedia

# templariusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. kośc. członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

Wiktionary

Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona (łac. Fratres Militiae Templi, Pauperes Commilitones Christi Templique Salomonis; fr. Pauvres Chevaliers du Christ et du Temple de Salomon), potocznie: Templariusze (fr. Les Templiers) – średniowieczny katolicki zakon rycerski, działający od XII do XIV wieku.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pani zapewne zna tego bałwana, tego… no, już nie wiem, jak go nazwać, który opublikował w gazecie wiadomość o skarbie templariuszy.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛ̃mˈplarʲjuʃ, AS: tẽmplarʹi ̯uš

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. templariuszka ż.

przym. templariuszowski, templarski

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) rzad. świątynnik

Wiktionary

# templariusze

Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona (łac. Fratres Militiae Templi, Pauperes Commilitones Christi Templique Salomonis; fr. Pauvres Chevaliers du Christ et du Temple de Salomon), potocznie: Templariusze (fr. Les Templiers) – średniowieczny katolicki zakon rycerski, działający od XII do XIV wieku.

Wikipedia

# templariuszka

→ templariusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. kobieta należąca do zakonu templariuszy (OSMTJ)

Wiktionary

#### Patrz:

templariusz

#### Powiązane:

rzecz.

:: fm. templariusz m.

przym. templariuszowy, templarski

Wiktionary

# templarski

przymiotnik

(1.1) związany z templariuszami

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) (…) jeśli więc król angielski zechce pozostać w Palestynie, nie będzie miał innych posiłków nad małą garstkę ochotników, i nader wątpliwą pomoc Konrada z Montferratu, rycerzy templarskich i świętego Jana Jerozolimskiego.

(1.1) (…) na Morawach do dzisiaj po templariuszach zostały wielkie piwnice, w których produkuje się słynne templarskie wino.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. templariusz mos., templarz mos., templariuszka ż.

przym. templariuszowski

Wiktionary

# templatka

potocznie: gotowy wzór lub szablon do czegoś

SJP.pl

# temple

Francja:

- Temple – miasto w regionie Akwitania
- Temple – miasto w Regionie Centralnym

Stany Zjednoczone:

- Temple – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Carroll
- Temple – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Cotton
- Temple – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Bell
- Temple – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Franklin
- Temple – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Hillsborough
- Temple – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks
- Temple (ang. Temple Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Franklin
- Temple (ang. Temple Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Hillsborough

Wikipedia

# templewo

Templewo (niem. Tempel) – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Bledzew.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

# templum

świątynia antyczna

SJP.pl

Templum (łac.):

- świątynia
- budynek, w którym odbywały się obrady zgromadzeń ludowych (comitium) w Rzymie
- obszar na ziemi lub niebie wyznaczony przez augurów (kapłanów-wróżbitów) dla prowadzenia np. obserwacji lotu ptaków związanych z wróżbami.

Wikipedia

# tempo

1. szybkość wykonywania lub dziania się czegoś;
2. rytmiczność, miarowość;
3. szybkość wykonywania utworu muzycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

(1.2) muz. szybkość utworu muzycznego

Wiktionary

- Tempo (gazeta) – dziennik sportowy
- Tempo (tygodnik) – indonezyjski tygodnik
- tempo (muzyka) – jeden z elementów dzieła muzycznego
- tempo (szachy) – w terminologii szachowej: pojedyncze posunięcie
- TEMPO (chemia) – związek chemiczny, stabilny rodnik nitroksylowy
- Tempo – singel Chrisa Browna
- Tempo – singel Exo
- Tempo – singel Margaret
- Tempo – singel Lizzo i Missy Elliot

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dyrektor zarządził zwiększenie tempa produkcji.

(1.2) Ten utwór jest w tempie largo.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mpɔ, AS: tẽmpo

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) szybkość, prędkość

Wiktionary

# tempomat

automat do utrzymywania stałej prędkości pojazdu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. automatyczny system utrzymywania stałej prędkości samochodu na drodze

Wiktionary

Tempomat (CCS, z ang. Cruising Control System) – urządzenie utrzymujące stałą prędkość pojazdu niezależnie od tego, czy pojazd porusza się po płaskiej nawierzchni, czy też pochyłej (podjazdy, zjazdy). Kierowca nie musi naciskać pedału przyspieszenia, gdyż regulacja prędkości odbywa się automatycznie (w przypadku wyposażenia w skrzynię automatyczną również biegi są zmieniane automatycznie). Naciśnięcie pedału hamulca powoduje natychmiastowe wyłączenie tempomatu. W niektórych wersjach, po wciśnięciu jednego z przycisków, tempomat przywraca poprzednio ustaloną prędkość. Po wciśnięciu pedału przyspieszenia w trakcie pracy tempomatu – pojazd przyspiesza, a po jego zwolnieniu wraca do ustawionej prędkości.

Wikipedia

# temponauta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. podróżnik w czasie

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Trzej amerykańscy temponauci zostali wysłani o setki lat w przyszłość – prawie dwa razy dalej niż Sowieci w zeszłorocznej misji.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃mpɔ̃ˈnawta, AS: tẽmpõnau̯ta

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chrononauta

Wiktionary

# temporalizacja

1. w psychologii: odnoszenie przeżycia aktualnego do wcześniejszego;
2. w językoznawstwie: osadzenie zdarzenia w czasie, zwykle za pomocą odpowiedniej formy czasownika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. odniesienie aktualnego przeżycia do dawniejszego

(1.2) jęz. osadzenie zdarzenia w określonym momencie lub odcinku czasu, najczęściej za pomocą właściwych form czasownika

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. temporalny

Wiktionary

# temporalny

trwający przez krótki czas; chwilowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) czasowy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. temporalizacja ż.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) chwilowy, czasowy, doraźny, efemeryczny, efemerydalny, krótki, krótkotrwały, niedługi, niestały, nietrwały, nikły, okresowy, prowizoryczny, przejściowy, przelotny, przemijający, przemijalny, tymczasowy, ulotny

Wiktionary

# tempowiec

długodystansowiec utrzymujący szybkie tempo w czasie całego biegu

SJP.pl

# tempówka

trening polegający na intensywnym wysiłku (np. bieganiu) przeplatanym z niskim wysiłkiem albo odpoczynkiem

SJP.pl

# tempowy

w sporcie: mający pewne tempo, dokonywany w szybkim tempie

SJP.pl

# tempra

samochód typu Fiat Tempra

SJP.pl

# tempura

japońska potrawa z owoców morza, warzyw, ryb lub rzadziej mięsa, panierowanych i smażonych na głębokim oleju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem;

Wiktionary

Tempura (jap. 天ぷら, てんぷら, 天麩羅, 天婦羅 tenpura; wym. tempura) – potrawa kuchni japońskiej, pochodząca z Portugalii.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Składniki tempury smaży się na głębokim oleju.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛ̃mˈpura, AS: tẽmpura

Wiktionary

# temu

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje

SJP.pl

forma zaimka.

(1.1) C. zob. ten., to

poimek

(2.1) …używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

spójnik

(3.1) gw-pl|Bukowina, Podlasie. dlatego

Wiktionary

- Temu (sklep internetowy)
- Temù

Wikipedia

#### Przykłady

(2.1) To zdarzyło się rok temu. → to zdarzyło się, minął rok i teraz o tym mówię

(2.1) Rozmawialiśmy dwie godziny temu. → Rozmawialiśmy przed dwiema godzinami.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mu, AS: tẽmu

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) przed

Wiktionary

# temudżyn

Wikipedia

# ten

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje

SJP.pl

zaimek wskazujący, rodzaj męski

(1.1) …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

Wiktionary

## Płyty i albumy

- Ten – album zespołu Astral Projection
- Ten – album Gabrielli Cilmi z 2010
- Ten – album zespołu Girls Aloud z 2012
- Ten – album zespołu Kroke
- Ten – album zespołu Pearl Jam
- Ten Harlem – tytuł czwartej płyty rockowego zespołu Harlem
- Ten Miles – singel promo duńskiej grupy muzycznej Infernal
- Ten Thousand Fists – trzeci album hardrockowego zespołu Disturbed
- Ten New Songs – dziesiąty album studyjny Leonarda Cohena
- Ten on One (The Singles) – album niemieckiej piosenkarki Sandry
- Ten Commandments – kompilacja przebojów Ozzy'ego Osbourne'a

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) To ten kot mnie podrapał!

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛ̃n, AS: tẽn

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ów; książk. tenże; przest. on; daw. si

Wiktionary

# tenakiel

podstawka służąca do umocowania stronic składanego ręcznie rękopisu na kaszcie drukarskiej

SJP.pl

# tenantozaur

rodzaj dinozaura z grupy iguanodonów; tenontozaur

SJP.pl

Tenontozaur, tenantozaur (Tenontosaurus) – dinozaur; prymitywny przedstawiciel grupy iguanodonów

Żył w epoce wczesnej kredy około 115 milionów lat temu na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej. Długość ciała do 7 m, wysokość do 2,2 m, masa ok. 1 t. Jego szczątki znaleziono w USA.

Wikipedia

# tenardyt

minerał, siarczan sodu

SJP.pl

Tenardyt (thenardyt) – minerał z grupy siarczanów. Należy do minerałów bardzo rzadkich, występujących tylko w niektórych regionach ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego chemika L.J. Thenarda (1777-1857).

Wikipedia

# tencel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. tkanina z włókien otrzymywanych z masy celulozowej przy użyciu przędzenia na mokro, odporna na gniecenie

Wiktionary

Lyocell, tencel - forma sztucznego jedwabiu, wykonana z włókien otrzymywanych z masy celulozowej przy użyciu przędzenia na mokro. Został opracowany w 1972 r. przez zespół pracowników nieistniejącego już amerykańskiego zakładu włókien Enka w Karolinie Północnej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Jedną z najważniejszych właściwości tencelu jest wyjątkowa zdolność do pochłaniania wody.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) lyocell

Wiktionary

# tenczyn

Tenczyn – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Lubień.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

# tenczynek

Tenczynek – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Krzeszowice.

Wikipedia

# tenczyński

→ Tenczyn, → Tenczynek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tenczynkiem, dotyczący Tenczynka

Wiktionary

#### Patrz:

Tenczyn, → Tenczynek

#### Powiązane:

rzecz. Tenczynek m.

Wiktionary

# tendencja

skłonność do czegoś; dyspozycja psychiczna; intencja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skłonność do czegoś

(1.2) trend, moda

(1.3) stat. trend, jednostajność wzrostu lub spadku

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) On ma tendencję do wygłaszania długich tyrad.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛ̃nˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: tẽndẽncʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tendencyjność ż.

przym. tendencyjny

przysł. tendencyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) dążność, inklinacja, skłonność

(1.2) kierunek, pot. moda, trend

(1.3) trend

Wiktionary

# tendencyjka

zdrobnienie od: tendencja

SJP.pl

# tendencyjniej

stopień wyższy od przysłówka: tendencyjnie

SJP.pl

# tendencyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tendencyjny

SJP.pl

# tendencyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tendencyjne; cecha tych, którzy są tendencyjni

Wiktionary

Tendencyjność – nieobiektywne i stronnicze prezentowanie rzeczywistości, najczęściej (np. w literaturze) w sposób podporządkowany wytycznym jakiejś idei. Przedstawienie takie jest z reguły niezgodnie z faktami i wyraża upodobania oraz punkt widzenia jakiejś osoby, czy grupy, np. w celu wsparcia danego celu politycznego.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. tendencja ż.

przym. tendencyjny

przysł. tendencyjnie

Wiktionary

# tendencyjny

odznaczający się pewną tendencją; stronniczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stronniczy

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ustalenia jej kontrolerów potwierdziły zarzuty Urzędu Marszałkowskiego. - Kasa Chorych została napuszczona przez Urząd Marszałkowski. Ustalenia są tendencyjne - mówi dyrektor, który odpiera wszystkie zarzuty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ndɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: tẽndẽncyi ̯ny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tendencja ż., tendencyjność ż.

przysł. tendencyjnie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) jednostronny, jednokierunkowy

Wiktionary

# tender

1. pojazd połączony na stałe z parowozem, wyposażony w pomieszczenia na paliwo, zbiornik na wodę oraz narzędzia potrzebne do obsługi parowozu w drodze
2. statek pomocniczy do zaopatrywania innych statków w żywność, wodę itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. wagon specjalnej konstrukcji połączony z parowozem do przewozu węgla;

(1.2) mar. statek pomocniczy zaopatrujący inne jednostki pływające

Wiktionary

- tender – w kolejnictwie, wagon specjalnej konstrukcji do przewozu węgla i wody dla parowozu
- tender – w żegludze:
  - zasobnia węgla na dawnych parowcach
  - tender torpedowców
  - tender wodnosamolotów
- Tender – polski zespół muzyczny, zobacz Tomasz Szwed
- Tender – singel zespołu Blur z albumu 13

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Na stacji stała lokomotywa z tendrem.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ndɛr, AS: tẽnder

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) węglarka

Wiktionary

# tendomiopatia

choroba charakteryzująca się uporczywymi mięśniowo-stawowymi oraz występowaniem charakterystycznych punktów wrażliwych na ucisk; fibromialgia, reumatyzm tkanek miękkich

SJP.pl

# tendrzak

parowóz tendrzak - parowóz bez tendra, mający zapas węgla i wody w specjalnych komorach po obu stronach kotła; parowóz kusy

SJP.pl

Tendrzak – parowóz przystosowany konstrukcyjnie do eksploatacji bez tendra, przewożący w odpowiednich zbiornikach i zasobnikach zapas wody kotłowej i opału (najczęściej węgla). Tendrzaki w systemie oznaczeń na PKP mają jako drugą dużą literę K.

Wikipedia

# tenebrystyczny

→ tenebryzm

SJP.pl

#### Patrz:

tenebryzm

# tenebryzm

styl w malarstwie polegający na stosowaniu ciemnego tła i wydobywaniu z niego postaci za pomocą ostrego światłocienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. zastosowanie ciemnej tonacji barwnej w obrazie przy jednoczesnym ukazaniu postaci przy użyciu ostrego światłocienia;

Wiktionary

Tenebryzm (z łac. tenebrae – ciemności, mrok) – w dawnym malarstwie europejskim sposób kompozycji obrazu, polegający na użyciu ciemnej tonacji barwnej, z której ludzkie postacie i przedmioty wydobywano z mrocznego tła ostrym światłocieniem. W manierze tej umieszczane często w scenerii nocnej wyobrażenia umiejętnie kontrastowano z niezwykłymi efektami oświetlenia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) W malarstwie północnowłoskim 2. poł. XVI w. stosowano tenebryzm.

Wiktionary

# tenendo

określenie wykonawcze: wytrzymując (wartości rytmiczne dźwięków)

SJP.pl

# teneramente

określenie wykonawcze: tkliwie, delikatnie

SJP.pl

# tenere

określenie wykonawcze: trzymać, wytrzymać (wartości rytmiczne dźwięków)

SJP.pl

Ténéré – pustynny region w obrębie południowo-centralnej Sahary. Jest to rozległa piaszczysta równina o powierzchni ok. 400 tys. km², ciągnąca się od północno-wschodniego Nigru do zachodniego Czadu. Pustynia ograniczona jest górami Aïr na zachodzie, Ahaggar na północy, wyżyną Djado na północnym wschodzie, pasmem Tibesti na wschodzie i Kotliną Czadu na południu.

Wikipedia

# tenerowicz

nazwisko

SJP.pl

# teneryfa

rodzaj koronki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Wiktionary

Teneryfa (hiszp. Tenerife) – należąca do Hiszpanii wyspa na Oceanie Atlantyckim, będąca częścią archipelagu i regionu Wyspy Kanaryjskie. Zlokalizowana nieopodal północno-zachodnich wybrzeży Afryki, wraz z archipelagiem zaliczana jest do Makaronezji. Jest największą i najludniejszą wyspą w archipelagu i najludniejszą wyspą hiszpańską. Teneryfa, choć geograficznie leży na wodach oceanicznych u wybrzeży północnej Afryki, jest integralną częścią Hiszpanii i Unii Europejskiej. Obowiązuje waluta euro, a językiem urzędowym jest hiszpański. Z częścią mieszkańców można się też porozumieć po angielsku, w języku angielskim są też niektóre tablice informacyjne.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Największymi wyspami w archipelagu Wysp Kanaryjskich są Teneryfa i Gran Canaria.

(1.1) Kiedyś organizowano na Teneryfę wycieczki orbisowskie.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teneryfczyk mos., Teneryfka ż.

przym. teneryfski

Wiktionary

# teneryfczyk

mieszkaniec Teneryfy (wyspy na Oceanie Atlantyckim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Teneryfy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teneryfa ż.

:: fż. Teneryfka ż.

przym. teneryfski

Wiktionary

# teneryfka

mieszkanka Teneryfy (wyspy na Oceanie Atlantyckim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Teneryfy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teneryfa ż.

:: fm. Teneryfczyk mos.

przym. teneryfski

Wiktionary

# teneryfski

→ Teneryfa (wyspa na Oceanie Atlantyckim)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Teneryfą, dotyczący Teneryfy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teneryfa ż., Teneryfczyk mos., Teneryfka ż.

Wiktionary

# tenes

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 117 (symbol Ts)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ts i liczbie atomowej 117;

Wiktionary

Tenes (Ts, łac. tennessine) – syntetyczny pierwiastek chemiczny, transuranowiec o liczbie atomowej 117. Po raz pierwszy zsyntetyzowano go w drugiej połowie 2009 roku w laboratorium w Dubnej w Rosji.

Wikipedia

#### Synonimy:

(1.1) symbol. Ts, przest. ununseptium, przest. symbol. Uus

Wiktionary

# tenge

1. jednostka monetarna Kazachstanu;
2. 1/100 manata, turkmeńskiej jednostki pieniężnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) monet. waluta Kazachstanu;

Wiktionary

Tenge (wym. tɛŋgɛ, kaz. теңге, kod ISO 4217: KZT) – wprowadzona 15 listopada 1993 waluta narodowa Kazachstanu.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) symbol. ₸

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) tenge

* kataloński: (1.1) tenge m.

* kazachski: (1.1) теңге

* rosyjski: (1.1) тенге m.

* ukraiński: (1.1) тенге

źródła.

== tenge (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. tenge

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ŋɡɛ, AS: tẽŋge

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) symbol. ₸

Wiktionary

# tengen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) w go centralny punkt na gobanie;

Wiktionary

Niemcy:

- Tengen – miasto w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Konstancja

Inne:

- Tengen – punkt na planszy do gry w go
- Tengen – jeden z tytułów zawodowego go w Japonii
- Tengen – wydawca i developer gier wideo utworzony przez producenta gier zręcznościowych Atari Games
- Tengen – okres w historii Japonii, trwający od 976 do 978 roku

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Gry dość rzadko zaczynają się ruchem w tengen.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ŋɡɛ̃n, AS: tẽŋgẽn

Wiktionary

# teńgi

przymiotnik

(1.1) lwów. olbrzymi

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Jesteś już teńgi.

Wiktionary

# tengryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. zespół wierzeń stepowych wyznawanych przez m.in. Mongołów, Madziarów, a także Protobułgarów, zawierający elementy szamanizmu, totemizmu i animizmu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Współcześnie, zwłaszcza wśród ludów tureckich Azji Środkowej, Powołża i Syberii, istnieje ruch dążący do odrodzenie tengryzmu, który z istoty rzeczy skonfliktowany jest ze wzmacniającym swoją pozycję islamem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tengrysta mos., tengrystka ż.

przym. tengrystyczny

Wiktionary

# teniodont

przedstawiciel podrzędu wymarłych ssaków wyższych o silnie rozwiniętych kłach

SJP.pl

# teniodonty

przedstawiciel podrzędu wymarłych ssaków wyższych o silnie rozwiniętych kłach

SJP.pl

Teniodonty (Taeniodonta) – klad wymarłych ssaków wyższych. Żyły w Ameryce Północnej od późnej kredy do środkowego eocenu. Teniodonty były pierwszymi ssakami, które po wymieraniu kredowym osiągnęły duże rozmiary, a także pierwszymi, u których powstało uzębienie hipsodontyczne. Cechowały się dużą różnorodnością pod względem biologii w porównaniu do innych współczesnych im grup ssaków, grupa ta obejmowała m.in. niewielkich owadożerców i dużych, kopiących roślinożerców.

Wikipedia

# tenis

gra rozgrywana na korcie przez dwójkę przeciwników (gra pojedyncza) lub dwie rywalizujące pary (debel), przy użyciu odpowiednich rakiet, służących do przebijania piłeczki nad siatką na pole przeciwnika, przeciwników

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) sport. gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) wełniana tkanina o splocie skośnym;

Wiktionary

Tenis, tenis ziemny – dyscyplina sportowa rozgrywana na korcie tenisowym, polegająca na przebijaniu rakietą tenisową piłki ponad lub obok siatki na pole przeciwnika, celem zdobycia punktu bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku błędu przeciwnika. Może być rozgrywana pojedynczo (tzw. singiel) lub w dwuosobowych zespołach zawodników jednej płci (debel) lub obu (mikst). Tenis należał do grona letnich dyscyplin olimpijskich w latach 1896–1924. Do ich programu powrócił w 1988.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Studentka matematyki, niezwykle piękna i niezwykle inteligentna, młodsza od niego o parę lat, znała kilka języków i świetnie grała w tenisa (…)

(2.1) Do tej koszuli będą pasowały spodnie z tenisu.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ɲis, AS: tẽńis

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tenisista m., tenisistka ż., tenisówka ż.

przym. tenisowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) biały sport

Wiktionary

# tenisista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. ktoś, kto gra w tenisa ziemnego, sportowo lub rekreacyjnie

(1.2) sport. ktoś, kto gra w tenisa stołowego, sportowo lub rekreacyjnie

Wiktionary

Tenis, tenis ziemny – dyscyplina sportowa rozgrywana na korcie tenisowym, polegająca na przebijaniu rakietą tenisową piłki ponad lub obok siatki na pole przeciwnika, celem zdobycia punktu bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku błędu przeciwnika. Może być rozgrywana pojedynczo (tzw. singiel) lub w dwuosobowych zespołach zawodników jednej płci (debel) lub obu (mikst). Tenis należał do grona letnich dyscyplin olimpijskich w latach 1896–1924. Do ich programu powrócił w 1988.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Marek jest najlepszym tenisistą na korcie.

(1.2) By być dobrym tenisistą, musisz mieć dobrą paletkę.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ɲiˈɕista, AS: tẽńiśista

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tenisówka ż., tenis m.

:: fż. tenisistka ż.

przym. tenisowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) tenisista ziemny

(1.2) pingpongista, tenisista stołowy

Wiktionary

# tenisistka

→ tenisista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka grająca w tenisa; także kobieta amatorsko grająca w tenisa

Wiktionary

Tenis, tenis ziemny – dyscyplina sportowa rozgrywana na korcie tenisowym, polegająca na przebijaniu rakietą tenisową piłki ponad lub obok siatki na pole przeciwnika, celem zdobycia punktu bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku błędu przeciwnika. Może być rozgrywana pojedynczo (tzw. singiel) lub w dwuosobowych zespołach zawodników jednej płci (debel) lub obu (mikst). Tenis należał do grona letnich dyscyplin olimpijskich w latach 1896–1924. Do ich programu powrócił w 1988.

Wikipedia

#### Patrz:

tenisista

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ɲiˈɕistka, AS: tẽńiśistka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tenisista m., tenisówka ż., tenis m.

przym. tenisowy

Wiktionary

# tenisówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obuw. lekki, sportowy but z tkaniny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ɲiˈsufka, AS: tẽńisufka

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tenis mrz., tenisista mos., tenisistka ż.

przym. tenisowy

Wiktionary

# tenisówki

Tenisówki – rodzaj płytkiego sportowego obuwia tekstylnego, na podeszwie z gumy. W odróżnieniu od pokrewnych im trampek, tenisówki posiadają bardzo niskie cholewki (nie zakrywające kostek) i poza podeszwą wykonane są zazwyczaj z jednorodnego materiału (z reguły nie posiadając gumowanych nosków).

Wikipedia

# tenisowy

przymiotnik

(1.1) związany z tenisem, dotyczący tenisa

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ɲiˈsɔvɨ, AS: tẽńisovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tenis m., tenisista m., tenisistka ż., tenisówka ż.

Wiktionary

# tenit

odmiana żelaza meteorycznego zawierająca nikiel; żelazo wstęgowe; tanit

SJP.pl

# tennessee

[czytaj: teneS-I lub TEnes-i]
1. stan w USA;
2. rzeka w USA, lewy dopływ Ohio;
3. obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) geogr. hydron. rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny dopływ rzeki Ohio;

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(3.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Tennessee (wymowa: /tɛnɪˈsiː/) – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych. Graniczy z ośmioma stanami, na północy z Kentucky i Wirginią, na wschodzie z Karoliną Północną, na południu z Georgią, Alabamą, Missisipi, a na zachodzie z Arkansas i Missouri.

Wikipedia

#### Przykłady

(3.1) W rzeczywistości ojciec Tennessee'ego – Cornelius Williams – miał wiele cech Stanley'a Kowalskiego z „Tramwaju zwanego pożądaniem”.

Wiktionary

# tenno

tytuł cesarza japońskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. cesarz japoński

Wiktionary

Tenno – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Trydent.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 1732 osoby, 61,9 os./km².

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|jap|天皇. (tennō) = król nieba

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tenno

* włoski: (1.1) tenno m.

źródła.

== tenno (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Persent101-tenno.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) polit. tenno, cesarz japoński

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|jap|天皇. (tennō) = król nieba

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) tenno

* włoski: (1.1) tenno m.

źródła.

== tenno (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Persent101-tenno.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) polit. tenno, cesarz japoński

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# tennyson

Osoby noszące nazwisko Tennyson:

- Alfred Tennyson – angielski poeta, przedstawiciel postromantyzmu wiktoriańskiego
- Hallam Tennyson – brytyjski arystokrata i polityk, gubernator generalny Australii w latach 1903-1904

Miejscowości w USA:

- Tennyson – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Warrick
- Tennyson – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Grant

Wikipedia

# tenontozaur

rodzaj dinozaura z grupy iguanodonów; tenantozaur

SJP.pl

Tenontozaur, tenantozaur (Tenontosaurus) – dinozaur; prymitywny przedstawiciel grupy iguanodonów

Żył w epoce wczesnej kredy około 115 milionów lat temu na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej. Długość ciała do 7 m, wysokość do 2,2 m, masa ok. 1 t. Jego szczątki znaleziono w USA.

Wikipedia

# tenor

1. najwyższy głos męski
2. przestarzale: brzmienie lub treść jakiegoś pisma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. najwyższy głos męski;

(1.2) pot. instrument z taką barwą dźwięku

(1.3) książk. wydźwięk, charakter czegoś

(1.4) gw-pl|Warmia. trąbka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. mężczyzna o najwyższej skali głosu

Wiktionary

Tenor – jeden z czterech głównych rodzajów, klas głosu ludzkiego. Mianem tym określa się również osoby śpiewające tym głosem. Skala tenorów solistów obejmuje dźwięki od c do c'-d'', a skala tenorów chóralnych – od c do g'-a’. Sytuuje się pomiędzy skalą barytonu a męskiego altu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃nɔr, AS: tẽnor

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) wydźwięk, wymowa, sens, treść, znaczenie

Wiktionary

# tenorek

lekceważąco o tenorze - śpiewaku lub głosie

SJP.pl

# tenorino

1. słaby głos tenorowy
2. głos kastrata

SJP.pl

# tenorka

rodzaj piszczałki

SJP.pl

# tenorki

rodzaj skrzypiec wielkości pośredniej między altówką a wiolonczelą; skrzypce tenorowe

SJP.pl

# tenorowo-basowy

tenorowy i basowy, np. instrument tenorowo-basowy

SJP.pl

# tenoryt

minerał, tlenek miedzi

SJP.pl

Tenoryt (melakonit) – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska włoskiego botanika Michele Tenore (1780-1861).

Wikipedia

# tenorzysta

śpiewak śpiewający tenorem; tenor

SJP.pl

# tenrek

kolczaste zwierzę z Madagaskaru; kretojeż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. madagaskarski ssak przypominający jeża;

Wiktionary

Tenrek zwyczajny, kretojeż bezogonowy (Tenrec ecaudatus) – gatunek ssaka z podrodziny tenreków (Tenrecinae) w obrębie rodziny tenrekowatych (Tenrecidae).

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃nrɛk, AS: tẽnrek

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) kretojeż

Wiktionary

# tenrekowate

o cechach tenrekowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

Tenrekowate, kretojeże (Tenrecidae) – rodzina ssaków z podrzędu tenrekokształtnych (Tenrecomorpha) w obrębie rzędu afrosorkowców (Afrosoricida).

Wikipedia

# tenrekowaty

o cechach tenrekowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

# tenri

główna sekta religijna kultu Sinto w Japonii

SJP.pl

Tenri (jap. 天理市 Tenri-shi) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Nara.

W mieście znajduje się kwatera główna wspólnoty religijnej Tenri-kyō oraz inne obiekty należące do niej, w tym Uniwersytet Tenri (Tenri Daigaku), którego biblioteka posiada wartościowe zbiory dawnego piśmiennictwa japońskiego.

Wikipedia

# tensja

siły działające w skorupie ziemskiej, powodujące powstawanie rowów tektonicznych; przeciwieństwo kompresji

SJP.pl

Tensja – w geologii oznacza siły rozciągające działające w skorupie ziemskiej (naprężenie), których skutkiem jest ekstensja: odkształcenie ośrodka mające charakter rozciągnięcia.

Skutkiem działania tensji jest powstawanie m.in. rowów tektonicznych, ryftów lub uskoków normalnych. Siły te działają przeciwnie do sił kompresji, wywołujących skrócenie ośrodka (np. fałdowanie).

Wikipedia

# tensjometr

urządzenie do pomiaru zawartości w glebie wody łatwo dostępnej dla roślin

SJP.pl

Tensometr (łac. tensus – napięty, gr. metréô – mierzę) – miernik służący do pomiaru naprężenia. W praktyce mierzy się odkształcenie i oblicza naprężenie w oparciu o przyjęty związek fizyczny (np. prawo Hooke’a).

Tensometry wykorzystuje się także pośrednio do pomiaru innych wielkości nieelektrycznych (np. siły, ciśnienia, przyspieszenia, masy).

Wikipedia

# tensometr

przyrząd służący do pomiaru odkształceń liniowych lub naprężeń ciała stałego zachodzących pod działaniem obciążeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. techn. metrol. miernik naprężeń materiałów;

Wiktionary

Tensometr (łac. tensus – napięty, gr. metréô – mierzę) – miernik służący do pomiaru naprężenia. W praktyce mierzy się odkształcenie i oblicza naprężenie w oparciu o przyjęty związek fizyczny (np. prawo Hooke’a).

Tensometry wykorzystuje się także pośrednio do pomiaru innych wielkości nieelektrycznych (np. siły, ciśnienia, przyspieszenia, masy).

Wikipedia

# tensometria

dział metrologii zajmujący się pomiarami sprężystych odkształceń materiałów poddanych działaniu obciążeń

SJP.pl

Wikipedia

# tenson

poetycka forma literacka polegająca na prowadzeniu przez dwóch autorów dyskusji na dany temat

SJP.pl

# tensor

uogólnienie wektora i skalara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. obiekt geometryczny opisujący wieloliniowe zależności między zbiorami wektorów, niezmiennicze względem układu współrzędnych;

Wiktionary

Tensor – obiekt matematyczny będący uogólnieniem pojęcia wektora. Zbiór wszystkich tensorów wraz z działaniami dodawania i mnożenia przez skalar nazywa się przestrzenią tensorową. Tensory, podobnie jak wektory, mogą być swobodne i zaczepione. Rozważa się pola tensorowe (nazywane również w skrócie tensorami), czyli pola, które każdemu punktowi przestrzeni przypisują pewien tensor. Tensory, które zmieniają się przy zmianie skali, ściśle nazywa się gęstościami tensorowymi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Obliczmy współrzędne tensora bezwładności ciała doskonale sztywnego.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃w̃sɔr, AS: tẽũ̯sor

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. tensorowy

Wiktionary

# tensorowy

rachunek tensorowy - dział matematyki dotyczący badania właściwości i zastosowań tensorów

SJP.pl

# tensyd

związek chemiczny adsorbujący się na powierzchni układu i zmieniający jej energię swobodną; surfaktant, tenzyd

SJP.pl

Wikipedia

# tent

brezent lub płótno żaglowe rozkładane nad pokładem statku w celu jego ochrony

SJP.pl

Tent - płótno lub brezent rozpinane nad pokładem statku, stanowiące dach chroniący przed słońcem lub deszczem.

Wikipedia

# tentacja

dawniej:
1. kuszenie, nęcenie;
2. usiłowanie, próba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kuszenie

(1.2) daw. próbowanie

Wiktionary

# tentakulit

wymarły bezkręgowiec występujący w sylurze i dewonie

SJP.pl

# tentator

dawniej: ten, kto zachęca, namawia do czegoś, zwłaszcza do czegoś złego; kusiciel

SJP.pl

# tentatywny

środowiskowo: próbny, wstępny

SJP.pl

# tentego

potocznie: wyraz zastępujący (często eufemistycznie) określenie jakiejś czynności, sytuacji, jakiegoś faktu, stanu itp., których nadawca nie chce lub nie umie określić

SJP.pl

# tentegować

potocznie:
1. wykonywać jakąś czynność;
2. odbywać stosunek seksualny; tentegować się, bzykać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytentegować)

(1.1) pot. czasownik, który może być określeniem dowolnej czynności

(1.2) eufem. o mężczyźnie: odbywać stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany tentegować się

(2.1) eufem. odbywać stosunek seksualny

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ntɛˈɡɔvat͡ɕ, AS: tẽntegovać

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tentegowanie n.

Wiktionary

# tentegowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tentegować.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. tentegować ndk.

Wiktionary

# tentować

dawniej:
1. kusić, nęcić, pociągać do jakiegoś działania;
2. kusić się, starać się, zabiegać o coś

SJP.pl

# tenues

w językoznawstwie: bezdźwięczne spółgłoski zwarte (w Polsce 'p', 't' i 'k')

SJP.pl

# tenuta

przestarzale o dzierżawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. ekon. czynsz dzierżawny

(1.2) hist. królewszczyzna w użytkowaniu starosty niegrodowego

Wiktionary

Tenuta – (wł. 'posiadłość, majątek (ziemski); objętość; uniform' z łac. tenēre 'trzymać'). Ma dwa znaczenia: „tenuta dzierżawna” – czynsz dzierżawczy (renta dzierżawna), którą dzierżawca przekazuje właścicielowi ziemi.

W innym znaczeniu jest to dzierżawa dóbr królewskich lub książęcych. Dzierżawcę takich dóbr zwano grzecznościowo w Polsce w XVI i XVII w. starostą niegrodowym lub tenutariuszem.

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. tenutariusz mos.

Wiktionary

# tenutariusz

dawniej: dzierżawca dóbr królewskich; posiadacz starostwa bez jurysdykcji; starosta niegrodowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. dzierżawiący królewszczyznę

Wiktionary

Starosta niegrodowy, tenutariusz (łac. capitaneus sine iurisdictione) – użytkownik zamków lub dóbr królewskich z tzw. królewszczyzn na podstawie umowy dzierżawy lub zastawu, jednak bez praw starosty grodowego takich jak uprawnienia sądowe, policyjne i egzekucyjne. Starostwa niegrodowe były łac. panis bene merentium (chlebem dobrze zasłużonych), rozdawanym przez króla. Starostwa grodowe nadawały wyższą godność, ale za to starostwa niegrodowe były bardziej dochodowe. Starostowie niegrodowi od 1563 roku byli obowiązani płacić do skarbu państwa część czwartą dochodu, czyli tak zwaną kwartę, na utrzymanie wojska kwarcianego (od 1567 roku tylko 1/5). Prawo zwane Ius communicativum, pozwalało wdowie po staroście zatrzymać starostwo na dożywocie. Dla wykazania kwarty sporządzano bardzo szczegółowe i dokładne opisy starostw zwane lustracjami. Starostowie niegrodowi administrowali dobrami jak własnością cudzą i czasową, dlatego sejm w 1774 roku postanowił wydzierżawiać starostwa niegrodowe prawem emfiteutycznym na 50 lat w drodze przetargu. Wobec niekontrolowanej kumulacji tych starostw w jednym ręku, stały się one przyczyną wzrostu niejednej fortuny magnackiej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Kilku tenutariuszy królewskich nie wpłaciło jeszcze należnej sumy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. tenuta ż.

Wiktionary

# tenutariuszka

→ tenutariusz

SJP.pl

#### Patrz:

tenutariusz

# tenuto

określenie wykonawcze: wytrzymując

SJP.pl

Akcent muzyczny – wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia. Akcent naturalny pojawia się w tzw. „mocnych” częściach taktu. Inne akcenty (melodyczny, harmoniczny) wynikają z linii melodycznej lub współbrzmienia i układu grup rytmicznych (np. w tańcach).

Wikipedia

# tenże

książkowo: zaimek "ten" wzmocniony partykułą ekspresywną -że; ten sam, ten właśnie

SJP.pl

zaimek wskazujący

(1.1) książk. …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego, wzmocniony o partykułę ekspresywną -że; ten sam

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Na stole leżał długi, stalowy nóż kuchenny. Oskarżony chwycił tenże nóż i dwukrotnie ugodził policjanta w brzuch.

(1.1) Pracowała jako adiunkt w Katedrze Wiedzy o Mediach na Uniwersytecie Pedagogicznym im. Komisji Edukacji Narodowej w tymże mieście.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃n͇ʒɛ, AS: tẽṇže

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) ten, ta, to, ci, te

Wiktionary

# tenzyd

związek chemiczny adsorbujący się na powierzchni układu i zmieniający jej energię swobodną; surfaktant, tensyd

SJP.pl

Wikipedia

# teobald

imię męskie

SJP.pl

Teobald – imię męskie pochodzenia germańskiego, zapisywane w Polsce od średniowiecza. Pierwszy człon to germ. þeudo, stsas. thioda, stwniem. diot – „lud”; drugi to bald – „odważny, śmiały”. Można je tłumaczyć jako „sławny wśród ludzi”. Pierwszy człon tego imienia notował liczne odmiany, w tym w dawnej Polsce zapisano wariant tego imienia Tybald (tę formę imienia przyjęto w tłumaczeniu dla jednej z postaci „Romea i Julii” Szekspira), Dypołt, Dziepołt. Forma z początkowym Teo- < germ. Theudo- jest zhellenizowana z odniesieniem do gr. θεος (theos) – „bóg”; notowana w Polsce od 1265 roku (natomiast forma Dziepołt – Depoldus – od 1218 roku).

Wikipedia

# teobromina

główny alkaloid nasion kakaowca, wykazujący silne działanie moczopędne i rozkurczające mięśnie gładkie

SJP.pl

Teobromina, 3,7-dimetyloksantyna – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów purynowych. Występuje naturalnie przede wszystkim w ziarnach kakao (ok. 1,8%). W roślinach towarzyszy jej często kofeina, np. w herbacie i yerba mate. Gorzka czekolada zawiera około 10 gramów teobrominy na kilogram, a mleczna – około 5 gramów.

Jest w stanie przedostawać się z osocza do śliny oraz do mleka matek karmiących.

Wikipedia

# teocalli

[czytaj: teokali] starożytna świątynia w Meksyku

SJP.pl

Teocalli (nah. „Bóg-dom”) – mezoamerykańska piramida z umieszczoną na szczycie świątynią. Piramida tego typu zwieńczona jest tarasem; punktem centralnym był wizerunek bóstwa wraz z ołtarzem ofiarnym. Świątynia wieńcząca teocalli była miejscem celebracji wybranych najważniejszych rytuałów religijnych prekolumbijskiego Meksyku.

Wikipedia

# teocentryczny

związany z teocentryzmem, wynikający z teocentryzmu (np. światopogląd teocentryczny, wizja teocentryczna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z teocentryzmem, dotyczący teocentryzmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla teocentryzmu

Wiktionary

#### Przykłady

(2.1) Modlitwa ta miała charakter teocentryczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teocentryzm m.

Wiktionary

# teocentryzm

pogląd filozoficzny stawiający Boga w centrum wszechświata, uznający go za najwyższą wartość, za przyczynę i cel istnienia wszelkich bytów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. pogląd uznający Boga za najwyższą wartość oraz przyczynę i cel wszystkiego, co istnieje;

Wiktionary

Teocentryzm (z gr. Θεός, theos – bóg i z łac. centrum – środek) – pogląd uznający Boga/bogów za przyczynę i cel istnienia wszystkich bytów. Bóg (bogowie) uważany jest za byt zewnętrzny wobec wszechświata, działający stale, wzywający do życia duchowego w łączności ze swoją osobą i reagujący na aktywność ludzi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Prawo moralne było bowiem w kulturze nowożytnego teocentryzmu dziełem Boga, które człowiek mógł jedynie wypełniać.

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. teocentryczny

przysł. teocentrycznie

Wiktionary

# teodolit

przyrząd geodezyjny do mierzenia kątów w płaszczyźnie pionowej i poziomej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geod. instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

Wiktionary

Teodolit (ang. Theodolite) – instrument geodezyjny służący do pomiarów kątów poziomych oraz kątów pionowych. Można wyróżnić teodolity optyczne oraz elektroniczne. W teodolitach optycznych zastosowane jest szklane koło poziome (limbus) i koło pionowe z naniesionym podziałem kątowym stopniowym (kąt pełny – 360° stopni) lub gradowym (kąt pełny – 400° gradowych), z którego obserwator wykonuje odczyt kierunku. W teodolitach elektronicznych odczyt kierunku jest wykonywany automatycznie. W teodolicie dzięki wykorzystaniu warunków geometrycznych układu optycznego, możliwy jest również pomiar odległości, przy zastosowaniu specjalnej łaty pomiarowej.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Weź teodolit, idź mierzyć kąty.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛɔˈdɔlʲit, AS: teodolʹit

Wiktionary

#### Powiązane:

przym. teodolitowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) spodarka, alidada, luneta, limbus, trójnóg

pokrewne.

przym. teodolitowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) theodolite

* baskijski: (1.1) teodolito

* białoruski: (1.1) тэадаліт m.

* bułgarski: (1.1) теодолит m.

* chiński standardowy: (1.1) 经纬仪 (jīngwěiyí)

* chorwacki: (1.1) teodolit m.

* czeski: (1.1) teodolit m.

* estoński: (1.1) teodoliit

* fiński: (1.1) teodoliitti

* francuski: (1.1) théodolite m.

* hebrajski: (1.1) תאודוליט

* hiszpański: (1.1) teodolito m.

* ido: (1.1) teodolito

* kataloński: (1.1) teodolit m.

* macedoński: (1.1) теодолит m.

* niderlandzki: (1.1) theodoliet m.

* niemiecki: (1.1) Theodolit m.

* norweski (bokmål): (1.1) teodolitt

* nowogrecki: (1.1) θεοδόλιχος m.

* orija: (1.1) ଥିଓଡ଼ୋଲାଇଟ

* portugalski: (1.1) teodolito m.

* rosyjski: (1.1) теодолит m.

* rumuński: (1.1) teodolit m.

* serbski: (1.1) теодолит m.

* szwedzki: (1.1) teodolit w.

* tamilski: (1.1) தியோடலைட்டு

* turecki: (1.1) teodolit

* ukraiński: (1.1) теодоліт m.

* węgierski: (1.1) teodolit

* włoski: (1.1) teodolite m.

źródła.

== teodolit (język chorwacki.) ==

thumb|teodolit (1.1)

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geod. teodolit

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# teodor

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Teodora

Wiktionary

Teodor (gr. θεός + δῶρον – bóg + dar, tj. „dar boży, darowany przez boga”) – imię męskie pochodzenia greckiego. Por. Diodor.

W Polsce nadawane co najmniej od XIII wieku i zapisywane m.in. w postaci: Tader, Chodor (wschsł.), Teodor, Todor, C(z)ader, C(z)eder. Odpowiednikiem znaczeniowym tego imienia wśród imion staropolskich jest Dadzbog, Bożydar, Bogdan, Bohdan.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Mam na imię Teodor i jestem sadownikiem spod Lublina.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈɔdɔr, AS: teodor

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teodorowicz m.

:: zdrobn. Teodorek m., Teoś m.

:: fż. Teodora ż.

przym. Teodorowy

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) reg. śl. Tyjuś.

Wiktionary

# teodora

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Teodor

Wiktionary

- Teodora – imię żeńskie
- Teodora (zm. 304) – święta katolicka i prawosławna oraz męczennica z Aleksandrii
- Flavia Maximiana Teodora – córka cesarza rzymskiego Maksymiliana
- Teodora (500-548) – żona Justyniana I Wielkiego
- Teodora (zm. 928) – żona Teofilakta, konsula Tusculum
- św. Teodora (ok. 800-867) – żona cesarza bizantyjskiego Teofila, regentka Michała III, przeciwniczka ikonoklazmu, święta Kościoła katolickiego
- Teodora (981-1056) – cesarzowa Bizancjum w 1042 i od 1055
- Teodora Komnena (ur. ok. 1145) – królowa Jerozolimy, kochanka cesarza Andronika I Komnena
- Teodora Wielka Komnena (przed 1253 – po 1285) – cesarzowa Trapezuntu
- Teodora Angelina – wnuczka cesarza Aleksego III Angelosa
- Teodora Lebenthal – polska lekarka pochodzenia żydowskiego, ukochana Bolesława Leśmiana.
- Teodora Rouppertowa – działaczka społeczna, publicystka.
- Teodora z Kosmowskich Krajewska – lekarka i nauczycielka.

Wikipedia

#### Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię ż|D=Teodory|B=Teodorę|święta=tak.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Teodor m., Teodorowicz ż./mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Тадора ż., Фядора ż., Хадора ż., Хвядора ż.

* francuski: (1.1) Théodora ż.

* rosyjski: (1.1) Феодора ż.

* szwedzki: (1.1) Teodora, Theodora

* węgierski: (1.1) Teodóra

* włoski: (1.1) Teodora ż.

źródła.

== Teodora (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|hiszpański|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛɔˈdɔra, AS: teodora

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teodor m., Teodorowicz ż./mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Teodor m., Teodorowicz ż./mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Тадора ż., Фядора ż., Хадора ż., Хвядора ż.

* francuski: (1.1) Théodora ż.

* rosyjski: (1.1) Феодора ż.

* szwedzki: (1.1) Teodora, Theodora

* węgierski: (1.1) Teodóra

* włoski: (1.1) Teodora ż.

źródła.

== Teodora (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|hiszpański|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# teodorczyk

nazwisko

SJP.pl

# teodorek

zdrobnienie od: Teodor (imię męskie)

SJP.pl

# teodorostwo

Teodor z małżonką; Teodorowie

SJP.pl

# teodorowicz

nazwisko

SJP.pl

- Artur Teodorowicz (ur. 1975) – piłkarz ukraiński
- Ewa Teodorowicz-Hellman – szwedzka literaturoznawczyni polskiego pochodzenia
- Feliks Teodorowicz – polski biolog
- Helena Teodorowicz-Karpowska (1897–1944) – malarka, córka ks. Terencjusza
- Iwan Teodorowicz (1875–1937)
- Józef Teodorowicz (1864–1938) – arcybiskup obrządku ormiańskiego
- Katarzyna Teodorowicz-Lisowska (ur. 1972) – tenisistka
- Tadeusz Teodorowicz (1931–1965) – żużlowiec
- Terencjusz Teodorowicz (1867–1939) – duchowny

Wikipedia

# teodorowie

imię męskie

SJP.pl

# teodorówka

wieś w Polsce

SJP.pl

- Teodorówka – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim

Wikipedia

# teodorowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Teodora lub z nim związany

SJP.pl

# teodoryk

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

- Teodoryk – imię męskie

Wikipedia

# teodorzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Teodory lub z nią związany

SJP.pl

# teodot

imię męskie

SJP.pl

Teodot – imię męskie pochodzenia greckiego, od gr. Θεόδοτος (Theodotos), które oznaczało „ofiarowany Bogu”, z gr. θεός (theos – "Bóg") i δοτος dotos — "dany". Jest to imię wielu świętych i męczenników.

Wikipedia

# teodozewo

Teodozewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Poniec.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako kolonia Teodorowo należała do wsi mniejszych w ówczesnym pruskim powiecie Kröben (krobskim) w rejencji poznańskiej. Teodorowo należało do okręgu krobskiego tego powiatu i stanowiło część majątku Rokosowo, którego właścicielem był wówczas (1846) Józef Mycielski. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 58 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 8 dymów (domostw).

Wikipedia

# teodozja

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miasto na Ukrainie, na wybrzeżu Krymu;

(1.3) geogr. hist. grecka polis w miejscu współczesnej Teodozji (1.2)

Wiktionary

- Teodozja – miasto na Ukrainie
- Teodozja – imię żeńskie
- Teodozja (zm. ok. 823) – cesarzowa bizantyńska, żona Leona V Armeńczyka
- Teodozja z Cezarei – męczennica chrześcijańska i święta Kościoła katolickiego i prawosławnego

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) O świętej Teodozji wspomina w swym dziele Euzebiusz z Cezarei.

(1.2) We wczesnym średniowieczu Teodozję opanowali Bizantyjczycy.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teodozjów mrz., Teodozy mos.

:: fm. Teodozjusz m.

przym. teodozjański

Wiktionary

# teodozjański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą o imieniu Teodozjusz, jak np. cesarze rzymscy Teodozjusz I i Teodozjusz II

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teodozja ż., Teodozjusz m.

Wiktionary

# teodozjów

2 miejscowości w Polsce:

- Teodozjów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Biała Rawska
- Teodozjów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Czerniewice

Wikipedia

# teodozjusz

1. Teodozjusz I Wielki (347-395), cesarz rzymski od 379;
2. Teodozjusz II (ok. 401-450), cesarz wschodniorzymski od 408, wnuk Teodozjusza I Wielkiego;
3. imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Teodozjusz, Teodozy – imię męskie pochodzenia greckiego. Ma znaczenie analogiczne do imienia Teodor, a oznacza "dany od Boga".

Żeński odpowiednik: Teodozja

Teodozy i Teodozjusz imieniny obchodzą: 11 stycznia, 14 lutego, 26 marca, 17 lipca i 25 października.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Dziadkowi Teodozjuszowi zapodziały się binokle.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: fż. Teodozja ż.

przym. teodozjański

Wiktionary

# teodozjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Teodozjusza lub z nim związany

SJP.pl

# teodramatyczny

przymiotnik

(1.1) teol. dotyczący teodramatu

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Ta historia, skonstruowana w sposób prawdziwie teodramatyczny, kończy się dialogiem Jezusa z uzdrowionym.

(1.1) Wydarzenie to przywołane zostało tutaj, gdyż ma głęboki sens teodramatyczny.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teodramat mrz., teodramatyka ż.

Wiktionary

# teodycea

1. koncepcja filozoficzna, której zasadniczym celem jest usprawiedliwienie Boga z zarzutu istnienia zła i niesprawiedliwości na świecie;
2. dzieło przedstawiające taką koncepcję;
3. dział filozofii chrześcijańskiej zajmujący się rozumowym uzasadnieniem poznawalności i istnienia Boga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. teol. koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie;

Wiktionary

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Teodyceę na gruncie chrześcijańskim rozwinął szeroko Augustyn.

(1.1) (…) za antynatalizmem przemawiają te same argumenty, które są stosowane w rozważaniach o teodycei. To nie jest najlepszy ze światów.

Wiktionary

# teofan

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Teofan – imię męskie pochodzenia greckiego (gr. Θεοφάνης), oznaczające „przejawienie się Boga” — złożone z gr. θεός (theos, „bóg”) i φανης (phanes, „objawić się, ukazać się”). Imię to notowane jest w źródłach polskich (na Śląsku, w Wielkopolsce i na Mazowszu) od XIV wieku, w formie Tyfan. Świętych, noszących to imię, było co najmniej sześciu.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: tɛˈɔfãn, AS: teofãn

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teofania ż.

Wiktionary

# teofania

w religii: objawienie się bóstwa w widzialnej postaci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Teofania (gr. Θεοφάνια od Θεός 'Bóg' i φαίνειν 'ukazać się') – w teologii pojedynczy akt objawienia się Boga. Teofanie mają umacniać wiarę ludzi, przypominać im o bliskości i dobroci Boga, a także o opiece, jaką ich darzy. Według Katechizmu Kościoła Katolickiego teofanie rozjaśniają treść obietnic dawanych ludziom przez Boga, można w nich zobaczyć i usłyszeć niewidzialnego Boga.

Wikipedia

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛɔˈfãɲja, AS: teofãńi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. Teofan m.

Wiktionary

# teofil

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: Teofila

Wiktionary

Teofil – imię pochodzenia greckiego. Oznacza „miły Bogu”. Istnieją liczni święci o tym imieniu. Święty Łukasz, autor jednej z Ewangelii oraz Dziejów Apostolskich tym imieniem (Łk 1,3) (Dz 1,1) zwraca się do swojego czytelnika rozpoczynając napisane przez siebie księgi.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Postanowiłem więc i ja zbadać dokładnie wszystko od pierwszych chwil i opisać ci po kolei, dostojny Teofilu, abyś się mógł przekonać o całkowitej pewności nauk, których ci udzielono.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈɔfʲil, AS: teofʹil

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Teoś m.

:: fż. Teofila ż.

przym. Teofilowy

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. Teoś m.

:: fż. Teofila ż.

przym. Teofilowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Theophilus. < etym|gr|Θεόφιλος. < etym|gr|θεός|φιλῶ. → bóg + miłuję (kocham); dosł. „miłujący boga”; por. Amadeusz, Bogumił, Gottlieb

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Theophilus

* białoruski: (1.1) Тэафіл m., Феафіл m.

* czeski: (1.1) Teofil m.

* esperanto: (1.1) Teofilo

* francuski: (1.1) Théophile m.

* hiszpański: (1.1) Teófilo m.

* łaciński: (1.1) Theophilus m.

* niemiecki: (1.1) Theophilus m., Theophil m., Gottlieb m.

* nowogrecki: (1.1) Θεόφιλος m.

* portugalski: (1.1) Teófilo m.

* rosyjski: (1.1) Феофил m.

* starogrecki: (1.1) Θεόφιλος m.

* węgierski: (1.1) Teofil

* włoski: (1.1) Teofilo m.

źródła.

== Teofil (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|węgierski|m. Teofil

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# teofila

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: Teofil

Wiktionary

Teofila – żeński odpowiednik imienia Teofil. Oznacza „miłującą Boga”. Za odpowiedniki znaczeniowe uznaje się m.in. imiona Bogumiła i Amadea.

Teofila imieniny obchodzi 28 grudnia.

Znane osoby o tym imieniu:

- święta Teofila z Nikomedii – męczennica, wspomnienie 28 grudnia;
- Teofila Chmielecka – wojewodzina kijowska, „wilczyca kresowa”;
- Teofila Działyńska;
- Teofila Bogumiła Glińska – poetka;
- Teofila Strzeżysława z Jabłonowskich Sapieha.
- Teofila Żołopińska – aktorka i śpiewaczka

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pożyczyłem Teofili dwie bańki.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Teosia ż.

:: fm. Teofil mos., Teoś mos.

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) Teosia

Wiktionary

# teofilek

zdrobnienie od: Teofila (imię żeńskie)

SJP.pl

# teofilina

alkaloid roślinny o działaniu zbliżonym do kofeiny

SJP.pl

Teofilina (1,3-dimetyloksantyna) – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów purynowych. Występuje naturalnie m.in. w ziarnach kakao (Theobroma cacao), w liściach herbaty (Camellia sinensis) i yerba mate (Ilex paraguariensis). Znajduje zastosowanie w leczeniu astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Wikipedia

# teofiliny

alkaloid roślinny o działaniu zbliżonym do kofeiny

SJP.pl

# teofilka

zdrobnienie od: Teofila (imię żeńskie)

SJP.pl

# teofilostwo

Teofil z małżonką; Teofilowie

SJP.pl

# teofilowie

imię męskie

SJP.pl

# teofilówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Teofilówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Jabłonna Lacka. Ma status sołectwa. Leży w odległości około 5 km na północny wschód od Jabłonny Lackiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni wyznania rzymskokatolickiego zamieszkali w miejscowości należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jabłonnie Lackiej.

Wikipedia

# teofilowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Teofila lub z nim związany

SJP.pl

# teoforyczny

przymiotnik

(1.1) zawierający w sobie imię bóstwa

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Wśród biblijnych imion teoforycznych wymieniane jest także imię Jezus.

Wiktionary

# teofrast

grecki uczony żyjący w latach ok. 370-287 p.n.e.

SJP.pl

Teofrast z Eresos (gr. Θεόφραστος, Theophrastos), (ok. 370–287 p.n.e.) – grecki uczony i filozof. Uczeń i przyjaciel Arystotelesa, w latach 322-287 p.n.e., jako jego następca, był scholarchą Lýkeionu w szkole perypatetyków. Był nauczycielem Demetriusza z Faleronu.

Wikipedia

# teogonia

część doktryny religijnej lub mitologii, której przedmiotem badań jest pochodzenie bóstw

SJP.pl

Teogonia (gr. θεογονία theogonia) – część teologii lub mitologii zajmująca się kwestią pochodzenia bogów i herosów. Jest to najczęściej pieśń przedstawiająca narodziny bogów. Religioznawstwo współczesne traktuje kwestie teogonii symbolicznie, uznając opisywane przez nią zdarzenia jako wyraz wielu funkcji sfery sacrum. Przykładem teogoni jest Teogonia Hezjoda, opisująca powstanie i losy bogów greckiego panteonu, a także teogonie indyjskie zawarte w Puranach.

Wikipedia

# teokracja

władza duchownych; także ustrój państwa z ich władzą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. rel. ustrój państwowy, w którym najwyższa władza należy do duchowieństwa;

(1.2) polit. państwo, w którym panuje teokracja (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

#### Powiązane:

rzecz. teokratyczność ż., teokrata m.

przym. teokratyczny

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) daw. bogowładztwo; daw. rzad. bogorządztwo, bogowładność

(1.2) daw. bogowładztwo; daw. rzad. bogorządztwo, bogowładność

Wiktionary

# teokrata

zwolennik ustroju, w którym najwyższą władzę państwową sprawują duchowni; członek rządów teokratycznych

SJP.pl

# teokratyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest teokratyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teokracja ż., teokrata m.

przym. teokratyczny

przysł. teokratycznie

Wiktionary

# teokratyczny

→ teokracja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, w którym władzę sprawuje bóstwo lub jego kapłani

Wiktionary

#### Patrz:

teokracja

#### Powiązane:

rzecz. teokratyczność ż., teokracja ż.

Wiktionary

# teokratyzacja

wprowadzanie rządów kleru, władzy duchownych

SJP.pl

# teokratyzm

władza duchownych; także ustrój państwa z ich władzą

SJP.pl

Wikipedia

# teokryt

grecki poeta z Syrakuz (około 310 p.n.e. - około 250 p.n.e.)

SJP.pl

Teokryt (gr. Θεόκριτος Theokritos, około 310 p.n.e. – około 250 p.n.e.) – grecki poeta z Syrakuz, uważany za twórcę sielanki. Przebywał w Aleksandrii na dworze Ptolemeusza II Filadelfosa.

Część utworów Teokryta zachowała się do dzisiejszych czasów; prawdopodobnie nie wszystkie są autentyczne. Do najważniejszych należy zbiór sielanek, który Teokryt zatytułował Idyllami (tj. scenkami rodzajowymi), które obok utworów przedstawiających obrazki pasterskie zawierają także wiersze innego rodzaju: mimy (sceny miejskie), enkomia (panegiryki na cześć m.in. Ptolemeusza), hymn na cześć Dioskurów, epyllion pt. Mały Herakles, a także różne drobne utwory okolicznościowe. Z pewnością najważniejszy wpływ wywarły jego utwory sielankowe, nawiązujące do ludowych pieśni pasterskich (bukolik). Dotyczą one nierzadko miłosnych tęsknot bohaterów, którzy w wolnym od pracy czasie oddają się śpiewaniu pieśni. Takie ujęcie to po części wynik powstania w czasach Teokryta kultury wielkomiejskiej, która skłoniła go do poszukiwania przestrzeni alternatywnych dla miejskiego zgiełku. Odnalazł taką na ojczystej Sycylii, gdzie rozgrywa się akcja właściwych sielanek poety. Mimo to nie idealizuje on zanadto pasterskiego życia, uprawia – w odróżnieniu do jego rzymskiego następcy – sielankę realistyczną, którą na grunt polski przeniósł Szymon Szymonowic.

Wikipedia

# teol.

skrót od: teologia, teologiczny

SJP.pl

# teolatria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oddawanie czci bogu, kult boga

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛɔˈlatrʲja, AS: teolatrʹi ̯a

Wiktionary

# teolin

2 miejscowości w Polsce:

- Teolin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzki wschodnim, w gminie Nowosolna
- Teolin – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów

2 miejscowości na Białorusi:

- Teolin – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie wołkowyskim
- Teolin – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie dubrowieńskim

miejscowość na Ukrainie:

- Teolin – wieś w obwodzie czerkaskim, w rejonie monastyryszczeńskim

Wikipedia

# teolog

osoba badająca naturę Boga oraz jego relację do świata i ludzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. rel. specjalista w dziedzinie teologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) filoz. rel. specjalistka w dziedzinie teologii

Wiktionary

Teolog – osoba zajmująca się systematycznym, opartym na metodach filozoficznych, historycznych i in., studium twierdzeń religijnych uznawanych za objawione dotyczących Boga oraz Jego relacji do świata, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum - wiara szukająca zrozumienia. Najczęściej związana z chrześcijaństwem.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Posiadamy kilka książek tego włoskiego teologa.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teologia ż.

:: fż. teolożka ż.

przym. teologiczny, teologalny

Wiktionary

#### Synonimy:

(2.1) pot. teolożka

Wiktionary

# teologia

nauka o Bogu lub bogach, interpretująca i uzasadniająca twierdzenia danej religii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

(1.2) pot. wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie teologii (1.1)

Wiktionary

Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) lub sacra doctrina (święta nauka); bogoznawstwo – refleksja nad doktrynami religijnymi, wykraczająca poza religioznawstwo, które nie ocenia prawdziwości religii (w przeciwieństwie do teologii, która zakłada prawdziwość danego wyznania) oraz poza filozofię religii, która to nie opiera się na wierze.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Interesuję się teologią rabinistyczną.

(1.2) Bronek studiował teologię w Maceracie.

(1.2) Biblioteka znajduje się w budynku teologii.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛɔˈlɔɟja, AS: teoloǵi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teolog m., teolożka ż., teologizowanie n., teologowanie n., steologizowanie n., teologiczność ż.

czas. teologizować ndk., teologować ndk., steologizować dk.

przym. teologiczny, teologalny

przysł. teologicznie

Wiktionary

#### Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wiara

(1.2) wydział

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. teolog m., teolożka ż., teologizowanie n., teologowanie n., steologizowanie n., teologiczność ż.

czas. teologizować ndk., teologować ndk., steologizować dk.

przym. teologiczny, teologalny

przysł. teologicznie

frazeologia.

etymologia.

etym2|łac|theologia|theologĭa. < etym|gr|θεολογία. < etym|gr|θεολόγος. < etym|gr|θεός|λόγος. → bóg + słowo, mowa

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) theology; (1.2) theology

* arabski: (1.1) إلهيات

* baskijski: (1.1) teologia; (1.2) teologia

* białoruski: (1.1) тэалогія ż.; (1.2) тэалогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) тэалёгія ż.

* bośniacki: (1.1) teologija; (1.2) teologija

* bułgarski: (1.1) теология ż., богословие n.

* chorwacki: (1.1) teologija ż.; (1.2) teologija ż.

* czeski: (1.1) teologie ż.; (1.2) teologie ż.

* fiński: (1.1) teologia; (1.2) teologia

* francuski: (1.1) théologie ż.; (1.2) théologie ż.

* friulski: (1.1) teologjie; (1.2) teologjie

* hiszpański: (1.1) teología ż.; (1.2) teología ż.

* interlingua: (1.1) theologia

* islandzki: (1.1) guðfræði ż.; (1.2) guðfræði ż.

* japoński: (1.1) 神学; (1.2) 神学

* jidysz: (1.1) טעאָלאָגיע ż. (teologje)

* kannada: (1.1) ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ n. (dharmaśāstra)

* kataloński: (1.1) teologia ż.; (1.2) teologia ż.

* łaciński: (1.1) theologia ż.; (1.2) theologia ż.

* łotewski: (1.1) teoloģija ż.

* nowogrecki: (1.1) θεολογία ż.; (1.2) θεολογία ż.

* rosyjski: (1.1) теология ż.; (1.2) теология ż.

* słowacki: (1.1) bohoslovie n., teológia ż., przest. bohoveda ż.

* sycylijski: (1.1) tiuluggìa; (1.2) tiuluggìa

* turecki: (1.1) tanrıbilim

* ukraiński: (1.1) теологія ż.; (1.2) теологія ż.

* wenecki: (1.1) teołogía; (1.2) teołogía

* węgierski: (1.1) teológia, hittudomány

* włoski: (1.1) teologia ż.; (1.2) teologia ż.

źródła.

== teologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) teologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

# teologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) teol. związany z teologią

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Zapewniam panią, iż ta katechetka ma dobre przygotowanie teologiczne.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: teoloǵičny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teologia ż., teolog mos., teolożka ż.

czas. teologizować ndk.

przym. teologalny

Wiktionary

# teolożka

→ teolog

SJP.pl

#### Patrz:

teolog

# teonela

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Patronką tego imienia jest św. Teonilla (Teonela), zm. w 303 roku.

Wiktionary

# teonilla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Teonilla, Teonela – imię żeńskie pochodzenia greckiego, pierwotnie stanowiące zdrobniałą żeńską formę imienia Teonas. Patronką tego imienia jest św. Teonilla (Teonela), zm. w 303 roku.

Teonilla imieniny obchodzi 23 sierpnia.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Patronką tego imienia jest św. Teonilla (Teonela), zm. w 303 roku.

Wiktionary

# teonomizm

odmiana deontologizmu heteronomicznego, wg której normy moralne zostały podyktowane wprost przez Boga, a jego wolna decyzja jest źródłem i jedynym uzasadnieniem wszelkich wartości moralnych

SJP.pl

# teor.

skrót od: teoretyczny; teoret.

SJP.pl

# teorban

instrument strunowy szarpany, rodzaj lutni basowej

SJP.pl

Teorban (także teorba) – instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku są napięte struny szarpane palcami. Jeden z trzech typów arcylutni.

Ma owalny, wypukły korpus rezonansowy, podobny do korpusu lutni, oraz szeroką, długą szyjkę zakończoną podwójną skrzynką kołkową. Komora kołkowa strun melodycznych znajduje się na prostym (nie łamanym) przedłużeniu szyjki. Komora kołkowa strun burdonowych (basowych, niskobrzmiących) jest umieszczona ponad pierwszą i nieco z boku. Obydwie połączone są esowatą szyjką. Struny teorbanu były początkowo pojedyncze, a od XVIII wieku zdwajane; melodyczne są skracane palcami, a burdonowe nie – wydają tylko jeden dźwięk. Liczba strun waha się od 11 do 14. Dwie najniższe struny są zawsze pojedyncze, pozostałe podwójne.

Wikipedia

# teorbanistka

→ teorbanista

SJP.pl

#### Patrz:

teorbanista

# teoremat

twierdzenie należące do systemu dedukcyjnego, wyprowadzone za pomocą dedukcji z aksjomatów systemu, do którego należy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) log. twierdzenie pochodne, który występuje w obrębie systemu dedukcyjnego i jest wyprowadzone za pomocą wnioskowania dedukcyjnego z aksjomatów tego systemu

Wiktionary

- Teoremat – w logice to twierdzenie pochodne, występujące w obrębie systemu dedukcyjnego
- Teoremat – film Pier Paolo Pasoliniego z 1968 r.

Wikipedia

#### Powiązane:

przym. teorematyczny

Wiktionary

# teorematyczny

→ teoremat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący teorematu

Wiktionary

#### Patrz:

teoremat

#### Powiązane:

rzecz. teoremat m.

Wiktionary

# teoret.

skrót od: teoretyczny; teor.

SJP.pl

# teoretyczka

→ teoretyk

SJP.pl

#### Patrz:

teoretyk

# teoretycznie

przysłówek

(1.1) w sposób teoretyczny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teoretyczność ż., teoria ż., teoretyk mos.

przym. teoretyczny

Wiktionary

# teoretycznoliteracki

dotyczący teorii literatury

SJP.pl

# teoretycznopoznawczy

dotyczący teorii poznania (epistemologii); teoriopoznawczy, epistemologiczny

SJP.pl

# teoretyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest teoretyczne

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teoria ż., teoretyk m.

przym. teoretyczny

przysł. teoretycznie

Wiktionary

# teoretyczny

1. oparty na teorii naukowej, a nie na doświadczeniu;
2. hipotetyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

(1.2) mało prawdopodobny

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Różne teoretyczne metody szacowania wskaźników chłonności i pojemności turystycznej terenów rekreacyjnych w praktyce są trudne do wykorzystania.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛɔrɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: teoretyčny

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teoretyczność ż., teoria ż., teoretyk m., teoretyczka ż.

czas. teoretyzować ndk.

przysł. teoretycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.2) hipotetyczny

Wiktionary

# teoretyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) naukowiec zajmujący się nauką teoretyczną

(1.2) człowiek, który posiadł wiedzę ogólną w danej dziedzinie, ale nie potrafi wdrożyć ją w praktykę

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teoretyczność ż., teoretyczka ż., teoria ż., teoryjka ż.

czas. teoretyzować ndk.

przym. teoretyczny

przysł. teoretycznie

Wiktionary

# teoretyzować

rozważać coś w sensie teoretycznym, w oderwaniu od praktyki

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. wyrażać przypuszczenia nie wychodzące poza sferę teorii

(1.2) nauk. opracowywać teorię

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Pisząc swoją książkę, nie teoretyzowałem.

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teoretyzowanie n., teoretyk mos., teoria ż.

przym. teoretyczny

Wiktionary

# teoretyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrażanie przypuszczeń

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Skończmy z teoretyzowaniem, z myśleniem, że Austria to będzie dla nas łatwiejszy rywal niż Holandia.

Wiktionary

#### Powiązane:

czas. teoretyzować ndk.

rzecz. teoria ż.

Wiktionary

# teoria

1. koncepcja oparta na poznaniu i zrozumieniu istotnych czynników kształtujących pewną sferę rzeczywistości;
2. gałąź nauki, sztuki, technologii itp. w przeciwieństwie do praktyki zajmująca się kwestiami ogólnymi, założeniami; metodologia;
3. teza mająca coś tłumaczyć, lecz niedająca się udowodnić naukowo lub w praktyce zweryfikować

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

(1.2) log. zbiór wzajemnie niesprzecznych zdań logicznych;

(1.3) pot. teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi)

(1.4) pot. abstrakcja, nie mająca odniesienia do praktyki

(1.5) pot. teoretyczna (w przeciwieństwie do praktycznej) część nauczania bądź egzaminu

Wiktionary

Teoria (z gr. theoría – oglądanie, rozważanie) – system pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń, ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy, opisujący jakąś wybraną dziedzinę fizyczną lub abstrakcyjną.

Wikipedia

#### Przykłady

(1.1) Pewna całkowicie nieudokumentowana teoria dotycząca przyczyny upadku Cesarstwa Rzymskiego głosi, że Rzymianie zapadli na ołowicę, ponieważ ich wodociągi były wykonane z ołowiu.

(1.2) Dział matematyki, który zajmuje się podzielnością liczb to teoria liczb.

(1.3) W teorii tak to powinno działać, ale praktyka jest inna.

(1.5) Teorię zdałam za pierwszym razem, a praktykę dopiero za czwartym.

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: tɛˈɔrʲja, AS: teorʹi ̯a

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teoretyk mos., teoretyczność ż., teoretyzowanie n.

czas. teoretyzować ndk.

przym. teoretyczny

przysł. teoretycznie

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.3) hipoteza

Wiktionary

# teorikon

ateński zasiłek dla ubogich obywateli na opłacenie ich wstępu na wydarzenia kulturalne pobierany w IV i V w. p.n.e.

SJP.pl

Teorikon (gr. theorikon) to zasiłek w wysokości dwóch oboli, wypłacany w Atenach od czasów Peryklesa ubogim obywatelom na opłacenie wstępu do teatru, a z czasem na wszelkie widowiska. Był jednym z charakterystycznych przejawów polityki kulturalnej państwa ateńskiego w V w. p.n.e.

Zniesiony na wniosek Demostenesa z przeznaczeniem na cele wojskowe.

Wikipedia

# teoriografowy

dotyczący teorii grafów

SJP.pl

# teorioinformacyjny

związany z teorią informacji (dyscypliną naukową)

SJP.pl

# teorioliczbowy

dotyczący teorii liczb

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. wykorzystujący dorobek teorii liczb, opierający się na teorii liczb, dotyczący teorii liczb

Wiktionary

#### Wymowa:

IPA: ˌtɛɔrʲjɔlʲid͡ʒˈbɔvɨ, AS: teorʹi ̯olʹiǯbovy

Wiktionary

#### Powiązane:

rzecz. teoria liczb

Wiktionary

# teoriomnogościowy

dotyczący teorii mnogości

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. związany z teorią mnogości

Wiktionary

#### Przykłady

(1.1) Niemożność rozwiązania tego problemu wraz z atmosferą niechęci i niezrozumienia, z jaką spotykały się jego prace teoriomnogościowe, były przyczyną załamania nerwowego […] i późniejszej choroby psychicznej, która dawała o sobie znać aż do końca życia.

Wiktionary

# teoriomodelowy

dotyczący teorii modeli (semantyki logicznej)

SJP.pl

# teoriopoznawczy

dotyczący teorii poznania (epistemologii); teoretycznopoznawczy, epistemologiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. dotyczący teorii poznania

Wiktionary

#### Synonimy:

(1.1) gnoseologiczny

Wiktionary

# teoryjka

zdrobnienie od: teoria

SJP.pl

# teoś

zdrobnienie od: Teodor, Teofil (imiona męskie)

SJP.pl

# teosin

Teosin – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Dorohusk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Kolonia wchodzi w skład sołectwa Teosin, Świerże-Kolonia. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 108 mieszkańców i była siedemnastą co do wielkości miejscowością gminy Dorohusk.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Nepomucena w Dorohusku.

Wikipedia

# teówka

kształtownik o przekroju poprzecznym w kształcie litery T; teownik

SJP.pl